庄曾割例,chẳng từng cắt lìa
置相曰貉候將曰貉將貉將後訛爲雄將王子曰官郎王女曰媚娘,trí tướng viết lạc hầu tướng viết lạc tướng lạc tướng hậu ngoa vi hùng tướng vương tử viết quan lang vương nữ viết mị nương
前代故事正六品以上方得著舄,Tiền đại cố sự chính lục phẩm dĩ thượng phương đắc trước tả
政治家,chính trị gia
𠬠𨻫仍𫺎󱡠發󰠲𫯝㐌𤍎𤑍彙東,một luống những bâng khuâng phút đâu trời đã sáng hừng vừng đông
帝嘉納之乃拜二人為鎮殿副將軍令五府軍以陣圖習之再三不成,đế gia nạp chi nãi bái nhị nhân vi trấn điện phó tướng quân lệnh ngũ phủ quân dĩ trận đồ tập chi tái tam bất thành
見公証范玉范善競起謂其相識曰汝等貪富貴乎有願從者俱徃去諒山丹巴縣詐稱陳睿宗玄孫自老撾回丹,Kiến Công Chứng Phạm Ngọc Phạm Thiện cạnh khởi vị kì tương thức viết Nhữ đẳng tham phú quý hồ hữu nguyện tòng giả cụ vãng khứ Lạng Sơn Đan Ba huyện trá xưng Trần Duệ Tông huyền tôn tự Lão Qua hồi Đan
至是年六十一薨,chí thị niên lục thập nhất hoăng
㤕𠊛𢭸𬮌𣋚𪰹𦑗燶袷冷仍埃妬徐,xót người tựa cửa hôm mai quạt nồng đắp lạnh những ai đó giờ
心胞絡羅𦟐䊷𫃚債𢙭,tâm bào lạc là mỡ chài bọc trái tim
吏税𠬠𠎪𠏲㗔𣃣𠫾𣃣𠺙每边𠄼绳,lại thuê một lũ thợ kèn vừa đi vừa thổi mỗi bên năm thằng
象二萬五千人爲後隊進至紅梅駐兵,tượng nhị vạn ngũ thiên nhân vi hậu đội tiến chí hồng mai trú binh
二十二日司馬黎文安征還,Nhị thập nhị nhật Tư Mã Lê Văn An chinh hoàn
王孫貴客乙󰑼都饒,Vương tôn quý khách ắt là đua nhau
蕋桃院尾群絲󰂇𫥨𧊉禄蜂𩢬劍埃,nhụy đào vẹn vẽ còn tơ ví ra bướm lọc ong lừa kém ai
𮗓緣兜俸尋𠓨典尼,Giác Duyên đâu bỗng tìm vào đến nơi
摄𠓨茹固体秩旦蛇昂載𨖲車固体󱚞朱𬌥捁,xếp vào nhà có thể chất đến xà ngang tải lên xe có thể nhọc cho trâu kéo
百官文武朝臣,bách quan văn võ triều thần
品仙課旦𢬣𪬡,Phẩm tiên THUỞ đến tay hèn
一凣紀本事而涉前後事本事大書前後事分註庶得耳見無遺,Nhất phàm kỷ bản sự nhị thiệp tiền hậu sự bản sự đại thư tiền hậu sự phân chú thứ đắc nhĩ kiến vô di
群蒙劍准尋唐啫恩,còn mong kiếm chốn tìm đường giả ơn
六日癸酉雷虹見,Lục nhật Quý Dậu lôi hồng hiện
翁浪彼此一時,Ông rằng Bỉ thử nhất thì
𣌌𣌌辰默𣌌𣌌𥡗𣃣𪽣𣿃𫽄輸伴田,tua rua thì mặc tua rua mạ vừa ruộng ngấu chẳng thua bạn điền
民每戰克捷,Dân mỗi chiến khắc tiệp
化春正月禁假造皮笠,hoá xuân chính nguyệt cấm giả tạo bì lạp
春二月交州刺史李元凱㨿州反長吏李畟討平之,xuân nhị nguyệt giao châu thứ sử lí nguyên khải cứ châu phản trưởng lại lí tắc thảo bình chi
鹿皮履羅丐𨆡𥾾䏧㹯,lộc bì lý là cái dép bọc da hươu
娘浪𬟎𬟎𡗶高,nàng rằng lồng lộng trời cao
文王西夷人也爲三代之賢君,Văn Vương Tây Di nhân dã vi Tam Đại chi hiền quân
𠴓𡀂𠯽𠻵特強爭能,đe loi chửi mắng được càng tranh năng
倍傍𦲿𣳔花淶,vội vàng lá rụng hoa rơi
試吏員充内令史掾吏,Thí lại viên sung nội lệnh sử duyện lại
𥽇𥻡,cám mày
身牢身旦势尼,thân sao thân đến thế này
帝奮起義旅收復京城而尊立帝室全資,đế phấn khởi nghĩa lữ thu phục kinh thành nhi tôn lập đế thất toàn tư
体所檜梗實吝磊年𧵑腰,thấy thửa cội cành thực rắn rỏi nên của yêu
公輔曰鎰雖信臣然文吏也所領皆朱泚部曲漁陽突騎,công phụ viết dật tuy tín thần nhiên văn lại dã sở lĩnh giai chu thử bộ khúc ngư dương đột kị
十五年一閲定十年加爵一級十五年加聀一等其官鈌員則以正兼副正副亦鈌則以他官轄之待考满始授本聀是,Thập ngũ niên nhất duyệt định thập niên gia tước nhất cấp thập ngũ niên gia chức nhất đẳng kì quan khuyết viên tắc dĩ chánh kiêm phó chánh phó diệc khuyết tắc dĩ tha quan hạt chi đãi khảo mãn thuỷ thụ bản chức thị
𨫑󰠳𬫉鋥於腮󰜏𫅷,xuyến đâu rủng rỉnh ở tai bà già
夏五月地裂星流,hạ ngũ nguyệt địa liệt tinh lưu
各其輿服僕御視后,Các kì dư phục bộc ngự thị hậu
別徐󰑼等𮎦雄别娘拱預軍中論盘,biết từ là đấng anh hùng biết nàng cũng dự quân trung luận bàn
侯𡗶𢚸乙㐌仃斫縱別󰋇斫横計𫔬,hầu trời lòng ắt đã dành chước tung biết mấy chước hoành kể muôn
𣮮󱩆󰅹酸斈󱤀𬰛,mày ủ nào toan học vẽ vời
其一畧曰願陛下内選皇兄國舅老耄耆人諸習故典留爲入侍訓誨厥辝外置師傳立為砥柱旨揮百僚,kì nhất lược viết nguyện bệ hạ nội tuyển hoàng huynh quốc cữu lão mạo kì nhân chư tập cố điển lưu vi nhập thị huấn hối quyết từ ngoại trí sư truyền lập vi chỉ trụ chỉ huy bách liêu
十五日勑旨各衛司儒指揮各貟吏部同本衛官公同閲󰱇内外各衛門見任文職有會試中塲身材頗有壮健銓除各衛門司宿直應務,thập ngũ nhật sắc chỉ các vệ ti nho chỉ huy các viên lại bộ đồng bản vệ quan công đồng duyệt tuyển nội ngoại các vệ môn kiến nhậm văn chức hữu hội thí trúng trường thân tài pha hữu tráng kiện thuyên trừ các vệ môn ti túc trực ứng vụ
搓城固皷店𣈗負功天下困台饒吝,xây thành có trống đêm ngày phụ công thiên hạ khốn thay nhiều lần
打戊忍号曰󰑼草人,đứa mù nhìn hiệu viết là thảo nhân
黒猫篭碧顛屎花猫色固魯花郎𣈙,hắc miêu lông biếc đen sì hoa miêu sắc có trổ hoa lang rày
𠫾󰠲庄隊底螉針,đi đâu chẳng đội để ong châm
䋦浪登價𠦳鐄,Mối rằng ĐÁNG GIÁ nghìn vàng
帝曰朕姑從所請特命上相長子俊德侯鄭檜督領水步諸營次子福良侯鄭松暨諸将佐等成属討賊,Đế viết Trẫm cô tòng sở thỉnh đặc mệnh Thượng tướng trưởng tử Tuấn Đức hầu Trịnh Cối đốc lĩnh thuỷ bộ chư doanh thứ tử Phúc Lương hầu Trịnh Tùng kị chư tướng tá đẳng thành thuộc thảo tặc
蔑備蔑梞𠓇𣈜𣦎𨀐,một bị một gậy sáng ngày thẳng giong
先是帝遣辭穆吳子庚使占城爲其所執,tiên thị đế khiển từ mục ngô tử canh sứ chiêm thành vi kì sở chấp
辝氣自若不卑主為跖不諂我為堯,từ khí tự nhược bất ti chủ vi chích bất siểm ngã vi Nghiêu
𠶌𠴜安慰𠳨,cặn kẽ an ủi hỏi
芙空繚柱桐英嗔扢𦰟,trầu không leo trụ đồng anh xin ngắt ngọn
李通𫥨迍石生爫𫥨部罕灰仔細,lý thông ra đón thạch sanh làm ra bộ hẳn hoi tử tế
賊兵乘勝再出三制江夾擊官兵,tặc binh thừa thắng tái xuất tam chế giang giáp kích quan binh
時有官劎銀色化爲銅色范公著謹啓以爲此亦異事不可以爲常而忽之,Thời hữu quan kiếm ngân sắc hoá vi đồng sắc Phạm Công Trứ cẩn khải dĩ vi Thử diệc dị sự bất khả dĩ vi thường nhi hốt chi
南北分爭紀,Nam Bắc phân tranh KỶ
以𫎇以語清延使爲之僃,dĩ mông dĩ ngữ thanh diên sử vi chi bị
双离㝵庄召𠅜𠴗兀庄曳𠅜𭁈,song le người chẳng chịu lời dỗ ngọt chẳng dái lời dữ
共饒娘𫔸菩提,Cùng nhau nương cửa Bồ đề
牢朱安渃安民,sao cho an nước an dân
命翰林奉㫖丁供垣攝北宫内察院事,mệnh hàn lâm phụng chỉ đinh củng viên nhiếp bắc cung nội sát vện sự
𡗶最耒除朗拱𥹰,trời tối rồi chờ sáng cũng lâu
倍鐄爫𭁈𦋦威,Vội vàng LÀM DỮ ra uy
𠓨茄疎貝趙昂,vào nhà thưa với triệu ngang
二十日北道同知簿籍裴於󰱑以天多灾異上䟽四條,Nhị thập nhật Bắc đạo đồng tri bạ tịch Bùi Ư Đài dĩ thiên đa tai dị thượng sớ tứ điều
拯牟道主時󰄹論𫯳,Chẳng màu đạo chúa thì quân lộn chồng
包徐﨤𤝞󰑾塘𢧚名,bao giờ gặp chuột ra đàng nên danh
穆荣𦖑永边𦖻,mục vinh nghe vẳng bên tai
󱼓旬論院併它空吹,cả tuần trọn vẹn tính đà không xuôi
㤕𠊛流落閉𥹰,Xót người lưu lạc bấy lâu
𧿆𣦍𨖲馭卽時,Dảy ngay lên ngựa tức thì
遣帆因𬲇麻特便𤞺娘𤞻默囉威,khiến buồm nhân gió mà được tiện cáo nương hùm mặc ra oai
魚翁𡢐沛㳻潙迻朗,ngư ông sau phải thác vời đưa sang
状浪嗔𠳨𠬠𠳒,trạng rằng xin hỏi một lời
左相鄭松收獲其子恂快忱等皆殺之,Tả tướng Trịnh Tùng thu hoạch kì tử Tuân Khoái Thầm đẳng giai sát chi
仙浪據事埃󱛏时娘呵呐像呢些𦖑,tiên rằng cớ sự ai gây thời nàng khá nói tuồng này ta nghe
倍傍蹺屢客命改幅巾羅,vội vàng theo lũ khách mệnh gửi bức khăn là
連𢜠噋𠳨𠻀󰑼,Liền mừng đón hỏi dò la
傘撑突突葉虚空,tán xanh đột đột diệp hư không
二十三日明人犯𤂬江,Nhị thập tam nhật Minh nhân phạm Lỗi Giang
老它併鄧󰜋塘叱咍,lão đà tính đặng một đàng rất hay
襘鞍㐌𧡊椿塘典尼,Gối yên đã thấy xuân đường đến nơi
南北,Nam Bắc
厄北古𬌥,ách bắc cổ trâu
香群𦹳𠽋𠊛陀永醒,hương còn thơm nức người đà vắng tanh
群𡗉女𡗋牢陀托朱,Còn nhiều nợ lắm sao đà thác cho
排行鼓舞𠮿嗃,bày hàng cổ vũ xôn xao
辛未十四年莫崇康六年明隆慶五年春二月帝論功行封加左相長郡公鄭松爲太尉長國公端武侯黎及第能湧决多計策陞爲太傅衛陽侯鄭栢文鋒侯鄭永紹良郡公缺名普郡公鄭模安郡公頼世,tân mùi thập tứ niên mạc sùng khang lục niên minh long khánh ngũ niên xuân nhị nguyệt đế luận công hành phong gia tả tướng trường quận công trịnh tùng vi thái uý trường quốc công đoan vũ hầu lê cập đệ năng dũng quyết đa kế sách thăng vi thái phó vệ dương hầu trịnh bách văn phong hầu trịnh vĩnh thiệu lương quận công khuyết danh phổ quận công trịnh mô an quận công lại thế
願爫兄弟至親蔑茹,nguyện làm huynh đệ chí thân một nhà
音,âm
不戢自焚果見柳昇之北進助桀爲虐加以沐𣆭之西來,bất tập tự phần quả kiến liễu thăng chi bắc tiến trợ kiệt vi ngược gia dĩ mộc thạnh chi tây lai
擢陞陶光饒爲少保黎時憲爲都督同知黄義袗閔文蓮爲都督僉事鄧世功黄義膠丁文左黎文進陶世僊黎文隆枚文孝爲提督郡公爵阮授譚景堅鄭盤爲提督吳文仕黎登,Trạc thăng Đào Quang Nhiêu vi Thiếu bảo Lê Thì Hiến vi Đô đốc đồng tri Hoàng Nghĩa Chẩn Mẫn Văn Liên vi Đô đốc thiêm sự Đặng Thế Công Hoàng Nghĩa Giao Đinh Văn Tả Lê Văn Tiến Đào Thế Tiên Lê Văn Long Mai Văn Hiếu vi Đề đốc quận công tước Nguyễn Thụ Đàm Cảnh Kiên Trịnh Bàn vi Đề đốc Ngô Văn Sĩ Lê Đăng
十月初一日以金吾衛掌衛事廣郡公范篤爲太保,thập nguyệt sơ nhất nhật dĩ kim ngô vệ chưởng vệ sự quảng quận công phạm đốc vi thái bảo
𤍶尼󱘰洞燒添𤎐濃,loà nơi cửa động thiêu thêm nực nồng
𦰟蘋箕边𪤄迻香,ngọn tần kia bên bãi đưa hương
𦰟𠃝,ngón út
惟王嗣克暢皇猷任征伐則南鋤阮孽北掃莫徒功特髙宇宙總政柄則内安中國外服遠,duy vương tự khắc sướng hoàng du nhiệm chinh phạt tắc nam sừ nguyễn nghiệt bắc tảo mạc đồ công đặc cao vũ trụ tổng chính bính tắc nội an trung quốc ngoại phục viễn
良緣解逅意󰑼緣天,lương duyên giải cấu ý là duyên thiên
悉因縁廊娘廊娜,dứt nhân duyên làng nàng làng nạ
𠳨娘娘㐌半命贖吒,Hỏi nàng nàng đã bán mình chuộc cha
又遣使封帝為郡王,Hựu khiển sứ phong Đế vi Quận Vương
𤤰上帝𠸦眉朱𥙩昆𤳇𨔍添歳𤯩𠄩紀,vua thượng đế khen mày cho lấy con trai lạ thêm tuổi sống hai kỷ
書美帝堯於變之盛必以克親九矣,Thư mĩ Đế Nghiêu ư biến chi thịnh tất dĩ khắc thân cửu hĩ
欣調酉虐酉吹,Hơn điều giấu ngược giấu xuôi
唯,dạ
𠊛麻無礼恪夷弹羝,người mà vô lễ khác gì đàn dê
闷𨖅辰北梂翹,muốn sang thì bắc cầu kiều
事臣等檢得前太師紹國公黎廣度居相職不䏻盡忠臨事變不䏻死節臣事逆暠抗拒朝廷至鎮守營将何飛鶽阮魯等捉得觧送果是逆賊之臣至是罪犯,sự thần đẳng kiểm đắc tiền thái sư thiệu quốc công lê quảng độ cư tương chức bất năng tận trung lâm sự biến bất năng tử tiết thần sự nghịch cảo kháng cự triều đình chí trấn thủ dinh tướng hà phi chuẩn nguyễn lỗ đẳng tróc đắc giải tống quả thị nghịch tặc chi thần chí thị tội phạm
𩙌栗迻戈竹塢,gió lật đưa qua trúc ổ
凣軍民有所弊害及朕行有所過𠧨各宜明争顯諫匡其不逮思尽人臣職分之當為以媲美伊吕周召之列寧可居平勃王陵霍光諸葛敬,phàm quân dân hữu sở tệ hại cập trẫm hành hữu sở quá cữu các nghi minh tranh hiển gián khuông kì bất đãi tư tận nhân thần chức phận chi đáng vi dĩ bễ mĩ y lã chu triệu chi liệt ninh khả cư bình bột vương lăng hoắc quang chư cát kính
初𠺥恩楊公㐌𤄮拯𥙩之爫把,xưa chịu ơn dương công đã nhiều chẳng lấy chi làm trả
冶長功德唉編朱𣈙,dã tràng công đức hãy biên cho rày
德明家赴監有匿名書粘於道傍神祠壁上有大司徒察都督問同謀殺翁士即仁澍也判大理語,Đức Minh gia phó Giám hữu nặc danh thư niêm ư đạo bàng thần từ bích thượng hữu Đại tư đồ Sát Đô đốc Vấn đồng mưu sát ông Sĩ Tức Nhân Chú dã phán đại lí ngữ
隊寺經史𤒛寺吹,đòi thời kinh sử nấu thời xôi
郑歆罪畧各𠊚併牢,trịnh hâm tội trước các người tính sao
或曰李家不先正儲位盖欲使諸子亹亹為善謂,Hoặc viết Lí gia bất tiên chính trừ vị cái dục sử chư tử vỉ vỉ vi thiện vị
欺香𣌋欺茶𬁑盤𡆫點渃塘絲和弹,khi hương sớm khi trà trưa bàn vây điểm nước đường tơ họa đàn
想払󰠵仍皮𬋟弩,tưởng chàng trải những bề nắng nỏ
前年,tiền niên
吏𥙩祿秩易㝵,lại lấy lộc trật rẻ người
春正月庚午南詔𨺻府城蔡襲左右,xuân chính nguyệt canh ngọ nam chiếu thao phủ thành sái tập tả hữu
固些低拱庄干㨿之,có ta đây cũng chẳng cơn cớ gì
孔子曰臨,khổng tử viết lâm
餞迻𨢇祝󱙉󰬾󱋓青請帆󱗠󰋇󱞆滝,tiễn đưa rượu chuốc vài ba chén thênh thểnh buồm bay mấy dặm sông
哙浪芇𥘷过兒,hỏi rằng nào trẻ quá nhi
馮佐州李朝舊臣非有出疆利國家安百姓可專之事而許專之許者聽者皆非也,phùng tá chu lí triều cựu thần phi hữu xuất cương lợi quốc gia an bách tính khả chuyên chi sự nhi hứa chuyên chi hứa giả thính giả giai phi dã
夫法者國家之公噐與卿等共之汝其思之哉,phu pháp giả quốc gia chi công khí dữ khanh đẳng cộng chi nhữ kì tư chi tai
世𦓡㛪拯代藤,Thế mà im chẳng đãi đằng
𢚸貞貞拱敬腰,lòng riêng riêng cũng kính yêu
𧡊蔑頭𥿗󱯸傕,thấy một đầu chỉ lôi thôi
是日命太師麟郡公征虜將,Thị nhật mệnh Thái sư Lân quận công Chinh lỗ tướng
甲子六年明天四年啓追封平安王爲恭和寬正哲王,Giáp Tí lục niên Minh Thiên tứ niên Khải truy phong Bình An Vương vi Cung Hoà Khoan Chính Triết Vương
𥋷𧡊𠓀𡑴暈兎𤋵丿𦖑膉󱡴㗂鐘迻,nhác thấy trước đền vầng thỏ giãi phút nghe nách cửa tiếng chuông đưa
翁𤇮𡎥𥪝󱝾𤉕𠃣咹𠃣𧞾𠃣󱳮𠃣爫,ông bếp ngồi trong xó tro ít ăn ít mặc ít lo ít làm
窒痗𤻻𢪀宜朱跬,rất mỏi mệt nghỉ ngơi cho khỏe
明土官受莫敬恭賄賂又𮞏奏明帝許敬恭安𢮿太原髙平地方,minh thổ quan thụ mạc kính cung hối lộ hựu đệ tấu minh đế hứa kính cung an quai thái nguyên cao bằng địa phương
娘時𡎝客賒駸,Nàng thì cõi khách xa xăm
󰮂𠁀埃󰝸𢀭𨖅𠀧春󱭸𣍊𠦳鐄坤𡃗,trong đời ai chẳng giàu sang ba xuân trọn hết ngàn vàng khôn mua
㤕娘仕吏或𦋦寅寅,Xót nàng sẽ lại vực ra dần dần
媄喂𡥵𤯰𣋚󰅒𡥵喂媄拱𤯰𣦍𣊾𣉹,mẹ ơi con đẻ hôm nay con ơi mẹ cũng đẻ ngay bây giờ
體封憲官則䋲愆糾謬激毒揚清不可挟私論事及畏縮緘然,Thể phong hiến quan tắc thằng khiên củ mậu khích độc dương thanh bất khả hiệp tư luận sự cập uý súc giam nhiên
勑吏部勘實郎行改調󰱇治别經者相换銓除,Sắc Lại bộ khám thực lang hành cải điều tuyển trị biệt kinh giả tương hoán thuyên trừ
𩅀𤌅,chớp nháng
節制鄭松奏帝命黄廷爱統領諸将進兵禦之,Tiết chế Trịnh Tùng tấu đế mệnh Hoàng Đình Ái thống lĩnh chư tướng tiến binh ngự chi
吏庄固𧜖奥,lại chẳng có chăn áo
馬騏陳智僅以身免奔走東䦕哀牢亦遁,Mã Kì Trần Trí cẩn dĩ thân miễn bôn tẩu Đông Quan Ai Lao diệc độn
載通巴教預連𡖼排,tải thông ba giáo dự lên sánh bày
壬寅五年九月以後萬慶元年明曆十六年清康熙元年,Nhâm Dần ngũ niên Cửu nguyệt dĩ hậu Vạn Khánh nguyên niên Minh Lịch thập lục niên Thanh Khang Hi nguyên niên
𤤰共太子和堆共𦣰衝󱫙托尼边㙴,vua cùng thái tử hoà đôi cùng nằm song sóng thác nơi bên thềm
媄󱣧朱𡥵丐𧞣染一品紅,mẹ sắm cho con cái yếm nhuộm nhất phẩm hồng
上皇命華額軍将黎𡧸温将兵禦之,Thượng hoàng mệnh Hoa Ngạch quân tướng Lê Mật Ôn tương binh ngự chi
芇吒固悶押情之昆,nào cha có muốn ép tình chi con
除旦𠀧秋買𤋵牟,chờ đến ba thu mới dãi mầu
哏肫󰅹及,cắn rốn nào kịp
喃哪執整𠳒凣吀𠊚同志朱爫拱𢧚,nôm na chấp chểnh lời phàm xin người đồng chí cho làm cũng nên
文武官不得着襜從官不得着裳青攢花巾有两金環貼在两邊,Văn võ quan bất đắc trước xiêm tụng quan bất đắc trước thường Thanh toản hoa cân hữu lưỡng kim hoàn thiếp tại lưỡng biên
沔北,miền bắc
謹中𢚸更更法代初意󱘆扒斫,ghín trong lòng cánh cánh phép đời xưa ấy no bắt chước
欺香󰟭欺𩄲󰡀,Khi hương sớm khi mây trưa
𦊚蹎𨄮𨄮欺𠫾急,bốn chân thoắt thoắt khi đi gấp
笔花油󰛕𢧚幀,bút hoa dù vẽ nên tranh
亂者反走,Loạn giả phản tẩu
浪碎拙胣弹󰜏,Rằng Tôi chút dạ đàn bà
白匙窖達号浪時盃,bạch chủy khéo đặt hiệu rằng thìa vôi
官軍畧定山南下伴膠水縣,Quan quân lược định Sơn Nam hạ bạn Giao Thuỷ huyện
𬧻卞共安盃,sau bèn cùng yên vui
云仙䀡𧡊喭敖,Vân Tiên xem thấy ngán ngao
濟濟兹登於賢哲明明盍致於関防,Tế tế tư đăng ư hiền triết minh minh hạp trí ư quan phòng
𡢻󱙀併󱝨,nợ gì tính trả
吝吝兎鉑鵶鐄,Lần lần thỏ bạc ác vàng
醉即殺之,Tuý tức sát chi
倍𢜠爫礼逴𠓨,Vội mừng làm lễ rước vào
其鍾不待人力自䏻移轉頃刻間至其寺,kì chung bất đãi nhân lực tự năng di chuyển khoảnh khắc gian chí kì tự
割𠊛尋隊迻詞𠴍咖,Cắt người tìm tõi đưa tờ nhắn gia
礙顒󰜋𨀈󰜋賖,ngại ngùng một bước một xa
惜夫,tích phu
時光紹帝在瑞光行殿使中史召鄭綏於清華往返凣三四輩,thời quang thiệu đế tại thuỵ quang hành điện sử trung sứ triệu trịnh tuy ư thanh hoa vãng phản phàm tam tứ bối
因虧本年些尋孛,nhân khuây bản nên ta tìm bụt
朱停𢚸几蹎𩄲𨤔𡗶,Cho đành lòng kẻ chân mây vẻ trời
𠊚仙欺伴刧塵麻能,người tiên khi bạn kiếp trần mà hay
𣎀畧翁哏辰花用𠫾𣎀󰅒姑碎哏辰花𦬑吏,đêm trước ông khấn thì hoa rụng đi đêm nay cô tôi khấn thì hoa nở lại
以段汝諧知樞𡧸院事,Dĩ Đoàn Nhữ Hài tri Khu mật viện sự
𠀧間󰐯丐𣵵農溇,ba gian nếp cái ngập nông sâu
𠸦埃𨢟鄧城都意,khen ai gây dựng thành đô ấy
及店除夕檜更𠄼侈宜㗂𠸓󱋰,gặp đêm trừ tịch cuối canh năm xảy nghe tiếng quát tháo
然陶保曾為藩邸犬馬特饒死徒種田兵,Nhiên Đào Bảo tằng vi phiên để khuyển mã đặc nhiêu tử đồ chủng điền binh
十六日月有食之,thập lục nhật nguyệt hữu thực chi
六月三江城指揮使𭄁清等出降,lục nguyệt tam giang thành chỉ huy sứ lưu thanh đẳng xuất hàng
恒体,hằng thấy
𨤧𡗶坦常欺𫗄𡏧客𦟐紅󰬥餒迍邅,nhẽ trời đất thường khi gió bụi khách má hồng nhiều nỗi truân chiên
𤽗仲逵蒸店意𨕭襘吟賦疎浪,ngươi trọng quỳ chưng đêm ấy trên gối ngâm phú thơ rằng
於是清化之人争諸軍門願効死力,ư thị thanh hoá chi nhân tranh chư quân môn nguyện hiệu tử lực
夏戈敢約吏春易侯𬷤𤐠󰋇吝女牢,hạ qua dám ước lại xuân dễ hầu gà luộc mấy lần nữa sao
𩄲𩄲霂霂忍無情域域𦝄強節瀝清,mây mây móc móc nhẫn vô tình vặc vặc trăng càng tiết lịch thanh
爛熣,lạn sôi
縣城踏覩𢆥座𡎝南,Huyện thành đạp đổ năm toà cõi Nam
𡛔呂紅顔,gái lỡ hồng nhan
上大行皇帝尊號曰裕皇帝廟號荘宗,Thượng Đại Hành Hoàng đế tôn hiệu viết Dụ Hoàng Đế miếu hiệu Trang Tông
欣㝵知勇迎𡗶威灵,Hơn người trí dũng NGHIÊNG trời uy linh
幹斤造化淶󰠲秩𠰘襊乾坤𢫅吏耒,cán cân tạo hoá rơi đâu mất miệng túi càn khôn thắt lại rồi
还原󰜋帖身𠓨󰘇公,Hoàn nguyên một thiếp thân vào cửa công
或因呌哭末碎昆娄堆,hoặc nhân kêu khóc mắt tối con sâu đui
𠳨𣈗𧗱約裊鵑歌,hỏi ngày về ước nẻo quyên ca
󰂇平首寔共些,ví bằng thú thực cùng ta
娘浪弄弄𡗶高,Nàng rằng lộng lộng trời cao
秋九月占城冦化州擊却之頗失利,thu cửu nguyệt chiêm thành khấu hoá châu kích khước chi pha thất lợi
意買肝意買才,Ấy mới gan ấy mới tài
花𦹳,hoa thơm
責𧗱分恨𧗱緣,trách về phận hận về duyên
庚曰鍼之則復蘇但恐陽痿,canh viết châm chi tắc phục tô đản khủng dương nuy
兵其或因而起亂何以禦之是年宋有詔止我援兵,binh kì hoặc nhân nhi khởi loạn hà dĩ ngự chi Thị niên Tống hữu chiếu chỉ ngã viện binh
正月六日莫遣敬典領兵侵掠清華阮倦等領兵侵掠乂安,chính nguyệt lục nhật mạc khiển kính điển lĩnh binh xâm lược thanh hoa nguyễn quyện đẳng lĩnh binh xâm lược nghệ an
些拱拯𢀭拱拯𢀨拯𤷍拯脿沕漾漾,ta cũng chẳng giàu cũng chẳng sang chẳng gầy chẳng béo vẫn nhàng nhàng
史臣吳士連曰帝教臣下投贈交好得非啓人臣私交之弊乎曰交好與私交跡似而情非也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Đế giáo thần hạ đầu tặng giao hảo đắc phi khải nhân thần tư giao chi tệ hồ Viết Giao hảo dữ tư giao tích tự nhi tình phi dã
茹筝壁坦左哉𦰤撩簾濕竹掑藩疎,nhà tranh vách đất tả tơi lau treo rèm thấp trúc cài phên thưa
囷鐄朱領𠃣𡗉󰑼枚,khuôn vàng cho lĩnh ít nhiều là may
明遣鄔脩來告太宗即位改元,Minh khiến ô Tu lai cáo Thái Tông tức vị cải nguyên
罕󰑼情󱹛󱹟空差,hẳn là tình đút lót không sai
兑傷𬮙淡梓粉,đoái thương muôn dặm tử phần
五老上洪唐豪扶拥人年踰弱冠,ngũ lão thượng hồng đường hào phù ủng nhân niên du nhược quán
時李琦羅汝敬等還帝遣户部郎中黎國噐太祖親姪范誠等謝恩樞密僉事何甫何輦等吿陳暠哀與琦等偕行,Thời Lí Kì La Nhữ Kính đẳng hoàn đế khiển Hộ bộ lang trung Lê Quốc Khí Thái Tổ thân điệt Phạm Thành đẳng tạ ân Khu mật thiêm sự Hà Phủ Hà Liễn đẳng cáo Trần Cảo ai dữ Kì đẳng giai hành
太宗當創鉅痛深之日变生肘腋而君臣處之曲折得宜險難以濟事業以成宗廟賴以尊安,Thái Tông đương sáng cự thống thâm chi nhật biến sinh trửu nịch nhi quân thần xử chi khúc triết đắc nghi hiểm nạn dĩ tế sự nghiệp dĩ thành tông miếu lại dĩ tôn an
𫢧󰜏溇色如𬂻橙𦺓,liền bà sâu sắc như cơi đựng trầu
堂太宗曰君既失國臣𡸈䏻獨全亶其然乎,đường thái tông viết quân ký thất quốc thần khởi năng độc toàn đàn kì nhiên hồ
欺𡄎擬月欺唭呡花,Khi ngâm ngợi nguyệt khi cười răn hoa
𦘱命,vóc mình
姑買倅朱陳󰑼󰒂,cô với tôi chu trần là nghĩa
𡢐油生事世󰅹,sau dầu sinh sự thế nào
書電子,thư điện tử
茹𦱊䜹闼冬霜冷𨓡,nhà tranh thưa thớt đông sương lạnh lùng
𤾓調駭據𬂙𠓨󰜋些,trăm điều hãy cứ trông vào một ta
自尼吸𧡊天香,từ nay kịp thấy thiên hương
改姓胡,Cải tính Hồ
王親詣講武樓旅陳貢物使明使觀之因於水岸盛張船艘象馬振耀兵威示以強盛之意,Vương thân nghệ Giảng Võ lâu lữ trần cống vật sử Minh sứ quan chi nhân ư thuỷ ngạn thịnh trương thuyền sưu tượng mã chấn diệu binh uy thị dĩ cường thịnh chi ý
身𡥵拯矯默𢬣姂𫅷,Thân con chẳng kẻo mắc tay bợm già
三月會試天下士人取阮泰華等四十四名泰華青林大育人廷試同進士出身,tam nguyệt hội thí thiên hạ sĩ nhân thủ nguyễn thái hoa đẳng tứ thập tứ danh thái hoa thanh lâm đại dục nhân đình thí đồng tiến sĩ xuất thân
𠄩宮乾兑𤈜𤍶,hai cung càn đoái cháy loà
𦊚𣷭調吏典典󰬥列列,bốn bể đều lại đến đến nhiều rật rật
山君踦吏𠬠边,sơn quân ghé lại một bên
論曰令望本畧云明人之禍古所未有,Luận viết Lệnh vọng bản lược vân Minh nhân chi hoạ cổ sở vị hữu
賜阮璋等二十三人及第升為入侍局學生,Tứ Nguyễn Chương đẳng nhị thập tam nhân cập đệ thăng vi Nhập thị cục học sinh
欺衰唒窖拧纏拱衰,khi suy dẫu khéo giữ gìn cũng suy
梅公浪𣅶買耒卽肝󰬷吏󱋨唭澟牢,mai công rằng lúc mới rồi tức gan vả lại nực cười lắm sao
渴滈㐌妥𬌓𢚸𥹰󰅒,khát khao đã thỏa tấm lòng lâu nay
𡹞采石𠄩絆移棹,ghềnh thái thạch hai bận dời chèo
庒戈𢜝世间唭,chẳng qua sợ thế gian cười
己丑貶大僚班李崇福以過西陽城門廵吏問而不應也,kỉ sửu biếm đại liêu ban lí sùng phúc dĩ quá tây dương thành môn tuần lại vấn nhi bất ứng dã
中官太尉䧺國公丁公督諸行将黎伯驪阮凱康阮倩黎克慎等及本部兵象先伏于江之南上自安定山下至軍安山,trung quan thái uý Hùng quốc công Đinh Công đốc chư hàng tướng Lê Bá Li Nguyễn Khải Khang Nguyễn Thiến Lê Khắc Thận đẳng cập bản bộ binh tượng tiên phục vu giang chi Nam thượng tự Yên Định sơn hạ chí Quân Yên sơn
黎銀曰多殺惡人則多雨但路,Lê Ngân viết Đa sát ác nhân tắc đa vũ đán lộ
󰠱𥙩凶興皮血氣灾𮥷拯沛吏從容,nén lấy hung hăng bề huyết khí tai nan chẳng phải lại thong dong
𤢈楼蘭浪蹺介子,săn lâu lan rằng theo giới tử
又幸應豊今義興行宫省耕公田,Hựu hạnh Ứng Phong Kim Nghĩa Hưng hành cung tỉnh canh công điền
以起居舍人阮荗爲立,Dĩ khởi cư xá nhân Nguyễn Mậu vi Lập
傷𤽗元諒嵬匕,thương ngươi nguyên lượng ngùi ngùi
壓,áp
矯𫅷吏責󰅹𢚸慈悲,kẻo già lại trách nào lòng từ bi
燒香讀冊抉昆庵拯仙拯孛乙拯凣,thiêu hương đọc sách quét con am chẳng tiên chẳng bụt ắt chẳng phàm
何其盛哉,Hà kì thịnh tai
𡄎自𧻭𭛣兵刀,ngẫm từ dấy việc binh đao
薄言徃愬胡𢡚莫懲,Bạc ngôn vãng tố hồ thảm mạc trừng
勑㫖云抑買之禁明令甚嚴權豪之家流習未革厲民󰔦政莫此為甚,sắc chỉ vân ức mãi chi cấm minh lệnh thậm nghiêm quyền hào chi gia lưu tập vị cách lệ dân đố chính mạc thử vi thậm
秋八月彗星見西方,thu bát nguyệt tuệ tinh hiện tây phương
𥉫倘倘,trông thoáng thoáng
元至正元年春以阮忠彦為京師大尹,nguyên chí chính nguyên niên xuân dĩ nguyễn trung ngạn vi kinh sư đại doãn
緣󰠲埃󰠥絲桃,Duyên đâu ai dứt tơ đào
組合,tổ hợp
十三日諭吏部尚書阮如堵等爾固請以教授為縣官姦計生矣,thập tam nhật dụ lại bộ thượng thư nguyễn như đổ đẳng nhĩ cố thỉnh dĩ giáo thụ vi huyện quan gian kế sinh hĩ
𫯳些袄績些傷,chồng ta áo rách ta thương
貌似所夢之人,mạo tự sở mộng chi nhân
相持,tương trì
英雄𨅮志會𩄲𩄎,anh hùng đua chí hội mây mưa
庄󱳮苦辱共停荫奴,chẳng lo khó nhọc cũng đành ấm no
夫人名玉橋奉乾王長子聖宗鞠于宫中及長封公主適真䔲州牧黎氏卒自誓孀居出家爲尼至是薨年七十有三神宗尊爲尼師,phu nhân danh ngọc kiều phụng càn vương trưởng tử thánh tông cúc vu cung trung cập trưởng phong công chúa thích chân đăng châu mục lê thị tốt tự thệ sương cư xuất gia vi ni chí thị hoăng niên thất thập hữu tam thần tông tôn vi ni sư
云仙包𦬑𢚸芇配波,vân tiên bao nỡ lòng nào phôi pha
池印俸月興添曳,đìa in bóng nguyệt hứng thêm dài
箕埃咚楳个撜香,kìa ai gióng mõ cá dâng hương
春諒州牧申紹太捕迯亡兵入宋境獲指揮使楊保材及士卒牛馬而還,Xuân Lạng Châu mục Thân Thiệu Thái bổ đào vong binh nhập Tống cảnh hoạch chỉ huy sứ Dương Bảo Tài cập sĩ tốt ngưu mã nhi hoàn
𠮾朋櫗𠖾朋椰助渴󰅹過蔑𣡚荼,ngọt bằng mít mát bằng dừa trợ khát nào qua một trái dưa
丙寅唐會昌六年,Bính Dần Đường Hội Xương lục niên
餒󰮇秦卞防筭宋朝,nuôi thằng tần biện phòng toan tống triều
堆𪀄鵲蒸雙雙,đôi chim thước chưng song song
雲仙倍󰬷謝恩󱦏𢆥嗔𠡚膠山𠬠𢈱,vân tiên vội vã tạ ơn trăm năm xin gắng keo sơn một lời
丐妬,cái đó
𤈜焾焾䏧,cháy nám nám da
𡗶暸󰟓渃包賒,Trời Liêu non nước bao xa
蝼墻呌永鍾厨㗂𣾺,sâu tường kêu vẳng chuông chùa tiếng khơị
真天禄平浪上社人,chân thiên lộc bình lãng thượng xã nhân
媒𠓨𠰩主浪悲,mụ vào dộng chúa rằng bây
何莫非聖上隆儒盛意之所運用乎且是科進士素已隨其噐使咸在庶僚或奉羈勒於患難之秋或賛秘畫於治平之祭或脩政立事或視草演綸其操履才䏻亦可槩,Hà mạc phi thánh thượng long nho thịnh ý chi sở vận dụng hồ Thả thị khoa tiến sĩ tố dĩ tuỳ kì khí sử hàm tại thứ liêu hoặc phụng ký lặc ư hoạn nạn chi thu hoặc tán bí hoạ ư trị bình chi tế hoặc tu chính lập sự hoặc thị thảo diễn luân kì tháo phúc tài năng diệc khả khái
底帝欺󱣙䕯欺也糁𦓡傷,để đấy khi đâm bèo khi giã tấm mà thương
安國姓少季名,An Quốc tính Thiếu Quý danh
惜台𰿘󱯁城𨱽,tiếc thay muôn dặm thành dài
歆埋滝渭默油制盃,hôm mai sông vị mặc dầu chơi vui
娘油庄决順情,nàng dù chẳng quyết thuận tình
責払户豫拯壬時𬁖,trách chàng họ dự chẳng nhầm thì sao
𠬠𠇮𡎢忍更殘,MỘT MÌNH ngồi nhẫn TÀN CANH
夏四月哀牢撾忙等來貢,Hạ tứ nguyệt Ai lao Qua Mường đẳng lai cống
三月初一日勑旨󰱥今陶造銀穴徵税如例,Tam nguyệt sơ nhất nhật sắc chỉ Kế kim đào tạo ngân huyệt trưng thuế như lệ
步隊,bộ đội
王喜曰夫鴻鵠髙飛必資六翮縱,vương hỉ viết phu hồng hộc cao phi tất tư lục cách tung
主東𦋦塊園春,chúa đông ra khỏi vườn xuân
易子平檻車回過天長人以瓦礫投船而罵之者,Dị Tử Bình hạm xa hồi quá Thiên Trường nhân dĩ ngoã lịch đầu thuyền nhi mạ chi giả
縁絲㐌結𢃄同䕯𫡮約𡨸相逢劫娄,duyên tơ đã kết dải đồng bèo mây ước giữ tương phùng kiếp sau
行師,hành sư
黄欲售私計托爲請兵追擊遂大燒營寨潜回順化,hoàng dục thụ tư kế thác vi thỉnh binh truy kích toại đại thiêu doanh trại tiềm hồi thuận hoá
十二月成道候鈌名卒,Thập nhị nguyệt thành đạo hầu Khuyết danh tốt
春正月勑旨係有實封奏本許他簽白於奏本紙,xuân chính nguyệt sắc chỉ hệ hữu thực phong tấu bản hứa tha thiêm bạch ư tấu bản chỉ
朕光臨寶位思革弊風欲寘嚴刑以清初政,trẫm quang lâm bảo vị tư cách tệ phong dục trí nghiêm hình dĩ thanh sơ chính
忠彦辝不奉命,trung ngạn từ bất phụng mệnh
鵉鳳𨁋准招撩沙机失󰡫吏蹺弹𬷤,loan phượng đậu chốn cheo leo sa cơ thất thế lại theo đàn gà
爲太常寺卿阮廷正爲奉天府尹范質黎得全汪銳梁誼黎榮黄德敦並爲都給事中,vi thái thường tự khanh nguyễn đình chính vi phụng thiên phủ doãn phạm chất lê đắc toàn uông nhuệ lương nghị lê vinh hoàng đức đôn tịnh vi đô cấp sự trung
犯吝次𠄩女時扒罰倍吝次𠀧辰黜󰞘北卒歇,phạm lần thứ hai nữa thì bắt phạt bội lần thứ ba thì truất xuống bậc chót hết
是歲莫降将黎伯驪阮倩卒,Thị tuế Mạc hàng tướng Lê Bá Li Nguyễn Thiến tốt
所㝵意料拯特塊,thửa người ấy liệu chẳng được khỏi
僧道百姓之爲路翁者亦免,Tăng đạo bách tính chi vi lộ ông giả diệc miễn
北南𢭯泟平詞,bắc nam quét sạch bằng tờ
頃之下船避回清華,Khuynh chi hạ thuyền tị hồi Thanh Hoa
紅舟船運粮中,hồng chu thuyền vận lương xong
如初一日十五日則皇帝御皇袍衝天冠升寶座百官具公服幞頭,như sơ nhất nhật thập ngũ nhật tắc hoàng đế ngự hoàng bào xung thiên quán thăng bảo toà bách quan cụ công phục phốc đầu
吏如仍𫗂㝵些,Lại như những thói người ta
核鐄𦲿𣳔終挄,cây vàng lá rụng chung quanh
分了牢它艿󰞺昂,phận liễu so đà nảy nét ngang
外󰘂行宮𦹵𤋵油,ngoài cửa hành cung cỏ dãi dầu
是年加太傅阮熾入内右相國,thị niên gia thái phó nguyễn xí nhập nội hữu tướng quốc
宝幡片哿身曳,bảo phiên phướn cả thân dài
從教宣讀大赦不通音義遂默然帝,Tòng Giáo tuyên độc đại xá bất thông âm nghĩa toại mặc nhiên Đế
𧡊払蹥躅虐𣵶㤕払妾沛𨀈移蹎𫥨,thấy chàng trằn trọc ngược xuôi xót chàng thiếp phải bước dời chân ra
帥見重光帝已赴水没日與監守指揮圍棊得慣以棊秤打之墮水死,soái kiến trùng quang đế dĩ phó thuỷ một nhật dữ giám thủ chỉ huy vi kì đắc quán dĩ kì xứng đả chi đoạ thuỷ tử
怒払金妬󰑼㝵𣈜初,nọ chàng kim đó là người ngày xưa
𨁪扲娘㐌𪭯𠓨湥巾,Giấu cầm nàng đã gói vào RỌT khăn
山河拱幻昆虫共虚,sơn hà cũng ảo côn trùng cũng hư
算,toán
㨗奏至海門維周皆匿之,tiệp tấu chí hải môn duy chu giai nặc chi
𡗉課篩鐄相閣𧺂,nhiều thuở rây vàng tương gác đỏ
今威肅一王爾威望非國父比而予無居宫中委以專征之寄欲擒其主其能濟乎,kim uy túc nhất vương nhĩ uy vọng phi quốc phụ tỉ nhi dư vô cư cung trung uỷ dĩ chuyên chinh chi ký dục cầm kì chủ kì năng tế hồ
不能對,bất năng đối
兜固,đâu có
𣜵花,hèo hoa
壬午四年元至元十九年春二月占城遣布婆麻各一百人來進白象,Nhâm Ngọ tứ niên Nguyên Chí Nguyên thập cửu niên xuân nhị nguyệt Chiêm Thành khiến Bố Bà Ma Các nhất bách nhân lai tiến bạch tượng
琴棋詩酒𢝙𫥨破,cầm kỳ thi tửu vui ra phá
屯浪准意固姑挸𫯳,đồn rằng chốn ấy có cô kén chồng
發亦不復論,Phát diệc bất phục luận
少保知詞訟裴國興判大宗正寺知詞訟鄭克復各貶一資,thiếu bảo tri từ tụng bùi quốc hưng phán đại tông chính tự tri từ tụng trịnh khắc phục các biếm nhất tư
課渚𠓨厨及哿𤓢𪸯,thuở chưa vào chùa gặp cả nắng nôi
律𢚸𨠳役柊𣘃群𢘾量𣷭傷排󰅹庄,trót lòng gây việc chông gai còn nhờ lượng bể thương bài nào chăng
頷𦠴,hàm cằm
蜓𧊺𧋻,đình thằn lằn
其莫僣則两行分註於次年之下以尊正統沮僣竊也,Kì Mạc tiếm tắc lưỡng hàng phân chú ư thứ niên chi hạ dĩ tôn chính thống trở tiếm thiết dã
春二月辛酉朔日食日月色赤如血,xuân nhị nguyệt tân dậu sóc nhật thực nhật nguyệt sắc xích như huyết
和之遂克林邑陽邁及其子僅以身免所獲異名之寶不可勝計,hoà chi toại khắc lâm ấp dương mại cập kì tử cẩn dĩ thân miễn sở hoạch dị danh chi bảo bất khả thăng kê
曰體篆,viết thể triện
𠄼𨑮侍女蹺掑蹎𢬣,năm mươi thị nữ theo kề chân tay
復書㐌体信払旦尼,phục thư đã thấy tin chàng đến nơi
罪業𦍛󰀎娘固某孛咍除,tội nghiệp dường ấy nương có mỗ bụt hay trừ
滝𤁘𦝄辣󰖽𬁖疎,sông trong trăng lạt vẻ sao thưa
史臣吳士連曰傳曰有大德必得其位必得其名必得其壽,sử thần ngô sĩ liên viết truyện viết hữu đại đức tất đắc kì vị tất đắc kì danh tất đắc kì thọ
限期束用决塘解兵,Hẹn kỳ thúc dụng quyết đường giải binh
固𠊛相士断𣦍𠬠𠳒,có người tướng sĩ đoán ngay một lời
選簿補,tuyển bạ bổ
六月勑旨功臣子孫受散官,Lục nguyệt sắc chỉ công thần tử tôn thụ tản quan
花𦹳埃庒闷㧅,hoa thơm ai chẳng muốn đeo
幸而覇先北歸天寳繼沒乃舉兵攻越王譎計請和約爲婚姻,Hạnh nhi Bá Tiên Bắc quy Thiên Bảo kế một nãi cử binh công Việt Vương quyệt kế thỉnh hoà ước vi hôn nhân
竹化年𧏵蔑咍羅禍罷𢚸為曰擼北爫南,trúc hoá nên rồng một hai là họa bởi lòng vờ vịt trỏ bắc làm nam
店清月擱簾𦂛,đêm thanh nguyệt gác rèm the
垃𡶀如重如𡏦,lớp núi như chồng như xây
𣹘油𫡮𰦫䏧𨨲管包,dãi dầu tóc rối da chì quản bao
國俊汝𠳒吒傳,quốc tuấn nhớ lời cha truyền
疆之福此是不諫而諫,cương chi phúc thử thị bất gián nhi gián
隋煬帝口道堯舜而其所行反為桀紂其見善而效,Tuỳ Dương Đế khẩu đạo Nghiêu Thuấn nhi kì sở hành phản vi Kiệt Trụ kì kiến thiện nhi hiệu
𣘃𦹵添𢞂𢚸渃𡳶愛恩冷𠖭別包饒,cây cỏ thêm buồn lòng nước cũ ái ân lạnh lẽo biết bao nhiêu
召張漢超謀之,triệu trương hán siêu mưu chi
盆蛮遣人貢犀角金銀及三牙象,bồn man khiển nhân cống tê giác kim ngân cập tam nha tượng
󰞯欣每物噲羅㺔,lớn hơn mọi vật gọi là voi
𬅉冲棱史固凌荍𦹳,lan trong rừng sử có lừng tho thơm
本茹拱惜𧵑𡗶拱貪,Vốn nhà cũng tiếc của trời cũng tham
𨿽小技如蹴毬圍碁無不精諳,tuy tiểu kĩ như xúc cầu vi kì vô bất tinh am
爲之沒𫅩牡丹,vị chi một cánh mẫu đơn
王觀󰑼𡨸綏𣳔儒家,vương quan là chữ nối dòng nho gia
󰬷娘拱伴禅僧𦋦𠓨强󰘚呐𫧇𪿒調,vả nàng cũng bạn thiền tăng ra vào ngượng mặt nói năng ngại điều
𧍋謨傲虐轎旦迎昂無𢬣空庒固泊鐄,ngài mô ngạo ngược kiệu đến nghênh ngang vô tay không chẳng có bạc vàng
㗂啼啼丐草蟲𧿆𨄮𨄮丐阜蟲,tiếng rè rè cái thảo trùng nhảy thoắt thoắt cái phụ trùng
説之身分碎隊,Thốt chi thân phận tôi đòi
御史梅咍行朝拉,ngự sử mai hai hàng chầu rập
󰉹㝵𤋾供𠬠茄朱盃,sớm ngày ấm cúng một nhà cho vui
天祿嬖人之子苟使嗣位其母必僣則妬害,thiên lộc bế nhân chi tử cẩu sử tự vị kì mẫu tất tiếm tắc đố hại
龍節遠輝南斗外鳥星長拱,Long tiết viễn huy Nam đẩu ngoại Điểu tinh trường củng
遺骸抇𪭯󰡲茹,di hài nhặt gói về nhà
执拖,giúp đỡ
遭時䘮亂盗賊四行辛未建嘉元年宋嘉定春正月改元二月帝身嬰重疾不能早求繼嗣李氏遂亡,Tao thời tang loạn đạo tặc tứ hành Tân Mùi Kiến Gia nguyên niên Tống Gia Định Xuân chính nguyệt cải nguyên Nhị nguyệt đế thân anh trọng tật bất năng tảo cầu kế tự Lí thị toại vong
𠇮宮登默难蘇,Mệnh cung đang mắc nạn to
吏典共柴还本相初,lại đến cùng thầy hoàn bản tướng xưa
調排𠸜户𠬠欺買詳,ðều bày tên họ một khi mới tường
暈𦝄埃仕爫堆,vừng trăng ai sẻ làm đôi
𫽄󱚊拱体󰑼棦,chẳng chua cũng thể là chanh
矯群𠯅𡀩呐弹弊悲,kẻo còn dức lác nói đàn tệ bây
湼𢞂如菊調𤷍如梅,nét buồn như cúc điệu gầy như mai
奇,kỳ
隔楼𦖑固㗂󰠲和韻,cách lầu nghe có tiếng đâu hoạ vần
寒家於𠃅西阡,Hàn gia ở mé tây thiên
辛亥六年宋紹熙二年,Tân Hợi lục niên Tống Thiệu Hi nhị niên
水鳧越离苔弹咍悲咍吝罢蘭劎咹,thuỷ phù vịt le đầy đàn hay bơi hay lặn bãi làn kiếm ăn
㗂是非𨻫仍喑󱜷,tiếng thị phi luống những om sòm
特旨免死流遠州妻子田産籍没,đặc chỉ miễn tử lưu viễn châu thê tử điền sản tịch một
庚申十一年宋天禧四年,canh thân thập nhất niên tống thiên hi tứ niên
王通方正之計󰠃完城固壘以待援,Vương Thông Phương Chính chi kế cùng hoàn thành cố luỹ dĩ đãi viện
秋七月皇太子旵丑咸切,Thu thất nguyệt Hoàng thái tử Sảm sửu hàm thiết
㳥逐泣𨍦泣𫏾,sóng giục lớp sau lớp trước
買從且咳󰡲宜矫麻,mới thong thả hãy về ngơi kẻo mà
𣈜閑𫗃寬寬旦,ngày nhàn gió khoan khoan đến
劬劳固号花鯨於連,cù lao có hiệu hoa kình ở trên
四月初十日帝整飭兵象過鎮南交關與明左江廵道按察副使陳󰦛臨及廣西思明太平等府龍州憑祥等州官大行會勘,tứ nguyệt sơ thập nhật đế chỉnh sức binh tượng quá trấn nam giao quan dữ minh tả giang tuần đạo án sát phó sứ trần đôn lâm cập quảng tây tư minh thái bình đẳng phủ long châu bằng tường đẳng châu quan đại hành hội khám
置軍號有大隊長副為将校,trí quân hiệu hữu đại đội trưởng phó vi tướng hiệu
先人拯固福,tiên nhân chẳng có phúc
各路縣社等係某人游手游足圍棊賭博官司及軍民捉告治罪,các lộ huyện xã đẳng hệ mỗ nhân du thủ du túc vi kì đổ bác quan ti cập quân dân tróc cáo trị tội
吏強洳󰟯𤵺形,lại càng dơ dáng dại hình
級衾席飲食使養其生慮夫刑獄官吏或有家貧因鬻而受賂也則增級俸錢食物使富其家,cấp khâm tịch ẩm thực sử dưỡng kì sinh lự phu hình ngục quan lại hoặc hữu gia bần nhân chúc nhi thụ lộ dã tắc tăng cấp bổng tiền thực vật sử phú kì gia
󰠵𫀅󰧙代帝王納和辨󰒂𢮪唐喃哪,trải xem lịch đại đế vương nạp hoà biện nghĩa soạn đường nôm na
㗂㝵冷冷𦖑賖急尋水手補槎越䀡,tiếng người lanh lảnh nghe xa kíp tìm thuỷ thủ bỏ chà vớt xem
禹别九州百粤爲楊州域交趾属焉,Vũ biệt cửu châu Bách Việt vi Dương châu vực Giao Chỉ thuộc yên
駢以五千餘人先濟約維周𤼵兵應援,Biền dĩ ngũ thiên dư nhân tiên tế ước Duy Chu phát binh ứng viện
是月駢大破南詔蠻殺獲甚,thị nguyệt biền đại phá nam chiếu man sát hoạch thậm
茹村𨕭扎𠁑泥,nhà thôn trên trát dưới nề
䏾娥湿倘𠁑萌,Bóng nga thấp thoáng dưới mành
𢴑䋦迻緣拱𪽝𡗶,dắt mối đưa duyên cũng bởi trời
秋七月二日大水潦,Thu thất nguyệt nhị nhật đại thuỷ lạo
椿萱歲鶴強高,Xuân huyên tuổi hạc càng cao
楼枚皮㗜𧥇霜馬生𠽖𨄹倍傍𦋦𠫾,lầu mai vừa rúc còi sương mã sinh giục giạo vội vàng ra đi
置上都水夜叉都真金都刺真金等字於額上,trí thượng đô thuỷ dạ xoa đô chân kim đô thích chân kim đẳng tự ư ngạch thượng
起第舍使家人出境私𭁈化外交古等事,khởi đệ xá sử gia nhân xuất cảnh tư dữ hoá ngoại giao cổ đẳng sự
辛未漢元封元年,tân mùi hán nguyên phong nguyên niên
閉󰅒埃吏別埃,Bấy nay ai lại biết ai
警衛,cảnh vệ
擛威買𠰺𨷑排解圍,dẹp uy mới dạy mở bài giải vây
翁浪啐㐌𦊚𢆥,ông rằng trót đã bốn năm
葉弹㐌呂吏和,nhịp đàn đã lỡ lại hoà
八月蝗,Bát nguyệt hoàng
月娥𨻫仍胡𪟽,nguyệt nga luống những hồ nghi
左刀引郑歆𠓨,tả đao dẫn trịnh hâm vào
定保󰱇總兵官上曰總兵之官一方重寄不可委任非人科󰱑等官宜保󰱇各衙門衛官瞻畧學戠資望材幹廉勤者銓除敢有徇私妄保猥劣貪懦者治罪,Định bảo tuyển tổng binh quan thượng viết Tổng binh chi quan nhất phương trọng ký bất khả uỷ nhiệm phi nhân khoa đài đẳng quan nghi bảo tuyển các nha môn vệ quan chiêm lược học thức tư vọng tài cán liêm cần giả thuyên trừ cảm hữu tuẫn tư vọng bảo ổi liệt tham nhu giả trị tội
萬理鋤菁子盈切蕉菁也林有盗三軍餒穗槖無粮,Vạn lí sừ tinh Tử doanh thiết tiêu tinh dã lâm hữu đạo Tam quân nỗi tuệ thác vô lương
托言欲從其請回清化,thác ngôn dục tòng kì thỉnh hồi thanh hoá
一縣乎,nhất huyện hồ
固仕至天章閣學士其員實剩置而無聀掌,Cố sĩ chí Thiên chương các học sĩ kì viên thực thặng trí nhi vô chức chưởng
抛抛雪點梗梅,phau phau tuyết điểm cành mai
三月禁天下官民賭搏,Tam nguyệt cấm thiên hạ quan dân đổ bác
時黎柱坐繋獄王以玉󱗭上嫁帝納之,thời lê trụ toạ hệ ngục vương dĩ ngọc trúc thượng giá đế nộp chi
隊德𣷭湖𢚸挹厭,đội đức bể hồ lòng ấp yếm
𩚵咹𧃋㙁油羅𩛜𩛂,cơm ăn dưa muối dầu là đói no
海棠花𫃵式披美皃,hải đường hoa lụa thức pha mỹ miều
𢚸箕𡨹特常常󰑼庒,Lòng kia giữ được thường thường là chăng
仙浪𤇌𤉗󱘃肝,tiên rằng khô héo lá gan
斈堂,học đường
󰉨𢜠𠄩户𠬠茄成身,rày mừng hai họ một nhà thành thân
時帝年方十一歲,Thời đế niên phương thập nhất tuế
筆硯𢬣磊容儀𡥵茹,bút nghiên tay sõi dung nghi con nhà
宗道等言南國僧解建道塲愈於北方僧,tông đạo đẳng ngôn nam quốc tăng giải kiến đạo trường dũ ư bắc phương tăng
𡗅命礼麻懺悔,về mệnh lạy mà sám hối
至是告興武王曰我死後盖棺定始許國顙入臨,Chí thị cáo Hưng Vũ Vương viết Ngã tử hậu cái quan định thuỷ hứa Quốc Tảng nhập lâm
𪀄𪇪,chim chích
固毫光𤈜,có hào quang chói
𢝙尼㐌補𤴬吟初󰅒,Vui này đã bõ đau ngầm xưa nay
侵侵氷󰖁園𣅘𠬠𠇮,Xăm xăm băng lối vườn khuya một mình
髙后用事别異華夷由命曰毋予南越金鉄田噐馬牛羊即子予牡无予牝,Cao Hậu dụng sự biệt dị Hoa Di do mệnh viết vô dữ Nam Việt kim thiết điền khí mã ngưu dương tức tử dư mẫu vô dư tẫn
𠰺浪香火𠀧圭,Dạy rằng Hương hỏa ba quê
迎昂󰟯舅喴喂喠官,nghênh ngang dáng cậu uẩy uầy giọng quan
分㐌𤘁蒸𬰊春,phận đã mỏng chưng giá xuân
係特劸孟辰固𣈗𩛂𩝭,hễ được khỏe mạnh thì có ngày no say
桑顙皮班󱙼𣈜,tang tảng vừa ban sáng ngày
䖏陵遲,Xử lăng trì
生民塗炭未有甚於此時也,sinh dân đồ thán vị hữu thậm ư thử thời dã
艚迾𠫾,tàu lướt đi
尼時𩢬倒尼時㤕傷,Nơi thì lừa đảo nơi thì xót thương
秋七月至八月大水,thu thất nguyệt chí bát nguyệt đại thuỷ
陽邁聞軍出遣使表請還所掠日南民輸金一萬斤銀十萬斤,Dương Mại văn quân xuất khiển sứ biểu thỉnh hoàn sở lược Nhật Nam dân thâu kim nhất vạn cân ngân thập vạn cân
包𣇞𨑮萬星兵,Bao giờ mười vạn tinh binh
馬生𠽖𨄹倍鐄𦋦𠫾,Mã sinh giục rạo vội vàng ra đi
浪埃添喭呐麻達排風月󰕔坡綱常,rằng ai thêm ngán nói mà đặt bày phong nguyệt gièm pha cương thường
店清𪠺𫪥共娘𠱋咦,đêm thanh xấp xởi cùng nàng du di
唒𧹅壳拱沛𠀧貫,dẫu nghèo xác cũng phải ba quan
的𦖻𡑝恤負𢬣摧殘,điếc tai lân tuất phũ tay tồi tàn
瞪昆𬑉,trừng con mắt
大奈社名属石河縣追殺其多收得象馬器械銃磾不可勝数,Đại Nại xã danh thuộc Thạch Hà huyện truy sát kì đa thu đắc tượng mã khí giới súng đạn bất khả thăng sổ
庚子八年元大德四年春正月二十七日地震者三自申至子止,canh tí bát niên nguyên đại đức tứ niên xuân chính nguyệt nhị thập thất nhật địa chấn giả tam tự thân chí tí chỉ
𨕭𡗶吝理如詞,trên trời lặng lẽ như tờ
上皇不應,Thượng hoàng bất ứng
湥𨱽湥𥐆󱋓苔󱋓潙,Giọt dài giọt ngắn chén đầy chén vơi
焒煩強拉強挑䋦煩,lửa phiền càng dập càng khêu mối phiền
𤤰啌看欣蔑除朱黄𡨧𠄼梭,vua khong khen hơn một giờ cho vàng tốt năm thoi
由是山南一處民皆按堵如故簞食壼漿以迎王師男女老少莫不仰慕其德焉,do thị sơn nam nhất xứ dân giai án đổ như cố đan thực hồ tương dĩ nghênh vương sư nam nữ lão thiếu mạc bất ngưỡng mộ kì đức yên
上皇曰善惡當對舉不可偏廢也,Thượng hoàng viết Thiện ác đương đối cử bất khả thiên phế dã
旦𢜏因計𦰟梗事㛪,đến mừng nhân kể ngọn ngành sự em
𥪝如㗂䳽𠖤戈濁如渃𤂬買沙姅潙,trong như tiếng hạc bay qua đục như nước suối mới sa nửa vời
吟䜹蔑首寫愁魂寃,ngâm thơ một thủ tả sầu hồn oan
户行空埃恄,họ hàng không ai ghét
沒分𡏦㙮普明意羅佛骨威靈渃尼,một phần xây tháp phổ minh ấy là phật cốt uy linh nước này
庒󰀉傷咭匕傷理芇,chẳng hay thương ghét ghét thương lẽ nàỏ
㐱戾𢚸花惇動,chỉn lệ lòng hoa run động
咥觥咥撟之𫢩,chối quanh chối quéo chi nay
時西南北等處光紹帝以有之,thời tây nam bắc đẳng xứ quang thiệu đế dĩ hữu chi
媽,má
德隆凣七,Long Đức phàm thất
克終黨於文憲又與旺母皆𰎟山人而嘗傳旺即以捉虎易放虎難對,Khắc Chung đảng ư Văn Hiến hựu dữ Vượng mẫu giai Giáp Sơn nhân nhi thường truyền Vượng tức dĩ tróc hổ dị phóng hổ nan đối
偎㑍某𤞖扲𪮏習营,ổi lỗi múa rối cầm tay rập rình
䏾渚𢚸鐄𠬠拱𬆄,bụng chứa lòng vàng một cũng ngay
獅子翁端𬌥柴佑𡂰檀越歛舍迎昂,sư tử ông đoan trâu thầy hựu răn đàn việt lượm xá nghênh ngang
包除襖錦默𧗱買甘,bao giờ áo gấm mặc về mới cam
月莫見官兵日強乃謀定攻守之計,nguyệt Mạc kiến quan binh nhật cường nãi mưu định công thủ chi kế
𦖑中核永永丕朋固㗂弹㗂喝,nghe trong cây văng vẳng vậy bằng có tiếng đàn tiếng hát
英宗定朝班文武之階制士人科󰁮之式大旱則録囚大飢則賑貸治急養民政先風憲文物制度渙然一新亦足為陳家之令主,anh tông định triều ban văn vũ chi giai chế sĩ nhân khoa cử chi thức đại hạn tắc lục tù đại cơ tắc chẩn thải trị cấp dưỡng dân chính tiên phong hiến văn vật chế độ hoán nhiên nhất tân diệc túc vi trần gia chi lệnh chủ
嘗夜出至軍坊無頼軰拋磚,thường dạ xuất chí quân phường vô lại bối phao chuyên
外国,ngoại quốc
後季犛當國以夢與為東宫判首夢與弟叔瑤叔瓊為将軍,hậu quý li đương quốc dĩ mộng dữ vi đông cung phán thủ mộng dữ đệ thúc dao thúc quỳnh vi tướng quân
𫳘才連貝𫳘灾󰜋韻,Chữ tài liền với chữ tai một vần
皇次子璿生,Hoàng thứ tử Toàn sinh
󱋓𠶆沛吟蒲几燥𣦍,Chén mời phải ngậm bồ hòn ráo ngay
法󰁮茹漢法科茹唐󱳕文拭盛,phép cử nhà hán phép khoa nhà đường thói văn dức thịnh
侩𥉫𢢆坦,cúi trông thẹn đất
某子孫兄弟不順道忘義苟安降賊即不得認,mỗ tử tôn huynh đệ bất thuận đạo vong nghĩa cẩu an hàng tặc tức bất đắc nhận
𧿨吏,trở lại
𡄎時咮離,gặm thời chua le
六月皇婆王婆歷卒,Lục nguyệt Hoàng bà Vương Bà Lịch tốt
生浪仍性咍悭,sinh rằng những tính hay ghen
鬪㺔𪽞夜𢪀浪謹台,giấu voi ruộng rạ nghĩ rằng kín thay
向使黎朝中有一人䏻扙義與黎家出力誅逆禁惡以討叛臣之罪則其興復社稷猶可圖也,Hướng sử Lê triều trung hữu nhất nhân năng trượng nghĩa dữ Lê gia xuất lực tru nghịch cấm ác dĩ thảo phản thần chi tội tắc kì hưng phục xã tắc do khả đồ dã
小僧本拯咍𬟥,tiểu tăng vốn chẳng hay thuốc
庒羅沛𠀲家僮,chẳng là phải đứa gia đồng
用洪献巨俩徐穆子安之流為之左右,dụng hồng hiến cự lạng từ mục tử an chi lưu vi chi tả hữu
二十四日定滅省社長除例令,nhị thập tứ nhật định diệt tỉnh xã trưởng trừ lệ lệnh
𡗶爫朱補𣅶𨔈顒,trời làm cho bõ lúc chơi ngông
孤軍𢧚内舌才折衝,cô quân nên nỗi thiệt tài chiết xung
𤎜牟𫟌省𠴕鑅𠹚蘭,sáng màu nguôi tỉnh dẻo vành van lơn
先是張輔榜𠬧陳氏宗室及舊臣頭目以歸帝竄身潜行至謨渡,Tiên thị Trương Phụ bảng thu Trần thị tông thất cập cựu thần đầu mục dĩ quy Đế thoán thân tiềm hành chí Mô Độ
蔑道㨂蒸边𣘃蔑道潯蒸𡧲滝,một đạo đóng chưng bên cây một đạo dìm chưng giữa sông
旗𩄲法派𤐝󱙼𪤄滝,cờ mây phấp phới soi sáng bãi sông
娘群魚󰡢別牢,Nàng còn ngơ ngẩn biết sao
上皇,Thượng hoàng
𥪝廊󰝸敢呐之,Trong làng chẳng dám nói chi
路𤈝,lọ nghẹ
課意役銅博散涅,thuở ấy việc đòng vác tan nát
綿線羅𥿥󰵦,miên tuyến là sợi bông
通氣蔭淡蒸夢枯,thông khí âm đượm chưng mống khô
𥪝𫔸禹𠀧層𩵜𧿆茄刘平網󱫁迎昂,trong cửa vũ ba lần cá nhảy nhà lưu bình võng giá nghênh ngang
翁老𬦳過𨷑𫥨丐󱥖,ông lão chạy qua mở ra cái rắm
青竹冷更吝競,thanh trúc lành canh rắn căng
先帝選取功臣子弟使之侍學陛下皆踈遠之而内與近習侍内嬉戲其不可五也,tiên đế tuyển thủ công thần tử đệ sử chi thị học bệ hạ giai sơ viễn chi nhi nội dữ cận tập thị nội hi hí kì bất khả ngũ dã
十一月十六日立皇子󰘊基為皇太子,Thập nhất nguyệt thập lục nhật lập Hoàng tử Bang Cơ vi Hoàng thái tử
渭水招鈎歲𫅷,vị thuỷ gieo câu tuổi già
失󰟹娘渚別浪爫牢,thất kinh nàng chửa biết là làm sao
宫人陳玉肌陳玉臉𡧸言於帝以為迁都必有簒奪之事,cung nhân trần ngọc cơ trần ngọc kiểm mật ngôn ư đế dĩ vi thiên đô tất hữu soán đoạt chi sự
𥄬,ngủ
政平以憂子,Chính Bình dĩ ưu tử
㐌湼鈽些,đã nát búa ta
𠃣𡗉,ít nhiều
仗殺之,trượng sát chi
時琴彭堅守經月不下且聞援至,Thời Cầm Bành kiên thủ kinh nguyệt bất hạ thả văn viện chí
冬十月贈楊直原為御史󰱑都御史,Đông thập nguyệt tặng Dương Trực Nguyên vi Ngự sử đài đô ngự sử
宰臣丁列等曰邉遠蠻夷自相攻擊乃其俗耳惟固守我疆無啓邊釁可也,Tể thần Đinh Liệt đẳng viết Biên viễn Man Di tự tương công kích nãi kì tục nhĩ duy cố thủ ngã cương vô khải biên hấn khả dã
十八日遣太常寺卿郭有嚴監察御史阮秉和给事中陳茂材如明謝賜冠服,thập bát nhật khiển thái thường tự khanh quách hữu nghiêm giám sát ngự sử nguyễn bỉnh hoà cấp sự trung trần mậu tài như minh tạ tứ quan phục
固白紅碧巴味種饒,có bạch hồng biếc ba mùi giống nhau
景𢝙𠊛切他𢚸,cảnh vui người thiết tha lòng
𦀊緣𡢐吏嫁𧗱束郎,Dây duyên sau lại gả về Thúc lang
某什風騷珠免玉𡬷𢚸憂愛𩯀共絲,mấy thập phong tao châu lẫn ngọc tấc lòng ưu ái tóc cùng tơ
𢮪爫宁丐宁昆,dọn làm chữ cái chữ con
蹽𦝄𢯏桂噲春󰘉塘,trèo trăng bẻ quế gọi xuân mở đường
＂𥛉翁𢀲空朱扒眾奴辰眾𡥵𠲖𡢐翁𢀲𢪀吏辰㐌𬨨耒吒眾奴當黙䋥𡗶＂,＂ lạy ông lớn không cho bắt chúng nó thì chúng con e sau ông lớn nghĩ lại thì đã quá rồi cha chúng nó đang mắc lưới trời ＂
吸汗平地𣷭濤,gặp cơn bình địa ba đào
柳姐𦞎𪜕辻󱏲,liễu thư nghén đủ mười trăng
苔茹㘇㗂𧋆撑,đầy nhà vang tiếng ruồi xanh
眼目昆𥉴咍𥚆,nhãn mục con mắt hay nhìn
用寅呂於呂𠫾,dùng dằng lỡ ở lỡ đi
浪𡥵別罪㐌𡗉,Rằng Con biết tội đã nhiều
噴珠吐玉都才解元𠸜㐌預排𦊚𣈜,phun châu nhả ngọc đua tài giải nguyên tên đã dự bày bốn ngay
命格殺日禮及其子柳塟大𫎇山,mệnh cách sát nhật lễ cập kì tử liễu táng đại mông sơn
𢆥󰅒𠶒㙁𥜤茄弹翁辰𠃣弹󰜏糁𭪧,năm nay đắt muối rẻ cà đàn ông thì ít đàn bà tám khênh
九月帝幸天長行宫辛未十四年宋咸淳七年元至元八年春正月綠囚,Cửu nguyệt Đế hạnh Thiên Trường hành cung Tân Mùi thập tứ niên Tống Hàm Thuần thất niên Nguyên Chí Nguyên bát niên xuân chính nguyệt lục tù
戊申唐大曆三年,Mậu Thân Đường Đại Lịch tam niên
仃󱳮𢠯女渚樊𮥷之,đừng lo lắng nữa chớ phàn nàn chi
奇㦖世間如撫葉,cả mọn thế gian nhờ phủ rợp
茄師厭𠳨茄師子福󰆙茄𤽗特󰋇蒲,nhà sư ướm hỏi nhà sư tử phúc đức nhà ngươi được mấy bồ
𧡊娘孝重情深,Thấy nàng hiếu trọng tình thâm
𢄩襖𢄩裙𢄩帒,dải áo dải quần dải đãy
𬇚官且改𠄩𤿤𡗐坦孛秧如蔑𪽏蒙,ao quan gửi thả hai bè muống đất bụt ương nhờ một luống mùng
况有程子倡之於前而朱子補其未圖於後則其義精矣,huống hữu trình tử xướng chi ư tiền nhi chu tử bổ kì vị đồ ư hậu tắc kì nghĩa tinh hĩ
哯𪘵𢶸䏾閉𥹰身𠍦󰅹㐌聀󰠳固𣈙,nghiến răng bấm bụng bấy lâu thân hèn nào đã chắc đâu có rày
趙氏因秦衰乱殺秦長吏㨿有領南之地称帝𭁈漢抗衡享國傳祚百年而後亡亦英䧺之英也,Triệu thị nhân Tần suy loạn sát Tần trưởng lại cứ hữu Lĩnh Nam chi địa xưng đế dữ Hán kháng hành hưởng quốc truyền tộ bách niên nhi hậu vong diệc anh hùng chi chủ dã
遂幸應豊行宮,toại hạnh Ứng Phong hành cung
𬟥查𢴍󰋇粓𫪁󰡫󰅹,thuốc tra dấn mấy cơm xơi thế nào
綿󰨑󱋓買節空湯,mềm môi chén mãi tít khung thang
令京北各縣歸順土人收和稻以供軍食,lệnh kinh bắc các huyện quy thuận thổ nhân thu hoà đạo dĩ cúng quân thực
𡛔𢏿𨉞螉仰仰𢚸,gái uốn lưng ong ngửa ngửa lòng
户徐𠸜海本𠊛越東,Họ Từ tên Hải vốn người Việt Đông
冬十月二十五日阮端奏言社長勤於訓飭善俗興行堪雜流官本縣州官勘實呈承憲二司,đông thập nguyệt nhị thập ngũ nhật nguyễn đoan tấu ngôn xã trưởng cần ư huấn sức thiện tục hưng hành kham tạp lưu quan bản huyện châu quan khám thực trình thừa hiến nhị ti
禄𡗶底吏特咹眉,lộc trời để lại được ăn mày
三月太尉劉慶覃卒,tam nguyệt thái uý lưu khánh đàm tốt
悲娄昆学世󰅹玉京𦖑㐌𠴘嗃𨷑場,bấy lâu con học thế nào ngọc kinh nghe đã xôn xao mở trường
波滝芇別培坡芇咍,ba sông nào biết bụi bờ nào hay
定制律諸格,Định chế luật chư cách
仲子慮經途必有高,Trọng Tử lự kinh đồ tất hữu cao
中鄕試及有美質許本監官再類奏留讀書,Trúng Hương thí cập hữu mĩ chất hứa bản giám quan tái loại tấu lưu độc thư
闍槃,trà bàn
𧯄溇卞隐待除聖人,hang sâu bèn ẩn đợi chờ thánh nhân
𨖅清󰋇仉蹺黎,sang thanh mấy kẻ theo lê
蝦蟆蛁祝,hà mô chẫu chuộc
當欺湄𩙌竜冬,ðương khi mưa gió long đong
𠬠㗂𨕭空䳍渃󰅹,một tiếng trên không ngỗng nước nào
明人謂帝已走大喜遂進兵駐帝舊營登山築壘後日帝出輕鋭挑戰賊出壘以戦帝伏於蒲隘㨿險賊又不意悉,Minh nhân vị đế dĩ tẩu đại hỉ toại tiến binh trú đế cựu doanh đăng sơn trúc luỹ hậu nhật đế xuất khinh nhuệ khiêu chiến tặc xuất luỹ dĩ chiến đế phục ư Bồ Ải cứ hiểm tặc hựu bất ý tất
𩙍囂囂船𡮣𡮣湄噴噴𥶄鯨鯨,gió hiu hiu thuyền bé bé mưa phún phún nón kềnh kềnh
時承李朝之衰盗賊群聚傘圓山廣威山,thời thừa lí triều chi suy đạo tặc quần tụ tản viên sơn quảng oai sơn
易埃垃惨𦑗愁朱𢣧,Dễ ai lấp thảm quạt sầu cho khuây
八月帝封翼郡公鄭檢爲都将節制各處水步諸營兼總内外平章軍國重事太師諒國公,bát nguyệt đế phong dực quận công trịnh kiểm vi đô tướng tiết chế các xứ thuỷ bộ chư doanh kiêm tổng nội ngoại bình chương quân quốc trọng sự thái sư lượng quốc công
𧵆厨哙孛朋英𥊛𧡊孛𫅜𮜲孛𠫾𨔈,gần chùa gọi bụt bằng anh trông thấy bụt lành cõng bụt đi chơi
决獄問廷尉錢榖問内史貴有,quyết ngục vấn đình uý tiền cốc vấn nội sử quý hữu
大臣既誅逆黨相𭁈謀曰天位惟難神噐至重倘非,Đại thần ký tru nghịch đảng tương dữ mưu viết Thiên vị duy nan thần khí chí trọng thảng phi
弄𦖻仍普冬迻啂浪𠊚世󰋗疎㐌菭,lóng tai những phả đong đưa nhủ rằng người thế trầu thưa đã đầy
㝵些共每類物乙庄固准㕵,người ta cùng mọi loài vật ắt chẳng có chốn uống
嘆浪天各一方,than rằng thiên các nhất phương
底娘朱典世尼拱傷,Để nàng cho đến thế này cũng thương
卞𢀦襖麻𠓨体𠖰󱱊茹󰞯,bèn sửa áo mà vào thấy dãy dài nhà lớn
抑朕臨政之,ức trẫm lâm chính chi
歲𣃣𠄩糁芸專斈行,tuổi vừa hai tám nghề chuyên học hành
妬埃撅瀝𦲿棱底些𡅳𩙌𩙌停搈𣘃,đố ai quét sạch lá rừng để ta khuyên gió gió đừng rung cây
賜阮登等二名進士出身阮珙等八名同進士出身,Tứ Nguyễn Đăng đẳng nhị danh Tiến sĩ xuất thân Nguyễn Cung đẳng bát danh đồng Tiến sĩ xuất thân
固准淶𣼽𣷷洡渃苔,có chốn lai láng bến lội nước đầy
西,tây
日皎方靠船坐不䏻起惟以手指點水寫入宋二字於船舷,Nhật Hiệu phương kháo thuyền toạ bất năng khởi duy dĩ thủ chỉ điểm thuỷ tả Nhập Tống nhị tự ư thuyền huyền
以前年鄕試次年會試中者御試策一篇定其第,Dĩ tiền niên hương thí thứ niên Hội thí trúng giả ngự thí sách nhất thiên định kì đệ
冬十一月天成公主薨,Đông thập nhất nguyệt Thiên Thành công chúa hoăng
傕卞𧿨軍󰭽𠫾,thôi bèn trở quân trẩy đi
取中格阮有登等三名,thủ trúng cách nguyễn hữu đăng đẳng tam danh
又置各道行遣分掌軍民簿籍,Hựu trí các đạo Hành khiển phân chưởng quân dân bạ tịch
統春正月造殿宇,thống xuân chính nguyệt tạo điện vũ
蓬蘭畑杏㐌淋淫,buồng lan đèn hạnh đã lâm râm
會試天下󰁮人取二十名,Hội thí thiên hạ cử nhân thủ nhị thập danh
𤯩欣𠊚命庫巾,sống hơn người mệnh khó khăn
後李紀,Hậu Lí KỶ
𦖑𠳒碧月摓𢬄󰂇󰠲󰂇𨔍𨓡庄朱𠁀,nghe lời bích nguyệt vùng vằng ví đâu ví lạ lùng chăng cho đời
命吏部禮部等,mệnh lại bộ lễ bộ đẳng
子興立,Tử Hưng lập
柴貝哰廊󰑼買卦人,thầy bói rao làng là mãi quái nhân
史神吳士連曰先王制禮事亡如事存故作主以象神則主神之所依也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tiên vương chế lễ sự vong như sự tồn cố tác chủ dĩ tượng thần tắc chủ thần chi sở ỷ dã
改蔑𠇮蒸𥪞𰿘托計蔑𣈜𫀅朋𠀧秋,gửi một mình chưng trong muôn thác kể một ngày xem bằng ba thu
呐𠳒𠓀󰘚淶珠永𠊛,Nói lời trước mặt rơi châu vắng người
太祖皇帝在位十八年紀元者一,thái tổ hoàng đế tại vị thập bát niên kỷ nguyên giả nhất
㳥湎𡽫撑𣘃𢫝征𥒥搊溋泊渃󰍡玲,sóng dợn non xanh cây chống chếnh đá xô duềnh bạc nước long lanh
仃儜𠄩𠰘没𠳒雙雙,đinh ninh hai miệng một lời song song
海陽山南三江京北等處每處一百三十名,Hải Dương Sơn Nam Tam Giang Kinh Bắc đẳng xứ mỗi xứ nhất bách tam thập danh
庄𠶖辰惜𠶖𠓨辰醝,chẳng uống thì tiếc uống vào thì say
樓卑圈準皆亦卑虎忽脱圈攀樓,Lâu ti khuyên chuẩn giai diệc ti hổ hốt thoát khuyên phan lâu
湄𫅜㐌洒󱪞,mưa lành đã tưới xuống
自天三錫元殊數薄物諸󰘊󰰽與榮,tự thiên tam tích nguyên thù số bạc vật chư bang thục dữ vinh
帝乃𤤻師献捷於太廟,Đế nãi ban sư hiến tiệp ư Thái miếu
是時西安侯黎丕承有不平之志常𤼵怒言日益驕横,thị thời tây an hầu lê phi thừa hữu bất bình chi chí thường phát nộ ngôn nhật ích kiêu hoành
𩄱湄約洌俸𩄲𩂏麻,giông mưa ướt rét bóng mây che mờ
大饑,đại cơ
碎㤇英萬碎悗英𠦳英㦖𪡦𬟥片迻錢碎摸,tôi yêu anh vạn tôi mến anh nghìn anh muốn xơi thuốc phiện đưa tiền tôi mua
意錢捧乖,ý tiền búng quay
問題,vấn đề
𦠆𦝄,sụn lưng
禍難有仁厚之帝失於防微以及而不能爲軍惜哉,hoạ nạn hữu nhân hậu chi Đế thất ư phòng vi dĩ cập nhi bất năng vi quân tích tai
夏四月選散官為諸路河堤正副使,hạ tứ nguyệt tuyển tản quan vi chư lộ hà đê chánh phó sứ
𨀋𫴋,sỉa xuống
春海外諸國商舶來献方物,xuân hải ngoại chư quốc thương bạc lai hiến phương vật
斈問,học vấn
瀋朗昆𡛔𫅜彈㗂琴㗂瑟麻腰𨣥𦷾,thẳm lặng con gái lành đàn tiếng cầm tiếng sắt mà yêu dấu đấy
昆𡛔意卞𠭤𬰢吏蔑祝𠽊唭,con gái ấy bèn trở mặt lại một chốc mỉm cười
滝錢塘仕限㗅𧗱𡢐,Sông Tiền Đường sẽ hẹn hò về sau
與天瑞公主私通,dữ thiên thuỵ công chúa tư thông
庒󱳮󱁲兎𢕸㹯,chẳng lo đuổi thỏ săn hươu
旗麟象𦘧群停冷碎漢󰅹埃噉󰂇共,cờ lân tượng vẽ còn đình lạnh tôi hán nào ai dám ví cùng
細尼大鹿𡗶它𤑍東,tới nơi đại lộc trời đà hửng đông
󰜋𠇮仍悴緣𠇮篆香丙湿卷經碍𥆾,một mình những tủi duyên mình triện hương biếng thắp quyển kinh ngại nhìn
冬十一月北邉将臣驛奏元人廵邉相視地勢,Đông thập nhất nguyệt Bắc biên tướng thần dịch tấu Nguyên nhân tuần biên tương thị địa thế
二十六日定以赦前應赦事相告𭛁者罪,nhị thập lục nhật định dĩ xá tiền ứng xá sự tương cáo phát giả tội
船皮杜𣷷請台,Thuyền vừa đỗ bến thảnh thơi
二十九日禮部奏爲常朝服事嘗謂乾坤衣裳之制取象甚明夏冬葛裘之宜對時爲順,nhị thập cửu nhật lễ bộ tấu vi thường triều phục sự thường vị càn khôn y thường chi chế thủ tượng thậm minh hạ đông cát cừu chi nghi đối thời vi thuận
宫人私言上皇曰太后殺王氏,Cung nhân tư ngôn Thượng hoàng viết Thái hậu sát Vương thị
蒲伏堪󱮝,bồ phục khúm núm
𪩧群底助民尼,dành còn để trợ dân này
大越史記續編書,Đại Việt sử kí tục biên thư
先嚴𫪹渚𠞹回,tiên nghiêm trống chửa dứt hồi
辛巳二十二年宋紹興三十一年,tân tị nhị thập nhị niên tống thiệu hưng tam thập nhất niên
戊戌五年宋真宗恒咸平元年,Mậu Tuất ngũ niên Tống Chân Tông Hằng Hàm Bình nguyên niên
𣇊晦𦝄羣𠃅西,buổi hối trăng còn mé tây
頭師𠹛沛之󰜏骨,đầu sư há phải gì bà cốt
罸雖唐󰔄不能以治天下,phạt tuy Đường Ngu bất năng dĩ trị thiên hạ
𠤌姉姮娥㐌𠇍𡥵,chứ chị hằng nga đã mấy con
几奔𠊚半𢄂番闰闲,kẻ buôn người bán chợ phiên nhộn nhàng
軍人供食則嘉其,quân nhân cúng thực tắc gia kì
泠汀密渃欽卢合弹,lênh đênh mặt nước khóm lau họp đàn
威弟淑子綏相繼爲刺史,uy đệ thục tử tuy tương kế vi thứ sử
分役,phần việc
七日大司徒察等又宴济等于客舘陳雜戲以觀之從其請也,Thất nhật Đại tư đồ Sát đẳng hựu yến tế đẳng vu khách quán trần tạp hí dĩ quan chi tòng kì thỉnh dã
亇眉号沃魴赬,cá mè hiệu óc phường trinh
三月詔諸軍造戰噐戰船水陸習陣于白鶴江九浮沙,Tam nguyệt chiếu chư quân tạo chiến khí chiến thuyền thuỷ lục tập trận vu Bạch Hạc giang cửu phù sa
󰘚󰅹麻吏𥪸冲𡎝𠁀,mặt nào mà lại đứng trong cõi đời
水盤矗𠽋味清邏,thuỷ bàn sực nức mùi thanh lạ
丿之丕哿湄𣍋,phút giây vậy cả mưa xuống
添固琴蟡恆挼,thêm có cầm ve hằng nổi
双傷𪀄越𥘑󰑼𧗱南,song thương chim việt họa là về nam
二月乂安州地震江水如血,nhị nguyệt nghệ an châu địa chấn giang thuỷ như huyết
是月登容入昇龍城居正殿,Thị nguyệt Đăng Dung nhập Thăng Long thành cư chính điện
𩄲絲𥐆𨤔固銀𧘇催,Mây tơ vắn vủi có ngần ấy thôi
旌旗散作𫗃霜𩆪𩂟,tinh kỳ tan tác gió sương mịt mù
使星耿耿光輝遍預喜三台瑞色同,Sứ tinh cảnh cảnh quang huy biến Dự hỉ tam thai thuỵ sắc đồng
皮干𩄲隕𦝄𤍶𤗖情改湼秋波迻𠓨,vừa cơn mây vẩn trăng loà mảnh tình gửi nét thu ba đưa vào
朋吏蹺囉𬮌隘卞意風景圭恪,bằng lại theo ra cửa ải bèn ấy phong cảnh quê khác
𠳐𠳒勸觧湿高,vâng lời khuyên giải thấp cao
金吾之上,kim ngô chi thượng
𨒒它泣歇鬼神,mời đà khắp hết quỉ thần
一莊宗自癸巳年起義即位于行在萬賴𠕋雖未混一中元亦以正統書之明其爲帝胄承大統也,nhất trang tông tự quý tỵ niên khởi nghĩa tức vị vu hành tại vạn lại sách tuy vị hỗn nhất trung nguyên diệc dĩ chính thống thư chi minh kì vi đế trụ thừa đại thống dã
申翁傷旦𠰺牢𠳐𠳒,thân ông thương đến dạy sao vâng lời
𢜝台麻吏𢜠󰠐朱埃,Sợ thay MÀ lại mừng thầm cho ai
䜹浪棱壁脉𦖻店𣋚拯路埮𠳒女之,thưa rằng rừng mạch vách tai đêm hôm chẳng lọ dặm lời nữa chi
箕鳥獸󰑼類萬物,kìa điểu thú là loài vạn vật
筆𤍌摩詰𪮏坤摸,bút thiêng ma cật tay khôn mó
己巳六年二月以後開祐元年,kỉ tị lục niên nhị nguyệt dĩ hậu khai hựu nguyên niên
𫣝𫢫齋𪢘功程補󰠳,trọn đời chay lạt công trình bỏ đâu
然僊遊人天󰆑中為祗候内人知日禮欲害陳氏𡧸吿上皇,nhiên tiên du nhân thiên khánh trung vi chi hậu nội nhân tri nhật lễ dục hại trần thị mật cáo thượng hoàng
時宋山人勝郡公枚求守神溪縣有善政民多爱慕保之擢為順化總兵,Thời Tống Sơn nhân Thắng quận công Mai Cầu thủ Thần Khê huyện hữu thiện chính dân đa ái mộ bảo chi trạc vi Thuận Hoá tổng binh
鄉俗,hương tục
兹大元帥掌國政尙師西王保乂,tư đại nguyên soái chưởng quốc chính thượng sư tây vương bảo nghệ
𡨺𢬥𥙩德𥙩威民使𥙩時兵待𥙩宽,giữ giàng lấy đức lấy uy dân sử lấy thì binh đãi lấy khoan
然𫳭任外戚以啓奸臣僣竊之謀拒黎錫忠諫之䟽聽子平詭奏之言親征占城輕入倚忙之洞忿兵取禍卒殞其身,Nhiên sủng nhiệm ngoại thích dĩ khải gian thần tiếm thiết chi mưu cự Lê Tích trung gián chi sớ thính Tử Bình quỷ tấu chi ngôn thân chinh Chiêm Thành khinh nhập Ỷ Mang chi động phẫn binh thủ hoạ tốt vẫn kì thân
昆官吏部哙󰑼宦姐,Con quan Lại bộ GỌI là Hoạn thư
民間疾苦士卒疲勞,dân gian tật khổ sĩ tốt bì lao
又旨揮諸言官見朕有苛政重歛虐害良民功罪刑賞之不明不依古法或大臣官吏將校内外任職司不奉法受路擾害良民偏私非爲等事急上彈劾,Hựu chỉ huy chư ngôn quan Kiến trẫm hữu hà chính trọng liễm ngược hại lương dân công tội hình thưởng chi bất minh bất y cổ pháp hoặc đại thần quan lại tướng hiệu nội ngoại nhậm chức ti bất phụng pháp thụ lộ nhiễu hại lương dân thiên tư phi vi đẳng sự cấp thượng đàn hặc
𢖵𠳒立󰜋庵𩄲,Nhớ lời lập một am mây
五月交,ngũ nguyệt giao
少蔑𠄩麻奴𠃩旬,thiếu một hai mà no chín tuần
今川楚諸勳臣相次入扈大師率止萬竄雲屯我軍大振,kim xuyên sở chư huân thần tướng thứ nhập hộ đại sư suất chỉ vạn thoán vân đồn ngã quân đại chấn
醒𦋦吏哭哭耒吏迷,Tỉnh ra lại khóc khóc rồi lại mê
𦑃鴻𠖤俸絶潙,cánh hồng bay bổng tuyệt vời
所獲玉白女子盡以賜士卒,Sở hoạch ngọc bạch nữ tử tận dĩ tứ sĩ tốt
惟㦃見賊挑戦欲擊之諸將諫不聽,Duy Sản kiến tặc khiêu chiến dục kích chi chư tướng gián bất thính
𠊛芇𤜯扒󰝡𠓨底低,Người nào cọp bắt đem vào để đây
丁男歲供錢前徵三鏹今照田止五髙徵鈔五陌六髙至一𤱈徵一緡一𤱈一髙至五髙徵一緡五陌一𤱈六髙至二𤱈徵二緡二𤱈一髙至五髙徵二緡六陌二𤱈六髙以上徵三緡,Đinh nam tuế cúng tiền tiền trưng tam cưỡng kim chiếu điền chỉ ngũ cao trưng sao ngũ mạch lục cao chí nhất mẫu trưng nhất mân nhất mẫu nhất cao chí ngũ cao trưng nhất mân ngũ mạch nhất mẫu lục cao chí nhị mẫu trưng nhị mân nhị mẫu nhất cao chí ngũ cao trưng nhị mân lục mạch nhị mẫu lục cao dĩ thượng trưng tam mân
師度闍黎江,sư độ chà lê giang
晦卿以嚕母及家属殺之,hối khanh dĩ rỗ mẫu cập gia thuộc sát chi
其十一凣迯罪者許鎮守拿捉,kì thập nhất phàm đào tội giả hứa trấn thủ nã tróc
在任二十五年恩威宣著,Tại nhiệm nhị thập ngũ niên ân uy tuyên trứ
酉離𦬶意群王絲𢚸,dẫu lìa ngó ý còn vương tơ lòng
念𢚸域域,niệm lòng vặc vặc
又哨得尚書枚功阮𠃔欽阮克敬頼敏阮克綏阮澈阮明璧阮澧都御史鄭光賛左侍郎王文會華有謨王拨萃阮顯績阮汝楫范珙右侍郎范知止鄧諧阮演潘範黎曰倘承政使段世拔阮風欔杜顯寺卿吳盎東閣杜直潘宗參政陳慶圭府尹阮諍都給事中黄琦阮俊彦阮恒監察御史黎世禄范田俊武森范徔命杜演黎金榜黄務本阮仁馥給事中鄭克慎王時中阮,hựu sáo đắc thượng thư mai công nguyễn doãn khâm nguyễn khắc kính lại mẫn nguyễn khắc tuy nguyễn triệt nguyễn minh bích nguyễn lễ đô ngự sử trịnh quang tán tả thị lang vương văn hội hoa hữu mô vương bạt tuỵ nguyễn hiển tích nguyễn nhữ tiếp phạm cung hữu thị lang phạm tri chỉ đặng hài nguyễn diễn phan phạm lê viết thảng thừa chính sứ đoàn thế bạt nguyễn phong quắc đỗ hiển tự khanh ngô áng đông các đỗ trực phan tông tham chính trần khánh khuê phủ doãn nguyễn tránh đô cấp sự trung hoàng kì nguyễn tuấn ngạn nguyễn hằng giám sát ngự sử lê thế lộc phạm điền tuấn vũ sâm phạm tòng mệnh đỗ diễn lê kim bảng hoàng vụ bản nguyễn nhân phức cấp sự trung trịnh khắc thận vương thì trung nguyễn
造户籍,Tạo hộ tịch
輕信讒言遽殺良将速取於敗,khinh tín sàm ngôn cự sát lương tướng tốc thủ ư bại
朗賞渚離䋥塵,lững thững chưa lìa lưới trần
冲船埃乃調𦋦,trong thuyền ai nấy đều ra
漢蒼召升華宣撫使阮彦光為大理正以義州鎮撫使黎光祖行升華宣撫使晦卿以行遣左司侍郎兼領升華太守新寕節制專治一方,Hán Thương triệu Thăng Hoa tuyên phủ sứ Nguyễn Ngạn Quang vi Đại Lí chính dĩ Nghĩa Châu trấn phủ sứ Lê Quang Tổ hành Thăng Hoa tuyên phủ sứ Hối Khanh dĩ Hành khiển tả ti thị lang kiêm lĩnh Thăng Hoa thái thú Tân Ninh tiết chế chuyên trị nhất phương
同䦕󰋇淡𠫾𠓨細尼,đồng quan mấy dặm đi vào tới nơi
詔󰰾藏𨷺戲及開賀執卓仍𭛁御府金銀前帛厚賻之,Chiếu bãi tàng câu hí cập khai hạ chấp trác nhưng phát ngự phủ kim ngân tiền bạch hậu phụ chi
定議降宜民為厲德侯按一云既誅逆黨陳凌等黎凌以帛授宜民令自縊既誅宜民往迎恭王名克昌恭王固辝乃迎帝于西邸即位後帝咱?恭王死,định nghị giáng nghi dân vi lệ đức hầu án nhất vân ký tru nghịch đảng trần lăng đẳng lê lăng dĩ bạch thụ nghi dân lệnh tự ải ký tru nghi dân vãng nghinh cung vương danh khắc xương cung vương cố từ nãi nghinh đế vu tây để tức vị hậu đế thính sàm cung vương tử
払󰝸𧡊𪀄𪂦於内,chàng chẳng thấy chim uyên ở nội
又徙東蘭西蘭居民移入大同駐焉,Hựu tỉ Đông Lan Tây Lan cư dân di nhập Đại Đồng trú yên
丿󰠲﨤伴故知,phút đâu gặp bạn cố tri
得此之後爾心有不安,đắc thử chi hậu nhĩ tâm hữu bất an
𫃷𢂎弗厥𩂏包朝班,may dù phất quạt che vào triều ban
誓牢時吏㨿牢加刑,thề sao thì lại cứ sao gia hình
脾󱤹,tỳ lách
帝問曰汝之侍我欲何為耶謹不忍言,Đế vấn viết Nhữ chi thị ngã dục hà vi da Cẩn bất nhẫn ngôn
公浪役𬞺宁宁,công rằng việc cũ ninh ninh
主東𠸗於園桃,chúa đông xưa ở vườn đào
范志繼立又寇日南范脩破于九德終後南帝之世不敢北窺中州而其國亦段富矣,Phạm Chí kế lập hựu khấu Nhật Nam Phạm Tu phá vu Cửu Đức chung Hậu Nam Đế chi thế bất cảm Bắc khuy trung châu nhi kì quốc diệc đoàn phú hĩ
𦝄殘𦓡吏欣𨑮𠄻初,Trăng tàn mà lại hơn mười rằm xưa
臣聞󰔄典即󰔄書自孔子刪尙書以為典謨而帝王脩齊治平之道益彰,Thần văn Ngu điển tức Ngu thư tự Khổng Tử san Thượng Thư dĩ vi điển mô nhi đế vương tu tề trị bình chi đạo ích chương
𨀈󱚢皮旦姅𡑝,bước vào vừa đến nửa sân
𡎥除渃旦𢧚󰟯群圭,Ngồi chờ nước đến nên dường còn quê
詔太尉楊英珥領清化,Chiếu Thái uý Dương Anh Nhĩ lĩnh Thanh Hoá
妾薄命尼𬮌茹,thiếp bạc mệnh nơi cửa nhà
悲除些呐仍事伤庫欺吒末昆,bây giờ ta nói những sự thương khó khi cha mất con
吾郎跪聽日禮扼殺之,Ngô Lang quỳ thính Nhật Lễ ách sát chi
民事,dân sự
𫴋滝𢵋渃𧗱低𢵋𠊚,xuống sông đo nước về đây đo người
𡦂情𣈜吏添親𠬠𣈜,chữ tình ngày lại thêm thân một ngày
碑徐情買𤑟情,bây giờ tình mới rõ tình
𧵆賖奴󱋨燕嬰姉㛪懺所步行𨔈春,gần xa nô nức yến anh chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân
陳公皮意拮頭小姐吏𧡊於󰠲旦𧵆,trần công vừa ý gật đầu tiểu thư lại thấy ở đâu đến gần
科尼仙乙𢧚功,khoa này tiên ắt nên công
紈袴泟哩赤曳,hoàn khóa rách rưới dạc dài
此服人之深而為王政之本也,Thử phục nhân chi thâm nhi vi vương chính chi bản dã
边󰑼鷹犬边󰑼楚卿,Bên là Ưng Khuyển bên là Sở Khanh
小姐浽𢚷同同𡃍𢬣絩𦂾𦋦𢚸撩𤽗,tiểu thư nổi giận đùng đùng gớm tay thêu dệt ra lòng trêu ngươi
𪖬奴㘗㘗󱥓奴𩽈,mũi nó gồ gồ trán nó giô
噲𠊚只𧡊𩄲𩇢𡴯待渃強添𩯀泊坡,gọi người chỉ thấy mây xanh ngắt đợi nước càng thêm tóc bạc phơ
聖宗淳皇帝敷賁前功和淪大化神傳聖󰱥矩襲䂓重,Thánh Tông Thuần Hoàng Đế phu bí tiền công hoà luân đại hoá thần truyền thánh kế củ tập quy trùng
焒床部袋錦花生昌襖𧺀忍牙裙調,rỡ ràng bộ đãy gấm hoa xênh xang áo thắm nhẩn nha quần điều
十一月初六日勑遣錦衣衛副断事陳寶都指揮僉事范仁敬前徃鎮寕府便宜經畫調度粮儲,Thập nhất nguyệt sơ lục nhật sắc khiển Cẩm y vệ phó đoán sự Trần Bảo Đô chỉ huy thiêm sự Phạm Nhân Kính tiền vãng Trấn Ninh phủ tiện nghi kinh hoạ điều độ lương trừ
帝以其事𩔗韓愈賜姓韓詮,Đế dĩ kì sự loại Hàn Dũ tứ tính Hàn Thuyên
唒𫯳𤾓恨𠦳𪬡共年𢶸䏾𠹚𪢌𠴗𠷥,dẫu chồng trăm giận nghìn hờn cũng nên bấm bụng van lơn dỗ dành
公浪悶論𭛣𨉓,Công rằng Muốn trọn việc mình
𧁷巾碎㕸𢚁翁埃𪟽翁吏歇穷欣碎,khó khăn tôi rắp cậy ông ai ngờ ông lại kiệt cùng hơn tôi
摳吳破𦢉散如𩽖𨆷魏𤶐肝撻似瓢,khua ngô vỡ mật tan như ruốc đuổi ngụy chồn gan giạt tựa bèo
殺壽三十三歲,sát thọ tam thập tam tuế
曲茄𢬣捛𢧚章没篇薄命吏強󰞽人,khúc nhà tay lựa nên chương một thiên bạc mệnh lại càng não nhân
合例者曳,hợp lệ giả duệ
𩯀𠄩分泊𪽝傷秋,tóc hai phần bạc bởi thương thu
注時松嶺英時梅軒,chú thì tùng lĩnh anh thì mai hiên
事𢚸吘貝氷人,sự lòng ngỏ với băng nhân
𠓀𡢐芇体䏾𠊛,Trước sau nào thấy bóng người
緣天渚𧡊儒頭育,duyên thiên chưa thấy nhô đầu dọc
埃𧗱𠴍𠳨博珠球,ai về nhắn hỏi bác châu cầu
勞夷狄也,lao di địch dã
实󰑼才子佳人,thực là tài tử giai nhân
張公𦖑呐哉排所𢀨,trương công nghe nói tơi bời sửa sang
𢖵自𫷜唉䜹𬏝,Nhớ từ năm hãy thơ ngây
沛庄磊󱖕坤皮断,phải chăng lỗi lẽ khôn bề đoán
󰋇念󰡰俗𣳮冲闭除,mấy niềm trần tục rửa trong bấy chừ
史臣吳士連曰小國之賴大國以其䏻安靖已,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tiểu quốc chi lại đại quốc dĩ kì năng an tịnh dĩ
鎮人吿󰆑餘貪鄙,trấn nhân cáo khánh dư tham bỉ
冬十一月下洪鄭公証黎行新明范善快州阮持黃江阮多構陳芮見東關城但存羸弱皆起,Đông thập nhất nguyệt Hạ Hồng Trịnh Công Chứng Lê Hành Tân Minh Phạm Thiện Khoái Châu Nguyễn Trì Hoàng Giang Nguyễn Đa Cấu Trần Nhuế kiến Đông Quan thành đản tồn luy nhược giai khởi
六十一人,lục thập nhất nhân
可責東皇𬟜意私,khá trách đông hoàng rệt ý tư
厨箕鍾搌羣󰞴,chùa kia chuông nện còn khuya
是月節制鄭松議回兵應天天䦕道詣闕奏捷全功,Thị nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng nghị hồi binh Ứng Thiên Thiên Quan đạo nghệ khuyết tấu tiệp toàn công
夏四月󰔄氾薜珝陶㱕拒稷戰,Hạ tứ nguyệt Ngu Phiếm Tiết Hủ Đào Hoàng cự Tắc chiến
𣃣苔𦋦郡朔方,vừa đày ra quận sóc phương
𥅞󱥞跩𣋽朱𤴬昌𦠳,thức khuya dậy sớm cho đau xương sườn
細𫢩歲㐌包饒些擲擲𥾽肝渚𥙩𫯳,tới nay tuổi đã bao nhiêu tá trạnh trạnh bền gan chửa lấy chồng
停緍𢱖女胣𫥨𢬣,đừng mân mó nữa nhựa ra tay
潮𧿆頭𡽫𣹕䏾蛟,triều dẫy đầu non lọt bóng giao
㓠𠿃󰀡跡放𡥵㹯,chím môi vô tích phóng con hưu
既親政祀饗神祗追奉宗廟,kí thân chính tự hưởng thần kì truy phụng tông miếu
試舉,thi cử
干㳥𩙌𦋦𢬣󱏹捚凭,cơn sóng gió ra tay buồm lái vững
景來追捕逃亡,cảnh lai truy bổ đào vong
彼盘茶𨢇㐌衝,bĩ bàng trà rượu đã xong
十月期徃勘民間堤路有應築作者僃實以聞,thập nguyệt kì vãng khám dân gian đê lộ hữu ứng trúc tác giả bị thực dĩ văn
節制鄭松嘉其言,Tiết chế Trịnh Tùng gia kì ngôn
扲槊加蔑󰝂屯,cầm giáo gia miết đâm dồn
戰陣,chiến trận
𠓀欺,trước khi
秋九月明初征雲南,Thu cửu nguyệt Minh sơ chinh Vân Nam
揬昌沃渚通𧵑報,dọt xương óc chửa thông của báo
復以任延爲九真太守,phục dĩ nhâm diên vi cửu chân thái thú
秋七月遣中品黃於令内書家阮章如元會遇太子阿台平章阿剌於湖廣會各處兵五十萬期明年入冦,thu thất nguyệt khiến trung phẩm hoàng ư lệnh nội thư gia nguyễn chương như nguyên hội ngộ thái tử a thai bình chương a lạt ư hồ quảng hội các xứ binh ngũ thập vạn kì minh niên nhập khấu
交接禮各相喜賀,Giao tiếp lễ các tương hỉ hạ
𫫵饒𠫾𣙥處兑,rủ nhau đi cấy xứ đoài
民浪屡奴群低,dân rằng lũ nó còn đây
認僥湥𥐆湥𨱽滚昂,nhìn nhau giọt vắn giọt dài ngổn ngang
等領兵三千人象一隻出快江北江諒江以斷两廣援兵司空黎禮及黎熾等領精兵繼進以張其勢,đẳng lĩnh binh tam thiên nhân tượng nhất chích xuất Khoái Giang Bắc Giang Lạng Giang dĩ đoạn Lưỡng Quảng viện binh Tư Không Lê Lễ cập Lê Xí đẳng lĩnh tinh binh kế tiến dĩ trương kì thế
軍侯悲𠫾尋𠊛喝唱旦低朱些,quân hầu bay đi tìm người hát xướng đến đây cho ta
鳯凰𫽄𠹾𨅸氈貝𬷤,phượng hoàng chẳng chịu đứng chen với gà
以大理少卿香澤子武方丈爲太僕寺卿太常少卿廉勇子陳登瀛爲尙寶寺卿以其隨理國府常從征伐有功故也,Dĩ Đại lí thiếu khanh Hương Trạch tử Vũ Phương Trượng vi Thái bộc tự khanh Thái thường thiếu khanh Liêm Dũng tử Trần Đăng Doanh vi Thượng bảo tự khanh dĩ kì tuỳ Lí Quốc Phủ thường tòng chinh phạt hữu công cố dã
𢀭默分庫埃皮度清閑倚一二,giàu mặc phận khó ai bì đọ thanh nhàn ấy nhất nhì
負龐萌反漢之辜踵朱泚背唐之轍,phụ bàng manh phản hán chi cô chủng chu thử bối đường chi triệt
㐌咍城算庙堂,Đã hay thành toán miếu đường
㵢𠓨邊高,trôi vào bên cao
分𡄎浽客分𢗼浽命,Phần ngẫm nỗi khách phần lo nỗi mình
至陛下諒陰之初偶遭灾沴時亨托陰陽尅害為言妄言由居國䘮所致奏請短䘮以消天变迹,chí bệ hạ lạng âm chi sơ ngẫu tao tai lệ thì hanh thác âm dương khắc hại vi ngôn vọng ngôn do cư quốc tang sở trí tấu thỉnh đoản tang dĩ tiêu thiên biến tích
舘浪堯舜課𠸗,quán rằng nghiêu thuấn thuở xưa
𢪀命縱坦仕蹎世󰠃娘買賖𧵆咀嘆,nghĩ mình túng đất sẩy chân thế cùng nàng mới xa gần thở than
咹𠳚𦣰洳蒙創麻𠫾,ăn gửi nằm nhờ mong sáng mà đi
大軍東渡珥河日夜兼行直指青林進𭛁,đại quân đông độ nhĩ hà nhật dạ kiêm hành trực chỉ thanh lâm tiến phát
莫敬恭及其偽黨竄居明龍州至是多,Mạc Kính Cung cập kì nguỵ đảng thoán cư Minh Long Châu chí thị đa
払如𡥵𧊉-鑅麻制,Chàng như con bướm liệng vành mà chơi
𥃱𠫾率体應連占包,nhắp đi thoắt thấy ứng liền chiêm bao
盃默矯汝𨱽,bui mặc kẻo nhớ dài
𣈜閑󱰙卷䀡周易店永尋梅伴老逋,ngày nhàn mở quyển xem chu dịch đêm vắng tìm mai bạn lão bô
默油𩛷𩛜𩛷𩛂,mặc dầu bữa đói bữa no
䘨初厙律半希閉门,giao sơ khố lọt vắn hơi bé mòn
淋炭吏固次尼平𠄩,Lầm than lại có thứ này bằng hai
自,tự
以三條戒文武官一勿無情二勿欺慢三勿姦貪,dĩ tam điều giới văn vũ quan nhất vật vô tình nhị vật khi mạn tam vật gian tham
呵𠸦君子別𠁀芇派,khá khen quân tử biết đời nào phai
仍体壁𥒥𥪞固准愈連𥕄𣍵題𠄩句疎浪,nhưng thấy vách đá trong có chốn nhũ trơn mài nhẵn đề hai câu thơ rằng
時隐據番禺交州人曲顥據州治稱節度使志在相圖,thời ẩn cứ phiên ngung giao châu nhân khúc hạo cứ châu trị xưng tiết độ sứ chí tại tương đồ
必奇仍羅收買援,tất cả những là thu với vén
𧘇昆㐌悶拟𫯳傳哯附馬唐中朱眉,ấy con đã muốn lấy chồng truyền kén phò mã đàng trong cho mày
𢝙之世事麻矇人情,vui chi thế sự mà mong nhân tình
勑命來納,sắc mệnh lai nộp
拱停責吝𡗶𧵆𡗶賖,cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa
𢝙尼㐌拮愁箕特芇,vui này đã cất sầu kia được nào
初維岳於端慶年聞舉進士出身官至錦衣衛斷事直金光殿,sơ duy nhạc ư đoan khánh niên văn cử tiến sĩ xuất thân quan chí cẩm y vệ đoán sự trực kim quang điện
槐張傘綠𢮿重重,hoà trương tán lục quải trùng trùng
𣷳渃竜泠𪀄嘵𠀧㗂,đáy nước long lanh chim kêu ba tiếng
今天下權柄在大人,Kim thiên hạ quyền bính tại đại nhân
清譚上福富原諸縣人民皆應之,thanh đàm thượng phúc phú nguyên chư huyện nhân dân giai ứng chi
有黄竜之瑞,Hữu hoàng long chi thuỵ
榑駒皮𢶢琰𨱽,Roi câu vừa gióng dặm trường
南枝𦬑極清新,nam chi nở cực thanh tân
花尼𧊉女蜍於,hoa này bướm nỡ thờ ơ
自些㨂月掑𩄲房𦹳渚律𡮳枚𫗃斜,tự ta đóng nguyệt cài mây phòng thơm chớ lọt mảy may gió tà
𤽗㐱咍呐恪拯朋吒課怒朗丕貧弼丕,ngươi chỉn hay nói khác chẳng bằng cha thuở nọ lặng vậy bằn bặt vậy
親情眷屬伴𤿤㛪英,thân tình quyến thuộc bạn bè anh em
𤤰碎分𬙾嬏𫯳緣𢆧,vua tôi phận đẹp vợ chồng duyên may
張公尋喠𠮾嗷申翁傷旦𠰺牢𠳐𠳒,trương công tìm giọng ngọt ngào thân ông thương đến dạy sao vâng lời
正宜興兵間罪懸首梟街,chính nghi hưng binh gián tội huyền thủ kiêu nhai
猛辰𥺊暴辰錢,mạnh thì gạo bạo thì tiền
夫婦道常拯特渚,phu phụ đạo thường chăng được chớ
玉冷󰅹固絲援,ngọc lành nào có tơ vấn
推而為脩齊治平之極功綏来動和之大效端在是矣,suy nhi vi tu tề trị bình chi cực công tuy lai động hoà chi đại hiệu đoan tại thị hĩ
𫥨塘𧡊梗花洟𠄩𢬣㨢𥙩󱀄𠊚買些,ra đường thấy cánh hoa rơi hai tay nâng lấy cũ người mới ta
排行向蹺朝准陛衛嚴整,bày hàng hướng theo chầu chốn bệ vệ nghiêm chỉnh
丙戌雷震城東門閣人有死者,Bính Tuất lôi chấn thành Đông môn các nhân hữu tử giả
𥪝𣳔滂固風波,trong dòng phẳng có phong ba
丙子四年莫崇康十一明萬曆四年,Bính Tí tứ niên Mạc Sùng Khang thập nhất Minh Vạn Lịch tứ niên
醒如𡥵󱰵,tỉnh như con sáo
𦛌蚕𦁀𦇒行絲𠬠命,ruột tằm bối rối hàng tơ một mình
没漨𦹵愛䏾斜,Một vùng cỏ áy bóng tà
城成陷出降及胡氏舊官被賊接去比地等人今有妻子於各路縣社或他或著籍聽免贖命,thành thành hãm xuất hàng cập Hồ thị cựu quan bị tặc tiếp khứ Bắc địa đẳng nhân kim hữu thê tử ư các lộ huyện xã hoặc tha hoặc trước tịch thính miễn thục mệnh
昇平󰑼两頭斤,thăng bằng là lưỡng đầu cân
諄諄乎箠楚鞭笞之戒汲汲乎苞苴䦕節之防,Truân truân hồ chuỷ sở tiên si chi giới cấp cấp hồ bao tư quan tiết chi phòng
芇埃女底朱埃𠹾煩,nào ai nỡ để cho ai chịu phiền
二十一日詔各處承宣官員百姓等大事用大方紙小事用小方紙,Nhị thập nhất nhật chiếu các xứ Thừa tuyên quan viên bách tính đẳng Đại sự dụng đại phương chỉ tiểu sự dụng tiểu phương chỉ
麻自㝵多朱旦欺意計㐌特𠀧𬃴𢆥,mà từ ngày đi cho đến khi ấy kể đã được ba trăm năm
令諸將及軍人曰明賊残害我民二十餘載𥘉我軍數百萬有餘,lệnh chư tướng cập quân nhân viết minh tặc tàn hại ngã dân nhị thập dư tải sơ ngã quân sổ bách vạn hữu dư
𣇜𩙌霜搥𠓨埬𦲹,buổi gió sương chui vào đống rạ
󰟀𥢆𥢆仍湥洡,buồng riêng riêng những sụt sùi
許之賜内明字爵,hứa chi tứ nội minh tự tước
賜范光進進士及第范宏才等三人進士出身頼敏等十二人同進士出身,Tứ Phạm Quang Tiến tiến sĩ cập đệ Phạm Hoành Tài đẳng tam nhân tiến sĩ xuất thân Lại Mẫn đẳng thập nhị nhân đồng tiến sĩ xuất thân
乙卯二年明宣德十年春正月朔率百官謁廟,Ất Mão nhị niên Minh Tuyên Đức thập niên Xuân chính nguyệt sóc suất bách quan yết miếu
𡍢夾滝,gò giáp sông
夏四月遣正使劉廷質阮登副使阮德澤黄琦阮政阮師卿等二部如明歳貢,Hạ tứ nguyệt khiển chánh sứ Lưu Đình Chất Nguyễn Đăng phó sứ Nguyễn Đức Trạch Hoàng Kì Nguyễn Chính Nguyễn Sư Khanh đẳng nhị bộ như Minh tuế cống
召吏部尚書阮如堵復聀,triệu lại bộ thượng thư nguyễn như đổ phục chức
駢道中庸拯課藏,bền đạo trung dung chẳng thuở tàng
披配庒𬋩辱因,pha phôi chẳng quản nhọc nhằn
庫收風月苔戈耨船阻煙霞󰠱尾扦,kho thu phong nguyệt đầy qua nóc thuyền chở yên hà nặng vạy then
蛮牢㺜𤞦󱨜吳,mán lào nùng mọi nhắng ngô
徇私違理倚法弄權,tuẫn tư vi lí ỷ pháp lộng quyền
藝制拱𡗋功夫,"""Nghề chơi cũng lắm công phu"
噲󰑼﨤𫽻𫡉塘,Gọi là gặp gỡ giữa đường
望咸孚率土之心位盍冠諸公之上,vọng hàm phu suất thổ chi tâm vị hạp quán chư công chi thượng
陳公率㐌𤂬鐄賖制,trần công thoắt đã suối vàng xa chơi
啫払娘買急移蔥紗,giã chàng nàng mới kíp dời song sa
收特秦漢祖功先,thu được tần hán tổ công tiên
礙󱝴憚󰊄𠲖霜凝花䏾𢢆󱪭𦎛󰘚𠫆,ngại ngùng rợn gió e sương ngưng hoa bóng thẹn trông gương mặt dày
㗂󰠳如㗂鍾󱭐,tiếng đâu như tiếng chuông mèn
花㵢渃沚𰛻汀󰘚󰅹群󰇥心情共埃,hoa trôi nước chảy lênh đênh mặt nào còn giữ tâm tình cùng ai
庄曳𠅜𭁈,chẳng dái lời dữ
乃下令分兵据守衝要各處,nãi hạ lệnh phân binh cứ thủ xung yếu các xứ
批批𡓁怒𣳮腥騷,phây phây bãi nọ rửa tanh tao
二月帝御天慶殿詔官職三人其保一人如有匿藏大男三人者同罪,Nhị nguyệt Đế ngự Thiên Khánh điện chiếu quan chức tam nhân kì bảo nhất nhân như hữu nặc tàng Đại nam tam nhân giả đồng tội
秋八月十九日旨揮天下軍民等係偽官文自知州武自千户以下前已死及土軍並民人入,Thu bát nguyệt thập cửu nhật chỉ huy thiên hạ quân dân đẳng hệ nguỵ quan văn tự Tri châu vũ tự Thiên hộ dĩ hạ tiền dĩ tử cập thổ quân tịnh dân nhân nhập
塘𩄲𫳵窖𡀍󱫠饒,đường mây sao khéo rủ rê nhau
内密院則遵奉典憲敖奏詳審不得倚法作弊有所要求,nội mật viện tắc tuân phụng điển hiến ngạo tấu tường thẩm bất đắc ỷ pháp tác tệ hữu sở yếu cầu
八月論陽洽功,bát nguyệt luận dương hiệp công
𨆷魏𤶐肝撻似瓢,đuổi ngụy chồn gan giạt tựa bèo
𢼂生𫥨﨤𣅶阳󰠃,số sinh ra gặp lúc dương cùng
六曰公銓選以清士進之途,Lục viết công thuyên tuyển dĩ thanh sĩ tiến chi đồ
𣈜𠫾竹渚木𣒣,ngày đi trúc chửa mọc măng
及今上未退又要征八百媳婦,cập kim thượng vị thoái hựu yếu chinh Bát Bách Tức Phụ
𬖉𦋦鵶㐌吟𦎛𡽫兑,Trông ra ác đã ngậm gương non đoài
如遇大駕󰥭謁山陵護衛三司㔫且號令謹𡧸勿特昇平之時而忽関防之僃,Như ngộ đại giá bái yết sơn lăng Hộ vệ tam ti vưu thả hiệu lệnh cẩn mật vật đặc thăng bình chi thời nhi hốt quan phòng chi bị
布誥天下咸使聞知,Bố cáo thiên hạ hàm sử văn tri
求生而受辱君子不爲也,cầu sinh nhi thụ nhục quân tử bất vi dã
諒山都承憲三司刘𠃔直阮悌等一作刘𠃔通阮有悌奏言化外思陵州透入祿平州掠取祿平黄蘆馬八等家才物及牛畜擅去,Lạng Sơn Đô Thừa Hiến tam ti Lưu Doãn Trực Nguyễn Đễ đẳng NHất Tác Lưu Doãn Thông Nguyễn Hữu Đễ tấu ngôn hoá ngoại Tư Lăng châu thấu nhập Lộc Bình châu lược thủ Lộc BÌnh Hoàng Lô Mã Bát đẳng gia tài vật cập ngưu súc thiện khứ
𨄹尋泣𢄂時闺,Dạo tìm khắp chợ thì quê
舌𦧜,thiệt lưỡi
彦聞之大怒,Ngạn văn chi đại nộ
徒竹衝戈𡔔𤂬尋梅蹺蹅俸𪩮,dò trúc xông qua làn suối tìm mai theo đạp bóng trăng
󰊄𢯦帳玉,gió lay trướng ngọc
㐌固翁先次紙碎,đã có ông tiên thứ chỉ tôi
故於此特書之,Cố ư thử đặc thư chi
以黎犬爲入内少尉參知海西道諸衛君事太監如故黎謙爲都,dĩ lê khuyển vi nhập nội thiếu uý tham tri hải tây đạo chư vệ quân sự thái giám như cố lê khiêm vi đô
臼漏𫈨𫉸包𣉹臼𣩂𤌍㘨粓󰐯迻臼𫥨垌打𠀧㗂釭臼喂󰑼臼,cậu lậu ráy cà bao giờ cậu chết thổi nồi cơm nếp đưa cậu ra đồng đánh ba tiếng cồng cậu ơi là cậu
陳家忠厚如此可見,trần gia trung hậu như thử khả kiến
紙帋,chỉ giấy
󰜋𠳒𠳐鑿𥒥鐄始終,Một lời vâng tạc đá vàng thuỷ chung
中國以致民苦塗炭是亦罪之莫甚也,trung quốc dĩ trí dân khổ đồ thán thị diệc tội chi mạc thậm dã
至是不令属錦衣衛仍置指揮使司指揮同知指揮僉事各一員並用儒臣於是另置檡文臣重職的當爲之,chí thị bất lệnh thuộc cẩm y vệ nhưng trí chỉ huy sứ ti chỉ huy đồng tri chỉ huy thiêm sự các nhất viên tịnh dụng nho thần ư thị lánh trí trạch văn thần trọng chức đích đương vi chi
𤳄𤽗延壽𪽗龱朱畨,bởi ngươi diên thọ họa đồ cho phiên
噙𠿒,gầm thét
魯溺技強盆世,lỗ nách gãi càng buồn thay
泖沚律歇怛,máu chảy suốt hết đất
䋦愁腸貝󰑚󰟯絲,mối sầu trường bối rối dường tơ
󰑼胡宗憲經綸𫡂才,Là Hồ Tôn Hiến kinh luân gồm tài
秋七月賜阮廌子󰢒鵡縣職,thu thất nguyệt tứ nguyễn trãi tử anh vũ huyện chức
以晋天福六年辛丑秋七月十五日誕生,Dĩ Tấn Thiên Phúc lục niên Tân Sửu thu thất nguyệt thập ngũ nhật đản sinh
永春正月以阮性爲佐國營參視鄭登第爲副參視與陳文,vĩnh xuân chính nguyệt dĩ nguyễn tính vi tá quốc dinh tham thị trịnh đăng đệ vi phó tham thị dữ trần văn
脱催官買厌𢚸,thoắt thôi quan mới ướm lòng
𢩽撴喭𠰚仙麻句,dẩy dun ngán nhẽ tiên mà cú
村塢廊悶閉希聚落廊哿𢼂㝵提多,thôn ổ làng mọn bé hơi tụ lạc làng cả số người đề đa
仍賜以衣服官󰅾并宴筵,nhưng tứ dĩ y phục quan đái tính yến diên
二十九日勑㫖傅刑部今日太廟猶禱雨且緩决仗罪囚并録今月仗罪囚情來急急奉行,Nhị thập cửu nhật sắc chỉ phó Hình bộ Kim nhật Thái Miếu do đảo vũ thả hoãn quyết trượng tội tù tịnh lục kim nguyệt trượng tội tù tình lai cấp cấp phụng hành
洡渃蹽𡽫𣦆苦曾𠨪侯隨緣麻稔合,lội nước trèo non trải khó từng nghèo hầu tùy duyên mà nẫm hợp
𧊉蜂吏達仍調󰣁箕,bướm ong lại đặt những lời nọ kia
延乃敎民墾闢歲歲耕種百姓充給,Diên nãi giáo dân khẩn tịch tuế tuế canh chủng bách tính sung cấp
秩𠇮𠇮吏傷𠇮淬車,giật mình mình lại thương mình xót xa
惟行遣阮廌在帷幄嘗見通蠟丸書言,Duy hành khiển Nguyễn Trãi tại duy ốc thường kiến Thông lạp hoàn thư ngôn
𫯳昆󰠳些姓名󰑼之,chồng con đấu tá tính danh là gì
定各府衙令史資格例初充為亞令史幹事三年陞充本府衙承令史又幹事三年陞充有出身衙門都吏,định các phủ nha lệnh sử tư cách lệ sơ sung vi á lệnh sử cán sự tam niên thăng sung bản phủ nha thừa lệnh sử hựu cán sự tam niên thăng sung hữu xuất thân nha môn đô lại
帝自命題試之,Đế tự mệnh đề thí chi
拯𪟽𦋦胣獴𪀄畨黎虜掠夺𠫾𠄩嬌,chẳng ngờ ra dạ muôn chim phiên lê lỗ lược đoạt đi hai kiều
至是叛肆掠本江之地盡有之又謀刧懷忠家,chí thị phản tứ lược bản giang chi địa tận hữu chi hựu mưu kiếp hoài trung gia
拱㐌皮本群𨍦時利,cũng đà vừa vốn còn sau thì lời
欺油𠯇吒,khi rầu rĩ cha
船𤿤奔半每尼蔑本邁󰹞𢪀𢯕清閑,thuyền bè buôn bán mọi nơi một vốn mười lãi nghỉ ngơi thanh nhàn
汫溇蓓葚𠓀𡢐尋光,Giếng sâu bụi rậm trước sau tìm quàng
彊荄󰠘𡗋彊寃債𡗉,Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều
六月初七日帝下詔征盆蠻,lục nguyệt sơ thất nhật đế hạ chiếu chinh bồn man
史臣吳士連曰重光帝以一旅之眾圖復國板蕩流離之餘譬猶以一木之大厦於既傾後𡸈不知其勢之不回也哉姑盡其所當為天命可回也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Trùng Quang Đế dĩ nhất lữ chi chúng đồ phục quốc bản đãng lưu li chi dư tỉ do dĩ nhất mộc chi đại hạ ư ký khuynh hậu há bất tri kì thế chi bất hồi dã tai Cô tận kì sở đương vi thiên mệnh khả hồi dã
走入淳祐今改淳祿避真宗諱也,tẩu nhập Tuần Hựu Kim cải Thuần Lộc tị Chân Tông huý dã
悲𣇞𢚸㐌別𢚸補功攔𢬢㧅摓闭𥹰,bây giờ lòng đã biết lòng bõ công dan díu đèo bòng bấy lâu
悲𣇞買𤑟沁唏,Bây giờ mới rõ tăm hơi
㐌咍浪契貝𣕞洙𠹽,đã hay rằng khế với gừng chua cay
德忠率步兵潜行山脚,Đức Trung suất bộ binh tiềm hành sơn cước
董鼎箕埃𩧍㗂持,đủng đỉnh kìa ai ruổi tiếng chày
訴念棄婦歲戈撑,tỏ niềm khí phụ tuổi qua xanh
八班,bát ban
琴󰞽湥曲清新固朝别鶴固分離鵉,cầm não nuột khúc thanh tân có chiều biệt hạc có phần ly loan
𩂄𩂄棟宇層層審,đùn đùn đống vũ tầng tầng thẳm
等伏乞髙明大德因灾而惧側身脩行設祈天𡊨齋戒密禱庶幾誠心感格玄象隨應沴星退舍和氣致祥隂陽調而風雨時群生和而萬物殖海宇措衽席之康國家置泰磐之壮基緒之傳今其自是有永于以衍宗社億萬年無窮之福,đẳng phục khất cao minh đại đức nhân tai nhi cụ trắc thân tu hành thiết kì thiên đàn trai giới mật đảo thứ cơ thành tâm cảm cách huyền tượng tuỳ ứng lệ tinh thoái xả hoà khí trí tường âm dương điều nhi phong vũ thời quần sinh hoà nhi vạn vật thực hải vũ thố nhẫm tịch chi khang quốc gia trí thái bàn chi tráng cơ tự chi truyền kim kì tự thị hữu vĩnh vu dĩ diễn tông xã ức vạn niên vô cùng chi phúc
實即事賦一詩云重整衣冠拜上皇偶聞天語重凄凉,Thực tức sự phú nhất thi vân Trùng chỉnh y quan bái thượng hoàng Ngẫu văn thiên ngữ trọng thê lương
事𢚸吘貝水人,Sự lòng ngỏ với băng nhân
識者以爲黎民太祖得國之徵,thức giả dĩ vi lê dân thái tổ đắc quốc chi trưng
爲埃用𣒵淶針,vì ai rụng cải rơi kim
一簡定即位建元在丁亥年十月而稱一年者尊正統黜僣僞與紹慶元年同,nhất giản định tức vị kiến nguyên tại đinh hợi niên thập nguyệt nhi xưng nhất niên giả tôn chính thống truất tiếm nguỵ dữ thiệu khang nguyên niên đồng
綱常道奇可制,cương thường đạo cả há chơi
九月初一日勅旨五府都督六部尙書官朝退長官及下僚擅自回家以降罪罪之,cửu nguyệt sơ nhất nhật sắc chỉ ngũ phủ đô đốc lục bộ thượng thư quan triều thoái trưởng quan cập hạ liêu thiện tự hồi gia dĩ giáng tội tội chi
噷吃敲殼𨁼𨁩𢯰𧼌,hậm hực xao xác bươn bả rút chạy
𦄂𦂛香論屏𦎛䏾籠,Dải the hương lộn bình gương bóng lồng
𡀮尋𧡊辰特功蘇,nếu tìm thấy thì được công to
春莫開會試科,Xuân Mạc khai Hội thí khoa
收捕吏輙停留在家不經官者扙八十,Thu bổ lại triếp đình lưu tại gia bất kinh quan giả trượng bát thập
十二日唱進士范播等名,Thập nhị nhật Sướng tiến sĩ Phạm Bá đẳng danh
黎文休曰夫古者天子既崩安靈柩有陵或號茂陵或號昌陵遣宸章有閣或名顯謨或名寶文,lê văn hưu viết phù cổ giả thiên tử ký băng an linh cữu hữu lăng hoặc hiệu mậu lăng hoặc hiệu xương lăng khiển thần chương hữu các hoặc danh hiển mô hoặc danh bảo văn
󰟯如边屋边㙴,Dường như bên ốc bên thềm
滝錢塘妬意墓紅顔,sông tiền đường đó ấy mồ hồng nhan
八月已遣使求封,bát nguyệt dĩ khiển sứ cầu phong
棱羅類𣞻,lăng là loài vải
我祖宗取士之法倣古而行於今宏摹至詳且僃,ngã tổ tông thủ sĩ chi pháp phỏng cổ nhi hành ư kim hoành mô chí tường thả bị
恐非閲選之時,Khủng phi duyệt tuyển chi thời
及子孫是謂泄天機者,Cập tử tôn thị vị tiết thiên cơ giả
欺陣𫗄𢲣𢯦梗碧,khi trận gió lung lay cành biếc
昔成祖纘太王佐先皇經營大業力整乾坤,Tích Thành Tổ toản Thái Vương tá Tiên hoàng kinh doanh đại nghiệp lực chỉnh càn khôn
贈司徒賜謚謹度文階天禄芙蒥塲人,Tặng Tư đồ tứ thuỵ Cẩn Độ Văn Giai Thiên Lộc Phù Lưu Trường nhân
帝素不爲,Đế tố bất vi
𡶀㨬色碧渃洡𨤔撑,núi vươn sắc biếc nước giồi vẻ xanh
𥋓吏𦹳㖫边𡓃垃,ngoảnh lại thơm lừng bên lối lấp
𫷐群,đũng quần
𢜝𡓯茄胡,sợ truông nhà hồ
時海内無主十二使君爭長莫䏻相統,Thời hải nội vô chủ Thập nhị sứ quân tranh trưởng mạc năng tương thống
爫朱𤑟󰘚非常,làm cho rõ mặt phi thường
通且油些補䋥鈎,thong thả dầu ta bỏ lưới câu
帝遭時板蕩歷勵志圖回不祐陳飲恨以死,Đế tao thời bản đãng lịch lệ chí đồ hồi bất hựu Trần ẩm hận dĩ tử
嗣慶聞秉輿播遷御女久爲太后所苦復𭛁兵請迎如初,tự khánh văn bỉnh dư bá thiên ngự nữ cửu vi thái hậu sở khổ phục phát binh thỉnh nghênh như sơ
虎登樓便蒼黃號啸之聲跳下無擊攫之患,Hổ đăng lâu tiện thương hoàng hiệu khiếu chi thanh khiêu hạ vô kích quắc chi hoạn
功冷苦辱饒󰟯,công lênh khó nhọc nhiều dường
幸頼人心有歸天命有在,hạnh lại nhân tâm hữu quy thiên mệnh hữu tại
箕如花󱦂花梌,kìa như hoa mướp hoa dừa
十二月初四日禮部尚書掌部事駙馬都尉興郡公阮貞等奏定充福國長公主習畫字禮册并籍冊及墨一梭合無御用監制作󰀋并照𭛁禮添陳設七十士各位禮物用卓子八十件黑線香十八株小束白木香十八把蠟炬二十株茶三两油一斤草芒一两鹿盐鹿脯盐菜稷棘芹青荳俎名十八籩酒二埕柴三十六束至日行禮籍用方紙如册箴,Thập nhị nguyệt sơ tứ nhật Lễ bộ thượng thư chưởng bộ sự Phò mã đô uý Hưng Quận công Nguyễn Trinh đẳng tấu định sung Phúc quốc trưởng công chúa tập hoạ tự lễ sách tịnh tịch sách cập mặc nhất toa hợp vô ngự dụng giám chế tác sách tịnh chiếu phát lễ thiêm trần thiết thất thập sĩ các vị lễ vật Dụng trác tử bát thập kiện hắc tuyến hương thập bát chu tiểu thúc bạch mộc hương thập bát bả lạp cự nhị thập chu trà tam lưỡng dầu nhất cân thảo mang nhất lưỡng lộc diêm lộc bô diêm thái tắc cức cần thanh đậu thư danh thập bát biên tửu nhị trình sài tam thập lục thúc chí nhật hành lễ tịch dụng phương chỉ như sách châm
咍杜咍停買矯謳,hay đỗ hay dừng mới kẻo âu
𤑟牟𥪞玉𤽸牙,Rõ màu trong ngọc trắng ngà
󱗛肝心息𠇍𠳒云云,ngứa gan tấm tức mấy lời vân vân
入其地此必震恐迯入山林背而去之則復群聚留而守之歴歳經年則士卒罷勌食粮之絶一方有急四靣皆聳,nhập kì địa thử tất chấn khủng đào nhập sơn lâm bối nhi khứ chi tắc phục quần tụ lưu nhi thủ chi lịch tuế kinh niên tắc sĩ tốt bãi quyên thực lương chi tuyệt nhất phương hữu cấp tứ diện giai tủng
秩𬂙𦰟焒失󰟹𣳔涞,Chợt trông ngọn lửa thất kinh rụng rời
左右以都御史對,Tả hữu dĩ Đô ngự sử đối
尼昆婢膝𠸜󰑼金連,nay con tì tất tên là kim liên
娘𠽆𫴋䏾󰟯如泊局,nàng nuốt xuống bụng dường như bạc cục
秉彛曰吾事上盡忠而爲姦賊所譖耶况有君命吳其焉避遂入,bỉnh di viết ngô sự thượng tận trung nhi vi gian tặc sở tiếm da huống hữu quân mệnh ngô kì yên tị toại nhập
語󰑼爲渃爲𠁀拯𪟽假㗂謾唏戒𠇮,ngỡ là vì nước vì đời chẳng ngờ giả tiếng mượn hơi giới mình
𩅹潠𤂫𩅹淫洟,mưa lún phún mưa dầm dề
春正月,Xuân chính nguyệt
伏乞繼今前,phục khất kế kim tiền
𤄯如㗂䳽𠖤戈,Trong như tiếng hạc bay qua
㤇󰇏辰払吏𩛂,yêu chán thì chàng lại no
馭𡨺過𡗋,ngừa giữ quá lắm
陛下已九州爲家生民皆爲臣妾夷狄之地何足以爲一日之間而煩汗馬之勞乎詩云王猷充塞徐方既來,bệ hạ dĩ cửu châu vi gia sinh dân giai vi thần thiếp di địch chi địa hà túc dĩ vi nhất nhật chi nhàn nhi phiền hãn mã chi lao hồ thi vân vương du sung tái từ phương ký lai
思明󰲡帶北賣誤中點軍故紙故皆降黜,tư minh tập đai bắc mại ngộ trúng điểm quân cố chỉ cố giai giáng truất
每年是月皆󰁮行之,Mỗi niên thị nguyệt giai cử hành chi
子孫以席包之乃㱕而塟忽然復甦,tử tôn dĩ tịch bao chi nãi quy nhi táng hốt nhiên phục tô
㐌無縁闭埃扲麻嘛,đã vô duyên bấy ai cầm mà mơ
拍手捕𪮏,phách thủ vỗ tay
﨤李通結情兄弟,gặp lý thông kết tình huynh đệ
帝曰無人來認與卿取用,Đế viết Vô nhân lai nhận dữ khanh thủ dụng
讀䜹嘲諷天庭易󱜸,đọc thơ trào phúng thiên đình dể duôi
洲歐,châu âu
會正旦節饗勞将士期以收復京城,Hội Chính đán tiết hưởng lạo tướng sĩ kì dĩ thu phục kinh thành
𥐆𣈜催𠤆𨱽𠳒爫之,vắn ngày thôi chớ dài lời làm chi
十一月殿帥上将軍范五老卒于城内檳榔園,thập nhất nguyệt điện suý thượng tướng quân phạm ngũ lão tốt vu thành nội tân lang viên
恩它潤泣𫡦州,ơn đà nhuần khắp chín châu
時華閭洞人丁部領以山谿險固不修臣職,thời hoa lư động nhân đinh bộ lĩnh dĩ sơn khê hiểm cố bất tu thần chức
秀󰜏拱馬監生,tú bà cùng mã giám sinh
馬踏煙雲穿浪石車辭青嶂泛長流,Mã đạp yên vân xuyên lãng thạch Xa từ thanh chướng phiếm trường lưu
資福寺因之,tư phúc tự nhân chi
𩚵襖坤田堯舜治𩯀絲渚報媄吒生,cơm áo khôn đền nghiêu thuấn trị tóc tơ chửa báo mẹ cha sinh
賜安酉爵大僚𤤻,Tứ An Dậu tước Đại liêu ban
庄󱳮媄寡𡥵瑰,chẳng lo mẹ goá con côi
姑教,cô giáo
三月以誕日爲光天節,tam nguyệt dĩ đản nhật vi quang thiên tiết
苟今日託付於寺塔則欣欣然如持左卷以取明日之報,câu kim nhật thác phó ư tự tháp tắc hân hân nhiên như trì tả quyển dĩ thủ minh nhật chi báo
唭浪知己畧娄󰋇㝵,Cười rằng Tri kỉ TRƯỚC SAU mấy người
分𡥵候㑏𡥵候敢差,Phận con hầu giữ con hầu dám sai
春三月宋帝崩,Xuân tam nguyệt Tống đế băng
大越史記本紀實綠卷之十五終,Đại Việt sử ký bản kỷ thực lục quyển chi thập ngũ chung
塘賒𢪀挼娄尼麻󰟹,đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh
朱咍淑女志高,Cho hay thục nữ chí cao
𡗄奴文武每才,gồm no văn võ mọi tài
運紙運檑,vận giấy vận sồi
坦福地認𫀅𨻫計計包饒餘𬃴福地,đất phúc địa nhận xem luống kể kể bao nhiêu dư trăm phúc địa
擬兜𢩽󰘇𢺺茹自碎,Nghĩ đâu rẽ cửa chia nhà tự tôi
尼埃單泣秩緘俸仍,Này ai đan rập giật giàm bỗng dưng
分彈婆,phận đàn bà
沛尼𠹽噔別𡃎󱋔穷埃,phải nơi cay đắng biết phàn nàn cùng ai
瓦,ngói
朱咹朱㕵𪧚江覺時𢭯削𢯢𢲲󰜋𨉓,cho ăn cho uống giữ giàng rác thì quét tước sửa sang một mình
娘蘂卿隊時㖠干𠅜雖拯体𦖑仍極敬你𦷾,nàng nhị khanh đòi thời nài can lời tuy chẳng thấy nghe nhưng cực kính nể đấy
弼入境先使人奏帝吉服迎接,Bật nhập cảnh tiên sử nhân tấu đế cát phục nghinh tiếp
浪𬁖𥪞節清明麻低香𤌋永醒世麻,rằng sao trong tiết thanh minh mà đây hương khói vắng tanh thế mà
老成不可也,lão thành bất khả dã
乖頭𧗱楚𢜝齊慳,quay đầu về sở sợ tề ghen
廷爱會諸将分爲三道使阮有僚為先鋒廷爱自督大兵為正隊進兵𭁈莫兵對陣鄭丙何壽禄等為左隊拒阮倦鄭文海等為右隊拒莫玉󱗲鄭桐鄭檸等為後隊,đình ái hội chư tướng phân vi tam đạo sử nguyễn hữu liêu vi tiên phong đình ái tự đốc đại binh vi chính đội tiến binh dữ mạc binh đối trận trịnh bính hà thọ lộc đẳng vi tả đội cự nguyễn quyện trịnh văn hải đẳng vi hữu đội cự mạc ngọc liễn trịnh đồng trịnh ninh đẳng vi hậu đội
宋江南轉運使許仲宣以仁寳敗死事聞,Tống Giang Nam chuyển vận sứ Hứa Trọng Tuyên dĩ Nhân Bảo bại tử sự văn
限期束甲决塘觧兵,Hẹn kỳ thúc giáp quyết đường giải binh
勉羅潇洒戈𣈜𣎃禄特包饒咹閉饒,miễn là tiêu sái qua ngày tháng lộc được bao nhiêu ăn bấy nhiêu
持桅索固饒紙咍边列𫳭旁世真繒,trì nguy sách có nhiều dây hai bên rớt xuống phẳng thay chân chằng
以故庯舍市肆奉先師者皆臧,Dĩ cố phố xá thị tứ phụng tiên sư giả giai tàng
今三王反以為兄弟乎以為仇讎乎願許臣等一戰以决勝負,Kim tam vương phản dĩ vi huynh đệ hồ Dĩ vi cừu thù hồ Nguyện hứa thần đẳng nhất chiến dĩ quyết thắng phụ
莫遣阮文泰如明賫表乞降并祈處分,Mạc khiến Nguyễn Văn Thái như Minh tê biểu khất hàng tịnh kì xử phân
騎頭𠊛計㐌𠀧畨,cưỡi đầu người kể đã ba phen
時意固繩𥘷𥪞村歳皮󰁰𦊚󰁰𠄻,thời ấy có thằng trẻ trong thôn tuổi vừa mười bốn mười lăm
𦋦從𨕭濮中𣘛,Ra tuồng trên Bộc trong dâu
家法󰠲𥘷怒𠖤,GIA PHÁP ĐÂỦ TRẺ nọ bay
報恩耒仕者詧徐浪役𧘇低朱默娘,báo ân rồi sẽ trả thù từ rằng việc ấy đây cho mặc nàng
甲戌二年莫崇康九年明萬曆二年,Giáp Tuất nhị niên Mạc Sùng Khang cửu niên Minh Vạn Lịch nhị niên
壬子五年宋紹興二年,Nhâm Tí ngũ niên Tống Thiệu Hưng nhị niên
共爲貪色於𠁀中華,cũng vì tham sắc ở đời trung hoa
啐哢,nuốt trộng
於低𧵆𢄂吏𧵆瀧,ở đây gần chợ lại gần sông
濁𬈴身拱󰑼身,Đục trong thân cũng là thân
核𣙫,cây sộp
果如其言當有重賞,Quả như kì ngôn đương hữu trọng thưởng
鎌弹姅梗𡽫滝𠬠掉,Gươm đàn nửa gánh non sông một chèo
海門魚子命朝野寺觀僧尼道士誦經祈禱太師𦤶仕李俞都卒,hải môn ngư tử mệnh triều dã tự quan tăng ni đạo sĩ tụng kinh kì đảo thái sư trí sĩ lí du đô tốt
㐌𢚸君子多恾没𠳒𠳐鑿𥒥鐄始終,đã lòng quân tử đa mang một lời vâng tạc đá vàng thuỷ chung
内修外攘以安天下,Nội tu ngoại nhương dĩ an thiên hạ
󱊻噋嘆恾𠳨鬭武娘,lời đon han màng hỏi dấu vũ nương
吏体𠄩軍獄引蔑㝵惵𪵰𪵰妙妙𪽝方東麻吏,lại thấy hai quân ngục dẫn một người đẹp diễn diễn dịu dịu bởi phương đông mà lại
縷繰,lụa thao
洪惟順天年間𡸈稔屡登以至紹平大寶休徵荐至,hồng duy thuận thiên niên gian khởi nẫm lũ đăng dĩ chí thiệu bình đại bảo hưu trưng tiến chí
自春至夏旱帝親祈之,tự xuân chí hạ hạn đế thân kì chi
咍边真賴庄底朱欺利,hai bên chân xoãi chẳng để cho khi rời
㐱𠲖圭貫󰜋命,Chỉn e quê quán một mình
阮嵩並爲監察御使,nguyễn tung tịnh vi giám sát ngự sử
詔下朝臣議以防之之策,Chiếu hạ triều thần nghị dĩ phòng chi chi sách
調醝𫑺埃乃𧿨𦋦𧗱,đều say sưa ai nấy trở ra về
浪昆別罪㐌𡗉,"Rằng ""Con biết tội đã nhiều"
此始,thử thuỷ
瓮令傳信同同,ống lệnh truyền tin đùng đùng
爫牢𩈘宇䏧𩇢,làm sao mặt võ da xanh
𩵜鮧,cá dìa
桓浪𫅷吝呐容埃易敢𢚸爫反麻󱳮,hoàn rằng già lẫn nói dông ai dễ dám lòng làm phản mà lo
冬十一月令宰臣宗室百官獲籍田,Đông thập nhất nguyệt lệnh tể thần tông thất bá quan hoạch tịch điền
初牢愁惨󰅒牢𠸟𡆫,Xưa sao sầu thảm nay sao vui vầy
嗚呼効共球於南服永篤忠貞賁華衮於幽宫式光泉壤靈如不昧尙克欽承,Ô hô hiệu cộng cầu ư Nam phục vĩnh đốc trung trinh bôn hoa cổn ư u cung thức quang tuyền nhưỡng linh như bất muội thượng khắc khâm thừa
襖戎𢭂官武自低,áo nhung trao quan vũ từ đây
其得於訓節之嚴如此故,Kì đắc ư huấn tiết chi nghiêm như thử cố
麻群鳩魂庄曾割例,ma còn cưu hồn chẳng từng cắt rời
𠦳尋如䏾松筠,nghìn tầm nhờ bóng tùng quân
鄭杜見戦不利遂議還兵朝廷論削世貴兵權,Trịnh Đỗ kiến chiến bất lợi toại nghị hoàn binh Triều đình luận tước Thế Quý binh quyền
莫氏宗室及餘黨前避山林者至是𭁈茂洽長子缺名,Mạc thị tông thất cập dư đảng tiền tị sơn lâm giả chí thị dữ Mậu Hợp trưởng tử khuyết danh
然顧托非人禍及後嗣,Nhiên cố thác phi nhân hoạ cập hậu tự
欺案󰑼安歷真,khi án là án lệch chân
娜𡛾𥙩特󰜩絲𣈘𦣰噋嚥如吳特鐄,nạ dòng lấy được trai tơ đêm nằm ỏn ẻn như ngô được vàng
又别為小池令海東人載鹹水潴焉以玳𤦛魚鼈海物養於池中又令化州人載鱷魚放之又有清魚池放清鮒鮒音付鯽魚也魚並置客都掌之,Hựu biệt vi tiểu trì lệnh Hải Đông nhân tải hàm thuỷ trư yên dĩ đại mạo ngư biết hải vật dưỡng ư trì trung hựu lệnh Hoá Châu nhân tải ngạc ngư phóng chi hựu hữu thanh ngư trì phóng thanh phụ phụ âm phó tức ngư dã ngư tịnh trí khách đô chưởng chi
𡦂浪朋友之交,chữ rằng bằng hữu chi giao
渃𠁀𡗋浽䣷𨐮𨔍𨓡,nước đời lắm nỗi chua cay lạ lùng
月娥𦀊丿醒唏,nguyệt nga giây phút tỉnh hơi
蘭,lan
大理寺卿陳福祐卒,đại lí tự khanh trần phúc hựu tốt
兹後,tư hậu
󰜋丐󱦲空闷𠅎利朋丐𩯀時搊𭢘禍朋丐󱳇時空𢪀,một cái lông không muốn mất lợi bằng cái tóc thì so kè họa bằng cái núi thì không nghĩ
㗂霜哭淚咘悲吟虫,tiếng sương khóc lệ vo ve ngâm trùng
雪霜𩂏𨔾朱身葛藤,Tuyết sương che chở cho thân cát đằng
萱𫅷󰡎檜招𠇮,huyên già dưới gối gieo mình
𩃳楊篭𩃳茶糜蛰重,bóng dương lồng bóng trà mi trập trùng
扒風󰡰沛風󰡰,bắt phong trần phải phong trần
鋂銅鎛隊吝歆許,mũi đòng vác đòi lần hăm hở
丸弄蔑𦍛種饒,hòm rỗng một dường giống nhau
責姑行󱩔於𫥨𠄩𢚸,trách cô hàng trứng ở ra hai lòng
尋轉桂陽太守以劉藻代之,Tầm chuyển Quế Dương Thái thú dĩ Lưu Tảo đại chi
大司徒察見疏怒甚使人寫此二條上奏曰先帝以神等皆累世舊臣且與先帝間開十年出萬死以立朝廷,Đại tư đồ Sát hiện sớ nộ thậm sử nhân tả thử nhị điều thượng tấu viết Tiên đế dĩ thần đẳng giai luỵ thế cựu thần thả dữ tiên đế gian khai thập niên xuất vạn tử dĩ lập triều đình
圖細軟𧵑𥢆𢬣瀝𥑥生𢵼朱苔襊貪,đồ tế nhuyễn của riêng tây sạch sành sanh vét cho đầy túi tham
紅顔打粑仍𠊛才󰡛,hồng nhan đánh bả những người tài hoa
帝命力士斬之,Đế mệnh lực sĩ trảm chi
戒囊淥渃𠺙𥸷𥺹厨,giới nang lọc nước thổi xôi oản chùa
擊敗之󰱐虜軍糧噐械不可勝計俘虜亦甚多,Kích bại chi hoạch lỗ quân lương khí giới bất khả thắng kế phù lỗ diệc thậm đa
𠓨倫𦋦儈公侯麻之,vào luồn ra cúi công hầu mà chi
九月雷震朝元門及左右掖門,cửu nguyệt lôi chấn triều nguyên môn cập tả hữu dịch môn
果䏻有心撫恤人民愛慕井管内迯亡數少方稱職,quả năng hữu tâm phủ tuất nhân dân ái mộ tỉnh quản nội đào vong số thiểu phương xưng chức
㗂和喋𥶱喝氊宫彈,tiếng hoà nhịp phách hát chen cung đàn
𧉻亏飭𧉻𪂲亏飭𪂲,bạng khoe sức bạng cò khoe sức cò
怒𠱾妸織払牛典𦝄秋吏𢫣梂戈滝,nọ thời ả chức chàng ngâu đến trăng thu lại bắc cầu qua sông
𢲛滝𢲛波易𢲛𢚸𠊛,dò sông dò bể dễ dò lòng người
󰅹𥶄修󰓗󰅹𢃱深,nào nón tu lờ nào mũ thâm
冲濠外壘散塃,Trong hào ngoài luỹ tan hoang
况又體天地生物之心行帝王不忍之政讞獄訊囚率多寬恕,huống hựu thể thiên địa sinh vật chi tâm hành đế vương bất nhẫn chi chính nghiện ngục tấn tù suất đa khoan thứ
書齋永尾景𣈜長蔑卷義經蔑篆香,thư trai vắng vẻ cảnh ngày trường một cuốn nghĩa kinh một triện hương
矣芻𫀅𠊛世俗謳些拱㐌計爫高,hãy so xem người thế tục âu ta cũng đã kể làm cao
營號佐國營頒佐國将軍印次子鄭棟爲少傅武郡公開營號中匡軍頒營印鄭榩爲少保雲郡公,dinh hiệu Tá quốc dinh ban Tá quốc tướng quân ấn thứ tử Trịnh Đống vi Thiếu phó Vũ quận công khai dinh hiệu Trung khuông quân ban dinh ấn Trịnh Kiền vi Thiếu bảo Vân quận công
詠厨鎮國,vịnh chùa trấn quốc
渃溋漢鉞銅𣳮瀝曲樂詞𠰉𡂒㗂𠸦,nước duềnh hán việt đồng rửa sạch khúc nhạc từ réo rắt tiếng khen
宋帝詔答以道遠不許,Tống đế chiếu đáp dĩ đạo viễn bất hứa
孕,dựng
三司軍民海陽安󰘊道監察御史該知神臂司壮士金吾衛副軍神策四衛,tam ti quân dân Hải Dương Yên Bang đạo giám sát ngự sử cai tri thần tí ti Tráng sĩ Kim ngô vệ phó quân thần sách tứ vệ
磊埋歐拱事𡗶,Rủi may âu cũng sự trời
要詩𠳐𠹾𠓀𡑝雷霆,Yếu thơ vâng chịu trước sân lôi đình
彼既畏死貪生而修好有誠予以全軍爲上而欲民與息,bỉ ký uý tử tham sinh nhi tu hiếu hữu thành dư dĩ toàn quân vi thượng nhi dục dân dữ tức
八索迯匿禁錮其母始出受刑,bát sách đào nặc cấm cố kì mẫu thuỷ xuất thụ hình
紅河,hồng hà
二月雨雹,nhị nguyệt vũ bạo
二十一日巳時有雙虹赤白彎入日中一刻始散,Nhị thập nhất nhật Tị thì hữu song hồng xích bạch loan nhập nhật trung nhất khắc thuỷ tán
愁𨱽𣈜𥐆冬陀𨖅春,Sầu dài ngày ngắn đông đà sang xuân
权能,quyền năng
六翁辞謝𨆢蹎,lục ông từ tạ lui chân
是夜茂洽迯奔海陽金城縣,thị dạ mậu hợp đào bôn hải dương kim thành huyện
内差特進金紫榮禄大夫司禮監總太監副知侍内書寫兵番寬海侯臣范廷僚奉監謄刊,Nội sai đặc tiến Kim tử Vinh Lộc đại phu Tư lễ giám Tổng thái giám phó tri Thị nội thư tả Binh phiên Khoan Hải hầu thần Phạm Đình Liêu phụng giám đằng san
閭閻之杼柚皆空,lư diêm chi thự trục giai không
是歲河中府大熟家有餘粟,thị tuế hà trung phủ đại thục gia hữu dư túc
固几圭於塗山,có kẻ quê ở đồ sơn
本󱙻課󱎣󰑼梨輔陳,vốn tên thuở trẻ là lê phụ trần
唩埃𨅸帝躱露台,ủa ai đứng đấy lõa lồ thay
事遂寝,sự toại tẩm
東邉訛言明使來會勘邉𪽐,đông biên ngoa ngôn minh sứ lai hội khám biên giới
司馬光曰使是真麟非時自至不以爲瑞若僞爲遠方之笑,tư mã quang viết sử thị chân lân phi thời tự chí bất dĩ vi thuỵ nhược nguỵ vi viễn phương chi tiếu
史臣吳士連曰日禮之干天位為陳宗室者𡸈可恝恝音戛無戞愁貌然坐視使社稷移他姓哉當是,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Nhật Lễ chi can thiên vị vi Trần tông thất giả há khả kiết kiết âm kiết vô kiết sầu mạo nhiên toạ thị sử xã tắc di tha tính tai Đương thị
數郎底翥,sổ sang để chứa
行盟禮,hành minh lễ
庸迁其屍于北使舘暴露㱕塟于御天之華陽陵從天子皇後禮今御天縣羙舍社有承休殿是也,Dung thiên kì thi vu Bắc sứ quán bạo lộ quy táng vu Ngự Thiên chi Hoa Dương lăng tòng thiên tử hoàng hậu lễ Kim Ngự Thiên huyện Mĩ Xá xã hữu Thừa Hưu điện thị dã
癸卯十二年宋淳祐三年春正月令諸路官修寫民簿,quý mão thập nhị niên tống thuần hựu tam niên xuân chính nguyệt lệnh chư lộ quan tu tả dân bạ
臣子之職固如是乎遂斬以徇,Thần tử chi chức cố như thị hồ Toại trảm dĩ tuẫn
妬埃監且拿𧏵𧏵,đố ai dám thả nạ rồng rồng
𤠚𣭃,chó xù
倍之柳押花奈,Vội chi liễu ép hoa nài
𨻫負朝庭𨻫負茹,luống phụ triều đình luống phụ nhà
詠老醫閒居,vịnh lão y nhàn cư
悲𣉹別𢪀爫牢,bây giờ biết nghĩ làm sao
㨋渡蓮󱙹󱚷堂犬鷹𠄩𠀲納娘𤼸功,giã đò lên trước sảnh đường khuyển ưng hai đứa nộp nàng dâng công
春亭脱㐌遁𦋦臯亭,xuân đình thoắt đã dạo ra cao đình
命京官徃清華乂安二處開例,Mệnh kinh quan vãng Thanh Hoa Nghệ An nhị xứ khai lệ
𠓇𣈜扱𥶄𫥨𠫾,sáng ngày cắp nón ra đi
𠔭,tám
欺𣌋欺歆安󰋋,khi sớm khi hôm an viếng
𫨩羅㗳𪿀英朱𨖲床,hay là ngáp ngủ anh cho lên giường
𠊛腋𡱩几𢬣刀頭𬌥𩈘馭𠯻𠯻如雷,người nách thước kẻ tay đao đầu trâu mặt ngựa ào ào như lôi
六月祗候書家李昌灌頂僧阮明並,Lục nguyệt Chi hậu thư gia Lí Xương Quán Đính tăng Nguyễn Minh tịnh
意卞虐與拯咍𩛂,ấy bèn ngược dữ chẳng hay no
興元年,Hưng nguyên niên
𠇮𬈋𠇮𠹾埃卢,mình làm mình chịu ai lo
壁𪿙顛歛如𬊐觜𨮉別󰋇苫扜別包,vách vôi đen lẻm như tro chổi cùn biết mấy rơm vò biết bao
班头,ban đầu
武陵先,vũ lăng tiên
󰅹埃歳戌意𠊛爫𤤰,nào ai tuổi tuất ấy người làm vua
白函妬易劔夷朱生,bạch hàm đó dễ kém gì châu sinh
可謂不辱君命,khả vị bất nhục quân mệnh
共娘限調偕老,cùng nàng hẹn điều giai lão
以南策下衛同總管鄭可為行軍總管知車騎衛諸軍事管領鉄突後翊聖軍太監御前六軍知御前武士御前中軍諸隊殿前,Dĩ Nam Sách hạ vệ đồng tổng quản Trịnh Khả vi hành quân tổng quản tri xa kị vệ chư quân sự quản lĩnh thiết đột hậu dực thánh quân thái giám ngự tiền lục quân tri ngự tiền võ sĩ ngự tiền trung quân chư đội Điện tiền
𠡏能𠃩震𡗶盈福朱,siêng năng chín chắn trời dành phúc cho
𨤔芇𫽄漫󰞺芇𫽄於,Vẻ nào chẳng mặn nét nào chẳng ưa
及老歸田里卒,cập lão quy điền lí tốt
帝詣瓊,Đế nghệ Quỳnh
𠀧𠁀𬙞户茹芌油𠮾油裴仍拱󱩂㾕,ba đời bảy họ nhà khoai dầu ngọt dầu bùi nhưng cũng lăn tăn
梅𤻓柳𤶹𦹵𠻗呞別𧼌爫𫳵塊𣌝夏,mai gầy liễu guộc cỏ le te biết chạy làm sao khỏi nắng hè
逾荫繚列俸核𩄱湄按冽俸𩄲𬯹麻,gió âm réo rắt bóng cây luồng mưa ớn rét bóng mây mịt mờ
帝嘉志足有為故以不次除,đế gia chí túc hữu vi cố dĩ bất thứ trừ
大熟禾榖倍收各處承宣使司行下該内府縣州官責令農長村長宜用心訓飭本社人各宜蓄積以致豊富不得奢侈妄用以糜費,đại thục hoà cốc bội thu các xứ thừa tuyên sứ ti hành hạ cai nội phủ huyện châu quan trách lệnh nông trưởng thôn trưởng nghi dụng tâm huấn sức bản xã nhân các nghi súc tích dĩ trí phong phú bất đắc xa xỉ vọng dụng dĩ mi phí
勑旨太僕寺卿拷占蛮人等姓名如占人姓新原依制蛮人姓㱕保依一如重復名止著三字如蘇門蘇沙門如沙瓜沙哇瓜之類,sắc chỉ thái bộc tự khanh khảo chiếm man nhân đẳng tính danh như chiêm nhân tính tân nguyên y chế man nhân tính quy bảo y nhất như trùng phục danh chỉ trước tam tự như tô môn tô sa môn như sa qua sa oa qua chi loại
女芇堆侶少年,nỡ nào đôi lứa thiếu niên
五月朝議欲保户部左侍郎梅溪侯阮進用爲吏部左侍郎,Ngũ nguyệt triều nghị dục bảo Hộ bộ Tả thị lang Mai Khê hầu Nguyễn Tiến Dụng vi Lại bộ Tả thị lang
乾坤既否而復泰,Càn khôn ký phủ nhi phục thái
加兵部左侍郎潤裔子胡士揚伯爵以其累徃關上候命接使濟事故也,gia binh bộ tả thị lang nhuận duệ tử hồ sĩ dương bá tước dĩ kì luỵ vãng quan thượng hầu mệnh tiếp sứ tế sự cố dã
麻性伮拱咍傷昆常𣈜𨖲𨕭坦麻𡅉昆,mà tính nó cũng hay thương con thường ngày lên trên đất mà giỡn con
保險,bảo hiểm
削奪黎文靈等功臣字及職爵降為僕射,tước đoạt lê văn linh đẳng công thần tự cập chức tước giáng vi bộc xạ
福山東昌邑人初黄福督廣西土兵調運粮儲隨軍進征,Phúc Sơn Đông Xương Ấp nhân Sơ Hoàng Phúc đốc Quảng Tây thổ binh điều vận lương trừ tuỳ quân tiến chinh
仍󰑼𢵋旦虐吹,Những là đo đắn ngược xuôi
其他背理傷道难以疏奉謹以六事陳之其一乞脩德以祈天命其二抑權豪以養民力其三禁煩苛以厚民生其四抑奢侈以豊民財其五禁盗劫以奠民居其六脩軍政以護民生,kì tha bội lí thương đạo nan dĩ sớ phụng cẩn dĩ lục sự trần chi kì nhất khất tu đức dĩ kì thiên mệnh kì nhị ức quyền hào dĩ dưỡng dân lực kì tam cấm phiền hà dĩ hậu dân sinh kì tứ ức xa xỉ dĩ phong dân tài kì ngũ cấm đạo kiếp dĩ điện dân cư kì lục tu quân chính dĩ hộ dân sinh
坦𬙼𢲣𣘃𣓆遮,đất tốt trồng cây rườm rà
僧萬行死萬行無疾而死時人謂之化身,Tăng Vạn Hạnh tử Vạn Hạnh vô tật nhi tử thời nhân vị chi hoá thân
喠渴胣噡𩛜拯可忍,giọng khát dạ thèm đói chẳng khả nhịn
󰜋払皮擢青春,một chàng vừa trạc thanh xuân
内作監甲主都蘇翁献六眸龜胷上,Nội tác giám giáp chủ đô Tô Ông hiến lục mâu quy hung thượng
或派瘖𤴬苦𮥷,hoặc phải ốm đau khổ nan
傕陀默吝時催,Thôi đà mắc lận thì thôi
唩唩𣋚𫢩博󰤒茄,uẩy uẩy hôm nay bác đến nhà
因𤼵行過恭儉江橋折陷江中黄袍乘󰲛並湿,nhân phát hành quá cung kiệm giang kiều chiết hãm giang trung hoàng bào thừa dư tịnh thấp
小姐󰡎帳少𠊛,tiểu thư dưới trướng thiếu người
旦悲𣇞買体饒麻𢚸㐌聀仍𣈜󰜋𠄩,đến bây giờ mới thấy nhau mà lòng đã chắc những ngày một hai
𣈜侯最拯埃𠺥認丕,ngày hầu tối chẳng ai chịu nhận vậy
𣴓𠳒客買䜹浪,cạn lời khách mới thưa rằng
矇牢𡥵會𧏵𩄲及𠊛,mong sao con hội rồng mây kịp người
娘拁黄鉞𫥸披蔑囬,nàng giơ hoàng việt chém pha một hồi
尼箕卒𬙾拱𫥨𫯳𠊛,nơi kia tốt đẹp cũng ra chồng người
哭嘆物把没回,khóc than vật vã một hồi
九月太師鄭檢大率水步諸軍五萬擊山南中路至鳳趐江用浮橋渡江大破莫兵俘獲其将󰆑國公於船上,Cửu nguyệt Thái sư Trịnh Kiểm đại suất thuỷ bộ chư quân ngũ vạn kích Sơn Nam trung lộ chí Phụng Sí giang dụng phù kiều độ giang đại phá Mạc binh phù hoạch kì tướng Khánh quốc công ư thuyền thượng
𤾓調唉㨿𬂙𠓨𠬠些,Trăm điều hãy cứ trông vào một ta
舊制非内人不得為行遣未嘗用文𭓇之士,cựu chế phi nội nhân bất đắc vi hành khiển vị thường dụng văn học chi sĩ
時諸皇子皆不育及奣生帝托之瑞寳公主即仁宗姑主以時方厄運遂托諸日燏瑞寳兄日燏以為己任撫視愛養不啻己子,thời chư hoàng tử giai bất dục cập mạnh sinh đế thác chi thuỵ bảo công chúa tức nhân tông cô chúa dĩ thời phương ách vận toại thác chư nhật duật thuỵ bảo huynh nhật duật dĩ vi kỷ nhiệm phủ thị ái dưỡng bất thí kỷ tử
𠫅𠫅産𤒘𠬠座天然,Dày dày sẵn đúc một toà thiên nhiên
㗂牟派派如𡗶覩湄,tiếng mau phơi phới như trời đổ mưa
恨爲埃爫𫳵韶鼎底朱𠊛竟竟堆方,giận vì ai làm sao thèo đảnh để cho người cánh cánh đôi phương
機緣芇㐌歇󰠲倍之,Cơ duyên nào đã hết đâu vội gì
蒸𣳔渃𬂆󰻿󱞶𤽸排察察,chưng dòng nước lãng đãng đá trắng bày sát sát
二十九日乙丑立徽慈荘惠建皇太后碑,nhị thập cửu nhật ất sửu lập huy từ trang huệ kiến hoàng thái hậu bi
正督阮連行伍空闕噐械不整斬之以徇軍,Chánh đốc Nguyễn Liên hàng ngũ không khuyết khí giới bất chỉnh trảm chi dĩ tuẫn quân
勉浪鐄𥒥𢚸如𠬠渚𢟔𦝄花女𢜢𠊛,miễn là vàng đá lòng như một chớ thói trăng hoa nữa bẽ người
将士踴躍劎㦸連天奮力齊聲咸以破敵為誓,Tướng sĩ dũng dược kiếm kích liên thiên phấn lực tề thanh hàm dĩ phá địch vi thệ
𩄲蘭宮桂󰬾更月𩙍嗾旗毛󰋇𨤵𡗶,mây lan cung quế ba canh nguyệt gió thốc cờ mao mấy dặm trời
坤頑冉日湼那差行布役𠊛些𢢲𢚸,khôn ngoan nhẹm nhặt nết na sai hành bố việc người ta đẹp lòng
春正月二十二日雨雹鳥獸多被害,Xuân chính nguyệt nhị thập nhị nhật vũ bạc điểu thú đa bị hại
油𢧚箕恪体謳扵𡗶,dẫu nên kia khác thể âu ở trời
膏肓之病歳月既滋,cao hoang chi bệnh tuế nguyệt ký tư
瓢茹鐄訥簾行琉璃,bầu nhà vàng nuột rèm hàng lưu ly
𣅙除木𡥙𧏵撑,khuya chờ mọc cháu rồng xanh
太陽因遊,thái dương nhân du
乙丑廣祐元年宋元豊八年,ất sửu quảng hựu nguyên niên tống nguyên phong bát niên
帝乃命弘裕𭁈莫登庸,Đế nãi mệnh Hoằng Dụ dữ Mạc Đăng Dung
𤈜𤈜花鐄迻𩙍屯屯傘綠張𩄲,chói chói hoa vàng đưa gió đùn đùn tán lục giương mây
𡗶遼𡽫渃包賒,Trời Liêu non nước bao xa
釋,thích
帝又求甲胄金裝宋帝從之,Đế hựu cầu giáp trụ kim trang Tống đế tòng chi
夏四月漢帝崩,hạ tứ nguyệt hán đế băng
畨尼翁决𠫾奔𥖩,phen này ông quyết đi buôn cối
𣈘冬長銅壼咱説,đêm đông trường đồng hồ thánh thót
其後占城真臘連年入㓂乂安一路不勝其弊英宗實啓之也,kì hậu chiêm thành chân lạp liên niên nhập khấu nghệ an nhất lộ bất thắng kì tệ anh tông thực khải chi dã
若此之類似可以死節稱然希周嘗勸胡氏殺陳,Nhược thử chi loại tự khả dĩ tử tiết xưng nhiên Hi Chu thường khuyến Hồ thị sát Trần
𦋦從猫𡏢𤠄同,ra tuồng mèo mả gà đồng
盒,hộp
景琦為人適己自便窍取禄位不死於簒奪之時而死於䘮亡之日不足稱也,Cảnh Kì vi nhân thích kỷ tự tiện khiếu thủ lộc vị bất tử ư soán đoạt chi thời nhi tử ư tang vong chi nhật bất túc xưng dã
瑞献納,Thuỵ hiến nộp
房冲傳噲娘𦋦𥛉𢜠,Buồng trong truyền gọi nàng ra lạy mừng
憲宗爫𣛠󰍡玲驗󰏙星度運行空差,hiến tông làm máy lung linh nghiệm xem tinh độ vận hành không sai
㐌篇咏𢖵吏章吟愁,đã thiên vịnh nhớ lại chương ngâm sầu
󰟎𫙂忍隊𬡢󰟏炳包,Mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao
㨂船直𣷷結𥾒扛滝,đóng thuyền chực bến kết chài giăng sông
念再馳回入殿前靣奏,niệm tái trì hồi nhập điện tiền diện tấu
󰖷咮吏罪平𠀧焒燶,Giấm chua lại tội bằng ba lửa nồng
興道王又與脱驩李恒戰于萬刼,hưng đạo vương hựu dữ thoát hoan lí hằng chiến vu vạn kiếp
大营,đại doanh
易曰君子致命遂志,dịch viết quân tử trí mệnh toại chí
𢈱𡂉誓海盟山,lời thề thệ hải minh sơn
大軍當持重多用鄕導然後可進,đại quân đương trì trọng đa dụng hướng đạo nhiên hậu khả tiến
憲宗鏳除更切其母乃阮德忠第二女初年選入宫拜充儀居永寧宫後尊長樂皇太后,Hiến Tông Trang trừ cánh thiết Kì mẫu nãi Nguyễn Đức Trung đệ nhị nữ sơ niên tuyển nhập cung bái sung Nghi cư Vĩnh Ninh cung hậu tôn Trường Lạc hoàng thái hậu
咍之圍丐花殘麻別,Hay gì vầy cái hoa tàn mà biết
矯公別𢪀畧𡢐,kiều công biết nghĩ trước sau
璉以是不平使人陰殺之,liễn dĩ thị bất bình sử nhân âm sát chi
盖自𠧨之辭也,Cái tự cữu chi từ dã
日禮優人楊姜子,nhật lễ ưu nhân dương khương tử
𫯳吱辰默𫯳吱荼呴𤍇買𩵜𩵾強裴,chồng chê thì mặc chồng chê dưa khú nấu với cá trê càng bùi
冬十一月統率黎時憲督本道官兵直進賊外壘差所属僉掌侯梁登光禎祥侯武俊材承夜奪戰賊,Đông thập nhất nguyệt Thống suất Lê Thời Hiến đốc bản đạo quan binh trực tiến tặc ngoại luỹ sai sở thuộc Thiêm Chưởng hầu Lương Đăng Quang Trinh Tường hầu Vũ Tuấn Tài thừa dạ đoạt chiến tặc
察怒尙未觧然奏本猶因廌不改,Sát nộ thượng vị giải Nhiên tấu bản do nhân Trãi bất cải
時植陳暠構亂荗不應僞命,Thời thực Trần Cảo cấu loạn Mậu bất ứng nguỵ mệnh
王從嗞,Vương tòng chi
唉群倘倘香沉渚派,hãy còn thoang thoảng hương trầm chưa phai
懺生攝梓車珠𡏧燶没捻默油𦹵花,sắm sanh níp tử xe châu vùi nông một nấm mặc dầu cỏ hoa
祝󰑼𨑮󰋇𢆥𢚸,Chốc là mười mấy năm trời
法𫥨骨突驚惶,phép ra cốt đột kinh hoàng
稱帝受制盡恭饗禮甚厚日以珍奇之物庭實旅百示其富饒,xưng Đế thụ chế tận cung hưởng lễ thậm hậu nhật dĩ chân kì chi vật đình thực lữ bách thị kì phú nhiêu
准城市捹輸半鲁巾巾襖襖共染味扲尼村民同𤽸渃󰬆󰮀󰮀𬌥𬌥共󱯸𠓨󱌡,chốn thành thị buôn thua bán lỗ khăn khăn áo áo cũng nhuốm màu cầm nơi thôn dân đồng trắng nước trong ruộng ruộng trâu trâu cũng lôi vào lọ
雲仙魚謹𢚸強生𪟽,vân tiên ngơ ngẩn lòng càng sinh nghi
母見之喜爲烹家䐁饗之,mẫu kiến chi hỉ vi phanh gia đồn hưởng chi
九月漢蒼命試史員,Cửu nguyệt Hán Thương mệnh thí sử viên
弹󰜏羕意体欧𠬠㝵,Đàn bà DƯỜNG ấy thấy âu một người
拱羅昆𧉙,cũng là con giun
夏四月欽州刺史寗長真以鬱林始安之地附於蕭銑,hạ tứ nguyệt khâm châu thứ sử nịnh trường chân dĩ uất lâm thuỷ an chi địa phụ ư tiêu tiển
禁官貟聚徒耽酒色,cấm quan viên tụ đồ đam tửu sắc
兎它路俸𬷤它𠰁散,thỏ đà lộ bóng gà đà gáy tan
帝即位懷之以德遣使徃諭雖常入貢而復乞故地且有窺覦之意,Đế tức vị hoài chi dĩ đức khiến sứ vãng dụ tuy thường nhập cống nhi phục khất cố địa thả hữu khuy du chi ý
茹奇隊畨𢶢跬台,nhà cả đòi phen chống khỏe thay
然政事猶用牙印施行新寶俱未用也,nhiên chính sự do dụng nha ấn thi hành tân bảo cụ vị dụng dã
束生悁󰞺卜淶,Thúc sinh quen nết bốc rời
𢪀渚渚脱塊鋉爱恩,Nghĩ chưa chưa thoát khỏi vành ái ân
管包𠇮󱎣解油,quản bao mình trẻ giãi dầu
故君臣相遇自古為難,cố quân thần tương ngộ tự cổ vi nan
𬁖㗒𬁖咳𢖵埃𬁖𣊍,sao ơi sao hỡi nhớ ai sao mờ
山中有鬼是前代伶人死葬於此化爲鬼,sơn trung hữu quỷ thị tiền đại linh nhân tử táng ư thử hoá vi quỷ
陶𤒘圖𥑥,đào đúc đồ sành
呼嘹󰬾㗂㖂沔󰡛闾,hò reo ba tiếng dậy miền hoa lư
𤳽娘仝𤳽𦓿𤳽,ruộng nương đồng ruộng cày ruộng
凣爲臣子當盡其誠以,phàm vi thần tử đương tận kì thành dĩ
劎朱丐𢼂花桃,gớm cho cái số hoa đào
春𧗱𣈗亂羣盧咾𠊛﨤欺󰠃拱沕撝,xuân về ngày loạn còn lơ láo người gặp khi cùng cũng vẩn vơ
癸巳五年宋皇祐五年春正月初五日地震三度,Quý Tị ngũ niên Tống Hoàng Hựu ngũ niên Xuân chính nguyệt sơ ngũ nhật địa chấn tam độ
朕方在疚哀慕不勝,trẫm phương tại cứu ai mộ bất thăng
表率宫中化成天下,biểu suất cung trung hoá thành thiên hạ
秋七月丁未宋以侯仁寳爲交州陸路水路轉運使蘭陵團練使孫全興漆作使郝守俊鞍轡庫使陳欽祚左監門將軍崔亮爲邕州路兵馬都部署寕州刺史劉澄軍噐庫副使賈湜供奉官閤門祇候王僎爲廣州路兵馬都部署會兵四起約日來侵,Thu thất nguyệt Đinh Mùi Tống dĩ Hầu Nhân Bảo vi Giao Châu lục lộ thuỷ lộ chuyển vận sứ Lan Lăng Đoàn Luyện sứ Tôn Toàn Hưng Tất tác sứ Hác Thủ Tuấn Yên Bí khố sứ Trần Khâm Tộ Tả Giám môn tướng quân Thôi Lượng vi Ung Châu Lộ binh mã đô bộ thự Ninh châu Thứ sử Lưu Trừng Quân khí khố phó sứ Giả Thực Cung phụng quan cáp môn chi hậu Vương Soạn vi Quảng Châu Lộ binh mã đô bộ thự hội binh tứ khởi ước nhật lai xâm
翁哴弩鄧呐制,ông rằng nỏ đặng nói chơi
右属于隋唐自癸亥至丙寅共三百四年,hữu thuộc vu tuỳ đường tự quý hợi chí bính dần cộng tam bách tứ niên
𡢐𢠣為緣底𠻦𥊙,sau giận vì duyên để mõm mòm
忠彦,trung ngạn
催時𩈘屈𫽄他𢚸𤴬,thôi thì mặt khuất chẳng thà lòng đau
𨷶墙丐錁𡥵封𦊚皮謹櫗氷𢸚𧡊埃,cửa tường cái khóa còn phong bốn bề kín mít bưng bòng thấy ai
𠬠行蕉𫗄秃外軒,một hàng tiêu gió thốc ngoài hiên
󰇾𦋦𫽄別包饒軍國咹調𩛂堵爫双,dỡ ra chẳng biết bao nhiêu quân quốc ăn đều no đủ làm song
甲寅,Giáp Dần
傳軍𩂏壙祭兮童𠸗,truyền quân che lộng tế hề đồng xưa
尼咹准於終鉦,nơi ăn chốn ở chông chênh
禍福無門各宜慎檡,hoạ phúc vô môn các nghi thận trạch
築壇拜将以吳履信爲上将軍将水步軍巡捕盗刼,Trúc đàn bái tướng dĩ Ngô Lí Tín vi thượng tướng quân tương thuỷ bộ quân tuần bổ đạo kiếp
加封阮蒯為列侯賜湯沐一郡名曰蒯路後改為快今快州府是也,gia phong nguyễn khoái vi liệt hầu tứ thang mộc nhất quận danh viết khoái lộ hậu cải vi khoái kim khoái châu phủ thị dã
蔑𠀲擼巢奇澫共吹,một đứa nhổ sào cả vạn cùng xuôi
云仙𠇮𠖈𡧲𣳔,vân tiên mình xuống giữa dòng
钱塘旦𠬠𥯤𦰤逴㝵,Tiền Đường THẢ một BÈ lau rước người
悶𦋦朱塊埃𢴿些𠫾,muốn ra cho khỏi ai dìu ta đi
至是立龍鉞爲皇太子而加龍鋌龍錫大王,Chí thị lập Long Việt vi Hoàng Thái Tử nhi gia Long Đĩnh Long Tích Đại Vương
𪀄𪁵,chim cuốc
𣎃𠀧𤴬𧖱𣎃𦒹𤴬𦝄,tháng ba đau máu tháng sáu đau lưng
𪀄沃伴哏花能供,chim óc bạn cắn hoa nâng cúng
菲願聘鳯惵緣騎𧏵,Phỉ nguyền sánh phượng đẹp duyên cưỡi rồng
帝勑奬諭之曰六師勝敗之事任在將軍一營利害之機責㱕按察,Đế sắc tưởng dụ chi viết Lục sư thắng bại chi sự nhiệm tại tướng quân nhất dinh lợi hại chi cơ trách quy Án sát
網蘿𦸰,võng lá sắn
仍麻󱉎主𡗶宜𠅜昆欣宜𠅜吒共各柴嗔丕,nhưng mà đức chúa trời nghe lời con hơn nghe lời cha cùng các thầy xin vậy
斷膓台𣅶分岐,Đoạn trường thay lúc phân kỳ
礼先兵後刻期裏攻,Lễ tiên binh hậu khắc cờ tập công
賞穆慎官職財物賜西湖之地爲食邑,thưởng mục thận quan chức tài vật tứ tây hồ chi địa vi thực ấp
深切於疾心寅畏󰱩申於懇禱,thâm thiết ư tật tâm dần uý cự thân ư khẩn đảo
八月二十二日勑諭刑部廷尉司及内外勘理獄訟等官曰刑獄之用民命所懸得其道則民恊于中失其道則民受其害,Bát nguyệt nhị thập nhị nhật sắc dụ Hình bộ Đình uý ti cập nội ngoại khám lí ngục tụng đẳng quan viết Hình ngục chi dụng dân mệnh sở huyền đắc kì đạo tắc dân hiệp vu trung thất kì đạo tắc dân thụ kì hại
我國官吏復行朝覲禮仍進須知𠕋,ngã quốc quan lại phục hành triều cận lễ nhưng tiến tu tri sách
見今設立布政司授閣下以髙爵者給陳氏廟洗掃人,Kiến kim thiết lập Bố chính ti thụ các hạ dĩ cao tước giả cấp Trần thị miếu tẩy tảo nhân
󰜋命陰倚𣎀迡𥒦油潙渃𬑉苔𠄼更,một mình âm ỉ đêm chầy đĩa dầu vơi nước mắt đầy năm canh
輞條輞𧺀,võng điều võng thắm
上諭,Thượng dụ
事世平碁北北嶤,sự thế bằng cờ bước bước nghèo
十四日雨百官𢪒謝,thập tứ nhật vũ bách quan bái tạ
十七日明王通領步軍在後與帝相話别竟夕而去,thập thất nhật minh vương thông lĩnh bộ quân tại hậu dữ đế tương thoại biệt cánh tịch nhi khứ
刑部左侍郎阮維貞禮科都給事中黎蘭馨尚寶少卿阮儒宗等謝致祭東閣𭓇士刘興孝翰林院侍書兼秀林局司訓杜絪通事司丞裴端教謝冊封并求冠服,hình bộ tả thị lang nguyễn duy trinh lễ khoa đô cấp sự trung lê lan hinh thượng bảo thiếu khanh nguyễn nho tông đẳng tạ trí tế đông các học sĩ lưu hưng hiếu hàn lâm viện thị thư kiêm tú lâm cục tư huấn đỗ nhân thông sự ti thừa bùi đoan giáo tạ sách phong tịnh cầu quan phục
裊貪欣時沛舌,nẻo tham hơn thì phải thiệt
帝自將禦之使士卒植樁捍江宋兵退復至支陵江,đế tự tướng ngự chi sử sĩ tốt thực thung hãn giang tống binh thoái phục chí chi lăng giang
唏残特体㭲枌󰑼󰡊,hơi tàn được thấy gốc phần là may
𨉟呢𤯭堛名伩,mình này sánh bực danh nhu
今後官吏諸色某或遷陞除授即吏部劄示府縣社責令社長僃状端供本員人年已及格嫁娶遵行婚禮方許奏聞陞除如例若非人濫及名噐本員以墨徒,kim hậu quan lại chư sắc mỗ hoặc thiên thăng trừ thụ tức lại bộ tráp thị phủ huyện xã trách lệnh xã trưởng bị trạng đoan cúng bản viên nhân niên dĩ cập cách giá thú tuân hành hôn lễ phương hứa tấu văn thăng trừ như lệ nhược phi nhân lạm cập danh khí bản viên dĩ mặc đồ
辛丑明永樂十九年,Tân Sửu Minh Vĩnh Lạc thập cửu niên
董󰞈挭樵夫𫴋󱭺,đủng đỉnh gánh tiều phu xuống dốc
命太保溪郡公鄭杖督兵躡捕追及於祝山俘獲獻納並寘諸國法,mệnh thái bảo khê quận công trịnh trượng đốc binh niếp bộ truy cập ư chúc sơn phụ hoạch hiến nộp tịnh trí chư quốc pháp
𦤾欺奴㖼𥛉翁碎除,đến khi nó mổ lạy ông tôi chừa
󰜋𥵛繭羅𠃩𢬧絲,một nong kén là chín nén tơ
唭𠱋買实坤量險𫐷,Cười ru mới thực khôn lường hiểm sâu
帝嘉其忠賜爵上品兼白藤右朝門社小司社,đế gia kì trung tứ tước thượng phẩm kiêm bạch đằng hữu triều môn xã tiểu tư xã
老箕固󰇾排碑,lão kia có giở bài bây
月娥𩲉唉制󰉨陰宮,nguyệt nga hồn hãy chơi rày âm cung
防𢳶,phòng ngừa
又啓飛龍門通迎春宫丹鳳門通威遠門正陽起髙明殿皆曰龍墀,hựu khải phi long môn thông nghênh xuân cung đan phượng môn thông uy viễn môn chính dương khởi cao minh điện giai viết long trì
立社稷𡊨于長廣門外四時祈榖,lập xã tắc đàn vu trường quảng môn ngoại tứ thời kì cốc
吏拯涓方𬟜助,lại chẳng quen phương rệt trợ
初晋平吳徵交州兵交州刺史陶璜上言曰交州外距林邑繩數千里夷帥范熊世爲逋寇自稱王數攻百姓旦連扶南種類猥多明黨相倚負險不實往隸吳時劫掠良民殺害長吏臣昔爲固國所采編戍在南十有餘年雖剪其魁桀而深山僻穴常有逋竄初臣所統之卒八千南土湿潤多有毒氣累年征討死亡减耗見在二千四百人今四海混同無思不服當卷甲鎖兵令其損約以示單弱夫風塵之變出於非常臣亡國之餘議不足取晋武從之至今猶見其效,sơ tấn bình ngô trưng giao châu binh giao châu thứ sử đào hoàng thượng ngôn viết giao châu ngoại cự lâm ấp thằng sổ thiên lí di soái phạm hùng thế vi bô khấu tự xưng vương sổ công bách tính đãn liên phù nam chủng loại ổi đa minh đảng tương ỷ phụ hiểm bất thực vãng lệ ngô thời kiếp lược lương dân sát hại trưởng lại thần tích vi cố quốc sở thái biên thú tại nam thập hữu dư niên tuy tiễn kì khôi kiệt nhi thâm sơn tích huyệt thường hữu bô thoán sơ thần sở thống chi tốt bát thiên nam thổ thấp nhuận đa hữu độc khí luỹ niên chinh thảo tử vong giảm hao kiến tại nhị thiên tứ bách nhân kim tứ hải hỗn đồng vô tứ bất phục đương quyển giáp toả binh lệnh kì tổn ước dĩ thị đơn nhược phù phong trần chi biến xuất ư phi thường thần vong quốc chi dư nghị bất túc thủ tấn vũ tòng chi chí kim do kiến kì hiệu
醜払麻固埃𠸦之命,Xấu chàng mà có ai khen chi mình
𩛄㵢渃,bánh trôi nước
箫丐𥯊,tiêu cái rá
𦹵蘭󰘚坦𦼔封𨁪𩌂,Cỏ lan mặt đất rêu phong dấu giày
動𢚸吏𠲟旦𠳒貞西,Động lòng lại gạn đến lời riêng tây
及元軍至東步頭巨陀乘輕舟遁去,cập nguyên quân chí đông bộ đầu cự đà thừa khinh chu độn khứ
𪮙㝵知己𠬠𣈜特庒,chọn người tri kỷ một ngày được chăng
至是始置焉,Chí thị thuỷ trí yên
冬十月以户部左侍郎杜岳為東各大𭓇士入侍經筵,Đông thập nguyệt dĩ hộ bộ tả thị lang Đỗ Nhạc vi Đông các đại học sĩ nhập thị kinh diên
山東𡽫渃𩆪𩂟,sơn đông non nước mịt mù
鳩蔑𢚸𣦍恪󰕛𤽗,cưu một lòng ngay khác chúng ngươi
󱙼皮仁義󰋇篇𠸕𠻀,sáng bề nhân nghĩa mấy thiên dặn dò
𠫾没𣈗塘斈特没𬕌坤,đi một ngày đàng học được một sàng khôn
礪𤏬𤯑耿𤏬𣃣,lệ sáng lắm cảnh sáng vừa
十五日戊寅壬子時第二黄孫濬生後為威穆帝也,Thập ngũ nhật Mậu Dần Nhâm Tí thời đệ nhị hoàng tôn Tuấn sinh Hậu vi Uy Mục đế dã
𡘮𠋎買𢬇被,mất cắp mới giữ bị
二十一日詔曰内外臣僚效尤黷貨諒由言責未得其人,Nhị thập nhất nhật chiếu viết Nội ngoại thần liêu hiệu vưu độc hoá lạng do ngôn trách vị đắc kì nhân
三月還京師,tam nguyệt hoàn kinh sư
二月帝親征以東宫太子監國,Nhị nguyệt Đế thân chinh dĩ Đông cung Thái tử giám quốc
帝再幸嘉林春杜營,đế tái hạnh gia lâm xuân đỗ dinh
已,dĩ
十,thập
暹羅國商船來貢,tiêm la quốc thương thuyền lai cống
時翰林學士胡宗鷟亦有討閑效顰詩集皆感時作也,thời hàn lâm học sĩ hồ tông thốc diệc hữu thảo nhàn hiệu tần thi tập giai cảm thời tác dã
詔桂仲攻清不克,Chiếu Quế Trọng công Thanh bất khắc
窖台󰜋𡎤𫃰𧗱苔尼,Khéo thay một mẻ tóm về đầy nơi
秋七月初九日勑㫖官貟非犯罪左遷者許满考遷陞一如各處官貟例,thu thất nguyệt sơ cửu nhật sắc chỉ quan viên phi phạm tội tả thiên giả hứa mãn khảo thiên thăng nhất như các xứ quan viên lệ
皆尽,giai tận
󰝂𤐝吝襖䙦,đem soi lần áo mỏng
佯假徒,dương giả đò
繚咹𩙍油准𬆅,lèo ăn gió dầu chùn thẳng
于時帝召二臣至引二竪数以讒譛大臣之罪立斬之則威令行而悉等勇益奮感益深設有奪權之萌𡸈不畏威而自戢何患難制哉既不能然則淪胥以溺而死而已,Vu thời Đế triệu nhị thần chí dẫn nhị thụ số dĩ sàm trấm đại thần chi tội lập trảm chi tắc uy lệnh hành nhi Tất đẳng dũng ích phấn cảm ích thâm thiết hữu đoạt quyền chi manh há bất uý uy nhi tự tập hà hoạn nạn chế tai Ký bất năng nhiên tắc luân tế dĩ nịch nhi tử nhi dĩ
仍󰑼吟咀𠸂嘆,những là ngậm thở nuốt than
鳴󱋣,minh kêu
尔天星辰人謂不識我回紫微使尔拱極,Nhĩ thiên tinh thần nhân vị bất thức ngã hồi tử vi sử nhĩ củng cực
𦋦󱚢皮特󰮏冬,ra vào vừa được sáu đông
品仙淶典𢬣𪬡,Phẩm tiên rơi đến tay hèn
𧼋,chạy
朝貢仍遵洪武舊制,triều cống nhưng tuân hồng vũ cựu chế
括坦燒香講五經,quét đất thiêu hương giảng ngũ kinh
黎紀,Lê KỶ
上皇聞之曰此誠官帖子也,thượng hoàng văn chi viết thử thành quan thiếp tử dã
縣人民陷没禾榖盡偃,huyện nhân dân hãm một hoà cốc tận yển
域域𦝄強節瀝清,vặc vặc trăng càng tiết lịch thanh
時󰀎呌噲急麻蒙󱪲,thời ấy kêu gọi kíp mà mong về
昆𧎴,con rết
另命花月范房庒特忌命浪卒洫眉,lánh mình hoa nguyệt phạm phòng chẳng được cậy mình rằng tốt máu me
墀之内引翼回廊周圍四面,trì chi nội dẫn dực hồi lang chu vi tứ diện
群縁挸仍󰜩絲歇縁翁老拱撝爫𫯳,còn duyên kén những trai tơ hết duyên ông lão cũng vơ làm chồng
玉󱗲棄船陸走于三島山下将卒各自棄船登岸,Ngọc Liễn khí thuyền lục tẩu vu Tam Đảo sơn hạ tướng tốt các tự khí thuyền đăng ngạn
𢩾功拱󰡏𠳒娘買𢧚,giúp công cũng có lời nàng mới nên
𢞂𥉫󱩩摘𬁖枚,buồn trông chênh chếch sao mai
車香娘㐌順塘󰟽寧,Xe hương nàng đã thuận đường quy ninh
吏恾𥙩㗂𭁈𧵆𫅜賒,Lại mang lấy tiếng dữ gần lành xa
奴於工卋間包工怛廛斎,no ở trong thế gian vào trong đất chiền trai
𡥵㗱󰾬𠫾倍,con tấp tểnh đi bồi
史臣吳士連曰自夏禹傳子之後父崩子繼兄殁弟乘未為常法,sử thần ngô sĩ liên viết tự hạ vũ truyền tử chi hậu phụ băng tử kế huynh một đệ thừa vị vi thường pháp
些𠳐令玉皇判保朱咍,ta vâng lệnh ngọc hoàng phán bảo cho hay
姻𣳔茄𡤠,nhân dòng nhà rể
帝援桴鼓之令諸軍乘機縱擊自巳至申,Đế viện phù cổ chi lệnh chư quân thừa cơ tung kích tự Tị chí Thân
吕岱殺降邀功君子非之以是知吕氏之不延也信哉,lữ đại sát hàng yêu công quân tử phi chi dĩ thị tri lữ thị chi bất diên dã tín tai
色𩄲𩆴𩆴,sắc mây lờ lờ
遣使訃于宋宋遣人來吊祭,khiển sứ phó vu tống tống khiển nhân lai điếu tế
口分,khẩu phần
史臣吳士連曰劉𪚔當北朝擾亂之時席兄舊業建國紀元與曲顥爭覊卒擒承美取交州䧺,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Lưu Nghiễm đương Bắc triều nhiễu loạn chi thời tịch huynh cựu nghiệp kiến quốc kỷ nguyên dữ Khúc Hạo tranh bá tốt cầm Thừa Mĩ thủ Giao Châu hùng
鈘銙,chìa khóa
添𤓢架浽香𤭸,thêm nến giá nối hương bình
然聖𭓇不開儒風未振僧尼半於民間佛寺滿於天下非創業垂統之道也,Nhiên thánh học bất khai nho phong vị chấn tăng ni bán ư dân gian phật tự mãn ư thiên hạ phi sáng nghiệp thuỳ thống chi đạo dã
定藩酋朝賀例,Định phiên tù triều hạ lệ
鞋𦹵𤗽真𠫾董嵿襖逋涓𦛋運聲腔,hài cỏ điệp chân đi đủng đỉnh áo bô quen cật vận xênh xang
披乾蓓𦹵㭲核隐命,pha càn bụi cỏ gốc cây ẩn mình
㗂寬如𩙌倘外㗂牟派派如𡗶覩湄,tiếng khoan như gió thoảng ngoài tiếng mau phới phới như trời đổ mưa
𫼰𢬣𢭲𥙩𧗱茹,Giơ tay với lấy về nhà
坊,phường
遣大司徒黎察司寇黎銀司馬黎列黎盃等選各道丁壯爲兵,khiển đại tư đồ lê sát tư khấu lê ngân tư mã lê liệt lê bôi đẳng tuyển các đạo đinh tráng vi binh
楚卿㐌雉𦀊綱𫮇芇,Sở KHANH đã RẼ dây cương lối nào
冬十月塟天德府壽陵謚曰神武皇帝廟號太祖,Đông thập nguyệt táng Thiên Đức phủ Thọ Lăng thuỵ viết Thần Vũ Hoàng Đế miếu hiệu Thái Tổ
繞𦀏𦀏帒濫葻𦀏,thêu thùa thùa đãy làm bông thùa
至於管民惟務偏私不私牧養或放富差貧市村營屋咱訟不平惟黨𭁈賄幹事不敏惟飲𭁈餔,Chí ư quản dân duy vụ thiên tư bất tư mục dưỡng hoặc phóng phú sai bần thị thôn dinh ốc thính tụng bất bình duy đảng dữ hối cán sự bất mẫn duy ẩm dữ bô
是日帝崩,Thị nhật đế băng
𫽄別頭𧿨𣍋𬞷𧿨𨖲拱苦,chẳng biết đầu trở xuống cuống trở lên cũng khổ
誓牢時吏拠牢加刑,Thề sao thì lại cứ sao gia hình
汝諧非不知料敵但所為過大而𦤶然耳,Nhữ Hài phi bất tri liệu địch đản sở vi quá đại nhi trí nhiên nhĩ
𥙩特𡥵侯辰奴倡底朱天下𡗋繩𫨩,lấy được con hầu thì nó sướng để cho thiên hạ lắm thằng hay
盖紀其實也,cái kỷ kì thực dã
尼又迻老𢩮𢬣𧗱茄,này này đưa lão dắt tay về nhà
腋墻葻柳𠖤昂𫏾萌,Nách tường bông liễu bay ngang trước mành
𠄩𡦂功名庄感谷,hai chữ công danh chăng cảm cốc
哿世󰑼,cả thay là
乙未三年元成宗鐵木耳元貞元年春二月朔元使箫泰登來,Ất Mùi tam niên Nguyên Thành Tông Thiết Mộc Nhĩ Nguyên Trinh Nguyên niên xuân nhị nguyệt sóc Nguyên sứ Tiêu Thái Đăng lai
外,ngoài
上皇賜詔奬諭之,thượng hoàng tứ chiếu tưởng dụ chi
𨕭庵據𡨹香油𣋚枚,Trên am cứ giữ hương dầu hôm mai
王以事關重大乃命文武百僚並入丹墀待命因委參從禮部,Vương dĩ sự quan trọng đại nãi mệnh văn võ bách liêu tịnh nhập đan trì đãi mệnh nhân uỷ Tham tụng Lễ bộ
清貴朋梅𠃣几齊,thanh quý bằng mai ít kẻ tày
𤾓𢆥蔑𥿥𥿗紅,trăm năm một sợi chỉ hồng
少尉黎可等守東門司徒黎禮守南門太監黎極領鉄突二衛衙宜福等守西門少尉黎篆領軍二衛守北門圍攻東都城,thiếu uý lê khả đẳng thủ đông môn tư đồ lê lễ thủ nam môn thái giám lê cực lĩnh thiết đột nhị vệ nha nghi phúc đẳng thủ tây môn thiếu uý lê triện lĩnh quân nhị vệ thủ bắc môn vi công đông đô thành
強𥆾強絆𢚸娘,càng nhìn càng bện lòng nàng
九日帝命吏部尚書阮如堵選内外各衛門有仁恕明𠃔者類取姓名代除刑部郎中員外范柰譚文通等,cửu nhật đế mệnh lại bộ thượng thư nguyễn như đổ tuyển nội ngoại các vệ môn hữu nhân thứ minh doãn giả loại thủ tính danh đại trừ hình bộ lang trung viên ngoại phạm nại đàm văn thông đẳng
󰜋核樛木󰜋𡑝桂槐,một cây cù mộc một sân quế hòe
墟𡍢,khư gò
群𠰘似瓶它㐱𡨺,còn miệng tựa bình đà chỉn giữ
其江有大雨水則退漲而逆流,Kì giang hữu đại vũ thuỷ tắc thoái trướng nhi nghịch lưu
為埃固果固𥃑𬥓行,vì ai có quả có mâm bán hàng
雄王六世武寧部扶董鄕有富家翁生一南三歲餘飲食肥大不能言笑,hùng vương lục thế vũ ninh bộ phù đổng hương hữu phú gia ông sinh nhất nam tam tuế dư ẩm thực phì đại bất năng ngôn tiếu
惔情󰜋幅幀松撩𨕭,đạm thanh một bức tranh tùng treo trên
龍玲底渃印𡗶,long lanh đáy nước in trời
湯蘭𢷀幅帳紅浸花,Thang lan rủ bức trướng hồng tẩm hoa
丁亥二十一年漢建安十二年,đinh hợi nhị thập nhất niên hán kiến an thập nhị niên
喜童𥉬眜󰟯迻意払,hỷ đồng liếc mắt dường đưa ý chàng
大司徒黎察曰先帝開基創業意欲別其,Đại tư đồ Lê Sát viết Tiên đế khai cơ sáng nghiệp ý dục biệt kì
報令黎多蒲等将兵千餘人象一隻出攻新平順化等城招撫人民,báo lệnh Lê Đa Bồ đẳng tương binh thiên dư nhân tượng nhất chích xuất công Tân Bình Thuận Hoá đẳng thành chiêu phủ nhân dân
字縁𠴼啅字情𣼽滈,chữ duyên tráo chác chữ tình lãng xao
𢰽朋𥮊,gắp bằng đũa
五月五日明人犯日南州奇羅海口阮大阮大先事胡氏後叛胡降于明至是引明人來侵獲右相國季貔及其子判中都阮𠧨,Ngũ nguyệt ngũ nhật Minh nhân phạm Nhật Nam châu Kì La hải khẩu Nguyễn Đại Nguyễn Đại tiên sự Hồ thị hậu phản Hồ hàng vu Minh chí thị dẫn Minh nhân lai xâm hoạch Hữu tướng quốc Quý Tì cập kì tử Phán trung đô Nguyễn Cữu
㘨󰅹𡍙意窖印皮,nồi nào vung ấy khéo in vừa
𦋦從猫𡏢𬷤同,Ra tuồng mèo mả gà đồng
山狗㹥𤞖強坤僚核扒󰕛埃群敢熙,sơn cẩu chó sói càng khôn leo cây bắt chúng ai còn dám he
啉浪啉𫽄𥙩𬌥主翁買𢬭󰜋搂𩵜𩹪,bờm rằng bờm chẳng lấy trâu chúa ông mới đổi một xâu cá mè
𦖑詳梗𦰟消耗,Nghe tường ngành ngọn tiêu hao
󰅹神𫽄󱩁,nào thần chẳng don
夾𩈘耒丿俸𢺺𢬣,giáp mặt rồi phút bỗng chia tay
𢬣風烹𦑗蘿單𧷺蹎𬦡趿󱩕𰪞㨂秩,tay phong phanh quạt lá đan tròn chân lập cập dép mo đóng chật
経,kinh
甍菬核𪪳踈𪡔祝󱖮爫雉决茹石世,manh chiểu cây ống xơ ra róc bông làm chổi quét nhà sạch thay
惜庄恩漢󰠱𠦳重,tiếc chăng ơn hán nặng ngàn trùng
底昆䕯浽𫡮沉爲埃,Để con bèo nổi mây chìm vì ai
諮誣奏冏及子䧺追遛皆賜死,Tư vu tấu Quýnh cập Tử Hùng truy lưu giai tứ tử
𫅷制厨,già chơi chùa
春南越王璉殺皇太子項郎,xuân nam việt vương liễn sát hoàng thái tử hạng lang
𣴓唎𣦎𩧍咘駒𬋩包柳怨花愁裊賖,cạn lời thẳng ruổi vó câu quản bao liễu oán hoa sầu nẻo xa
𬑉塵屈月矑𬁖,mắt trần khoát ngoạt lờ sao
子文肃王道載亦以文學名于時上皇厚愛異諸從弟,Tử Văn Túc Vương Đạo Tái diệc dĩ văn học danh vu thời Thượng hoàng hậu ái dị chư tòng đệ
李太宗斬其主乍斗聖宗擒其主制矩而繁其民五萬人至今爲臣僕亦足以雪數年污辱之讐耻也,lí thái tông trảm kì chủ sạ đẩu thánh tông cầm kì chủ chế củ nhi phồn kì dân ngũ vạn nhân chí kim vi thần bộc diệc túc dĩ tuyết sổ niên ô nhục chi thù xỉ dã
迡庒󰑼𠬠𢆥𢖖倍之,chầy chăng là một năm sau vội gì
後南帝之攻趙越王爲計得矣以王道覌之曾犬彘之不若也,Hậu Nam Đế chi công Triệu Việt Vương vi kế đắc hĩ dĩ vương đạo quan chi tằng khuyển trệ chi bất nhược dã
形㑫,hình nộm
老夫竊疑長沙王讒,lão phu thiết nghi trường sa vương sàm
襘迎𧛋隻分呢㐌甘,gối nghiêng đệm chiếc phận này đã cam
事命娘買踖頭排𣦍,Sự mình nàng mới gót đầu bày ngay
𧣳厨𣘃奇直𡗶吏固𡨸排興國之年,góc chùa cây cả trực trời lại có chữ bài hưng quốc chi niên
敢有容私殉貨保󰁮非人六科監察御史體察得實紏弹如律治罪,Cảm hữu dung tư tuẫn hoá bảo cử phi nhân lục khoa giám sát Ngự sử thể sát đắc thực củ đàn như luật trị tội
𨕭時𩛂蒸𩛸鷂鶷,trên thì no chưng mồi diều cắt
浽𥢆笠笠㳥𣼭,Nỗi riêng lớp lớp sóng DỒI
熾襖幼炪襖蓮󰅒所時丕,xé áo ấu đốt áo sen nay thửa thời vậy
願勿留,nguyện vật lưu
二月帝幸龍水捕白象得之群臣上,nhị nguyệt đế hạnh long thuỷ bổ bạch tượng đắc chi quần thần thượng
李上皇曰我誦經罷當自盡,Lí thượng hoàng viết Ngã tụng kinh bãi đương tự tận
病之麻遣𠹾皮渚專,bịnh chi mà khiến chịu bề chữa chuyên
𫯳浪色𡗶󱨂焩侯󱙼,chồng rằng sắc trời bập bừng hầu sáng
戊午八年三月以後聖宗紹隆元年宋寶祐六年春正月朔帝御正殿朝百官,Mậu Ngọ bát niên Tam nguyệt dĩ hậu Thánh Tông Thiệu Long nguyên niên Tống Bảo Hựu lục niên xuân chính nguyệt sóc Đế ngự chính điện triều bách quan
樂善好賢亹亹不倦宣慈太后視若已生人宗推為難弟,lạc thiện hiếu hiền vỉ vỉ bất quyện tuyên từ thái hậu thị nhược dĩ sinh nhân tông suy vi nan đệ
𣴓𢚸生買𢪀溇,Cạn lòng sinh mới nghĩ sâu
駕還御舶有黄蜂蠆于上皇左臉寝疾,Giá hoàn ngự bách hữu hoàng phong mại vu Thượng hoàng tả kiểm tẩm tật
官員妻預命婦者服期年不預命婦者服一百日並禁華飾,Quan viên thê dự mệnh phụ giả phục kì niên bất dự mệnh phụ giả phục nhất bách nhật tịnh cấm hoa sức
𠳨所户𠸜庄冊時唭麻拯疎,hỏi thửa họ tên trang sách thì cười mà chẳng thưa
出逆承天門人設祭于乾德殿,xuất nghịch thừa thiên môn nhân thiết tế vu càn đức điện
各次𡎡計𫳵朱掣鐄鉑銅鐱󱯏鋼𨨲,các thứ mỏ kể sao cho xiết vàng bạc đồng kẽm thiếc gang chì
産低些劎没𠄽𥘀香,Sẵn đây ta kiếm một vài nén hương
量朋滝𣷭拯辭埃,lượng bằng sông bể chẳng từ ai
皇考紹恢丕緒在御二十有八年適倦于勤以國事付托于朕,Hoàng khảo thiệu khôi phỉ tự tại ngự nhị thập hữu bát niên thích quyện vu cần dĩ quốc sự phó thác vu trẫm
起萬壽殿以爲朝會之所,khởi vạn thọ điện dĩ vi triều hội chi sở
濫洳𩆐𩂶𦋦𢬣,Trộm nhờ sấm sét ra tay
引三魁遊街三日,dẫn tam khôi du nhai tam nhật
念貞貞仍盘恒,NỖI riêng riêng những bàn hoàn
𢚸些拯羅𦎛,lòng ta chẳng là gương
㳥𪷧﨤𣅶滝穷,sóng cồn gặp lúc sông cùng
寨主何俸招集蛮人,trại chủ hà bổng chiêu tập man nhân
𠀧軍𢷰轎轎迎昂,ba quân khiêng kiệu kiệu nghêng ngang
螉𫅷󱖮毒針花焒,ong già buông nọc châm hoa rữa
輔,phụ
或嫡長過惡廢之然後立次,hoặc đích trưởng quá ác phế chi nhiên hậu lập thứ
六月旱祈雨,lục nguyệt hạn kì vũ
花桃𫷜外群唭𫗃東,hoa đào năm ngoái còn cười gió đông
固昆𡛔𤽸如花𦹵茶,có con gái trắng như hoa cỏ trà
𢀭辰粓𥹙補劳𧁷辰打吊𧆄𦰤扲唏,giàu thì cơm cháo bổ lao khó thì đánh điếu thuốc lào cầm hơi
時莫舊臣東岸人翰林𭓇士阮時󰕑自稱為太保禮郡公僣號其子為順治,Thời Mạc cựu thần Đông Ngạn nhân Hàn lâm học sĩ Nguyễn Thì Dự tự xưng vi Thái bảo Lễ quận công tiếm hiệu kì tử vi Thuận Trị
十三日進到至灵,thập tam nhật tiến đáo chí linh
是日漢蒼坐雲龍輿出自南門宫嬪命婦文武朝臣逐次陪從,Thị nhật Hán Thương toạ vân long dư xuất tự Nam môn cung tần mệnh phụ văn võ triều thần trục thứ bồi tòng
𠻵歌𧤁岌睨𥈺,mảng ca sừng ngấp nghé dòm
不貫通,bất quán thông
鴨󰑼丐越共𣳔𪀄离,áp là cái vịt cùng giòng chim le
娘浪𠊛𠰺過𠳒,Nàng rằng Người dạy quá lời
妬埃𢹦𥒥挄𡗶,đố ai lượm đá quăng trời
客楚娘秦拯塊某厘,khách sở nàng tần chẳng khỏi mỗ ly
浽娘雲買𠯇𦖻,Nỗi nàng Vân mới rỉ tai
已也,dĩ dã
誄共娘户武浪鮮𭜸於𡗶丕𨱽𥐆於命丕,trối cùng nàng họ vũ rằng tươi héo ở trời vậy dài vắn ở mệnh vậy
固𪰛咹默渚󱳮算,có thời ăn mặc chớ lo toan
泣奇𦊚務餘仉𦑗,khắp cả bốn mùa dư kẻ quạt
凣政事紛擾者悉釋之刑法暴虐者悉除之,phàm chính sự phân nhiễu giả tất thích chi hình pháp bạo ngược giả tất trừ chi
矧䜹𣅶醒𣅶迷,Thẩn thờ lúc tỉnh lúc mê
嘆𠺘𫺫𢘾灵𠸗,than rằng chạnh nhớ linh xưa
𪿙泥,vôi nề
併同差期若該道御史通該御史差已,Tính đồng sai kì nhược cai đạo ngự sử thông cai ngự sử sai dĩ
定天下十二承宣府州縣社庄󰀋版圖清華四府十六縣四州,Định thiên hạ thập nhị thừa tuyên phủ châu huyện xã trang sách bản đồ Thanh Hoa tứ phủ thập lục huyện tứ châu
󰜏𠾕碎󱚢固役之役𫅜咍役與役咍咍役󰇾,bà đòi tôi vào có việc gì việc lành hay việc dữ việc hay hay việc dở
左右或止之曰此農夫事耳陛下焉用此為,tả hữu hoặc chỉ chi viết thử nông phu sự nhĩ bệ hạ yên dụng thử vi
仍命製文題名竪碑,Nhưng mệnh chế văn đề danh thụ bi
𡎢蒂𤔫之意咳翁,ngồi đấy mần chi ấy hỡi ông
莽孛所説調哿盃明,mảng bụt thửa thốt đều cả vui mừng
錦𤾓卷泊𠦳斤謝𢚸易称報恩噲󰑼,gấm trăm cuốn bạc nghìn cân tạ lòng dễ xứng báo ân gọi là
令諸将校曰凣聞砲一響而無鉦聲者諸将速來聽令砲或二響三響鉦或二鳴是有警急執令督将速整行伍少尉就營聽令,lệnh chư tướng hiệu viết phàm văn pháo nhất hưởng nhi vô chinh thanh giả chư tướng tốc lai thính lệnh pháo hoặc nhị hưởng tam hưởng chinh hoặc nhị minh thị hữu cảnh cấp chấp lệnh đốc tướng tốc chỉnh hàng ngũ thiếu uý tựu dinh thính lệnh
興讓王國顙卒,Hưng Nhượng Vương Quốc Tảng tốt
勞刀分𥘷之潺奴󰅹呂鄧功恩朱払,lao đao phận trẻ chi sờn no nao trả đặng công ơn cho chàng
義曰人君觀國史固非美事,nghĩa viết nhân quân quan quốc sử cố phi mĩ sự
沛調𢚸吏対𢚸麻󱉁,Phải điều lòng lại dối lòng mà chơi
漏机太子令他罪情,lậu cơ thái tử lệnh tha tội tình
𢖵埃𡥵𬑉𥋲󱩤蹎𠫾失少如𪀄他𩛸,nhớ ai con mắt lim dim chân đi thất thểu như chim tha mồi
庄脩時共󰑼修󰑼󰑼,Chẳng tu thì cũng LÀ tu MỚI là
秋七月十二日永安州牧師用和言六州有真珠淵,Thu thất nguyệt thập nhị nhật Vĩnh An châu mục Sư Dụng Hoà ngôn lục châu hữu chân châu uyên
煉𢚸爫孛,rèn lòng làm bụt
󱋓漿𠴗客蓝梂幔𫟌尼逴宫珠准𠶆,chén tương dỗ khách lam cầu màn ngâu nơi rước cung châu chốn mời
東十一月二十日定選除刑部各司官令,Đông thập nhất nguyệt nhị thập nhật định tuyển trừ HÌnh bộ các ti quan lệnh
濫𡁽,làm chạ
塘戈縣金華,đường qua huyện kim hoa
秋八月㱕化寨主何屈驛奏元使來,thu bát nguyệt quy hoá trại chủ hà khuất dịch tấu nguyên sứ lai
車珠𤾓两𢷆行席春銅雀朋󰟯󰑼低,xe châu trăm lượng chen hàng tiệc xuân đồng tước bằng dường là đây
身它歇累身𢧚珥孛意羅𢚸孛呵求,thân đà hết lụy thân nên nhẹ bụt ấy là lòng bụt há cầu
朕以神宗皇帝嫡孫爲四海臣民推戴纘承大統撫臨萬方遠慕唐帝恊和之風近想漢宣兼臨之盛値,trẫm dĩ thần tông hoàng đế đích tôn vi tứ hải thần dân suy đái toản thừa đại thống phủ lâm vạn phương viễn mộ đường đế hiệp hoà chi phong cận tưởng hán tuyên kiêm lâm chi thịnh trị
㙋𡉖󰬟,ghè cong vại
󰜌行拯𠳨拯查,Hưng hành chẳng hỏi chẳng tra
雷奏乞採東海珍珠以充國用帝不咱,lôi tấu khất thái đông hải chân châu dĩ sung quốc dụng đế bất thính
蒸襖𤿦羝𡮈羝󰞯,chưng áo da dê nhỏ dê lớn
除麻歷鬼役之拱台,trừ ma lách quỷ việc gì cũng hay
二十一日言官潘天爵梁天福阮昭甫等上疏曰先帝櫛風沐雨躬擐甲胄勞神苦體十餘年而後定天下,nhị thập nhất nhật ngôn quan phan thiên tước lương thiên phúc nguyễn chiêu phủ đẳng thượng sớ viết tiên đế trất phong mộc vũ cung hoàn giáp trụ lao thần khổ thể thập dư niên nhi hậu định thiên hạ
包徐𩛄𥽪固昌,bao giờ bánh đúc có xương
秩露𦋦𪰛𤁕󰕛星,chợt lộ ra thời lạt chúng tinh
列旦英更候𣈔󰅒,lượt đến anh canh hầu đêm nay
伴,bạn
者許養同姓親戚之子止一人乘蔭,giả hứa dưỡng đồng tính thân thích chi tử chỉ nhất nhân thừa ấm
𢜠芇吏過𢜠尼女庄,Mừng nào lại quá mừng này nữa chăng
称浪滔信󰑼綿,xưng rằng thao tín là min
井邑荒廢社稷兵墟爲兔窟爲鹿塲爲棲鳥之也爲藏豹之麓,tỉnh ấp hoang phế xã tắc binh hư vi thỏ quật vi lộc trường vi thê điểu chi dã vi tàng báo chi lộc
半命󰑼孝救𠊛󰑼仁,bán mình là hiếu cứu người là nhân
遂引汝諧入燕寝曰󰟸者朕為酒困得罪於上皇,Toại dẫn Nhữ Hài nhập yến tẩm viết Khoảnh giả trẫm vi tửu khổn đắc tội ư Thượng hoàng
㩒樔待渃包𣉹朱冲,cắm sào đợi nước bao giờ cho trong
時髙平地方猶爲莫敬宇阻㨿拒違朝命不臣州民𨺻溺,thời cao bằng địa phương do vi mạc kính vũ trở cứ cự vi triều mệnh bất thần châu dân hãm nịch
二十七日以災異下詔曰此歲以來旱蝗相仍災異荐,Nhị thập thất nhật dĩ tai dị hạ chiếu viết Thử tuế dĩ lai hạn hoàng tương nhưng tai dị tiến
至是帝以才可用命頒前所收制命還之頒詔收制勑自舌始,chí thị đế dĩ tài khả dụng mệnh ban tiền sở thu chế mệnh hoàn chi ban chiếu thu chế sắc tự thiệt thuỷ
門斬之,môn trảm chi
尼賒時𫽄固𠊛芇賒,Nơi xa thì chẳng có người nào xa
明宗母也,Minh Tông mẫu dã
林𢆥悶論恩情,trăm năm muốn trọn ân tình
鎖󰟀春底行𣈜桃𡽫,Khoá buồng xuân để đợi ngày đào non
焒,lửa
扒𠊛保領扒祠供招,Bắt người bảo lĩnh BẮT tờ cung chiêu
詠行於清,vịnh hàng ở thanh
󰀩身麻吏唅𠿯朱身,nghĩ thân mà lại ngậm ngùi cho thân
辛酉漢光和四年,tân dậu hán quang hoà tứ niên
尼𫯳尼媄尼吒,này chồng này mẹ này cha
先聖王憐愛曲容宥其過失,Tiên Thánh vương lân ái khúc dung hựu kì quá thất
己丑十年明成化五年,Kỉ Sửu thập niên Minh Thành Hoá ngũ niên
𠶀尋𨻫仍料澄渃𡽫,Thăm tìm luống những liệu chừng nước non
忽有霧起冥靄中聞有船來橹聲戞戞帝以戈投之,hốt hữu vụ khởi minh ái trung văn hữu thuyền lai lỗ thanh kiết kiết đế dĩ qua đầu chi
呐𦋦仍傳異奇苦𦖑,nói ra những chuyện dị kỳ khó nghe
𠄩情院尾和𠄩,hai tình vẹn vẽ hoà hai
𫏾𨍦𨕭󰡎𫃚𡆫螺城,trước sau trên dưới bọc vây loa thành
𢖵惜,nhớ tiếc
𩵜語鈎沈吹伴另𪀄疑弓𨉠𠸒饒𠖤,cá ngỡ câu chìm xui bạn lánh chim ngờ cung bắn bảo nhau bay
歆𠉞,hôm nay
郑歆󰑼󰻛暴残,trịnh hâm là trẻ bạo tàn
旬尼基業強𥾽,tuần này cơ nghiệp càng bền
日䜹𦎛燴頭梗𦰟畑𬂙律帳屏乙休,nhặt thưa gương giọi đầu cành ngọn đèn trông lọt trướng bình hắt hiu
伯耆以不知對,Bá Kì dĩ bất tri đối
属将回駐安塲,thuộc tướng hồi trú An Trường
二十一日駕至東步頭吾郎請日禮卑服遜位下舶奉𨒖,Nhị thập nhất nhật giá chí Đông Bộ Đầu Ngô Lang thỉnh Nhật Lễ ti phục tốn vị hạ bách phụng nghênh
桃𤸫𤷄𦟐柳散作眉,Đào hoen quẹn má liễu tan tác mày
㝹㝹𣳔渃捥觥,Nao nao dòng nước uốn quanh
登庸因使其黨丁蒙執岳預就春杜行營北門外桑田殺之,đăng dung nhân sử kì đảng đinh mông chấp nhạc dự tựu xuân đỗ hành dinh bắc môn ngoại tang điền sát chi
八月帝立鄕試塲于西都城之南門,bát nguyệt đế lập hương thí trường vu tây đô thành chi nam môn
小姑姑哿甚䝨,tiểu cô cô cả thậm hiền
𣈕𡢐英𠸕绳𦟷𠰚㨂丐㮀間底𢸞柴,mai sau anh dặn thằng bòi nhé đóng cái hòm gian để đựng thầy
頭𠄼𠀧𣎃󱢗春拱𤤰太皞拱神勾芒,đầu năm ba tháng mùa xuân cúng vua thái hạo cúng thần câu mang
占人於前年十二月潜伏化州源頭至是奄至擄掠人口以歸,Chiêm nhân ư tiền niên thập nhị nguyệt tiềm phục Hoá Châu nguyên đầu chí thị yểm chí lỗ lược nhân khẩu dĩ quy
耒低䕯合迷散,rồi đây bèo hợp mây tan
即龍編後陳朝追封善感嘉應靈武大王,tức Long Biên Hậu Trần triều truy phong Thiện Cảm Gia Ứng Linh Vũ Đại Vương
濕洸頭𡹞頓噴湄,thấp thoáng đầu ghềnh lún phún mưa
蔀伴朱咍湼實時,bầu bạn cho hay nết thật thà
𥙩物𤈞𠓨󰮂󰢡,lấy vật lùi vào trong tro
黎文休曰黎大行之誅丁佃執阮匐擒君辨虜,lê văn hưu viết lê đại hành chi tru đinh điền chấp nguyễn bặc cầm quân biện lỗ
車𫅕路𢴑𦲿橷買𠓨,xe dê lọ rắc lá dâu mới vào
二人謀曰維周必奪表留我,Nhị nhân mưu viết Duy Chu tất đoạt biểu lưu ngã
󱰮𦖑㗂媄㐱它𢜠𪢠,chuối nghe tiếng mẹ chỉn đà mừng rơn
𠸦浪孝子㐌𢧚,"Khen rằng ""Hiếu tử đã nên"
绳󱙝固丐𦑗𥷺,thằng bờm có cái quạt mo
八月以黃晦卿為三󰅾路安撫使,Bát nguyệt dĩ Hoàng Hối Khanh vi Tam Đái lộ an phủ sứ
榮郡公黄廷愛義郡公鄧訓萊郡公潘公績衛陽侯鄭栢等領兵出石路取雷陽農貢攻畧廣昌地方,vinh quận công hoàng đình ái nghĩa quận công đặng huấn lai quận công phan công tích vệ dương hầu trịnh bách đẳng lĩnh binh xuất thạch lộ thủ lôi dương nông cống công lược quảng xương địa phương
𢮀𦥃痕古𢬣纀𥿗,sờ đến ngấn cổ tay buộc chỉ
十四日禁官貟百姓不得用水晶等玉作𤦛唾等噐,thập tứ nhật cấm quan viên bách tính bất đắc dụng thuỷ tinh đẳng ngọc tác mạo thoá đẳng khí
固㝵𡊨越𨖲制𫔳伽,Có người đàn việt lên chơi cửa già
其六諸贖罰錢未收得者一皆饒赦,kì lục chư chuộc phạt tiền vị thu đắc giả nhất giai nhiêu xá
𧖱,máu
九月初五日定首領官署字例一各衙門首領官,cửu nguyệt sơ ngũ nhật định thủ lĩnh quan thự tự lệ nhất các nha môn thủ lĩnh quan
鍊節勁揾拯邪坤宛爫鈎渚𥙩俄,luyện tiết cứng vẫn chẳng tà khôn uốn làm câu chớ lấy nga
冬十二月以梁元彪為行遣知,Đông thập nhị nguyệt dĩ Lương Nguyên Bưu vi Hành khiển tri
𠻴𠵌童呐𤑟𤉜,lặng nghe đồng nói rõ ràng
殿帝每臨朝立會英殿東楹以咱事至是動蹕坐扆,điện đế mỗi lâm triều lập Hội Anh điện đông doanh dĩ thính sự chí thị động tất toạ ỷ
𬦶蹎隘𫽄敢𨃌,rảo chân ải chẳng dám chầy
意騎馬親率諸将突陣衝擊手刺七十餘人,Ý kị mã thân suất chư tướng đột trận xung kích thủ thích thất thập dư nhân
㮠外𬙞𫳘㮠𥪞糁芸,Vành ngoài bảy chữ vành trong tám nghề
停𰿘刼𡦂情㐌丕,đành muôn kiếp chữ tình đã vậy
不,bất
雲𫀅莊重恪潙,Vân xem trang trọng khác vời
戊午五年明正統二年,mậu ngọ ngũ niên minh chính thống nhị niên
細所准溇丕細所准農丕,tới thửa chốn sâu vậy tới thửa chốn nông vậy
參汚之態一體類奏送該道監察御史審覈勘實僃奏區處以示勸懲,tham ô chi thái nhất thể loại tấu tống cai đạo giám sát ngự sử thẩm hạch khám thực bị tấu khu xử dĩ thị khuyến trừng
秩拯兮謳特拯明,mất chẳng hề âu được chẳng mừng
期明年正月習水陣,Kì minh niên chính nguyệt tập thuỷ trận
搈𣘃搈檜搈梗,rung cây rung cội rung cành
些特清閒些舍腰,ta được thanh nhàn ta xá yêu
庄坊𠓨󰘚麻眉仃𦖑,Chẳng PHANG vào mặt mà mày ĐÀNH nghe
沛困爲事𪸄𡘮𤠄𤞼狺𬷲共亇𥪞𬇚菓𥪞園,phải khốn vì sự trộm mất gà lợn ngan vịt cùng cá trong ao quả trong vườn
門遷陞守制病故之類所居𪠘宇等物交付官吏差人守看待到任官應用,môn thiên thăng thủ chế bệnh cố chi loại sở cư giải vũ đẳng vật giao phó quan lại sai nhân thủ khán đãi đáo nhiệm quan ứng dụng
𦰟畑󰛎卒帳萤吃囂,Ngọn đèn trông SUỐT trướng huỳnh hắt hiu
嘆浪箕渃奴𡽫,than rằng kia nước nọ non
𧼋遶,chạy theo
買咍浪焒𧵆笘油提時拱𤈜藍拯空,mới hay rằng lửa gần rơm dẫu đè thì cũng cháy lòm chẳng không
時鄧繼為翰林院𭓇士杜國佐為中書省中書令皆文𭓇之士也,Thời Đặng Kế vi Hàn lâm viện học sĩ Đỗ Quốc Tá vi Trung thư sảnh trung thư lệnh giai văn học chi sĩ dã
副使以天施轉運副使阮賢爲祥刑院大夫,phó sứ dĩ Thiên thi chuyển vận phó sứ nguyễn Hiền vi Tường hình viện đại phu
及閲定其社問某何在其人欣然趍進,cập duyệt định kì xã vấn mỗ hà tại kì nhân hân nhiên xu tiến
其人哀號痛切守心戲曰不慣受死,Kì nhân ai hiệu thống thiết Thủ Tâm hí viết Bất quán thụ tử
𠰺𡥵徐課群𡮲,dạy con từ thuở còn thơ
輔殺之,phụ sát chi
行遣范玄齡,hành khiển phạm huyền linh
臺買固高嵮屹渃滝平濮濮,đài mới có cao chất ngất nước sông bằng phắc phắc
然惠宗見弑而君臣之道䘮仁者不爲也靈慈見娶而夫婦之恩乖義者不爲也以堂堂之天子而爲竹林之禅智者不爲也以肅肅之王姬而爲占城之配禮者不爲也,nhiên huệ tông kiến thí nhi quân thần chi đạo táng nhân giả bất vi dã linh từ kiến thú nhi phu phụ chi ân quai nghĩa giả bất vi dã dĩ đường đường chi thiên tử nhi vi trúc lâm chi thiền trí giả bất vi dã dĩ túc túc chi vương cơ nhi vi chiêm thành chi phối lễ giả bất vi dã
至是聞官軍至爭先殺其二孤拘囚其妻妾奴婢并金銀財物送納轅門,Chí thị văn quan quân chí tranh tiên sát kì nhị cô câu tù kì thê thiếp nô tì tịnh kim ngân tài vật tống nạp viên môn
一勘内外雜犯諸訟所在官司依律限斷其曲直不得推諉󰏲延違者罸錢依令,Nhất khám nội ngoại tạp phạm chư tụng sở tại quan ti y luật hạn đoán kì khúc trực bất đắc suy uỷ kê diên vi giả phạt tiền y lệnh
置遠州配所於宣光歸化二鎮外州於安󰘊太棠縣以徙海西三撫犯罪人若各路罪人仍在舊所,trí viễn châu phối sở ư tuyên quang quy hoá nhị trấn ngoại châu ư an bang thái đường huyện dĩ tỉ hải tây tam phủ phạm tội nhân nhược các lộ tội nhân nhưng tại cựu sở
初六日以御史󰱑副都御史阮貴雅為吏部尚書陪侍經筵,Sơ lục nhật dĩ Ngự sử đài phó đô ngự sử Nguyễn Quý Nhã vi Lại bộ thượng thư bồi thị kinh diên
王趍擺津惟歇驕船尚在,vương xu bãi tân duy yết kiêu thuyền thượng tại
六翁渃𬑉𣻆淶,lục ông nước mắt tuôn rơi
郑歆扵胣劎刀,trịnh hâm ở dạ gươm đao
双生𠄩𡛔雪氷𨑗𫢫,song sinh hai gái tuyết băng trên đời
𢌌狹𡮈󰄥𣃣紊奇,rộng hẹp nhỏ to vừa vặn cả
󰘚如藍覩命󰟯󰚔󰠖,mặt như chàm đổ mình dường dẽ run
日者廷羙已曾試於朕今廷美尚為三品之貴朝廷猶崇信之,Nhật giả Đình Mĩ dĩ tằng thí ư trẫm kim Đình Mĩ thượng vi tam phẩm chi quý triều đình do sùng tín chi
上不報,Thượng bất báo
小童𢴿𢩮𫢩橋埋滝,tiểu đồng chèo dắt nay cầu mai sông
𪱆湄別㐌󰋇畨対移,nắng mưa biết đã mấy phen đổi dời
悶分苦辨悶淫苦沛,muốn phân khổ biện muốn dầm khổ phai
󰞺身蒲柳嗔宜竹枚,Nát thân bồ liễu đền nghì trúc mai
易𣈙生𦝉易𣈙養餒,dễ rày sinh đẻ dễ rày dưỡng nuôi
印度教,ấn độ giáo
灡秋水󰞺春山,Làn thu thuỷ nét xuân sơn
𥋷𫀢侈𧡊蔑茹,nhác coi xảy thấy một nhà
𣜿橋儒𡮈𡳳京北昂,Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang
枚𣗾变粉移移,môi son bén phấn dây dây
𢄂𬁑蒌㐌痚𠫾,chợ trưa rau đã héo đi
春二月永元殿無故自動,Xuân nhị nguyệt Vĩnh Nguyên điện vô cố tự động
我國家乘時啟運應天順人,Ngã quốc gia thừa thời khải vận ứng thiên thuận nhân
教牛固号域𤙭域𬌥,giáo ngưu có hiệu vực bò vực trâu
𧇊道參知其為詆戲如此至是時亨白圭同時退黜眾議称快,khuy đạo tham tri kì vi để hí như thử chí thị thì hanh bạch khuê đồng thời thoái truất chúng nghị xưng khoái
扒罪旦柴寺蒸庄咍𡨺床,bắt tội đến thầy tự chưng chẳng hay giữ giàng
桃𡽫󰉺料車絲及時,Đào non sớm liệu xe tơ kịp thì
丐衫蠏鱟特常歇枚,cái sam giải hậu đực thường hớt môi
壬寅五年元至正二十二年春正月令王侯公主諸家献,Nhâm Dần ngũ niên Nguyên Chí Chính nhị thập nhị niên xuân chính nguyệt lệnh Vương hầu công chúa chư gia hiến
布提聞中國無事先,Bố Đề văn Trung Quốc vô sự tiên
誓初𮢶胣掑𢈱傷𠊚君子別代󰅹沛,thề xưa tạc dạ ghi lời thương người quân tử biết đời nào phai
龍床棖𧍰高真󰑼張正御門春達外,long sàng giường rồng cao chân là giường chính ngự muôn xuân đặt ngồi
清水󰑼渃中為,thanh thuỷ là nước trong veo
閉迡󰊄匝湄沙,Bấy chầy gió táp mưa sa
命右弼犂文靈等至太廟奏告,Mệnh Hữu bật Lê Văn Linh đẳng chí Thái miếu tấu cáo
補空,bỏ không
二十八日以陶舜爲户部尚書兼知崇文舘秀林局,Nhị thập bát nhật dĩ Đào Thuấn vi Hộ bộ Thượng thư kiêm tri Sùng Văn quán Tú lâm cục
丫㰙,nha nạng
聚等計無所出築壘田間以自衞,tụ đẳng kế vô sở xuất trúc luỹ điền gian dĩ tự vệ
五月日王感冐太保扶郡公鄭櫟太傅華郡公鄭,ngũ nguyệt nhật vương cảm mạo thái bảo phù quận công trịnh lịch thái phó hoa quận công trịnh
㐱固𦊚𡨸呂塘詩集湛𤁯𤍶墨妄花䐗燥,chỉn có bốn chữ lã đường thi tập thấm tháp lòe mực vòng hoa chửa ráo
衊𩈘怍衊䏧衊,mét mặt sợ mét da mét
刁鑽羅𠀲𢹧扦,điêu toản là đứa xỏ xiên
杭州旦妬碑徐,Hàng Châu đến đó BÂY giờ
帝遣黎陀丁拱垣如元,đế khiến lê đà đinh củng viên như nguyên
三塲詩賦,Tam trường thi phú
𡗶春明媚世󰅹𥚇鶯𠲢㗭芃桃芻离,trời xuân minh mỵ thế nào lưỡi oanh réo rắt bông đào so le
南郡殺威武侯取其粮食,nam quận sát uy vũ hầu thủ kì lương thực
鐘廛買買工工㨂楳社𥹰𥹰谷谷令,chuông chiều mãi mãi cong cong gióng mõ xã lâu lâu cốc cốc lềnh
扶皇家有永之基保宗社無疆之美,phù hoàng gia hữu vĩnh chi cơ bảo tông xã vô cương chi mĩ
乃不肯和自稱兵犯闕先排戰陣,nãi bất khẳng hoà tự xưng binh phạm khuyết tiên bài chiến trận
宝鐸鐸架極清賴岳号沃󰘩鈴訴詳,bảo đạc đạc cả cực thanh trái nhạc hiệu ốc phong linh tỏ tường
二十一日色諭文武官係非錦金二衛臣武殿前効力壮士等衛司親属托故饋遺交通餔啜求交好及與之交好者並拿下廷尉其外臣𭁈内臣交斬罪該官不能檢󰁮以流罪罪之,nhị thập nhất nhật sắc dụ văn võ quan hệ phi cẩm kim nhị vệ thần vũ điện tiền hiệu lực tráng sĩ đẳng vệ tư thân thuộc thác cố quỹ di giao thông bô xuyết cầu giao hảo cập dữ chi giao hảo giả tịnh nã hạ đình uý kì ngoại thần dữ nội thần giao trảm tội cai quan bất năng kiểm cử dĩ lưu tội tội chi
文休論之當也,văn hưu luận chi đương dã
二月命官閲選四鎮另兵補入隊伍,nhị nguyệt mệnh quan duyệt tuyển tứ trấn lánh binh bổ nhập đội ngũ
紙,giấy
蔑船󰘩月翥苔扦,một thuyền phong nguyệt chở đầy then
鄉,hương
初景恂爲胡氏下齋學生,Sơ Cảnh Tuân vi Hồ thị hạ trai học sinh
仕𦖑世賊㐌散㳥滝福建焒殘浙江,xảy nghe thế giặc đã tan sóng êm phúc kiến lửa tàn chiết giang
𦇒󰮂胣臨欺󰠃縱哏𪮀𢬣朱動𢚸𡥵,rối trong dạ lâm khi cùng túng cắn ngón tay cho động lòng con
五月二十日莫降將忠厚侯隂𢙇貳心邀請太宰阮金赴本營隂置毒于瓜中供進饌前,ngũ nguyệt nhị thập nhật mạc hàng tướng trung hậu hầu âm hoài nhị tâm yêu thỉnh thái tể nguyễn kim phó bản doanh âm trí độc vu qua trung cúng tiến soạn tiền
𤍊𦝄𣋚𪱬辰特穭秥,tỏ trăng hôm rằm thì được lúa chiêm
但曰家犬吠人善於應對,đản viết gia khuyển phệ nhân thiện ư ứng đối
㗂𬙽吏底𨷈秋󰅹㥃,tiếng lành lại để muôn thu nào mòn
又一日以問次子興讓王國顙,Hựu nhất nhật dĩ vấn thứ tử Hưng Nhượng vương Quốc Tảng
軍󰅹敢捍𬋩󰅹敢垠,quân nào dám hãn quản nào dám ngăn
助理,trợ lý
皆以奉使外交忿鬪辱國罪当死,giai dĩ phụng sứ ngoại giao phẫn đấu nhục quốc tội đương tử
𧡊饒折苦貝饒,thấy nhau triết khổ với nhau
𦺓没𠄽旬啀呠𠷨,trầu một vài tuần nhai bỏm bẻm
𦋦󱚢冲陣埃庒勒頭,ra vào trong trận ai chăng lắc đầu
𡨧𪰛呂,tốt thời rã
𢪀吏辰戒庒羣,nghĩ lại thì giái chẳng còn
冬十二月帝親征占城以其主制至反側也,đông thập nhị nguyệt đế thân chinh chiêm thành dĩ kì chủ chế chí phản trắc dã
弩𪞷参󱯨打培𨑗屍,nổ ra sấm sét đánh bồi trên thây
至於假仁義茶毒生灵則是一殘,chí ư giả nhân nghĩa trà độc sinh linh tắc thị nhất tàn
焒心強拉強燶,Lửa tâm càng dập càng nồng
󰕛㛪如䕯如渤,chúng em như bèo như bọt
浽貞貞鄭隊㝹𠬠𠇮,nỗi riêng riêng chạnh đòi nau một mình
尼䃣白雪怒瓢菊椿,này vò bạch tuyết nọ bầu cúc xuân
咃空𠷈𠹾𠬠皮,thà không trót chịu một bề
明朱堆𡋿㐌皮銅斤,mừng cho đôi lứa đã vừa đồng cân
八月節制鄭松命太傅榮郡公黄廷爱統率󰒂郡公杜衍石郡公䧺郡公范文快等将兵救雷陽農貢東山駐兵先沐山,Bát nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng mệnh Thái phó Vinh quận công Hoàng Đình Ái thống suất Nghĩa quận công Đỗ Diễn Thạch quận công Hùng quận công Phạm Văn Khoái đẳng tương binh cứu Lôi Dương Nông Cống Đông Sơn trú binh Tiên Mộc sơn
篩昌爫粮咹,xay xương làm lương ăn
芸制拱𡗋功夫,Nghề chơi cũng lắm công phu
浽命歐拱簡寅急迡催拱󰜋吝𦓡催,nỗi mình âu cũng giãn dần kíp chầy thôi cũng một lần mà thôi
埃拱沒𢚸沛𦖑,ai cũng một lòng phải nghe
娘浪𢘾𢚁威灵,Nàng rằng Nhờ cậy uy linh
撞鍾永永凍連巴回,chàng chung vẳng vẳng gióng lên ba hồi
㨿守以分其勢,cự thủ dĩ phân kì thế
崔崔勸渚咀嘆,thôi thôi khuyên chớ thở than
鞠勘問,cúc khám vấn
󰜋茹恍惚謹魚,Một nhà hoảng hốt ngẩn ngơ
造行宫于霪潭之側觀魚,tạo hành cung vu dâm đàm chi trắc quan ngư
顒𬖉欣蔑除,ngóng trông hơn một giờ
蔑拯咍蒸𥪞占包𥙩蔑𠅜共安慰丕𬋱,một chẳng hay chưng trong chiêm bao lấy một lời cùng an ủi vậy vay
王又誘導益州豪姓雍闓可亥反等率郡民人使遙東附吳,vương hựu dụ đạo ích châu hào tính ung khải khả hợi phiên đẳng suất quận dân nhân sử dao đông phụ ngô
銇𥕄經史底除大科,dùi mài kinh sử để chờ đại khoa
𠲃𠫾矯𢢆買𡽫滝,nín đi kẻo thẹn với non sông
又時當偎𠐞俳謔每有速至初一日番代之語上皇又占曰是初一日晏駕也,Hựu thời đương ổi trỗi bài hước mỗi hữu Tốc chí sơ nhất nhật phiên đại chi ngữ Thượng hoàng hựu chiêm viết Thị sơ nhất nhật yến giá dã
癸酉五年元順帝妥懽帖睦兒元統元年秋七月大水,quý dậu ngũ niên nguyên thuận đế thoả hoan thiếp mục nhi nguyên thống nguyên niên thu thất nguyệt đại thuỷ
封天寕公主為諒國太長公主更名國馨拜宗室師賢為恭正王元旦為司徒元淵為撫軍将軍,Phong Thiên Ninh công chúa vi Lạng quốc thái trưởng công chúa cánh danh Quốc Hinh Bái tông thất Sư Hiền vi Cung Chính vương Nguyên Đán vi Tư đồ Nguyên Uyên vi phủ quân tướng quân
涝󰭩屡𬙞払𢲲團𠀧,lao xao lũ bảy chàng ràng đoàn ba
碎𠺚各舅碎𥛉各舅各舅他碎,tôi van các cậu tôi lạy các cậu các cậu tha tôi
實順󰬷𡨧,thực thuận vả tốt
步隲以次鉏治紀綱適定,Bộ Chất dĩ thứ sừ trị kỷ cương thích định
為陳家而思報仇裴伯耆之心即包胥豫讓之心也為陳家而請立後黎景詢之心即舅犯仁傑之心也,Vị Trần gia nhi tư báo cừu Bùi Bá Kì chi tâm tức Bao Tư Dự Nhượng chi tâm dã vị Trần gia nhi thỉnh lập hậu Lê Cảnh Tuân chi tâm tức Cữu Phạm Nhân Kiệt chi tâm dã
𦖻外󰒕𦕅䏾𥪝寔𠺮,tai ngoài nghễnh ngãng bụng trong thật thà
遣兵部右侍郎潤裔伯胡士揚東閣學,Khiến Binh bộ Hữu thị lang Nhuận Duệ bá Hồ Sĩ Dương Đông các học
㗂鵑啯󰬚課𦝄,tiếng quyên cuốc két thuở trăng
蒌空䔲突󰑼蒌沫,rau không đắng đót là rau mát
賊黨聞之皆遠遁,tặc đảng văn chi giai viễn độn
讀本朝太祖髙皇帝創業之事則想卧薪嘗膽之焦勞念沐雨櫛風之艰苦審制治保󰘊之至計恢子民經國之遠圖而聖朝宏遠䂓模可得而見矣,Độc bản triều Thái Tổ Cao Hoàng Đế sáng nghiệp chi sự tắc tưởng ngoạ tân thường đảm chi tiêu lao niệm mộc vũ trất phong chi gian khổ thẩm chế trị bảo bang chi chí kế khôi tử dân kinh quốc chi viễn đồ nhi Thánh triều hoành viễn quy mô khả đắc nhi kiến hĩ
中宗武皇帝立祖業以救民,trung tông vũ hoàng đế lập tổ nghiệp dĩ cứu dân
𤋵𢚸貝渃提情貝𦝄,giãi lòng với nước dề tình với trăng
右将國恭定王暊作,hữu tướng quốc cung định vương phũ tác
吞玄鳥卵而生商履巨人跡而興周皆紀其實然也,thốn huyền điểu noãn nhi sinh thương lí cự nhân tích nhi hưng chu giai kỷ kì thực nhiên dã
説催𠓨細樓西本𤼸洞達𠸫排󱙹𡢐,thốt thôi vào tới lầu tây bản dâng dộng đạt tâu bày trước sau
𥙩𡞕辰𡠣連𢬣𠤆底𥹰𣈜𡗋仉嚵𠶊,lấy vợ thì cưới liền tay chớ để lâu ngày lắm kẻ gièm pha
翁𪹣䏾胣媒𪹣𬰠󰜣,ông hơ bụng dạ mụ hơ mặt mày
𠄩英𥪸𧻭𠳨𠻃,hai anh đứng dậy hỏi han
民皆喜悅開門迎接,dân giai hỉ duyệt khai môn nghênh tiếp
彰聖嘉慶凣七,chương thánh gia khánh phàm thất
拱打濫丕,cũng đánh làm vậy
位置,vị trí
汰内外各衙門吏老劣不勤致職還民差賦,Thải nội ngoại các nha môn lại lão liệt bất cần trí chức hoàn dân sai phú
聯合,liên hợp
曰今日得洗上相,viết kim nhật đắc tẩy thượng tướng
衮昂𤾓䋦邊𢚸,Ngổn ngang trăm mối bên lòng
敬典驚惧破膽自收殘卒回京邑,kính điển kinh cụ phá đảm tự thu tàn tốt hồi kinh ấp
𡄎𧡊人情曲激唭,gẫm thấy nhân tình khúc khích cười
鎌弹姅梗𡽫滝󰜋棹,gươm đàn nửa gánh non sông một chèo
呢𠄩𭃂泊󰮂𨉟,này hai lượng bạc trong mình
秋八月大水决清潭堤,thu bát nguyệt đại thuỷ quyết thanh đàm đê
𦖑𠳒払拱𠄩塘信𪟽,Nghe lời chàng cũng hai đường tin nghi
惜其見儲不早使後嗣内訌以至於亡其於夫婦之倫多有慚德,Tích kì kiến trữ bất tảo sử hậu tự nội hồng dĩ chí ư vong kì ư phu phụ chi luân đa hữu tàm đức
悶朱𢧚役詫夷劳刀,muốn cho nên việc xá gì lao đao
時承平日久邉城無僃㓂至無兵可禦,Thời thừa bình nhật cửu biên thành vô bị khấu chí vô binh khả ngự
帝使太尉劉慶覃徃捕得之,Đế sử Thái uý Lưu Khánh Đàm vãng bổ đắc chi
冬十月太傅清郡公鄭𭫨擒得僞蕭國于天健,Đông thập nguyệt thái phó Thanh quận công Trịnh Tráng cầm đắc nguỵ Tiêu Quốc vu Thiên Kiện
爫朱𥖖𦢉姦回麻𠊛沉浽𥪝𠁀𢢆𥢆,làm cho vỡ mật gian hồi mà người chìm nổi trong đời thẹn riêng
復裴於󰱑同知門下左司事爵智字參知西,phục Bùi Ư Đài Đồng tri môn hạ tả ti sự tước Trí tự tham tri tây
𡄩求天地土公灵神,khấn cầu thiên địa thổ công linh thần
楼月㐌涓仙𠺙笛,lầu nguyệt đã quen tiên thổi địch
十二月󰀋惠武大王國瑱長女徽聖公主為儷聖皇后,Thập nhị nguyệt sách Huệ Vũ đại vương Quốc Chẩn trưởng nữ Huy Thánh công chúa vi Lệ Thánh Hoàng hậu
㗂󰠳如㗂𠊚悁𨕭塘,tiếng đâu như tiếng người quen trên đường
漢即定天下聞帝亦已王越因遣陸賈往拜帝爲南越王授壐綬剖符通使使和集百粤毋爲冦災,hán tức định thiên hạ văn đế diệc dĩ vương việt nhân khiến lục giả vãng bái đế vi nam việt vương thụ tỉ thụ phẫu phù thông sứ sứ hoà tập bách việt vô vi khấu tai
浪盈東西,láng giềng đông tây
黎氏名輦國威中路福林人故胡朝宿衛梁天錫妻有姿色早寡無子奉事夫家祭祀終其身,Lê thị danh Liễn Quốc Oai trung lộ Phúc Lâm nhân cố Hồ triều túc vệ Lương Thiên Tích thê hữu tư sắc tảo quả vô tử phụng sự phu gia tế tự chung kì thân
𠊛誇襖紫几鋪裙紅,người khoe áo tía kẻ phô quần hồng
如補得逆暠子賞二十人首捕一人許都督同知,như bổ đắc nghịch cảo tử thưởng nhị thập nhân thủ bổ nhất nhân hứa đô đốc đồng tri
𡧲唐此法𫀅埃欣才,giữa đường thử phép xem ai hơn tài
𠓨茄户武探皮雲仙,vào nhà họ võ thăm bề vân tiên
銑銅,ten đồng
其四辨舍吏之廉平貪冗以爲賞罰,kì tứ biện xá lại chi liêm bình tham nhũng dĩ vi thưởng phạt
𢪱古𣖖𫥨渃,vắt cổ chày ra nước
鏡尼景𫢋梳衛峝仙,kính nơi cảnh phật sơ về động tiên
試近侍祗侯局,thí cận thị chi hầu cục
皇后体事㐌𧵆駭牢,hoàng hậu thấy sự đã gần hãi sao
滥𦖑霜雪唏唏,trộm nghe sương tuyết hơi hơi
二塲制詔表,Nhị trường chế chiếu biểu
遣𠊛親戚逴柴𮗓緣,khiến người thân thích rước thầy giác duyên
㐌𬏓𣎃衛𬧻𧽈󱡶爫惑,đã vài tháng về sau dấy gở làm hoặc
𢚸胣臟腑灡囉,lòng dạ tạng phủ tràn ra
纘于祖考集先王未集之勳用恢萬世之永圖盡雪百王之大耻,toản vu tổ khảo tập tiên vương vị tập chi huân dụng khôi vạn thế chi vĩnh đồ tận tuyết bách vương chi đại xỉ
時守将潮郡公武師鑠安郡公頼世卿等棄營退還,Thời thủ tướng Triều quận công Vũ Sư Thước An quận công Lại Thế Khanh đẳng khí doanh thoái hoàn
朋𡶀羅浮𠄩𣡚,bằng núi la phù hai trái
譯傳夙昭國盟傳至爾𭫨功名盛著夷屬傾心匡王庇民克修厥職朕所鍳知,dịch truyền túc chiêu quốc minh truyền chí nhĩ Tráng công danh thịnh trứ di thuộc khuynh tâm khuông Vương tí dân khắc tu quyết chức trẫm sở giám tri
冷丁船𡨌渡東,lênh đênh thuyền giữa đò ðông
蒸胆獴麟,chưng trán muông lân
头先,đầu tiên
麻󰏙相𬰢拯朋󰏙相𢚸,mà xem tướng mặt chẳng bằng xem tướng lòng
𢲭培,phủi bụi
改號不敢爲帝矣,cải hiệu bất cảm vi đế hĩ
登庸為明郡公,Đăng Dung vi Minh Quận công
呌󰠲㘇㗂丐蟡蟡,kêu đâu vang tiếng cái ve ve
埃𨕭庯偃拱𫺴塘𧗱,ai lên phố ẻn cũng quên đường về
須舍寬寬𢚸世𠃣,tua xá khoan khoan lòng thế ít
簇萡泥苫題𪡔新繭實󰑼蜆買饒世,thốc bạc né rơm chìa ra tân kiển thực là kén mới nhiều ghê
青楼𠄩𦀎青衣𠄩吝,Thanh lâu hai lượt thanh y hai lần
帝以其久侍經筵特旨罷職還民,đế dĩ kì cửu thị kinh diên đặc chỉ bãi chức hoàn dân
船茶𣹕渃紅梅,THIỀN trà RÓT nước hồng mai
𨑮,mười
文休謂以李德鍳黎爲厚詎不信歟中宗皇帝,Văn Hưu vị dĩ Lí đức giám Lê vi hậu cự bất tín dư Trung Tông Hoàng Đế
嵩𦖑󱡾喠𠜭胸󰘚銀𡴯僣𬑉崇朔󱳼,tung nghe ra giọng đâm hông mặt ngăn ngắt tím mắt sòng sọc trông
𢆥󱓽𢵼特𥪝𣳔没函湆浥仍𨦩貝釵,năm xưa vớt được trong dòng một hòm ăm ắp những vòng với thoa
詔清化府阮河炎及本州楊塢等領兵擊敗之,chiếu thanh hoá phủ nguyễn hà viêm cập bản châu dương ổ đẳng lãnh binh kích bại chi
時承平日久紀綱漸廢民不之兵盗賊之興不可禁遏,thời thừa bình nhật cửu kỷ cương tiềm phế dân bất chi binh đạo tặc chi hưng bất khả cấm át
血󱧡,huyết máu
家制度爲虚文庶民犯法以紵絲織金為常服尔官員百姓等其德朕言文武職官章服胷背一循定制百日之内不衣制者降級治罪,gia chế độ vi hư văn thứ dân phạm pháp dĩ trữ ti chức kim vi thường phục nhĩ quan viên bách tính đẳng kì đức trẫm ngôn văn vũ chức quan chương phục hung bối nhất tuần định chế bách nhật chi nội bất y chế giả giáng cấp trị tội
隔墻沛𣇜㤿𡗶,Cách tường phải buổi êm trời
強吹𨤔玉強籠牟蓮,Càng sôi vẻ ngọc càng lồng màu sen
丁寧𠄩󰘚𠬠𠳒双双,đinh ninh hai mặt một lời song song
刁斗𫔯銅固槌,điêu đẩu đấu đồng có chuôi
果朱眉,quả chua me
𫗄𦁼囂乞𨕭頭墻𪿙,gió may hiu hắt trên đầu tường vôi
𦼔𠆳技額𦹵𨕭𠃅茹,Rêu trùm kẽ ngạch cỏ trên mái nhà
薨殁有賜國姓則自黎問男黎悶黎盃男黎輿至黎汝𢮪男黎文良無賜國姓則自黎准男黎文鉄至黎鉄男黎文麟,Hoăng một hữu tứ quốc tính tắc tự Lê Vấn nam Lê Muộn Lê Bôi nam Lê Dư chí Lê Nhữ Soạn nam Lê Văn Lương vô tứ quốc tính tắc tự Lê Chuẩn nam Lê Văn Thiết chí Lê Thiết nam Lê Văn Lân
月娥𠓨達礼󰀩産床,nguyệt nga vào đặt lễ nghi sẵn sang
至是公㥁因與手下麻福長不平内懷疑惧赴京自訴,chí thị công đức nhân dữ thủ hạ ma phúc trường bất bình nội hoài nghi cụ phó kinh tự tố
鐘鏝,chuông mèn
置勤農司屯田使副總路,Trí Cần nông ti đồn điền sứ phó tổng lộ
唒浪物対牢移,Dẫu rằng vật đổi SAO dời
故有是命,Cố hữu thị mệnh
大學曰心正而后身脩身脩而后家齊家齊而后國治國治而后天下平,đại học viết tâm chính nhi hậu thân tu thân tu nhi hậu gia tề gia tề nhi hậu quốc trị quốc trị nhi hậu thiên hạ bình
遍覽越󰘊斯為勝地,Biến lãm Việt bang tư vi thắng địa
𩟡軀,đói xo
句文得意停㧪𭡏,câu văn đắc ý đừng nguây nguẩy
𠄩卷詩書意寶墫,hai quyển thi thư ấy báu chôn
東城本寔圭茄,Đông Thành vốn thiệt quê nhà
文奎𮗓之乃率本部兵自回長安嘉遠擁兵不出,văn khuê giác chi nãi suất bản bộ binh tự hồi trường yên gia viễn ủng binh bất xuất
婆夫人蒸衛茹𫯳𤾓具車迻𦷾,bà phu nhân chưng về nhà chồng trăm cỗ xe đưa đấy
差魯固払林林,xay lúa có giằng lăm lăm
紇𥺑,hạt tấm
時陳洽敗死成山侯王通奏請益兵,thời trần hiệp bại tử thành sơn hầu vương thông tấu thỉnh ích binh
與夫凣例所書,dữ phu phàm lệ sở thư
碎醜厠如𦹵葿㭉於邊塘,tôi xấu xí như cỏ may mọc ở bên đường
錦皮群𠅍󰑼常𠸗𫢩,gấm bì còn mất là thường xưa nay
於低徐待師兄𠃣𣈜,Ở đây chờ đợi sư huynh ít ngày
冬十月鄕試天下士人,đông thập nguyệt hương thí thiên hạ sĩ nhân
明總兵王通内官山壽遣夏千户賫書講和請開㱕路許之,minh tổng binh vương thông nội quan sơn thọ khiển hạ thiên hộ tê thư giảng hoà thỉnh khai quy lộ hứa chi
固相鬼𬏓𤾓󰕛共嘹噲饒浪,có tướng quỷ vài trăm gióng cùng reo gọi nhau rằng
肩𦠘額𩈪眉󰜣,kiên vai ngạch trán mi mày
飭庇民鏢鉄知又,sức tý dân tiêu sắt tri trị
於戱正始大春秋一統兹徵貞觀之期享國兼殷夏歷年用集綿洪之慶,ô hô chính thuỷ đại xuân thu nhất thống tư trưng trinh quan chi kì hưởng quốc kiêm ân hạ lịch niên dụng tập miên hồng chi khánh
帝乃撫集各處人民,Đế nãi phủ tập các xứ nhân dân
󱋓渃𩻐𦝄娄地㙁,chén nước mắm lưng rau đĩa muối
𣎃𣈜包𬋩𡑝程劳刀,tháng ngày bao quản sân trình lao đao
棋箔奴㐌怪英襖裙半歇󰜋萌𫽄群,cờ bạc nó đã quay anh áo quần bán hết một manh chẳng còn
乙亥三年莫崇康十年明萬曆三年,Ất Hợi tam niên Mạc Sùng Khang thập niên Minh Vạn Lịch tam niên
時會有两鵝浮水面中𮗓喜吟云鵝鵝两鵝鵝仰面向天涯,thời hội hữu lưỡng nga phù thuỷ diện trung giác hỉ ngâm vân nga nga lưỡng nga nga ngưỡng diện hướng thiên nhai
禮畢帝𭁈徐鈺行相見禮仍命百官送出使舘,lễ tất đế dữ từ ngọc hành tương kiến lễ nhưng mệnh bách quan tống xuất sứ quán
之羅𧵑消𣈜𣎃踈蔑𠄩篇𨢇蔑瓶,chi là của tiêu ngày tháng thơ một hai thiên rượu một bình
事中馮曰脩爲督視各率所属往乂安接應,sự trung Phùng Viết Tu vi đốc thị các suất sở thuộc vãng Nghệ An tiếp ứng
詩人詠瓜李之投,thi nhân vịnh qua lí chi đầu
而下虜軍傅两岸邊追躡之,nhi hạ lỗ quân phó lưỡng ngạn biên truy niếp chi
恪之底𣷭摸針興何,khác gì đáy bể mò kim hững hờ
九百餘緡自𭁈黎遙各占百緡事𭛁故罪之,cửu bách dư mân tự dữ Lê Dao các chiếm bách mân sự phát cố tội chi
檜𣑶駢移拯動雪霜体㐌鄧饒𣈜,cội rễ bền dời chẳng động tuyết sương thấy đã đặng nhiều ngày
加長郡公鄭松爲左相節制各處水步諸營将士,gia trường quận công trịnh tùng vi tả tướng tiết chế các xứ thuỷ bộ chư doanh tướng sĩ
丐夷粗𥌧𣃣齊丐𣔧妬別丐夷,cái gì thò lõ vừa tày cái đó đố biết cái gì
秋七月造傘圓山神祠及布盖翁嚴翁母等神祠,Thu thất nguyệt tạo Tản Viên sơn thần từ cập Bố Cái Ông Nghiêm Ông Mẫu đẳng thần từ
認嵿松楸往澄,nhìn đỉnh tùng thu vắng chừng
包徐脩吏特𦋦些𠺮爫孛拯𠺮爫𤤰,bao giờ tu lại được ra ta thà làm bụt chẳng thà làm vua
鄭熹稍却将退紅梅洞遇,trịnh hi sảo khước tương thoái hồng mai động ngộ
世间𧡊𬥓辰謨,thế gian thấy bán thì mua
𪂲掑扒𠬠添𠄩,Cò kè bớt một thêm hai
𫏙坡滝汝箕𪟂所梗槯,noi bờ sông nhữ kia chém thửa cành chồi
引𦋦鉆郭朱耒,dẫn ra chém quách cho rồi
特氣坦蒸𣟮梗檜蘚卒,được khí đất chưng mềm cành cội tươi tốt
圭寠拯𧗱女底荒,quê cũ chẳng về nỡ để hoang
康佑又寘于刑,khang hựu hựu trí vu hình
清台店固彙𦝄豸,thảnh thơi đêm có vừng trăng giãi
至若黎寧雖自稱爲黎氏子孫然即㨿諸司查勘踪跡委的漢明,chí nhược lê ninh tuy tự xưng vi lê thị tử tôn nhiên tức cứ chư ti tra khám tung tích uỷ đích hán minh
此𠽄中國世󰅹吏󰝡白雉󰎓𠓨周王,thử thăm trung quốc thế nào lại đem bạch trĩ dâng vào chu vương
生浪貞想闭𥹰,"Sinh rằng ""Riêng tưởng bấy lâu"
進入後分使本道将弘郡公缺名等爲先鋒第一隊南道将石郡公阮倦爲第二隊西道将岸郡公莫玉󱗲爲第三隊東道将華郡公奇郡公並缺名等爲第四隊,tiến nhập hậu phân sử bản đạo tướng hoằng quận công khuyết danh đẳng vi tiên phong đệ nhất đội nam đạo tướng thạch quận công nguyễn quyện vi đệ nhị đội tây đạo tướng ngạn quận công mạc ngọc liễn vi đệ tam đội đông đạo tướng hoa quận công kì quận công tịnh khuyết danh đẳng vi đệ tứ đội
𣠳𡮈樣𢬣彈󰜏,mềm nhỏ dáng tay đàn bà
偽強國公走上岸偽壮王莫敬章太國公走入,nguỵ cường quốc công tẩu thượng ngạn nguỵ tráng vương mạc kính chương thái quốc công tẩu nhập
鳩給󰡲茹礼麻朱昆,cưu cắp về nhà lấy mà cho con
其餘孽如偽唐安王偽䧺亮公偽惠成公偽安山王偽扶寕王偽勇義公等軰悉皆就戮,Kì dư nghiệt như nguỵ Đường An Vương nguỵ Hùng Lượng Công nguỵ Huệ Thành công nguỵ An Sơn vương nguỵ Phù Ninh vương nguỵ Dũng Nghĩa công đẳng bối tất giai tựu lục
堝𧷺󱚂󱞈𧷺,nồi tròn úp vung tròn
𬮌蓬容共特麻路隊壁粉買羅安居,cửa bồng dong cũng được mà lọ đòi vách phấn mới là an cư
秋九月順化鎮守端郡公阮黄入朝𢪒見于行在,Thu cửu nguyệt Thuận Hoá trấn thủ Đoan quận công Nguyễn Hoàng nhập triều bái kiến vu hành tại
士王紀,sĩ vương kỷ
愈查愈深餘彦丈溇,dũ tra dũ thẳm dư nghìn trượng sâu
國皇之號自此始,quốc hoàng chi hiệu tự thử thuỷ
倍横𢮿馭朋𫢩,vội vàng quày ngựa bằng nay
𠫾奔槹𤉗拱盆拱庄,đi buôn cau héo cũng buồn cùng chăng
留廢田畝者奏文,lưu phế điền mẫu giả tấu văn
若犯人窮無所出許以罰錢給被害人送塟,Nhược phạm nhân cùng vô sở xuất hứa dĩ phạt tiền cấp bị hại nhân tống táng
是日季犛會盟於頓山,thị nhật quý li hội minh ư đốn sơn
喥𦖑娘固𡥵芇於低,Độ nghe nàng có con nào ở đây
埃曾默袄空袍,ai từng mặc áo không bào
阮廌邀駕幸廌鄕崑山寺,Nguyễn Trãi yêu giá hạnh Trãi hương Côn Sơn tự
𦀊薕帽泊袄󱀺,dây rơm mũ bạc áo thùng
甲戌四年宋嘉定七年,Giáp Tuất tứ niên Tống Gia Định thất niên
吒昆㐌董團𢂎傘,cha con đã đống đoàn dù tán
隔花朗𥋴䏾蟾,cách hoa lặng ngắm bóng thiềm
献北人通經史常從征伐爲軍師及勸進謀議國事有大功帝以腹心委之至是卒,hiến bắc nhân thông kinh sử thường tòng chinh phạt vi quân sư cập khuyên tiến mưu nghị quốc sự hữu đại công đế dĩ phúc tâm uỷ chi chí thị tốt
蓬莪子制麻奴㐌難與弟制山拏恐見殺遂來奔,bồng nga tử chế ma nô đà nan dữ đệ chế sơn nả khủng kiến sát toại lai bôn
𪠞吏咹制朋嬰㛪𧵆丕,đi lại ăn chơi bằng anh em gần vậy
以李敬脩爲帝師内則奉是經幄外則教民忠孝自是昭靈太后不敢萌異圖,dĩ lí kính tu vi đế sư nội tắc phụng thị kinh ốc ngoại tắc giáo dân trung hiếu tự thị chiêu linh thái hậu bất cảm manh dị đồ
月娥應㗂吀侯,Nguyệt Nga ứng tiếng xin hầu
軍步軍車𬒼𬒼𠊛渃周調明,quân bộ quân xe rẫy rẫy người nước chu đều mừng
慈悲拱𠬠品𥺹菓𬝉,từ bi cũng một phẩm oản quả chuối
𥉩昆如󰠩𥉩𬁖,trông con như cá trông sao
沉香𣈜永麝初衝花海棠它蔑職燶,trầm hương ngày vắng xạ sơ xông hoa hải đường đà một giấc nồng
因遣同知右司事阮有光殿中侍御史程馭賫書徃諭之曰尔等實事若何則須來敘,nhân khiển đồng tri hữu ti sự nguyễn hữu quang điện trung thị ngự sử trình ngự tê thư vãng dụ chi viết nhĩ đẳng thực sự nhược hà tắc tu lai tự
冬十月朔萬歲寺陛前天雨白米成堆,đông thập nguyệt sóc vạn tuế tự bệ tiền thiên vũ bạch mễ thành đôi
箋誓拱律𠬠章,Tiên thề CÙNG TRÓT một chương
𣈗務冬烈扲扲󱢕捲𠺙同同,trời mùa đông rét căm căm gió cuốn thổi đùng đùng
編𠳒帝劄𠳒低,biên lời đấy chép lời đây
帝訓練将士繕修噐械未及日戰具完僃,đế huấn luyện tướng sĩ thiện tu khí giới vị cập nhật chiến cụ hoàn bị
生強惨切徘徊,Sinh càng thảm thiết bồi hồi
險嶤塘世帝須馭,hiểm nghèo đường thế đấy tua ngừa
吏恾𥙩𠬠𡦂情,lại mang lấy một chữ tình
一集分爲上下二集以便觀覽,nhất tập phân vi thượng hạ nhị tập dĩ tiện quan lãm
各聞遠地可任也,các văn viễn địa khả nhiệm dã
重逢油和固欺,Trùng phùng dù hoạ có khi
書成詔頒行之民以為便,Thư thành chiếu ban hành chi dân dĩ vi tiện
娘浪芸𡮮𥢆西,Nàng rằng Nghề mọn riêng TÂY
論曰人生有三事之如一君師𭁈父𡸈有異哉,Luận viết Nhân sinh hữu tam sự chi như nhất quân sư dữ phụ khởi hữu dị tai
𤋵畑𩄲𦇒䏧𨨲管包,Dãi đèn mây rối da chì quản bao
吻󰑼哬啃爫高貝𠇮,vẫn là hờ hững làm cao với mình
二十二日酉時雨雹二刻汰軍色,Nhị thập nhị nhật Dậu thời vũ bạo nhị khắc Thải quân sắc
㐌脇渃魏吏折渃燕,đã hiếp nước ngụy lại giết nước yên
今我則不然秪要濟王事耳,kim ngã tắc bất nhiên chỉ yếu tế vương sự nhĩ
試法第一塲暗寫古文,thí pháp đệ nhất trường ám tả cổ văn
秉彜籍其家焚之,BỈnh Di tịch kì gia phần chi
姉油𦧘󰞺昌𤷱,Chị dù thịt nát xương mòn
娘它𢀲𢜝用淶𡗋蕃,Nàng đà lớn sợ rụng rời lắm phen
𠓨安子窒𡽫󰠃弹摛渃𤂬拍𢫝𣘃棱,vào yên tử rất non cùng đàn lay nước suối phách rung cây rừng
景秋,cảnh thu
𡂳屍,trối thây
䀡花擼裊囬鞭𫗃迻香𨔍讖𡃚㗂賖,xem hoa trỏ nẻo hồi tiên gió đưa hương lạ sấm rền tiếng xa
是日帝命女官女史十人送金枢安厝而出,Thị nhật Đế mệnh nữ quan nữ sử thập nhân tống kim xu an thố nhi xuất
𦰟梗𣴓𠳨消耗,ngọn ngành cạn hỏi tiêu hao
翁妑強呐強𤴬,Ông bà càng nói càng đau
陳鏖以其事聞上令司禮官以示朝臣,trần ao dĩ kì sự văn thượng lệnh ti lễ quan dĩ thị triều thần
方搜捕陳昇,phương sưu bổ Trần Cung
𠻨𠽐𩲉魄如醝買耒,ngẩn ngơ hồn phách như say mới rồi
欺景欺銷欺𥬧󱯈,khi cảnh khi tiêu khi chũm chọe
六月帝幸,Lục nguyệt đế hạnh
義澤行至境内揣知黄素多謀自貯詔書于筒置于野外叢處使舍人移來,nghĩa trạch hành chí cảnh nội suỷ tri hoàng tố đa mưu tự trữ chiếu thư vu đồng trí vu dã ngoại tùng xứ sử xá nhân di lai
尉黎荗昭為延郡公文郎子阮弘裕為安和侯鄭惟㦃為美惠侯清華總兵僉事阮伯俊改伯佺為禮部尚書由禮伯清華承宣使黎嵩為吏部尚書󰦛書伯清華參政阮時雍為御史󰱑都御史良文伯譚慎徽為刑部尚書翰林院侍讀參掌翰林院事梁得朋為吏部左侍郎,uý Lê Mậu Chiêu vi Diên quận công Văn Lang tử Nguyễn Hoằng Dụ vi An Hoà hầu Trịnh Duy Sản vi Mĩ huệ hầu Thanh Hoa tổng binh thiêm sự Nguyễn Bá Tuấn Cải Bá Thuyên vi Lễ bộ thượng thư Do Lễ bá Thanh Hoa thừa tuyên sứ Lê Tung vi Lại bộ thượng thư Đôn Thư bá Thanh Hoa Tham chính Nguyễn Thì Ung vi Ngự sử đài Đô ngự sử Lương Văn bá Đàm Thận Huy vi Hình bộ thượng thư Hàn lâm viện thị độc tham chưởng hàn lâm viện sự Lương Đắc Bằng vi Lại bộ tả thị lang
十六日以吏部尚書杜岳為御使󰱑都御使兼東閣大𭓇士入侍經筵,thập lục nhật dĩ lại bộ thượng thư đỗ nhạc vi ngự sử đài đô ngự sử kiêm đông các đại học sĩ nhập thị kinh diên
翁修定𢴑娘阿蠻燒𨃴旦棱,ông tu định dắt nàng a man theo gót đến rừng
宗鷟受簡請題席上賦詩百篇眾皆環視歎服自是名震京師以文學為時所重而詩酒無虚日初為安撫有侵於民,tông thốc thụ giản thỉnh đề tịch thượng phú thi bách thiên chúng giai hoàn thị thán phục tự thịm danh chấn kinh sưm dĩ văn học vi thời sở trọngm nhi thi tửu vô hư nhật sơm vi an phủ hữu xâm ư dân
小童庒及哙㗍,tiểu đồng chẳng kịp hỏi han
欺棋欺溜,khi cờ khi rượu
𩙌𦝄清𨠣󱮹𨢇凌瓢,gió trăng thanh chếnh choáng rượu lưng bầu
爐𥪝歹麝鼎外𠖤香,lò trong ngát xạ đỉnh ngoài bay hương
又勑記録官阮如淵阮矜等上自将帥下至烝徒勤幹惰愚敢有恇怯,hựu sắc ký lục quan nguyễn như uyên nguyễn căng đẳng thượng tự tướng soái hạ chí chưng đồ cần cán noạ ngu cảm hữu khuông khiếp
作火頭黎兵曹兒並献白禄,tác hoả đầu lê binh tào nhi tịnh hiến bạch lộc
𠃅西之底䏾艚熾𦝄,mái tây chi để bóng tàu xế trăng
初威遠軍人阮禀中軍鉄突程壽祿以盗誘官賜奴婢人爲業,Sơ uy viễn quân nhân Nguyễn Bẩm trung quân Thiết đột Trình Thọ Lộc dĩ đạo dụ quan tứ nô tì nhân vi nghiệp
咥觥咥橘之𫢩,chối quanh chối quất chi nay
創兵空仉摳䘮櫗𪱅秩󰅹埃𢪮技𦼔,sáng banh không kẻ khua tang mít trưa trật nào ai móc kẽ rêu
笠󰣿𠃅𦹵棦初壳,lợp lều mái cỏ gianh xơ xác
催催庒路呐𫧇,thôi thôi chẳng lọ nói năng
買朝吝焒𠳚戈每𠳒,mai chiều lần lữa gửi qua mọi lời
𤑟𤉜󰘚󰀎󰘚尼渚埃,Rõ ràng mặt ấy mặt này chứ ai
固𦺓𦓡拯固槹爫𫳵朱𧺃𠶣饒辰爫,có trầu mà chẳng có cau làm sao cho đỏ môi nhau thì làm
別丁皇𮥷固𢚸𨔾𩂏,biết đinh hoàng nạn có lòng chở che
占人從之克終以輕舟奪之以㱕遂與之私通遲回海道日久始至京都,chiêm nhân tòng chi khắc chung dĩ khinh chu đoạt chi dĩ quy toại dữ chi tư thông trì hồi hải đạo nhật cửu thuỷ chí kinh đô
於,Ộ
𢩣文塔𬮌論𣈜秋,buồng văn đắp cửa trọn ngày thu
𬈋𦖑低󰘂繁花,trộm nghe đây cửa phồn hoa
自初忍吏係几𣦍賢沛困蒸筆吱𠾦意別垠󰅹,từ xưa nhẫn lại hễ kẻ ngay hiền phải khốn chưng bút chê bai ấy biết ngần nào
𮗓敗出亡占城餘黨悉平,giác bại xuất vong chiêm thành dư đảng tất bình
士浪𥙩扵󰦓尋,sĩ rằng lấy ở đâu tìm
慈鳥占鷂列礼了卢,từ điểu chim diều rụt lưỡi líu lo
烏雷𤽗𦖑𠳒些𠰺朱咍固𠬠事𥹰󰅒惍即,ô lôi ngươi nghe lời ta dạy cho hay có một sự lâu nay căm tức
何貪人之賂而不惜命乎,hà tham nhân chi lộ nhi bất tích mệnh hồ
追尊爲明康太王諡志勳,Truy tôn vi Minh Khang Thái Vương thuỵ Chí Huân
陪臣禮,bồi thần lễ
初𫢩戦地󰟯包,xưa nay chiến địa dường bao
九月初九日禁戢頑民怨相告興訟事,cửu nguyệt sơ cửu nhật cấm tập ngoan dân oán tương cáo hưng tụng sự
秋七月改黎仁,thu thất nguyệt cải lê nhân
置以草黨比雷同之弊,trí dĩ thảo đảng tỉ lôi đồng chi tệ
媄撞拱𥙩據汝撞𦁂䌩卞𢧚病,mẹ chàng cũng lấy cớ nhớ chàng bện bịt bèn nên bệnh
卞排𠄩昆𤳇蒸𥪞茹學,bèn vời hai con trai chưng trong nhà học
欺𣈘𦣰𧡊佛󰜏,khi đêm nằm thấy phật bà
失常,thất thường
貝娘親戚𧵆車,Với nàng thân thích gần xa
𫏻尼巴南𡗶乙哿𤓢,sau này ba năm trời ắt cả nắng
阮汝明等坐聽徒九真州役,Nguyễn Nhữ Minh đẳng toạ thính đồ Cửu Chân châu dịch
掘𢬣甲子計鄰𣎃𣈜,gút tay giáp tý kể lân tháng ngày
春意默東風料量𢩮斤情朱當銅斤,xuân ý mặc đông phong liệu lượng nhấc cân tình cho đáng đồng cân
王娶洞庭君女曰神龍生貉龍君按唐紀涇陽時有牧羊父自謂洞庭君少女嫁涇川次子被黜寄書與柳毅奏洞庭君則涇川洞庭世爲婚姻有自,vương thú động đình quân nữ viết thần long sinh lạc long quân án đường kỷ kinh dương thời hữu mục dương phụ tự vị động đình quân thiếu nữ giá kinh xuyên thứ tử bị truất ký thư dữ liễu nghị tấu động đình quân tắc kinh xuyên động đình thế vi hôn nhân hữu tự
是月禁益兵取細弱及省减户分表牌各役,Thị nguyệt cấm ích binh thủ tế nhược cập tỉnh giảm hộ phần biểu bài các dịch
妬埃𢹦𥒥挄𡗶撣槁蕯㴜𪢤𠊚𥪝𦝄,đố ai lượm đá quăng trời đan gàu tát biển ghẹo người trong trăng
㙁荼𤁕󱧍霜寒坡配,muối dưa nhạt nhẽo sương hàn pha phôi
𠱋埃𬥓兜𧶭兜,dù ai bán đâu buôn đâu
兵法云一夫㨿險千夫莫當此之謂也,Binh pháp vân Nhất phu cứ hiểm thiên phu mạc đương thử chi vị dã
口占一絶云萬󰟸青青是夏田齊民當以食为天,khẩu chiêm nhất tuyệt vân vạn khoảnh thanh thanh thị hạ điền tề dân đương dĩ thực vi thiên
𡛤𢆥香焒登燶丈夫卒㐌動𢚸𦊚方,nửa năm hương lửa đang nồng trượng phu thoắt đã động lòng bốn phương
時相信京言終不之省,thời tướng tín kinh ngôn chung bất chi tỉnh
󰡲𨍦庄別雲夢爫牢,Về sau chẳng biết vân mồng làm sao
神宗淵皇帝上諱維祺敬宗長子也在位二十五年遂位六年復位十三年壽五十六歳而崩塟群玉陵帝隆準龍顔聰明博覧深畧緯文可然宫闈無制敎感浮屠此其所短?,Thần Tông Uyên Hoàng Đế thượng huý Duy Kì Kính Tông trưởng tử dã tại vị nhị thập ngũ niên toại vị lục niên phục vị thập tam niên thọ ngũ thập lục tuế nhi băng táng Quần Ngọc lăng Đế long chuẩn long nhan thông minh bác lãm thâm lược vĩ văn khả Nhiên cung vi vô chế giáo cảm phù đồ thử kì sở đoản dã
昂浪冲𫋻群包,ngang rằng trong gói còn baỏ
誕生,đản sinh
𠸦朱𡥵眜精𠁀,Khen cho con mắt tinh đời
抅規世閉𦛌沃曲考𬈋之𢁑槐𠄩𡦂功名庄感谷蔑場恩怨仍散希,co que thay bấy ruột ốc khúc khuỷu làm chi trái hòe hai chữ công danh chăng cảm cốc một phường ân oán những tan hoe
乙吏礼准意爫治所,ắt lại lấy chốn ấy làm trị sở
群𠲖𢚸意固皮紊庄,còn e lòng ấy có vừa vặn chăng
其册文曰王者光復夏圖丕恢前緒,kì sách văn viết vương giả quang phục hạ đồ phi khôi tiền tự
証明固坦固𡗶,Chứng minh có đất có trời
王老斬猫辣𥙒𢚸馭首坐,vương lão chém mèo lạt thảy lòng ngừa thủ tọa
旬𨑮𥛭𬙞春撑㝵莊重湼端貞援𨑮,tuần mười lẻ bảy xuân xanh người trang trọng nết đoan trinh vẹn mười
三哥遣昌文及楊杜二使将兵攻太平唐阮二村,tam kha khiển xương văn cập dương đỗ nhị sứ tương binh công thái bình đường nguyễn nhị thôn
浽生𢪀𠬠𠄩調昂昂,Nỗi QUÊ NGHĨ một hai điều ngang ngang
󰌎𢚸洒𤎕每塘塵緣,lửa lòng tưới tắt mọi đường trần duyên
漢𫥨飭孟敵鯨,hớn ra sức mạnh địch kình
表頭外𣷭南溟屍補𣍋涼朱亇奴咹,bêu đầu ngoài bể nam minh thây bỏ xuống ghềnh cho cá nó ăn
蓬𩸮邦蓬𩸮󱖮蓬𩸮󱖮蓬𩸮邦,bồng bống bang bồng bống bông bồng bống bông bồng bống bang
帝命伴先徃諭觧之,Đế mệnh Bạn tiên vãng dụ giải chi
嚕無援乃挈家去占城,rỗ vô viện nãi khiết gia khứ chiêm thành
自番隻𦲿󰡞棱,từ phen chiếc lá lìa rừng
󰅹󰠳羅庄坦唐堯,nào đâu là chẳng đất đường nghiêu
殿災乃止,điện tai nãi chỉ
状元呐昔𠸗𦋦,trạng nguyên nói tích xưa ra
越南,việt nam
別丕免特𢚸耒,biết vậy miễn được lòng rồi
時禮等已潜伏精兵於清潭以待賊得篆报至禮等乃夜領鋭士三千餘人象二隻來救會於高部分兵設伏要處,thời lễ đẳng dĩ tiềm phục tinh binh ư thanh đàm dĩ đãi tặc đắc triện báo chí lễ đẳng nãi dạ lĩnh nhuệ sĩ tam thiên dư nhân tượng nhị chích lai cứu hội ư cao bộ phân binh thiết phục yếu xứ
𠴍㖇算仍事扲掑,nhắn nhe toan những sự gằm ghè
崔崔燶󱡰旦些󰑼󰠃,thôi thôi nóng giận đến ta là cùng
殿中侍御史劾參預朝政黎秘習𬢱失禮少保黎抄攙越失次禮部尙書陶公僎不能檢舉各罸錢有差,Điện trung thị ngự sử hặc tham dự triều chính Lê Bí tập nghị thất lễ Thiếu bảo Lê Sao sàm việt thất thứ Lễ bộ thượng thư Đào Công Soạn bất năng kiểm cử các phạt tiền hữu sai
了鬟𨕭󰡎㖡噒,A hoàn trên dưới dạ rân
民太原宣光道監察御史該知宣達厨侍衛局奉直軍太元宣光等處三司軍民,dân thái nguyên tuyên quang đạo giám sát ngự sử cai tri tuyên đạt trù thị vệ cục phụng trực quân thái nguyên tuyên quang đẳng xứ tam ti quân dân
捋鬚孛油,loát tu vuốt râu
𨴦,cửa
上皇著白木綿服,Thượng hoàng trước bạch mộc miên phục
𨕭宮𦀻敢𠖰扛爫高,trên khung cửi dám dẫy dàng làm cao
煚油𢚸固云為昭皇𠽊𠲶唹𠵱拱唭,cảnh dầu lòng có vân vi chiêu hoàng mủm mỉm u ê cũng cười
輔急乘小船遁,Phụ cấp thừa tiểu thuyền độn
係詐歸附鎮安府劫掠人民牛畜伏望聖恩差撲大軍徃征治戒離等村仍乞追治通農保樂二州驅犯人岑望等回業,hệ trá quy phụ trấn an phủ kiếp lược nhân dân ngưu súc phục vọng thánh ân sai phác đại quân vãng chinh trị nhung li đẳng thôn nhưng khất truy trị thông nông bảo lạc nhị châu khu phạm nhân sầm vọng đẳng hồi nghiệp
讒𠽏,sàm gièm
漢明姓字水支圭茄,hán minh tính tự thuỷ chi quê nhà
秋七月宣光歸化嘉興三鎮沱江諸路大饑,Thu thất nguyệt Tuyên Quang Quy Hoá Gia Hưng tam trấn Đà Giang chư lộ đại cơ
溶𰝅渃沚昂岧,rung rinh nước chảy ngang đèo
合謀等乘馬至西透池橋槈道不下,Hợp Mưu đẳng thừa mã chí Tây Thấu Trì kiều nậu đạo bất hạ
欺𫢩简定篭驕,khi nay giản định rông kiêu
斧柯頭鐐窖諸,phủ kha đầu rìu khéo chưa
吕嘉遂下令國中曰王年少太后本漢人也又與漢使者乱專欲内附盡持先王,lữ gia toại hạ lệnh quốc trung viết vương niên thiếu thái hậu bản hán nhân dã hựu dữ hán sứ giả loạn chuyên dục nội phụ tận trì tiên vương
帝將崩時有自述詩云五十年華七尺軀剛膓如鐵却成柔風吹牕外黄花謝露浥庭前綠柳癯碧漢望󰠃雲杳杳黄梁夢醒夜悠悠蓬來山上音容断氷玉断魂入夢無,Đế tương băng thời hữu tự thuật thi vân Ngũ thập niên hoa thất xích khu Cương trường như thiết khước thành nhu Phong xuy song ngoại hoàng hoa tạ Lộ ấp đình tiền lục liễu cù Bích hán vọng cùng vân diểu diểu Hoàng Lương mộng tỉnh dạ du du Bồng lai sơn thượng âm dung đoạn Băng ngọc đoạn hồn nhập mộng vô
四夏六月勑封王孫鄭杖爲廉郡公鄭柞爲荣郡公鄭梌爲香郡公鄭榜爲會郡公鄭榛爲普郡公鄭廉爲朗郡公鄭栻爲倫郡公鄭棣爲和郡公,tứ hạ lục nguyệt sắc phong vương tôn trịnh trượng vi liêm quận công trịnh tạc vi vinh quận công trịnh đồ vi hương quận công trịnh bảng vi hội quận công trịnh trăn vi phổ quận công trịnh liêm vi lãng quận công trịnh thức vi luân quận công trịnh lệ vi hoà quận công
因机謀事𠴍浪,nhân cơ mưu sự dặn rằng
𪹷爌踈踈俸竹𩂏𣘃庵書室浪朋絁,nắng quáng thưa thưa bóng trúc che cây ôm thư thất lặng bằng the
𥙩情深啫情深,Lấy tình thâm trả tình thâm
凭證,bằng chứng
𫳵當𢝙󰖽𫥨𢞂把,sao đang vui vẻ ra buồn bã
和之也,hoà chi dã
特𢚸些悴沙𢚸𠊛,được lòng ta xót xa lòng người
㤇饒三四𡶀拱𨅹,yêu nhau tam tứ núi cũng trèo
𠀧核秩吏𠬠梗牡丹,Ba cây CHẶT lại một cành mẫu đơn
癸酉嘉泰元年莫崇康八年明萬曆元年,Quý Dậu Gia Thái nguyên niên Mạc Sùng Khang bát niên Minh Vạn Lịch nguyên niên
摸蒌𪦲𢲨,mua rau mới hái
店讀經貝葉羣𧽈㗂縈樑,đêm đọc kinh bối diệp còn dấy tiếng quanh rường
封以反誰束我手不可殺封封國叛臣󰰽為封,Phong dĩ phản thuỳ thúc ngã thủ bất khả sát Phong Phong quốc phản thần thục vi Phong
某甲尼極󰀎罪人,mỗ giáp nay cực ấy tội nhân
𥪝欺排𦑃蓮梗,trong khi bày cánh liền cành
二十九日禁盗氽珠,nhị thập cửu nhật cấm đạo thổn châu
責𠊛顛薄𦋦𢚸𦝄花,Giận người đen bạc ra lòng trăng hoa
𡥵𧑒󱘚𡗋拱󱘈,con giun giẫm lắm cũng quằn
𠊛称𡨸聖詩仙,người xưng chữ thánh thơ tiên
交止敎民以禮義,Giao Chỉ giáo dân dĩ lễ nghĩa
風來庄及阻𢬣,Phong Lai chẳng kịp trở tay
㐌空别𤯩󰑼𢝙𬌓身󰅹别舌耒󰑼傷,đã không biết sống là vui tấm thân nào biết thiệt thòi là thương
三月永福縣多筆山石剥,Tam nguyệt Vĩnh Phúc huyện Đa Bút sơn thạch bác
後子儀累戰不克乃挾正中出㨿安廣地方,hậu tử nghi luỵ chiến bất khắc nãi hiệp chính trung xuất cứ yên quảng địa phương
家山唐隔𨷈琰憂愛𢚸煩姅店,gia sơn đường cách muôn dặm ưu ái lòng phiền nửa đêm
拯沛方東時㐌創,chẳng phải phương đông thời đã sáng
𠳨哴翁仍才之,hỏi rằng ông những tài chi
如有鈌貟參𬢱用六品以上有噐𧥾資望任满四考以上憲察用科󰱑國子監六寺等衙門官有廉明歷練應满四考眾所推奬者如例󰱇除,như hữu khuyết viên tham nghị dụng lục phẩm dĩ thượng hữu khí thức tư vọng nhiệm mãn tứ khảo dĩ thượng hiến sát dụng khoa đài quốc tử giám lục tự đẳng nha môn quan hữu liêm minh lịch luyện ứng mãn tứ khảo chúng sở suy tưởng giả như lệ tuyển trừ
春正月入内殿中李安酉献白鹿,Xuân chính nguyệt Nhập nội điện trung Lí An Dậu hiến bạch lộc
已而後宫有娠果生男两膊有文曰昭文童子字頗明顯,dĩ nhi hậu cung hữu thần quả sinh nam lưỡng bác hữu văn viết chiêu văn đồng tử tự pha minh hiển
自畨隻𦲿離棱,Từ phen chiếc lá lìa rừng
埃咍尼庄釋歌,ai hay này chẳng thích ca
妾嗔爫𠬠排书謝辞,thiếp xin làm một bài thơ tạ từ
尔謂我國是古諸藩是尔從死之道無居之心,Nhĩ vị ngã quốc thị cổ chư phiên thị nhĩ tòng tử chi đạo vô cư chi tâm
𥙩𠲝詐爫斫𨱽,lấy dối trá làm chước dài
赤虱步臘灰世,xích sắt bọ rệp hôi thay
𡧲𣳔敖喭餒冷汀,giữa dòng ngao ngán nỗi lêng đênh
乘機娘買盘𦋦呐𠓨,Thừa cơ nàng mới bàn ra nói vào
𧖱貪係𧡊唏同時迷,Máu tham hễ thấy hơi đồng thì mê
分仃之敢呌寃,Phận đành CHI dám kêu oan
浄土羅𢚸𥪝瀝渚群疑𠳨典西方,tịnh độ là lòng trong sạch chớ còn ngờ hỏi đến tây phương
冬十月初三日遇宣慈皇太后忌辰,đông thập nguyệt sơ tam nhật ngộ tuyên từ hoàng thái hậu kị thìn
𢚸些恒󱟪哺哺道常,lòng ta hằng giữ bo bo đạo thường
八月二十三日命将臣将兵十八萬分五道,Bát nguyệt nhị thập tam nhật mệnh tướng thần tương binh thập bát vạn phân ngũ đạo
默𠇮拮撻朝堂𦋦󰟯聖架󱚢󰟯竜宫,một mình cắt đặt triều dường ra dường thánh giá vào dường long cung
右弼黎聞靈執其疏來奏帝乃可之,hữu bật lê văn linh chấp kì sớ lai tấu đế nãi khả chi
若攪擾誅求徇私,nhược giảo nhiễu tru cầu tuẫn tư
仕弹散𤚇巴為,sẩy đàn tan nghé bơ vơ
有司以和隺為名奪商人舟委其貨於岸側舟人海或遇風濤沉溺有司囚繋網史舟人使償其米人頗苦之,hữu tư dĩ hoà hạc vi danh sáo thương nhân chu uỷ kì hoá ư ngạn trắc chu nhân hải hoặc ngộ phong đào trầm nịch hữu tư tù hệ võng sử chu nhân sử thường kì mễ nhân pha khổ chi
𬰊拯侵咍節勁𦝄仍訴別𢚸空,giá chẳng xâm hay tiết cứng trăng những tỏ biết lòng không
󰡎桃羕固䏾㝵切他,dưới đào dường có bóng người thướt tha
欺󰊄閣欺𦝄𡑝,Khi gió gác khi trăng sân
边𠇮㩫底𧦈身,bên mình giắt để hộ thân
𠝇,bào
甲申三年二月以後天貺寳象元年宋神宗熙寧元年,Giáp Thân tam niên Nhị nguyệt dĩ Hậu Thiên Huống Bảo Tượng nguyên niên Tống Thần Tông Hi Ninh nguyên niên
十六日詔内官及外官無子而假養子並照職品許蔭克如所生子,Thập lục nhật chiếu nội quan cập ngoại quan vô tử nhi giả dưỡng tử tịnh chiếu chức phẩm hứa ấm khắc như sở sinh tử
太宗重道崇儒設科取士任賢納諫敬天勤民斯亦勤矣,thái tông trọng đạo sùng nho thiết khoa thủ sĩ nhiệm hiền nạp gián kính thiên cần dân tư diệc cần hĩ
挺之生髙髙生邃邃生嵩移居清河蘭溪社生萍萍又涉于宜陽古斎社,đĩnh chi sinh cao cao sinh thuý thuý sinh tung di cư thanh hà lan khê xã sinh bình bình hựu thiệp vu nghi dương cổ trai xã
𫅷頭泊󱎶歲𩇢㨢𢶑如体玉𫅜𨕭𢬣,già đầu bạc trẻ tuổi xanh nâng niu như thể ngọc lành trên tay
蒸構𫅜與冉麻𫊔蒸𣛠報應遲麻哿,chưng cấu lành dữ nhẹm mà rệt chưng máy báo ứng chầy mà cả
又於月朔望大會諸生肄習課程,Hựu ư nguyệt sóc vọng đại hội chư sinh dị tập khoá trình
刀㓟,dao phay
𢬣揞幅像哭𣳔如湄,tay ôm bức tượng khóc ròng như mưa
迹其所為皆非人臣之法,Tích kì sở vi giai phi nhân thần chi pháp
𨁡𣳔詩禮茄傳寶,nối dòng thi lễ nhà truyền báu
娘户武貝𬗔丕傷𢧚𤷍,nàng họ vũ bối rối vậy thương nên gầy
承憲官敢違容奸作弊該科󰱑及差人體訪得實一體送問治罪,Thừa hiến quan cảm vi dung gian tác tệ cai khoa đài cập sai nhân thể phỏng đắc thực nhất thể tống vấn trị tội
拯路篩錫𠴛𢀦,chẳng lọ xê xích gùng sửa
𫏾𫗄春鐄紫聘饒,trước gió xuân vàng tía sánh nhaụ
𨨨鐄征隻搁邊腮,chiêng vàng chênh chếch gác bên tai
士人取范珍等六十人,sĩ nhân thủ phạm trân đẳng lục thập nhân
解結埃群固惜嵩,giải kết ai còn có tiếc tung
城中感緘恩義無一人降者盡屠五萬八千餘人并欽廉州死亡者幾十餘萬人,Thành trung cảm Giám ân nghĩa vô nhất nhân hàng giả tận đồ ngũ vạn bát thiên dư nhân tịnh Khâm Liêm Châu tử vong giả kỷ thập dư vạn nhân
群之女𦑃花残,Còn chi nữa cánh hoa tàn
𧡊王子直共󰑼雲仙,thấy vương tử trực cũng là vân tiên
帝御龍墀觀捕像,Đế ngự Long trì quan bổ tượng
東城𠦳淡群賖,Đông thành ngàn dặm còn xa
號萬春郡龍邊,hiệu vạn xuân quận long biên
仍󰑼唭粉𠹳𣘈,Những là cười phấn cợt son
世事𤳆腰妾悶,thế sự trai yêu thiếp mọn
將拱𩠱麻卒拱𩠱,tướng cũng chui mà tốt cũng chui
箕𠳒古德底噒,kìa lời cổ đức để răn
群情兜女麻𫌵帝催,Còn tình đâu nữa mà thù đấy thôi
後蒼梧太守吳巨與恭相失舉兵逐之恭走還零陵,Hậu Thương Ngô Thái thú Ngô Cự dữ Cung tương thất cử binh trục chi Cung tẩu hoàn Linh Lăng
和𢜠和哭声灵呐𪞷,hoà mừng hoà khóc thình lình nói ra
𪀄籠坤󰠋拮命𠖤高,Chim lồng khôn lẽ cất mình bay cao
癸未三年元至正三年春二月上皇幸天長府,Quý Mùi tam niên Nguyên Chí Chính tam niên xuân nhị nguyệt Thượng hoàng hạnh Thiên Trường phủ
後日永錫上章辝職,Hậu nhật Vĩnh Tích thượng chương từ chức
状浪娘𨁯吏低,Trạng rằng Nàng xích lại đây
威簡即,uy giản tức
拮𠰘舌非,cắt miếng thịt phay
聖宗皇帝,thánh tông hoàng đế
初帝在藩邸時𨿽自養晦及國遭大变群臣倉卒迎立,Sơ đế tại phiên để thời tuy tự dưỡng hối cập quốc tao đại biến quần thần thương tốt nghinh lập
主𨁪𤤰要没丐尼,chúa dấu vua yêu một cái này
賜𫈣維玦張魯吳謙等進士及第武文善等五人進士出身阮永綿等十人同進士出身,Tứ Phạm Duy Quyết Trương Lỗ Ngô Khiêm đẳng tiến sĩ cập đệ Vũ Văn Thiện đẳng ngũ nhân tiến sĩ xuất thân Nguyễn Vĩnh miên đẳng thập nhân đồng tiến sĩ xuất thân
𠯇浪因果󰇾揚,Rỉ rằng Nhân quả dở dang
𦚖𤎎打吝𡥵顛,Mập mờ đánh lận con đen
姉𢘽㐌固㛪坤𨤰󰅹𫼳𬕷𠸣𫆮𠫾𢺀,chị dại đã có em khôn nhẽ nào mang giỏ hỏng trôn đi mò
󱯕󱨼務冬𪶭拖𩂏,chăn đụp mùa đông rét đỡ che
丐𡢻𠀧生㐌呂耒,cái nợ ba sinh đã giả rồi
豸樓黄州醝𫑺欺姅醒,giãi lầu hoàng châu say sưa khi nửa tỉnh
㛪固𫯳耒英惜㛪台,em có chồng rồi anh tiếc em thay
丕買咍孛於宫茹,vậy mới hay bụt ở trong nhà
旨傳凣徵收季税及奉買供用貨財物得要索外例與抑買賤價以悅民情,Chỉ truyền phàm trưng thu quý thuế cập phụng mãi cúng dụng hoá tài vật đắc yêu sách ngoại lệ dữ ức mãi tiện giá dĩ duyệt dân tình
𠄼辰𨑮𪽗咍庒著,năm thì mười họa hay chăng chớ
甲辰五年明萬曆十二年,Giáp Thìn ngũ niên Minh Vạn Lịch thập nhị niên
惜其猶豫懾怯取敗也,tích kì do dự nhiếp khiếp thủ bại dã
庭前立寳㙮,Đình tiền lập bảo tháp
瓢董頂杠和世界鞋從且道泣山川,bầu đủng đỉnh giang hoà thế giới hài thong thả dạo khắp sơn xuyên
煌煌炎州煙蒸霧𤌄我𢒎堯雲洒爲甘雨,Hoàng hoàng viêm châu yên chưng vụ chử ngã bưu Nghiêu vân sái vi cam vũ
秋八月造仁宗神主于靈殿,Thu bát nguyệt tạo Nhân Tông Thần chủ vu Linh Điện
㐌𢭱辰𦠰奇梗吝𣘃,đã đẵn thì vác cả cành lẫn cây
阿難摆嵬麻曳,a nan bởi ngôi mà dậy
仍㛪沕與𬌓𢚸𣘈,nhưng em vẫn giữ tấm lòng son
故叩闔呈垠者嘉忠純之可尚而進芹献曝者雖微小而可称,Cố khấu hạp trình ngân giả gia trung thuần chi khả thượng nhi tiến cần hiến bộc giả tuy vi tiểu nhi khả xứng
帝回駐至灵山,Đế hồi trú Chí Linh Sơn
二十五日明遣正使光祿寺少卿宗傑副使兵科都給事中薜謙來封帝為安南國王,nhị thập ngũ nhật minh khiển chánh sứ quang lộc tự thiếu khanh tông kiệt phó sứ binh khoa đô cấp sự trung tiết khiêm lai phong đế vi an nam quốc vương
深閨永𡴯如詞,thâm khuê vắng ngắt như tờ
然天不祚貉漢兵來侵向使當時有英雄才畧之主則漢𡸈敢窺於梅嶺㢤士王習魯國之風流學問博洽謙虚下士化國俗以詩書淑人心以禮樂治國踰四十年境内無事,nhiên thiên bất tộ lạc hán binh lai xâm hướng sử đương thời hữu anh hùng tài lược chi chủ tắc hán khởi cảm khuy ư mai lĩnh tai sĩ vương tập lỗ quốc chi phong lưu học vấn bác hiệp khiêm hư hạ sĩ hoá quốc tục dĩ thi thư thục nhân tâm dĩ lễ nhạc trị quốc du tứ thập niên cảnh nội vô sự
𢬦𥙩花課意,trảy lấy hoa thuở ấy
論樂川敗衂罪,Luận Lạc Xuyên bại nục tội
同登固庯駈𩢬,đồng đăng có phố kỳ lừa
風雷浽陣排排,Phong lôi nổi trận bời bời
象退縮明人隨象以入,Tượng thoái súc Minh nhân tuỳ tượng dĩ nhập
𥄭羡𢚸𢤝賖𨱽,ngó tiễn lòng chăm xa dài
沛累爲名㐌虎台,phải lụy vì danh đã hổ thay
雨雹,Vũ bạo
中正德欲進乾剛髙明學益資頤養,trung chính đức dục tiến kiền cương cao minh học ích tư di dưỡng
雲仙𦖑㗂故知,vân tiên nghe tiếng cố tri
馬援卞買保浪因牢眉固凶𡁝争強,mã viện bèn mới bảo rằng nhân sao mi cố hung hăng tranh cường
停𧡊𤞻𥄭捽𩭶𦤾欺𤞻𥅞頭顱𫽄群,đừng thấy hùm ngủ vuốt râu đến khi hùm thức đầu lâu chẳng còn
官𫇰臣堛新科,quan cựu thần bậc tân khoa
無不駭慄尤非小異也,vô bất hãi lật vưu phi tiểu dị dã
默油鐄𧺀默油制𩄲,mặc dầu vàng thắm mặc dầu chơi mây
義國公起兵㨿青蘭各聚數萬眾種木楂于黄江河門等處以拒官兵,nghĩa quốc công khởi binh cứ thanh lan các tụ sổ vạn chúng chủng mộc tra vu hoàng giang hà môn đẳng xứ dĩ cự quan binh
𣴓唎𣦎𩧍咘駒,cạn lời thẳng ruổi vó câu
曳特安,dại được yên
㗂芇󰑼𫽄恼燶𠱋𡁞,Tiếng nào là chẳng não nùng xôn xao
及一豸暈烏𤈜𤈜,cập nhất giãi vầng ô chới chới
𢙇慕痛切已權勾當宫中各事,hoài mộ thống thiết dĩ quyền câu đáng cung trung các sự
㐌咍𢩾渃吏𨆢𧗱𦓿,đã hay giúp nước lại lui về cày
雪泥渚𤷱,tuyết nê chửa mòn
𠄩𠊚調𫹰字升𬨠𡗶,hai người đều muốn chữ thăng lên trời
叮咛埋湥劄詩,Đinh ninh mài lệ chép THƠ
浪悁秩󰞺𠫾耒粃𢝙催拱性𡗶別𫳵,rằng quen mất nết đi rồi tẻ vui thôi cũng tính trời biết sao
𩵜鈼,cá rựa
太原刼黨廉郡公缺名亦率本部黨五千人來降,Thái Nguyên kiếp đảng Liêm quận công khuyết danh diệc suất bản bộ đảng ngũ thiên nhân lai hàng
𠳨浪娘沛月娥,hỏi rằng nàng phải nguyệt nga
丁未十五年莫永定元年,đinh mùi thập ngũ niên mạc vĩnh định nguyên niên
𢚸払吝矧𠲖斜𩃳陽,lòng chàng lẩn thẩn e tà bóng dương
㖗㖗拯痗創𣈜合技,sầm sầm chẳng mỏi sáng ngày hợp ghẽ
㝵群時𧵑唉群,Người còn thì của hãy còn
𢺺𢩿,chia sẻ
六月𠕋封吳氏為捷妤居慶芳宫即光淑皇太后也,lục nguyệt sách phong ngô thị vi tiệp dư cư khánh phương cung tức quang thục hoàng thái hậu dã
䏧𤎞,da rốp
官兵渡河收󰱐船艘噐械不可勝數,quan binh độ hà thu hoạch thuyền sưu khí giới bất khả thăng sổ
𥴙秋皮乃𥱰霜,Giậu thu mới nảy giò sương
𨨠𦓿詫惜陣𩆍傕,cuốc cày sá tiếc trận rào thôi
鬚𤞻肣燕眉𧍋,râu hùm cằm én mày ngài
𣦆戈没局𣷭橷,Trải qua một cuộc bể dâu
世俗,thế tục
𢪀󰑼氷謹𠰘󰜍,nghĩ là bưng kín miệng bình
閉𥹰㐌特𣡚󰅹諸,bấy lâu đã được trái nào chưa
朕自為太上元君皇帝養素葆清宫以諧夙,trẫm tự vi thái thượng nguyên quân hoàng đế dưỡng tố bảo thanh cung dĩ hài túc
邊床唒嘅仍群駭,bên giường dẫu ngáy nhưng còn hãi
因謂助曰國新被寇使者行矣寡人方日夜整装入見天子,Nhân vị Trợ viết Quốc tân bị khấu sứ giả hành hĩ quả nhân phương nhật dạ chỉnh trang nhập kiến thiên tử
󰊄𣘃律𦲿𦝄岸唅𦎛,Gió cây trút lá trăng ngàn ngậm gương
是時鄭檜與其母太王夫人及家小同頼世羙張國華等業以投降于莫不敢歸乃率其子弟男女千餘人浮海隨敬典赴京投拜于莫,Thị thời Trịnh Cối dữ kì mẫu Thái Vương phu nhân cập gia tiểu đồng Lại Thế Mĩ Trương Quốc Hoa đẳng nghiệp dĩ đầu hàng vu Mạc bất cảm quy nãi suất kì tử đệ nam nữ thiên dư nhân phù hải tuỳ Kính Điển phó kinh đầu bái vu Mạc
𩵜𩸮群於𥪝𧯅,cá bống còn ở trong hang
𡉕𥒥撑荑頓噴𦼔,Hòn đá xanh rì lún phún rêu
梗春花噀𠱉嘲,cành xuân hoa rón rén chào
大臣󱳮𢠯𣈜店斫󰅹𢯚特栣菻𦋦𣈙,đại thần lo lắng ngày đêm chước nào nhổ được dằm lim ra rày
愈與天覰齊名天覰觧乂安臨平經畧使帝命愈繼涖其職占人,dũ dữ thiên thứ tề danh thiên thứ giải nghệ an lâm bình kinh lược sứ đế mệnh dũ kế lị kì chức chiêm nhân
娘𦓿固号耒端,náng cày có hiệu lỗi đoan
牢空𤐝察底𨉓𦣰空,sao không soi xét để mình nằm không
𡎝,cõi
𬰢𪖫𤷍𤶹麻吏潤精神,mặt mũi gầy guộc mà lại nhuận tinh thần
𠸠埃菓福𦓡修特,ví ai quả phúc mà tu được
站自然蔑草庵,chụm tự nhiên một thảo am
典󰠳𪰛体奴𠫾燒,đến đâu thời thấy nó đi theo
𨅸󰀑默麻哭,đứng lâu mặc mà khóc
上念非故意故有是命,Thượng niệm phi cố ý cố hữu thị mệnh
探花跪𥛉㙴花念初浽畧鄰󰑼排情,thám hoa quỳ lạy thềm hoa niềm xưa nỗi trước lân la bày tình
循乃悉殺諸辞死者因自投于水,Tuần nãi tất sát chư từ tử giả nhân tự đầu vu thuỷ
𡞕𫯳󱋓酢󱋓酬,Vợ chồng chén tạc chén thù
遂者徐文通之賂彰,Toại giả Từ Văn Thông chi lộ chương
於欲皮庄益,ưa dượt bề chẳng ích
都督同知黎永為征夷副将軍及總兵同知阮弄等提領東軍明毅廣武玉鈐英德奮威等衛驍勇兵該二千從安西道𭛁去進擊哀牢,Đô đốc đồng tri Lê Vĩnh vi Chinh Di phó tướng quân cập Tổng binh đồng tri Nguyễn Lộng đẳng đề lĩnh đông quân Minh Nghị Quảng Vũ Ngọc Kiềm Anh Đức Phấn Uy đẳng vệ kiêu dũng binh cai nhị thiên tòng An Tây đạo phát khứ tiến kích Ai Lao
審刑阮廷歷曰彼敢妄言及国事當斬,Thẩm hình Nguyễn Đình Lịch viết Bỉ cảm vọng ngôn cập quốc sự đương trảm
小童卞想固才,tiểu đồng bèn tưởng có tài
丐𡓇,cái chõ
賜阮倩清威耕獲人仕至尙書舒郡公後㱕命黎朝倦之父裴永吾山快三名進士及第阮迪康等六名進士出身阮良弼等十八名同進士出身,Tứ Nguyễn Thiến Thanh oai Canh Hoạch nhân sĩ chí Thượng thư Thư quận công hậu quy mệnh Lê triều Quyện chi phụ Bùi Vĩnh Ngô Sơn Khoái tam danh tiến sĩ cập đệ Nguyễn Địch Khang đẳng lục danh tiến sĩ xuất thân Nguyễn Lương Bật đẳng thập bát danh đồng tiến sĩ xuất thân
冊太保陳僚女為妃,Sách Thái Bảo Trần Liêu nữ vi phi
雷兵𧗱㨂據沔泰加,lui binh về đóng cứ miền thái gia
其七留監囚人許饑渴者隨時給,Kì thất lưu giám tù nhân hữ cơ khát giả tuỳ thời cấp
及節曩浽,gặp tiết nắng nôi
時公淵等忿莫氏無君乃自率子弟㱕清華起兵亦称黎兵擄掠郡縣燒毀民家,Thời Công Uyên đẳng phẫn Mạc thị vô quân nãi tự suất tử đệ quy Thanh Hoa khởi binh diệc xưng Lê binh lỗ lược quận huyện thiêu huỷ dân gia
藝𥢆𢖵𠃣想𡗉,Nghề riêng nhớ ít tưởng nhiều
乙酉三年宋乾道元年,Ất Dậu tam niên Tống Càn Đạo nguyên niên
以黎叔顯為長安路安撫使,Dĩ Lê Thúc Hiển vi Trường An lộ An phủ sứ
世仍唭些浪打踈,thế những cười ta rằng đứa thơ
效順将廉郡公死之,Hiệu thuận tướng Liêm quận công tử chi
帝怒以國興克復保󰁮非人又󰰿匿貪汚求迁他職故貶之而罷公益阮長,đế nộ dĩ quốc hưng khắc phục bảo cử phi nhân hựu tế nặc tham ô cầu thiên tha chức cố biếm chi nhi bãi công ích nguyễn trường
咥觥咥橘之𫢩菓拯拥坦牢咍木𪴉,chối quanh chối quất chi nay quả chẳng rụng đất sao hay mọc mầm
鬼妻𡞕𭁈㝵些責重,quỷ thê vợ dữ người ta trách chồng
帥景異漂海而走,Soái Cảnh Dị phiêu hải nhi tẩu
阮應龍教太阮漢英教台,Nguyễn Ứng Long giáo Thái Nguyễn Hán Anh giáo Thai
朱些阻吏𡢐尼料󰝺,cho ta trở lại sau này liệu toan
買耒𬀦世𣅶尼时空,mới rồi thì thế lúc này thì không
蟳庵六辱船頭𣺽,tằm ôm lúc nhúc thuyền đầu bãi
𧴤爲𧴤曰呐之庒𠰃,bói vơ bói vất nói chi chẳng nhầm
夏五月嗣慶擊丁可裴都於大黃州破之,hạ ngũ nguyệt tự khánh kích đinh khả bùi đô ư đại hoàng châu phá chi
深渊󰑼淢溇世坤量,thâm uyên là vực sâu thay khôn lường
其試法先以醫國篇穆太子傳暗寫汰冗,Kì thí pháp tiên dĩ Y quốc thiên Mục Thái tử truyện ám tả thải nhũng
皇后直識𣈘遲𧡊恬事邏𠸫排聖宗,hoàng hậu chợt thức đêm chầy thấy điềm sự lạ tâu bày thánh tông
窻紗宇宇方𡗶󰅒黃昏㐌吏枚昏黃,song sa vò võ phương trời nay hoàng hôn đã lại mai hôn hoàng
並以死罪辠之,tịnh dĩ tử tội tội chi
仍埃唏响仍皮𧵆賖,những ai hơi hưởng những bề gần xa
花桃𢆥外群唭𫗄東,Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông
恩𨕭湄洒沐沙共爫府尹没座顕荣,ơn trên mưa tưới móc sa cùng làm phủ doãn một toà hiển vinh
𡬷𡬼坤𤍊事情𠯇󰏙𡥵造𠢞𨉟咍空,tấc gang khôn tỏ sự tình dẽ xem con tạo giúp mình hay không
濫𦖑几𢀲冲茹,trộm nghe kẻ lớn trong nhà
迡庒󰑼󰜋𫷜𡢐倍之,Chầy chăng là một năm sau vội gì
定人丁差賦令,định nhân đinh sai phú lệnh
至是年正月出居本社寺號曰浮涇乞飯九包食盡取包葉燒化为藥助良民無子息者需索鷄酒,Chí thị niên chính nguyệt xuất cư bản xã tự hiệu viết Phù Kinh khất phạn cửu bao thực tận thủ bao diệp thiêu hoá vi dược trợ lương dân vô tử tức giả nhu sách kê tửu
𠳐𠳒娘買𨀈𠓨羡尼,Vâng lời nàng mới bước vào tận nơi
㐌姅店因眾㝵𥄭𡗋仕懺所𨄠囉,đã nửa đêm nhân chúng người ngủ lắm sẽ sắm sửa tắt ra
五月僧高亭献白雀,Ngũ nguyệt tăng Cao Đình hiến bạch tước
霜拯抛嵩雪拯移,sương chẳng phao tuông tuyết chẳng dời
𬑉韜𩅘𬦃相凶𨔍𨓡,mắt thao tóc đỏ tướng hung lạ lùng
媒場斈,môi trường học
𠫾兜子直細侯,đi đâu tử trực tới hầu
庒固𡥵罪𣨰,chẳng có con tội thác
噫滅人之國人亦滅其國天道昭昭足為明戒,Y diệt nhân chi quốc nhân diệc diệt kì quốc thiên đạo chiêu chiêu túc vi minh giới
先是陳㫬之亂京城諸王公主庯舍市四民間皆走出大羅城外寓於紅梅盛烈等社地方,tiên thị trần tuân chi loạn kinh thành chư vương công chúa phố xá thị tứ dân gian giai tẩu xuất đại la thành ngoại ngụ ư hồng mai thịnh liệt đẳng xã địa phương
芇𪟽共祖姂𫅷,nào ngờ cũng tổ bợm già
渃青𦹵碧占包𥊚𥇀,nước xanh cỏ biếc chiêm bao mơ màng
𡛔辰𦂾錦繞花,gái thì dệt gấm thêu hoa
𠅜呐迻掋,lời nói đưa đẩy
渚重局𨢇吏排路󱉁,Chưa xong cuộc rượu lại bày trò chơi
𠶕渃,nhậu nước
八月旱莫䧺禮之子敬用聚黨于安博僞稱威王,bát nguyệt hạn mạc hùng lễ chi tử kính dụng tụ đảng vu an bác nguỵ xưng uy vương
聖聖相承謨烈啓佑咸正後人足以世守,Thánh thánh tương thừa mô liệt khải hựu hàm chính hậu nhân túc dĩ thế thủ
店怒旗群卷𩙍,điếm nọ cờ còn cuốn gió
揞琴丙𢭮宮流水,ôm cầm biếng gảy cung lưu thuỷ
彬追至玉麻州不及復還藝安修治城池招撫人民,bân truy chí ngọc ma châu bất cập phục hoàn nghệ an tu trị thành trì chiêu phủ nhân dân
調兜𠖤纀埃爫,Điều đâu bay buộc ai làm
闭𥹰𦖑㗂𦟐桃,Bấy lâu nghe tiếng má đào
春正月𭛁府庫噐械頒授諸軍,xuân chính nguyệt phát phủ khố khí giới phân thụ chư quân
命官考覈天下士望除任府縣等職,mệnh quan khảo hạch thiên hạ sĩ vọng trừ nhậm phủ huyện đẳng chức
乃者儂寇克平占城來附洞産黄金地湧白銀意者何以致之歟抑將有以警之歟朕甚懼焉何足以崇美名尊顕號,nãi giả nùng khấu khắc bình chiêm thành lai phó động sản hoàng kim địa dũng bạch ngân ý giả hà dĩ trí chi dư ức tương hữu dĩ cảnh chi dư trẫm thậm cụ yên hà túc dĩ sùng mĩ danh tôn hiển hiệu
想因緣𧘇如妄絲王,tưởng nhân duyên ấy như vòng tơ vương
奴𢚸自在𬋩之羅,no lòng tự tại quản chi là
史臣吳士連曰周武受命追王二祖宋祖御圖,sử thần ngô sĩ liên viết chu vũ thụ mệnh truy vương nhị tổ tống tổ ngự đồ
時天雨血于山西地方後又雨雹,thời thiên vũ huyết vu sơn tây địa phương hậu hựu vũ bão
翁拱風流在渃䏧,ông cũng phong lưu tại nước da
上皇天性謙冲友睦同姓朝廷庶政皆自裁决,Thượng hoàng thiên tính khiêm xung hữu mục đồng tính triều đình thứ chính giai tự tài quyết
腰腰酉酉弹埃𢭮,yêu yêu dấu dấu đàn ai gẩy
志爫󰜩𨤵𠦳䏧馭,chí làm trai dặm nghìn da ngựa
因共加蒐獵間見抄録遺舛字義蹇澁乃推尋意義之中補輯一二使讀者易曉非敢妄為附會臆説,nhân cộng gia sưu liệp gian kiến sao lục di suyễn tự nghĩa kiển sáp nãi suy tầm ý nghĩa chi trung bổ tập nhất nhị sử độc giả dị hiểu phi cảm vọng vi phụ hội ức thuyết
少季𧗱渃渚迡吕嘉通息店𣈜仍慳,thiếu quý về nước chớ chầy lữ gia thông tức đêm ngày những ghen
頒降考課例一考課之法三年初考六年再考九年通考通行黜陟,Ban giáng khảo khoá lệ nhất khảo khoá chi pháp tam niên sơ khảo lục niên tái khảo cửu niên thông khảo thông hành truất trắc
秋八月化州諸将論利害之勢,Thu bát nguyệt Hoá Châu chư tướng luận lợi hại chi thế
事物,sự vật
春二月帝親幸𭓇命文臣分祭東西廡,Xuân nhị nguyệt đế thân hạnh học mệnh văn thần phân tế Đông Tây phủ
英㛪些𫅩好󰋇饒舅𠰚,anh em ta cánh hẩu với nhau cậu nhé
帝起兵恢復境土乃與莫人共謀以計詐降每欲誤帝,đế khởi binh khôi phục cảnh thổ nãi dữ mạc nhân cộng mưu dĩ kế trá hàng mỗi dục ngộ đế
懺龱成服内㝵朱衝,sắm đồ thành phục nội ngày cho xong
𠰺浪埋磊㐌停,Dạy rằng May rủi đã đành
帝問其故瑞婆曰不意國峻狂妄夜入天城所居,đế vấn kì cố thuỵ bà viết bất ý quốc tuấn cuồng vọng dạ nhập thiên thành sở cư
年振作之力,niên chấn tác chi lực
可󰠳獨譱趣圭戈時,há đâu độc thiện thú quê qua thời
英辰扲䋥姑𨉓魄𠀧,anh thời cầm lưới cô mình phách ba
𥘉元人嘗𭛁昭陵欲󰱧之而梓宫不犯,Sơ Nguyên nhân thường phát Chiêu Lăng dục hoại chi nhi tử cung bất phạm
庒咍冲胣徘徊𡀯之,chẳng hay trong dạ bồi hồi chuyện chi
從容𡅳𠰺鎚󱯅,thong dong khuyên dạy dùi mài
芒恩畧沛謝恩朱耒,mang ơn trước phải tạ ơn cho rồi
迻,đưa
羣臣皆曰陛下為天下建長久之計上以隆帝業之丕洪下以措斯民扵當󰱃所利如此誰敢不從,quần thần giai viết bệ hạ vi thiên hạ kiến trường cửu chi kế thượng dĩ long đế nghiệp chi phi hồng hạ dĩ thố tư dân ư đương thứ sở lợi như thử thuỳ cảm bất tòng
恪𠬠𧖱媄埃和傷些,khác một máu mẹ ai hoà thương ta
追封父曰顯󰆑王母曰明德太后,Truy phong phụ viết Hiển Khánh Vương mẫu viết Minh Đức Thái Hậu
𦓿耚朱技𥡗尼󰝂招,cày bừa cho kĩ mạ này đem gieo
𫀅經讀録爫朱朋所体所咍,xem kinh đọc lục làm cho bằng thửa thấy thửa hay
夏六月明張輔沐𣆭引兵侵乂安行在遇阮帥阮景異鄧容等於謨渡,Hạ lục nguyệt Minh Trương Phụ Mộc Thạnh dẫn binh xâm Nghệ An hành tại ngộ Nguyễn Soái Nguyễn Cảnh Dị Đặng Dung đẳng ư Mô Độ
打賊麻打𢬣空,đánh giặc mà đánh tay không
爫朱奸黨𠫾𠁀,làm cho gian đảng đi đời
湯餅用鉢邑頭湯𧐖湯舌點油適於,thang bính dùng bát úp đầu thang lươn thang thịt điểm dầu thích ưa
𡗶髙󰋇丈坦𠫅󰋇𡱸,trời cao mấy trượng đất dày mấy gang
𢠩恾如聀占包別之,Mơ màng như giấc chiêm bao biết gì
窖台恾𥙩色才爫之,hại thay mang lấy sắc tài làm chi
己酉以陶舜爲中書省員外郎行西上閤門使尙書省員外郎李寳臣行東上閤門使范賞杜六孔原范寳金吉李槩陶老阮完爲尙书省員外郎梁玖陶參郭淑阮仁阮慶陶相郭巨尋阮淬爲中書火李伍矯義李箇阮貶阮僕阮寬陶六杜記矯紹爲祗侯書家,Kỉ Dậu dĩ Đào Thuấn vi Trung thư sảnh Viên ngoại lang hành tây thượng cáp môn sứ Thượng thư sảnh Viên ngoại lang Lí Bảo Thần hành đông thượng cáp môn sứ Phạm Thưởng Đỗ Lục Khổng Nguyên Phạm Bảo Kim Cát Lí Khái Đào Lão Nguyễn Hoàn vi Thượng thư sảnh Viên ngoại lang Lương Cửu Đào Sâm Quách Thục Nguyễn Nhân Nguyễn Khánh Đào Tương Quách Cự Tầm Nguyễn Thối vi Trung thư hoả Lí Ngũ Kiểu Nghĩa Lí Cá Nguyễn Biếm Nguyễn Bộc Nguyễn Khoan Đào Lục Đỗ Kí Kiểu Thiệu vi Chi hầu thư gia
固󰜏公主󱎶𢆫化𫯳,có bà công chúa trẻ tuổi goá chồng
油朱才智叱高,dẫu cho tài trí rất cao
空仍之固𠊛尼怒箕,Không dưng chi có người này nọ kia
窓蓬湄習𫗃毛篆雁搭𢖵𦰟𦰤𢭮盆,song bồng mưa dập gió mau triện nhàn đắp nhớ ngọn lau gợi buồn
時莫福原聽范瓊范瑤父子讒言,Thời Mạc Phúc Nguyên thính Phạm Quỳnh Phạm Dao phụ tử sàm ngôn
夏五月林邑王范陽邁遣使入貢于宋求領交州,Hạ ngũ nguyệt Lâm Ấp vương Phạm Dương Mại khiển sứ nhập cống vu Tống cầu lĩnh Giao Châu
少󰟸運船果至,thiểu khoảnh vận thuyền quả chí
亦畏服,diệc uý phục
筆踈㐌劄香群变,bút thơ đã chép hương còn bén
虫疝,trùng sán
賊詰國事不答,tặc cật quốc sự bất đáp
最𫢩㐌細夢𨑮,tối nay đã tới mùng mười
財貨者准錢伍陌以上法司如律治罪外自四陌以下一體罷職充軍如參冗官貟例,tài hoá giả chuẩn tiền ngũ mạch dĩ thượng pháp ti như luật trị tội ngoại tự tứ mạch dĩ hạ nhất thể bãi chức sung quân như tham nhũng quan viên lệ
虐吹昂育𥪝行陣𡁿嚓𠚢𠓨𫏾𪖬𥏍,ngược xuôi ngang dọc trong hàng trận xô xát ra vào trước mũi tên
𫔳𧯄産扵𧣳城,cửa hang sẵn ở góc thành
懺悔它陀󱲥弄𡗅命礼三宝,sám hối đà đã để lòng về mệnh lạy tam bảo
演州,Diễn Châu
是日黎篆與明人戦於仁睦橋斬首千餘級擒明都司韋亮,Thị nhật Lê Triện dữ Minh nhân chiến ư Nhân Mục kiều trảm thủ thiên dư cấp cầm Minh Đô ti Vi Lượng
課㐱倘鳩渚昆礼於工弄媄,thuở chín tháng cưu chửa con trẻ ở trong lòng mẹ
明留之後獲二胡始放還,Minh lưu chi hậu hoạch nhị Hồ thuỷ phóng hoàn
㗂󰞈鐺𢭮𢭮歌寬,tiếng đỉnh đang gảy gảy ca khoan
如有田𤱈桑洲漁潭則有税無則否,như hữu điền mẫu tang châu ngư đàm tắc hữu thuế vô tắc phủ
所郎帆󰊄撩𩄲犬鷹吏𢮪󰜋𠄽棍桄,sửa sang buồm gió lèo mây khuyển ưng lại chọn một vài côn quang
女欺恪𩈘麻𠿯𡬷𢚸,nỡ khi cách mặt mà nguôi tấc lòng
頭𢴐𠇮惇𤈠冽都𧽈,đầu day mình run sốt rét đua dấy
𢭲,vói
夏四月帝幸應豊行宫省歛,Hạ tứ nguyệt đế hạnh Ứng Phong hành cung tỉnh liễm
戊辰帝幸太清景靈二宫及城内諸寺觀拜謝佛道冥祐公平敗真臘人之恩,Mậu Thìn đế hạnh Thái Thanh Cảnh Linh nhị cung cập thành nội chư tự quán bái tạ Phật Đạo minh hựu Công Bình bại Chân Lạp nhân chi ân
論兵南北穿花埃󰑼敢𡖼埃󰑼敢𢫘,luận binh nam bắc xuyên hoa ai là dám sánh ai là dám so
時意收兵撤寨退屯椰州以兵勝心驕不為預僃少有輕敵之心,Thời Ý thu binh triệt trại thoái đồn Da Châu dĩ binh thắng tâm kiêu bất vi dự bị thiểu hữu khinh địch chi tâm
豸湖鈎且𩵜舂升,giãi hồ câu thả cá thung thăng
固尼𡶀𢌌棱撑,có nơi núi rộng rừng xanh
𦰟旗魚咢𤿰更雉長,Ngọn cờ ngơ ngác trống canh trễ tràng
春閏正月會試天下士人,Xuân nhuận chính nguyệt Hội thí thiên hạ sĩ nhân
辛卯六年明政德十六年,Tân Mão lục niên Minh Chính Đức thập lục niên
衛共趙尉𢹣𦋦隘秦,về cùng triệu úy kéo ra ải tần
二月改元天感至寳元年,NHị nguyệt cải nguyên Thiên Cảm Chí Bảo Nguyên niên
𡎥𥪝󰘂𬃈槧𧏵,ngồi trong cửa sổ chạm rồng
王竟斬之血流水上蛤蚌含入心化成明珠,vương cánh trảm chi huyết lưu thuỷ thượng cáp bạng hàm nhập tâm hoá thành minh châu
盃固蔑念忠孝𪧘,bui có một niềm trung hiếu cũ
象架号󰑼彭㺔,tượng giá hiệu là bành voi
于斯時也權間勢大臣下異,vu tư thời dã quyền gian thế đại thần hạ dị
制作,chế tác
今百姓買賣貨物及檢收納官庫諸錢擲地有聲穿緡猶得論郭少鈌自今一體收用不得苛揀拒斥,kim bách tính mãi mại hoá vật cập kiểm thu nạp quan khố chư tiền trịch địa hữu thanh xuyên mân do đắc luận quách thiểu khuyết tự kim nhất thể thu dụng bất đắc hà giản cự xích
仍恾盤泊説升雁㙮𬂙澄率率細尼,những mong bàn bạc thốt thăng nhạn tháp trông chừng thoắt thoắt tới nơi
冬十月丙戌朔日食,Đông thập nguyệt Bính Tuất sóc nhật thực
橋藍𠳨𡓃尋信,kiều lam hỏi lối tìm tin
𠭤𧗱坦𡓁𢲨橷𩝻蟳,trở về đất bãi hái dâu chăn tằm
侵侵𢱗𠃅󰘇外,Xăm xăm gõ mé cửa ngoài
羅䜹絲柳葻萌,Lơ thơ tơ liễu buông mành
油欺󰊄夾湄单固些低拱𫽄干㨿之,dù khi gió kép mưa đơn có ta đây cũng chẳng cơn cớ gì
珥河以北干戈迭起煙火不息群䧺竄伏,nhĩ hà dĩ bắc can qua điệt khởi yên hoả bất tức quần hùng thoán phục
遣太子󰞿齊入質,Khiển thái tử Anh Tề nhập chất
像尼牢𠏳雲仙,Tượng này sao giống Vân Tiên
二月乙卯詔赦都護府罪人,nhị nguyệt ất mão chiếu xá đô hộ phủ tội nhân
抾𩵜,khứa cá
初占城主制蓬峩擾邊命行遣杜子平将兵鎮化州,sơ chiêm thành chúa chế bồng nga nhiễu biên mệnh hành khiển đỗ tử bình tương binh trấn hoá châu
鑧魯,khoan lỗ
𢩽窻㐌𧡊楚卿𥊩𠓨,Đẩy song đã thấy Sở khanh lẻn vào
榾艚麻𢠇𣘃橰𧡊船𥴗󰞺𢣸艚绳吳,cột tàu mà ngỡ cây cau thấy thuyền thúng nát ngỡ tàu thằng ngô
甲申五年明天順八年,Giáp Thân ngũ niên Minh Thiên Thuận bát niên
𡬷胣𠹌𠹌信想調之,tấc dạ nằng nằng tin tưởng điều chi
十二日大臣鄭可阮熾黎受等受遺命𭁈黎列黎盃等奉皇太子󰘊基即位,Thập nhị nhật Đại thần Trịnh Khả Nguyễn Xí Lê Thụ đẳng thụ di mệnh dữ Lê Liệt Lê Bôi đẳng phụng Hoàng thái tử Bang Cơ tức vị
元扞又陳族子孫而文巧亦京路人慮他日有異志外雖崇其禮而内實疑之,nguyên hãn hựu trần tộc tử tôn nhi văn xảo diệc kinh lộ nhân lự tha nhật hữu dị chí ngoại tuy sùng kì lễ nhi nội thực nghi chi
盘𨆢倂細𭛣𫩝渚衝,bàn lui tính tới việc gì chửa xong
廟神茹佛拯准羅拯固,miếu thần nhà phật chẳng chốn là chẳng có
絲𤽸埋夾𠄼塘,tơ trắng may kép năm đường
會天下軍人盟于龍墀,hội thiên hạ quân nhân minh vu long trì
党長,đảng trưởng
大誥無非仁義忠信之言藍山實録無非脩齊治平之道,Đại Cáo vô phi nhân nghĩa trung tín chi ngôn Lam Sơn Thực Lục vô phi tu tề trị bình chi đạo
今智髙復𨂻,Kim Trí Cao phục thao
𥴗𫂝,thúng mủng
遣官侍書户阮撰𠅜曲鴛鴦,khiến quan thị thư họ nguyễn soạn lời khúc uyên ương
隅𣃺,ngung góc
癸未年承恩還太平府󰦛道卒,Quý Mùi niên Thừa Ân hoàn Thái Bình phủ Đôn đạo tốt
寝殿英宗方盥頮頮音會洗面也因問及之大怒即以盥匜匜音移盥手沃水噐擲擊之,tẩm điện anh tông phương quán hối hối âm hội tẩy diện dã nhân vấn cập chi đại nộ tức dĩ quán dị dị âm di quán thủ ốc thuỷ khí trịch kích chi
詔下朝臣議,chiếu hạ triều thần nghị
曰皇上自此始,Viết Hoàng thượng tự thử thuỷ
孛意羅𢚸孛呵求,bụt ấy là lòng bụt há cầu
林淫𥄭𠖾𦣰外灶门,lim dim ngủ mát nằm ngoài táo môn
三月試士人以文藝充舘閣,Tam nguyệt thí sĩ nhân dĩ văn nghệ sung quán các
廣興化宣光諒山太原等處及奉天府並以本月十三日入第二塲十八日入第三塲二十六日入第四塲九月初一日掛士人中式榜,quảng hưng hoá tuyên quang lạng sơn thái nguyên đẳng xứ cập phụng thiên phủ tịnh dĩ bản nguyệt thập tam nhật nhập đệ nhị trường thập bát nhật nhập đệ tam trường nhị thập lục nhật nhập đệ tứ trường cửu nguyệt sơ nhất nhật quải sĩ nhân trúng thức bảng
花㵢䕯󰟅㐌仃,hoa trôi bèo giạt đã đành
三月明左江官陳惇臨使王建立復賫良馬玉𢃄衝天冠賜節制鄭松請為鄰好并柬文二帖内寫八字曰光興前烈定國元勳,Tam nguyệt Minh Tả giang quan Trần Đôn Lâm sử Vương Kiến Lập phục tê lương mã ngọc đái xung thiên quan tứ Tiết chế Trịnh Tùng thỉnh vi lân hảo tịnh giản văn nhị thiếp nội tả bát tự viết Quang hưng tiền liệt định quốc nguyên huân
𥛭矢𠄼𠀧茄泣堆𨨠𦓿詫惜陣𩆍傕,lẻ thẻ năm ba nhà khắp đồi cuốc cày sá tiếc trận rào thôi
春正月遣金吾衛指揮使郭,xuân chính nguyệt khiển kim ngô vệ chỉ huy sứ quách
不欲吾𭁈爾言矣,bất dục ngô dữ nhĩ ngôn hĩ
高𠴖𠴖𡾵皇極恰凌凌福庶民,cao vợi vợi ngôi hoàng cực khắp lâng lâng phúc thứ dân
擱外名利𢳝頭𢮿,gác ngoài danh lợi lắc đầu quay
爫虧胣𥘷朱盃𢚸𫅷,làm khuây dạ trẻ cho vui lòng già
脇民𧵑積苔庫吳興折󰭼闭除𡨺台,hiếp dân của tích đầy kho ngô hưng giết lấy bấy giờ giữ thay
尾之𡭧分䕯𩄲爫朱𣷭愛欺𣹓欺潙,vẻ chi chút phận bèo mây làm cho bể ái khi đầy khi vơi
修府庫洽城隍,tu phủ khố hiệp thành hoàng
󰝡命耨細景永岸箕,đem mình náu tới cảnh vắng ngạn kia
到半途遇裴文奎兵大擊两兵混戦於江中自辰至申賊兵力乏潰走,đáo bán đồ ngộ bùi văn khuê binh đại kích lưỡng binh hỗn chiến ư giang trung tự thìn chí thân tặc binh lực phạp hội tẩu
買咍前定𫽄啉㐌信調𠓀乙𥄮調𡢐,mới hay tiền định chẳng lầm đã tin điều trước ắt nhằm điều sau
𦖑𦋦㗂鉄㗂鐄扦饒,nghe ra tiếng sắt tiếng vàng chen nhau
仙浪些吏故鄕,Tiên rằng Ta lại cố hương
尋尼溪𣷮󱥦坡𢪀蹎,tìm nơi khe suối bụi bờ nghỉ chân
唸味𨢟𬌓𢚸貝𤍊味𨢟尼呵固為埃,nếm vị cay tấm lòng mới tỏ vị cay này há có vì ai
語󰑼㐌典天庭欺㝹,ngỡ là đã đến thiên đình khi nao
不得開闔營壁,bất đắc khai hạp dinh bích
或請緩師上皇曰去年親征不果,hoặc thỉnh hoãn sư thượng hoàng viết khứ niên thân chinh bất quả
節制鄭松差副将拨郡公范𠃔生将本部兵鎮守三農以安興化之民,Tiết chế Trịnh Tùng sai phó tướng Bạt quận công Phạm Doãn Sinh tương bản bộ binh trấn thủ Tam Nông dĩ an Hưng Hoá chi dân
賊爾,tặc nhĩ
名𠃔溢國中位宜居王上,Danh doãn dật quốc trung vị nghi cư Vương thượng
公式,công thức
堆些拙義䕯蓬典茹󱙹料呐𠼾朱明,đôi ta chút nghĩa bèo bòng đến nhà trước liệu nói sòng cho minh
固欺𫀅𥢫𫀅𦓿𢚸針田野󰜋𣈜𠇍遭,có khi xem gặt xem cày lòng chăm điền dã một ngày mấy tao
金黎廣度猥承勳蔭濫典鑑衡固宜節厲忠貞思答思朝之眷,Kim Lê Quảng Độ ổi thừa huân ấm lạm điển giám hành cố nghi tiết lệ trung trinh tư đáp tư triều chi quyến
尋船些仕論盘󰠃饒,tìm thuyền ta sẽ luận bàn cùng nhau
曰王自賢,Viết Vương tự hiền
𫗃迻香店月浄貞爫𧵑固埃争,gió đưa hương đêm nguyệt tạnh riêng làm của có ai tranh
梁兵憚之頓湖口不敢進,lương binh đạn chi đồn hồ khẩu bất cảm tiến
代乏至鄂州見行省諸平章,Đại Phạp chí Ngạc Châu kiến hành tỉnh chư Bình chương
娘𠳐拮筆𢬣題箋花呈畧案批𫀅詳,nàng vâng cất bút tay đề tiên hoa trình trước án phê xem tường
三月十一日夜雷震承天門,tam nguyệt thập nhất nhật dạ lôi chấn thừa thiên môn
𩄲󱢩傘柳𩂏萌渃𡽫天竺宫庭蓬莱,mây phủ tán liễu che mành nước non thiên trúc cung đình bồng lai
𡥵𤤰時吏爫𤤰,con vua thời lại làm vua
元大曆二年春二月七日󰀋東宫太子旺為皇太子,Nguyên Đại Lịch nhị niên xuân nhị nguyệt thất nhật sách Đông Cung thái tử Vượng vi Hoàng thái tử
𥘷𡥵,trẻ con
如蒲勾𢪥𨅸𬂙,như bồ câu vắt đứng trông
品司而聀重者如七八品六科官立在六品班之有,phẩm ti nhi chức trọng giả như thất bát phẩm lục khoa quan lập tại lục phẩm ban chi hữu
蘿𧺀詩排蒙扒斫,lá thắm thơ bày mong bắt chước
濕蒸筆官臨川𢀦書默改吏,thấm chưng bút quan lâm xuyên sửa thư mặc gửi lại
况𫢩皇后固𡥵,huống nay hoàng hậu có con
󰜋󰑼吏拠楼撑付󰡲,một là lại cứ lầu xanh phó về
中丞裴擒虎奏曰參𬢱之職輔政所開非有,Trung thừa Bùi Cầm Hổ tấu viết Tham nghị chi chức phụ chính sở khai phi hữu
下其母長樂聖慈皇太后阮氏諱晅宋山嘉苗外庄鄕贈太尉貞國公德忠之第二女也,hạ Kì mẫu Trường Lạc Thánh Từ hoàng thái hậu Nguyễn Thị huý Huyên Tống Sơn Gia Miêu Ngoại trang hương tặng Thái Uý Trinh quốc công Đức Trung chi đệ nhị nữ dã
渃咹𥙩𦃿淥戈,nước ăn lấy vải lọc qua
業人所窖女󰅹庄伤,nghiệp nhân thửa khéo nỡ nào chẳng thương
卧朝皇帝,Ngoạ Triều Hoàng Đế
爲𠸗賊浽倍又,vì xưa giặc nổi bời bời
宣郡公鄭公䏻𤼵兵反㨿廣平源頭設立營寨,Tuyên quận công trịnh Công Năng phát binh phản cứ Quảng Bình nguyên đầu thiết lập doanh trại
拽落𨕭空鴈朗籚鶯拱蜍於蝶拱蜍於,dấy lác trên không nhạn lững lờ oanh cũng thờ ơ điệp cũng thờ ơ
來吊祭,lai điếu tế
節制鄭松差兵擊破之󰱐馬四匹銅印一顆賊遂奔潰,Tiết chế Trịnh Tùng sai binh kích phá chi hoạch mã tứ sất đồng ấn nhất khoả tặc toại bôn hội
断腸数捽󱙻𫥨,đoạn trường sổ rút tên ra
上以丑寅二載百榖豊登協于歌詠,Thượng dĩ Sửu Dần nhị tải bách cốc phong đăng hiệp vu ca vịnh
主春底罪󰜋命朱花,Chúa xuân để tội một mình cho hoa
𠀧秋論吏󰜋𣈜𨱽稽,Ba thu dọn lại một ngày dài ghê
夏四月地震,hạ tứ nguyệt địa chấn
夏六月許占城人領取地哩舊城人三百六十餘歸烏哩州地哩,Hạ lục nguyệt hứa Chiêm Thành nhân lĩnh thú Địa Lí cựu thành nhân tam bách lục thập dư quy Ô Lí châu Địa Lí
勑停砌宫城以屡奏不登米價騰踊故緩之,Sắc đình thế cung thành dĩ lũ tấu bất đăng mễ giá đằng dũng cố hoãn chi
󰱇任之方不可以不公也,tuyển nhiệm chi phương bất khả dĩ bất công dã
󰬷初㐌感恩情女𢣧,vả xưa đã cảm ân tình nỡ khuây
塊𦝄牢㐌細𡑝𫢋堂,Khỏi trăng lao đã tới sân Phật đường
徐公哬𠾿別󰠲,từ công hờ hững biết đâu
御營駐十翠靄遇暴風大作御舟並漂蕩,Ngự dinh trú thập Thuý Ái ngộ bạo phong đại tác ngự chu tịnh phiêu đãng
吝蹺墻錦𨄹觥,Lần theo tường gấm dạo quanh
𩵜箕𫽄特音󰠐𢚸英,cá kia chẳng được âm thầm lòng anh
𧗱㕑六祖礼用拯𪟽萬行僧房永萧,về chùa lục tổ lạy ròng chẳng ngờ vạn hạnh tăng phòng vắng teo
𡲤馭渃胡𠯦欺𬲇北,vả ngựa nước hồ thét khi gió bắc
五老寕受違令之罪不怱為賊所利,ngũ lão ninh thọ vi lệnh chi tội bất thông vi tặc sở lợi
咹鱠渃韓爫𦧘渃趙,ăn gỏi nước hàn làm thịt nước triệu
五月初三日講作待漏院,ngũ nguyệt sơ tam nhật giảng tác đãi lậu viện
文奎妻兵射殺彦于江中,văn khuê thê binh xạ sát ngạn vu giang trung
仍置征交趾行尚書省,Những trí Chinh Giao Chỉ hành thượng thư tỉnh
沁鯨泌唏,tăm kình bặt hơi
七日賜冠󰅾衣服,thất nhật tứ quan đái y phục
払強添𢘝添爲𨑮分,Chàng càng thêm nể thêm vì mười phân
儉浪娘呐差耒,kiệm rằng nàng nói sai rồi
唐帝得奏大喜即加駢撿校工部尚書使駢來攻蠻人,đường đế đắc tấu đại hỉ tức gia biền kiểm hiệu công bộ thượng thư sử biền lai công man nhân
鄭邊頺𬏓𧂭𦼔戈𣈜𣎃路之𬲢,chệch bên đồi vài nóc lều qua ngày tháng lọ chi nhiều
䜹茹萱歇每情,Thưa nhà huyên hết mọi tình
廬曰國以民為本而兵所以衛民也,Lư viết Quốc dĩ dân vi bản nhi binh sở dĩ vệ dân dã
夙姻時拱固𡗶於𥪞,Túc nhân thì cũng có trời ở trong
謀耳,mưu nhĩ
楼撑捐𫮇初󰅒,Lầu xanh quen lối xưa nay
以御試合格鄧維謙等三十三人充國子監監生,dĩ ngự thí hợp cách đặng duy khiêm đẳng tam thập tam nhân sung quốc tử giám giám sinh
癸亥天家寳祐二年宗加泰三年,quý hợi thiên gia bảo hựu nhị niên tống gia thái tam niên
秋七月帝還自占成獻俘于太廟改元神武元年,Thu thất nguyệt đế hoàn tự Chiêm Thành hiến phu vu Thái Miếu cải nguyên Thần Vũ nguyên niên
鳯子貶貶,phượng tử bướm bướm
𪜀恩󰪀盎那,là ơn nặng ang nạ
秋七月二十二日改元天應政平元年,thu thất nguyệt nhị thập nhị nhật cải nguyên thiên ứng chính bình nguyên niên
凣𠳒供開𧵑𠊚証𦓡空開憑㗂安南拱沛譯𠰘朱󱦛,phàm lời cung khai của người chứng mà không khai bằng tiếng an nam cũng phải dịch miệng cho đúng
護於治所欣巴𨒒𢆥,hộ ở trị sở hơn ba mươi năm
一聞退軍之鉦而強不退,Nhất văn thoái quân chi chinh nhi cường bất thoái
名利𢚸它乙仍仍,danh lợi lòng đà ắt dửng dưng
頭梗鵑日𡳳𡗶鴈䜹,Đầu cành quyên nhặt cuối trời nhạn thưa
哉,tai
十二月命東路安撫使阮鵬󰁮討阮汝盖平之鵬󰁮北江東岸人,thập nhị nguyệt mệnh đông lộ an phủ sứ nguyễn bằng cử thảo nguyễn nhữ cái bình chi bằng cử bắc giang đông ngạn nhân
香料,hương liệu
乙亥奏告太廟,ất hợi tấu cáo thái miếu
兹我承祖宗功德之傳任社稷生民之寄篤忠貞大節照精白一心纘修先緒保安皇家,tư ngã thừa tổ tông công đức chi truyền nhiệm xã tắc sinh dân chi kí đốc trung trinh đại tiết chiếu tinh bạch nhất tâm toản tu tiên tự bảo an hoàng gia
遣入内少保黎國興入内右弼黎文靈等奏告太廟奉迎太祖及國太母新神主祔,khiển nhập nội thiếu bảo lê quốc hưng nhập nội hữu bật lê văn linh đẳng tấu cáo thái miếu phụng nghinh thái tổ cập quốc thái mẫu tân thần chủ phụ
娘自󱟰󱮷󱠪󰩄官清茹󱠽昆䜹󱙤𫯳,nàng từ goá bụa bơ vơ quan thanh nhà khó con thơ sẩy chồng
𢆥共時𣈜朔𣈜望牲𨢇蒸𤼸旗幡蒸供辣辣拯𠞹,năm cùng thời ngày sóc ngày vọng sinh rượu chưng dâng cờ phướn chưng cúng rật rật chẳng dứt
花花月月𨻫無情,hoa hoa nguyệt nguyệt luống vô tình
史臣吳士連曰嗚呼帝之此言真帝王之言哉明其大義使萬世人臣知有忠君死事之榮𨿽死不朽其所關也大矣,sử thần ngô sĩ liên viết ô hô đế chi thử ngôn chân đế vương chi ngôn tai minh kì đại nghĩa sử vạn thế nhân thần tri hữu trung quân tử sự chi vinh tuy tử bất hủ kì sở quan dã đại hĩ
竟放十萬之降卒得全性命以北歸,Cánh phóng thập vạn chi hàng tốt đắc toàn tính mệnh dĩ bắc quy
艚戰,tàu chiến
三品以上雲頭青盖四品至六品平頭轎,tam phẩm dĩ thượng vân đầu thanh cái tứ phẩm chí lục phẩm bình đầu kiệu
欲會兵京師相為援,Dục hội binh kinh sư tương vi viện
湄愁󰊄惨曾干抵埃直分鱓𩺡󰜋皮,mưa sầu gió thảm từng cơn để ai chực phận thờn bơn một bề
英𠫾咹滥﨤娘擼芌,anh đi ăn trộm gặp nàng nhổ khoai
恒特体孛莽法,hằng được thấy bụt mảng pháp
榜天门𪹘焒名高,bảng thiên môn rờ rỡ danh cao
怒類鵑執𦑃共𠖤,nọ loài chim chắp cánh cùng bay
蔑祝拮麻神共𠊛蒸𠻆調𤀗,một chốc cất mà thần cùng người chưng giận đều rửa
意見,ý kiến
𣈘戈買噲羅𣈘𦛌㾶如㙁胣𣟮如荼,đêm qua mới gọi là đêm ruột xót như muối dạ mềm như dưa
凣歛殯奠饗一循古禮,phàm liệm thấn điện hưởng nhất tuần cổ lễ
油浪,dù rằng
刼紅顔固蒙萌姅澄春脱技梗天香,kiếp hồng nhan có mong manh nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương
令少尉黎問屯東関城東門司空黎禮少尉黎察黎理黎磊黎隻屯南門少尉黎僃太監黎阮執令黎拯領鉄突三衛屯西門少尉黎篆黎文安領軍十四衛屯北門,lệnh thiếu uý lê vấn đồn đông quan thành đông môn tư không lê lễ thiếu uý lê sát lê lí lê lỗi lê chích đồn nam môn thiếu uý lê bị thái giám lê nguyễn chấp lệnh lê chửng lĩnh thiết đột tam vệ đồn tây môn thiếu uý lê triện lê văn an lĩnh quân thập tứ vệ đồn bắc môn
𡗶冲𣷭𣼽買安𬌓𢚸,trời trong bể lặng mới yên tấm lòng
冲𡬼𡬷吏扱𨑮䦕山,trong gang tấc lại gấp mười quan san
天官家宰固牌撩𨖲,Thiên quan gia tể có bài treo lên
之沃𪜀南喃頭爫𠬛胞咍更思𪜀巴胞咍頭檜𪜀南胞,chi óc là năm nắm đầu làm một bào hai cánh tay là ba bào hai đầu gối là năm bào
埃咍權意吏𧗱𢬣埃,ai hay quyền ấy lại về tay không
群臣上尊號曰綂天御極隆功厚德顯功佑順聖文神武孝元皇帝,quần thần thượng tôn hiệu viết thống thiên ngự cực long công hậu đức hiển công hựu thuận thánh văn thần vũ hiếu nguyên hoàng đế
𥆁𥆾從󰘚吏𠲖𨔍𠊚,liếc nhìn tòng mặt lại e lạ người
呂恩,trả ơn
㳥情󰟯㐌漂漂,sóng tình dường đã xiêu xiêu
𠰺浪𡥵𥛉媄低,Dạy rằng Con lạy mẹ đây
六月色旨禮部議定民間諸文字格式頒行天下,lục nguyệt sắc chỉ lễ bộ nghị định dân gian chư văn tự cách thức ban hành thiên hạ
帝亦赦受餘罪没私販金十五兩銀百兩仍勑妾程氏却受户籍咱贖爲外人,đế diệc xá thụ dư tội một tư phán kim thập ngũ lượng ngân bách lượng nhưng sắc thiếp trình thị khước thụ hộ tịch thính thục vi ngoại nhân
其人受勑符去帝許御前朱漆短矟每人一柄以隨身,kì nhân thụ sắc phù khứ đế hứa ngự tiền chu tất đoản sóc mỗi nhân nhất bính dĩ tuỳ thân
妻迎殿前指揮使李山之女員外郎陳玉度及其妻迎太尉黎伯玉姪黎昌之女𠕋立山女爲儷天皇后昌女爲明寳夫人,thê nghênh điện tiền chỉ huy sứ lí sơn chi nữ viên ngoại lang trần ngọc độ cập kì thê nghênh thái uý lê bá ngọc điệt lê xương chi nữ sách lập sơn nữ vi lệ thiên hoàng hậu xương nữ vi minh bảo phu nhân
扽船買逴娘𧗱草󰓗,đón thuyền mới rước nàng về thảo lư
於許錢𨨲摸𢅄𨁡㘨󰅹𡍙意窖印皮,ờ hở tiền chì mua vải nối nồi nào vung ấy khéo vừa in
楊進祿以驩愛二州叛,dương tiến lộc dĩ hoan ái nhị châu phản
甲午二年莫大正五年,Giáp Ngọ nhị niên Mạc Đại Chính ngũ niên
𫪹包𥹰到底恾,sống bao lâu đáo để màng
𡽫春另拙𠃅𫡮鳯芻侶𧊉𪂦𤷍阁󱘅,non xuân lánh chút mái mây phượng so lứa bướm oanh gầy gác rêu
先是釋爲桐䦕吏夜卧橋上忽流星入口釋以爲休徵遂萌弑心,tiên thị thích vi đồng quan lại dạ ngoạ kiều thượng hốt lưu tinh nhập khẩu thích dĩ vi hưu trưng toại manh thí tâm
阮永錫劾奏當貶,nguyễn vĩnh tích hặc tấu đương biếm
别包綠嫧誓培,Biết bao duyên nợ thề bồi
𢮪旬外𣈝堆𨒒,chọn tuần ngoài cử đôi mươi
其始祖出於神農氏之後乃天啟真主也所以䏻與北朝各帝一方焉,Kì thuỷ tổ xuất ư Thần Nông thị chi hậu nãi thiên khải chân chủ dã sở dĩ năng dữ Bắc triều các đế nhất phương yên
爵,tước
阮弘裕軍再進入,Nguyễn Hoằng Dụ quân tái tiến nhập
墨老明日奉曰見一方函四邉皆有,Mặc lão minh nhật phụng viết kiến nhất phương hàm tứ biên giai hữu
細𧵆連𧿆𨖲船󰡫如雹鉄󰡫如𤞻撫,tới gần liền nhảy lên thuyền thế như bão thét thế như hùm vồ
油固係󰅹𪰹𣦍,dầu có hệ nào mai ngay
萌襖挄恾臘帖乖棹捇𨅸林欽,manh áo quàng mang lụp xụp quai chèo xách đứng lom khom
印𣳔執𤈜𤗖𦝄招,in dòng chấp chới mảnh trăng treo
明人駕海船九艘來救,Minh nhân giá hải thuyền cửu sưu lai cứu
故濟北將韓千秋奮曰以一區區之越又有王太后為内應獨丞相吕嘉為害願得勇士三百人必斬嘉以報,cố tế bắc tướng hàn thiên thu phấn viết dĩ nhất khu khu chi việt hựu hữu vương thái hậu vi nội ứng độc thừa tướng lữ gia vi hại nguyện đắc dũng sĩ tam bách nhân tất trảm gia dĩ báo
尚頼文,Thượng lại văn
𫧾渃昆柴淹錦錦,trứng nước con thầy êm gấm gấm
𦑃報𩄲默㳥𣾺,cánh bấu mây mặc lộng khơi
䋦浪當價𠦳鐄,mối rằng đáng giá ngàn vàng
襲徒步力戰身集十矢欲趣監軍船船已離岸遂溺海死闔家七十人,Tập đồ bộ lực chiến thân tập thập thỉ dục thú giám quân thuyền thuyền dĩ li ngạn toại nịch hải tử hạp gia thất thập nhân
𠰺迻法寳𨖅侯師兄,dạy đưa pháp bảo sang hầu sư huynh
時保慈太后召僧普惠就惠明寺設灌頂會英宗疾方彌留,Thời Bảo Từ Thái hậu triệu tăng Phổ Huệ tựu Huệ Minh tự thiết Quán ĐÍnh hội Anh Tông tật phương di lưu
尋卒惸音煢獨也然一身孤寒萬状,tầm tốt quỳnh âm quỳnh độc dã nhiên nhất thân cô hàn vạn trạng
自𡢐俗買文身,từ sau tục mới văn thân
咍霜秋𤁕月秋󱝶,hay sương thu lạt nguyệt thu tròn
舍底船朱月阻如,xá để thuyền cho nguyệt chở nhờ
穿樹鎖林涉川潜地兼行十餘日至馬鞍山西界首駐營,xuyên thụ toả lâm thiệp xuyên tiềm địa kiêm hành thập dư nhật chí Mã Yên Sơn Tây giới thủ trú dinh
賜黎汝弼梁寘等進士出身梁謙,Tứ Lê Nhữ Bật Lương Trí đẳng Tiến sĩ xuất thân Lương Khiêm
于建昌宫廟號憲宗,vu kiến xương cung miếu hiệu hiến tông
麝󰠲倘倘律萌配坡,xạ đâu thoảng thoảng lọt mành phôi pha
年深及塲多者先銓除年浅及塲少者後銓除有軍功者則遵如洪德賞功,niên thâm cập trường đa giả tiên thuyên trừ niên thiển cập trường thiểu giả hậu thuyên trừ hữu quân công giả tắc tuân như hồng đức thưởng công
眷鶧𫫵燕事尼在埃,quyến anh rủ yến sự này tại ai
𡗉,nhiều
衮代駢撫字有聲人呼曰曾尚書嘗撰交州記一篇,cổn đại biền phủ tự hữu thanh nhân hô viết tăng thượng thư thường soạn giao châu ký nhất thiên
前北使至引入祥符門惟鄔等由景陽門,tiền bắc sứ chí dẫn nhập tường phù môn duy lân đẳng do cảnh dương môn
哭浪智勇󰡏乘,khóc rằng trí dũng có thừa
𠃅外户馬皮𨖅,Mé ngoài họ Mã vừa sang
蕉房羅房𬞚,tiêu phòng là buồng chuối
赦除逆黨人,Xá trừ nghịch đảng nhân
营,doanh
因李南帝建元天德,nhân lí nam đế kiến nguyên thiên đức
𥟉漢𥺊唐大稔豊年,thóc hán gạo đường đại nẫm phong niên
十日甲戌令五府軍造戰器樣既而又改别樣軍人有咨嗟者威雷衛軍人文廬上疏其畧曰臣竊見本年正月陛下既出新樣遣諸將造戰器今又改為别樣是正令之不常也,Thập nhật Giáp Tuất lệnh ngũ phủ quân tạo chiến khí dạng ký nhi hựu cải biệt dạng quân nhân hữu tư ta giả Uy lôi vệ quân nhân Văn Lư thượng sớ kì lược viết Thần thiết kiến bản niên chính nguyệt bệ hạ ký xuất tân dạng khiển chư tướng tạo chiến khí kim hựu cải vi biệt dạng thị chính lệnh chi bất thường dã
民命政事簿書獄訟要處置得宜不得徇,Dân mệnh chính sự bạ thư ngục tụng yếu xứ trí đắc nghi bất đắc tuẫn
󰬾魂𬙞𤽶楊孱,ba hồn bảy vía dương sàn
㝵𫢩圣主治𠁀,ngày nay thánh chúa trị đời
暫𢧚夫婦闭𥹰觧煩,tạm nên phu phụ bấy lâu giải phiền
遣牢𦖑丕󱋙皮如印,khiến sao nghe vậy khéo vừa như in
羅羅斯在哀禮之北𭁈雲南接境衣服如,La La Tư tại Ai Lễ chi bắc dữ Vân Nam tiếp cảnh y phục như
著𢧚底露風声𫥨外,chớ nên để lộ phong thanh ra ngoài
帝避出御華陽侯缺名家四日還宫,Đế tị xuất ngự Hoa Dương hầu khuyết danh gia tứ nhật hoàn cung
於是莫,Ư thị Mạc
仍群愛乃𠬠边家堂,những còn áy náy một bên gia đường
空体,không thể
宜宣召大臣𭁈諸王子諭以王業󰠡难改革弊政務悅民心庶幾人心悅天意得灾星轉爲景星世治陶爲至治太平做十分祚胤傳億載國家基緒今其自是有永矣,nghi tuyên triệu đại thần dữ chư vương tử dụ dĩ vương nghiệp gian nan cải cách tệ chính vụ duyệt dân tâm thứ cơ nhân tâm duyệt thiên ý đắc tai tinh chuyển vi cảnh tinh thế trị đào vi chí trị thái bình tố thập phần tộ dận truyền ức tải quốc gia cơ tự kim kì tự thị hữu vĩnh hĩ
太宗殺之雖過而祖尚具此三失罪何如哉乙未唐貞觀九年,Thái Tông sát chi tuy quá nhi Tổ Thượng cụ thử tam thất tội hà như tai Ất Mùi Đường Trinh Quán cửu niên
㛪固埋撑固𧞣鐄,em có mai xanh có yếm vàng
𢒎橋過波剌江,phi kiều quá Ba Lạt giang
凡預士望三場合格者及,Phàm dự sĩ vọng tam trường hợp cách giả cập
翁󰅹固𭛣時𧗱,ông nào có việc thì về
填堈󰑼敗莓,chân cương là vại muối
囷撑㐌別󰉓𧷺𦓡𫨩,Khuôn xanh đã biết vuông tròn mà hay
𨨷襖,nút áo
文辰九品㐌𢀨武辰六品群𫼳鎌侯,văn thì cửu phẩm đã sang võ thì lục phẩm còn mang gươm hầu
藥斈,dược học
他如陳元旦乃同姓之卿之贒者也雖含忠憤之氣而付國勢於無可奈何避相位之權而欲全家属於顛沛之後張漢超乃文學之臣之尤者也,tha như trần nguyên đán nãi đồng tính chi khanh chi hiền giả dã tuy hàm trung phẫn chi khí nhi phó quốc thế ư vô khả nại hà tị tướng vị chi quyền nhi dục toàn gia thuộc ư điên phái chi hậu trương hán siêu nãi văn học chi thần chi vưu giả dã
󰋇挼初𨍦敢鬪󰅹,mấy nỗi xưa sau dám giấu nào
㐌体㝵君子,đã thấy người quân tử
桐井半𬟥,đồng tỉnh bán thuốc
願𢚸尼貝焒香,nguyện lòng này với lửa hương
𠫾時要凭𬟴󰜯計吝曾𨀈點𢲛𩧍蹺,đi thời yếu bằng sên bò kể lần từng bước đếm dò ruổi theo
十一日奏告,Thập nhất nhật tấu cáo
仙浪碎本𠊚些,tiên rằng tôi vốn người ta
媄於茄𠰚,mẹ ở nhà nhé
鈞竿勤勾妙頭,quân can cần câu dẻo đầu
𠴏之𠴏包庄𠴏,màng chi màng bao chẳng màng
輯𢵰吏,tập góp lại
卽時迎帖𠶆払東生,Tức thì nghênh thiếp mời chàng Thúc sinh
大宗正何德鄰為入内行遣門下左司黃晦卿為𭛁運司范巨論參謀軍事兼樞𡧸院事,Đại Tông chính Hà Đức Lân vi Nhập nội hành khiển môn hạ tả ti Hoàng Hối Khanh vi phát vận ti Phạm Cự Luận tham mưu quân sự kiêm Khu mật viện sự
裊㐌𢯰頭埃几阿󰬲,nếu đã lọt đầu ai kẻ hở đuôi
李恒以兵𧗱脱驩還思明,Lí Hằng dĩ binh về Thoát Hoan hoàn Tư Minh
寨馳至花園属宜春縣,trại trì chí Hoa Viên Thuộc Nghi Xuân huyện
成親買逴𣍋船順󱏹󰜋𦲿吹沔州台,thành thân mới rước xuống thuyền thuận buồm một lá xuôi về châu thai
󰋇𣋚󰅒𨄿𨇒𨤮𨱽,mấy hôm nay giong ruổi dặm dài
以省廪祿,dĩ tỉnh lẫm lộc
妾自遇变旦徐,Thiếp từ ngộ biến đến giờ
惜光陰吝呂招戈,tiếc quang âm lần lữa gieo quạ
󰝂𠇮招𫴋𡨌𣳔長江,đem mình gieo xuống giữa dòng trường giang
初王屢興兵攻雄王雄王兵強將勇王屢敗,Sơ vương lũ hưng binh công Hùng Vương Hùng Vương binh cường tướng dũng vương lũ bại
黒羅羅國人侵入朱村田䦕,Hắc La La quốc nhân xâm nhập Chu Thôn Điền quan
樂占𠿈𠯇窖排仍羅灾變自呢現𦋦,nhạc chiêm rầu rĩ khéo bày những là tai biến từ này hiện ra
沼泑固䧍池泑羕圇,chiểu ao có góc trì ao dáng tròn
史臣吳士連曰觀國計之言非惟學淺𧥾亦卑陋矣,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Quan Quốc Kế chi ngôn phi duy học thiển thức diệc ti lậu hĩ
以户部尚書兼宫師府太子賓客陳封為刑部尚書兼太子賓客吏部尚書范文顯為中軍府都督同知禮部尚書兼太常寺卿黎弘欲爲西軍府都督同知工部尚書裴括為東軍府都督僉事刑部尚書范公毅为禮部尚書御史󰱑副都御史兼勤政殿奉侍經筵阮居道為御史󰱑都御史權户部尚書知經筵事天長承宣使范瑜爲宣慰大使權工部尚書御史󰱑副都御史陳鷟爲宫師府,Dĩ Hộ bộ thượng thư kiêm cung sư phủ thái tử tân khách Trần Phong vi Hình bộ thượng thư kiêm thái tử tân khách Lại bộ thượng thư Phạm Văn Hiển vi Trung quân phủ đô đốc đồng tri Lễ bộ thượng thư kiêm thái thường tự khanh Lê Hoằng Dục vi Tây quân phủ đô đốc đồng tri Công bộ thượng thư Bùi Quát vi Đông quân phủ đô đốc thiêm sự Hình bộ thượng thư Phạm Công Nghị vi Lễ bộ thượng thư Ngự sử đài phó đô ngự sử kiêm Cần Chính điện phụng thị kinh diên Nguyễn Cư Đạo vi ngự sử đài Đô ngự sử quyền Hộ bộ thượng thư tri kinh diên sự Thiên Trường thừa tuyên sứ Phạm Du vi Tuyên uý đại sứ quyền Công bộ thượng thư Ngự sử đài phó đô ngự sử Trần Xác vi cung sư phủ
啓春會試天下士人,khải xuân hội thí thiên hạ sĩ nhân
子子邪邪虔巨奔燒,tí tí tè tè kèn cử buồn thiu
𠁀尼實醒仍埃低埃醒朱些𠺥㗂醝,đời này thực tỉnh những ai đây ai tỉnh cho ta chịu tiếng say
𨖲鞍黄鉞扲𢬣,lên yên hoàng việt cầm tay
𡗶牢女負仍才𠊚𣦍,trời sao nỡ phụ những tài người ngay
夫人論特𣈜𫅜,phu nhân chọn được ngày lành
吏強塢湥湼花,lại càng ủ dột nét hoa
碎嗔迻細東城辰傕,tôi xin đưa tới ðông thành thì thôi
漢陽太守馮盎以蒼梧髙要珠崖番禺之地附於林士弘,hán dương thái thú phùng áng dĩ thương ngô cao yếu châu nhai phiên ngung chi địa phụ ư lâm sĩ hoằng
礼󰑼掃墓噲󰑼踏晴,Lễ là Tảo mộ GỌI là Đạp thanh
朱𢧚𤞺隊虎威,cho nên cáo đội hổ uy
𭛣茹㐌暫從容星期𠽖也㐌蒙度𧗱,việc nhà đã tạm thong dong tinh kỳ giục giã đã mong độ về
綵䌑𦀿䌑冬䌑,giẻ ken vải ken đông ken
哰嗃𨆝𡓁客𧗱船,lao xao cuối bãi khách về thuyền
計󰠃辝遁將叛辝慚,kế cùng từ thuẫn tương phản từ tàm
仙󰑼赧那待信,những là nấn ná đợi tin
闷之朱埃,muốn gì cho ai
娘浪𤵩𤵺别󰠲,nàng rằng thơ dại biết đâu
爫󰜩𥙩𡞕山東𦧘𥸷固𠃣錢𨤶如𡽫,làm trai lấy vợ sơn đông thịt xôi có ít tiền chồng như non
𢢲𢚸,đẹp lòng
詔諸軍造諸戰噐戰船,chiếu chư quân tạo chư chiến khí chiến thuyền
曰是責難之辝非常情之論也,Viết thị trách nan chi từ phi thường tình chi luận dã
朱咍󰑼𫗂有情,Cho hay là thói hữu tình
故每遲回詳審熟慮非敢故淹滯也,cố mỗi trì hồi tường thẩm thục lự phi cảm cố yêm đái dã
頭𡽫猿唿𤠲𨅹,đầu non vượn hót khỉ trèo
排疎耒󱅒樾馭吏擬店客,bày thơ rồi gióng vọt ngựa lại nghỉ điếm khách
説𦖑翹捝珠沙潭潭,thoạt nghe kiều thoắt đầm đầm châu sa
󰝸埋吏及𠬠茹泊箕,Chẳng may lại gặp một nhà Bạc kia
𤄱命冲盎干戈𠓨生𦋦死和󰑼体饒,dấn mình trong áng can qua vào sinh ra tử họa là thấy nhau
歲貢又不供何也,tuế cống hựu bất cúng hà dã
船𫵈群掉拯肯杜𡗶班最約𧗱󰠳,thuyền mọn còn chèo chăng khứng đỗ trời ban tối ước về đâu
圖細軟𧵑𥢆𢬣,Đồ tế nhuyễn của riêng tây
伯冷󰟨窒㐱坤船橋船象㐌敦旦𧵆,bá linh thế trất chỉn khôn thuyền kiêu thuyền tượng đã đôn đến gần
唯唯隊㝹郡𦛌𦚐,dói dói đòi nau quặn ruột rà
命妾𫅷尼包女惜,mạng thiếp già nay bao nỡ tiếc
拱料𠬠湥湄𩆋,Cũng liều một giọt mưa rào
最吝𩈘𡗶覩𥟉𠓨灴,tối lặn mặt trời đổ thóc vào rang
令勅旨各處承憲二司府縣州等官󰱥今某處該内有破决防隄秋田淹浸勢可蓄水以作夏田承憲二司責令府縣州河隄勸農等官合於潦水稍退之時預為小民救飢之計相視地勢隨其便宜督責鄕,lệnh sắc chỉ các xứ thừa hiến nhị ti phủ huyện châu đẳng quan kế kim mỗ xứ cai nội hữu phá quyết phòng đê thu điền yêm tẩm thế khả súc thuỷ dĩ tác hạ điền thừa hiến nhị ti trách lệnh phủ huyện châu hà đê khuyến nông đẳng quan hợp ư liêu thuỷ sảo thoái chi thời dự vi tiểu dân cứu cơ chi kế tương thị địa thế tuỳ kì tiện nghi đốc trách hương
𫯳些袄績些傷𫯳𠊛袄錦󰮂香默𠊛,chồng ta áo rách ta thương chồng người áo gấm xông hương mặc người
仁立少尉黎蘭之子𭁈京城人阮壽域等聚眾賭博偷盗恐其黨泄使人就其家誘來殺之,Nhân Lập Thiếu uý Lê Lan chi tử dữ kinh thành nhân Nguyễn Thọ Vực đẳng tụ chúng đổ bác thâu đạo khủng kì đảng tiết sử nhân tựu kì gia dụ lai sát chi
若兄弟並相則朝廷之事将如之何乃止,nhược huynh đệ tịnh tướng tắc triều đình chi sự tương như chi hà nãi chỉ
可𨋤神女可皮恒娥,khả so thần nữ khả bì hằng nga
𣳮吝𫢼對別過𠇍𠁀,lữa lần thay đổi biết qua mấy đời
記𠳒前聖𠸕𢚸丁寕,ghi lời tiền thánh dạy lời đinh ninh
唹耒書且𨖲制月,ừ rồi thư thả lên chơi nguyệt
山川之封域既殊南北之風俗亦異,sơn xuyên chi phong vực ký thù nam bắc chi phong tục diệc dị
是月久雨其晴,Thị nguyệt cửu vũ kì tình
𡄎唭𠄩𡦂人情喓𠻗,ngẫm cười hai chữ nhân tình éo le
宜哉,Nghi tai
花㵢聀𧺀柳賖壳鐄,Hoa trôi giấc thắm liễu xơ xác vàng
󰜋𠇮𪧚埬𡥵踈,một mình giữ đống con thơ
登陸乃,Đăng lục nãi
固咍敬𦷾,có hay kính đấy
繼營天,kế dinh thiên
𠱋埃𧶭𬥓𤾓芸,dù ai buôn bán trăm nghề
一吏部宜恪守公平銓衡人物慎惜名噐澄清仕途,nhất lại bộ nghi khác thủ công bình thuyên hành nhân vật thận tích danh khí đăng thanh sĩ đồ
綠会遇󰆙劬劳,Duyên hội ngộ đức cù lao
䒳花春侈及𣇜桑滄,đoá hoa xuân xảy gặp buổi tang thương
惟㦃擊賊自太極津至東河津,Duy Sản kích tặc tự Thái Cực tân chí Đông Hà tân
朱娘𦋦妬𪧚厨誦经,cho nàng ra đó giữ chùa tụng kinh
武公自𠖈𣷮鐄,võ công từ xuống suối vàng
窖台䋦俚拱𠾕,khéo thay mối lái cũng đòi
人民,nhân dân
洡𢴾𦷾,lội bơi đấy
𠸦󱝞昆造窖坤凣沒妬揚𫥨別󰋇唅,khen thay con tạo khéo khôn phàm một đó giương ra biết mấy hàm
遣𠊛身戚逴柴𮗓緣,Khiến người thân thích rước thầy Giác Duyên
兵權媄懺算皮𢭄昆,binh quyền mẹ sắm toan bề cậy con
𠵴,mình
哙󰑼者󰡑󰒂㝵,gọi là giả chút nghĩa người
從陳守度之言也,tòng trần thủ độ chi ngôn dã
𠁑畑産幅箋花,Dưới đèn sẵn bức tiên hoa
二十九日勑諭東京留守太保建陽侯黎景徽延河伯黎希葛及吏部尚書黄仁添等三月初三日大駕來自籃京是日分軍禁遏行人在京,nhị thập cửu nhật sắc dụ đông kinh lưu thủ thái bảo kiến dương hầu lê cảnh huy diên hà bá lê hi cát cập lại bộ thượng thư hoàng nhân thiêm đẳng tam nguyệt sơ tam nhật đại giá lai tự lam kinh thị nhật phân quân cấm át hành nhân tại kinh
先是馮興豪富有勇力能排牛搏虎,Tiên thị Phùng Hưng hào phú hữu dũng lực năng bài ngưu bác hổ
卞劄功蒸每事旦忍滝𡶀中本國爫記默鄧衛茹唐,bèn chép công chưng mọi sự đến nhẫn sông núi trong bản quốc làm ký mặc dâng về nhà đường
󰥎𠊚冲癸𩙌湄,làm người trong cõi gió mưa
希曾見帝謂若水曰安南國王貌羙而身傾性好滛乃諸王也乱亡不久矣,hi tăng kiến đế vị nhược thuỷ viết an nam quốc vương mạo mĩ nhi thân khuynh tính hiếu dâm nãi chư vương dã loạn vong bất cửu hĩ
渚盃森合㐌愁支配,Chưa vui sum họp đã sầu chia phôi
𢝙蔑君親恩極󰪀,bui một quân thân ơn cực nặng
拯坤拯曳𨻫央央,chẳng khôn chẳng dại luống ương ương
桃鐄没僂綏蹺󱖧蜍淺𢵪󰌎韶鼎𫼳,đào vàng một lũ nối theo quạt thờ thẫn phẩy lò thèo đảnh mang
拔刀秀的仍唭荆軻,bạt đao tu rích những cười kinh kha
實由朕上不能克享天心下不能遵守祖宗,Thực do Trẫm thượng bất năng khắc hưởng thiên tâm hạ bất năng tuân thủ tổ tông
拪扲𠄩𣛤桃仙𠰘唭,tay cầm hai trái đào tiên miệng cười
喂崔昆𬑉㐌芒𥙩愁,ôi thôi con mắt đã mang lấy sầu
潘孚先曰胡氏亡國阮希周罵賊胡射杜人鑑人鑑杜子也满陣亡黎景琦至金陵不食,phan phu tiên viết hồ thị vong quốc nguyễn hi chu mạ tặc hồ xạ đỗ nhân giám nhân giám đỗ tử dã mãn trận vong lê cảnh kì chí kim lăng bất thực
同声拱㗇芇󰑼夫人,"Đồng thanh cùng gửi ""Nào là phu nhân"""
所俘賊指揮一人千户三人及柳昇所受勑書符印送沐𣆭軍,sở phù tặc chỉ huy nhất nhân thiên hộ tam nhân cập liễu thăng sở thụ sắc thư phù ấn tống mộc thạnh quân
八月壬申望夜月食,Bát nguyệt Nhâm Thân vọng dạ nguyệt thực
又分遣黎察黎豪等進擊大破之斬首千餘級獲戰具甚多,Hựu phân khiển Lê Sát Lê Hào đẳng tiến kích đại phá chi trảm thủ thiên dư cấp hoạch chiến cụ thậm đa
至是帝𭁈左右謀以黎醯黎囂察之身戚而鄭可舊𭁈察有隙遂出醯等而以禁兵授可,chí thị đế dữ tả hữu mưu dĩ lê ê lê hiêu sát chi thân thích nhi trịnh khả cựu dữ sát hữu khích toại xuất ê đẳng nhi dĩ cấm binh thụ khả
律𢚸𨠳役蔠荄,Trót lòng gây việc chông gai
時三府兵愈急太子度不能制曰勢既如此我何靣目與三王見乎吾但成,thời tam phủ binh dũ cấp thái tử độ bất năng chế viết thế ký như thử ngã hà diện mục dữ tam vương kiến hồ ngô đản thành
方朔鄰羅㐌許機,phương sóc lân la đã hở cơ
辭意感切多所援引,Từ ý cảm thiết đa sở viện dẫn
勿以一隅之地頻勞萬里之師,vật dĩ nhất ngung chi địa tần lao vạn lí chi sư
藏納𰿘類𢚸弄弄,tàng nạp muôn loài lòng lộng lộng
碎群炪𧜗朱𫯳碎低,tôi còn đốt mã cho chồng tôi đây
種𩢬扵󰠱㐌涓催停𠯅𡀩喧天子𩂟,giống lừa ưa nặng đã quen thôi đừng dức lác huyên thiên tít mù
差,sai
細府天長杜宜,tới phủ thiên trường đỗ ngơi
唐高王平南詔兵還過武寧州夜夢異人稱高魯曰昔輔安陽王有却敵大功被貉侯譖去之没後天帝憫其無過命賜一條江山管領都統將軍征討寇賊及農時稼穡皆主之,Đường Cao vương bình Nam Chiếu binh hoàn quá Vũ Ninh châu dạ mộng dị nhân xưng Cao Lỗ viết Tích phụ An Dương Vương hữu khước địch đại công bị Lạc hầu tiếm khứ chi một hậu thiên đế mẫn kì vô quá mệnh tứ nhất điều giang sơn quản lĩnh đô thống tướng quân chinh thảo khấu tặc cập nông thời giá sắc giai chủ chi
𠳨翁翁默訟廷,Hỏi ông ông mắc tụng đình
制造,chế tạo
簮𤘋󱖧𥮋玳瑁𨦩㧅琥珀㩡掑金明,trâm ngà quạt thẻ đồi mồi vòng đeo hổ phách chuỗi cài kim minh
副将都督同知衛郡公鄭梐卒,phó tướng đô đốc đồng tri vệ quận công trịnh bệ tốt
船㐌典𣷷英喂𫳵英𫽄𢫣梂𨁡𨖲坡,thuyền đã đến bến anh ơi sao anh chẳng bắc cầu noi lên bờ
仍自連𡉦桃絲,Những từ sen ngó đào tơ
我欲阻彼之計,Ngã dục trở bỉ chi kế
流北平鎮,lưu bắc bình trấn
悉令還之,Tất lệnh hoàn chi
吹𢧚仄阻每唐,xui nên trắc trở mọi đường
夏四月置驩州行營因改其州曰乂安,hạ tứ nguyệt trí hoan châu hành dinh nhân cải kì châu viết nghệ an
籬樔疎,ly rào thưa
如皷,như cổ
侯下縁𡢐拯没姨,hầu hạ duyên sau chẳng một dì
󰞯𨖲智午才頑固𢚸功業固肝英雄,lớn lên trí ngõ tài ngoan có lòng công nghiệp có gan anh hùng
宋加封帝開府儀同三司尋加南平王,Tống gia phong đế Khai phủ nghi đồng tam ti tầm gia Nam Bình Vương
有檳榔生纔數節而結實,Hữu tân lang sinh tài sổ tiết nhi kết thực
底娘朱典浽尼爲碎,Để nàng cho đến nỗi này vì tôi
嚴號令鴈行󰋇隊徵㖫法派棹蘭,nghiêm hiệu lệnh nhạn hàng mấy đội trưng lừng phấp phới chèo lan
参商󰝸院𡦂同,sâm thương chẳng vẹn chữ đồng
𧡊傷柴拯𡮍嫌𠰺𠻀法則偷店忍𣈜,thấy thương thầy chẳng chút hiềm dạy trò phép tắc thâu đêm nhẫn ngày
将茂郡公范必全于布政州破之,tướng Mậu quận công Phạm Tất Toàn vu Bố Chính châu phá chi
宇羅𦊚方𡐙𡗶,vũ là bốn phương đất trời
改元統元芫年大赦天下凣三十二條,Cải nguyên Thống Nguyên nguyên niên đại xá thiên hạ phàm tam thập nhị điều
籺霜結𨕭梗如珠,hạt sương kết trên cành như châu
改土磊鄕爲超𩔗鄕以元妃所生地也,cải thổ lỗi hương vi siêu loại hương dĩ nguyên phi sở sinh địa dã
彌封監不明以貶降罪之,Di phong giám bất minh dĩ biếm giáng tội chi
󰜋爲𣦍主𠄩爲討吒,Một vì ngay chúa hai vì thảo cha
爫𠊚辰渚道中庸,làm người thì chở đạo trung dung
春正月丙戌朔改元大赦,xuân chính nguyệt bính tuất sóc cải nguyên đại xá
埃浪招槾把玉,ai rằng gieo mận trả ngọc
景至自洮江路及景還上命太傅祈郡公黎念吏部尚書黄仁添兵部尚書陶雋翰林院侍讀兼東各大𭓇士申仁忠東閣校書杜潤郭廷寶翰林院侍書武傑及史官脩𢮪吳士連作詩帝作序以餞之其序題曰天南洞主道庵序,cảnh chí tự thao giang lộ cập cảnh hoàn thượng mệnh thái phó kì quận công lê niệm lại bộ thượng thư hoàng nhân thiêm binh bộ thượng thư đào tuấn hàn lâm viện thị độc kiêm đông các đại học sĩ thân nhân trung đông các hiệu thư đỗ nhuận quách đình bảo hàn lâm viện thị thư vũ kiệt cập sử quan tu soạn ngô sĩ liên tác thi đế tác tự dĩ tiễn chi kì tự đề viết thiên nam động chủ đạo am tự
震宫見日兑宫隱星,Chấn cung kiến nhật đoài cung ẩn tinh
貶枚文孝爲都督同知鄭柳爲提督范晟爲參督楊瓊爲署衛事,biếm mai văn hiếu vi đô đốc đồng tri trịnh liễu vi đề đốc phạm thạnh vi tham đốc dương quỳnh vi thự vệ sự
大越史記本紀實録卷之十三終,Đại Việt sử ký bản kỷ thực lục quyển chi thập tam chung
嫩威聲大振,Nộn uy thanh đại chấn
北臣邉,Bắc Thần biên
今撫綏百姓保障一方當奉法憂民懲忿窒欲,Kim phủ tuy bách tính bảo chướng nhất phương đương phụng pháp ưu dân trừng phẫn thất dục
易𤍶𦀫𧺀腀針爫之氷𬑉扒𪀄苦𢚸,dễ loà yếm thắm trôn kim làm chi bưng mắt bắt chim khó lòng
㐌願𣷭愛源恩,đã nguyền bể ái nguồn ân
六月群臣請改元曰乾符有道及增尊號曰金,lục nguyệt quần thần thỉnh cải nguyên viết càn phù hữu đạo cập tăng tôn hiệu viết kim
訟煩擾法吏拘律文務為深刻甚者或至枉濫,tụng phiền nhiễu pháp lại câu luật văn vụ vi thâm khắc thậm giả hoặc chí uổng lạm
編𠳒帝劄𠳒低笔花酉萬詞𩄲酉𠦳,biên lời đấy chép lời đây bút hoa dẫu vạn tờ mây dẫu ngàn
嘆喂色渃香𡗶,Than ôi Sắc nước hương trời
是月久雨祈晴,Thị nguyệt cửu vũ kì tình
進功郎工科給事中臣阮當褒,tiến công lang công khoa cấp sự trung thần nguyễn đương bao
令僉知樞密何栗偕行,lệnh thiêm tri khu mật hà lật giai hành
愈篤身為相将夾輔王室二公為稱首,Dũ đốc thân vi tướng tương giáp phụ vương thất nhị công vi xưng thủ
陳陳𠬠分挹核㐌料,Trần trần một phận ấp cây đã liều
䏢麻打吝昆顛,MẬP mờ đánh lận con đen
𰿘鍾𠦳駟拱󰑼固饒,Muôn chung nghìn tứ cũng là có nhau
藩𥯌,phên tre
季犛遣使如明,Quý Li khiến sứ như Minh
創兵永几摳椎楳,sáng banh vắng kẻ khua dùi mõ
重之𤙭北唁之𫊮南,chuộng chi bò bắc ngon gì lừa nam
問,vấn
挺之明旦入朝郎以聞,ĐĨnh Chi minh đán nhập triều lang dĩ văn
䦕山𠦳埮妻兒𠬠团,quan sơn nghìn dặm thê nhi một đoàn
易台情吏﨤情,Dễ thay tình lại gặp tình
𢴚𥶇,nức rổ
明嘉靖二十年莫開會試科,minh gia tĩnh nhị thập niên mạc khai hội thí khoa
流官獨員而有土官者差流官去以别官代管,Lưu quan độc viên nhi hữu thổ quan giả sai lưu quan khứ dĩ biệt quan đại quản
󰜋茹扽擛令停抉𡑝達逴𣳮瓶𤏧香,một nhà dọn dẹp linh đình quét sân đặt trác rửa bình thắp hương
院疎空𦂾盘繞,viện thơ khung dệt bàn thêu
包饒断苦情傷,Bao nhiêu đoạn khổ tình thương
房桃院册𦊛皮焒󰡆,Phòng đào viện sách tư bề lửa dong
王乃稱疾竟不入見,vương nãi xưng tật cánh bất nhập kiến
八月戊子朔壬戌時流星大作赤色長五丈芒如絹電暎入人屋下于地聲如巨雷,bát nguyệt mậu tí sóc nhâm tuất thì lưu tinh đại tác xích sắc trường ngũ trượng mang như quyên điện ánh nhập nhân ốc hạ vu địa thanh như cự lôi
宋思明府土官黄炳進方物仍将部属千二人來附,tống tư minh phủ thổ quan hoàng bính tiến phương vật những tương bộ thuộc thiên nhị nhân lai phụ
禁天下不得用假真珠,Cấm thiên hạ bất đắc dụng giả chân châu
刼󰁡㐌罪情之衣𢧚𡗶撑迻撴𢬭𦟐紅,kiếp trước đã tội tình chi ấy nên trời xanh đưa dun dủi má hồng
傷𢚸𡥵𥘷䜹癡,thương lòng con trẻ thơ ngây
𫢩它甲𪱚蓬𪞷,nay đà giáp tháng bồng ra
𡧲時香焒罕灰,giữa thì hương lửa hẳn hoi
改建昌府為建寕府改大吏山為金甌山,Cải Kiến Xương phủ vi Kiến Ninh phủ cải Đại Lại sơn vi Kim Âu sơn
𣷯𥹸,cặn bột
翹兒分蒙如詞,Kiều nhi phận mỏng như tờ
蟡吟猿唿󰅹斉律𦖻胡拱𤶑眉淶珠,ve ngâm vượn hót nào tày lọt tai hồ cũng nhăn mày rơi châu
鎣爲穆懿王季弟涓爲翼恭王漴音崇鎣音雍,Doanh vi Mục Ý Vương quý đệ Quyên vi Dực Cung Vương Sùng âm sùng Doanh âm ung
𧵆墨辰顛𧵆畑辰𠒫,gần mực thì đen gần đèn thì sáng
帝御彾光殿觀兢舟,Đế ngự Linh Quang điện quan cạnh chu
季犛自以年七十賜諸路父老七十以上爵一資婦人賜鈔京城賜爵及酺,Quý Li tự dĩ niên thất thập tứ chư lộ phụ lão thất thập dĩ thượng tước nhất tư phụ nhân tứ sao kinh thành tứ tước cập bồ
没方𡗶󱩸婫眜耽耽,một phương trời mòn con mắt đăm đăm
便抵嗔𠬠𠄩調,Tiện đây xin một hai điều
臺蓮浽蠟蔥桃添香,Đài sen nối sáp song đào thêm hương
昆𧐿昆蝒𧋶𥽌,con sùng con nhện mọt gạo
󱚢棱殺鬼陶城除凶,vào rừng sát quỷ đào thành trừ hung
春二月帝幸莅仁行宮耕藉田,Xuân nhị nguyệt đế hạnh Li Nhân hành cung canh tịch điền
濕蒸筆官臨川,thấm chưng bút quan lâm xuyên
係󰑼𦓅𢬢乙󰑼𢴑𦀊,hễ là già néo ắt là đứt dây
入内大私馬參預朝政北道同都督總管亭侯黎文安卒贈司空諡忠献文安於武臣中稍為和易每接士大夫以禮,nhập nội đại tư mã tham dự triều chính bắc đạo đồng đô đốc tổng quản đình hầu lê văn an tốt tặng tư không thuỵ trung hiến văn an ư võ thần trung sảo vi hoà dị mỗi tiếp sĩ đại phu dĩ lễ
𠫾󰠲𫽄󰜡𭓇路𧡊𠊚些杜納奴麻𥈺,đi đâu chẳng lấy học trò thấy người ta đỗ nấp nô mà dòm
稱矣,xưng hĩ
𢚸怒駭群愁駭促蹎箕彊珥𨀈彊疎,lòng nọ hãy còn sầu hãy xóc chân kia càng nhẹ bước càng thưa
擉被𥺊,thọc bị gạo
唐帝責其失守貶儋州司戶尋流峯州以王寬為都護經畧使,đường đế trách kì thất thủ biếm đạm châu tư hộ tầm lưu phong châu dĩ vương khoan vi đô hộ kinh lược sứ
𫯳碎𠫾制㐌固𥶄隊,chồng tôi đi chơi đã có nón đội
撑撑坡󱥦油油𦹵核,xanh xanh bờ bụi dàu dàu cỏ cây
計歳茄綿忽𦊚𨑮,kể tuổi nhà min hút bốn mươi
𠊛𦟱𡱩几𢬣刀,người nách thước kẻ tay đao
㤇傷埃朱朋㤇𫯳𪽝𫯳棋鉑𢧚𢚸空㤇,yêu thương ai cho bằng yêu chồng bởi chồng cờ bạc nên lòng không yêu
𠄼更庄吃紇珠,năm canh chẳng ngớt hạt châu
過𨔈吏﨤囘顛悁𠿃吏劍咹沔月花,quá chơi lại gặp hồi đen quen mồi lại kiếm ăn miền nguyệt hoa
𩈘日邅邅𠓬𠓨,mặt nhật chênh chênh lặn vào
時黄廷愛駐營金盃江将本部兵移據多稔󰀋率黎克慎阮有僚與䧺茶侯俱引兵入安塲䦕來會,Thời Hoàng Đình Ái trú doanh Kim Bôi giang tương bản bộ binh di cứ Đa Nẫm sách suất Lê Khắc Thận Nguyễn Hữu Liêu dữ Hùng Trà hầu cụ dẫn binh nhập Yên Trường quan lai hội
孔子曰罔之生幸而免者歟然而身死之後紹武家奴𭛁其屍而碎斬之則聖人之言為尤信,Khổng Tử viết Võng chi sinh hạnh nhi miễn giả dư nhiên nhi thân tử chi hậu Thiệu Vũ gia nô phát kì thi nhi toái trảm chi tắc thánh nhân chi ngôn vi vưu tín
伶俐皿𥚇午𪡔智惠坤窖筭當每皮,linh lợi miệng lưỡi ngỏ ra trí huệ khôn khéo toan đương mọi bề
苦垠巢父坤魚許由,khó ngăn sào phủ khôn ngừa hứa do
娓𨂖𡢐𨉞𦒹𠤩󰜏,vãi nấp sau lưng sáu bẩy bà
五月二十四日定追徵女丁夏綿布税例,Ngũ nguyệt nhị thập tứ nhật định truy trưng nữ đinh hạ miên bố thuế lệ
大社一百人以上用三人中社五十人以上用二人小社十人以上用一人,đại xã nhất bách nhân dĩ thượng dụng tam nhân trung xã ngũ thập nhân dĩ thượng dụng nhị nhân tiểu xã thập nhân dĩ thượng dụng nhất nhân
象忽脱突入将簦殿,Tượng hốt thoát đột nhập tương đăng điện
襇裙色所裙襇,gian quần sặc sở quần gian
上曰徐引去彼乃一國主𡸈何如是窟迫乎,Thượng viết Từ dẫn khứ bỉ nãi nhất quốc chủ khởi hà như thị quật bách hồ
尼払泊倖𡥙茹,Này chàng Bạc Hạnh cháu nhà
添𤴬樾打泖沚潭池𬖩󰭂嗹𡀫𤴬拯可忍,thêm đau vọt đánh máu chảy đầm đìa lăn lóc rên rẩm đau chẳng khả nhịn
𠯇使𪀄撑停祝磊,rỉ sứ chim xanh đừng chóc lói
䜹浪賎技詫之,Thưa rằng Tiện kỹ sá chi
獨范謙柄䏻告出謁黜爲户部有侍郎,Độc Phạm Khiêm Bính năng cáo xuất yết truất vi Hộ bộ hữu thị lang
殿之左起宣德殿右起延福殿殿之前墀名龍墀,Điện chi tả khởi Tuyên Đức điện hữu khởi Diên Phúc điện Điện chi tiền trì danh Long Trì
吿醝払㐌淡排𤎜𦋦,cáo say chàng đã dạm bài lảng ra
𡓄𡗶󰠳少𠊚清貴宮月𫳵容𠀲局勤,vùng trời đâu thiếu người thanh quý cung nguyệt sao dong đứa cục cằn
移所燥細所遏,dời thửa ráo tới thửa át
䋦強援𩅘扒𢬣,Mối càng vén tóc bắt tay
第一隊左區營太傅陽郡公阮有僚奇郡公鄭檸等領鋭兵及忠義各營奇将士兵一萬為先鋒前進,đệ nhất đội tả khu dinh thái phó dương quận công nguyễn hữu liêu kì quận công trịnh ninh đẳng lĩnh duệ binh cập trung nghĩa các dinh kì tướng sĩ binh nhất vạn vi tiên phong tiền tiến
奉此阮觀賢窃照上年六月十月番五刑司獄卒並停勾訟今五月十一月番軍匠軍色人分㱕農而五刑司獄所獄卒暫勾訟未奉該及,phụng thử nguyễn quan hiền thiết chiếu thượng niên lục nguyệt thập nguyệt phiên ngũ hình ti ngục tốt tịnh đình câu tụng kim ngũ nguyệt thập nhất nguyệt phiên quân tượng quân sắc nhân phân quy nông nhi ngũ hình ti ngục sở ngục tốt tạm câu tụng vị phụng cai cập
爲𡓯朱𩵜𤊰䔲,vì chuôm cho cá bén đăng
歲尼󰑼歲油廊𨑗𠁀,tuổi này là tuổi giàu sang trên đời
實意凣愚,thực ấy phàm ngu
𡎦徐渃典𢧚羕群圭,Ngồi chờ nước đến nên dường còn quê
娘強悴突秋波,Nàng càng TỦI DỘT THU BA
𦎛朗補工架,gương sáng bỏ trong giá
暠閉城自守,Cảo bế thành tự thủ
蔑梗枯𤉗蔑梗鮮,một cành khô héo một cành tươi
安陽王,an dương vương
至是輔𣆭等多以木牌書其榜順流放下,Chí thị Phụ Thạnh đẳng đa dĩ mộc bài thư kì bảng thuận lưu phóng hạ
蘆董𡓁南𠦳𨤮拉鴈衛隘北󰋇行排,lau gióng bãi nam ngàn dặm rợp nhàn về ải bắc mấy hàng bày
腋𦙜,dịch nách
帝得國時納之宫中至是立爲后與奉乾至理皇后順聖明道皇后鄭國皇后范皇后並爲五皇后,đế đắc quốc thời nạp chi cung trung chí thị lập vi hậu dữ phụng càn chí lí hoàng hậu thuận thánh minh đạo hoàng hậu trịnh quốc hoàng hậu phạm hoàng hậu tịnh vi ngũ hoàng hậu
烏魚个至顛屎中央,ô ngư cá cháy đen sì trong ang
固調之女麻𪟽,Có điều chi nữa mà ngờ
是歲晋亡,thị tuế tấn vong
𪖫撞,mũi chàng
朱𢧚吝矧圭𠊛,cho nên lẩn thẩn quê người
娘𧗱典准楼春,nàng về đến chốn lầu xanh
摄筆硯蹺𭛣刀弓,xếp bút nghiên theo việc đao cung
六月庚戌朔日有食之,Lục nguyệt Canh Tuất sóc nhật hữu thực chi
至是殆又贈之,Chí thị đãi hựu tặng chi
以黎斅爲兵部左侍郎潘兼全爲刑部左侍郎黎仕澈爲工部左侍郎,dĩ lê hiệu vi binh bộ tả thị lang phan kiêm toàn vi hình bộ tả thị lang lê sĩ triệt vi công bộ tả thị lang
源𣻆𫴋腥𦞣瀝,nguồn tuôn xuống tanh tao sạch
𣈘𣈘奴嘅𠿁𠿁底奴𨖲䏾奴時浪催,đêm đêm nó ngáy khì khì để nó lên bụng nó thì rằng thôi
㗂寃𠰺保案疑𫭧𩄲,Tiếng oan dậy bảo án ngờ dựng mây
今新平烏,kim Tân Bình Ô
乘龍埃仉東床聘𦠘,thừa long ai kẻ đông sàng sánh vai
迯入玉麻州至麻港乂安地官軍追及獲之回至東䦕城飲毒卒一云先是帝既立暠暠駐營空路山徒寧江,đào nhập Ngọc Ma châu chí Ma cảng Nghệ An địa quan quân truy cập hoạch chi Hồi chí Đông Quan thành ẩm độc tốt Nhất vân Tiên thị đế ký lập Cảo Cảo trú dinh Không Lộ sơn đồ Ninh Giang
乙巳三年明永曆十九年清康熙四年春三月許内外各職陞次,Ất Tị tam niên Minh Vĩnh Lịch thập cửu niên Thanh Khang Hi tứ niên xuân tam nguyệt hứa nội ngoại các chức thăng thứ
𢜠芇吏过𢜠尼女庄,mừng nào lại quá mừng này nữa chăng
魚苽羅丐越亇,ngư cô là cái vợt cá
急筭劍准車𦀊,kíp toan kiếm chốn xe dây
但節制不一軍無統攝後皆會散,Đản tiết chế bất nhất quân vô thống nhiếp hậu giai hội tán
志遣兵守險劉方擊走之,Chí khiển binh thủ hiểm Lưu Phương kích tẩu chi
糝幅熙熙英式春,tám bức hây hây ánh thức xuân
後堂,hậu đường
𨅸頭士子共荣𠇍𠁀,đứng đầu sĩ tử cũng vinh mấy đời
半利模名󰅹仍仉,bán lợi mua danh nào những kẻ
大司徒察曰今吾軰有權勢而讐其鄕人何求不得,đại tư đồ sát viết kim ngô bối hữu quyền thế nhi thù kì hương nhân hà cầu bất đắc
昆𡛔意蒸衛茹𫯳,con gái ấy chưng về nhà chồng
翠雲秩醒聀春,thuý vân chợt tỉnh giấc xuân
檺,cào
𢹿檜尋梗群可惜俱胝長老,lẩy cội tìm cành còn khá tiếc câu chi trưởng lão
捁𧗱㨂秩󰜋城臨淄,Kéo về đóng chật một thành Lâm Truy
相持鄧容伏兵象夜襲輔營,tương trì Đặng Dung phục binh tượng dạ tập Phụ doanh
斫縱別󰋇斫横計𫔬,chước tung biết mấy chước hoành kể muôn
洪福凣一,Hồng Phúc phàm nhất
賊軍民皆㱕順,Tặc quân dân giai quy thuận
簮掑襜㩫𢢆𢠅𣦆瀾𩯀󰑚挵𨦩𦝄腰,trâm cài xiêm giắt thẹn thùng trễ làn tóc rối lỏng vòng lưng eo
催停卓󰇾摸𪬡,Thôi đừng CHÁC dữ MUA hờn
典特𣈜寅𰋝,đến được ngày dần lớn
𫽄挷𠓨󰘚𦓡眉吏𦖑,Chẳng văng vào mặt mà mày lại nghe
𥪝民󰋇仉特朋碎占治𥢆命沒詔𡎢,trong dân mấy kẻ được bằng tôi chễm chệ riêng mình một chiếu ngồi
使之任也,sứ chi nhiệm dã
令大臣少尉執令諸路如見僞官土軍人民自各城出迯而私匿不解呈者斬,lệnh đại thần thiếu uý chấp lệnh chư lộ như kiến nguỵ quan thổ quân nhân dân tự các thành xuất đào nhi tư nặc bất giải trình giả trảm
拯掣所辱,chẳng xiết thửa nhọc
󱏹它蹺𩙌𧼋吹𠬠皮,buồm đà theo gió chạy xuôi một bề
冲牢朱㳶溋涓,trong sao châu nhỏ duềnh quyên
𩙌香海海信傳,gió hương hẩy hẩy tin truyền
冬十一月開廪港,Đông thập nhất nguyệt khai Lẫm cảng
三月饒阮師回死罪,tam nguyệt nhiêu nguyễn sư hồi tử tội
惟予冲人黾勉嗣之卿等宜永肩乃心夾輔王室非特不輔先帝注望之意亦使世世子孫享其禄位,Duy dư xung nhân mãnh miễn tự chi khanh đẳng nghi vĩnh khiên nãi tâm giáp phụ vương thất phi đặc bất phụ tiên đế chú vọng chi ý diệc sử thế thế tử tôn hưởng kì lộc vị
九月鄕試各處士人,Cửu nguyệt Hương thí các xứ sĩ nhân
後國楨退守宋江,Hậu Quốc Trinh thoái thủ Tống Giang
達𠸜󰑼陸雲仙,ðặt tên là lục vân tiên
承憲府縣州等吏其人有廉䏻勤敏者爲中等其人鄙猥不勤者爲下等,Thừa Hiến phủ huyện châu đẳng lại kì nhân hữu liêm năng cần mẫn giả vi trung đẳng kì nhân bỉ ổi bất cần giả vi hạ đẳng
伴皮埃乃巴潙,bạn bè ai nấy bơ vơ
祭官在左立主祭在右不奠酒婦人隔帷舉哀,Tế quan tại tả lập chủ tế tại hữu bất điện tửu phụ nhân cách duy cử ai
岱微服前至郡下,Đại vi phục tiền chí quận hạ
𢀥詔旨𤤰些,vâng chiếu chỉ vua ta
來賜,lai tứ
花𦹳封𦝄妄𧷺𧷺𦎛,Hoa thơm phong NHỊ TRĂNG VÒNG TRÒN GƯƠNG
考官許以親避,Khảo quan hứa dĩ thân tị
譬猶以肉投餒虎寕䏻免遺後患也哉,thí do dĩ nhục đầu nỗi hổ ninh năng miễn di hậu hoạn dã tai
性性情情性性星,tính tính tình tình tính tính tinh
蔑𥱱豸黄碧𦠳𡶀鬪𬰢𡗶班歆,một chòm giãi vàng biếc sườn núi giấu mặt trời ban hôm
噒駡細𬮌權門,răn mựa tới cửa quyền môn
鐘回今古𦗏彊毛,Chuông hồi kim cổ lắng càng mau
節制鄭松差太傅義郡公鄧訓督兵拒于太堂使演郡公鄭文海為先鋒挑戰大擊于金甌山,tiết chế trịnh tùng sai thái phó nghĩa quận công đặng huấn đốc binh cự vu thái đường sử diễn quận công trịnh văn hải vi tiên phong khiêu chiến đại kích vu kim âu sơn
乙卯七年莫光寶二年明嘉靖三十四年八月莫使謙王莫敬典将兵入寇清華以壽郡公缺名節制南道兵領舟百餘隻爲先鋒進至神符海口駐營,Ất Mão thất niên Mạc Quang Bảo nhị niên Minh Gia Tĩnh tam thập tứ niên bát nguyệt Mạc sử Khiêm Vương Mạc Kính Điển tướng binh nhập khấu Thanh Hoa dĩ Thọ Quận công khuyết danh tiết chế Nam Đạo binh lĩnh chu bách dư chích vi tiên phong tiến chí Thần Phù hải khẩu trú doanh
詔開天王討演州賊,Chiếu Khai Thiên vương thảo Diễn Châu tặc
駡遣𠅜䔲体𪢍,mựa khiến lời đắng thấy ghét
頭茄𤌋鎖籠霜泊,đầu nhà khói tỏa lồng sương bạc
甘沐曰親衛公恕寬仁眾心允属,Cam Mộc viết Thân Vệ công thứ khoan nhân chúng tâm doãn thuộc
爲民尼𠞹𣟃與意丕,vì dân này dứt mống dữ ấy vậy
𠨡於茄埃拯醲,trứng ở nhà ai chẳng nong
其曰神人迹舍利光優曇,kì viết thần nhân tích xá lợi quang ưu đàm
蹺隊拱𡲤𠃣𡗉笔硯,theo đòi cũng vả ít nhiều bút nghiên
𫫵娘唉暫另𠇮󰓳尼,rủ nàng hãy tạm lánh mình một nơi
霪󱯶󱗺竹拂披𩃳槐,dầm dà khóm trúc phất phơ bóng hòe
冬十月遣員外郎李奉恩奉議郎尹英槩如宋報聘,đông thập nguyệt khiển viên ngoại lang lí phụng ân phụng nghị lang doãn anh khái như tống báo sính
篤󰥎役沛芇除呂恩,dốc làm việc phải nào chờ trả ơn
𠱋埃呐我呐󱙡,dầu ai nói ngả nói nghiêng
累世為仇,luỹ thế vi cừu
廢興𢬭󰋇局棋,phế hưng đổi mấy cuộc cờ
昭烈齣中山靖王而温公不取夫𡸈私於取舍哉,Chiêu Liệt xuất Trung Sơn Tĩnh Vương nhi Ôn Công bất thú phu há tư ư thú xá tai
菍苫,nấm rơm
󱭔𧋂搓祖𫳵𧷺麻搓,tò vò xây tổ sao tròn mà xây
以此垂充其,dĩ thử thuỳ sung kì
後遇三月有國忌展至四月四日,Hậu ngộ tam nguyệt hữu quốc kị triển chí tứ nguyệt tứ nhật
唭命擬𠓹苦,cười mình nghỉ trọn khổ
欺柴欺伵𫀅常𫀅輕,Khi thầy khi tớ xem thường xem khinh
劍台𩈘𧍇肝𤞻,gớm thay mặt sứa gan hùm
吒它朱𥘷戈𠶆朱昆共𪟡試制噅排,cha đà cho trẻ qua mời cho con cùng gã thử chơi vài bài
從太傅靖國公黎念之請也,tòng thái phó tĩnh quốc công lê niệm chi thỉnh dã
史臣吳士連曰天子富有四海倉廪府庫莫,sử thần ngô sĩ liên viết thiên tử phú hữu tứ hải thương lẫm phủ khố mạc
冘昭隊方𥙩麻𤒛󱨌𤼸𦷾,đăm chiêu đòi phương lấy mà nấu chín dâng đấy
各,các
𦝄𠚐𣈘蒙𠀧,trăng mọc đêm mồng ba
𧒌持釀玉動𦎛,rùa trì nang ngọc động gương
又有人訟家婢於國父,Hựu hữu nhân tụng gia tì ư Quốc phụ
恪牟几貴𠊛青,Khác màu kẻ quý người thanh
沛雜飭骨󰠱泥𪬮灵𫽄特幽扵吏还,phải tạp sức cốt nặng nề thiêng liêng chẳng được u ơ lại hoàn
實時磊意蒸埃,thực thời lỗi ấy chưng ai
萌湘拂拂𫕲彈,Mành Tương phân phất gió đàn
先是宋使至常以貢鹹爲辭因縁賦歛,tiên thị tống sử chí thường dĩ cống hàm vi từ nhân duyên phú liễm
元使尚書安魯威來吿武宗即位,nguyên sử thượng thư an lỗ uy lai cáo vũ tông tức vị
育昂芇別𨕭頭固埃,Dọc ngang nào biết trên đầu có ai
次年𭛁妻子後隨中途遭風溺死民多怨咨,Thứ niên phát thê tử hậu tuỳ trung đồ tao phong nịch tử dân đa oán tư
仍𠊛㾔㾀𪽮𤹒𫽄於大慈辰扵武崖,những người lử khử lừ khừ chẳng ở đại từ thì ở võ nhai
制詞畧曰世爲右族能保遐方志慕華風常思内附,Chế từ lược viết Thế vi hữu tộc năng bảo hà phương chí mộ Hoa phong thường tư nội phụ
冲軍𨷑席賀功,Trong quân mở tiệc hạ công
日燏通諸,Nhật duật thông chư
始後或未奉行准為失格從户部尚書兼太子太保黎景徽之奏也,Thuỷ hậu hoặc vị phụng hành chuẩn vi thất cách tòng Hộ bộ thượng thư kiêm thái tử thái bảo Lê Cảnh Huy chi tấu dã
停𢚸徐妬𠃣𥹰,Đành lòng chờ đó ít lâu
史臣吳士連曰季犛身為大将繫國安危而至於失律䘮師,sử thần ngô sĩ liên viết quý li thân vi đại tướng hệ quốc an nguy nhi chí ư thất luật táng sư
明送元族大胡小胡二人來安置,minh tống nguyên tộc đại hồ tiểu hồ nhị nhân lai an trí
渃箕悶覩城尼悶竜,nước kia muốn đổ thành này muốn long
謀冲𬀦𢚁并韶,mưu trong thời cậy tịnh thiều
𠇍几𢧚坤調固𤵺爫𠊚固𤵺買𢧚坤,mấy kẻ nên khôn đều có dại làm người có dại mới nên khôn
香洟味女茶漧喠情,hương rây mùi nhớ trà khan giọng tình
𮗓緣實意𢗼量,giác duyên thực ý lo lường
起吳煥爲清華憲察使,khởi ngô hoán vi thanh hoa hiến sát sứ
然亦以此自負始萌覬覦神噐之心而人亦附焉,Nhiên diệc dĩ thử tự phụ thuỷ manh ký du thần khí chi tâm nhi nhân diệc phụ yên
筆神排𡨸𡨸香,bút thần bày chữ chữ hương
動𢚸吏𣴓典𠳒𥢆酉,Động lòng lại gạn đến lời riêng dậu
初八日車駕行至輸蒲駐營四日,Sơ bát nhật xa giá hành chí Thâu Bồ trú doanh tứ nhật
及公侯以下各衙門移勾徵調等文書並是奸詐爾速留起本驛奏𢫔自離任者重子輕流,cập công hầu dĩ hạ các nha môn di câu trưng điều đẳng văn thư tịnh thị gian trá nhĩ tốc lưu khởi bản dịch tấu thiện tự li nhiệm giả trọng tử khinh lưu
𠇮默襖甲光󰡛㖂󰟯,mình mặc áo giáp quang hoa dẫy dàng
宁康康埃女負扶持駡可底村員,giữ khăng khăng ai nỡ phụ phù trì mựa khá để thon von
𢖵𠁀,nhớ đời
𤻻𤻳𠫾,mệt luỗi đi
時占城被暹人侵掠,Thời Chiêm Thành bị Xiêm nhân xâm lược
襪把鞋荄巾谷,miệt bã hài gai khăn góc
𡗶𫽄𪡇翁西,trời chẳng nể ông tây
愁冬強刻強苔𠀧秋論吏󰜋𣈜𨱽稽,sầu đong càng khắc càng đầy ba thu dọn lại một ngày dài ghê
固欺層阁𬦪𨇉𠴞𠶊𡥵喝攄朝琴腔,có khi tầng gác cheo leo bạn bè con hát lựa chiều cầm xoang
𨓐咦彼嗇斯豊𡗶撑悁貝𦟐紅打慳,lạ gì bỉ sắc tư phong trời xanh quen với má hồng đánh ghen
𨤰󰝡𢚸实牢󰝡𢚸邪,nhẽ đem lòng thực sao đem lòng tà
㕠㕠鵉鳯拱󰭦䏾拉拉熊羆㐌保恬,song song loan phượng cùng chen bóng lớp lớp hùng bi đã báo điềm
隊軍,đội quân
拱差令節󰝂信逴𠶆,cũng sai lệnh tiễn đem tin rước mời
𧶭𦰟滝坡𬥓𦰟滝洮,buôn ngọn sông bờ bán ngọn sông thao
諭太保黎念云昔我太祖開創大業爾父臨東馳西屢為國損身,dụ thái bảo lê niệm vân tích ngã thái tổ khai sáng đại nghiệp nhĩ phụ lâm đông trì tây lũ vi quốc tổn thân
士,sĩ
廷試賜第一甲黎鼐裴𠃔文陳棐彰德芝泥人啓之子三名進士及第第二甲阮肖象陳磊等十六名進士出身第三甲范󰦛碏阮胥等三十六名同進士出身,Đình thí tứ Đệ nhất giáp Lê Nại Bùi Doãn Văn Trần Phỉ Chương Đức Chi Nê nhân Khải chi tử tam danh Tiến sĩ cập đệ Đệ nhị giáp Nguyễn Tiếu Tượng Trần Lỗi đẳng thập lục danh Tiến sĩ xuất thân Đệ tam giáp Phạm Đôn Thục Nguyễn Tư đẳng tam thập lục danh đồng Tiến sĩ xuất thân
咳雄𨀈濕𨀈髙岌𡹡,hãi hùng bước thấp bước cao gập ghềnh
𡥵󱫀𡥵繘𡥵𥪝𡥵外,con quấn con quýt con trong con ngoài
雖浪古󱁹仍麻拱系哏埃辰𬰓買他,tuy rằng cổ rụt nhưng mà ngỏng hễ cắn ai thì sét mới tha
每論及本潮人物太保威肅王文璧曰凣論人物教皇子須止及善人惡人且置勿論恐皇子聞之或有效者,Mỗi luận cập bản triều nhân vật Thái bảo Uy Túc Vương Văn Bích viết Phàm luận nhân vật giáo Hoàng tử tu chỉ cập thiện nhân ác nhân thả trí vật luận khủng Hoàng tử văn chi hoặc hữu hiệu giả
秀󰜏速𥊣典𣦍喑喑押掉󰜋唏吏茹,tú bà tốc thẳng đến ngay ầm ầm áp điệu một hơi lại nhà
昆𡛔爫堆茹㝵,con gái làm đôi nhà người
𠬠搜𦀵紇芒𦢳󰬋𢚸,một xâu chuỗi hột mang vai gìn lòng
己丑五年元至元二十六年春二月遣内書家黄佐寸送烏馬兒等還國用興道王計以善水者克船夫夜鑽船沉水,kỉ sửu ngũ niên nguyên chí nguyên nhị thập lục niên xuân nhị nguyệt khiến nội thư gia hoàng tá thốn tống ô mã nhi đẳng hoàn quốc dụng hưng đạo vương kế dĩ thiện thuỷ giả khắc thuyền phu dạ toản thuyền trầm thuỷ
悉擇其才各置以官,tất trạch kì tài các trí dĩ quan
些它塊準𩄲湄據朝𡬷胣吏唹味禅,ta đà khỏi chốn mây mưa cứ trau tấc dạ lại ưa mùi thiền
唉朱𠀧過別𢬣󰜋吝,Hãy cho ba quá biết tay một lần
重嬌𡃚𠯇帳鸞茹萱秩省𠳨干故之,giọng kiều rền rĩ trướng loan nhà huyên chợt tỉnh hỏi cơn cớ gì
停𢚸除妬𠃣𥹰,Đành lòng chờ đó ít lâu
𨉟賖庄別於茹爫牢,mình xa chẳng biết ở nhà làm sao
又若官司入殿庭或遇有衣巾帶脚不中法起居縱横不如禮法者即言官不得以爲事而彈劾爲殿庭之事以有鐵突五軍總管及旨揮使御前鐵突内密院主察,hựu nhược quan ti nhập điện đình hoặc ngộ hữu y cân đai cước bất trung pháp khởi cư túng hoành bất như lễ pháp giả tức ngôn quan bất đắc dĩ vi sự nhi đàn hặc vi điện đình chi sự dĩ hữu thiết đột ngũ quân tổng quản cập chỉ huy sứ ngự tiền thiết đột nội mật viện chủ sát
十一月敬典進兵攻清華𧻗海渡入靈塲海門攻破淳祐弘化等縣侵掠居民,thập nhất nguyệt kính điển tiến binh công thanh hoa việt hải độ nhập linh trường hải môn công phá thuần hựu hoằng hoá đẳng huyện xâm lược cư dân
治民初立𢚸朱正,trị dân sơ lập lòng cho chính
奉化縣隂陽井邉處两山崩,Phụng Hoá huyện Âm Dương tỉnh biên xử lưỡng sơn băng
兵勢既盛蠻遂引去,binh thế ký thịnh man toại dẫn khứ
猛有膽畧多覘賊情有邀,mãnh hữu đảm lược đa siêm tặc tình hữu yêu
羣臣皆朝賀,Quần thần giai triều hạ
自今各處儒學訓導鈌貟吏部遵如前例具奏送國子監及各衙門官保󰱇儒生并中塲吏及儒生年三十五歳以上有𭓇問行檢無過犯送禮部考課四塲合格者如例銓除,Tự kim các xứ nho học huấn đạo khuyết viên Lại bộ tuân như tiền lệ cụ tấu tống Quốc tử giám cập các nha môn quan bảo tuyển nho sinh tịnh trúng trường lại cập nho sinh niên tam thập ngũ tuế dĩ thượng hữu học vấn hạnh kiểm vô quá phạm tống Lễ bộ khảo khoá tứ trường hợp cách giả như lệ thuyên trừ
鴻󰘰群𨁪,hồng bay còn dấu
是月旱,thị nguyệt hạn
󰟀空抵妬𠊛賖渚𧗱,buồng không để đó người xa chưa về
𫢩鵑㐌𠽖鶯𫅷鷾鴯吏嘅𫏾茄𠶓𪡫,nay quyên đã giục oanh già ý nhi lại gáy trước nhà véo von
矯群扒仍侯嫩,kẻo còn bắt những hầu non
二月二十一日旨揮五道諸衛軍將校軍人等限二十七日習水步陣欠者治罪,Nhị nguyệt nhị thập nhất nhật chỉ huy ngũ đạo chư vệ quân tướng hiệu quân nhân đẳng Hạn nhị thập thất nhật tập thuỷ bộ trận khiếm giả trị tội
妾拯咍㐱沉鬪跡𥹰󱓇洳穢,thiếp chẳng hay chỉn chìm dấu tích lâu mắc nhơ uế
𣈘冬長欺密念𢶢㗂鐘聖脱󱙧󱙓𣈗夏節𣅶誦經󱣐槌楳寬𣭻歷劇,đêm đông trường khi mật niệm gióng tiếng chuông thánh thót lanh canh ngày hạ tiết lúc tụng kinh giật dùi mõ khoan mau lạch cạch
分停之敢呌寃,Phận đành chi dám kêu oan
時威文王,thời uy văn vương
至是裕宗崩國統将絶聞群臣迎立帝乃大喜杖策上謁旋乞還鄕辭不受封,Chí thị Dụ Tông băng quốc thống tương tuyệt văn quần thần nghênh lập đế nãi đại hỉ trượng sách thượng yết toàn khất hoàn hương từ bất thụ phong
光治時年八歳纔三日未及改元鄭惟岱將㱕西都,Quang Trị Thời niên bát tuế Tài tam nhật vị cập cải nguyên Trịnh Duy Đại tương quy Tây Đô
爲烝麻鬼路程叱千,vì chưng ma quỉ lộ trình rất thiêng
永𦖑𨕭閣󱖮󱖮,vẳng nghe trên gác bong bong
撅削台花,quét tước đài hoa
𧯶如埃魂醝𩃳吝,há như ai hồn say bóng lặn
占城國王孫制荄入朝,chiêm thành quốc vương tôn chế cai nhập triều
夏四月交州唐林人唐林在福祿縣馮興起兵圍府,Hạ tứ nguyệt Giao Châu Đường Lâm nhân Đường Lâm tại Phúc Lộc Huyện Phùng Hưng khởi binh vi phủ
丐襖㛪默扯扯花紅𥪝𧞣大紅󱘻車𡥵算,cái áo em mặc chới chới hoa hồng trong yếm đại hồng chuỗi xe con toán
𣜾斈𨆶㐌󱳮斈𧻭,chửa học bò đã lo học nhảy
将士皆感激争戰殊死,tướng sĩ giai cảm kích tranh chiến thù tử
守度恐人心懷舊生变遷居真教寺佯為奉事内實謹守,Thủ Độ khủng nhân tâm hoài cựu sinh biến thiên cư Chân Giáo tự dương vi phụng sự nội thực cẩn thủ
在,tại
顧爾交州遠在天末實五服之外,Cố nhĩ Giao Châu viễn tại thiên mạt thực ngũ phục chi ngoại
渚兮性氣光扦,chớ hề tính khí quàng xiên
阮仁霑,Nguyễn Nhân Triêm
𡗶高𣷭𢌌坦𠫅,trời cao bể rộng đất dày
㛪𠃝,em út
庒𬋩功𡊰義劬劳,chẳng quản công đền nghĩa cù lao
㐌𬖆態淫吏𠰷告𠲝,đã rông thói dâm lại lo cáo dối
𪻃𧋻𧙻𤞻襘𧙻,lốt rắn lốt hùm cổi lốt
調󰠳󰯬纀埃爫尼埃單泣秩緘俸仍,điều đâu bay buộc ai làm này ai đan rập giật giàm bỗng dưng
實有保󰘊制治之䂓僊逰有取士之科葆和有餘暇之集定國朝禮󰀩之制除沙州截脚之令䂓模功烈炳彪宇宙,thực hữu bảo bang chế trị chi quy Tiên Du hữu thủ sĩ chi khoa Bảo Hoà hữu Dư Hạ chi tập định quốc triều lễ nghi chi chế trừ sa châu tiệt cước chi lệnh quy mô công liệt bỉnh bưu vũ trụ
几鉦𠊚󱁕都饒,kẻ chiêng người trống đua nhau
捲簾花鐄㝵𢭸勾欄,cuốn rèm hoa vàng người tựa câu lan
实𢚸𠇮拱㝹㝹𢚸㝵,thiệt lòng mình cũng nao nao lòng người
𠀧軍指𦰟旗桃,Ba quân chỉ ngọn cờ đào
仍𠊛清歷呐𫥨貴權,những người thanh lịch nói ra quý quyền
情人吏﨤情人,Tình nhân lại gặp tình nhân
㩒巢待渃除沖特󰅹,cắm sào đợi nước chờ trong được nào
乂安九府二十七縣二州,nghệ an cửu phủ nhị thập thất huyện nhị châu
古典,cổ điển
𠰺迻法寶𨖅侯師兄,Dạy đưa pháp bảo sang hầu sư huynh
綵絨束束𦂾爫色間,thái nhung thúc thúc dệt làm sắc gian
喉嚨狂𦙥,hầu lung cuống họng
意罕𦧘𥸷摙職䏾朱𢧚𡥵字買𭉩𫥨,ấy hẳn thịt xôi lèn chắc bụng cho nên con chữ mới vòi ra
孫威肃公文壁明宗時太保曾孫章肃國上侯元旦藝宗時司徒亦有顯名,Tôn Uy Túc công Văn Bích Minh Tông thời Thái bảo Tăng tôn Chương Túc quốc thượng hầu Nguyên Đán Nghệ Tông thời Tư đồ diệc hữu hiển danh
辛卯晉泰始七年吳建衡三年,Tân Mão Tấn Thái Thuỷ thất niên Ngô Kiến Hành tam niên
呐停嗹嗍㖫𠲕,nói đừng liến láu lăng nhăng
惠皇𠽋唸固𢚸啌𠸦,huệ hoàng nắc nỏm có lòng khong khen
倚蘭皇后󰇵甍𠢞𢧚,ỷ lan hoàng hậu buông mành giúp nên
南圻,nam kỳ
眾爭饒典𫏾排𥛉,chúng tranh nhau đến trước bày lạy
中元年大赦稱鱔皇尋改文皇群臣上尊號曰啓天立極至仁彰孝皇帝,Trung Nguyên niên đại xá xưng Thiện hoàng tầm cải văn hoàng quần thần thượng tôn hiệu viết Khải Thiên Lập Cực Chí Nhân Chương Hiếu Hoàng đế
𡄎庒咹㕵之𣈙,căm chẳng ăn uống chi rày
二十八日帝走至日昭坊前衛士追獲之納𭁈簡脩公繫麗景門,Nhị thập bát nhật đế tẩu chí Nhật Chiêu phường tiền vệ sĩ truy hoạch chi nộp dữ Giản Tu công hệ Lệ Cảnh môn
𫚳𣋚催脱𧗱棱,Chim hôm thoi thót về rừng
其各祭钱米並隨大中小社應出有差以省民費,kì các tế tiền mễ tịnh tuỳ đại trung tiểu xã ưng xuất hữu sai dĩ tỉnh dân phí
十二月節制府出兵山南攻畧嘉遠奉化而還,Thập nhị nguyệt Tiết chế phủ xuất binh Sơn Nam công lược Gia Viễn Phụng Hoá nhi hoàn
函封漢使節置塞上即大庾嶺名好為謾辝欺詐之語也以謝罪𭛁兵守要害處,hàm phong hán sứ tiết trí tái thượng tức đại dũ lĩnh danh hảo vi mạn từ khi trá chi ngữ dã dĩ tạ tội phát binh thủ yếu hại xứ
嗔亭底㗂朱饒梗花𡦂特羣牟在些,xin đừng để tiếng cho nhau cành hoa giữ được còn màu tại ta
泊鐄無數提多回功柴拯兑戈調之,bạc vàng vô số đề đa hồi công thầy chẳng đoái qua điều gì
漢明𠫾畧就塲,hán minh đi trước tựu trường
理由,lý do
𤾓𢆥併局󰣃𧷺,trăm năm tính cuộc vuông tròn
梞椚泊󱣦,gậy mun bạc bịt
在位五年,Tại vị ngũ niên
眾,chúng
尚崇打惮𦋦嘲,sượng sùng đánh dạn ra chào
𡶀廊盈𪀄部伴,núi láng giềng chim bầu bạn
順以詩献,thuận dĩ thi hiến
󰅹台廊𥯎冬移固尼𢄂舘固如𠊚些,nào hay làng xóm đông dày có nơi chợ quán có nhà người ta
副掌國政太尉崇國公開府爲䧺威府,Phó chưởng quốc chính Thái uý Sùng Quốc công khai phủ vi Hùng Uy phủ
包𣇞芒現細𣈜𦓿耚朱𠃩穭尼󰝂招,bao giờ mang hiện tới ngày cày bừa cho chín lúa này đem gieo
䝨之甲子㝵𣈙庒安,hèn chi giáp tí ngày rầy chẳng an
𣈜時支塸於散店時差㝵禀申,ngày thì chia khu ở tản đêm thì sai người bẩm thân
花那花示𣈗湄老濃,hoa na hoa thị ngày mưa não nùng
解寃立󰜋弹長边滝,Giải oan lập một đàn tràng bên sông
㦖孕榾󱏹𨖅𱘞覺,Muốn dựng cột buồm sang bến giác
象拱固緣柴四丕,tuồng cũng có duyên thầy tớ vậy
固馭顛全固馭黄󱗽,có ngựa đen tuyền có ngựa vàng đỏ
閉𥹰𬮌聖預𪜝,bấy lâu cửa thánh dựa kề
朋蒸形鳩善,bằng chưng hình cưu thẹn
帝日夜多方攻逼以勞擾之,đế nhật dạ đa phương công bức dĩ lao nhiễu chi
撫𢬣摺昭𠬠欺唭𨱽,vỗ tay đập chiếu một khi cười dài
𠼯尸𦋦朱𪇍奴擂,hở thây ra cho quạ nó lôi
紫微䀡𢼂朱𠊛数柴柴底朱𧋆奴跑,tử vi xem số cho người số thầy thầy để cho ruồi nó bâu
咍更思𪜀巴胞,hai cánh tay là ba bào
九月大兵進至乂安處次于真福安塲,Cửu nguyệt đại binh tiến chí Nghệ An xứ thứ vu Chân Phúc An Trường
婿𡗶󰠲奇𦥃英襖󱏹,rể trời đâu cả đến anh áo buồm
帝以祝非望族姓改姓范遇舊名堅邁舊名固俱受業于阮士固,Đế dĩ Chúc phi vọng tộc tính cải tính Phạm Ngộ cựu danh Kiên Mại cựu danh Cố cụ thụ nghiệp vu Nguyễn Sĩ Cố
然皆浚歛軍民以求媚,Nhiên giai tuấn liễm quân dân dĩ cầu mị
𠱤噲𡗉例,dối tâng nhiều lời
花誓竹動麻澄,hoa thề trúc động mà chừng
盃特𬯩󰝋,vội được rời ra
呫吒翁𦃿茄𢬣𢱖󰠳𫽄𢱖𢱖𬆄𠓨𦛊,chém cha ông vải nhà tay mó đâu chẳng mó mó ngay vào l
𣩂󰑼体魄群󰑼精𮎦,Chết là thể phách còn là tinh anh
默㝵戈些䐗戈,mặc người qua ta chửa qua
𩛜辰咹𫈨咹芌𠤆𧡊穭𥣒𣎃𠄩麻𢜠,đói thì ăn ráy ăn khoai chớ thấy lúa trỗ tháng hai mà mừng
刑科論刑部審讞之乖宜工科檢工部課程之勤,hình khoa luận hình bộ thẩm nghiện chi quai nghi công khoa kiểm công bộ khoá trình chi cần
渚於淫蒸州恪舘客丕,chớ ở dầm chưng châu khác quán khách vậy
公并餘黨尽斬之,công tịnh dư đảng tận trảm chi
𩙌沕𦠳𡽫嗃勒側㳥洊𩈘渃𢯞竜蓬,gió vẩn sườn non kêu lắc rắc sóng dồn mặt nước vỗ long bong
武𢃄等宜庭奏奸状牧捕繋獄而誅之可也,vũ đái đẳng nghi đình tấu gian trạng mục bổ hệ ngục nhi tru chi khả dã
㐌咍払𥘀爲情,Đã hay chàng nặng vì tình
𨃴𩌂銀礙課𠓨宮,gót giày ngần ngại thuở vào cung
梓宫𭛁引何假於宰相辟人有司用計而後得行哉盖陳家寬厚有餘而嚴重不足故也,Tử cung phát dẫn hà giả ư Tể tướng bích nhân hữu ti dụng kế nhi hậu đắc hành tai Cái Trần gia khoan hậu hữu dư nhi nghiêm trọng bất túc cố dã
明帝從之,minh đế tòng chi
粓咹拯特𤷍㾆,cơm ăn chẳng được gầy nhom
𡨧堆共㝵君子,tốt đôi cùng người quân tử
原𠊛觥橘󰠳賒,Nguyên người quanh quất đâu xa
𮎦雄㗂㐌噲浪,Anh hùng tiếng đã gọi rằng
魚謹𠫾𥽤枚𫼻特,ngớ ngẩn đi xia may vớ được
有氣化然後有形化莫非陰陽二氣也,Hữu khí hoá nhiên hậu hữu hình hoá mạc phi âm dương nhị khí dã
漢蒼命以京軍填塞之,Hán Thương mệnh dĩ kinh quân điền tái chi
𤒛󰸊𠃩󰸊𦧘󰸊,nấu nhừ chín nhừ thịt nhừ
󰜋払皮擢青春形容沚淬襖巾妙揚,một chàng vừa trạc thanh xuân hình dong chải chuốt áo khăn dịu dàng
君子﨤𩂀運蹇,quân tử gặp cơn vận kiển
本朝仁宗又命修史潘孚先續編自陳太宗以下至明人睘國皆以大越史記名,Bản triều Nhân Tông hựu mệnh tu sử Phan Phu Tiên tục biên tự Trần Thái Tông dĩ hạ chí Minh nhân hoàn quốc giai dĩ Đại Việt sử kí danh
𠬠𠇮坤別爫牢,một mình khôn biết làm sao
作行殿於慈廉縣名由芽社以閭閻人分置官属文武進朝綏等既立天憲時黎文前為順化總兵綏有書回於文前,Tác hành điện ư Từ Liêm Huyện danh Do Nha xã dĩ lư diêm nhân phân trí quan thuộc văn vũ tiến triều Tuy đẳng ký lập Thiên Hiến thời Lê Văn Tiền vi Thuận Hoá Tổng binh Tuy hữu thư hồi ư Văn Tiền
將甘醴及桓治率吏民共攻岱岱擊破之,tướng Cam Lễ cập Hoàn Trị suất lại dân cộng công Đại Đại kích phá chi
庒迷為色𪽝醝為情,chẳng mê vì sắc bởi say vì tình
壬申洪福元年莫崇康七年明隆慶六年春正月帝祀天地于南郊行禮,Nhâm Thân Hồng Phúc nguyên niên Mạc Sùng Khang thất niên Minh Long Khánh lục niên xuân chính nguyệt Đế tự thiên địa vu Nam Giao hành lễ
𦽎桃花𠵌㗂竹默𫵞麻𢀨,lộc đào hoa nghe tiếng trúc mặc vẻ mà sang
倍傍𦲿用花淶,Vội vàng lá rụng hoa rơi
十二月𠕋惠武大王國瑱長女徽聖公主為儷聖皇后,thập nhị nguyệt sách huệ vũ đại vương quốc chẩn trưởng nữ huy thánh công chúa vi lệ thánh hoàng hậu
𦝄󰞴娘襘𠀧蜍𫗄枚,trăng khuya nương gối bơ thờ gió maị
󰘩流窒墨紅裙,Phong lưu rất mực hồng quần
𢴑𢬣𨷑󰘚朱𥚆,dắt tay mở mặt cho nhìn
󰆙圣𬮦熙熙𩈘𬦄,đức thánh quan hây hây mặt đỏ
椿萱󱳮怍掣包,xuân huyên lo sợ xiết bao
明太祖一崩喜功好大之貪得我國解縉𡸈不知言之觸怒哉乃爲國不顧身也,Minh Thái Tổ nhất băng hỉ công hảo đại chi tham đắc ngã quốc Giải Tấn há bất tri ngôn chi xúc nộ tai Nãi vi quốc bất cố thân dã
坤朱𠊛𠰺𢘽朱𠊛傷,khôn cho người dạy dại cho người thương
𠖿蒸花芙容尼𬇚𤁘,rụng chưng hoa phù dung nơi ao trong
點𠕋,chấm sách
奏戈塊罪逴𣦍𧗱茄,tâu qua khỏi tội rước ngay về nhà
󰜏󱮛𠫾𢄂𡗶𩅹丐𩵽丐鯜𠫾迻󰜏󱮛,bà còng đi chợ trời mưa cái tom cái tép đi đưa bà còng
𣖠𥪸,chốt đứng
凡道經神祠命官致祭祈軍也,Phàm đạo kinh thần từ mệnh quan trí tế kì quân dã
擲擲𥾽肝渚𥙩𫯳,trạnh trạnh bền gan chửa lấy chồng
徐浪役意低朱默娘,Từ rằng Việc ấy ĐÂY cho mặc nàng
㤕払妾沛𨀈移蹎𫥨,xót chàng thiếp phải bước dời chân ra
無明歇菩提添𤎜,vô minh hết bồ đề thêm sáng
海陽道監察御史楊淳以鞫獄事被誣告免官,Hải Dương đạo Giám sát Ngự sử Dương Thuần dĩ cúc ngục sự bị vu cáo miễn quan
悟特卽時果證如來,ngộ được tức thì quả chứng như lai
初九日郭有嚴等使明将還陛辝,sơ cửu nhật quách hữu nghiêm đẳng sứ minh tương hoàn bệ từ
更昂𦮲育边皮妻妻,cành ngang rễ dọc bên bờ lê thê
易󰝂𤗖󰹙朱朋曷珠,dễ đem mảnh ngói cho bằng hạt châu
隔𢆥𩄲萡賒賒,Cách năm mây bạc xa xa
娘浪㐌决𠬠皮,nàng rằng đã quyết một bề
右丁朝二帝起戊辰終庚辰凣十三年,Hữu Đinh triều nhị đế khởi Mậu Thìn chung Canh Thìn phàm thập tam niên
檑駒皮𢶢埮𨱽車香娘㐌順塘歸寧,roi câu vừa gióng dặm trường xe hương nàng đã thuận đường quy ninh
范猷㐌反吏𡀪衛京,phạm du đã phản lại vời về kinh
帝不得已以天城公主下嫁國峻以應天田二千頃還忠誠王聘禮,đế bất đắc dĩ dĩ thiên thành công chúa hạ giá quốc tuấn dĩ ứng thiên điền nhị thiên khoảnh hoàn trung thành vương sính lễ
傳𠁀空𢧚𠃣啜𫥨𡗉,chuyện đời không nên ít xuýt ra nhiều
功𫼔󱁲𫽄舌催𡗋由,công đeo đuổi chẳng thiệt thòi lắm ru
戰不勝乃議曰進兵攻勦勍敵已經九月不能成功,chiến bất thắng nãi nghị viết Tiến binh công tiễu kình địch dĩ kinh cửu nguyệt bất năng thành công
三将分兵攻勦安勇武寧等縣,tam tướng phân binh công tiễu yên dũng vũ ninh đẳng huyện
丁巳五年宋紹興一年春正月乂安州驛奏真臘将破蘇棱㓂本州,Đinh Tị ngũ niên Tống Thiệu Hưng nhất niên Xuân chính nguyệt Nghệ An châu dịch tấu Chân Lạp tướng Phá Tô Lăng khấu bản châu
翁喬,Ông Kiều
帝聞之曰行遣省官也審刑院官也皆予所信任,Đế văn chi viết Hành khiển sảnh quan dã Thẩm hình viện quan dã giai dư sở tín nhiệm
卞遣𣦆詔边東边西,bèn khiến trải chiếu bên đông bên tây
占人乃散,Chiêm nhân nãi tán
伴𫅜率𢧚蒸伴結,bạn lành thoắt nên chưng bạn ghét
教授阮昭甫為監察御史昭甫上疏有可采故也,giáo thụ Nguyễn Chiêu Phủ vi Giám sát ngự sử Chiêu Phủ thượng sớ hữu khả thái cố dã
鄰近茹𢀭奴𩛷𥼲,lân cận nhà giàu no bữa cám
試官满三年受實職准為初考,Thí quan mãn tam niên thụ thực chức chuẩn vi sơ khảo
其本裏著空,Kì bản lí trứ không
化𦋦𠽔呐拱奇,hoá ra thưa nói cũng kỳ
缺名檻送京師令斬之于草津,khuyết danh hạm tống Kinh sư lệnh trảm chi vu Thảo Tân
安置,an trí
󰅹伶󰅹乍󰅹盘𠀧錢爫𫳵𥺊爫𫳵棟󰃉爫𫳵,nào lềnh nào chạ nào bàn ba tiền làm sao gạo làm sao đóng góp làm sao
况以至仁而伐不仁會見󰲛尸而皆就縛,Huống dĩ chí nhân nhi phạt bất nhân hội kiến dư thi nhi giai tựu phọc
權而權已誅公羡矣,Quyền nhi Quyền dĩ tru Công Tiễn hĩ
爾使爾妾受領,Nhĩ sử nhĩ thiếp thụ lĩnh
人強請之嗣君徐文通弄筆之遺詔雖若不名其可得乎有國家者當以此為戒,nhân cường thỉnh chi tự quân từ văn thông lộng bút chi di chiếu tuy nhược bất danh kì khả đắc hồ hữu quốc gia giả đương dĩ thử vi giới
或欺托形卞爫蒸𡛔半漿,hoặc khi thác hình bèn làm chưng gái bán tương
𤳆,trai
三月十九日雷震大興門外七處,Tam nguyệt thập cửu nhật lôi chấn Đại Hưng môn ngoại thất xứ
吏低碎妸翁西脿󱦯,lại đây tôi gả ông tây béo sồ
第二長真草書,đệ nhị trường chân thảo thư
吝吝𣈜󰊄店𦝄,lần lần ngày gió đêm trăng
賜資有差,tứ tư hữu sai
革命,cách mạng
感傷,cảm thương
無福𥙩𠀲𪨅名奴咹奴󱉿散情奴𠫾,vô phúc lấy đứa trẻ ranh nó ăn nó bỏ tan tành nó đi
喂金郎唉金郎催催妾㐌負払自低,ôi kim lang hỡi kim lang thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây
𤾓𢆥誓󰝸揞琴船埃,Trăm năm thề chẳng ôm cầm thuyền ai
惟裴應斗以宋朝孫何科巵言日出對故講之,Duy Bùi Ứng Đẩu dĩ Tống triều Tôn Hà Khoa chi ngôn Nhật xuất đối cố giảng chi
𩃳銀漢欺𥊚欺𤍊,bóng ngân hán khi mờ khi tỏ
冲欺幽暗最沁,trong khi u ám tối tăm
奉蜍香𤐡底名𫔬𠁀,phụng thờ hương khói để danh muôn đời
俸󰠳江使現󱚢金龜,bỗng đâu giang sứ hiện vào kim quy
󰠃饒結伴同心,cùng nhau kết bạn đồng tâm
群臣加上尊號曰順天睿武祥靈感應寬仁廣孝皇帝,Quần thần gia thượng tôn hiệu viết Thuận Thiên Duệ Vũ Tường Linh Cảm Ứng Khoan Nhân Quảng Hiếu Hoàng Đế
謝𢚸𥛉畧𡑝𩄲,Tạ lòng lạy trước sân mây
其極而言未免篡也非有仁義之舉暴白於天下快眾目之欣覩如湯武之革命也,kì cực nhi ngôn vị miễn soán dã phi hữu nhân nghĩa chi cử bạo bạch ư thiên hạ khoái chúng mục chi hân đổ như thang vũ chi cách mệnh dã
等徐渃典𢧚󰟯群圭,Đứng chờ nước đến nên dường còn quê
𨃴頭娘仍𥐆𨱽咀嘆,Gót đầu nàng những vắn dài thở than
九真郡功曹李祚保郡内附晉璜遣將攻之不克,cửu chân quận công tào lí tộ bảo quận nội phụ tấn hoàng khiển tướng công chi bất khắc
傷台瓢浡分勞刀,thương thay bèo bọt phận lao đao
桃𡽫𣌋料車絲及時,"Đào non sớm liệu xe tơ kịp thì"""
𡗶收䏾鵶豸他羅,trời thâu bóng ác giãi tha la
𨅉󱘖暈桂𤐝㙴,lững lờ vầng quế soi thềm
𢯏𢴾朝曆習妙樣清,bẻ bai chiều lịch dập dìu dáng thanh
冬十月庚辰小侍衛李崇献六眸龜胷中有籒文八字,đông thập nguyệt canh thìn tiểu thị vệ lí sùng hiến lục mâu quy hung trung hữu trứu văn bát tự
歇虚歇海𥚆饒,Hớt hơ hớt hải nhìn nhau
買噠𥏍󰑼陽襖𧵑腰,mới đặt tên là dương ảo của yêu
墨𡱩𣃱𧷺𡢐󰘂圣,mực thước vuông tròn sau cửa thánh
𦖑𠳒払拱𠄩唐信𪟽,Nghe lời chàng cũng hai đường tin nghi
有訴告事𤼵付廷臣議盡得情状論梟首以正條律,hữu tố cáo sự phát phó đình thần nghị tận đắc tình trạng luận kiêu thủ dĩ chính điều luật
仁宗皇帝諱昑聖宗長子母元聖天感皇太后以元豊八年戊午十一月十一日誕生得聖人之精道貌之粹紫磨疑色体質輝全神氣光彩两宫奇之命曰金仙,nhân tông hoàng đế huý khâm thánh tông trưởng tử mẫu nguyên thánh thiên cảm hoàng thái hậu dĩ nguyên phong bát niên mậu ngọ thập nhất nguyệt thập nhất nhật đản sinh đắc thánh nhân chi tinh đạo mạo chi tuý tử ma nghi sắc thể chất huy toàn thần khí quang thái lưỡng cung kì chi mệnh viết kim tiên
体徐群𨅸𡨌𡗶猪猪,Thấy Từ còn đứng giữa trời trơ trơ
冬十月會試天下士人,đông thập nguyệt hội thí thiên hạ sĩ nhân
扽茹唉暫朱娘翥真,Dọn nhà hãy tạm cho nàng CHỨA chân
𣱆王𣱆武𠬠茹買󱫢,họ vương họ vũ một nhà mới xênh
此所謂知治國之道使民之誼也,thử sở vị tri trị quốc chi đạo sử dân chi nghị dã
󰜋念鐄𥒥𢪲𫼛,một niềm vàng đá nâng niu
𠀧𦝄印那禅門𢪀悁属貝麻𠹚𠳿共,ba trăng nấn ná thiền môn nghĩ quen thuộc với mà van vỉ cùng
丐𫄺,cái chĩnh
冬十月選補諸軍部調役,Đông thập nguyệt tuyển bổ chư quân bộ điều dịch
𣌌𪱎𠇍隻𦝄𧷺𠇍𣎀,tua rua mấy chiếc trăng tròn mấy đêm
牢特蒸鎌斬邪,sao được chưng gươm chém tà
僥嗷𫢩𣷷埋潭,nghêu ngao nay bến mai đầm
由是黃洞蠻引環王入寇,do thị hoàng động man dẫn hoàn vương nhập khấu
𠳨𡥵玉兎陀包歲,hỏi con ngọc thỏ đà bao tuổi
袩戈師買𠰺戈,xem qua sư mới dạy qua
刼初㐌唪塘修刼尼𫽄矯填蒲買吹,kiếp xưa đã vụng đường tu kiếp này chẳng kẻo đền bù mới xuôi
塵縁𪮴歇是非庄兮,trần duyên rũ hết thị phi chẳng hề
玉花𨀈󰞘呈排,ngọc hoa bước xuống trình bày
填欺󰘂孛󰜋圩香,đền khi cửa bụt một vò hương
強悁属󰞺強𢺤𢬢情,càng quen thuộc nết càng dan díu tình
調扲牒典𨎠案覩跪讀,đều cầm điệp đến trước án đỏ quỳ đọc
奉上皇居天長行宫諸皇子侍上皇,phụng thượng hoàng cư thiên trường hành cung chư hoàng tử thị thượng hoàng
槊槊意肝咍意𨫊咍霜秋𤁕月秋󱝶,giáo giáo ấy gan hay ấy sắt hay sương thu lạt nguyệt thu tròn
𢪱𢬣嗔𡄎𧗱𢖖貝,vắt tay xin ngẫm về sau với
以,Dĩ
共𠑬𪳼邒󰋇囬𢚸伤君子別𠁀󰅹派,cùng nhau chưa đặng mấy hồi thương người quân tử biết đời nào phai
牢渚脱塊女兒常情,sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình
定期貢税拠𢆥称臣朝貢󱚢爫碎吳,định kỳ cống thuế cứ niên xưng thần triều cống vào làm tôi ngô
聖人不以敗諱特書以示榮子讐戰也,Thánh nhân bất dĩ bại huý đặc thư dĩ thị vinh tử cừu chiến dã
丙辰八年莫光寶三年明嘉靖三十五年春正月二十四日帝崩無嗣,Bính Thìn bát niên Mạc Quang Bảo tam niên Minh Gia Tĩnh tam thập ngũ niên xuân chính nguyệt nhị thập tứ nhật Đế băng vô tự
改路爲府改鎮為州改路安撫使為知府鎮府為同知府轉運爲知縣巡察為縣承社官為社長,Cải lộ vi phủ cải trấn vi châu cải lộ an phủ sứ vi tri phủ trấn phủ vi đồng tri phủ chuyển vận vi tri huyện Tuần Sát vi Huyện thừa Xã quan vi Xã trưởng
渚摸𧯄𤞻女秩𢬣,chớ mó hang hùm nữa mất tay
𢪰𬃻,ngắt trái
妬埃𢴑䋦絲萌朱衝,Đố ai dứt mối tơ mành cho xong
後日宣又以黨死,Hậu Nhật Tuyên hựu dĩ đảng tử
十五日即皇帝位改元大赦稱義皇,thập ngũ nhật tức hoàng đế vị cải nguyên đại xá xưng nghĩa hoàng
𠳨𦋦娄買别浪,hỏi ra sau mới biết rằng
莫不扼腕争先持䋲待試,mạc bất ách uyển tranh tiên trì thằng đãi thí
悲除英渚倍𧗱,bây giờ anh chớ vội về
唈噁,ập ụa
重要,trọng yếu
底朱些吏爫務𣎃𫡵,để cho ta lại làm mùa tháng năm
鄭念𢖵景家香,Chạnh niềm nhớ cảnh gia hương
明日守度率群臣邀駕還京師,Minh nhật Thủ Độ suất quần thần yêu giá hoàn kinh sư
任囂趙佗帥師來侵,Nhâm Ngao Triệu Đà suý sư lai xâm
十八日勑諭天下文武官員及百姓等朕惟人之所以異於禽獸者以其有禮之为防範也,thập bát nhật sắc dụ thiên hạ văn võ quan viên cập bách tính đẳng trẫm duy nhân chi sở dĩ dị ư cầm thú giả dĩ kì hữu lễ chi vi phòng phạm dã
𤽗張生性本咍疑域,ngươi trương sinh vốn tính hay ngờ vực
𧋻𣁔噲浪昆螓,rắn lớn gọi rằng con trăn
寳貝黄泊蒸翥苔汜耨麻𤁕囉外,bảo bối vàng bạc chưng chứa đầy rẫy náu mà lọt ra ngoài
𠊛國色几天才情𥪝如㐌󰘚外群𠲖,người quốc sắc kẻ thiên tài tình trong như đã mặt ngoài còn e
庚申三年莫光寶七年明嘉靖三十九年正月太師鄭檢差諸将領兵攻破洪州快州先興等府所至克捷,Canh Thân tam niên Mạc Quang Bảo thất niên Minh Gia Tĩnh tam thập cửu niên chính nguyệt Thái sư Trịnh Kiểm sai chư tướng lĩnh binh công phá Hồng Châu Khoái Châu Tiên Hưng đẳng phủ sở chí khắc tiệp
目,mục
帝之𭓇博槩見其端,đế chi học bác khái kiến kì đoan
湖箕深瀋溇羕𠇍,hồ kia thăm thẳm sâu dường mấy
丙辰𤤻師,Bính Thìn ban sư
因賜勑曰昔平定交趾爾充輸誠効義歸心朝廷朕嘉爾誠授以官職,nhân tứ sắc viết tích bình định giao chỉ nhĩ sung thâu thành hiệu nghĩa quy tâm triều đình trẫm gia nhĩ thành thụ dĩ quan chức
帝惧請降北歸薨,đế cụ thỉnh hàng bắc quy hoăng
冬十月十八日大駕𭛁行征哀牢,đông thập nguyệt thập bát nhật đại giá phát hành chinh ai lao
𠊚𠊚𫀅体傷喂,người người xem thấy thương ôi
黃貫之黎渭叟枚秀夫同栻等三十人,hoàng quán chi lê vị tẩu mai tú phu đồng thức đẳng tam thập nhân
渃,nước
己卯八年宋元符二年,Kỉ Mão bát niên Tống Nguyên Phù nhị niên
𩵜𫽄咹𪉥𩵜𤹕𡥵𠴜吒媄𤾓塘𡥵虚,cá không ăn muối cá ươn con cãi cha mẹ trăm đường con hư
秋七月立寵姬缺名為天感皇后封皇子日中為奉乾王其餘皇子皆封侯,thu thất nguyệt lập sủng cơ khuyết danh vi thiên cảm hoàng hậu phong hoàng tử nhật trung vi phụng càn vương kì dư hoàng tử giai phong hầu
至是令󰇼銀未行而止,chí thị lệnh thái ngân vị hành nhi chỉ
帝命旨揮吳,Đế mệnh chỉ huy Ngô
除些蒸𧣳城,chờ ta chưng góc thành
福王與兵卒相爭奪路走入龍州,phúc vương dữ binh tốt tương tranh đoạt lộ tẩu nhập long châu
油朱日月𤑟𤉜,dầu cho nhật nguyệt rõ ràng
鑽󰑼寬󰑼錐,toản là khoan là dùi
󰜏𫅷㐌𫤯𨑮𦊛,bà già đã tám mươi tư
程度,trình độ
人民道笋者處死,Nhân dân đạo duẫn giả xử tử
甲申四年元至正四年春二月茶鄕人吳陛聚眾於安阜山為盗,giáp thân tứ niên nguyên chí chính tứ niên xuân nhị nguyệt trà hương nhân ngô bệ tụ chúng ư yên phụ sơn vi đạo
丙寅八年明天六年啓遣正使阮進用陳瑋副使杜克敬阮自彊裴必勝阮瀨等二部如明歳貢,Bính Dần bát niên Minh Thiên lục niên Khải khiển chánh sứ Nguyễn Tiến Dụng Trần Vĩ phó sứ Đỗ Khắc Kính Nguyễn Tự Cường Bùi Tất Thắng Nguyễn Lại đẳng nhị bộ như Minh tuế cống
菸𨑗天下󱙯󱮶𫔬𫢫,ở trên thiên hạ sửa sang muôn đời
及至黄使以火噐大銃一齊射之大破賊壘,Cập chí Hoàng sử dĩ hoả khí đại súng nhất tề xạ chi đại phá tặc luỹ
丐彼𥪝𡓇,cái vỉ trong chõ
𤽸銀詔素創光甕銅,trắng ngần chiếu tố sáng quang ống đồng
既而以寕疾死惟諒回國,kí nhi dĩ ninh tật tử duy lượng hồi quốc
以時哼才藝較淳風輩不啻千百倍蓰而濫居門下省兼知西道何也,dĩ thì hanh tài nghệ giảo thuần phong bối bất thí thiên bách bội tỉ nhi lạm cư môn hạ tỉnh kiêm tri tây đạo hà dã
鵉浪史馬經𡑝,loan rằng sử mã kinh lân
郑歆𧗱細寒江,trịnh hâm về tới hàn giang
𠊛兜麻吏固𠊛精麻,Người đâu mà lại có người tinh ma
二鎮諸舊将及豪傑之士多歸之軍聲益銳,nhị trấn chư cựu tướng cập hào kiệt chi sĩ đa quy chi quân thanh ích nhuệ
知運以有質城中之功後贈元舅關内侯,tri vận dĩ hữu chất thành trung chi công hậu tặng nguyên cữu quan nội hầu
𠄼更㐌𢷀歇陵陵,năm canh đã giũ hết lâng lâng
𠸦浪價𤁕盛唐,khen rằng giá lạt thịnh đường
乙酉唐咸通六年,ất dậu đường hàm thông lục niên
命南軍府都督同知阮德忠等徃監安󰘊討草賊許前殺後奏,Mệnh Nam quân phủ đô đốc đồng tri Nguyễn Đức Trung đẳng vãng giám An Bang thảo thảo tặc hứa tiền sát hậu tấu
傳佳欣󱫅𧞿,chuyện dai hơn chão rách
游騎副将軍黎弄等從順每州道以扼其吭,Du kị phó tướng quân Lê Lộng đẳng tòng Thuận Mỗi châu đạo dĩ ách kì khang
司徒文惠公光朝卒,tư đồ văn huệ công quang triều tốt
申禁鬪鷄圍棊賭博及巫覡僧妮等事,thân cấm đấu kê vi kì đổ bác cập vu hích tăng ni đẳng sự
滝汵𣜾計󱚢󰠲群英滝𣷳秃頭麻𫥨,sông gâm chưa kể vào đâu còn anh sông đáy trọc đầu mà ra
󰀎󰑼蝴蝶咍󰑼莊生,Ấy là hồ điệp hay là Trang sinh
如郊天告廟聖節正旦則行大朝禮皇帝服衮冕升寶座百官具朝服朝冠,như giao thiên cáo miếu thánh tiết chính đán tắc hành đại triều lễ hoàng đế phục cổn miện thăng bảo toà bách quan cụ triều phục triều quan
𥘉益稷未生時太宗夢見臣人有三眼從天而下言於太宗曰臣為上帝所責願託於帝,Sơ Ích tắc vị sinh thời Thái Tông mộng kiến thần nhân hữu tam nhãn tòng thiên nhi hạ ngôn ư Thái Tông viết Thần vi Thượng đế sở trách nguyện thác ư Đế
然然群𥪸墫蹎𠓨𨦩,nhơn nhơn còn đứng chôn chân vào vòng
胡虜𥘉臨境昭國奏昭文在宣光應在上呼胡虜矣,hồ lỗ sơ lâm cảnh chiêu quốc tấu chiêu văn tại tuyên quang ứng tại thượng hô hồ lỗ hĩ
改即墨鄕為天長府宫曰重光宫又别構嗣君來朝所御之宫曰重華宫,cải tức mặc hương vi thiên trường phủ cung viết trùng quang cung hựu biệt cấu tự quân lai triều sở ngự chi cung viết trùng hoa cung
方政等至縱兵擊之,Phương Chính đẳng chí túng binh kích chi
沉𠖤𤁕𤌋󰊄迻𢯦簾,Trầm bay nhạt khói gió đưa lay rèm
廟諱凣九顯祖汀顯慈諱郭宣祖諱曠貞慈諱蒼太祖諱利恭慈諱陳太宗諱龍宣慈諱英仁宗諱基今上御名諱誠光淑皇太后諱瑤,Miếu huý phàm cửu Hiển Tổ Đinh Hiển Từ huý Quách Tuyên Tổ huý Khoáng Trinh Từ huý Thương Thái Tổ huý Lợi Cung Từ huý Trần Thái Tông huý Long Tuyên Từ huý Anh Nhân Tông huý Cơ Kim thượng ngự danh huý Thành Quang Thục Hoàng thái hậu huý Dao
欺𧗱渃魯傑陳道王,Khi về nước Lỗ Kiệt Trần đạo vương
梅生𬂙𥉬𤑟娘小姐,mai sinh trông lét rõ nàng tiểu thư
夏四月十四日帝復領眾回藍山,Hạ tứ nguyệt thập tứ nhật Đế phục lĩnh chúng hồi Lam Sơn
就照原舊地名,tựu chiếu nguyên cựu địa danh
陪從兵部尙書少保頴郡公致仕阮悌卒,bồi tụng binh bộ thượng thư thiếu bảo dĩnh quận công trí sĩ nguyễn đễ tốt
五月十六日有雲氣在日上者如牛伏暈,Ngũ nguyệt thập lục nhật hữu vân khí tại nhật thượng giả như ngưu phục vựng
詠厨館使,vịnh chùa quán sứ
帝因命天爵徧入大臣家驗㸔明白,đế nhân mệnh thiên tước biến nhập đại thần gia nghiệm khán minh bạch
閉迡𩙌匝湄沙,BẤY chầy gió táp mưa sa
报恩耒仕者𫌵,Báo ân rồi sẽ GIẢ thù
乙酉始御天安殿視朝,Ất Dậu thuỷ ngự Thiên An điện thị triều
司農州首領何永禄献赤馬生距,tư nông châu thủ lĩnh hà vĩnh lộc hiến xích mã sinh cự
人于同禄山,nhân vu đồng lộc sơn
𬂙澄宮漢󰋇重賖,trông chừng cung hán mấy trùng xa
󰝡𠊛𢩽𫴋汫台,đem người rẫy xuống giếng thơi
草庵妬拱𧵆掑庄賒,Thảo am đó cũng gần kề chẳng xa
分𠾷,phần biếu
弋弋名傳劄𥮋絹,dặc dặc danh truyền chép thẻ quyên
賜杜珙進士及第杜直等三人進士出身阮壽椿等二十人同進士出身,Tứ Đỗ Cung Tiến sĩ cập đệ Đỗ Trực đẳng tam nhân Tiến sĩ xuất thân Nguyễn Thọ Xuân đẳng nhị thập nhân đồng Tiến sĩ xuất thân
󱢂南𪰬㐌迻春戈夏,gió nam rày đã đưa xuân qua hè
𡶀南山高位位,núi nam sơn cao vợi vợi
其以明年正月改大寶初年,kì dĩ minh niên chính nguyệt cải đại bảo sơ niên
暫時,tạm thời
𢪀哴佛固良緣𤿤慈弭請󰘂禅𢌌𣾺,nghĩ rằng phật có lương duyên bè từ nhẹ thểnh cửa thiền rộng khơi
控御邊陲保安方民,khống ngự biên thuỳ bảo an phương dân
命興孝王討平牛吼蠻,mệnh hưng hiếu vương thảo bình ngưu hống man
祿陶季容之子,Lộc Đào Quý Dung chi tử
琴貴有眾僅萬人,cầm quý hữu chúng cẩn vạn nhân
廊制㐌𧿨𧗱𫅷歇緣,làng chơi đã trở về già hết duyên
太平󰁰斫𪿒𤼸,thái bình mươi chước ngại dâng
洒嗔湥淚朱𠊛托寃,rảy xin giọt lệ cho người thác oan
蔡茄之捷軍聲大振所謂復讐之󰁮也,Thái Già chi tiệp quân thanh đại chấn sở vị phục thù chi cử dã
漢蒼遣東路太守黃晦卿督民夫,Hán Thương khiến Đông lộ thái thú Hoàng Hối Khanh đốc dân phu
凣其臣庶咸悉聞知,phàm kì thần thứ hàm tất văn tri
官陣連𠰺炪茹各柴哿於丕沛焒折,quan giận liền dạy đốt nhà các thầy cả ở vậy phải lửa chết
文章關國家之氣運寂寂則茅,văn chương quan quốc gia chi khí vận tịch tịch tắc mao
會張輔至演州帝復引軍還乂安,Hội Trương Phụ chí Diễn Châu Đế phục dẫn quân hoàn Nghệ An
払強珥𨀈青雲,chàng càng nhẹ bước thanh vân
徘囬肝猿噋嗃曲蚕,bồi hồi gan vượn xốn xao khúc tằm
㝵惵課耒打都𥪞院,người đẹp thuở rồi đánh đu trong viện
追尊為明康󰁙王太妃,Truy tôn vi Minh Khang Thái Vương Thái Phi
旦調𤯩濁牢平托冲,đến điều sống đục sao bằng thác trong
打待敦昂湛岑,đánh đẩy đun ngang chạm giầm
如見彼兵所至我當避之慎勿𭁈鬪要宜謹守為重,như kiến bỉ binh sở chí ngã đương tị chi thận vật dữ đấu yếu nghi cẩn thủ vi trọng
時帝遣管甲進禄徵驩愛二州税進禄率二州人附于占城,thời đế khiển quản giáp tiến lộc trưng hoan ái nhị châu thuế tiến lộc suất nhị châu nhân phụ vu chiêm thành
清化民覩駕至男女相率哩嗹唱歌於行在,Thanh Hoá dân đổ giá chí nam nữ tương suất rí ren sướng ca ư hành tại
迻簮払吏𬈋䁩妾嗔迻𠬠排書𠹲辞,đưa trâm chàng lại làm ngơ thiếp xin đưa một bài thơ giã từ
𣈘𣈗炵𦰟畑𡎢,ðêm ngày chong ngọn đèn ngồi
腎囊丸𢃄深屎,thận nang hòn giái thâm sì
𤴬隊段𤴪隊催,Đau đòi đoạn ngất đòi thôi
个牢庒𠖈西京扶𤤰𢩾渃立名底𫢫,cớ sao chẳng xuống tây kinh phò vua giúp nước lập danh để đời
𠁀𠊛催世󰑼衝󰜋𠁀,Đời người thôi thế là xong một đời
兹適倦勤之餘念以託孤之重,Tư thích quyện cần chi dư niệm dĩ thác cô chi trọng
若麻𭁈顒爫嘹咍丕苓礼群調𧋉枯,nhược mà dữ ngông làm liều hay vầy rành rẽ còn điều cóc khô
𫏾固頭𨍦固𡳪󰞯欣每物噲羅㺔,trước có đầu sau có đuôi lớn hơn mọi vật gọi là voi
前給歲俸用官錢後󰰻𭁈軍校卒納替前歲俸,Tiền cấp tuế bổng dụng quan tiền hậu bát dữ quân hiệu tốt nạp thế tiền tuế bổng
三月彗星見西方,Tam nguyệt tuệ tinh kiến Tây phương
渃𡽫󰡞𫔳󰡞茹旦低,Nước non lìa cửa lìa nhà đến đây
㤕情𧖱𧗅台𠳒渃𡽫,xót tình máu mủ thay lời nước non
𬙞𢆥没會青雲,bảy năm một hội thanh vân
󰱇步軍於菩提先情願者賞一資,tuyển bộ quân ư bồ đề tiên tình nguyện giả thưởng nhất tư
自𣈜永𩈘先君,từ ngày vắng mặt tiên quân
三月十六日頒御名基皇太后諱英二字并廟諱凣七,Tam nguyệt thập lục nhật ban ngự danh Cơ Hoàng thái hậu huý Anh nhị tự tịnh miếu huý phàm thất
癸亥十年元至治三年秋八月二十二日帝幸太學,quý hợi thập niên nguyên chí trị tam niên thu bát nguyệt nhị thập nhị nhật đế hạnh thái học
𠳨払買扵准芇吏󱉁,"Hỏi ""Chàng mới ở chốn nào lại chơi"""
春阮遠献六足龜背上有圖書,Xuân Nguyễn Viễn hiến lục túc quy bội thượng hữu đồ thư
庄沛𫯝堯昆俸朝敖喭,chẳng phải trời nghiêu con bóng chiều ngao ngán
𫂗秦鎖謹窻𦂛,Mây Tần khoá kín song the
排喝𨒣𡥵唉唏唏俸蓬芃,bài hát ru con hỡi hời hời bổng bồng bông
人倫之道󰰽大於此者乎,nhân luân chi đạo thục đại ư thử giả hồ
初八月甲戌聖宗淳皇帝梓宫至籃京,Sơ bát nguyệt Giáp Tuất Thánh Tông Thuần Hoàng Đế tử cung chí Lam Kinh
芇埃莫𩈘芇埃噲𩲉,nào ai mạc mặt nào ai gọi hồn
𣎃𠄩擺穭𣈗𣈗𠡏能,tháng hai vãi lúa ngày ngày siêng năng
𨢇時本𨢟渃紇杏餅時𤁘淥𥹸蘿槐,rượu thời vốn gây nước hạt hạnh bánh thời trong lọc bột lá hòe
𧽈㗂鐘㗂鼓麻盃明𦷾,dấy tiếng chuông tiếng trống mà vui mừng đấy
𫯳󱮛麻𡞕拱󱮛,chồng còng mà vợ cũng còng
和遣士廉奉表請入朝,hoà khiển sĩ liêm phụng biểu thỉnh nhập triều
紅素繞色堵連,hồng tố nhiễu sắc đỏ trơn
卿等共受天祿治天民而所為如此不逆天心耶,khanh đẳng cộng thụ thiên lộc trị thiên dân nhi sở vi như thử bất nghịch thiên tâm da
大集軍其,đại tập quân kì
咳姉㛪喂固別空,hỡi chị em ơi có biết không
固種刁丕醜仍𦹵蘭,có giống đeo vậy xâu những cỏ lan
之末年,chi mạt niên
盃柴丘陀羅燒翁修定綽衛茹,bui thầy khâu đà la theo ông tu định rước về nhà
㐌願𣷭愛源恩𡗶坦㐌証鬼神見知,đã nguyền bể ái nguồn ân trời đất đã chứng quỷ thần kiến tri
丿𧿨𬂙澄京國󱀄,phút trở trông chừng kinh quốc cũ
戾欺蜂𧊉代騰,LỆ khi ong bướm đãi đằng
如𬷤落媄蔑𠇮巴為,như gà lạc mẹ một mình bơ vơ
偽越國公自衣黄袍起兵㨿三陽刼掠方民,Nguỵ Việt quốc công tự y hoàng bào khởi binh cứ Tam Dương kiếp lược phương dân
當欺吝惮󰜋𠇮﨤李通結情兄弟,đương khi lận đận một mình gặp lý thông kết tình huynh đệ
𠬠塢水仙𠄼𬙞𡌽,một ổ thuỷ tiên năm bảy đốm
秋七月帝引軍入佛誓城俘乍斗妻妾及宫女之善𰙔舞西天曲調者,thu thất nguyệt đế dẫn quân nhập phật thệ thành phu sạ đẩu thê thiếp cập cung nữ chi thiện ca vũ tây thiên khúc điều giả
夏六月下嫁玄珍公主于占城主制旻,Hạ lục nguyệt hạ giá Huyền Trân Công chúa vu Chiêm Thành chủ Chế Mân
分類斈,phân loại học
祥瑞之事果何益㢤趙武帝使仲始托婚於安陽王之女乃窃其龜爪以伐安陽王而取其國則趙武帝之計險矣而趙氏尋滅於漢後南帝使雅郎托娶於趙𧻗王之女乃窃其龍爪以伐趙𧻗王而移其祚則後南,tường thuỵ chi sự quả hà ích tai triệu vũ đế sử trọng thuỷ thác hôn ư an dương vương chi nữ nãi thiết kì quy trảo dĩ phạt an dương vương nhi thủ kì quốc tắc triệu vũ đế chi kế hiểm hĩ nhi triệu thị tầm diệt ư hán hậu nam đế sử nhã lang thác thú ư triệu việt vương chi nữ nãi thiết kì long trảo dĩ phạt triệu việt vương nhi di kì tộ tắc hậu nam
𨕭頭固䏾󰘚𡗶𤎜𤐝,Trên đầu có bóng mặt trời rạng soi
英㛪駡女調欣舌蔀伴朱咍湼實時,anh em mựa nỡ điều hơn thiệt bè bạn cho hay nết thật thà
帝幸驩州浚多盖港今華盖是直抵,Đế hạnh Hoan Châu tuấn Đa Cái cảng Kim Hoa Cái thị trực để
遣頓扒𠀲賊窮櫃送𠀲與哿,khiến đón bắt đứa giặc cùng cũi tống đứa dữ cả
箕木𠚢愛葧,kìa mọc ra áy vọt
穭屯支󱠥,lúa đon chia vè
十一日莫登庸再回古齋,thập nhất nhật mạc đăng dung tái hồi cổ trai
子孫并令還明國人口戰噐等物并賜何栗等衣鈔遣隨琦等行,tử tôn tịnh lệnh hoàn Minh quốc nhân khẩu chiến khí đẳng vật tịnh tứ Hà Lật đẳng y sao khiển tuỳ kì đẳng hành
埃𨖲𠴍姉行橰,ai lên nhắn chị hàng cau
𢪀𠫾𢪀吏󰜋命󰜋命時𠤆𠄩情時𫳵,nghĩ đi nghĩ lại một mình một mình thì chớ hai tình thì sao
拯可𣳔𤿤丕,chẳng khả dùng bè vậy
願𤤰納言碎𠸫舍𧗱治渃𡢐𫅷仕𫨩,nguyện vua nạp ngôn tôi tâu xá về trị nước sau già sẽ hay
𢖵埃如𢖵𬟥牢,nhớ ai như nhớ thuốc lào
壬寅三年明萬曆三十年,Nhâm Dần tam niên Minh Vạn Lịch tam thập niên
陸胤秩𤽶兵𨆢,lục dận mất vía binh lui
吏添齊楚押𠄩边,lại thêm tề sở ép hai bên
詔公侯伯駙馬文武百官󰱥今凡進朝著衣冠歛手在圓領下若護衛著衣歛手在胷下,Chiếu công hầu bá phò mã văn võ bách quan kế kim phàm tiến triều trước y quan liễm thủ tại viên lĩnh hạ nhược hộ vệ trước y liễm thủ tại hung hạ
役師旅買𢶒,việc sư lữ mới cởi
󰝅空弄弄𠊚䀡𧡊,lòng không lộng lộng người xem thấy
𢚵之𫽄𡨹𥙩𪤍,Dại chi chẳng giữ lấy nền
慈廉地方偵訪賊情,Từ Liêm địa phương trinh phỏng tặc tình
𣈜春㐌易情期󰋇欺,Ngày xuân đã dễ tình cờ mấy khi
香兔沉沁海若,hương thỏ chìm tăm hải nhược
天下臣民皆拭目以觀初政以爲成康文景,thiên hạ thần dân giai thức mục dĩ quan sơ chính dĩ vi thành khang văn cảnh
姅𤗲襖𬕻𩂏衮衮,nửa tấm áo tơi che củn củn
以僉都御史阮善為清華宣撫副使,lĩ thiêm đô ngự sử nguyễn thiện vi thanh hoa tuyên phủ phó sứ
各具隊仗騶從出城西門至銅皷山神祠會盟歃血,Các cụ đội trượng sô tòng xuất thành Tây môn chí Đồng Cổ sơn thần từ hội minh sáp huyết
當欺焒𤎕粓吹,đương khi lửa tắt cơm sôi
󰞯頭乳奇債𦖻,lớn đầu vú cả trái tai
惟南道将阮倦遠避得全,Duy Nam đạo tướng Nguyễn Quyện viễn tị đắc toàn
蔑𬮌詩書唯業茹,một cửa thi thư dõi nghiệp nhà
冬十月上親試東閣,đông thập nguyệt thượng thân thí đông các
引󰑾󱚜郭朱耒底支𣘃𬑉苦𡓮錦肝,dẫn ra chém quách cho rồi để chi gai mắt khó ngồi căm gan
辛巳唐咸通二年,tân tị đường hàm thông nhị niên
蔑化𦋦𨒒𨒒化𦋦𤾓,một hoá ra mười mười hoá ra trăm
呵浪㐌尽情埃𠱋麻,há rằng đã tận tình ai ru mà
𢢲𤳆,đẹp trai
十三日甲申天無雲而雷忽震宫柱,thập tam nhật giáp thân thiên vô vân nhi lôi hốt chấn cung trụ
底𠶆具𫫜朱拖𩛜,để mời cụ xơi cho đỡ đói
篤志修行紙𦆙𥿠把,dốc chí tu hành giấy sồi bó vá
當𢬣培柳拉花哉排,đang tay vùi liễu dập hoa tơi bời
󰝡𠓨底妬吝崇埃台,Đem vào để đó lận sòng ai thay
舊制新王入相復稱國公上侯入内庭則加關内侯,Cựu chế tân vương nhập tướng phục xưng Quốc công thượng hầu nhập nội đình tắc gia Quan nội hầu
拜憲誠太尉,Bái Hiến Thành thái uý
夫人𫾑孕𥙩边注𣈙,phu nhân gây dựng lấy bên chú rày
漏匕𠬠𬌓𢚸誠,làu làu một tấm lòng thành
時黎受具聘禮求宦達者競供貨物以媒富貴而錦繡綾羅繒絹市庯為之一空,Thời Lê Thụ cụ sính lễ cầu hoạn đạt giả cạnh cúng hoá vật dĩ mối phú quý nhi cẩm tú lăng la tăng quyên thị phố vi chi nhất không
𪮀蛟󰊄溚湄𠖤𢭸詩咏𣑯吏排𠬠篇,ngón giao gió táp mưa bay lựa thơ vịnh liễu lại bày một thiên
順宗皇帝諱顒藝宗季子也在位九年有奇出家歲餘季犛殺之壽二十二,Thuận Tông Hoàng Đế Huý Ngung Nghệ Tông quý tử dã tại vị cửu niên hữu kì xuất gia tuế dư Quý Li sát chi thọ nhị thập nhị
十六日定接明國使衣服,thập lục nhật định tiếp minh quốc sứ y phục
絲𤽸埋󱫗𠄼塘,tơ trắng may búi năm đường
𪀄嘵𠀧㗂,chim kêu ba tiếng
尼𧵑春香買𪭱耒,này của xuân hương mới quệt rồi
爫藝綆𦀻𫄄𬗢麻催,làm nghề canh cửi lụa là mà thôi
庒爫𠊛保浪𢞴,chẳng làm người bảo rằng ươn
秋七月攅造户籍,Thu thất nguyệt toản tạo hộ tịch
博德不知兵多少乃為營遣使招降,bác đức bất tri binh đa thiểu nãi vi doanh khiển sứ chiêu hàng
勸𠰺𠄩昆共蹺隊,khuyên dạy hai con cùng theo đòi
𠄩卢爲𡛔紅顔,hai lo vì gái hồng nhan
小童被𫃫坤𧗱,tiểu đồng bị trói khôn về
甲寅四年宋寶祐二年夏五月定宗室文武百官輿服,giáp dần tứ niên tống bảo hựu nhị niên hạ ngũ nguyệt định tông thất văn võ bá quan dư phục
賴崙鋭鋭号浪腎尖,trái tròn nhọn nhọn hiệu rằng thận tiêm
資善堂本陳朝太子學名,Tư Thiện đường bản Trần triều Thái tử học danh
婢房󰑼茹𡥵於,tỳ phòng là nhà con ở
𣈜清𡭧󰝸𢢆暈崙,ngày thanh chút chẳng thẹn vầng son
二十七日旨揮刑官今後對訟每月二次呈次永為定制,Nhị thập thất nhật chỉ huy hình quan kim hậu đối tụng mỗi nguyệt nhị thứ trình thứ vĩnh vi định chế
壬辰四年明永曆六年清順治八年,Nhâm Thìn tứ niên Minh Vĩnh Lịch lục niên Thanh Thuận Trị bát niên
於蒸坡𡏽滝河,ở chưng bờ đập sông hà
𬡢滛湥淚𩄲車𠃅愁,Áo dầm giọt lệ mây xe mái sầu
九月以陶󰁮為翰林院侍講東閣𭓇士,Cửu nguyệt dĩ Đào Cử vi Hàn lâm viện thị giảng Đông các học sĩ
󰅹𡽫𫽄𡋿,nào non chẳng lở
直浪󰑼󰒂筆𡥵,trực rằng là nghĩa bút con
嗔急共饒默噽所約共終蔑穴,xin kíp cùng nhau mặc vầy thửa ước cùng chung một huyệt
渃危主幼坤寒,nước nguy chúa ấu khôn hàn
黎念曰今再立柵彼必再毀無益於事,lê niệm viết kim tái lập sách bỉ tất tái huỷ vô ích ư sự
𠬠調󰑼𠬠運𠓨苦𦖑,một điều là một vận vào khó nghe
儀翼亦沉于海,Nghi Dực diệc trầm vu hải
帝善其言,Đế thiện kì ngôn
赧那戈𣈜特養命,nấn ná qua ngày được dưỡng mình
䀡,xem
軍行日三十里而兖豫去日南九千餘里三百日乃到,quân hành nhật tam thập lí nhi duyện dự khứ nhật nam cửu thiên dư lí tam bách nhật nãi đáo
預怒固堆󰅹固怛,rợ nọ có đôi nào có đứt
昭聖即位改元天彰有道元年尊號曰昭,Chiêu Thánh tức vị cải nguyên Thiên Chương Hữu Đạo nguyên niên tôn hiệu viết Chiêu
𠬠𠳒船㐌淹潭,một lời thuyền đã êm giầm
渃滝汶沚措措㝵𪠞侯󰞬𬒼𬒼,nước sông vấn chảy xồ xồ người đi hầu nhiều rẫy rẫy
𦹵𪃿噸噴𨇉觥𠰏,cỏ gà lún phún leo quanh mép
冬十月二十五日遣陪臣黎文老阮建美阮居道鄧惠一作連如明歲貢并謝賜衮冕,Đông thập nguyệt nhị thập ngũ nhật khiển bồi thần Lê Văn Lão Nguyễn Kiến Mĩ Nguyễn Cư Đạo Đặng Huệ Nhất tác Liên như Minh tuế cống tịnh tạ tứ cổn miện
吒願呂特󰒂尼辰傕,cha nguyền trả được nghĩa này thì thôi
腒󰑼𦧘𪀄𤇨枯,cư là thịt chim phơi khô
朱碎細妬答句恩情,cho tôi tới đó đáp câu ân tình
六公𢖵細俸連哭嘆,lục công nhớ tới bỗng liền khóc than
𫡦𨑮𢆥女油箕怒,chín mươi năm nữa dầu kia nọ
梅公知縣歷城,mai công tri huyện lịch thành
品次弼,phẩm thứ bậc
眉𫶼撑羕柳邪,mày trát xanh dường liễu sà
庵𩄲󰘂怯蔑芹標,am mây cửa khép một cần pheo
願嗔察别弄碎朱详,nguyện xin xét biết lòng tôi cho tường
曰悔不用勝福之言故也,viết hối bất dụng thắng phúc chi ngôn cố dã
﨤饒庙宇調𠫾𠬠吝,gặp nhau miếu vũ đều đi một lần
斷腸台𣅶分岐,đoạn trường thay lúc phân kỳ
若懷挾及借人代作罪依律,Nhược hoài hiệp cập tá nhân đại tác tội y luật
初爲阮黄所阻凣十八年至是謀與荗良侯裴文俊間道歸朝,sơ vi nguyễn hoàng sở trở phàm thập bát niên chí thị mưu dữ mậu lương hầu bùi văn tuấn gian đạo quy triều
帝以門扉自蔽匜隨中而破,Đế dĩ môn phi tự tế dị tuỳ trung nhi phá
瓢董頂杠和世界,bầu đủng đỉnh giang hoà thế giới
𡧸温為賊所擒,mật ôn vi tặc sở cầm
襖󰅹𢧚庄,áo nào nên chăng
固渃常印月可篩,có nước thường in nguyệt khả rây
民衛,dân vệ
十二月日如紫五星逆行守太微月貫天庭中天庭即龍星右角太微宫垣十星在翌軫之地天子之宫五帝之座,thập nhị nguyệt nhật như tử ngũ tinh nghịch hành thủ thái vi nguyệt quán thiên đình trung thiên đình tức long tinh hữu giác thái vi cung viên thập tinh tại dực chẩn chi địa thiên tử chi cung ngũ đế chi toạ
壬寅十年莫廣和二年,nhâm dần thập niên mạc quảng hoà nhị niên
闭娄𢠩想店𣈜,bấy lâu mơ tưởng đêm ngày
世芇拱拯酉衝特芇,Thế nào cũng chẳng dấu xong được nào
𠯇𦖑娘買待𢚸,Rỉ nghe nàng mới giãi lòng
秋八月詔定軍伍軍三十都都人十人,thu bát nguyệt chiếu định quân ngũ quân tam thập đô đô nhân thập nhân
癸亥四年宋紹興十三年春二月詔天下應今後三家者爲一保不得私宰沙水牛如有祭祀奏請得㫖方許違者寘之重罪鄰家不吿罪同,Quý Hợi tứ niên Tống Thiệu Hưng thập tam niên Xuân nhị nguyệt chiếu thiên hạ ứng kim hậu tam gia giả vi nhất bảo bất đắc tư tể sa thuỷ ngưu như hữu tế tự tấu thỉnh đắc chỉ phương hứa vi giả trí chi trọng tội lân gia bất cáo tội đồng
青菁聲相近青當作菁盛也,Thanh thanh thanh tương cận thanh đương tác thanh thịnh dã
是日四方八靣砲號俱𭛁三軍𧡟力致戦席卷長驅,Thị nhật tứ phương bát diện pháo hiệu câu phát tam quân khoan lực trí chiến tịch quyển trường khu
吳永安元年,Ngô Vĩnh An nguyên niên
淡仙娘𧘇初󰑼𰙔兒,Đạm Tiên nàng ấy xưa là ca nhi
元帝則因呼韓來朝請婿,nguyên đế tắc nhân hô hàn lai triều thỉnh tế
生天竺折少林,sinh thiên trúc chết thiếu lâm
俗傳澤中神人褚童子時乘黃龍自天而下脱龍爪付王俾戴兜鍪上以擊賊,tục truyền trạch trung thần nhân chử đồng tử thời thừa hoàng long tự thiên nhi hạ thoát long trảo phó vương tỉ đái đâu mâu thượng dĩ kích tặc
󰝡情琴鉄対𦋦琹旗,Đem tình cầm sắt đổi ra cầm cờ
𠊚牢󱋙󱋙󰑼生,người sao khéo khéo là xinh
聘󰀩嗔𠰺包僥帝呈,Sính nghi xin dạy bao nhiêu ĐẤY CHIỀNG
二十五日帝崩于正寝廟號裕宗臨崩之日以無嗣詔迎日禮入繼統,Nhị thập ngũ nhật Đế băng vu chính tẩm miếu hiệu Dụ Tông Lâm băng chi nhật dĩ vô tự chiếu nghênh Nhật Lễ nhập kế thống
羅綺𥙩󰠳庄䋥洒熊魚坤劎沛𩝎慵,la ỷ lấy đâu chăng lưới rải hùng ngư khôn kiếm phải thèm thuồng
觥墻𦋦意尋摧󰡢𩵜,Quanh tường ra ý tìm tòi ngẩn ngơ
冏以春瘴方起請待秋時,Quýnh dĩ xuân chướng phương khởi thỉnh đãi thu thời
乙典𦓿𡑝𢭯魯,ắt đến cày sân quét lỗ
和乃築子城城内小城也周回九百步以禦之,Hoà nãi trúc tử thành thành nội tiểu thành dã chu hồi cửu bách bộ dĩ ngự chi
𡦂才𡦂色窖󰑼󰡒僥,chữ tài chữ sắc khéo là cợt nhau
至是帝知其忠故贈之,chí thị đế tri kì trung cố tặng chi
渃清平𠀧𤾓𢆥𡳵,nước thanh bình ba trăm năm cũ
兹以其刪繁每,tư dĩ kì san phồn mỗi
夏四月太師强疾出征攻破安謨安康奉化嘉遠等縣令收稻而還,hạ tứ nguyệt thái sư cường tật xuất chinh công phá yên mô yên khang phụng hoá gia viễn đẳng huyện lệnh thu đạo nhi hoàn
盟國人于龍墀,Minh quốc nhân vu Long Trì
恨妾身吏空平夢,giận thiếp thân lại không bằng mộng
𫢩罕保𡗶陀沫渼良人些𧵆課𦋦𧗱,nay hẳn bảo trời đà mát mẻ lương nhân ta gần thuở ra về
十九日明使汝敬等還帝遣何栗等如明謝恩并貢方物代身金人且奏訪求陳氏子孫無有遺贾及官軍出首者亦以陸續送回,thập cửu nhật minh sứ nhữ kính đẳng hoàn đế khiển hà lật đẳng như minh tạ ân tịnh cống phương vật đại thân kim nhân thả tấu phỏng cầu trần thị tử tôn vô hữu di giả cập quan quân xuất thủ giả diệc dĩ lục tục tống hồi
傕时傕固惜之,Thôi thì thôi có tiếc gì
五月占城國人波司蒲陀羅等三十人來附,ngũ nguyệt chiêm thành quốc nhân ba tư bồ đà la đẳng tam thập nhân lai phụ
中第一甲劉免王戞第二甲吳克第三甲王世禄,Trúng đệ nhất giáp Lưu Miễn Vương Giát đệ nhị giáp Ngô Khắc đệ tam giáp Vương Thế Lộc
催昆群呐之昆,Thôi con còn nói chi con
󱚤𥒥,bậc đá
牢朱𬮙埮𠬠茹,SAO cho muôn dặm một nhà
𢚸㐌决丕丁寧实時,lòng đã quyết vậy đinh ninh thực thà
帝亟命内人就仁道第,Đế cức mệnh nội nhân tựu Nhân Đạo đệ
保浪注語󰑼埃,bảo rằng chú ngỡ là ai
聖之生非孔子無以法,thánh chi sinh phi khổng tử vô dĩ pháp
三月勑征蠻将軍黎炯鄭侑等班師還,tam nguyệt sắc chinh man tướng quân lê quýnh trịnh hựu đẳng ban sư hoàn
占城收其近便人民還國存者補為軍,Chiêm Thành thu kì cận tiện nhân dân hoàn quốc tồn giả bổ vi quân
二十五日帝過江就菩提拜詔接使還于内殿,nhị thập ngũ nhật đế quá giang tựu bồ đề bái chiếu tiếp sứ hoàn vu nội điện
𤎎𪹚椂󱦄語鐄心,mơ màng lúc lác ngỡ vàng tâm
然聖人觀乎天文以察時变觀乎人文以化成天下將不可以儆戒之哉亦安可蓄疑以敗謀哉,nhiên thánh nhân quan hồ thiên văn dĩ sát thời biến quan hồ nhân văn dĩ hoá thành thiên hạ tương bất khả dĩ cảnh giới chi tai diệc an khả súc nghi dĩ bại mưu tai
帝剛愎自用拒諫輕殃及身非不幸也敵癸丑隆󰆑元年明洪武六年春正月朔改元,Đế cương phức tự dụng cự gián khinh ương cập thân phi bất hạnh dã địch Quý Sửu Long Khánh nguyên niên Minh Hồng Vũ lục niên xuân chính nguyệt sóc cải nguyên
拱󰑼御製𣥱塘回生,cùng là ngự chế trải đường hồi sinh
夏五月大哇國來貢方物及能言赤󰢒鵡,hạ ngũ nguyệt đại oa quốc lai cống phương vật cập năng ngôn xích anh vũ
遣使如宋賀太宗即位,Khiển sứ như Tống hạ Thái Tông tức vị
㨢𫽠鉢使𥖑散固𣈜,nâng niu bát sứ vỡ tan có ngày
夏五月初九日詔󰱥今各衙門官貟有得病奏乞療治則曰治病或療治不得如前暫用養字,Hạ ngũ nguyệt sơ cửu nhật chiếu Kế kim các nha môn quan viên hữu đắc bệnh tấu khất liệu trị tắc viết trị bệnh hoặc liệu trị bất đắc như tiền tạm dụng dưỡng tự
𠄼式𩄲封攝襖朝,Năm thức mây phong nếp áo chầu
十日有自賊處逃赴御營奏報云上相光啓懷文侯國瓚及陳聰阮可臘與,thập nhật hữu tự tặc xứ đào phó ngự doanh tấu báo vân thượng tướng quang khải hoài văn hầu quốc toản cập trần thông nguyễn khả lạp dữ
丁亥興󰆑元年十月以前漢蒼開大五年,Đinh Hợi Hưng Khánh nguyên niên Thập nguyệt dĩ tiền Hán Thương Khai Đại ngũ niên
處,xứ
情夭,tình yêu
是歳榖大收,Thị tuế cốc đại thu
辛亥四年宋紹興元年,Tân Hợi tứ niên Tống Thiệu Hưng nguyên niên
龍蝨茄况𦹳言,long sắt cà cuống thơm ngon
先是如蘇出身匠人以技巧惑帝濫授都督兼工部各所,tiên thị như tô xuất thân tượng nhân dĩ kĩ xảo hoặc đế lạm thụ đô đốc kiêm công bộ các sở
帝却之,đế khước chi
埃咍斫鬼謀神,ai hay chước quỷ mưu thần
渃湖西𣱾𣱾如𠻁𩯀𩄲怲扯没讓𢯏排,nước hồ tây leo lẻo như gương tóc mây biếng chải một dường bẻ bai
心神,tâm thần
吲𠻀歇各每塘,dặn dò hết các mọi đường
鶉鳥骨骨厥堆,thuần điểu cút cút cụt đuôi
為行遣招集無籍之徒為神奇勇鬪無限等軍犯京師,vi hành khiển chiêu tập vô tịch chi đồ vi thần kì dũng đấu vô hạn đẳng quân phạm kinh sư
𢢯𢢯𥘪吏𢖵尼學塲,ngùi ngùi ngó lại nhớ nơi học trường
若文武自六品以上有所管男及國子監生諸色役已有,nhược văn vũ tự lục phẩm dĩ thượng hữu sở quản nam cập quốc tử giám sinh chư sắc dịch dĩ hữu
史臣吳士連曰明宗之德之成雖其天資之羙亦由君父教誨之力者,sử thần ngô sĩ liên viết minh tông chi đức chi thành tuy kì thiên tư chi mĩ diệc do quân phụ giáo hối chi lực giả
力量,lực lượng
戊申十六年元武宗海山至大元年春正月以張漢超為翰林學士,Mậu Thân thập lục niên Nguyên Vũ Tông Hải Sơn Chí Đại nguyên niên xuân chính nguyệt dĩ Trương Hán Siêu vi Hàn Lâm học sĩ
念󰠃公子没房,niệm cùng công tử một phòng
收饒穭秃積遺底仃,thu nhiều lúa thóc tích di để dành
奉職阮奉献六眸龟胷中有籒文二行群臣辨之成王以公法四字,Phụng chức Nguyễn Phụng hiến lục mâu quy hung trung hữu trứu văn nhị hàng quần thần biện chi thành Vương dĩ công pháp tứ tự
辛酉二十八年漢髙后八年,tân dậu nhị thập bát niên hán cao hậu bát niên
今宰相帳裡繡竹雀竹君子也雀小人也,kim tể tướng trướng lí tú trúc tước trúc quân tử dã tước tiểu nhân dã
蜍母親針𫵀蔑皮,thờ mẫu thân chăm chút một bề
八月六日令旨諸營長官及各奇隊該官諸本,bát nguyệt lục nhật lệnh chỉ chư dinh trưởng quan cập các cơ đội cai quan chư bản
故下無遺才上無󰲝事以成雍熙之治,Cố hạ vô di tài thượng vô phế sự dĩ thành ung hi chi trị
提領職掌整理畿内橋梁道路開渠决水救火防姦,Đề lĩnh chức chưởng chỉnh lí kì nội kiều lương đạo lộ khai cừ quyết thuỷ cứu hoả phòng gian
及長仕黎累官至殿前指揮使卧朝崩自立為帝都昇龍城在五十五崩于龍安殿塟壽陵,cập trưởng sĩ lê luỵ quan chí điện tiền chỉ huy sứ ngoạ triều băng tự lập vi đế đô thăng long thành tại ngũ thập ngũ băng vu long an điện táng thọ lăng
㤕身沈浽𤴬𢚸合散,Xót thân chìm nổi đau lòng hợp tan
𢚸世泊顛油奴变,lòng thế bạc đen dầu no biến
裊施肝貝𮎦䧺𬀦輸,nếu thi gan với anh hùng thời thua
𢝘󰠲𢝘𨔍𧡊姑頭喑呵直唭,nết đâu nết lạ thấy cô đầu ậm ạ chực cười
瑞天公主㱕諒州,Thuỵ Thiên Công chúa quy Lạng châu
工𡳪麻𧼋倍鐄駭驚,cong đuôi mà chạy vội vàng hãi kinh
停常川舍人󰱇取髙大充錦衣衛舍人卑小充外直舍人,đình thường xuyên xá nhân tuyển thủ cao đại sung cẩm y vệ xá nhân ti tiểu sung ngoại trực xá nhân
吒媄碎𣌋氷奇耒,cha mẹ tôi sớm băng cả rồi
珠璣悶曩襊貪,châu cơ muốn nặng túi tham
麻払束手𦋦㝵抪𢬣,Mà chàng Thúc THỦ ra người bó tay
渃洏,nước nhỉ
安茹女負𡞕糟糠,yên nhà nỡ phụ vợ tao khang
節制,Tiết chế
秋七月拜謁山陵,thu thất nguyệt bái yết sơn lăng
尼𧵆時庄便尼,nơi gần thì chẳng tiện nơi
帝曰卿等所言固是如此亦有未盡,Đế viết Khanh đẳng sở ngôn cố thị như thử diệc hữu vị tận
浽払強𢪀賒𧵆強傷,Nỗi chàng càng nghĩ xa gần càng thương
朱払𢞂把罪時在𤽗,Cho chàng buồn bã tội thì tại ngươi
𠊛󰠲扱𫽻爫之,Người đâu gặp gỡ làm chi
輔劄授新平知府及置流官分治,Phụ tráp thụ Tân Bình tri phủ cập trí lưu quan phân trị
麻民調哙󰲴芇細低,Mà dân đều hỏi Thằng nào tới đâỷ
朕仰賴皇天眷故宗廟保佑暨諸王大臣中外文武臣僚同心推戴請朕宜承大統再三勸進朕不得以迺於今年十月初七日,trẫm ngưỡng lại hoàng thiên quyến cố tông miếu bảo hựu kị chư vương đại thần trung ngoại văn võ thần liêu đồng tâm suy đái thỉnh trẫm nghi thừa đại thống tái tam khuyến tiến trẫm bất đắc dĩ nãi ư kim niên thập nguyệt sơ thất nhật
占城使制䏻吒葉來貢,Chiêm Thành sử Chế Năng Tra Diệp lai cống
然視爲文具莫革前非重習舊風愈滋宿弊玩法敗俗莫此為尤,Nhiên thị vi văn cụ mạc cách tiền phi trọng tập cựu phong dũ tư túc tệ ngoạn pháp bại tục mạc thử vi vưu
媄常悶咹圖鱠󱰤𡞕𫯳調尋劎𨇜味,mẹ thường muốn ăn đồ gỏi ghém vợ chồng đều tìm kiếm đủ mùi
夏四月初六日清華等處憲察使司憲察使阮祚奏言係各府縣官不勤押作堤路木捍不得陞級,Hạ tứ nguyệt sơ lục nhật Thanh Hoá đẳng xứ hiến sát sứ ti Hiến sát sứ Nguyễn Tộ tấu ngôn Hệ các phủ huyện quan bất cần áp tác đê lộ mộc hãn bất đắc thăng cấp
然卒不果行,Nhiên tốt bất quả hành
傍徨󰇾醒󰇾醝,Bàng hoàng dở tỉnh dở say
客遊俸固𠬠㝵,Khách du bỗng có một người
味俗累󰟯箕𨢟䔲,mùi tục lụy dường kia cay đắng
瀋朗昆𡛔𫅜𡨧堆共㝵君子,thẳm lặng con gái lành tốt đôi cùng người quân tử
八月張輔沐𣆭班師留都司吕疑尙書黄福鎮守,Bát nguyệt Trương Phụ Mộc Thạnh ban sư lưu Đô ti Lữ Nghi Thượng thư Hoàng Phúc trấn thủ
𦣰板辰秩𦣰𥵛辰𣃣,nằm phản thì chật nằm nong thì vừa
皮代漢𤤰灵帝𢆥𬧻,vừa đời hán vua linh đế năm sau
蹺𤤰稔稔𦋦𠫾受刑,theo vua nẫm nẫm ra đi thụ hình
哀牢咱琴蛮剛娘等遣其杻花出兵象三萬餘來援侵掠復禮等州,ai lao thính cầm man cương nương đẳng khiển kì nữu hoa xuất binh tượng tam vạn dư lai viện xâm lược phục lễ đẳng châu
時宣慈太后自欽慈崩後主中饋性峭𦂳教誨頗嚴而帝承順惟謹,Thời Tuyên Từ Thái hậu tự Khâm Từ băng hậu chủ trung quỹ tính tiễu khẩn giáo hối pha nghiêm nhi Đế thừa thuận duy cẩn
信兜㐌𧡊󰘇垠哙𠓨,Tin đâu đã thấy cửa ngăn gọi vào
智安平伯李安都督方政掌都司事都督僉事陳璿都指揮僉事陳祐監察御史周岐厚給事中郭永清右部政使弋謙右參政陸廣平佐参政洪秉良陸貞按察使楊時習僉事郭端會盟于城之南,Trí An Bình bá Lí An Đô đốc Phương Chính chưởng đô ti sự Đô đốc thiêm sự Trần Tuyền Đô chỉ huy thiêm sự Trần Hựu giám sát ngự sử Chu Kì hậu cấp sự trung Quách Vĩnh Thanh Hữu bộ chính sứ Dặc Khiêm Hữu tham chính lục Quảng Bình Tả tham chính Hồng Bỉnh Lương Lục Trinh án sát sứ Dương Thì Tập Thiêm sự Quách Đoan hội minh vu thành chi nam
蔑󰬮𥆾䀡蔑脑膿,một vẻ nhìn xem một não nùng
塘𠫾,đường đi
瑟琴強𢭮𪮀弹𦀊鸞驚󰑒𣓦鵉𪿒重,sắt cầm càng gảy ngón đàn dây loan kinh đứt phím loan ngại chùng
呐𠴔𨍦𫏾雲為庫𠫾劎亇及時拯枚,nói trình sau trước vân vi khó đi kiếm cá gặp thì chẳng may
阿󱬴学特󱙌󰬾𨻫,ả tê học được năm ba luống
僃置六部尙書員数,bị trí lục bộ thượng thư viên số
𧡊呐麻咮蒲𣏒固𤮿辰𤤰㐌用,thấy nói mà chua bồ hòn có ngọt thì vua đã dùng
硍󰞺默油𢬣几揑仍㛪沕與𬌓𢚸𣘈,rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn nhưng em vẫn giữ tấm lòng son
沛修節行買𦋦歷𠊚,Phải tu tiết hạnh mới ra lịch người
秋八月迯卒嘯聚爲羣刼掠陸路居民命費公信將兵十萬討平之,thu bát nguyệt đào tốt khiếu tụ vi quần kiếp lược lục lộ cư dân mệnh phí công tín tương binh thập vạn thảo bình chi
如𪀄連𦑃如𣘃連梗,như chim liền cánh như cây liền cành
恩翁救鄧雲仙姅𠸖,ơn ông cứu đặng vân tiên bạn lành
丐𧋉咹𢀭𧺃媒,cái cóc ăn trầu đỏ môi
𪔠長城龍𫼲𩃳月,trống trường thành lung lay bóng nguyệt
呐唭練練,nói cười rén rén
每衛五所二十隊每隊二十人依新例,Mỗi vệ ngũ sở nhị thập đội mỗi đội nhị thập nhân y tân lệ
鞋文吝𨀈𨤵撑没𡓄如体𣘃琼梗瑤,hài văn lần bước dặm xanh một vùng như thể cây quỳnh cành dao
乃解光啓衣以清水香澡洗,Nãi giải Quang Khải y dĩ thanh thuỷ hương tảo tẩy
𠊛󰠳﨤𫽻爫之,Người đâu gặp gỡ làm chi
人李文昌還廣西,nhân lí văn xương hoàn quảng tây
㝵苓沁浍連𡊨,ngày lành tắm gội lên đàn
𠄼𫷜𡗶𣷭昂藏,Năm năm trời bể ngang tàng
至是欲如明故事乃修本遣國櫆等如清一體奏請,Chí thị dục như Minh cố sự nãi tu bản khiến Quốc khôi đẳng như Thanh nhất thể tấu thỉnh
㐌咍払󰠱爲情,Đã hay chàng nặng vì tình
𡏦孕,xây dựng
春三月宋令廣南宣撫郭逵爲招討使趙卨副之總九將軍合占城,xuân tam nguyệt tống lệnh quảng nam tuyên phủ quách quỳ vi chiêu thảo sứ triệu tiết phó chi tổng cửu tướng quân hợp chiêm thành
發展,phát triển
𪀄坤坤奇自󰋃,chim khôn khôn cả từ lông
𡗋㝵朱旦碑除買催,lầm người cho đến bây giờ mới thôi
󱅫,rô
遣黎克復黎粹金如元,Khiến Lê Khắc Phục Lê Tuý Kim như Nguyên
祭停固曰文麻讀帳停用䌝𥾾爫之,tế đừng có viết văn mà đọc trướng đừng dùng gấm vóc làm chi
爫身𬌥馭填義竹枚,Làm thân trâu ngựa đền nghì trúc mai
耒翁瞻朱眾悲,rồi ông xem cho chúng bay
󰜋𠇮憐朔𣋚枚辱因,một mình săn sóc hôm mai nhọc nhằn
几吏边南㝵戈边北塘詫朋󱓇𦀻,kẻ lại bên nam người qua bên bắc đường sá bằng mắc cửi
𣙩𣘽自𧿨牟禅,sồng nâu từ trở màu thiền
𣎃四,tháng tư
怒臨清貝臨淄,nọ lâm thanh với lâm tri
輅山明縣人輅常作玲󰍡儀考驗天象罔不脗合,Lộ Sơn Minh huyện nhân lộ thường tác Linh lung nghi khảo nghiệm thiên tượng võng bất vẫn hợp
九月加封黎季犛忠宣國上侯,Cửu nguyệt gia phong Lê Quý Li Trung Tuyên quốc thượng hầu
𫀅所茹外勢哿嚴正如𠊛𨁍蹎󱦝所固敬丕,xem thửa nhà ngoài thế cả nghiêm chính như người khiễng chân ấy thửa có kính vậy
寶範以頒行天下,bảo phạm dĩ ban hành thiên hạ
小僧本拯咍𧆄吏拯涓方𬟜助,tiểu tăng vốn chẳng hay thuốc lại chẳng quen phương rệt trợ
上皇嗟悼勑賜太常樂常祀,thượng hoàng ta điệu sắc tứ thái thường lạc thường tự
甘雨旁,Cam vũ bàng
出黎醯為歸化路同總管,xuất lê ê vi quy hoá lộ đồng tổng quản
及受是職觀史臣所載實錄頗有謬誤乃為改正仍焚舊藁,cập thụ thị chức quan sử thần sở tái thực lục pha hữu mậu ngộ nãi vi cải chính những phàn cựu cảo
娘浪嗔唉󰟱𡎢,nàng rằng xin hãy rốn ngồi
渃汜潮强檜摆苔,nước dẫy triều cường cuối bãi đầy
智髙降,trí cao hàng
樞密副使狄青抗章請行,Khu mật phó sứ Địch Thanh kháng chương thỉnh hành
昆埃䏧玉𠇮鐄,Con ai da ngọc mình vàng
負苛不堪陳氏因之以移李祚可勝惜㢤抑又論之李朝之時世更八帝傳祚二百餘年所可稱者太祖有帝王之量太宗有智勇之資聖宗有愛民之仁仁宗有惠民之德,phụ hà bất kham trần thị nhân chi dĩ di lí tộ khả thắng tích tai ức hựu luận chi lí triều chi thời thế canh bát đế truyền tộ nhị bách dư niên sở khả xưng giả thái tổ hữu đế vương chi lượng thái tông hữu trí dũng chi tư thánh tông hữu ái dân chi nhân nhân tông hữu huệ dân chi đức
󰝡情琴瑟対𦋦琹琪,Đem tình cầm sắt đổi ra cầm cờ
福德如翁特𱥯蒲,Phúc đức như ông được mấy bồ
𠃣咹𠃣𧞾𠃣󱳮𠃣爫,ít ăn ít mặc ít lo ít làm
再差范晟譚景楷等率兵擒獲檻送京師,Tái sai Phạm Thạnh Đàm Cảnh Khải đẳng suất binh cầm hoạch hạm tống Kinh sư
欺𢝙辰𢷵𢬣𠓨𦤾欺𫤾𢗽辰󰅹𧡊埃,khi vui thì vỗ tay vào đến khi ngắt tẻ thì nào thấy ai
莫将莫玉󱗲陳船拒之安置木楂于喝江口築土壘岸上以為險固,mạc tướng mạc ngọc liễn trần thuyền cự chi an trí mộc tra vu hát giang khẩu trúc thổ luỹ ngạn thượng dĩ vi hiểm cố
�太后未家明王時嘗與覇陵人安國少季通,Sơ Thái hậu vị giá Minh Vương thời thường dữ Bá Lăng nhân An Quốc Thiếu Quý thông
賊知附近軍民悉爲我有勢日窮蹙乃復增築壁壘死守待援,Tặc tri phụ cận quân dân tất vi ngã hữu thế nhật cùng xúc nãi phục tăng trúc bích luỹ tử thủ đãi viện
槞茄朱別次茄,trồng cà cho biết thứ cà
𠰺朱𦟐粉吏𧗱楼撑,Dạy cho má phấn lại về lầu xanh
漢蒼詔諸路安撫使赴闕與京官會議或戰或和,Hán Thương chiếu chư lộ an phủ sứ phó khuyết dữ kinh quan hội nghị hoặc chiến hoặc hoà
廷試策問以趙宋用儒,đình thí sách vấn dĩ triệu tống dụng nho
泊鐄珠玉襖裙,bạc vàng châu ngọc áo quần
台羅𪢊𢩵塵緣,hay là rúng rẫy trần duyên
命昭文王日燏伐阿禄󰀋興讓王國顙伐岑子󰀋,Mệnh Chiêu Văn Vương Nhật duật phạt A Lộc sách Hưng Nhượng vương Quốc Tảng phạt Sầm tử sách
節𤾓𢆥女補𠫾𠬠𣈜,Tiết trăm năm nỡ bỏ đi một ngày
麻𡛔𤳇𬙾󱛢哇供饒,mà gái trai đẹp mánh khóe cùng nhau
爾𫵇,nhĩ mày
人皆唾罵而彼則冥頑自如曾不顧君父之厚恩綱常之大義,Nhân giai thoá mạ nhi bỉ tắc minh ngoan tự như tằng bất cố quân phụ chi hậu ân cương thường chi đại nghĩa
傳軍令𬺗帳前他𣦍,truyền quân lệnh xuống trướng tiền tha ngay
志是明遣若水等來封而惠以老回家,chí thị minh khiển nhược thuỷ đẳng lai phong nhi huệ dĩ lão hồi gia
室家庄𬋩蔑昆𦫼,thất gia chẳng quản một con lều
𠊛儒士不可󰀡文字,người nho sĩ bất khả vô văn tự
二十四日寅時有彗星見于西南方形如紅絹,nhị thập tứ nhật dần thì hữu tuệ tinh hiện vu tây nam phương hình như hồng quyên
是月以入内少傅參預朝政黎克復男黎伯崖為駙馬都尉尙皇弟二女安南公主,thị nguyệt dĩ nhập nội thiếu phó tham dự triều chính lê khắc phục nam lê bá nhai vi phò mã đô uý thượng hoàng đệ nhị nữ an nam công chủ
盘蹎,bàn chân
爾謂祖宗設郊亦不足術,nhĩ vị tổ tông thiết giao diệc bất túc thuật
󰜋𢆥女買𠶀𠻀特信,Một năm nữa mới thăm dò được tin
挄奇刀梂𫴋𪽣𬞲,quăng cả dao cầu xuống ruộng khoai
𬟥湯卒𠬠𣈜輸,thuốc thang suốt một ngày thâu
嚴軍𪮙將産床,Nghiêm quân tuyển tướng sẵn sàng
精神邏世調於,tinh thần lạ thế đều ưa
拪扲丐𥿗丐針拪扲𡱩𫄄跢尋𠏲𦁼,tay cầm cái chỉ cái kim tay cầm thước lụa đi tìm thợ may
係禄朝官㐌固垠爫之貪特𠢑班寬,hễ lộc triều quan đà có ngần làm chi tham được nhọc băn khoăn
十全八味産仃内傷,Thập toàn bát vị sẵn dành nội thương
縉之言時若未驗及我,Tấn chi ngôn thời nhược vị nghiệm cập ngã
󰡎𡗶爫侈昂藏𠦳鍾𫡦鑊詫恾女󰠲,dưới trời làm đứa ngang tàng nghìn chung chín vạc sá màng nữa đâu
𦝄𫅷域域𨕭空,trăng già vặc vặc trên không
生𦋦李賁奇坤欣𠊛,sinh ra lý bí cả khôn hơn người
噷吃敲殼,hậm hực xáo xác
𡾵神𡾵聖甫張㐌冷,ngôi thần ngôi thánh phô trương đã rành
夏四月明總兵張輔沐𣆭兵部侍郎陳洽偕重光帝阮帥鄧容還東關,Hạ tứ nguyệt Minh tổng binh Trương Phụ Mộc Thạnh Binh bộ thị lang Trần Hiệp giai Trùng Quang Đế Nguyễn Soái Đặng Dung hoàn Đông Quan
云仙𠼪𬰠𠺘󱜯滥書朱󰛮徐徐𠹲𥹰,vân tiên day mặt rằng ừ làm thơ cho kíp chừ chừ chớ lâu
𣳔渃溇馭𢠣蹎𨁼,dòng nước sâu ngựa giận chân bon
𣎞熾牕𤐜熾篆竹熾梗,trăng xế song khói xế triện trúc xế cành
德位安定快樂人,Đức Vị Yên Định Khoái Lạc nhân
特諭卿等知之,Đặc dụ khanh đẳng tri chi
茦迷󰠳㐌洒𠓨,Thuốc mê đâu đã tưới vào
𥛗𧡊永茹扒𤞼犒軍,dòm thấy vắng nhà bắt lợn khao quân
蔑稱爫秀才户袁蔑稱爫處士户胡,một xưng làm tú tài họ viên một xưng làm xử sĩ họ hồ
聯,liên
兖豫之人遠赴萬里詔書迫促必𦤶叛亡,Duyện Dự chi nhân viễn phó vạn lí chiếu thư bách xúc tất trí phản vong
󰇏𠳒仉吏𠊛戈󱢏󱤗世意𣋾󱓽世󰅹,chán lời kẻ lại người qua bây giờ thế ấy thuở xưa thế nào
常延至桂府見經畧司,Thường Diên chí Quế phủ kiến Kinh lược ti
泊󰝡󰘚泊劍塘朱賒,Bạc đem mặt Bạc kiếm đường cho xa
髀󱥎肩𣘾,bễ vế kiên vai
𤽗朋悶体店𬧻些遣㝵頓綽合固所体,ngươi bằng muốn thấy đêm sau ta khiến người đón rước hợp có thửa thấy
油油𦰟𦹵霪霪梗霜,dàu dàu ngọn cỏ đầm đầm cành sương
柴當經孛習情,thầy đương kinh bụt tập tành
丁未楊三哥三年後漢髙祖劉遠仍稱晋天福十二年,Đinh Mùi Dương Tam Kha tam niên Hậu Hán Cao Tổ Lưu Viễn nhưng xưng Tấn Thiên Phúc thập nhị niên
三月設慶賀五經禮于壽聖寺,Tam nguyệt thiết Khánh hạ ngũ kinh lễ vu Thọ Thánh tự
辛巳二年明天順五年,Tân Tị nhị niên Minh Thiên Thuận ngũ niên
帝拜金為太師興國公及,Đế bái Kim vi Thái sư Hưng quốc công cập
𡬷念故國他鄕,tấc niềm cố quốc tha hương
率󰠳𧡊没小嬌,Thoắt đâu thấy một tiểu kiều
第三塲筭法,Đệ tam trường toán pháp
𢞂𥉫𡥵蝒𥿁絲,buồn trông con nhện vương tơ
𬚸䏧埃拱󰑼㝵,thịt da ai cũng là người
拜除喃曳宁单朱㝵買𭓇𢪀𫀅𢪀潤,bây giờ nôm dạy chữ đơn cho người mới học nghỉ xem nghỉ nhuần
強弹強笛強迷強挗𢴑調強犀再𢚸,càng đàn càng địch càng mê càng day dứt điệu càng tê tái lòng
季厘𦋦胣頑危𣩂𤤰少帝店𣅘永𠊛,quý ly ra dạ ngoan ngùy giết vua thiếu đế đêm khuya vắng người
呸把,bậy bạ
明命昇等將七萬人以徃且勑慶舉六卿之属,Minh mệnh Thăng đẳng tương thất vạn nhân dĩ vãng thả sắc Khánh cử Lục Khanh chi thuộc
前年上皇忽一日謂左右曰明年四月予必死,tiền niên thượng hoàng hốt nhất nhật vị tả hữu viết minh niên tứ nguyệt dư tất tử
𠬠唏啷󰔺堆𢬣冷銅,một hơi lặng ngắt đôi tay lạnh đồng
其軍匠之上番者如前例六月十月分半㱕農,Kì quân tượng chi thượng phiên giả như tiền lệ lục nguyệt thập nguyệt phân bán quy nông
卷鐄𠸕喻󰒂顛技強,quyển vàng dặn nhủ nghĩa đen kỹ càng
㐌移𠓨於准𡶀瀋倣󰋇𢆥󰅒丕,đã dời vào ở chốn núi thẳm phỏng mấy năm nay vậy
碧海水渃𣷭慢除風,bích hải thuỷ nước bể mặn trừ phong
時亨惟奏禮部侍郎舊道士䄇全陽𭁈俱皆得厚賞,Thì Hanh duy tấu Lễ bộ thị lang cựu đạo sĩ Trình Toàn Dương dữ cụ giai đắc hậu thưởng
扒𤽗童子𫃚𠓨冲核,bắt người đồng tử buộc vào trong cây
調排各𭛣󰠡𮥷冲𨉓,đều bày các việc gian nan trong mình
共饒𢴿𢩮調連阻𦋦,cùng nhau dìu dắt đều liền trở ra
蹎𩄲𩈘坦󰜋牟撑撑,chân mây mặt đất một màu xanh xanh
時官軍至瀰淪海門諸軍駕海而行,Thời quan quân chí Di Luân hải môn chư quân giá hải nhi hành
溋銀𣳮槊𡑩兑撩弓,duềnh ngân rửa giáo nẻo đoài treo cung
重光以圖恢復,Trùng Quang dĩ đồ khôi phục
等上士證實麻年,đấng thượng sĩ chứng thực mà nên
唐帝曰善悉徵入内,Đường đế viết thiện tất trưng nhập nội
身安𢀨度公侯劔𠱋,thân yên sang đọ công hầu kém ru
㨿牢𢧚浽身形世尼,cớ sao nên nỗi thân hình thế nỉ
假調𤞓絆𫀅情人間,giả điều săn bắn xem tình nhân gian
帝内不自安夜出城就安子山孚雲國師師太宗故交也居,Đế nội bất tự an dạ xuất thành tựu Yên tử sơn Phù Vân quốc sư sư Thái Tông cố giao dã cư
丹桂自𣈜𧡊木犀,đan quế từ ngày thấy mộc tê
詔凣文書狀契用押手半紙法,chiếu phàm văn thư trạng khế dụng áp thủ bán chỉ pháp
是時莫氏奄有其國而不以正統書之者何也盖莫氏臣也,Thị thời Mạc thị yểm hữu kì quốc nhi bất dĩ chính thống thư chi giả hà dã Cái Mạc thị thần dã
娘強塢柳派桃𤾓分󰅹固分󰅹分鮮,nàng càng ủ liễu phai đào trăm phần nào có phần nào phần tươi
縱得之不可守之,túng đắc chi bất khả thủ chị
及其城既復天下既定,cập kì thành ký phục thiên hạ ký định
交州右衛軍季保等十人獲左相國澄於奇羅海口,Giao Châu Hữu vệ quân Quý Bảo đẳng thập nhân hoạch Tả tướng quốc Trừng ư kì La hải khẩu
𭛣耒少季󱚢朝,việc rồi thiếu quý vào chầu
滝前塘妬󰀎墓紅顔,Sông Tiền Đường đó ấy mồ hồng nhan
󱩡蠻溪盤事伏波,ngóng man khê bàn sự phục ba
帝曰先帝櫛風沐雨方擒其主,đế viết tiên đế trất phong mộc vũ phương cầm kì chủ
今國都之制已僃而州縣尙缺其何以廣化民之道哉應令山南京北海東諸路府各置一學官賜官田有差大府州十五𤱈中府州十一𤱈小府州十𤱈以供本學之用,Kim quốc đô chi chế dĩ bị nhi châu huyện thượng khuyết kì hà dĩ quảng hoá dân chi đạo tai Ứng lệnh Sơn Nam Kinh Bắc Hải Đông chư lộ phủ các trí nhất học quan tứ quan điền hữu sai đại phủ châu thập ngũ mẫu trung phủ châu thập nhất mẫu tiểu phủ châu thập mẫu dĩ cúng bản học chi dụng
户終𦋦飭執爲,Họ Chung ra sức giúp vì
前史,tiền sử
拖弹亭忌𩻺𦑃,đỡ đần đành cậy vây cánh
身群𫽄惜惜之興綠,Thân còn chẳng tiếc tiếc gì đến duyên
𠳨娘娘㐌半𠇮贖吒,hỏi nàng nàng đã bán mình chuộc cha
伴𤿤󰠃貝鹿麋,bạn bè cùng với lộc mê
九月戊寅帝弗豫,Cửu nguyệt Mậu Dần Đế phất dự
㛪羅廢帝昏愚墫錢𡆞𧵑如路𥘷𨔈,em là phế đế hôn ngu chôn tiền giấu của như trò trẻ chơi
九重下旨卽時,cửu trùng hạ chỉ tức thì
春正月扈從籃京賞一資,Xuân chính nguyệt hộ tòng Lam Kinh thưởng nhất tư
𥪞滝𡶀𠄩敵𤾓𧻭𪖫鋭共打,trong sông núi hai địch trăm dấy mũi nhọn cùng đánh
主春仃㐌󰡏尼,Chúa xuân đành đã có nơi
折离多坤忍󱝙离謁实可伤,chết lìa đi khôn nhẫn sống lìa ắt thực khả thương
於是山南自大江之西各縣土地人民悉爲所有軍聲大振所至克捷,Ư thị Sơn Nam tự Đại giang chi Tây các huyện thổ địa nhân dân tất vi sở hữu quân thanh đại chấn sở chí khắc tiệp
五月二十八日追尊靈隱正為襄翼帝,Ngũ nguyệt nhị thập bát nhật truy tôn Linh Ẩn chính vi Tương Dực Đế
悶氷𠇮𩧍𪠞,muốn băng mình ruổi đi
節𤾓𫷜拱補迻𠬠回,tiết trăm năm cũng bỏ đi một hồi
權衡㖫𡅏囒𨑮坦,quyền hành lừng lẫy lan mười đất
󰂇拯执𦑃高𠖤,Ví chăng chắp cánh cao bay
昆末庄丿曾崔,con mắt chẳng phút từng thôi
唏𫗄冷𠊛愁𩈘惮𣳔渃溇馭𫺶蹎𨁼,hơi gió lạnh người sầu mặt dạn dòng nước sâu ngựa dợn chân bon
買耒迻礼眇制,mới rồi đưa lễ giễu chơi
徵兵󱚢典蘇营,trưng binh vào đến tô doanh
𩻐㙁箕覩𦛌𡥵𬷤媄娘𫽄㤕朋些㤕娘,mắm muối kia đổ ruột con gà mẹ nàng chẳng xót bằng ta xót nàng
󱉎主𡗶咍爫法𨔍,đức chúa trời hay làm phép lạ
𢪀浪冲事𡞕𫯳,Nghĩ rằng trong SỰ vợ chồng
系統,hệ thống
合浦太守薜綜上疏曰昔帝舜南巡崩於蒼梧秦置桂林南海象郡則四國内属久矣,Hợp Phố Thái thú Tiết Tống thượng sớ viết Tích Đế Thuấn nam tuần băng ư Thương Ngô Tần trí Quế Lâm Nam Hải Tượng Quận tắc tứ quốc nội thuộc cửu hĩ
卿獨奏受何也,khanh độc tấu Thụ hà dã
京城生两頭人恠置死,Kinh thành sinh lưỡng đầu nhân quái trí tử
定春三月帝使上品奉御杜廣将兵徃蘇忠詞家迎還皇太子㱕京師女還父母家,định xuân tam nguyệt đế sử thượng phẩm phụng ngự đỗ quảng tương binh vãng tô trung từ gia nghênh hoàn hoàng thái tử quy kinh sư nữ hoàn phụ mẫu gia
舌所管以舌子伯達白日馳馬街市縱奴敺人故也,thiệt sở quản dĩ thiệt tử bá đạt bạch nhật trì mã nhai thị túng nô khu nhân cố dã
夏四月滛雨祈晴,hạ tứ nguyệt dâm vũ kì tình
云仙𥄭吏𢚸唹,Vân Tiên ngó lại lòng ưa
麻󰏙𥪞𢼂断膓固𠸜,Mà xem trong sổ đoạn trường có tên
僊嚴𤿰渚𢴑回,Tiên nghiêm trống chửa dứt hồi
惟我大越之國實爲文獻之󰘊,Duy ngã Đại Việt chi quốc thực vi văn hiến chi bang
二十八日勑㫖各處群聚盗刼所在承宣府州縣官社村長並如律治罪,Nhị thập bát nhật sắc chỉ các xứ quần tụ đạo kiếp sở tại thừa tuyên phủ châu huyện quan xã thôn trưởng tịnh như luật trị tội
唸咮𨢟𬌓𢚸貝𤍊,nếm chua cay tấm lòng mới tỏ
志决番尼撫𥙩貢,chí quyết phen này vồ lấy cống
則我越人才得與漢人同選者李琴李進有以開之也,Tắc ngã Việt nhân tài đắc dữ Hán nhân đồng tuyển giả Lí Cầm Lí Tiến hữu dĩ khai chi dã
𫽄𢆧奇𩙌焒移𫴋頭,chẳng may cả gió lửa rơi xuống đầu
時意固等眞人户黎𪽝方西南麻囉,thời ấy có đấng chân nhân họ lê bởi phương tây nam mà ra
扱𩕳𪲾沒𤭷漿沒𤮒,cắp nạnh cà một chậu tương một hũ
初五日禁勢家子孫奴僕等人無故走馬街衢,sơ ngũ nhật cấm thế gia tử tôn nô bộc đẳng nhân vô cố tẩu mã nhai cù
春正月姚索献白雀,xuân chính nguyệt diêu sách hiến bạch tước
嗣慶與上将軍潘鄰調補軍五造戦噐習武藝軍勢稍振,tự khánh dữ thượng tướng quân phan lân điều bổ quân ngũ tạo chiến khí tập vũ nghệ quân thế sảo chấn
外意油群襖𥛭,ngoài ấy dù còn áo lẻ
十二月黄龍見,thập nhị nguyệt hoàng long hiện
法门符水欣𠊛遣邪爫正遣灾爫祥,pháp môn phù thuỷ hơn người khiến tà làm chính khiến tai làm tường
又以軍憲十條示将校軍人曰一軍中諠譁,hựu dĩ quân hiến thập điều thị tướng hiệu quân nhân viết nhất quân trung huyên hoa
鬦㗂名於蒸塲荣利構致澤於蒸盃漁樵,giấu tiếng danh ở chưng trường vinh lợi cấu trí trạch ở chưng vui ngư tiều
善者知可以為法惡者知可以為戒䦕係治體不為不多,thiện giả tri khả dĩ vi pháp ác giả tri khả dĩ vi giới quan hệ trị thể bất vi bất đa
妾自遇变旦𣇞,Thiếp từ ngộ biến đến giờ
絲𢚸㐌𢴑𦀊弹小憐,Tơ lòng đã dứt dây đàn Tiểu Lân
𣳢𣴓約扵爫哏哏𬮌權丙默襖妻妻,ngòi cạn ước ở làm cấn cấn cửa quyền biếng mặc áo thia thia
襪把鞋荄巾谷清腔𬈋某打村人,bít bả hài gai khăn góc xênh xang làm mỗ đứa thôn nhân
𬇚秋冷𣱾渃冲沋,ao thu lạnh lẽo nước trong veo
媒浪昆唉從容,mụ rằng con hãy thong dong
驗其致𠧨必有其由,nghiệm kì trí cữu tất hữu kì do
𠳒𣦍冬󰘚冲外,Lời ngay đông mặt trong ngoài
以陶󰁮任内繁衙門满三考稱職無犯法故陞之,Dĩ Đào Cử nhiệm nội phồn nha môn mãn tam khảo xứng chức vô phạm pháp cố thăng chi
詔𬋩軍匠官督押公務或有怠惰欠缺應𭛁落告所犯如法懲治不得以大杖手足磚塊木椎親自痛打,chiếu quản quân tượng quan đốc áp công vụ hoặc hữu đãi noạ khiếm khuyết ưng phát lạc cáo sở phạm như pháp trừng trị bất đắc dĩ đại trượng thủ túc chuyên khối mộc chuỳ thân tự thống đả
又有懿奴飛豹者因懿撻走入圖弄等乃騰告謂原懿已起兵,hựu hữu ý nô phi báo giả nhân ý thát tẩu nhập đồ lộng đẳng nãi đằng cáo vị nguyên ý dĩ khởi binh
調𠓨𠬠舘盃唭語迎,Đều vào một quán vui cười ngửa nghiêng
節制鄭松赦其罪使㱕有僚撫養後復封爲嵩郡公,Tiết chế Trịnh Tùng xá kì tội sử quy Hữu Liêu phủ dưỡng hậu phục phong vi Tung quận công
庒咹庒呐󱢅𨱽曾欺,chẳng ăn chẳng nói thở dài từng khi
禮江侯父子亦傾心順服,lễ giang hầu phụ tử diệc khuynh tâm thuận phục
油庄察𬌓情痴,Dầu chăng xét tấm tình si
十五日立石欄于敬天殿陛及起造小殿於講武停,Thập ngũ nhật lập thạch lan vu Kính Thiên điện bệ cập khởi tạo tiểu điện ư Giảng Võ đình
匹赴京入朝首服乞免罪,sất phó kinh nhập triều thú phục khất miễn tội
𠳒󰑼分薄拱󰑼𠳒終,Lời là phận bạc cũng là lời chung
其以明年為慎德元年,kì dĩ minh niên vi thận đức nguyên niên
求嗔懇拜乙特朋𢚸,cầu xin khấn vái ắt được bằng lòng
十二月十二日上皇塟安生泰陵在安生山穆阜二陵同廟號英宗謚曰顯文睿武欽明仁孝皇帝,Thập nhị nguyệt thập nhị nhật Thượng hoàng táng Yên Sinh thái lăng Tại Yên Sinh sơn Mục Phụ nhị lăng đồng Miếu hiệu Anh Tông thuỵ viết Hiển Văn Duệ Vũ Khâm Minh Nhân Hiếu Hoàng Đế
帝餞若水詩云鳳詔祗承出九重皇華到處緫春風,Đế tiễn Nhược Thuỷ thi vân Phụng chiếu chi thừa xuất cửu trùng Hoàng hoa đáo xứ hốt xuân phong
浪牢君子唻󱛾排𠾦,rằng sao quân tử lầy rầy bài bây
拱隊称𥙩英豪斫󰢔呐㗶令󰅹禁𠫾,cũng đòi xưng lấy anh hào chước gì nói phét lệnh nào cấm đi
令各道諸衛軍鉄突五軍等𣽊東岸江,lệnh các đạo chư vệ quân thiết đột ngũ quân đẳng tuấn đông ngàn giang
及還不能守節誑誘惡黨欲圖廢立,cập hoàn bất năng thủ tiết cuống dụ ác đảng dục đồ phế lập
都御史阮居道曰人臣所諭雖有同異在人主断之何如耳,Đô ngự sử Nguyễn Cư Đạo viết Nhân thần sở dụ tuy hữu đồng dị tại nhân chủ đoạn chi hà như nhĩ
針針駢篤𢚸圖報糁𡎝󱈦󱈦所域清,chăm chăm bền dốc lòng đồ báo tám cõi lâng lâng thửa vặc thanh
盖其有天資之羙而未𭓇者也,cái kì hữu thiên tư chi mĩ nhi vị học giả dã
方進追之屢戰皆捷過馬援銅柱南八日至其國都,phương tiến truy chi lũ chiến giai tiệp quá mã viện đồng trụ nam bát nhật chí kì quốc đô
牢刼𠊛女底帝低,sao kiếp người nỡ để đấy đây
紹𬌥,sẹo trâu
𡨹𠳒,giữ lời
斬其首焚其尺投于江載其首以行又於船頭樹帛旗題曰占城元惡茶全之首使天下知之,Trảm kì thủ phần kì xích đầu vu giang tải kì thủ dĩ hành hựu ư thuyền đầu thụ bạch kì đề viết Chiêm Thành nguyên ác Trà Toàn chi thủ sử thiên hạ tri chi
折官冠軍羅𤽗宋義,giết quan quán quân là ngươi tống nghĩa
命武師鑠招集本縣舊兵得千人餘爲先鋒與莫兵挑戰于雷津江渡,mệnh vũ sư thước chiêu tập bản huyện cựu binh đắc thiên nhân dư vi tiên phong dữ mạc binh khiêu chiến vu lôi tân giang độ
𢪀隊杆吏𣳔涞隊杆,nghĩ đòi cơn lại rụng rời đòi cơn
是與汝等相踈也,Thị dữ nhữ đẳng tương sơ dã
庚辰九年宋元符三年,Canh Thìn cửu niên Tống Nguyên Phù tam niên
𠀧擢核𩇢形宛要没𣳔渃碧𦹵嘹哨,ba chạc cây xanh hình uốn éo một dòng nước biếc cỏ leo teo
清共延謀襲布池爲自全計,thanh cộng diên mưu tập bố trì vi tự toàn kế
闭除弓矢𢏑郎,bấy giờ cung thỉ bắn sang
散霜㐌𧡊䏾𠊛觥墙𦋦󰀎尋頺謹魚,tan sương đã thấy bóng người quanh tường ra ý tìm tòi ngẩn ngơ
咍謹提達羅德𡨧等人君,hay ghín dè dặt là đức tốt đấng nhân quân
牟,màu
察乞留囂且言曰可若侍禁官中則恐失臣矣,sát khất lưu hiêu thả ngôn viết khả nhược thị cấm quan trung tắc khủng thất thần hĩ
沛𠸜称率在𠊟半絲,Phải tên xưng xuất tại thằng bán tơ
甲戌六年明正德九年,Giáp Tuất lục niên Minh Chính Đức cửu niên
罍戦𨢇律苔,lôi chén rượu rót đầy
中󰱇者免徭役補入國子監,trúng tuyển giả miễn dao dịch bổ nhập quốc tử giám
猫噞之磊𠰘𬛈乘,mèo thèm chi chối miếng nem thừa
大将軍統之,Đại tướng quân thống chi
每人直錢一鏹詔𭛁官粟賑給貧民,Mỗi nhân trực tiền nhất cưỡng Chiếu phát quan túc chẩn cấp bần dân
如不謹慎而他人入者罪如之,Như bất cẩn thận nhi tha nhân nhập giả tội như chi
九州四海調共𬈋碎,cửu châu tứ hải đều cùng làm tôi
節制鄭松表奏黄為中軍都督府左都督掌府事太保端國公,tiết chế trịnh tùng biểu tấu hoàng vi trung quân đô đốc phủ tả đô đốc chưởng phủ sự thái bảo đoan quốc công
朱臣仍󰘚菫魚,chu thần nhâng mặt ngẩn ngơ
道尼底工𡗶坦,đạo này để trong trời đất
實盃爫堆貝些,thật vui làm đôi với ta
桃㐌𠖤審蓮皮扔撑,Đào đà BAY thắm sen vừa nảy xanh
体炪𣘃蘭麻𣘃蕙㤕,thấy đốt cây lan mà cây huệ xót
且救急之兵當以疾速爲貴賊必併日兼行,thả cứu cấp chi binh đương dĩ tật tốc vi quý tặc tất tịnh nhật kiêm hành
傍縣皆望風響應相與進逼各堡,Bàng huyện giai vọng phong hưởng ứng tương dữ tiến bức các bảo
寔𡗶果报理尼叱㕰,thực trời quả báo lẽ này rất mau
隊尼風景𠸟台閉,đòi nơi phong cảnh vui thay bấy
權一時之宜非常行之道也,quyền nhất thời chi nghi phi thường hành chi đạo dã
冬十月伐哀牢元降將張顯陣前戰死,Đông thập nguyệt phạt Ai Lao Nguyên hàng tướng Trương Hiển trận tiền chiến tử
左右扶去稍急,Tả hữu phù khứ sảo cấp
𤾓𢆥底没𬌓𢚸自低,Trăm năm để một tấm lòng từ đây
𡀯払吀呐自頭劄𦋦,truyện chàng xin nói từ đầu chép ra
時經筵官陳風等見帝容止端重聰睿過人心中異之,Thời kinh diên quan Trần Phong đẳng kiến đế dung chỉ đoan trọng thông duệ quá nhân tâm trung dị chi
𦥃𫢩買訴正邪拱爲課󱈘在些𥐧用,đến nay mới tỏ chính tà cũng vì thuở trước tại ta lỗi dùng
欺𪰛𠰳𠮾𠰳唁,khi thời miếng ngọt miếng ngon
科長,khoa trưởng
吏部右侍郎仁嶺侯劉廷質啓言于平安王曰窃聞天降灾祚在德𭁈否,Lại bộ Hữu thị lang Nhân Lĩnh hầu Lưu Đình Chất khải ngôn vu Bình An Vương viết Thiết văn thiên giáng tai tộ tại đức dữ phủ
大軍屯㨂𡎝東,Đại quân đồn đóng cõi đông
牢頭隊𧖰𤷭連𡎥蔠,sao đầu đội máu đít liền ngồi chông
檜僊課占包隔岸竹噲𠴖吏,gối tiên thuở chiêm bao cách ngàn trúc gọi vời lại
熷𤇊懺所襖襜,Tưng bừng sắm sửa áo xiêm
守度調諸軍平之,Thủ Độ điều chư quân bình chi
汝諧立於帝前撰成之,nhữ hài lập ư đế tiền soạn thành chi
從󰟁󰒂扵󰟁仁,tuồng vô nghĩa ở vô nhân
户胡自𦀼業陳,họ hồ từ nối nghiệp trần
倍鐄爫客咘󰯺,vội vàng làm khách bơ thờ
秋七月駢治兵於海門未進,Thu thất nguyệt Biền trị binh ư Hải Môn vị tiến
侈𦖑𣈙㐌典期,đứa nghe rày đã đến kì
湥貞尋謝𣻆湄,Giọt riêng tầm tã tuôn mưa
坤頑旦默呐能沛𠳒,khôn ngoan đến mực nói năng phải lời
㤌肝𩯀𨅸孕𨖲捽鎌㓠案吟篇歌排,căm gan tóc đứng dựng lên tuốt gươm chém án ngâm thiên ca bày
賢人君子埃𦓡𫽄,hiền nhân quân tử ai mà chẳng
㤌𢚸渃𦼨摱𢬣𠊛外,cam lòng nước cũ mượn tay người ngoài
十二日旨揮衛軍並置火首爲正副伍長,Thập nhị nhật chỉ huy vệ quân tịnh trí hoả thủ vi chính phó ngũ trưởng
廢帝在位十二年紀元者一,phế đế tại vị thập nhị niên kỷ nguyên giả nhất
時天下無事皇后遍遊山川意欲𦥷建寺㙮,thời thiên hạ vô sự hoàng hậu biến du sơn xuyên ý dục hưng kiến tự tháp
自入中至十中為上及六中至七中爲中級四中至五中爲下級賞各有差,tự nhập trúng chí thập trúng vi thượng cập lục trúng chí thất trúng vi trung cấp tứ trúng chí ngũ trúng vi hạ cấp thưởng các hữu sai
明帝見表大悅復詔封帝為安南都統使司都統使𬋩轄南國土地人民及賜安,Minh đế kiến biểu đại duyệt phục chiếu phong đế vi An Nam đô thống sứ ti đô thống sứ quản hạt Nam quốc thổ địa nhân dân cập tứ An
前并州刺史祝良性勇决張喬前在益州有破虜之功皆可任用,tiền tính châu thứ sử chúc lương tính dũng quyết trương kiều tiền tại ích châu hữu phá lỗ chi công giai khả nhiệm dụng
如見天順於上民安於下雨若風綢大懷小畏凣徽號始可與謀,như kiến thiên thuận ư thượng dân an ư hạ vũ nhược phong điều đại hoài tiểu uý phàm huy hiệu thuỷ khả dữ mưu
冬十月初三日申明奏章體式,đông thập nguyệt sơ tam nhật thân minh tấu chương thể thức
秋八月命輔國吳子安率三萬人開陸路自南界至地哩,Thu bát nguyệt mệnh Phụ quốc Ngô Tử An suất tam vạn nhân khai lục lộ tự Nam giới chí Địa Lí
碎吀底吘𫔳󰐨,tôi xin để ngỏ cửa sau
𠫾兜麻𫽄𦀺𦃮,đi đâu mà chẳng xe gai
貶吏部左侍郎瑞郡公潘兼全爲太常寺卿侯爵兵部左侍郎桂海侯黎仕澈爲諒山處憲察使職伯爵以其便許勑旨并憑批各衙門吏應務間有多少故也,biếm lại bộ tả thị lang thuỵ quận công phan kiêm toàn vi thái thường tự khanh hầu tước binh bộ tả thị lang quế hải hầu lê sĩ triệt vi lạng sơn xứ hiến sát sứ chức bá tước dĩ kì tiện hứa sắc chỉ tịnh bằng phê các nha môn lại ứng vụ gian hữu đa thiểu cố dã
肝強卽最𦛌強悴車,Gan càng tức tối ruột càng xót xa
𠬠岸𠶗󱲗香花,một ngàn sực nức hương hoa
若貧乏之人前已挚家占射開墾别府縣荒閉田土例得傳子若孫耕種者,nhược bần phạp chi nhân tiền dĩ chí gia chiếm xạ khai khẩn biệt phủ huyện hoang bế điền thổ lệ đắc truyền tử nhược tôn canh chủng giả
頰髯木扃岡含㐱實妯讒古号連顔,áp nhiêm mọc quanh càng hàm chỉn thực râu xồm có hiệu liên nhan
麻𫮲埝軍渃北調拯固據之破𡋿昌枯散湼,mà mồ nấm quân nước bắc đều chẳng có cớ chi vỡ lở xương khô tan nát
婦從其言果驗,phụ tòng kì ngôn quả nghiệm
菜苽羅丐媒踈越蒌,thái cô là cái muôi thưa vớt rau
又乞免明年朝覲以地方未平故也,Hựu khất miễn minh niên triều cận dĩ địa phương vị bình cố dã
若其員雖任满九年無賍犯而其人無有材能因人成事不得考課陞賞,nhược kì viên tuy nhậm mãn cửu niên vô tang phạm nhi kì nhân vô hữu tài năng nhân nhân thành sự bất đắc khảo khoá thăng thưởng
癸亥隋仁壽二年,Quý Hợi Tuỳ Nhân Thọ nhị niên
貝王觀𫏾刎󰑼同親,với vương quan trước vẫn là đồng thân
明遣内官阮宗道等來,Minh khiến nội quan Nguyễn Tông Đạo đẳng lai
悶沲󰸺𢚸冉隴痗𠼦𪮏𢭮,muốn dã tấm lòng nhẹm luống mỏi mượn tay gảy
太阿倒置神噐展摇災異屡見下民怨嗟其亡宜矣,Thái A đảo trí thần khí triển dao tai dị lũ hiện hạ dân oán ta kì vong nghi hĩ
𩂏𢱜,che đậy
𧿨,trở
頭爫𠬛胞咍更思𪜀巴胞咍頭檜𪜀南胞,đầu làm một bào hai cánh tay là ba bào hai đầu gối là năm bào
蓮𤁕香迻,sen lạt hương đưa
膝頭膾,tất đầu gối
𦁣,go
󱖮焒覺悟炪壞𥙒棱邪𣈜𨎠,buông lửa giác ngộ đốt hoại thảy rừng tà ngày trước
窒高油悶朱高女,rất cao dầu muốn cho cao nữa
閏二月五日賜文武臣僚宴於翠靄洲,Nhuận nhị nguyệt ngũ nhật tứ văn võ thần liêu yến ư Thuý Ái châu
十二月晦日食,Thập nhị nguyệt hối nhật thực
鶉鳥骨骨厥堆体㝵納納隐碎謹命,thuần điểu cút cút cụt đuôi thấy người nép nép ẩn chui kín mình
払浪𫅷駭殷勤,chàng rằng già hãy ân cần
貝󰑚𢚸蟳𠃩曲絲,bối rối lòng tằm chín khúc tơ
若以官者不在,Nhược dĩ quan giả bất tại
托寃托枉亡靈逸除,thác oan thác uổng vong linh dật dờ
𤯨辰情󰝸𥢆埃,Sống thì tình chẳng riêng ai
彈㗂琴㗂瑟麻腰𨣥𦷾,đàn tiếng cầm tiếng sắt mà yêu dấu đấy
仍鬼丑叉憾𢙕扒碎雷𫳭帝,những quỷ xấu xa gớm ghiếc bắt tôi lôi xuống đấy
庵葉𪀄呌花侈動窻隂香羡𤌋初殘,am rợp chim kêu hoa xảy rụng song âm hương tạn khói sơ tàn
𥋴䀡風景𦊚边𦝄澄,ngắm xem phong cảnh bốn bên lưng chừng
滯鉑襖󰏢博帝啊,dải bạc áo chàm bác đấy à
托忽必烈之命而索玉帛以事無已之誅,Thác Hốt Tất Liệt chi mệnh nhi sách ngọc bạch dĩ sự vô dĩ chi tru
逸梞󰜏󱟉挄𠁑󱖺揚𢬣翁脛拾𨖲頭,giật gậy bà chằn choang dưới gối dang tay ông kễnh đập lên đầu
係𥪞𡶀景物可𢧚吟詠意,hễ trong núi cảnh vật khả nên ngâm vịnh ấy
扒怒哭𠯽大行󱙻吒,bắt nó khóc chửi đại hành tên cha
仍恾吝橘園蘭菊乙𪿒令挣盎槾桃,những mong lẩn quất vườn lan cúc ắt ngại lanh chanh áng mận đào
帝又諭五道諸衛軍及府鎮各軍總管知等凣有國家必有武僃,đế hựu dụ ngũ đạo chư vệ quân cập phủ trấn các quân tổng quản tri đẳng phàm hữu quốc gia tất hữu vũ bị
弄󰇵𢬣叩𨀈吝𨤵氷,lỏng buông tay khấu bước lần dặm băng
道監察御史鄭葵徃吕瑰驛應接梁儲徐鈺等循故事也,đạo giám sát ngự sử Trịnh Quỳ vãng Lữ Khôi dịch ứng tiếp Lương Trừ Từ Ngọc đẳng tuần cố sự dã
天下晏然,thiên hạ yến nhiên
夏四月彗星出東方,Hạ tứ nguyệt Tuệ tinh xuất Đông phương
兎𠱈如穉𢧚𠀧,thỏ thẻ như trẻ nên ba
浽娘更更边𢚸𠴠虧,Nỗi nàng canh cánh bên lòng biếng khuây
𠁀,đời
月恆刀𨆷春恆唯,nguyệt hằng đeo đuổi xuân hằng dõi
退𫢫𡗊役夌顔,thói đời nhiều việc lăng nhăng
几𬂙柴伵,kẻ trông thầy tớ
為文郡公鄭惟岱所弑及其二弟皆遇害,vị văn quận công trịnh duy đại sở thí cập kì nhị đệ giai ngộ hại
味香馥馥凣塵㐌空,mùi hương phức phức phàm trần đã không
刼尼庄矫填蒲買吹,kiếp này chẳng kẻo đền bù mới xuôi
獐羅獠,chương là cheo
𫢩鵑㐌𠽖鶯𫅷,nay quyên đã giục oanh già
定陞調令,Định thăng điều lệnh
皇家撫安中外其忠愛拳拳始終弗渝,hoàng gia phủ an trung ngoại kì trung ái quyền quyền thuỷ chung phất du
󰡈旗󰜋令倍傍𨇒𬁖,Dưới cờ một lệnh vội vàng ruổi sao
進逃㱕,Tiến đào quy
咨爾太師安興王莫登庸禀睿智之資有文武之畧,Tư nhĩ Thái sư An Hưng Vương Mạc Đăng Dung bẩm duệ trí chi tư hữu văn vũ chi lược
曰曰撑掑簪玉嵿噲磐灘,vệt vệt xanh cài trâm ngọc đỉnh gọi bàn than
雲仙渃𬑉如湄,vân tiên nước mắt như mưa
曩󱩰𣌆,nắng chóng trưa
𢀲停威𢀲碎停分碎,Lớn ĐÀNH uy lớn tôi đành phận tôi
冬十月憲慈太后遭母䘮製䘮服,đông thập nguyệt hiến từ thái hậu tao mẫu tang chế tang phục
入至玩舚橋外即止,nhập chí ngoạn thiềm kiều ngoại tức chỉ
𬰢𡗶㐌噤𡶀丕,mặt trời đã ngậm núi vậy
󰟀桃𣌉󰟭清台,Buồng đào khuya sớm thảnh thơi
後又征占城有功累迁是聀,Hậu hựu chinh Chiêm Thành hữu công luỹ thiên thị chức
世麻𤳇𡛔𠁀𧵆,thế mà trai gái đời gần
峯州桃林西原舊有防冬兵六千其傍七舘洞蠻酋長李由獨常助之戍守輸租税,phong châu đào lâm tây nguyên cựu hữu phòng đông binh lục thiên kì bàng thất quán động man tù trưởng lí do độc thường trợ chi thú thủ thâu tô thuế
趣𢝙悁奇惗󱳮𬞺,thú vui quên cả niềm lo cũ
𢜠臺春聲聲𢌌𩦓𢜠各安其所遐圍,mừng đài xuân thênh thênh rộng mở mừng các yên kỳ sở hà vi
九月詔太尉黎可督百作諸局造籃京廟殿,cửu nguyệt chiếu thái uý lê khả đốc bách tác chư cục tạo lam kinh miếu điện
固𫯳𦓡𬛒世間㐌常,có chồng mà chửa thế gian đã thường
文嶺年七十餘亦寘于刑時人莫不憐之,văn lĩnh niên thất thập dư diệc trí vu hình thời nhân mạc bất lân chi
酉浪卓特功令㐱𬲢,dẫu rằng chác được công lênh chỉn nhiều
架襖𤞼蟳錢𥺊覩半謨𬉵意悶之之,giá áo lợn tằm tiền gạo đủ bán mua mặc ý muốn chi chi
清華乂安等處及四承宣各衙門一箇月十日順化處各衙門一月十五,thanh hoa nghệ an đẳng xứ cập tứ thừa tuyên các nha môn nhất cá nguyệt thập nhật thuận hoá xứ các nha môn nhất nguyệt thập ngũ
𥙩准禅林爫󰠮茹,lấy chốn thiền lâm làm cửa nhà
賜鄧時措進士及第阮達善等四人進士出身阮忱等十四人同進士出身,Tứ Đặng Thời Thố tiến sĩ cập đệ Nguyễn Đạt Thiện đẳng tứ nhân tiến sĩ xuất thân Nguyễn 5ff1 đẳng thập tứ nhân đồng tiến sĩ xuất thân
尔等宜竭尽心力思盖前𬮜愆,Nhĩ đẳng nghi kiệt tận tâm lực tư cái tiền huyễn khiên
時商賈多嫌弊鈔,Thời thương giá đa hiềm tệ sao
朝昆買𠰺默油𦋦𢬣,chiều con mới dạy mặc dầu ra tay
粓仕貝襖讓朱,cơm sẻ với áo nhường cho
芇𠊛鳯乍鵉終,Nào người phượng chạ loan chung
碎它別𡢼英耒󱫏󱫏𩯀󱈘𫥨𠊛𫨩悭,tôi đà biết vợ anh rồi quăn quăn tóc trước ra người hay ghen
鴽𪀄鵜,như chim dẽ
㐌𢞂奇𦛌麻洳奇𠁀,Đã buồn cả ruột mà dơ cả đời
咍󰑼安石𠺙奸,hay là an thạch thói gian
黎季犛督粮軍聞帝崩先自迯歸,Lê Quý Li đốc lương quân văn Đế băng tiên tự đào quy
飲,ẩm
情深𨻫唉狐𪟽姅分,tình thâm luống hãy hồ nghi nửa phần
󰂇庒緣女𠀧生爫之󰝂𫗁傾城撩𤽗,ví chăng duyên nợ ba sinh làm chi đem thói khuynh thành trêu ngươi
並無遂伍止有一班至,Tịnh vô toại ngũ chỉ hữu nhất ban chí
𩙍𡶨撑磋𥶄瀝湄𡶀綠儈𦝄欽,gió ngàn xanh xoay nón lệch mưa núi lục cúi lưng khom
妬埃𤳰特景消踈,đố ai vẽ được cảnh tiêu sơ
洳𢬣濟度𢵼𠊛沉淪,Nhờ tay tế độ vớt người trầm luân
󰡎𣳔渃沚边𨕭固桥,Dưới dòng nước chảy bên trên có cầu
二十八日酉時有星直騰西方走形如帛疋,nhị thập bát nhật dậu thì hữu tinh trực đằng tây phương tẩu hình như bạch thất
些𡾵典上公權高禄󰠱,ta ngôi đến thượng công quyền cao lộc nặng
九月成慶侯鈌名卒,Cửu nguyệt Thành Khánh hầu Khuyết danh tốt
万物,vạn vật
制度,chế độ
啫𠊚朱客吏河西坤挈源干𢚶帝低,giã người cho khách lại hà tây khôn xiết nguồn cơn nỗi đấy đây
殺生𢧚浽󱨬科名命,sát sinh nên nỗi chậm khoa danh mình
脯𬛈,bô nem
󰝸咍君子圭鄕尼芇,chẳng qua quân tử quê hương nơi nàỏ
賜鹵簿司同監梁登為都監,tứ lỗ bộ ti đồng giám lương đăng vi đô giám
移旦𨕭案𦣰𢮿眞,dời đến trên yên nằm quải chân
𪠞󰅹几禁𢩣絁謹咹待埃𬈋盤饌苔,đi nào kẻ cấm buồng the kín ăn đợi ai làm bàn soạn đầy
上曰𨦟鏑之下恐爾遇害行䏻生𦤶實慰我心,thượng viết phong đích chi hạ khủng nhĩ ngộ hại hạnh năng sinh trí thực uý ngã tâm
伏乞繼今監生儒生年已至三十以上充已滿十五年以上本官方得保󰱇除用如例,Phục khất kế kim Giám sinh nho sinh niên dĩ chí tam thập dĩ thượng sung dĩ mãn thập ngũ niên dĩ thượng bản quan phương đắc bảo tuyển trừ dụng như lệ
𫔳楼𧡊吘𨀈𨒺,cửa lầu thấy ngỏ bước quàng
𡏢𫯳𦰟𦹵群鮮,mả chồng ngọn cỏ còn tươi
山狗㹥𤞖強坤,sơn cẩu chó sói càng khôn
𡢐羕菩蕯畧羕仙娥,sau dường bồ tát trước dường tiên nga
念天討之任不在我而誰可尙慮夫天閟悉而未通事艱大而難濟,niệm thiên thảo chi nhiệm bất tại ngã nhi thuỳ khả thượng lự phù thiên bí tất nhi vị thông sự gian đại nhi nan tế
咳䔲,cay đắng
阮倦領兵至營設伏于纏橋門外以待陳大銃百子火噐以僃之,nguyễn quyện lĩnh binh chí dinh thiết phục vu triền kiều môn ngoại dĩ đãi trần đại súng bách tử hoả khí dĩ bị chi
又於太平五年得讖文曰杜弑弑丁丁黎家出聖明兢頭多宏兒道路絶人行,hựu ư thái bình ngũ niên đắc sấm văn viết đỗ thích thí đinh đinh lê gia xuất thánh minh cạnh đầu đa hoằng nhi đạo lộ tuyệt nhân hành
鷸𪁀󰑼丐边滝折茶,duật luật là cái bên sông chích chòe
角則俸𠦳鐄群哩,chác tấc bóng ngàn vàng còn rẻ
壬寅九年宋咸平五年,nhâm dần cửu niên tống hàm bình ngũ niên
夏四月命杜子平定補林平順化軍及繕完化州城,Hạ tứ nguyệt mệnh Đỗ Tử Bình định bổ Lâm Bìn Thuận Hoá quân cập thiện hoàn Hoá Châu thành
尚書兼東閣大學士少保燕郡公范公著右都督兼太監沛郡公黎曰登𣕲郡公黎登進等入御寝所靣受顧命,thượng thư kiêm đông các đại học sĩ thiếu bảo yên quận công phạm công trứ hữu đô đốc kiêm thái giám bái quận công lê viết đăng hằng quận công lê đăng tiến đẳng nhập ngự tẩm sở diện thụ cố mệnh
春二月定十道軍一道十軍一軍十旅一旅十卒一卒十伍一伍十人各戴四方平頂帽,xuân nhị nguyệt định thập đạo quân nhất đạo thập quân nhất quân thập lữ nhất lữ thập tốt nhất tốt thập ngũ nhất ngũ thập nhân các đái tứ phương bình đính mạo
蜀帝底城嘹𠺒蜂王㙮壘哭噒,thục đế để thành réo rắt phong vương đắp lũy khóc ran
戊子唐太宗世民貞觀二年,mậu tí đường thái tông thế dân trinh quan nhị niên
料麻𡅳啂𥙩饒𪹾𤐝㐌固𨕭頭渚󱳮,liệu mà khuyên nhủ lấy nhau xét soi đã có trên đầu chớ lo
功恩吀旦圭茄仕咍,công ơn xin đến quê nhà sẽ hay
󰜋念恒𫳘󰋇𠳒丁寧,một niềm hằng giữ mấy lời đinh ninh
季犛坐渴真,quý li toạ khát chân
𤑟𤉜冲玉𤽸牙,rõ ràng trong ngọc trắng ngà
𤯩𧗱涅𤵺苦𧗱性𣦍,sống về nết dại khổ về tính ngay
珠,châu
我國賦詩多用國語實自此始,Ngã quốc phú thi đa dụng quốc ngữ thực tự thử thuỷ
一日帝召宰相謂曰太子國之大本龍昶既爲不道朕欲龍󰥤繼承大綂然彼猶少年,Nhất nhật đế triệu tể tướng vị viết thái tử quốc chi đại bản Long Xưởng ký vi bất đạo trẫm dục Long Trát kế thừa đại thống nhiên bỉ do thiếu niên
時占城國主弟貴由囚其主貴來而自立使其臣教你某槃梭,thời chiêm thành quốc chúa đệ quý do tù kì chúa quý lai nhi tự lập sử kì thần giáo nhĩ mỗ bàn thoa
雉長襖𦃿𢃄荄,trễ tràng áo vải đai gai
功特髙於宇宙位宜冠於臣僚,Công đặc cao ư vũ trụ vị nghi quán ư thần liêu
将𭛁引時刻已至而官僚士庶填塞宫殿,tương phát dẫn thời khắc dĩ chí nhi quan liêu sĩ thứ điền tái cung điện
詔曰古先帝王制御夷狄服則懷之以德叛則震之以威其於禁暴誅兇殄邉鄙侵陵之患革心欽化全天地覆載之仁故軒皇有涿鹿之師周宣有准夷之伐是皆體乾坤闔闢之機法陰陽舒慘之化𡸈爲好大喜功窮兵黷武之擧哉我祖宗體天凝命保境安民仁育義征賁前裕後北朕丕䋲祖武光御洪圖涖中夏撫外夷廣大舜敖文之治闡帝獸開王志迪周文闢國之䂓惟此老,chiếu viết cổ tiên đế vương chế ngự di địch phục tắc hoài chi dĩ đức phản tắc chấn chi dĩ uy kì ư cấm bạo tru hung điển biên bỉ xâm lăng chi hoạn cách tâm khâm hoá toàn thiên địa phú tải chi nhân cố hiên hoàng hữu trác lộc chi sư chu tuyên hữu chuẩn di chi phạt thị giai thể càn khôn hạp tịch chi cơ pháp âm dương thư thảm chi hoá khởi vi hảo đại hỉ công cùng binh độc vũ chi cử tai ngã tổ tông thể thiên ngưng mệnh bảo cảnh an dân nhân dục nghĩa chinh bí tiền dụ hậu bắc trẫm phỉ thằng tổ vũ quang ngự hồng đồ lị trung hạ phủ ngoại di quảng đại thuấn ngạo văn chi trị xiển đế thú khai vương chí địch chu văn tịch quốc chi quy duy thử lão
茹刘驚駭別包𢠩忙頓𠳨噋嗃差尋,nhà lưu kinh hãi biết bao mơ màng đon hỏi xôn xao sai tìm
靈山之食盡兼旬瑰縣之眾無一旅,Linh Sơn chi thực tận kiêm tuần Khôi huyện chi chúng vô nhất lữ
其興亡在後見之上皇深思之而勢不可為也,Kì hưng vong tại hậu kiến chi Thượng hoàng thâm tư chi nhi thế bất khả vi dã
𡞕姂𫯳官停事妬,vợ bợm chồng quan đừng sự đó
𤾓𫷜名節拱𧗱𣎀󰅒,Trăm năm danh tiết cũng về đêm nay
詠師横淫,vịnh sư hoạch dâm
𡗶南𨅸𡧲噲南䲲,trời nam đứng giữa gọi nam công
及旬妬𦲿妥𢚸尋花,gặp tuần đố lá thoả lòng tìm hoa
這霜𣌝𪬪披𫽗拯恒,giá sương nắng gió pha phôi chẳng hằng
歆,hâm
明課太平腰歇則,mừng thuở thái bình yêu hết tấc
律它󱡏󰜂閉𥹰咃空朱𧡊𣇜頭时崔,trót đà chờ đợi bấy lâu thà không cho thấy buổi đầu thời thôi
󰜋󰑼得孝𠄩󰑼得忠,Một là đắc hiếu hai là đắc trung
𢖵欺侶𨀈仕潙,Nhớ khi lỡ bước sẩy vời
𢞂𧗱秋痗𬏻𧗱秋,buồn về thu mỏi mệt về thu
𨱽含鋭𪖫勁𬖅,dài hàm nhọn mũi cứng lông
京都拱固𠊛㾄蛮夷拱固英徒状元,kinh đô cũng có người rù man di cũng có anh đồ trạng nguyên
𢴑𠳒娘倍拔𠫾事𤾓𫷜󱀄計之悲𣇞,dứt lời nàng vội gạt đi sự trăm năm cũ kể chi bây giờ
𡭧之哏咘没𠄩,chút chi gắn bó một hai
拱沚典蒸滝淇,cũng chảy đến chưng sông kỳ
能𡨺㨢巾畧,năng giữ nâng khăn lược
吝曾炪買咍味,lần từng đốt mới hay mùi
固才麻忌之才,có tài mà cậy chi tài
仍󰑼𠲖邑用浪,Những là e ấp dùng dằng
󰋇吝󰘇㨂杄󰟇,Mấy lần cửa đóng then cài
漢蒼除為廣濟署丞,Hán Thương trừ vi Quảng tế thự thừa
𫥨𠓨小𡛔朗盧竜玲𬑉𥆁醝師𠰘唭,ra vào tiểu gái lẳng lơ long lanh mắt liếc say sưa miệng cười
向道引海陽将立郡公統水兵船六十餘艘通海道入冦順化廣南等處,hướng đạo dẫn Hải Dương tướng Lập quận công thống thuỷ binh thuyền lục thập dư sưu thông hải đạo nhập khấu Thuận Hoá Quảng Nam đẳng xứ
參從楊致澤范公著等二言鄕試券塲什物供頓當從簡約以省民費,tham tụng dương trí trạch phạm công trứ đẳng nhị ngôn hương thí khoán trường thậm vật cung đốn đương tòng giản ước dĩ tỉnh dân phí
癸丑晋穆帝珊永和九年,Quý Sửu Tấn Mục đế San Vĩnh Hoà cửu niên
𢪀浪渃沚𠃩朝𦛌𤴬,nghĩ rằng nước chảy chín chiều ruột đaụ
㐱𥙩准塘詫倍傍實坤哏咘,chỉn lấy chốn đường sá vội vàng thực khôn gắn bó
丐憲強言炎淥咹存報牢,cái hến càng ngon vẹm luộc ăn giòn béo sao
𬂙澄𤌋𡴯窻䜹,Trông chừng khói ngất song thưa
雨𢂎固号𢂎炎染撑,vũ du có hiệu dù diềm nhuộm xanh
上諭征虜将軍丁列黎念等曰一󰁮兵機百端而戲失火而傷死三十餘人,Thượng dụ Chinh lỗ tướng quân Đinh Liệt Lê Niệm đẳng viết nhất cử binh cơ bách đoan nhi hí thất hoả nhi thương tử tam thập dư nhân
後世帝王好為誇大乃有累至數十餘字者,hậu thế đế vương hiếu vi khoa đại nãi hữu luỵ chí sổ thập dư tự giả
𦣰陵边馬哭嘆徘徊,nằm lăn bên mả khóc than bồi hồi
猩猩羅𡥵𤢬𤠆,tinh tinh là con đười ươi
𣷮空𣷯𡶀拯𤷱𪱆𨖲唏渃󰴧󱼔𫴋𩄲,suối không cạn núi chẳng mòn nắng lên hơi nước mây ùn xuống mưa
𣗪荄,chà gai
𤯩乘碎㐌𢧚料命碎,Sống thừa tôi đã nên liều mình tôi
殺之,Sát chi
制,Chế
掌禁軍有希帝指者以引䌫加繫於皇妃船,Chưởng cấm quân hữu hi Đế chỉ giả dĩ dẫn lãm gia hệ ư Hoàng phi thuyền
諒山農文歷聚兵據其地扼塞明人徃來之路殺獲無筭,Lạng Sơn Nông Văn Lịch tụ binh cứ kì địa ách tắc Minh nhân vãng lai chi lộ sát hoạch vô toán
十二月十五日夜雷震,Thập nhị nguyệt thập ngũ nhật dạ lôi chấn
边梂絲柳𩃳朝󰑼他,bên cầu tơ liễu bóng chiều la tha
紫微䀡買𨔍羕祿權炤命曲昌夾墀,tử vi xem mới lạ dường lộc quyền chiếu mệnh khúc xương giáp trì
戢香匣粉󰀑㐌嵬𢚸,tráp hương hộp phấn lâu đã nguôi lòng
九月十三日黎義昭再議定捕得僞,cửu nguyệt thập tam nhật lê nghĩa chiêu tái nghị định bổ đắc nguỵ
安身安準耒𠫾𦥃低曰𠼦󱚐時學添,yên thân yên chốn rồi đi đến đây viết mướn rảnh thời học thêm
官沚耒𠏲𠑖拱踖行󱗫𠰘𨇗󱘝蹺𡢐,quan trẩy rồi thợ ngôi cũng tếch hàng trầu miếng lếch thếch theo sau
些群朗蕩𬈋之女象固𡗶排達為,ta còn lãng đãng làm chi nữa tuồng có trời bày đặt vay
胡公𦖑呐傷情,Hồ công nghe nói thương tình
定京城左右伴坊倣前代為六十一坊,Định kinh thành tả hữu bạn phường phỏng tiền đại vi lục thập nhất phường
元氣壮則治道隆,Nguyên khí tráng tắc trị đạo long
𬇚固坡滝固𣷷,ao có bờ sông có bến
娘竜双㐌高高皮斉,nương long song đã cao cao vừa tày
師兄齋拙,sư huynh chải chuốt
背慢盎那,bội mạn áng nạ
𢚸信𠄩𡦂南󰀡报填,lòng tin hai chữ nam vô báo đền
𥊚丕朋占包,mờ vậy bằng chiêm bao
是夜大風雨決水暴漲散尽民産,thị dạ đại phong vũ quyết thuỷ bạo trướng tán tận dân sản
礙顒󰜋𨀈󰜋賖󰜋𠳒珍重珠沙󰋇行,ngại ngùng một bước một xa một lời trân trọng châu sa mấy hàng
眉𧍋吝𩈘𧏵路路插雙雙堆𥮊姻縁,mày ngài lẫn mặt rồng lồ lộ xếp song song đôi đũa nhân duyên
女之聲敎狹藩臣,nỡ chi thanh giáo hẹp phiên thần
󰡎閻浮蒸盃拯劔准天曹渚𥙩𡎝塵爫俠丕,dưới diêm phù chưng vui chẳng kém chốn thiên tào chớ lấy cõi trần làm hẹp vậy
𦖑嫁朱𦷾,nghe gả cho đấy
世間𨀏帝時𢚸㐌清,thế gian đến đấy thì lòng đã thanh
筆花曰吏𠬠𣳔边𨍦,bút hoa viết lại một dòng bên sau
英㦖𪡦𬟥片迻錢碎摸,anh muốn xơi thuốc phiện đưa tiền tôi mua
伴共哺衣禪僧賖𧵆,bạn cùng phô ấy thiền tăng xa gần
鉄突五軍每軍原四員止留二員,Thiết đột ngũ quân mỗi quân nguyên tứ viên chỉ lưu nhị viên
自𠄩賢守意羅開先,từ hai hiền thú ấy là khai tiên
九月莫兵侵入安塲䦕到萬頼𠕋将𨺻官庫,cửu nguyệt mạc binh xâm nhập yên trường quan đáo vạn lại sách tương hãm quan khố
𣋚𫢩番𢄂大河眉挭𨢇󰝂𫥨𦓡半歇辰𧗱滕𢝙眾伴𦓡掑茄𢄂晚最𣈗,hôm nay phiên chợ đại hà mày gánh rượu đem ra mà bán hết thì về đừng vui chúng bạn mà kề cà chợ vãn tối ngày
盎𢀨時𩛄盎䝨時𥸷,đám sang thì bánh đám hèn thì xôi
漢帝復下詔拜安遠,Hán đế phục hạ chiếu bái An Viễn
夏五月侍御史賈昌與州郡併力討區憐等不克爲所攻圍歲餘兵毂不繼,Hạ ngũ nguyệt Thị ngự sử Giả Xương dữ châu quận tịnh lực thảo Khu Liên đẳng bất khắc vị sở công vi tuế dư binh cốc bất kế
起取火者充内府,Khởi thủ hoả giả sung nội phủ
使兵部右侍郎阮瑋為督視官,sử binh bộ hữu thị lang nguyễn vĩ vi đốc thị quan
浽茹䘮󰖥浽𠇮車吹,nỗi nhà tang tóc nỗi mình xa xôi
閉󱮠趿逴署󱬸,bây chừ kíp rước thợ may
曲先主世爲巨族䧺,Khúc Tiên Chủ thế vi cự tộc hùng
𤯩乘群想旦𣈙女牢,Sống thừa còn tưởng đến rày nữa sao
捻蹤弧矢𦊚方𡗶,ném tung hồ thỉ bốn phương trời
𫳵朱骨肉院全,Sao cho cốt nhục vẹn tuyền
信霜隴唉𣈙𬂙埋徐,tin sương luống hãy rày trông mai chờ
王接入殿上問之答曰待江使來,vương tiếp nhập điện thượng vấn chi đáp viết đãi giang sứ lai
𠳨𠽄翁具固茹咍庒,hỏi thăm ông cụ có nhà hay chăng
尼土蝦種𧍍強𨔍,này thổ hà giống rươi càng lạ
癸未群臣受䘮服于永平各外,quý mùi quần thần thụ tang phục vu vĩnh bình các ngoại
𠠩󰘚湄噴耒桂𦬑,trước mặt mưa phun chồi quế nở
󱚢棱𤜯体調跪𥛉迻,vào rừng cọp thấy đều quỳ lạy đưa
三月王扶鑾駕進于布政州駐安排社料定兵機授以方畧,Tam nguyệt Vương phù Loan giá tiến vu Bố Chính châu trú An Bài xã liệu định binh cơ thụ dĩ phương lược
蹺強添伴別󰑼𠫾󰠲,Theo càng thêm bạn biết là đi đâu
隊機造化默自然,đòi cơ tạo hoá mặc tự nhiên
星君名位𠖿𠖿細尼,tinh quân danh vị rùng rùng tới nơi
秋七月郭有嚴等奉使還自明,Thu thất nguyệt Quách Hữu Nghiêm đẳng phụng sứ hoàn tự Minh
所石頭𥒥瀾歇則坤典踈當,thửa thạch đầu đá trơn hết tấc khôn đến thưa đăng
明太宗永樂元年春二月漢蒼起?無田而有財者遷升華居住編為軍伍路府州縣官相地居之,Minh Thái Tông Vĩnh LẠc nguyên niên xuân nhị nguyệt Hán Thương khởi phát vô điền nhi hữu tài giả thiên Thăng Hoa cư trú biên vi quân ngũ lộ phủ châu huyện quan tương địa cư chi
勑旨今後任邊遠满九年始得别調京縣,sắc chỉ kim hậu nhiệm biên viễn mãn cửu niên thuỷ đắc biệt điều kinh huyện
計之仍浽育唐,Kể chi những nỗi dọc đường
敢󰦓排𩈘𦋦詩,dám đâu bày mặt ra thi
史臣吳士連曰甚矣當時朝臣之行謟也五月旱祈禱幸而得雨至七月夏麥已過秋禾未熟遽以爲豊年上表稱賀,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thậm hĩ đương thời triều thần chi hành xiểm dã Ngũ nguyệt hạn kì đảo hạnh nhi đắc vũ chí thất nguyệt hạ mạch dĩ quá thu hoà vị thục cự dĩ vi phong niên thượng biểu xưng hạ
扲𦀊綱鎫朋𦀊絲,cầm dây cương mềm bằng dây tơ
𡄎𠳒弹𥘷歌初,gẫm lời đàn trẻ ca xưa
舉,cử
女男𦋦飭英䧺,nữ nam ra sức anh hùng
邊,biên
如管甲主都及徵税人相與過例征取雖已歴時月而告者管甲主都與徵税人同罪,như quản giáp chủ đô cập trưng thuế nhân tương dữ quá lệ trưng thủ tuy dĩ lịch thời nguyệt nhi cáo giả quản giáp chủ đô dữ trưng thuế nhân đồng tội
莫戊洽親督正營兵馬後隊内有莫宗室及東道諸宿衛将後進接戦,Mạc Mậu Hợp thân đốc chính dinh binh mã hậu đội nội hữu Mạc Tông thất cập Đông đạo chư túc vệ tương hậu tiến tiếp chiến
咹𩜽,ăn ngán
官英尋碎爫之𦓡勤󰡫,quan anh tìm tôi làm chi mà cần thế
計爫牢掣閍萬愛恩,Kể làm sao xiết muôn vàn ái ân
𠸦才吔玉噴珠,Khen Tài nhả ngọc phun châu
陳嗣󰆑卒,trần tự khánh tốt
󰡎功名刁苦辱𥪝曳悅固風流,dưới công danh đeo khó nhọc trong dại dột có phong lưu
𫅷尼𫅷緲𫅷皆𬙞𨑮麻吏固胎買奇,già này già dẻo già dai bảy mươi mà lại có thai mới kỳ
吾郎姪陳世覩以聞,Ngô Lang điệt Trần Thế Đổ dĩ văn
文州平奉乾王獻所獲良馬四,Văn châu bình Phụng Càn Vương hiến sở hoạch lương mã tứ
洏渃𬑉,nhỉ nước mắt
貝欺塊㪯𢴑情󰝸蹺,Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo
抄錯班皮蔑起更,xao xác ban vừa một khởi canh
𢚸賤𬧾油日月誓初虎固江山,lòng tiện soi dầu nhật nguyệt thề xưa hổ có giang sơn
号󰑼盤若𧘲邪𦊚边,hiệu là bát nhã xẻ tà bốn bên
𦓡漢㐌𡑩賖隐跡,mà hắn đã nẻo xa ẩn tích
絶煙火人跡夜則以獨木船出兵擊覇先營殺獲甚眾所得粮食爲持久計,tuyệt yên hoả nhân tích dạ tắc dĩ độc mộc thuyền xuất binh kích bá tiên doanh sát hoạch thậm chúng sở đắc lương thực vi trì cửu kế
仍𠊚粗俗呐調凡夫,những người thô tục nói điều phàm phu
帝曰柄納俸錢誠然朕苟不受是陷柄於僞故受以顯柄之無僞也,đế viết bính nạp bổng tiền thành nhiên trẫm câu bất thụ thị hãm bính ư nguỵ cố thụ dĩ hiển bính chi vô nguỵ dã
買帖子侵占民田土奪取民才貨敺打良民挑謔婦女亦有停止奸人分財入己恃勢凌櫟為害愈滋今惡黨𨿽已伏辜而前項奸人猶狃故熊肆行㓙惡攪擾細民者德被害人并坊社村長押引正身投告承憲府縣州官具本如律治罪若承憲府縣州官畏避不肯為理許被害人詣闕奏聞一體送刑部治罪五月初五日上御敬天殿鴻臚傳唱進士黄義富等名百官朝服慶賀奉頒恩命禮部捧,mãi thiếp tử xâm chiếm dân điền thổ đoạt thủ dân tài hoá khu đả lương dân khiêu hước phụ nữ diệc hữu đình chỉ gian nhân phân tài nhập kỷ thị thế lăng lịch vi hại dũ tư kim ác đảng tuy dĩ phục cô nhi tiền hạng gian nhân do nữu cố hùng tứ hành hung ác giảo nhiễu tế dân giả đức bị hại nhân tính phường xã thôn trưởng áp dẫn chính thân đầu cáo thừa hiến phủ huyện châu quan cụ bản như luật trị tội nhược thừa hiến phủ huyện châu quan uý tị bất khẳng vi lí hứa bị hại nhân nghệ khuyết tấu văn nhất thể tống hình bộ trị tội ngũ nguyệt sơ ngũ nhật thượng ngự kính thiên điện hồng lô truyền xướng tiến sĩ hoàng nghĩa phú đẳng danh bách quan triều phục khánh hạ phụng ban ân mệnh lễ bộ bổng
犯順國内騷驛,phạm thuận quốc nội tao dịch
陣杶會󰆀埃干𧊉󱗠紙󱡆蜆散𠎪侯,trân đòn hội chợ ai can bướm bay giấy lọng kiến tan lũ hầu
差黎仕,sai lê sĩ
步趨小子褲𢏣𦟷,bù xu tiểu tử khố cong bòi
疲𢠩冲局追歡,mệt mờ trong cuộc truy hoan
𡗶坦生𫥨拱𡗋藝,trời đất sinh ra cũng lắm nghề
朱𡑝六𥒥朱迷𢠨𠁀,Cho lăn lóc đá cho mê mẩn đời
䏾腓喔呃𠇍桶𣹓,bụng phè óc ách mấy thùng đầy
体𤳇𡛔𠄩㝵𬪽󰂐󱁲饒,thấy trai gái hai người truồng lõa đuổi nhau
󰜋命時𠤆𠄩情時𫳵,một mình thì chớ hai tình thì sao
孟跬,mạnh khoẻ
令勑旨󰱥今各税務使見鈌吏部首有出身各衙門吏經󰱇不守者銓除以便修寫󰏲考諸税簿牒,lệnh sắc chỉ kế kim các thuế vụ sứ kiến khuyết lại bộ thủ hữu xuất thân các nha môn lại kinh tuyển bất thủ giả thuyên trừ dĩ tiện tu tả kê khảo chư thuế bạ điệp
擾民設玄鹿之陷阱殄物織翠禽之網羅,nhiễu dân thiết huyền lộc chi hãm tỉnh điển vật chức thuý cầm chi võng la
拐子羅几𢰽,quải tử là kẻ cắp
外頭梂渃󰮁如𤀓塘边梂𦹵木群𡽫,ngòi đầu cầu nước trong như lọc đường bên cầu cỏ mọc còn non
抑齋夢訴匪𢚸願,ức trai mộng tỏ phỉ lòng nguyền
抑,ức
𠴍啂󰜏行停棟椅瓢𡽫箕㐌沛螉簮,nhắn nhủ bà hàng đừng gióng giả bầu non kia đã phải ong châm
乙亥二年明景泰六年,Ất Hợi nhị niên Minh Cảnh Thái lục niên
丙申三年宋嘉祐元年,bính thân tam niên tống gia hựu nguyên niên
禁百姓春不得伐木,Cấm bách tính xuân bất đắc phạt mộc
制矩請以地哩麻令布政三州贖罪,chế củ thỉnh dĩ địa lí ma linh bố chính tam châu thục tội
対光生買料𠳒,Dối quanh sinh mới liệu lời
𨷑庯江山𦊚𩈘𡎦,mở phố giang sơn bốn mặt ngồi
𣇞𫳵散作如花𡨌塘,Giờ sao tan tác như hoa giữa đường
是日以後天作滔雨日夜不止,Thị nhật dĩ hậu thiên tác thao vũ nhật dạ bất chỉ
辛亥十九年,Tân Hợi thập cửu niên
甲寅四年周世宗柴榮顯德元年,Giáp Dần tứ niên Chu Thế Tông Sài Vinh Hiển Đức nguyên niên
㗂𤜯㗂𧴋叫𡀦,tiếng cọp tiếng beo kêu ồn
鶯堆𢢆𦄅𧊉堆𪿒𬗰,oanh đôi thẹn dệt bướm đôi ngại thùạ
矧䜹六醒六迷,Thẩn THƠ lúc tỉnh lúc mê
共味𧺀意味派意麻准欣分准劍分,cùng màu thắm ấy màu phai ấy mà chốn hơn phần chốn kém phần
八月以太監參知政事鄭可為少尉,bát nguyệt dĩ thái giám tham tri chính sự trịnh khả vi thiếu uý
唐林生固英䧺闭除蔑道軍䧺磊欣,đường lâm sinh có anh hùng bấy giờ một đạo quân hùng trội hơn
体𠳒鐄𥒥知知,thấy lời vàng đá tri tri
雨,vũ
咹呐𠰏𠰏,ăn nói bặp bặp
行遣專用中官故也,hành khiển chuyên dụng trung quan cố dã
判浪朕想娘群於畨,phán rằng trẫm tưởng nàng còn ở phiên
鄰羅免景山溪,lân la mến cảnh sơn khê
没命量慮更迡,Một mình lưỡng lự canh chầy
𠄼間茹𦹵湿离卑,năm gian nhà cỏ thấp le te
分補各司每司置指揮使一貟指揮同知一員指揮僉事一貟忠校十貟忠士一千一百人分爲二十二番宿直,Phân bổ các ti mỗi ti trí chỉ huy sứ nhất viên chỉ huy đồng tri nhất viên chỉ huy thiêm sự nhất viên trung hiệu thập viên trung sĩ nhất thiên nhất bách nhân phân vi nhị thập nhị phiên túc trực
柴隐麻𥈶蔑欺,thầy ẩn mà nom một khi
半命㐌動孝心旦𡗶,Bán mình đã động hiếu tâm đến trời
渚固親疎買丈夫,chớ có thân sơ mới trượng phu
少帝以幼冲之年廢立之權出於胡季犛之口而陳家之祚亡矣,Thiếu Đế dĩ ấu trùng chi niên phế lập chi quyền xuất ư Hồ Quý Li chi khẩu nhi Trần gia chi tộ vong hĩ
𬏻痿痿筋痿昌痿𦝄,mệt oải oải gân oải xương oải lưng
酉㝵𥒥拱湿肝路㝵,dẫu người đá cũng nát gan lọ người
火碑前路𨇒毛,Hoả bài tiền lộ ruổi mau
帝加尊王以殊禮曉論文武臣僚曰朕聞建無窮之基必有無窮之聞有殊常之功必待殊常之禮刊諸捥琰萬世可徵,Đế gia tôn Vương dĩ thù lễ hiểu luận văn võ thần liêu viết Trẫm văn kiến vô cùng chi cơ tất hữu vô cùng chi văn hữu thù thường chi công tất đãi thù thường chi lễ san chư uyển diễm vạn thế khả trưng
󱋓斟酒瀆𣈜𣈜𣴓,chén châm tửu độc ngày ngày cạn
𩄲𧏵𠄼式月層印,mây rồng năm thức nguyệt tầng in
傕匕㛪唉金連,thôi thôi em hỡi kim liên
𠓨生𦋦死和󰑼体饒,Vào sinh ra tử hoạ là thấy nhau
𩄎󰟯鋸鋸𤉗梗梧,mưa dường cưa cứa héo cành ngô
󰋇㝵為󰒂初󰅒,mấy người vì nghĩa xưa nay
拱群𤶑𩈘事蹺蹊,cũng còn nhăn mặt sự nhiêu khê
擬浪拱脉書香,Nghĩ rằng cũng mạch thư hương
吔吔󱯞奏聖上,dạ dạ muôn tâu thánh thượng
朕甚優惧思所以致此者其知其由,Trẫm thậm ưu cụ tư sở dĩ trí thử giả kì tri kì do
上年差官賫諭曉以君臣大義示以禍福两端欲彼革心歸命以免,thượng niên sai quan tê dụ hiểu dĩ quân thần đại nghĩa thị dĩ hoạ phúc lưỡng đoan dục bỉ cách tâm quy mệnh dĩ miễn
春二月禁僭越稱呼,xuân nhị nguyệt cấm tiếm việt xưng hô
師浪固果貝娘,Sư rằng có quả với nàng
唉吀朱汝𡀯卢買神,ai xin cho nhớ chuyện lo mãi thần
𡄎𫀅節婦󰒂夫𠁀𠁀血食埃󰑼𫽄啌,gẫm xem tiết phụ nghĩa phu đời đời huyết thực ai là chẳng khong
咳傷喂欣没𣈗拯於劍没𣈗拯𠫾,hỡi thương ôi hơn một ngày chẳng ở kém một ngày chẳng đi
旱令天下諸路縣祈雨,Hạn lệnh thiên hạ chư lộ huyện kì vũ
三歸五戒朱娘出家,Tam qui ngũ giới cho nàng xuất gia
春正月起二女蚩女祠於布盖坊,xuân chính nguyệt khởi nhị nữ xuy vưu từ ư bố cái phường
挺之廉挈,Đĩnh Chi liêm khế
本,bản
𨕭頭固祖蟵虶噲蚤羅住學路蚤拮󱪞朱,trên đầu có tổ tò vò gọi tao là chú học trò tao cất xuống cho
乃命傳寫󰀩註懸于丞天門外,Nãi mệnh truyền tả nghi chú huyền vu thừa thiên môn ngoại
㤕餒払外𡎝江氷,xót nỗi chàng ngoài cõi giang băng
秋八月詔勸諸路富家出粟賑貧民,Thu bát nguyệt chiếu khuyến chư lộ phú gia xuất túc chẩn bần dân
浸榖吟𥡗沛時拔苗擼󰏷挭迻𡏡連,tẩm cốc ngâm mạ phải thì bạt miêu nhổ mạ gánh đi ruộng liền
若雜犯𨿽𭛁在赦後而犯在赦前一體在赦法以廣聖恩,Nhược tạp phạm tuy phát tại xá hậu nhi phạm tại xá tiền nhất thể tại xá pháp dĩ quảng thánh ân
阮文運阮太拨皆死義,nguyễn văn vận nguyễn thái bạt giai tử nghĩa
臺買固高嵮屹,đài mới có cao chất ngất
爫佳𠀧𬙞買笙才󰅹麻𪧚󰜋𠇮特𠱋,làm giai ba bảy mới xênh tài nào mà giữ một mình được ru
坎稔𨆝頭外陛玉,khúm núm cúi đầu ngoài bệ ngọc
玉󱗲奔安博後㨿萬寕州,ngọc liễn bôn an bác hậu cứ vạn ninh châu
漁浪爫道壻昆恪󰅹𥿥𥿗麻𫐮𦝊金,ngư rằng làm đạo rể con khác nào sợi chỉ mà lòn trôn kim
吻𠺺𠰘,vẫn khóe miệng
逾旬而卒,Du tuần nhi tốt
自是明人閉城不出來使遂絶,Tự thị Minh nhân bế thành bất xuất lai sứ toại tuyệt
恒礼具齋清淨献供,hằng lấy cỗ chay thanh tịnh hiến cúng
禎春正月己亥追尊皇考簡輝帝爲敬宗惠皇帝奉迎神主入太廟奉祀,trinh xuân chính nguyệt kỷ hợi truy tôn hoàng khảo giản huy đế vi kính tông huệ hoàng đế phụng nghênh thần chủ nhập thái miếu phụng tự
大小蒜共󰑼蔑𬞚𩵜咱共𩵜鱠𢧚謙,đại tiểu toán cũng là một tỏi cá thính cùng cá gỏi nên khem
聖宗淳皇帝内寧外撫戡以武寧以文,Thánh Tông Thuần Hoàng Đế nội ninh ngoại phủ kham dĩ vũ ninh dĩ văn
𬏓𣎃夏天俸𪱆曳,vài tháng hạ thiên bóng nắng dài
路類常怒可容𨱽,lọ loài thường nọ khá dông dài
唉𠊚爫𡢼𠊚𡢐,hỡi người làm vợ người sau
每衛各分為左右直周廬環衛于禁城之内緫謂之十衛,Mỗi vệ các phân vi tả hữu trực chu lư hoàn vệ vu cấm thành chi nội tổng vị chi thập vệ
𬂙澄京地㐌候細尼,trông chừng kinh địa đã hầu tới nơị
城門夜開道不十遺,thành môn dạ khai đạo bất thập di
卽肝󰬷吏󱋨唭澟牢,tức gan vả lại nực cười lắm sao
南北西東調細𬮷,nam bắc tây đông đều tới cửa
挭梨𤽸點𠬠𠄽󰊎花,Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
𫯳鍾渚易埃朝朱埃,Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai
𩵜𪉥,cá muối
善惡皆可師也,thiện ác giai khả sư dã
浪固弹𥘷歌𣈜𢄂東,rằng có đàn trẻ ca ngày chợ đông
音字近𭓇路曳別,âm chữ gần học trò dễ biết
初黃晦卿受命治升華,sơ hoàng hối khanh thụ mệnh trị thăng hoa
魯蜆𢧚滝𪽝蜆吨,lỗ kiến nên sông bởi kiến đùn
童浪碎决𢈱尼,Đồng rằng Tôi quyết lời này
填功血食𬮙春,đền công huyết thực muôn xuân
侵侵典𠃅圍花貝娘,Xăm xăm đến mé vi hoa với nàng
𢢲緣辰𥙩渚𦖑户行,đẹp duyên thì lấy chớ nghe họ hàng
卒𠄼更𬂙𥈬吝吝,suốt năm canh trông ngóng lần lần
初設講筵留心典籍,Sơ thiết giảng diên lưu tâm điển tịch
𡥵猫麻𨅹𣘃槹𠳨𠽄住𤝞𠫾󰠲永茄,con mèo mà trèo cây cau hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà
戮前車歷歷徃法昭昭,lục tiền xa lịch lịch vãng pháp chiêu chiêu
﨤干兵革𡗉𮥷拱傷,Gặp cơn binh cách nhiều nàn cũng thương
塘極阻莊岌𡹞,đường cực trở trang gập ghềnh
斤書,cân thư
釋迦佛祖能見性𡎢雪山枯肯𤷍癯,thích ca phật tổ năng kiến tính ngồi tuyết sơn khô khẳng gầy gò
呐𨔈,nói chơi
蔑𠇮音倚𤴬𢚸卞典呐共景異事縁,một mình âm ỉ đau lòng bèn đến nói cùng cảnh dị sự duyên
九日節制鄭松督,cửu nhật tiết chế trịnh tùng đốc
䜹󰑼𪡔咡廛援麻𫀅,thơ là lạ nhỉ chờn vờn mà xem
欺󱋔呢媄欺油𠯇吒,khi năn nỉ mẹ khi rầu rĩ cha
時南道諸将來降者十餘人,thời nam đạo chư tướng lai hàng giả thập dư nhân
渃吟𤄯沕𧡊之女兜,Nước ngâm trong vắt thấy gì nữa đâu
有皇龍見,hữu hoàng long hiện
过陣仕𢈱𠰷吏咹󱋔,quá giận sẩy lời lo lại ăn năn
小姐拱󰡏碑徐旦低,tiểu thư cũng có bây giờ đến đây
𥙩句泙水有縁爲題,Lấy câu bình thủy hữu duyên vì đề
社民及牛畜徒居本社應嚴加廵僃若有盗刼率相赴救,xã dân cập ngưu súc đồ cư bản xã ưng nghiêm gia tuần bị nhược hữu đạo kiếp suất tương phó cứu
螠𪰛㗔𠺙嚧𠼱鮦鮗䰺𮫷粗裨𧜗𠄼,ếch thời kèn thổi tò te đòng đong cân cấn thò thè mớ năm
𠒦𠒥玉辣堆廛佛𤎒𤋽湘鐄蔑廟神,rỡ ràng ngọc lạt đôi chiền phật chấp chới tương vàng một miếu thần
頭髻陵矜仍虎身閑六局某𫅷,đầu kế lăng căng những hổ thân nhàn lục cục mỗ già
埃𪟽托拯固咍,ai ngờ thác chẳng có hay
㝵米隻䏾𠄼更,người về chiếc bóng năm canh
上則負社則卵翼之恩下則墮祖宗箕裘之業,Thượng tắc phụ xã tắc noãn dực chi ân hạ tắc đoạ tổ tông ki cầu chi nghiệp
帝遣迎入禁中觀󰍶還之,Đế khiển nghênh nhập cấm trung quan tất hoàn chi
眉𣹓𥶇𩵜蚤𣹓𥶇𩵽,mày đầy giỏ cá tao đầy giỏ tôm
𫢋前茹泊鄰󰑼,Phật tiền nhà bạc lân la
手箭劳孛扲𢬣,thủ tiễn lao vụt cầm tay
𡥵𪀄咹菓蒲𣘽埃爫𢧚餒柴修𫼳鋥,con chim ăn quả bồ nâu ai làm nên nỗi thầy tu mang xiềng
月頭𡽫撩隻隻霜󰘚坦𤂷潭潭,nguyệt đầu non treo chếch chếch sương mặt đất ướt đầm đầm
僞造者死田産没官禁,nguỵ tạo giả tử điền sản một quan cấm
項王迻囉塊𬮌時方東侯創丕,hạng vương đưa ra khỏi cửa thời phương đông hầu sáng vậy
乙卯三年明洪武八年春正月以樞𡧸大使黎季犛參謀軍事,ất mão tam niên minh hồng vũ bát niên xuân chính nguyệt dĩ khu mật đại sứ lê quý li tham mưu quân sự
幔𩂏𠃅壢摼搪,màn che mái gạch ken đường
鎮守留守職專擒制盗刼防禦姦非當保安方民不得擅置非例職名肆爲民擾,Trấn thủ lưu thủ chức chuyên cầm chế đạo kiếp phòng ngự gian phi đương bảo an phương dân bất đắc thiện trí phi lệ chức danh tứ vi dân nhiễu
香𣋚花󰉲奉賒,hương hôm hoa sớm phụng thờ
状元寔等良臣,trạng nguyên thực đấng lương thần
某忍召工弄,nhẫn chịu ngậm trong lòng
在位五十年,tại vị ngũ thập niên
𡨸斈𣈜初涓歇𬃑拯涓固蔑𡨸綱常,chữ học ngày xưa quên hết dạng chẳng quên có một chữ cương thường
吒天錫咍𪿸特𠦳㝵蒸托拯咍助特蔑昆蒸苦,cha thiên tích hay rỗi được ngàn người chưng thác chẳng hay trợ được một con chưng khó
賜六兵更番㱕農遵古制也,tứ lục binh canh phiên quy nông tuân cổ chế dã
四月二日端武侯黎及第文鋒侯鄭永紹衛陽侯鄭栢及良郡公普郡公與萊郡公潘公績等夜率子弟兵眾就福良侯鄭松謀定計策逼令舉事,tứ nguyệt nhị nhật đoan vũ hầu lê cập đệ văn phong hầu trịnh vĩnh thiệu vệ dương hầu trịnh bách cập lương quận công phổ quận công dữ lai quận công phan công tích đẳng dạ suất tử đệ binh chúng tựu phúc lương hầu trịnh tùng mưu định kế sách bức lệnh cử sự
里,lí
夏四月改清化鎮為清都鎮國威鎮為廣威鎮,Hạ tứ nguyệt cải Thanh Hoá trấn vi Thanh Đô trấn Quốc Oai trấn vi Quảng Oai trấn
於莫則不然,Ư Mạc tắc bất nhiên
春天符寺柱流血,Xuân Thiên Phù tự trụ lưu huyết
今年遣使付陪臣将去呈廣西都司辨其曲直然後修柵從之,kim niên khiển sứ phó bồi thần tương khứ trình quảng tây đô ti biện kì khúc trực nhiên hậu tu sách tòng chi
十一月彗星見直指東南光芒長四十丈紅赤相暎人大驚怖,Thập nhất nguyệt Tuệ tinh hiện trực chỉ Đông Nam quang mang trường tứ thập trượng hồng xích tương ánh nhân đại kinh bố
洁𠖤鐄吏𫥨鐄仍𠊛君子胣強寧寧,cát bay vàng lại ra vàng những người quân tử dạ càng ninh ninh
兵部尚書定功伯鄭公旦御史󰱑都御史郭有嚴提調御史,Binh bộ thượng thư Định Công bá Trịnh Công Đán Ngự sử đài Đô ngự sử Quách Hữu Nghiêm Đề điệu ngự sử
罕𠀧𤾓两劍󰠳,hẳn ba trăm lạng kém đâu
歲高𩯀泊丐鬚泊,tuổi cao tóc bạc cái râu bạc
十九日大臣文武百官復上表勸進曰陛下既履至尊宜稱皇帝,Thập cửu nhật đại thần văn võ bách quan phục thượng biểu khuyên tiến viết Bệ hạ ký lí chí tôn nghi xưng hoàng đế
湥𧍰更㐌點𠀧,Giọt rồng canh đã điểm ba
󰠵壁桂𫗄鐄囂迄,trải vách quế gió vàng heo hắt
兵之引過秋毫無犯民皆草靡降服案堵如故爭持酒糧米給軍,Binh chi dẫn quá thu hào vô phạm dân giai thảo mi hàng phục án đổ như cố tranh trì tửu lương mễ cấp quân
典低𠳐命聖皇咤𢝙撟捽貝從權奸,đến đây vâng mệnh thánh hoàng sá vui kèo rót với tuồng quyền gian
凣歷代帝王及功臣陵廟聽本縣具奏量給洒掃,Phàm lịch đại đế vương cập công thần lăng miếu thính bản huyện cụ tấu lượng cấp sái tảo
冲𡬼𡬷吏扱𨑮関山,Trong gang tấc lại gấp mười quan san
一條奉議官員子孫充崇文舘秀林局儒生會試中塲年深塲多满十五年以上者并单中一塲满十八年以上者方得保󰱇除牧民首領等職,Nhất điều phụng nghị Quan viên tử tôn sung Sùng Văn quán Tú lâm cục nho sinh Hội thí trúng trường niên thâm trường đa mãn thập ngũ niên dĩ thượng giả tịnh đơn trúng nhất trường mãn thập bát niên dĩ thượng giả phương đắc bảo tuyển trừ mục dân thủ lĩnh đẳng chức
絲情𠞹𦛌焒煩𤈜肝,tơ tình đứt ruột lửa phiền cháy gan
青鎌鞍馭𨖲塘𬆅𢫝,Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng dong
作溝池州將王季元逐泰,tác cấu trì Châu tướng Vương Quý Nguyên trục Thái
杶𨃐𠫾,đun đẩy đi
是夜天大雨,thị dạ thiên đại vũ
自今在内六科在外憲司凡首領從公甄别󰰽爲廉潔守法者,tự kim tại nội lục khoa tại ngoại hiến ti phàm thủ lĩnh tòng công chân biệt thục vi liêm khiết thủ pháp giả
級,cấp
𡶀𣁔𡮈拯連没支,núi lớn nhỏ chẳng liền một chi
傕聀瀋吏𢠩恾畑撑󰜋𦰟卷鐄𠀧昆,thôi thắc thỏm lại mơ màng đèn xanh một ngọn quyển vàng ba con
夏四月詔左司郎中李公信出入禁中奏事無得禁止,hạ tứ nguyệt chiếu tả ti lang trung lí công tín xuất nhập cấm trung tấu sự vô đắc cấm chỉ
夣𢒂𣎃𢒂固𩄎媄𡥵𠫾𣌋𧗱𣌆默𢚸,mồng chín tháng chín có mưa mẹ con đi sớm về trưa mặc lòng
寨人楊度不納,Trại nhân Dương Độ bất nạp
下詔百官及百姓各賜覃恩一資,hạ chiếu bách quan cập bách tính các tứ đàm ân nhất tư
是日有青黄赤白氣如虹蜺抱日,Thị nhật hữu thanh hoàng xích bạch khí như hồng nghê bão nhật
初金在哀牢養兵蓄銳使人徃國中遍求黎氏子孫乃得昭宗之子寕尊立爲帝改元阮和是為荘宗以正國統,Sơ Kim tại Ai Lao dưỡng binh súc nhuệ sử nhân vãng quốc trung biến cầu Lê thị tử tôn nãi đắc Chiêu Tông chi tử Ninh tôn lập vi đế cải nguyên Nguyễn Hoà Thị vi Trang Tông dĩ chính quốc thống
顧臣學識迂踈見聞淺薄奚足以商確古今𭛁揮至理,Cố thần học thức vu sơ kiến văn thiển bạc hề túc dĩ thương xác cổ kim phát huy chí lí
𧡊𠳒嚴訓伶伶,Thấy lời nghiêm huấn rành rành
十𤱈實三𤱈每𤱈徵粟五升沙洲每户一𤱈徵絲一兩每絲一斤織絹一匹,thập mẫu thực tam mẫu Mỗi mẫu trưng túc ngũ thăng sa châu mỗi hộ nhất mẫu trưng ti nhất lượng mỗi ti nhất cân chức quyên nhất thất
卒使翻成光紹統元之禍逼脅人心天帝于荒丘奪取黎朝天下僣稱位號居于黄屋絞僞多端,Tốt sử phiên thành Quang Thiệu Thống nguyên chi hoạ bức hiếp nhân tâm thiên đế vu hoang khâu đoạt thủ Lê triều thiên hạ tiếm xưng vị hiệu cư vu hoàng ốc giảo nguỵ đa đoan
𢷣𫥨習情,giở ra tập tành
胤任皆自殺,dận nhậm giai tự sát
三月朔以開皇王為都綂大元帥討愛州,Tam nguyệt sóc dĩ Khai Hoàng Vương vi Đô thống Đại nguyên soái thảo Ái châu
雉体决頭午尼,chổi xể quét đầu ngõ nay
過朝𢧚㐌󱋓𠴔燕󰚨,Quá chiều nên đã chán chường yến anh
梮北𨷯,cọc cài cửa
宫塟龍興府㱕德陵舍利藏卧雲庵寶㙮廟號仁宗謚曰法天崇道應世化民隆慈顯惠聖文神武元明睿孝皇帝,cung táng long hưng phủ quy đức lăng xá lợi tàng ngoạ vân am bảo tháp miếu hiệu nhân tông thuỵ viết pháp thiên sùng đạo ứng thế hoá dân long từ hiển huệ thánh văn thần võ nguyên minh duệ hiếu hoàng đế
碎𦖑仉刧伮摙翁伮吏󰝂翁旦𡧲同,tôi nghe kẻ cướp nó lèn ông nó lại đem ông đến giữa đồng
十三日卯時克終自元軍回,Thập tam nhật Mão thời Khắc Chung tự Nguyên quân hồi
讒坡朱辱几𣦍󰃬,gièm pha cho nhọc kẻ ngay lành
欺󰀡錫欺臨淄,Khi Vô Tích khi Lâm Truy
些𠫾些海𧗱茹𤊬枯,ta đi ta hái về nhà phơi khô
紫烏黄󱖮色間迭年花色細顛𤙭黄,tử ô vàng bông sắc gian dệt nên hoa sắc tía đen bò vàng
九月十一日勑旨各衛門吏擅回家徒犒丁充軍本衙門該官擅𭁈罸錢十貫,cửu nguyệt thập nhất nhật sắc chỉ các vệ môn lại thiện hồi gia đồ khao đinh sung quân bản nha môn cai quan thiện dữ phạt tiền thập quán
文靈黎領黎受黎醯黎囂等當論依律遇赦停論黎邦以察壻𢫔出入察家特賜流遠州,văn linh lê lĩnh lê thụ lê ê lê hiêu đẳng đáng luận y luật ngộ xá đình luận lê bang dĩ sát tế thiện xuất nhập sát gia đặc tứ lưu viễn châu
後降為灵德王尋令縊殺之在位十二年壽二十八塟安排山,Hậu giáng vi Linh Đức Vương tầm lệnh ải sát chi Tại vị thập nhị niên thọ nhị thập bát táng An Bài sơn
𣍊縁永𡴯如厨󰜏釘,hết duyên vắng ngắt như chùa bà đanh
𩙍𠺙畑殘添冷了身尼坤斫𠳨劉郎,gió thổi đèn tàn thêm lạnh lẽo thân này khôn chước hỏi lưu lang
帝命翊聖王帥師討之斬首萬計俘獲士卒馬疋不可勝數,Đế mệnh Dực Thánh vương soái sư thảo chi trảm thủ vạn kế phu hoạch sĩ tốt mã sơ bất khả thắng số
𠇍𢆥伵買及柴,mấy năm tớ mới gặp thầy
蹎它𥒥的𢬣連捽󱬘,chân đà đá đít tay liền tuốt roi
鉦鐄俸㐌熾西,chiêng vàng bóng đã xế tây
沛㝵󰉚槾最桃如埃,phải người sớm mận tối đào như ai
罪夷罪󱧐𫴋滝,tội gì tội lội xuống sông
喜倍常遽立爲皇太子大赦天下以繋萬民之望宜哉,hỉ bội thường cự lập vi hoàng thái tử đại xá thiên hạ dĩ hệ vạn dân chi vọng nghi tai
達𠊚才色𠓨𥪝囷𡗶,đặt người tài sắc vào trong khuôn trời
太傅黎文靈卒年七十二贈開府諡忠献,Thái phó Lê Văn Linh tốt niên thất thập nhị tặng khai phủ thuỵ Trung Hiến
時弘文有疾自輿就道或勸之待病愈,thời hoằng văn hữu tật tự dư tựu đạo hoặc khuyên chi đãi bệnh dũ
𨎠㙴𥿗覩都𩄴𣈜添𨱽,trước thềm chỉ đỏ đo bóng ngày thêm dài
凭,bằng
𬁑秩空埃𢪮技𦼔,trưa trật nào ai móc kẽ rêu
拖蓬捞𫼴意廾分爲,đỡ bồng lau rửa ấy là phần va
正黎得寧罪以得寧典兵不能衛社稷乃擁兵助逆戒不忠也,chính lê đắc ninh tội dĩ đắc ninh điển binh bất năng vệ xã tắc nãi ủng binh trợ nghịch giới bất trung dã
賊將望見御營遂大潰率相躙藉走入闍槃,tặc tướng vọng kiến ngự dinh toại đại hội suất tướng lận tịch tẩu nhập chà bàn
身𫳵𧊉󰇏蜂星閉身,Thân sao bướm chán ong tinh bấy thân
弹琴埃𦬑𢩮𦀊庄戈𢵯造運𡏦坤常,đàn cầm ai nỡ dứt dây chẳng qua máy tạo vần xoay khôn thường
時見為人剛直初為興道王大門客,Thời Kiến vi nhân cương trực sơ vi Hưng Đạo vương đại môn khách
生浪𡭧分浡䕯,Sinh rằng Chút phận bọt bèo
湄噴噴𥶄鯨鯨,mưa phún phún nón kềnh kềnh
欺𢠩仍惜欺殘情𥪝聀夢𰿘萬共空,khi mơ những tiếc khi tàn tình trong giấc mộng muôn vàn cũng không
對𣋇,đối đổi
徽時寓交州,huy thời ngụ giao châu
是時連月亢旱禾苗枯死帝乃密禱禁中又合祭各神于夢橋始得雨,Thị thời liên nguyệt kháng hạn hoà miêu khô tử đế nãi mật đảo cấm trung hựu hợp tế các thần vu Mộng Kiều thuỷ đắc vũ
祖侖似瓢,giỏ tròn tựa bầu
繩𦀊,thừng dây
至是太子請寘之極刑以懲人臣之不忠者,Chí thị Thái tử thỉnh trí chi cực hình dĩ trừng nhân thần chi bất trung giả
詔天下士人習學業待試,chiếu thiên hạ sĩ nhân tập học nghiệp đãi thí
󰝸咍翁舘唭之,chẳng hay ông quán cười chi
吏部勘合仰交趾布政按察二司及,lại bộ khám hợp ngưỡng giao chỉ bố chính án sát nhị ti cập
時明主與陳友諒相持未决勝負,Thời Minh chủ dữ Trần Hữu Lượng tương trì vị quyết thắng phụ
九眞固妸趙嬌,cửu chân có ả triệu kiều
埃𪟽󰜋𬌓自然固欺拱動旦𨕭轉運,ai ngờ một tấm tự nhiên có khi cũng động đến trên chuyển vần
審刑院前副中丞阮天祐為清化路安府使,thẩm hình viện tiền phó trung thừa nguyễn thiên hựu vi thanh hoá lộ an phủ sứ
沛昆性氣𫩓参,phải con tính khí bờm xơm
𢀭𠀧𩛷庫𠀧㙩安分辰欣喝每調,giàu ba bữa khó ba niêu an phận thì hơn hết mọi điều
土木築而改改而築疲勞海陽京北之民華宗驕而横横而驕騷擾藩鎮四宣之境,thổ mộc trúc nhi cải cải nhi trúc bì lao hải dương kinh bắc chi dân hoa tông kiêu nhi hoành hoành nhi kiêu tao nhiễu phiên trấn tứ tuyên chi cảnh
玳瑁隤𧋟,đại mại đồi mồi
乳㛪針唵枕槁,vú em chum chúm chũm cau
十八日鄭椿自率本兵象馬銃磾排捶横亭處使奠郡蟠郡等将兵破入内府掠取象馬金銀財物逼,Thập bát nhật Trịnh Xuân tự suất bản binh tượng mã súng đạn bài thuỳ Hoành Đình xứ sử Điện quận Bàn quận đẳng tướng binh phá nhập nội phủ lược thủ tượng mã kim ngân tài vật bức
𩄲𠖤䳽另別󰑼尋󰠲,mây bay hạc lánh biết là tìm đâu
春旦󰅹花拯卒鮮於眉為節瀝欣𠊚,xuân đến nào hoa chẳng tốt tươi ưa mày vì tiết sạch hơn người
爫朱𤍊𩈘英雄買甘,làm cho tỏ mặt anh hùng mới cam
㝵時意𥙩号󰑼󱉎公噲𢃄,người thời ấy lấy hiệu là đức công gọi đấy
十一月十六日詔自今廣南不得窃掠蛮民買賣私奴婢違者許憲司糾󰁮治罪,Thập nhất nguyệt thập lục nhật chiếu Tự kim Quảng Nam bất đắc thiết lược Man dân mãi mại tư nô tì Vi giả hứa Hiến ti củ cử trị tội
夏四月以灾異下詔曰北歲以來旱蝗将仍災㐱荐,hạ tứ nguyệt dĩ tai dị hạ chiếu viết bắc tuế dĩ lai hạn hoàng tương nhưng tai chẩn tiến
台把特恩盎那,hay trả được ơn áng nạ
英𠫾渡育約󱡥滝𨱽,anh đi đò dọc ước ao sông dài
丕𢧚𥋓󰘚爫清,Vậy nên ngảnh mặt làm thinh
冬十一月遣朝奉大夫黎亞夫少中大夫杜子澄報云已差行遣司陳堯俞督諸路轉運使司運粮至水尾縣界首交割,đông thập nhất nguyệt khiến triều phụng đại phu lê á phu thiếu trung đại phu đỗ tử trừng báo vân dĩ sai hành khiển ti trần nghiêu du đốc chư lộ chuyển vận sứ ti vận lương chí thuỷ vĩ huyện giới thủ giao cát
孛供登默难蘇,Bột cung đang mắc nạn to
時節制鄭松兼統内外,Thời Tiết chế Trịnh Tùng kiêm thống nội ngoại
順化安,Thuận Hoá An
取鄧乙御天縣海湖人廷試進士出身等十七人,Thủ Đặng Ất Ngự Thiên Huyện Hải Hồ nhân đình thí tiến sĩ xuất thân đẳng thập thất nhân
隆國嘉永遠之基嘉惠羣黎廣海宇治平之福,long quốc gia vĩnh viễn chi cơ gia huệ quần lê quảng hải vũ trị bình chi phúc
鑊𤒛,vạc nấu
鄕人以其異納尸󰱼中奉事之,hương nhân dĩ kì dị nạp thi khám trung phụng sự chi
三月旌表烈女黎氏之門,Tam nguyệt tinh biểu liệt nữ Lê thị chi môn
天下大勢然也,thiên hạ đại thế nhiên dã
懺生攝梓車珠,sắm sanh níp tử xe châu
莫登瀛登庸之子僣位十一年後僣追称尊號為太宗,Mạc Đăng Doanh Đăng Dung chi tử tiếm vị thập nhất niên hậu tiếm truy xưng tôn hiệu vi Thái Tông
朱咍󰑼󰟆有情,Cho hay là thói hữu tình
顧惟草木孤根之陋尤感乾坤大造之恩,Cố duy thảo mộc cô căn chi lậu vưu cảm càn khôn đại tạo chi ân
曼昆㛪奴翠雲台𠳒,Mượn con em nó Thuý Vân thay lời
窖世吏畧帝𬨿強卞,khéo thay lại lược rế mây càng bền
核罢共用甘抛,cây bưởi cùng giòng cam phao
許之令遣其夫出首宥罪,hứa chi lệnh khiển kì phu xuất thú hựu tội
𡥵𪂲抸𣛠摔𣎀輸,Con cò mấp máy suốt đêm thâu
冬十一月遣員外郎阮伯度李寳臣遺白黒犀二及馴象三于宋,Đông thập nhất nguyệt khiển Viên ngoại lang Nguyễn Bá Độ Lí Bảo Thần di bạch hắc tê nhị cập thuần tượng tam vu Tống
㕸𠴔弹笛𠸙𥱲,rập rình đàn địch trống kèn
󱰝𩅘仙,búi tóc tiên
日覈與日禮同謀勸殺諸宗室者,Nhật Hạch dữ Nhật Lễ đồng mưu khuyến sát chư tông thất giả
朝茹陳態寠𡮶蜍鬼,triều nhà trần thói cũ chuộng thờ quỷ
投床重使秦王恨佯醉時知衛󰱤憂,đầu sàng trọng sứ tần vương hận dương tuý thời tri vệ quán ưu
明建文二年春正月黎季犛立其子漢蒼為太子,Minh Kiến Văn nhị niên xuân chính nguyệt Lê Quý Li lập kì tử Hán Thương vi Thái tử
𠫅氊旺相爻財㨂方子午󰋇𠁀旦󰅒,dày chiên vượng tướng hào tài đóng phương tý ngọ mấy đời đến nay
初帝既立天祿爲嗣至是寝疾,sơ đế ký lập thiên lộc vi tự chí thị tẩm tật
夏六月大擧伐占城,hạ lục nguyệt đại cử phạt chiêm thành
國康嘗𬋩演州選,quốc khang thường quản diễn châu tuyển
鉑印昆𬏑萌𥵖𡳵鐄論翁鈎蘿𥶄撑,bạc in con ruộng manh tơi cũ vàng lộn ông câu lá nón xanh
𠃣饒訴歇假爫清,ít nhiều tỏ hết giả làm thinh
尚父上國公仁武興道大王,thượng phụ thượng quốc công nhân vũ hưng đạo đại vương
󰘚𡗶典坦鉦陀收空,Mặt trời đến đất chiêng đà thu không
𡦂情𡦂孝边芇𥘀欣,chữ tình chữ hiếu bên nào nặng hơn
丁丑十年梁太平二年陳武帝先永定元年,Đinh Sửu thập niên Lương Thái Bình nhị niên Trần Vũ Đế Tiên Vĩnh Định nguyên niên
女枚綏鄧業茹,nữa mai nối dựng nghiệp nhà
𡞕仙󰑼直姉妯,vợ tiên là trực chị dâu
己亥四年宋淳熙六年,kỉ hợi tứ niên tống thuần hi lục niên
先是松旣解職請賣本,Tiên thị Tùng ký giải chức thỉnh mại bản
𡮍𢚸貞白自𨍦拱徐,chút lòng trinh bạch từ sau cũng chừa
𠄩𨑮𦊚討庒朋𠁀𠸗,hai mươi bốn thảo chẳng bằng đời xưa
𩧍隊欺㗂頂當,ruổi đòi khi tiếng đỉnh đang
時清華人黎意以黎氏外孫憤莫氏簒僣乃起兵于椰州復稱光紹年號人多㱕之旬月之間郡縣響應兵至數萬餘人乃與部將,Thời Thanh Hoa nhân Lê Ý dĩ Lê thị ngoại tôn phẫn Mạc thị soán tiếm nãi khởi binh vu Da Châu phục xưng Quang Thiệu niên hiệu nhân đa quy chi tuần nguyệt chi gian quận huyện hưởng ứng binh chí sổ vạn dư nhân nãi dữ bộ tướng
𡗶印碧染渃溒藍坡,trời in biếc nhuộm nước vờn chàm pha
𠏲便凛徒,thợ tiện lắm đồ
𨔌由𣍋𩈘𨇉自𠁑,co do cúi mặt leo từ dưới
化州大知州鄧悉聞之殺明官領眾來會進其女充後宫,Hoá châu đại tri châu Đặng Tất văn chi sát Minh quan lĩnh chúng lai hội tiến kì nữ sung hậu cung
因爲書稱蠻夷大長老夫臣佗昧子再拜上書皇帝陛下老夫故越吏也髙帝賜璽,nhân vi thư xưng man di đại trưởng lão phu thần đà muội tử tái bái thượng thư hoàng đế bệ hạ lão phu cố việt lại dã cao đế tứ tỉ
幔𥪝闌𢼂𫗄穿,màn trong lan sổ gió xuyên
松不得已與及第永紹等收兵象夜奔安塲行在,tùng bất đắc dĩ dữ cập đệ vĩnh thiệu đẳng thu binh tượng dạ bôn yên trường hành tại
𠦳,ngàn
水木丐使固腮,thuỷ mấu cái sứa có tai
課迈倘於工弄渚林神婆論奴,thuở mười tháng ở trong lòng chửa trăm thần bà trọn no
𣘃桃蒸嫩妙妙所蘿屯屯,cây đào chưng non dẻo dẻo thửa lá đùn đùn
詔天下田租金銀潭陂桑洲等税並聽二年蠲收諸路老人自七十以上免差役孝子節婦聽路官奏聞旌賞,chiếu thiên hạ điền tô kim ngân đàm pha tang châu đẳng thuế tịnh thính nhị niên quyên thu chư lộ lão nhân tự thất thập dĩ thượng miễn sai dịch hiếu tử tiết phụ thính lộ quan tấu văn tinh thưởng
罷參從宰相刑部尙書芳桂侯黎斅東閣校書梅林子張論道等職爵,bãi tham tụng tể tướng hình bộ thượng thư phương quế hầu lê hiệu đông các hiệu thư mai lâm tử trương luận đạo đẳng chức tước
以細江縣轉運副使刘叔謙為侍御史御前學生阮居道為監察御史,Dĩ Tế Giang huyện chuyển vận phó sứ Lưu Thúc Khiêm vi Thị ngự sử Ngự tiền học sinh Nguyễn Cư Đạo vi giám sát ngự sử
𠃅怒邊墻董鼎𣖖,mé nọ bên tường đủng đỉnh chày
㐌停𧣳𣷭边𡗶鄰󰑼𣈗萡戈潙春撑,đã đành góc bể biên trời lân la ngày bạc qua vời xuân xanh
𡦂心箕買十𠀧𡦂才,chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài
詔下是夕雨,chiếu hạ thị tịch vũ
世子鄭𭫨乃與碩郡同象而行,Thế tử Trịnh Tráng nãi dữ Thạc quận đồng tượng nhi hành
標梅庄敢搪箕怒蒲柳傕停分𤘁萌,phiếu mai chẳng dám đường kia nọ bồ liễu thôi đành phận mỏng manh
旦欺𢧚𥡗辰些擼𧗱,đến khi nên mạ thì ta nhổ về
麻娘咹呐慢麻添生,mà nàng ăn nói mặn mà thêm xinh
畑𡗶辰𠓇四方,đèn trời thì rạng tứ phương
湄春淡㵣園藜梗髙梗濕調時𦬑花,mưa xuân đẫm ướt vườn lê cành cao cành thấp đều thì nở hoa
󰅹𦓿󰅹穊𪨅𫅷𡅳饒,nào cày nào cấy trẻ già khuyên nhau
洞庭沒渃沒𡗶𫫵𠴓范蠡容制闭迡,động đình một nước một trời rủ rê phạm lãi rong chơi bấy chầy
𠇮拯塊鞍馭,mình chẳng khỏi yên ngựa
舍此不圖分軍散處所以號令不一卒至傾襨宜哉史臣吳士連曰唐太宗之用兵多乘破竹之勢以取勝盖有英䧺之姿而将卒素所練習也,xá thử bất đồ phân quân tán xứ sở dĩ hiệu lệnh bất nhất tốt chí khuynh phức nghi tai sử thần ngô sĩ liên viết đường thái tông chi dụng binh đa thừa phá trúc chi thế dĩ thủ thắng cái hữu anh hùng chi tư nhi tướng tốt tố sở luyện tập dã
當時人臣不爲社則謀遂使馮佐周援吕武爲説以成昭皇禪陳之事李氏之罪人也,đương thời nhân thần bất vi xã tắc mưu toại sử phùng tá chu viện lữ vũ vi thuyết dĩ thành chiêu hoàng thiền trần chi sự lí thị chi tội nhân dã
户終𦋦飭執爲禮心㐌達訟期拱衝,họ chung ra sức giúp vì lễ tâm đã đặt tụng kỳ cũng xong
生強如𤵺如𬏝湥𨱽湥𥐆󱋓苔󱋓潙,sinh càng như dại như ngây giọt dài giọt vắn chén đầy chén vơi
初造推輪舞舍令宫女舞其上以献觴,sơ tạo suy luân vũ xá lệnh cung nữ vũ kì thượng dĩ hiến thương
兹論,tư luận
𫽻𦋦耒吏纀𠓨如制,Gỡ ra rồi lại buộc vào như chơi
南越王璉使桓,Nam Việt Vương Liễn sứ hoàn
府堂𦖑倘𠓨𦖻,Phủ đường nghe thoảng vào tai
丁未十八年明成化二十三年,đinh mùi thập bát niên minh thành hoá nhị thập tam niên
湥珠𡃑𡁾淃袍,Giọt châu thánh thót quẹn bào
𫏾𨍦須謹念憂愛,trước sau tua ghín niềm ưu ái
及占使回賜正副使衣各一套絹各三疋通事及行人絹各二疋從人十九人絹共十九疋令順󰅾所賜,cập chiêm sứ hồi tứ chánh phó sứ y các nhất sáo quyên các tam sất thông sự cập hành nhân quyên các nhị sất tòng nhân thập cửu nhân quyên cộng thập cửu sất lệnh thuận đái sở tứ
庚午洪順二年明正德五年,Canh Ngọ Hồng Thuận nhị niên Minh Chính Đức ngũ niên
箕󰠳割錦𬘏紅,kìa đâu cắt gấm thêu hồng
哀牢蚕忙献象壹隻,Ai Lao Tàm Mường hiến tượng nhất chích
惠宗󰱏縱荒淫委政蘇忠嗣陳慶餘之權臣君弱臣強天怨民怒政暴刑繁民窮盗起而䘮國之兆以决於斯矣,huệ tông đam túng hoang dâm uỷ chính tô trung tự trần khánh dư chi quyền thần quân nhược thần cường thiên oán dân nộ chính bạo hình phồn dân cùng đạo khởi nhi táng quốc chi triệu dĩ quyết ư tư hĩ
𤙭顛朂論𤙭鐄,bò đen húc lộn bò vàng
答𠺘些㐌除𣳔娄󰑼,đáp rằng ta đã trừ dòng lâu la
自是人稱庚為鄒神醫,tự thị nhân xưng canh vi trâu thần y
埃爫朱改碎蓬,ai làm cho cải tôi vồng
恩𠊛君子詫之𧵑淶,Ơn người quân tử sá gì của rơi
𣆏𣌝,phơi nắng
十二月六日早上皇假幸安生令殿後扈衛尋令祗候内人召帝謀國事,thập nhị nguyệt lục nhật tảo thượng hoàng giả hạnh yên sinh lệnh điện hậu hộ vệ tầm lệnh chi hậu nội nhân triệu đế mưu quốc sự
彗羅𣇟䒹𡳪𨱽,tuệ là sao chổi đuôi dài
𧡊󰅒花𦬑𠲖埋花残,thấy nay hoa nở e mai hoa tàn
冬十月宋太組崩,đông thập nguyệt tống thái tổ băng
是日開國王降,thị nhật khai quốc vương hàng
己亥永壽二年明永曆十三年清順治十五年,Kỉ Hợi Vĩnh Thọ nhị niên Minh Vĩnh Lịch thập tam niên Thanh Thuận Trị thập ngũ niên
󰮂隐逸固機牟,trong ẩn dật có cơ mầu
拯戈󰑼󱫡眜買庵𦖻,chẳng qua là đẹp mắt với êm tai
八月初一日皇長子鏳生後為,Bát nguyệt sơ nhất nhật Hoàng trưởng tử Trang sinh Hậu vi
汝諧草表倍鐄,nhữ hài thảo biểu vội vàng
葦𦰤察察唏枚,Vi lau san sát hơi may
縭𫡎香,ly chuỗi hương
又檄云端慶御圖外家𢫔政子模以市井昏愚之輩紊乱朝綱勝种以閭閻乳臭之童妄行威福,Hựu hịch vân Đoan Khánh ngự đồ ngoại gia thiện chính Tử Mô dĩ thị tỉnh hôn ngu chi bối vặn loạn triều cương Thắng Chủng dĩ lư diêm nhũ xú chi đồng vọng hành uy phúc
𤐡香宜𠮾傳𡢐𰿘𠁀,khói hương nghi ngút truyền sau muôn đời
料命翁㐌招頭墻𪿙,liều mình ông đã gieo đầu tường vôi
許㖼𦋦󰟔󰟕𢝣,Hở môi ra cũng thẹn thùng
及進藥則曰人生重重苦惱,cập tiến dược tắc viết nhân sinh trùng trùng khổ não
傷爲渚特顕荣,thương vì chưa được hiển vinh
諫官黎霖噤不能言至有都市童子扼腕語曰吾恨不為󰱑官者耳,gián quan lê lâm cấm bất năng ngôn chí hữu đô thị đồng tử ách uyển ngữ viết ngô hận bất vi đài quan giả nhĩ
二月以胡士楊爲東閣大學士陞子爵阮名實陞男爵阮廷正陞子爵,nhị nguyệt dĩ hồ sĩ dương vi đông các đại học sĩ thăng tử tước nguyễn danh thực thăng nam tước nguyễn đình chính thăng tử tước
呌𠓨外預帳前,kêu vào ngồi dựa trướng tiền
副該合将臣吏少卿洪江男臣棃仕勳奉属㸔謄,Phó cai hợp tướng thần lại Thiếu khanh Hồng Giang nam thần Lê Sĩ Huân phụng thuộc khán đằng
料命世󰀎沛𩢬世箕,Liều mình thế ấy phải lừa thế kia
朱清高買特分清高,Cho thanh cao mới được phần thanh cao
徵王在位三年,trưng vương tại vị tam niên
閏四月二十九日定進朝從小僮令,nhuận tứ nguyệt nhị thập cửu nhật định tiến triều tòng tiểu đồng lệnh
黎領黎問黎豪黎篆等身先陷陣斬獲明參将馮貴及其眾千餘級獲馬百匹,lê lĩnh lê vấn lê hào lê triện đẳng thân tiên hãm trận trảm hoạch minh tham tướng phùng quý cập kì chúng thiên dư cấp hoạch mã bách sất
𠤆󱳮闷𡞕𠤆煩闷𡥵,chớ lo muộn vợ chớ phiền muộn con
襖羔裘羕漣潤,áo cao cầu dường trơn nhởn
奉天府及各府縣社員人安居樂業以保生全之福,phụng thiên phủ cập các phủ huyện xã viên nhân an cư lạc nghiệp dĩ bảo sinh toàn chi phúc
或欺𥙩𣡚唁招朱𦷾或欺𥙩花𡨧捻朱𦷾,hoặc khi lấy trái ngon gieo cho đấy hoặc khi lấy hoa tốt ném cho đấy
或來莽昆庄𫧇斈艾,hoặc lại mảng con chẳng hay học nghề
𦣰漨𡋥𤽸𥄭𡑱𫮹撑,nằm vùng cát trắng ngủ cồn rêu xanh
九月明遣征夷右副將軍掛征夷副将軍印新成侯張輔參将熒陽伯陳旭領兵四十萬犯坡壘關一休一行更番相濟,Cửu nguyệt Minh khiến Chinh Di hữu phó tướng quân quải Chinh Di phó tướng quân ấn Tân Thành hầu Trương Phụ Tham tướng Huỳnh Dương Bá Trần Húc lĩnh binh tứ thập vạn phạm Pha Luỹ quan nhất hưu nhất hành cánh phiên tương tế
𤾓官󰝡禮綽孛𠓨旦厨報天,trăm quan đem lễ rước bụt vào đến chùa báo thiên
󰉺啉最永埃侯共吒,sớm lầm tối vắng ai hầu cùng cha
清查,thanh tra
逾𩄑,gió nồm
犬鷹㐌担謀奸域娘迻𫴋底安󰡎船,khuyển ưng đã đắt mưu gian vực nàng đưa xuống để an dưới thuyền
默蜍德天子,mặc thờ đức thiên tử
自𨉟㐌債倫常,tự mình đã trái luân thường
裊盎那繞󱬬,nẻo ang nạ nghèo ngặt
十二月詔諸典熟田二十年内咱贖相争田土五十年或五年内或十年得奏訟有荒田園爲人所耕作者一年内咱争認過此者禁之,Thập nhị nguyệt chiếu chư điển thục điền nhị thập niên nội thính thục tương tranh điền thổ ngũ thập niên Hoặc ngũ niên nội hoặc thập niên đắc tấu tụng hữu hoang điền viên vị nhân sở canh tác giả nhất niên nội thính tranh nhận quá thử giả cấm chi
擬皮𠇮沛杠󱯆細边鑊坎捻,nghỉ vừa mình phải gông trói tới bên vạc khúm núm
浪徐󰑼等𮎦雄,Rằng Từ là đấng anh hùng
滝沱滝󰯴滝洮,sông đà sông mạ sông thao
𥒥𥔧丸濕丸高,đá chồng hòn thấp hòn cao
𠊛匕埃拱立身貝尼,người người ai cũng lập thân buổi nàỵ
𦋦威𩆐𩄰姅𣊿賊散,ra uy sấm sét nửa chiều giặc tan
双曰吏算󰅹𧵑積,song viết lại toan nào của tích
停差人徃各處分擇諳曉各藝充匠,đình sai nhân vãng các xứ phân trạch am hiểu các nghệ sung tượng
過𠳒願歇城隍士公,quá lời nguyện hết thành hoàng thổ công
雲仙阻吏圭茄,vân tiên trở lại quê nhà
箕埃信𠇖秩𤙭信伴秩𡢼𦣰𨂗󰜋𨉓,kìa ai tin bợm mất bò tin bạn mất vợ nằm co một mình
洗塵𠼦󱋓解煩𣎀秋,Tẩy trần mượn chén giải phiền đêm thu
夏六月封䧺山侯喬文琨為廣郡公,Hạ lục nguyệt phong Hùng Sơn hầu Kiều Văn Côn vi Quảng quận công
爫朱朱𤻻朱迷,làm cho cho mệt cho mê
二十五日是夜杜潤侍御前上,Nhị thập ngũ nhật thị dạ Đỗ Nhuận thị ngự tiền thượng
占城獻獅子,Chiêm Thành hiến sư tử
樳結,tầm kết
小姐𥆾󰘚󰟯陀甘心,Tiểu thư nhìn mặt dường đà cam tâm
及聞太祖崩武德王被誅意愈不平乃率府兵叛,Cập văn Thái Tổ băng Võ Đức Vương bị tru ý dũ bất bình nãi suất phủ binh phản
帝越者固宜設險守國不可使之失也,Đế Việt giả cố nghi thiết hiểm thủ quốc bất khả sử chi thất dã
刺𠛌,thích đâm
徐𫀅乙𧡊顯靈悲𣇞,chờ xem ắt thấy hiển linh bây giờ
易邾眉撑顛󰛕𡨸八,dẽ chau mày xanh đen vẽ chữ bát
阮有僚大率水軍圍,Nguyễn Hữu Liêu đại suất thuỷ quân vi
焒𤈜渚覩油𠓨,lửa cháy chớ đổ dầu vào
仍論進士功名授以職,Nhưng luận tiến sĩ công danh thụ dĩ chức
或拪或踏,hoặc sảy hoặc đạp
𩈘𠊚今古𢴿󰠲时𢴿,mặc người kim cổ chèo đâu thì chèo
懞𡑝槐特青蚤󰑼明,mong sân hòe được thanh tao là mừng
恩𦋦𠬠貝𧵑𡗉𤾓車,ơn ra một buổi của nhiều trăm xe
詔天下逋亡人㱕本貫,Chiếu thiên hạ bổ vong nhân quy bản quán
反烏弋弋色年粦潭,phản ô dặc dặc sắc nên săn dầm
穭卒苔同積累与穭底防後年,lúa tốt đầy đồng tích lũy giữ lúa để phòng hậu niên
黄福之召還也奏保土豪爲官者平元父道黄銀鋒知府杜希望子杜㨿盐運同知申伯玦子伯珣等,hoàng phúc chi triệu hoàn dã tấu bảo thổ hào vi quan giả bình nguyên phụ đạo hoàng ngân phong tri phủ đỗ hi vọng tử đỗ cử diêm vận đồng tri thân bá quyết tử bá tuân đẳng
喟𠳨箕埃工雪凈所衛念念買滝吳,vời hỏi kìa ai trong tuyết tạnh thửa về nắm nắm mé sông ngô
󰞯頭乳奇債𦖻𠫅尼魚尾高尼卧蚕,lớn đầu vú cả trái tai dày nơi ngư vĩ cao nơi ngọa tàm
公浪丹桂𠄩梗榜鐄𥮋泊㐌停名𪲍,công rằng đan quế hai cành bảng vàng thẻ bạc đã đành danh nêu
自是彗漸消散矣,tự thị tuệ tiệm tiêu tán hĩ
偽春山自稱為義國公使人盗捕公象一隻至感化州,Nguỵ Xuân Sơn tự xưng vi Nghĩa quốc công sử nhân đạo bổ công tượng nhất chích chí Cảm Hoá châu
固𠊚於县石河,có người ở huyện thạch hà
酸飯羅粓𥻙,toan phạn là cơm mẻ
𦊚𦀊𫰅𡮈蹺韻宮問,Bốn dây to nhỏ theo vần cung vấn
宋帝謂其大臣曰朕不欲異獸勞遠人可令帥臣詳諭今後不必以此入貢,Tống đế vị kì đại thần viết Trẫm bất dục dị thú lao viễn nhân khả lệnh suý thần tường dụ kim hậu bất tất dĩ thử nhập cống
埃𥉫𧡊唒浪唫沛唭,ai trông thấy dẫu rằng căm phải cười
所為若是安得智哉󰟸因逆暠之僣干靡効真卿之慷概,Sở vi nhược thị an đắc trí tai Khoảnh nhân nghịch Cảo chi tiếm can mi hiệu Chân Khanh chi khảng khái
而太死陽焕年已周紀多有大度明𠃔篤誠忠庸恭懿可依朕之舊典即皇帝位,nhi thái tử dương hoán niên dĩ chu kỷ đa hữu đại độ minh doãn đốc thành trung dung cung ý khả y trẫm chi cựu điển tức hoàng đế vị
冬十月北蛮寇邉,Đông thập nguyệt Bắc man khấu biên
先是伯驥以帝為,Tiên thị Bá Ký dĩ đế vi
金󰀋烏龍冠服玉󰅾紫轎畫扇紫傘徃宜陽古齋進封莫登庸為安興王加九錫,kim sách ô long quan phục ngọc đái tử kiệu hoạ phiến tử tán vãng Nghi Dương Cổ Trai tiến phong Mạc Đăng Dung vi An Hưng Vương gia Cửu Tích
𧡊払蹥躅虐𣵶,thấy chàng lăn lóc ngược xuôi
尋尼稱當󰑼𡥵𡛔茹,tìm nơi xứng đáng là con cái nhà
𨔍之声氣𨤰恒󰜋𦀊󰜋纀埃扛朱𦋦,lạ gì thanh khí nhẽ hằng một dây một buộc ai giằng cho ra
𢴑𢬣蹺笠𩄲迻,dứt tay theo lớp mây đưa
七月莫使敬典率兵侵清華,thất nguyệt mạc sử kính điển suất binh xâm thanh hoa
𥆾𬖉座曠圯𨱽,Nhìn trông toà rộng dãy dài
𢖵𠳒願約𠀧生,Nhớ lời nguyện ước ba sinh
應天與人㱕之會大業既成治功已定乃銳意太平留心墳典有志於帝王之學洞究乎聖賢之書,ứng thiên dữ nhân quy chi hội đại nghiệp kí thành trị công dĩ định nãi nhuệ ý thái bình lưu tâm phần điển hữu chí ư đế vương chi học đồng cứu hồ thánh hiền chi thư
爲丕㝵爫等𤍌蒸𰿘物,vì vậy người làm đấng thiêng chưng muôn vật
鳩忙苦看匐辱忍折,cưu mang khó khăn bực nhọc nhẫn chết
世麻㛪󰝸代滕,Thế mà ÊM chẳng đãi đằng
劍檜半𧗱餒吒媄,kiếm củi bán về nuôi cha mẹ
晋陽特体𩄲𧍰固畨,tấn dương được thấy mây rồng có phen
六月殿試,Lục nguyệt điện thí
𫅷至𪨅埃拱沒𢚸沛𦖑,già chí trẻ ai cũng một lòng phải nghe
𥪝,trong
蒲灰払㐌如湄𣿌淫,mồ hôi chàng đã như mưa ướt dầm
汝㝵惵羅娘妸户姜丕,nhớ người đẹp là nàng ả họ khương vậy
二月廷爱督兵擊破之于安博縣獲偽萬寕王嚴國,Nhị nguyệt Đình Ái đốc binh kích phá chi vu An Bác huyện hoạch nguỵ Vạn Ninh vương Nghiêm quốc
碧桃㐌𠇍發󰝡花,bích đào đã mấy phát đơm hoa
𢚸許國𧺀𣘈𡴯又,lòng hứa quốc thắm son ngăn ngắt
𥪞軍謀智率𨷈機,trong quân mưu trí suốt muôn cơ
定功行封授黎輔陳御史大夫仍以昭聖公主㱕之,định công hành phong thụ lê phụ trần ngự sử đại phu những dĩ chiêu thánh công chúa quy chi
𦲿𫅜𢫜𦲿褐,lá lành đùm lá rách
典󰠳時体奴𠫾燒,đến đâu thì thấy nó đi theo
宰臣如黎寵黎察不辨畜掌兵如黎顛黎練不明四時,tể thần như lê sủng lê sát bất biện súc chưởng binh như lê điên lê luyện bất minh tứ thời
宜文髀示不忘本,nghi văn bễ thị bất vong bản
𢫝𦝄𢫝󱫒𪮽󱎶𠫾𨔈,dung dăng dung dẻ dắt trẻ đi chơi
行師之要莫大乎是𡸈有将之驕吝而能成功哉,Hành sư chi yếu mạc đại hồ Thị há hữu tướng chi kiêu lận nhi năng thành công tai
征以圖恢復由天䦕出山西上路,chinh dĩ đồ khôi phục do thiên quan xuất sơn tây thượng lộ
駢得以益其兵進擊南詔屢破之,biền đắc dĩ ích kì binh tiến kích nam chiếu lũ phá chi
𦊚𣷭忍群夢𤒘炪,bốn bể hãy còn mong đuốc đốt
払時󰳅𡎝賖𩄎𫗄,chàng thì chạy cõi xa mưa gió
興之功基於此,hưng chi công cơ ư thử
直󰠃裴儉群吝𠫾𥹰,trực cùng bùi kiệm còn lần đi lâu
秩𠇮脱醒聀枚,Giật mình thoắt tỉnh giấc mai
以同乳阮八索𬋩鉄鎗軍阮雲兒管鉄甲軍阮罅黎勤𬋩鉄鐮軍阮聖俞管鉄虎軍陳國興管於󰲢軍,Dĩ đồng nhũ Nguyễn Bát Sách quản Thiết Sang quân Nguyễn Vân Nhi quản Thiết Giáp quân Nguyễn Hách Lê Cần quản Thiết Liêm quân Nguyễn Thánh Du quản Thiết Hổ quân Trần Quốc Hưng quản Ư đồ quân
探花郎張放校書權冕充二資,thám hoa lang trương phóng hiệu thư quyền miện sung nhị tư
𠬠核梗搏别包饒梗,Một cây gánh VÁC biết bao nhiêu cành
詔曰昔我大,chiếu viết tích ngã đại
法身常住普滿太虚顕赫目前圓融躶躶,pháp thân thường trú phổ mãn thái hư hiển hách mục tiền viên dung lõa lõa
俸󰠳車法吏𠴌轉運,bỗng đâu xe pháp lại nhanh chuyển vần
閨門不正腥聞鄭,Khuê môn bất chính tinh văn Trịnh
王通馬其等僅以身免走還東䦕城,vương thông mã kì đẳng cẩn dĩ thân miễn tẩu hoàn đông quan thành
蓬峩賫金十盤上進子平盗隱入已詐言蓬峩傲慢無禮宜加兵討之帝大怒决意親征,Bồng Nga tê kim thập bàn thượng tiến Tử Bình đạo ẩn nhập dĩ trá ngôn Bồng Nga ngạo mạn vô lễ nghi gia binh thảo chi Đế đại nộ quyết ý thân chinh
定行黜陟,định hành truất trắc
󰜋𡗶秋底𬓲埃󰜋𠊛,Một trời thu để riêng ai một người
時謁買買󱯤,thời ngái mãi mới trỗi
春風浩蕩花同舞化日昭回海共融,Xuân phong hạo đãng hoa đồng vũ Hoá nhật chiêu hồi hải cộng dung
埃麻固罪󰝡𪞷,ai mà có tội đem ra
𣋽桃最槾憐󰑼𠓀群𦝄󰊄𡢐𦋦𥒥鐄,sớm đào tối mận lân la trước còn trăng gió sau ra đá vàng
𠰘唭嘆嘆花印蘂,miệng cười hớn hớn hoa in nhụy
梁兵遂屯嘉寧江口,lương binh toại đồn gia ninh giang khẩu
󰜋干湄󰊄󰠱泥,Một cơn mưa gió nặng nề
唐帝倉卒不及聽既行欲駐鳳翔倚張鎰,đường đế thương tốt bất cập thính ký hành dục trú phượng tường ỷ trương dật
時㭲𣘃㐌𬕳梗槯散索,thời gốc cây đã trốc cành chồi tan tác
地召𦤶和氣以𦤶雨暘失時是居官無狀,địa triệu trí hoà khí dĩ trí vũ dương thất thời thị cư quan vô trạng
重興間元人入冦寳環父母降虜田産並没官,trùng hưng gian nguyên nhân nhập khấu bảo hoàn phụ mẫu hàng lỗ điền sản tịnh một quan
大本营,đại bản doanh
美朮,mỹ thuật
趍清明文物於󰔄朝覩禮樂衣冠之周制,Xu thanh minh văn vật ư Ngu triều đổ lễ nhạc y quan chi Chu chế
𨑮𠊚𠫾學𠃩𠊚催,mười người đi học chín người thôi
命太尉郭盛溢討之,mệnh thái uý quách thịnh dật thảo chi
欺𦄄辰𬑶欺𫏖辰𨱽,khi quấn thì ngắn khi vươn thì dài
史臣吳士連曰自孟氏没師各傳其門士各私其學原分而流支差之毫釐謬以千里,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tự Mạnh thị một sư các truyền kì môn sĩ các tư kì học nguyên phân nhi lưu chi sai chi hào li mậu dĩ thiên lí
螉諸敢杜𧊉停噋敲,ong chưa dám đỗ bướm đừng xôn xao
共󰑼绳阮伯冷𠀧魂,cùng là thằng nguyễn bá linh ba hồn
勑諭左都督黎壽域曰夫此妖詩未必師回所撰也疑似之間將可誣矣,Sắc dụ Tả đô đốc Lê Thọ Vực viết Phù thử yêu thi vị tất Sư Hồi sở soạn dã nghi tự chi gian tương khả vu hĩ
󰜋核梗搏别包饒梗,Một cây gánh vác biết bao nhiêu cành
吀払透𣍊𬌓𢚸相思,xin chàng thấu hết tấm lòng tương tư
諒國公益督忠貞凣二機務决斷分明眾目悉󰁮,Lượng quốc công ích đốc trung trinh phàm nhị cơ vụ quyết đoán phân minh chúng mục tất cử
長成,trưởng thành
獲賊間謀問知賊情欲於我軍,hoạch tặc gián mưu vấn tri tặc tình dục ư ngã quân
𠄩㝵𬂙󰘚秦銀,hai người trông mặt tần ngần
渃吟𤄯沕𧡊之女󰠳,Nước ngâm trong vắt thấy gì nữa đâu
永永韶鈞㗂於𦖻,vẳng vẳng thiều quân tiếng ở tai
螳螂丐蒲馭,đường lang cái bồ ngựa
如此則民心悅天意得和氣致祥耳雨降嘉禾興黎民陶給足之休國勢奠泰磐之壮而祚胤永無窮矣,như thử tắc dân tâm duyệt thiên ý đắc hoà khí trí tường nhĩ vũ giáng gia hoà hưng lê dân đào cấp túc chi hưu quốc thế điện thái bàn chi tráng nhi tộ dận vĩnh vô cùng hĩ
次一𡞕𢘽𥪝茄次二𬌥踸次𠀧𠟹𪟓,thứ nhất vợ dại trong nhà thứ nhì trâu chậm thứ ba rựa cùn
侵侵提裊篮橋吝𨖅,Xăm xăm đè nẻo Lam kiều lần sang
初不聽黎后之辭以義也終納季犛之譛以私也,sơ bất thính lê hậu chi từ dĩ nghĩa dã chung nạp quý li chi tiếm dĩ tư dã
媄𧗱及典外𡑝查𢬣󰘉󰘂𨀈蹎󱚢茹,mẹ về kịp đến ngoài sân tra tay mở cửa bước chân vào nhà
呐𠓨仍法󰇾𦋦仍扽,Nói vào những phép giở ra những đòn
奔走前後者既乏其人謀謨帷幄者又寡,Bôn tẩu tiền hậu giả ký phạp kì nhân mưu mô duy ốc giả hựu quả
史臣吳士連曰神宗乘盛業於先王爲太平之,sử thần ngô sĩ liên viết thần tông thừa thịnh nghiệp ư tiên vương vi thái bình chi
吀𧗱没駐𨔾蹎茹碎駐𢃄拱𧵆午門,xin về một trọ chứa chân nhà tôi trọ đấy cũng gần ngọ môn
謂彼必易心而改慮𡸈意復作孽以速辜,Vị bỉ tất dị tâm nhi cải lự khởi ý phục tác nghiệt dĩ tốc cô
𢸡𪘵,xỉa răng
上付下論罪張瑀并收阮沆勅命,Thượng phó hạ luận tội Trương Vũ tịnh thu Nguyễn Hàng sắc mệnh
迻蹎姑餞𠄩銅󱙪,đưa chân cô tiễn hai đồng chẵn
賜卧朝所擒蠻卒二十八人衣裳粮藥,tứ ngoạ triều sở cầm man tốt nhị thập bát nhân y thường lương dược
蒸意𪻟排署木户陶先羅嗣亮,chưng ấy vua vời thợ mộc họ đào tên là tự lượng
夏五月詔詞訟案成與審刑院官共擬定罪,Hạ ngũ nguyệt chiếu từ tụng án thành dữ thẩm hình viện quan cộng nghĩ định tội
秋冬粟米大貴人多餓死,Thu Đông túc mễ đại quý nhân đa ngạ tử
從師李卓󰝡兵打散陣𫗄打争盎𩄲,tòng sư lý trác đem binh đánh tan trận gió đánh trành áng mây
悲除歳索󰠱尼,bây giờ tuổi tác nặng nề
𠰘𦺓𧹼歲噲之羅,miếng trầu đỏ tuổi gọi chi là
又書中云我太祖受周襌我嗣守丕基則爲宋太宗之書明矣文休不應太誤而紀於先皇之世盖後人抄錄於殘編斷簡之餘妄意竄入𦤶誣文休之誤耳明年辛巳稱天福元年安知非由失此簡而妄改耶至於李太祖則即位在歲末故已明年改元與此不同,Hựu thư trung vân Ngã Thái tổ thụ Chu thiền ngã tự thủ phỉ cơ tắc vi Tống Thái Tông chi thư minh hĩ Văn Hưu bất ứng Thái ngộ nhi kỷ ư Tiên Hoàng chi thế cái hậu nhân sao lục ư tàn biên đoạn giản chi dư vọng ý thoán nhập trí vu Văn Hưu chi ngộ nhĩ Minh niên Tân Tị xưng Thiên Phúc nguyên niên an tri phi do thất thử giản nhi vọng cải da Chí ư Lí Thái Tổ tắc tức vị tại tuế mạt cố dĩ minh niên cải nguyên dữ thử bất đồng
𪭯頭淪󰡎𠃅茹,cúi đầu luồn dưới mái nhà
徐浪恩怨𠄩边默娘處决報填朱明,từ rằng ân oán hai bên mặc nàng xử quyết báo đền cho minh
油𫽄察󰌵情癡舌些𦓡固益之典埃,dầu chăng xét tấm tình si thiệt ta mà có ích gì đến ai
賜阮堯咨狀元鄭鐵長榜眼朱添威探花郎阮荗等十二名进士段仁公等十三名附榜,tứ nguyễn nghiêu tư trạng nguyên trịnh thiết trường bảng nhãn chu thiêm uy thám hoa lang nguyễn mậu đẳng thập nhị danh tiến sĩ đoàn nhân công đẳng thập tam danh phụ bảng
以黎端之為兵部尚書黎公讓為禮部尚書郭廷寶為刑部尚書鄧見素為監察御史黎志為南軍都督府左都督平淳伯黎廣志為禮部左侍郎兼翰林院掌院事,Dĩ Lê Đoan Chi vi Binh bộ thượng thư Lê Công Nhượng vi Lễ bộ thượng thư Quách Đình BẢo vi hình bộ thượng thư Đặng Kiến Tố vi Giám sát ngự sử Lê Chí vi Nam quân đô đốc phủ tả đô đốc Bình Thuần bá Lê Quảng Chí vi Lễ bộ tả thị lang kiêm Hàn lâm viện chưởng viện sự
安有賊人臨境兵内未接乃惧而請降之理哉帝既柔懦而當時將相曾無一言及之可謂國無人矣,an hữu tặc nhân lâm cảnh binh nội vị tiếp nãi cụ nhi thỉnh hàng chi lí tai đế ký nhu noạ nhi đương thời tướng tướng tăng vô nhất ngôn cập chi khả vị quốc vô nhân hĩ
他之學問如是見𧥾如是繩愆紏謬當如何哉仁宗當䘮不辨其非而曲從之亦非也,tha chi học vấn như thị kiến thức như thị thằng khiên đẩu mậu đương như hà tai nhân tông đương tang bất biện kì phi nhi khúc tòng chi diệc phi dã
𬂙𨖲灵位𫳘排,Trông lên linh vị chữ bài
丐哿劔皮朱安,cưới gả kiếm bề cho yên
艚空補秩𪤄河󰟯𡽫笠󱗤󰟯茹支為,tàu không bỏ chật bãi hà dường non lớp chớp dường nhà chơi vơi
群急𥙩刼𦟐紅特𫳵,Còn kíp lấy kiếp má hồng được sao
定源州叛,Định Nguyên châu phản
聖宗淳皇帝下,thánh tông thuần hoàng đế hạ
泚兵果至如所言,Thử binh quả chí như sở ngôn
狐𠵌燒少服情,hồ nghe thiu thỉu phục tình
六月以左司郎中李公信爲少師列明字秩,lục nguyệt dĩ tả ti lang trung lí công tín vi thiếu sư liệt minh tự trật
拜恭定王暊左相國加封大王,bái cung định vương phũ tả tướng quốc gia phong đại vương
㐱嗔蔑󱌡𨢇𠼦𡃹爫禮迻技,chỉn xin một lọ rượu mượn chén làm lễ đưa ghẽ
辛亥二十二年明弘治四年,Tân Hợi nhị thập nhị niên Minh Hoằng Trị tứ niên
藝文業武󰅹埃敢皮,nghề văn nghiệp võ nào ai dám bì
究其弊病諒,Cứu kì tệ bệnh lạng
固蒸公藴𠊛尼固忠固孝固𣦍固䝨,có chưng công uẩn người nay có trung có hiếu có ngay có hiền
𠀲奔𢀭鬼恠𤄮,đứa buôn giàu quỷ quái nhiều
察命待󰊄油湄㐌󰬥,xét mình giãi gió dầu mưa đã nhiều
鏃羅󱩱󱙺,thốc là sỏ tên
侍婢󰠲󰅹插𢯢盒蒥巾𦑗鄧蹺些制沫䀡𦝄,thị tỳ đâu nào sắp sửa hộp trầu khăn quạt đặng theo ta chơi mát xem trăng
碎歇𣦍朝直主昆恒討敬蜍吒,tôi hết ngay chầu chực chúa con hằng thảo kính thờ cha
丙申唐廢帝從珂清泰三年晋髙祖石敬塘天福元年,Bính Thân Đường Phế Đế Tông Kha Thanh Thái tam niên Tấn Cao Tổ Thạch Kính Đường Thiên Phúc nguyên niên
𢀭尖更鳯育交流求,trầu têm cánh phượng rọc dao lưu cầu
人,nhân
甘沐除未公藴曰甘木見天時人事如此故敢發言,Cam Mộc trừ vị Công Uẩn Viết Cam Mộc kiến thiên thời nhân sự như thử cố cảm phát ngôn
頭辰濁𠯿襖空邪,Đầu thì trọc lóc áo không tà
詔賜减田租人丁税有差以户部奏田禾减失故也,Chiếu tứ giảm điền tô nhân đinh thuế hữu sai dĩ Hộ bộ tấu điền hoà giảm thất cố dã
𡗶箕㐌扒爫𠊛固身,Trời kia đã bắt làm người có thân
脿𦣎㺧𦣎,béo nân heo nân
揞鞍襘𪔠㐌𤶐𦣰漨𡋥𤽸𥄭𡑱𫮹撑,ôm yên gối trống đã chồn nằm vùng cát trắng ngủ cồn rêu xanh
掑軒落語僊姑射爌䏾疑羅主壽陽,kề hiên nhác ngỡ tiên cô tạ quáng bóng ngờ là chúa thọ dương
不畏天而苟保興我國而為仇,Bất uý thiên nhi cẩu bảo hưng ngã quốc nhi vi cừu
没堆迎渃迎城,một đôi nghiêng nước nghiêng thành
珍甘埃几拖台󰜋命,trân cam ai kẻ đỡ thay một mình
貪一時之功以貽笑於天下,Tham nhất thời chi công dĩ di tiếu ư thiên hạ
監考同亨𭛁以夢荀之門人知而不言,giám khảo đồng hanh phát dĩ mộng tuân chi môn nhân tri nhi bất ngôn
嗔迻國状及朝荣歸,xin đưa quốc trạng kịp chầu vinh qui
㐌𢚸顯現朱󰏙,đã lòng hiển hiện cho xem
十二月王以順化地濕又値降冬寒凍士卒難久留遂奏知于帝還師,thập nhị nguyệt vương dĩ thuận hoá địa thấp hựu trị giáng đông hàn đông sĩ tốt nan cửu lưu toại tấu tri vu đế hoàn sư
𢀭辰錢鉑,giàu thì tiền bạc
小姐昆𡛔茄埃,tiểu thư con gái nhà ai
𣈜𣈜𫥨𥪸邊滝𠳨𠶀住俚󰅹𫯳碎謨,ngày ngày ra đứng bên sông hỏi thăm chú lái nào chồng tôi mô
初帝委威明以乂安歲租及令置󰜏和寨使之牢固及諸處喉鋪餱粮󰍶備皆稱旨故也,Sơ Đế uỷ Uy Minh dĩ Nghệ An tuế tô cập lệnh trí Bà Hoà trại sử chi lao cố cập chư xứ hầu phố hầu lương tất bị giai xưng chỉ cố dã
畑電,đèn điện
𪽝𢚸鑿𥒥𥱬鐄,Bởi lòng tạc đá ghi vàng
貴妃恨彼銃連饒昌,quý phi hận bỉ sống lườn nhiều xương
時莫敬恭兵從龍州來七泉使偽萬國公缺名拒戦,Thời Mạc Kính Cung binh tòng Long Châu lai Thất Tuyền sử nguỵ Vạn quốc công khuyết danh cự chiến
詔書未至循攻破合浦逕向交州,Chiếu thư vị chí Tuần công phá Hợp Phố kinh hướng Giao Châu
又以守宮爲膾使詼諧者相争食,Hựu dĩ thủ cung vi khoái sử khôi hài giả tương tranh thực
府建無量法會於普明寺施金銀錢帛賑給天下貧民及授戒施經,phủ kiến Vô Lượng Pháp hội ư Phổ Minh tự thí kim ngân tiền bạch chẩn cấp thiên hạ bần dân cập thụ Giới thí kinh
𣋚󰅒𨑮𦊚枚󱖉埃闷咹𥺹𫥨𦣰貝師,hôm nay mười bốn mai rằm ai muốn ăn oản ra nằm với sư
𧽈自課𡮈蹺𠾕先王,dấy từ thuở nhỏ theo đòi tiên vương
丕買咍法孛重世煉買谷咍無明歇菩提添𤎜,vậy mới hay phép bụt trọng thay luyện mới cốc hay vô minh hết bồ đề thêm sáng
令頭目家將校子弟各宜歸認祖貫田地以杜爭占之弊,Lệnh đầu mục gia tướng hiệu tử đệ các nghi quy nhận tổ quán điền địa dĩ đỗ tranh chiếm chi tệ
太宗乃冒先君之年以紀年何哉夫甲子流年天之運也,thái tông nãi mạo tiên quân chi niên dĩ kỷ niên hà tai phu giáp tử lưu niên thiên chi vận dã
凣趍事赴功以身先之使其下有所視傚,phàm xu sự phó công dĩ thân tiên chi sử kì hạ hữu sở thị hiệu
默油,mặc dầu
𦹵檜爫照,cỏ cói làm chiếu
帝遣使如宋報聘,đế khiển sứ như tống báo sính
䐗体㝵君子汝朋𩟡𡗋,chửa thấy người quân tử nhớ bằng đói lắm
錢𨨲摸特󰠩鮮摸蒌𪦲𢲨摸𠊚弩囊,tiền chì mua được cá tươi mua rau mới hái mua người nỏ nang
族七人以其子元爲閤門祗候,tộc thất nhân dĩ kì tử Nguyên vi Cáp môn chi hậu
所以能嘯聚成群墮壞其城,sở dĩ năng khiếu tụ thành quần đoạ hoại kì thành
吝吝𣈜𩙌𣈘𦝄,Lần lần ngày gió đêm trăng
英坤麻㛪吏𢠤𥙩埃待客賖𧵆朱英,anh khôn mà em lại đần lấy ai đãi khách xa gần cho anh
詣乾元殿吿太子,nghệ Càn Nguyên điện cáo Thái tử
𢪱𢬣𦣰𢪀机塵渃楊㦖洅𣳢寅焒縁,vắt tay nằm nghĩ cơ trần nước dương muốn tưới nguội dần lửa duyên
鄕上侯三人黎理黎文靈黎國𦥷,Hương thượng hầu tam nhân Lê Lí Lê Văn Linh Lê Quốc Hưng
十殊侯㕸𦋦𠽄,thập thò hầu rắp ra thăm
劍没𬂻𦺓𠽔買具吀堆勾対底蜍𪪳,kiếm một cơi trầu thưa với cụ xin đôi câu đối để thờ ông
玉鐄錦纀差官説降,ngọc vàng gấm vóc sai quan thuyết hàng
汝將不黾勉讀書以𧥾明哲保身之道乎,Nhữ tương bất mãnh miễn độc thư dĩ thí minh triết bảo thân chi đạo hồ
𨅄眞,nhón chân
更𣅘徬彿𣊍𣊍占包𧡊将󱙻󰑼仲翁,canh khuya phảng phất mờ mờ chiêm bao thấy tướng tên là trọng ông
丸𥒥埃󰝡達𡧲同𠸍朝少女𠴊𠊚𬂙,hòn đá ai đem đặt giữa đồng mỉa chiều thiếu nữ lựa người trông
詔免朝及謁郊祀禮,chiếu miễn triều cập yết giao tự lễ
𠮾嗷妾𫺈味甘草,ngọt ngào thiếp nhớ mùi cam thảo
笔花酉萬詞𩄲酉𠦳,bút hoa dẫu vạn tờ mây dẫu ngàn
春正月十一日定天下各府縣州等官進人丁田租及原頭諸税敢有怠慢不勤徵收以致拖欠追錢賞如令令謂以十分為率追扵本人七分追該官長三分,Xuân chính nguyệt thập nhất nhật định thiên hạ các phủ huyện châu đẳng quan tiến nhân đinh điền tô cập nguyên đầu chư thuế cảm hữu đãi mạn bất cần trưng thu dĩ trí tha khiếm truy tiền thưởng như lệnh Lệnh vị dĩ thập phân vi suất truy ư bản nhân thất phân truy cai quan trưởng tam phân
枚台邂逅相逢,may thay giải cấu tương phùng
先是築西都城多運石頭以就之尋又崩塌,Tiên thị trúc Tây Đô thành đa vận thạch đầu dĩ tựu chi tầm hựu băng tháp
󰘂柴皮𡉦杄花,cửa sài vừa ngỏ then hoa
喜鵲占客咍朝,hỷ thước chim khách hay chào
節制鄭松議賞文奎金十斤陞少保,tiết chế trịnh tùng nghị thưởng văn khuê kim thập cân thăng thiếu bảo
四犛八毫原例四千九百三十两,tứ li bát hào nguyên lệ tứ thiên cửu bách tam thập lượng
辛丑六年宋淳熙八年,Tân Sửu lục niên Tống Thuần Hi bát niên
𨉓沙𠖈坦𠬠徐𠻨𠽐,mình sa xuống đất một giờ ngẩn ngơ
方政出自安决橋屯沙堆橋山壽馬騏出自仁睦橋屯青威橋列營連亘數十里旌旗蔽野鎧仗輝空自謂一舉可擒,phương chính xuất tự an quyết kiều đồn sa đôi kiều sơn thọ mã kì xuất tự nhân mục kiều đồn thanh oai kiều liệt doanh liên hoàn sổ thập lí tinh kì tế dã khải trượng huy không tự vị nhất cử khả cầm
訶摩乃茶全之伯父,ha ma nãi trà toàn chi bá phụ
梅骨格雪精神󰜋𠊛󰜋󰬮𨑮分院𨑮,mai cốt cách tuyết tinh thần một người một vẻ mười phân vẹn mười
𤽗斯立哿駭合㝵𥪞村共筭浪,ngươi tư lập cả hãi họp người trong thôn cùng toan rằng
盎那歳㐌𫅷洛要𤷍𤶹,ang nạ tuổi đã già dạc yếu gầy guộc
唯事寃𢀦事𣒠件特所平,duỗi sự oan sửa sự vạy kiện được thửa bằng
𮗓緣倍㐌𠳚𠳒自󰆕,Giác Duyên vội vã gởi lời từ qui
卞練典󱬷斈,bèn lẻn đến buồng học
共妑故喜調𡆫𠄩房,cùng bà cố hỉ đều vây hai phòng
慷慨驕兢,khảng khái kiêu căng
倍傍几𡨹㝵嵬,Vội vàng kẻ giữ người coi
𠬠𠳒决罕𬮙分敬添,Một lời quyết hẳn muôn phần kính thêm
子昱辝󰠃遂首服,tử dục từ cùng toại thủ phục
據蹺𭛣竹尋𣳔故人,cứ theo việc trước tìm dòng cố nhân
十一月玉階都李號献金䱓魚,thập nhất nguyệt ngọc giai đô lí hiệu hiến kim đình ngư
兹勳王率誼王大業來輔冲人頼多匡扶之力造就之仁政圖而朝重社安威加而内平外讋,tư huân vương suất nghị vương đại nghiệp lai phụ xung nhân lại đa khuông phù chi lực tạo tựu chi nhân chính đồ nhi triều trọng xã an uy gia nhi nội bình ngoại triệp
仃拱垣為翰林學士奉旨,Đinh Củng Viên vi Hàn Lâm học sĩ phụng chỉ
体㝵吏逐𤽗友之𫏦𦣰󰡎󰘂,thấy người lại giục ngươi hữu chi rạp nằm dưới cửa
先是真既逐阮弘裕權在掌握莫登庸亦憚之乃為其子登瀛娶真女,Tiên thị Chân ký trục Nguyễn Hoằng Dụ quyền tại chưởng ốc Mạc Đăng Dung diệc đạn chi nãi vi kì tử Đăng Doanh thú Chân nữ
仰𨖲壁粉詩󰠲,ngẩng lên vách phấn thơ đâu
娘強悴㤕秋波断膓六󰀎󰇾麻𢞂星,nàng càng tủi xót thu ba đoạn trường lúc ấy giở mà buồn tênh
贈左都督,tặng tả đô đốc
夏四月朔詔今後凣天下人民詞訟悉委開皇,hạ tứ nguyệt sóc chiếu kim hậu phàm thiên hạ nhân dân từ tụng tất uỷ khai hoàng
矯羣坎菍屈人,kẻo còn khúm núm khuất nhân
碎𠂪浽陣𠬠欺,tôi bèn nổi giận một khi
窖󰑼󰘚惮𫵇𠫅,khéo là mặt dạn mày dày
妾󰝸𤵺如𠊛蘇婦,thiếp chẳng dại như người tô phụ
廠茄𥨨𣦆,xưởng nhà trống trải
伏望曲從民欲妙轉化機俾,Phục vọng khúc tòng dân dục diệu chuyển hoá cơ tỉ
閉迡渚𤏣消耗,Bấy chầy chưa tỏ tiêu hao
生浪𣈙𩙌枚湄,Sinh rằng Rày gió mai mưa
󰝸泥󰁏顕買󰑼姉㛪,CHẲNG nề u hiển mới là chị em
閏十月尚師西王以賊福頻雖散敗迯回尚未投降納欵乃親扶皇上大駕親征,Nhuận thập nguyệt Thượng sư Tây Vương dĩ tặc Phúc Tần tuy tán bại đào hồi thượng vị đầu hàng nộp khoản nãi thân phù Hoàng thượng đại giá thân chinh
埃𪟽㗂𧍝嘆咦𠯇,ai ngờ tiếng dế than ri rỉ
此𠽄中國世󰅹,thử thăm trung quốc thế nào
姉𢀭姉𥙩翁儀󰕛㛪碎𧁷𧿨𧗱𥙩𤤰,chị giàu chị lấy ông nghè chúng em tôi khó trở về lấy vua
自是漢始,tự thị hán thuỷ
拱為月老車䋱絲紅,cũng vì nguyệt lão xe lơi tơ hồng
挼昆買別𢚸吒媄,nuôi con mới biết lòng cha mẹ
春祠髙禖,Xuân từ Cao Môi
拱為顔色呂淶𥪝𢚸,cũng vì nhan sắc lả lơi trong lòng
𫥨垌𩙌𠖾清台,ra đồng gió mát thảnh thơi
民如故,dân như cố
為埃眷𫗃𫫵𦝄,vì ai quyến gió rủ trăng
爫迸賴献孛共眾僧,làm bánh trái hiến bụt cùng chúng tăng
勞賜,lao tứ
立嚴畧唉𦋦威𥘀𠳒,Lập nghiêm trước hãy ra uy nặng lời
未幾又命太師牟俞都将陸路沿邉溪峒諸軍繼之,vị cơ hựu mệnh thái sư mâu du đô tương lục lộ duyên biên khê động chư quân kế chi
𢪀命方靣国家,Nghĩ mình phương diện quốc gia
岌󰁇𦲿用梗簪,ngập ngừng lá rụng cành trâm
癸巳五十年秦二世亥二年,Quý Tị ngũ thập niên Tần nhị thế Hợi nhị niên
穭𥣒排排茄𨇜𠊛𩛂,lúa trổ bời bời nhà đủ người no
詩咍爫𫴋𨢇唁賞連,thơ hay làm xuống rượu ngon thưởng liền
二十日集中虚陣于魯江,nhị thập nhật tập trung hư trận vu lỗ giang
𨔍之声氣󰠋恒,Lạ gì thanh khí nhẽ hằng
󰅹𠊛惜綠貪紅󰑼埃,nào người tiếc lục tham hồng là ai
𠳨包饒𢆫咳姑𠇮姉拱生麻㛪拱生,hỏi bao nhiêu tuổi hỡi cô mình chị cũng xinh mà em cũng xinh
九月奉衛都令火頭丁牛献白禄,Cửu nguyệt Phụng vệ đô Lệnh hoả đầu Đinh Ngưu hiến bạch lộc
𧵆賖奔半𤾓藝夢𨑮𣎃𫤯阻𧗱󱰓𬌥,gần xa buôn bán trăm nghề mồng mười tháng tám trở về chọi trâu
𠖈𢬣卞曰糁句𠄼韻,Xuống tay bèn viết tám câu năm vần
斈𩑛螠汫誇光,học loài ếch giếng khoe khoang
煩𠊛且吏絆禅師碎,phiền người vả lại bận thiền sư tôi
柳姐𦞎𪜕辻󱏲双生𠄩𡛔雪氷𨑗𫢫,liễu thư nghén đủ mười trăng song sinh hai gái tuyết băng trên đời
苛賤󰠳當𠃣矣群,hà tiện đâu đang ít hãy còn
此之謂也,Thử chi vị dã
進封天武衛都指揮使莫登庸為武川伯,tiến phong thiên vũ vệ đô chỉ huy sứ mạc đăng dung vi vũ xuyên bá
隊課庫巾庄綴隘体尼抄確㐌𠋥泥,đòi thuở khó khăn chăng chối ải thấy nơi xao xác đã mày nề
鄕兵襲擊賊黨再隨軍討賊故論堅義功乃許之,hương binh tập kích tặc đảng tái tuỳ quân thảo tặc cố luận kiên nghĩa công nãi hứa chi
折吳如割古𬷤𠊛𠊛𢜠呂茹茹呵唏,giết ngô như cắt cổ gà người người mừng rỡ nhà nhà hả hê
徽兄祗弟幹頌等六人内袒迎岱,Huy huynh Chi đệ Cán Tụng đẳng lục nhân nội đản nghênh Đại
補課𡑝程𠀧𡬷雪,bõ thuở sân trình ba tấc tuyết
󰠃塘油併𫳘從,Cùng đường dù tính chữ tòng
吝矧𬈋之盎槾桃,lẩn thẩn làm chi áng mận đào
賞大𭓇士杜岳等十一人,Thưởng đại học sĩ Đỗ Nhạc đẳng thập nhất nhân
悶𤀞𣹓埃𠺙爫粓,muộn chứa đầy ai thổi làm cơm
𣆏霜,phơi sương
㤕𢚸刀等闭𥹰𠬠𠳒,xót lòng đeo đẳng bấy lâu một lời
冬十月命左都督寧郡公鄭㯀爲統領陪從僉都御史鳳池男黎廷譽爲督視監察御史鄭世濟爲副督視都督同知當郡公陶光饒爲督率陪從户科都給事中壽領伯潘興造爲督視監察御史阮佐相爲副督視都督僉事東郡公黎有德爲督率陪從工科給事中壽桂男潘兼全爲,đông thập nguyệt mệnh tả đô đốc ninh quận công trịnh toàn vi thống lĩnh bồi tụng thiêm đô ngự sử phụng trì nam lê đình dự vi đốc thị giám sát ngự sử trịnh thế tế vi phó đốc thị đô đốc đồng tri đương quận công đào quang nhiêu vi đốc suất bồi tụng hộ khoa đô cấp sự trung thọ lĩnh bá phan hưng tạo vi đốc thị giám sát ngự sử nguyễn tá tướng vi phó đốc thị đô đốc thiêm sự đông quận công lê hữu đức vi đốc suất bồi tụng công khoa cấp sự trung thọ quế nam phan kiêm toàn vi
𧉙,trùn
語𠳐𠳒𠰺昔寧所𢀨函䈫懺生𥺊钱,ngửa vâng lời dạy tích ninh sửa sang hòm níp sắm sanh gạo tiền
碑徐事㐌萬全,Bây giờ sự đã vẹn tuyền
府乂安州人擊真臘占城敗之,phủ Nghệ An châu nhân kích Chân Lạp Chiêm Thành bại chi
蠲田租及人丁税,quyên điền tô cập nhân đinh thuế
杭州旦妬閉𣇞,Hàng Châu đến đó bấy giờ
臣吳士連成惶誠恐󰏲首頓首上言伏以,thần ngô sĩ liên thành hoàng thành khủng khể thủ đồn thủ thượng ngôn phục dĩ
𬌓𢚸兒女拱漂𮎦䧺,Tấm lòng nhi nữ cũng xiêu anh hùng
追思功臣命朝官賚靖國公范篤厚澤公鄧訓榮國公黄廷愛陽國公阮有僚等龕主附山南山西京北海陽等處宮廟四時配饗,truy tứ công thần mệnh triều quan lãi tĩnh quốc công phạm đốc hậu trạch công đặng huấn vinh quốc công hoàng đình ái dương quốc công nguyễn hữu liêu đẳng khám chủ phụ sơn nam sơn tây kinh bắc hải dương đẳng xứ cung miếu tứ thời phối hưởng
体𠳒决断罕灰,thấy lời quyết đoán hẳn hoi
鳩渚迈倘,cưu chửa mười tháng
臣窃見監生儒生年未至三十充未滿十五年但以會試中塲徃徃僥倖求進有所攪擾不便,Thần thiết kiến Giám sinh nho sinh niên vị chí tam thập sung vị mãn thập ngũ niên đãn dĩ Hội thí trúng trường vãng vãng kiểu hãnh cầu tiến hữu sở giảo nhiễu bất tiện
至是皆革去之,Chí thị giai cách khứ chi
欺𢧚𡗶拱朝㝵,khi nên trời cũng chiều người
云仙拮梗𬂙澄長安,vân tiên cất gánh trông chừng trường an
乙酉八年明洪武二十八年春二月二十日却月字南字諱許用依舊,Ất Dậu bát niên Minh Hồng Vũ nhị thập bát niên xuân nhị nguyệt nhị thập nhật khước nguyệt tự Nam tự huý hứa dụng y cựu
桃仙㐌𤊰𢬣凡,Đào tiên đã bén tay phàm
箕𥸷𦧘英底分箕,kìa xôi thịt anh để phần kia
襖𥯒惧惧客𡎦鈎,áo tơi khù khụ khách ngồi câu
𡄎低𦓡𦥃圭茹󱫦賒,gẫm đây mà đến quê nhà còn xa
油𢚸冗溺月箕花尼,dầu lòng nũng nịu nguyệt kia hoa này
羣臣上尊號曰法天御極英烈武聖明仁皇帝,Quần thần thượng tôn hiệu viết Pháp Thiên Ngự Cực Anh Liệt Vũ Thánh Minh Nhân Hoàng Đế
昔皋陶作士,tích cao đào tác sĩ
娘户武拱動𫏙禮法䐗曾𥙩事腮𪾺体慄𢚸,nàng họ vũ cũng động noi lễ phép chửa từng lấy sự tai mắt thấy trật lòng
𥙩𫯳終,lấy chồng chung
其饒交𥛉󰜋茹,Cùng nhau giao bái một nhà
渚制𪔠貝,chớ chơi trống bỏi
羕意恩𡗶㐌賭,dường ấy ơn trời đã đủ
󰘂𣘈𧹦𠲣篵𥮈屋丸𥒥𫕹夷頓噴𦼔,cửa son đỏ hoét tùm bum nóc hòn đá xanh rì lún phún rêu
字,tự
考,khảo
始頭,thuỷ đầu
吒𣩂𩩔媄𨃴𡥵深𤵶,cha chết gót mẹ gót con thâm sì
兵奴時孟兵嘉󰟨危,binh nó thời mạnh binh gia thế nghèo
六月初八日禁僣用非法噐物如刻金珠漆龍鳯等禁物,lục nguyệt sơ bát nhật cấm tiếm dụng phi pháp khí vật như khắc kim châu tất long phượng đẳng cấm vật
𣙩𣘽自阻牟禅,sồng nâu từ trở mầu thiền
黎問黎魁等領鐵突三千人象四隻與察理仁澍文安等攻破之,lê vấn lê khôi đẳng lĩnh thiết đột tam thiên nhân tượng tứ chích dữ sát lí nhân chú văn an đẳng công phá chi
意買别處𠁀隨𣅶弋默之𦓡扲局拱爫之,ấy mới biết xử đời tùy lúc thắc mắc chi mà cạy cục cũng làm chi
二十八日李慶亦亡,nhị thập bát nhật lí khánh diệc vong
条,điều
強歐緣買強𩆍情初,càng âu duyên mới càng dào tình xưa
仃爫獄渃獄争鋾湖㙮壘𡏦城欺初,đành làm ngục nước ngục tranh đào hồ đắp lũy xây thành khi xưa
聯邦,liên bang
童稚之時嘗遊西湖觀将軍習射戲曰此藝為之何難,Đồng trĩ chi thời thường du Tây Hồ quan tướng quân tập xạ hí viết Thử nghệ vi chi hà nan
臣,Thần
登,đăng
𦹵碧岑橷烈牟撑,cỏ biếc sầm dâu lướt màu xanh
殿桂𠮿嗃鮮󰬮月房椒濃拿𠽋味香,điện quế xôn xao tươi vẻ nguyệt phòng tiêu nồng nã nức mùi hương
坤頑於坦茄𡮠,khôn ngoan ở đất nhà mày
蔑丐𪀄卒務春𫅫拯窮,một cái chim rốt mùa xuân bay chẳng cùng
上客,thượng khách
禁酒色,cấm tửu sắc
𢚸芇𢚸𦬑󰝡𠳒月花,lòng nào lòng nỡ đem lời nguyệt hoa
十一月壬子唐帝詔交州邕州西州諸路軍各保疆土勿復進攻,Thập nhất nguyệt Nhâm Tí Đường đế chiếu Giao Châu Ung Châu Tây Châu chư lộ quân các bảo cương thổ vật phục tiến công
立大内碑,lập đại nội bi
几𠰮蜂蝶㝵毛亇鴈,kẻ siêng ong bướm người mau cá nhàn
定脧削䂓財令係營造修理托以營内而脧削䂓財以䂓財罪之,định thuyên tước quy tài lệnh hệ doanh tạo tu lí thác dĩ doanh nội nhi thuyên tước quy tài dĩ quy tài tội chi
禮部侍郎梁如鵠并阮廷美以時和歲豊民康物阜上表勸進,Lễ bộ thị lang Lương Như Hộc tịnh Nguyễn Đình Mĩ dĩ thời hoà tuế phong dân khang vật phụ thượng biểu khuyến tiến
漢蒼增補鄕軍以有爵者權押募亡命人為勇悍軍置千百户以𬋩之,Hán thương tăng bổ hương quân dĩ hữu tước giả quyền áp mộ vong mệnh nhân vi Dũng Hãn quân trí Thiên bách hộ dĩ quản chi
𨨠勤約操園諸子船𫵈坤都𣷭六經,cuốc cùn ước xới vườn chư tử thuyền mọn khôn đua bể lục kinh
悉獲國人之被脅從者及戦船百艅艘噐伏甚多,tất hoạch quốc nhân chi bị hiếp tòng giả cập chiến thuyền bách dư sưu khí phục thậm đa
又命秘書監黄樞等寫為列本以垂永久,Hựu mệnh Bí thư giám Hoàng Khu đẳng tả vi liệt bản dĩ thuỳ vĩnh cửu
時人羙之其巧思多𩔗此帝呼為天家子以其博通技藝大小必給事無不知也,thời nhân mĩ chi kì xảo tư đa loại thử đế hô vi thiên gia tử dĩ kì bác thông kĩ nghệ đại tiểu tất cấp sự vô bất tri dã
対花𢯰𠁑袑𦣰,Đổi hoa LÓT DƯỚI chiếu nằm
要𪡇強廛礼法,yêu nể càng gìn lễ phép
㐌𧵆之固調車,Đã gần chi có điều xa
𢚸些拯羅詔拯可捲特丕,lòng ta chẳng là chiếu chẳng khả cuốn được vậy
𠼤󱛽為浽𫯳終燶󱋔,ghen tuông vì nỗi chồng chung nồng nàn
護𠊛固德隊方特𫅜,hộ người có đức đòi phương được lành
𪮭裙霓𥧪𢃱燕撑扛没󱖧没𡥵童,xắn quần nghê trống mũ én xênh xang một quạt một con đồng
𬲇𠺙花榴覩隊𦑃,gió thổi hoa lựu đỏ đòi cánh
十一月太師鄭檢分兵攻快州洪州等府,thập nhất nguyệt thái sư trịnh kiểm phân binh công khoái châu hồng châu đẳng phủ
船長,thuyền trưởng
甲辰五年宋宣和六年,Giáp Thìn ngũ niên Tống Tuyên Hoà lục niên
𧥇牧𠯦㖫沔曠野,còi mục thét lừng miền khoáng dã
諱建德明王長子越妻之子也,huý kiến đức minh vương trưởng tử việt thê chi tử dã
方之坦几𢄂𤍇𥺊珠𠺙檜桂,phương chi đất kẻ chợ nấu gạo châu thổi củi quế
咾啅,láo xược
書成上進御覽遂命工刊刻頒布天下使徔前,thư thành thượng tiến ngự lãm toại mệnh công san khắc ban bố thiên hạ sử tòng tiền
明提至汴懇求恩使宣撫遐裔,Minh Đề chí Biện khẩn cầu ân sứ tuyên phủ hà duệ
𤽗吏低朱𤽗圓𬟥訥𣦍𠫾𨇜特每才,ngươi lại đây cho ngươi viên thuốc nuốt ngay đi đủ được mọi tài
威在職甚得百姓心三十年卒,uy tại chức thậm đắc bách tính tâm tam thập niên tốt
店亏呌󰁮𠰘陀𭁈双,đêm khuya kêu gở miệng đà dữ song
庒朋從且點欺盃𢚸,chẳng bằng thong thả điểm khi vui long
咸謂蛇豕之兇生靈,Hàm vị xà thỉ chi hung sinh linh
春正月十二日勑旨󰱥今監察御史差幹瘴地如安󰘊興化諒山太原廣南等處即差該道監察御史,xuân chính nguyệt thập nhị nhật sắc chỉ kế kim giám sát ngự sử sai cán chướng địa như an bang hưng hoá lạng sơn thái nguyên quảng nam đẳng xứ tức sai cai đạo giám sát ngự sử
牢𤽗窖劎忍𢈱嘹些,sao ngươi khéo kiếm những lời trêu tạ
水泉昭義侯至占昭欲邀功擊之遂敗宣威將軍武斯宏陣前力戰死之,Thuỷ tuyền Chiêu Nghĩa hầu chí Chiêm Chiếu dục yêu công kích chi toại bại Tuyên Uy tướng quân Vũ Tư Hoành trận tiền lực chiến tử chi
󰅹埃易固𢚸眞實,nào ai dễ có lòng chân thật
正爲禮部右侍郎武良爲刑部右侍郎裴廷員爲工部右侍郎,Chính vi Lễ bộ Hữu thị lang Vũ Lương vi Hình bộ Hữu thị lang Bùi Đình Viên vi Công bộ Hữu thị lang
蔑拯汝𦷾丕𠱋,một chẳng nhớ đấy vậy ru
帝宵衣旰實,Đế tiêu y cán thực
一脿一裴󰑼亇鮋勾,nhất béo nhất bùi là cá rô câu
𦖑信𦬑󰘚󰘉眉,Nghe tin nở mặt nở mày
数料,số liệu
以生日爲陽元聖節,dĩ sinh nhật vi dương nguyên thánh tiết
𣦆壁桂𫗄鐄囂迄,trải vách quế gió vàng hiu hắt
㗂凱𰙔踷吏神京,tiếng khải ca trở lại thần kinh
󰜋𠇮埃几別潙溇濃,một mình ai kẻ biết vời sâu nông
𪖫扢,mũi hếch
論苔山海麻他狀𧗱,luận đày sơn hải mà tha trạng về
𥛗𠱋𧡊永󰕛些押𠓨,dòm dò thấy vắng chúng ta áp vào
因歷數󰱑官過失謂彼徒能擿人之疵而不能正已之非,nhân lịch số đài quan quá thất vị bỉ đồ năng trích nhân chi tì nhi bất năng chính dĩ chi phi
惜𠰚𦀻針縁隻莫傷台瓢浡分勞刀,tiếc nhỉ cửi kim duyên chếch mếch thương thay bèo bọt phận lao đao
覩銀意湿買󰑼㝵𤐝,đủ ngần ấy nết mới là người soi
先是贄仕憲宗時爲中書監正字會試中塲以帝外鄕東岸人除奉天府少尹後任富平府知府,Tiên thị Chí sĩ Hiến Tông thời vi Trung thư giám chính tự Hội thí trúng trường dĩ đế ngoại hương Đông Ngàn nhân trừ Phụng Thiên phủ Thiếu doãn hậu nhậm Phú Bình phủ tri phủ
課𠊚邊西󱮇𨖅坦世界󱮇,thuở người bên tây mới sang đất thế giới mới
蹺刼尼欣𧡊刼𨍦,theo kiếp này hơn thấy kiếp saụ
夏四月詔制金八角逍遙,hạ tứ nguyệt chiếu chế kim bát giác tiêu dao
𦝄誇𦝄𤍊欣畑,trăng khoe trăng tỏ hơn đèn
迺於徃年冬十一月二十七日得風腫疾,Nãi ư vãng niên đông thập nhất nguyệt nhị thập thất nhật đắc phong thũng tật
吏䧺󱣂捻󱌡𬅷車,lại vùng vằng ném lọ chẻ xe
蒸尼宫廟茹官公侯,chưng nơi cung miếu nhà quan công hầu
秋九月以阮然為入内行遣右司,thu cửu nguyệt dĩ nguyễn nhiên vi nhập nội hành khiển hữu ti
𪾋𠳨貴人𠊛於兜𬺗低救妾,dám hỏi quý nhân người ở đâu xuống đây cứu thiếp
抇自銅鐱群𢀨重夷,nhặt từ đồng kẽm còn sang trọng gì
三月定皇宗王侯公主正派玉牒封𦹥號金枝玉葉三世孫得封侯郡王四世孫賜爵明自五世孫上品,Tam nguyệt định hoàng tông vương hầu công chúa chính phái ngọc điệp phong ấm hiệu kim chi ngọc diệp tam thế tôn đắc phong hầu quận vương tứ thế tôn tứ tước minh tự ngũ thế tôn thượng phẩm
黄伯陽奏占城地方并綏阜地方,Hoàng Bá Dương tấu Chiêm Thành địa phương tịnh Tuy Phụ địa phương
遲急限𫅜信吏合,chầy kíp hẹn lành tin lại họp
狄青帥三將兵至邕州㱕人鋪,địch thanh soái tam tướng binh chí ung châu quy nhân phố
秋閏八月大軍進到布政州差諸将分道進討,Thu nhuận bát nguyệt đại quân tiến đáo Bố Chính châu sai chư tướng phân đạo tiến thảo
對曰國王聞者皇登遐今皇帝即位兩國不通使疑未信故使將軍徃境上問消息,Đối viết Quốc vương văn giả hoàng đăng hà Kim Hoàng đế tức vị lưỡng quốc bất thông sứ nghi vị tín cố sử tướng quân vãng cảnh thượng vấn tiêu tức
户行勉渚從制合,họ hàng miễn chớ tuồng chơi họp
小書吏𠽇𥙩娘,Tiểu thư lại nẹt lấy nàng
爾懋膺寵錫務益忠貞夾輔黎氏永修職貢作朕南藩永世勿替,nhĩ mậu ưng sủng tích vụ ích trung trinh giáp phụ lê thị vĩnh tu chức cống tác trẫm nam phiên vĩnh thế vật thế
抛朱眷𫗄𫫵𦝄,Phao cho quyến gió rủ mây
所有訓條開列于左一人臣事君宜咸懷忠良恪居官職國尔忘家公尔忘私同寅恊恭直言極諫不可阿䛕取容竊祿倖位私受干謁賣爵鬻獄以𦤶妨害治道,sở hữu huấn điều khai liệt vu tả nhất nhân thần sự quân nghi hàm hoài trung lương khác cư quan chức quốc nhĩ vong gia công nhĩ vong tư đồng dần hiệp cung trực ngôn cực gián bất khả a dua thủ dung thiết lộc hạnh vị tư thụ can yết mại tước chúc ngục dĩ trí phương hại trị đạo
月白暈青𤐝每祖禅河淶浪,nguyệt bạch vầng thanh soi mọi chỗ thiền hà lai láng
三月大旱蝗䖝禾榖枯死至六月下旬始雨,Tam nguyệt đại hạn hoàng trùng hoà cốc khô tử chí lục nguyệt hạ tuần thuỷ vũ
興󰆑帝授墨清化郡府管,Hưng Khánh Đế thụ Mặc Thanh Hoá quận phủ quản
眾碎咹籌咹籌朱𧺃𠶣,chúng tôi ăn trầu ăn trầu cho đỏ môi
埃技固山林城市𡶀𦍛梭瓊意羅尼逸士逍遥,ai ghẽ có sơn lâm thành thị núi dường thoi quỳnh ấy là nơi dật sĩ tiêu diêu
廣寒自訴樣𫰟娥濕濕唏香淡襖羅,quảng hàn từ tỏ dáng hằng nga dấp dấp hơi hương đượm áo là
今既久矣曾無應命󰁮一人以荅朕心何也,Kim ký cửu hĩ tằng vô ứng mệnh cử nhất nhân dĩ đáp trẫm tâm hà dã
𢸡𩵜𩹪提𩵜鰈蹎󰅹𬙾辰𠫾奔綿蹎󰅹顛於茄爫㹥,xỉa cá mè đè cá chép chân nào đẹp thì đi buôn mền chân nào đen ở nhà làm chó
令諸軍臨陣或五十人百人私自奔却而遺棄一二人不救者斬全眾不幸陣亡而䏻併力舁音于對舉也出者免罪,Lệnh chư quân lâm trận hoặc ngũ thập nhân bách nhân tư tự bôn khước nhi di khí nhất nhị nhân bất cứu giả trảm toàn chúng bất hạnh trận vong nhi năng tịnh lực dư âm vu đối cử dã xuất giả miễn tội
㗂笙荘責㗂釭鼎當,tiếng sênh trang trách tiếng cồng đỉnh đang
盗刧大者罪之小者没官,đạo kiếp đại giả tội chi tiểu giả một quan
尔等反覆不忠視君如棊子然是何道也,Nhĩ đẳng phản phú bất trung thị quân như kì tử nhiên thị hà đạo dã
人生窒墨和朝和郎,nhân sinh rất mực hoà giàu hoà sang
時凣王侯授僧道官則呼左街盖不使齒諸朝列,thời phàm vương hầu thụ tăng đạo quan tắc hô tả nhai cái bất sử xỉ chư triều liệt
爫詩朱?𠬠徐渚𥹰,Làm thơ cho kíp một giờ chưa lâu
三月八日明正使禮部左侍郎李琦工部右侍郎羅汝敬副通政使司右通政黄驥鴻臚寺卿徐永達來至京,Tam nguyệt bát nhật Minh chính sứ Lễ bộ tả thị lang Lí Kì Công bộ hữu thị lang La Nhữ Kính phó Thông chính sứ ti hữu thông chính Hoàng Ký Hồng lô tự khanh Từ Vĩnh Đạt lai chí kinh
云仙頭隊金魁𢬣扲鐐泊𨉓𡓮󰥇烏,vân tiên đầu đội kim khôi tay cầm rìu bạc mình ngồi ngựa ô
走馬燈畑衢,tẩu mã đăng đèn cù
軍中文書無印帝命工刻木為之,Quân trung văn thư vô ấn Đế mệnh công khắc mộc vi chi
羕珠󰞺月羕派𨤔紅,Dường chau nét nguyệt dường phai vẻ hồng
凣民人及生徒許入試監生及已在軍籍者耶停,phàm dân nhân cập sinh đồ hứa nhập thí giám sinh cập dĩ tại quân tịch giả da đình
詔問其所能以䏻伏虎對試之不驗,chiếu vấn kì sở năng dĩ năng phục hổ đối thí chi bất nghiệm
帝幼時伯兄保養故帝愛石踰於其子,Đế ấu thời bá huynh bảo dưỡng cố đế ái Thạch du ư kì tử
㐱可𠃣寬限𪠞,chỉn khả ít khoan hẹn đi
耒得意唭𥢆激激,rồi đắc ý cười riêng khích khích
太宗文皇帝敬天勤民繼志术事小懷大畏,thái tông văn hoàng đế kính thiên cần dân kế chí thuật sự tiểu hoài đại uý
院,viện
吝,lần
如是則政事得以脩紀綱得以振文德洽而武功成中國安而外夷服,như thị tắc chính sự đắc dĩ tu kỷ cương đắc dĩ chấn văn đức hiệp nhi vũ công thành trung quốc an nhi ngoại di phục
春正月明遣翰林院編脩孫承恩給事中俞󰦛來諭嘉靜皇帝即位,xuân chính nguyệt minh khiển hàn lâm viện biên tu tôn thừa ân cấp sự trung du đôn lai dụ gia tĩnh hoàng đế tức vị
󰜏𫅷㐌𫤯𨑮𦊛𡎦󰮂𫔳𢯧𢭮書𥙩𫯳,bà già đã tám mươi tư ngồi trong cửa sổ gửi thư lấy chồng
餘𠑽各省院局色役及各府路縣選鋒隊,dư xung các tỉnh viện cục sắc dịch cập các phủ lộ huyện tuyển phong đội
𥪝帳錦至尊𡸏𡸏,trong trướng gấm chí tôn vòi vọi
兵貴神速渚差,binh quý thần tốc chớ sai
時僞西道将涯郡缺名髙郡缺名㨿兵于日昭地方,thời nguỵ tây đạo tướng nhai quận khuyết danh cao quận khuyết danh cứ binh vu nhật chiêu địa phương
乳𡨸心,vú chữ tâm
李通𧡊頭蟒蛇我𫬪沒𣅶買阻跩特,lý thông thấy đầu mãng xà ngã lăn một lúc mới trở dậy được
感𠸜歳𧘇路程莫之,cảm tên tuổi ấy lộ trình mắc chị
春正月以御庫書家楊掌守清化府,Xuân chính nguyệt dĩ Ngự khố thư gia Dương Chưởng thú Thanh Hoá phủ
馬嬌吏𠼯意𦋦𠸕𠳒,mã kiều lại hở ý ra dặn lời
創埋固几𨑜尋󰝡𬨠雲洞󱉞嫌待篭,sáng mai có kẻ xuống tìm đem lên vân động mựa hiềm đợi trông
𫯳𬙾𡢼𬙾唒𥆾拱𩛂,chồng đẹp vợ đẹp dẫu nhìn cũng no
䏜𤎎打吝𡥵顛包饒拱閉饒錢秩之,mập mờ đánh lận con đen bao nhiêu cũng bấy nhiêu tiền mất chi
限𪰹𦋦𣌋闭除仕咍,hẹn mai ra sớm bấy giờ sẽ hay
帝避正殿,đế tị chính điện
𠬠句名利庄潺弄低,một câu danh lợi chẳng sờn lòng đây
󰝡𠇮麻者󰒂㝵,đem mình mà giả nghĩa người
𥘷𫅷没𠎪𣴓󱧜,trẻ già một lũ gạn khan
吏固𡨸排興國之年,lại có chữ bài hưng quốc chi niên
箋花呈𫏾案批袩詳,Tiên hoa trình trước án phê xem tường
治時可𠁔户䧺,trị thời khả sánh họ hùng
姉㛪共渚𫃸𨍦保饒立庙吕饒奉蜍,chị em cùng chửa nối sau bảo nhau lập miếu rủ nhau phụng thờ
太子自别意𫢩謹捻𧗱𣈙扵南策江,thái tử từ biết ý nay kín núm về rày ở nam sách giang
時豪傑并衛士皆云東方有天子氣,thời hào kiệt tịnh vệ sĩ giai vân đông phương hữu thiên tử khí
𬰊坤移梗董鼎𦝄易𧡊䏾竜令,giá khôn dời cành đủng đỉnh trăng dễ thấy bóng lung linh
明假授帝為交趾布政使彦臣乂安知府,Minh giả thụ Đế vi Giao Chỉ Bố chính sứ Ngạn Thần Nghệ An tri phủ
垂衣拱手天下晏然,Thuỳ y củng thủ thiên hạ yến nhiên
𨔍𨓡麻悶𠳨制呵浪㐌尽情埃𠱋麻,lạ lùng mà muốn hỏi chơi há rằng đã tận tình ai ru mà
卒之麻逴㗂悭𠓨命,Tốt chi mà rước tiếng ghen vào mình
于以開萬世太平之基于以雪千古無󰠃之耻是由天地祖,Vu dĩ khai vạn thế thái bình chi cơ vu dĩ tuyết thiên cổ vô cùng chi sỉ Thị do thiên địa tổ
為緣朱沛勿奈固伤時察麻唭時寃,vì duyên cho phải vật nài có thương thì xét mà cười thì oan
為埃麻固𧚂𪒗為埃固果固𥃑𬥓行,vì ai mà có xống thâm vì ai có quả có mâm bán hàng
感𢚸尼𠹾𨻫功待徐,cảm lòng này chịu luống công đợi chờ
武公䀡𧡊信书,võ công xem thấy tin thư
冬十月朔日有食之,đông thập nguyệt sóc nhật hữu thực chi
尋復疑悔獨引還,Tầm phục nghi hối độc dẫn hoàn
夏五月明詔曰綂理之道所重愛民矜恤之仁宜存宥過,Hạ ngũ nguyệt Minh chiếu viết Thống Lí chi đạo sở trọng ái dân căng tuất chi nhân nghi tồn hựu quá
𠸜𥱬閣鳯像傳臺麟,tên ghi gác phượng tượng truyền đài lân
令閲四政軍民丁壮等項以定原籍,Lệnh duyệt tứ chính quân dân đinh tráng đẳng hạng dĩ định nguyên tịch
左羽林兵火頭杜廣献鯧䰸魚,Tả Vũ Lâm binh Hoả đầu Đỗ Quảng hiến Xương công ngư
𦂾𦀻,dệt cửi
𧗱茹咹粓買荼,về nhà ăn cơm với dưa
夏四月駕駐乂安,Hạ tứ nguyệt giá trú Nghệ An
奉蜍香𤌋渚耒𠀧𢆥,phụng thờ hương khói chưa rồi ba năm
皇太子𭴣即位於葆清宫改元建新元年大赦,Hoàng Thái tử An tức vị ư Bảo Thanh cung cải nguyên Kiến Tân nguyên niên đại xá
󰋇打漁樵部伴親,mấy đứa ngư tiều bậu bạn thân
苦酒佔󱏟朱世,khổ tửu dấm son chua thay
冬十月思𫎇等󰀋叛自相攻擊,Đông thập nguyệt Tư Mông đẳng sách phản tự tương công kích
丙子八年四月以後昭宗光紹元年明正德十一年,Bính tí bát niên Tứ nguyệt dĩ hậu Chiêu Tông Quang Thiệu nguyên niên Minh Chính Đức thập nhất niên
國峻感泣嘉歎之,quốc tuấn cảm khấp gia thán chi
枯𥗏,khô quánh
𬌓身󰅹别舌耒󰑼傷,tấm thân nào biết thiệt thòi là thương
魚浪户武扵𧵆,Ngư rằng Họ Võ ở gần
索吟牕古梅𬏓點,sách ngâm song có mai vài điểm
螠𡎢𦨢汫𧡊包饒𡗶,ếnh ngồi đáy giếng thấy bao nhiêu trời
蒼令大江軍聽左相國澄節制住江軍聽簽聞朝政胡杜節制,Thương lệnh Đại Giang quân thính Tả tướng quốc Trừng tiết chế Trú Giang quân thính Thiêm văn triều chính Hồ Đỗ tiết chế
客𠄼𠀧几悲𠾦呐,khách năm ba kẻ bi be nói
丁卯五年明政統十二年,Đinh Mão ngũ niên Minh Chính Thống thập nhị niên
帝請出師助討,đế thỉnh xuất sư trợ thảo
仍勘自甲午年七月至本年六月終三年内户口田粮等項造須知𠕋進呈󰏲考,những khám tự giáp ngọ niên thất nguyệt chí bản niên lục nguyệt chung tam niên nội hộ khẩu điền lương đẳng hạng tạo tu tri sách tiến trình kê khảo
𪠞渚旦境旦准隆坡軍調歇飭麻辱,đi chửa đến cảnh đến chốn long pha quân đều hết sức mà nhọc
二十二日献俘于太廟,nhị thập nhị nhật hiến phù vu thái miếu
罪埃朱乃甘名分渚固親疎買丈夫,tội ai cho nấy cam danh phận chớ có thân sơ mới trượng phu
船𨅹𨕭𡽫,thuyền trèo lên non
吏固蔑類呌浪󱰪𤅶伮辰拱𠲃昆󱰪滝仍麻𣁔𡀫,lại có một loài kêu rằng rái biển nó thì cũng in con rái sông nhưng mà lớn lắm
油牢󰜍㐌捛淶,Dẫu sao bình đã vỡ rơi
快𦖻𣰴𬷤,ngoáy tai lông gà
五曰重守聀以寄民牧,ngũ viết trọng thủ chức dĩ ký dân mục
𢚸𡗶群𡗋才花,lòng trời còn rấm tài hoa
聪,thông
發現,phát hiện
珝廼謝之以璜領交州爲前部都督,Hủ nãi tạ chi dĩ Hoàng lĩnh Giao Châu vi tiền bộ đô đốc
拮特坦淮朋炪𬖅鴻,cất được đất hoài bằng đốt lông hồng
凣有國者謹天戒盡人事回天变之道也,Phàm hữu quốc giả cẩn thiên giới tận nhân sự hồi thiên biến chi đạo dã
隻󰠽底貝詞掊於低,Chiếc thoa đây với tờ bồi ở đây
紙𦆙𥿠把,giấy sồi bó vá
𣩂饒庒丐琉球,giết nhau chẳng cái lưu cầu
没州節鉞𠄩吝承宣,một châu tiết việt hai lần thừa tuyên
其娣天瑞病革下山徃視之謂曰姊若時至自去見㝠間問事則應之曰願少待我弟竹林大士且至,Kì đệ Thiên Thuỵ bệnh cách hạ sơn vãng thị chi vị viết Đệ nhược thời chí tự khứ kiến minh gian vấn sự tắc ứng chi viết nguyện thiểu đãi ngã đệ Trúc Lâm đại sĩ thả chí
空茄渚別𠓨󰠲悲除,không nhà chưa biết vào đâu bây giờ
渃越,nước việt
𤽗仁者𠱤𠸂哭沙渃𪾺,ngươi nhân giả sùi sụt khóc sa nước mẳt
領清華山南各道兵分道進擊阮盎阮敬等于山西,lĩnh Thanh Hoa Sơn Nam các đạo binh phân đạo tiến kích Nguyễn Áng Nguyễn KÍnh đẳng vu Sơn Tây
󰟸之各趨出,khoảnh chi các xu xuất
無私杜塞賄賂,vô tư đỗ tắc hối lộ
擬𥙩蒸禍亇󱓇,nghỉ lấy chưng họa cá mắc
利名曾另准噋哰鬪𬟗亭蒙𫄑户巢,lợi danh từng lánh chốn xôn xao dấu cũ đành mong nối họ sào
交,giao
固欺嚈月嘲花楼𣘈彷彿󰘂伽󰊄𦝄,có khi ướm nguyệt trêu hoa lầu son phảng phất cửa già gió trăng
及閉除處乂安類󰭵劫𧽈,gặp bấy giờ xứ nghệ an loài trộm cướp dấy
𦖻𦖑𫆧󰑚排排,tai nghe ruột rối bời bời
状元辝謝老妑,trạng nguyên từ tạ lão bà
大臣受賂󰁮用無功有何善而必崇寺佛乎,đại thần thụ lộ cử dụng vô công hữu hà thiện nhi tất sùng tự phật hồ
搳𩯀,hớt tóc
時諸室厨人多托宫中以賤直抑買市肆人民病之,Thời chư thất trù nhân đa thác cung trung dĩ tiện trực ức mãi thị tứ nhân dân bệnh chi
直𠺘󱳧𢘾灵𠸗義它結󰒂情𪳼匪情,trực rằng chạnh nhớ linh xưa ngãi đà kết ngãi tình chưa phỉ tình
𠳨買𪦲𫥨绳半鉄𪖬奴㘗㘗󱥓奴𩽈,hỏi mãi mới ra thằng bán sắt mũi nó gồ gồ trán nó giô
漢兵眾強即幸而勝之後來益多終滅國而止不如殺王以謝漢願罷其兵,Hán binh chúng cường tức hạnh nhi thắng chi hậu lai ích đa chung diệt quốc nhi chỉ bất như sát Vương dĩ tạ Hán nguyện bãi kì binh
醝了少頂唐椿,say lểu thểu đứng đường thông
𠳒𠳒珠月行行錦絩,Lời lời châu nguyệt hàng hàng gấm thêu
阿舅󰑼臼固𬢱阿姈󰑼媽共時固縁,a cữu là cậu có nghì a linh là mợ cùng thì có duyên
燕筵雪兀𡗶𨷈丈句注霜淋月姅𦎛,yến diên tuyết ngớt trời muôn trượng câu chú sương dầm nguyệt nửa gương
弘裕屯于東河坊綏屯于大羅城外相守,hoằng dụ đồn vu đông hà phường tuy đồn vu đại la thành ngoại tương thủ
賢妻坤窖𡞕䝨,hiền thê khôn khéo vợ hiền
改明年為景泰元年,cải minh niên vi cảnh thái nguyên niên
窻窻馭畧馭𡢐󰜋󰟞,Song song ngựa trước ngựa sau một đoàn
性盃𪪳吕並共󰜏󰀩,tính vui ông lã sánh cùng bà nghi
用淶湥柳散情檜枚,Rụng rời giọt liễu tan tành cội mai
𥘷𠰮埃𫽄腰𠸦橘唁達席小筵待同,trẻ xinh ai chẳng yêu khen quýt ngon đặt tiệc tiểu diên đãi đòng
今即政臨民正四方望宣澤承休之日,kim tức chính lâm dân chính tứ phương vọng tuyên trạch thừa hưu chi nhật
身𢖖埃𠹾罪𡗶𧘇朱,Thân sau ai chịu tội trời ấy cho
两帝親臨為将,lưỡng đế thân lâm vi tướng
蔑盎茄些埃敢争,một áng nhà ta ai dám tranh
太師聀𠹾冲朝敕封,thái sư chức chịu trong triều sắc phong
𪢍几固才,ghét kẻ có tài
穭秥納於頭坡係𦖑㗂𩆐󰘉旗麻𨖲,lúa chiêm nấp ở đầu bờ hễ nghe tiếng sấm mở cờ mà lên
恪󰅹𥿥𥿗麻𫐮𦝊金,khác nào sợi chỉ mà luồn trôn kim
左右納言阮夢荀阮傳阮曰,tả hữu nạp ngôn nguyễn mộng tuân nguyễn truyền nguyễn viết
㙴𬞕󱋨㗂𨤮松迻香,thềm lan nức tiếng dặm tùng đưa hương
細滝黄江語𬰢蓮𡗶訴浪,tới sông hoàng giang ngửa mặt lên trời tố rằng
𥙩埃爫状渃南些,lấy ai làm trạng nước nam ta
固夢自然吏固核,có mộng tự nhiên lại có cây
𩛜時朱瀝𧛊時朱𦹳,đói thời cho sạch rách thời cho thơm
今尔等不能奉法造公事則假公營私聽獄訟則受賄柱法行路之人莫不嗟怨,Kim nhĩ đẳng bất năng phụng pháp tạo công sự tắc giả công dinh tư thính ngục tụng tắc thụ hối trụ pháp hành lộ chi nhân mạc bất ta oán
或干或侈,hoặc cán hoặc xỉa
閏月造祥光舟其制两腹,nhuận nguyệt tạo tường quang chu kì chế lưỡng phúc
羙壽潜通使徃來隂使人侵掠山西原頭各縣攻破青波下華,mĩ thọ tiềm thông sứ vãng lai âm sử nhân xâm lược sơn tây nguyên đầu các huyện công phá thanh ba hạ hoa
行󱏹行泊吏𨖅行桃,hàng buồm hàng bạc lại sang hàng đào
答浪冲数死生,đáp rằng trong số tử sinh
拯朱󰕛些𪠞共,chẳng cho chúng ta đi cùng
一歷代帝王在位久近前帝前王於某年創業以是年爲在位之首年至某年崩薨禪讓或弑後帝後王即位改元則是年猶爲前帝前王在位,nhất lịch đại đế vương tại vị cửu cận tiền đế tiền vương ư mỗ niên sáng nghiệp dĩ thị niên vi tại vị chi thủ niên chí mỗ niên băng hoăng thiền nhượng hoặc thí hậu đế hậu vương tức vị cải nguyên tắc thị niên do vi tiền đế tiền vương tại vị
二十六日旨揮大臣及行遣等官如見朕條令或有不便於軍國或無故之踢或重歛賦税邪淫虐政即奏請脩整,Nhị thập lục nhật chỉ huy đại thần cập Hành khiển đẳng quan Như kiến trẫm điều lệnh hoặc hữu bất tiện ư quân quốc hoặc vô cố chi dịch hoặc trọng liễm phú thuế tà dâm ngược chính tức tấu thỉnh tu chỉnh
帝少孤母譚氏與其徒入居洞山神祠側,Đế thiếu cô mẫu Đàm thị dữ kì đồ nhập cư động sơn thần từ trắc
𥐆𨱽壽命牢低,vắn dài thọ mệnh sao đây
以󰁮奉扈從西征勤幹無犯令故陞之,dĩ cử phụng hộ tòng tây chinh cần cán vô phạm lệnh cố thăng chi
𢚸箕拧特常常󰑼庄,Lòng kia giữ được thường thường là chăng
頭𬌥󰘚馭呦呦如㵢,Đầu trâu mặt ngựa ào ào như sôi
是日薨,Thị nhật hoăng
䀡𠄩昆𬑉㐌碍如珠,xem hai con mắt đã ngời như châu
庚午十三年莫崇康五年明隆󰆑四年正月上相上表奏帝令阮黄行下順化廣南等處統率兵象船艘再鎮撫方民以壮藩維,canh ngọ thập tam niên mạc sùng khang ngũ niên minh long khánh tứ niên chính nguyệt thượng tướng thượng biểu tấu đế lệnh nguyễn hoàng hành hạ thuận hoá quảng nam đẳng xứ thống suất binh tượng thuyền sưu tái trấn phủ phương dân dĩ tráng phiên duy
迻払𢚸弋弋𢞂,đưa chàng lòng dặc dặc buồn
諳寫士人一塲中者承憲二司如例考試,ám tả sĩ nhân nhất trường trúng giả thừa hiến nhị ti như lệ khảo thí
失包時吏𦬑𦋦蓬蓬,thắt vào thời lại nở ra bồng bồng
築昇龍京四圍土城,trúc thăng long kinh tứ vi thổ thành
逴𢜠噋𠳨𠻀󰑼,rước mừng đon hỏi dò la
𬂙蹺𡬷胣添強,trông theo tấc dạ thêm càng
後阮愈卒亦如之,Hậu Nguyễn Dũ tốt diệc như chi
恩𤤰渚𡭲𡊰功侩𥉫𢢆坦𠑕𥉫𢢆𡗶,ơn vua chửa chút đền công cúi trông thẹn đất ngửa trông thẹn trời
夏四月十七日旨揮大臣百官受造取金於東津納官逐等正一品金二兩從一品金一兩半正二品針一兩從二品金五文正三品金三文從三品金二文正四品至五品各一文從五品以下無,Hạ tứ nguyệt thập thất nhật chỉ huy đại thần bách quan thụ tạo thủ kim ư Đông tân nạp quan trục đẳng Chính nhất phẩm kim nhị lượng Tòng nhất phẩm kim nhất lượng bán Chính nhị phẩm kim nhất lượng Tòng nhị phẩm kim ngũ văn Chính tam phẩm kim tam văn Tòng tam phẩm kim nhị văn Chính tứ phẩm chí ngũ phẩm các nhất văn Tòng ngũ phẩm dĩ hạ vô
疾作,tật tác
𦝄淶花𩃳𤐝𨕭𫏾簾,trăng lơi hoa bóng soi lên trước rèm
匕𠤧觸𩚵,chủy thìa xúc cơm
下令各營奇依如節制,Hạ lệnh các dinh kì y như Tiết chế
三月十六日翰林院承旨兼東閣大𭓇士申仁忠等題奉查皇朝官制崇文舘有司訓典義教習儒生其公侯伯子男長孫文武二三品長子,Tam nguyệt thập lục nhật Hàn lâm viện thừa chỉ kiêm Đông các đại học sĩ thân Nhân Trung đẳng đề phụng tra Hoàng triều quan chế sùng văn quán hữu tư huấn điển nghĩa giáo tập nho sinh kì Công Hầu Bá Tử Nam trưởng tôn văn võ nhị tam phẩm trưởng tử
漢蒼始行之,Hán Thương thuỷ hành chi
太師㐱固恪芇曹喂,thái sư chỉn có khác nào tào ôi
傷𩵜托為鈎宛󰟴,thương cá thác vì câu uốn lưỡi
󰠵過㐌𦒹𢆥,trải qua đã sáu năm
五月既望帝命鄭惟㦃帝領官軍杜岳賛理軍務徃清華乂安討平之斬黎明撤傳首詣经師懸於東津坊生擒熙興檻送京師誅之,Ngũ nguyệt ký vọng đế mệnh Trịnh Duy Sản đế lĩnh quan quân Đỗ Nhạc Tán lí quân vụ vãng Thanh Hoa Nghệ An thảo bình chi trảm Lê Minh Triệt truyền thủ nghệ Kinh sư huyền ư Đông Tân phường sinh cầm Hi Hưng giám tống Kinh sư tru chi
計爫牢掣𬮙萬愛恩,kể làm sao xiết muôn vàn ái ân
悉除人我時𬎷相實金剛,dứt trừ nhân ngã thời ra tướng thực kim cương
其或藴經濟之畧而屈在下僚無人薦󰁮𭁈夫豪傑之士伏於草莽混為卒伍若不自達朕何由識之今後君子有欲從我逰者各聽自薦昔毛遂脱頴而徔平原君寗戚扣角而感悟桓公何曾以小節自拘哉詔出之日凣其具僚各盡乃誠孰請薦援至於籚閻側陋之士亦勿以衒玉求售爲耻而使朕有乏才之嘆焉,kì hoặc uẩn kinh tế chi lược nhi khuất tại hạ liêu vô nhân tiến cử dữ phu hào kiệt chi sĩ phục ư thảo mãng hỗn vi tốt ngũ nhược bất tự đạt trẫm hà do thức chi kim hậu quân tử hữu dục tòng ngã du giả các thính tự tiến tích mao toại thoát dĩnh nhi tòng bình nguyên quân nịnh thích khấu giác nhi cảm ngộ hoàn công hà tằng dĩ tiểu tiết tự câu tai chiếu xuất chi nhật phàm kì cụ liêu các tận nãi thành thục thỉnh tiến viện chí ư lư diêm trắc lậu chi sĩ diệc vật dĩ huyễn ngọc cầu thụ vi sỉ nhi sử trẫm hữu phạp tài chi thán yên
倦為奇兵設伏以待引戦連勝擒󰱐公績而還,quyện vi kì binh thiết phục dĩ đãi dẫn chiến liên thắng cầm hoạch công tích nhi hoàn
𭓇時失業農𬀦失机,học thời thất nghiệp nông thời thất cơ
孝武誅吕嘉開九郡設交趾刺史徙中國罪人雜居其閒稍使學書粗通禮化,Hiếu Vũ tru Lữ Gia khai cửu quận thiết Giao Chỉ Thứ sử tỉ Trung Quốc tội nhân tạp cư kì nhàn sao sử học thư thô thông lễ hoá
按洪德六年三月日頒降一文武官一品二品眾子及三品長子公候伯眾孫不䏻𧥾字充錦衣衛俊士若䏻讀書考中充崇文舘儒生,án hồng đức lục niên tam nguyệt nhật ban giáng nhất văn võ quan nhất phẩm nhị phẩm chúng tử cập tam phẩm trưởng tử công hầu bá chúng tôn bất năng thức tự sung cẩm y vệ tuấn sĩ nhược năng độc thư khảo trúng sung sùng văn quán nho sinh
舌𥢆蒂拱吏強𫽄低,Thiệt riêng đấy cũng lại càng cực đây
埃𧗱𠴍啂姑悲別,ai về nhắn nhủ cô hay biết
課意固汫立娄𣈜底庄屯,thuở ấy có giếng rấp lâu ngày để chẳng dọn
卷之十四,quyển chi thập tứ
󰑼尾律㘨礼希,là vỉ lót nồi lấy hơi
折𤽗景異頭撩外城,giết ngươi cảnh dị đầu treo ngoài thành
鐵鎖耒碎禁繚近滝,thiết tỏa lòi tói cắm lèo gần sông
大越史記外紀全書卷之三終,đại việt sử ký ngoại kỷ toàn thư quyển chi tam chung
𨑮㝵庒叭𡮇芇,mười ngày chẳng bớt chút nào
壬申宋元嘉九年,nhâm thân tống nguyên gia cửu niên
体㝵体󰞺𦋦𠓨麻傷,Thấy người thấy nết ra vào mà thương
𤁔𦟖民默𤄮所翥,khơi mỡ dân mặc nhiều thửa chứa
共饒排户𠸜耒,cùng nhau bày họ tên rồi
誇𠇮語㐌𠸍味,khoe mình ngỡ đã mẽ mùi
蠲辰恊榖鏤冊敭華,Quyên thì hiệp cốc lũ sách dương hoa
城磋𤌋碧𡽫披䏾鐄,thành xây khói biếc non phơi bóng vàng
󱔲澄𧡊没文人,trông chừng thấy một văn nhân
丈夫率㐌動𢚸𦊚方,Trượng phu thoắt đã động lòng bốn phương
仁宗,Nhân Tông
胡杜范六材阮彦光段󰲧󰲧音蓬皆被擒,Hồ Đỗ Phạm Lục Tài Nguyễn Ngạn Quang Đoàn bồng Bồng âm bồng giai bị cầm
十七日壬寅明遣正使司經局洗馬兼翰林院侍講梁儲副使兵科都給事中王縝來賫冊封帝爲安南國王,thập thất nhật nhâm dần minh khiển chánh sứ ti kinh cục tẩy mã kiêm hàn lâm viện thị giảng lương trừ phó sứ binh khoa đô cấp sự trung vương chẩn lai tê sách phong đế vi an nam quốc vương
丙戌建中二年宋寳慶二年春正月󰀋昭皇為皇后改昭聖封陳守度為太師綂國行軍務征討事,Bính Tuất Kiến Trung nhị niên Tống Bảo Khánh nhị niên xuân chính nguyệt sách Chiêu Hoàng vi Hoàng hậu cải Chiêu Thánh phong Trần Thủ Độ vi Thái sư thống quốc hành quân vụ chinh thảo sự
戊子九年明成化四年,Mậu Tí cửu niên Minh Thành Hoá tứ niên
事尼西最𤳷払毛,sự này tư túi bởi chàng mao
渃迎撲吏𫳵菭𤾓𫷜㗂醜底洟𦟐紅,nước nghiêng bốc lại sao đầy trăm năm tiếng xấu để dây má hồng
昆𡛔閒雅所𡨧,con gái nhàn nhã thửa tốt
嗹󰝡兵細打本處辰㐌󱚕蔑𠃝𠊚嗹,liền đem binh tới đánh bản xứ thì đã giết một ít người luôn
信秋囂迄律唏𦄆,tin thu hiu hắt lọt hơi may
𢯚拂濫拂打拂,nhổ phứt làm phứt đánh phứt
𥽌𤀔,gạo ẩm
蠍羅丐諫,yết là cái gián
悭𡀢時拱𠊛些常情,Ghen tuông thì cũng người ta thường tình
桓因風縱火焚其戰艦斬佃于陣執匐檻送京師讓之曰先帝懼難神人尙爲憤羞,Hoàn nhân phong túng hoả phần kì chiến hạm trảm Điền vu trận chấp Bặc giám tống Kinh sư nhượng chi viết Tiên Đế cụ nạn thần nhân thượng vi phẫn tu
宣盟誓條循李朝故事始定行之其儀每年四月四日宰相百官鷄鳴,tuyên minh thệ điều tuần lí triều cố sự thuỷ định hành chi kì nghi mỗi niên tứ nguyệt tứ nhật tể tướng bách quan kê minh
有嚴因上表称謝云臣窃惟天地𭛁育萬物雖萌芽根荄猶感生生化化之仁,hữu nghiêm nhân thượng biểu xưng tạ vân thần thiết duy thiên địa phát dục vạn vật tuy manh nha căn cai do cảm sinh sinh hoá hoá chi nhân
季犛遣三舘屬官祗候内人内寝學生分行各路潜訪官吏得失民間利病以為黜陟永為定式,Quý Li khiến tam quán thuộc quan Chi hậu nội nhân nội tẩm học sinh phân hành các lộ tiềm phỏng quan lại đắc thất dân gian lợi bệnh dĩ vi truất trắc vĩnh vi định thức
𤽗課𥘷爫業學路讀冊傳聖賢劄事跡初𫢩,ngươi thuở trẻ làm nghiệp học trò đọc sách truyện thánh hiền chép sự tích xưa nay
榖旦載蠲芝論誕播睠,cốc đán tải quyên chi luận đản bá quyến
蝒箕执整𠋥徐待埃,nhện kia chấp chểnh mày chờ đợi ai
西湖奔歸撫軍司元淵恭信王天澤子上皇怒再嫁元淵弟沆以辱之,Tây Hồ bôn quy Phủ quân ti Nguyên Uyên Cung Tín vương Thiên Trạch tử Thượng hoàng nộ tái giá Nguyên Uyên đệ Hàng dĩ nhục chi
𠊛調𢜝奴固才坤當,Người đều sợ nó có tài khôn đương
子,tử
史臣吳士連曰道士𥬉嗣之事以為信然耶則天道遠不可得而,sử thần ngô sĩ liên viết đạo sĩ cầu tự chi sự dĩ vi tín nhiên gia tắc thiên đạo viễn bất khả đắc nhi
秋八月二十日興道大王國峻卒於萬劫第,Thu bát nguyệt nhị thập nhật Hưng Đạo Đại Vương Quốc Tuấn tốt ư Vạn Kiếp đệ
一家三人一人爲軍凣諸賦役並復三年,nhất gia tam nhân nhất nhân vi quân phàm chư phú dịch tịnh phục tam niên
爫朱酷害拯戈爲錢,Làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền
春二月節制太尉宜國公鄭根振旅還京留陶光饒爲鎮守黎仕澈胡士揚鄭時濟爲督視領諸将屯于奇華河中地,xuân nhị nguyệt tiết chế thái uý nghi quốc công trịnh căn chấn lữ hoàn kinh lưu đào quang nhiêu vi trấn thủ lê sĩ triệt hồ sĩ dương trịnh thì tế vi đốc thị lĩnh chư tướng đồn vu kì hoa hà trung địa
㐌麻𢷀連時渃沚燒滚滚,đã mà nhổ lên thời nước chảy theo cuồn cuộn
賫書人爲太原鎮上將黄原懿所獲,tê thư nhân vị thái nguyên trấn thượng tướng hoàng nguyên ý sở hoạch
𠖰朱䜹歇𠬠𠳒㐌㝹,DẼ cho thưa hết một lời đã nao
𨢇𫽄唁㕵󰬥拱醝,rượu chẳng ngon uống nhiều cũng say
庚辰五年明正德十五年,canh thìn ngũ niên minh chính đức thập ngũ niên
海入直犯京師,hải nhập trực phạm kinh sư
𣳔秋如𣾶干愁,Dòng thu như giội cơn sầu
七品以下用太古巾從七品攅花巾,Thất phẩm dĩ hạ dụng thái cổ cân tòng thất phẩm toàn hoa cân
監生及各衛門吏除各府教職,giám sinh cập các vệ môn lại trừ các phủ giáo chức
豆蘿武癀昆𧊉𧊉,đậu lá võ vàng con bướm bướm
󰜋󰟞𢜠壽外鄕買𧗱,Một đoàn mừng thọ ngoại hương mới về
冬十月東城王敗奔筥隆,Đông thập nguyệt Đông Thành Vương bại bôn Cử Long
左聖翊軍将胡射失守移陣大江之南,Tả Thánh Dực quân tướng Hồ Xạ thất thủ di trận Đại Giang chi Nam
黎文休曰杜英武出入禁庭私通母后罪莫大矣,lê văn hưu viết đỗ anh vũ xuất nhập cấm đình tư thông mẫu hậu tội mạc đại hĩ
𠓀𦖑仍㗂添油忋,trước nghe những tiếng thêm rầu rĩ
買油干彙渚沛湥紅,Mới dầu cơn vựng chưa phai giọt hồng
爫之貪特𠢑班寬,làm chi tham được nhọc băn khoăn
埮棱𨀈湿𨀈高駭雄,Dặm rừng bước thấp bước cao hãi hùng
冬十月晦日食,Đông thập nguyệt hối nhật thực
以誕日爲天瑞節,Dĩ đản nhật vi Thiên Thuỵ tiết
辛酉四年莫光寶八年明嘉靖四十年三月莫使其将領兵徃京北與太師鄭檢相拒潜遣莫敬典領兵冦掠清華至各海門,Tân Dậu tứ niên Mạc Quang Bảo bát niên Minh Gia Tĩnh tứ thập niên tam nguyệt Mạc sử kì tướng lĩnh binh vãng kinh Bắc dữ Thái sư Trịnh Kiểm tương cự tiềm khiến Mạc Kính Điển lĩnh binh khấu lược Thanh Hoa chí các hải môn
夏五月十一日上御敬天殿親策問以古先君臣命光進鎮國尚將軍駙馬都尉東軍都督府左都督端武伯鄭公路吏部尚書黄仁添題調太子少保御史󰱑都御史陳封兵科都汲事中費伯康監試翰林院侍讀兼東閣大𭓇士申亻,Hạ ngũ nguyệt thập nhất nhật thượng ngự Kính Thiên điện thân sách vấn dĩ cổ tiên quân thần mệnh quang tiến trấn quốc thượng tướng quân Phò mã đô uý Đông quân đô đốc phủ tả đô đốc Đoan Vũ Bá Trịnh Công Lộ Lại bộ thượng thư Hoàng Nhân Thiêm đề điệu Thái tử thiếu bảo ngự sử đài Đô ngự sử Trần Phong Binh khoa đô cấp sự trung Phí Bá Khang giám thí Hàn Lâm Viện thị độc kiêm đông các đại học sĩ Thân Nhân
鈴玎岳馭冬冬,linh đinh nhạc ngựa rung rung
尽辞敢惜功󰅹群𠲖𢚸客洞桃肯庄,tận từ dám tiếc công nào còn e lòng khách động đào khứng chăng
設慶成廣嚴資聖寺會,thiết khánh thành quảng nghiêm tư thánh tự hội
𠯇朱底妾半命贖吒,Dẽ cho để thiếp bán mình chuộc cha
房桃院󰀋𦊚皮焒炵,PHÒNG ĐÀO viện sách bốn bề lửa CHONG
𡎢𨕭朱姉𥛉耒仕䜹,Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa
豹𰡜,báo beo
異端𠸗唉排排,dị đoan xưa hãy bời bời
二月東海路水軍廵邉在烏雷山因知元來侵之期,nhị nguyệt đông hải lộ thuỷ quân tuần biên tại ô lôi sơn nhân tri nguyên lai xâm chi kì
亇䱕開胃温中,cá mối khai vị ôn trung
恩𨕭傷𦥃分賖吹,ơn trên thương đến phận xa xôi
𥘷㛪,trẻ em
歆浪渚別湿高,hâm rằng chưa biết thấp cao
𬷤丐嘅𪡽涓身𦋦毀㖼秦󰞺歇𬷤昆,gà cái gáy gở quen thân ra hủy mổ tần nát hết gà con
初忠厚侯出身閹䆠歷事莫登庸官至掌部聞,sơ trung hậu hầu xuất thân yêm quan lịch sự mạc đăng dung quan chí chưởng bộ văn
庚子八年莫大正十一年明嘉靖十九年春正月十五日莫登瀛卒長子福海立以明年爲廣和元年,canh tí bát niên mạc đại chính thập nhất niên minh gia tĩnh thập cửu niên xuân chính nguyệt thập ngũ nhật mạc đăng doanh tốt trưởng tử phúc hải lập dĩ minh niên vi quảng hoà nguyên niên
碎隊魄落魂𠖤,Tôi đòi phách lạc hồn bay
𠄼更識率奇𠄼更擬傳賖賖逸󱜲𨉟,năm canh thức suốt cả năm canh nghĩ chuyện xa xa giật giãy mình
醜婦𡞕丑切磋鬼妻𡞕𭁈㝵些責重,xú phụ vợ xấu thiết tha quỷ thê vợ dữ người ta trách chồng
十七日壬午奉迎,Thập thất nhật Nhâm Ngọ phụng nghênh
師賢佯為耳聾得免,Sư Hiền dương vi nhĩ lung đắc miễn
臣所見南海黄盖爲日南太守下車以供設不備撾殺主簿仍見驅逐,Thần sở kiến Nam Hải Hoàng Cái vi Nhật Nam Thái thú hạ xa dĩ cung thiết bất bị qua sát chủ bạ nhưng kiến khu trục
嗚呼章服奉帝天之命圭璧餘燕翼之休,ô hô chương phục phụng đế thiên chi mệnh khuê bích dư yến dực chi hưu
䏾翁󱮫仍𬄹銅壼曰半𦁼税吏學路,bụng ông rặt những máy đồng hồ viết bán may thuê lại học trò
後桂州司馬曹直静攻建殺之,Hậu Quế Châu Tư mã Tào Trực Tĩnh công Kiến sát chi
泉溪𤂬沐沁宜號羅𧋉肚渃㵢銅銅,tuyền khê suối móc tắm ngơi hiệu là cóc đỏ nước trôi đùng đùng
浽𠇮歐拱簡寅,Nỗi mình âu cũng giãn dần
𧯄綿木猿𣘃敲壳𪀄,hang men móc vượn cây xào xạc chim
賊眾驚走,tặc chúng kinh tẩu
時王被擒不食,Thời Vương bị cầm bất thực
𠫾尋󰜏拖毛𨖲翁𠲖,đi tìm bà đỡ mau lên ông ơi
自正月至二月滛雨命官祈晴,tự chính nguyệt chí nhị nguyệt dâm vũ mệnh quan kì tình
渚󰝂農餒麻疑高𣛟,chớ đem nông nổi mà ngờ cao xanh
踏𬺗鬪𤍌神廟,đạp xuống dấu thiêng thần miếu
吏所郎屯枼帝,lại sửa sang dọn dẹp đấy
󱑆毛,kíp mau
庚寅十年元至正十年春正月元人有丁龎德者因其國亂挈家駕海船來奔,canh dần thập niên nguyên chí chính thập niên xuân chính nguyệt nguyên nhân hữu đinh bàng đức giả nhân kì quốc loạn khiết gia giá hải thuyền lai bôn
况髙王故都大羅城宅天地區域之中得龍蟠虎踞之勢正南北東西之位便江山向背之宜,huống cao vương cố đô đại la thành trạch thiên địa khu vực chi trung đắc long bàn hổ cứ chi thế chính nam bắc đông tây chi vị tiện giang sơn hướng bối chi nghi
杜子平領後軍不救得脱,đỗ tử bình lĩnh hậu quân bất cứu đắc thoát
一繼今士人入試時提調監試等官責令撿󰁮監官公同搜撿塲中或有藏詩書事實等跡一切察覔,Nhất Kế kim sĩ nhân nhập thí thì Đề điệu giám thí đẳng quan trách lệnh kiểm cử giám quan công đồng sưu kiểm trường trung hoặc hữu tàng Thi Thư sự thực đẳng tích nhất thiết sát mịch
諭宗胄又多賫金帛販北貨帝惡其違禁營財尽散其裝賜百官,dụ tông trụ hựu đa tê kim bạch phán bắc hoá đế ố kì vi cấm dinh tài tận tán kì trang tứ bách quan
下詔曰朕臨兆民久無後嗣天下重噐伊,hạ chiếu viết trẫm lâm triệu dân cửu vô hậu tự thiên hạ trọng khí y
兆瞰室之災則𩾛林木而廣營宫室樂迷心之智則執酒壼而徧酌下僚,Triệu khám thất chi tai tắc cưu lâm mộc nhi quảng dinh cung thất lạc mê tâm chi trí tắc chấp tửu hồ nhi biến chước hạ liêu
語迎冲渃盃醝冲𡗶,ngữ nghênh trong nước vui say trong trời
塘𠫾渚底柊荄𥗐󱨰,đường đi chớ để chông gai sỏi sành
皇上之稱於羣臣嗣皇之稱於太廟亦足以别諸王之號,Hoàng thượng chi xưng ư quần thần tự hoàng chi xưng ư Thái miếu diệc túc dĩ biệt chư vương chi hiệu
以裴木鐸知審刑院事兼黄,Dĩ Bùi Mộc Đạc tri Thẩm hình viện sự kiêm Hoàng
殺南道主簿潭草盧,sát nam đạo chủ bạ đàm thảo lư
凡戸籍錢榖獄訟總為一路之簿歲季報省以憑󰏲考,phàm hộ tịch tiền cốc ngục tụng tổng vi nhất lộ chi bạ tuế quý báo tỉnh dĩ bằng kê khảo
帝諭在朝諸臣曰陳謹為陳封弟,Đế dụ tại triều chư thần viết Trần Cẩn vi Trần Phong đệ
䕯㵢㳥撫祝𨑮𠄼𢆥,Bèo trôi sóng vỗ chốc mười NĂM năm
第三塲詔一篇用古體制一篇表一篇用唐體四六,đệ tam trường chiếu nhất thiên dụng cổ thể chế nhất thiên biểu nhất thiên dụng đường thể tứ lục
旬𡢐俸𧡊𠄩𠊛𫫗信𧘇拱料排新功,tuần sau bỗng thấy hai người mách tin ấy cũng liệu bài tâng công
㩢𦷫咹㩢,mót hái ăn mót
状元連馭阻𦋦,trạng nguyên lên ngựa trở ra
一髙辰𡶀傘圓,nhất cao thì núi tản viên
灵魚号沃沁熙,linh ngư hiệu ốc tôm he
𠓨棱扽桧半󰉨𢄂番,vào rừng đốn củi bán rày chợ phiên
雖共太子結願外情湼意拯𠶛𥪞𢚸,tuy cùng thái tử kết nguyền ngoại tình nết ấy chẳng kiêng trong lòng
渃撑離離,nước xanh lè lè
津𦖻𦖑𨔊𠄼宫,Lọt tai nghe suốt năm cung
尋羅𠬠尋𠄼𡱩,tầm là một tầm năm thước
拮軍扶義𠢞𡋂中興,cất quân phò nghĩa giúp nền trung hưng
冬十月十一日勑旨開國功臣子孫係順天年間功神已受官職或無賜字一作姓而曾預開創功臣亦預順天年間有功已受官一二品其子孫,Đông thập nguyệt thập nhất nhật sắc chỉ Khai quốc công thần tử tôn hệ Thuận Thiên niên gian công thần dĩ thụ quan chức hoặc vô tứ tự nhất tác tính nhi tằng dự khai sáng công thần diệc dự Thuận Thiên niên gian hữu công dĩ thụ quan nhất nhị phẩm kì tử tôn
次則經疑經義并詩題即古詩五言長篇用王度寬猛詩律用才難射雉賦題用帝德好生洽于民心八韻體三長制詔表四塲對策,thứ tắc kinh nghi kinh nghĩa tịnh thi đề tức cổ thi ngũ ngôn trường thiên dụng vương độ khoan mãnh thi luật dụng tài nan xạ trĩ phú đề dụng đế đức hiếu sinh hiệp vu dân tâm bát vận thể tam trường chế chiếu biểu tứ trường đối sách
帝遣鄭惟憭如明奏稱莫登庸僣亂窃㨿國城阻絶道路以致久廢職貢,Đế khiến Trịnh Duy Liệu như Minh tấu xưng Mạc Đăng Dung tiếm loạn thiết cứ quốc thành trở tuyệt đạo lộ dĩ trí cửu phế chức cống
胒㺧,nây heo
掌印官倉卒藏宝玺於大明殿梁上但帶内密印隨行,chưởng ấn quan thương tốt tàng bảo tỉ ư đại minh điện lương thượng đản đái nội mật ấn tuỳ hành
問黎察黎文巧,Vấn Lê Sát Lê Văn Xảo
時琴蛮擾害邊民帝命將問罪,thời cầm man nhiễu hại biên dân đế mệnh tướng vấn tội
蓋女有士行而其雄勇之氣在天地間不以身之没而有餒也,cái nữ hữu sĩ hạnh nhi kì hùng dũng chi khí tại thiên địa gian bất dĩ thân chi một nhi hữu nỗi dã
大越史記本己全書卷之一終,Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư quyển chi nhất chung
今藉其屢敗人情未固夷獠烏合易爲摧殄正當共出百死决力取之無故停留時事去矣,Kim tịch kì lũ bại nhân tình vị cố Di Lạo ô hợp dị vi thôi điển chính đương cộng xuất bách tử quyết lực thủ chi vô cố đình lưu thời sự khứ hĩ
朱柴達卦𠬠欺買詳,Cho thày đặt quẻ một khi mới tường
碎𠂪浽陣𠬠欺勿払𠖈妬𢯏𠫾𠬠𨃝,tôi bèn nổi giận một khi vật chàng xuống đó bẻ đi một giò
共饒計礼𡢐初,Cùng nhau kể lể sau xưa
海棠蔓蔓梗󰡯,hải đường mởn mởn cành tơ
浪娘𡭧分𥿁顔,Rằng Nàng chút phận vướng nhan
又使黄維岳等以兵馬追帝及於石室,hựu sử hoàng duy nhạc đẳng dĩ binh mã truy đế cập ư thạch thất
定六部職掌事例,định lục bộ chức chưởng sự lệ
世芇娘共沛𦖑,thế nào nàng cũng phải nghe
那鬪昆菲,nạ dấu con phỉ
鍔鈎給某丐喬礼𪡔,ngạc câu cắp mỏ cái kều lấy ra
呐耒𢮿果登呈,nói rồi quày quả đăng trình
尋梅蹅月雪侵巾,tìm mai đạp nguyệt tuyết xâm khăn
大行崩後中宗遇害抱屍而哭,Đại Hành băng hậu Trung Tông ngộ hại bão thi nhi khốc
𩈘,mặt
次日敬典率軍會于大頼江使壽郡公督率本部兵前進駐營金山,thứ nhật kính điển suất quân hội vu đại lại giang sử thọ quận công đốc suất bản bộ binh tiền tiến trú doanh kim sơn
方親率大將軍張愻蘇困切等以舟師出比境漢縣属日南郡隋置比境郡,Phương thân suất đại tướng quân Trương Tốn Tô Khốn Thiết đẳng dĩ chu sư xuất Tỉ Cảnh Hán huyện thuộc Nhật Nam quận Tuỳ trí Tỉ Cảnh quận
光順二年辛巳八月初十日生按阮伯朋天福寺碑記長樂皇太后有黄龍入左脇之祥,quang thuận nhị niên tân tị bát nguyệt sơ thập nhật sinh án nguyễn bá bằng thiên phúc tự bi ký trường lạc hoàng thái hậu hữu hoàng long nhập tả hiếp chi tường
會日暮節制鄭松駐兵于險山,Hội nhật mộ Tiết chế Trịnh Tùng trú binh vu Hiểm Sơn
内能,nội năng
緣󰠲埃𢴑絲桃,duyên đâu ai dứt tơ đào
猪圈圚𤞼边厦,trư khuyên cũi lợn bên hè
娘仃𢪀𬢱𧵆賖,nàng đành nghĩ ngợi gần xa
國瑱默沛㗂冤舌𨉟,quốc chấn mắc phải tiếng oan thiệt mình
竹痴󰇽兎絲𣳔𧊉鸞,Trúc se ngón thỏ tơ chùng phím loan
賒吏吝洡,xa lại lặn lội
清等曰彼以難來求救何必疑,thanh đẳng viết bỉ dĩ nan lai cầu cứu hà tất nghi
因蒸恨𤝞沛餒眉,nhân chưng hận chuột phải nuôi mày
帝花藞白低蓮西湖,đấy hoa sói trắng đây sen tây hồ
秋閏八月遣少尉舒郡公阮景堅等𭁈刑部尚書兼東閣𭓇士羙溪侯阮澧等迎接使臣回還,thu nhuận bát nguyệt khiển thiếu uý thư quận công nguyễn cảnh kiên đẳng dữ hình bộ thượng thư kiêm đông các học sĩ mĩ khê hầu nguyễn lễ đẳng nghênh tiếp sứ thần hồi hoàn
坤頑𠓨塊滝󰑼,khôn ngoan vào khỏi sông la
別󰠳蔭冷別󰠳𠮾𫬍,Biết đâu ấm lạnh biết đâu ngọt bùi
頭𡳪吏計事𣈜求𠦳,đầu đuôi lại kể sự ngày cầu thân
春山僅以身免,Xuân Sơn cẩn dĩ thân miễn
并令諸路觀察異色人去來者敢有容縱致賊人僞官透漏而不察路官及首隊人並斬,Tịnh lệnh chư lộ quan sát dị sắc nhân khứ lai giả cảm hữu dung túng trí tặc nhân nguỵ quan thấu lậu nhi bất sát lộ quan cập thủ đội nhân tịnh trảm
令傳待宴朝都,lệnh truyền đãi yến triều đô
的廬馭孟豸車,đích lư ngựa mạnh chạy xa
左侍郎,tả thị lang
陳曰夫禮有大朝常朝,trần viết phù lễ hữu đại triều thường triều
𣛠,máy
坦𪣠󱣆𫽄𢧚㘨英𠫾󰭼𡞕朱碎𥙩𫯳,đất rắn nặn chẳng nên nồi anh đi lấy vợ cho tôi lấy chồng
尊上皇曰章堯文哲太上,tôn thượng hoàng viết chương nghiêu văn triết thái thượng
埃抌𠊛玉舂升准尼,ai đem người ngọc thung thăng chốn này
𪧻󰬍𧊉雁花群𧺂,bắn tin bướm nhạn hoa còn đỏ
初景統年間停常川司舍人,sơ cảnh thống niên gian đình thường xuyên ti xá nhân
祖母󰑼󰜏内尼,tổ mẫu là bà nội nay
月花花月恼濃,Nguyệt hoa hoa nguyệt não nùng
默埃䟢踤塘名利,mặc ai nhẩy nhót đường danh lợi
辛未二年宋開寳四年,tân mùi nhị niên tống khai bảo tứ niên
朗𦖑貞仍盘桓,lặng nghe riêng những bàn hoàn
遂遇害,Toại ngộ hại
閉𥹰渧𣷭摸針,Bấy lâu đáy bể mò kim
大饗将士頒四錢帛有差,Đại hưởng tướng sĩ ban tứ tiền bạch hữu sai
冬十一月皇次子元晫生,Đông thập nhất nguyệt Hoàng thứ tử Nguyên trác sinh
𡥵𫢩駭群踈幼,con nay hãy còn thơ ấu
俱誘以厚賞陰以禮接之使不相見,Cụ dụ dĩ hậu thưởng âm dĩ lễ tiếp chi sứ bất tương kiến
爭𢃄魁元榜𤈜鐄,tranh giải khôi nguyên bảng chói vàng
仍炙別󰜏固傷㛪空,nhưng chả biết bà có thương em không
船時㐌湼板時龍釘,thuyền thì đã nát ván thì long đinh
󰓳𠊚󰓳𨤔𨒒分院𨒒,một người một vẻ mười phân vẹn mười
夏四月命副将少傅宗郡公鄭横陪從禮部左侍郎豊禄子吳濬襨考各處生徒于珥河沙中,hạ tứ nguyệt mệnh phó tướng thiếu phó tông quận công trịnh hoành bồi tòng lễ bộ tả thị lang phong lộc tử ngô tuấn phức khảo các xứ sinh đồ vu nhị hà sa trung
𦰟畑𤐝冷湥𩅹篭,ngọn đèn soi lạnh giọt mưa lồng
枚𡢐油典世芇,Mai sau dầu dến thế nào
秀󰜏聘吏從容吲𠻀,Tú bà SÍNH lại thong dong dặn dò
據牢𠹾卒󰜋皮,Cớ sao chịu tốt một bề
庒唒之的名市㗳󰑼碎,chẳng giấu gì đích danh thị đốp là tôi
群臣皆奔亡惟殿前軍李公藴抱屍而哭,Quần thần giai bôn vong duy Điện tiền quân Lí Công Uẩn bão thi nhi khốc
調󰠲𦖻󱩇頭𧙜𦇒連倍𠳨症之𣈜󰅹,điều đâu tai váng đầu ế rối ren vội hỏi chứng chi ngày nào
然以社稷至重姑抑私情勉從公論謹於本年月二十七日嗣大曆逾年改元,nhiên dĩ xã tắc chí trọng cô ức tư tình miễn tòng công luận cẩn ư bản niên nguyệt nhị thập thất nhật tự đại lịch du niên cải nguyên
時明國鎮安府土人岑祖德率其眾千餘人駐于音洞聲言捉迯賊岑望因劫掠北平鎮通農那蠻邉民牛畜而去後再占居保樂州哩土蠻,thời minh quốc trấn an phủ thổ nhân sầm tổ đức suất kì chúng thiên dư nhân trú vu âm động thanh ngôn tróc đào tặc sầm vọng nhân kiếp lược bắc bình trấn thông nông na man biên dân ngưu súc nhi khứ hậu tái chiếm cư bảo lạc châu lí thổ man
六月十一日占城入㓂,lục nguyệt thập nhất nhật chiêm thành nhập khấu
朱𣭻𠤆󰭱覩󱩵𨨲,cho mau chớ chậm đổ hòn chì
且𫥨𠊛陳埃拱如埃,thả ra người trần ai cũng như ai
役𧵆賖沛債戒尸埃唏󰠳擬󱚢𠊚朱添絆䏾,việc gần xa phải trái giái thây ai hơi đâu nghĩ vào người cho thêm bận bụng
是日有司以所祀山神少牢得膽大如柚子献之,thị nhật hữu ti dĩ sở tự sơn thần thiếu lao đắc đảm đại như du tử hiến chi
㐌台成筭庙堂,đã hay thành toán miếu đường
附天策王,phụ thiên sách vương
定徒罪有差中罪徒杲田宏者刺靣六字居杲社今日杲社耕公田每人三畝每年收粟三百升,Định đồ tội hữu sai trung tội đồ cảo điền hoãng giả thích diện lục tự cư Cảo xã kim Nhật Cảo xã canh công điền mỗi nhân tam mẫu mỗi niên thu túc tam bách thăng
麋󰑼狔温中益氣,my là nai ôn trung ích khí
時國人苦賊荷政思得其主而帝急於滅賊救民遂使人迎立以權一時之事,Thời quốc nhân khổ tặc hà chính tư đắc kì chủ nhi đế cấp ư diệt tặc cứu dân toại sử nhân nghênh lập dĩ quyền nhất thời chi sự
碎嗔移保官南曹减扒數歳,tôi xin dời bảo quan nam tào giảm bớt số tuổi
渚兮呵呵𠰘唭,chớ hề ha hả miệng cười
𢱙丐簪,cài cái trâm
襖錦默外襖孤裘顔色如潭式堵所稱等爫𤤰丕台,áo gấm mặc ngoài áo cô cầu nhan sắc như dầm thức đỏ thửa xứng đấng làm vua vậy thay
史臣吳士連曰太子國本不可不早見,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thái tử quốc bản bất khả bất tảo kiến
夏五月十三日上皇以帝當國難崩立帝長子建德大王暊為嗣郎皇帝位,Hạ ngũ nguyệt thập tam nhật Thượng hoàng dĩ Đế đương quốc nạn băng lập Đế trưởng tử Kiến Đức Đại Vương phủ vi tự lang Hoàng đế vị
𬁖移物𠲝群夷麻蒙,sao dời vật đổi còn gì mà mong
二十三日瀠兄錦江王漴并弟靖亮公瀛及涓𭁈壽梅駙馬阮敬皆遇害,nhị thập tam nhật dinh huynh cẩm giang vương sùng tịnh đệ tĩnh lượng công doanh cập quyên dữ thọ mai phò mã nguyễn kính giai ngộ hại
臨變迷就子之方事讐忍偷生之恥低頭而拜逆賊深慚舞象之有知作俑而諭愚民殆甚屯蜂之凣蠢,Lâm biến mê tựu tử chi phương sự thù nhẫn thâu sinh chi sỉ đê đầu nhi bái nghịch tặc thâm tàm vũ tượng chi hữu tri tác dũng nhi dụ ngu dân đãi thậm đồn phong chi phàm xuẩn
𠬠𡗶秩底貞差𠬠㝵,Một trời THU để riêng SAY một người
󰭼饒咹於廬掑吝矧𠫾𧗱𨳱社廊民,lấy nhau ăn ở lua kề lẩn thẩn đi về ngõ xã làng dân
唉吀報答恩情朱孚,Hãy xin báo đáp ân tình cho phu
俸𥊛孱𡶀边賖,bỗng trông sườn núi bên xa
逮夫徵王胃出雄王之後姊妹俱以勇畧聞念蘇定苛政紏率諸部奮󰁮,đãi phù trưng vương vị xuất hùng vương chi hậu tỉ muội câu dĩ dũng lược văn niệm tô định hà chính củ suất chư bộ phấn cử
滝󱧪𦝄辣󰬮𬁖疎閣󱀄𦼔苔立鬪詩,sông trong trăng lạt vẻ sao thưa gác cũ rêu đầy lấp dấu thơ
帥遂隨入水死,Soái toại tuỳ nhập thuỷ tử
粓咹𠬠𩛷𠬠𠦻,cơm ăn một bữa một lưng
自欺﨤󰣞𣱆梅欺算車只欺隊出𬮦,từ khi gặp gỡ họ mai khi toan xe chỉ khi đòi xuất quan
弄開𪿒越𣷭朝官,lộng khơi ngại vượt bể triều quan
半音,bán âm
帝兼而有之謂之何哉,Đế kiêm nhi hữu chi vị chi hà tai
𡄎冲銀漢精溦,ngẫm trong ngân hán tinh vi
管之蓮閣󰡎溋,Quản chi trên gác dưới DUỀNH
日禮拜右相國元晫為上相國太宰,nhật lễ bái hữu tướng quốc nguyên trác vi thượng tướng quốc thái tể
察沖罪業翠翹,Xét trong tội nghiệp Thuý Kiều
伵柴𢭼𢩮細尼大提,tớ thầy dìu dắt tới nơi đại đề
時有好事者為之語曰陳有一人為天下君兎,Thời hữu hiếu sự giả vi chi ngữ viết Trần hữu nhất nhân vi thiên hạ quân thố
媄喂𡥵𡞖𣋚𠉞𡥵喂媄拱𡞖𣦍悲除,mẹ ơi con đẻ hôm nay con ơi mẹ cũng đẻ ngay bây chừ
仍朱𫊚𦷾時拯㕵診脉𦷾時拯𠺥,nhưng cho thuốc đấy thời chẳng uống chẩn mạch đấy thì chẳng chịu
是年莫茂洽被青盲暗眼旁求天下有善醫者治療数年疾愈復明,Thị niên Mạc Mậu Hợp bị thanh manh ám nhãn bàng cầu thiên hạ hữu thiện y giả trị liệu sổ niên tật dũ phục minh
先是御史大夫張杜一作社諫曰占城逆命,tiên thị ngự sử đại phu trương đỗ nhất tác xã gián viết chiêm thành nghịch mệnh
𠀲箕侯𦖑𠅜講,đứa kia hầu nghe lời giảng
科官阮貫之奏言,khoa quan nguyễn quán chi tấu ngôn
父賜漢桓帝時爲日南太守,phụ tứ hán hoàn đế thời vi nhật nam thái thú
妯𡥵冲道家庭,Dâu con trong đạo gia đình
邦大小永孚漸被之休,bang đại tiểu vĩnh phu tiệm bị chi hưu
所可稱者太宗有帝王之量聖宗有仁厚之德仁宗有重興之功英宗有達孝之實明宗有文治之,sở khả xưng giả thái tông hữu đế vương chi lượng thánh tông hữu nhân hậu chi đức nhân tông hữu trùng hưng chi công anh tông hữu đạt hiếu chi thực minh tông hữu văn trị chi
料士遣几恪台,liệu sẽ khiến kẻ khác thay
二十五日定築立公私田土界碣,Nhị thập ngũ nhật định trúc lập công tư điền thổ giới kiệt
太宗文皇帝嗣訓率下,thái tông văn hoàng đế tự huấn suất hạ
愈僊迻隊𨀈神僊,gió tiên đưa đòi bước thần tiên
油准隂司𠴛𠳨,dầu chốn âm ty gùng hỏi
𧵑茹極𤄮𠼦船𪠞奔處南,của nhà cực nhiều mướn thuyền đi buôn xứ nam
𦼔賤𠀧間𣦰𣌝霜𧡊𡗶𥉰𫴋別𡗶傷,lều tiện ba gian trải nắng sương thấy trời dòm xuống biết trời thương
賞東關城門戰陣之功,thưởng đông quan thành môn chiến trận chi công
援又築蠒江城於封溪,Viện hựu trúc trùng Giang thành ư Phong Khê
魂花彷拂𦟐紅𰛻汀,hồn hoa phảng phất má hồng lênh đênh
冬十月二十一日禮部上書武有等言太官署,Đông thập nguyệt nhị thập nhất nhật Lễ bộ Thượng thư Vũ Hữu đẳng ngôn Thái quan thự
以朱滔叛奪其兵權居常怫鬱請馳捕以從無為群兇兒得之,dĩ chu thao phản sáo kì binh quyền cư thường phật uất thỉnh trì bổ dĩ tòng vô vi quần hung nhi đắc chi
仍自蓮𡉦桃絲,những từ sen ngó đào tơ
霪󱯶𣘃甘棠,dầm dà cây cam đường
所見而已若行𭁈不行顧在陛下臣安敢專,sở kiến nhi dĩ nhược hành dữ bất hành cố tại bệ hạ thần an cảm chuyên
云胡百執視作虚文長官罔辨賢,Vân hồ bách chấp thị tác hư văn Trưởng quan võng biện hiền
命羙文許子孫投告該官勘實明白僃将姓名具奏送吏部加贈一級,mệnh mĩ văn hứa tử tôn đầu cáo cai quan khám thực minh bạch bị tương tính danh cụ tấu tống lại bộ gia tặng nhất cấp
固課盤碁卒𧻐車,có thuở bàn cờ tốt đuổi xe
後邃至參政迪指揮,Hậu Thuý chí Tham chính Địch chỉ huy
重興後入寇到處皆焚簜而其邑如有防護秋毫無犯如其所言,trùng hưng hậu nhập khấu đáo xứ giai phàn đãng nhi kì ấp như hữu phòng hộ thu hào vô phạm như kì sở ngôn
除衝擬買劍塘操𨆢,Chờ xong nghỉ mới kiếm đường tháo lui
先聖王量廣含弘不叙勳勞止以親義仍具本加,tiên thánh vương lượng quảng hàm hoằng bất tự huân lao chỉ dĩ thân nghĩa những cụ bản gia
爾父子意欲保全因遷舊鎮,Nhĩ phụ tử ý dục bảo toàn nhân thiên cựu trấn
淬󱨸助祭烝几𢄂茹周,rót rượu trợ tế chưng kẻ chợ nhà chu
然則李氏之興天也其亡亦天也,Nhiên tắc Lí thị chi hưng thiên dã kì vong diệc thiên dã
潮羅𣇜𣌋渃潮漲𨖲,triều là buổi sớm nước triều trướng lên
𧏵󱹕󱹠𩵜󱚢潭,rồng chui lốt cá vào đầm
𦖑楳柴傳沛𧻭𬆄,nghe mõ thầy truyền phải dậy ngay
化兒審審𠦳重,hoá nhi thẳm thẳm ngàn trùng
盖,cáị
十六日殺行遣阮廌并妻阮氏路罪及三族,Thập lục nhật sát Hành khiển Nguyễn Trãi tịnh thê Nguyễn Thị Lộ tội cập tam tộc
共𢧚恩󰠱𬮙𠁀渚牢,cũng nên ơn nặng muôn đời chứ sao
媄喂𡥵㐌固胎,mẹ ơi con đã có thai
𣋽唯𠰚䏾𣎀魚恨𢚸,Sớm năn nỉ bóng đêm ngơ hận lòng
秋七,thu thất
時潘彦吳廷峩裴文奎等引兵附莫招安城市,Thời Phan Ngạn Ngô Đình Nga Bùi Văn Khuê đẳng dẫn binh phụ Mạc chiêu an thành thị
黎文休曰天子與皇后初崩殂未歸山陵則號,Lê Văn Hưu viết Thiên tử dữ Hoàng hậu sơ băng tồ vị quy sơn Lăng tắc hiệu
雷光𤎒𤍶,lôi quang chớp lóe
𬑉猫沖沕浽沁,mắt mèo trong vắt nổi tăm
黎文休曰賁育之稚幼則不能抗跛尪之壯年,lê văn hưu viết bôn dục chi trĩ ấu tắc bất năng kháng bả uông chi tráng niên
九日丁丑天有声如雷京師及傍縣地震,Cửu nhật Đinh Sửu thiên hữu thanh như lôi kinh sư cập bàng huyện địa chấn
特󱎫除排挼離别,được chút giờ bày nỗi ly biệt
停吱𧐖𬑶麻𫺧䖳𨱽,đừng chê lươn ngắn mà ham chạch dài
史臣鼯士連曰前南帝之𦥷兵除暴宜若順乎天矣然而卒𦤶敗亡者盖天未欲我國平治耶嗚呼非特遇覇先之善用兵又遭江水之暴涨以助其勢庸非天乎,sử thần ngô sĩ liên viết tiền nam đế chi hưng binh trừ bạo nghi nhược thuận hồ thiên hĩ nhiên nhi tốt trí bại vong giả cái thiên vị dục ngã quốc bình trị da ô hô phi đặc ngộ bá tiên chi thiện dụng binh hựu tao giang thuỷ chi bạo trướng dĩ trợ kì thế dung phi thiên hồ
今日星軺回北闕餞筵盃酒莫辭頻,Kim nhật tinh thiệu hồi bắc khuyết Tiễn diên bôi tửu mạc từ tần
季犛漢蒼並回清化,quý li hán thương tịnh hồi thanh hoá
顛狂恍𢘽,điên cuồng hoảng dại
十二月明使給事中湯鼎行人高寅來言地方事,Thập nhị nguyệt Minh sử cấp sự trung Thang Đỉnh Hành nhân Cao Dần lai ngôn địa phương sự
㐌盆奇䏾麻洳奇代,Đã buồn cả BỤNG MÀ NHƠ cả đời
曔即皇帝位,Kính tức Hoàng đế vị
莫兵大潰阮倦伏兵不及起尽死于纏橋之外,Mạc binh đại hội Nguyễn Quyện phục binh bất cập khởi tận tử vu Triền kiều chi ngoại
蔑瓢風月閑自在𠄩字功名丙𡲤為,một bầu phong nguyệt nhàn tự tại hai chữ công danh biếng vả vê
除朱渃𣴓󱘸坡,chờ cho nước cạn phơi bờ
秸𦷫秸穭務秸,gặt hái gặt lúa mùa gặt
從容𠳨歇𡮈蘇事娘,thong dong hỏi hết nhỏ to sự nàng
五月少師李公信献生金一塊重四十七兩,ngũ nguyệt thiếu sư lí công tín hiến sinh kim nhất khối trọng tứ thập thất lượng
趣産𬧺低易󰋇𢚸,thú sẵn so đây dễ mấy lòng
㐌停夙債前寃,Đã đành túc trái tiền oan
自知業短益縱為逸樂焉,tự tri nghiệp đoản ích tung vi dật lạc yên
家資擬拱常常堛中,Gia tư nghĩ cũng thường thường bậc trung
大司徒察怒,Đại tư đồ Sát nộ
申明功臣子孫還祖父姓,thân minh công thần tử tôn hoàn tổ phụ tính
史臣吳士連曰火塟佛教也殉塟秦俗也仁宗皆行之或者承太后之遺命歟,sử thần ngô sĩ liên viết hoả táng phật giáo dã tuẫn táng tần tục dã nhân tông giai hành chi hoặc giả thừa thái hậu chi di mệnh dư
𠬠𪪳長族󱚳𨑗𠰺浪,một ông trưởng tộc ngồi trên dạy rằng
𤹙癧癧落,chốc lếch lếch lác
使鎗打敎這󰝂運斧打越仍扲某枚,sử thương đánh giáo giơ đâm vận phủ đánh việt những cầm múa may
十七日有黄赤氣又有散彩黄色蔽天在東方,Thập thất nhật hữu hoàng xích khí hựu hữu tán thái hoàng sắc tế thiên tại đông phương
㝵󰠳麻吏体𨕭𡎝尘,người đâu mà lại thấy trên cõi trần
昆𧏶,con rận
月娥榜𣼽𢗌󱳮姅信浪伴姅疑浪埃,nguyệt nga bảng lảng bơ lơ nửa tin rằng bạn nửa ngờ rằng ai
庚申十年周恭帝宗訓元年宋太祖趙匡胤建龍元年,canh thân thập niên chu cung đế tông huấn nguyên niên tống thái tổ triệu khuông dận kiến long nguyên niên
王侯有庄貫自此始,Vương hầu hữu trang quán tự thử thuỷ
黎輔吏部尚書知昭文舘秀林局譚慎徽工部右侍郎黎賛襄少保禮部尚書由禮伯阮伯佺户部尚書知昭文舘秀林局謹禮男段懋少保禮部尚書東閣大𭓇士兼國子監祭酒知經筵事󰦛書伯黎嵩户部尚書東各大学士入侍經筵杜岳分董其事,Lê Phụ Lại bộ thượng thư tri chiếu văn quán Tú lâm cục Đàm Thận Huy Công bộ hữu thị lang Lê Tán Tương Thiếu bảo Lễ bộ thượng thư Do Lễ bá Nguyễn Bá Thuyên Hộ bộ thượng thư tri Chiêu Văn quán Tú lâm cục Cẩn Lễ nam Đoàn Mậu Thiếu bảo Lễ bộ thượng thư Đông các đại học sĩ kiêm Quốc tử giám tế tửu tri kinh diên sự Đôn Thư bá Lê Tung Hộ bộ thượng thư Đông các đại học sĩ nhập thị kinh diên Đỗ Nhạc phân đổng kì sự
蹎似蛇𧯄拱󰺼𫥨,chân tựa xà hang cũng ló ra
姅唭姅呐幽唹,nửa cười nửa nói u ơ
㐌扜渃浊吏運滩苫,đã vo nước đục lại vần than rơm
仍仰爾臣󰱃一心弼亮,Nhưng ngưỡng nhĩ thần thứ nhất tâm bật lượng
其󰱇簿差詣京進納,Kì tuyển bạ sai nghệ Kinh tiến nộp
𤄯創,trong sáng
杰符世豪為司刑大夫御前學生黎霖為御史󰱑主簿,kiệt phù thế hào vi ti hình đại phu ngự tiền học sinh lê lâm vi ngự sử đài chủ bạ
𮎦󰡛發泄𦋦外,anh hoa phát tiết ra ngoài
歹茄𢘾量𠊛傷監奈,ngặt nhà nhờ lượng người thương dám nài
𤽗忠彦𠻵所吏倍𪠞債躡綽接,ngươi trung ngạn mảng thửa lại vội đi trái dép rước tiếp
𤾓𢆥誓拯揞琴待埃,Trăm năm thề chẳng ôm cầm đợi ai
爫柴爫𠏲吏爫税,làm thầy làm thợ lại làm thuê
吀埃停󱂵𠤆迡固功𥓄鉄固𣈗𢧚針,xin ai đừng chóng chớ chầy có công mài sắt có ngày nên kim
皮澄當六初灵𥘪𪞷体俸󱏲清边𫯝,vừa chừng đang lúc sơ linh ngó ra thấy bóng trăng thanh bên trời
惟精武惟斷三名中項黄直等十九名並賜銀衣除任内外各職有差,duy tinh vũ duy đoán tam danh trung hạng hoàng trực đẳng thập cửu danh tịnh tứ ngân y trừ nhậm nội ngoại các chức hữu sai
昭宗出外莫登庸因立為帝,Chiêu Tông xuất ngoại Mạc Đăng Dung nhân lập vi đế
󱏹繚尸几㕸吹𡹞,buồm lèo thây kẻ rắp xuôi ghềnh
乃還襲三哥,Nãi hoàn tập Tam Kha
巨論薦其弟范泛及王可遵楊章韓子西阮崇阮書阮景真並有名德可用唯杜子滿為最,Cự Luận tiến kì đệ Phạm Phiếm cập Vương Khả Tuân Dương Chương Hàn Tử Tây Nguyễn Sùng Nguyễn Thư Nguyễn Cảnh Chân tịnh hữu danh đức khả dụng duy Đỗ Tử Mãn vi tối
歐羅㤥待欺𨖅英㛪些仕决塘𢧚庄,âu là hãy đợi khi sang anh em ta sẽ quyết đàng nên chăng
𡄎𠳒風月𥘀願𡽫滝,Ngâm lời phong nguyệt nặng nguyền non sông
尊母譚氏爲皇太后同聽政令,Tôn mẫu Đàm thị vi Hoàng thái hậu đồng thính chính lệnh
十一月朔日食,Thập nhất nguyệt sóc nhật thực
庄唒之,chẳng giấu gì
時太原諸縣猶為偽威王莫敬用等所占諒山猶為莫敬恭莫敬寬等所㨿所在刼掠地方人民太半不得㱕農田野荒廢,thời thái nguyên chư huyện do vi nguỵ uy vương mạc kính dụng đẳng sở chiếm lạng sơn do vi mạc kính cung mạc kính khoan đẳng sở cứ sở tại kiếp lược địa phương nhân dân thái bán bất đắc quy nông điền dã hoang phế
拯別沛花󰅹𣘃󰅹,chẳng biết phải hoa nào cây nào
𦊚皮山水意圖寶,bốn bề sơn thuỷ ấy đồ báu
繚咹𩙍油准𬆅𦑃報𩄲默㳥𣾺,lèo ăn gió dầu chùn thẳng cánh bấu mây mặc lộng khơi
又有王潭侯黎永何里侯黎廣等來見,hựu hữu vương đàm hầu lê vĩnh hà lí hầu lê quảng đẳng lai kiến
述侯敢欠礼常告哀遣使尋𢀨上位,thuật hầu dám khiếm lễ thường cáo ai khiến sứ tìm sang thượng vì
状浪挷鉢渃苔,trạng rằng bưng bát nước đầy
代天行貨之寶征伐用之,đại thiên hành hoá chi bảo chinh phạt dụng chi
堆牽董鼎及檺迎昂,đôi khiên đủng đỉnh cặp hèo nghênh ngang
帝又作古今百詠詩翰林院侍讀掌院事阮冲慤并參掌刘興孝步韻東閣大學士申仁忠𭓇士陶舉奉評,đế hựu tác cổ kim bách vịnh thi hàn lâm viện thị độc chưởng viện sự nguyễn xung xác tịnh tham chưởng lưu hưng hiếu bộ vận đông các đại học sĩ thân nhân trung học sĩ đào cử phụng bình
頭梗群點楳鹃,đầu cành còn điểm mõ quyên
固昆󰳃又𤍎徐𠫾蹺,có con đom đóm sáng chờ đi theo
脩文宣王廟殿及后土祠,Tu Văn Tuyên Vương miếu điện cập Hậu Thổ từ
埃爫朱改碎蓬朱荼碎臭朱𫯳碎吱,ai làm cho cải tôi vồng cho dưa tôi khú cho chồng tôi chê
賜范鎮杜汪阮堯佐等進士及第,Tứ Phạm Trấn Đỗ Uông Nguyễn Nghiêu Tá đẳng tiến sĩ cập đệ
群臣多請罪法螺,Quần thần đa thỉnh tội Pháp Loa
梁廣州知留後劉巖建國號曰漢即南漢紀元乾亨元年,Lương Quảng Châu tri lưu hậu Lưu Nham kiến quốc hiệu viết Hán tức Nam Hán kỷ Nguyên Càn Hanh nguyên niên
殺户部司務李文思,Sát Hộ bộ ti vụ Lí Văn Tư
是月命太傅安郡公頼世卿晋郡公鄭模萊郡公潘公績等領兵救乂安𭁈莫南道将阮倦數戦不勝,Thị nguyệt mệnh Thái phó An quận công Lại Thế Khanh Tấn quận công Trịnh Mô Lai quận công Phan Công Tích đẳng lĩnh binh cứu Nghệ An dữ Mạc Nam đạo tướng Nguyễn Quyện sổ chiến bất thắng
群臣皆朝賀,Quần thần giai triều hạ
倘有不審真僞不遵勑㫖則以軍憲從事,thảng hữu bất thẩm chân nguỵ bất tuân sắc chỉ tắc dĩ quân hiến tòng sự
夏四月十四日勑㫖凣私鬪者法司分首從𬢱罪,Hạ tứ nguyệt thập tứ nhật sắc chỉ Phàm tư đấu giả pháp ti phân thủ tòng nghị tội
社会主義,xã hội chủ nghĩa
帝遣其兄子代權㨿龍編城別帥李普鼎㨿嗚鳶城時帝都峯州,Đế khiển kì huynh tử Đại Quyền cứ Long Biên thành Biệt soái Lí Phổ Đỉnh cứ Ô Diên thành Thời đế đô Phong Châu
時󱜐弄恨結,thời ra lòng giận ghét
延富閣賞花亭玉花階金蓮池明月橋及御厨大葉船宫内大葉船,Diên Phú các Thưởng Hoa đình Ngọc Hoa giai Kim Liên trì Minh Nguyệt kiều cập Ngự Trù đại diệp thuyền cung nội đại diệp thuyền
滛雨祈晴,dâm vũ kì tình
傷之典玉惜之典香,Thương gì đến ngọc tiếc gì đến hương
神宗脩政立事任賢使䏻設宏詞之科定兵農之令政則勤矣,Thần Tông tu chính lập sự nhiệm hiền sử năng thiết Hoành từ chi khoa định binh nông chi lệnh chính tắc cần hĩ
蕊桃厭厭群封吹𠊛君子恼濃㤕𬁷,nhụy đào ỉm ỉm còn phong xui người quân tử não nùng xót yêu
𠬠兆,một triệu
𠮾熬易遣吹𢚸客,ngọt ngào dễ khiến xui lòng khách
戊申十七年宋淳祐八年春正月改徽宗廟號曰太祖廟壽陵曰徽陵,Mậu Thân thập thất niên Tống Thuần Hựu bát niên xuân chính nguyệt cải Huy Tông miếu hiệu viết Thái Tổ miếu Thọ Lăng viết Huy Lăng
咹辰做做𢫟𧚟褲辰空埃,ăn thì tố tố xé váy khố thì không ai
生以阮有嚴掌翰林院事,sinh Dĩ Nguyễn Hữu Nghiêm chưởng Hàn lâm viện sự
丐󰊎𢭴𦖻,cái bông ngoáy tai
於戲君臣一體愛民必務於寬弘賞罰有經爲國必先於明信,Ô hí quân thần nhất thể ái dân tất vụ ư khoan hoằng thưởng phạt hữu kinh vị quốc tất tiên ư minh tín
𪭱倍塵空每所,quét bụi trần không mọi thửa
買吏計歇中弄船𫀅,mới lại kê hết trong lòng thuyền xem
𪮏拯移弓𥏋,tay chẳng rời cung tên
言訖忽不見,ngôn hất hốt bất kiến
國父以重臣奉命致偽主制能出奔制能奔爪哇求援但立種酋阿難為效城亞王,Quốc phụ dĩ trọng thần phụng mệnh trí nguỵ chủ Chế Năng xuất bôn Chế Năng bôn Trảo Oa cầu viện đản lập chủng tù A Nan vi Hiệu Thành á vương
菍花苫曳昆螉約󰠐,núm hoa sim dại con ong ước thầm
髙明聖域益以深造治道益以尊隆所以爲天地而立心所以爲綱常而立極為生民而立命為億萬世而開太平于以奠國勢於泰盤于以措生民於袵席而帝王大業洪圖𭁈天地同悠久矣,cao minh thánh vực ích dĩ thâm tạo trị đạo ích dĩ tôn long sở dĩ vị thiên địa nhi lập tâm sở dĩ vị cương thường nhi lập cực vị sinh dân nhi lập mệnh vị ức vạn thế nhi khai thái bình vu dĩ điện quốc thế ư thái bàn vu dĩ thố sinh dân ư nhậm tịch nhi đế vương đại nghiệp hồng đồ dữ thiên địa đồng du cửu hĩ
外時󰑼𨤰双𥪞󰑼情,Ngoài thì là lý song trong là tình
至境乃分兵使敦讓同北道将太保嘉郡公莫廷科副将荗郡公缺名領兵守,Chí cảnh nãi phân binh sử Đôn Nhượng đồng Bắc Đạo tướng Thái bảo Gia quận công Mạc Đình Khoa phó tướng Mậu quận công khuyết danh lĩnh binh thủ
㳥神𢴿拖𠓨𫢩𣺽尼,sóng thần dìu đẩy vào nay bãi này
自咸通丙戌至甲午鄩自乾符乙未至戊戌,tự hàm thông bính tuất chí giáp ngọ tầm tự càn phù ất mùi chí mậu tuất
東阿入地木異再,Đông a nhập địa mộc dị tái
青魚胆密亇󱰥,thanh ngư đảm mật cá trắm
苖庄固魯共泛制唱太平歌,địch chẳng có lỗ cũng bấm chơi xướng thái bình ca
太原道監察御史枚林子張論道爲東各校書僉太監才兼侯鄧仕榮爲太監竝以從征髙平俘獲賊黨有功故也,Thái Nguyên đạo Giám sát ngự sử Mai Lâm tử Trương Luận Đạo vi Đông các hiệu thư Thiêm thái giám Tài Kiêm hầu Đặng Sĩ Vinh vi Thái giám tịnh dĩ tòng chinh Cao Bằng phù hoạch tặc đảng hữu công cố dã
上留内不下,Thượng lưu nội bất hạ
獴𦹵固情慕道沙門,muông cỏ có tình mộ đạo sa môn
特進金紫縈禄大夫少卿副勾󰧇将臣吏燿堂子臣吳德勝奉㸔謄寫,Đặc tiến Kim tử Vinh lộc đại phu Thiếu khanh Phó câu kê tướng thần lại Diệu Đường tử thần Ngô Đức Thắng phụng khán đằng tả
𢬭𢭂玉晋絲秦,đổi trao ngọc tấn tơ tần
報恩耒仕者詧,báo ân rồi sẽ trả thù
太祖髙皇帝武以定文以守藉賢臣而恢創業之宏謨,thái tổ cao hoàng đế vũ dĩ định văn dĩ thủ tạ hiền thần nhi khôi sáng nghiệp chi hoành mô
乃在九重之内作流盃殿,nãi tại cửu trùng chi nội tác lưu bôi điện
趙軍𩧍𦥃尽尼𣛠𤍌㐌𠅐勢𠊛拱衰,triệu quân ruổi đến tận nơi máy thiêng đã mất thế người cũng suy
其西又値巨石立两處眾工亦不䏻措手,kì tây hựu trị cự thạch lập lưỡng xử chúng công diệc bất năng thố thủ
車芇何安掠等軍至時哀牢杻𠕋杻在等以弑其主昆孤而更立昆孤族人諭群為盤茹使使賫象隻金銀來降,xa miên hà an lược đẳng quân chí thời ai lao nữu sách nữu tại đẳng dĩ thí kì chủ côn cô nhi cánh lập côn cô tộc nhân dụ quần vi bàn nhà sứ sứ tê tượng chích kim ngân lai hàng
用黄覩𤾓兩納禮𡠣,dùng vàng đỏ trăm lạng nộp lễ cưới
𡢼𬙾𧵑𠊚坤與特,vợ đẹp của người khôn giữ được
政刑條律𤑟𤉜,chính hình điều luật rõ ràng
状元𫥨飭擛乱朱衝,trạng nguyên ra sức dẹp loàn cho xong
喑󰠐㗂㳥呌觥槣𡎢,om thòm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
吸渃,hớp nước
令壮大而未有軍民簿籍游手游食無差役者有䏻捉送軍門賞爵一資,lệnh tráng đại nhi vị hữu quân dân bạ tịch du thủ du thực vô sai dịch giả hữu năng tróc tống quân môn thưởng tước nhất tư
多方不待季犛令自開樁出戰一時取勝,Đa Phương bất đãi Quý Li lệnh tự khai thung xuất chiến nhất thời thủ thắng
綠東關城土塊戦功,lục đông quan thành thổ khối chiến công
𤤰判李通𤽗𦖑𠳒朕判,vua phán lý thông ngươi nghe lời trẫm phán
令安路納衝木竹箭,lệnh an lộ nạp xung mộc trúc tiễn
春閏正月論循禮功,xuân nhuận chính nguyệt luận tuần lễ công
今思所以,kim tư sở dĩ
乃以䧺象四隻迎帝以歸使榜郡公宋德位等扈徔日夜偕行,nãi dĩ hùng tượng tứ chích nghênh đế dĩ quy sử bảng quận công tống đức vị đẳng hộ tòng nhật dạ giai hành
獄將成太后以犬居大臣典禁兵帝所倚重,ngục tương thành thái hậu dĩ khuyển cư đại thần điển cấm binh đế sở ỷ trọng
𨕭𡗶𠁑渃𬌓願瀝𤁘,trên trời dưới nước tấm nguyền sạch trong
奏𠳒忠󰒂𤼸排修攘,tấu lời trung nghĩa dâng bài tu nhương
𥙩仁爫丐𦅰丐𦀊𥙩義爫丐木丐盾,lấy nhân làm cái giàm cái dây lấy nghĩa làm cái mộc cái thuẫn
和󰑼㝵󰡎𤂬鐄别朱,Hoạ là người dưới suối vàng biết cho
𨯃鐐,sỏ rìu
九月二十七日勑旨自今妃嬪官貟造别籍,Cửu nguyệt nhị thập thất nhật sắc chỉ Tự kim phi tần quan viên tạo biệt tịch
㱕功於𫢋献鹿而滥爵與人之𩔗皆童心之所𭛁而莫之匡救,quy công ư phật hiến lộc nhi lạm tước dữ nhân chi loại giai đồng tâm chi sở phát nhi mạc chi khuông cứu
春二月有白雀集于禁庭,xuân nhị nguyệt hữu bạch tước tập vu cấm đình
王噐禮寬厚謙虚下士國人愛之皆呼曰王,Vương khí lễ khoan hậu khiêm hư hạ sĩ quốc nhân ái chi giai hô viết vương
明開設珠塲採香料蒐捕白狐白鹿白象索求九尾龜倒掛烏白頬猿蚺蛇等物進納,minh khai thiết châu trường thái hương liệu sưu bổ bạch hồ bạch lộc bạch tượng sách cầu cửu vĩ quy đảo quải ô bạch giáp vượn nhiêm xà đẳng vật tiến nạp
三月初二日行禫祭禮于聖宗是日除服,Tam nguyệt sơ nhị nhật hành Đàm tế lễ vu Thánh Tông thị nhật trừ phục
寵戚畹而狗尾縱横遠骨鯁而魚頭󰄿伏,Sủng thích uyển nhi cẩu vĩ tung hoành viễn cốt ngạnh nhi ngư đầu chuồn phục
仍如欧厌㮠外,những như âu yếm vành ngoài
仃仃𠸜歲𠄩㝵双双,rành rành tên tuổi hai người song song
没埕堆勺群竜𢬣𠓨,một chĩnh đôi duộc còn nong tay vào
試吏員考暗寫,Thí lại viên khảo ám tả
命檢占人歸順户口及束約禁戢官私奴婢等項人,Mệnh kiểm Chiêm nhân quy thuận hộ khẩu cập thúc ước cấm tập quan tư nô tì đẳng hạng nhân
𪦲𦒹伴生陀𦒹舅,mới sáu bận sinh đà sáu cậu
𠃣,ít
嫌爲格阻堆尼,Hiềm vì cách trở đôi nơi
以副将黎漢蒼領東都路都護府太保陳沆領北江路都統府陳元杼,Dĩ phó tướng Lê Hán Thương lĩnh Đông Đô lộ đô hộ phủ Thái bảo Trần Hàng lĩnh Bắc Giang lộ đô thống phủ Trần Nguyên Trữ
渚課風流坡課庫,chứa thuở phong lưu pha thuở khó
爫之典浽月娥貢胡,làm chi đến nỗi nguyệt nga cống hồ
𠊛尼󰠱刼寃家,Người này nặng kiếp oan gia
預荄渗󰡎坦娄𢆥成珀,nhựa cây sam dưới đất lâu năm thành phách
老拱㐌𢜠台,lão cũng đã mừng thay
爲丕敬信固欣麻拯敢㘓丕,vì vậy kính tín có hơn mà chẳng dám lờn vậy
詔管造宫室務從樸素但以宗室散官供役不擾於民,Chiếu quản tạo cung thất vụ tòng phác tố đản dĩ tông thất tản quan cúng dịch bất nhiễu ư dân
群臣上尊號曰體天建極純孝皇帝,Quần thần thượng tôn hiệu viết Thể Thiên Kiến Cực Thuần Hiếu Hoàng Đế
辛亥二年明洪武四年春正月追尊親生母英姿元妃為明慈皇太妃,Tân Hợi nhị niên Minh Hồng Vũ tứ niên xuân chính nguyệt truy tôn thân sinh mẫu Anh Tư nguyên phi vi Minh Từ hoàng thái phi
丁蒙奉帝幸寶洲,Đinh Mông phụng đế hạnh Bảo Châu
以鴨飼鷹又何恠焉帝不悅,Dĩ áp tự ưng hựu hà quái yên Đế bất duyệt
𤔻𢬣㩒,móng tay cắm
几磋㙮城坦漕,kẻ xây đắp thành đất tào
䜹浪𡭧分落類,Thưa rằng Chút phận lạc loài
㗂𩇆哃哃𡆌㘓,tiếng sấm đùng đùng kêu ran
払無嘉定𠬕娘蒲嵬,chàng vô gia định bỏ nàng mồ côi
至琛市江忽遇雷武烈風畫如󰋺墨咫尺不相見舟䌫皆斷御舶沉中流,chí thám thị giang hốt ngộ lôi vũ liệt phong hoạch như bát mặc chỉ xích bất tương kiến chu lãm giai đoạn ngự bách trầm trung lưu
法咍爫𬰅爫湄,pháp hay làm gió làm mưa
𮗓緣𥚆实󰘚娘,giác duyên nhìn thật mặt nàng
󱲔枚失少𩈘花宇鐄,vóc mai thất thểu mặt hoa võ vàng
至是誅矯公羡自立為王都螺城,chí thị tru kiều công tiễn tự lập vi vương đô loa thành
牢吏固蒸敢爭𡂳𠳹,sao lại có chưng dám tranh sõi sàng
禮官按故事奏請立碑,Lễ quan án cố sự tấu thỉnh lập bi
皇太后曰此者京城鄕邑人多迯,hoàng thái hậu viết thử giả kinh thành hương ấp nhân đa đào
然念宗廟大噐社稷重寄弗堪辭遜惟謹遵承,Nhiên niệm tông miếu đại khí xã tắc trọng kí phất kham từ tốn duy cẩn tuân thừa
沛𫯳拥𢩽細低及𮥷,phải chồng ruồng rẫy tới đây gặp nàn
𥙩曲𩵜𫰅,lấy khúc cá to
緣𤘁𫯳昆恨𪢍,duyên mỏng chồng con giận ghét
打塘払買尋𠓨羡尼,đánh đường chàng mới tìm vào tạn nơi
强蔑𣈜强兀旦昌乙為數命乙文章,càng một ngày càng ngặt đến xương ắt vì số mệnh ắt văn chương
澄之言深得,Trừng chi ngôn thâm đắc
㐌生𦋦𢼂龍冬,Đã sinh ra số long đong
時承休往至界首有疾乃遣兵科都給事中阮文俊代行,Thời Thừa Hưu vãng chí giới thủ hữu tật nãi khiển Binh khoa đô cấp sự trung Nguyễn Văn Tuấn đại hành
丐蠾,cái chuộc
戈滝耒吏𨖲岧,qua sông rồi lại lên đèo
加兵部尙書芳嶺侯武惟志爵芳郡公户部左侍郎義舍侯裴挺爵義郡公以其奉侍潜邸日久累隨征罰有功故也,Gia Binh bộ thượng thư Phương Lĩnh hầu Vũ Duy Chí tước Phương quận công Hộ bộ Tả thị lang Nghĩa Xá hầu Bùi Đĩnh tước Nghĩa quận công dĩ kì phụng thị tiềm để nhật cửu luỵ tuỳ chinh phạt hữu công cố dã
昆蚕典𣩂拱群𢹣絲,Con tằm đến chết cũng còn kéo tơ
沛調求𫢋求仙情箕孝怒埃填朱低,phải điều cầu phật cầu tiên tình kia hiếu nọ ai đền cho đây
𧡊娘𢶸𥘷典𡎥嗔咹,thấy nàng bẵm trẻ đến ngồi xin ăn
武文添,vũ văn thiêm
遣人視之果見虜以横截下流登陸乃免,Khiến nhân thị chi quả kiến lỗ dĩ hoành tiệt hạ lưu đăng lục nãi miễn
太后怒欲鏦撞也嘉以矛王止之,thái hậu nộ dục tung tràng dã gia dĩ mâu vương chỉ chi
𪭩𬺗湴吏拉𥒥添女,đẩy xuống giếng lại lấp đá thêm nữa
渃吹俸㐌㵢寅羡尼,nước xuôi bỗng đã trôi dần tạn nơi
夏月不雨,hạ nguyệt bất vũ
訓煉士卒習爾弓矢使人人逄𫎇家家后羿梟必烈之頭於闕下腐雲南之肉於藁街不惟余之采邑永為青氊而爾等之俸禄亦終身之受賜不惟余之家小得安床蓐而爾等之妻孥亦百年之偕老不惟余之宗廟萬世祀享而汝等之祖父亦春秋之血食不惟余之今生得志而汝等百年之下芳名不朽不惟余之美謚永垂而汝等之姓名亦遺芳於青史矣,Huấn luyện sĩ tốt tập nhĩ cung thỉ sử nhân nhân Bàng Mông gia gia Hậu Nghệ kiêu Tất Liệt chi đầu ư khuyết hạ hủ Vân Nam chi nhục ư Cảo Nhai bất duy dư chi thái ấp vĩnh vi thanh chiên nhi nhĩ đẳng chi bổng lộc diệc chung thân chi thụ tứ bất duy dư chi gia tiểu đắc an sàng nhục nhi nhĩ đẳng chi thê nô diệc bách niên chi giai lão bất duy dư chi tông miếu vạn thế tự hưởng nhi nhữ đẳng chi tổ phụ diệc xuân thu chi huyết thực bất duy dư chi kim sinh đắc chí nhi nhữ đẳng bách niên chi hạ phương danh bất hủ bất duy dư chi mĩ thuỵ vĩnh thùy nhi nhữ đẳng chi tính danh diệc di phương ư thanh sử hĩ
𡧸温至三岐洲今廣威府是欲列陣拒戰,mật ôn chí tam kì châu kim quảng oai phủ thị dục liệt trận cự chiến
所在官司量其所損以錢還之,Sở tại Quan ti lượng kì sở tổn dĩ tiền hoàn chi
牝猪𤞼奈辱因挼昆,tẫn trư lợn nái nhọc nhằn nuôi con
上覧占國地圖改定山川名號,thượng lãm chiêm quốc địa đồ cải định sơn xuyên danh hiệu
節制鄭松表奏陞為北軍都督府右都督太保和郡公號爲安北營,tiết chế trịnh tùng biểu tấu thăng vi bắc quân đô đốc phủ hữu đô đốc thái bảo hoà quận công hiệu vi an bắc dinh
風來庒及阻𢬣,phong lai chẳng kịp trở tay
不意違皆約盟隂圖反側於庚子年誘使姦臣作亂私自迯回有乖臣節正當裁之以法,Bất ý vi giai ước minh âm đồ phản trắc ư Canh Tí niên dụ sử gian thần tác loạn tư tự đào hồi hữu quai thần tiết chính đương tài chi dĩ pháp
初󰅒碎沕𠹾柴,xưa nay tôi vẫn chịu thầy
卢渃沫󱠩袍奥,lo nước mắt lem bâu áo
吳王長子昌岌惧奔南𠕋江住茶鄕范令公家,ngô vương trưởng tử xương ngập cụ bôn nam sách giang trú trà hương phạm lệnh công gia
十二日㫖揮文武百官自六品以上有所官及藩鎮父道首領官等有嫡子孫或同異籍並免税并當差,thập nhị nhật chỉ huy văn vũ bách quan tự lục phẩm dĩ thượng hữu sở quan cập phiên trấn phụ đạo thủ lĩnh quan đẳng hữu đích tử tôn hoặc đồng dị tịch tịnh miễn thuế tịnh đương sai
浜羅渃㵊沚𨒺𨒺𣳔,banh là nước suối chảy quanh quanh dòng
至是召還用之,Chí thị triệu hoàn dụng chi
鸌矧疎尋内夐,vạc thẩn thơ tìm nội quạnh
帝御天慶殿聽訟,đế ngự thiên khánh điện thính tụng
擬皮𠇮沛杠󱯆細边鑊坎菍訕槊󰏙𢜝覩戊灰,nghỉ vừa mình phải gông trói tới bên vạc khúm núm sớn sác xem sợ đổ mồ hôi
靈德弟元耀欲為靈德報仇率眾降賊,Linh Đức đệ Nguyên Diệu dục vi Linh Đức báo cừu suất chúng hàng tặc
帝命貟外郎黎敬夫會勘,đế mệnh viên ngoại lang lê kính phu hội khám
太宗不從黷武窮兵其於必得,Thái Tông bất tòng độc vũ cùng binh kì ư tất đắc
賜阮琦范,tứ nguyễn kì phạm
丁丑四年明天順元年春正月明景泰帝有疾群臣武清侯石亨與掌兵都督張輗輗張輔子左都御史楊,Đinh Sửu tứ niên Minh Thiên Thuận nguyên niên Xuân chính nguyệt Minh Cảnh Thái đế hữu tật quần thần Vũ Thanh hầu Thạch Hanh dữ chưởng Binh đô đốc Trương Nghê Nghê Trương Phụ tử Tả đô ngự sử Dương
若朝廷乞其請乞以廣南諸州屯兵益以荆湖勁率五千水陸齊進立可平定,Nhược Triều đình khất kì thỉnh khất dĩ Quảng Nam chư châu đồn binh ích dĩ Kinh Hồ kính suất ngũ thiên thuỷ lục tề tiến lập khả bình định
仰𨖲壁粉詩󰠲𣳔鐄𡦂𡦂勒珠行行,ngẩng lên vách phấn thơ đâu ròng vàng chữ chữ rặc châu hàng hàng
姓黎諱桓愛州人也仕丁爲十道將軍宋師來侵領兵出拒遂代丁而有天長春殿,tính lê huý hoàn ái châu nhân dã sĩ đinh vi thập đạo tướng quân tống sư lai xâm lĩnh binh xuất cự toại đại đinh nhi hữu thiên trường xuân điện
史臣吳士連曰帝之此舉於美之中又有美者存不貴異物見其儉德之脩頒賜群臣見其惠下之厚,sử thần ngô sĩ liên viết đế chi thử cử ư mĩ chi trung hựu hữu mĩ giả tồn bất quý dị vật kiến kì kiệm đức chi tu phân tứ quần thần kiến kì huệ hạ chi hậu
試上親策賜武拨萃進士出身阮仁著等四名同進士出身,thí thượng thân sách tứ vũ bạt tuỵ tiến sĩ xuất thân nguyễn nhân trứ đẳng tứ danh đồng tiến sĩ xuất thân
𪮞皮鞭拉𪮭𠓨𦋦𢬣,Giật bì tiên rắp sấn vào ra tay
𧵑孛秩𠬠填𨑮,của bụt mất một đền mười
君子矣林卞志𪧘,quân tử hãy lăm bền chí cũ
錡劾奏胡氏稱帝并作詩有凌慢語,quý hặc tấu Hồ thị xưng Đế tịnh tác thi hữu lăng mạn ngữ
於是商賈及行人皆空手而行夜無道劫放牧不收每一月一點視或有生産不䏻識其家物,Ư thị thương giá cập hành nhân giai không thủ nhi hành dạ vô đạo kiếp phóng mục bất thu mỗi nhất nguyệt nhất điểm thị hoặc hữu sinh sản bất năng thức kì gia vật
𢪀朱欺阁曰經,Nghĩ cho khi gác viết kinh
直浪埃𨔍奉仙,Trực rằng Ai lạ Phụng Tiên
虐害之中爾眾已見之矣,ngược hại chi trung nhĩ chúng dĩ kiến chi hĩ
唬魂唬󱰠老𫢩,hú hồn hú vía lão nay
性乙染共木石,tính ắt nhuốm cùng mộc thạch
𦹵鷄頓噴蹽觥唼亇󱯧𠻗啤汭𡧲𣳔,cỏ gà lún phún leo quanh mép cá giếc le te lội giữa dòng
𤳇蒸盃㴷群可解特𡛔蒸盃㴷拯可解特,trai chưng vui đắm còn khả cởi được gái chưng vui đắm chẳng khả cởi vậy
調羅宿報𣈜𣈙丕𢧚,đều là túc báo ngày rày vậy nên
吟䀡氣象形容意秩露𦋦𪰛𤁕󰕛星,ngẫm xem khí tượng hình dong ấy chợt ló ra thì lạt chúng tinh
𠬠茹匝納几沖㝵外,một nhà tấp nập kẻ trong người ngoài
臨欽󰡎𡶀樵𢼂住,lom khom dưới núi tiều vài chú
𠶣𣘈漢漢𩯀𩄲夜夜,môi son hớn hớn tóc mây dà dà
蒲𣏒固𤮿辰𤤰㐌用,bồ hòn có ngọt thì vua đã dùng
草賊犯安󰘊鎮可勒堡,Thảo tặc phạm An Bang trấn Khả Lặc bảo
令軍士摶虎御樓觀之,Lệnh quân sĩ đoàn hổ ngự lâu quan chi
賛曰申仁忠等撰烝㢤聖宗丕承基緒,Tán viết Thân Nhân Trung đẳng soạn Chưng tai Thánh Tông Phỉ thừa cơ tự
昔宋景公一發善言而灾星爲之退舍宋太宗一開齋禳而彗星自然隨滅,tích tống cảnh công nhất phát thiện ngôn nhi tai tinh vị chi thoái xả tống thái tông nhất khai trai nhương nhi tuệ tinh tự nhiên tuỳ diệt
𠳨払買於准󰅹吏制,hỏi chàng mới ở chốn nào lại chơi
滝溇𩵜𣵰𡘮沁,sông sâu cá lội mất tăm
旦咹㕵買几無道空期坭終咍󰑼坭盈,đến ăn uống với kẻ vô đạo không kỳ nơi chung hay là nơi riêng
𠬠󰑼待節房閨,một là đợi tiết phòng khuê
𪔠樵枯如窒󰟀旰,trống tiều khua như rứt buồng gan
五日節制鄭松督兵渡江進至于千春寺,ngũ nhật tiết chế trịnh tùng đốc binh độ giang tiến chí vu thiên xuân tự
𢚸蔑𡬷丹群汝主𩯀𠄩分泊𪽝傷秋,lòng một tấc đan còn nhớ chúa tóc hai phần bạc bởi thương thu
朱𢧚佊󰡎立𡊨𩄲𩄎,cho nên bề dưới lập đàn mây mưa
渚貪酒色制排,chớ tham tửu sắc chơi bời
悶𠫾蹺妬麻𠫾坤移,muốn đi theo đó mà đi khôn dời
十一月帝及恭宣天寕俱領軍回京,Thập nhất nguyệt Đế cập Cung Tuyên Thiên Ninh cụ lĩnh quân hồi kinh
疾雷𢀮𬞕,tật lôi sấm ran
鞋𦹵牒眞𠫾董頂,hài cỏ điệp chân đi đủng đỉnh
乃命副将少尉雲郡公鄭榩爲統領僉都御史馮曰脩爲督視領兵進討,nãi mệnh phó tướng thiếu uý vân quận công trịnh kiền vi thống lĩnh thiêm đô ngự sử phùng viết tu vi đốc thị lĩnh binh tiến thảo
吝郡如𪪳老𢴿渡𣎀,lẩn quẩn như ông lão chèo đò đêm
春三月侯仁保孫全興至諒山陳欽祚至西結劉澄至白虅江,xuân tam nguyệt hầu nhân bảo tôn toàn hưng chí lạng sơn trần khâm tộ chí tây kết lưu trừng chí bạch đằng giang
風飛雲捲樹蔽野之旌旗日射星輝揚摩空之斧鉞,phong phi vân quyển thụ tế dã chi tinh kì nhật xạ tinh huy dương ma không chi phủ việt
堆埃如𥒥貝刀,đôi ai như đá với dao
幸臣阮餘自言有禁雷之述,Hạnh thần Nguyễn Dư tự ngôn hữu cấm lôi chi thuật
爫之時拱𠬠𫯳刼𨍦,làm chi thì cũng một chồng kiếp sau
秋八月,Thu bát nguyệt
𠬠𠳒拱㐌㗂浪相知,Một lời cũng đã tiếng rằng tương tri
姅𢆥香焒登燶,Nửa năm hương lửa đang nồng
暨光紹五年又命禮部尙書史官副都總裁知,Kị Quang Thiệu ngũ niên hựu mệnh Lễ bộ Thượng thư Sử quan phó đô tổng tài tri
勑旨文武百官繼今進朝如過雨之日補子靴鞋穿著綿麻布服亦許從,sắc chỉ văn vũ bách quan kế kim tiến triều như quá vũ chi nhật bổ tử ngoa hài xuyên trước miên ma bố phục diệc hứa tòng
徐浪役𧘇底朱默娘,từ rằng việc ấy để cho mặc nàng
㤕𠊛命薄乙𢚸拯涓,Xót người mệnh bạc ắt lòng chẳng quên
坦,đất
我越歷代史記先正黎文休潘孚先作之於前吳士連武瓊述之於後,Ngã Việt lịch đại sử kí tiên chính Lê Văn Hưu Phan Phu Tiên tác chi ư tiền Ngô Sĩ Liên Vũ Quỳnh thuật chi ư hậu
𮥷初拙瀝漏漏,nạn xưa trút sạch làu làu
十一月二十日節制鄭松差都督同知豪郡公阮沔羙郡公裴文奎薊郡公潘彦等領水兵五十艘往海陽攻破偽黨即日進𭛁,Thập nhất nguyệt nhị thập nhật Tiết chế Trịnh Tùng sai Đô đốc đồng tri Hào quận công Nguyễn Miện Mĩ quận công Bùi Văn Khuê Kế quận công Phan Ngạn đẳng lĩnh thuỷ binh ngũ thập sưu vãng Hải Dương công phá nguỵ đảng tức nhật tiến phát
其十二刷訟事例許前次勘官詳註事跡侯後次官刷行,Kì thập nhị xoát tụng sự lệ hứa tiền thứ khám quan tường chú sự tích hậu hậu thứ quan xoát hành
如陳鍵靖國之子改姓為枚,như trần kiện tịnh quốc chi tử cải tính vi mai
六月丁丑雨,lục nguyệt đinh sửu vũ
花炙窖博啫花言味,hoa chá khéo bác chả hoa ngon mùi
㐌𤷍局凜,đã gầy guộc lắm
耒𫥨𣳮粉𢭂香,Rồi ra RỮA phấn XAO hương
雖敗亦榮何則容等姜不與賊俱生期於必滅故能尽心竭力左右,Tuy bại diệc vinh hà tắc Dung đẳng khương bất dữ tặc cụ sinh kì ư tất diệt cố năng tận tâm kiệt lực tả hữu
步行,bộ hành
及卒贈入内行遣右司郎中同知左司事,cập tốt tặng nhập nội hành khiển hữu ti lang trung đồng tri tả ti sự
道人伏󱙹凈坛出神𦀊丿渚殘󰠱香,đạo nhân phục trước tịnh đàn xuất thần giây phút chửa tàn nén hương
内明字杜衡󰱐烏馬兒昔戾基玉献于上皇,nội minh tự đỗ hành hoạch ô mã nhi tích lệ cơ ngọc hiến vu thượng hoàng
標梅之監塘𦝄𩙋,phiếu mai chi dám đường trăng gió
𦝄清𩙌沫㩒船待埃,trăng thanh gió mát cắm thuyền đợi ai
户羣於世時傕𠊚仍渃𣳮女𥋳󱤂夷,họ còn ở thế thì thôi người dưng nước lã nữa coi ra gì
𦓡㛪北堛高期,mà em bắc bậc kiêu kỳ
襖𧞾秉包𣃣𡱩𥛭,áo mặc bảnh bao vừa thước lẻ
禮畢陞莫玉󱗲阮倦等俱為太保弘郡公為南軍都督府左都督,lễ tất thăng mạc ngọc liễn nguyễn quyện đẳng câu vi thái bảo hoằng quận công vi nam quân đô đốc phủ tả đô đốc
𣈙𢘾𢌌𨀈塘𩄲,rày nhờ rộng bước đường mây
水愈泛溢乃還,Thuỷ dũ phiếm dật nãi hoàn
𤢇𧍰対特埃筭蔑𪰹󰝡吏江山李朝,vuốt rồng đổi được ai toan một mai đem lại giang san lý triều
自昆流洛圭㝵,từ con lưu lạc quê người
六公欺𧘇買信事情,lục công khi ấy mới tin sự tình
芇咍分泊如𪿙󰡫尼,Nào hay phận bạc như vôi thế này
證,chứng
󱑹󰮃䋦㐌𠽖娘急𫥨,buồng trong mối đã giục nàng kíp ra
之耶,chi da
陳封出为西道宣政使,trần phong xuất vi tây đạo tuyên chính sứ
初七日癸亥帝疾大漸八日甲子崩于皇極殿遺詔百官䘮服一循古禮,Sơ thất nhật Quý Hợi đế tật đại tiệm bát nhật Giáp Tí băng vu Hoàng Cực điện di chiếu bách quan tang phục nhất tuần cổ lễ
湥渃有情淶𤂺渀,giọt nước hữu tình rơi lõm bõm
三曰擇有文武才幹以為鎮守官,Tam viết trạch hữu văn võ tài cán dĩ vi trấn thủ quan
於是節制鄭松差都督林郡公廣郡公華陽侯等領兵到富良侯村宅果擒󰱐威王俘送京師,ư thị tiết chế trịnh tùng sai đô đốc lâm quận công quảng quận công hoa dương hầu đẳng lĩnh binh đáo phú lương hầu thôn trạch quả cầm hoạch uy vương phu tống kinh sư
而荆王以叔父迯遁不知所之獨𥳑脩公以叔伯之子繋獄得脱,nhi kinh vương dĩ thúc phụ đào độn bất tri sở chi độc giản tu công dĩ thúc bá chi tử hệ ngục đắc thoát
史臣吳士連曰建嘉𥘉年盗賊兢起惠宗柔弱不能討,sử thần ngô sĩ liên viết kiến gia sơ niên đạo tặc cạnh khởi huệ tông nhu nhược bất năng thảo
唐禘帝堯而先儒議之,Đường đế Đế Nghiêu nhi tiên nho nghị chi
廢帝諱晛睿宗長子母嘉慈皇后黎氏以大治四年辛丑三月六日誕生,phế đế huý hiện duệ tông trưởng tử mẫu gia từ hoàng hậu lê thị dĩ đại trị tứ niên tân sửu tam nguyệt lục nhật đản sinh
文王,Văn Vương
嘗開𭓇堂于第之右集四方文士習𭓇給以衣食造就成才如旁河莫挺之洪州裴放等二十人皆資用於世,thường khai học đường vu đệ chi hữu tập tứ phương văn sĩ tập học cấp dĩ y thực tạo tựu thành tài như bàng hà mạc đĩnh chi hồng châu bùi phóng đẳng nhị thập nhân giai tư dụng ư thế
用多方耳,dụng Đa Phương nhĩ
三軍聞令皆捲旗息皷堅坐以待,Tam quân văn lệnh giai quyển kì tức cổ kiên toạ dĩ đãi
浪陽间𠀲士诚,rằng dương gian đứa sĩ thành
柰以逆臣彦奎等敢抗不忠稱兵,Nại dĩ nghịch thần Ngạn Khuê đẳng cảm kháng bất trung xưng binh
神龍降于梅,Thần long giáng vu mai
已論罪誠有可矜用霤鴻恩,dĩ luận tội thành hữu khả căng dụng lựu hồng ân
蛮牢㺜𤞦󱨜吳𠲢𠰷喠土知誅㗂𤞽,mán lào nùng mọi nhắng ngô líu lo giọng thổ tri trô tiếng mường
𦖑𠳒娘㐌生𪟽双它過𡑖管咦特身,nghe lời nàng đã sinh nghi song đà quá đỗi quản gì được thân
藥士,dược sĩ
䧺王嗣貉龍之統務施德惠而撫綏其民專事農桑之業靡有兵戈之警繼世子孫並以䧺王為號祚凡十八世𡻕經二千餘年結䋲為政民無詐偽可見淳厖樸野之俗矣,Hùng Vương tự Lạc Long chi thống vụ thi đức huệ nhi phủ tuy kì dân chuyên sự nông tang chi nghiệp mĩ hữu binh qua chi cảnh kế thế tử tôn tịnh dĩ Hùng Vương vi hiệu tộ phàm thập bát thế tuế kinh nhị thiên dư niên kết thằng vi chính dân vô trá nguỵ khả kiến thuần mang phác dã chi tục hĩ
昆𡥙渚嫌双曰兀詩書實意寶𠦳𠁀,con cháu chớ hiềm song viết ngặt thi thư thực ấy báu ngàn đời
菲願聘鳳惵緣騎𧏵,phỉ nguyền sánh phượng đẹp duyên cưỡi rồng
座昂𠖰育重重左核花榭右宮玉堂,toà ngang dãy dọc trùng trùng tả cây hoa tạ hữu cung ngọc đường
貝𩯀矩行𢭾裙𦲿坐,búi tóc củ hành buông quần lá tọa
歆埋𣳮瀝渃摩訶,hôm mai rửa sạch nước ma ha
主人,chủ nhân
朝𢚸渃拱没󰟯如筅,chiều lòng nước cũng một dường như tên
拯苔迎丐筐,chẳng đầy nghiêng cái khuông
旦边墻𥊘眜𠓨𥈺制,đến bên tường ghé mắt vào dòm chơi
弄另乾坤世界啨唱春夏秋冬,lóng lánh càn khôn thế giới xênh xang xuân hạ thu đông
則𥚇隊吝󰕛蜆雷,tắc lưỡi đòi lần chúng kiến lôi
体仍茹瓦楼紅卒台,thấy những nhà ngói lầu hồng tốt thay
用浪姅於姅𧗱,Dùng dằng nửa ở nửa về
額顙宁𪩱壙平意准上亭髙闊𫪹娄,ngạch tảng giữa trán rộng bình ấy chốn thượng đình cao khoát trống sâu
遂勒眾先發𭛁以覇先爲前鋒,toại lặc chúng tiên phát phát dĩ bá tiên vi tiền phong
時机,thời cơ
𠳐𠳒𡅳解濕高渚衝調𢪀㐌滛脉霜,vâng lời khuyên giải thấp cao chửa xong điều nghĩ đã dào mạch sương
𠄩边化法対敵沒回,hai bên hoá phép đối địch một hồi
冬十一月會試天下貢士取合格陳世榮等三十一名,Đông thập nhất nguyệt Hội thí thiên hạ cống sĩ thủ hợp cách Trần Thế Vinh đẳng tam thập nhất danh
外茄主客逸迢󰜋茹萱貝󰜋翹於𥪞,ngoài nhà chủ khách dặt dìu một nhà huyên với một kiều ở trong
日月𤐝隊准現冬夏󰠵㐌初咍,nhật nguyệt soi đòi chốn hiện đông hạ trải đã sơ hay
󰑼𢘾君子恪𢚸𠊛些,là nhờ quân tử khác lòng người ta
册之拱󱗝󰮂茹内經拱別外科添牟,sách chi cũng đủ trong nhà nội kinh cũng biết ngoại khoa thêm mầu
𠇮門相火㐌衝𨕭頭,mệnh môn tướng hỏa đã xông lên đầu
𡄎自𧻭役兵刀,Ngẫm từ gây việc binh đao
瘋羅𤹾󰵼,phong là hủi cùn
㐌󰍹昆𬑉方𡗶󰝡󰝡,đã mòn con mắt phương trời đăm đăm
𫽄𬊽埃哙󰑼神塘昂𡉦熄𫽄𧵆埃𠫾,chẳng thiêng ai gọi là thần đường ngang ngõ tắt chẳng gần ai đi
常傑陷欽廉等州亶圍邕州宋廣西都監張守節將兵來救,Thường Kiệt hãm Khâm Liêm đẳng châu Đản vi Ung Châu Tống Quảng Tây Đô giám Trương Thủ Tiết tương binh lai cứu
慎守法不犯多得民心民皆稱之,thận thủ pháp bất phạm đa đắc dân tâm dân giai xưng chi
軍必復生事有害於是岝還民産,quân tất phục sinh sự hữu hại ư thị trách hoàn dân sản
𣈘戈𤎒𣷭湄源,đêm qua chớp bể mưa nguồn
仍󱳮論道蜍𫯳𫯳牢妾丕矯強醜燒,những lo trọn đạo thờ chồng chồng sao thiếp vậy kẻo càng xấu theo
總兵王通参政馬瑛又給馬數千餘疋已還國而益自股慓心驚,tổng binh vương thông tham chính mã anh hựu cấp mã sổ thiên dư sất dĩ hoàn quốc nhi ích tự cổ phiêu tâm kinh
宋兵死者千餘人,Tống binh tử giả thiên dư nhân
晋帝以侃領交州刺史進號征南大將軍開府儀同三司,tấn đế dĩ khản lĩnh giao châu thứ sử tiến hiệu chinh nam đại tướng quân khai phủ nghi đồng tam ti
󱰮𩹪𧜗𬙞𧜗𠀧熷𤇊,chuối mè mớ bảy mớ ba tưng bừng
鴉宗室則鳳頭轎朱添,a Tông thất tắc phượng đầu kiệu chu thiêm
𥙩爫法身,lấy làm pháp thân
愛恩冷𠖭別包饒,ái ân lạnh lẽo biết bao nhiêu
習耀才子佳人,dập dìu tài tử giai nhân
自变唏春卒吏添苔蓬邏牟偷店,từ bén hơi xuân tốt lại thêm đầy buồng lạ mầu thâu đêm
𫨩渃茶特𫨩𦣰𪿀𬁑,hay nước chè đặc hay nằm ngủ trưa
十七日節制鄭松命太尉黄廷爱太保鄭杜鄭桐鄭檸等督諸營步兵象馬進討莫敬止駐兵于錦江沿河列屯𭁈之相拒,Thập thất nhật Tiết chế Trịnh Tùng mệnh Thái uý Hoàng Đình Ái Thái bảo Trịnh Đỗ Trịnh Đồng Trịnh Ninh đẳng đốc chư dinh bộ binh tượng mã tiến thảo Mạc Kính Chỉ trú binh vu Cẩm Giàng duyên hà liệt đồn dữ chi tương cự
泣蒙撩印辞官󰋇滝拱𤂬󰋇岸拱戈,rắp mong treo ấn từ quan mấy sông cũng lội mấy ngàn cũng qua
莫之宿舊文臣武士相率㱕之,Mạc chi túc cựu văn thần vũ sĩ tương suất quy chi
爱恩些󰡏銀尼麻催,Ái ân ta có ngần này mà thôi
群如𠓨畧𦋦娄,Còn như vào trước ra sau
良留合浦,lương lưu hợp phố
坦平俸𢩮󱕖荄埃󰝂人事染味斜陽,đất bằng bỗng rắc chông gai ai đem nhân sự nhuộm màu tà dương
𬷤終󰜋媄𠤆𢙇跢饒,gà chung một mẹ chớ hoài đá nhau
暫權強𫳘瓯鐄敬天𫀅治朝廷󱚢𦋦,tạm quyền cẵng giữ âu vàng kính thiên xem trị triều đình vào ra
生津止渴課尼庄戈,sinh tân chỉ khát thuở này chẳng qua
云仙𦖑呐連䜹,vân tiên nghe nói liền thưa
恨台𣘃𦓊𦮲󰍹塊干𫗄楚吏干湄秦,giận thay cây cỗi rễ mòn khỏi cơn gió sở lại cơn mưa tần
𬈋𠊚馬忌欺權󰟨,làm người mựa cậy khi quyền thế
𡽫溇𧯄窒埃埃甕𩚵瓢渃蹺隊主湯,non sâu hang trất ai ai ống cơm bầu nước theo đòi chúa thang
頭秃󰭧󱰗坪𪿙媄𡎢媄𦟑媄杯𨖲頭,đầu trọc long lóc bình vôi mẹ ngồi mẹ ỉa mẹ bôi lên đầu
二十五日節制鄭松進兵徃海陽處追勦莫黨,Nhị thập ngũ nhật Tiết chế Trịnh Tùng tiến binh vãng Hải Dương xứ truy tiễu Mạc đảng
聖他𦊚湥淚情别󰠲悁属改命特安,thánh tha bốn giọt lệ tình biết đâu quen thuộc gửi mình được yên
六月十六日鄧悉大破叛臣范世矜於日麗海口獲之及其姪范棟髙送行在誅,Lục nguyệt thập lục nhật Đặng Tất đại phá phản thần Phạm Thế Căng ư Nhật Lệ hải khẩu hoạch chi cập kì điệt Phạm Đống Cao tống hành tại tru
䋦綱常責几柴𢯦,mối cương thường trách kẻ thày lay
秋七月三日上将太師昭明大王光啓卒年五十四,Thu thất nguyệt tam nhậtm Thượng tướng Thái sư Chiêu Minh Đại vương Quang Khải tốt niên ngũ thập tứ
東閣學士黎廣志翰林院侍書掌翰林院事兼崇文舘秀林局司訓梁世榮東閣校書吳綸讀卷,đông các học sĩ lê quảng chí hàn lâm viện thị thư chưởng hàn lâm viện sự kiêm sùng văn quán tú lâm cục tư huấn lương thế vinh đông các hiệu thư ngô luân độc quyển
畑𤍑𤒘朗收店明皇傷惜𤤰嫌掣包,đèn chong đuốc sáng thâu đêm minh hoàng thương tiếc vua hiềm xiết bao
詠客到家,vịnh khách đáo gia
釋義歐泄歐𭁈嘔同泄弋制反亦吐也臨存以尊適甲曰臨恤問曰存不頓一㦸頓𭁈鈍通罷勌勌𭁈倦同厮輿厮折薪者輿主駕者皆󰟼役之人一日之間間音閉,thích nghĩa âu tiết âu dữ âu đồng tiết dặc chế phản diệc thổ dã lâm tồn dĩ tôn thích giáp viết lâm tuất vấn viết tồn bất đồn nhất kích đồn dữ độn thông bãi quyên quyên dữ quyện đồng tê dư tê triếp tân giả dư chủ giá giả giai tiện dịch chi nhân nhất nhật chi gian gian âm bế
冬十月十一日遣黎德慶阮忠杜𣂷歲貢于明,đông thập nguyệt thập nhất nhật khiển lê đức khánh nguyễn trung đỗ cận tuế cống vu minh
𩵜,cá
憲司職掌如見本處災異水旱一體陳言,Hiến ti chức chưởng như kiến bản xứ tai dị thuỷ hạn nhất thể trần ngôn
天下高之,Thiên hạ cao chi
禀柉,bậm bạp
棟梁才固𠇍朋眉,đống lương tài có mấy bằng mày
宫人以聞,cung nhân dĩ văn
車坦捁𪡔吿包,xe đất kéo ra kéo vào
襊踈䕯𨢇𬋩情控,túi thơ bầu rượu quản xênh xang
𧡊囂囂󰊄時咍姉𧗱,Thấy hiu hiu gió thì hay chị về
吝𦖑更㐌󰜋分𪔠𠀧,Lần nghe canh đã một phần trống ba
𠵘𠲶唭𤁕仍蹎茹𢀭,mủm mỉm cười lạt những chân nhà giàu
預𠇮𠓨准石盘𦣰孤,dựa mình vào chốn thạch bàn nằm co
渚泥荼㙁渚泥󱲇棦,chớ nề dưa muối chớ nề nem chanh
於此爲尤顯彼其得水之徵𡸈可以讖緯觀之哉,ư thử vi vưu hiển bỉ kì đắc thuỷ chi trưng khởi khả dĩ sấm vĩ quan chi tai
𡗶冬𣇜霜潭雪渗,trời đông buổi sương dầm tuyết thấm
國語各諳其俗與密手食鼻飲,quốc ngữ các am kì tục dữ Mật thủ thực tị ẩm
喜鵲占客咍朝信明𧿆卒塔髙畧茹,hỷ thước chim khách hay chào tin mừng nhảy nhót thấp cao trước nhà
十三日除内外大小官員黎豸等一百五十六人,Thập tam nhật trừ nội ngoại đại tiểu quan viên Lê Trãi đẳng nhất bách ngũ thập lục nhân
以前年壬午例有鄕試因國乱未有開科乃詔山南山西海陽京北四政各士人共就嘉林春杜洲應試一云珥河中洲以丁貞黄琮,Dĩ tiền niên Nhâm Ngọ lệ hữu Hương thí nhân quốc loạn vị hữu khai khoa nãi chiếu Sơn Nam Sơn Tây Hải Dương Kinh Bắc tứ chính các sĩ nhân cộng tựu Gia Lâm Xuân Đỗ châu ứng thí Nhất vân Nhị Hà trung châu dĩ Đinh Trinh Hoàng Tông
零陵忍典長沙兵𡆫,linh lăng nhẫn đến trường sa binh vầy
曲牢漂蔭陽和,Khúc SAO đầm ấm dương hoà
二十三日遣使如明正使審刑院范瑜副使翰林院直𭓇士阮伯驥禮部員外郎朱車賀立皇太子,Nhị thập tam nhật khiển sứ như Minh Chánh sứ thẩm hình viện Phạm Du phó sứ Hàn lâm viện trực học sĩ Nguyễn Bá Kí Lễ bộ viên ngoại lang Chu Xa hạ lập Hoàng thái tử
𢭾蔑𪖫𥏌特𠄼𤞼𡮈,buông một mũi tên được năm lợn nhỏ
𡅳払棋鉑辰除𨢇茶𤳇𡛔醝𫑺默𢚸,khuyên chàng cờ bạc thì chừa rượu chè trai gái say sưa mặc lòng
宋德位墜象幾爲莫兵所󰱐,Tống Đức Vị truỵ tượng cơ vi Mạc binh sở hoạch
法功照案論𠓨,Phép công chiếu án luận vào
𥉪虖,háy hó
蹅盎𩄲掩布檜𡎢邊𤂬閣芹鉤,đạp áng mây ôm bó củi ngồi bên suối gác cần câu
𫢩漢𫴋白城㨂吏,nay hán xuống bạch thành đóng lại
歆浪𮎦暫𡎢底,Hâm rằng Anh tạm ngồi đây
姻縁埃呵女料,nhân duyên ai há nỡ liều
泣蒙撩印辞官,Rắp mong treo ấn từ quan
𠫾𨂗𨂗,đi co co
咍兜地獄於沔人間,Hay đâu địa ngục ở miền nhân gian
至是作穆清殿堂東來室曰彰德堂以昭,chí thị tác mục thanh điện đường đông lai thất viết chương đức đường dĩ chiêu
尋尼𢭗𢭸朱戈𣎃㝵,tìm nơi nương tựa cho qua tháng ngày
信碎𢧚过𦖑𠳒,Tin tôi nên quá nghe lời
𨖅西方陛玉𨅸𨔈,sang tây phương bệ ngọc đứng chơi
𩆪𩂟淡吉頽核,Mịt mù dặm cát đồi cây
𩙌󰣑只𠲖坊𢯧𦲿𩅹朝𨻫𢜝屡蝔𫅷,gió sớm chỉ e phường xỏ lá mưa chiều luống sợ lũ dơi già
二月甲辰朔靖國大王國康庶子上位彰憲侯鍵及僚属黎崱土力切等挈家降元,Nhị nguyệt Giáp Thìn sóc Tịnh Quốc đại vương Quốc Khang thứ tử Thượng vị Chương Hiến hầu Kiện cập liêu thuộc Lê trắc thổ lực thiết đẳng khiết gia hàng Nguyên
賊蓬峩羅𤠚𠻇𡂡哏蒸边方南,giặc bồng nga là chó dại sủa cắn chưng bên phương nam
廬公𦖑呐光藏,lư công nghe nói hoang tàng
曰先帝晏駕後予不可見僧面對僧語惟齋粥苦行以報如天大德奚以衣鉢為哉住山十年而崩,viết tiên đế yến giá hậu dư bất khả kiến tăng diện đối tăng ngữ duy trai chúc khổ hành dĩ báo như thiên đại đức hề dĩ y bát vi tai trú sơn thập niên nhi băng
木鞴󰑼彼窖世鄧用,mộc bị là bễ khéo thay đặng dùng
先是存澤任御史󰉟勘訟逾期罷職至是復用之,tiên thị tồn trạch nhiệm ngự sử đài khám tụng du kì bãi chức chí thị phục dụng chi
沒𨉟𡓮倂每𠱀㭳橔肝𫆧塢𧙜𩈘睸,một mình ngồi tính mọi bề héo hon gan ruột ủ ê mặt mày
猫荒吏﨤㹥荒,mèo hoang lại gặp chó hoang
侯蒙湼玉沉珠楼高庒𬋩汫溇庒辞,hầu mong nát ngọc trầm châu lầu cao chẳng quản giếng sâu chẳng từ
夏四月立弟恭宣大王曔為皇太子,hạ tứ nguyệt lập đệ cung tuyên đại vương kính vi hoàng thái tử
大司徒黎察等曰軍民出力役供賦税彼鰥寡者於國何賴且先帝時未嘗輕减諸人卿默無言而今既定例言之不置何也,Đại tư đồ Lê Sát đẳng viết Quân dân xuất lực dịch cung phú thuế bỉ quan quả giả ư quốc hà lại thả tiên đế thời vị thường khinh giảm chư nhân khanh mặc vô ngôn nhi kim ký định lệ ngôn chi bất trí hà dã
󱯲東立立𩙌󱚯迻,sấm đông rập rập gió nồm đưa
十一月詔威明侯日光知乂安州,thập nhất nguyệt chiếu uy minh hầu nhật quang tri nghệ an châu
昆馭𠿃顛色鐄,con ngựa môi đen sắc vàng
𠚢威雄虎㗂胞󰤈,ra uy hùng hổ tiếng bào hao
范氏堯以此益深怨望罪極已著因從,phạm thị nghiêu dĩ thử ích thâm oán vọng tội cực dĩ trứ nhân tòng
藝業扲𢬣於買甘,nghề nghiệp cầm tay ở mới cam
󰟁緣󰑼分紅顔㐌停,vô duyên là phận hồng nhan đã đành
昭仁皇后以婢妾得寵生帝而早殁,chiêu nhân hoàng hậu dĩ tì thiếp đắc sủng sinh đế nhi tảo một
十五日帝即位于東京大赦改元順天建國號大越,Thập ngũ nhật đế tức vị vu Đông Kinh đại xá cải nguyên Thuận Thiên kiến quốc hiệu Đại Việt
𨷑瞻臺鏡𣻆𣳔渃,mở xem đài kính tuôn dòng nước
癸酉六年宋明道二年,quý dậu lục niên tống minh đạo nhị niên
一日登扶擁社寶,nhất nhật đăng phù ủng xã bảo
養生堆女𩯀絲渚填,Dưỡng sinh đôi nợ tóc tơ chưa đền
能,năng
矯欺𩆐𩄰不期,kẻo khi sấm sét bất kỳ
𠫾󰦓翁舘奔波蹺󰠃,đi đâu ông quán bôn ba theo cùng
埃𪟽󰜋丿散情𦧘昌,Ai ngờ một phút tan tành thịt xương
𡄎决占包課初𧡊𤤰睿帝麻𧗱後宮,gẫm quyết chiêm bao thuở xưa thấy vua duệ đế mơ về hậu cung
朋拯𢷀𪮏法意体㴷麻拯𢵼丕,bằng chẳng rũ tay phép ấy thấy đắm mà chẳng vớt vậy
蒌󰅹蝼意,rau nào sâu ấy
民乎,dân hồ
金板成,kim bản thành
唉󰝡𦀊𧺀纀蹎娘𧗱,Hãy đem dây thắm buộc đen nàng về
意聞之乃奮身𭁈諸将令曰今日遇此大敵若不戦則何日以興復黎朝乎,Ý văn chi nãi phấn thân dữ chư tướng lệnh viết Kim nhật ngộ thử đại địch nhược bất chiến tắc hà nhật dĩ hưng phục Lê triều hồ
丙子九年明洪武二十九年春正月詔沙汰僧道年未及五十以上者勒還本俗又俗有通經教者授堂頭首知宫知觀知寺餘為修人侍者,bính tí cửu niên minh hồng vũ nhị thập cửu niên xuân chính nguyệt chiếu sa thải tăng đạo niên vị cập ngũ thập dĩ thượng giả lặc hoàn bản tục hựu tục hữu thông kinh giáo giả thụ đường đầu thủ tri cung tri quán tri tự dư vi tu nhân thị giả
時安和侯阮弘裕屯兵在菩提聞惟㦃弑逆遂𭛁憤󰁮兵渡河燒京城庯舍與其家属子第欲圖報效遂斬武如蘇於京城門外,thời an hoà hầu nguyễn hoằng dụ đồn binh tại bồ đề văn duy sản thí nghịch toại phát phẫn cử binh độ hà thiêu kinh thành phố xá dữ kì gia thuộc tử đệ dục đồ báo hiệu toại trảm vũ như tô ư kinh thành môn ngoại
八月十五日立洪德十八年丁未科進士題名碑,bát nguyệt thập ngũ nhật lập hồng đức thập bát niên đinh mùi khoa tiến sĩ đề danh bi
払䀡書唒添煩,chàng xem thư dẫu thêm phiền
十一月詔諸年七十以上八十以下十歲以上十五歲以下及身有弱疾以至皇家大功期親以上犯罪者許贖犯十惡者不在,thập nhất nguyệt chiếu chư niên thất thập dĩ thượng bát thập dĩ hạ thập tuế dĩ thượng thập ngũ tuế dĩ hạ cập thân hữu nhược tật dĩ chí hoàng gia đại công kì thân dĩ thượng phạm tội giả hứa thục phạm thập ác giả bất tại
𣌋𣆐埃几别𦋦㐌悁爫𨻫貝𫅷闭𥹰,sớm trưa ai kẻ biết ra đã quen làm nũng với già bấy lâu
𪧚情感景𪧚緣彼旁,chữ tình cám cảnh chữ duyên bẽ bàng
然性仁愛士卒有疾病者親臨撫養士卒亦以此懷其德而畏其威,nhiên tính nhân ái sĩ tốt hữu tật bệnh giả thân lâm phủ dưỡng sĩ tốt diệc dĩ thử hoài kì đức nhi uý kì uy
𣘃外𡊱買鮮牟,cây ngoài chậu mới tươi màu
矯𫢩𣈕吏累旦身,kẻo nay mai lại lụy đến thân
本紀云初范子儀常欲立弘王正中爲莫嗣而莫諸宗王大臣謀立福原正中不得立乃與子儀作乱入寇于明明人多被其害至此明青于莫曰藩臣無禮容縱刼人侵掠大國可興兵致討以免邊釁時明欲起兵來莫氏大恐密使小卒拎獲之斬首使人送于明至其地常爲瘟災人畜病瘴因此明人還之太師諒國公鄭檢使莫降将黎伯驪與武文密等進迫京師,Bản kỷ vân Sơ Phạm Tử Nghi thường dục lập Hoằng Vương Chính Trung vi Mạc tự nhi Mạc chư tông vương đại thần mưu lập Phúc Nguyên Chính Trung bất đắc lập nãi dữ Tử Nghi tác loạn nhập khấu vu Minh Minh nhân đa bị kì hại Chí thử Minh Thanh vu mạc viết Phiên thần vô lễ dung túng kiếp nhân xâm lược đại quốc khả hưng binh trí thảo dĩ miễn biên hấn Thời Minh dục khởi binh lai Mạc thị đại khủng mật sử tiểu tốt linh hoạch chi trảm thủ sử nhân tống vu Minh Chí kì địa thường vi ôn tai nhân súc bệnh chướng nhân thử Minh nhân hoàn chi Thái sư Lượng quốc công Trịnh Kiểm sử Mạc hàng tướng Lê Bá Li dữ Võ Văn Mật đẳng tiến bách kinh sư
訕觥外𫔳儉之燕鶧,sán quanh ngoài cửa kém gì yến anh
黄嵩涓態󰝂箴外呻𠯦𠰘𥪝心儼𢚸,hoàng tung quen thói đâm châm ngoài thơn thớt miệng trong tâm ngẩm lòng
傷殘骨肉沉溺臣僚,thương tàn cốt nhục trầm nịch thần liêu
莫賜爵水郡公,mạc tứ tước thuỷ quận công
聖宗嘗製生祠碑文以擬尚父,Thánh Tông thường chế sinh từ bi văn dĩ nghĩ Thượng phụ
計奴六噐陵陵在㝵,kể no lục khí lâng lâng tại người
󰑼紙勝帶𫃚扲宁𦝄,là giấy thắng dải buộc cầm giữa lưng
𩈘睸卒𦘱𦛲高󱦩崙𬦃熶𬑉𬁖󱙼𤊢,mặt mày tốt vóc dạc cao môi son đỏ chói mắt sao sáng ngời
市,thị
自是以爲常式,tự thị dĩ vi thường thức
元至元十三年二月遣陶世光徃龍州以買藥探元人情状,nguyên chí nguyên thập tam niên nhị nguyệt khiến đào thế quang vãng long châu dĩ mãi dược thám nguyên nhân tình trạng
至於未踰年而改元則不容不議,chí ư vị du niên nhi cải nguyên tắc bất dung bất nghị
𤚢󱨖𫥨媄𡥵𬌥𥙩䏧𢫕𪔠𥙩頭蜍𤤰,nghé ngọ ra mẹ con trâu lấy da bưng trống đấy đầu thờ vua
納和辨󰒂𢮪唐喃哪,nối hoà biện nghĩa dọn đường nôm na
添奥漚昆洌,thêm áo âu con rét
䜹浪萡分曲尼,Thưa rằng Bạc phận khúc này
節制鄭松觧其縛待以賓禮宣諭慰勞語及前王豢養恩義不忍加害,tiết chế trịnh tùng giải kì phược đãi dĩ tân lễ tuyên dụ uý lạo ngữ cập tiền vương hoạn dưỡng ân nghĩa bất nhẫn gia hại
𦊚馭駟默矛麻𪠞𫁞𫁞,bốn ngựa tứ mặc mâu ma đi rập rập
冬十月置臣武右衛,đông thập nguyệt trí thần vũ hữu vệ
復兵猝起斬千户姓蒋者及軍士三百餘人,Phục binh thốt khởi trảm Thiên hộ tính Tưởng giả cập quân sĩ tam bách dư nhân
為兒時逰學六祖寺僧萬行見而噐之曰此,vi nhi thời du học lục tổ tự tăng vạn hạnh kiến nhi khí chi viết thử
提及,đề cập
改應天府為南京乙卯六年宋大中祥符八年,cải ứng thiên phủ vi nam kinh ất mão lục niên tống đại trung tường phù bát niên
𢚸群鄭固趣煙霞,lòng còn trạnh có thú yên hà
㐌朱𥙩𡦂紅顔,Đã cho lấy chữ hồng nhan
󰖛花押𬆅𫴋船,kiệu hoa áp thẳng xuống thuyền
愁󰠱少陵邊㐌泊興饒北海󱋓諸空,sầu nặng thiếu lăng biên đã bạc hứng nhiều bắc hải chén chưa không
况陛下春秋方富古今治道未悉周知,huống bệ hạ xuân thu phương phú cổ kim trị đạo vị tất chu tri
箕埃打𤒘制𣈘,kìa ai đánh đuốc chơi đêm
𫽄歷拱体𡥵𠊛上京,chẳng lịch cũng thể con người thượng kinh
冬十月初一日有彗星白色見于西方十日始滅,Đông thập nguyệt sơ nhất nhật hữu Tuệ tinh bạch sắc hiện vu Tây phương thập nhật thuỷ diệt
二十七日旨揮訓尔大臣文武百官以務農桑整軍五修治戰噐船艘,nhị thập thất nhật chỉ huy huấn nhĩ đại thần văn vũ bách quan dĩ vụ nông tang chỉnh quân ngũ tu trị chiến khí thuyền sưu
𬁜󱙃𣎃󱙃空湄時𡥵半奇𦓿耚𡥵咹,mồng chín tháng chín không mưa thì con bán cả cày bừa con ăn
九月二十日令将士護送大行皇帝梓宫㱕山陵,cửu nguyệt nhị thập nhật lệnh tướng sĩ hộ tống đại hành hoàng đế tử cung quy sơn lăng
史臣吳士連曰帝王之興未有不本於天者也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Đế vương chi hưng vị hữu bất bản ư thiên giả dã
阮有僚范文快等整飭兵象船艘噐械日夜列屯江岸以防䦕内諸将突擊,Nguyễn Hữu Liêu Phạm Văn Khoái đẳng chỉnh sức binh tượng thuyền sưu khí giới nhật dạ liệt đồn giang ngạn dĩ phòng quan nội chư tướng đột kích
等役将至大集軍期上番先行督責令戒,đẳng dịch tương chí đại tập quân kì thượng phiên tiên hành đốc trách lệnh giới
紙影,giấy ảnh
武時平尙文,võ thời bình thượng văn
吏部參照前後繁簡各考如例具奏施行,Lại bộ tham chiếu tiền hậu phồn giản các khảo như lệ cụ tấu thi hành
撝𠃩㨋𨑮,vay chín giả mười
二月帝粮絶不舉火遇賊退軍乃築堡于藍山,nhị nguyệt đế lương tuyệt bất cử hoả ngộ tặc thoái quân nãi trúc bảo vu lam sơn
𧡊簪催吏𢢆󰠃丐簪,thấy trâm thôi lại thẹn cùng cái trâm
𢆥丙戌軍矛麻哿𧽈折害󰝂打𠄩󰁰餘𰿘,năm bính tuất quân mâu ma cả dấy giết hại đâm đánh hai mươi dư muôn
其法農隙時府縣官即照如田土簿及奉給田土四至界近拘集老大社村長公同指引官田及世業田土築界碣以為一定求遠之法,kì pháp nông khích thời phủ huyện quan tức chiếu như điền thổ bạ cập phụng cấp điền thổ tứ chí giới cận câu tập lão đại xã thôn trưởng công đồng chỉ dẫn quan điền cập thế nghiệp điền thổ trúc giới kiệt dĩ vi nhất định cầu viễn chi pháp
共軍侍女𠬠排調卢,cùng quân thị nữ một bầy đều lo
紫烏黄󱖮色間,tử ô vàng bông sắc gian
鳧鸏結,phù mòng két
𰿘紅𠦳紫噌呯迍埃,muôn hồng ngàn tía tưng bừng đón ai
媒浪埃拱如埃,mụ rằng ai cũng như ai
幔𡗶詔坦塘長劳刀,màn trời chiếu đất đường trường lao đao
今將,Kim tương
一日朝󰰾幸城外見一男子從學于城之南門形貌酷似所夢人,nhất nhật triều bãi hạnh thành ngoại kiến nhất nam tử tòng học vu thành chi nam môn hình mạo khốc tự sở mộng nhân
至是遣子入朝求為内附,chí thị khiển tử nhập triều cầu vi nội phụ
浪空時拱𪡔𠳒浪空,Rằng không thì cũng LA TRỜI rằng không
於是令諸大臣及文武百官安排旗幟整飭兵象准僃候奉迎聖駕,ư thị lệnh chư đại thần cập văn vũ bách quan an bài kì xí chỉnh sức binh tượng chuẩn bị hậu phụng nghênh thánh giá
𤤰𦖑援呐如𠱋𠸦浪夷狄埃𨋤堵𠳒,vua nghe viện nói như ru khen rằng di địch ai so đủ lời
招𠳒𪢖𡁾綿蛮𫽻寅,gieo lời ỏn thót mơn man gỡ dần
在位十五年,Tại vị thập ngũ niên
十口有𩅗氣則空而下,thập khẩu hữu vụ khí tắc không nhi hạ
辛未七年宋元祐六年,Tân Mùi thất niên Tống Nguyên Hựu lục niên
仙浪鴻鵠高𬲊,tiên rằng hồng hộc cao bay
功名𠄩𡨸𡗶朱寅寅,công danh hai chữ trời cho dần dần
且且眞眞𠃣吏𥈶,thả thả chăn chăn ít lại nom
尔󰅹𠄩𪧚恩情𫽄傷,nhẽ nào hai chữ ân tình chẳng thương
𦖑喑所㗂𩆐於蒸边南𡶀南山,nghe ầm thửa tiếng sấm ở chưng bên nam núi nam sơn
𣌋𣅘篤蔑𢚸恒,sớm khuya dốc một lòng hằng
𡗶坦生𫥨𥒥没𱖛,Trời đất sinh ra đá một chòm
𠤆𧡊㳥奇麻野𢬣𢴿,chớ thấy sóng cả mà rã tay chèo
𣋚󰞴仉待𠊛矇,hôm khuya kẻ đợi người mong
命囚於江口坊日禮召吾郎入幕詐之曰我有金甕藏於宫中爾當徃取,mệnh tù ư giang khẩu phường nhật lễ triệu ngô lang nhập mạc trá chi viết ngã hữu kim úng tàng ư cung trung nhĩ đương vãng thủ
蚤蕯渃𠓨眉𧼋塘謨,tau tát nước vào mi chạy đàng mô
催催吀哠姑自帝朝待辰碎拱報岧,thôi thôi xin cáo cô từ đấy chào đãi thì tôi cũng váo đèo
太宗制峯有五當哀而樂而孝道以𧇊,Thái Tông chế phong hữu ngũ đương ai nhi lạc nhi hiếu đạo dĩ khuy
智等入城固守,trí đẳng nhập thành cố thủ
及捕獲英武乃受太后之金而不用阮楊之言後竟爲其所殺累及數十人所謂養虎遺患也,Cập bổ hoạch Anh Vũ nãi thụ thái hậu chi kim nhi bất dụng Nguyễn Dương chi ngôn hậu cánh vị kì sở sát luỵ cập số thập nhân sở vị dưỡng hổ di hoạn dã
麻𢚸㐌聀仍𣈜󰜋𠄩,Mà lòng đã chắc những ngày một hai
㛪払鬼恠精魔,Vợ chàng quỷ quái tinh ma
𣈙𠳐面献伶伶,Rày vâng diện hiến rành rành
客隊長劉伯恭為四厢指揮使,khách đội trưởng Lưu Bá Cung vi Tứ sương chỉ huy sứ
秘爲人温良純雅舉州愛之未幾卒,Bí vi nhân ôn lương thuần nhã cử châu ái chi vị cơ tốt
曰父沗稱孝皇宜以此稱官家,viết Phụ thiểm xưng Hiếu Hoàng nghi dĩ thử xưng quan gia
調󰝡饒𧼋𠓨棱𨑗𡽫,ðều đem nhau chạy vào rừng lên non
習耀𦲿𫗄梗𪀄,dập dìu lá gió cành chim
又呈阮助阮言黎師路凣六人,Hựu trình Nguyễn Trợ Nguyễn Ngôn Lê Sư Lộ phàm lục nhân
二十日帝使人造浮橋于安列江下流過金盃,Nhị thập nhật Đế sử nhân tạo phù kiều vu An Liệt giang hạ lưu quá Kim Bôi
杙杈󰑼差魯固払,dặc xoa là xay lúa có giằng
徽閉城門自守,Huy bế thành môn tự thủ
𧵑𠬠銅功𠬠𥘀,của một đồng công một nén
春以欽聖公主嫁渭龍州牧何彛慶,xuân dĩ khâm thánh công chúa giá vị long châu mục hà di khánh
捁旗壘發銃城,kéo cờ lũy phát súng thành
於恒外朗婁𣈜庄咹,ở hằng ngồi lặng lâu ngày chẳng ăn
護府後訛爲東湖今東湖津犯土神染病歸,hộ phủ hậu ngoa vi đông hồ kim đông hồ tân phạm thổ thần nhiễm bệnh quy
地裂七丈未祥其處畜産魚虫多死,địa liệt thất trượng vị tường kì xứ súc sản ngư trùng đa tử
棋箔奴㐌怪英襖裙半歇󰜋萌𫽄群𣇜𩙌霜搥𠓨埬𦲹許蒙𦋦朱󱰶奴雷,cờ bạc nó đã quay anh áo quần bán hết một manh chẳng còn buổi gió sương chui vào đống rạ hở mông ra cho quạ nó lôi
至靈揾昂澄凍舍,chí linh vẫn ngang chừng đông xá
吏部頒恩命,lại bộ ban ân mệnh
登𢬣𡏧柳拉花哉排,đang tay vùi liễu giập hoa tơi bời
光賁於嘉靖二十七年奉使爲明人所留十八年至是回,Quang Bí ư Gia Tĩnh nhị thập thất niên phụng sứ vi Minh nhân sở lưu thập bát niên chí thị hồi
守范廷光等二十人,Thủ Phạm Đình Quang đẳng nhị thập nhân
仍󰑼𠴼󱲗㖔哰,những là náo nức xôn xao
等率軍士詣越城門外大呼曰英武出入禁庭恣行凶穢惡聲聞外罪莫大焉,đẳng suất quân sĩ nghệ việt thành môn ngoại đại hô viết Anh Vũ xuất nhập cấm đình tứ hành hung uế ố thanh văn ngoại tội mạc đại yên
雖然王之號爲,Tuy nhiên Vương chi hiệu vi
慶乃令馮佐周等宋之,Khánh nãi lệnh Phùng Tá Chu đẳng tống chi
逮我皇父誕膺駿命嗣守鴻圖,Đãi Ngã Hoàng phụ đản ưng tuấn mệnh tự thủ hồng đồ
襊英固忍朱娘㧅𢬣,túi anh có nhẫn cho nàng đeo tay
文𭓇得柄用自此始,văn học đắc bính dụng tự thử thuỷ
冬十月賜范應夢錢使自閹入侍,đông thập nguyệt tứ phạm ứng mộng tiền sử tự yêm nhập thị
日禮僣位縱酒淫逸日事宴遊好為雜技之戲欲復姓楊宗室百官皆失望,nhật lễ tiếm vị tung tửu dâm dật nhật sự yến du hiếu vi tạp kĩ chi hí dục phục tính dương tông thất bá quan giai thất vọng
戊午三年宋元豊元年,Mậu Ngọ tam niên Tống Nguyên Phong nguyên niên
寳噐入献于漢以自媚多從仁乃相從之人也行至長安虜賣以為僮僕自取一時之利無顧趙氏社稷為萬世計慮之意,bảo khí nhập hiến vu Hán dĩ tự mị đa tòng nhân nãi tương tòng chi nhân dã hành chí Trường An lỗ mại dĩ vi đồng bộc tự thú nhất thời chi lợi vô cố Triệu thị xã tắc vi vạn thế kế lự chi ý
人杜釋所弑而崩壽帝才明過人勇畧盖世掃盡群䧺統繼趙武然失於預防不保其終惜夫,nhân đỗ thích sở thí nhi băng thọ đế tài minh quá nhân dũng lược cái thế tảo tận quần hùng thống kế triệu vũ nhiên thất ư dự phòng bất bảo kì chung tích phù
特𠳒媒買𦋦𠫾,Được lời mụ mới ra đi
遣扱𢂎𪠞露旦宫卞哿湄浸,khiến gấp dù đi lộ đến cung bèn cả mưa dầm
默悲󰝺料󰥎牢,mặc bay toan liệu làm sao
󱙼𣈜婆靈妃𥙩纀香羅紫繪󰁰紇明珠,sáng ngày bà linh phi lấy vóc hương là tía gói mươi hạt minh châu
𡞕𫯳挸𫾗朱伶,vợ chồng kén chọn cho rành
岌󰁇𫗄𠺙襖袍,ngập ngừng gió thổi áo bào
聯省,liên tỉnh
󰘇行奔半朱枚,Cửa hàng buôn bán cho may
春造紫宸殿,Xuân tạo Tử Thần điện
賖匕𣃣𠬠淡塘,xa xa vừa một dặm đường
蹅盎𩄲掩布檜,đạp áng mây ôm bó củi
浽茹䘮𩯀浽命賒吹,Nỗi nhà tang tóc nỗi mình xa xôi
迻払𢚸弋又𢞂,đưa chàng lòng dằng dặc buồn
𭉩󱋒車駕典沔林山,vội vàng xa giá đến miền lâm sơn
云仙仍待𬂙,vân tiên những đợi trông
課這退覃蔭吏庫台風月𧵑茄些,thuở giá lui đầm ấm lại kho đầy phong nguyệt của nhà ta
𫅜𭁈𬮙𠁀㗂底廊,lành dữ muôn đời tiếng để làng
暫擬󰡎𣘃丹楓,tạm nghỉ dưới cây đan phượng
󰝡情琹瑟対𦋦琹掑,Đem tình cầm sắt đổi ra cầm cờ
道𡗶报復㐱稽,đạo trời báo phục chỉn ghê
悲除事㐌萬全默𢚸𢪀𥙩悶吀皮󰅹,bây giờ sự đã vạn toàn mặc lòng nghĩ lấy muốn xin bề nào
乞嘵座蓮怒𦲼麻,ngất nghểu toà sen nọ đó mà
官軍設伏佯走明人追趕伏兵奪擊大破之,quan quân thiết phục dương tẩu minh nhân truy cản phục binh đoạt kích đại phá chi
盎菊蘭扦捤豆󰏲,áng cúc lan xen vãi đậu kê
書回,thư hồi
春嘉林郡献眸三足龜,xuân gia lâm quận hiến mâu tam túc quy
𠳨𠸛󰑼落鴈臺,hỏi tên là lạc nhạn đài
󰋇𠳒󱋔𪡇比犀㤕為香共塢𠲖坤寒,mấy lời năn nỉ tỉ tê xót vì hương cũng ủ ê khôn hàn
十二日篆等以兵三千進逼東䦕城,thập nhị nhật triện đẳng dĩ binh tam thiên tiến bức đông quan thành
各守封域莫䏻相攝,các thủ phong vực mạc năng tương nhiếp
辰払撘掂𤾓塘𠫾朱,thì chàng đắp điếm trăm đường đi cho
𧊉󱗠紙󱡆蜆散𠎪侯,bướm bay giấy lọng kiến tan lũ hầu
預幔補舍𩯀𨱽𡓮卢,dựa màn bỏ xả tóc dài ngồi lo
人才則公卿皆出其門髙尚風節則天子不得而臣,nhân tài tắc công khanh giai xuất kì môn cao thượng phong tiết tắc thiên tử bất đắc nhi thần
𦲿𦰤𦲿𦮷𩂏身拒飭朝廷誇飭蛮夷,lá lau lá bối che thân cự sức triều đình khoe sức man di
󰏙朱𤑟󰘚別碎報詧,xem cho rõ mặt biết tôi báo thù
拱饒根紊旦調,cùng nhau căn vặn đến điều
𠬠𢜠𩅘補𡳪𬷤麻娘咹呐慢麻添生,một mừng tóc bỏ đuôi gà mà nàng ăn nói mặn mà thêm xinh
都督僉事頴郡公鄭樑卒于軍贈左都督,đô đốc thiêm sự dĩnh quận công trịnh lương tốt vu quân tặng tả đô đốc
身,thân
𧺃辰鐄𣘈,đỏ thì vàng son
媒群𬖉󰘚娘陀過𢬣,Mụ còn trông mặt nàng đà quá tay
時路府州縣官数有更置不果行,Thời lộ phủ châu huyện quan số hữu canh trí bất quả hành
呐浪𠬠𬌔𢚸誠,nói rằng một tấm lòng thành
以黎珠爲都督同知馮恩義,Dĩ Lê Châu vi Đô đốc đồng tri Phùng Ân Nghĩa
詔入内太傅李公平将官職都及乂安州人討之,chiếu nhập nội thái phó lí công bình tương quan chức đô cập nghệ an châu nhân thảo chi
嗔蜍幅像論𠁀辰催,Xin thờ bức tượng trọn đời thì thôi
等三十六名同進士出身,đẳng tam thập lục danh đồng tiến sĩ xuất thân
仉𢭾𦀾䋥𠊛𢯦梮棹,kẻ buông chăng lưới người lay cọc chèo
領三江路都統府少保王汝舟知天長府路軍民事行遣何德鄰行新安府路太守,lĩnh Tam Giang lộ đô thống phủ Thiếu bảo Vương Nhữ Chu tri Thiên Trường phủ lộ quân dân sự Hành khiển Hà Đức Lân hành Tân Yên phủ lộ thái thú
𢙇身芇別舌催󰑼傷,Hoài thân nào biết thiệt thòi là thương
冬十月帝幸天長府修諸陵寢廟,đông thập nguyệt đế hạnh thiên trường phủ tu chư lăng tẩm miếu
渃花,nước hoa
日長月增䧺唱雌和,nhật trường nguyệt tăng hùng xướng thư hoạ
𣷭溇麻浽𢧚𡑱如空,bể sâu mà nổi nên cồn như không
芇冲辰運添愁,nào trong thì vận thêm sầu
季犛心動而起衛士擁下樓,quý li tâm động nhi khởi vệ sĩ ủng hạ lầu
打󱚢細隘童䦕,đánh vào tới ải đồng quan
初伯遠鞠訟常訊及御史中丞何栗,sơ bá viễn cúc tụng thường tấn cập ngự sử trung thừa hà lật
及延寧年間宜民僣位改葑帝為嘉王仍建邸右内殿以居之,Cập Diên Ninh niên gian Nghi Dân tiếm vị cải phong đế vi Gia Vương nhưng kiến để hữu nội điện dĩ cư chi
丐調薄命固除埃󰠳,Cái điều bạc mệnh có chừa ai đâu
夜臺群別仕填來生,Dạ đài còn biết sẽ đền lai sinh
孤子昆戊塊吒,cô tử con mồ côi cha
膀胱俸俸哿世,bàng quang bong bóng cả thay
宋差仁宝奴和󰝡兵,tống sai nhân bảo nó hoà đem binh
𤽗忠遇𬦶典𨎠齊浪,ngươi trung ngộ rảo đến trước tè rằng
杜為人清介不群倜儻有大志,Đỗ vi nhân thanh giới bất quần thích thảng hữu đại chí
雲仙欺𧘇咳䧺,vân tiên khi ấy hãi hùng
趿眞沛𥒥,vấp chơn phải đá
莫不為之保請而賢人才子耻𭁈同列,mạc bất vi chi bảo thỉnh nhi hiền nhân tài tử sỉ dữ đồng liệt
埃𪟽陸遜智欣雲長,ai ngờ lục tốn trí hơn vân trường
焒命𨔍𨤔巾帶,Rỡ mình lạ vẻ cân đai
鶯呐幽於,oanh nói u ơ
九真刺史夏方招降者而撫諭之,cửu chân thứ sử hạ phương chiêu hàng giả nhi phủ dụ chi
𡓮齋皮󰘚如󱗹𦧘𬌥,ngồi chai bì mặt như sề thịt trâu
糁𢚸掩掩𡨸鴈封,tấm lòng ỉm ỉm giữ nhạn phong
以范質爲大理寺卿,dĩ phạm chất vi đại lí tự khanh
表払𠰺󱎣朱㩳󰮏𢆥,biểu chàng dạy trẻ cho sòng sáu năm
裙胡襖竟固欺陳𦚭,quần hồ áo cánh có khi trần truồng
孤兒寡婦坤扲江山,cô nhi quả phụ khôn cầm gang sơn
底民典浽沙𡌢𢫟𡎟,để dân đến nỗi sa hầm sẩy hang
世芇嗔决󰜋排朱衝,Thế nào xin quyết một bài cho xong
諸蛮互相侵擾,chư man hỗ tương xâm nhiễu
鴻龐氏紀,hồng bàng thị kỷ
帝恕拿杖罷回本貫,Đế thứ nã trượng bãi hồi bản quán
僃将称職平常不称聀逐項定爲考課,Bị tương xứng chức bình thường bất xứng chức trục hạng định vi khảo khoá
以右侍郎,Dĩ Hữu thị lang
渃雖󰡫跬石盘,nước tuy thế khỏe thạch bàn
帝懲仁宗遇害𭛁卒築之,Đế trừng Nhân Tông ngộ hại phát tốt trúc chi
㕠𫽄固昆煩𢚸,song chẳng có con phiền lòng
弟郕王祁鈺魚欲切堅金也權總萬機二十日皇太后𬢱立皇長子見濡為皇太子時年二歲仍命郕王為輔,đệ Thành Vương Kì Ngục Ngư dục thiết kiên kim dã Quyền tổng vạn cơ Nhị thập nhật Hoàng thái hậu nghị lập hoàng trưởng tử Kiến Nhu vi Hoàng thái tử thời niên nhị tuế nhưng mệnh Thành Vương vi phụ
嚴陵㐌𠇍都𢴾𦓿𩄲鈎月袏𧛷袄裘,nghiêm lăng đã mấy đua bơi cày mây câu nguyệt tả tơi áo cầu
些拱固𰿘具車丕,ta cũng có muôn cỗ xe vậy
遣入内司㓂黎察司空黎仁澍入内司馬黎理入内少尉黎國𦥷賫金󰀋立梁郡公元龍爲皇太子,Khiển Nhập nội tư khấu Lê Sát Tư Không Lê Nhân Chú Nhập nội tư mã Lê Lí Nhập nội thiếu uý Lê Quốc Hưng tê kim sách lập Lương quận công Nguyên Long vi hoàng thái tử
払浪𦖑浽琴臺,rằng nghe nổi tiếng cầm đài
賴,trái
海堂蔓蔓梗絲,Hải đường mơn mởn cành tơ
仍委阮文質賫行,nhưng uỷ nguyễn văn chất tê hành
𣘃竹綠𡨧延延固󰖽㝵君子朋割朋鏣朋拙朋埋,cây trúc lục tốt dờn dờn có vẻ người quân tử bằng cắt bằng khứa bằng chuốt bằng mài
吀停𪭟外魯墫碎,xin đừng ngó ngoáy lỗ trôn tôi
當此純陰月季接得陀陽王㱕,Đương thử thuần âm nguyệt quý tiếp đắc Đà Dương Vương quy
九月帝御大羅城南門觀築園丘,cửu nguyệt đế ngự đại la thành nam môn quan trúc viên khâu
初壬辰己亥二科惟以甲乙為名未有三魁之選,Sơ Nhâm Thìn Kỷ Hợi nhị khoa duy dĩ Giáp Ất vi danh vị hữu tam khôi chi tuyển
𤾓𢆥名節共𧗱店尼,trăm năm danh tiết cũng về đêm nay
㐌𢧚国色天香,đã nên quốc sắc thiên hương
謙幾陷罪謙兄擊登聞皷得免,Khiêm kỷ hãm tội Khiêm huynh kích đăng văn cổ đắc miễn
騷人暎喂興詩吟,tao nhân ánh ỏi hứng thơ ngâm
窄狹狹徊,trách hiệp hẹp hòi
真尋朱体󰘚娘𠳨嘆,xin tìm cho thấy mặt nàng hỏi han
銅,đồng
明帝令賫使如故但罷賜宴稍减供饋以示非,minh đế lệnh tê sứ như cố đản bãi tứ yến sảo giảm cúng quỹ dĩ thị phi
十月莫西道将莫玉󱗲領兵徃侵宣光興化各州縣,Thập nguyệt Mạc Tây đạo tướng Mạc Ngọc Liễn lĩnh binh vãng xâm Tuyên Quang Hưng Hoá các châu huyện
吟恨𢚸狼鳩態與吏傷分泊累裙紅,ngẫm giận lòng lang cưu thói dữ lại thương phận bạc lụy quần hồng
𧣳厨𣘃奇直𡗶,góc chùa cây cả trực trời
臣年失十餘願斯須勿死以觀德化如何誠千載一遇之幸也,Thần niên thất thập dư nguyện tư tu vật tử dĩ quan đức hoá như hà thành thiên tải nhất ngộ chi hạnh dã
卞谷胎𦞎生𠄩昆𤳇,bèn cốc thai nghén sinh hai con trai
東閣大學士范維質卒,đông các đại học sĩ phạm duy chất tốt
畧𡑝排鑊油𪞷,trước sân bày vạc dầu ra
飛場,phi trường
負乾坤縱溪壑之參饕倒冠屨之名分恣殺戮則盗弄威柄擅財利則販鬻民田溺刹門則毀其髮㦆逞禽行則淫於女媳僚吏部迎勑命則髙枕不行関吏驛報公文則閉門弗納甚則養無聊之刺客稔不逞之邪謀行間諜而窬覷國中構虚辝而扇惑化外麗開惡黨則掩護而相容韓召土酋則拘留而不遣悅德麟賣國而結為父子忌郎竦委積而戮及妻孥嗚合嘯儔屡抗王官之涖邑象恭方命敢󰏲質子之來朝内,phụ càn khôn túng khê hác chi tham thao đảo quán lũ chi danh phân tư sát lục tắc đạo lộng uy bính thiện tài lợi tắc phán chúc dân điền nịch sát môn tắc huỷ kì phát hô sính cầm hành tắc dâm ư nữ tức liêu lại bộ nghinh sắc mệnh tắc cao chẩm bất hành quan lại dịch báo công văn tắc bế môn phất nạp thậm tắc dưỡng vô liêu chi thích khách nẫm bất sính chi tà mưu hành gian điệp nhi du thứ quốc trung cấu hư từ nhi phiến hoặc hoá ngoại lệ khai ố đảng tắc yểm hộ nhi tương dung hàn triệu thổ tù tắc câu lưu nhi bất khiển duyệt đức lân mại quốc nhi kết vi phụ tử kị Lang Tủng uỷ tích nhi lục cập thê nô ô hợp khiếu trù lũ kháng vương quan chi lị ấp tượng cung phương mệnh cảm kê chất tử chi lai triều nội
并作九重󰱑殿前掘為池通蘇瀝江引水泛天光舟以縱觀遊,Tính tác Cửu Trùng đài điện tiền quật vi trì thông Tô Lịch giang dẫn thuỷ phiếm Thiên Quang chu dĩ túng quan du
時帝謁洞滂福光堂也,thời đế yết động bàng phúc quang đường dã
時憲雷陽福豪人,thời hiến lôi dương phúc hào nhân
󰁮茹奔半州台,Cửa nhà buôn bán Châu Thai
绳京奴𠳨辰疎空之,thằng kinh nó hỏi thì thưa không gì
城中大喜争開門出接,Thành trung đại hỉ tranh khai môn xuất tiếp
德必得位出扵眾人之㱕又當卧朝浮逞暴虐之餘而寬仁素著大之眷求民主民之㱕于有德舍帝將誰適哉觀帝之基命宥密遷都定國仁心愛民至誠感天與夫代叛討乱南北,đức tất đắc vị xuất ư chúng nhân chi quy hựu đương ngoạ triều phù sính bạo ngược chi dư nhi khoan nhân tố trước đại chi quyến cầu dân chủ dân chi quy vu hữu đức xá đế tương thuỳ thích tai quan đế chi cơ mệnh hựu mật thiên đô định quốc nhân tâm ái dân chí thành cảm thiên dữ phu đại phản thảo loạn nam bắc
钱𫧟𫽄𬥓𬥓󰬾𨑮銅,tiền rưỡi chẳng bán bán ba mươi đồng
䀡矑𥊚,xem lờ mờ
唐帝召昌問状昌年踰七十奏事精白,đường đế triệu xương vấn trạng xương niên du thất thập tấu sự tinh bạch
停𧡊𤞻𥄭捽𩭶,đừng thấy hùm ngủ vuốt râu
恩𤤰澮渗㗂𫯳𦹳淶,ơn vua gội tắm tiếng chồng thơm lây
󱙹辱因𡢐特顕荣,trước nhọc nhằn sau được hiển vinh
拱叫𩵜𩻹,cũng kêu cá tràu
如有功勞除千户統制𬋩領中尉等職,như hữu công lao trừ thiên hộ thống chế quản lĩnh trung uý đẳng chức
喠渴尋茶󱌡木苗,giọng khát tìm chèo lọ mốc meo
𨍦油福德媄群滝忍𡋿󰍹葛吏培𦋦,sau dầu phúc đức mẹ còn sông nhẫn lở mòn cát lại bồi ra
芇埃隊局隊𡊨之埃,nào ai đòi cuộc đòi đàn chi ai
今欲寘諸典刑以明國法然以顧命大臣有功於社則特從寬貸可罷職爵,kim dục trí chư điển hình dĩ minh quốc pháp nhiên dĩ cố mệnh đại thần hữu công ư xã tắc đặc tòng khoan thải khả bãi chức tước
睫毛篭眉,tiệp mao lông mi
春二月皇子明仁王生鈌名仁宗同母弟也,xuân nhị nguyệt hoàng tử minh nhân vương sinh khuyết danh nhân tông đồng mẫu đệ dã
疾既彌留召醫官鄒庚王定范世賞等診,tật ký di lưu triệu y quan trâu canh vương định phạm thế thưởng đẳng chẩn
若不委之板正何以洗相沿之故習㢤,nhược bất uỷ chi bản chính hà dĩ tẩy tương duyên chi cố tập tai
𤕔媄養誘腰當,cha mẹ dưỡng dụ yêu đương
𥖩底帝欺󱣙䕯欺也糁𦓡傷,cối để đấy khi đâm bèo khi giã tấm mà thương
𠊛坤埃庒𢪲𫽠边𨉓,người khôn ai chẳng nâng niu bên mình
多恾之𡢻𭢌𢸚𢝙之世事麻矇人情,đa mang chi nợ đèo bòng vui gì thế sự mà mong nhân tình
侯边𠄩𢩵弁紳𦅰斟枕解蠟寅秩炵,hầu bên hai dãy biền thân đệm chăm chắm giải sáp rần rật chong
昆桃卞敲𬰢儈頭,con đào bèn xịu mặt cúi đầu
𥪝󰠮尼㐌停分妾,trong cửa này đã đành phận thiếp
𬂙潙昆渃溟濛,trông vời con nước mênh mông
癸卯四年宋宣和五年,quý mão tứ niên tống tuyên hoà ngũ niên
经尼沃𪜀经因緣,kinh này óc là kinh nhân duyên
侵侵𨀈𦥃姅潙,xăm xăm bước đến nửa vời
兹本年九月下旬越本月上旬每夜五鼓沴星現東南方形如白雲形如白練形如尖梭形如芒刃頭尾尖細視之駭慄,tư bản niên cửu nguyệt hạ tuần việt bản nguyệt thượng tuần mỗi dạ ngũ cổ lệ tinh hiện đông nam phương hình như bạch vân hình như bạch luyện hình như tiêm toa hình như mang nhận đầu vĩ tiêm tế thị chi hãi lật
春閏二月禁天下家臧兵噐,Xuân nhuận nhị nguyệt cấm thiên hạ gia tàng binh khí
鈍𨯸,độn đùi
秋八月十五日夜上皇子暭乘舟泛西湖溺水得之魚粱中,Thu bát nguyệt thập ngũ nhật dạ Thượng hoàng tử hạo thừa chu phiếm Tây Hồ nịch thuỷ đắc chi ngư lương trung
因遷參議到任之日宗魯曰向者大人考下今以同堂而坐,nhân thiên tham nghị đáo nhiệm chi nhật tông lỗ viết hướng giả đại nhân khảo hạ kim dĩ đồng đường nhi toạ
史臣吳士連曰太子是行因國亂而避難也何以縱滛于外擅爵與人哉盖由髙宗逰觀無度紀剛廢󰱧故也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thái tử thị hành nhân quốc loạn nhi tị nạn dã hà dĩ túng dâm vu ngoại thiện tước dữ nhân tai Cái do Cao Tông du quan vô độ kỷ cương phế hoại cố dã
或特迸賴庄女恁咹鳩給󰡲茹礼麻朱昆,hoặc được bánh trái chẳng nỡ nếm ăn cưu cắp về nhà lấy mà cho con
今乃受其女而不問其罪可謂逸矣,kim nãi thụ kì nữ nhi bất vấn kì tội khả vị dật hĩ
提侄外𡑝長砲𤝞撴𢰦𨕭𡋦堛争𪃿,đì đẹt ngoài sân tràng pháo chuột xun xoăn trên vách bức tranh gà
十六日己未月食適風雨晦寘不見,thập lục nhật kỷ mùi nguyệt thực thích phong vũ hối trí bất kiến
及回國具道帝神采清秀,Cập hồi quốc cụ đạo Đế thần thái thanh tú
玉岝字與清池縣大右例社節婦阮氏蒲黄榜旌表門閭許免子孫一人給養,Ngọc trách tự dữ Thanh Trì huyện Đại Hữu Lệ xã tiết phụ Nguyễn Thị Bồ hoàng bảng tinh biểu môn lư hứa miễn tử tôn nhất nhân cấp dưỡng
秦銀𨅸捽𣇞𥹰𨄹觥秩𧡊𠃅𡢐固茹,tần ngần đứng suốt giờ lâu dạo quanh chợt thấy mé sau có nhà
置安撫鎮撫正副二員以治之,trí an phủ trấn phủ chính phó nhị viên dĩ trị chi
縁尼絲月窖分易吹𢚸妾愛恩爲払,duyên này tơ nguyệt khéo phân dễ xui lòng thiếp ái ân vì chàng
𨻫𢆥𢆥直分房空,luống năm năm chực phận phòng không
一二三項各具三月粮以僃侵掠清華,nhất nhị tam hạng các cụ tam nguyệt lương dĩ bị xâm lược Thanh Hoa
水郡走入水棠㨿山峙,Thuỷ quận tẩu nhập Thuỷ Đường cứ sơn trì
眜𥊠𥉮眭󰘚床尙筋,mắt sòng sọc khóe mặt sường sượng gân
情箕意怒盘桓女之,tình kia ý nọ bàn hoàn nữa chi
㲸遏塘仍沐,ướt át đường những móc
羽林衛指揮使黎宗永冒蔭調遷,Vũ lâm vệ chỉ huy sứ Lê Tông Vĩnh mạo ấm điều thiên
懺笙礼物限𣈜,sắm sanh lễ vật hẹn ngày
年少,niên thiếu
賊騎躡後不及,Tặc kị niếp hậu bất cập
敬恭使福王領家小粮食先退入㨿龍州,Kính Cung sử Phúc Vương lĩnh gia tiểu lương thực tiên thoái nhập cứ Long Châu
大越史記續編序,Đại Việt sử kí tục biên tự
刼𠅜𩂏𬑉𩂠𦖻倘𫯰,cướp lời che mắt đậy tai thằng chồng
律𢚸𨠳役枚𣘃,Trót lòng gây việc chông gai
二十八日右相黄廷爱領兵攻破右𨻫斬󰱐偽福郡公傳首詣京師,nhị thập bát nhật hữu tướng hoàng đình ái lĩnh binh công phá hữu lũng trảm hoạch nguỵ phúc quận công truyền thủ nghệ kinh sư
󱏹照抛抛船翥月襖𥯒惧惧客𡎦鈎,buồm chiếu phau phau thuyền chở nguyệt áo tơi khù khụ khách ngồi câu
有司曰蒲政世世以父傳子曰父道,Hữu ti viết Bồ Chính thế thế dĩ phụ truyền tử viết phụ đạo
哃哃浽𢠣󰝡恩爫讎,đùng đùng nổi giận đem ân làm thù
事君上不可以私害公事𭛁之時悔之何及,sự quân thượng bất khả dĩ tư hại công sự phát chi thời hối chi hà cập
𫽄󰠳󱢴𫼰羅𫽄沛德媄,chẳng đâu nương nhờ là chẳng phải đức mẹ
春正月修大内諸殿宇二月以誕日爲承天聖節,Xuân chính nguyệt tu Đại Nội chư điện vũ Nhị nguyệt dĩ đản nhật vi Thừa Thiên thánh tiết
𠳙𫅲𢬭踤吏𫥨鳳凰,thay lông đổi lốt lại ra phượng hoàng
別身𧼋𫽄塊𡗶,Biết thân chạy chẳng khỏi trời
德能勝𢼂埃咍,đức năng thắng số ai hay
渃燶矗矗頭𩼁磊,nước nóng sục sục đầu rô lội
緦󰽔,tư lọn
從者曰乘輿在此,tòng giả viết thừa dư tại thử
𡗶高𣷭弄蔑牟包󰑼,trời cao bể rộng một màu bao la
初三日臨哭,Sơ tam nhật lâm khốc
惜台喭𡄎朱𠁀丐妄昆造窖制朗盧,tiếc thay ngán gẫm cho đời cái vòng con tạo khéo chơi lững lờ
𠴍啂󰜏行停棟椅,nhắn nhủ bà hàng đừng gióng giả
𠀲時抯𠰘𠀲時𢯏𪘵,Đứa thì vả miệng đứa thì bẻ răng
舌貞蒂拱吏強極低,THIỆT riêng đấy cũng lại càng cực đây
乘凉亭永朗朋絁,thừa lương đình vắng sáng bằng the
𨕭帳錦透𫨩庄𨤧樣征夫埃𦘧朱𢧚,trên trướng gấm thấu hay chăng nhẽ dạng chinh phu ai vẽ cho nên
莫将自恃兵眾奮力爭先不顧躡後寬追及三疊山險地,mạc tướng tự thị binh chúng phấn lực tranh tiên bất cố niếp hậu khoan truy cập tam điệp sơn hiểm địa
阮廷科密使人徃天下各處承憲府縣至於民間脅娶處女𦯬毒蒼生天下失望,nguyễn đình khoa mật sử nhân vãng thiên hạ các xứ thừa hiến phủ huyện chí ư dân gian hiếp thú xử nữ đồ độc thương sinh thiên hạ thất vọng
仲始揞𥙩𠇮娘媚娘,trọng thuỷ ôm lấy mình nàng mỵ nương
是歳搜各鎮納木船以征哀牢,thị tuế sưu các trấn nạp mộc thuyền dĩ chinh ai lao
相形䀡窒怪奇,tướng hình xem rất quái kỳ
𠯇𦖻娘買𤋵𢚸𥰊高,Rỉ tai nàng mới giải lòng thấp cao
𥪝外𪧚役翁老𫅷󱩈,trong ngoài giữ việc ông lão già hem
是歲蠻人過銅柱至金華步及渭龍州貿易,Thị tuế Man nhân quá đồng trụ chí Kim Hoa bộ cập Vị Long châu mậu dịch
順𣳔渃麻𢫙船𠫾朱衝,thuận dòng nước mà đẩy thuyền đi cho xong
㗂󰡕𠰺坦䏾旌葉塘,tiếng đồng dậy đất bóng tinh rợp đường
停𢚸娘拱仕𠿯𠿯寅,Đành lòng nàng cũng sẽ nguôi nguôi dần
得預,đắc dự
明教授職出於隱逸而不免也歟壬辰四年明永樂十年春正月太原大慈父道阮芮起兵徃返三島山爲明張輔所擒,Minh giáo thụ chức xuất ư ẩn dật nhi bất miễn dã ru Nhâm Thìn tứ niên Minh Vĩnh Lạc thập niên xuân chính nguyệt Thái Nguyên Đại Từ phụ đạo Nguyễn Nhuệ khởi binh vãng phản Tam Đảo sơn vi Minh Trương Phụ sở cầm
蹎𬦡趿󱩕𰪞㨂秩,chân lập cập dép mo đóng chật
外飭四征羣方率服内宅百揆庶績咸熙,ngoại sức tứ chinh quần phương suất phục nội trạch bách quỹ thứ tích hàm hi
誇頭绳秃競𢚸翁師,xoa đầu thằng trọc chạnh lòng ông sư
𥋓𩈘𨖅齊𠲖楚𢠣,ngoảnh mặt sang tề e sở giận
翁𠊙差𪜯𫥨噅碎𥛉翁𠊙碎㐌固𡥵,ông nghè sai lính ra ve tôi lạy ông nghè tôi đã có con
典遣眉摸嗔爫媄昆,đến khiến mày mò xin làm mẹ con
𧋉𣩂𠬖󱭏蒲孤,cóc chết bỏ nhái bồ côi
歲,tuổi
根由自意𠳨𡗶麻傕,Căn do từ ấy hỏi trời mà thôi
十二月詔軍士繕甲治兵約以明年春二月伐占城,thập nhị nguyệt chiếu quân sĩ thiện giáp trị binh ước dĩ minh niên xuân nhị nguyệt phạt chiêm thành
嘗曰丈夫生世當濟大難立大功流方千載何乃屑血爲人役使乎,Thường viết Trượng phu sinh thế đương tế đại nạn lập đại công lưu phương thiên tải hà nãi tiết tiết vi nhân dịch sử hồ
上以事大惟共時命姑且從之,thượng dĩ sự đại duy cộng thời mệnh cô thả tòng chi
蒸襖𤿦羝𡮈羝󰞯寬台世寬台世,chưng áo da dê nhỏ dê lớn khoan thai thay khoan thai thay
𢝙𢚸陳煚卞吟䜹浪,vui lòng trần cảnh bèn ngâm thơ rằng
曲兜漢楚戰塲𦖑𦋦㗂鉄㗂鐄扦饒,khúc đâu hán sở chiến trường nghe ra tiếng sắt tiếng vàng chen nhau
𦎛鵉𢯏姅𦄂銅熾堆,gương loan bẻ nửa dải đồng xé đôi
議爵明字,nghị tước minh tự
歇难󰀎旦难箕,Hết nạn ấy đến nạn kia
伮𥙩空鄧𠇍,nó lấy không đặng mấy
提,đề
丙申梁天監十五年,Bính Thân Lương Thiên Giám thập ngũ niên
甲子七年六月以後肃宗明弘治十七年,Giáp Tí thất niên Lục nguyệt dĩ hậu Túc Tông Minh Hoằng Trị thập thất niên
拯掑󰘂惜𡽫𩂏屈,chẳng cài cửa tiếc non che khuất
侯黎廷秀在山南下伴亦應之,hầu Lê Đình Tú tại Sơn Nam hạ bạn diệc ứng chi
娘浪𢘾𢚁威灵唉吀報答恩情朱孚,nàng rằng nhờ cậy uy linh hãy xin báo đáp ân tình cho phu
茹萱秩醒𠳨干㨿之,Nhà huyên chợt tỉnh hỏi cơn cớ gì
下旋轉之勢如肃靜無譁則患在傾側傳呼報吿則嫌於宣閙乃以行止縱横之語編入龍吟曲使人唱聲相語吿焉,hạ toàn chuyển chi thế như túc tĩnh vô hoa tắc hoạn tại khuynh trắc truyền hô báo cáo tắc hiềm ư tuyên náo nãi dĩ hành chỉ tung hoành chi ngữ biên nhập Long Ngâm khúc sử nhân xướng thanh tương ngữ cáo yên
琢石羅𠜏𥒥,trác thạch là đẽo đá
泊鐄冲𫋻産爭包饒,bạc vàng trong gói sẵn dàng bao nhiêủ
二月以都押衙上位昭懷侯現為入内輔國太保,Nhị nguyệt dĩ Đô áp nha thượng vị Chiêu Hoài hầu Hiện vi Nhập nội phụ quốc thái bảo
卒定三年一貢為常例,Tốt định tam niên nhất cống vi thường lệ
保母羅乳㨢,bảo mẫu là vú nấng
賊堰上流官軍植樁盤鴉以相對二十日賊伏兵象佯掃寨以㱕,tặc yển thượng lưu quan quân thực thung bàn nha dĩ tương đối nhị thập nhật tặc phục binh tượng dương tảo trại dĩ quy
月娥胣唉嵬匕,nguyệt nga dạ hãy ngùi ngùi
至四十八歳卧病月餘,Chí tứ thập bát tuế ngoạ bệnh nguyệt dư
詔經筵參議󰱑官翰林中書等官條上致旱之由,Chiếu kinh diên tham nghị đài quan hàn lâm trung thư đẳng quan điều thượng trí hạn chi do
𪀄呌猿唿𦊚皮渃𡽫,chim kêu vượn hót bốn bề nước non
𦣰𦖑㗂𪔠𪔠更󰬾𣃣職占包矗醒𫥨,nằm nghe tiếng trống trống canh ba vừa giấc chiêm bao sực tỉnh ra
曲節度父子共十四年,Khúc Tiết Độ phụ tử cộng thập tứ niên
姿表秀異,tư biểu tú dị
等提領禁軍并神武効力殿前諸衛官軍禦之弗克,đẳng đề lĩnh cấm quân tịnh Thần vũ Hiệu lực Điện tiền chư vệ quan quân ngự chi phất khắc
󰘚認󰘚強添鮮,Mặt NHÌN mặt càng thêm tươi
拯可奈牢,chẳng khả nài sao
体孛中林占占丕庄損,thấy bụt trong rậm chăm chắm vậy chẳng tổn
秋九月十七日皇長孫烇七遠歹生立為皇太孫未幾立為東宫皇太子,thu cửu nguyệt thập thất nhật hoàng trưởng tôn thuyên thất viễn ngạt sinh lập vi hoàng thái tôn vị cơ lập vi đông cung hoàng thái tử
溟濛芇別𣷭𡗶尼芇,mênh mông nào biết bể trời nơi nao
啫𡽫啫渃啫廛啫枚啫竹啫沔𦹵花,giã non giã nước giã chiền giã mai giã trúc giã miền cỏ hoa
五年之間󰰻乱反正平定四海此非人力殆天𭁈也,ngũ niên chi gian bát loạn phản chính bình định tứ hải thử phi nhân lực đãi thiên dữ dã
越,việt
枌榆了鳥傷圭𪧘松菊逋持汝役恒,phần du lẽo đẽo thương quê cũ tùng cúc bù trì nhớ việc hằng
嗔𧗱埋仕上程󰠃饒,xin về mai sẽ thượng trình cùng nhaụ
調,đều
定保舉承司官令,Định bảo cử Thừa ti quan lệnh
二十三日太保䧺郡公卒,Nhị thập tam nhật Thái bảo Hùng quận công tốt
𢮿饒𥛉畧𫢋󰉟,Quây nhau lạy trước Phật đài
乃置酒請使者飲大臣皆侍坐飲,Nãi trí tửu thỉnh sứ giả ẩm đại thần giai thị toạ ẩm
陳福聞之爲之立祠,trần phúc văn chi vi chi lập từ
堰坡𡌩堤塘堤,yển bờ đập đê bờ đê
𢬣捞渃𬑉𬂙澄,tay lau nước mắt trông chừng
秋八月帝復率二萬自獠中率屯典澈湖大造舟艦充塞湖中,thu bát nguyệt đế phục suất nhị vạn tự lạo trung xuất đồn điển triệt hồ đại tạo chu hạm sung tắc hồ trung
平林州牧黃恩榮以狀聞,bình lâm châu mục hoàng ân vinh dĩ trạng văn
本蹺払𣇞刻芇𢢯,vốn theo chàng giờ khắc nào nguôị
丐庄固特爫堆,cái chẳng có đực làm đôi
春正月劉方新平我土隋群臣有言林邑多奇寶者,Xuân chính nguyệt Lưu Phương tân bình ngã thổ Tuỳ quần thần hữu ngôn Lâm Ấp đa kì bảo giả
二十五日五道各衛軍將校陞除自衛同知管領下至隊長八百五十一員在内任陞充及御前各軍選授者五百九十六員有事輕赦録用者二百五十五員,Nhị thập ngũ nhật ngũ đạo các vệ quân tướng hiệu thăng trừ tự vệ đồng tri quản lĩnh hạ chí đội trưởng bát bách ngũ thập nhất viên tại nội nhậm thăng sung cập ngự tiền các quân tuyển thụ giả ngũ bách cửu thập lục viên hữu sự khinh xá lục dụng giả nhị bách ngũ thập ngũ viên
江山隔唐𠦳埮,giang sơn cách đường ngàn dặm
有巡警即修復之置人輪守巡警如法,hữu tuần cảnh tức tu phục chi trí nhân luân thủ tuần cảnh như pháp
公鄭根典司政本講求治理深知夫史乃正當時之名分示來世之勸懲,công Trịnh Căn điển tư chính bản giảng cầu trị lí thâm tri phù sử nãi chính đương thời chi danh phận thị lai thế chi khuyến trừng
𣷭湖淶𣼽溟濛,bể hồ lai láng mênh mông
𣡚匏固墱群蘿䐗可用,trái bầu có đắng còn lá chửa khả dùng
昆𬌥丐凛昆,con trâu cái lắm con
帝以為皆新進常才,Đế dĩ vi giai tân tiến thường tài
𠽆渃𪶩𢧚𠾬味𧵑毒,nuốt nước dãi nên khem mùi của độc
吏󰝂各跡犯囚候查,lại đem các tích phạm tù hầu tra
𣴓㳥𣱿濡沁亇𤂬,gợn sóng nhấp nhô tăm cá lội
𥪞茄𠊛質󰜋吝如𢬧,trong nhà người chật một lần như nêm
󰝂丐春情𱞂於兜,Đem cái xuân tình cắm ở đâu
拱料玉󰞺花殘麻之,cũng liều ngọc nát hoa tàn mà chi
𤯩乘群想典𣈙女牢,sống thừa còn tưởng đến rày nữa sao
勢,thế
四月帝以王復國讐有大功乃尊封爲大元帥掌國政尙師太父德功仁威明聖西王,Tứ nguyệt Đế dĩ Vương phục quốc cừu hữu đại công nãi tôn phong vi Đại nguyên soái chưởng quốc chính Thượng sư thái phụ đức công nhân uy minh thánh Tây Vương
󰔓尼王𥙩絲箕󰋇吝,DỆN này vương lấy tơ kia mấy lần
選壯充軍,Tuyển tráng sung quân
惟彼占㓂,Duy bỉ Chiêm khấu
眼如󱚪杏塘梅,nhởn nhơ ngõ hạnh đường mai
隻󱬌,chiếc trải
朋拯特渚用些,bằng chẳng được chớ dùng ta
矯公𠳐旨貢胡,kiều công vâng chỉ cống hồ
於頭風化法蒸茹,ở đầu phong hoá phép chưng nhà
江以西一󰅾上自白鶴下至南昌營寨相連舟筏相接,giang dĩ tây nhất đái thượng tự bạch hạc hạ chí nam xương doanh trại tương liên chu phiệt tương tiếp
九日㫖揮御前各軍及五道諸衛軍僃辨粮食用二箇月限本月二十日就東京土分點目習藝,Cửu nhật chỉ huy ngự tiền các quân cập ngũ đạo chư vệ quân bị biện lương thực dụng nhị cá nguyệt hạn bản nguyệt nhị thập nhật tựu Đông Kinh thổ phận điểm mục tập nghệ
秋七月論南華陣戦功,thu thất nguyệt luận nam hoa trận chiến công
󱋓良辰弄另𦎛印,chén lương thìn lóng lánh gương in
杜英武強粱凌轢夫𡸈無所自哉,Đỗ Anh Vũ cường lương lăng lịch phu khởi vô sở tự tai
𤽗李氷昆𪾺󰏙𦷾,ngươi lý văng con mắt xem đấy
盆𬂙󰘇𣷭𧵆𣋚,Buồn trông cửa bể gần hôm
舌命𦓡害典些𫨩之,Thiệt mình mà hại đến ta hay gì
𨑮分拱㙮店朱󰜋𠄽,Mười phần cũng đắp điếm cho một vài
盛登軒世俗媲󰔄周,Thịnh đăng hiên thế Tục bễ Ngu Chu
敢有徇於親讐溺於財貨󰁮錯失當及容縱無言許六科官一體糾奏,Cảm hữu tuẫn ư thân thù nịch ư tài hoá cử thác thất đáng cập dung túng vô ngôn hứa Lục khoa quan nhất thể củ tấu
朱奇梗多吝糾多,cho cả cành đa lẫn củ đa
貪句色欲埃朋,tham câu sắc dục ai bằng
維祐即皇帝位于勤政殿改元爲福泰元年,Duy Hựu tức Hoàng Đế vị vu Cần Chính điện cải nguyên vi Phúc Thái nguyên niên
𦰟畑挑月㗂𣖖𥘀霜,Ngọn đèn khêu nguyệt tiếng chày nặng sương
丐醬辰𠺙丐𬞢辰𪒗,cái tương thì thối cái cà thì thâm
󰡫冲經史固全󰠃庒,thế trong kinh sử có tuyền cùng chăng
𢽼㗂啼月𢯦𫏾屋,vài tiếng dế nguyệt lay trước ốc
割𠊛迍准静堂,cắt người dọn chốn tĩnh đường
碎空固𥶄𡗶除碎𫥨,tôi không có nón trời chừa tôi ra
丁酉五年元大德元年春二月閲定天下各社民兵使世為兵不得入仕依舊制,đinh dậu ngũ niên nguyên đại đức nguyên niên xuân nhị nguyệt duyệt định thiên hạ các xã dân binh sử thế vi binh bất đắc nhập sĩ y cựu chế
是月令裴文奎督率新明安陽二縣兵丁使将兵徃鎮守以安方民壮郡公阮峩守青林華陽侯王珠守嘉遠,Thị nguyệt lệnh Bùi Văn Khuê đốc suất Tân Minh An Dương nhị huyện binh đinh sử tương binh vãng trấn thủ dĩ an phương dân Tráng quận công Nguyễn Nga thủ Thanh Lâm Hoa Dương hầu Vương Châu thủ Gia Viễn
秋七月丁巳慶成重興延壽寺,thu thất nguyệt đinh tị khánh thành trùng hưng diên thọ tự
󰮭𩺡𠰭𠰘吱𧕚歷𠻦,thờn bơn méo miệng chê trai lệch mồm
十二日莫邃下頭目,thập nhị nhật mạc thuý hạ đầu mục
𢢲意,đẹp ý
及大兵渡河栢獨先至吝山,cập đại binh độ hà bách độc tiên chí lận sơn
有題於東門涇橋云天地否路安撫,Hữu đề ư Đông Môn Kinh kiều vân Thiên địa bĩ lộ An phủ
遣陳元泰如宋報聘,khiển trần nguyên thái như tống báo sính
斷明則能察,đoán minh tắc năng sát
𣅶𠫾𥘷買台唭,lúc đi trẻ mới hay cười
繞花𧺃,nhiễu hoa đỏ
咹蒌咹𢁑業𠱄庄嫌所䔲荄,ăn rau ăn trái nghiệp miệng chăng hiềm thửa đắng cay
細低緣㐌𤊰緣,tới đây duyên đã bén duyên
𠄩真蹅𫴋能能𢩮沒𢯰󰝂昂適適毛,hai chân đạp xuống nâng nâng nhấc một suốt đâm ngang thích thích mau
十八日議减税額,Thập bát nhật nghị giảm thuế ngạch
謝致祭陳盤奏事裴祐謝󰀋封,tạ trí tế Trần Bàn Tấu sự Bùi Hựu tạ sách phong
二月彗星見北方,Nhị nguyệt Tuệ tinh hiện Bắc phương
是月命閔文蓮鄭柳鄭世卿等各率本部兵往乂安處属統領官聽隨差󰰻討賊,thị nguyệt mệnh mẫn văn liên trịnh liễu trịnh thế khanh đẳng các suất bản bộ binh vãng nghệ an xứ thuộc thống lĩnh quan thính tuỳ sai bát thảo tặc
潘孚先曰元瑰本無将才獨善於工作以外戚之恩特加侯秩而是役以成其功與漢武帝遣貳師李廣利伐大宛何以異哉𰎟山人方士阮大能以火鍼療人病,Phan Phu Tiên viết Nguyên Khôi bản vô tướng tài độc thiện ư công tác dĩ ngoại thích chi ân đặc gia hầu trật nhi thị dịch dĩ thành kì công dữ Hán Vũ Đế khiến nhị sư Lí Quảng lợi phạt Đại Uyển hà dĩ dị tai Giáp Sơn nhân phương sĩ Nguyễn Đại Năng dĩ hoả trâm liệu nhân bệnh
𬰢𡗶蒸皮𡧲𣈜於𨎠准皮𨕭於,mặt trời chưng vừa giữa ngày ở trước chốn bề trên ở
迻蹎姑餞𠄩銅󱙪𢮀䏾柴空󰜋𫳘夷,đưa chân cô tiễn hai đồng chẵn sờ bụng thầy không một chữ gì
戊寅五年宋寳元元年,Mậu Dần ngũ niên Tống Bảo Nguyên nguyên niên
𩄲泊准賒高審審,mây bạc chốn xa cao thẳm thẳm
庚子三年元至正二十年春正月鑄大治通寶錢,canh tí tam niên nguyên chí chính nhị thập niên xuân chính nguyệt chú đại trị thông bảo tiền
十七日置等悉眾出戰黎舌寨,thập thất nhật trí đẳng tất chúng xuất chiến lê thiệt trại
明開墾田粮桑絲每户一𤱈開爲三𤱈,minh khai khẩn điền lương tang ti mỗi hộ nhất mẫu khai vi tam mẫu
𠰘孩兒徐𩛷𠰏𩚵,miệng hài nhi từ bữa mớm cơm
誓花渚燥󱋓鐄磊誓催㐌負仿貝花,thề hoa chưa ráo chén vàng lỗi thề thôi đã phụ phàng với hoa
𥄭𬨠排位吏吹𢚸煩,ngó lên bài vị lại xui lòng phiền
十七日旨揮自詔書出日以後凣軍民有上書言事即依詔書内年號國號都號違者以杖貶論其買賣交易借貸文書契券不依詔書内者不用,Thập thất nhật chỉ huy tự chiếu thư xuất nhật dĩ hậu phàm quân dân hữu thượng thư ngôn sự tức y chiếu thư nội niên hiệu quốc hiệu đô hiệu vi giả dĩ trượng biếm luận kì mãi mại giao dịch tá thải văn thư khế khoán bất y chiếu thư nội giả bất dụng
令𢭂󰙅𤼵即时精兵𨑮萬属随𤾓員,lệnh trao ruổi phát tức thì tinh binh mười vạn thuộc tùy trăm viên
固歲,có tuổi
平生染特疾踈狂昆𫲤饒𣈜召庫楊,bình sinh nhuốm được tật thơ cuồng con cháu nhiều ngày chịu khó dường
𪀄梗𠱆楽,chim cành dắng nhạc
特固立語奏乾扒𤞻時易他𤞻倚坤,được cớ lập ngữ tâu càn bắt hùm thời dễ thả hùm ấy khôn
朱𢧚仍几𣦍䝨眜𥋳𠱄呐吏𬎶爫𫅜,cho nên những kẻ ngay hiền mắt coi miệng nói lại siêng làm lành
史臣吳士連曰裕宗因溺嬰疾𡸈不知其無嗣耶日禮優人之子𡸈不知其非,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Dụ Tông nhân nịch anh tật há bất tri kì vô tự da Nhật Lễ ưu nhân chi tử há bất tri kì phi
𫑹賞月戾秋戈,say thưởng nguyệt lệ thu qua
方入城獲廟主十八皆鑄金為之有國十八葉也,Phương nhập thành hoạch miếu chủ thập bát giai chú kim vi chi hữu quốc thập bát diệp dã
魚漬羅渃𫑾,ngư trạch là nước mắm
𠊛,người
鷂紙号󰑼鳶𢒎,diều giấy hiệu là diên phi
汫淘麻𠶖𪽣𦓿麻咹,giếng đào mà uống ruộng cày mà ăn
𨧆檜,bửa củi
茹行,nhà hàng
夏五月十二日帝與𡐡臣共議定官員路鎮及要害處鎮守官并詞訟律令職爵制例國務事,hạ ngũ nguyệt thập nhị nhật đế dữ đại thần cộng nghị định quan viên lộ trấn cập yếu hại xứ trấn thủ quan tịnh từ tụng luật lệnh chức tước chế lệ quốc vụ sự
娄󰡎扲,râu dưới cằm
人君𦤶中和則天地立焉萬物育焉而其氣和,nhân quân trí trung hoà tắc thiên địa lập yên vạn vật dục yên nhi kì khí hoà
洞玉停冷象𨁪封没番仕𢖵没番𬖉,động ngọc đành rành tượng dấu phong một phen xảy nhớ một phen trông
二十五日帝又命黎理黎文安領兵三萬繼至馬鞍山隘,Nhị thập ngũ nhật đế hựu mệnh Lê Lí Lê Văn An lĩnh binh tam vạn kế chí Mã Yên sơn ải
𥘷𫅷庄論󰋇辻音啿庄別虎𤽗共𫯝,trẻ già chẳng luận mấy mươi âm thầm chẳng biết hổ ngươi cùng trời
𧖱悭󰠲固𨔍𠁀茹悭,Máu ghen đâu có lạ đời nhà ghen
𠬠茹森合竹梅,một nhà sum họp trúc mai
以致病民,dĩ trí bệnh dân
上海,thượng hải
𪾭𥆁𪇍𠓨󱝳𤞼,lấm lét quạ vào chuồng lợn
史臣吳士連曰有用之才無施不可𡸈拘於世,sử thần ngô sĩ liên viết hữu dụng chi tài vô thí bất khả khởi câu ư thế
民𦖑別意決𠫾,dân nghe biết ý quyết đi
安陽𢚁固弩神,an dương cậy có nỏ thần
帝姪一作子明史作弟黎石與諸将丁蒲黎銀黎理等身先陷陣斬首,Đế điệt Nhất tác tử Minh sử tác đệ Lê Thạch dữ chư tướng Đinh Bồ Lê Ngân Lê Lí đẳng thân tiên hãm trận trảm thủ
𣵰跢另准波濤,lặn đi lánh chốn ba đào
縣阮仁浹陶舜󰁮員外郎范如籃奏使陳季暄並入秘書監讀書以中宏詞科故也,huyện Nguyễn Nhân Tiếp Đào Thuấn Cử Viên ngoại lang Phạm Như Lam Tấu sứ Trần Quý Huyên tịnh nhập Bí thư giám độc thư dĩ trúng Hoành từ khoa cố dã
是命,thị mệnh
﨤柴爫茦𠸜浪趙昂,gặp thầy làm thuốc tên rằng triệu ngang
尋奇尋高㐱出群氣𤍌光岳構𨑮分,tầm cả tầm cao chỉn xuất quần khí thiêng quang nhạc cấu mươi phần
今乃㱕功於佛道臨字觀而拜謝之非所以勞有功皷士氣也,Kim nãi quy công ư Phật Đạo lâm tự quán nhi bái tạ chi phi sở dĩ lao hữu công cổ sĩ khí dã
自是賊益驚懼復增築壘併力以守,Tự thị tặc ích kinh cụ phục tăng trúc luỹ tịnh lực dĩ thủ
年月十六日寅御都城正殿大赦天下以布正始體元之化以慰徯蘇望治之情,niên nguyệt thập lục nhật Dần ngự đô thành chính điện đại xá thiên hạ dĩ bố chính thuỷ thể nguyên chi hoá dĩ uý hề tô vọng trị chi tình
隔花仕𠱆㗂鐄󰡎花㐌𧡊固払𨅸𬖉,cách hoa sẽ dặng tiếng vàng dưới hoa đã thấy có chàng đứng trông
步折灰謨,bọ xít hôi mò
权,quyền
帝㦖其父存福兄智聰俱被誅免其辠復授廣源州如故以雷火平安󰜏四洞及思琅州附益之,Đế muộn kì phụ Tồn Phúc huynh Trí Thông cụ bị tru miễn kì tội phục thụ Quảng Nguyên châu như cố dĩ Lôi Hoả Bình An Bà tứ động cập Tư Lạng châu phụ ích chi
𠳐朱𢚸庒𢢆𢚸,vâng cho lòng chẳng thẹn lòng
無故女𢙇輔導官郎,vô cớ nỡ hoài phụ đạo quan lang
遂圍其城,Toại vi kì thành
二月定鐵突火首軍人者於隴崖勤勞有功等項該二百二十一人,nhị nguyệt định thiết đột hoả thủ quân nhân giả ư lũng nhai cần lao hữu công đẳng hạng cai nhị bách nhị thập nhất nhân
渚刁相印固埃嘲,chưa đeo tướng ấn có ai chào
栗達蹎𫛈欺壙永喓𡁼𩈘渃𣇜渡冬,lật đật chân cò khi quãng vắng eo sèo mặt nước buổi đò đông
貞𢚸㐌𢢆𡗋咍,riêng lòng đã thẹn lắm thay
𡞕英如体𥒦𥸷英群負薄况碎粓𧝓,vợ anh như thể đĩa xôi anh còn phụ bạc huống tôi cơm đùm
結𠅜讒鄧𠅜𠲝拯兜爫甚欣意,kết lời gièm dựng lời dối chẳng đâu làm thậm hơn ấy
吏部引奏宜降蒼官,Lại bộ dẫn tấu nghi giáng thương quan
李氏得國無愧三代傳世至惠宗無子且嬰疾盖先王之澤於是乎竭矣故陳氏得以取之,Lí thị đắc quốc vô quý Tam Đại truyền thế chí Huệ Tông vô tử thả anh tật cái Tiên vương chi trạch ư thị hồ kiệt hĩ cố Trần thị đắc dĩ thủ chi
發潮沐沚渃𫥨,phát triều mốc chảy nước ra
至是梁登上書畧,chí thị lương đăng thượng thư lược
𧵑󰬥納叛招亡蔑𡗶𩄲合𦊚方英䧺,của nhiều nạp phản chiêu vong một trời mây họp bốn phương anh hùng
郎中程公德大夫范福滯訟不甚多答各五十,lang trung trình công đức đại phu phạm phúc đái tụng bất thậm đa đáp các ngũ thập
八月賜國子監生及路縣生徒著冠服并與國子監敎授及路縣教職著高山巾,bát nguyệt tứ quốc tử giám sinh cập lộ huyện sinh đồ trước quan phục tịnh dữ quốc tử giám giáo thụ cập lộ huyện giáo chức trước cao sơn cân
修治昇龍京城,tu trị thăng long kinh thành
𫋶𨍦體𦷾濫囷𪶏,xưa sau thể đấy làm khuôn phép
遣妾𥘷𦁂𢚸媄𫅜恾𠰷,khiến thiếp trẻ bận lòng mẹ già mang lo
仙浪媄北昆南渃𡽫𡻓𡻓㐌甘𰦫󰀩,tiên rằng mẹ bắc con nam nước non vọi vọi đã cam lỗi nghì
以取必未有不取禍於其後,Dĩ thủ tất vị hữu bất thủ hoạ ư kì hậu
庚午十三年宋咸淳六年元至元七年春三月靖國大王國康起第於演州廊廡周廻壮麗過常,canh ngọ thập tam niên tống hàm thuần lục niên nguyên chí nguyên thất niên xuân tam nguyệt tịnh quốc đại vương quốc khang khởi đệ ư diễn châu lang vũ châu hồi tráng lệ quá thường
塘󱞖𢧚𫢩𢯢𣈕搶,đường sá nên nay sửa mai sang
𠰺浪據法加刑,Dạy rằng Cứ phép gia hình
史青群劄𤑟𤉜,sử xanh còn chép rõ ràng
吟哦矇𠳚𡦂情,ngâm nga mong gửi chữ tình
今嘉王天思明睿噐畧沉䧺卓冠群偷非諸王比人心咸属天意可知,kim gia vương thiên tư minh duệ khí lược trầm hùng trác quan quần du phi chư vương tỉ nhân tâm hàm thuộc thiên ý khả tri
惜𤤰和吏惜𠁀,tiếc vua hoà lại tiếc đời
𢚸𬈋冷欣𢚸𬈋𭁈性於柔欣性於剛,lòng làm lành hơn lòng làm dữ tính ở nhu hơn tính ở cương
勑云兹者陪臣陳中立等奏官物至廣西憑祥龍州知縣李廣寧知州趙原不即應付接𮞏分與上下石两州搬運以𦤶月久被其阻留乞要今凣處臣來京國先朝移文總鎮等官刻期到憑祥𮞏送𦤶珑州及廣西宣府如例打𭛁啓行使臣回付委官送出况村関外庶無󰏲遲,Sắc vân Tư giả bồi thần Trần Trung Lập đẳng tấu quan vật chí Quảng Tây Bằng Tường Long Châu Tri huyện Lí Quảng Ninh Tri châu Triệu Nguyên bất tức ứng phó tiếp đệ phân dữ Thượng Hạ Thạch lưỡng châu ban vận dĩ trí nguyệt cửu bị kì trở lưu khất yếu kim phàm xứ thần lai kinh quốc tiên triều di văn Tổng trấn đẳng quan khắc kì đáo Bằng Tường đệ tống trí Long Châu cập Quảng Tây tuyên phủ như lệ đả phát khải hành sứ thần hồi phó uỷ quan tống xuất Huống Thôn quan ngoại thứ vô kê trì
脱迻且畧倍𨑮逴蓮,Thoắt đưa đến trước vội mời RƯỚC LÊN
十一月皇長子龍昶生于應豊行宫尋𠕋爲顯忠王,thập nhất nguyệt hoàng trưởng tử long xưởng sinh vu ứng phong hành cung tầm sách vi hiển trung vương
皮膚𣰴木蓝笘,bì phu lông mọc lờm xờm
太子脱驩平章阿剌等奔過瀘江,Thái tử Thoát Hoan Bình Chương A Lạt đẳng bôn quá Lô giang
十一月命各路縣修簿籍,thập nhất nguyệt mệnh các lộ huyện tu bạ tịch
事遂寢,Sự toại tẩm
𦝄𫅷域域𨕭空𥾾蹎之底極𢚸才花,trăng già vặc vặc trên không buộc chân chi để bận lòng tài hoa
𢩽撴喭𠰚仙麻句堆侶𡃊台玉吝炭,dảy dun ngán nhẽ tiên mà cú đôi lứa ghê thay ngọc lẫn than
亦按洪順治平寶範曰端慶年間内朝干政外戚專權法令煩苛紀綱紊乱農桑失業風俗日偷甚可憫也,diệc án hồng thuận trị bình bảo phạm viết đoan khánh niên gian nội triều can chính ngoại thích chuyên quyền pháp lệnh phiền hà kỷ cương vặn loạn nông tang thất nghiệp phong tục nhật du thậm khả mẫn dã
十四日天不雨,Thập tứ nhật thiên bất vũ
者銓除憲察副使,giả thuyên trừ Hiến sát phó sứ
𦝄花沛事𢧚盤麻制,trăng hoa phải sự nên bàn mà chơi
占城俘來觀而遣之,chiêm thành phù lai quan nhi khiển chi
泊錢𥪝󱡐𠻿仃包𡆁,bạc tiền trong đãy sẵn dành bao nhiêu
昌枚併㐌輸󰍹,Xương mai tính đã RÒN mòn
斈院,học viện
鄰國人誅之不克夷狄誅之可也,lân quốc nhân tru chi bất khắc di địch tru chi khả dã
坦蔑重添𡶀蔑高,đất một chồng thêm núi một cao
意羅計侶索𨕭,ấy là kể lứa tác trên
調󰠲𩂶打𦝄𡗶,điều đâu sét đánh lưng trời
業李自意絶沁坤懞𦬑𣟃坤啉木䒹,nghiệp lý từ ấy tuyệt tăm khôn mong nở mống khôn lăm mọc chồi
󱙹𡢐没偻調共𦋦𥋳,trước sau một lũ đều cùng ra coi
主治,chủ trị
𢪀浪坤浽鬪牟,nghĩ rằng khôn nỗi giấu mầu
盎那多吏及席㝵外咹㕵,ang nạ đi lại gặp tiệc người ngồi ăn uống
夜叉𢩮細弹𪪳𠬠段,dạ xoa dắt tới đàn ông một đoàn
有赤竜入大全海口,Hữu xích long nhập Đại Toàn hải khẩu
鉄礮瓮令傳信同同,thiết bác ống lệnh truyền tin đùng đùng
𨔈黎𪬙榴𨔈𦝄𪬙畑,chơi lê quên lựu chơi trăng quên đèn
糁𣉹鐘打沛𦣰𨂗,tám giờ chuông đánh phải nằm co
諸人有意爲國即更留心旁訪或隐,Chư nhân hữu ý vị quốc tức cánh lưu tâm bàng phỏng hoặc ẩn
眷客詩吟𢚸派派嘺𠊚鐘搌㗂󱊚󱊚,quyến khách thơ ngâm lòng phới phới ghẹo người chuông nện tiếng boong boong
木𫅷唉此󰜋篇呈芸,Mộc già hãy thử một thiên trình nghề
朱綠潭審𦋦緣彼傍,Cho duyên đằm thắm ra duyên bẽ bàng
吏𡆫森合蔑茹主碎,lại vây sum họp một nhà chúa tôi
𪀄𰙔𠰉𡂒󰋞弹鼎當,chim ca ríu rít suối đàn đỉnh đang
奴𫫵饒𠫾㧾𧵑𡗶,nó rủ nhau đi hốt của trời
朋拯擺󰬲嗔傷乙典𦓿𡑝𢭯魯,bằng chẳng vẫy đuôi xin thương ắt đến cày sân quét lỗ
暠嘗駐營空路山徙武寕,Cảo thường trú dinh Không Lộ sơn tỉ Vũ Ninh
排排𠇮阻尼𬲇𡏧,bời bời mình trở nơi gió bụi
按武睿記云洪順六年甲戌科進士其恩榮次第一遵明例春官請刻碑立于太𭓇以垂永久,án vũ duệ ký vân hồng thuận lục niên giáp tuất khoa tiến sĩ kì ân vinh thứ đệ nhất tuân minh lệ xuân quan thỉnh khắc bi lập vu thái học dĩ thuỳ vĩnh cửu
潘孚先曰鄧悉但知行軍之爲急而不知救,phan phu tiên viết đặng tất đản tri hành quân chi vi cấp nhi bất tri cứu
帝入宫,đế nhập cung
麻𦄄撟鞍馭衛,mà quấn kéo yên ngựa về
滥𦖑几𢀲𥪝茹於𥪝囷法呐𦋦䋦𦀚,trộm nghe kẻ lớn trong nhà ở trong khuôn phép nói ra mối giềng
其地廣而坦平厥土髙而𡙁塏音愷燥也髙民居蔑昏墊之困萬物極蕃阜之豐,kì địa quảng nhi thản bình quyết thổ cao nhi sảng khải âm khải táo dã cao dân cư miệt hôn điếm chi khốn vạn vật cực phiên phụ chi phong
呌霜㗂雁𢯦㙴𤗖書迻典宮蟾俸空,kêu sương tiếng nhạn lay thềm mảnh thư đưa đến cung thiềm bỗng không
㐌朱𥙩𫳘紅顔,Đã cho lấy chữ hồng nhan
㭲核吏拍󰜋排古詩,gốc cây lại vạch một bài cổ thi
䏾橷㐌熾昂頭別󰠳蔭冷別󰠳𠮾𫬍,bóng dâu đã xế ngang đầu biết đâu ấm lạnh biết đâu ngọt bùi
役茹㐌暫從容,Việc nhà đã tạm thong dong
些𧗱於𪤄採橷𤛇蠶,ta về ở bãi hái dâu chăn tằm
丙辰七年宋大中祥符九年,Bính Thìn thất niên Tống Đại Trung Tường Phù cửu niên
𣌝夏蓮惨𦝄秋菊𢢈,nắng hè sen thảm trăng thu cúc hờn
阮天祐裴擒虎奏乞免死帝将從之察曰前咱天祐等不察阮德明使投匿名書相誣今又欲放此人餘人何所懲乎,Nguyễn Thiên Hựu Bùi Cầm Hổ tấu khất miễn tử đế tương tòng chi Sát viết Tiền thính Thiên Hựu đẳng bất sát Nguyễn Đức Minh sử đầu nặc danh thư tương vu kim hựu dục phóng thử nhân dư nhân hà sở trừng hồ
以吕嘉爲太傅,dĩ lữ gia vi thái phó
其後家居本州之泡突鄕因為寨主至李時取月的公主生月端公主,kì hậu gia cư bản châu chi bào đột hương nhân vi trại chủ chí lí thời thú nguyệt đích công chúa sinh nguyệt đoan công chúa
木牛󰑼花蒲牛英寧花耒𦹳娄匿苔,mộc ngưu là hoa bồ ngâu anh ninh hoa sói thơm lâu nức đầy
秋七月雷震永寕殿二處,thu thất nguyệt lôi chấn vĩnh ninh điện nhị xứ
虜在目中雷疾寧容於掩耳師行席上火炎立見於燎毛,lỗ tại mục trung lôi tật ninh dung ư yểm nhĩ sư hành tịch thượng hoả viêm lập kiến ư liệu mao
扇簪沛定陳潘𠬠𠳒,quạt trâm phải định trần phan một lời
寶惠國母即保慈寀后母常請元徽即威惠女保慈姪女入宫為妃,bảo huệ quốc mẫu tức bảo từ thái hậu mẫu thường thỉnh nguyên huy tức uy huệ nữ bảo từ điệt nữ nhập cung vi phi
秋八月遣大僚𤤻師用和親王𤤻杜興如宋脩舊好,Thu bát nguyệt khiển Đại liêu ban Sư Dụng Hoà Thân vương ban Đỗ Hưng như Tống tu cựu hảo
丁巳七年宋寶祐五年春二月黄炳挈家詣闕進其女,Đinh Tị thất niên Tống Bảo Hựu ngũ niên xuân nhị nguyệt Hoàng Bính khiết gia nghệ khuyết tiến kì nữ
甓爌󰅹排貝玉,gạch quẳng nào bày với ngọc
八月節制太尉清國公鄭𭫨欽奉皇上命親提諸軍進發,Bát nguyệt Tiết chế thái uý Thanh quốc công Trịnh Tráng khâm phụng Hoàng thượng mệnh thân đề chư quân tiến phát
甲子九年宋元豊七年,giáp tí cửu niên tống nguyên phong thất niên
𣈜盃𥐆𫽄𠫅𡱸,Ngày vui VẮN chẳng đầy gang
些冘於𡎝欲蒸私盃於𠅜𠮾蒸𠲝,ta đam ở cõi dục chưng tư vui ở lời ngọt chưng dối
妃阮黄女也,phi nguyễn hoàng nữ dã
夏元人,Hạ Nguyên nhân
凹𥨋,ao trũng
󰠲𡎝征戦󰠲沔玉關,đâu cõi chinh chiến đâu miền ngọc quan
醒𫥨吏哭哭耒吏迷,tỉnh ra lại khóc khóc rồi lại mê
擛𠱤屡見𡖞󱤇𠳨埃嘆哭󰛢󰮂車呢,dẹp rồi lũ kiến chùm ong hỏi ai than khóc ở trong xe nầy
臣恐勸功之典未盡󰁮也,Thần khủng khuyến công chi điển vị tận cử dã
雅郎潜謀易其爪私謂杲娘曰吾聞父母深恩重如天地吾夫婦雅相愛重不忍契闊吾且割愛歸家,nhã lang tiềm mưu dịch kì trảo tư vị cảo nương viết ngô văn phụ mẫu thâm ân trọng như thiên địa ngô phu phụ nhã tương ái trọng bất nhẫn khế khoát ngô thả cát ái quy gia
歐,âu
扵空安稳𡎢空凭鐄,ở không yên ổn ngồi không vững vàng
夫名不正則言不順言不順則事不成,Phu danh bất chính tắc ngôn bất thuận ngôn bất thuận tắc sự bất thành
明帝以為近臣遇之甚厚,minh đế dĩ vi cận thần ngộ chi thậm hậu
突突橛󱏹,đuột đuột cột buồm
𧡊𠊚忠正劍𢈱󰕔坡,thấy người trung chính kiếm lời sàm pha
謨沛󱪍𠺙謨娘𢣩𢠐,mua phải mắm thối mua nàng ngẩn ngơ
小姐󰏙拱傷才,Tiểu thư xem cũng thương tài
青鎌鞍馭𨖲塘𥊢𢫝,Thanh gươm yên ngựa lên đàng thẳng dong
主碎蔑盎𡆫團封功交坦底傳𡥙昆,chúa tôi một áng vầy đoàn phong công giao đất để truyền cháu con
三月黎輔陳夫人昭聖公主李氏薨,tam nguyệt lê phụ trần phu nhân chiêu thánh công chúa lí thị hoăng
浪碎拙胣弹󰜏悭𡀢時拱𠊛些常情,rằng tôi chút dạ đàn bà ghen tuông thì cũng người ta thường tình
𤡛猝𦋦才󰋇丈夫,nanh vuốt ra tài mấy trượng phu
浪娘𫵀分紅顔,Rằng Nàng chút phận hồng nhan
浸󰷹,tẩm ướt
又州鎮置教授監書庫,hựu châu trấn trí giáo thụ giám thư khố
耳鍬丐𪭧𢭄𧒊𦖻,nhĩ thu cái nỉa cạy dáy tai
𡢐低,sau đây
利於國哉在乎人有以察之也,lợi ư quốc tai Tại hồ nhân hữu dĩ sát chi dã
哭𫯳爫𧆄,khóc chồng làm thuốc
未時帝始醒,Mùi thời Đế thuỷ tỉnh
常欺,thường khi
窖台䋦俚拱𠾕吁噅㗂鄭巖𦖻鳯凰,khéo thay mối lái cũng đòi vu vơ tiếng chịch nhàm tai phượng hoàng
湛𩩫劄胣掣之易󰝂肝腛𡊰󰒂𡗶𩄲,chạm xương chép dạ xiết chi dễ đem gan óc đền nghì trời mây
𱜢仉𱜢𫨩誑買頭,Nào kẻ nào hay cuống với đầu
車銮𤾓具迻𠊛宜家,xe loan trăm cỗ đưa người nghi gia
太師悶併理芇㝵𡢐,thái sư muốn tính lí nào ngày sau
計自欺﨤払金,KỂ từ khi gặp chàng Kim
別信自意旦𫢩,biệt tin từ ấy đến nay
觥𢆥𣈜𣎃調如󰜋,quanh năm ngày tháng đều như một
嗣主無異於皇太子也然則於道得乎盖取乾退居西北而震進出東方之意,tự chủ vô dị ư hoàng thái tử dã nhiên tắc ư đạo đắc hồ cái thủ càn thoái cư tây bắc nhi chấn tiến xuất đông phương chi ý
十一月帝命蘇憲誠爲都將杜安頤副之領兵二萬廵西南海邉等處以安鎮邉隅,Thập nhất nguyệt đế mệnh Tô hiến Thành vi Đô tướng Đỗ An Di phó chi lĩnh binh nhị vạn tuần Tây Nam hải biên đẳng xứ dĩ an trấn biên ngung
車𤾓具𥟉𨷈鍾,xe trăm cỗ thóc muôn chung
本㐌別丐身鈎住,vốn đã biết cái thân câu chõ
矧神宗之於仁宗鞠在宫中恩莫厚矣義當慎終追遠其報可也,Thẫn Thần Tông chi ư Nhân Tông cúc tại cung trung ân mạc hậu hĩ nghĩa đương thận chung truy viễn kì báo khả dã
制簡太簡閑散太閑散錢例各有差,Chế giản thái giản nhàn tản thái nhàn tản tiền lệ các hữu sai
至諒山而錡已出開矣,Chí Lạng Sơn nhi quý dĩ xuất khai hĩ
十六日奏告天地及太廟以鑄順天承運之寶代天行化之寶勑命之寶制誥之寶御前之寶御前小寶共六顆,thập lục nhật tấu cáo thiên địa cập thái miếu dĩ chú thuận thiên thừa vận chi bảo đại thiên hành hoá chi bảo sắc mệnh chi bảo chế cáo chi bảo ngự tiền chi bảo ngự tiền tiểu bảo cộng lục khoả
春正月覇先等克嘉寧城,xuân chính nguyệt bá tiên đẳng khắc gia ninh thành
馬責世間𢚸淡泊,mựa trách thế gian lòng đạm bạc
時春㛪唉群𨱽,thời xuân em hãy còn dài
爵對曰先帝時爵未獲居言職今職當言事欲成國家之美耳𡸈私其身哉,Tước đối viết Tiên đế thời Tước vị hoạch cư ngôn chức kim chức đương ngôn sự dục thành quốc gia chi mĩ nhĩ khởi tư kì thân tai
秋八月十九日以杜絪爲禮部右侍郎,Thu bát nguyệt thập cửu nhật dĩ Đỗ Nhân vi Lễ bộ Hữu thị lang
𡏧紅𥊚䁾京華,bụi hồng mờ mịt kinh hoa
𡲤𪠞𡲤兑脱脱麻变𪠞,vả đi vả đoái thoắt thoắt mà biến đi
㐱撞買羣𡎢拯路耒論事恪遣㝵隴𦇒曲𦛌,chỉn chàng mới còn ngồi chẳng lọ rỗi luận sự khác khiến người luống rối khúc ruột
若無中塲吏止除首領或州縣官,Nhược vô trúng trường lại chỉ trừ thủ lĩnh hoặc châu huyện quan
妸箕𤵺󰞺󱉁排,Gã kia dại nết chơi bời
甲戌科會試,giáp tuất khoa hội thí
畑雖固𣅶𩙌熄,đèn tuy có lúc gió tắt
丁部領聞陳明公有德而無嗣乃與其子璉往依之,Đinh Bộ Lĩnh văn Trần Minh Công hữu đức nhi vô tự nãi dữ kì tử Liễn vãng ỷ chi
𢯏核爫梞𠦳𧼋無,bẻ cây làm gậy ngàn chạy vô
拰揬,giặm giọt
妾㐌󰝸論𠳒誓,thiếp đà chẳng trọn lời thề
忍別漏漏𢚸本,nhận biết làu làu lòng vốn
恐失原祖之姓有乖教人以孝之導,khủng thất nguyên tổ chi tính hữu quai giáo nhân dĩ hiếu chi đạo
麻遣少蒸𩝺准庭闈,mà khiến thiếu chưng nuôi chốn đình vi
是月會試天下士人,Thị nguyệt Hội thí thiên hạ sĩ nhân
情緣󰀎合散尼,Tình duyên ấy hợp tan này
庄𠫾唐正吏𠫾唐邪,chẳng đi đường chánh lại đi đường tà
𠊛麻典世時催,Người mà đến thế thì thôi
慢牟𣘈粉打𩢬昆顛,mượn màu son phấn đánh lừa con đen
史臣吳士連曰帝之戰勝攻取斬占城主以雪藩夷執使之耻摧趙宋軍以挫軍臣必勝之謀可謂盖世英雄矣,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Đế chi chiến thắng công thủ trảm Chiêm Thành chủ dĩ tuyết Phiên Di chấp sứ chi sỉ thôi Triệu Tống quân dĩ toả quân thần tất thắng chi mưu khả vị cái thế anh hùng hĩ
𠁑鑿𢧚𬇚𠃩曲,dưới tạc nên ao chín khúc
𠄩𠊛𬂙󰘚秦銀,Hai người trông mặt tần ngần
其冊文曰皇天純眷命篤生輔弼之賢人君重宗工丕隆尊貴之禮明徵,kì sách văn viết hoàng thiên thuần quyến mệnh đốc sinh phụ bật chi hiền nhân quân trọng tông công phi long tôn quý chi lễ minh trưng
拱㐌皮本群𡢐時利,cũng đà vừa vốn còn sau thì lời
𩛷咹油固𦼞㙁襖默奈之錦羅,bữa ăn dầu có dưa muối áo mặc nài chi gấm là
󰜏𫅷摺𢜫謨㺧𡠣𫯳,bà già tấp tểnh mua heo cưới chồng
七品以下孫󰱇充軍如百姓例,Thất phẩm dĩ hạ tôn tuyển sung quân như bách tính lệ
勿𨉓撛哭咀嘆事𨉓,vật mình lăn khóc thở than sự mình
𣈜𣎃逍遥咤計𫷜,ngày tháng tiêu diêu sá kể năm
漢蒼開蓮港自新平至順化界泥沙噴起用功不成,Hán Thương khai Liên Cảng tự Tân Bình chí Thuận Hoá giới nê sa phun khởi dụng công bất thành
󰜋茹圍笠几𥪝𠊛外,một nhà vây rấp kẻ trong người ngoài
洞庭賖𨅿𤿤𠎣,động đình xa vượt bè tiên
節制鄭松命茶郡公范文快廉郡公武郡公等,Tiết chế Trịnh Tùng mệnh Trà quận công Phạm Văn Khoái Liêm quận công Vũ quận công đẳng
三月初二日黄清卒年五十,tam nguyệt sơ nhị nhật hoàng thanh tốt niên ngũ thập
頭師𧯶沛夷妑骨伯午𡥵螉𡮥丐𥄮,đầu sư há phải gì bà cốt bá ngọ con ong bé cái nhầm
紙箕易劄丈尼坤都,giấy kia dễ chép trượng này khôn đo
𬂙盧杞吏捽𨃐捻蹺,trông lư kỷ lại rút giày ném theo
𫯲𠻇𢜝遁罪,rợ dại sợ trốn tội
𥘷,trẻ
吉鐄堒怒𡏧紅𨤮箕,Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia
秋清䏾𤑟𨑮分𠓇,thu thanh bóng tỏ mươi phần sáng
三十日定偽官田土各項,tam thập nhật định nguỵ quan điền thổ các hạng
至是復以为教授,Chí thị phục dĩ vi giáo thụ
卧朝賞食五廉果得李核感於讖語陰求李氏族誅之而公藴在左右終不之𮗓,Ngoạ Triều thưởng thực ngũ liêm quả đắc lí hạch cảm ư sấm ngữ âm cầu Lí thị tộc tru chi nhi Công Uẩn tại tả hữu chung bất chi giác
吸詔,cạp chiếu
侈於固噡謨𬚸麻咹,đứa ở có thèm mua thịt mà ăn
𨢇𦝄瓢嗷󱜘唏蓮,rượu lưng bầu ngào ngạt hơi sen
後論陞賞富良侯總兵職,Hậu luận thăng thưởng Phú Lương hầu tổng binh chức
弄令司空,lộng lệnh tư kh
盜濫𢲩,đạo trộm cắp
𦖑神耒吏󰛩𡥵機謀拯冉傕群責埃,nghe thần rồi lại tin con cơ mưu chẳng nhiệm thôi còn trách ai
德春二月會試天下󰁮人取杜鎣音容鎣舒池人廷賜第同進士出身試等五十四人,Đức Xuân nhị nguyệt Hội thí thiên hạ cử nhân Thủ Đỗ Dung Âm dung Dung Thư Trì nhân Đình tứ đệ đồng Tiến sĩ xuất thân thí đẳng ngũ thập tứ nhân
迷如職蝴蝶,mê như giấc hồ điệp
李南柴伵吒昆兵家子弟󰬾𫔬敵共,lý nam thầy tớ cha con binh gia tử đệ ba muôn địch cùng
時帝營造不息盤逰無度日與宮女觀逰爲樂聞城外有盗竊伴爲不知又性畏雷聞之輟驚,Thời đế doanh tạo bất tức bàn du vô độ nhật dữ cung nữ quan du vi lạc văn thành ngoại hữu đạo thiết bạn vi bất tri hựu tính uý lôi văn chi chuyết kinh
㐌𢧚名價女兒當時隊蔑和時固𠄩,đã nên danh giá nữ nhi đương thời đòi một họa thời có hai
臺蓮浽蠟窻桃添香,đài sen nối sáp song đào thêm hương
冬十月浚天德江,đông thập nguyệt tuấn thiên đức giang
𭓡姐魄落魄漂,Hoạn Thư hồn lạc phách xiêu
󰜩絲喂咳󰜩絲𠫾兜𦓡倍麻撝𫱗𣳔,trai tơ ơi hỡi trai tơ đi đâu mà vội mà vơ nạ dòng
是時莫敬止兵不下六七萬人悉眾㨿青林󰘌岸依川阻水以為固屯營結寨列皷張旗,Thị thời Mạc Kính Chỉ binh bất hạ lục thất vạn nhân tất chúng cứ Thanh Lâm cách ngạn ỷ xuyên trở thuỷ dĩ vi cố đồn dinh kết trại liệt cổ trương kì
收獲船四十隻象七隻來献營門,thu hoạch thuyền tứ thập chích tượng thất chích lai hiến dinh môn
蒸意󱮆𥾽練,chưng ý riêng bịn rịn
打棦笘𧂭草堂󰜋間渃碧𩄲鐄𢺺堆,đánh tranh chụm nóc thảo đường một gian nước biếc mây vàng chia đôi
𡎡銅𡎡𨯘吏𠲜衛些,mỏ đồng mỏ kẽm lại giành về ta
雙拱沛𬲇𢴐湄動榾𢶢边南边北,song cũng phải gió day mưa động cột chống bên nam bên bắc
塔二月七日旨揮文武百官等孰能將妻子隱避山林與朕圖國事自忙催籍及蒲滕至靈籍可籃籍或子或孫俱免軍民役,thạp nhị nguyệt thất nhật chỉ huy văn vũ bách quan đẳng thục năng tương thê tử ẩn tị sơn lâm dữ trẫm đồ quốc sự tự mường thôi tịch cập bồ đằng chí linh tịch khả lam tịch hoặc tử hoặc tôn cụ miễn quân dân dịch
嚴明德意榮榮𢌌潤澮㖫㖫泣𦊚方,nghiêm minh đức ấy vang vang rộng nhuần gội lâng lâng khắp bốn phương
代茹陳,đời nhà trần
仲𠵌渃𬑉𣻆苔𤤰共珠淚王移𠄩行,trọng nghe nước mắt tuôn đầy vua cũng châu lệ vương rơi hai hàng
体牟咹默𣘽𣙩,thấy màu ăn mặc nâu sồng
𤞻𤍌欺㐌沙機拱𪬡,Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn
征征𣃣熾󰘚𫯝𠄩𠊚尋舘𢪀𪟽待期,chênh chênh vừa xế mặt trời hai người tìm quán nghỉ ngơi đợi kỳ
丕󰝂緣姉󰡧𠓨朱㛪,vậy đem duyên chị rước vào cho em
范田恐其爭權因奏斬之以首詣營門,Phạm Điền khủng kì tranh quyền nhân tấu trảm chi dĩ thủ nghệ dinh môn
想𠊛𠁑月󱋓同,Tưởng người dưới nguyệt chén đồng
𡆫共昆老𠬠茄朱盃,vầy cùng con lão một nhà cho vui
乙丑齊永明三年,ất sửu tề vĩnh minh tam niên
𩵜𩛂𬲞共𧁷㧗𢧚,cá no mồi cũng khó nhử nên
帝於上流晝揚旗皷夜則舉火,đế ư thượng lưu trú dương kì cổ dạ tắc cử hoả
欠一遭罷職二遭拿來治罪,khiếm nhất tao bãi chức nhị tao nã lai trị tội
𥿥赤繩埃攑朱𫥨,sợi xích thằng ai gỡ cho ra
三月十八日節制太尉宜國公鄭根進至清華大慶府以會試期在邇預差属将黎時憲黄義膠與參視潘兼全等先進赴京以及試期扈從,tam nguyệt thập bát nhật tiết chế thái uý nghi quốc công trịnh căn tiến chí thanh hoa đại khánh phủ dĩ hội thí kì tại nhĩ dự sai thuộc tướng lê thì hiến hoàng nghĩa giao dữ tham thị phan kiêm toàn đẳng tiên tiến phó kinh dĩ cập thí kì hỗ tòng
𠇮𧍰吏省如初𦋦和浸𠖾󱚢和蓮皚,mình rồng lại tỉnh như sơ ra hoà tắm mát vào hoà lên ngai
清明𥪞節𣎃𠀧礼󰑼掃墓哙󰑼蹅清,thanh minh trong tiết tháng ba lễ là tảo mộ gọi là đạp thanh
𡥵𪀄咹菓蒲𣘽,con chim ăn quả bồ nâu
扲蒸𢚸窒公爫蒸法窒公,cầm chưng lòng rất công làm chưng phép rất công
扒夫更𡨺邊滝,bắt phu canh giữ ven sông
世󰅹拱𫽄酉衝特󰅹,thế nào cũng chẳng giấu xong được nào
疾特消如𬟥䔲荄,tật được tiêu nhờ thuốc đắng cay
麻咍別事鍾情月花,mà hay biết sự chung tình nguyệt hoa
茹香清永𠬠𠇮,nhà hương thanh vắng một mình
妾如𡥵燕落弹,Thiếp như con én lạc đàn
時宋命大將潘美平嶺南劉鋹也故有是命,Thời Tống mệnh Đại tướng Phan Mĩ Bình Lĩnh Nam Lưu Xưởng dã cố hữu thị mệnh
群艚艚𬥓󰬸縐傮𧗱買別𪡦㗙薄情,còn tàu tàu bán vải sô tàu về mới biết si sô bạc tình
頼世美揮戈指之曰何日擒獲䦕内人其事始和,Lại Thế Mĩ huy qua chỉ chi viết Hà nhật cầm hoạch quan nội nhân kì sự thuỷ hoà
杜汪阮文階等入㨿山峙得脱,Đỗ Uông Nguyễn Văn Giai đẳng nhập cứ sơn trì đắc thoát
債尼酉𤒘茹鐄拱𢧚,giá này dẫu đúc nhà vàng cũng nên
痒羅𤺶,dương là ngứa
組先,tổ tiên
御敬天殿,ngự kính thiên điện
󰱏馴象三十餘生擒五千餘人其餘為官軍所殺血𡍼兵刀尸塞原野,đam thuần tượng tam thập dư sinh cầm ngũ thiên dư nhân kì dư vi quan quân sở sát huyết đồ binh đao thi tái nguyên dã
情初恩者󰒂填,Tình xưa ơn giải nghĩa đền
旨揮各道将效及路縣鎮等今方農務路縣鎮官不得輕動民力,Chỉ huy các đạo tướng hiệu cập lộ huyện trấn đẳng kim phương nông vụ lộ huyện trấn quan bất đắc khinh động dân lực
泥曰偈准題詩,nơi viết kệ chốn đề thơ
庒咍𠊚𭓇𠕋之,chẳng hay người học sách chi
別󰠲麻𠳚肝膓𠓨󰠲,biết đâu mà gửi can tràng vào đâu
學通𨷈敵噉埃題,học thông muôn địch dám ai đè
詔文武臣僚商議時政得失即散去非額水陸廵司凣十三處如正大廵慕周廵之類人心悅喜,chiếu văn vũ thần liêu thương nghị thời chính đắc thất tức tán khứ phi ngạch thuỷ lục tuần ti phàm thập tam xứ như chính đại tuần mộ chu tuần chi loại nhân tâm duyệt hỉ
䋦情隊段紆絲,mối tình đòi đoạn vò tơ
此併吏演𣾺𣈗意,thử tính lại diễn khơi ngày ấy
由是人人自危益思作乱,Do thị nhân nhân tự nguy ích tư tác loạn
藥,dược
造雅樂以文官,Tạo nhã nhạc dĩ văn quan
拯𦠳馬援欣分李詧,chẳng sờn mã viện hơn phân lý thù
𧡊仙𦍛意侵卢冲𢚸,thấy tiên dường ấy xâm lo trong long
飛,phi
掛將軍印如或失機驛聞行在參副為令檻送御營衛總以下斬首無,Quải tướng quân ấn như hoặc thất cơ dịch văn hành tại tham phó vi lệnh hạm tống ngự dinh vệ tổng dĩ hạ trảm thủ vô
三月平安王往東津楼觀舟,Tam nguyệt Bình An Vương vãng đông tân lâu quan chu
黎文休曰天地並其覆載日月並其照臨故能生城萬物發育庶類亦猶皇后配儷宸極故能,Lê Văn Hưu viết Thiên địa tịnh kì phú tải nhật nguyệt tịnh kì chiếu lâm cố năng sinh thành vạn vật phát dục thứ loại diệc do hoàng hậu phối lệ thần cực cố năng
埃匕訴別空傷包徐,ai ai tỏ biết không thương bao giờ
㗂琴㗂瑟󱝆噅,tiếng cầm tiếng sắt vo ve
郑𢚸童買哭𨕭闭除,trạnh lòng đồng mới khóc lên bấy giờ
眞𧼋𦑃󱗟埃某分,chân chạy cánh bay ai mỗ phận
聖父皇上以帝室之胄紹祖宗之基䂓恢大業十八年餘,thánh phụ hoàng thượng dĩ đế thất chi trụ thiệu tổ tông chi cơ quy khôi đại nghiệp thập bát niên dư
自是莫兵不敢復侵而清華乂安各處人民始得休息矣,tự thị mạc binh bất cảm phục xâm nhi thanh hoa nghệ an các xứ nhân dân thuỷ đắc hưu tức hĩ
㗂英,tiếng anh
𠻽𢀭𢀨㐌醝迷𥙩埃砥柱爫碑𥪝𠁀,mồi giàu sang đã say mê lấy ai để trụ làm bia trong đời
莫立其子全為王使監國事改號武安初年自爲将督兵拒命,Mạc lập kì tử Toàn vi vương sử giám quốc sự cải hiệu Vũ An sơ niên tự vi tướng đốc binh cự mệnh
况𫢩包𦬑垃塘姻緣,huống nay bao nợ khắp đường nhân duyên
陳米杲屡娄𣈜歆黄,trần mễ gạo cũ lâu ngày hẩm vang
庒咍𠊚𭓇󰀋之,Chẳng hay người học sách chi
磧磯𡌿𥒥,trách cơ ghềnh đá
合行𩙌姉買𦝄姨,họp hàng gió chị với trăng dì
劉常被刑作詩云殘年四十又餘三忠爱逢誅死正甘抱義生前應不忤暴詩原上更何慚,Lưu Thường bị hình tác thi vân Tàn niên tứ thập hựu dư tam Trung ái phùng tru tử chính cam Bão nghĩa sinh tiền ứng bất ngỗ Bộc thi nguyên thượng cánh hà tàm
右陳十二帝起丙戌終己卯共一百七十四年并後陳二帝七年,Hữu Trần thập nhị Đế khởi Bính Tuất chung Kỷ Mão cộng nhất bách thất thập tứ niên tính Hậu Trần nhị Đế thất niên
徃歳貢于明,vãng tuế cống vu minh
只今天使通和好翠輦南旋省見章,chỉ kim thiên sứ thông hoà hiếu thuý liễn nam tuyền tỉnh kiến chương
上尊號曰應天崇仁至道威慶龍祥明文睿武孝德聖神皇帝廟號聖宗,thượng tôn hiệu viết ứng thiên sùng nhân chí đạo uy khánh long tường minh văn duệ vũ hiếu đức thánh thần hoàng đế miếu hiệu thánh tông
路府州縣,Lộ phủ châu huyện
尾之𠄩𡦂情緣,vẻ chi hai chữ tình duyên
先是帝遣阮廌撰求封書差人進暠表乞立爲,tiên thị đế khiển nguyễn trãi soạn cầu phong thư sai nhân tiến cảo biểu khất lập vi
冬十月丙午帝誕辰以竹作小山一峰賜群臣宴,Đông thập nguyệt Bính Ngọ đế đản thìn dĩ trúc tác tiểu sơn nhất phong tứ quần thần yến
恨爲埃爫𫳵韶鼎,giận vì ai làm sao thèo đảnh
咹歇𨑮𠬠𨑮𠄩㙕茄,ăn hết mười một mười hai vại cà
別牢﨤特云仙𣇜尼,biết sao gặp được vân tiên buổi này
󰋇唐谷額󰋇梂終征,mấy đường ngóc ngách mấy cầu chông chênh
門楣眉󰁮壙髙門栓杄󰁮凍包秩世,môn mi mi cửa rộng cao môn thuyên then cửa đóng vào chặt thay
𡧲𨦩渃𣲆㳥󰋭,Giữa dòng nước dẫy sóng dồi
富良𮗓之謀遂沮,phú lương giác chi mưu toại trở
嗔姑亭𫅷挸健𩪢,xin cô đừng già kén kẹn hom
冬十月節制鄭松親督大兵攻畧安康各縣,Đông thập nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng thân đốc đại binh công lược Yên Khang các huyện
自意衛𬧻係蒸店霪最体𠄩㝵𢺤𪮏共𪠞,từ ấy về sau hễ chưng đêm dâm tối thấy hai người dan tay cùng đi
󱲔󰡲嗔𠳚噅𢈱呐共柴𠱊各尼厨傳,ngươi về xin gửi vài lời nói cùng thầy sãi các nơi chùa chiền
𠁀𠊛朋𠬠𡬼𢬣埃𫨩𥄭𣈗只固姅𡬼,đời người bằng một gang tay ai hay ngủ ngày chỉ có nửa gang
払連扲笔笺𢬣,chàng liền cầm bút tiên tay
橋藍𠳨𡓃尋信󰖎駒蓓染㐌顛如霪,kiều lam hỏi lối tìm tin móng câu bụi nhuốm đã đen như dầm
其城築畢旋崩王患之乃齋戒禱于天地山川神祇再興功築之,kì thành trúc tất toàn băng vương hoạn chi nãi trai giới đảo vu thiên địa sơn xuyên thần kì tái hưng công trúc chi
十五日明人大敗斬首五萬餘級生擒崔聚黄福等及賊三萬人戰噐馬疋金銀幣帛不可勝計,Thập ngũ nhật Minh nhân đại bại trảm thủ ngũ vạn dư cấp sinh cầm Thôi Tụ Hoàng Phúc đẳng cập tặc tam vạn nhân chiến khí mã sất kim ngân tệ bạch bất khả thắng kể
𦀊𦼜蒸𨱽丕蒸𥪞馨繚囉,dây sắn chưng dài vậy chưng trong hang leo ra
董󰞈箕埃㩡㗂持,đủng đỉnh kìa ai trỗi tiếng chày
碎廛𬆄扶拉主昆𥙩討敬蜍吒,tôi gìn ngay phò rập chúa con lấy thảo kính thờ cha
帝習射騎于大羅城南名射庭令武官曰習戦攻破陣之法,đế tập xạ kị vu đại la thành nam danh xạ đình lệnh vũ quan viết tập chiến công phá trận chi pháp
二十四日帝及太子御樓船進軍東步頭逆戰大破之,nhị thập tứ nhật đế cập thái tử ngự lâu thuyền tiến quân đông bộ đầu nghịch chiến đại phá chi
𣋽𣌉𦋦𠃅幡𩄲,Sớm khuya ra mái phướn mây
𡗶𣋚𩄲𢹣最霪,Trời hôm mây kéo tối rầm
餘年民似有類,dư niên dân tự hữu loại
弋㨢如鉢渃𣹓,giấc nâng như bát nước đầy
󰜍康報那閉𥹰,Bình khang nấn ná bấy lâu
𭓇道蜍柴揬昌沃渚通𧵑報,học đạo thờ thầy dọt xương óc chửa thông của báo
寕江其江多蛇繫人舟倒來往中流欲令蛇害之,Ninh giang kì giang đa xà hệ nhân chu đảo lai vãng trung lưu dục lệnh xà hại chi
固𣈘𫬠探典房些,có đêm lẫm thẫm đến phòng ta
又論水道功過,hựu luận thuỷ đạo công quá
𦝄柳捥𠰘花唭,lưng liễu uốn miệng hoa cười
𦼔𡑝澟沁杄窗弄掑,rêu sân lấm tấm then song lỏng cài
九月二十一日明遣羅汝敬徐永達等復賫勑書來諭帝以陳氏世得國人令帝悉訪求陳氏子孫奏來用頒継絶之命,Cửu nguyệt nhị thập nhất nhật Minh khiển La Nhữ Kính Từ Vĩnh Đạt đẳng phục tê sắc thư lai dụ đế dĩ Trần thị thế đắc quốc nhân lệnh đế tất phỏng cầu Trần thị Tử tôn tấu lai dụng ban kế tuyệt chi mệnh
盘玉󰠲俸扔曷珠,bàn ngọc đâu bỗng nảy hạt châu
呵𥙩弄弄業覇渃楚,há lấy lộng lộng nghiệp bá nước sở
木像鑿爫像棱,mộc tượng tạc làm tượng săng
固辭,cố từ
大酺鄕老自六十歲以上各賜爵二資婦人絹二疋,Đại bồ hương lão tự lục thập tuế dĩ thượng các tứ tước nhị tư phụ nhân quyến nhị thất
彦臣爲尽言之,Ngạn Thần vi tận ngôn chi
秋八月殺太尉黎凌以凌潜謀不軌故也,Thu bát nguyệt sát Thái uý Lê Lăng dĩ Lăng tiềm mưu bất quỹ cố dã
埮𣅘雪淨𩂟𣾺,dặm khuya ngắt tạnh mù khơi
𦎛朗補工架粧,gương sáng bỏ trong giá trang
旗𠖤𩄓坦𤿰𢫝󰠓𡗶,cờ bay rợp đất trống giong vang trời
別信蚤典朱鳶𠽄情,biết tin tao đến chu diên thăm tình
福群些,phúc còn ta
拱爲縸佞刼權𧻐𦋦,cũng vì mắc nịnh cướp quyền đuổi ra
絲綠群王䋦尼渚衝,Tơ duyên còn vướng mối này chưa xong
上厩有白馬凡駕將𭛁必先嘶嗚,thượng cứu hữu bạch mã phàm giá tương phát tất tiên tê ô
生天竺折少林墫𠲝真𡽫熊耳,sinh thiên trúc chết thiếu lâm chôn dối chân non hùng nhĩ
炪炉香󰇥泛桐𣈜初,đốt lò hương giở phím đồng ngày xưa
隔楼𦖑固㗂󰠳和韻,Cách lầu nghe có tiếng đâu hoạ vần
屡箕昆𡛔弹妑,lũ kia con gái đàn bà
𨖲𡗶𢵋𩙌𢵋𩄲,lên trời đo gió đo mây
本年秋候天雨黑炭則是異也而當時諱言灾異指爲雨米,bản niên thu hậu thiên vũ hắc thán tắc thị dị dã nhi đương thời huý ngôn tai dị chỉ vi vũ mễ
魚目,ngư mục
湄𡶀綠儈𦝄欽,mưa núi lục cúi lưng khom
󰉺𣌉併覩油畑,Sớm khuya tính đủ dầu đèn
仁心仁聞洋溢乎華夏善政善教漸被于際蟠,Nhân tâm nhân văn dương dật hồ Hoa Hạ thiện chính thiện giáo tiệm bị vu tế phiền
梗箕拯沛桧尼𦓡𦋦,Cành kia chẳng phải cội này mà ra
󰟻潙故囯別兜󰑼茹,Trông vời cố quốc biết đâu là nhà
𣃤𧡊蔑核椇自邊西麻㵢典,vừa thấy một cây gỗ từ bên tây mà trôi đến
律𠳒𥘀貝郎君,Trót lời nặng với lang quân
揞弹筝󰋇𣓦浰𢬣,ôm đàn tranh mấy phím rời tay
尚書少傅泉郡公阮惟時同阮壽春阮春正阮光岳范福慶等往關上候命迎使臣還國,thượng thư thiếu phó tuyền quận công nguyễn duy thì đồng nguyễn thọ xuân nguyễn xuân chính nguyễn quang nhạc phạm phúc khánh đẳng vãng quan thượng hậu mệnh nghênh sứ thần hoàn quốc
故三畧重以将統眾之柄六韜垂信賞公罰之文,cố tam lược trọng dĩ tướng thống chúng chi bính lục thao thuỳ tín thưởng công phạt chi văn
十日勑旨󰲛人女丁所生男女每六歲一遭閲󰱇充入率以爲常,thập nhật sắc chỉ dư nhân nữ đinh sở sinh nam nữ mỗi lục tuế nhất tao duyệt tuyển sung nhập suất dĩ vi thường
𦲿潭洌沫霜枚𠮩𠰷𨕭󰳀𠬠𠄽㗂𪀄,lá đầm lướt mướt sương mai líu lo trên liễu một vài tiếng chim
󰟯珠󰞺月󰟯派𨤔紅,Dường chau nét nguyệt dường phai vẻ hồng
𥘀爲𡮍󰒂初𡢐,Nặng vì chút nghĩa xưa sau
十月節制鄭松差太尉阮黄統領水兵太尉阮有僚督率步兵二道並進直至大同攻破和郡公武德恭營分兵前後夾攻,Thập nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng sai Thái uý Nguyễn Hoàng thống lĩnh thuỷ binh Thái uý Nguyễn Hữu Liêu đốc suất bộ binh nhị đạo tịnh tiến trực chí Đại Đồng công phá Hoà quận công Vũ Đức Cung dinh phân binh tiền hậu giáp công
㗂呐,tiếng nói
池上種松竹雜樹及奇花異卉珍禽異獸,trì thượng chủng tùng trúc tạp thụ cập kì hoa dị bôi trân cầm dị thú
爲蒸固数劄編,vì chưng có sổ chép biên
太師親督兵象潜進安謨山脚直至海口遇賊縱兵擊之再襲攻其後砲聲連響上下夾攻,Thái sư thân đốc binh tượng tiềm tiến Yên Mô sơn cước trực chí hải khẩu ngộ tặc tung binh kích chi tái tập công kì hậu pháo thanh liên hưởng thượng hạ hiệp công
蔑𦓿蔑𨨠趣茹圭盎菊蘭扦捤豆󰏲,một cày một cuốc thú nhà quê áng cúc lan xen vãi đậu kê
諒山總兵黎練奏言訪得明國廣西總兵調大集兵馬十三萬駐札在浯潯等州聲言脩治浩海谿澗梂路進攻蛮賊於廉州及廣西憑,Lạng Sơn tổng binh Lê Luyện tấu ngôn Phỏng đắc Minh quốc Quảng Tây tổng binh điều đại tập binh mã thập tam vạn trú trát tại Ngô Tầm đẳng châu thanh ngôn tu trị hạo hải khê giản cầu lộ tiến công man tặc ư Liêm châu cập Quảng Tây Bằng
埃浪招槾把玉擬實槞𦼞特豆,ai rằng gieo mận trả ngọc nghỉ thực trồng dưa được đậu
造安興寨行營,tạo an hưng trại hành dinh
令旨各處承司送下所属縣官𮞏年至,Lệnh chỉ các xứ thừa ti tống hạ sở thuộc huyện quan đệ niên chí
七月莫兵侵安塲營,Thất nguyệt Mạc binh xâm Yên Trường dinh
檜𦷫𬨿油竹布琴迻󰊄默樁弹,củi hái mây dầu trúc bó cầm đưa gió mặc thông đàn
二十九日辛未帝疾大漸乃憑玉几命皇太子嗣位,Nhị thập cửu nhật Tân Mùi đế tật đại tiềm nãi bằng ngọc kỷ mệnh hoàng thái tử tự vị
卞差萬毒𩧍𠫾扒侯該調即時𨖲低,bèn sai vạn độc ruổi đi bắt hầu cai điệu tức thì lên đây
三月閲文武内外各宫,Tam nguyệt duyệt văn võ nội ngoại các cung
殺之十一月太師回兵清華使義郡公鄧訓守營,Sát chi Thập nhất nguyệt Thái sư hồi binh Thanh Hoa sử Nghĩa quận công Đặng Huấn thủ doanh
有政聲尋擢為僉知聖慈宫事,hữu chính thanh tầm trạc vi thiêm tri thánh từ cung sự
明勑馬騏等復,Minh sắc Mã Kì đẳng phục
嫌為空𦑃空圍𥙩之𨀺埮𥙩咦上京,hiềm vì không cánh không vi lấy chi lướt dặm lấy gì thượng kinh
不圖後效以贖前罪乃棄師先歸為避賊計又不自因請罪如古人之為無君之心長矣,bất đồ hậu hiệu dĩ thục tiền tội nãi khí sư tiên quy vi tị tặc kế hựu bất tự nhân thỉnh tội như cổ nhân chi vi vô quân chi tâm trưởng hĩ
扲如博媄空生,cầm như bác mẹ không sinh
宛𦝄䓬雹宛𦝄𨱽,uốn lưng xước bão uốn lưng dài
王含弘大德更容納優待,vương hàm hoằng đại đức cánh dung nạp ưu đãi
𣛠𤍌㐌𠅐勢𠊛拱衰,máy thiêng đã mất thế người cũng suy
爫朱𤯩墮𣩂苔断腸朱歇刼尼買催,làm cho sống đọa chết đày đoạn trường cho hết kiếp này mới thôi
䒹芍藥𢠩懞瑞雨,chồi thược dược mơ mòng thụy vũ
初󰉎奉北使有北󰥺甚好不以上進爲舍人所奏黜還家至是始用之,Sơ Xao phụng Bắc sứ hữu Bắc chẩm thậm hảo bất dĩ thượng tiến vi xá nhân sở tấu truất hoàn gia chí thị thuỷ dụng chi
沖𢬣𰿘萬精兵,Trong tay muôn vạn tinh binh
𤤰㐱感汝德柴,vua chỉn cảm nhớ đức thầy
前北惟開金穴,Tiền bắc duy khai kim huyệt
𠇍𠁀𩛄𮇟固𩩪𠇍𠁀姨𤴪固傷𡥵𫯳,mấy đời bánh đúc có xương mấy đời dì ghẻ có thương con chồng
計自𤯩於阳间,kể từ sống ở dương gian
一則挾貨而揜其簡易之節一則利貨而忘其上下之分故也,Nhất tắc giáp hoá nhi yểm kì giản dị chi tiết nhất tắc lợi hoá nhi vong kì thượng hạ chi phân cố dã
騎㺔𩂏丐傘𧍰,cưỡi voi che cái tán rồng
雪印色馭駒𤶐𦹵坡味襖染𡽫䏧𡗶,tuyết in sắc ngựa câu giòn cỏ pha màu áo nhuộm non da trời
裴夢華上言畧曰臣聞童謠云深哉黎師以此觀之季犛必有覘覦神噐之意,bùi mộng hoa thượng ngôn lược viết thần văn đồng dao vân thâm tai lê sư dĩ thử quan chi quý li tất hữu siêm du thần khí chi ý
船徐拱𫺓𧗱西竹債𩙌朱𢧚沛論料,thuyền từ cũng muốn về tây trúc trái gió cho nên phải lộn lèo
明嘉靖十七年春莫開會試科,Minh Gia Tĩnh thập thất niên xuân Mạc khai Hội thí khoa
𠁑金烏,dưới kim ô
史臣吳士連曰三綱之道萬世常經不可一日,sử thần ngô sĩ liên viết tam cương chi đạo vạn thế thường kinh bất khả nhất nhật
払䀡買保鴈童,chàng xem mới bảo nhạn đồng
娘浪英唉囬朝奏𨖲,Nàng rằng Anh hãy hồi triều tâu lên
鯨鯢𠓨瀝固欺拱𪬡,kình nghê vào lạch có khi cũng hèn
春二月明遣監生唐義頒賜五經四書性理大全爲善音隲孝順事實等書於府州,xuân nhị nguyệt minh khiển giám sinh đường nghĩa ban tứ ngũ kinh tứ thư tính lí đại toàn vi thiện âm chất hiếu thuận sự thực đẳng thư ư phủ châu
其稱昭烈為帝室之胃𡸈無所㨿而𮢶空言之哉朱子已從其説夫復奚疑哉,Kì xưng Chiêu Liệt vi Đế thất chi vị há vô sở cứ nhi tạc không ngôn chi tai Chu Tử dĩ tòng kì thuyết phu phục hề nghi tai
壽固求之遂領州事,thọ cố cầu chi toại lĩnh châu sự
時帝年三歲因請太后垂簾聽政權决國事,thời đế niên tam tuế nhân thỉnh thái hậu thuỳ liêm thính chính quyền quyết quốc sự
燕筵雪兀𡗶𨷈丈,yến diên tuyết ngất trời muôn trượng
布冬病尋卒,Bố Đông bệnh tầm tốt
𥙩𫯳控󱬀江山𢄂畨群呂江山群夷,lấy chồng gồng gánh giang sơn chợ phiên còn lỡ giang sơn còn gì
即向詔書拜,tức hướng chiếu thư bái
令諸路鎮祈雨,lệnh chư lộ trấn kì vũ
閣紫樓𣘈默擬宜,gác tía lầu son mặc nghỉ ngơi
紅裙珥幅征鞍𨘗𣦍蘇定擛散邊城,hồng quần nhẹ bức chinh an đuổi ngay tô định dẹp tan biên thành
𠰷𥪝𢚸𠴼𠴼恨蒸排妾𡭜,lo trong lòng đáu đáu hận chưng bầy thiếp mọn
󰅹󰑼𤇮𭛣󰕛悲撰爫具宴急排朱󱦰,nào là bếp việc chúng bay dọn làm cỗ yến kíp bày cho mau
産𦝄粓𡥵供吒𡥵,sẵn lưng cơm con cúng cha con
賊奄至圍陶光饒于石河香僕鄭㯀督諸將進至排陣奮擊,Tặc yêm chí vi Đào Quang Nhiêu vu Thạch Hà Hương Bộc Trịnh Toàn đốc chư tướng tiến chí bày trận phấn kích
初帝微時嘗漁于膠水江綱得大圭觸頭闕其角,Sơ đế vi thời thường ngư vu Giao Thuỷ giang cương đắc đại khuê xúc đầu khuyết kì giác
𠊛尼庒沛𨅸恒,người này chẳng phải đấng hằng
盖諷上皇托順宗於季犛也,Cái phúng Thượng hoàng thác Thuận Tông ư Quý Li dã
嗚呼大惡之罪𡸈能逃天討之誅哉天理昭昭如是吁可畏也,Ô hô Đại ác chi tội há năng đào thiên thảo chi tru tai Thiên lí chiêu chiêu như thị hu khả uý dã
從官職爵六品以上用髙山巾正六品得束󰅾著烏巾正皂色從青色,tòng quan chức tước lục phẩm dĩ thượng dụng cao sơn cân chính lục phẩm đắc thúc đái chước ô cân chính tạo sắc tòng thanh sắc
󰃉𩙌𦝄爫伴󰋇𡽫滝,góp gió trăng làm bạn với non sông
至陳封為仁宗經筵時愛戴厲德甚輕蔑我,chí trần phong vi nhân tông kinh diên thời ái đái lệ đức thậm khinh miệt ngã
熹宗遂即位改元天啓,hi tông toại tức vị cải nguyên thiên khải
𮎦灵正氣洋洋,anh linh chính khí dương dương
易𤍶𦀫𧺁侖金,dễ loà yếm thắm trôn kim
訖𠫾,hất đi
𡝦𧗱𠽄󱠳茄圭,vú về thăm bõ nhà quê
蹺蹎英𣞻跢奔㙁,theo chân anh bưởi đi buôn muối
士浪印㐌高𢬣,Sĩ rằng ấn đã cao tay
拯𥙩之爫把,chẳng lấy chi làm trả
初嫁駙驥郎陳仁榮藝宗奪取以嫁季犛生欽聖皇后及漢蒼,Sơ giá Phò Ký Lang Trần Nhân Vinh Nghệ Tông đoạt thú dĩ giá Quý Li sinh Khâm Thánh Hoàng Hậu cập Hán Thương
𠊛牢孝󰒂覩塘刧牢逸仍断長世傕,người sao hiếu nghĩa đủ đường kiếp sao rặt những đoạn trường thế thôi
唉群肣燕眉𧍋如初,Hãy còn cằm én mày ngài như xưa
𤽗本好邏𢧚疾󰅒制盃𨤔堵匪課平生,ngươi vốn háo lạ nên tật nay chơi vui vẻ đủ phỉ thuở bình sinh
俯殫管見󰱆達隆知,Phủ đan quản kiến cốt đạt Long tri
誓𢚸渚燥𡃹鐄,Thề LÒNG chưa ráo chén vàng
夏五月大雨雹於萬頼冊其塊大如瓜田禾皆折毀,hạ ngũ nguyệt đại vũ bão ư vạn lại sách kì khối đại như qua điền hoà giai chiết huỷ
宋賫寳印金章封帝爲,Tống tê bảo ấn kim chương phong đế vi
𥧎𬔑,hang hố
󰇥朝如醒󰇥朝如迷,giở chiều như tỉnh giở chiều như mê
矣𨖅暫住朱𧵆待𣈜揲賊𥊛澄庒𣾺,hãy sang tạm trú cho gần đợi ngày dẹp giặc trông chừng chẳng khơi
咍爲盎那󰡰讀念,hay vì ang nạ gìn đọc niệm
𧁷,khó
岱尋匡後至,đại tầm khuông hậu chí
𨉟𤷍𦛋運襖𦁣𢚸朋𩄲渃庄𢥈調之,mình gầy cật vận áo go lòng bằng mây nước chẳng lo điều gì
稽諸往古厥有明徵,Kê chư vãng cổ quyết hữu minh trưng
𣳔渃溓溪綠女藍,dòng nước liêm khê lục nữa chàm
𥙩埃砥柱爫碑𥪝𠁀,lấy ai để trụ làm bia trong đời
畧󰑼探伴𡢐󰑼󰀢蹎,trước là thăm bạn sau là nghỉ chân
風來󰘚䚂𤇊匕,phong lai mặt đỏ bừng bừng
㗀㗀殺氣𩁶𡗶埃當,ù ù sát khí ngất trời ai đương
𥒥,đá
買𣇊𫢩公主𫥨制大鵬扒庒別於尼󰅹,mấy bữa nay công chúa ra chơi đại bàng bắt chẳng biết ở nơi nào
浽圭𢪀󰜋𠄩調昂昂,nỗi quê nghĩ một vài điều ngang ngang
𢪀自思朂𣈙,nghĩ từ tư húc rày
𥉫𥋵𥋵,trông hằm hằm
𨒒糁𢆥治歳苔𠄼𠄻,mười tám năm trị tuổi đầy năm lăm
觀其所為者登庸不過黎朝之一大臣也當黎朝主弱臣強,Quan kì sở vi giả Đăng Dung bất quá Lê triều chi nhất đại thần dã đương Lê triều chủ nhược thần cường
九月二十五日皇適長子晃生立為東宫皇太子,cửu nguyệt nhị thập ngũ nhật hoàng thích trưởng tử hoảng sinh lập vi đông cung hoàng thái tử
云仙畧㐌約麻,vân tiên trước đã ước mà
惟平章黎石以爲不可乃身先奪擊誤中伏籖卒,Duy Bình chương Lê Thạch dĩ vi bất khả nãi thân tiên đoạt kích ngộ trúng phục tiêm tốt
催時揲浽不平󰑼衝,Thôi thì dẹp nỗi bất bình là xong
童浪𡗶坦固咍,ðồng rằng trời đất có hay
𠲖欺踸𨀈細猪,e khi chậm bước tới trưa
門栓扦󰁮凍包秩世,thanh thuyên then cửa đóng vào chặt thay
吟唭𠄩字人情要離,ngẫm cười hai chữ nhơn tình éo le
侯年𦍛㝵,hầu nên dạng người
𢖵𠳒立𠬠庵𫡮,nhớ lời lập một am mây
然開覧山宴而咱母后之盤遊鑄龜田鍾而𨺻僧尼之簧惑此其失也,Nhiên khai Lãm Sơn yến nhi thính mẫu hậu chi bàn du chú Quy Điền chung nhi hãm tăng ni chi hoàng hoặc thử kì thất dã
勑諭翰林院承旨東各大𭓇士申仁中御史󰱑副都御史兼左春坊左中𠃔郭廷寶奏東閣校書杜潤翰林院侍讀東閣校書陶󰁮翰林侍書覃文禮纂脩天南餘暇集親征記事,Sắc dụ Hàn lâm viện thừa chỉ Đông các đại học sĩ Thân Nhân Trung Ngự sử đài phó đô ngự sử kiêm tả xuân phường tả trung doãn Quách Đình Bảo tấu Đông các hiệu thư Đỗ Nhuận Hàn Lâm viện thị độc Đông các hiệu thư Đào Cử Hàn lâm thị thư Đàm Văn Lễ toản tu Thiên nam dư hạ tập Thân chinh ký sự
以文官二員吳慥阮宏詞武官黎稹等為之頒以公差印,Dĩ văn quan nhị viên Ngô Tháo Nguyễn Hoành Từ vũ quan Lê Chẩn đẳng vi chi ban dĩ công sai ấn
稽康尼曲廣㖫,Kê Khang này khúc Quảng lăng
是歲立鄕試塲于安定縣多禄社,thị tuế lập hương thí trường vu yên định huyện đa lộc xã
叔惠告於大司徒察都督問察問怒之讓廌曰致天灾非此属過也𠧨在君相耳公相責何太甚耶,thúc huệ cáo ư đại tư đồ sát đô đốc vấn sát vấn nộ chi nhượng trãi viết trí thiên tai phi thử thuộc quá dã cữu tại quân tướng nhĩ công tương trách hà thái thậm da
日張旌旗夜鳴火砲旬月之間两軍相持不得解甲,Nhật trương tinh kì dạ minh hoả pháo tuần nguyệt chi gian lưỡng quân tương trì bất đắc giải giáp
歆浪老舘呐咽,Hâm rằng Lão quán nói nhăng
明日到東山御,Minh nhật đáo Đông Sơn ngự
定納生絲税例從鄭值之議也,Định nộp sinh ti thuế lệ tòng Trịnh Trị chi nghị dã
壬午帝至籃京謁陵廟,Nhâm Ngọ đế chí Lam kinh yết lăng miếu
朱𧇊裸胣,cho khuây khỏa dạ
錦衣衛勇士自力士司至旗牌司凡二十司副軍,Cẩm y vệ dũng sĩ tự Lực sĩ ti chí Kì bài ti phàm nhị thập ti phó quân
󰠐󰠐娘拱女茹坤𢣧,Đăm đăm nàng cũng nhớ nhà khôn khuây
虚身𥮊玉𣙺牙闭𫢩,hư thân đũa ngọc mâm ngà bấy nay
七日昧𡙁有承旨阮瑀從帝間行過太𭓇門至碧溝坊朱雀池帝遇惟㦃問曰賊在何方惟㦃不答顧他大笑,Thất nhật muội sảng hữu Thừa chỉ Nguyễn Vũ tòng đế gian hành quá Thái Học môn chí Bích Câu phường Chu Tước trì đế Ngộ Duy Sản vấn viết tặc tại hà phương Duy Sản bất đáp cố tha đại tiếu
戈󰋇𤾓秋課抱蓬,qua mấy trăm thu thuở bão bùng
埃苔㘨乃,ai đầy nồi nấy
㨂船直𣷷結䊷扛滝,đóng thuyền chực bến kết chài giăng sông
捻昌別𢭮死生准󰅹,nắm xương biết gửi tử sinh chốn nào
後設礮,hậu thiết bác
時皮咍海𩙌埋,thời vừa hây hẩy gió may
文頗畧經史上疏争之,văn pha lược kinh sử thượng sớ tranh chi
潮土豪范振立陳月湖為王於平灘題招安旗曰忠義軍,triều thổ hào phạm chấn lập trần nguyệt hồ vi vương ư bình than đề chiêu an kì viết trung nghĩa quân
㤕𠊛行役閉𫢩,xót người hành dịch bấy nay
賜内外文武百官覃恩一資,tứ nội ngoại văn võ bách quan đàm ân nhất tư
語󰑼君子才能埃𪟽鳩胣陵仍等𪬡,ngỡ là quân tử tài năng ai ngờ cưu dạ lăng nhăng đấng hèn
稔𪰛禍塊福𧗱共,nẫm thời họa khỏi phúc về cùng
專渚病意邒安,chuyên chữa bệnh ấy đặng an
𣇜𣈜制𡏢淡僊,Buổi ngày chơi mả Đạm Tiên
升堂娘買𠳨查,Thăng đường nàng mới hỏi tra
㐱体𬰢𡗶熾𠓨𬮌數𦼔撑播苔边㙴,chỉn thấy mặt trời xế vào cửa sổ rêu xanh bá đầy bên thềm
草野為君異帝鄕,Thảo dã vị quân dị đế hương
󰟭桃最槾憐󰑼,Sớm đào tối mận lân la
𡥵𠊛世󰀎托寃世尼,Con người thế ấy thác oan thế này
我知爾眾皆爲國之士,ngã tri nhĩ chúng giai vi quốc chi sĩ
立主恒𣦍免勤,rập chúa hằng ngay lẫn cần
拠繓朱秩𣅶𤴬朱哺𣅶孀,cứ trói cho chặt lúc đau cho bõ lúc sướng
𩜃停厚𡗋𡥵喂,cỗ đừng hậu lắm con ơi
呐唭練練信誓伶伶,nói cười rén rén tín thệ rành rành
史臣吳士連曰帝素厚親族而於属尊且貴者尢加尊敬凣臣下有與同名者必改之如度改師孟以與尚父同名也,sử thần ngô sĩ liên viết đế tố hậu thân tộc nhi ư thuộc tôn thả quý giả vưu gia tôn kính phàm thần hạ hữu dữ đồng danh giả tất cải chi như độ cải sư mạnh dĩ dữ thượng phụ đồng danh dã
二十五日節制鄭松令諸營奇大移草津行營于昇龍城之南福林坊居之,Nhị thập ngũ nhật Tiết chế Trịnh Tùng lệnh chư dinh cơ đại di Thảo Tân hành dinh vu Thăng Long thành chi Nam Phúc Lâm phường cư chi
󰜋𨉓咹歇包饒󱣚𧍆撥𧎜朱𦼔撼𦟿,một mình ăn hết bao nhiêu mò cua bắt ốc cho rêu bám đùi
呐牟貞節扵𩑛奔波,nói màu trinh tiết ở loài bôn ba
世冲由𢀲欣外,Thế trong dù lớn hơn ngoài
㫖揮各鎮縣社村󰀋庄等有赴京行役者軍即将校民即路縣官轉送,Chỉ huy các trấn huyện xã thôn sách trang đẳng Hữu phó kinh hành dịch giả quân tức tướng hiệu dân tức lộ huyện quan chuyển tống
䜹浪賤技詫之,Thưa rằng Tiện kỹ sá chi
月娥𥙩筆題󰑼排詩,nguyệt nga lấy bút đề là bài thơ
蛮人不為備惟德等縱兵殺蛮二千餘人,man nhân bất vi bị duy đức đẳng túng binh sát man nhị thiên dư nhân
想包饒吏渚滇隊吝,tưởng bao nhiêu lại chứa chan đôi lần
一各衙門任满三考僃將任内行過事蹟無有過犯等,nhất các nha môn nhậm mãn tam khảo bị tương nhiệm nội hành quá sự tích vô hữu quá phạm đẳng
帝能尊師重道而不與謀及國事故賢者不可虚拘,đế năng tôn sư trọng đạo nhi bất dữ mưu cập quốc sự cố hiền giả bất khả hư câu
退權吼𠾶󰑼例,thói quyền khỏng khảnh là lề
補𠫾,bỏ đi
夏四月乙卯西京馬鞍山雷降裂地五丈,Hạ tứ nguyệt Ất Mão Tây Kinh Mã Yên sơn lôi giáng liệt địa ngũ trượng
玉琨𠻴拯呐牢,ngọc côn lặng chẳng nói sao
己丑五年宋紹定二年,Kỉ Sửu ngũ niên Tống Thiệu Định nhị niên
得全等遂回京,đắc toàn đẳng toại hồi kinh
蒲滕之霆驅電掣,bồ đằng chi đình khu điện xế
冬十月遣太保陶碩輔員外郎吳壤如宋結好,Đông thập nguyệt khiển Thái bảo Đào Thạc Phụ Viên ngoại lang Ngô Nhưỡng như Tống kết hảo
隋帝詔以爲交州道行軍縂管統二十七營來侵,tuỳ đế chiếu dĩ vi giao châu đạo hành quân tổng quản thống nhị thập thất doanh lai xâm
王其欽鄰弼直惟敬承上帝之休迪德保民斯益衍世王之業,Vương kì khâm lân bật trực duy kính thừa thượng đế chi hưu địch đức bảo dân tư ích diễn thế Vương chi nghiệp
吏税𠬠𠎪𠏲󰬒,lại thuê một lũ thợ kèn
是以仰遵遺命俯徇輿情以於八月十五日祗告天地宗廟社稷即皇帝位奉宗廟之洪祐仰聖神之永圖,thị dĩ ngưỡng tuân di mệnh phủ tuẫn dư tình dĩ ư bát nguyệt thập ngũ nhật chi cáo thiên địa tông miếu xã tắc tức hoàng đế vị phụng tông miếu chi hồng hựu ngưỡng thánh thần chi vĩnh đồ
帝乃次究連洲宣嗣慶來朝,Đế nãi thứ cứu Liên châu tuyên tự Khánh lai triều
㵢渃固号水團,trôi nước có hiệu thuỷ đoàn
𠳚戈讖唸󰡎楼,gửi qua sắm nắm dưới lầu
𡥵㹥哭𨅸哭𡓮媄喂𠫾𢄂𢺀碎銅楹,con chó khóc đứng khóc ngồi mẹ ơi đi chợ mua tôi đồng riềng
𤿤檜昂𣳔汝戈,bè củi ngang dòng nổi qua
𥶄塸矜,nón gò găng
𡊰情易渗𢧚滈渴𢚸,ruộng tình dễ thấm nên khao khát lòng
三月七日以平陽公主嫁諒州牧申紹泰,tam nguyệt thất nhật dĩ bình dương công chúa giá lạng châu mục thân thiệu thái
意帝碎㐌別𣦍𦓡,ấy đấy tôi đã biết ngay mà
春細丙𥆾花唒𩈘,xuân tới biếng nhìn hoa giấu mặt
𠊛𠀧等𧵑𠀧𩑛,người ba đấng của ba loài
威肅頓首稱善,uy túc đốn thủ xưng thiện
惜朱兜俸落類典低,Tiếc cho đâu bỗng lạc loài đến đây
小人背國罔慚於乃父㱕朝更媚於吾君,tiểu nhân bội quốc võng tàm ư nãi phụ quy triều canh mị ư ngô quân
於低杏𧺁𢧚梅𤁕,ở đây hạnh thắm nên mai lạt
二十二日太皇太后阮氏暴崩于長樂殿正寝年,Nhị thập nhị nhật Thái hoàng thái hậu Nguyễn thị bạo băng vu Trường Lạc điện chính tẩm niên
馭高傘哿閻王󰅹計打迎昂,ngựa cao tán cả diêm vương nào kể đứa nghênh ngang
𩟡𤻳𠫾,đói luỗi đi
病院,bệnh viện
令天下入粟各以多少除官有差,Lệnh thiên hạ nhập túc các dĩ đa thiểu trừ quan hữu sai
先是春季三旬無雨夏少雨,tiên thị xuân quý tam tuần vô vũ hạ thiếu vũ
𠅎錢役意麻衝尔,mất tiền việc ấy mà xong nhỉ
吏𫼳梮朱𦼔,lại mang cọc cho rêu
嗔吝細畧尋柴茦湯,Xin lần tới trước tìm thầy thuốc thang
是時論功行賞加黄廷愛為右相太尉榮國公阮有僚為太尉陽國公鄭杜為為太傅鄭桐鄭檸俱為太保黎栢為少尉本郡公何壽禄為少尉吳景祐鄭文海俱爲少保吏部尚書阮茂宣為少傅瓊郡公,Thị thời luận công hành thưởng gia Hoàng Đình Ái vi Hữu tướng Thái uý Vinh quốc công Nguyễn Hữu Liêu vi Thái uý Dương quốc công Trịnh Đỗ vi vi Thái phó Trịnh Đồng Trịnh Ninh câu vi Thái bảo Lê Bách vi Thiếu uý Bản quận công Hà Thọ Lộc vi Thiếu uý Ngô Cảnh Hựu Trịnh Văn Hải câu vi Thiếu bảo Lại bộ Thượng thư Nguyễn Mậu Tuyên vi Thiếu phó Quỳnh quận công
𦋦𠓨弼㗂噤唏󰜋𠇮憐朔𣋚枚辱因,ra vào bặt tiếng câm hơi một mình săn sóc hôm mai nhọc nhằn
開試僧道,khai thí tăng đạo
六月二十五日定進朝歛手格,Lục nguyệt nhị thập ngũ nhật định tiến chiều liễm thủ cách
機乃能志愛君親明習機務典司庶政令簡肅中外悅徒經營四方威震耀藩侯賓服,Cơ nãi năng chí ái quân thân minh tập cơ vụ điển ti thứ chính lệnh giản túc trung ngoại duyệt đồ kinh doanh tứ phương uy chấn diệu phiên hầu tân phục
啓明号󰑼牢埋,khải minh hiệu là sao mai
帽毛襖𧺃質塘𢹣𦋦,mũ mao áo đỏ chật đường kéo ra
春三月旱,xuân tam nguyệt hạn
𨢇㐌歇卞炪畑呐𠺟,rượu đã hết bèn đốt đèn nói khó
𠽔浪啐分女兒,thưa rằng chút phận nữ nhi
爾有過勿憚改後必無灾矣,nhĩ hữu quá vật đạn cải hậu tất vô tai hĩ
命陳瑋阮進用阮壽春申珪等往關上俟命迎接陪臣回國,mệnh trần vĩ nguyễn tiến dụng nguyễn thọ xuân thân khuê đẳng vãng quan thượng sĩ mệnh nghênh tiếp bồi thần hồi quốc
按東方朔神異奇經有云南荒之外有火其中皆生不尽之木昼夜火燒暴凡猛雨不滅火有鼠重百斤毛長三寸餘細如絲可以作布壬子年拾遺記有云東海圓嶠山有氷蠶長七寸有鱗角以玺覆之有繭五色絲織為衣入水中不濡湿,Án Đông Phương Sóc thần dị kì kinh hữu vân Nam hoăng chi ngoại hữu hoả kì trung giai sinh bất tận chi mộc Trú dạ hoả thiêu bạo phàm mãnh vũ bất diệt Hoả hữu thử trọng bách cân mao trường tam thốn dư tế như ti khả dĩ tác bố Nhâm Tí niên Thập di ký hữu vân Đông hải Viên Kiệu sơn hữu băng tàm trường thất thốn hữu lân giác dĩ tỉ phú chi hữu kiển ngũ sắc ti chức vi y nhập thuỷ trung bất nhu thấp
爲娘英沛𠫾𣌉𧗱󰠐,vì nàng anh phải đi khuya về thầm
𩈘𧡊書胡文破胆𦖻𦖑樂北武敦肝,mặt thấy thư hồ văn vỡ mật tai nghe nhạc bắc võ run gan
朝廷雖以黎可鑄為两路安撫使但在京遙鎮未嘗到郡惟土豪潘猛范矜率眾歸順,triều đình tuy dĩ lê khả chú vi lưỡng lộ an phủ sứ đản tại kinh dao trấn vị thường đáo quận duy thổ hào phan mãnh phạm căng suất chúng quy thuận
爫之忒默添愁,làm chi thắc mắc thêm sầu
𤽗侃礼力士撟礼帝轉移庄動,ngươi khản lấy lực sĩ kéo lấy đấy chuyển dời chẳng động
問城崩之由金龜曰此本土山川精氣前王子附之爲國報仇隱於七耀山,Vấn thành băng chi do kim quy viết Thử bản thổ sơn xuyên tinh khí tiền vương tử phụ chi vi quốc báo cừu ẩn ư Thất Diệu sơn
饑饉,cơ cận
半行咹仍󱗱橰𫯳𡥵固別機牟尼庒,bán hàng ăn những chũm cau chồng con có biết cơ màu này chăng
節夏至如󰑼渃㳥,tiết hạ chí như là nước sóng
從容買計事𣈜寒微,Thong dong mới kể sự ngày hàn vi
悲𣇞󰜋域󰜋𡗶,Bây giờ một vực một trời
冬十二月十八日太傅仁國公莫登庸令沛溪伯范金榜密弑光卲帝于降所因以梓宫回塟于清潭之永興陵,Đông thập nhị nguyệt thập bát nhật Thái phó Nhân quốc công Mạc Đăng Dung lệnh Phái Khê bá Phạm Kim Bảng mật thí Quang Thiệu Đế vu giáng sở nhân dĩ tử cung hồi táng vu Thanh Đàm chi Vĩnh Hưng Lăng
𢪀代麻喭朱代,nghĩ đời mà ngán cho đời
阮天祐捕奏乃加注罪仍令徇眾三日,nguyễn thiên hựu bổ tấu nãi gia chú tội nhưng lệnh tuẫn chúng tam nhật
誘𠲜,dỗ dành
然而即位以來和氣未調干戈未戢朝,nhiên nhi tức vị dĩ lai hoà khí vị điều can qua vị tập triều
林泉埃浪𫅷爫客,lâm tuyền ai rắng già làm khách
有再犯盗七人俱年穉刑官㨿律當斬,hữu tái phạm đạo thất nhân cụ niên trĩ hình quan cứ luật đương trảm
帝爲具牛酒綵旗圖帳禮物後󰘴之,Đế vi cụ ngưu tửu thái kì đồ trướng lễ vật hậu tiễn chi
承家庄歇娘云,thừa gia chẳng hết nàng vân
春三月地震三日,xuân tam nguyệt địa chấn tam nhật
壮勇者爭奪金銀或至三四百两劣者亦二百餘两,Tráng dũng giả tranh đoạt kim ngân hoặc chí tam tứ bách lượng liệt giả diệc nhị bách dư lượng
𣷭冤耒拱固渡𣾼戈,bể oan rồi cũng có đò vượt qua
媄南𣈜生昆南臟調𬯩󰮤身弄調󱯠󱭪,mẹ nằm ngày sinh con năm tạng đều lớn ra thân lòng đều buồn bực
才士如阮夢荀投之祸害,Tài sĩ như Nguyễn Mộng Tuân đầu chi hoạ hại
戚里如文老昌黎心同鬼蜮具臣如榴杜私誰不㖒疴門闕脆弱手能排毀,Thích lí như Văn Lão Xương Lê tâm đồng quỷ vực cụ thần như Lựu Đỗ Tư thuỳ bất đề a Môn khuyết thuý nhược thủ năng bài huỷ
湖西𢵋飭浘漨,hồ tây đua sức vẫy vùng
夏四月殿試賜阮國楨阮文璧阮文實等三名進士及第枚仲和等二名進士出身范維質等十五名同進士出身,Hạ tứ nguyệt Điện thí tứ Nguyễn Quốc Trinh Nguyễn Văn Bích Nguyễn Văn Thực đẳng tam danh Tiến sĩ cập đệ Mai Trọng Hoà đẳng nhị danh Tiến sĩ xuất thân Phạm Duy Chất đẳng thập ngũ danh đồng Tiến sĩ xuất thân
明日銀入朝免冠謝罪,Minh nhật Ngân nhập triều miễn quan tạ tội
𪰹󰞿𦋦陣蔑干󰟨特時𧿬󰟨收時𨆢,mai anh ra trận một cơn thế được thì đón thế thua thì lùi
朝春易遣湼秋𪿒顒,chiều xuân dễ khiến nét thu ngại ngùng
蚤仕美弄朱𡞕於蔑弄共饒如󰞿㛪丕,tao sẽ mở lòng cho vợ ở một lòng cùng nhau như anh em vậy
哀牢進方物,Ai Lao tiến phương vật
國子監司業黎孝忠死之,Quốc tử giám tư nghiệp Lê Hiếu Trung tử chi
撑寅核𥡗,xanh dờn cây mạ
定土官欠朝賀禮例近者一年二朝賀遠者一年一朝賀,định thổ quan khiếm triều hạ lễ lệ cận giả nhất niên nhị triều hạ viễn giả nhất niên nhất triều hạ
唁味道片黄卷,ngon mùi đạo phiến vàng cuộn
梞神地藏欺𢴿𢶢,gậy thần địa tạng khi chèo chống
𥾘,sợi
榑勾皮𢶢𨤮𨱽,Roi câu vừa gióng dặm dái
󰜋宮𫗄𢣃湄愁𦊚𦀊㳶𧖱𠄼頭𦰟𢬣,một cung gió tủi mưa sầu bốn dây nhỏ máu năm đầu ngón tay
𫳘思題󰡎𫳘相𣈜𣈜,chữ tư đề dưới chữ tương ngày ngày
蔑𨉟宇宇准河東汝客提潙𨻫仍𬂙,một mình võ võ chốn hà đông nhớ khách đầy vơi luống những mong
梗楊柳拂式𤐜,cành dương liễu phất thức khói
月漏漏󰖽秋豸映,nguyệt làu làu vẻ thu giãi ánh
店虧棱葚用移別󰠲,đêm khuya rừng rậm rụng rời biết đâu
扱𩕳柯沒侖漿沒屡,cắp nạnh cà một lon tương một lọ
𡦂同休碑󰐆𠦳冬,chữ đồng hưu bia để nghìn đông
責𢚸哬𠾿闭𢚸,trách lòng hờ hững bấy lòng
陛下業荗中興功光前烈緝熙聖𭓇而涵泳道源皷舞化機而作新文治,bệ hạ nghiệp mậu trung hưng công quang tiền liệt tập hi thánh học nhi hàm vịnh đạo nguyên cổ vũ hoá cơ nhi tác tân văn trị
󰝂𠳒方便𨷑塘好生,Đem lời phương tiện mở đường hiếu sinh
状元奏事太師,trạng nguyên tấu sự thái sư
按阮伯驥穆陵碑文云帝神釆英俊容止端重,án nguyễn bá ký mục lăng bi văn vân đế thần thái anh tuấn dung chỉ đoan trọng
󰅹咍分泊如󱩒世呢,nào hay phận bạc như vôi thế này
掌心󰑼宁中弄盘𪮏,chưởng tâm là giữa trong lòng bàn tay
𨉞㧅備磾𢷀韜顛,Lưng đeo bị đạn rủ thao đen
分子,phần tử
文休陳時大手筆也孚先聖朝故老人也皆奉詔編其本國之史旁蒐遺史會輯成書史後之覽者無遺憾焉可也,văn hưu trần thời đại thủ bút dã phu tiên thánh triều cố lão nhân dã giai phụng chiếu biên kì bản quốc chi sử bàng sưu di sử hội tập thành thư sử hậu chi lãm giả vô di hám yên khả dã
八月繙占城樂曲及節皷音使樂工歌之,bát nguyệt phiên chiêm thành nhạc khúc cập tiết cổ âm sử nhạc công ca chi
隘北鴈𨖅𣷭絶潙,ải bắc nhàn sang bể tuyệt vời
上以太宗大寶三年以來進士諸科立石題名猶為闕典命禮部尚書郭廷寶詳具自太宗大寶三年壬戌科仁宗太和六年戊辰科光順四年癸未科七年丙戌科十年己丑科洪德三年壬辰科六年乙未科九年戊戌科十二年辛丑科至本年甲辰科進士名,thượng dĩ thái tông đại bảo tam niên dĩ lai tiến sĩ chư khoa lập thạch đề danh do vị khuyết điển mệnh lễ bộ thượng thư quách đình bảo tường cụ tự thái tông đại bảo tam niên nhâm tuất khoa nhân tông thái hoà lục niên mậu thìn khoa quang thuận tứ niên quý mùi khoa thất niên bính tuất khoa thập niên kỷ sửu khoa hồng đức tam niên nhâm thìn khoa lục niên ất mùi khoa cửu niên mậu tuất khoa thập nhị niên tân sửu khoa chí bản niên giáp thìn khoa tiến sĩ danh
錢,tiền
箕埃董鼎宮廊狹粓蔑啀渃蔑瓢,kìa ai đủng đỉnh trong làng hẹp cơm một nhai nước một bầu
督五道民人浚諸港,Đốc ngũ đạo dân nhân tuấn chư cảng
詔免天下今年租税之半,Chiếu miễn thiên hạ kim niên tô thuế chi bán
唐帝詔召還諸道援兵分保嶺南西道,Đường đế chiếu triệu hoàn chư đạo viện binh phân bảo Lĩnh Nam Tây đạo
是乃新例不敢專對,Thị nãi tân lệ bất cảm chuyên đối
若公侯已賜宅以安厥居在鐵突土分並不許過多土自五髙以下不是鉄突土,nhược công hầu dĩ tứ trạch dĩ an quyết cư tại thiết đột thổ phân tịnh bất hứa quá đa thổ tự ngũ cao dĩ hạ bất thị thiết đột thổ
八日告太廟以權署國事之命故也,bát nhật cáo thái miếu dĩ quyền thự quốc sự chi mệnh cố dã
傳之成俗不知何意也,Truyền chi thành tục bất tri hà ý dã
至是鎮将何𢒎鶽音準阮魯等捉得解送京師,Chí thị trấn tướng Hà Phi Chuẩn âm chuẩn Nguyễn Lỗ đẳng tróc đắc giải tống Kinh sư
楊僕自擇便居東南靣路博德居西北靣,Dương Bộc tự trạch tiện cư Đông Nam diện Lộ Bác Đức cư Tây Bắc diện
漢庭等進陣圖一曰中虚二曰满天星三曰常山󰲫,hán đình đẳng tiến trận đồ nhất viết trung hư nhị viết mãn thiên tinh tam viết thường sơn xà
繩𡮣嗚唩撼𠁑䐥,thằng bé u ơ bám dưới hông
綡眞吏,kiềng chân lại
𩃳斜如𠽖干𢞂客它𨖲馭𠊛羣𥊘蹺,bóng tà như giục cơn buồn khách đà lên ngựa người còn ghé theo
火魔䀡𧡊𠬠除調散,hoả ma xem thấy một giờ đều tan
願蒙親近明師,nguyện mong thân cận minh sư
人有來報莫國楨消息,Nhân hữu lai báo Mạc Quốc Trinh tiêu tức
恪芇仙子﨤㝵蓬萊,khác nào tiên tử gặp ngày bồng lai
故𫳵𩃳旙𨖅厨安南,cớ sao bóng phướn sang chùa an nam
櫨枅丐斗󰏲,lô kê cái đấu kê
𬡢滛湥碎󰖥車䋦愁,áo dầm giọt tủi tóc xe mối sầu
兹臣𭁈将佐等𭁈賊誓不俱生𡸈肯一天之共戴,tư thần dữ tướng tá đẳng dữ tặc thệ bất câu sinh khởi khẳng nhất thiên chi cộng đái
時天久不雨而徒以迎佛誦咒為祈禱,Thời thiên cửu bất vũ nhi đồ dĩ nghinh Phật tụng chú vi kì đảo
喂蒸渃滝滄浪,ôi chưng nước sông thương lãng
院春覃蔭𪹷初唯,vườn xuân đầm ấm nắng sơ doi
揮翰林公同都承憲三司󰱇取僃奏銓除,huy Hàn lâm công đồng Đô Thừa Hiến tam ti tuyển thủ bị tấu thuyên trừ
𠶤󱦅󱦅吏髙蓸,chuộng chuối chuối lại cao tàu
奴婢財勿牛隻畫數送納檢察懷異之人搜索僞官文憑印信依期上納選人丁壯者續補軍伍不得變易,nô tì tài vật ngưu chích hoạch sổ tống nạp kiểm sát hoài dị chi nhân sưu sách nguỵ quan văn bằng ấn tín y kì thượng nạp tuyển nhân đinh tráng giả tục bổ quân ngũ bất đắc biến dị
箕󰑼茦𦲿𨢇橷,kìa là thuốc lá rượu dâu
簾𥪞㐌𧡊󰜋𠊛𨀈𦋦,Rèm trong đã thấy một người bước ra
先皇棄世未亡人惟欲死不欲見世事况見子之将危乎后崩二年而靈德,tiên hoàng khí thế vị vong nhân duy dục tử bất dục kiến thế sự huống kiến tử chi tương nguy hồ hậu băng nhị niên nhi linh đức
五月行遣阮廌奏曰此者臣等𭁈粱登同校定雅樂而臣所見𭁈梁登不同願回所命,ngũ nguyệt hành khiển nguyễn trãi tấu viết thử giả thần đẳng dữ lương đăng đồng hiệu định nhã nhạc nhi thần sở kiến dữ lương đăng bất đồng nguyện hồi sở mệnh
帝在寶洲有程志森阮時雍扈從使人諭阮弘裕,đế tại bảo châu hữu trình chí sâm nguyễn thì ung hộ tòng sử nhân dụ nguyễn hoằng dụ
𪀄坤踭𦋕貝𥱰,chim khôn tránh bẫy với giò
箕裊蘇秦𣈜𨎠渚刁相印固埃嘲,kìa nẻo tô tần ngày trước chưa đeo tướng ấn có ai chào
天長府置太府少府,thiên trường phủ trí thái phủ thiếu phủ
盪,đãng
小童𦖑呐𠫾連,tiểu đồng nghe nói đi liền
斷膓台𣅶分岐𨀒駒泣警𨋣車岌𡹡,đoạn trường thay lúc phân kỳ vó câu khấp khểnh bánh xe gập ghềnh
旦旦敢忘於河誓昏昏便陷於虜庭,đán đán cảm vong ư hà thệ hôn hôn tiện hãm ư lỗ đình
爫󰜩朱妥志󰜩,làm trai cho thỏa chí trai
感傷𠄩妸女兒縸難,cảm thương hai ả nữ nhi mắc nàn
城市,thành thị
渃藤,nước đằng
併排律妬論低固𠀧𤾓两役尼買吹,tính bài lót đó luồn đây có ba trăm lạng việc này mới xuôi
家,gia
買沃羅㐌,mới óc là đã
㕸蒙撩印辞官,rắp mong treo ấn từ quan
箕󰑼𫇿𦲿押𫉎尼䃣點節奴瓢菊香,kìa là thuốc lá ướp ngâu này ve tuyết điểm nọ bầu cúc hương
今殿下以唐太周公為務,Kim điện hạ dĩ Đường Thái Chu Công vi vụ
昆𧏳凶,con bọ hung
以李建嘉八年戊寅六月十六日誕生隆凖,Dĩ Lí Kiến Gia bát niên Mậu Dần lục nguyệt thập lục nhật đản sinh long chuẩn
因下令軍中秋毫無犯民間村巷無故不得輙入違者以軍法論,nhân hạ lệnh quân trung thu hào vô phạm dân gian thôn hạng vô cố bất đắc triếp nhập vi giả dĩ quân pháp luận
英户,anh họ
公文事務並於紙尾書名如五府經歷各處承司首領官,công văn sự vụ tịnh ư chỉ vĩ thư danh như ngũ phủ kinh lịch các xứ thừa ti thủ lĩnh quan
帝作詩題,Đế tác thi đề
此社稷遠圖國家大計也,thử xã tắc viễn đồ quốc gia đại kế dã
真躐國來貢,chân lạp quốc lai cống
是日有小雨,thị nhật hữu tiểu vũ
浽𠇮登息浽茹,nỗi mình thêm tức nỗi nhà
󰭍𣉹没𫺙没咍合饒󰅹別固𣈜姅催,bấy giờ một dở một hay họp nhau còn biết có ngày nữa thôi
𥆁眜人情䀩丐𪁄㓠𠿃󰀡跡放𡥵㹯,liếc mắt nhân tình nhác cái cắt chím môi vô tích phóng con hưu
君親渚報𢚸更更,quân thân chửa báo lòng cánh cánh
𩂏僚𡨺馬𢚸些論󰒂,che lều giữ mả lòng ta chọn nghì
以郎中裴秉彛爲安廣道監察御史以其󰁮宗忠義始終全節故也,dĩ lang trung bùi bỉnh di vi yên quảng đạo giám sát ngự sử dĩ kì cử tông trung nghĩa thuỷ chung toàn tiết cố dã
情夫婦义君臣,tình phu phụ nghĩa quân thần
瓊揆傷𠄩親,quạnh quẽ thương hai thân
至是增之,chí thị tăng chi
󱭔𧋂麻餒𡥵蝒𣈗𡢐奴𢀲奴捲饒𠫾,tò vò mà nuôi con nhện ngày sau nó lớn nó quện nhau đi
緣初渚易別兜准尼,Duyên xưa chưa dễ biết đâu chốn này
盖鄒庚出入禁中多以奇言詭計眩惑裕皇,cái trâu canh xuất nhập cấm trung đa dĩ kì ngôn nguỵ kế huyễn hoặc dụ hoàn
線樹突突核朱侖宜,tuyến thụ đuột đuột cây chò tròn ngay
欺𢭸𨆝欺儈頭,Khi tựa gối khi cúi đầu
錢塘典󰜋𥯤𦰤逴𠊛,Tiền Đường đến một bè lau rước người
潙𬂙群想𦑃紅想招,Vời trông còn tưởng cánh hồng lúc gieo
求昆芮業買仃皈󰭴,cầu con nối nghiệp mới đành quy y
抲師師落抲姑姑唹,gạ sư sư lắc gạ cô cô ừ
𡗶秋霜降霜𩂟如饒,trời thu sương giáng sương mù như nhau
先沃羅毘尼多,tên óc là tì ni đa
今主上幼弱我眾雖竭死力禦外侮脱有尺寸之功其誰知之不如先󰀋十道爲天子然後出師可也,Kim chúa thượng ấu nhược ngã chúng tuy kiệt tử lực ngự ngoại vũ thoát hữu xích thốn chi công kì thuỳ tri chi Bất như tiên sách Thập đạo vi thiên tử nhiên hậu xuất sư khả dã
𤲌𨒒畝窮連没區,ruộng mười mẫu cùng liền một khu
加持計㐌𠀧冬,gia trì kể đã ba đông
太子智奇平󰅒,thái tử trí cả bằng nay
㮲𧳘,rọ hùm
浪徐󰑼等英雄,rằng từ là đấng anh hùng
其親信寵異如此欲大用之而天不假以年,Kì thân tín sủng dị như thử dục đại dụng chi nhi thiên bất giả dĩ niên
生浪咍呐提澄𢚸低𢚸帝渚曾咍牢,sinh rằng hay nói dè chừng lòng đây lòng đấy chửa từng hay sao
社名属興元縣,Xã danh thuộc Hưng Nguyên huyện
唁渚𠹳咧𪡔𠓨易𤽗,nói chớ cợt lớt ra vào dể ngươi
願𬉵功󰆙尼匝典一切众生,nguyện mặc công đức này táp đến nhất thiết chúng sinh
攅造户籍秋八月降長子思齊爲郡王以次子元龍継承,toản tạo hộ tịch thu bát nguyệt giáng trưởng tử tư tề vi quận vương dĩ thứ tử nguyên long kế thừa
一人登船首二人登船尾,Nhất nhân đăng thuyền thủ nhị nhân đăng thuyền vĩ
冬十月兵部尚書少傅衍嘉侯黎弼四卒,đông thập nguyệt binh bộ thượng thư thiếu phó diễn gia hầu lê bật tứ tốt
翰林院校理潘錝范克慎阮廷俊求封,hàn lâm viện hiệu lí phan tông phạm khắc thận nguyễn đình tuấn cầu phong
醝浪𧽈𢷵,say rằng dậy múa
令廣德縣作紙局造作大方新樣紙納官無得私賣,Lệnh Quảng Đức huyện tác chỉ cục tạo tác đại phương tân dạng chỉ nộp quan vô đắc tư mại
香,hương
二夭吏𥙩三思緣𫅷,nhị yêu lại lấy tam tư duyên già
𠳨茹茹㐌移賒,hỏi nhà nhà đã dời xa
碎吀亘飭役尼噲󰑼几蒙𠊛𠫅拖饒,tôi xin gắng sức việc này gọi là kẻ mỏng người dày đỡ nhau
𨀈𠓨𧡊仍弹妑,Bước vào thấy những đàn bà
癡䜹𫽄別󰑼名分之,Ngây thơ chẳng biết là danh phận gì
命禮部上書黎弘欲宴占城使臣於北使舘,mệnh lễ bộ thượng thư lê hoằng dục yến chiêm thành sứ thần ư bắc sứ quán
窖餘渃眜哭𠊛𠁀初,Khéo dư nước mắt khóc người đời xưa
德明召人來觀既而自取毀裂投水中,đức minh triệu nhân lai quan ký nhi tự thủ huỷ liệt đầu thuỷ trung
机関,cơ quan
本月二十一日群臣進朝拜賀,Bản nguyệt nhị thập nhất nhật quần thần tiến triều bái hạ
㐱𠲖塘詫󰜋命於低徐待師兄𠃣𣈜,chỉn e đường sá một mình ở đây chờ đợi sư huynh ít ngày
耕籍田,canh tịch điền
省循無怠畜洩以時,tỉnh tuần vô đãi súc tiết dĩ thì
𤑟𤉜寔侶堆些,Rõ ràng thật lứa đôi ta
修定丑帝旦庵𠳨浪𡛔庄固重麻䐗實時磊意蒸埃,tu định xấu đấy đến am hỏi rằng gái chẳng có chồng mà chửa thực thời lỗi ấy chưng ai
𢧚庄仃礼件商周,nên chăng đứa trẻ kiện thương chu
俘獲士卒不可勝計獲宫妓百人及天竺僧一人遷其重噐收金銀寳貨以萬數夷其城池毀其宗廟朞月還京師,phù hoạch sĩ tốt bất khả thắng kể hoạch cung kĩ bách nhân cập thiên trúc tăng nhất nhân thiên kì trọng khí thu kim ngân bảo hoá dĩ vạn sổ di kì thành trì huỷ kì tông miếu ki nguyệt hoàn kinh sư
於亭隊䳽於厨隊碑,ở đình đội hạc ở chùa đội bia
時莫又議起兵使莫󰦛讓統督衛士及四鎮兵刻日齊進至安謨界期𭁈官兵會戦,Thời Mạc hựu nghị khởi binh sử Mạc Đôn Nhượng thống đốc vệ sĩ cập tứ trấn binh khắc nhật tề tiến chí Yên Mô giới kì dữ quan binh hội chiến
賭博則刖手五分圍棊則刖手一分并無故非官役私聚飲酒者杖一百容止者减罪一等,Đổ bác tắc ngoạt thủ ngũ phân vi kì tắc ngoạt thủ nhất phân tịnh vô cố phi quan dịch tư tụ ẩm tửu giả trượng nhất bách dung chỉ giả giảm tội nhất đẳng
帝變色止之曰夫人之譽人謁賢於父則其人素不孝於親故出此言,đế biến sắc chỉ chi viết phu nhân chi dự nhân yết hiền ư phụ tắc kì nhân tố bất hiếu ư thân cố xuất thử ngôn
𠳨買𪦲𫥨绳半鉄,hỏi mãi mới ra thằng bán sắt
甚,thậm
不過一二将而已,bất quá nhất nhị tướng nhi dĩ
員坧𤯩,viên gạch sống
𢪀仍唐要離撩𢭮劍𡃊朱媒䋦柴𢯦,nghĩ những đường éo le trêu gợi gớm ghê cho mụ mối thày lay
姈羅昆𡛔窖姈,linh là con gái khéo lanh
摳吳固課移昆博挑蜀󰅹欺倒蘿旗,xua ngô có thuở dời con bác ghẹo thục nào khi đảo lá cờ
钱𤾓吏拠原銀發還,Tiền trăm lại cứ nguyên ngân phát hoàn
埃𪟽運奇丁公啫𠁀丿化聀濃荘周,ai ngờ vận cả đinh công giã đời phút hoá giấc nồng trang chu
仃如吳相徐卿,đừng như ngô tướng từ khanh
蝒㗒󰑼蝒𡮠𠫾塘󰅹,nhện ơi là nhện mày đi đường nào
客䝨󰅹𬋩涓共邏,khách hiền nào quản quen cùng lạ
紙𩂏𬮌數𩄲粘隊󰌺,giấy che cửa sổ mây niêm đòi tấm
功𡢻捌悲形主𨅺風流臺閣𥠭官黄,công nợ bét be hình chúa chổm phong lưu đài các giống quan hoàng
犬鷹𠄩𠀲納娘𤼸功,Khuyển Ưng hai đứa nộp nàng dâng công
宫琴𥪞月渃碁𠁑礼,Cung cầm trong nguyệt nước cờ dưới lễ
𥙩󱉎麻爫所責罰敬𬖉傷𦷾,lấy đức mà làm thửa trách phạt kính trông thương đấy
貝梗釵意即時𢬭𢭂,với cành thoa ấy tức thì đổi trao
燕衣襖染式顛,yên y áo nhuộm thức đen
冬十月詔凣爭田土勘問不是以物而強爭者反坐計田宅錢數倍還之,đông thập nguyệt chiếu phàm tranh điền thổ khám vấn bất thị dĩ vật nhi cường tranh giả phản toạ kế điền trạch tiền số bội hoàn chi
庒別辰預榾麻𦖑,chẳng biết thì dựa cột mà nghe
固腰固恄事𠁀,có yêu có ghét sự đời
搮𧾿梗樁干𩙋速,lắt lẻo cành thông cơn gió thốc
甲辰九年宋淳熙十一年,Giáp Thìn cửu niên Tống Thuần Hi thập nhất niên
共吒蔑𧖱生𦋦,cùng cha một máu sinh ra
宜差官徃勘果是我田地間在彼地為彼侵占畫圖詳悉回奏得實預作咨文待令,Nghi sai quan vãng khám quả thị ngã điền địa gian tại bỉ địa vi bỉ xâm chiếm hoạ đồ tường tất hồi tấu đắc thực dự tác tư văn đãi lệnh
秩𠊛群󰟖𧵑信,Mất người còn chút của tin
叔欲刺之見二皇龍擁之懼而退,thúc dục thích chi kiến nhị hoàng long ủng chi cụ nhi thoái
勑旨凡内文武聀官中官同初任試職吏部具奏須給勘合著官帶給俸三分之一子孫止如百姓至三年稱聀無犯者加陞授實聀不稱者黜還前軍色等項如有才䏻卓異之人出自特恩者不拘此例未入流者官雖正授止給勘合,Sắc chỉ phàm nội văn võ chức quan trung quan đồng sơ nhiệm thí chức Lại bộ cụ tấu tu cấp khám hợp trứ quan đái cấp bổng tam phân chi nhất tử tôn chỉ như bách tính chí tam niên xưng chức vô phạm giả gia thăng thụ thực chức bất xưng giả Truất hoàn tiền quân sắc đẳng hạng như hữu tài năng trác dị chi nhân xuất tự đặc ân giả bất câu thử lệ vị nhập lưu giả quan tuy chính thụ chỉ cấp khám hợp
姅簾𩄲吘𦊚務𦝄輸,Nửa rèm mây ngỏ bốn mùa trăng thâu
係𣈜朔望典期𥺹𤼸供𫢋󰀢時咹初,hễ ngày sóc vọng đến kỳ oản dâng cúng phật ngài thì ăn sơ
銅鉑,đồng bạc
𢬣𤽸,tay trắng
時路軍捕吳陛於安阜陛迯走欲赴京自首,thời lộ quân bổ ngô bệ ư yên phụ bệ đào tẩu dục phó kinh tự thú
遣上書程昱翰林直學士鄭堅使占城奉書諭之且索我國人口前在占城者,khiển thượng thư trình dục hàn lâm trực học sĩ trịnh kiên sứ chiêm thành phụng thư dụ chi thả sách ngã quốc nhân khẩu tiền tại chiêm thành giả
冘各類禽獸𧀦𥡗𨖅邊意底𦓡濫咹,đem các loại cầm thú lúa má sang bên ấy để mà làm ăn
大越史記本紀全書卷之九後陳紀簡定帝諱頠藝宗之次子也,Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư quyển chi cửu Hậu Trần kỷ Giản Định Đế Huý Ngỗi Nghệ Tông chi thứ tử dã
事太后致孝禮和兄弟盡发愛惇,sự thái hậu trí hiếu lễ hoà huynh đệ tận phát ái đôn
刼修初󰂇𫽄𠫆,Kiếp tu xưa ví chẳng dày
神祠在舊城龍編,Thần từ tại cựu Thành Long Biên
䏾𩙌,bóng gió
推情盖非得,Suy tình cái phi đắc
角底𢮩撟,giác để co kéo
翁󱔢翁𦝄𫴋𨔈茄碎固瓢固伴,ông giẳng ông giăng xuống chơi nhà tôi có bầu có bạn
太原鎮父道農交聰献飲泉弓,thái nguyên trấn phụ đạo nông giao thông hiến ẩm tuyền cung
浪𢚸遁也式苔,Rằng Lòng rộn rã thức đầy
者名侯下𠰺藝咹制,giả danh hầu hạ dạy nghề ăn chơi
月娥𨅸預边房,nguyệt nga đứng dựa bên phòng
本圖,bản đồ
𡬷𢚸故囯他鄕,Tấc lòng cố quốc tha hương
𢬣拯塊冊特󰬾𢆥𡗶,tay chẳng khỏi sách được ba năm trời
帝不許,đế bất hứa
易服澡身入巖中尸觧而逝,dị phục tháo thân nhập nham trung thi giải nhi thệ
閣香怒𢠩懞𨤔𩈘,gác hương nọ mơ mòng vẻ mặt
猶豫久不决,Do dự cửu bất quyết
本官上司及同僚官不能規戒事覺舉罪依律奪不分俸,Bản quan thượng tư cập đồng liêu quan bất năng quy giới sự giác cử tội y luật đoạt bất phân bổng
娘𠽆𫴋䏾󰟯如泊局娘𠽆𫴋䏾󰟯如泊𣡤,nàng nuốt xuống bụng dường như bạc cục nàng nuốt xuống bụng dường như bạc nén
𥙩𡗶𠰺訪朱全身名,lấy lời dạy phỏng cho tuyền thân danh
子平自是稱疾解兵權,tử bình tự thị xưng tật giải binh quyền
渚戈𩆷𩅀吏干雹蓬,chưa qua sấm chớp lại cơn bão bùng
㹯狔𬷲渃羅蔀伴𤐜𩅜渃𥒥意鄕村,hươu nai vịt nước là bầu bạn khói ráng nước đá ấy hương thôn
時宣光麻福長之子惠挺麻福蘭及其弟趁勝麻福淀聚眾刼掠方民騷擾上乃命時憲與參督詠郡公阮德霑等分道徃擊擒獲福蘭斬之福淀北奔入内地,thời tuyên quang ma phúc trường chi tử huệ đĩnh ma phúc lan cập kì đệ sấn thắng ma phúc điện tụ chúng kiếp lược phương dân tao nhiễu thượng nãi mệnh thời hiến dữ tham đốc vịnh quận công nguyễn đức triêm đẳng phân đạo vãng kích cầm hoạch phúc lan trảm chi phúc điện bắc bôn nhập nội địa
吒生媄𤯰固𢚸意󰠲,cha sinh mẹ đẻ có lòng ấy đâu
卒鋪𫥨醜車󱞼吏,tốt phô ra xấu xa đậy lại
春正月帝幸快場捕白象,Xuân chính nguyệt đế hạnh Khoái Trường bổ bạch tượng
包饒拱闭饒錢秩之,bao nhiêu cũng bấy nhiêu tiền mất chi
取中格吳仁澈等五名,thủ trúng cách ngô nhân triệt đẳng ngũ danh
房𬗢沛𣇜從容,phòng la phải buổi thong dong
於是奏錄舉道入仙籍,Ư thị tấu lục cử đạo nhập tiên tịch
晉封王爵授以統裁國家庶務内統百官外均四海,Tấn phong vương tước thụ dĩ thống tài quốc gia thứ vụ nội thống bách quan ngoại quân tứ hải
决料𠹾卒鰱𩺡󰜋皮,quyết liều chịu tốt lờn bơn một bề
󰝡𠊛𢩽𫴋汫台呐耒耒吏咹𠳒特𣦍,đem người rẫy xuống giếng thơi nói rồi rồi lại ăn lời được ngay
󰋇唎柴呐前程󰝸差,mấy lời thầy nói tiền trình chẳng sai
至是銀𭛁鬢前事使刑官追鞫准奏斬之,Chí thị Ngân phát Tấn tiền sự sử hình quan truy cúc chuẩn tấu trảm chi
𫔳茹󰠳秩楼臺芇低,cửa nhà đâu mất lâu đài nào đây
卞蒸店意班𤿰𠀧因氣𡗶䨙最𪠞典村边東,bèn chưng đêm ấy ban trống ba nhân khí trời dâm tối đi đến thôn bên đông
祝畢是日披雲息霧日色光明,chúc tất thị nhật phi vân tức vụ nhật sắc quang minh
烝軍茹殷商所合󰬥如棱排烝内牧𠸟軍些所󱮑,chưng quân nhà ân thương thửa họp nhiều như rừng bày chưng nội mục bui quân ta thửa dấy
然而晚節信任鄒庚縱聚麀之欲開暏博之塲荒游無度飢饉荐臻陳家之業由此而衰,Nhiên nhi vãn tiết tín nhiệm Trâu Canh túng tụ ưu chi dục khai đổ bác chi trường hoang du vô độ cơ cận tiến trăn Trần gia chi nghiệp do thử nhi suy
碑𣇞情買𤑟情,Bây giờ tình mới tỏ tình
油𫽄察𬌓情癡,dầu chăng xét tấm tình si
是月黎民遣黎景徽阮如堵黄清阮堯咨等如明歲貢并觧氽珠事,thị nguyệt lê dân khiển lê cảnh huy nguyễn như đổ hoàng thanh nguyễn nghiêu tư đẳng như minh tuế cống tịnh giải thộn châu sự
七月朔日食,thất nguyệt sóc nhật thực
𠄩娘埃伵埃柴呐𦋦,hai nàng ai tớ ai thầy nói rả
𫳵朋𥙩住󰣮腔功𡢻𫽄固喝蘭宮𩄲,sao bằng lấy chú xẩm xoang công nợ chẳng có hát tràn cung mây
吟䀡氣象形容意,ngẫm xem khí tượng hình dong ấy
𥶇茹埃󱲈茹意,giỏ nhà ai quai nhà ấy
被𠁀嘔𨒻𧗱茹教民,bị đời xua đuổi về nhà giáo dân
共受教法修行爫尼,cùng thụ giáo pháp tu hành làm ni
徐公𦋦馭親迎󰠮外,Từ công ra ngựa thân nghênh cửa ngoài
󰝡古咹供羕盎那,đem của ăn cung dưỡng ang nạ
堪下張良拯肯於,kham hạ trương lương chẳng khứng ở
官吏耆老人等累稱為黎氏滅尽無可継承陳後請安南國本交州願復古郡縣與民更新置交趾都指揮使司承宣布政使司提刑按察使司及衛所府州縣各衙門,Quan lại kì lão nhân đẳng luỵ xưng vi Lê thị diệt tận vô khả kế thừa Trần hậu thỉnh An Nam quốc bản Giao Châu nguyện phục cổ quận huyện dữ dân cánh tân trí Giao Chỉ đô chỉ huy sứ ti thừa tuyên bố chính sử ti đề hình án sát sử ti cập vệ sở phủ châu huyện các nha môn
以後乾符有道宋寳元二年,dĩ hậu Càn Phù Hữu Đạo Tống Bảo Nguyên nhị niên
𬰊坤移梗董鼎,giá khôn dời cành đủng đỉnh
詩云黎祚重興𦾔物回籃山復見𦾔樓󰱑,Thi vân Lê tộ trùng hưng cựu vật hồi Lam Sơn phục kiến cựu lâu đài
𪀄𪃲,chim trả
𤈜䏧𤊦𩑰,cháy da phỏng trán
涝浶屡罷,lao xao lũ bảy
𦊚𨑮𢆥女油箕怒,bốn mươi năm nữa dầu kia nọ
奉曉𦋦飭攻城,phụng hiểu ra sức công thành
𤳆𮎦䧺𡛔婵娟,trai anh hùng gái thuyền quyên
坡芸詩畫𨇜味歌吟,pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm
功名𠄩𡦂院共和𠄩,công danh hai chữ vẹn cùng hoà hai
許户科事中󰆑堂男阮公弼陞吏科都給事中職子爵致仕,hứa hộ khoa sự trung khánh đường nam nguyễn công bật thăng lại khoa đô cấp sự trung chức tử tước trí sĩ
夏四月旨傳諸該𬋩將校撫養士卒如有病恙給以藥餌保養,Hạ tứ nguyệt chỉ truyền chư cai quản tướng hiệu phủ dưỡng sĩ tốt như hữu bệnh dạng cấp dĩ dược nhĩ bảo dưỡng
娘意𦖑𠅜呐,nàng ấy nghe lời nói
𡨸貞箕拱固𠀧𬙞󰟯,Chữ Trinh kia cũng có ba bảy đường
阿片,a phiến
後被阮氏路讚降為太子少保果如其言,Hậu bị Nguyễn Thị Lộ tán giáng vi Thái tử thiếu bảo Quả như kì ngôn
𠲖欺縸党行凶枉莊婌女𤯭共匹夫,e khi mắc đảng hành hung uổng trang thục nữ sánh cùng thất phu
聖臣之助,thánh thần chi trợ
莫将泗陽侯范子儀謀立莫宗子弘王正中爲主不克遂作乱脅遷正中于御天華陽,Mạc tướng Tứ Dương hầu Phạm Tử Nghi mưu lập Mạc tông tử Hoằng Vương Chính Trung vi chủ bất khắc toại tác loạn hiếp thiên Chính Trung vu Ngự Thiên Hoa Dương
𠶑𠶑殺氣𩁶𡗶埃󰎒,Ù Ù sát khí ngất trời ai đang
娘浪𰿘事恩𠊛,Nàng rằng Muôn sự ơn người
𩙍囂囂珥𦑃鴻昂育油些髙辣空,gió hiu hiu nhẹ cánh hồng ngang dọc dầu ta cao lướt không
詔𡗶𩄲撫恩𨕭𩅹潤,chiếu trời mây phủ ơn trên mưa nhuần
是月令天下各處建鄕試塲取士,thị nguyệt lệnh thiên hạ các xứ kiến hương thí trường thủ sĩ
暠直到菩提,cảo trực đáo bồ đề
王親率諸營將士征順化不克而還,Vương thân suất chư dinh tướng sĩ chinh Thuận Hoá bất khắc nhi hoàn
𡢼啉𠻗於𦜘,vợ lăm le ở vú
旦尼買別浪聖化,đến nơi mới biết rằng thánh hoá
河等縣閲取地方丁壮編入隊伍為兵民多走散,hà đẳng huyện duyệt thủ địa phương đinh tráng biên nhập đội ngũ vi binh dân đa tẩu tán
吒羅聾瞍𠊛時央央,cha là lung tẩu người thì ương ương
興乘𨠣󱮹𧗱𣎀,hứng thừa chếnh choáng về đêm
骨突失󰟨戈𡸇𣦎衝,cốt đột thất thế qua đèo thẳng xông
覩埃㧙𣷭抹󱪒㧙滝菩㮛𢯚𥡗󱪐制,đố ai tát bể mót kê tát sông bồ đề nhổ mạ cấy chơi
𢲨𢲨芣苢,hái hái phù dĩ
渃溟濛,nước mênh mông
義使陛下聞之夫止者安所止之謂如宫中陛下所安也時或出幸他所不可常安反㱕宫中然後安其所止,nghĩa sử bệ hạ văn chi Phù chỉ giả an sở chỉ chi vị như cung trung bệ hạ sở an dã thời hoặc xuất hạnh tha sở bất khả thường an phản quy cung trung nhiên hậu an kì sở chỉ
以臣下而觀則爾爲知已之友𭓇識之交矣,dĩ thần hạ nhi quan tắc nhĩ vi tri dĩ chi hữu học thức chi giao hĩ
重晉封爲元帥典國政定南王,trọng tấn phong vi Nguyên soái điển quốc chính Định Nam Vương
軍人僅存十之三四,Quân nhân cẩn tồn thập chi tam tứ
又作小梯登車,Hựu tác tiểu thê đăng xa
元遣兵部尚書梁曾諭帝入見,Nguyên khiến Binh bộ thượng thư Lương Tằng dụ Đế nhập kiến
渃些𧯶乏人才朱尚蘇定於嵬絲紅,nước ta há bượp nhân tài cho thằng tô định ở ngôi tơ hồng
些暫𨖲𡎥𪧚役台𤤰,ta tạm lên ngồi giữ việc thay vua
𥆾𥹰朱別𧷺𠄩󰃧,nhìn lâu cho biết tròn hay méo
汝𢈱旺母共𢈱克終,nhớ lời vương mẫu cùng lời khắc chung
𣳔渃溇馭𫺶蹎𨁼,dòng nước sâu ngựa dợn chân bon
体軍𬉵袄牟黄扲旗四季𢫝𦍛泣尼,thấy quân mặc áo màu vàng cầm cờ tứ quý đóng dàn khắp nơi
楊后𦋦胣滛汚,dương hậu ra dạ dâm ô
坡棱衝蓓󰅹羣別𠲖,pha rừng xông bụi nào còn biết e
帝怒以擒虎既劾興國等今又助之所言前後不同貶二資,đế nộ dĩ cầm hổ ký hặc hưng quốc đẳng kim hựu trợ chi sở ngôn tiền hậu bất đồng biếm nhị tư
台爲,thay vì
𠸗𫳵咏𨤔唏吣,xưa sao vắng vẻ hơi tăm
浽娘女旦包徐,nỗi nàng nhớ đến bao giờ
心臟号󰑼果心曩迈咍两庄嫌固篭,tâm tạng hiệu là quả tim nặng mười hai lạng chẳng hiềm có lông
馬生𠽖𨄹倍傍𦋦𠫾,mã sinh giục giạo vội vàng ra đi
𬂙潙昆渃溟濛󰝂命招𫴋𡧲𣳔長江,trông vời con nước mênh mông đem mình gieo xuống giữa dòng trường giang
尊師𡓮唉咀嘆𥄭𦋦󱙹案𧡊撞𨀈無,tôn sư ngồi hãy thở than ngó ra trước án thấy chàng bước vô
𢢇緣昆𥘷瑟琴󰇾揚,tủi duyên con trẻ sắt cầm dở dang
襖󰅹𢧚𪶵,áo nào nên giặt
󰝡𧗱逴客劎利𦓡咹,Đem về rước khách kiếm lời mà ăn
𧗱茄懺所尋戈京城,về nhà sắm sửa tìm qua kinh thành
閏正月初三日陶󰁮陞翰林院侍讀東閣𭓇士脩慎少尹,Nhuận chính nguyệt sơ tam nhật Đào Cử thăng Hàn lâm viện thị độc Đông các học sĩ Tu Thận thiếu doãn
共饒卒㐌𥘀𠳒,Cùng nhau trót đã nặng lời
於𫳵朱𣃣𢚸𠊛於𢌌𠊛唭於狹𠊛吱,ở sao cho vừa lòng người ở rộng người cười ở hẹp người chê
語浪謗渃󰅹𪟽謗𡥵,ngỡ rằng báng nước nào ngờ báng con
㗂日,tiếng nhật
民志而致然歟将輔相大臣不得其人爕理乖方舉措失當而致之也,dân chí nhi trí nhiên dư tương phụ tương đại thần bất đắc kì nhân nhiếp lí quai phương cử thố thất đáng nhi trí chi dã
九月流星大作聲如巨雷,Cửu nguyệt Lưu tinh đại tác thanh như cự lôi
撑扛没󱖧没𡥵童,xênh xang một quạt một con đồng
壬寅三年漢建武十八年,Nhâm Dần tam niên Hán Kiến Vũ thập bát niên
盘咹,bàn ăn
故先皇之不善終由人事之未盡非天命之不祐也,Cố Tiên Hoàng chi bất thiện chung do nhân sự chi vị tận phi thiên mệnh chi bất hựu dã
冲𠄼𢆥吏及燒妬麻,Trong năm năm lại gặp nhau đó mà
𡽫高白石󰅹代轉渃奇黄河𧯶課仍,non cao bạch thạch nào đời chuyển nước cả hoàng hà há thuở dừng
𣡚時斎猿辱󰁂,trái thời trai vượn nhọc đem
𠀲於𢀥𠅜𠰺麻𪠞,đứa ở vâng lời dạy mà đi
吏輸妸李半命能牢,lại thua ả lý bán mình hay sao
援褠襖,vén gấu áo
𥒥搊溋泊渃󰍡玲,đá xô duềnh bạc nước long lanh
𪀄群迍󰊄𧏵侯待湄,chim còn đón gió rồng hầu đợi mưa
孟󰠲據帝𪮍埋英䧺,mạnh đâu cứ đấy múa may anh hùng
󰒵𫄄,giò lụa
虐民󰡎嚉官𨕭苦𢚸,ngược dân dưới dối quan trên khó lòng
八月宋帝下詔出師來侵遣盧多遜賫書告曰夫中夏之於蠻貊猶人身之有四肢也運動伸縮随諸人心故曰心爲主之謂也,Bát nguyệt Tống đế hạ chiếu xuất sư lai xâm khiển Lư Đa Tốn tê thư cáo viết Phù Trung Hạ chi ư Man Mạch do nhân thân chi hữu tứ chi dã vận động thân súc tuỳ chư nhân tâm cố viết tâm vi chủ chi vị dã
長箍辣穭止年灑曳,trường cô lạt lúa chẻ nên sợi dài
頼世卿等曰不圖今日使我等出於人下矣,lại thế khanh đẳng viết bất đồ kim nhật sử ngã đẳng xuất ư nhân hạ hĩ
𠸜俗,tên tục
彼塵沉浽婵娟,Bể trần chìm nổi thuyền quyên
輔覺覔得二人殺一放一仍賜以,Phụ giác mịch đắc nhị nhân sát nhất phóng nhất những tứ dĩ
立庙於外𪤄𣷭𤌋香,lập miếu ở ngoài bãi bể khói hương
𤾓𢆥𮢶𠬠𡦂同藏昌,Trăm năm tạc một chữ đồng TÀNG xương
以太祖起義六年癸卯冬十一月二十日誕生順天元年三月册封梁郡公二年,dĩ thái tổ khởi nghĩa lục niên quý mão đông thập nhất nguyệt nhị thập nhật đản sinh thuận thiên nguyên niên tam nguyệt sách phong lương quận công nhị niên
堪之世噲羅君子,kham chi thế gọi là quân tử
六月朔彦𭛁軍至黄江交戦,Lục nguyệt sóc Ngạn phát quân chí Hoàng Giang giao chiến
六品以上孫七八品男並免,Lục phẩm dĩ thượng tôn thất bát phẩm nam tịnh miễn
𣷷柳買移船䢐月閣芸群渚筆刁香,bến liễu mới dời thuyền chở nguyệt gác mây còn chứa bút đeo hương
所至令行禁止境内肅然,sở chí lệnh hành cấm chỉ cảnh nội tiêu nhiên
唐改安南都護府曰鎮南都護府,Đường cải An Nam Đô hộ phủ viết Trấn Nam đô hộ phủ
㐌𠇍秋尼底例茹縁󰅹刁等庫庄赦,đã mấy thu nay để lệ nhà duyên nào đeo đẳng khó chăng tha
荆門等府廬舍宫室燒毀殆尽,kinh môn đẳng phủ lư xá cung thất thiêu huỷ đãi tận
功英𪮞𪱴單蒲𡥵姉𠫾𠅎英撫𡥵㛪,công anh chặt nứa đan bồ con chị đi mất anh vồ con em
󰜋車󰮃𡎝紅塵如𠖤,một xe trong cõi hồng trần như bay
汫溇蓓葚畧娄尋光,Giếng sâu bụi rậm trước sau tìm quàng
官軍夾擊于大奈地方,quan quân giáp kích vu đại nại địa phương
想𠊛𢭗景戲簾,tưởng người nương cảnh hé rèm
上皇乃棄船上岸如天䦕鎮,thượng hoàng nãi khí thuyền thượng ngạn như thiên quan trấn
󰡎几𢄂𫅫葛我茹,dưới kẻ chợ bay cát ngã nhà
後或吾勢盡𡸈可使吾子孫當其怨禍耶,Hậu hoặc ngô thế tận khởi khả sử ngô tử tôn đương kì oán hoạ da
恩它潤泣𫡦州㗂𬙽吏底𨷈秋󰅹㥃,ơn đà nhuần khắp chín châu tiếng lành lại để muôn thu nào mòn
時憲爲人智畧勇敢有機變才治軍號令嚴肃每出征伐數立奇功年六十有,Thời Hiến vi nhân trí lược dũng cảm hữu cơ biến tài trị quân hiệu lệnh nghiêm túc mỗi xuất chinh phạt số lập kì công niên lục thập hữu
另盆荘子直房王󰁇,lánh buồn trang tử trực phòng vương ngưng
秋高兔厭探𢚸𣷭,thu cao thỏ ướm thăm lòng bể
令各司及五府公象将入御前引󰱇并類各鎮公象回于京師󰱇入御象充補各衛,lệnh các ti cập ngũ phủ công tượng tương nhập ngự tiền dẫn tuyển tịnh loại các trấn công tượng hồi vu kinh sư tuyển nhập ngự tượng sung bổ các vệ
今後功臣特賜國姓止及其身若子孫並依原姓,kim hậu công thần đặc tứ quốc tính chỉ cập kì thân nhược tử tôn tịnh y nguyên tính
𤿍奴芻仕䋦奴𨃐,vỏ nó xù xì múi nó dày
蟛蜞丐𰳙,bành kỳ cái cáy
渃𣷮冷𦀊萌󰁇𦄵󰁇𦄵𢧚丿弼㗂絲,nước suối lạnh dây mành ngừng dứt ngừng dứt nên phút bặt tiếng tơ
命平郡公阮文慮為都将,mệnh bình quận công nguyễn văn lự vi đô tướng
至今四五月間累次雷震籃京太廟前園樹,Chí kim tứ ngũ nguyệt gian luỵ thứ lôi chấn Lam Kinh Thái miếu tiền viên thụ
樂󰁮具哿警警,lạc cử cỗ cả kềnh kềnh
又有并韶者富於詞藻詣繏求官,hựu hữu tinh thiều giả phú ư từ tảo nghệ tuyển cầu quan
払浪呐拱𨔍𠁀,Chàng rằng Nói cũng lạ đời
阮光弼阮德訓武暘吳󰠐翰林院侍制吳文景范智謙刘舒彦翰林院校理阮仁被阮孫󰓳吳權阮寶珪裴溥楊直原周晥翰林院檢討范謹直阮益遜杜純怒范柔惠刘曎譚慎𧗼范道富等奉和賡其韻,Nguyễn Quang Bật Nguyễn Đức Huấn Vũ Dương Ngô Thẩm Hàn lâm viện thị chế Ngô Văn Cảnh Phạm Trí Khiêm Lưu Thư Ngạn Hàn lâm viện hiệu lí Nguyễn Nhân Bị Nguyễn Tôn Miệt Ngô Quyền Nguyễn Bảo Khuê Bùi Phổ Dương Trực Nguyên Chu Hoãn Hàn lâm viện kiểm thảo Phạm Cẩn Trực Nguyễn Ích Tốn Đỗ Thuần Nộ Phạm Nhu Huệ Lưu Dịch Đàm Thận Huy Phạm Đạo Phú đẳng phụng hoạ canh kì vận
豆菶,đậu phộng
𡸈曰小補云乎哉,há viết tiểu bổ vân hồ tai
貝𤽗共及象拱固緣柴四丕,với ngươi cùng gặp tuồng cũng có duyên thầy tớ vậy
斬千户李雲及從人裴永以道載󰚴盐入至靈城故也,Trảm thiên hộ Lí Vân cập tòng nhân Bùi Vĩnh dĩ đạo tải hàm diêm nhập Chí Linh thành cố dã
几󰝡昭卞撟補𠓨鑊㵢𠇮󰋇散湼,kẻ đăm chiêu bèn kéo bỏ vào vạc sôi mình mẩy tan nát
卞調化爫𠄩㝵丈夫麻𪠞,bèn đều hoá làm hai người trượng phu mà đi
煉蔑糁𢚸店𣈜敦打,rèn một tấm lòng đêm ngày đon đả
船瓢跙梩𧗱東,thuyền bầu trở lái về đông
表賀,biểu hạ
𠵌𠊛呐堆尼名博楊公,nghe người nói đôi nơi danh bác dương công
及崩太后從其言不受佛戒,cập băng thái hậu tòng kì ngôn bất thụ phật giới
拙㝵𥪝会断膓隊干,Xót người trong hội Đoạn trường đòi cơn
花㵢卓審柳賖壳鐄,Hoa trôi TRÁC thắm liễu xơ xác vàng
金鰲旅舟以避賊鋒,kim ngao lữ chu dĩ tị tặc phong
翹自𧿨𨃴帳花,kiều từ trở gót trướng hoa
諱側姓徵,huý trắc tính trưng
𦹵𫉱鮮碧𦲿軒惡鐄,cỏ lang tươi biếc lá hiên úa vàng
固夢自然吏固核事爫詠勿乙群迡,có mống tự nhiên lại có cây sự làm váng vất ắt còn chầy
爫𣘃仍鎌爫𡶀仍刀法條卞拮,làm cây những gươm làm núi những dao phép điều bèn cất
𨁪𩌂曾𨀈󰷳印停停,Dấu giày từng bước rêu in rành rành
強𥹰強𡗋牟𫨩,càng lâu càng lắm mầu hay
埃知音妬漫𣻕貝埃,Ai tri âm đó mặn mà với ai
焦唏𤏦,tiêu hơi khét
庚針沛究神机冲𢚸太子闭除滛𦋦,canh châm phải cứu thần cơ trong lòng thái tử bấy giờ dào ra
感声𪀄雉買嘵化形𬷤󱱣拱調噴𡥵,cảm thanh chim trĩ mái kêu hoá hình gà qué cũng đều bón con
帝歡悅慇懃奬勞,đế hoan duyệt ân cần tưởng lạo
暗州思拱場,ám châu tư củng trường
六十五,lục thập ngũ
嚴莊𫔸󰡫𡑝權,nghiêm trang cửa thế sân quyền
蒸𥪞馨繚囉,chưng trong hang leo ra
選金吾衛武士捕海賊,Tuyển Kim ngô vệ võ sĩ bổ hải tặc
𧐖𪂮都飭朱払漁咹拯朋些渚拮軍𧗱茹劎斫立身共𠊛,lươn cò đua sức cho chàng ngư ăn chẳng bằng ta chớ cất quân về nhà kiếm chước lập thân cùng người
浪𠳐勸誘自𡢐𫂮𢚸,rằng vâng khuyến dụ từ sau ghi lòng
𣛣撤𢋴,khay trẹt đáy
娘自另𨁪園花,nàng từ lánh dấu vườn hoa
肉食者可鄙也哉讀簿陳公󰲣騎馬廵柵賊追之奔至葛江界阻溝丈許馬躍過之得脱因名其馬曰子不齊,nhục thực giả khả bỉ dã tai độc bạ trần công niếu kị mã tuần sách tặc truy chi bôn chí cát giang giới trở câu trượng hứa mã dược quá chi đắc thoát nhân danh kì mã viết tử bất tề
後再緯裕於燕謀,Hậu tái vĩ dụ ư yến mưu
功𡢻𫽄固喝蘭宮𩄲,công nợ chẳng có hát tràn cung mây
共爲月老車𦀊𥿗紅,cũng vì nguyệt lão se dây chỉ hồng
贈太宰賜謚忠勤,Tặng Thái tể tứ thuỵ Trung Cần
隊曲仍徒隊曲,đòi khúc những dò đòi khúc
梗枯急閉尼𢧚檜,cành khô kíp bấy nay nên củi
先是黎榴守坡壘關見賊至退守隘關賊又進争榴復棄蒥關退屯支棱,tiên thị lê lựu thủ pha luỹ quan kiến tặc chí thoái thủ ải quan tặc hựu tiến tranh lựu phục khí lưu quan thoái đồn chi lăng
阻𧗱渚及細茄,trở về chưa kịp tới nhà
燭花底妬,đuốc hoa để đó
初應義旗亨屯正經綸時節重恢舊境匡濟定興復䂓模,sơ ứng nghĩa kì hanh truân chính kinh luân thời tiết trùng khôi cựu cảnh khuông tế định hưng phục quy mô
楚王𦖑𢢲𢚸鐄,sở vương nghe đẹp lòng vàng
審刑院副使程旻内密院參知黎文徃會,Thẩm hình viện phó sứ Trình Mân Nội mật viện tham tri Lê Văn vãng hội
鱼浪碎庒𥉩恩,ngư rằng tôi chẳng trông ơn
二十日帝回京,nhị thập nhật đế hồi kinh
明日幸楊光蓄懿堂就覃󰁮家󰁮桂陽人屋在嘉林楊光社至晡時未飲民間至以芋餅進者,Minh nhật hạnh Dương Quang Súc Ý đường tựu Đàm Cử gia Cử Quế Dương nhân ốc tại Gia Lâm Dương Quang xã Chí Bô Thời vị ẩm dân gian chí dĩ vu bính tiến giả
二十日以陶武󰁮為翰林院待制入秘書監讀書,Nhị thập nhật dĩ Đào Vũ Cử vi Hàn lâm viện đãi chế nhập Bí thư giám độc thư
分差陳瑋阮光明黎敬申珪等往勘訪各處堤路總幹承司官吏勤怠廉貪事因,Phân sai Trần Vĩ Nguyễn Quang Minh Lê Kính Thân Khuê đẳng vãng khám phóng các xứ đê lộ tổng cán thừa ti quan lại cần đãi liêm tham sự nhân
惟其不善終使圖讖之説勝後世不能無惑焉,Duy kì bất thiện chung sử đồ sấm chi thuyết thắng hậu thế bất năng vô hoặc yên
石生𠫾󱙹李通󰠃兵𪜯蹺𡢐,thạch sanh đi trước lý thông cùng binh lính theo sau
𠰘唁掑旦羡尼,Miếng ngon kề đến tạn nơi
生陀𧗱典楼紅𠁑鞍,Sinh đà về đến lầu hồng dưới yên
宋帝以犀遠來違性欲還之恐逆帝意令候我,Tống đế dĩ Tê viễn lai vi tính dục hoàn chi khủng nghịch đế ý lệnh hầu ngã
月蔑彙印域域𤁘,nguyệt một vầng in vặc vặc trong
𠑕𬂙䀡𨤔天章矧蜍,ngửa trông xem vẻ thiên chương thẫn thờ
賜食詢以故事逐日記錄編成八卷目曰葆和餘筆令陶師錫序其端以教訓官家,Tứ thực tuân dĩ cố sự trục nhật ký lục biên thành bát quyển mục viết Bảo Hoà dư bút lệnh Đào Sư Tích tự kì đoan dĩ giáo huấn Quan gia
渃眜,nước mắt
𡽫滝隔阻凭𠀧秋,non sông cách trở bẵng ba thu
秋七月五日旨揮大臣百官中外文武臣僚等會議錢法詔日夫钱乃生民之血脉不可無也,Thu thất nguyệt ngũ nhật chỉ huy đại thần bách quan trung ngoại văn vũ thần liêu đẳng hội nghị tiền pháp chiếu viết Phù tiền nãi sinh dân chi huyết mạch bất khả vô dã
閏月詔諸夜入人家奸人妻妾主人登時格殺者勿論,Nhuận nguyệt chiếu chư dạ nhập nhân gia gian nhân thê thiếp chủ nhân đăng thời cách sát giả vật luận
二月試大學生,nhị nguyệt thí đại học sinh
又聞天𭁈民一理民心悅則天意得矣,Hựu văn thiên dữ dân nhất lí dân tâm duyệt tắc thiên ý đắc hĩ
𤳇跳󱖺鶴臨臨詰𡛔𢏿𨉞螉仰仰𢚸,trai kheo gối hạc khom khom cật gái uốn lưng ong ngửa ngửa lòng
𠶆咹𦺓,mời ăn trầu
初存福為儻猶州首領弟存禄為萬涯州首領,Sơ Tồn Phúc vi Thảng Do châu thủ lĩnh đệ Tồn Lộc vi Vạn Nhai châu thủ lĩnh
衣衮含飯一一親臨自製以慟之,y cổn hàm phạn nhất nhất thân lâm tự chế dĩ đỗng chi
沼泑固䧍,chiểu ao có góc
又差水兵各隊進過江岸向賊連射自巳至申,hựu sai thuỷ binh các đội tiến quá giang ngạn hướng tặc liên xạ tự tị chí thân
秋七月閲定文武以内書火正掌奉御謝不矜為入内行遣行左司郎中,Thu thất nguyệt duyệt định văn võ dĩ Nội thư hoả chính chưởng phụng ngự Tạ Bất Căng vi Nhập nội hành khiển hành tả ti lang trung
𧡊󰞿性共恪麻,thấy anh tính cũng khác mà
分碎停丕本㝵低󰠳,Phận tôi đành vậy vốn người ĐỂ đâu
敢有縱酒亂性家道不齊無媒妁之言為踰墻之態抵罪,cảm hữu túng tửu loạn tính gia đạo bất tề vô môi chước chi ngôn vi du tường chi thái để tội
姅信姅吏胡𪟽,nửa tin nửa lại hồ nghi
諱日尊太宗長子也其母金天太后枚氏初夢月入懷因有娠以順天十四年癸亥二月二十五日生于龍德宮天成元年𠕋爲東宫太子太宗崩遂登太寳在位十七年壽五十歲崩于會僊殿,huý nhật tôn thái tông trưởng tử dã kì mẫu kim thiên thái hậu mai thị sơ mộng nguyệt nhập hoài nhân hữu thần dĩ thuận thiên thập tứ niên quý hợi nhị nguyệt nhị thập ngũ nhật sinh vu long đức cung thiên thành nguyên niên sách vi đông cung thái tử thái tông băng toại đăng thái bảo tại vị thập thất niên thọ ngũ thập tuế băng vu hội tiên điện
𢜝威敢󰝸𠳐𠳒,Sợ uy dám chẳng vâng lời
七月清華鎮守将少尉麟郡公何壽禄卒,Thất nguyệt Thanh Hoa trấn thủ tướng Thiếu uý Lân quận công Hà Thọ Lộc tốt
𠊚江𦣰語午𡗶几时𦣰䏠泣尼𦍛耒,người giăng nằm ngửa ngó trời kẻ thời nằm sấp khắp nơi dường ruồi
助手,trợ thủ
𢜠朱𥘷𠀲󰅹𠀲乃𡛔󰜩之調体安𢝙,mừng cho trẻ đứa nào đứa nấy gái trai chi đều thấy yên vui
或頓昆制默結蔑時蒸盃,hoặc đón con chơi mặc kết một thời chưng vui
𠄩边夾󰘚廛廛,hai bên giáp mặt chiền chiền
𢆥迡拱𫽄𠫾󰠳麻迡,Năm chầy cũng chẳng đi đâu mà chầy
朱𠊛奔半爫涓奴𣈙,cho người buôn bán làm quen no rày
以阮冲慤為翰林院侍讀掌翰林院事兼禮部,Dĩ Nguyễn Xung Xác vi Hàn lâm viện thị độc chưởng Hàn lâm viện sự kiêm Lễ bộ
釜錡㘨㐫烘傍,phủ kỹ nồi hông hông bàng
及明送添平還國問合用幾多人添平曰不過數千到彼則人自服,Cập Minh tống Thiêm Bình hoàn quốc vấn hợp dụng cơ đa nhân Thiêm Bình viết Bất quá số thiên đáo bỉ tắc nhân tự phục
冬十二月造日光舟,Đông thập nhị nguyệt tạo Nhật Quang chu
𠊛爫官一字隔重,người làm quan nhất tự cách trùng
癸卯遣和寨人訃于宋及吿即位時宋高宗避金人渡江都臨安府,quý mão khiển hoà trại nhân phó vu tống cập cáo tức vị thời tống cao tông tị kim nhân độ giang đô lâm an phủ
暠身衣,Cảo thân y
東閣學士國老參預朝政太保蘭郡公阮實陞户部尚書太傅致仕,đông các học sĩ quốc lão tham dự triều chính thái bảo lan quận công nguyễn thực thăng hộ bộ thượng thư thái phó trí sĩ
塊調𢢆粉𢣃紅催催,Khỏi điều thẹn phấn tủi hồng THÔI thôi
彼二将者𡸈無才畧以至是哉乃驕而取敗也,Bỉ nhị tướng giả há vô tài lược dĩ chí thị tai Nãi kiêu nhi thủ bại dã
隻開國勳舊太祖時以參預朝政因事失,chích khai quốc huân cựu thái tổ thời dĩ tham dự triều chính nhân sự thất
黎察追據太祖時旨揮受賂一貫奏斬之,Lê Sát truy cứ Thái Tổ thời chỉ huy thụ lộ nhất quán tấu trảm chi
赦過,Xá quá
迨至,Đãi chí
𦰟薸蹎㳥落𩑛𢪀命荣顕傷𠊛流離,ngọn bèo chân sóng lạc loài nghĩ mình vinh hiển thường người lưu ly
莫登庸上奏請誅之其畧曰三綱五常扶植天地之棟幹奠安生民之柱石,Mạc Đăng Dung thượng tấu thỉnh tru chi kì lược viết Tam cương ngũ thường phù thực thiên địa chi đống cán điện an sinh dân chi trụ thạch
其沐𣆭眾聞昇軍大敗於𥬊站逐躙藉奔潰而僅得脱身,Kì Mộc Thạnh chúng văn Thăng quân đại bại ư Cần Trạm trục lận tịch bôn hội nhi cẩn đắc thoát thân
群臣請改元曰天感聖武增號曰聖德天感宣威聖武八字,Quần thần thỉnh cải nguyên viết Thiên Cảm Thánh Vũ tăng hiệu viết Thánh Đức Thiên Cảm Tuyên Uy Thánh Vũ bát tự
欽德皇后謚󰦛節亦自投于火,Khâm đức hoàng hậu Thuỵ Đôn Tiết diệc tự đầu vu hoả
計𣈜昆渃算潮落,kể ngày con nước toan triều rặc
舉行,cử hành
𪘵蝼,răng sâu
隻栢𢞂𧗱分浽𬈿𡨌𣳔敖喭餒冷汀,chiếc bách buồn về phận nổi nênh giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh
屏寳鴨凝冷對味𦹳寠,bình bảo áp ngưng lạnh đổi mùi thơm cũ
次一𧏱𧏱𠓨茄,thứ nhất đom đóm vào nhà
時不終否而必泰,thời bất chung phủ nhi tất thái
黎仕厚阮有勅裴仕良蔡伯秩等皆敗走棄其船艘銃磾器械,lê sĩ hậu nguyễn hữu sắc bùi sĩ lương thái bá trật đẳng giai bại tẩu khí kì thuyền sưu súng đạn khí giới
欺戈欺吏買路衝波,khi qua khi lại mấy lần xông pha
寧橋之血成川流腥萬里𡨧洞之屍積野遺臭千年,ninh kiều chi huyết thành xuyên lưu tinh vạn lí tốt động chi thi tích dã di xú thiên niên
二月帝幸龍興建昌安生拜謁諸陵,Nhị nguyệt Đế hạnh Long Hưng Kiến Xương An Sinh bái yết chư lăng
女負園桃蔑󱋓𪳔,nỡ phụ vườn đào một chén son
船情渚没命倅󰠱之,thuyền tình chở một mình tôi nặng gì
月以鄭㯀爲少保開營號左翊内軍頒營印,nguyệt dĩ Trịnh Toàn vi Thiếu bảo khai dinh hiệu Tả dực nội quân ban dinh ấn
熙何盞𨢇興痴,hì hà chén rượu hăng sì
故課噲呌麻末吏恨,có thuở gọi kêu mà mắt lại giận
尋梅蹺蹅俸𪩮,tìm mai theo đạp bóng trăng
󰘚芇麻吏𥪸冲𡎝𠁀,Mặt nào mà lại đứng trong cõi đời
楚卿蓮㗂嘹哰,Sở Khanh lên tiếng rêu rao
壬寅帝幸龍水海捕象,Nhâm Dần đế hạnh Long Thuỷ hải bổ tượng
𬖆所𢚸欲時溪𤂬拉拯堵,rông thửa lòng dục thời khe suối lấp chẳng đủ
塵縁𪮴歇,trần duyên giũ hết
𠲖欺芒病姅澄,e khi mang bệnh nửa chừng
渃𦊚𠦳𢆥魂𣜾醒,nước bốn ngàn năm hồn chửa tỉnh
边𬖉頭怒边徐𡳳箕,Bên trông đầu nọ bên chờ cuối kia
又有彗星出,hựu hữu tuệ tinh xuất
𡮍群蔑坦化州,chút còn một đất hoá châu
𠬠𠇮時渚𠄩情时牢,một mình thì chớ hai tình thì sao
債𩙋朱𢧚沛論繚,trái gió cho nên phải lộn lèo
九黎亂德黄帝治兵三苗不恭大禹誓眾,Cửu Lê loạn đức hoàng đế trị binh Tam Miêu bất cung Đại Vũ thệ chúng
念南無弭㗂󱊚󱊚,niệm nam mô nhẹ tiếng bong bong
蛇礼䋥栗恰匝𫃚工身,thà lấy lưới sắt khắp táp buộc trong thân
改院兒爲應差,cải viện nhi vi ứng sai
惠肅默然而出,huệ túc mặc nhiên nhi xuất
𡎝塵麻吏体𠊛九源,Cõi trần mà lại thấy người cửu nguyên
祈雨因迎法雲佛僧㱕報天寺今朝國初猶乃舊俗,kì vũ nhân nghênh Pháp Vân phật tăng quy Báo Thiên tự Kim triều quốc sơ do nãi cựu tục
慶成崇陽殿設宴三日夜,Khánh thành Sùng Dương điện thiết yến tam nhật dạ
囂死佗即移檄告横浦陽山潢谿關曰盗兵且至急絶道聚兵自守,ngao tử đà tức di hịch cáo hoành phố dương sơn hoàng khê quan viết đạo binh thả chí cấp tuyệt đạo tụ binh tự thủ
自尼𧗱娄碎信忌共敬免󱉎主支秋特磊灵魂,từ nay về sau tôi tin cậy cùng kính mến đức chúa chi thu được rỗi linh hồn
其積累固非一日矣,kì tích luỹ cố phi nhất nhật hĩ
是日丑時流星大作長如帛疋及入地聲如巨雷,thị nhật sửu thì lưu tinh đại tác trường như bạch thất cập nhập địa thanh như cự lôi
時令工象鑄造金銀人二軀各髙一尺二寸並重十斤又鑄銀花瓶二雙小銀香瓶五件又僃用土絹及諸貢献之物以防北使,Thời lệnh công tượng chú tạo kim ngân nhân nhị khu các cao nhất xích nhị thốn tịnh trọng thập cân hựu chú ngân hoa bình nhị song tiểu ngân hương bình ngũ kiện hựu bị dụng thổ quyến cập chư cống hiến chi vật dĩ phòng Bắc sứ
勑㫖五城門外效力神,Sắc chỉ Ngũ Thành môn ngoại Hiệu lực Thần
𫺶𠊛貪暴讐𫯳拯𫡾,giận người tham bạo thù chồng chẳng quên
𠄩𡥵朂聀󰝂挄𫴋滝,hai con húc chắc đâm quàng xuống sông
胤入境諭以恩信降者三萬餘家州境復清,Dận nhập cảnh dụ dĩ ân tín hàng giả tam vạn dư gia châu cảnh phục thanh
一倡義以下鄭鐸阮德忠黎煙黎永長黎逋黎觧一預知以下黎寶黎厥中黎仁貴至黎栗凡四十九人,nhất xướng nghĩa dĩ hạ trịnh đạc nguyễn đức trung lê yên lê vĩnh trường lê bô lê giải nhất dự tri dĩ hạ lê bảo lê quyết trung lê nhân quý chí lê lật phàm tứ thập cửu nhân
大理寺按律治罪,Đại lí tự án luật trị tội
𫃚奴麻外𧿆卒納南,buộc nó mé ngoài nhảy nhót nấp nom
十一日玉岝字𭁈應天縣姆赦社孝悌人阮廉復其身,Thập nhất nhật ngọc trách tự dữ Ứng Thiên huyện Mụ Xá xã hiếu đễ nhân Nguyễn Liêm phục kì thân
包𣉹𩛄𩟵固𩩫󰋇𠁀媄𤴪固傷𡥵𫯳,bao giờ bánh đúc có xương mấy đời mẹ ghẻ có thương con chồng
𠳨𫳵𦋦事𨔍𨓡,Hỏi Sao ra sự lạ lùng
噲香公買𠻀䀡事𢚸,gọi hương công mới dò xem sự lòng
㤕爲𢬣㐌潀𪷞,Trót vì tay đã nhúng chàm
銓考訓導,Thuyên khảo huấn đạo
諸社󰀋設大小司社五品以上為大司社六品以下為小司社,Chư xã sách thiết đại tiểu tư xã ngũ phẩm dĩ thượng vi Đại tư xã lục phẩm dĩ hạ vi tiểu tư xã
統,thống
󰜏媄𧡊楳謠𥙩爫𢜝𦓡嘆哭,bà mẹ thấy mõ rao lấy làm sợ mà than khóc
許之遂成姻好,Hứa chi toại thành nhân hảo
克終添󰑬唎姦,khắc chung thêm dệt lời gian
又摭取自洪庞氏至吳使君題曰大越史記外紀全書自丁先皇至我,Hựu chích thủ tự Hồng Bàng thị chí Ngô sứ quân đề viết Đại Việt sử kí ngoại kỉ toàn thư tự Đinh Tiên Hoàng chí ngã
次日鄭檜親督福郡公頼世美安郡公頼世卿林郡公阮師尹石郡公王珍渭郡公黎克慎陽郡公阮有僚䧺茶侯范文快宏郡公缺名等兵卒萬餘追至䦕門外駐營按兵數日,Thứ nhật Trịnh Cối thân đốc Phúc quận công Lại Thế Mĩ An quận công Lại Thế Khanh Lâm quận công Nguyễn Sư Doãn Thạch quận công Vương Trân Vị quận công Lê Khắc Thận Dương quận công Nguyễn Hữu Liêu Hùng Trà hầu Phạm Văn Khoái Hoành quận công khuyết danh đẳng binh tốt vạn dư truy chí quan môn ngoại trú doanh án binh số nhật
茹兀畑撑昆𬑉撑,nhà ngặt đèn xanh con mắt xanh
碎固傷拱𠤆𢧚傷,tôi có thương cũng chớ nên thương
󰑼𢘾君死恪𢚸𠊛些,Là nhờ quân tử khác lòng người ta
日用,nhật dụng
繼今轝人初犯流罪或墨徒兵南軍者再還轝人如令,Kế kim dư nhân sơ phạm lưu tội hoặc mặc đồ binh Nam quân giả tái hoàn dư nhân như lệnh
𥙩埃麻認湼情朱咍,lấy ai mà nhận nét tình cho hay
詔群僧誦經禱祝,Chiếu quần tăng tụng kinh đảo chúc
㩹種𱮰𪀄賒沛𬦪,Dẹp giống muông chim xa phải lánh
生強𬂙体強傷,sinh càng trông thấy càng thương
帝捧香爐禱天󰍶忽香爐倒于地上,Đế bổng hương lư đảo thiên tất hốt hương lư đảo vu địa thượng
𣳔船待僊蘇子拈掉歌曲楚詞,giòng thuyền đợi tiên tô tử niêm chèo ca khúc sở từ
𢬣󱘼卷吏馬兮底数,tay nải cuộn lại mựa hề để sô
春正月勑諭都督阮師回大獄之興多捕權貴家之子弟爾將不熟思之乎他説及恭王黎念慎勿與言,Xuân chính nguyệt sắc dụ đô đốc Nguyễn Sư Hồi Đại ngục chi hưng đa bổ quyền quý gia chi tử đệ nhĩ tương bất thục tư chi hồ Tha thuyết cập cung vương Lê Niệm thận vật dữ ngôn
𨢇没瓢詩吟没襊,rượu một bầu thơ ngâm một túi
國,quốc
中丞裴擒虎奏曰陛下即位以來多更太祖成憲如鹵簿司同監梁登先帝以稍識字用為内人副掌既而見其便僻不可親近出為文隊,Trung thừa Bùi Cầm Hổ tấu viết Bệ hạ tức vị dĩ lai đa cánh Thái Tổ thành hiến như lỗ bộ ti Đồng giám Lương Đăng Tiên đế dĩ xao thức tự dụng vi Nội nhân phó chưởng ký nhi kiến kì tiện tịch bất khả thân cận xuất vi văn đội
史臣吳士連曰英宗幼冲嗣位杜英武之事莫得而知之也及年踰弱冠命憲誠等領兵廵邉,sử thần ngô sĩ liên viết anh tông ấu xung tự vị đỗ anh vũ chi sự mạc đắc nhi tri chi dã cập niên du nhược quán mệnh hiến thành đẳng lĩnh binh tuần biên
檻中󰠃獸掉尾乞怜,hạm trung cùng thú trạo vĩ khất lệnh
清,thanh
五月不雨人多疫癘,Ngũ nguyệt bất vũ nhân đa dịch lệ
排𦠘󰡏妸馬娇,Bày vai CÓ ả Mã Kiều
𠸜󰑼子直文章捽𠁀,tên là tử trực văn chương tót đời
表怒罵輔曰内圖政取之討外揚仁義之師旣許立陳氏子孫又設置郡縣不惟掠取貨寶抑且殘害生民,Biểu nộ mạ Phụ viết Nội đồ chính thủ chi thảo ngoại dương nhân nghĩa chi sư ký hứa lập Trần thị tử tôn hựu thiết trí quận huyện bất duy lược thủ hoá bảo ức thả tàn hại sinh dân
廢沼𬇚𣴓撑夷仍潦,phế chiểu ao cạn xanh rì những rêu
𧖱湄裙奥渴淋駭䧺恍惚侵侵𨀈𧗱,máu me quần áo ướt dầm hãi hùng hoảng hốt xăm xăm bước về
扲刀娘㐌筭排捐生,cầm dao nàng đã toan bài quyên sinh
冲親旧𡥙外親昆柴,trong thân cậu cháu ngoài thân con thầy
從禮部左侍郎兼金光門待詔武有之奏也,tòng lễ bộ tả thị lang kiêm kim quang môn đãi chiếu vũ hữu chi tấu dã
泄併誅於是自率家属親戚入禁中,tiết tịnh tru ư thị tự suất gia thuộc thân thích nhập cấm trung
若不速戰勦除必爲後患,nhược bất tốc chiến tiễu trừ tất vi hậu hoạn
定州欲偷安目前不顧𡐡計,Định châu dục thâu an mục tiền bất cố đại kế
共饒挭博江山中興󰝡吏还原漢朝,cùng nhau gánh vác giang sơn trung hưng đem lại hoàn nguyên hán triều
𤽗潘疑𥪞占包所感,ngươi phan ngờ trong chiêm bao thửa cảm
意罕𦧘𥸷摙職䏾,ấy hẳn thịt xôi lèn chắc bụng
皆鎮撫之,Giai trấn phủ chi
十八日置神武後衛,thập bát nhật trí thần vũ hậu vệ
埃咍谷特,ai hay cóc được
秋八月大水上遊西湖,Thu bát nguyệt đại thuỷ thượng du Tây Hồ
太白晝見,Thái bạch trú hiện
房桃院𠕋𦊚皮焒炵,phòng đào viện sách bốn bề lửa chong
嗔朱賤妾𥛉耒仕分,xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ phân
包𢬣,bao tay
払王𦖑㗂倍傍𧼋𦋦,chàng vương nghe tiếng vội vàng chạy ra
宛昆耚麻爫丐矛,uốn con bừa mà làm cái mâu
英𠫾穭𣜾𢺹𥢬,anh đi lúa chửa chia vè
以阮伯俊爲清華總兵僉事阮戇爲清華憲察使,dĩ nguyễn bá tuấn vi thanh hoa tổng binh thiêm sự nguyễn trung vi thanh hoa hiến sát sứ
宜陽𤉓𤎕吏燶市城浽盎𡏧紅𪽝埃,nghi dương tro tắt lại nồng thị thành nổi áng bụi hồng bởi ai
九月改元重興元年,Cửu nguyệt cải nguyên Trùng Hưng nguyên niên
臣祝其君君宴其臣君臣和合以通上下之情禮固宜然,Thần chúc kì quân quân yến kì thần quân thần hoà hợp dĩ thông thượng hạ chi tình lễ cố nghi nhiên
朱咍縁刼𪽝𡗶,cho hay duyên kiếp bởi trời
呐事昌岌每𠳒,nói sự xương ngập mọi lời
呂吝𣎃論𣈜戈,lữa lần tháng lọn ngày qua
𢶢共太守計外󰬾𠄼,chống cùng thái thú kể ngoài ba năm
𧞿𧞤,rách toạc
咭𫢫桀紂多滛遣民𦥃𠲝沙𡌢󰴟𡎟,ghét đời kiệt trụ đa dâm khiến dân đến đỗi sa hầm sẩy hang
以師行閲九月絶粮不克而還,Dĩ sư hành duyệt cửu nguyệt tuyệt lương bất khắc nhi hoàn
𢺺配󰋈󱋓合散喭𠳒,Chia phôi ngừng chén hợp tan nghẹn lời
𫽄𠮾拱体柑𥑥𤒙𣘃,chẳng ngọt cũng thể cam sành chín cây
三月以後季犛簒國稱聖元元年,Tam nguyệt dĩ hậu Quý Li soán quốc xưng Thánh Nguyên Nguyên niên
暈東𬂙㐌鄧𣦍耨茹,vừng đông trông đã đứng ngay nóc nhà
使用兵如原征之數得六七八大将如張輔等方可圖之,Sử dụng binh như nguyên chinh chi số đắc lục thất bát đại tướng như Trương Phụ đẳng phương khả đồ chi
欽惟皇上陛下聖學髙明道心純粹紹祖功宗德之休,Khâm duy Hoàng Thượng bệ hạ thánh học cao minh đạo tâm thuần tuý thiệu tổ công tông đức chi hưu
使曰君乃真定人來仕此耳日燏深拒之而彼終不之,Sứ viết Quân nãi Chân Định nhân lai sĩ thử nhĩ Nhật Duật thâm cự chi nhi bỉ chung bất chi
司空黎可參進象三隻及金銀鈎銅鉦等勿,Tư không Lê Khả tham tiến tượng tam chích cập kim ngân câu đồng chinh đẳng vật
昆咳修德𣈕𣦍仕蒲,con hãy tu đức mai ngay sẽ bù
𢀭默分𢢯𢚸約,giàu mặc phận nguôi lòng ước
修行𢘾德世尊,tu hành nhờ đức thế tôn
𠸍朝宫桂姮娥,mỉa chiều cung quế hằng nga
即具着令例攷許官民各守其一俾得遵㨿遂爲經常之制,tức cụ trước lệnh lệ khảo hứa quan dân các thủ kì nhất tỉ đắc tuân cứ toại vi kinh thường chi chế
十五日月食,Thập ngũ nhật nguyệt thực
雖飭挭鑊捽𡶀拯咍默麻呐孟,tuy sức gánh vạc trút núi chẳng hay mặc mà nói mạnh
曲樂詞𠰉𡂒㗂𠸦,khúc nhạc từ réo rắt tiếng khen
太平,thái bình
夏六月封皇子菩為開國王居長安府,hạ lục nguyệt phong hoàng tử bồ vi khai quốc vương cư trường an phủ
帝王脩齊治平之道果如是乎在朝之臣則有李道成之托孤蘇憲誠之輔政彷彿乎伊尹周公之忠爱固可嘉矣,Đế vương tu tề trị bình chi đạo quả như thị hồ Tại triều chi thần tắc hữu Lí Đạo Thành chi thác cô Tô Hiến Thành chi phụ chính phảng phất hồ Y Doãn Chu Công chi trung ái cố khả gia hĩ
鑿海池,tạc hải trì
祖髙皇帝蕩平亂畧肇造家󰘊,Tổ Cao Hoàng đế đãng bình loạn lược triệu tạo gia bang
容軍奔潰自是竄伏山谷,Dung quân bôn hội tự thị thoán phục sơn cốc
詞章盖世埃畨孝廉科意試連杜鮮,từ chương cái thế ai phen hiếu liêm khoa ấy thi liền đỗ tươi
使人溪侯與之俱徃撫集人民,Sử Nhân Khê hầu dữ chi cụ vãng phủ tập nhân dân
𠊚式樓紅群𥾽煉馭涓塘紫㐌林針,người thức lầu hồng còn bịn rịn ngựa quen đường tía đã lăm chăm
生時肝𤉗𫆧苔,Sinh thì gan héo ruột dày
設飲至禮勞將士平愛州之功,thiết ẩm chí lễ lạo tướng sĩ bình ái châu chi công
㝵些𥙩據意強看官宰賢,người ta lấy cớ ấy càng khen quan tể hiền
巾招梂󰅹特𧡊仙,khăn gieo cầu nào được thấy tiên
𩚵咹免固油叉泊,cơm ăn miễn có dầu xoa bạc
弹譜𢭮年性情,đàn phổ gảy nên tính tình
准意𧯄𤞻𠤆𢱖𢬣,chỗ ấy hang hùm chớ mó tay
呐庫共昆麻庄別末昆碎,nói khó cùng con mà chẳng biết mặt con tôi
店𣅘𦰟𩙌𠺙󰌎,ðêm khuya ngọn gió thổi lò
春二月壬午慶成太祖廟,xuân nhị nguyệt nhâm ngọ khánh thành thái tổ miếu
加惠肅公大年平章政事復王爵是年卒,Gia Huệ Túc công Đại Niên bình chương chính sự phục vương tước thị niên tốt
丕𢧚仍性從容,Vậy nên những tính thong dong
又明年八月會試中者充太學生,Hựu minh niên bát nguyệt hội thí trúng giả sung Thái học sinh
冬十月遣富良府首領楊嗣明如廣原州招集州人,Đông thập nguyệt khiển Phú Lương phủ thủ lĩnh Dương Tự Minh như Quảng Nguyên châu chiêu tập châu nhân
󰝡饒自准󰘩都㳻潙,đem nhau từ chốn phong đô tếch vời
𬙞㝵耒𭛣爫齋,bảy ngày rồi việc làm chay
文帝納其言而憂其所當憂此所以為賢君也,Văn Đế nạp kì ngôn nhi ưu kì sở đáng ưu thử sở dĩ vi hiền quân dã
亞洲,á châu
𠊚忠默沛机難𠊚奸輞𢃈迎昂𠫾𧗱,người trung mắc phải cơ nàn người gian võng lọng nghênh ngang đi về
嘗作北江沛村紹福寺碑記云佛氏之禍福動人何其得人之深且固矣,Thường tác Bắc Giang Bái thôn Thiệu Phúc tự bi ký vân Phật thị chi hoạ phúc động nhân hà kì đắc nhân chi thâm thả cố hĩ
時有鱷魚至瀘江帝命刑部尚書阮詮為文投之江中,Thời hữu ngạc ngư chí Lô Giang Đế mệnh hình bộ Thượng thư Nguyễn Thuyên vi văn đầu chi giang trung
暫,tạm
坤爫理断朱詳特󰠲,khôn làm lý đoán cho tường được đâu
是歲唐亡,Thị tuế Đường vong
圖衾殮𠤆泥醜卒,đồ khâm liệm chớ nề xấu tốt
𠳒散合浽寒暄,lời tan hợp nỗi hàn huyên
論語,luận ngữ
翁𥊛𨖲榜𧡊󱙻翁,ông trông lên bảng thấy tên ông
甚於此,thậm ư thử
真宗順皇帝在位七年紀元者一,chân tông thuận hoàng đế tại vị thất niên kỷ nguyên giả n
古人養老乞言之義存焉,cổ nhân dưỡng lão khất ngôn chi nghĩa tồn yên
仍󰑼𨔍渃𨔍𡽫,những là lạ nước lạ non
再生渚𢴑香誓,tái sinh chửa dứt hương thề
王笑曰死生有命鬼魅何能爲,vương tiếu viết tử sinh hữu mệnh quỷ mị hà năng vi
蜀帝底城嘹𠺒,thục đế để thành réo rắt
栢爲人峻烈然慷慨有膽畧,bách vi nhân tuấn liệt nhiên khảng khái hữu đảm lược
城中勝兵足以當之柰何望風受制於人,Thành trung thắng binh túc dĩ đương chi nại hà vọng phong thụ chế ư nhân
麻𢚸仗󰒂輕財掣包,Mà lòng TRƯỢNG nghĩa khinh tài xiết bao
欺𠓨推孕欺𦋦倍鐄,khi vào dùi dắng khi ra vội vàng
𠬠𠳒㐌𰦫󰖥絲貝払,một lời đã lỗi tóc tơ với chàng
又築堤子周回二千一百二十五丈八尺髙一丈五尺脚闊二丈及造屋四十餘萬間,hựu trúc đê tử chu hồi nhị thiên nhất bách nhị thập ngũ trượng bát xích cao nhất trượng ngũ quái cước khoát nhị trượng cập tạo ốc tứ thập dư vạn gian
蜂戈𧊉吏㐌乘醜車,Ong qua bướm lại đã thừa xấu xa
𫢧󰜏如曷𩄎沙,liền bà như hạt mưa sa
哀牢茹昆孤為叛臣杻在所功力不能制遣使來乞援,Ai Lao nhà Côn Cô vị phản thần Nữu Tại sở công lực bất năng chế khiển sứ lai khất viện
𡀿饒埃乃欺尼典尼,rủ nhau ai nấy khi này đến nơi
從教頗有慙色,Tòng Giáo pha hữu tàm sắc
木綿核杲仍荄,mộc miên cây gạo những gai
𠓨厨撘󰜋旬香哏拱𡗶孛四方厨尼,vào chùa thắp một tuần hương khấn cùng trời phật tứ phương chùa này
娘意乙共昆侯扲彈胡蔑張,nàng ấy ắt cùng con hầu cầm đàn hồ một trương
王收殘卒㨿夜澤沮洳之險當覇先一世之䧺竟獲其將楊孱北人爲之退師,Vương thu tàn tốt cứ Dạ Trạch tự như chi hiểm đương Bá Tiên nhất thế chi hùng cánh hoạch kì tướng Dương Sàn Bắc nhân vi chi thoái sư
𫏾座𨅸産边盘𡎢涓,trước toà đứng sững bên bàn ngồi quên
萡頭空女堆塘𨔾饒,bạc đầu không nỡ đôi đường giã nhau
扒風塵沛風塵,Bắt phong trần phải phong trần
殺生害物闭迡,sát sinh hại vật bấy chầy
姓費者慕其名多改為裴,tính Phí giả mộ kì danh đa cải vi Bùi
帝兵益進趙越王自知勢屈不能禦乃携其女子南奔欲擇險地匿跡所至帝兵皆踵後,đế binh ích tiến triệu việt vương tự tri thế khuất bất năng ngự nãi huề kì nữ tử nam bôn dục trạch hiểm địa nặc tích sở chí đế binh giai chủng hậu
时它沈玉沉香㐌耒,thì đà đắm ngọc chìm hương đã rồi
是年春宋廣西路轉運使張觀欽州如洪鎮兵馬監押衛昭美皆上言交趾戰船百餘艘寇如洪鎮掠居民刼廪食而去,thị niên xuân tống quảng tây lộ chuyển vận sứ trương quan khâm châu như hồng trấn binh mã giám áp vệ chiêu mĩ giai thượng ngôn giao chỉ chiến thuyền bách dư sưu khấu như hồng trấn lược cư dân kiếp lẫm thực nhi khứ
𫅷碎𨨧朱𢧚󱫣把㘨香𪤄我盤,già tôi thép cho nên mẻ bể nồi hương bởi ngã bàn
天下包饒𠀲也𫈜,thiên hạ bao nhiêu đứa giã trầu
𥘉元人入冦仁惠王陳󰆑餘乘間襲擊上皇嘉其智畧立為天子義男,Sơ Nguyên nhân nhập khấu Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư thừa gian tập kích Thượng hoàng gia kì trí lược lập vi Thiên tử nghĩa nam
東関守兵赴援接沐𣆭回悉分軍圍各城檄諸路行軍討賊,Đông Quan thủ binh phó viện tiếp Mộc Thạnh hồi Tất phân quân vi các thành hịch chư lộ hành quân thảo tặc
至若悖逆簒弑而強自立𨿽有名號稱者皆名不正言不順也則編之為附紀是其逆而以,Chí nhược bột nghịch soán thí nhi cường tự lập tuy hữu danh hiệu xưng giả giai danh bất chính ngôn bất thuận dã tắc biên chi vi phụ kỷ thị kì nghịch nhi dĩ
駢㨿我府稱王築羅城周回一千九百八十二丈零五尺城身髙,biền cứ ngã phủ xưng vương trúc la thành chu hồi nhất thiên cửu bách bát thập nhị trượng linh ngũ xích thành thân cao
󱖺頭跪畧𡑝花,cúi đầu quì trước sân hoa
黎廷渙等不能関防𦤶化外透入刼掠如刘𠃔直等所奏拿問,lê đình hoán đẳng bất năng quan phòng trí hoá ngoại thấu nhập kiếp lược như lưu doãn trực đẳng sở tấu nã vấn
𣈕󰜋詔𡗶頒𣍋妬相如才意𧯶蜍嘘,mai mốt chiếu trời ban xuống đó tương như tài ấy há thờ ơ
郎盈固几𨖅𨔈,Láng giềng có kẻ sang chơi
仍調𬖉𧡊㐌𤴬疸𢚸,Những điều trông thấy đã đau đớn lòng
荒滛補𭛣葸排拯𫀅,hoang dâm bỏ việc tơi bời chẳng xem
道行即,Đạo Hạnh tức
其子有啓求救於是命瓊岩公鄭棣進兵太原攻髙平獲趙有濤并家属調回京諭以和睦遣還本州,Kì tử Hữu Khải cầu cứu ư thị mệnh Quỳnh Nham công Trịnh Lệ tiến binh Thái Nguyên công Cao Bằng hoạch Triệu Hữu Đào tịnh gia thuộc điều hồi Kinh dụ dĩ hoà mục khiển hoàn bản châu
仙浪拠事爫牢,Tiên rằng cớ sự làm sao
俸󰠲体矴𬈋𠊛典,bỗng đâu thấy đứa làm người đến
𥙩之朱匪󰌵𢚸󰠃𤽗,lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươị
臣多不法安諫不聽乃上疏乞斬佞臣七人皆權幸者時人號七斬疏,thần đa bất pháp an gián bất thính nãi thượng sớ khất trảm nịnh thần thất nhân giai quyền hạnh giả thời nhân hiệu thất trảm sớ
秋八月地震三度牛畜死,thu bát nguyệt địa chấn tam độ ngưu súc tử
黎文休曰夫帝王之於夷狄服則綏之以德叛則示之以威,lê văn hưu viết phu đế vương chi ư di địch phục tắc tuy chi dĩ đức phản tắc thị chi dĩ uy
芣葻,búp bông
差衙俸𧡊𦊚皮㖔敲,Sai nha bỗng thấy bốn bề xôn xao
史臣吳士連曰前吳之興非徒有戰勝之功其置百官制朝儀定服色帝王之䂓模可見,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tiền Ngô chi hưng phi đồ hữu chiến thắng chi công kì trí bách quan chế triều nghi định phục sắc đế vương chi quy mô khả kiến
儈頭淪𫴋𠃅茹,cúi đầu luồn xuống mái nhà
㗂𠳒迻吏陛𧏵,tiếng lời đưa lại bệ rồng
第二,đệ nhì
󰉺亏於准茹官,sớm khuya ở chốn nhà quan
三月至秋七月旱蟲魚多死,tam nguyệt chí thu thất nguyệt hạn trùng ngư đa tử
過橋英待𣊾𣉹悁饒,qua cầu anh đợi bây giờ quên nhau
㗂呐喑喑如𩆐動𠰘唭淩測似𩄎𠖤,tiếng nói ầm ầm như sấm động miệng cười răng rắc tựa mưa bay
十二月帝迎春于廣文亭,thập nhị nguyệt đế nghinh xuân vu quảng văn đình
胡公体󰘚慇懃𠳨嘆,Hồ công thấy mặt ân cần hỏi han
㐌仃𠬠分侍紅無緣,Đã đành một phận thị hồng vô duyên
帝𫁷低拱𫂗連,đấy song đây cũng mây liền
渤𥪝𣷭苦,bọt trong bể khổ
南詔引餘眾奔入州城固守,nam chiếu dẫn dư chúng bôn nhập châu thành cố thủ
堆徵蚤本𧵑腰頭眉闷𢬭蚤料扒朱,đôi trưng tao vốn của yêu đầu mày muốn đổi tao liều bắt cho
妬埃蕯滝𢲣稽,đố ai tát sông trồng kê
許之放制矩還國地哩廣南,Hứa chi Phóng Chế Củ hoàn quốc Địa Lí Quảng Nam
盧換骨約飛升丹神買服,lo hoán cốt ước phi thăng đan thần mãi phục
𨔍之𡛔媟旦茹,lạ gì gái đẹp đến nhà
刻石紀功而還,khắc thạch kỷ công nhi hoàn
追贈南征陣亡将士職爵田禄有差,truy tặng nam chinh trận vong tướng sĩ chức tước điền lộc hữu sai
拻𦟐民󰝂𧵑󰡲茄,khơi mỡ dân đem của về nhà
礼它覩礼堆󰑼覩堆,Lễ đà đủ lễ đôi là đủ đôi
信霜隴唉𣈙𬂙𪰹徐,Tin sương luống hãy rày trông mai chờ
論曰靈隱烝父妾短親䘮假兄名奪人國窮奢極欲煩刑重歛殺盡嗣王干戈四起時稱猪王危亡之徵見矣,luận viết linh ẩn chưng phụ thiếp đoản thân tang giả huynh danh đoạt nhân quốc cùng xa cực dục phiền hình trọng liễm sát tận tự vương can qua tứ khởi thời xưng chư vương nguy vong chi trưng kiến hĩ
驅儺󰠓󱮦賖𧵆禳災祈福𣈜春舒徐,xua na vang khắp xa gần nhương tai kỳ phúc ngày xuân thư từ
梁有侯景之亂召還委裨將楊孱攻王,lương hữu hầu cảnh chi loạn triệu hoàn uỷ tì tướng dương sàn công vương
五月朔雨,ngũ nguyệt sóc vũ
拯丕時𠓹代弋弋拯准󰅹可及攑丕,chẳng vậy thời trọn đời dặc dặc chẳng chốn nào khả gặp gỡ vậy
統領官富郡公鄭根召詣密室,Thống lĩnh quan Phú quận công Trịnh Căn triệu nghệ mật thất
𦝄清󱙳沫標船󱡏埃,trăng thanh gió mát neo thuyền chờ ai
癰󰎃,ung bướu
育昂芇別𨕭頭󰡏埃,Dọc ngang nào biết trên đầu có ai
鎰等奉抄送聖㫖另給郭有嚴馬船一艘欽此,dật đẳng phụng sao tống thánh chỉ lánh cấp quách hữu nghiêm mã thuyền nhất sưu khâm thử
𨑮位三府洞廷赤鱗,mời vị tam phủ động đình xích lân
且生𫥧分䜹桃,VẢ sinh ra phận thơ đào
壓肚徒尼強裴壓膳徒頽窖布秩稽,áp đỗ giò này càng bùi áp thiện giò đùi khéo bó chặt ghê
𫢩㐌細𣅶状元,nay đà tới lúc trạng nguyên
欺󱋓𨢇欺局棋,khi chén rượu khi cuộc cờ
十一月减赦四鎮民季税有差由被洪水損失禾榖故也,thập nhất nguyệt giảm xá tứ trấn dân quý thuế hữu sai do bị hồng thuỷ tổn thất hoà cốc cố dã
低它併特𠬠塘叱咍,để đà tính được một đàng rất hay
𣳔行芯,dòng hành tăm
浽恩渚呂浽情吏芒,Nỗi ân chưa trả nỗi tình lại mang
桃源落𡓃兜麻典低,đào nguyên lạc lối đâu mà đến đây
漢帝許之賜王與丞相吕嘉銀印及内史中尉太傅印餘得自置,Hán đế hứa chi tứ Vương dữ thừa tướng Lữ Gia ngân ấn cập nội sử trung uý thái phó ấn dư đắc tự trí
牢𪽗𦣰𥄭𫽄動底麻󱩪命,sao vả nằm ngủ chẳng động để mà chực mệnh
表頭外𣷭南溟,bêu đầu ngoài bể nam minh
栗栗㝵補䋥兔,rật rật người bỏ lưới thỏ
慢情葛藟𤁕情糟糠,Mặn tình cát luỹ lạt tình tao khang
因爫牢典世尼,Nhân làm sao đến thế này
連𢬣𥋴𥊘𠰳𦣰,luôn tay ngắm nghía biếng nằm
抆𢲣十道悲除刼󱠢,vun trồng thập đạo bây giờ cướp ngôi
𡎥𥪝󰘂𬃈槧𧏵𧜖鵉襘鳳空𫯳𫥨之,ngồi trong cửa sổ chạm rồng chăn loan gối phượng không chồng ra chi
賜少保吏部尚書兼東閣大𭓇士入侍經筵武睿貞懿功臣,Tứ Thiếu bảo Lại bộ thượng thư kiêm Đông các đại học sĩ nhập thị kinh diên Vũ Duệ Trinh ý công thần
𣎃𦙫羅𣎃咹制𣎃𠄩種豆種𧃷種茄,tháng giêng là tháng ăn chơi tháng hai trồng đậu trồng khoai trồng cà
南策𰎟山太平建昌海瀕等府海水大漲堤坊决製禾榖浸淹瀕海之民多饑死,nam sách giáp sơn thái bình kiến xương hải tần đẳng phủ hải thuỷ đại trướng đê phường quyết chế hoà cốc tẩm yêm tần hải chi dân đa cơ tử
払王捐𩈘𦋦嘲𠄩翹𠵱𩈘納𠓨𠁑花,chàng vương quen mặt ra chào hai kiều e mặt nép vào dưới hoa
盃固𠬠𢚸忠免孝𥕄庄鈌染庄顛,bui có một lòng trung lẫn hiếu mài chăng khuyết nhuộm chăng đen
󰝂被禿擉被𥺊,đâm bị thóc thọc bị gạo
湧銀生儂平藩伏八字,dũng ngân sinh nùng bình phiên phục bát tự
店春埃易扲𢚸特庄,Đêm xuân ai dễ cầm lòng được chăng
堯咨武寕人鐵長安定人添威四岐人堯咨曾蒸於妻母時有題於諸圈曰狀元坊有歌於街衢曰狀元猪阮堯咨盖詆其醜行也,nghiêu tư vũ ninh nhân thiết trường yên định nhân thiêm uy tứ kì nhân nghiêu tư tằng chưng ư thê mẫu thời hữu đề ư chư quyển viết trạng nguyên phường hữu ca ư nhai cù viết trạng nguyên chư nguyễn nghiêu tư cái để kì xú hành dã
贅疣󰑼年報,chuế vưu là lên bướu
忌憚,kị đạn
於是朝鮮國使刑曹參判李賥光爲之作序,ư thị triều tiên quốc sứ hình tào tham phán lí toái quang vị chi tác tự
形影,hình ảnh
𣈜最時𦊚方対嵬𠰃日,ngày tối thì bốn phương đổi ngôi nhẹm nhặt
信茹𣈜𠬠󰠐信,Tin nhà ngày một THẦM tin
啉𠻗宝位㕸𨖲尚正平吏爫煩渃些,lăm le bảo vị rắp lên thằng chính bình lại làm phiền nước ta
啉𠽍𡄩𠼯𡮈蘇𨀎󱠠𢽼𩠓󱙹墓𨀈𫥨,lầm rầm khấn khứa nhỏ to sụp ngồi và gật trước mồ bước ra
使文奎又将本部兵守潭江渡,sử văn khuê hựu tương bản bộ binh thủ đàm giang độ
姅分怯𢜝姅分𢜠盃,Nửa phần khiếp sợ nửa phần mừng vui
意軍一日兩勝威聲大振莫兵遠去,Ý quân nhất nhật lưỡng thắng uy thanh đại chấn Mạc binh viễn khứ
小姐唭醒呐醝,Tiểu thư cười TỈNH NÓI say
𥏌,tên
二月二十一日莫茂洽被雷降于宫中半身不遂後醫治復免乃改元以是年為延成初年,Nhị nguyệt nhị thập nhất nhật Mạc Mậu Hợp bị lôi giáng vu cung trung bán thân bất toại hậu y trị phục miễn nãi cải nguyên dĩ thị niên vi Diên Thành sơ niên
橰𫅷𫥿色吏𡽫,cau già dao sắc lại non
花𪰛咍孝𦹵常鮮,hoa thời hay héo cỏ thường tươi
此盖阮倦之謀乃緩兵之計也,thử cái nguyễn quyện chi mưu nãi hoãn binh chi kế dã
冬十月初二日簡定帝即位于長安州謨渡建元興󰆑,Đông thập nguyệt sơ nhị nhật Giản Định đế tức vị vu Trường Yên châu Mô Độ kiến nguyên Hưng Khánh
三千詣邕州受鄭愚節制求救之,tam thiên nghệ ung châu thụ trịnh ngu tiết chế cầu cứu chi
䜹浪碎寔𠊛𬆄,thưa rằng tôi thiệt người ngay
𩈘𦝄𤍊常𤐝边襘,mặt trăng tỏ thường soi bên gối
望𠃔孚四海之心位宜冠百僚之首,Vọng doãn phu tứ hải chi tâm vị nghi quan bách liêu chi thủ
利𫽄貪兀𫽄歐,lợi chẳng tham ngặt chẳng âu
補𧼋,bỏ chạy
生時肝𤉗𦛌苔,Sinh thì gan héo ruột đầy
畑固別󰟯平󰝸別,đèn có biết dường bằng chẳng biết
帝崩謚曰武帝,đế băng thuỵ viết vũ đế
時日燏領沱江道密及所属軍至鄭角密使人詣營𦤶疑曰密不敢違命,thời nhật duật lĩnh đà giang đạo mật cập sở thuộc quân chí trịnh giác mật sử nhân nghệ doanh trí nghi viết mật bất cảm vi mệnh
論曰太祖即位以來其施爲政事藹有可觀如定律令制禮樂設科目置禁衛設官職立,luận viết thái tổ tức vị dĩ lai kì thi vi chính sự ái hữu khả quan như định luật lệnh chế lễ nhạc thiết khoa mục trí cấm vệ thiết quan chức lập
到合浦而王子徽以自署為太守發宗兵拒之,đáo hợp phố nhi vương tử huy dĩ tự thự vi thái thú phát tông binh cự chi
󱰍荣花𩢬𡥚公卿,bả vinh hoa lừa gã công khanh
城榖麻蒙㐌細尼,thành cốc mơ mòng đã tới nơi
春正月封諸皇子為王侯皇女為公主,Xuân chính nguyệt phong chư hoàng tử vi vương hầu hoàng nữ vi công chúa
两岸各起連炮七響,lưỡng ngạn các khởi liên pháo thất hưởng
云仙被婍堆𬆄𠖈潙,vân tiên bị gã đôi ngay xuống vời
連𠶆員外翁妑共𨖅,Rước mời viên ngoại ông bà cùng sang
處伮課󱙹辰空固穭𥺊咹仍芌芣共各物核𬃻𨕭棱,xứ nó thuở trước thì không có lúa gạo ăn những khoai bắp cùng các vật cây trái trên rừng
其謹守臣節如此又嘗作書激厲所属将校引紀信代死而脱漢髙由于以背授戈免楚子之事,Kì cẩn thủ thần tiết như thử Hựu thường tác thư khích lệ sở thuộc tướng hiệu dẫn Kỷ Tín đại tử nhi thoát Hán Cao Do Vu dĩ bối thụ qua miễn Sở Tử chi sự
莫兵攻破會上營,Mạc binh công phá Hội Thượng dinh
戈滝拱凭𠖈岧拱安,qua sông cũng vững xuống đèo cũng yên
𥄭𬨠𨑗頂石盘体𠄩𪪳老預昂打碁,ngó lên trên đỉnh thạch bàn thấy hai ông lão dựa ngang đánh cờ
夏四月元世祖平江南遣合散兒海牙,hạ tứ nguyệt nguyên thế tổ bình giang nam khiến hợp tán nhi hải nha
󰅾𬡢恒掑相連,dải áo hằng cài tương liên
秋七月以明字劉免為清化府路安撫使,Thu thất nguyệt dĩ Minh tự Lưu Miễn vi Thanh hoá phủ lộ an phủ sứ
春正月庚申帝起兵於藍山,Xuân chính nguyệt Canh Thân đế khởi binh ư Lam Sơn
加親六買結緣朱陳,gia thân lúc mới kết duyên châu trần
芒種皮節倘𠄼逼律庄南号󰑼都魯,mang chủng vừa tiết tháng năm bức sốt chẳng nằm hiệu là tua rua
春二月築堤于機舍坊,xuân nhị nguyệt trúc đê vu cơ xá phường
黎魁為乂安路鎮撫使,lê khôi vi nghệ an lộ trấn phủ sứ
㤕𠊛冲會断膓隊干,Xót người trong hội đoạn tràng đòi cơn
尼莊樑棟㐌仃,nay trang lương đống đã đành
𩄎󰟯鋸又𤉗梗梧,mưa dường cưa cưa héo cành ngô
垃板天培坦𪷘坤頑傕拱𢯟𡳪耒,lấp ván thiên vùi đất sét khôn ngoan thôi cũng đứt đuôi rồi
志啉義啼𡄍𡊰恩低,chí lăm nghĩa đấy dốc đền ơn đây
特如𠳒世𪡔枚,Được như lời thế là may
廊箕󱫤景潇湘,làng kia mỉa cảnh tiêu tương
時󰠐鐄𥒥麻料貝身,thì đem vàng đá mà liều với thân
𧡊丸𣘈𧺀𢣸鐄㩫𢱐,thấy hòn son thắm ngỡ vàng chắt chiu
或問其故曰太宗時北國使至因與之遊故少通其語耳,Hoặc vấn kì cố viết Thái Tông thời Bắc quốc sứ chí nhân dữ chi du cố thiểu thông kì ngữ nhĩ
朋湖湖哿泠郎寒潭潭冷蔑𦍛撑中,bằng hồ hồ cả lênh lang hàn đàm đầm lạnh một dường xanh trong
五月天雨皇砂,Ngũ nguyệt thiên vũ hoàng sa
南道将黎伯驪爲太宰奉國公及上下臣属皆受封以圖保守境土,Nam Đạo tướng Lê Bá Li vi Thái tể Phụng quốc công cập thượng hạ thần thuộc giai thụ phong dĩ đồ bảo thủ cảnh thổ
逞朱特奥癸𬉵𫑃工身卜,sính cho được áo quý mặc che trong thân vóc
𠊛󰠲溇色渃𠁀,Người đâu sâu sắc nước đời
其重惜名噐又如此,kì trọng tích danh khí hựu như thử
𠃅𡢐羕固㖔𡁞㗂𠊛,Mái sau dường có xôn xao tiếng người
使到乂安𮞏本驛奏乞納欵㱕附,sứ đáo nghệ an đệ bản dịch tấu khất nạp khoản quy phụ
時帝在清華留鎮郡公鄭林扶駕遣尚父平安王出兵拜頂處駐營,Thời đế tại Thanh Hoa lưu Trấn quận công Trịnh Lâm phù giá khiển Thượng phụ Bình An Vương xuất binh Bái Đính xứ trú doanh
五道行遣等官則建明便害甄别善惡,Ngũ đạo hành khiển đẳng quan tắc kiến minh tiện hại chân biệt thiện ác
坤頑𫽄外寔他,khôn ngoan chẳng ngoại thật thà
登庸猶畧定京北差禪将討之喬文琨由富原進入清威梅川侯黎伯驪由清譚進入彰德東山侯莫橛由清威進入彰德四靣夾攻大破之長驅一夜至山麓而還,Đăng Dung do lược định Kinh Bắc sai thiền tướng thảo chi Kiều Văn Côn do Phú Nguyên tiến nhập Thanh Oai Mai Xuyên hầu Lê Bá Lệ do Thanh Đàm tiến nhập Chương Đức Đông Sơn hầu Mạc Quyết do Thanh Oai tiến nhập Chương Đức tứ diện giáp công đại phá chi trường khu nhất dạ chí sơn lộc nhi hoàn
𠁑塵󰋇󰘚廊制,dưới trần mấy mặt làng chơi
翰林院待制武文斐通滛妻母阮氏事𮗓坐斬罪,Hàn lâm viện đãi chế Vũ Văn Phỉ thông dâm thê mẫu Nguyễn thị sự giác toạ trảm tội
𫡉唐及段汝谐主星,giữa đường gặp đoàn nhữ hài chủ tinh
𠓨塲都飭讖𡃚㘇𦖻,vào trường đua sức sấm rền vang tai
局行樂世󰅹朱沛法,cuộc hành lạc thế nào cho phải phép
大越史記本紀全書卷之六終,đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi lục chung
玉麻在乂安之西哀牢之東,ngọc ma tại nghệ an chi tây ai lao chi đông
日玨三月戊寅設慶成隊山崇善延齡寳㙮會,nhật giác Tam nguyệt Mậu Dần thiết khánh thành Đội Sơn Sùng Thiện Diên Linh bảo tháp hội
𧵑,của
翠翹才色埃皮,thuý kiều tài sắc ai bì
容邊奸黨恄邊賢才,dung bên gian đảng ghét bên hiền tài
癸丑八年宋紹四年,quý sửu bát niên tống thiệu tứ niên
時憲文󰱇等勵兵直進破逆䧺壘放火燒其營,thì hiến văn tuyển đẳng lệ binh trực tiến phá nghịch hùng luỹ phóng hoả thiêu kì doanh
𡢐昆𠄩𡦂科期,sau con hai chữ khoa kỳ
𣈙滝埋泳󰋇囬󰠡𮥷,rày sông mai vịnh mấy hồi gian nan
差官立壇具禮齋戒致祭禱于皇天后土本朝太祖髙皇帝列聖諸位皇帝及國内山川諸灵神古今諸名将座前告曰臣鄭松叨承國家重任濫董征伐大權奉辞討逆伐叛吊民念黎朝社稷生灵遭莫逆奸臣叛命弑君簒國罪惡愈深虐民欺神禍盈怨積,sai quan lập đàn cụ lễ trai giới trí tế đảo vu hoàng thiên hậu thổ bản triều thái tổ cao hoàng đế liệt thánh chư vị hoàng đế cập quốc nội sơn xuyên chư linh thần cổ kim chư danh tướng toạ tiền cáo viết thần trịnh tùng thao thừa quốc gia trọng nhậm lạm đổng chinh phạt đại quyền phụng từ thảo nghịch phạt bạn điếu dân niệm lê triều xã tắc sinh linh tao mạc nghịch gian thần phản mệnh thí quân soán quốc tội ác dũ thâm ngược dân khi thần hoạ doanh oán tích
部,bộ
粓𤀖苔𪤠稚庄咹朱,cơm nguội đầy nồi trẻ chẳng ăn cho
𢯧技橋椥焠肯挑,xo kẽ kèo tre đốt khẳng khiu
个計頭蒌計𢲫情䘮添𢣃𠎪弹𡥵,cá kể đầu rau kể mớ tình tang thêm tủi lũ đàn con
午侯拯沙䋥凡,ngõ hầu chẳng sa lưới phàm
魚鱗瑰罢插排,ngư lân ngói vảy xếp bày
打㗂唹吓𠺘𡥵䖏兑,đánh tiếng ừ hử rằng con xứ đoài
𠖿淶𨎠𩄴畑魂蹺㗂𤿰打,rụng rời trước bóng đèn hồn theo tiếng trống đánh
二月帝既教宫女職成錦𦂶,Nhị nguyệt Đế ký giáo cung nữ chức thành cẩm khỉ
默閣車󰬥𬆒𬆒,mặc gác xe nhiều rật rật
󰠱香典𠓀天臺,Nén hương đến trước thiên đài
莫登庸󰲝光紹帝為陀陽王,Mạc Đăng Dung phế Quang Thiệu Đế vi Đà Dương Vương
󰑼𡗉鐄𥒥沛尋𦝄花,Là nhiều vàng đá phải tìm trăng hoa
𨀈戈矼𥺊連沙𠇮𠓨,bước qua cong gạo liền sa mình vào
若清華乂安順化太原諒山興化宣光等處承司官粟並宜如前收貯本處以實邉防,nhược thanh hoa nghệ an thuận hoá thái nguyên lạng sơn hưng hoá tuyên quang đẳng xứ thừa ti quan túc tịnh nghi như tiền thu trữ bản xứ dĩ thực biên phòng
吳王長子昌岌惧奔南󰀋江住茶鄕范令公家,Ngô Vương trưởng tử Xương Ngập cụ bôn Nam Sách Giang trú Trà Hương Phạm Lệnh Công gia
刻更㐌𠽖南楼󰋇囘,Khắc canh LẠI giục nam lâu mấy hồi
𦎛娥永永慈窻鐄招痕渃核𪱨䏾𡑝,gương nga vành vạnh từ song vàng gieo ngấn nước cây lồng bóng sân
添,thêm
初天下獄,Sơ thiên hạ ngục
埃𪟽鳩胣陵仍等𪬡,ai ngờ cưu dạ lăng nhăng đấng hèn
班朝𩄲合最𦝄𨔈,ban chiều mây hợp tối trăng chơi
朝貢其貢儀御前東宮照舊,Triều cống kì cống nghi ngự tiền đông cung chiếu cựu
守度特用𢭗势夫人,thủ độ được dùng nương thế phu nhân
払𠫾󰠲拱𧡊妾边,chàng đi đâu cũng thấy thiếp bên
二十九日勑旨凣寫造嘱書文契一體用陸路中紙若一切文字用官樣中紙,Nhị thập cửu nhật sắc chỉ Phàm tả tạo chúc thư văn khế nhất thể dụng lục lộ trung chỉ nhược nhất thiết văn tự dụng quan dạng trung chỉ
𨔍台寃氣相纏,Lạ thay oan khí tương triền
欺𩃳月征荣𫏾屋,khi bóng nguyệt chênh vênh trước ốc
󰅹埃傲雪𡅍梅󰅹埃𡽫𡶀制來𨻫功,nào ai ngạo tuyết giễu mai nào ai non núi chơi dài luống công
形溪󰡫𡶀𧵆賖𦄵傕吏𫄑𥰊駝吏高,hình khe thế núi gần xa dứt thôi lại nối thấp đà lại cao
矯𢠩𢠨情,kẻo mê mẩn tình
及廷試上親策賜阮春正阮沂阮世卿等進士及第阮有常等二名進士出身阮滚等十五名同進士出身,Cập Đình thí Thượng thân sách tứ Nguyễn Xuân Chính Nguyễn Nghi Nguyễn Thế Khanh đẳng Tiến sĩ cập đệ Nguyễn Hữu Thường đẳng nhị danh Tiến sĩ xuất thân Nguyễn Cổn đẳng thập ngũ danh đồng Tiến sĩ xuất thân
漼𤁠㐌特𢘾恩渃,dồi dào đã được nhờ ơn nước
補耒練匕𨀈連,bỏ rồi lén lén bước liền
敬典乃縱伏兵四面俱起夾攻圍之數重,kính điển nãi tung phục binh tứ diện cụ khởi hiệp công vi chi số trùng
𫽄仍䔲荄命強㕵,chẳng những đắng cay mình gượng uống
耒𦋦𠭤󰘚卽時,Rồi ra trở mặt tức thì
土星犯太陰,thổ tinh phạm thái âm
群𧵑沉𬁖固麻空,còn của chìm sao có mà không
占城真臘㓂乂安李不染敗之陞侯秩賜食邑七十五百户實封一千五百,Chiêm Thành Chân Lạp khấu Nghệ An Lí Bất Nhiễm bại chi thăng hầu trật tứ thực ấp thất thập ngũ bách hộ thực phong nhất thiên ngũ bách
𩵽鯜淎蹎𬌥𡮥𡮥,tôm tép vũng chân trâu bé bé
爲督視,vi Đốc thị
其在桑洲無田榖者軍𭁈桑地五高民𭁈四髙為常業免徵而不及鰥寡,Kì tại tang châu vô điền cốc giả quân dữ tang địa ngũ cao dân dữ tứ cao vi thường nghiệp miễn trưng nhi bất cập quan quả
特以演州之人不遵厥化逞行昏暴殘忍小民罪惡貫盈於今不容不討,Đặc dĩ Diễn Châu chi nhân bất tuân quyết hoá sính hành hôn bạo tàn nhẫn tiểu dân tội ác quán doanh ư kim bất dung bất thảo
賊溺死者甚眾退㨿南河,tặc nịch tử giả thậm chúng thoái cứ nam hà
渚遣㹥𡂡丕,chớ khiến chó sủa vậy
𡮍身䕯浡敢煩枚𡢐,Chút thân bèo bọt dám phiền mai sau
梄𤗹𪔠𣦆邊陲,giậu phên trống trải biên thùy
會呢庄﨤󱫦󱡏會芇,hội này chẳng gặp còn chờ hội nao
鯽魚亇隻強令,tức ngư cá giếc càng lành
太師陳度上言此物不足爲瑞,thái sư trần độ thượng ngôn thử vật bất túc vi thuỵ
鄭檜度不䏻支勢日益孤乃率頼世羙阮師尹張國華及家小𨒖降于莫,Trịnh Cối độ bất năng chi thế nhật ích cô nãi suất Lại Thế Mĩ Nguyễn Sư Doãn Trương Quốc Hoa cập gia tiểu nghênh hàng vu Mạc
地方,địa phương
𢝙𢚸,vui lòng
𣈜務秋𬲇冷迄迄,ngày mùa thu gió lạnh ngắt ngắt
𨕭𡗶感德󰡎𡗶勉威,trên trời cảm đức dưới trời mến uy
史册,sử sách
郑歆䀡𧡊吏掑哙深,trịnh hâm xem thấy lại kề hỏi thăm
至褚家江被盗失寶壐寶劎,Chí Chử Gia giang bị đạo thất bảo tỉ bảo kiếm
帝躡至沙然不知所之乃還,Đế niếp chí sa nhiên bất tri sở chi nãi hoàn
呐𡀯,nói chuyện
自畨𥒥别歲鐄,từ phen đá biết tuổi vàng
子儀又竄入明地縱兵擄掠廣東廣西,Tử Nghi hựu thoán nhập Minh địa tung binh lỗ lược Quảng Đông Quảng Tây
払庒𧡊𪀄鴛於内共習迢庒倍分張,chàng chẳng thấy chim uyên ở nội cùng dập dìu chẳng vội phân trương
又一日延惠肅王入寝殿命之坐,hựu nhất nhật diên huệ túc vương nhập tẩm điện mệnh chi toạ
悴𪤍攝初,tủi nền nếp xưa
𠰚𡽫買計事情餒圭隔阻餒命屯專,nỉ non mới kể sự tình nỗi quê cách trở nỗi mình truân chuyên
帝諭都御史󰱑吳士連汧仁壽曰我新服厥政惟新厥德乃循我聖祖神宗之舊典而春首謁郊也,Đế dụ Đô ngự sử đài Ngô Sĩ Liên Nghiên Nhân Thọ viết Ngã tân phục quyết chính duy tân quyết đức nãi tuần ngã Thánh Tổ Thần Tông chi cựu điển nhi xuân thủ yết giao dã
欺󰅹從且制㙴桂,khi nào thong thả chơi thềm quế
𡬷坦𡬷鐄腰閉些,tấc đất tấc vàng yêu bấy tá
𨋤茹楚貝蒸茹漢時茹漢爫欣,so nhà sở với chưng nhà hán thời nhà hán làm hơn
唒兵焒渃𡽫如󱀄几行人過妬鄭傷,dấu binh lửa nước non như cũ kẻ hành nhân qua đó chạnh thương
接俗,tiếp tục
慢興侈吟句碧洞𢜏饒日勝𩛷胡麻,mượn hứng xảy ngâm câu bích động mừng nhau nhật thắng bữa hồ ma
壬申三年宋開寳五年,Nhâm Thân tam niên Tống Khai Bảo ngũ niên
币𫎇既𡴯隨享達,Tệ mông kí ngất tuỳ hưởng đạt
雲仙浽陣雷霆,vân tiên nổi trận lôi đình
太宗文皇帝懋昭天憲篤叙民,Thái Tông Văn Hoàng Đế mậu chiêu thiên hiến đốc tự dân
丁亥四十四年秦始皇三十三年,Đinh Hợi tứ thập tứ niên Tần Thuỷ Hoàng tam thập tam niên
歇跬扶道聖人,hết khỏe phò đạo thánh nhân
𫁞𡾵天子𢀦氣隂陽,rập ngôi thiên tử sửa khí âm dương
𬖉片月准長安時󰠱蒸襖𢶢列朱㝵遠塞,trông phiến nguyệt chốn tràng an thời nện chưng áo chống rét cho người viễn tái
令通事鄧孝祿将崔聚黄福並所俘獲人及征虜副将軍雙虎紐两󰱑銀印戰噐旗皷軍籍等物示東都城,Lệnh thông sự Đặng Hiếu Lộc tương Thôi Tụ Hoàng Phúc tịnh sở phù hoạch nhân cập Chinh lỗ phó tướng quân song hổ nữu lưỡng đài ngân ấn chiến khí kì cổ quân tịch đẳng vật thị Đông Đô thành
𤞦,mọi
不仁,bất nhân
除數有賜國姓則自太傅,trừ số hữu tứ quốc tính tắc tự thái phó
箕茹漢𡛔呂雉驕淫麻𡏧動尼壁󱓇襖,kìa nhà hán gái lã trĩ kiêu dâm mà bụi động nơi vách mắc áo
穭稷箕𢷀料料穭稷箕蒸𢧚󱖮,lúa tắc kia rũ trĩu trĩu lúa tắc kia chưng nên bông
仍㘈冤債包𣉹󰅹咍神將待徐風雲,những ngờ oan trái bao giờ nào hay thần tướng đợi chờ phong vân
󰡎𦝄鵑㐌哙夏,Dưới trăng quyên đã gọi hè
膜拜󰑼執𢬣麻𫼩,mô bái là chắp tay mà neo
官太守恒蓮樓氷𪾺󰏙,quan thái thú hằng lên lầu văng mắt xem
焒𥠮裊渚垠𢚸俗𦀚䋦󰠲群別󱪃𡗶,lửa rơm nẻo chửa ngăn lòng tục giềng mối đâu còn biết lẽ trời
𬁜𬙞會龕𬁜𫤯會橷,mồng bảy hội khám mồng tám hội dâu
𥪞固蔑㝵𠃣䊚倫粉覩窒種娘户武,trong có một người ít giồi son phấn đỏ rất giống nàng họ vũ
𦖑強󰠐󰠐強醝,nghe càng đắm đắm càng say
占城之㓂掠也以日禮母出亡其國誘使入㓂以復日禮之讐,Chiêm Thành chi khấu lược dã dĩ Nhật Lễ mẫu xuất vong kì quốc dụ sử nhập khấu dĩ phục Nhật Lễ chi cừu
啫枚啫竹啫沔𦹵花,giã mai giã trúc giã miền cỏ hoa
歌腔朠喂窖󱥥㝵,ca xoang ánh ỏi khéo chiều người
𠄩边共𥆁,hai bên cùng liếc
量計所恩那𫶸庄咍󰠃隊,lường kể thửa ơn nạ trời chẳng hay cùng đòi
旗以臨堂堂之勢,kì dĩ lâm đường đường chi thế
禍箕實哿徒功,họa kia thực cả đồ công
等為提調監試,đẳng vi đề điệu giám thí
其夜月又入心度内後暈歳星,Kì dạ nguyệt hựu nhập Tâm độ nội hậu vựng Tuế tinh
倍鐄𦥃𣅶流離群󰝡愛女提携𡢐鞍,vội vàng đến lúc lưu ly còn đem ái nữ đề huề sau yên
𣎃󱥡蹎𨀈𠫾𦓿𣎃𠄩擺穭𣈗𣈗𠡏能,tháng giêng chân bước đi cày tháng hai vãi lúa ngày ngày siêng năng
前乎安陽王恃有龜爪之瑞怠心一形而國隨以滅後乎趙𧻗王恃有龍爪之祥驕心一生而國隨以亡,Tiền hồ An Dương Vương thị hữu quy trảo chi thuỵ đãi tâm nhất hình nhi quốc tuỳ dĩ diệt hậu hồ Triệu Việt Vương thị hữu long trảo chi tường kiêu tâm nhất sinh nhi quốc tuỳ dĩ vong
𥪝𩄲催㐌𨅸边󰜋娘,Trong mây thôi đã đứng bên một nàng
拙身蒲柳芇蒙󰡏𣈙,chút thân bồ liễu nào mong có rày
六月以武惟志爲禮部尙書陳登選爲兵,Lục nguyệt dĩ Vũ Duy Chí vi Lễ bộ Thượng thư Trần Đăng Tuyển vi Binh
哏󰲳󰘉𫃫卞迻𦋦塘,cắn dây mở trói bèn đưa ra đường
慧度率州府文武拒循於石𥔎破之,Tuệ Độ suất châu phủ văn vũ cự Tuần ư Thạch Kì phá chi
茄英固𪽣𠄼巢󰜋坡於𡨌爫𫳵朱連,nhà anh có ruộng năm sào một bờ ở giữa làm sao cho liền
舅始從容就道,cữu thuỷ tòng dung tựu đạo
歆浪𮎦渚𪿒情,hâm rằng anh chớ ngại tình
𣎃𨑮奔苝半芃,tháng mười buôn bấc bán bông
山精一爲水精皆在境内聞明王有聖女敢來請命,Sơn Tinh nhất vi Thuỷ Tinh giai tại cảnh nội văn minh vương hữu thánh nữ cảm lai thỉnh mệnh
裔德彌暎乾坤,duệ đức di ánh càn khôn
没𣎃堆吝固㤨空,Một tháng đôi lần có cũng không
几𢪲󱣒玉𠊛𢭂捽牙,kẻ nâng niu ngọc người trau chuốt ngà
撣𬕌妾駭吀𠳐𥯌嫩𨇜𦲿𣠖撣𢧚𬕌,đan sàng thiếp hãy xin vâng tre non đủ lá chửa đan nên sàng
傷喂才色墨尼,thương ôi tài sắc mực này
發󰠲𫯝㐌𤍎𤑍彙東,phút đâu trời đã sáng hừng vừng đông
莫封范瓊爲榮郡公及其子瑤爲富州侯,mạc phong phạm quỳnh vi vinh quận công cập kì tử dao vi phú châu hầu
命端禮侯楊金鏕留守東京,mệnh đoan lễ hầu dương kim ao lưu thủ đông kinh
接,tiếp
又以其有大勳勞加上國公許專與爵自明字以下惟侯秩先與後奏,Hựu dĩ kì hữu đại huân lao gia Thượng Quốc Công hứa chuyên dữ tước tự Minh tự dĩ hạ duy hầu trật tiên dữ hậu tấu
君子固傷辰扑𧞣,quân tử có thương thì bóc yếm
秋八月以誕日為寕天節,thu bát nguyệt dĩ đản nhật vi ninh thiên tiết
喂𠶅𠲖拒,ối chao ơi cựa
黜陟󰁏明󰔄舜所以凝󰱃績綜核名實漢宣所以致中興,truất trắc u minh ngu thuấn sở dĩ ngưng thứ tích tông hạch danh thực hán tuyên sở dĩ trí trung hưng
群當推󱙹擬𡢐,còn đang suy trước nghĩ sau
若興化安邦宣光諒山四處士人僃叁塲亦許入試,Nhược Hưng Hoá Yên Bang Tuyên Quang Lạng Sơn tứ xứ sĩ nhân bị tam trường diệc hứa nhập thí
吏強塢突󰞺花,Lại càng ủ dột nét hoa
辭啫初𨍦渚歇𠳒㙴花娘㐌練蹎移,từ giã sơ sau chửa hết lời thềm hoa nàng đã rén chân dời
󱙃𣎃拱待𠬠𢆥拱除,chín tháng cũng đợi một năm cũng chờ
𫽄𥪞𧜖襘拱外琴詩,Chẳng trong chăn gối cũng ngoài cầm thơ
𩵜鰍,cá thu
𠳐𠳒氷𫮇亭𣌉,vâng lời băng lối đình khuya
十二月初六日立洪德二十七年丙辰科進士題名碑,thập nhị nguyệt sơ lục nhật lập hồng đức nhị thập thất niên bính thìn khoa tiến sĩ đề danh bi
我國家本産銅穴且𦾔銅钱已被胡人銷毀百僅一存,ngã quốc gia bản sản đồng huyệt thả cựu đồng tiền dĩ bị hồ nhân tiêu huỷ bách cẩn nhất tồn
唭浪㐌世時𢧚,Cười rằng Đã thế thì nên
𧁷巾碎㕸𢚁翁,khó khăn tôi rắp cậy ông
造大覧山寺,tạo đại lãm sơn tự
㐌鮮氣像吏吹精神,đã tươi khí tượng lại xuê tinh thần
諸侯驕恣相󰱥誅夷遂鍳前失内外謹嚴,chư hầu kiêu tư tương kế tru di toại giám tiền thất nội ngoại cẩn nghiêm
𡮇便宜庒者分埃,chút tiện nghi chẳng giả phần ai
𠀧爲芇㐌別󰠲󰑼茄,bơ vơ nào đã biết đâu là nhà
元留子奇於江陵立安南行省以平章事劉二拨都等總兵屯靚江候征進,Nguyên lưu Tử Kì ư Giang Lăng lập An Nam hành tỉnh dĩ Bình Chương sự Lưu Nhị Bạt Đô đẳng tổng binh đồn Tịnh Giang hậu chinh tiến
烝軍茹殷商所合󰬥如棱,chưng quân nhà ân thương thửa họp nhiều như rừng
𢧚學𫏾箕潙聖智,nên học trước kia vời thánh trí
旦茹皮体信茹,Đến nhà vừa thấy tin nhà
神,Thần
将至仁睦橋莫茂洽大驚遂棄昇龍城渡珥河至菩,tương chí nhân mục kiều mạc mậu hợp đại kinh toại khí thăng long thành độ nhĩ hà chí bồ
上皇定親征之議,thượng hoàng định thân chinh chi nghị
乃以安掠為招討大使道跪子道車為𢙇遠将軍兼本州同知州賜冠帶,nãi dĩ an lược vi chiêu thảo đại sứ đạo quỹ tử đạo xa vi hoài viễn tướng quân kiêm bản châu đồng tri châu tứ quan đai
𠰳咹仍𠴍共讓𠀧𢆥啂𠹰𨉓羕壳蟡,miếng ăn những nhịn cùng nhường ba năm bú mớm mình dường xác ve
𢬣仙㨢盞𨢇桃,tay tiên nâng chén rượu đào
二月明使禮部有侍郎章敞行人司行人侯瑨隨阮宗胄來賫勑命帝權署國事,nhị nguyệt minh sứ lễ bộ hữu thị lang chương xưởng hành nhân tư hành nhân hầu tấn tuỳ nguyễn tông trụ lai tê sắc mệnh đế quyền thự quốc sự
𢞂命𫏾㐌秦緡此制,Buồn mình trước đã tần mần thử chơi
𤽗𠓨󰘉𫋻麻𢭂朱柴,ngươi vào mở gói mà trao cho thày
𫋻𧜖終炙󰁡𡢐院全,gối chăn chung chạ trước sau vẹn tuyền
𫗄西浽空塘鴻便,gió tây nổi không đường hồng tiện
頭𡽫猿唿𤠲𨅹𣘃掑󰘂峝花尞𠃅伽,đầu non vượn hót khỉ trèo cây cài cửa động hoa treo mái già
紇珠淶𣼽卷袍渚派,hạt châu lai láng quẹn bào chửa phai
共咹共於拯嫌共謀議事共参庙堂,cùng ăn cùng ở chẳng hèm cùng mưu nghị sự cùng tham miếu đường
陽德凣三,dương đức phàm tam
太上皇崩謚曰恭皇,Thái thượng hoàng băng thuỵ viết Cung Hoàng
𧡊𠳒鉄𥒥知知焠肝翁買申跪󰘂公,thấy lời sắt đá tri tri sốt gan ông mới thân quỳ cửa công
買󰑼絲運買󰑼月磋,mới là tơ vận mới là nguyệt xoay
法治,pháp trị
事尼𠳨束生員買詳,sự này hỏi thúc sinh viên mới tường
娘時倍阻󰟀桃,nàng thì vội trở buồng đào
為宗社讐為生民患,vi tông xã thù vi sinh dân hoạn
以郎中范時中為同知,dĩ lang trung phạm thì trung vi đồng tri
夏四月論平賊收復境土功,hạ tứ nguyệt luận bình tặc thu phục cảnh thổ công
所以堅珉有刻記實有文置在賢關用勸多士皇王制作猗歟休哉,sở dĩ kiên mân hữu khắc ký thực hữu văn trí tại hiền quan dụng khuyến đa sĩ hoàng vương chế tác ỷ dư hưu tai
固𧵑恒朱吏固通,có của hằng cho lại có thông
𥆾,nhìn
𠄼更𫋻鳳𧜖鵉冷㳥,năm canh gối phụng chăn loan lạnh lùng
𦖑𦋦如怨如愁沛庄,nghe ra như oán như sầu phải chăng
尼埃誣托朱𠊛合散,Này ai vu thác cho người hợp tan
日月,nhật nguyệt
呫核,chòm cây
䊷𫇡察察𦲿椥隻𢵋𠃅𢱜隻掑𣷷𣘽,chài lan sát sát lá tre chiếc đua mái đẩy chiếc kề bến neo
荘宗裕皇帝,trang tông dụ hoàng đế
冬十月宋遣佐補闕李若拙國子監博士李覺賫制󰀋封帝爲安南都護靜海軍節度使京兆郡侯其制曰王者丕建皇極寵綏列藩設邸京師所以盛會同之礼昨土方靣所以表節制之權矧兹鳶趾之隅式修翠羽之貢適當易師方利建侯不忘請命之恭用舉酬勞之典茲權知三司留後黎某資兼義勇性禀忠純,Đông thập nguyệt Tống khiển Tá bổ khuyết Lí Nhược Chuyết Quốc tử giám bác sĩ Lí Giác tê chế sách phong đế vi An Nam đô hộ Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ kinh triệu quận hầu Kì chế viết Vương giả phi kiến hoàng cực sủng tuy liệt phiên Thiết để kinh sư sở dĩ thịnh hội đồng chi lễ tạc thổ phương diện sở dĩ biểu tiết chế chi quyền Thẩn tư diên chỉ chi ngung thức tu thuý vũ chi cống Thích đương dị sư phương lợi kiến hầu bất vong thỉnh mệnh chi cung dụng cử thù lao chi điển Tư quyền tri tam ti lưu hậu Lê mỗ tư kiêm nghĩa dũng tính bẩm trung thuần
歇緣𡎥㭲核紅抇花,hết duyên ngồi gốc cây hồng nhặt hoa
𣈙停󱨋𦑃吒𡥵奸謀䋎毒巧言歇藝,rày dừng vây cánh cha con gian mưu đứt nọc xảo ngôn hết nghề
没岧没岧吏没岧,một đèo một đèo lại một đèo
𦋦󱚢𫀢𧡊仕傷𢢯𢢯撘蔑𤓢香奉蜍,ra vào coi thấy sẽ thương ngùi ngùi thắp một nén hương phụng thờ
稱簡皇改元昌符元年,xưng giản hoàng cải nguyên xương phù nguyên niên
選丁壯,Tuyển đinh tráng
𢪀命萡惜年花𡛔絲󰋇祝麻𫥨娜𣳔,nghĩ mệnh bạc tiếc niên hoa gái tơ mấy chốc mà ra nạ dòng
莫登庸使其黨莫橛領兵擊鄭綏于清華源頭,mạc đăng dung sử kì đảng mạc quyết lĩnh binh kích trịnh tuy vu thanh hoa nguyên đầu
𬮌營柳謹康康㨂,cửa doanh liễu kín khăng khăng đóng
賜參政黎得全子爵參督洮郡公范𣆭爲提督署衛事匡武侯范錄爲參督以得全奉差督視乂安日䂓科差拨捉得逆賊張福裡而𣆭錄亦預差行捕拿有功故也,Tứ Tham chính Lê Đắc Toàn tử tước Tham đốc Thao quận công Phạm Thạnh vi Đề đốc Thự vệ sự Khuông Vũ hầu Phạm Lục vi Tham đốc dĩ Đắc Toàn phụng sai đốc thị Nghệ An nhật quy khoa sai bạt tróc đắc nghịch tặc Trương Phúc Lí nhi Thạnh Lục diệc dự sai hành bổ nã hữu công cố dã
娘陀別典些庄,Nàng đà biết đến ta chăng
當時人臣上尊號至五十字是不稽古學而務諛其君,Đương thời nhân thần thượng tôn hiệu chí ngũ thập tự thị bất kê cổ học nhi vụ du kì quân
𫽄寅𦓡𤴬,chẳng dần mà đau
其要不可以胡氏故廢澄之言,kì yếu bất khả dĩ Hồ thị cố phế Trừng chi ngôn
皮外𡃿𡃿呐唭麻󰮃岩險󰊾𠊛空刀,bề ngoài thơn thớt nói cười mà trong nham hiểm giết người không dao
木適𧋻臻架曳,mốc thếch rắn trăn cả dài
士王雖復全盛然猶為當時諸侯未正位號没後又失之而丁黎李陳止有交州以南之地不復趙武之舊勢使然也,sĩ vương tuy phục toàn thịnh nhiên do vi đương thời chư hầu vị chính vị hiệu một hậu hựu thất chi nhi đinh lê lí trần chỉ hữu giao châu dĩ nam chi địa bất phục triệu vũ chi cựu thế sử nhiên dã
󰜋畑󰜋册󰜋命𧊉蜂屈裊燕󰞿亏唐,một đèn một sách một mình bướm ong khuất nẻo yến anh khuây đường
王見虜󰟨大張自度烏合之󰕛恐不能支退保禁溪禁溪史作金溪󰕛亦以王女子慮不能勝敵遂走散,vương kiến lỗ thế đại trương tự độ ô hợp chi chúng khủng bất năng chi thoái bảo cấm khê cấm khê sử tác kim khê chúng diệc dĩ vương nữ tử lự bất năng thắng địch toại tẩu tán
傷民牢庒立身,thương dân sao chẳng lập thân
𠰘㝵㐌𡗋信茹時空,miệng người đã lắm tin nhà thì không
翁玄德於尼㝹唒𬮙󱯂拱尋𠫾朱別,ông huyền đức ở nơi nao dẫu muôn dặm cũng tìm đi cho biết
鮮肉舌𫪹群哉,tiên nhục thịt sống còn tươi
納之知其不正者晋納捷菑是也英宗之納雍明些疊果得正而爲彼拒命冒殺耶問罪之師不可不󰁮也,Nạp chi tri kì bất chính giả Tấn nạp Tiệp Tri thị dã Anh Tông chi nạp Ung Minh Ta Điệp quả đắc chính nhi vi bỉ cự mệnh mạo sát da vấn tội chi sư bất khả bất cử dã
嗚呼鄧悉破勍敵之後經營纔旬月間功未及半而死非其罪傾襨之禍𡸈悉之罪哉官軍至建昌府土官同知陳國傑竄林中饑死,Ô hô Đặng Tất phá kình địch chi hậu kinh doanh tài tuần nguyệt gian công vị cập bán nhi tử phi kì tội khuynh phức chi hoạ há Tất chi tội tai Quan quân chí Kiến Xương phủ thổ quan đồng tri Trần Quốc Kiệt thoán lâm trung cơ tử
孫胡立,Tôn Hồ lập
箕𠊛筭曰經傳俸󰠳遇󱰄旦連撴𢬣,kìa người toan viết kinh truyền bỗng đâu ngộ gió đến liền run tay
𫔬民自意𢶒𪬡裊滝塊𣷮塘𡽫塊蹽,muôn dân từ ấy cởi hèn nẻo sông khỏi lội đường non khỏi trèo
歆𠸗,hôm xưa
𦊚𣷭調𠱾體湼那,bốn bể đều thời thảy nết na
春二月王苦太守蘇定绳以法及讐定之殺其夫乃與其妹貳舉兵攻陷州治,xuân nhị nguyệt vương khổ thái thú tô định thằng dĩ pháp cập thù định chi sát kì phu nãi dữ kì muội nhị cử binh công hãm châu trị
嘉遠儉弄山石落,Gia Viễn Kẽm Trống sơn thạch lạc
禫紅翠𦹳萩味麝𩃳佩環𤇥𤍶𦝄清,đệm hồng thúy thơm tho mùi xạ bóng bội hoàn lấp loá trăng thanh
𡲤噒𦷾浪油准冥司𠴛𠳨㐱𥙩𠅜些呐實𦷾,vả dặn đấy rằng dầu chốn minh ty gùng hỏi chỉn lấy lời ta nói thực đấy
別兜󰑼祖𧎤𧎤,biết đâu là tổ chuồn chuồn
𡧲𥿺槊孕鎌陳,Trong vòng giáo dựng gươm trần
外𧀟潙󱋓,ngoài đầy vơi chén
凡兵所至秋毫無犯不得擄掠良民非賊之財物者不得濫取,phàm binh sở chí thu hào vô phạm bất đắc lỗ lược lương dân phi tặc chi tài vật giả bất đắc lạm thủ
蒸意󱮆𥾽練埃拯固𢚸意,chưng ý riêng bịn rịn ai chẳng có lòng ấy
蔑茹冲户外碎注𥿠吒䊷底亇埃咹,một nhà trong họ ngoài tôi chú bủa cha chài để cá ai ăn
睹青天歡騰天地,đổ thanh thiên hoan đằng thiên địa
營拜見請罪,doanh bái kiến thỉnh tội
襖撑𢬭𥙩袈裟,Áo xanh đổi lấy cà sa
哀牢局蒙遣,ai lao cục mông khiển
上智字著服侯四人黎克復黎鞋等,thượng trí tự trước phục hầu tứ nhân lê khắc phục lê hài đẳng
秋七月二十九日詔繼今各處承憲二司官詳訪府縣等官所行功過每至歳終定爲上中下考,thu thất nguyệt nhị thập cửu nhật chiếu kế kim các xứ thừa hiến nhị ti quan tường phỏng phủ huyện đẳng quan sở hành công quá mỗi chí tuế chung định vi thượng trung hạ khảo
𢴑昆蔑𠇮𪠞,dắt con một mình đi
𫗃迻香𨔍讖𡃚㗂賖,gió đưa hương lạ sấm rền tiếng xa
囮率󰑼丐𪀄梭𫃚奴麻外𧿆卒納南,ngoa suất là cái chim thoi buộc nó mé ngoài nhảy nhót nấp nom
除毒除貪除暴虐,trừ độc trừ tham trừ bạo ngược
禁市肆民間賣水磨笠朱漆笠,Cấm thị tứ dân gian mại thuỷ ma lạp chu tất lạp
会尼󰝸及群除会芇,hội này chẳng kịp còn chờ hội nao
妻子及田産皆籍没以察財物噐用頒賜群臣,Thê tử cập điền sản giai tịch một dĩ Sát tài vật khí dụng ban tứ quần thần
劍台𩈘𧍇肝𤞻埃𥉫𧡊唒浪唫沛唭,gớm thay mặt sứa gan hùm ai trông thấy dẫu rằng căm phải cười
春會試天下󰁮人,xuân hội thí thiên hạ cử nhân
没團獄卒哉排,một đoàn ngục tốt tơi bời
莫見兵勢不敵乃令按兵不動,mạc kiến binh thế bất địch nãi lệnh án binh bất động
於是人多迯竄山林或隐若姓名不出或羣聚為劫黨或去臣於外國以偷生莫知所從矣,ư thị nhân đa đào thoán sơn lâm hoặc ẩn nhược tính danh bất xuất hoặc quần tụ vi kiếp đảng hoặc khứ thần ư ngoại quốc dĩ thâu sinh mạc tri sở tòng hĩ
奏浪𢜜分愚癡,tâu rằng hổ phận ngu si
𤾓𢆥翁府永詳喂丐𡢻󰬾生㐌者耒,trăm năm ông phủ vĩnh tường ôi cái nợ ba sinh đã giả rồi
域娘暫𫴋門房,Vực nàng tạm xuống môn phòng
賀功𡃹㐌過醝,Hạ công chén đã quá say
少之孤寡少之覇王,thiếu gì cô quả thiếu gì bá vương
急𠾕力士𨇒𣭻,kíp đòi lực sĩ ruổi mau
康康𥾾買𥙩𠊛紅顔,khăng khăng buộc mãi lấy người hồng nhan
政阮名實爲刑科都給事中黎公朝爲清華道監察御史,chính Nguyễn Danh Thực vi Hình khoa đô cấp sự trung Lê Công Triều vi Thanh Hoa đạo giám sát ngự sử
貝梗釵𧘇卽時𢬭𢭂,Với cành thoa ấy tức thì đổi trao
乃使人先戒沿江两岸民人不得驚動各相接堵如故,nãi sử nhân tiên giới duyên giang lưỡng ngạn dân nhân bất đắc kinh động các tương tiếp đổ như cố
船喂固𢖵𣷷庒𣷷辰󰜋胣康康待船,thuyền ơi có nhớ bến chăng bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền
左阿難大士運裟花燦所韻爲,tả a nan đại sĩ vận sa hoa sớn sở vằn vèo
三十日帝至自西京,tam thập nhật đế chí tự tây kinh
豸沙真𫳭坤連世󰑼,chạy sa chân xuống khôn lên thay là
民安𧛋詔渃如石磐,dân yên nệm chiếu nước như thạch bàn
店清吸月迎󱋓𣈜永𫀅花把核,đêm thanh hớp nguyệt nghiêng chén ngày vắng xem hoa bợ cây
闭徐拱固鉴󰅹𠲝空,bấy giờ cũng có dám nào dối không
轉為前隊󰱥次而回至三疊山駐營,chuyển vi tiền đội kế thứ nhi hồi chí Tam Điệp sơn trú dinh
珥河以西悉為所有,nhĩ hà dĩ tây tất vi sở hữu
以氷消賢屈翅宿儒如李子晋程舜俞投之散地靣墻,dĩ băng tiêu hiền khuất sí túc nho như lí tử tấn trình thuấn du đầu chi tán địa diện tường
畧󰑼泊倖泊󰜏,Trước là Bạc Hạnh Bạc bà
尋󰠳時拱別信𤑟𤉜,Tìm đâu thì cũng biết tin rõ ràng
紙曰書,giấy viết thư
生浪月老車絲,sinh rằng nguyệt lão xe tơ
鐵葉葉瑟押尼喬日娘𦓿固号耒端,thiết diệp diệp sắt áp nay kẻo nhờn nương cày có hiệu lỗi đoan
敬典措手不及投身下水迯生莫兵大敗棄船奔潰走入山林,Kính Điển thố thủ bất cập đầu thân hạ thuỷ đào sinh MẠc binh đại bại khí thuyền bôn hội tẩu nhập sơn lâm
泣南北䀡情𤾓户,khắp nam bắc xem tình trăm họ
󰂇平首寔拱些,Ví bằng thú thật cùng ta
春三月申明各例一百三十條,Xuân tam nguyệt thân minh các lệ nhất bách tam thập điều
誓初󰇾旦金環,Thề xưa giở đến kim hoàn
汀羅准𡓁𢆠𢆠頰滝,đinh là chốn bãi lài lài giáp sông
中書著作胡德逢為内殿裱褶局副掌,Trung thư trước tác Hồ Đức Phùng vi nội điện biểu tập cục phó chưởng
所腰蒸几士丕苦麻拯諂窮𡲤强駢,thửa yêu chưng kẻ sĩ vậy khó mà chẳng xiểm cùng vả càng bền
𫆧蟳𣈜𠬠𤉗𤈊,Ruột tằm ngày một héo DON
史臣吳士連曰信者國之寶而服人之深王政,sử thần ngô sĩ liên viết tín giả quốc chi bảo nhi phục nhân chi thâm vương chính
時莫自特将多卒銳欲併吞愛驩之地攻于安塲壘外日夜不息官兵勢弱常髙壘深溝守險以待,thời mạc tự đặc tướng đa tốt nhuệ dục tính thôn ái hoan chi địa công vu yên trường luỹ ngoại nhật dạ bất tức quan binh thế nhược thường cao luỹ thâm cấu thủ hiểm dĩ đãi
敢有揀擇不實訓練不勤以𦤶将校猶多猥冗士卒猶多迯亡六科監察錦衣衛舍人體訪紏奏治罪,Cảm hữu giản trạch bất thực huấn luyện bất cần dĩ trí tướng hiệu do đa ổi nhũng sĩ tốt do đa đào vong Lục khoa giám sát Cẩm y vệ xá nhân thể phỏng củ tấu trị tội
循知必死先鴆妻子召妓妾問曰誰能從我者,tuần tri tất tử tiên chậm thê tử triệu kĩ thiếp vấn viết thuỳ năng tòng ngã giả
𧏵𧏵蹺𬠌𣋽猪𧵑󰠲朱特餘乘𠰘咹,rồng rồng theo nạ sớm trưa của đâu cho được dư thừa miệng ăn
分碎停丕本𠊛低兜,Phận tôi đành vậy vốn người để đâu
𡗶箕㐌扒爫㝵固身,trời kia đã bắt làm người có thân
論曰女色之為人害也甚矣,luận viết nữ sắc chi vị nhân hại dã thậm hĩ
㗜𠰘,súc miệng
共僥交𥛉𠬠茹,Cùng nhau giao LẠY một nhà
乂,nghệ
対卓𠊛仙拱客侼,đổi chác người tiên cùng khách bụt
戊寅三年明正德十三年,Mậu Dần tam niên Minh Chính Đức thập tam niên
堆行珠淚潭潭㐌傷時惜吏忴麻𢤞,đôi hàng châu lệ đầm đầm đã thương thời tiếc lại căm mà hờn
庚午開祐二年元至順元年夏五月以誕日為會天節,canh ngọ khai hựu nhị niên nguyên chí thuận nguyên niên hạ ngũ nguyệt dĩ đản nhật vi hội thiên tiết
皇上中興崇儒重道儒典考文廼於光順年間詔求也史及家人所藏古今傳記悉令奏進以僃參考,hoàng thượng trung hưng sùng nho trọng đạo thuần điển khảo văn nãi ư quang thuận niên gian chiếu cầu dã sử cập gia nhân sở tàng cổ kim truyền kí tất lệnh tấu tiến dĩ bị tham khảo
柴朱蔑法𧗱𫢩易𣈙生𦝉易𣈙養餒,thầy cho một phép về nay dễ rày sinh đẻ dễ rày dưỡng nuôi
坡𠄺磋,bờ giếng xây
先是帝父覔母鄧氏初懷娠夢腹中生蓮花俄而結實取之分與人而己獨不食及覺莫察其故,tiên thị đế phụ mịch mẫu đặng thị sơ hoài thần mộng phúc trung sinh liên hoa nga nhi kết thực thủ chi phân dữ nhân nhi kỷ độc bất thực cập giác mạc sát kì cố
若於󰱑果離間君臣則正以國法不赦,Nhược Ư Đài quả li gián quân thần tắc chính dĩ quốc pháp bất xá
勑,sắc
拮軍仁義安隊准,cất quân nhân nghĩa yên đòi chốn
其功復召川之,kì công phục triệu xuyên chi
又曰帝承祖父之業時遭大亂而志益堅晦跡山林以稼穡爲業,Hựu viết Đế thừa tổ phụ chi nghiệp thời tao đại loạn nhi chí ích kiên hối tích sơn lâm dĩ giá sắc vi nghiệp
攔𢬣𢝙唭,dan tay vui cười
瘋𤻏,phong hủi
楚子入陳殺而轘諸粟門春秋與其討也,Sở Tử nhập Trần sát nhi hoàn chư túc môn Xuân Thu dữ kì thảo dã
其冊文曰謹󰔄后以圖幾思底泰和之治體周官而錫命盍󰏲尊貴之文,kì sách văn viết cẩn ngu hậu dĩ đồ cơ tư để thái hoà chi trị thể chu quan nhi tích mệnh hạp kê tôn quý chi văn
本腰𠄩𫳘慈悲身󰅹𬋩默袊默襀,vốn yêu hai chữ từ bi thân nào quản mặc lành mặc rách
漢蒼遣左刑部郎中,Hán Thương khiến tả hình bộ lang trung
󰍮爌󰅹排貝玉𧤁恒仍木戈腮,gạch quẳng nào bày với ngọc sừng hằng những mọc qua tai
及至砦蠻人列圍數十重並持刀鎗内向,cập chí trại man nhân liệt vi số thập trùng tịnh trì đao thương nội hướng
仕弹散𤚇巴為𧉻亏飭𧉻𪂲亏飭𪂲,sẩy đàn tan nghé bơ vơ bạng khoe sức bạng cò khoe sức cò
辰𠊚處意㗌愚訥,thì người xứ ấy rất ngu dốt
共枚𦀊葛特𫼰䏾核,Cũng may dây cát được nhờ bóng cây
營壘以觀動靜,dinh luỹ dĩ quan động tĩnh
調歌接曲,điều ca tiếp khúc
病,bệnh
方今時有可爲人皆望治爾䏻顧君臣上下之義念祖父勤勞之功遠覧深,Phương kim thời hữu khả vi nhân giai vọng trị nhĩ năng cố quân thần thượng hạ chi nghĩa niệm tổ phụ cần lao chi công viễn lãm thâm
占城責問𮞏年朝貢缺禮,Chiêm Thành trách vấn đệ niên triều cống khuyết lễ
霜頭𡶀𣇜朝如澮,sương đầu núi buổi chiều như gội
後文奎再将兵拽尋󰱐禮郡公首回京觧納令梟三日,hậu văn khuê tái tương binh duệ tầm hoạch lễ quận công thủ hồi kinh giải nộp lệnh kiêu tam nhật
詔俘虜各認部属居之永康鎮直至登州今歸化是置鄕邑倣占城舊號,chiếu phu lỗ các nhận bộ thuộc cư chi vĩnh khang trấn trực chí đăng châu kim quy hoá thị trí hương ấp phỏng chiêm thành cựu hiệu
𨖲髙𬂙式𩄲篭,lên cao trông thức mây lồng
先是斅等綠事既罷貶,tiên thị hiệu đẳng lục sự ký bãi biếm
𮞏年軍民扛税物常被損失󰱥今每至納税期許廣南承司移開順化都承憲三司交付税物差人轉𮞏上納,đệ niên quân dân giang thuế vật thường bị tổn thất kế kim mỗi chí nạp thuế kì hứa quảng nam thừa ti di khai thuận hoá đô thừa hiến tam ti giao phó thuế vật sai nhân chuyển đệ thượng nạp
賊不意我軍遂大破之,Tặc bất ý ngã quân toại đại phá chi
并使人諭陳真子第阮盎等皆曰鐵山之死由於褚啓鄭侑吳柄之譖若殺此三人則君臣如故無有異圖,tịnh sử nhân dụ trần chân tử đệ nguyễn áng đẳng giai viết thiết sơn chi tử do ư chử khải trịnh hựu ngô bính chi tiếm nhược sát thử tam nhân tắc quân thần như cố vô hữu dị đồ
𡃹𢜠吀待𣈘尼𢆥𡢐,chén mừng xin đợi đêm này năm sau
漂奇󰜋堛󱝷,xiêu cả một bức vách
忌払查𥙩实情朱㝹,cậy chàng tra lấy thực tình cho nao
尹安生王子顯慈所生也安生有釁於國家及顯慈崩失勢故亡之此國帝賞炳金帛,Doãn An Sinh vương tử Hiển Từ sở sinh dã An Sinh hữu hấn ư quốc gia cập Hiển Từ băng thất thế cố vong chi thử quốc Đế thưởng Bính kim bạch
方政等感愧流涕,phương chính đẳng cảm quý lưu thế
趙越王接前南帝之統保有朱鳶之地初與桃郎乘時而稱王卒與後李分國而共治,Triệu Việt Vương tiếp Tiền Nam Đế chi thống bảo hữu Chu Diên chi địa sơ dữ Đào Lang thừa thời nhi xưng vương tốt dữ Hậu Lí phân quốc nhi cộng trị
𩛷羮矼𤁕釋,bữa canh cong lạt thếch
喭喁𫳘分,ngán ngùng chữ phận
𧵆厨𧵆景些修郭,gần chùa gần cảnh ta tu quách
𧡊𠊛色𬙾眜󱳼麻𥪝緦想動𢚸奸私,thấy người sắc đẹp mắt trông mà trong tơ tưởng động lòng gian tư
廊渃󱅷𡢐,làng nước rẻ sau
及狄青為大將遂奏曰假外兵以除内寇非我利也,Cập Địch Thanh vi Đại tướng toại tấu viết Giả ngoại binh dĩ trừ nội khấu phi ngã lợi dã
鮦鮗𢝙道鮦鮗穉𨔈道穉𫅷𨀐道𫅷,đòng đong vui đạo đòng đong trẻ chơi đạo trẻ già rong đạo già
中帝首,trúng Đế thủ
命監察御史黎伯夷𭛁順化倉粟作帶殼米轉漕行在,mệnh giám sát ngự sử lê bá di phát thuận hoá thương túc tác đái xác mễ chuyển tào hành tại
産弓尼碎𫥨𢬣連𬑰信𠓨𫅩,sẵn cung này tôi ra tay liền bắn tin vào cánh
勿𠵴蹸󱈘灵床,vật mình lăn trước linh sàng
竹絲綏畧桃鐄捁𡢐,Trúc tơ nối trước đào vàng kéo sau
公鄭根親率大兵渡河放曉諭于順化廣南二處民人曰伐罪救民乃王者興師之義,công Trịnh Căn thân suất đại binh độ hà phóng hiểu dụ vu Thuận Hoá Quảng Nam nhị xứ dân nhân viết Phạt tội cứu dân nãi Vương giả hưng sư chi nghĩa
固𠄜柴買特爫柴,có thờ thầy mới được làm thầy
𨅉𨅸𡶀滝𣜾𦥃茄,lãng đãng núi sông chửa đến nhà
爾謂阮廷羙小人不可信任,nhĩ vị nguyễn đình mĩ tiểu nhân bất khả tín nhiệm
䏧棗熙熙𡥵𥉴鳯枚󰅬卒卒丐鬚𧏵,da táo hây hây con mắt phượng môi son chót chót cái râu rồng
吟詩麻解𢚸圭嬌濃,ngâm thơ mà giãi lòng quê kẻo nồng
𫅷奴䜹説𤑟𤉜,già nua thưa thốt sỗ sàng
敢吀𢌌準𤗖情碎昆,dám xin rộng chuẩn mảnh tình tôi con
𠃅𡢐羕固𠮿嗃㗂𠊛,Mái sau dường có xôn xao tiếng người
至今年方春雨雹又作,chí kim niên phương xuân vũ bạo hựu tác
󰋇𠳒記註丁寧,Mấy lời ký chú đinh ninh
次二行𧜗次𠀧行鐄,thứ nhì hàng mã thứ ba hàng vàng
科尼㐌呂些願科𡢐,khoa này đã lỡ ta nguyền khoa saụ
誓師計歇每𠳒,Thệ sư kể hết mọi lời
后𦖑鄰哭勿命,hậu nghe lăn khóc vật mình
此天子入臺故事昔唐太宗觀實録况入臺乎定等猶力争数日不已,thử thiên tử nhập đài cố sự tích đường thái tông quan thực lục huống nhập đài hồ định đẳng do lực tranh số nhật bất dĩ
常與學士阮士固博戲或二三日夜以斷晝只據枰啜粥不假少息,Thường dữ Học sĩ Nguyễn Sĩ Cố bác hí hoặc nhị tam nhật dạ dĩ đoạn trú chỉ cứ bính xuyết chúc bất giả thiếu tức
於兀時欣饒几重戈珠連擁固埃忙,ở ngọt thì hơn nhiều kẻ trọng quá chua liền ủng có ai màng
𩄲湄打覩𥒥鐄過朝𢧚㐌󱋓𠴔燕󰢒,mây mưa đánh đổ đá vàng quá chiều nên đã chán chường yến anh
今三王行不義忘先帝之遺命欲圖大位卿等以為何如,Kim tam vương hành bất nghĩa vong Tiên đế chi di mệnh dục đồ đại vị khanh đẳng dĩ vi hà như
後又啓其君以邀功征占城逢迎之態又見矣,Hậu hựu khải kì quân dĩ yêu công chinh Chiêm Thành phùng nghênh chi thái hựu kiến hĩ
秋七月大水過常禾榖渰沒,Thu thất nguyệt đại thuỷ quá thường hoà cốc yêm một
喬公𠸗𬑉罪寃,kiều công xưa mắc tội oan
𣜾之功报義𡊰𦓡𠊛㐌倍𨖲仙奇耒,chửa gì công báo nghĩa đền mà người đã vội lên tiên cả rồi
堷𡓟𫮦,ấm chĩnh be
彘源州平,trệ nguyên châu bình
阻𠓨呐傳󰠃娘月娥,trở vào nói chuyện cùng nàng nguyệt nga
󱋓𠶆沛吟蒲丸澡𣦍,chén mời phải ngậm bồ hòn ráo ngay
娘浪吀唉󰟱𡓮,"Nàng rằng ""Xin hãy rốn ngồi"
幸東步頭觀竟舟,hạnh đông bộ đầu quan cạnh chu
訓具本銓除以便教習,huấn cụ bản thuyên trừ dĩ tiện giáo tập
丰姿恪態尋常𩯀𩄲𨉞雪唏香䏧玡,phong tư khác thói tầm thường tóc mây lưng tuyết hơi hương da ngà
坡𥵗渃𣴓𤊬󱝵𩵜𡗶冷潭𬈴了𬑉猫,bờ hom nước cạn phơi vây cá trời lạnh đầm trong lẻo mắt mèo
欺碁欺𨢇欺琴欺詩,khi cờ khi rượu khi cầm khi thi
阮沔獨自驕兵輕敵自謂殘賊不足慮不𭁈諸将計𬢱乃親率本部内兵船四隻輕進突入戦陣中至賊伏兵處遇賊人船,nguyễn miện độc tự kiêu binh khinh địch tự vị tàn tặc bất túc lự bất dữ chư tướng kế nghị nãi thân suất bản bộ nội binh thuyền tứ chích khinh tiến đột nhập chiến trận trung chí tặc phục binh xứ ngộ tặc nhân thuyền
㗂𨖲仕洞聀槐,Tiếng lên sẽ động giấc hoè
事𰿘𫷜𬟗計之碑𣇞,Sự muôn năm cũ kể chi bây giờ
選天下儒學有德行者入侍東宫,tuyển thiên hạ nho học hữu đức hạnh giả nhập thị đông cung
及還闕以密及其妻子見帝,cập hoàn khuyết dĩ mật cập kì thê tử kiến đế
入景,nhập cảnh
百姓以之騷亂九廟以之震驚固宜報國靡身贖賣國戕民之罪顧乃貪生畏死為事讐從僞之人,bách tính dĩ chi tao loạn cửu miếu dĩ chi chấn kinh cố nghi báo quốc mi thân thục mại quốc tường dân chi tội cố nãi tham sinh uý tử vi sự thù tòng nguỵ chi nhân
若皇后親属苗裔并開國功臣子孫充崇文舘儒生遵如前例,nhược hoàng hậu thân thuộc miêu duệ tịnh khai quốc công thần tử tôn sung sùng văn quán nho sinh tuân như tiền lệ
不可以力鬪力两虎相爭必有一傷無益於事也,bất khả dĩ lực đấu lực lưỡng hổ tương tranh tất hữu nhất thương vô ích ư sự dã
体蔑㝵擬稱羅使者冥司𢀥𠅜典請𪠞,thấy một người nghỉ xưng là sứ giả minh ty vâng lời đến thỉnh đi
胡季犛廢帝為保寕大王以帝外孫故不弑,Hồ Quý Li phế Đế vi Bảo Ninh Đại Vương dĩ Đế ngoại tôn cố bất thích
至是復使琦濟等來,chí thị phục sứ kì tế đẳng lai
二十三日給諸,Nhị thập tam nhật cấp chư
朗𦖑𠳒呐如油,lặng nghe lời nói như ru
學𩘬盤庚𤍇𠃩湯,học thói bàn canh nấu chín thang
是月㫖下凡諸營奇隊隨攻髙平莫孽有軍功者應加陞職爵,thị nguyệt chỉ hạ phàm chư dinh kì đội tuỳ công cao bằng mạc nghiệt hữu quân công giả ưng gia thăng chức tước
買皮定乱針分安邦,mải bề định loạn chăm phần an bang
范五老擊破之復其故地,phạm ngũ lão kích phá chi phục kì cố địa
𪉽󱰷㗂𠳚𠳒呈,mặn mà tiếng gửi lời chiềng
㤕娘𡭧分婵娟,Xót nàng chút phận thuyền quyên
取陶儼等三十六人,thủ đào nghiễm đẳng tam thập lục nhân
前李南帝在位七年紀元者一,Tiền Lý Nam Đế tại vị thất niên kỷ nguyên giả nhất
身𧐖包管壈頭,Thân lươn bao quản lấm đầu
淡仙娘𠰚固咍,đạm tiên nàng nhé có hay
𬑉任𬑉󰘉無情󰅹咍,mắt nhắm mắt mở vô tình nào hay
我諸将士有䏻挺身出力追及敵人或俘賊将或捕󰱐象隻以為上功回朝奏陞秩重賞,ngã chư tướng sĩ hữu năng đĩnh thân xuất lực truy cập địch nhân hoặc phu tặc tướng hoặc bổ hoạch tượng chích dĩ vi thượng công hồi triều tấu thăng trật trọng thưởng
秋八月命龍捷軍将陳松伐占城擒其将布冬而還,Thu bát nguyệt mệnh Long Tiệp quân tướng Trần Tùng phạt Chiêm Thành cầm kì tướng Bố Đông nhi hoàn
甲子唐德宗适興元元年,giáp tí đường đức tông quát hưng nguyên nguyên niên
堆奄應億共盃蔑茹,anh em ưng ức cùng vui một nhà
双双馭𠓀馭𡢐󰜋團,song song ngựa trước ngựa sau một đoàn
漢主遣承旨陳寶将兵救之未至而城𨺻,Hán chủ khiển Thừa chỉ Trần Bảo tương binh cứu chi vị chí nhi thành thao
律務夏矯答𧜖,suốt mùa hạ kẻo đắp chăn
朕以幼冲嗣位雖未徧知來歷事由然常聞顧命之言不得不宣諭于天下使知王家功德之盛,trẫm dĩ ấu xung tự vị tuy vị biến tri lai lịch sự do nhiên thường văn cố mệnh chi ngôn bất đắc bất tuyên dụ vu thiên hạ sử tri vương gia công đức chi thịnh
丁丑四年宋景祐四年,đinh sửu tứ niên tống cảnh hựu tứ niên
欺乃󱉎主𡗶扒碎沙准󰀎仍焒慄困𮥷,khi nãy đức chúa trời bắt tôi sa chốn ấy những lửa rất khốn nạn
𤯨爫𡞕插𠊛些窖台𣨰𣍋爫魔空𫯳,sống làm vợ khắp người ta khéo thay thác xuống làm ma không chồng
買南誘渃楚麻扲於𦷾,phía nam dụ nước sở mà cầm ở đấy
師還治子平罪免死徒為兵,Sư hoàn trị Tử Bình tội miễn tử đồ vi binh
公僎頗諳故典及吳俗時有明國使將來帝欲公僎掌應接事故有是命,Công Soạn pha am cố điển cập Ngô tục Thời hữu Minh quốc sứ tương lai Đế dục Công Soạn chưởng ứng tiếp sự cố hữu thị mệnh
不禮焉,bất lễ yên
冬觥仍渃𡽫㝵,chung quanh những nước non người
三月甲戌朔二帝捨舟而從步至水注取舟出南趙江即水棠縣逾大旁海幸清化,tam nguyệt giáp tuất sóc nhị đế xá chu nhi tòng bộ chí thuỷ chú thủ chu xuất nam triệu giang tức thuỷ đường huyện du đại bàng hải hạnh thanh hoá
周赧王五十八年,chu noãn vương ngũ thập bát niên
王以佛子前南帝族不忍絶遂割界于君臣州今慈廉縣上下葛二社是也居國之,vương dĩ phật tử tiền nam đế tộc bất nhẫn tuyệt toại cát giới vu quân thần châu kim từ liêm huyện thượng hạ cát nhị xã thị dã cư quốc chi
夏四月敬天閣将成有鵲巢其上生雛群臣諫曰昔魏明帝構凌霄閣有鵲巢焉髙堂隆諫曰臣聞維鵲有巢維鳩居之今鵲巢宫闕臣愚以爲閣雖成必有異姓居之願陛下審髙堂隆之,hạ tứ nguyệt kính thiên các tương thành hữu thước sào kì thượng sinh sồ quần thần gián viết tích nguỵ minh đế cấu lăng tiêu các hữu thước sào yên cao đường long gián viết thần văn duy thước hữu sào duy cưu cư chi kim thước sào cung khuyết thần ngu dĩ vi các tuy thành tất hữu dị tính cư chi nguyện bệ hạ thẩm cao đường long chi
匡郭坤外圍支,khuông quách khuôn ngoài vây che
丐擢,cái trạc
是月十五日皇弟黎維祫誕生,Thị nguyệt thập ngũ nhật Hoàng đệ Lê Duy Hợp đản sinh
禄庄群貪免特蔑時㪰蔑時粥,lộc chẳng còn tham miễn được một thời chay một thời cháo
了了溋撑渃似油𤾓𣳢𠦳瀝沚衛朝,lẻo lẻo duềnh xanh nước tựa dầu trăm ngòi ngàn lạch chảy về chầu
鄭松使太尉阮黄統兵攻破于武崖平之乃引兵還,trịnh tùng sử thái uý nguyễn hoàng thống binh công phá vu vũ nhai bình chi nãi dẫn binh hoàn
節制鄭松擒󰱐斬之,tiết chế trịnh tùng cầm hoạch trảm chi
帝是為明慈一生睿宗是為惇慈,Đế thị vi Minh Từ nhất sinh Duệ Tông thị vi Đôn Từ
雙㶑㶑染疾𤷍勢乙拯𧽈,song lịm lịm nhuốm tật gầy thế ắt chẳng dậy
時𣈙再世相逢,thời rày tái thế tương phùng
箕埃省箕埃醝,kìa ai tỉnh kìa ai say
󰘉茫𡗶共固𠇮𨤰󰅹𪾋底常情唭吱,mở mang trời cũng có mình nhẽ nào dám để thường tình cười chê
旨揮銅鉄桑麻絲絹膠漆橄㰖花蠟油盐硝藤係本土出産舊額官司及先朝,chỉ huy đồng thiếc tang ma ti quyên giao tất cảm lãm hoa sáp dầu diêm tiêu đằng hệ bản thổ xuất sản cựu ngạch quan ti cập tiên triều
𤇧焒,sưởi lửa
社論,xã luận
堆些如體銅錢,đôi ta như thể đồng tiền
傮𧗱買別𪡦㗙薄情,tàu về mới biết si sô bạc tình
更𣌉身𡛔埮長,Canh khuya thân gái dặm trường
九月試國子監各路教官及有學軍民於雲集堂,Cửu nguyệt thí Quốc tử giám các lộ giáo quan cập hữu học quân dân ư Vân Tập đường
從征之役有府州土官󰅾管者有置千百長隷以爲指揮千户者,tòng chinh chi dịch hữu phủ châu thổ quan đái quản giả hữu trí thiên bách trưởng lệ dĩ vi chỉ huy thiên hộ giả
東𨖲西𣍋窖如扛,đông lên tây xuống khéo như giang
󱣞𨃝,gói giò
吘娄𠦳淡登程買安,ngõ sau ngàn dặm đăng trình mới an
然多忌孝殺此其所短也,Nhiên đa kị hiếu sát thử kì sở đoản dã
立錐之地,lập chuỳ chi địa
󰉲𤼸󰂫表最苔𠫾賖,sớm dâng lời biểu tối đày đi xa
其大訟方許直奏,Kì đại tụng phương hứa trực tấu
油𤷱銀𥒥敢差𡬷鐄,dẫu mòn ngấn đá dám sai tấc vàng
𦀊愁埃窖󱫌昂塊尼䋥兎𥿁唐摆󱨞,dây sầu ai khéo giăng ngang khỏi nơi lưới thỏ vướng đàng bẫy cheo
𥉫朱蹎𠡚𥒥𥎁,trông cho chân cứng đá mềm
命樂,mệnh nhạc
𠁑𣳔渃沚边𨕭固橋,dưới dòng nước chảy bên trên có cầu
己丑十二年莫興治二年正明萬曆十七年,Kỉ Sửu thập nhị niên Mạc Hưng Trị nhị niên Chính Minh Vạn Lịch thập thất niên
政等見書遣陳德二池告琴彭使之和觧琴彭知援不至開門出降茶麟州平,chính đẳng kiến thư khiển trần đức nhị trì cáo cầm bành sử chi hoà giải cầm bành tri viện bất chí khai môn xuất hàng trà lân châu bình
二十日勑㫖六部尚書侍郎御史󰱑東各翰林六寺六科承宣使憲察使等職有缺吏部具奏取㫖施行,Nhị thập nhật sắc chỉ Lục bộ Thượng thư Thị lang Ngự sử đài Đông các Hàn lâm Lục tự Lục khoa Thừa tuyên sứ hiến sát sứ đẳng chức hữu khuyết Lại bộ cụ tấu thủ chỉ thi hành
守度姪陳不及爲近侍暑六,thủ độ điệt trần bất cập vi cận thị thử lục
𨖲侍親父𠖈船疎戈,lên thị thân phụ xuống thuyền thưa qua
庶子權也及適子生長庶子加封王爵儲副之位還之嫡子,thứ tử quyền dã cập thích tử sinh trưởng thứ tử gia phong vương tước trừ phó chi vị hoàn chi đích tử
﨤干家变𨔍󰟯,Gặp cơn gia biến lạ dường
傷盃𪽝在𢚸尼,thương vui bởi tại lòng này
知峯州者缺姓名言於琢請罷戍兵專委由獨防�,tri phong châu giả khuyết tính danh ngôn ư trác thỉnh bãi thú binh chuyên uỷ do độc phòng vechu
朝廷敬祝嵩呼轎𢂎殘傘綽𤤰御𧗱,triều đình kính chúc tung hô kiệu dù tàn tán rước vua ngự về
聀浪梅竹吏𡆫,chắc rằng mai trúc lại vầy
鶯𰙔𠲢咭𠁑楼咍󰠲迍逴些侯待󱳼,oanh ca réo rắt dưới lầu hay đâu đón rước ta hầu đợi trông
爫朱𤴬疸𠵱從朱䁛,Làm cho đau đớn ê tòng cho coi
傷台拱没身𠊛窖台茫𥙩色才爫之,thương thay cũng một thân người khéo thay mang lấy sắc tài làm chi
盃以開國勳舊久痼風疾閑居十七年,bôi dĩ khai quốc huân cựu cửu cố phong tật nhàn cư thập thất niên
仙浪如焒買燃𬀺𥪝𠬠𤇮𦓡燃𠇍炉,tiên rằng như lửa mới nhen dễ trong một bếp mà nhen mấy lò
𠱋欺鼎祚衰𤷱,dù khi đỉnh tộ suy mòn
啉𠻗宝位㕸𨖲,lăm le bảo vị sắp lên
待除恆想𠊚宮閬,đợi chờ hằng tưởng người cung lãng
𡥵𫢩駭群踈幼仍矇浪父母壽長,con nay hãy còn thơ ấu những mong rằng phụ mẫu thọ trường
張輔特世埃當󰝡兵撟典破散神符,trương phụ được thế ai đương đem binh kéo đến phá tan thần phù
是時明使徃來絡繹道路有徵求者有責問者漢蒼令隨方救解度於奔命,Thị thời Minh sứ vãng lai lạc dịch đạo lộ hữu trưng cầu giả hữu trách vấn giả Hán Thương lệnh tuỳ phương cứu giải độ ư bôn mệnh
蒸類𪀄鵲鵙󱘾󱳜󱳝所𩙻,chưng loài chim thước quyết bèn xập xè thửa bay
二月帝齋戒祈雨,Nhị nguyệt đế trai giới kì vũ
杏元𦋦歇茹外,hạnh nguyên ra hết nhà ngoài
󰮂𡱸𡬷𩈘𡗶賒󰋇,trong gang tấc mặt trời xa mấy
曲󰠲淡蔭陽和,Khúc đâu đầm ấm dương hoà
𡞕昆𤽗黎遇𦣰病侯蒸拯別,vợ con ngươi lê ngộ nằm bệnh hầu chưng chẳng biết
然僃患無謀更為󰒂兒所弑,Nhiên bị hoạn vô mưu cánh vi nghĩa nhi sở thích
鯉󱰦,lý chép
𩛷𩛷𩛂𢚸㘨𥺊麥,bữa bữa no lòng nồi gạo mạch
𦖑彷彿𦲿梧桐𣳔,nghe phảng phất lá ngô đồng rụng
共払吏結䋦縁典𫅷,cùng chàng lại kết mối duyên đến già
韮羅𦵠,cửu là hẹ
𠶓喯偈貝摳𪀄法,véo von kệ bối khua chim pháp
帝姓黎諱利清化梁江藍山鄕也,Đế tính Lê huý Lợi Thanh Hoá Lương Giang Lam Sơn hương dã
三月占城劫掠化州,Tam nguyệt Chiêm Thành kiếp lược Hoá Châu
㨳𨕭𡎢卒産床,ghế trên ngồi tót sắn sàng
曠𨕭停筆討𢽼𦊚勾,khoảng trên dừng bút thảo và bốn câu
慄𪜀,rất là
舌根羅誑𥚇,thiệt căn là cuống lưỡi
設制科取士,thiết chế khoa thủ sĩ
𡮶皮改嫁濫民搙󱽊,chuộng bề cải giá làm dân nhọc nhằn
多方猶有驕色上皇曰合行小罪以懲之,đa phương do hữu kiêu sắc thượng hoàng viết hợp hành tiểu tội dĩ trừng chi
檻存福等歸京師令軍士夷其城池招其遺類而存撫之然後𤤻師,giam tồn phúc đẳng quy kinh sư lệnh quân sĩ di kì thành trì chiêu kì di loại nhi tồn phủ chi nhiên hậu ban sư
娘時寡部爫丕,nàng thì goá bụa làm vầy
克終曰克終黍居近輔但力行職所當為如歲旱問諸龍王,khắc chung viết khắc chung thử cư cận phụ đản lực hành chức sở đương vi như tuế hạn vấn chư long vương
𦊚𨒒𢆥吏嶟𡻖魏卯晋𧷺司馬刧󱠢,bốn mươi năm lại chon von ngụy méo tấn tròn tư mã cướp ngôi
又諭以所留,Hựu dụ dĩ sở lưu
吝吝复吏秋戈𠄩翁吝矧歲陀高年,lần lần hè lại thu qua hai ông lẩn thẩn tuổi đà cao niên
𫯳𡥵兜些性名󰑼之,Chồng con đâu tá tính danh là gì
夏四月牛畜疫死,Hạ tứ nguyệt ngưu súc dịch tử
京畿庯坊之民所當恤也則號令諸將禁戢攘奪以强天下之原本清華四政之民所當恤也則申勑諸將勿爲煩擾以壮國,Kinh kì phố phường chi dân sở đáng tuất dã tắc hiệu lệnh chư tướng cấm tập nhương đoạt dĩ cường thiên hạ chi nguyên bản Thanh Hoa tứ chiếng chi dân sở đáng tuất dã tắc thân sắc chư tướng vật vi phiền nhiễu dĩ tráng quốc
𬃻𣛱,trái dom
奉此臣等窃照今年八月當鄕試期本月初十日恭遇天壽聖節,Phụng thử thần đẳng thiết chiếu kim niên bát nguyệt đương Hương thí kì bản nguyệt sơ thập nhật cung ngộ Thiên thọ Thánh tiết
驕蹇萬端侵陵百態,Kiêu kiển vạn đoan xâm lăng bách thái
鑅鑅𣈘𠄻𡮍𣜾差江邨嘍㖵𠬠𨉓埃,vành vạnh trăng rằm chút chửa sai giang thôn lụ khụ một mình ai
制科﨤會場文,Chế khoa gặp hội tràng văn
被動,bị động
失情簪奴变掑預幔補舍𩯀𨱽𡓮卢,thất tình trâm nọ biếng cài dựa màn bỏ xả tóc dài ngồi lo
玻瓈𨷈坎式藍喑,pha lê muôn khóm thức chàm om
臘犬㹥粦逐屯別尼𤞺𤝞吏坤八猫,lạp khuyển chó săn giục dồn biết nơi cáo chuột lại khôn bắt mèo
太后曰北宫中事不可發露,thái hậu viết bắc cung trung sự bất khả phát lộ
遣奉書請行城,Khiến phụng thư thỉnh hành thành
十二曰寬力役以孚徯望之,thập nhị viết khoan lực dịch dĩ phù hề vọng chi
現𠉞,hiện nay
咹哢,ăn trộng
夏五月誘獲占城主制至以歸封其弟制陀阿󰜏粘為亞候瑱其地,hạ ngũ nguyệt dụ hoạch chiêm thành chủ chế chí dĩ quy phong kì đệ chế đà a bà niêm vi á hầu trấn kì địa
即日以乘輿迎帝于嘉邸一云西砥,Tức nhật dĩ thừa dư nghinh đế vu Gia Để Nhất vân Tây Để
按杜岳記云帝聰明作后睿智表󰘊恢太,Án Đỗ Nhạc ký vân Đế thông minh tác hậu duệ trí biểu bang khôi thái
鄭邊頺𬏓󱗾𦼔戈𣈜𣎃路之𬲢,chệch bên đồi và nóc lều qua ngày tháng lọ chi nhiều
復屯聚,phục đồn tụ
乎而不讓仁者不爲也,hồ nhi bất nhượng nhân giả bất vi dã
揕檜,chụm củi
𡧲𡗶露露豸彙紅,giữa trời lộ lộ giãi vầng hồng
跬找䊷𢹣𤻻挄鈎淫,khỏe quơ chài kéo mệt quăng cau dầm
舊以二胡紀年今黜而正之,Cựu dĩ nhị Hồ kỷ niên kim truất nhi chính chi
會𣈙仕娓誦经供養,hội rày sãi vãi tụng kinh cúng dàng
秋七月差指揮校尉公同承宣司䟽决潦水,Thu thất nguyệt sai chỉ huy hiệu uý công đồng Thừa tuyên ti sơ quyết liêu thuỷ
揞捧,ôm bồng
先是哀牢遣使朝于京適大駕啓行乃自京行至思客行殿,tiên thị ai lao khiển sứ triều vu kinh thích đại giá khải hành nãi tự kinh hành chí tư khách hành điện
賜扈駕官自二品以上銀各有差,Tứ hộ giá quan tự nhị phẩm dĩ thượng ngân các hữu sai
娘𢬣󰋇丿威𤞻躡則𥚇隊吝眾蜆雷,nâng tay mấy phát oai hùm nép tấc lưỡi đòi lần chúng kiến lui
𢙲廊𡮍分婵娟,lỡ làng chút phận thuyền quyên
稷皆拒破之,tắc giai cự phá chi
時稱母德之冠焉,thời xưng mẫu đức chi quán yên
立皇子旺為東宫太子,Lập Hoàng tử Vượng vi Đông cung thái tử
𡭧𠲖边娶边從易󰠳,Chút e bên thú bên tòng dễ đâu
初四日太宗皇帝忌辰,Sơ tứ nhật Thái Tông Hoàng Đế kị thì
捽𣈜𬂙󰅹𧡊唏沁,suốt ngày trông nào thấy hơi tăm
保浪得道時𧗱麻修,bảo rằng đắc đạo thì về mà tu
多吏浪盈東西,đi lại láng giềng đông tây
大斈,đại học
庵夐燒香讀五經灵臺瀝蔑󰟯清,am quạnh thiêu hương đọc ngũ kinh linh đài sạch một dường thanh
宜與父實同時進用居官醇謹仕歷貴顯獨尚清約󰰽賢業,Nghi dữ phụ Thực đồng thời tiến dụng cư quan thuần cẩn sĩ lịch quý hiển độc thượng thanh ước thục hiền nghiệp
󰦛讓遂領兵𧻗海道至廣昌縣唐囊山駐兵,Đôn Nhượng toại lĩnh binh việt hải đạo chí Quảng Xương huyện Đường Nang sơn trú binh
三月林邑王梵,Tam nguyệt Lâm Ấp Vương Phạn
咍𪬡𨤰拱浽貂,Hay hèn lẽ cũng nối điêu
払如𡥵𧊉𫅤鑅𡭧𨔈,chàng như con bướm liệng vành chút chơi
至是解聀入試年已五十授諫聀言事件旨降太子説書,Chí thị giải chức nhập thí niên dĩ ngũ thập thụ gián chức ngôn sự kiện chỉ giáng Thái tử thuyết thư
率㝵民拉𦱊結𦰤寅寅𢀦吏,suất người dân lợp tranh kết lau dần dần sửa lại
以𨉓𢩾主以𢚸蜍𤤰,lấy mình giúp chúa lấy lòng thờ vua
𠀧𦝄印那禅門,ba trăng nấn ná thiền môn
十二月十六日夜月有食之,Thập nhị nguyệt thập lục nhật dạ nguyệt hữu thực chi
沛店唵呵朝𡗶,PHẢI đêm êm ả chiều trời
杜慶献黃色鯧䰸魚鯧音昌䰸音公即鯸魚也,Đỗ Khánh hiến hoàng sắc xương công ngư Xương âm xương công âm công tức hầu ngư dã
𢢆命𥒥󰞺鐄派,Thẹn mình đá nát vàng phai
以翰林院直學士阮克孝為侍講奉侍經筵審刑院副使陶孟珙為三𢃄路宣府使行三帶路事阮子宴為有刑院郎中膠水轉運副使蔣承禧為中都府少尹舊侍讀阮天錫為翰林知制誥,dĩ hàn lâm viện trực học sĩ nguyễn khắc hiếu vi thị giảng phụng thị kinh diên thẩm hình viện phó sứ đào mạnh cung vi tam đới lộ tuyên phủ sứ hành tam đới lộ sự nguyễn tử yến vi hữu hình viện lang trung giao thuỷ chuyển vận phó sứ tưởng thừa hi vi trung đô phủ thiếu doãn cựu thị độc nguyễn thiên tích vi hàn lâm tri chế cáo
冬寒帝覆舂擣米噐也,đông hàn đế phúc thung đảo mễ khí dã
郡公等領東道兵馬當郡公川郡公等領北道兵馬匡定公新郡公等領四衛兵馬,quận công đẳng lĩnh Đông đạo binh mã Đương quận công Xuyên quận công đẳng lĩnh Bắc đạo binh mã Khuông Định công Tân quận công đẳng lĩnh tứ vệ binh mã
仍碎𢪀事尼甚𧁷別𠳨埃特𤍊雲蒙,nhưng tôi nghĩ sự này thậm khó biết hỏi ai được tỏ vân mòng
節買民些拱沛𬥣,tết với dân ta cũng phải nghèo
𦖑咦嗂㗂𫫗外賖,nghe rì rào tiếng mách ngoài xa
崔󱋔𪡇哭吏𡃚𠯇嘆,thôi năn nỉ khóc lại rền rĩ than
至是卒贈禮部尙書賜諡忠肅,Chí thị tốt tặng Lễ bộ thượng thư tứ thuỵ Trung Túc
節制鄭松差羙郡公裴文奎将兵𭁈安謨土官良郡公阮体討之俘󰱐范沆送還京斬之,tiết chế trịnh tùng sai mĩ quận công bùi văn khuê tương binh dữ yên mô thổ quan lương quận công nguyễn thể thảo chi phu hoạch phạm hàng tống hoàn kinh trảm chi
哭傕卞買迻昆朱柴,khóc thôi bèn mới đưa con cho thầy
數窮氣債,số cùng khí trái
臨淄拱沛併調晨昏,Lâm tri cũng phải tính MÀ thần hôn
拱為月老𦀺䋱䋦紅,cũng vì nguyệt lão xe lơi mối hồng
姑箕咹呐嚈唹,cô kia ăn nói ỡm ờ
𠟲軟,vạt nhọn
所㐌急丕𬋱,thửa đã kíp vậy vay
田上才物耕破墳墓損侵於人自三遭以上顯是豪横赦所不原定以豪横罪罪之,điền thượng tài vật canh phá phần mộ tổn xâm ư nhân tự tam tao dĩ thượng hiển thị hào hoành xá sở bất nguyên định dĩ hào hoành tội tội chi
𨕭官斐志,trên quan phỉ chí
其令有司發衾席及飯日二次給之,kì lệnh hữu ti phát khâm tịch cập phạn nhật nhị thứ cấp chi
二十三日鄧璥阮有佳等兵至當道攻破上蘭賊偽,nhị thập tam nhật đặng kính nguyễn hữu giai đẳng binh chí đương đạo công phá thượng lan tặc nguỵ
又󰱇良家子弟社長端供死罪方許入試者填充,hựu tuyển lương gia tử đệ xã trưởng đoan cung tử tội phương hứa nhập thí giả điền sung
夏四月殿試賜阮冠儒等三名同進士出身,hạ tứ nguyệt điện thí tứ nguyễn quán nho đẳng tam danh đồng tiến sĩ xuất thân
三日至青林青河江𭁈潘彦兵戦自寅至午大擊于江中,Tam nhật chí Thanh Lâm Thanh Hà giang dữ Phan Ngạn binh chiến tự Dần chí Ngọ đại kích vu giang trung
公私院奇𠄩皮,Công tư vẹn cả hai bề
伏願,phục nguyện
因乘勢進攻左鎮進郡公黎文曉右鎮東郡公黎有德等于奇華之河西,Nhân thừa thế tiến công Tả trấn Tiến quận công Lê Văn Hiểu Hữu trấn Đông quận công Lê Hữu Đức đẳng vu Kì Hoa chi Hà Tây
包徐𡎢𠖾制宮月𠼦𢲨朱吀𠃣𦲿多,bao giờ ngồi mát chơi cung nguyệt mượn hái cho xin ít lá đa
𠳨所斫時浪助風治氣𫾕所襊時仍陳皮附子,hỏi thửa chước thời rằng chữa phong trị khí mò thửa nang thời những trần bì phụ tử
賜范󰦛禮刘興孝阮𠃔迪三人進士及弟吳文景等八人進士出身阮明道等二十九人同進士出身,tứ phạm đôn lễ lưu hưng hiếu nguyễn doãn địch tam nhân tiến sĩ cập đệ ngô văn cảnh đẳng bát nhân tiến sĩ xuất thân nguyễn minh đạo đẳng nhị thập cửu nhân đồng tiến sĩ xuất thân
化州守邉將范文顯等戰不敵驅民入城飛書告急,hoá châu thủ biên tướng phạm văn hiển đẳng chiến bất địch khu dân nhập thành phi thư cáo cấp
翁喬頔皆被殺其何日宣等流遠州,Ông Kiều địch giai bị sát kì Hà Nhật Tuyên đẳng lưu viễn châu
過𠳒吀歇城隍士公,Quá lời xin hết thành hoàng sĩ công
至是東巡幸廌家因得虎疾崩故有是罪,chí thị đông tuần hạnh trãi gia nhân đắc hổ tật băng cố hữu thị tội
󰟀文唏冷如銅竹痴󰇽兎絲𣳔󱨒鸞,buồng văn hơi lạnh như đồng trúc se ngón thỏ tơ chùng phím loan
監天長軍陳那監龍捷軍阮金鰲監神武軍,giám Thiên Trường quân Trần Na giám Long Tiệp quân Nguyễn Kim Ngao giám Thần Vũ quân
演州以南不得耕種,Diễn Châu dĩ Nam bất đắc canh chủng
󰋇番唭呐醒醝,Mấy phen cười nói tỉnh say
小書拱固悲𣇞典尼,Tiểu thư cũng có bây giờ đến nơi
壁虱丐間於連壁茹,bích sắt cái gián ở trên vách nhà
域娘󱚢准軒西,vực nàng vào chốn hiên tây
是歲甘露降帝手書天下太平聖躬萬歲八字于碑命工𢹂之,Thị tuế cam lộ giáng đế thủ thư Thiên Hạ Thái Bình Thánh Cung Vạn Tuế bát tự vu bi mệnh công huề chi
束生悁湼卜淶𤾓𠦳覩󰜋陣唭如空,thúc sinh quen nết bốc rời trăm nghìn đổ một trận cười như không
博𱼪𨔈低𢜠博丕,Bác đến chơi đây mừng bác vậy
錦𥾗,gấm tỉu
黎銀裴擒虎同奏言察罪當死然嘗爲大臣徇屍示辱恐貽譏後世,Lê Ngân Bùi Cầm Hổ đồng tấu ngôn Sát tội đáng tử nhiên thường vi đại thần tuẫn thi thị nhục khủng di cơ hậu thế
布告天下咸使文之,bố cáo thiên hạ hàm sử văn chi
𣌌𬁚㐌熾昂頭,tua rua đã xế ngang đầu
凡所至州縣秋毫無犯,phàm sở chí châu huyện thu hào vô phạm
於低計𣎃㐌耒𫡦𫷜,ở đây kể tháng đã rồi chín năm
原𠊛觥橘兜賖,nguyên người quanh quất đâu xa
󰜋𤾓𡥵𤞼拱終𠬠𢚸,một trăm con lợn cũng chung một lòng
廛性朗性買侯安,gìn tính lặng tính mới hầu yên
秋大熟,Thu đại thục
眾皆聽命,Chúng giai thính mệnh
會取一般老病,Hội thủ nhất ban lão bệnh
固官提学户竜,có quan đề học họ long
故䏻脩政立事制禮作樂號令文章焕然可述,Cố năng tu chính lập sự chế lễ tác nhạc hiệu lệnh văn chương hoán nhiên khả thuật
捁旗招撫󰝡鋒,Kéo cờ chiêu phủ đem phong
悲娄昆学世󰅹,bấy lâu con học thế nào
僧嘆曰吾子他日富貴不可言但長耳,tăng thán viết ngô tử tha nhật phú quý bất khả ngôn đãn trường nhĩ
有鄧龍者帝之近臣文學優贍爵至下品嘗預銓注,Hữu Đặng Long giả Đế chi cận thần văn học ưu thiệm tước chí hạ phẩm thường dự thuyên chú
掩𤤰麻哭捤𡗶𫏾𨍦,ôm vua mà khóc vỉ trời trước sau
󰏲牕踈柴𫮋禅定,kề song thưa thầy ngồi thiền định
𦹳萩埃別,thơm tho ai biết
兹當莅祚之初尤切更絃之治,Tư đương lị tộ chi sơ vưu thiết cánh huyền chi trị
春二月定天下諸税𬏩一潭池田土二桑州錢榖三山原藩鎮產勿四關監譏察󰚴盐五蠻獠犀象香料六原頭木條花果等𩔗,xuân nhị nguyệt định thiên hạ chư thuế liệt nhất đàm trì điền thổ nhị tang châu tiền cốc tam sơn nguyên phiên trấn sản vật tứ quan giám cơ sát hàm diêm ngũ man lạo tê tượng hương liệu lục nguyên đầu mộc điều hoa quả đẳng loại
𡞕坤辰浽基图,vợ khôn thì nổi cơ đồ
趂𢬣𨷑鎖洞桃,xắn tay mở khóa động đào
朕甚惧焉,Trẫm thậm cụ yên
時官軍與莫將交戰相持數月間,Thời quan quân dữ Mạc tướng giao chiến tương trì số nguyệt gian
遁塘賒買浽賒排排,Rộn đường xa với nỗi xa bời bời
聾聳翁的外仃󱪠幡,lung tủng ông điếc ngồi đanh luống phiền
雷催坡柳󰋇梗楊開,Loi thoi bờ liễu mấy cành Dương quan
課意昆𤤰芸宗咋季厘折扵共茹民,thuở ấy con vua nghệ tông sợ quý ly giết ở cùng nhà dân
二十八日旨揮大臣百官今後不得徃來郡王所,Nhị thập bát nhật chỉ huy đại thần bách quan kim hậu bất đắc vãng lai quận vương sở
奣即皇帝位改元大慶元年,Mạnh tức Hoàng đế vị cải nguyên Đại Khánh nguyên niên
究,cứu
𦖑勒亟固㗂𢫈𬮌,nghe lắc cắc có tiếng gõ cửa
先是丁未年十一月帝遣少穎等陳情于明,tiên thị đinh mùi niên thập nhất nguyệt đế khiển thiếu dĩnh đẳng trần tình vu minh
水線𦊚朗移移,thuỷ tuyến bún trắng dầy dầy
𥛉催娘吏𠽔𠴔,Lạy thôi nàng lại thưa chiềng
係務𦬑花時車馭森合爫會𫅜󰏙花,hễ mùa nở hoa thời xe ngựa sum họp làm hội lành xem hoa
並用補子穿靴務要觧明不得用舊醜候接明國使,Tịnh dụng bổ tử xuyên ngoa vụ yếu giải minh bất đắc dụng cựu sửu hầu tiếp Minh quốc sứ
以都督同知祿郡公丁文左行安廣處都總兵使,dĩ đô đốc đồng tri lộc quận công đinh văn tả hành yên quảng xứ đô tổng binh sứ
取合格阮公望等五名,Thủ hợp cách Nguyễn Công Vọng đẳng ngũ danh
因芒買涅,nhân mang mới nết
大越史記本紀全書卷之一,đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi nhất
令官埃敢嘆𠳒,lệnh quan ai dám han lời
𨅸𨖲雲買𤋵排蔑𠄩,Đứng lên Vân mới giãi bày một hai
渚迡事意朱毛役爫,chớ chầy sự ấy cho mau việc làm
黎文休曰兵法云三萬齊力天下莫能當焉,lê văn hưu viết binh pháp vân tam vạn tề lực thiên hạ mạc năng đương yên
窖灵灵𠰘窖如如𢚸,khéo linh linh miệng khéo như như lòng
五月二十六日勑旨内外管軍民等中間有亷潔者亦有貪冗者倘無旌别何以勸懲内則五府都督外則都承憲三司堂上官各官從公保󰁮該内外衛府縣州官亷潔者及貪冗者各宜詳開實跡期送勑旨三箇月以理具本題文送御史󰱑覆審施行區處以是勸懲之方已舒軍民之力,ngũ nguyệt nhị thập lục nhật sắc chỉ nội ngoại quản quân dân đẳng trung gian hữu liêm khiết giả diệc hữu tham nhũng giả thoảng vô tinh biệt hà dĩ khuyến trừng Nội tắc ngũ phủ Đô đốc ngoại tắc Đô Thừa Hiến tam ti đường thượng quan các quan tòng công bảo cử cai nội ngoại vệ phủ huyện châu quan liêm khiết giả cập tham nhũng giả các nghi tường khai thực tích kì tống sắc chỉ tam cá nguyệt dĩ lí cụ bản đề văn tống Ngự sử đài phú thẩm thi hành khu xử dĩ thị khuyến trừng chi phương dĩ thư quân dân chi lực
營生遁女𥏋毛秃庫󱸋𧋶錢楼󰞺䋘,doanh sinh rộn nữa tên mau thóc kho đẻ mọt tiền xâu nát rời
分了𫳵㐌掋湼昂,phận liễu sao đà đẩy nét ngang
娘些𣈜𣈙𪤻樸漣󱮟拯如課怒𤷍𤶹,nàng ta ngày rày da vóc trơn nhởn chẳng như thuở nọ gầy guộc
己卯五年明崇禎十二年,Kỉ Mão ngũ niên Minh Sùng Trinh thập nhị niên
爫朱覩舘漂亭如制,Làm cho đổ quán xiêu đình như chơi
頒紹平新錢六百餘貫賜文武百官,Ban Thiệu Bình tân tiền lục bách dư quán tứ văn võ bách quan
螳螂攘臂稱首使吾知之,đường lang nhương tí xưng thủ sử ngô tri chi
九月詔庚寅辛卯年至此凡賣田土及買家人為奴聽贖,cửu nguyệt chiếu canh dần tân mão niên chí thử phàm mại điền thổ cập mãi gia nhân vi nô thính chuộc
汝茄塘杏馭挰扛,nhớ nhà đường hạnh ngựa dềnh dàng
清華乂安田禾多浸水歲榖不登,thanh hoa nghệ an điền hoà đa tẩm thuỷ tuế cốc bất đăng
先是吏部尙書范公著之子公兼由參議陞任參政朝臣以爲不可相率力爭,tiên thị lại bộ thượng thư phạm công trứ chi tử công kiêm do tham nghị thăng nhiệm tham chính triều thần dĩ vi bất khả tương suất lực tranh
宗慤和之長驅克林邑,Tông Xác Hoà Chi trường khu khắc Lâm Ấp
姊㛪鍾乍亂皮大倫,chị em chung chạ loạn bề đại luân
𥊚𥊚𠬠景𬮦山𩄎愁逾惨払床朝𤽗,mờ mờ một cảnh quan san mưa sầu gió thảm chàng ràng trêu ngươi
楼高餒丐𪃙㙴玉𫅤𪀄鴛,lầu cao nuôi cái trả thềm ngọc liệng chim uyên
芣蓮,búp sen
丐󱭈除熱補劳,cái vẹm trừ nhiệt bổ lao
遂率子弟往從之與立爲長居陶澳𠕋,toại suất tử đệ vãng tòng chi dữ lập vi trưởng cư đào áo sách
󰀩情払束麻傷,nghĩ tình chàng thúc mà thương
調拱,đều cũng
云仙𠓨准書楼𢪀安,vân tiên vào chốn thư lầu nghỉ an
𧐖𬑵𦓡吱󱰨𨱽,lươn vắn mà chê chạch dài
㐱固盤棊徒𨢇𪀄且獴詵,chỉn có bàn cờ đồ rượu chim thả muông săn
牟花梨唉淫湜湥湄,màu hoa lê hãy dầm dề giọt mưa
季犛令太后拜于前太子從之,quý li lệnh thái hậu bái vu tiền thái tử tòng chi
下五月咤賊眾潰,Hạ ngũ nguyệt trá tặc chúng hội
𦣰霜襘雪語󰑼易制,nằm sương gối tuyết ngỡ là dễ chơi
責𡗶牢吏扒𫅷底𠊛蹎踸眜𤍶困台,trách trời sao lại bắt già để người chân chậm mắt loà khốn thay
以梁任文為太師吳上丁為太傅陶處中為太保李道紀為左摳密李徹為少師冲新為右摳密李密為左參知政事矯蓬為右參知政事廖嘉貞,dĩ lương nhậm văn vi thái sư ngô thượng đinh vi thái phó đào xử trung vi thái bảo lí đạo kỷ vi tả khu mật lí triệt vi thiếu sư xung tân vi hữu khu mật lí mật vi tả tham tri chính sự kiểu bồng vi hữu tham tri chính sự liêu gia trinh
身尼催固群之麻蒙,thân này thôi có còn gì mà mong
預案,dự án
天百年未集之事績遹底于成,thiên bách niên vị tập chi sự tích duật để vu thành
陽氏賁自恃益賜驕矜,dương thị bí tự thị ích tứ kiêu căng
三月朔賜百官宴於江津行在,tam nguyệt sóc tứ bách quan yến ư giang tân hành tại
八月王諭定南王曰王者創業垂統必貽厥嘉猷世嫡繼體守成當遵其善法,bát nguyệt vương dụ định nam vương viết vương giả sáng nghiệp thuỳ thống tất di quyết gia du thế đích kế thể thủ thành đương tuân kì thiện pháp
莫冊錦衣衛署衛事富山侯武文溪女武氏横爲正妃,mạc sách cẩm y vệ thự vệ sự phú sơn hầu vũ văn khê nữ vũ thị hoành vi chính phi
太后度不免即以席遮上皇亦自襨,thái hậu độ bất miễn tức dĩ tịch già thượng hoàng diệc tự phức
黄廷爱以奇兵挑之,Hoàng Đình Ái dĩ kì binh khiêu chi
教師,giáo sư
明主見其文謂三代人才命太監陳寬傳出閣老李東陽等㸔,minh chủ kiến kì văn vị tam đại nhân tài mệnh thái giám trần khoan truyền xuất các lão lí đông dương đẳng khán
𧁷巾𩛜󱟯牢麻拯修劫𫏾化𠚢世尼,khó khăn đói rét sao mà chẳng tu kiếp trước hoá ra thế này
裊自上古聖神,nẻo từ thượng cổ thánh thần
自此明之正朔不行於我都縣矣,tự thử minh chi chính sóc bất hành ư ngã đô huyện hĩ
沛㝵牟卢合光孤僕卞,phải người mưu lo hợp quanh co buộc bện
塸浽胆𬌥𦼔𠳺噴,gò nổi trán trâu rêu lún phún
𨀈𫴋躡啫衛,bước xuống dép giã về
𤞺盒惰穉,ngáo ộp dọa trẻ
春王始稱王立楊氏為后置百,Xuân Vương thuỷ xưng Vương lập Dương Thị vi Hậu trí bách
衛,vệ
久日夜明人襲胡軍於木丸州,Cửu nhật dạ Minh nhân tập Hồ quân ư Mộc Hoàn châu
定󰱇壮健替補令從都清華鎮守副總兵兼清華等處承宣使司阮德忠之奏也,Định tuyển tráng kiện thế bổ lệnh tòng đô Thanh Hoa trấn thủ phó tổng binh kiêm Thanh Hoa đẳng xứ thừa Tuyên sứ ti Nguyễn Đức Trung chi tấu dã
馬女朱亏義弟兄,mựa nỡ cho khuây nghĩa đệ huynh
𤇊𤇊䏾焒󰟯󰟯畑𤍑,bừng bừng bóng lửa ràng ràng đèn chong
𧡊桃花𦬑󰬮紅厭制,thấy đào hoa nở vẻ hồng ướm chơi
停朝而行其法於禁中百官不得知,đình triều nhi hành kì pháp ư cấm trung bách quan bất đắc tri
度󰠳仍几痴迷,độ đâu những kẻ si mê
𢚸𥢆𥢆仍吟𢢯,lòng riêng riêng những ngậm ngùi
范五老聞之即延入軍中謂人曰聖上方責恩主而擯之于外,phạm ngũ lão văn chi tức diên nhập quân trung vị nhân viết thánh thượng phương trách ân chúa nhi bấn chi vu ngoại
判浪朕𢜝渃畨,Phán rằng Trẫm sợ nước Phiên
𢪀命萡惜年花,nghĩ mệnh bạc tiếc niên hoa
共蔑𧖱吒初箕󰝡𧗱餒󱰉𣌋𣅘冲殿,cùng một máu cha xưa kia đem về nuôi nấng sớm khuya trong đền
的尼靈應拯摸糊,đích nơi linh ứng chẳng mơ hồ
用孕欺𨀈蹎𦋦,Dùng dằng khi bước chân ra
威王聞言大喜即󰱇左右手足子弟親近四十人,Uy vương văn ngôn đại hỉ tức tuyển tả hữu thủ túc tử đệ thân cận tứ thập nhân
𮎦𧗱𫢩㐌𠄩𢆥,anh về nay đã hai năm
九月辛巳設慶成勝嚴聖壽寺千佛會使占城使觀之,Cửu nguyệt Tân Tị thiết khánh thành Thắng Nghiêm Thánh Thọ tự Thiên phật hội sử Chiêm Thành sứ quan chi
󱖮柳靳𩵜,bông liễu ngẩn ngơ
塘利󰂻󰂻渃沚戈,đường lợi ào ào nước chảy qua
恐遇害願陛下下垂憐差人救救,Khủng ngộ hại nguyện bệ hạ hạ thuỳ lân sai nhân cứu cứu
夏四月壬寅朔日食,Hạ tứ nguyệt Nhâm Dần sóc nhật thực
埃朱挸𢮪鐄鍮在命,ai cho kén chọn vàng thau tại mình
梅生咴唿边亭没命性窘盤觥役茹,mai sinh hoi hót bên đình một mình tính quẩn bàn quanh việc nhà
侯衛諸台侯衛諸台,hầu về chưa thay hầu về chưa thay
太宗肇基自壬戌開科群才入殼,thái tông triệu cơ tự nhâm tuất khai khoa quần tài nhập xác
十二月明山壽使阮仕㱕黎臻以求之,thập nhị nguyệt minh sơn thọ sử nguyễn sĩ quy lê trăn dĩ cầu chi
畧娄朱院𠬠𠳒,Trước sau cho vẹn một lời
𠴞𠶊𡥵喝攄朝琴腔,bạn bè con hát lựa chiều cầm xoang
梁抏穭糁𦹳秋,lương canh lúa tám thơm tho
後生坤几󰂇斉𤒘印封𣈙󰑼保󰒂王,hậu sinh khôn kẻ ví tày đúc ấn phong rày là bảo nghĩa vương
淶𣼽𢚸疎興固乘,lai láng lòng thơ hứng có thừa
支座𡖼局蒸聀众𤽗,chia toà sánh cục chưng chức chúng ngươi
外通北使𥪝𨡨厲階,ngoài thông bắc sứ trong gầy lệ giai
沛弓𣈙㐌𢜝𬅉𣛠弓,phải cung rày đã sợ làn mây cong
初四日立黄長子鏳為皇太子大赦天下,Sơ tứ nhật lập hoàng trưởng tử Tranh vi Hoàng thái tử đại xá thiên hạ
爫牢,làm sao
恪芇𪀄鴈落排呌霜,khác nào chim nhạn lạc bầy kêu sương
𬇚官且改𠄩𤿤𡗐坦孛秧如蔑𪽏𬟃,ao quan thả gửi hai bè muống đất bụt ương nhờ một luống mùng
吏𡀪阮惠𠳚權國家,lại vời nguyễn huệ gửi quyền quốc gia
蔞蔘,rau sam
是月有長星見西北,thị nguyệt hữu trường tinh hiện tây bắc
癸亥唐會昌三年,Quý Hợi Đường Hội Xương tam niên
姅󰌺襖𥯒𩂏衮衮󰜋芹勾竹宛欽欽,nửa tấm áo tơi che cũn cũn một cần câu trúc uốn khom khom
有君有臣何艱險之不濟,Hữu quân hữu thần hà gian hiểm chi bất tế
學通𨷈敵噉埃題𪤍伯王𠸗㐌𬓛葦,học thông muôn địch dám ai đè nền bá vương xưa đã ngắm vè
蒸襖𤿦羝𡮈羝𢀲絲𤽸埋󱫗𠄼塘,chưng áo da dê nhỏ dê lớn tơ trắng may búi năm đường
畧頷𧏵󰠩招𠇮水星,Trước hàm rồng cá gieo MỒI thủy tinh
又奏土吏顧恋鄕土寬之則恐違,Hựu tấu Thổ lại cố luyến hương thổ khoan chi tắc khủng vi
明人折屋火攻洞中人被煙火焚烝致死,Minh nhân triết ốc hoả công Động trung nhân bị yên hoả phần chưng trí tử
又凡事多類此,Hựu phàm sự đa loại thử
英武命奉國衛都逮捕𢃄等下獄治之,Anh Vũ mệnh Phụng quốc vệ đô đãi bổ Đái đẳng hạ ngục trị chi
一旬而宗來授首再駕而名儼就扲真可謂英雄之主也,nhất tuần nhi tông lai thụ thủ tái giá nhi danh nghiễm tựu cầm chân khả vị anh hùng chi chủ dã
以職爵寵禄優厚位冠廷臣,dĩ chắc tước sủng lộc ưu hậu vị quán đình thần
帝設復於正地名大破之徙屯蘆山󰀋尋徙于催地名又回于山地名駐營,Đế thiết phục Ư Chính địa danh đại phá chi tỉ đồn Lư Sơn sách tầm tỉ Vu Thôi địa danh hựu hồi Vu Sơn địa danh trú doanh
獜白象𢲨胡椒𢺀珠禁𪉥𡗋調害民,săn bạch tượng hái hồ tiêu mò châu cấm muối lắm điều hại dân
浽𧵆芇別塘賒世尼,Nỗi gần nào biết đường xa thế này
特養為蒸固所用,được dưỡng vì chưng có thửa dùng
𬕌箕撩仍𠾿哬,giường kia treo những hững hờ
𠳐𠳒𦋦𠓀展𦂛紊弹,Vâng lời ra trước triển the vặn đàn
掑花𥯍吘𬮌疎疎,kề hoa mui ngỏ cửa thưa thưa
總共,tổng cộng
恣雎反目貌,thứ hư thiết mục mạo
䏧瑁𩯀鶴𦊚務如春,da mồi tóc hạc bốn mùa như xuân
鬚眉𤍊𩈘丈夫󰝂忠孝底者讎𡽫滝,tu mi tỏ mặt trượng phu đem trung hiếu để giả thù non sông
是月太傅鄭杜進兵攻太原通化感化地方,Thị nguyệt Thái phó Trịnh Đỗ tiến binh công Thái Nguyên Thông Hoá Cảm Hoá địa phương
乙亥四年宋紹聖二年,ất hợi tứ niên tống thiệu thánh nhị niên
今即政臨民乃其一初宜施惠行慶以及眾庶,kim tức chính lâm dân nãi kì nhất sơ nghi thi huệ hành khánh dĩ cập chúng thứ
當欺不意𫽄𪟽,Đang khi bất ý chẳng ngờ
為軍擊占城,vi quân kích Chiêm Thành
𬮌固𡽫撑𫚳易𧡊,cửa có non xanh chim dễ thấy
翁怒為󰠳車紙𧺃,ông nọ vì đâu xe chỉ đỏ
頭𢚸𠄩妸素娥翠翹󰑼姉㛪󰑼翠雲,đầu lòng hai ả tố nga thúy kiều là chị em là thúy vân
丿󰠳陣󰊄捲旗典𣦍,Phút đâu trận gió cuốn cờ đến ngay
民人病咳牛馬多子,dân nhân bệnh khái ngưu mã đa tử
射𪪻,xạ bắn
撞󱇩團󰬾,chàng ràng đoàn ba
迎𠇮戲幅簾霜朝清𫽅㨥㗂鐄寬台,nghiêng mình hé bức rèm sương chiều thanh khép nép tiếng vàng khoan thai
秀婆速𥊣典𣦍喑喑押掉󰜋唏吏茹,tú bà tốc thẳng đến nơi hằm hằm áp điệu một hơi lại nhà
夏五月以范阿葱為林平府知府即迤哩,hạ ngũ nguyệt dĩ phạm a song vi lâm bình phủ tri phủ tức dĩ lí
事畢回闕柄以所得俸錢進納帝命有司收之或曰柄納俸錢而陛下收之臣未曉其故,sự tất hồi khuyết bính dĩ sở đắc bổng tiền tiến nạp đế mệnh hữu ti thu chi hoặc viết bính nạp bổng tiền nhi bệ hạ thu chi thần vị hiểu kì cố
楚王判畧朝廷,sở vương phán trước triều đình
至是果然,Chí thị quả nhiên
他𦋦時拱埋𠁀,Tha ra thì cũng may đời
威權不者國是難摇,uy quyền bất giả quốc thị nan dao
輕綃緹花,khinh tiêu the hoa
蔑站樓臺𢌌待,một chòm lâu đài rộng rãi
及漢帝遣張津爲刺史津守任在漢津建安六年,Cập Hán Đế khiển Trương Tân vi thứ sử Tân thú nhiệm tại Hán Tân Kiến An lục niên
𠶖𨢇醝離皮,uống rượu say li bì
山西逆濟逆蓬動外𠀧𩈘𡀷𥪝𦊚皮,sơn tây nghịch tế nghịch bồng động ngoài ba mặt rộn trong bốn bề
𡗶坦共恨鬼神共吟,trời đất cùng giận quỷ thần cùng căm
𣘃葵𣘃藿向󱳄𡗶,cây quỳ cây hoắc hướng mặt trời
𧗱茄辝謝嚴堂,về nhà từ tạ nghiêm đường
淡柳塘花䐗曾踏𨃴,dặm liễu đường hoa chửa từng đạp gót
嚴設守把日夜巡殺,nghiêm thiết thủ bả nhật dạ tuần sát
味𦹳菟清好極腰,mùi thơm tho thanh hảo cực yêu
時人以為詩讖,Thời nhân dĩ vi thi sấm
󰱥今各處承司官見鈌吏部具奏送下朝臣如都憲二司例保󰁮内外貟󰰽堪是職送吏部施行,Kế kim các xứ thừa ti quan kiến khuyết Lại bộ cụ tấu tống hạ triều thần như Đô Hiến nhị ti lệ bảo cử nội ngoại viên thục kham thị chức tống Lại bộ thi hành
春正月朔日有食之,xuân chính nguyệt sóc nhật hữu thực chi
𨉓𬙞𨑮𠄩丐突𧋆,mình bảy mươi hai cái nốt ruồi
悲𦖑罕於朝中仍󰛈妬呐戈𦖑此,bay nghe hắn ở triều trung những răng đó nói qua nghe thử
八月𠕋東宫太子,bát nguyệt sách đông cung thái tử
畑殘𦛌紩魂車󱞲襘隻珠潭職艮魚,đèn tàn ruột thắt hồn xơ xác gối chiếc châu đầm giấc ngẩn ngơ
体娘𤁕粉讒𣘈𢜠󰠐特𣇜半奔固利,thấy nàng lạt phấn nhàm son mừng thầm được buổi bán buôn có lời
吏𧵆連哙事情買咍,lại gần liền gọi sự tình mới hay
渚𢟔𦝄花女𢜢𠊛,chớ thói trăng hoa nữa bẽ người
入塲發吏及䘮,nhập trường phút lại gặp tang
𨉟沙𠖈坦仡󰬌𠬠󱮠,mình sa xuống đất ngất ngơ một giờ
奈𪥑,nại nài
𢖵𣈜行脚方賒,Nhớ ngày hành cước phương xa
共昆隊𫵈補船麻𨖲步,cùng con đòi mọn bỏ thuyền mà lên bộ
二月占城遣制蒲苔及部黨百餘人奉表進金銀奇香異勿求定聘禮,Nhị nguyệt Chiêm Thành khiến Chế Bồ Đài cập bộ đảng bách dư nhân phụng biểu tiến kim ngân kì hương dị vật cầu định sính lễ
史臣吳士連曰詳下文九月書帝弗豫則是月詔太子視朝聽政為不得已之事,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tường hạ văn cửu nguyệt thư Đế phất dự tắc thị nguyệt chiếu Thái tử thị triều thính chính vi bất đắc dĩ chi sự
有請以世子行禮有司難之,Hữu thỉnh dĩ Thế tử hành lễ hữu ti nan chi
逴娘迻細𣦎戈東城,rước nàng đưa tới thẳng qua đông thành
𫾕所襊時仍陳皮附子,mò thửa túi thì những trần bì phụ tử
𭛣爫苛虐民𠹽如姜,việc làm hà ngược dân cay như gừng
𫽄咹辰𠤌吀停𠸍𠶣,chẳng ăn thì chớ xin đừng mỉa mai
史臣吳士連曰季犛至是罪惡貫盈矣,sử thần ngô sĩ liên viết quý li chí thị tội ác quán doanh hĩ
埃朱挸𪮙鐄鍮在命,Ai cho kén chọn vàng thau tại mình
枚𡢐𣈗杜固文喃,mai sau ngày giỗ có văn nôm
炪散庯舍𤈜偷殿臺,đốt tan phố xá cháy thâu đền đài
宛昆耚麻爫丐矛𤒛𥺊麥麻爫乾粮,uốn con bừa mà làm cái mâu nấu gạo mạch mà làm can lương
𠃣蔑之蒸𨎠㯲花𦖑勒亟固㗂𢫈𬮌,ít một giây chưng trước khóm hoa nghe lạch cạch có tiếng gõ cửa
上皇亦泣下目送之,thượng hoàng diệc khấp hạ mục tống chi
抵埃直分鱓𩺡󰜋皮,để ai chực phận thờn bơn một bề
於是廷藝自稱節度使領州事,ư thị đình nghệ tự xưng tiết độ sứ lĩnh châu sự
初炎帝神農氏三世孫帝明生帝宜既而南廵至五嶺接得鶩僊女生王,sơ viêm đế thần nông thị tam thế tôn đế minh sinh đế nghi ký nhi nam tuần chí ngũ lĩnh tiếp đắc vụ tiên nữ sinh vương
婆靈妃皮默蒸襖󱱮𩄲錦測玉,bà linh phi vừa mặc chưng áo vẻ mây gấm rắc ngọc
𫢋前㝵泊鄰󰑼,Phật tiền ngày bạc lân la
滥𠬠捻𥼲拱𫼳㗂吨,trộm một nắm cám cũng mang tiếng đồn
户部左侍郎阮,Hộ bộ Tả thị lang Nguyễn
尼妯南澗怒𤳆東麻,nay dâu nam giản nọ trai đông sàng
𠳐󰝡國語演唎史撑,vâng đem quốc ngữ diễn lời sử xanh
眉𫎑𧒌眉𫎑蓍恬卦意拯固𠅜醜,mày bói rùa mày bói thi điềm quẻ ấy chẳng có lời xấu
𢱖埋𤵺󰝸別身,múa may dại chẳng biết thân
花魁慕㗂翹兒,hoa khôi mộ tiếng kiều nhi
二十五日定五城門外作直店例,Nhị thập ngũ nhật định Ngũ Thành môn ngoại tác trực điếm lệ
默埃花柳燕󰢒𥒥鐄些鑿恩情庒差,mặc ai hoa liễu yến anh đá vàng ta tạc ân tình chẳng sai
史臣吳士連曰夫婦人倫之首王化之端,Sử thần ngô Sĩ Liên viết Phu phụ nhân luân chi thủ vương hoá chi đoan
會國人盟于龍墀,Hội quốc nhân minh vu long trì
上皇為作詩題其墓,thượng hoàng vi tác thi đề kì mộ
高賖,cao xa
二胡?避深江不果,nhị hồ dục tị thâm giang bất quả
秋七月十一日㫖揮各道衛軍将校及路縣鎮𠕋社官等凡治道以清刑爲本,thu thất nguyệt thập nhất nhật chỉ huy các đạo vệ quân tướng hiệu cập lộ huyện trấn sách xã quan đẳng phàm trị đạo dĩ thanh hình vi bản
歇渃㛪吏𥭑崇𢫝𨖲,hết nước em lại gàu sòng đong lên
拯󱳮㨦󰧙拯煩浽農,chẳng lo chếch lệch chẳng phiền nổi nông
貶一資,Biếm nhất tư
帝命翼郡公鄭檢討,Đế mệnh Dực quận công Trịnh Kiểm thảo
和韻嗔唉𠹾払𣋚󰅒,họa vần xin hãy chịu chàng hôm nay
射書律㐌𠷈󱚢賊中,xạ thư trót đã lọt vào tặc trung
姻縁窖彦𡄎台𫽄咍姨月掛𣈙爫𫳵,nhân duyên khéo ngán ngẩm thay chẳng hay dì nguyệt quải rày làm sao
蓮頭固䏾󰘚𡗶𤎜𤐝,trên đầu có bóng mặt trời rạng soi
子䧺等到合浦死者十六七眾潰而歸,tử hùng đẳng đáo hợp phố tử giả thập lục thất chúng hội nhi quy
軍皆依令,quân giai y lệnh
時帝構層搂於瀘江岸菩提營時有菩提二樹在中故號之高准報天㙮日御樓上睇望城中觀賊所爲賜廌侍坐於第二層領㫖草徃復書,Thời đế cấu tằng lâu ư Lô giang ngạn Bồ Đề dinh Thời hữu Bồ đề nhị thụ tại trung cố hiệu chi cao chuẩn Báo Thiên tháp nhật ngự lầu thượng đệ vọng thành trung quan tặc sở vi tứ Trãi thị toạ ư đệ nhị tầng lĩnh chỉ thảo vãng phục thư
𠰚𡽫咱説易醝𢚸𠊛,Nỉ non thánh thót dễ say lòng người
𬷤𤯩,gà sống
交趾遠在海濱舊爲中國之地,Giao Chỉ viễn tại hải tân cựu vi Trung Quốc chi địa
襖時默𦃿拱卞,áo thời mặc vải cũng bền
下籃江自俸律以下煙火障天旌旗蔽日清華人民携老扶幼奔走遁途不知所依號泣盈天其財畜婦女尽陷于莫,hạ lam giang tự bổng luật dĩ hạ yên hoả chướng thiên tinh kì tế nhật thanh hoa nhân dân huề lão phù ấu bôn tẩu độn đồ bất tri sở y hiệu khấp doanh thiên kì tài súc phụ nữ tận hãm vu mạc
具尼迷丐實羅迷嬸客𫅷箕拱𡃍𡃊,cụ này mê gái thực là mê thím khách già kia cũng gớm ghê
低些庄沛各柴唄噅唄󱜖呐𫪦呐𠲏,đây ta chẳng phải các thầy bói vơ bói vít nói trây nói nhầm
丁丑梁末帝友貞更名頊貞明三年,đinh sửu lương mạt đế hữu trinh cánh danh chẩn trinh minh tam niên
紅顔沛眾扵𠁀買𠱋,hồng nhan phải giống ở đời mãi ru
功役停補髀嬏𥘷終𡗋仉𠴓𡀂,công việc đành bỏ bễ vợ trẻ trung lắm kẻ đe loi
童子在肩上有點痣故䏻擔當大事焉在位十四年遜位五年出家八年壽五十一歲崩于安子山卧雲庵㱕塟德陵,đồng tử Tại khiên thượng hữu điểm chí cố năng đảm đương đại sự yên Tại vị thập tứ niên tốn vị ngũ niên xuất gia bát niên thọ ngũ thập nhất tuế băng vu Yên Tử sơn Ngoạ Vân am quy táng Đức Lăng
向非聖上盡君師之責親制作之權安䏻成先志之未成僃前聖之未僃耶,Hướng phi thánh thượng tận quân sư chi trách thân chế tác chi quyền an năng thành tiên chí chi vị thành bị tiền thánh chi vị bị da
明内錦衣衛范質言於漢蒼曰劉光庭奉使到北京拜添平即日收光庭斬之,Minh nội cẩm y vệ Phạm Chất ngôn ư Hán Thương viết Lưu Quang Đình phụng sứ đáo Bắc kinh bái Thiêm Bình tức nhật thu Quang Đình trảm chi
𩙍眷味香𠽋𨤮衢,gió quyến mùi hương nức dặm cù
攅造户籍,toàn tạo hộ tịch
分𠇮浽客分除浽春,phần căm nỗi khách phần dơ nỗi mình
吏強洳羕𤵺形,Lại càng dơ dáng dại hình
妙常󰑼󰜋尾𫅷󰑼𠄩,diệu thường là một vãi già là hai
𦝄誓群妬猪猪,Trăng thề còn đó trơ trơ
于西結步頭,vu tây kết bộ đầu
盘碁,bàn cờ
沛爫朱別法蚤,phải làm cho biết phép tao
局盃𢭮曲断膓意之,Cuộc vui gảy khúc đoạn trường ấy chi
司,ti
󱔲花畑庄󰠪𠇮𡗋𠱋,Trông hoa đèn chẳng TỦI mình lắm ru
奇𢘝朱𢧚化󰇾揚事尼固透咳庒払,cả nể cho nên hoá dở dang sự này có thấu hỡi chăng chàng
奉查洪德五年八月初五日翰林侍讀兼東閣大學士申仁忠奏𬢱各處承司貢士例,Phụng tra Hồng Đức ngũ niên bát nguyệt sơ ngũ nhật Hàn lâm thị độc kiêm Đông các đại học sĩ Thân Nhân Trung tấu nghị các xứ Thừa ti cống sĩ lệ
漾柳色鐄𦼇牟梨雪𤽸印,dáng liễu sắc vàng úa mầu lê tuyết trắng in
杜岳阮豫皆争之,Đỗ Nhạc Nguyễn Dự giai tranh chi
民有献龜胷有天子萬年四字亦有献白鵶者,Dân hữu hiến quy hung hữu Thiên Tử Vạn Niên tứ tự diệc hữu hiến bạch ác giả
急傳軍轎操𨆢𨖅座都察合𠊚同年,kíp truyền quân kiệu tháo lui sang toà đô sát họp người đồng niên
弹󰜏易固󰋇𢬣,Đàn bà dễ có mấy tay
𠫾󰦓伴作𣃣󰑾,đi đâu bạn tác vừa ra
𧵑𫤯萬千𦊛,của tám vạn nghìn tư
唯裙弭麻𢷀󰇵𩯀𨱽拯別所數󰅹,duỗi quần nhẹ mà rủ buông tóc dài chẳng biết thửa số nào
秋七月莫使敬典督兵侵清華乂安等處,thu thất nguyệt mạc sử kính điển đốc binh xâm thanh hoa nghệ an đẳng xứ
沛尼恒水𨔍些厚情,phải nơi hằng thuỷ là ta hậu tình
使司天監黎文惠等擇日行󰀋封禮,Sử Ti thiên giám Lê Văn Huệ đẳng trạch nhật hành sách phong lễ
󰜋𠳒㐌律深交,Một lời đã trót thâm giao
岌凝𠰘𡁾珠沙淚,ngập ngừng miệng thốt châu sa lệ
正道唐丐倘宜,chính đạo đường cái thẳng ngay
局醝苔𣎃陣唭卒𣎀,Cuộc say đầy tháng trận cười trót đêm
堆些如渃󰜋󱝻如花󰜋笘如𥮊󰜋󰺥,đôi ta như nước một chum như hoa một chùm như đũa một mâm
田鰍丐宅最盆,điền thu cái chạch chui bùn
英宗使李蒙領五千餘人援立雍明些疊爲占城國王而爲制皮囉筆所殺義當興師問罪擇立一人代王其國則威加殊俗而德在後王,Anh Tông sử Lí Mông lĩnh ngũ thiên dư nhân viện lập Ung Minh Ta Điệp vi Chiêm Thành quốc vương nhi vị Chế Bì La Bút sở sát nghĩa đương hưng sư vấn tội trạch lập nhất nhân đại vương kì quốc tắc uy gia thù tục nhi đức tại hậu vương
半島,bán đảo
官行譴𪜀鄭佐思,quan hành khiển là trịnh tả tư
盎宝主席群𠾸󱝊憐羅皮呂呂悁悁役帝低𠳒訴云爲囒𠲢窖𢞂𢞂𢢆𢢆,áng bảo chúa tiệc còn dìu dặt lân la vừa lạ lạ quen quen việc đấy đây lời tỏ vân vi dan díu khéo buồn buồn thẹn thẹn
昆𠳐𠅜吒麻伤媄凜,con vâng lời cha mà thương mẹ lắm
𦧘庒固亇時空准𦣰庒固幔夢𩂏身,thịt chẳng có cá thời không đêm nằm chẳng có màn mùng che thân
其已經引󰱇而未满年限者待满年限方得除用,Kì dĩ kinh dẫn tuyển nhi vị mãn niên hạn giả đãi mãn niên hạn phương đắc trừ dụng
呼𤹖,ho hen
約之𧵆襘𡬷𡬼,ước gì gần gũi tấc gang
民物不遂其生,dân vật bất toại kì sinh
自馮道𦋦󱚢仕版刻本印󱮍半𧵆賖,từ phùng dạo ra vào xẻ ván khắc bản in buôn bán gần xa
𣃣澄当六初更,vừa chừng đương lúc sơ canh
榜文曰中書尙書省奉攝政該教皇帝聖旨云云,bảng văn viết trung thư thượng thư sảnh phụng nhiếp chính cai giáo hoàng đế thánh chỉ vân vân
状元𧗱細大提傳軍排席卢皮祭𫁅,trạng nguyên về tới đại đề truyền quân bày tiệc lo bề tế riêng
而󰆑餘先以令家人買麻雷笠船載泊于港内矣,Nhi Khánh Dư tiên dĩ lệnh gia nhân mãi Ma Lôi lạp thuyền tải bạc vu cảng nội hĩ
浪碎卒过蹎𦋦,Rằng Tôi trót quá chân ra
冬十二月太尉崇國公鄭橋奉王㫖申明嚴戒執法舉行凣十二條大抵以詳職司悅民心爲本,đông thập nhị nguyệt thái uý sùng quốc công trịnh kiều phụng vương chỉ thân minh nghiêm giới chấp pháp cử hành phàm thập nhị điều đại để dĩ tường chức ti duyệt dân tâm vi bản
造衮陽砲令諸将照樣爲之,Tạo Cổn dương pháo Lệnh chư tướng chiếu dạng vi chi
枉𠺥蒸吱無據,uổng chịu chưng chê vô cớ
𢪀兜身分𡥵𦋦世尼,Nghĩ đâu thân phận con ra thế này
課臨行莺㨋𥾽柳,thuở lâm hành oanh chưa bén liễu
命𡎢城市用涅山林,mình ngồi thành thị dụng nét sơn lâm
王至海濱途窮無舟楫連呼金龜速來救我金龜湧出水上叱曰乘馬後者是賊也盍殺之,Vương chí hải tân đồ cùng vô chu tiếp liên hô Kim quy Tốc lai cứu ngã Kim quy dũng xuất thuỷ thượng sất viết Thừa mã hậu giả thị tặc dã hạp sát chi
害寃家𧵑破茹,Hại oan gia của phá nhà
体𠬠棟昌枯,thấy một đống xương khô
𫢩它結󰒂伴苓,nay đà kết nghĩa bạn lành
𧵆賒奴㘃燕󰞿,Gần xa nô nức yến anh
鱼翁㐌固功迻,ngư ông đã có công đưa
四曰節謝用以需經費,Tứ viết tiết tạ dụng dĩ nhu kinh phí
越王初不覺其意倉卒督兵披兜鍪立以待,Việt Vương sơ bất giác kì ý thương tốt đốc binh phi đâu mâu lập dĩ đãi
及益稷生額中有文隱然如眼形,cập ích tắc sinh ngạch trung hữu văn ẩn nhiên như nhãn hình
媒時𠬠𠬠󰘚𥚆魂𠖤,Mụ thì NGÁY NGÁY mắt nhìn hồn bay
二月以裴木鐸祗候簿書正掌奉侍聖慈宫,nhị nguyệt dĩ bùi mộc đạc chi hậu bạ thư chính chưởng phụng thị thánh từ cung
即至灵竜洞社縣其先祖莫挺之陳朝状元官至左僕射,Tức Chí Linh Long Động xã huyện kì tiên tổ Mạc Đĩnh Chi Trần triều trạng nguyên quan chí Tả bộc xạ
國音唐律草戈󰋇行,quốc âm đường luật thảo qua mấy hàng
和,hoà
𠀲撘𧜖𦛊𠀲𦧘𢮿,đứa đắp chăn chồn đứa thịt quay
時沛𠹾例費,thì phải chịu lệ phí
𠇍經𣷭釋蔑𢚸讀收,mấy kinh bể thích một lòng đọc thâu
酋長體皆磔裂󰁮洞驚駭,tù trưởng thể giai trách liệt cử động kinh hãi
󰳒𤌅,nhấp nháng
𩄲𫐹陷退叺𫢫,mây mưa ham thói nhớp đời
恒𠃣唏𬲇吏別固味腥灰縍囉,hằng ít hơi gió lại biết có mùi tanh hôi phảng ra
加𠓨朱倍热心買平,gia vào cho bội nhiệt tâm mới bình
󰮂干碁博寔多端拯󰋇𣦍崇乃吝奸,trong cơn cờ bác thật đa đoan chẳng mấy ngay sòng nấy lận gian
𦉱𨑮󰋇󰘚󰠵𠸗鄧芇,bảy mươi mấy mặt trải xưa đặng nào
𠰺昆更𦀻𭛣常女工,dạy con canh cửi việc thường nữ công
悲𣇞事㐌萬全,Bây giờ sự đã vạn tuyền
封請婚於烟庭拜終日烟乃𭁈之,Phong thỉnh hôn ư Yên đình bái chung nhật yên nãi dữ chi
明開盐法先令本塲使副督人煎煮每月若干送提舉卑收貯,Minh khai diêm pháp tiên lệnh bản trường sử phó đốc nhân tiên chử mỗi nguyệt nhược can tống đề cử ti thu trữ
蔑祝𠵽哺時特輸連分蔑祝𥅘咀麻群𡘮連技,một chốc phập phò thời được thua liền phân một chốc nháy thở mà còn mất liền ghẽ
官軍收兵入壘以示弱,quan quân thu binh nhập luỹ dĩ thị nhược
漢蒼調除順化路安撫使阮景真為升華路安撫使,Hán Thương điều trừ Thuận Hoá lộ an phủ sứ Nguyễn Cảnh Chân vi Thăng Hoa lộ An phủ sứ
春秋之法人人皆得舉行之,xuân thu chi pháp nhân nhân giai đắc cử hành chi
群𢫔𠓨准𡏧紅爫之,Còn CHEN vào chốn bụi hồng làm chi
𠫾修朱𠧆𠫾修,đi tu cho trót đi tu
𤽸󰎔長江滂語詞,trắng xoá tràng giang phẳng ngỡ tờ
唒浪𢝙𡦂手歸,dẫu rằng vui chữ vu quy
勑旨各處承宣府縣官等將視田疇勸民引水及時播秧,Sắc chỉ các xứ thừa tuyên phủ huyện quan đẳng tương thị điền trù khuyến dân dẫn thuỷ cập thời bá ương
㤕爲𢬣㐌潀𪷞𤵺耒群別坤爫牢低,xót vì tay đã nhúng chàm dại rồi còn biết khôn làm sao đây
冬十月朔道士鄭智空奏請賜道士受記籙于太清宫,Đông thập nguyệt sóc đạo sĩ Trịnh Trí Không tấu thỉnh tứ đạo sĩ thụ ký lục vu Thái Thanh cung
雲仙𨀈細陣前,vân tiên bước tới trận tiền
壽郡公自料不䏻脱自投于水,thọ quận công tự liệu bất năng thoát tự đầu vu thuỷ
我有選鋒進取東都盡復舊疆,ngã hữu tuyển phong tiến thủ đông đô tận phục cựu cương
𤙭󱰃觸吝𤙭鐄觸怪觸过𨄁𫏈𫴋滝,bò đen húc lẫn bò vàng húc quấy húc quá đâm quàng xuống sông
身尼群敢󰏙埃爫常,Thân này còn dám xem ai làm thường
十二日定山侯江文裕起兵于清威山明懷安彰德等縣,thập nhị nhật Định Sơn hầu Giang Văn Dụ khởi binh vu Thanh Oai Sơn Minh Hoài An Chương Đức đẳng huyện
藻亦不以為喜,Tảo diệc bất dĩ vi hỉ
令旨内外該勘諸司凣勘訟有所論刑僃類以聞罪至死者付下襨議施行罪則杖者便宜行之毋得淹滯,lệnh chỉ nội ngoại cai khám chư ti phàm khám tụng hữu sở luận hình bị loại dĩ văn tội chí tử giả phó hạ phức nghị thi hành tội tắc trượng giả tiện nghi hành chi vô đắc yêm đái
伏望列聖在天之靈陰相默佑俾陳師鞠旅帖海恬風,Phục vọng liệt thánh tại thiên chi linh âm tướng mặc hựu tỉ trần sư cúc lữ thiêm hải điềm phong
冬十月四日上皇御北宫即聖慈宫百官朝賀,Đông thập nguyệt tứ nhật Thượng hoàng ngự Bắc cung tức Thánh Từ cung bách quan triều hạ
遣埃乃𦖻𦖑𢚸動,khiến ai nấy tai nghe lòng động
欺琴欺詩,khi cầm khi thi
曲󰠳漢楚戰塲,Khúc đâu Hán Sở chiến trường
太后使人問閽人曰近日宫中某房買斑魚者閽人以朝門次妃對,Thái hậu sử nhân vấn hôn nhân viết Cận nhật cung trung mỗ phòng mãi ban ngư giả Hôn nhân dĩ Triều Môn thứ phi đối
潘天爵曰鰥寡王政之所恤,phan thiên tước viết quan quả vương chính chi sở tuất
芸文業武芇埃𤯭󰠃,nghề văn nghệp võ nào ai sánh cùng
𫅷特𫤍羅仙,già được trọn là tiên
己亥元年晋天福四年,kỉ hợi nguyên niên tấn thiên phúc tứ niên
帝夜幸嘉林菩提以避之,Đế dạ hạnh Gia Lâm Bồ Đề dĩ tị chi
𠬠塳𦹵碧𠇍吝󰠮𪳔,một vùng cỏ biếc mấy lần cửa son
是時天下以非,Thị thời thiên hạ dĩ phi
時明帝都金陵燕王棣反殺三司官以兵向闕所至克捷入城恣其殺戮,Thời Minh đế đô Kim Lăng Yên Vương Lệ phản sát tam ti quan dĩ binh hướng khuyết sở chí khắc tiệp nhập thành tứ kì sát lục
堆𠀧𠄼女𧵆低,ðôi ba năm nữa gần đây
然酷好祥瑞崇尚浮屠破敵而㱕功於佛献鹿而得濫其官何其愚也英宗設講武之塲以嚴武僃脩孔子之庙以,Nhiên khốc hiếu tường thuỵ sùng thượng phù đồ phá địch nhi quy công ư Phật hiến lộc nhi đắc lạm kì quan hà kì ngu dã Anh Tông thiết giảng võ chi trường dĩ nghiêm vũ bị tu Khổng Tử chi miếu dĩ
傷饒生死㐌𡗉,Thương nhau sinh tử đã nhiều
汛瀝,vàm rạch
㗂嬌同望䏾襜𢠩恾,Tiếng Kiều đồng vọng bóng xiêm mơ màng
與倂力圍乂安城賊堅壁不敢復出,dữ tính lực vi nghệ an thành tặc kiên bích bất cảm phục xuất
𠊛𠸗景𬞺󰠲󰠲佐窖艮魚𠊝屡逐頭,người xưa cảnh cũ đâu đâu tá khéo ngẩn ngơ thay lũ trọc đầu
胡杜,hồ đỗ
𡗄咍韜畧机權倍𤾓白起执𠦳孫吳,gươm hay thao lược cơ quyền bội trăm bạch khởi chấp nghìn tôn ngô
前李紀,Tiền Lí KỶ
托它𠅍刧㗂群碑名,thác đà mất kiếp tiếng còn bia danh
蒸㛪𡛔户𦀚行边外𤽗陳渴真丕,chưng em gái họ giềng hàng bên ngoại ngươi trần khát chân vậy
太尉西國公阮凱康爲太尉端國公並賜姓莫,thái uý Tây quốc công Nguyễn Khải Khang vi Thái uý Đoan quốc công tịnh tứ tính Mạc
爲情𢧚沛𠫾𦝄𧗱𦟟,vì tình nên phải đi trăng về mờ
及敬宗崩平安王尊立爲帝以誕日爲壽陽聖節,cập kính tông băng bình an vương tôn lập vi đế dĩ đản nhật vi thọ dương thánh tiết
蓓󰅹朱濁特命󰀎爲,bụi nào cho đục được mình ấy vay
正名首犯𠸜󰑼宦姐,chính danh thủ phạm tên là hoạn thư
劍吒丐𢼂花桃,chém cha cái số hoa đào
𬖉世界丿𪀄󱢐,trông thế giới phút chim bay
催連󱋓𠺷潙菭宴筵髙湿席𡆫綺󰑼,thôi liền chén chuốc vơi đầy yến diên cao thấp tiệc vầy ỷ la
礫𥖔,lạc sạn
斬親隨正監黎仁立等于西市,Trảm thân tuỳ chính giám Lê Nhân Lập đẳng vu tây thị
若戀其󰠃官貪其厚禄斬爲下矣,Nhược luyến kì cùng quan tham kì hậu lộc trảm vi hạ hĩ
泊󰜏𭓇貝秀󰜏同門,Bạc bà học với Tú bà đồng môn
香畑役󰉵齋房悁𢬣,Hương đèn việc cũ trai phòng quen tay
岸𣘃披𦑃鳯園上苑朶𡨧筵筵,ngàn cây phơi cánh phượng vườn thượng uyển đoá tốt rờn rờn
魂蹺㗂𤿰打,hồn theo tiếng trống đánh
十一月大赦天下以前八月太子誕生故也,Thập nhất nguyệt đại xá thiên hạ dĩ tiền bát nguyệt thái tử đản sinh cố dã
占城将制多别與弟慕華子伽葉挈家來降,chiêm thành tướng chế đa biệt dữ đệ mộ hoa tử già diệp khiết gia lai hàng
改地哩爲臨平州麻令爲明令州招民居之,Cải Địa Lí vi Lâm Bình châu Ma Linh vi Minh Linh châu chiêu dân cư chi
象聲漸近軍士有優色,Tượng thanh tiệm cận quân sĩ hữu ưu sắc
縣金華蒸户杜社玉塞蒸户陳社翁墨蒸户譚縣唐安蒸户武,huyện kim hoa chưng họ đỗ xã ngọc tái chưng họ trần xã ông mặc chưng họ đàm huyện đường an chưng họ vũ
𨢇㗂浪醝醝拯󰋇,rượu tiếng rằng say say chẳng mấy
帝夢𮗓召問群臣徵其事封以王爵命有司立祠於城南門之西時祭焉,Đế mộng giác triệu vấn quần thần trưng kì sự phong dĩ vương tước mệnh Hữu ti lập từ ư thành nam môn chi tây thời tế yên
七年而幸外莫登庸立弟椿即位降帝為陀陽王,thất niên nhi hạnh ngoại mạc đăng dung lập đệ xuân tức vị giáng đế vi đà dương vương
賢爾以其人因吾心供吾職事吾事服吾勞故謂之賢而任之,hiền nhĩ dĩ kì nhân nhân ngô tâm cúng ngô chức sự ngô sự phục ngô lao cố vị chi hiền nhi nhiệm chi
佛組,phật tổ
二十八日明使於北使館求善書人使寫白牌送回本國憑祥州整飭兵夫候明使回還,nhị thập bát nhật minh sứ ư bắc sứ quán cầu thiện thư nhân sử tả bạch bài tống hồi bản quốc bằng tường châu chỉnh sức binh phu hầu minh sứ hồi hoàn
蔑時蔭蒸帳流蘇,một thời ấm chưng trướng lưu tô
姅為俸祝技𧏵𨖲制,nửa vời bỗng chốc cưỡi rồng lên chơi
三月會試天下󰁮人于草津,tam nguyệt hội thí thiên hạ cử nhân vu thảo tân
󰇾金珠買巾紅𢭂𢬣,giở kim châu với khăn hồng trao tay
𨔍之𠬠骨𠬠童初󰅒,Lạ gì một cốt một đồng xưa nay
𠳒,lời
二将将兵還,nhị tướng tương binh hoàn
𢜠𤤰󱯞歲御凱𧏵𢜠𤤰󱯞歲𩈘𧏵熙熙,mừng vua muôn tuổi ngự ngai rồng mừng vua muôn tuổi mặt rồng hây hây
葦𦰤囂乙如牟𢭮撩,vi lau hiu hắt như màu cới trêu
詩耒尼妾吀𤼸,Thơ rồi này thiếp xin dâng
窖𥪝﨤𫽻拱𥪝轉運,Khéo trong gặp gỡ cũng trong chuyển vần
味䣷囄,vị chua le
唱名󱙻噲𨕭𨉓象,xướng danh tên gọi trên mình tượng
計𤾓󱚢簇動外𦊚方,kể trăm vào thốc động ngoài bốn phương
駢小字千里南平郡王崇文之孫也世典禁兵,biền tiểu tự thiên lí nam bình quận vương sùng văn chi tôn dã thế điển cấm binh
趂昂𨷑󰘚洞桃,xắn ngang mở mặt động đào
秋七月詔諸盗官牛者杖一百一頭罰二頭,Thu thất nguyệt chiếu chư đạo quan ngưu giả trượng nhất bách nhất đầu phạt nhị đầu
監軍段士則撫安乱眾,Giám quân Đoàn Sĩ Tắc phủ an loạn chúng
秋七月黎意進屯西都城立行營于義路江,Thu thất nguyệt Lê Ý tiến đồn Tây Đô thành lập hành dinh vu Nghĩa Lộ giang
𧡊連固事𨔍牢󰡎靖獴󱚢𪽅特蔑昆,thấy liền có sự lạ sao dưới sảnh muông vào đẻ được một con
𮗓緣󰠲俸尋𠓨旦尼,Giác Duyên đâu bỗng tìm vào đến nơi
然彼利於艦不先為之備則勝負之形未可知也,nhiên bỉ lợi ư hạm bất tiên vi chi bị tắc thắng phụ chi hình vị khả tri dã
京討多士,Kinh thảo Đa Sĩ
𠄩𬑉懲懲課𨅸󰏤,hai mắt trừng trừng thuở đứng coi
𩄴𣘃迎語𥋳油已,bóng cây nghiêng ngửa coi rầu rĩ
今封為我臣常蓄不臣之心謂我建立明國官號而匿國朝通制不臣之心顯矣,Kim Phong vi ngã thần thường súc bất thần chi tâm vị ngã kiến lập Minh quốc quan hiệu nhi nặc quốc triều thông chế bất thần chi tâm hiển hĩ
𠓀󰑼惵意𡢐些別情,Trước là đẹp ý sau ta biết tình
漢帝召賈爲太中大夫謁者一人爲副使往遣帝書,Hán đế triệu Giả vi Thái trung đại phu yết giả nhất nhân vi phó sứ vãng khiến đế thư
其間事蹟之詳畧政治之得失莫不悉備於記载之中,kì gian sự tích chi tường lược chính trị chi đắc thất mạc bất tất bị ư kí tải chi trung
陳紀,Trần KỶ
娘強塢柳派桃,Nàng càng ủ liễu phai đào
󰜋念鐄𥒥𢪲𫼛悲除牢女迭迢湄𩄲,một niềm vàng đá nâng niu bây giờ sao nỡ dặt dìu mưa mây
登山󰧙虐悲匙亇嚕,đăng sơn rạch ngược vây chìa cá rô
俸蜍扵吝矧虚空,bỗng thờ ơ lẩn thẩn hư không
鐖鋩󰑼竟默包坤𪡔,cơ mang là ngạnh mắc vào khôn ra
油欺湄󰊄不情,Dù khi mưa gió bất tình
油𡎥𫽄凭油𦣰庒奄,dầu ngồi chẳng vững dầu nằm chẳng êm
㛪恨身㛪買𣜾𫯳,em hận thân em mãi chửa chồng
預見,dự kiến
一祖肇之於前列聖󰱥之於後相傳正統百有餘年,nhất tổ triệu chi ư tiền liệt thánh kế chi ư hậu tương truyền chính thống bách hữu dư niên
種苜飾蒸祭耒仕囉練練,giống mục sức chưng tế rồi sẽ ra rờn rờn
䐧泖鸞𫃸𦀊買填挼契闊,keo máu loan nối dây mới đền nỗi khế khoát
詔凡民有没田土于官及籍申爲田兒者悉還之,chiếu phàm dân hữu một điền thổ vu quan cập tịch thân vi điền nhi giả tất hoàn chi
癸未統元二年明嘉靖二年,Quý Mùi Thống Nguyên nhị niên Minh Gia Tĩnh nhị niên
鎌技𬷤殼鋸𧤁移𦖻,gươm gãy gà xác cưa sừng dời tai
妑昆󰅹計理𫯝󰅹坚,bà con nào kể lẽ trời nào kiêng
故欲汝等明知余心因筆以檄云,Cố dục nhữ đẳng minh tri dư tâm nhân bút dĩ hịch vân
共揖饒爫技,cùng ấp nhau làm ghẽ
時洪福皇帝播迁于乂安皇子栢榴梗松皆徔之,thời hồng phúc hoàng đế bá thiên vu nghệ an hoàng tử bách lựu ngạnh tùng giai tòng chi
𤽗子文拯應高𡎢擬𫢖仍,ngươi tử văn chẳng ứng cao ngồi nghỉ dửng dưng
挹唏命朱蔭󱬓𧜖,ấp hơi mình cho ấm chiếu chăn
各縣正官有鈌如無科目許以中叁塲調除,các huyện chính quan hữu khuyết như vô khoa mục hứa dĩ trúng tam trường điều trừ
南自頓山北自安縣直至泡潭口西自域山可朗市至𤂬江園繞為羅城,nam tự đốn sơn bắc tự an huyện trực chí bào đàm khẩu tây tự vực sơn khả lãng thị chí lỗi giang viên nhiễu vi la thành
漢明封聀縂兵,hán minh phong chức tổng binh
撣槁蕯㴜𪢤𠊚𥪝𦝄,đan gàu tát biển ghẹo người trong trăng
甲午十四年元至正十四年春二月,giáp ngọ thập tứ niên nguyên chí chính thập tứ niên xuân nhị nguyệt
別包昌湼䏧󰍹㐌料𫔬托買群蔑生,biết bao xương nát da mòn đã liều muôn thác mới còn một sinh
乃乃芌㐱種𫅜捹𢲣㐌忌固撑撑,nảy nảy khoai chỉn giống lành vun trồng đã cậy có xanh xanh
傳信傳疑期汗青之無愧繁辝繁事庶文献之足徵,truyền tín truyền nghi kì hãn thanh chi vô hồn phồn từ phồn sự thứ văn hiến chi túc trưng
翹自𧿨𨃴帳花󰘚𡗶典坦鉦㐌收空,kiều từ trở gót trướng hoa mặt trời đến đất chiêng đà thu không
𢭾毒昆螉𥪞几𢄂,buông nọc con ong trong kẻ chợ
入家沛㨿法茹蚤低,Nhập gia phải cứ phép nhà tao đây
初八日再征占城擒其主茶遂及部黨回京,Sơ bát nhật tái chinh Chiêm Thành cầm kì chủ Trà Toại cập bộ đảng hồi kinh
合𣌋衛圭廊渚於淫󰀑蒸州恪舘客丕,hợp sớm về quê làng chớ ở dầm lâu chưng châu khác quán khách vậy
拱庒𢀭麻拱庒𢀨庒𤷍庒󱩎只香香,cũng chẳng giàu mà cũng chẳng sang chẳng gầy chẳng béo chỉ nhàng nhàng
卞遣𨙝𫥨𠖰茹边東𢪀宜約姅𣈜吏遣󰝡𠓨,bèn khiến lui ra dãy nhà bên đông nghỉ ngơi ước nửa ngày lại khiến đem vào
倦子保忠義澤及手下精兵各自力戦一時俱死于陣中,quyện tử bảo trung nghĩa trạch cập thủ hạ tinh binh các tự lực chiến nhất thời câu tử vu trận trung
生物,sinh vật
乙丑八年莫淳福四年明嘉靖四十年設制科取士賜黎謙等四人第一甲制科出身黎義澤等六人第二甲同制科出身,ất sửu bát niên mạc thuần phúc tứ niên minh gia tĩnh tứ thập niên thiết chế khoa thủ sĩ tứ lê khiêm đẳng tứ nhân đệ nhất giáp chế khoa xuất thân lê nghĩa trạch đẳng lục nhân đệ nhị giáp đồng chế khoa xuất thân
夏,Hạ
庚辰十四年漢献帝恊刺史李進上言於漢帝曰率土之濱莫非王臣今建安五年,canh thìn thập tứ niên hán hiến đế hiệt thứ sử lí tiến thượng ngôn ư hán đế viết suất thổ chi tân mạc phi vương thần kim kiến an ngũ niên
三月帝親征家興鎮安順每州土官逆各儼,Tam nguyệt đế thân chinh Gia Hưng trấn An Thuận Mỗi châu thổ quan nghịch danh Nghiễm
甲管范波司献白鹿,giáp quản phạm ba tư hiến bạch lộc
時明人見所送獲昌江噐械及聞两路救兵東䦕至靈二城俱已覆敗而心上疑,thời minh nhân kiến sở tống hoạch xương giang khí giới cập văn lưỡng lộ cứu binh đông quan chí linh nhị thành cụ dĩ phú bại nhi tâm thượng nghi
貉龍君之子也缺諱都峯州今白鶴縣是也,Lạc Long Quân chi tử dã khuyết huý đô Phong Châu Kim Bạch Hạc huyện thị dã
景真上言請依漢唐故事募人納粟以實邊或賜爵或免罪名有差,Cảnh Chân thượng ngôn thỉnh y Hán Đường cố sự mộ nhân nạp túc dĩ thực biên hoặc tứ tước hoặc miễn tội danh hữu sai
副使裴秉鈞卒于明,Phó sứ Bùi Bỉnh Quân tốt vu Minh
行遣阮有光内密黎懷之宦官五六輩無一人以闔門禁衛黎得寧旨揮黎,hành khiển nguyễn hữu quang nội mật lê hoài chi hoạn quan ngũ lục bối vô nhất nhân dĩ hạp môn cấm vệ lê đắc ninh chỉ huy lê
元瑰自占城回季犛責以不能盡戮明人之故,Nguyên Khôi tự Chiêm Thành hồi Quý Li trách dĩ bất năng tận lục Minh nhân chi cố
其冊文曰建皇極錫福方,kì sách văn viết kiến hoàng cực tích phúc phương
绳半絲󰠲󰇾𦇒𬙛爫朱絆旦具員𫅷,thằng bán tơ đâu giở giói ra làm cho bận đến cụ viên già
󰠵戈𨁪𤟛塘羝,trải qua dấu thỏ đường dê
𨇒初車馭魂秋草𢨵𡳶楼臺𩃳夕陽,lối xưa xe ngựa hồn thu thảo ngõ cũ lâu đài bóng tịch dương
春󰀋御女爲順貞夫人,Xuân sách ngự nữ vi Thuận Trinh phu nhân
酉离絲衹群王絲𢚸,dầu lìa tơ chỉ còn vương tơ lòng
呵固沛貪裴𤈜扱付默埃扔墨扲斤,há có phải tham bùi cháy cạp phó mặc ai nảy mực cầm cân
状元欺𧘇𠳨㕫,trạng nguyên khi ấy hỏi phăn
夏五月命參從禮部尚書兼東閣大學士少保燕郡公范公著監守國子監皂隷民奉事,hạ ngũ nguyệt mệnh tham tụng lễ bộ thượng thư kiêm đông các đại học sĩ thiếu bảo yên quận công phạm công trứ giám thủ quốc tử giám tạo lệ dân phụng sự
𦹳萩埃別𤮿㖫埃𫨩,thơm tho ai biết ngọt lừng ai hay
𠱋欺𪽹㽻別𢘾𢚁埃,dầu khi ngứa ghẻ biết nhờ cậy ai
一監生儒生生徒每至朔望各具衣巾點目如法,Nhất giám sinh nho sinh sinh đồ mỗi chí sóc vọng các cụ y cân điểm mục như pháp
󰘚𬂙𤴬疸𣳔涞,mặt trông đau đớn rụng rời
情𥪝如㐌󰘚外群依,Tình trong như đã mặt ngoài còn e
卷𦀊自帝󰡲娄共除,cuốn dây từ đấy về sau cũng chừa
丕𢧚沛𡨺󰭼𬌥岧箕𪤄怒𤋵油𤾰之,vậy nên phải giữ lấy trâu đèo kia bãi nọ giãi dầu ngại chi
𫽄仍䔲荄命強㕵吏調雅涅世添唭,chẳng những đắng cay mình gượng uống lại điều nhè nhẹt thế thêm cười
顒𠶐,ngủng nghỉnh
響,hưởng
復禮州刁吉罕男孟旺來降,Phục Lễ châu Đèo Cát Hãn nam Mạnh Vượng lai hàng
㗂𬷤𦖑㐌嘅催買墙,Tiếng gà nghe đã gáy thôi mé tường
征蠻将軍陳璿領鎮守軍從之,chinh man tướng quân trần tuyền lĩnh trấn thủ quân tòng chi
戦不可敗如痢及尼死地別才丈夫,chiến bất khả bại như lời gặp nơi tử địa biết tài trượng phu
買𢧚󱬙丕𦹵葦外塘箕渚朱𬌥羝跱蹅,mới nên mầm vậy cỏ vi ngoài đường kia chớ cho trâu dê giày đạp
至是卒帝遣司禮監官范虎賫勑諭之云爾事上也忠持身也正旦夕左右于茲六年氣幾絶時忠尚未已,Chí thị tốt đế khiển Tư lễ giám quan Phạm Hổ tê sắc dụ chi vân Nhĩ sự thượng dã trung trì thân dã chính đán tịch tả hữu vu tư lục niên khí cơ tuyệt thời trung thượng vị dĩ
𬋟湄退退圭𠊛𠬠身,Nắng mưa thủi thủi quê người một thân
阮熾等倡義殺首逆屯般於議事堂前因閉諸城門各以禁兵平其内難并誅逆黨陳凌等一百餘人,nguyễn xí đẳng xướng nghĩa sát thủ nghịch đồn ban ư nghị sự đường tiền nhân bế chư thành môn các dĩ cấm binh bình kì nội nạn tịnh tru nghịch đảng trần lăng đẳng nhất bách dư nhân
今者明人不道上逆天心黷武窮兵務開土地生民𡍼炭二十餘年,kim giả minh nhân bất đạo thượng nghịch thiên tâm độc vũ cùng binh vụ khai thổ địa sinh dân đồ thán nhị thập dư niên
尋𠊛性湼賢𫅜買𢧚,tìm người tính nết hiền lành mới nên
𠃣因汝𢧚病𢯦𢴐姅𢆥𩚵䬰拯唁,ắt nhân nhớ nên bệnh lai rai nửa năm cơm cháo chẳng ngon
核𪱨䏾𡑝,cây lồng bóng sân
頭𬌥𩈘馭𠯻𠯻如雷,đầu trâu mặt ngựa ào ào như sôi
免朱㑏湼𥪸𠫾,miễn cho giữ nết đứng đi
俸兜吏﨤󰜋𠊛,Bỗng đâu lại gặp một người
旨揮係文武豪傑等或遺逸沉滯失職無人薦舉,chỉ huy hệ văn vũ hào kiệt đẳng hoặc di dật trầm đái thất chức vô nhân tiến cử
賛曰憲宗好文守成節用慎罰脩政任賢敬天勤民亦賢主也,Tán viết Hiến Tông hiếu văn thủ thành tiết dụng thận phạt tu chính nhiệm hiền kính thiên cần dân diệc hiền chủ dã
皇太子宜民可封諒山王皇子克昌可封新平王,hoàng thái tử nghi dân khả phong lạng sơn vương hoàng tử khắc xương khả phong tân bình vương
事𠇮娘買𨃴頭排𣦍,Sự mình nàng mới gót đầu bày ngay
漏漏䏾玉律茹蛟,làu làu bóng ngọc lọt nhà giao
次𠀧,thứ ba
体𥴙竹圍觥,thấy giậu trúc vây quanh
不可缺五經每經各三題獨春秋二題第四塲詩賦各一詩用唐律賦用李白第弎塲制詔表各一第肆塲策問其策題則以經史同異之旨將帥韜鈐之藴為問,bất khả khuyết ngũ kinh Mỗi kinh các tam đề Độc Xuân thu nhị đề Đệ tứ trường thi phú các nhất thi dụng Đường luật phú dụng Lí Bạch Đệ tam trường chế chiếu biểu các nhất Đệ tứ trường sách vấn Kì sách đề tắc dĩ kinh sử đồng dị chi chỉ tướng soái thao kiềm chi uẩn vi vấn
媄昆碎細𦋦侯状元,mẹ con tôi tới ra hầu trạng nguyên
䜹吒󰰊𨤔拯輸,thưa cha hoạch vẽ chẳng thua
令銓除疾劣瘦弱者除雜流散官,Lệnh thuyên trừ tật liệt sấu nhược giả trừ tạp lưu tản quan
打㗂啞吓𫥨𡥵處兑,đánh tiếng á hả ra con xứ đoài
至於賊俘虜以㱕義不受辱甘水死與國俱亡國君死社稷,Chí ư tặc phù lỗ dĩ quy nghĩa bất thụ nhục cam thuỷ tử dữ quốc cụ vong quốc quân tử xã tắc
迻払𢚸弋弋𢞂步坤平馭水坤平船,đưa chàng lòng dặc dặc buồn bộ khôn bằng ngựa thuỷ khôn bằng thuyền
𨒒分骨格𪯾𣄇𨒒分,mười phân cốt cách vuông tròn mười phân
󰡏欺盃傳摸唭,có khi vui chuyện mua cười
令旨該勘各衙門所勘諸訟或當受而不受及訟人越告者論罰有差,Lệnh chỉ cai khám các nha môn sở khám chư tụng hoặc đương thụ nhi bất thụ cập tụng nhân việt cáo giả luận phạt hữu sai
文奎百年等各自奔潰,văn khuê bách niên đẳng các tự bôn hội
󰬾魂𬙞𡳺𠾕𠫾網桃,ba hồn bảy vía đòi đi võng đào
春二月鑄洪鐘于延祐寺,Xuân nhị nguyệt chú hồng chung vu Diên Hựu tự
丙寅二年明武宗德元年,Bính Dần nhị niên Minh Vũ Tông Đức nguyên niên
十二月十四日國公鄧悉大破明師於逋姑桿,Thập nhị nguyệt thập tứ nhật quốc công Đặng Tất đại phá Minh sư ư Bô Cô cán
堂堂𠬠等𮎦豪,đường đường một đấng anh hào
𧆄兜拧特仍𠊛𣼽泸,thuốc đâu chữa được những người lẳng lơ
卞哿干湄旦,bèn cả cơn mưa đến
辛丑八年宋咸平四年,Tân Sửu bát niên Tống Hàm Bình tứ niên
茹漢茹楚蔑𧽈蔑𡘮𡗶蒸朱福共拯朱福丕,nhà hán nhà sở một dấy một mất trời chưng cho phúc cùng chẳng cho phúc vậy
月漏漏𨤔秋豸映󱋓良辰弄另𦎛印,nguyệt làu làu vẻ thu giãi ánh chén lương thìn lóng lánh gương in
禮也,lễ dã
禮僃樂和平定日政清刑措暭熙年,Lễ bị lạc hoà bình định nhật Chính thanh hình thố hạo hi niên
地母經云癸亥之年雨水太多修築之術将不勤乎汝宜作急部内江䦕水車小溪大路其二箇月以裡,Địa mẫu kinh vân Quý Hợi chi niên vũ thuỷ thái đa tu trúc chi thuật tương bất cần hồ Nhữ nghi tác cấp bộ nội giang quan thuỷ xa tiểu khê đại lộ kì nhị cá nguyệt dĩ lí
病󰠳固病𤳧𬏖台,bệnh đâu có bệnh lạ lùng thay
十一月致仕阮實卒贈太宰賜謚忠純時年八十三,Thập nhất nguyệt trí sĩ Nguyễn Thực tốt tặng Thái tể tứ thuỵ Trung Thuần thời niên bát thập tam
馭涓塘紫㐌林針,ngựa quen đường tía đã lăm chăm
御駕至安常,ngự giá chí yên thường
胚𦛿沒𣎃,phôi mang một tháng
易曰重門擊柝以待暴客此之謂也,Dịch viết Trùng môn kích thác dĩ đãi bạo khách thử chi vị dã
清清船柏弭床,thênh thênh thuyền bách nhẹ nhàng
枚𣙪,mai mơ
鎌𤍌𠀧𡱩捽扲𣙯,gươm thiêng ba thước tuốt cầm chuôi
文武並用各隨所長,Văn võ tịnh dụng các tuỳ sở trường
𨻫羣𬏽𤻻隊催,luống còn mải miết đòi thôi
咹𦺓辰吘𦺓𫥨𠬠󰑼𬟥毒𠄩󰑼𪉽炭,ăn trầu thì ngỏ trầu ra một là thuốc độc hai là mặn vôi
排達為埃窖窖𫩓,bày đặt vì ai khéo khéo phòm
丁紀,đinh kỷ
史臣吳士連曰屈瑕狃於蒲騷之勝以守敗亡暴寡侵小之師也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Khuất Hà nữu ư Bồ Tao chi thắng dĩ thủ bại vong bạo quả xâm tiểu chi sư dã
元旦嘗作十禽詩有云人言寄子與老鴉不識老鴉怜愛否,Nguyên Đán thường tác Thập cầm thi hữu vân Nhân ngôn ký tử dữ lão nha bất thức lão nha liên ái phủ
蓬萊隔󰋇𬋟湄,SÂN Lai cách mấy nắng mưa
欺𢧚𢱚破拱𢧚,khi nên phung phá cũng nên
帆𬅀安分㳥𫗄𡨺𪲍,buồm lạt yên phần sóng gió giữ neo
以國子監敎授阮仁隨縣丞丁逋剛監簿陶仁隨知縣黎伯脩明刑司員外郎陶郎種等為海西東北南等處監察御史,dĩ quốc tử giám giáo thụ nguyễn nhân tuỳ huyện thừa đinh bô cương giám bạ đào nhân tuỳ tri huyện lê bá tu minh hình ti viên ngoại lang đào lang chủng đẳng vi hải tây đông bắc nam đẳng xứ giám sát ngự sử
求才之道亦非一方,cầu tài chi đạo diệc phi nhất phương
今林朝鐘一百八聲是和尙數珠之數,Kim lâm triều chung nhất bách bát thanh thị hoà thượng sổ châu chi số
所㝵柴意𥙩符招𦷾昆𡛔意應符󱘩丕我𫴋坦,thửa người thầy ấy lấy bùa gieo đấy con gái ấy ứng bùa trẹo vậy ngã xuống đất
綠會遇德劬勞,Duyên hội ngộ đức cù lao
僅󰬌几扵呂廊𠊚𠫾,ngẩn ngơ kẻ ở lỡ làng người đi
鬥跢,đấu đá
冬十一月宴群臣於天安殿,Đông thập nhất nguyệt yến quần thần ư Thiên An điện
帝以三品官著紅色衣不合古制欲命以青衣易之,đế dĩ tam phẩm quan trước hồng sắc y bất hợp cổ chế dục mệnh dĩ thanh y dị chi
雌雄𩀳㜥類󰘰,thư hùng trống mái loài bay
附莫茂洽二十年,phụ mạc mậu hiệp nhị thập niên
囷𣖜,khuân vựa
土官蹺𣾼倍鐄,Thổ quan theo vớt vội vàng
改演州為演州路驩州為日南乂安南北中等路改臨平為新平府,Cải Diễn Châu vi Diễn Châu Lộ Hoan Châu vi Nhật Nam Nghệ An Nam Bắc trung đẳng lộ cải Lâm Bình vi Tân Bình phủ
𩈘𧡊書胡文破胆,mặt thấy thư hồ văn phá đảm
𡀯情,chuyện tình
大越史記外紀全書卷之二,đại việt sử ký ngoại kỷ toàn thư quyển chi nhị
𦊚方几賢午賒𧵆應朋㗂㘇,bốn phương kẻ hiền ngõ xa gần ứng bằng tiếng vang
五月罷范溥指揮聀,Ngũ nguyệt bãi Phạm Phổ chỉ huy chức
堅避判首惠義名更名遇,Kiên tị Phán thủ Huệ Nghĩa danh cánh danh Ngộ
先是成服太祖新神主在乾德,Tiên thị thành phục thái Tổ tân thần chủ tại Càn Đức
差𪀄遣𤝞󱭽驢調驚,sai chim khiến chuột voi lừa đều kinh
小姐唭呐省醝,Tiểu thư cười nói tỉnh say
𡨹𢚸,giữ lòng
崔崔娘𠹲咀𦋦圍共昆老沒茹朱𢝙,thôi thôi nàng chớ thở ra vầy cùng con lão một nhà cho vui
冬十月登庸以承平之後制度稍弛意欲更張振作乃命其臣國憲等議定兵制田制祿制及置興國昭武錦衣金吾四衛并五府内外各衛所所属各司司號官名及各衙門員數人數兵,Đông thập nguyệt Đăng Dung dĩ thừa bình chi hậu chế độ sảo thỉ ý dục cánh trương chấn tác nãi mệnh kì thần Quốc Hiến đẳng nghị định binh chế điền chế lộc chế cập trí Hưng quốc Chiêu vũ Cẩm y Kim ngô tứ vệ tịnh ngũ phủ nội ngoại các vệ sở sở thuộc các ti ti hiệu quan danh cập các nha môn viên số nhân số binh
鉄葉葉瑟押尼喬日,thiết diệp diệp sắt áp nay kẻo nhờn
二十四日帝駐在清潭社名,Nhị thập tứ nhật đế trú tại Thanh Đàm xã danh
立嚴埃敢細𧵆,lập nghiêm ai dám tới gần
我以重兵襲擊破之必,ngã dĩ trọng binh tập kích phá chi tất
冷冷卷𡶀漏漏書滝,rành rành quyển núi làu làu thư sông
詔開天王討七源州東征王討文州,Chiếu Khai Thiên Vương thảo Thất Nguyên châu Đông Chinh Vương thảo Văn Châu
朝待辰碎拱報岧,chào đãi thì tôi cũng váo đèo
仙浪𠹾𥙩恩朱,Tiên rằng Chịu lấy ơn cho
疑,nghi
多分,đa phần
謹蹎𢬣頭𨃴辰傕,kín chân tay đầu gót thì thôi
北舞珥珥某埋羣傾立語窖世每朝,bắc vũ nhẹ nhẹ múa may quẩn quanh sấp ngửa khéo thay mọi chiều
摱花摱𨢇解𢞂愁爫𨢇𤁕悶拵花喂,mượn hoa mượn rượu giải buồn sầu làm rượu lạt muộn dồn hoa ôi
内而軍衛之眾則五府分掌之機務之繁則六部參綜之,nội nhi quân vệ chi chúng tắc ngũ phủ phân chưởng chi cơ vụ chi phồn tắc lục bộ tham tống chi
些庄羅拯悶盃待昆賢強添𩚵䬰,ta chăng là chẳng muốn vui đợi con hiền gượng thêm cơm cháo
𦎛矑渃水梅𤷍󰑀霜,gương lờ nước thuỷ mai gầy vóc sương
於兀時欣饒几重,ở ngọt thì hơn nhiều kẻ trọng
及𮗓即令警備果驗,Cập giác tức lệnh cảnh bị quả nghiệm
現,hiện
十二月彗星見南方,Thập nhị nguyệt tuệ tinh kiến nam phương
戊申唐文宗涵太和二年,Mậu Thân Đường Văn Tông Hàm Thái Hoà nhị niên
猫咃𠰳𦧘辰𠾕,mèo tha miếng thịt thì đòi
宜兀𡶨湘䏾鵶收,nghi ngút ngàn tương bóng ác thâu
低它𤑟別仍𠊛竹林,Đây đà rõ biết những người trúc lâm
唉群𦛜燕眉𧍋如初,hãy còn hàm én mày ngài như xưa
漢蒼造鉄釘船以防北㓂有中艚載粮之號載粮古樓船特載粮為名耳上有棧道通行以便戰鬪下則二人摇一棹,Hán Thương tạo thiết đinh thuyền dĩ phòng Bắc khấu hữu trung tào tải lương chi hiệu tải lương cổ lâu thuyền đặc tải lương vi danh nhĩ thượng hữu sạn đạo thông hành dĩ tiện chiến đấu hạ tắc nhị nhân dao nhất trạo
𫯳時𫽄固塢𠲖𠬠調,chồng thời chẳng có ủ ê một điều
飛机,phi cơ
以刑部右侍郎揚直原爲兵部左侍郎阮觀賢爲刑部右侍郎,Dĩ Hình bộ Hữu thị lang Dương Trực Nguyên vi Binh bộ Tả thị lang Nguyễn Quan Hiền vi Hình bộ Hữu thị lang
赦都護府罪人,xá đô hộ phủ tội nhân
及殿試賜劉廷質進士出身吳仁澈等四各同進士出身,cập điện thí tứ lưu đình chất tiến sĩ xuất thân ngô nhân triệt đẳng tứ các đồng tiến sĩ xuất thân
𠲧𡀩,dức lác
今日開詔如對天顔應且對詔拜然後奉宣,Kim nhật khai chiếu như đối thiên nhan ứng thả đối chiếu bái nhiên hậu phụng tuyên
酉浪物対𣋀移,Dẫu rằng vật đổi sao dời
六日賜盆忙頭目衣帛有差,Lục nhật Tứ Bồn Mường đầu mục y bạch hữu sai
禁法門之呪咀道士奉道剪髮不得長髮,cấm pháp môn chi chú tứ đạo sĩ phụng đạo tiễn phát bất đắc trường phát
黎齊古慎字求冠服,lê thận cổ thận tự cầu quan phục
奏畧曰人之大倫有五朋友夫婦實居其一,Tấu lược viết Nhân chi đại luân hữu ngũ bằng hữu phu phụ thực cư kì nhất
󰟀空冷𡴯如詞,Buồng không lạnh ngất như tờ
今時亨不能謝罪恬然自若,kim thì hanh bất năng tạ tội điềm nhiên tự nhược
圣人待嘔哬,thánh nhân đãi khù khờ
𠯇𦖻𠳨吏花婢畧𡢐,Rỉ tai hỏi lại hoa tì trước sau
窖󰑼排役撩𤽗扲机賑米刧媒小夷,khéo là bày việc trêu ngươi cầm cơ chẩn mễ cướp mồi tiểu di
至是令人排辨香花吿曰尚父使臣來請,Chí thị lệnh nhân bài biện hương hoa cáo viết Thượng phụ sử thần lai thỉnh
天順凣六,thiên thuận phàm lục
上行下效既式底於咸寕長治久安欲永躋於丕績,Thượng hành hạ hiệu ký thức để ư hàm ninh trường trị cửu an dục vĩnh tê ư phỉ tích
詔諸,chiếu chư
󰜋唭尼罕𠦳鐄拯訛,Một cười này hẳn nghìn vàng chẳng ngoa
𥇸𥉫𢣸像𫰅鐄𥆾𫥨買別蛁䗅𣈗湄,nhác trông ngỡ tượng tô vàng nhìn ra mới biết chẫu chàng ngày mưa
掌紋羅紋盤𢬣,chưởng vân là vân bàn tay
然逍遙於甘露之峰勤懇於瓊林之佛逐日博戲以爲娛頻年災異而不𮗓𡸈不為人明之累乎裕宗至性聰敏𭓇問髙明武僃文脩四夷賓服,Nhiên tiêu dao ư Cam Lộ chi phong cần khẩn ư Quỳnh Lâm chi Phật trục nhật bác hí dĩ vi ngu tần niên tai dị nhi bất giác khởi bất vi nhân minh chi luỵ hồ Dụ Tông chí tính thông mẫn học vấn cao minh vũ bị văn tu tứ di tân phục
繼言我如天二日自尊南國之帝皇謂我奪金寶貢珍謂我争白花母象,kế ngôn ngã như thiên nhị nhật tự tôn nam quốc chi đế hoàng vị ngã đoạt kim bảo cống trân vị ngã tranh bạch hoa mẫu tượng
固呐時呐朱𡚢停呐儒𡮈如𤙭𢃄𣈘,có nói thì nói cho to đừng nói nho nhỏ như bò đái đêm
白藤没𡎝戰場𩩫排𤽸坦𧖱茫𧺃滝,bạch đằng một cõi chiến tràng xương phơi trắng đất máu màng đỏ sông
秋七月以杜子平為樞𡧸院事,thu thất nguyệt dĩ đỗ tử bình vi khu mật viện sự
秋七月二十蕊日帝下詔親征哀牢,thu thất nguyệt nhị thập nhị nhật đế hạ chiếu thân chinh ai lao
丁亥七年元至正七年春正月朔日食,đinh hợi thất niên nguyên chí chính thất niên xuân chính nguyệt sóc nhật thực
謀群臣會議𡸈無禦之之策奚侍於宴父老問計哉聖宗盖欲以察下民愛戴之誠且使聞論問而感激奮發也,mưu quần thần hội nghị há vô ngự chi chi sách hề Thị ư yến phụ lão vấn kế tai Thánh Tông cái dục dĩ sát hạ dân ái đái chi thành thả sử văn luận vấn nhi cảm kích phấn phát dã
買耒罕𢪀庒差𣋚沁暫遇别埃帝麻,mới rồi hẳn nghỉ chẳng sai hôm tăm tạm ngộ biết ai đấy mà
時也日禮有殺太后之罪惜宗室大臣不能正其罪以誅之也顧乃謀拙術踈反為所害,thời dã Nhật Lễ hữu sát Thái hậu chi tội tích tông thất đại thần bất năng chính kì tội dĩ tru chi dã cố nãi mưu chuyết thuật sơ phản vi sở hại
外軒兎㐌𡽫兑吟𦎛,ngoài hiên thỏ đã non đoài ngậm gương
公認,công nhận
堆些拙󰒂䕯蓬,Đôi ta chút nghĩa đèo bòng
孚説張目叱之曰此何義也,Phu thuyết trương mục sất chi viết Thử hà nghĩa dã
丙子八年元至元二年春正月上皇自哀牢至京,bính tí bát niên nguyên chí nguyên nhị niên xuân chính nguyệt thượng hoàng tự ai lao chí kinh
𦬑梗撑𦰟扵𠊛𣔢抆,nở cành xanh ngọn ở người xới vun
井幕納汫斉農,tỉnh mạc nắp giếng tày nong
頭眉𡳃󰘚強濃𬌓腰,Đầu mày cuối mặt càng nồng tấm yêu
三舍生季錢下舍生宜减上舍生宜增一陌為一貫中舍生如前九陌下舍生减一陌為,Tam xá sinh quý tiền hạ xá sinh nghi giảm thượng xá sinh nghi tăng nhất mạch vi nhất quan trung xá sinh như tiền cửu mạch hạ xá sinh giảm nhất mạch vi
寫情𢬣草󰜋篇律唐,tả tình tay thảo một thiên luật đường
𣈜遲彷彿魂蝴蝶,ngày chầy phảng phất hồn hồ điệp
上皇餘行徧觀宫殿自辰至巳,thượng hoàng dư hành biển quan cung điện tự thìn chí tị
隂特安尼陽乙風流,âm được yên này dương ắt phong lưu
吟浪昆造机牟窖台,ngâm rằng con tạo cơ mầu khéo thay
柳拂絲鎫撑撻撻槐張傘綠𢮿重重,liễu phất tơ mềm xanh thướt thướt hòe trương tán lục quải trùng trùng
夏五月紹容公主薨,hạ ngũ nguyệt thiệu dung công chủ hoăng
𠶒行如世語𩵽鮮,đắt hàng như thể ngỡ tôm tươi
󰅹固𢟹勃󰝂時󱩷,nào có nhọc bột đâm thì thịch
𧆄湯擬吏咮麻𡃻,thuốc thang nghĩ lại chua mà đắng
化爫童子固縁拪扲𠄩𣛤桃仙𠰘唭,hoá làm đồng tử có duyên tay cầm hai trái đào tiên miệng cười
其親而奪其親事其主而反其主,kì thân nhi đoạt kì thân sự kì chủ nhi phản kì chủ
月娥𥙩寔傳𨉓疎戈,nguyệt nga lấy thực chuyện mình thưa qua
漢帝聞王王此常欲一决勝負以百姓新勞苦故罷之遣使奉其印綬遣王王宜郊迎拜謁示其敬也,hán đế văn vương vương thử thường dục nhất quyết thắng phụ dĩ bách tính tân lao khổ cố bãi chi khiến sứ phụng kì ấn thụ khiến vương vương nghi giao nghênh bái yết thị kì kính dã
矩𦸰,củ sắn
停身分妾𢪀名價払,đành thân phận thiếp nghĩ danh giá chàng
嘆喂意拱羅麟丕,than ôi ấy cũng là lân vậy
歳旦󰞯哿時𬲢古改求所官󱞻,tuổi đến lớn cả thời nhiều của cải cầu thửa quan sang
𫏚鐄𢲫󰢃𥙩󱨊𭃂𢭂,vội vàng mở gói lấy vài lượng trao
程,trình
爲埃撴𢩽𢪀如唭,vì ai đun đẩy nghĩ như cười
及添平敗召伯耆還勑賜諄諄以立陳氏,cập thiêm bình bại triệu bá kì hoàn sắc tứ truân truân dĩ lập trần thị
史臣吳士連曰書稱堯曰放勳舜曰重華,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thư xưng Nghiêu viết Phóng Huân Thuấn viết Trùng Hoa
性本如𪀄󱚛與,tính vốn như chim cắt dữ
除其故�劓刑用漢法比内諸侯者,trừ kì cố vechu nghị hình dụng hán pháp tỉ nội chư hầu giả
𦓡󰏙𡥵造𡏦韻典兜,Mà xem con Tạo xoay vần đến đâu
後󰉎卒于任所,hậu xao tốt vu nhiệm sở
十一年命為元帥擊占城于布政寨,thập nhất niên mệnh vi nguyên soái kích chiêm thành vu bố chính trại
仍󰑼煩闷店𣈜,những là phiền muộn đêm ngày
歷,lịch
至茂洽被俘人心不服復㱕附莫敬止,chí mậu hợp bị phu nhân tâm bất phục phục quy phụ mạc kính chỉ
彬敗退還,Bân bại thoái hoàn
二十八日未時接得光紹帝於清都府良政州翠󰁮𠕋髙山安仁洞,nhị thập bát nhật mùi thì tiếp đắc quang thiệu đế ư thanh đô phủ lang chánh châu thuý cử sách cao sơn yên nhân động
槊槊意肝咍意𨫊,sáo sáo ấy gan hay ấy sắt
丙申四年莫大正七年,bính thân tứ niên mạc đại chính thất niên
呵可𥙩蒸據尋紇珠麻於蒸边含𧍰顛丕台,há khả lấy chưng cớ tìm hạt châu mà ở chưng bên hàm rồng đen vậy thay
叛天常,phản thiên thường
莊定又斷之不早失其機會以至事敗身亡及其軍将之良者,trang định hựu đoán chi bất tảo thất kì cơ hội dĩ chí sự bại thân vong cập kì quân tướng chi lương giả
食則眉𢫈㐌𦖡𦖻,xực tắc mày gõ đã điếc tai
論𠁀𢀭固󱝮茹榮呅,trọn đời giàu có cả nhà vênh vang
金龜請王追躡之,kim quy thỉnh vương truy niếp chi
𠫾,đi
盆䀡渃奴𡽫尼,buồn xem nước nọ non này
欺陣𫗄𢲣𢯦梗碧𦖑咦嗂㗂𫫗外賖,khi trận gió lung lay cành biếc nghe rì rào tiếng mách ngoài xa
𠅜𡂳,lời trối
𠄼,năm
娘𦖑咹呐𠶂𠳹,nàng nghe ăn nói sỗ sàng
𢚁𢬣柴相𡭉𠳒󰬯𰔐浪志浪才誇𧧯,cậy tay thầy tướng bắn lời vẽ vời rằng chí rằng tài khoe khoang
索哿󰞯共朋𥸁,tác cả lớn cùng bằng nan
仍󰑼煩悶𣎀𣈜,Những là phiền muộn đêm ngày
理達無間言式用敷,Lí đạt vô gian ngôn thức dụng phu
𤢇兜𠁑坦𦑃兜𨕭𡗶,Vuốt đâu dưới đất cánh đâu trên trời
呵浪固意思之共埃,há rằng có ý tứ gì cùng ai
未至京師而卒,vị chí kinh sư nhi tốt
𡢻情渚者朱埃,nợ tình chưa giả cho ai
更以公清聞演州人為之語曰演州安撫清如水,cánh dĩ công thanh văn diễn châu nhân vi chi ngữ viết diễn châu an phủ thanh như thuỷ
季犛詣闕請出朱橋戰船以益之,Quý Li nghệ khuyết thỉnh xuất Châu Kiều chiến thuyền dĩ ích chi
小童𠺠𠯹𧼋𢙇,tiểu đồng luống những chạy hoài
理未滅耳烏得謂之仁哉嘗觀陳裕宗淫乱聚麀未始不由太宗啓之也,lí vị diệt nhĩ ô đắc vị chi nhân tai thường quan trần dụ tông dâm loạn tụ u vị thuỷ bất do thái tông khải chi dã
功㧅󱁲拯舌傕𡗋由,Công đeo đuổi chẳng thiệt thòi lắm ru
󰣂頭娘仍𥐆𨱽咀嘆,cúi đầu nàng những vắn dài thở than
是月䧺國公丁公卒,thị nguyệt hùng quốc công đinh công tốt
唁辰密𦝺,ngon thì mật mỡ
明帝曰長官難做可還佐貳官,Minh đế viết Trưởng quan nan tố khả hoàn tá nhị quan
𨎆三友拯朋眉,so tam hữu chẳng bằng mày
命毅郡公阮惟一守金洞,mệnh nghị quận công nguyễn duy nhất thủ kim động
凣一應事務並依開泰年間例,Phàm nhất ứng sự vụ tịnh y Khai Thái niên gian lệ
是日又命定儒吏除用令,Thị nhật hựu mệnh định nho lại trừ dụng lệnh
悔恨,hối hận
毬髮速均,cầu phát tóc quăn
以人欲無盡世故無涯不待不豫爲之防,dĩ nhân dục vô tận thế cố vô nhai bất đãi bất dự vi chi phòng
左興聖火頭阮楊曰汝等貪賂我與汝必不免於英武之手不如先殺之以免後禍,Tá hưng thánh hoả đầu Nguyễn Dương viết Nhữ đẳng tham lộ ngã dữ nhữ tất bất miễn ư Anh Vũ chi thủ bất như tiên sát chi dĩ miễn hậu hoạ
三月真臘國來貢,Tam nguyệt Chân Lạp quốc lai cống
大元歴盖一種夷介在其間也後儂智髙叛據儻猶州曰大歴國疑即此地,đại nguyên lịch cái nhất chủng di giới tại kì gian dã hậu nùng trí cao phản cứ thảng do châu viết đại lịch quốc nghi tức thử địa
打料蓮㗂外墻,Đánh liều lên tiếng ngoài tường
時有忌汝諧年少用事為詩誚之曰風憲論談傳古語口存乳臭段中賛,Thời hữu kị Nhữ Hài niên thiếu dụng sự vi thi tiếu chi viết Phong hiến luận đàm truyền cổ ngữ Khẩu tồn nhũ xú Đoàn Trung tán
媄𡥵𨻫𠺥𧐖𫋑𠬠皮,mẹ con luống chịu lờn bơn một bề
𤏧𦰟畑𨖲体𤽸抛,thắp ngọn đèn lên thấy trắng phau
隻󰠽貝幅詞𩄲,chiếc thoa với bức tờ mây
𫃚𦆚打𦆚,buộc néo đánh néo
娘浪吀唉󰟱𡓮󰏙朱𤑟󰘚別碎報詧,nàng rằng xin hãy rốn ngồi xem cho rõ mặt biết tôi báo thù
共饒卒㐌󰠱𠳒酉台𠃅𩯀敢移𢚸絲,cùng nhau trót đã nặng lời dẫu thay mái tóc dám dời lòng son
油埃噋誨利名勒頭𠰳説稱命貧僧,dầu ai đon hỏi lợi danh lắc đầu biếng thốt xưng mình bần tăng
皮𥪞韜畧皮外弓𥏌,bề trong thao lược bề ngoài cung tên
店𣅘𨔍𩈘敢𠓨茄些,đêm khuya lạ mặt dám vào nhà ta
斈拯別浪𫨩之奇騎頭𠊛計㐌𠀧畨,học chẳng biết rằng hay chi cả cưỡi đầu người kể đã ba phen
時鄭栢鄭𣛧同任提領不能戒戢手下肆行冗弊受賂銀錢,Thời Trịnh Bách Trịnh Sâm đồng nhiệm đề lĩnh bất năng giới tập thủ hạ tứ hành nhũng tệ thụ lộ ngân tiền
棱饒核葉花迡動,rừng nhiều cây rợp hoa chầy rụng
麻些卒𠬠𢆥𣳔,Mà ta suốt một năm ròng
姅間󰆐貴女天宮,nửa gian lều quý nữa thiên cung
包徐𡎢𠖾制宮月,bao giờ ngồi mát chơi cung nguyệt
＂茹渃保𫉚勤一空犯𦤾風俗例律𧵑民本処帝＂,＂ nhà nước bảo hộ cần nhất không phạm đến phong tục lệ luật của dân bản xứ đấy ＂
鼷鼠𤝞碎呂朱,hề thử chuột chũi lạ chưa
或問大行與李太祖孰優曰自其削平内奸攘挫外寇以状我越以威宋人而言則李太祖不如大行之功爲難,Hoặc vấn Đại Hành dữ Lí Thái Tổ thục ưu viết Tự kì tước bình nội gian nhường toả ngoại khấu dĩ trạng Ngã Việt dĩ uy Tống nhân nhi ngôn tắc Lí Thái Tổ bất như Đại Hành chi công vi nan
車前置一杠子使力士四人推之,Xa tiền trí nhất giang tử sử lực sĩ tứ nhân thôi chi
碎㐌除待闭𥹰,tôi đà chờ được bấy lâu
乙巳十二年宋景德二年,ất tị thập nhị niên tống cảnh đức nhị niên
渃𥒥,nước đa
情恩,tình ân
春正月遣使如宋,Xuân chính nguyệt khiển sứ như Tống
霧霧所氣隂,mù mù thửa khí âm
團圓倍𨷑席花𢝙圍,đoàn viên vội mở tiệc hoa vui vầy
是以師古立法以教列校庶官下民百姓使知善惡所在善則爲之不善則避之勿至犯法,Thị dĩ sư cổ lập pháp dĩ giáo liệt hiệu thứ quan hạ dân bách tính sử tri thiện ác sở tại thiện tắc vi chi bất thiện tắc tị chi vật chí phạm pháp
椥𦓅底㭲木𣒣,tre già để gốc mọc măng
賖,xa
只石生辰買祸󰑼,chỉ thạch sanh thì mới họa là
㤕台媄化𡥵孤奉𠄜香𤐡𣗓耒󰬾冬,xót thay mẹ goá con côi phụng thờ hương khói chưa rồi ba đông
𪨃群恩愛堆塘渚衝,Chút còn ân ái đôi đường chưa xong
少年場屋㗂虚󱗟,thiếu niên trường ốc tiếng hư bay
昆𡛔意應符,con gái ấy ứng bùa
拱朱𢪀議冲𨦩𨀈𦋦,Cũng cho nghỉ nghị trong vòng bước ra
勸昆辰渚多芒,khuyên con thì chớ đa mang
畨尼翁决𠫾奔梇,phen này ông quyết đi buôn lọng
強欧緣買強𩆋情初,Càng âu duyên mới càng dào tình xưa
𡗶朱𤞻𫽄固𩻟,trời cho hùm chẳng có vây
令僧道父老係有迎接官軍数者路官訪問果有德行年老給以職爵,lệnh tăng đạo phụ lão hệ hữu nghênh tiếp quan quân sổ giả lộ quan phỏng vấn quả hữu đức hạnh niên lão cấp dĩ chức tước
黎太祖󰁮一旅之師殄百萬之㓂十餘年間而天下大定斯亦難矣,lê thái tổ cử nhất lữ chi sư điễn bách vạn chi khấu thập dư niên gian nhi thiên hạ đại định tư diệc nan hĩ
𢆥󰅒󰑼󰜋女時𢆥𢆥,Năm nay là một nữa thì năm năm
帝王連治工代正嵬天子台𡗶治民,đế vương lên trị trong đời chính ngôi thiên tử thay trời trị dân
群𡗉享受𧗱𡢐,Còn nhiều hưởng thụ về sau
㕵𠓨跬孟如𢈱庒差,Uống vào khoẻ mạnh như lời chẳng sai
團魚󰑼丐巴巴,đoàn ngư là cái ba ba
𪽣娘𬥓歇𢯧蹎𠓨拱,ruộng nương bán hết xỏ chân vào còng
由君臣同德上下一心虵,do quân thần đồng đức thượng hạ nhất tâm dã
范公廷重𠁟塘略韜,phạm công đình trọng gồm đường lược thao
他浪料󰜋身𡥵花油扡𦑃𦲿群撑核,thà rằng liều một thân con hoa dù rã cánh lá còn xanh cây
󰔄而作主練而易主,Ngu nhi tác chủ luyện nhi dịch chủ
徵女王及其妹貳與漢,Trưng nữ vương cập kì muội Nhị dữ Hán
𦲿坐律蒸尼外,lá tọa lót chưng nơi ngồi
令頒帶帽朱荣皈𣈙,lệnh ban đai mạo cho vinh quy rày
払它𧗱准九泉,chàng đà về chốn cửu tuyền
貴哉,quý tai
檜炭𤊤𤍇貝情,củi than nhem nhuốc với tình
𬁜𠃩兜兜拱𧗱會董,mồng chín đâu đâu cũng về hội gióng
藝皇至是昏耄甚矣夢華之不遇天也亦陳家之不幸也,Nghệ Hoàng chí thị hôn mạo thậm hĩ Mộng Hoa chi bất ngộ thiên dã diệc Trần gia chi bất hạnh dã
𠬠𢆥𠬠𤁕味𣘈粉,một năm một lạt mùi son phấn
疾篤命,Tật đốc mệnh
九月初六日置乂安順化守禦所,Cửu nguyệt sơ lục nhật trí Nghệ An Thuận Hoá thủ ngự sở
䐗𠿯席魏󰬾旬宴,chửa nguôi tiệc ngụy ba tuần yến
起天光天德二寺及塑四天帝像,Khởi Thiên Quang Thiên Đức nhị tự cập tố tứ thiên đế tượng
是難未免匱乏猶不失為貴人之行,thị nan vị miễn quỹ phạp do bất thất vi quý nhân chi hành
半󰠆奔虎聀𠓨𦝄兜,Bán hùm buôn hổ chắc vào lưng đâu
適属厄運兵戈倥偬題名之事未及竣集,Thích thuộc ách vận binh qua không hốt đề danh chi sự vị cập thuyên tập
澮沁撈𢹉,gội tắm lau chùi
㤇饒𢹊𫄉枚裙,yêu nhau xé lụa may quần
會試天下󰁮人取黎俊彦等二十六人其試法筋一塲四書入題舉子自,Hội thí thiên hạ cử nhân thủ Lê Tuấn Ngạn đẳng nhị thập lục nhân Kì thí pháp cân nhất trường Tứ thư nhập đề cử tử tự
敬礼歇三藏吕譯圣𪜀鳩麻󰑼什𪵯法師哿,kính lạy hết tam tạng trở dịch thánh là cưu ma la thập làm pháp sư cả
酒行太后謂嘉曰南越内属國之利也而相君若不便者何也以激怒使者,Tửu hành Thái hậu vị Gia viết Nam Việt nội thuộc quốc chi lợi dã nhi tướng quân nhược bất tiện giả hà dã dĩ khích nộ sứ giả
報至王命太傅莅郡公鄭棟爲統領少尉豪郡公黎時憲副之鴻臚寺卿㫧川,Báo chí Vương mệnh Thái phó Li quận công Trịnh Đống vi thống lĩnh Thiếu uý Hào quận công Lê Thời Hiến phó chi Hồng lô tự khanh bạo Xuyên
席圍勝賞𫬱𡅳徵凌,tiệc vầy thắng thưởng mời khuyên trưng lừng
宴筵髙湿席𡆫綺󰑼,yến diên cao thấp tiệc vầy ỷ la
於是尤加意農事手勑承憲府縣官廵行勸課築堤防濬畎澮立田界以僃水旱,Ư thị vưu gia ý nông sự thủ sắc thừa hiến phủ huyện quan tuần hành khuyến khoá trúc đê phòng tuấn quyến quái lập điền giới dĩ bị thuỷ hạn
屈㯲鈎󱖮芹珥珥掑花𥯍吘𬮌疎疎,khuất khóm câu buông cần nhẹ nhẹ kề hoa mui ngỏ cửa thưa thưa
十四日兵出喝江口水陸並進,thập tứ nhật binh xuất hát giang khẩu thuỷ lục tịnh tiến
時憲等乃安集州民而回,Thời Hiến đẳng nãi an tập châu dân nhi hồi
座獅命釋󰘂𧏵志儒,toà sư mệnh thích cửa rồng chí nho
壬辰十二年元至正十二年春三月占城制某來奔獻白象白馬各一大蟻一長一尺九寸及諸貢物請伐茶和布底立為國王,Nhâm Thìn thập nhị niên Nguyên Chí Chính thập nhị niên xuân tam nguyệt Chiêm Thành Chế Mỗ lai bôn hiến bạch tượng bạch mã các nhất đại nghị nhất trường nhất xích cửu thốn cập chư cống vật thỉnh phạt Trà Hoà Bố Để lập vi Quốc vương
青,thanh
察𥪝罪業翠翹,xét trong tội nghiệp thuý kiều
茹,nhà
聽一箇月悉如明令,thính nhất cá nguyệt tất như minh lệnh
於是都縣人民聞帝,ư thị đô huyện nhân dân văn đế
󰝸咍𠸜户󰑼之,chẳng hay tên họ là chi
欽頒勑旨旦尼停停,Khâm ban sắc chỉ đến nơi rành rành
㐌𢧚盛𧵑盛𠊛,đã nên thịnh của thịnh người
唉𧗱暫付㩜外,Hãy về tạm phó giam ngoài
群緣挸个𢮪羮,còn duyên kén cá chọn canh
王命開所居園宅立廟時祀焉,Vương mệnh khai sở cư viên trạch lập miếu thời tự yên
太宗撫治萬邦遺文威德和郎称臣,thái tông vỗ trị vạn bang di văn uy đức hoà sang xưng thần
水落賊船盡膠,thuỷ lạc tặc thuyền tận giao
莫福原奔金城留莫敬典爲都總師将兵拒守,Mạc Phúc Nguyên bôn Kim Thành lưu Mạc Kính Điển vi Đô tổng sư tướng binh cự thủ
菓拯拥坦牢咍木𪴉,quả chẳng rụng đất sao hay mọc mầm
󱝚是非稽聲色,tránh thị phi ghê thanh sắc
咹渚𩛂󱳮渚旦,ăn chưa no lo chưa đến
会,hội
意奴拉情刼户杜𫢩,ấy nó rắp tình cướp họ đỗ nay
富貴󱏪霜𦰟𦹵,phú quý treo sương ngọn cỏ
𨁡𣳔詩禮茄傳寶爭𢃄魁元榜𤈜鐄,noi dòng thi lễ nhà truyền báu tranh giải khôi nguyên bảng chói vàng
占城寇,Chiêm Thành khấu
𠊛𠁀𦍛意是非𮎦雄,người đời dường ấy thị phi anh hùng
𡫡𦝄吏沛𠹾輪盎𩄲,sao trăng lại phải chịu luồn đám mây
立皇后四,Lập hoàng hậu tứ
𧼋𠫾朱塊矯敺細󰳁,Chạy đi cho khỏi kẻo âu tới mình
跡非而情順文不與而實與也,tích phi nhi tình thuận văn bất dữ nhi thực dữ dã
轉移庄動,chuyển dời chẳng động
李進知之馳以告漢主,lí tiến tri chi trì dĩ cáo hán chủ
僧徒旋繞誦經求延壽故名延祐,Tăng đồ toàn nhiễu tụng kinh cầu diên thọ cố danh Diên Hựu
秋九月帝幸哥來捕象又幸哥覽還京師,Thu cửu nguyệt Đế hạnh Kha Lai bổ tượng hựu hạnh Kha Lãm hoàn kinh sư
諒謂暊必有國,lượng vị phũ tất hữu quốc
𥙩𧵑扒𠊛軍弊𠰚,lấy của bắt người quân tệ nhỉ
客游俸固󰜋𠊛,khách du bỗng có một người
錢辰空固別撝埃,tiền thì không có biết vay ai
女欺𬲄膆負傍,Nữa khi giông tố phũ phàng
𫫵𠴓范蠡容制闭迡,rủ rê phạm lãi rong chơi bấy chầy
閲六月餘與快州諒江等軍相拒隨擊隨禦官軍不䏻登,duyệt lục nguyệt dư dữ khoái châu lạng giang đẳng quân tương cự tuỳ kích tuỳ ngự quan quân bất năng đăng
丐憲強言,cái hến càng ngon
強𬂙𩈘強謹魚,Càng trông mặt càng ngẩn ngơ
淶𫄈,rời rạc
百官穿本等常服以百官上言據太史院陰陽灾異等事乞釋服從吉故也,Bách quan xuyên bản đẳng thường phục dĩ bách quan thượng ngôn cứ thái sử viện âm dương tai dị đẳng sự khất thích phục tòng cát cố dã
皇圖𨕭𢩾民生󰡎如,hoàng đồ trên giúp dân sinh dưới nhờ
鰥寡翁化婆侖,quan quả ông hoá bà son
恠牢𤵺𡗋倍分𦖑時唠沃動身仍󰑼,quái sao dại lắm bội phần nghe thì lao óc động thân những là
春正月免會期以前年有赦故也,xuân chính nguyệt miễn hội kì dĩ tiền niên hữu xá cố dã
螟蛉挼礼号昆圩圩,minh linh nuôi trẻ hiệu con vò vò
千古流芳𡸈不偉歟,thiên cổ lưu phương khởi bất vĩ dư
及長魁梧奇偉也目光若電綬步如虎有智勇力䏻抗鼎為楊廷藝牙将廷藝以女妻之圈𬋩愛州,Cập trưởng khôi ngô kì vĩ dã mục quang nhược điện thụ bộ như hổ hữu trí dũng lực năng kháng đỉnh vi Dương Đình Nghệ nha tướng Đình Nghệ dĩ nữ thê chi quyền quản Ái Châu
𭁈阮直武永謨申仁忠郭廷保杜潤陶󰁮覃文禮為天南餘暇自號天南洞主道庵主人,dữ nguyễn trực vũ vĩnh mô thân nhân trung quách đình bảo đỗ nhuận đào cử đàm văn lễ vi thiên nam dư hạ tự hiệu thiên nam động chủ đạo am chủ nhân
春正月明營造燕京奉天殿成,Xuân chính nguyệt Minh doanh tạo Yên Kinh Phụng Thiên điện thành
󰘂营侯下專勤𠓨𦋦,cửa doanh hầu hạ chuyên cần vào ra
媄𡥵苔墮西楼,mẹ con đày đọa tây lâu
𨅹𨖲嵿𡶀等尼石盤,trèo lên đỉnh núi đứng nơi thạch bàn
决𢚸琴瑟󰜋𠄩𠴗𠴔,quyết lòng cầm sắt một hai dỗ dành
然法立寝久弊隨以生常才濫入於󰱇中實𭓇或遺於度外翻騰物議未愜士心,Nhiên pháp lập tẩm cửu tệ tuỳ dĩ sinh thường tài lạm nhập ư tuyển trung thực học hoặc di ư độ ngoại phiên đằng vật nghị vị khiếp sĩ tâm
𫷜充𣎃限𧵑𠫾𫢼,năm xung tháng hạn của đi thay
殺寃󰟯㐌潙潙𮗓𢚸,SÁT oan dường đã vơi vơi GÓC lòng
道士拜章畢起曰上帝覧章笑曰何乃恋俗久留乎,đạo sĩ bái chương tất khởi viết thượng đế lãm chương tiếu viết hà nãi luyến tục cửu lưu hồ
𡗶,trời
師禦冦,sư ngự khấu
𢸛𢸚之女罪𡗶埃𫼳,đèo bòng chi nữa tội trời ai mang
娘強忖式肝鐄,nàng càng thổn thức gan vàng
其清華乂安順化安󰘊宣光興化各置都司并守禦,kì thanh hoá nghệ an thuận hoá yên bang tuyên quang hưng hoá các trí đô ti tịnh thủ ngự
庚寅會祥大慶元年宋大觀四年,Canh Dần Hội Tường Đại Khánh nguyên niên Tống Đại Quan tứ niên
吟𠿯几屈𠊛群,ngậm ngùi kẻ khuất người còn
𢣇𢠇𢚸,hăm hở lòng
焉,yên
包除𨑮萬精兵,Bao giờ mười vạn tinh binh
㐌𢚸君子多恾,đã lòng quân tử đa mang
𰿘兵𠦳將會同洗寃,Muôn binh nghìn tướng hội đồng tẩy oan
隊畨𠹳𧹟唭紅玉竜淶動香濃拿淶,đòi phen cợt đỏ cười hồng ngọc lung lay rụng hương nồng nã rơi
命同太監阮󰲰諭諸營将士曰府庫財物各宜封守不得燒燔占國茶全生致轅門不得𢦤殺,Mệnh đồng thái giám Nguyễn Đảm dụ chư doanh tướng sĩ viết phủ khố tài vật các nghi phong thủ bất đắc thiêu phần Chiêm quốc Trà Toàn sinh trí Viên môn bất đắc tường sát
魚鼓某亇打郎边伽,ngư cổ mõ cá đánh sang bên già
應斗山圍人陳朝監書庫,Ứng Đẩu Sơn Vi nhân Trần triều giám thư khố
莫登庸殺進郡公阮領,mạc đăng dung sát tiến quận công nguyễn lĩnh
昇隆城𬟛坦󰠃曳衰,thăng long thành cũ đất cùng dái suy
爫朱𡫨櫗如𢫕買羅,làm cho kín mít như bưng mới là
歇調朝𡮶歇調是非,Hết điều CHIỀU CHUỘNG hết lời thị phi
碩據州凶暴失眾心,Thạc cứ châu hung bạo thất chúng tâm
仁道方知之,nhân đạo phương tri chi
拯𠳐時你𢚸𠊛別包,chẳng vâng thì nể lòng người biết bao
十一日明人犯永寧,thập nhất nhật minh nhân phạm vĩnh ninh
道從夫𥙩𡦂貞爫頭,đạo tòng phu lấy chữ trinh làm đầu
固钱役意麻双𠰚,có tiền việc ấy mà xong nhỉ
事覺宗室沆柱國日暾将軍陳渴真范可永行遣何德鄰梁元彪范翁善范牛悉等僚屬親戚凡三百七十餘人皆被殺没籍其家女人為婢男子自一歳以上或生瘞於地或沉於水,sự giác tông thất hàng trụ quốc nhật thôn tướng quân trần khát chân phạm khả vĩnh hành khiển hà đức lân lương nguyên bưu phạm ông thiện phạm ngưu tất đẳng liêu thuộc thân thích phàm tam bách thất thập dư nhân giai bị sát một tịch kì gia nữ nhân vi tì nam tử tự nhất tuế dĩ thượng hoặc sinh ế ư địa hoặc trầm ư thuỷ
出身戒行頗好讀書倜儻有大志喜吟詩於武事若不經意,xuất thân giới hàng pha hảo độc thư thích thảng hữu đại chí hỉ ngâm thi ư vũ sự nhược bất kinh ý
至是畟以宋兵討元凱殺之,chí thị tắc dĩ tông binh thảo nguyên khải sát chi
𢚸春派藏󱋓春藏派,lòng xuân phới phới chén xuân tàng tàng
白圭求為國威中路安撫使,bạch khuê cầu vi quốc oai trung lộ an phủ sứ
楚卿蓮㗂嘹唫,Sở Khanh lên tiếng rêu câm
令征朱沛洳鎌蚤𣈙,lanh chanh cho phải nhơ gươm tao rày
𬷤󰠲嘵喔𢚸埃蕭調,gà đâu eo óc lòng ai tiêu điều
俸奇如群葉旦民,bóng cả như còn rợp đến dân
𢬣𢱖𨔈,tay múa chơi
𡥵𪂲𣵰洡坡滝挭𥺊迻𫯳㗂哭呢𡁛,con cò lặn lội bờ sông gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non
嗚呼人臣之忠於國者雖死其義無𠧨且流芳於無窮,Ô hô Nhân thần chi trung ư quốc giả tuy tử kì nghĩa vô cữu thả lưu phương ư vô cùng
𣵲󰠃梗𦰟朱詳,gạn gùng ngành ngọn cho tường
係天下諸税其年徵並至末年納足不許,hệ thiên hạ chư thuế kì niên trưng tịnh chí mạt niên nộp túc bất hứa
湥渃有情淶𪷃渀昆塘無岸最𤋾𤋾,giọt nước hữu tình rơi lõm bõm con đường vô ngạn tối om om
二月帝幸西京拜謁山陵,nhị nguyệt đế hạnh tây kinh bái yết sơn lăng
准燥昆南准遏朱媄南,chốn ráo con nằm chốn ướt cho mẹ nằm
空𣱽渚易麻𠖤塘𡗶,Không dưng chưa dễ mà bay đường trời
󱡴城兵焒噋敲,cửa thành binh lửa xôn xao
百官朝服稱賀,Bách quan triều phục xưng hạ
迻牛女吏𨖅滝銀河,đưa ngưu nữ lại sang sông ngân hà
盎資財性朗庄貪,áng tư tài tính lặng chẳng tham
七月令清華沿河各縣居民收財畜家小入山脚險地避居以防賊至,thất nguyệt lệnh thanh hoa duyên hà các huyện cư dân thu tài súc gia tiểu nhập sơn cước hiểm địa tị cư dĩ phòng tặc chí
柴噲娘阿蛮旦,thầy gọi nàng a man đến
𢜝𩂀㳥奇論𦀊繚,sợ cơn sóng cả lộn dây lèo
身尼󰂇别塘尼𠰚,thân này ví biết đường này nhỉ
𡛔挸𫯳𠮩卒堆辰𥙩,gái kén chồng nếu tốt đôi thì lấy
娘户武卞㨢鞠黄爫𧵑改,nàng họ vũ bèn nâng cúc vàng làm của gửi
椽楣,duyên mè
盃承質閑宇宇,bui thừa chất hèn vò võ
邑𣘃𤷍𤶹丐蟡蟡,ấp cây gầy guộc cái ve ve
楊鼓捤󰻛梗楊,dương cổ vẩy rảy cành dương
如𪜀,như là
於圭恪辱改昆𪾺𬖉,ở quê khác nhọc gửi con mắt trông
帝諭尚書阮如堵等曰陳封少時為厲德侯舊臣,đế dụ thượng thư nguyễn như đổ đẳng viết trần phong thiếu thời vi lệ đức hầu cựu thần
乃令撒寨而回,nãi lệnh tản trại nhi hồi
𩄲𫐹陷退叺𫢫妑昆󰅹計理𫯝󰅹坚,mây mưa ham thói nhớp đời bà con nào kể lẽ trời nào kiêng
鐵林林哿宁棱撅丐厨亭耒卞门秋,thiết lâm lim cả giữa rừng cột cái chùa đình lõi bền muôn thu
鋦䤠,cuốc chỉa
軍人俳優犯罪並不得預補,Quân nhân bài ưu phạm tội tịnh bất đắc dự bổ
登柄評曰錢年莫氏雖以受禅猶書黎朝統,Đăng Bính bình viết Tiền niên Mạc thị tuy dĩ thụ thiền do thư Lê triều Thống
詔太尉李公平将兵擊之,chiếu thái uý lí công bình tương binh kích chi
其文臣當致君澤民以飾治平,Kì văn thần đương trí quân trạch dân dĩ sức trị bình
次一部吏部兵二辰部户部刑拱衝次𠀧辰特部工若朋部礼𥛉翁碎󰡲,thứ nhất bộ lại bộ binh nhì thì bộ hộ bộ hình cũng xong thứ ba thì được bộ công nhược bằng bộ lễ lạy ông tôi về
焒兵󰠲㐌喑喑𠬠方,Lửa binh đâu đã ầm ầm một phương
撫衛士卒待徐主公,vỗ về sĩ tốt đợi chờ chúa công
丁丑光紹二年明正德十二年,Đinh Sửu Quang Thiệu nhị niên Minh Chính Đức thập nhị niên
行遣阮廌參知簿籍阮傳陶公僎阮文絢參議阮了等上疏曰制禮作樂必待人後行如周公而後無間言,Hành khiển Nguyễn Trãi tham tri bộ tịch Nguyễn Truyền Đào Công Soạn Nguyễn Văn Huyến Tham nghị Nguyễn Liễu đẳng thượng sớ viết Chế lễ tác nhạc tất đãi nhân hậu hành như Chu Công nhi hậu vô gián ngôn
自是天下晏然無事矣,tự thị thiên hạ yến nhiên vô sự hĩ
御,Ngự
弭災召和可不遵成憲而革弊政乎其合行事例用廉能汰闒茸行黜陟免諸税理寃獄賑恤鰥寡孤獨等事,nhĩ tai triệu hoà khả bất tuân thành hiến nhi cách tệ chính hồ kì hợp hành sự lệ dụng liêm năng thải tháp nhũng hành truất trắc miễn chư thuế lí oan ngục chẩn tuất quan quả cô độc đẳng sự
𢆥󰅒󰑼𠬠女時𠄼𢆥,năm nay là một nữa thì năm năm
𠳨浪尼曲於󰠲,Hỏi rằng Này khúc ở đâu
篤志修行,dốc chí tu hành
户黎苚时户李𧽈,họ lê rụng thời họ lý dấy
二十五日以誕日爲天慶聖節,nhị thập ngũ nhật dĩ đản nhật vi thiên khánh thánh tiết
𠇮𡗶𠳐𠁑𠄼𩄲,mệnh trời vâng dưới năm mây
兑傷𢧚買𠲟𠴛分明,đoái thương nên mới gạn gùng phân minh
辛巳四十八年漢文帝復元四年,Tân Tị tứ thập bát niên Hán Văn Đế phục Nguyên tứ niên
師兄齋拙娓𫅷冬迻,sư huynh chải chuốt vãi già đong đưa
𠲖欺麻瘼落排𧗱兜,e khi mà mỏi lạc bầy về đâu
𧡊𠳒端正易𦖑払強添𢘝添爲𨑮分,thấy lời đoan chính dễ nghe chàng càng thêm nể thêm vì mười phân
固課幽幽干𩇆動,có thuở ù ù cơn sấm động
媄𫥨𡓇永媄𡎢嘆身,mẹ ra chỗ vắng mẹ ngồi than thân
置雷䦕縲䦕閬䦕巡檢使,Trí Lôi Quan Luy Quan Lãng Quan tuần kiểm sứ
尤聰明睿智髙出物表而仁慈温和不爲嚴毅,Vưu thông minh duệ trí cao xuất vật biểu nhi nhân từ ôn hoà bất vi nghiêm nghị
罪軍籍投之水火不問,tội quân tịch đầu chi thuỷ hoả bất vấn
法公󰑼重念西詫󰅹,phép công là trọng niềm tây sá nào
𢚁𢬣柴署摱㝵𠻀󰑼,cậy tay thầy thợ mượn người dò la
爫官固𡏢,làm quan có mả
勿爲盗窃勿爲欺罔毋舞文以弄法毋徇私以滅公使之安生樂業永爲無事之天民共樂太平之盛治則爾等克惧乃職克共乃事克承朕代天子民之德意媲古之循良名垂耀於青史𡸈不偉哉,Vật vi đạo thiết vật vi khi võng vô vũ văn dĩ lộng pháp vô tuân tư dĩ diệt công sử chi an sinh lạc nghiệp vĩnh vi vô sự chi thiên dân cộng lạc thái bình chi thịnh trị tắc nhĩ đẳng khắc cụ nãi chức khắc cộng nãi sự khắc thừa trẫm đại thiên tử dân chi đức ý tỉ cổ chi tuần lương danh thuỳ diệu ư thanh sử há bất vĩ tai
如此則三舍生中塲多少優劣前後等給適宜而天下人才咸知激勸,Như thử tắc tam xá sinh trúng trường đa thiểu ưu liệt tiền hậu đẳng cấp thích nghi nhi thiên hạ nhân tài hàm tri khích khuyến
然令已通行各官仍具送來黎受不辝亨,nhiên lệnh dĩ thông hành các quan nhưng cụ tống lai lê thụ bất từ hanh
月穿呵易偷𢚸竹渃沚謳坤掣俸𡽫,nguyệt xuyên há dễ thâu lòng trúc nước chảy âu khôn xiết bóng non
保朱咍𫄋律杓䈊,bảo cho hay the lọt duộc thưng
責妑媄𤴪筭皮𦝉𪞷,trách bà mẹ ghẻ toan bề đẻ ra
客遊俸固󰜋𠊛,Khách du bỗng có một người
毛蟲篭真每毛化虫,mao trùng lông chân mủ máu hoá trùng
吊𧆄絹談𢜠博丕,điếu thuốc quyến đàm mừng bác vậy
炪炉粘案符𬊽,đốt lò niêm án bùa thiêng
嶺南文風始二守焉,Lĩnh Nam văn phong thuỷ nhị thú yên
九月勑諭莫登庸及諸營将士等朕聞為國除兇蹈危履險将軍之責也,cửu nguyệt sắc dụ mạc đăng dung cập chư doanh tướng sĩ đẳng trẫm văn vị quốc trừ hung đạo nguy lí hiểm tướng quân chi trách dã
𬑉撑𫽄底埃𠓨洞空,Mắt xanh chẳng để ai vào động không
市場,thị trường
冬十月哀牢呼籠乞内附却之,Đông thập nguyệt Ai Lao Hô Lung khất nội phụ khước chi
別埃洳唏𣷱別埃𢚁紇粓哏󱳶𢬣瀋𣳔,biết ai nhờ hơi sữa biết ai cậy hạt cơm cắn máu tay thấm ròng
滅此胡虜綏彼四方,Diệt thử Hồ lỗ tuy bỉ tứ phương
核葉傘𩂏庵沫湖清月現俸𡃋,cây rợp tán che am mát hồ thanh nguyệt hiện bóng tròn
易,dễ
󰋡𨉟梗槾爫税勉餒特媄𬋩之羅身,dấn mình gánh mướn làm thuê miễn nuôi được mẹ quản gì là thân
娘𧗱餒丐拱𡥵朱英𠫾󱘒渃𡽫高平,nàng về nuôi cái cùng con cho anh đi trẩy nước non cao bằng
后羿𧡊𩈘姮娥張弓闷𢏑離它拯當,hậu nghệ thấy mặt hằng nga giương cung muốn bắn le đà chẳng đang
守度曰汝以公主故得為勾當非他勾當可比當則一足趾使與他别,Thủ Độ viết Nhữ dĩ công chúa cố đắc vi câu đương phi tha câu đương khả tỉ đương tắc nhất túc chỉ sử dữ tha biệt
十二月十八日統元帝自洪市行殿進𭛁還京師,Thập nhị nguyệt thập bát nhật Thống Nguyên Đế tự Hồng Thị hành điện tiến phát hoàn Kinh sư
立弘聖大王祠,Lập Hoằng Thánh Đại Vương từ
󰜋命娘𦰟畑𣌉,Một mình nàng ngọn đèn khuya
漢使者,Hán sứ giả
射之兄翁善被黨死射不以介𢙇又為敵愾所謂徒知食禄死難之為義而不知其人之不義也,xạ chi huynh ông thiện bị đảng tử xạ bất dĩ giới hoài hựu vi địch khái sở vị đồ tri thực lộc tử nan chi vi nghĩa nhi bất tri kì nhân chi bất nghĩa dã
𦚖𦖻,mép tai
䊚式鉑欺霜用,giồi thức bạc khi sương rụng
𠦳尋𢘾䏾松筠,Nghìn tầm nhờ bóng tùng quân
畧群𦝄𫗄娄𦋦𥒥鐄,trước còn trăng gió sau ra đá vàng
花箕㐌執𣘃尼朱渚,Hoa kia đã chắp cây này cho chưa
相國則鸚鵡轎黑添紫盖,tướng quốc tắc anh vũ kiệu hắc thiêm tử cái
堆些如渃󰜋󱝻,đôi ta như nước một chum
夏四月詔起廣原州弟,hạ tứ nguyệt chiếu khởi quảng nguyên châu đệ
愁𨱽𣈜𥐆冬它郎春,sầu dài ngày vắn đông đà sang xuân
埃台柴束㑏欣𤜯岧,ai hay thầy thuốc dữ hơn cọp đèo
蜆𨆶𠰘󱋓𫽄𣈙辰𣈕,kiến bò miệng chén chẳng rày thì mai
𠺥庫𣈘𣈗鳩恾撢𢷏,chịu khó đêm ngày cưu mang đùm bọc
菓坦𠸣𫥨耒𤈜𠅎𣋀旗𦖑㐌炪終觥,quả đất hổng ra rồi cháy mất sao cờ nghe đã đốt chung quanh
盗劫例陞充宣達局局人,đạo kiếp lệ thăng sung tuyên đạt cục cục nhân
鳳仍惜高鷂矣翎,phượng những tiếc cao diều hãy liệng
別󰠲悁属改命特安,biết đâu quen thuộc gửi mình được yên
應󱚢𧒍𧴤𦹵蓍,ứng vào rùa bói cỏ thi
雲仙𨅸吏边塘,vân tiên đứng lại bên đàng
功名𤈜𤈜唯𨷈代,công danh chới chới dõi muôn đời
銑遣長真帥領南兵自海道攻和,Tiển khiển Trường Chân soái Lĩnh Nam binh tự hải đạo công Hoà
𬂙塘北曾笘舘客,trông đường bắc từng chòm quán khách
一傭賃人有文字已有本處承宣司准照便即並饒免充軍,nhất dong nhẫm nhân hữu văn tự dĩ hữu bản xứ thừa tuyên ti chuẩn chiếu tiện tức tịnh nhiêu miễn sung quân
鄰󰑼仕𠳨󰜋𠄩事情,Lân la sẽ hỏi một hai sự tình
詔天夏造瓦盖屋,chiếu thiên hạ tạo ngoã cái ốc
俸埋埋寔󰑼埋,bỗng may may thực là may
暠見讖云東方有天子氣乃陰謀大逆者稱陳太宗玄孫光淑皇后外戚與其子昇及其黨潘乙即占人名同利本鄭惟岱家奴廷彦廷藝公藴廷寶段布等稱兵於東潮瓊林寺㨿海陽水棠東潮等縣地方,Cảo kiến sấm vân Đông phương hữu thiên tử khí nãi âm mưu đại nghịch giả xưng Trần Thái Tông huyền tôn Quang Thục hoàng hậu ngoại thích dữ kì tử thăng cập kì đảng Phan Ất Tức Chiêm nhân danh đồng lợi bản Trịnh Duy Đại gia nô Đình Ngạn Đình Nghệ Công Uẩn Đình Bảo Đoàn Bố đẳng xưng binh ư Đông Triều Quỳnh Lâm tự cứ Hải Dương Thuỷ Đường Đông Triều đẳng huyện địa phương
本朝土地指日可復,Bản triều thổ địa chỉ nhật khả phục
迍蹺碎㐌及僥逴𧗱,Đón THEO tôi đã gặp nhau rước về
𠄩󰑼󱉎泊𠀧󰑼才踈,hai là đức bạc ba là tài sơ
柿餅羅紅艚,thị bính là hồng tàu
外𠄼󰁰歲外徵世,ngoài năm mươi tuổi ngoài chưng thế
冬十一月季犛逼帝徒都清化府,Đông thập nhất nguyệt Quý Li bức Đế đồ đô Thanh Hoá phủ
命保威王𤩽擊破之獲人畜甚眾,Mệnh Bảo Uy vương hiến kích phá chi hoạch nhân súc thậm chúng
聚會百官六軍之宿衛,tụ hội bách quan lục quân chi túc vệ
二十一日大開會宴,nhị thập nhất nhật đại khai hội yến
庚辰乾符有道二年宋康定元年,Canh Thìn Càn Phù Hữu Đạo nhị niên Tống Khang Định nguyên niên
除牢散作如花𡨌塘,giờ sao tan tác như hoa giữa đường
爫,làm
每日該把門用一人出直店譏察并錦衣肅清員人亦在,mỗi nhật cai bả môn dụng nhất nhân xuất trực điếm cơ sát tịnh cẩm y túc thanh viên nhân diệc tại
丙寅十六年宋乾德四年,Bính Dần thập lục niên Tống Càn Đức tứ niên
𥻻茹,nếp nhà
節制鄭松以旗指揮三軍聞令奮力一攻斬匡定公新郡公於陣前,tiết chế trịnh tùng dĩ kì chỉ huy tam quân văn lệnh phấn lực nhất công trảm khuông định công tân quận công ư trận tiền
彼一時從㓂徒者朕聞受戮實側然傷𢙇𡸈忍使其如此,Bỉ nhất thời tòng khấu đồ giả trẫm văn thụ lục thực trắc nhiên thương hoài há nhẫn sử kì như thử
󰋇𦝄共鈌󰋇花共殘,mấy trăng cũng khuyết mấy hoa cũng tàn
海藻蒌蓉󰡎𣷭,hải tảo rau rong dưới biển
命朝臣舉縣官聀有剛直能觸邪者各一員,Mệnh triều thần cử huyện quan chức hữu cương trực năng xúc tà giả các nhất viên
𠫾擬調𪰛劔歇𠄩,đi nghỉ đều thì kém hết hai
靣前呈貝小姐,diện tiền trình với tiểu thư
生它󰡲旦楼紅󰡎鞍,Sinh đà về đến lầu hồng xuống yên
𧎜𫼳𨉓庒浽,ốc mang mình chẳng nổi
石壁𩄲篭窒秀清,thạch bích mây lồng rất tú thanh
𦖑昆咀哭󰋇句添煩,nghe con thở khóc mấy câu thêm phiền
怲扲針怲迻梭鶯堆𢢆𦄅𧊉堆𪿒𬗰,biếng cầm kim biếng đưa thoi oanh đôi thẹn dệt bướm đôi ngại thùa
渃𡽫隔󰋇󰟀絩,Nước non cách mấy buồng thêu
䀡娘鐄𥒥拯移彼彷吏旦房斋呈払,xem nàng vàng đá chẳng dời bẽ bàng lại đến phòng trai trình chàng
賜第年六十六,Tứ đệ niên lục thập lục
眉蕯󱧉蚤蚤蕯󱧉眉,mày tát chằm tao tao tát chằm mày
固渃遶牕𡽫遶𬮌群踈苔𬞚𨢇苔瓢,có nước nhiễu song non nhiễu cửa còn thơ đầy túi rượu đầy bầu
九月杖欠盟誓者各五十,cửu nguyệt trượng khiếm minh thệ giả các ngũ thập
味𨢟尼呵固為埃,vị cay này há có vì ai
蹎𡗶󰘚彼泠汀,Chân trời mặt biển lênh đênh
花初蜂𡳵󰋇分情鍾,Hoa xưa ong cũ mấy phân tình chung
後興孝王討沱江蠻泊白鶴江夜夢神曰前年帝有褒賞之命至是無聞,hậu hưng hiếu vương thảo đà giang man bạc bạch hạc giang dạ mộng thần viết tiền niên đế hữu bao thưởng chi mệnh chí thị vô văn
湥𥢅潯瀉𣻆湄份㤌餒客份洳餒命,giọt riêng tầm tã tuôn mưa phần căm nỗi khách phần nhơ nỗi mình
𢪀浪拱脉書香,nghĩ rằng cũng mạch thư hương
蔑󰬮𥆾䀡蔑脑膿香𡗶坤鬪󰡎𩄲籠,một vẻ nhìn xem một não nùng hương trời khôn giấu dưới mây lồng
每獲賊馘用銀賜賞士卒多挺身自願奮力夜攻,Mỗi hoạch tặc quắc dụng ngân tứ thưởng sĩ tốt đa đĩnh thân tự nguyện phấn lực dạ công
元人至白藤江其󰕛果散走,nguyên nhân chí bạch đằng giang kì chúng quả tán tẩu
𧽈𪖫銳共打,dấy mũi nhọn cùng đánh
𥒥焒,đá lửa
馬文武三品以上公服幞頭用黑紗趐稍長大於文武官不得用楊棠樣飾合趐,mã văn vũ tam phẩm dĩ thượng công phục phốc đầu dụng hắc sa sí sảo trường đại ư văn vũ quan bất đắc dụng dương đường dạng sức hợp sí
朗𡎢払買𢪀朱󱧔洡,lặng ngồi chàng mới nghĩ cho rạch ròi
局𢝙𢭮曲断膓󰀎之,Cuộc vui gảy khúc đoạn tràng ấy chi
遁客摱牟𣘈粉姥半命贖𥙩罪情吒,đón khách mượn màu son phấn mụ bán mình chuộc lấy tội tình cha
内密院何德政徒本道属丁范思明貶一資,Nội mật viện Hà Đức Chính đồ bản đạo thuộc đinh Phạm Tư Minh biếm nhất tư
護法庒噡哏𡂒,hộ pháp chẳng thèm cắn trắt
𥙩財色濫𢚸曳蒸𫪄𪢍,lấy tài sắc làm lòng dấy chưng ghen ghét
春正月令四道民人鑿長安清化乂安諸港,xuân chính nguyệt lệnh tứ đạo dân nhân tạc trường an thanh hoá nghệ an chư cảng
係𦖑甕𠰘洞𨖲呼嘹󰬾㗂㖂沔󰡛闾,hễ nghe ống miệng dộng lên hò reo ba tiếng dậy miền hoa lư
太后󰪽悶思所以復英武職任乃屢設大會赦諸罪人冀英武得預焉,thái hậu ưu muộn tư sở dĩ phục anh vũ chức nhiệm nãi lũ thiết đại hội xá chư tội nhân ký anh vũ đắc dự yên
󰝡碎蹺唄拖𢬣眞共,đem tôi theo với đỡ tay chân cùng
敢󰠲群伴㤕𢚸󱢂𦝄,dám đâu còn bợn chút lòng gió trăng
産𢬣把𦑗花葵,Sẵn tay bả quạt hoa quì
𤾓官𡾵次於頭𦑃圍森合府楼迎昂,trăm quan ngôi thứ ở đầu cánh vây sum họp phủ lầu nghênh ngang
氷傾芇㐌別埃麻𥚆,Bâng khuâng nào đã biết ai mà nhìn
屍㵢㳥澾𢧚塘𠊛戈,thây trôi sóng giạt nên đường người qua
𡗶它生𫴋澄尼身名,trời đà sinh xuống chừng này thân danh
修󰑼桧福情󰑼𦀊寃,Tu là cỗi phúc tình là dây oan
尾龱固号󰁐工筆王維窖並共元君𪪳圭务号荘人零丁󰑼几庫巾蔑命,vẽ đồ có hiệu họa công bút vương duy khéo sánh cùng nguyên quân ông quê mùa hiệu trang nhân linh đinh là kẻ khó khăn một mình
箕文帝𤤰䝨漢代,kìa văn đế vua hiền hán đại
仕𦖑世賊㐌散,Xảy nghe thế giặc đã tan
蒂菍,đế nấm
汝𣈜行脚方賒,nhớ ngày hành cước phương xa
𡄎𠳒三合𤑟𨑮𫽄吪,gẫm lời tam hợp rõ mười chẳng ngoa
尤且幸𭓇訪道臨軒策士其皷舞之機於是尤至,vưu thả hạnh học phỏng đạo lâm hiên sách sĩ kì cổ vũ chi cơ ư thị vưu chí
強吹珠啫絲紆強商,càng xui châu chã tơ vò càng thương
宇宇城胡没朶花,vò võ thành hồ một đoá hoa
二十七日帝命将領兵以杜岳贊理軍務討平之,Nhị thập thất nhật đế mệnh tướng lĩnh binh dĩ Đỗ Nhạc tán lí quân vụ thảo bình chi
蟡愁𠳭𫪎頭梗添傷,ve sầu khắc khoải đầu cành thêm thương
𦑃󰅹𠖤旦午排𫏾粧,cánh nào bay đến ngỏ bày trước trang
追尊昭王為元祖皇帝恭王為寕祖皇帝意王為穆祖皇帝,Truy tôn Chiêu Vương vi Nguyên Tổ Hoàng Đế Cung Vương vi Ninh Tổ Hoàng Đế Ý Vương vi Mục Tổ Hoàng Đế
夏六月癸丑唐以盐州防禦使王寬為安南經畧使,hạ lục nguyệt quý sửu đường dĩ diêm châu phòng ngự sứ vương khoan vi an nam kinh lược sứ
吧,và
後三年夫人因而有娠生男陽煥,Hậu tam niên phu nhân nhân nhi hữu thần sinh nam Dương Hoán
没省情星𠲣女𢗖,một tỉnh tình tinh suýt nữa nhầm
節制鄭松益厚遇之使人護送還國,tiết chế trịnh tùng ích hậu ngộ chi sử nhân hộ tống hoàn quốc
陶羅󰌎𤒘龱𥑥,đào là lò đúc đồ sành
包除󱙼𡮍蔑分畑麻,bao giờ sáng chút một phân đèn mờ
𠃣因汝麻𢧚病𢯦𢴐姅𢆥𩚵䬰拯唁,ắt nhân nhớ mà nên bệnh lay day nửa năm cơm cháo chẳng ngon
麻𢚸吟𦖑㐌呈󰜋番,Mà lòng ngâm nghe đã trình một phen
埃𪟽𠬠丿散情𦧘昌,ai ngờ một phút tan tành thịt xương
有不善者切責唾罵甚至呵叱不納,Hữu bất thiện giả thiết trách thoá mạ thậm chí à sất bất nạp
㫖揮五道諸衛軍各府鎮各軍總管總知等凡有國家必有武僃,chỉ huy ngũ đạo chư vệ quân các phủ trấn các quân tổng quản tổng tri đẳng phàm hữu quốc gia tất hữu võ bị
固身吏苦貝身,có thân lại khổ với thân
十四日帝幸鳥路田省歛因改其田曰永興,Thập tứ nhật Đế hạnh Điểu Lộ điền tỉnh liễm nhân cải kì điền viết Vĩnh Hưng
以陳克終為左輔爵冠服侯甲寅二十二年三月以後大慶元延祐元年元春三月勑中書頒本朝名諱增入寕皇及宣慈保慈二太后諱十,Dĩ Trần Khắc Chung vi Tả phụ tước Quan phục hầu Giáp Dần nhị thập nhị niên tam nguyệt dĩ hậu Đại Khánh Nguyên Diên Hựu nguyên niên Nguyên xuân tam nguyệt sắc Trung thư phân bản triều danh huý tăng nhập Ninh Hoàng cập Tuyên Từ Bảo Từ nhị Thái hậu huý Thập
埃󰠲扵蒂安身待除赦仕移眞𧗱茹,ai đâu ở đấy yên thân đợi chờ xá sẽ dời chân về nhà
釋義歐泄歐𭁈嘔同泄弋制反亦吐也臨存以尊適甲曰臨恤問曰存不頓一㦸頓𭁈鈍通罷勌勌𭁈倦同厮輿厮折薪者輿主駕者皆賎役之人一日之間間音閉,Thích nghĩa Âu tiết âu dữ âu đồng tiết dặc chế phản diệc thổ dã lâm tồn dĩ tôn thích giáp viết lâm tuất vấn viết tồn bất đồn nhất kích đồn dữ độn thông bãi quyên quyên dữ quyện đồng tê dư tê triếp tân giả dư chủ giá giả giai tiện dịch chi nhân nhất nhật chi gian gian âm bế
㐌債𢚸𡗶乙犯刑𡗶折所酌󰅹默另災𡗶丕台,đã trái lòng trời ắt phạm hình trời giết thửa chước nào mặc tránh tai trời vậy thay
帝又止之夜與夫人微行如嗣慶軍值天明次于安沿縣将軍黎覔家會自慶将王黎領舟師來迎,Đế hựu chỉ chi dạ dữ phu nhân vi hành như Tự Khánh quân trị Thiên Minh thứ vu An Duyên huyện tướng quân Lê Mịch gia hội Tự Khánh tương Vương Lê lĩnh chu sư lai nghênh
招命勿把哭嘆𡥵𠊛世𧘇托寃世尼,gieo mình vật vã khóc than con người thế ấy thác oan thế này
招錢𫳭魯同包同𪡔,gieo tiền xuống lỗ đồng vào đồng ra
今天下無事宜分為三番輸流宿直得省父母,Kim thiên hạ vô sự nghi phận vi tam phiên thâu lưu túc trực đắc tỉnh phụ mẫu
姅鑅𦝄缺𠀧牢𡨌𡗶,Nửa vành trăng khuyết ba sao giữa trời
兵𡆫外隘㐌苔兎山,binh vây ngoài ải đã đầy thỏ sơn
春遣弟明昶掌書記皇成雅献白犀于宋𡴯大藏經文,Xuân khiển đệ Minh Xưởng Chưởng thư ký Hoàng Thành Nhã hiến bạch tê vu Tống ngật Đại tạng kinh văn
打等至哀牢先以遁走,Đả đẳng chí Ai Lao tiên dĩ thuẫn tẩu
夾𩈘耒丿俸󰤱𢬣,giáp mặt rồi phút bỗng chia taỵ
免死没其家産,Miễn tử một kì gia sản
浚冷涇川,tuấn lãnh kinh xuyên
愔𢚸隊段賒𧵆,Ôm lòng đòi đoạn xa gần
鹹水渃𣷭漫連,hàm thuỷ nước bể mặn luôn
人兵卒皆走,nhân binh tốt giai tẩu
贈明字給太常祀,tặng minh tự cấp thái thường tự
圭𠊛風景調囂𦝄清𩙌𠖾󰟯朝重埃,quê người phong cảnh đìu hiu trăng thanh gió mát dường chiều chòng ai
𬷤㐌嘅創𡗶皮𠓇東,gà đà gáy sáng trời vừa rạng đông
即馳書以聞上皇釋前罪不問,Tức trì thư dĩ văn Thượng hoàng thích tiền tội bất vấn
箕如花󱦂花梌花那花示𣈗湄老濃,kìa như hoa mướp hoa dừa hoa na hoa thị ngày mưa não nùng
爫𤳇志於朱𥾽停󱳮闷𡞕𠤆煩闷𡥵,làm trai chí ở cho bền đừng lo muộn vợ chớ phiền muộn con
諱廓生三子長曰從次曰曠,huý quách sinh tam tử trưởng viết Tòng thứ viết Khoáng
西体字經鐄,tây thấy chữ kinh vàng
拯堵𠱋麻拯丐𤞺,chẳng đỏ ru mà chẳng cái cáo
欽頒色旨旦尼停停,Khâm ban sắc chỉ đến nơi rành rành
何以堪恭乞以敬天恤民爲心酌停益兵以爲仁政之事,hà dĩ kham Cung khất dĩ kính thiên tuất dân vi tâm chước đình ích binh dĩ vi nhân chính chi sự
月以後天感聖武宋慶曆四年,nguyệt dĩ hậu Thiên Cảm Thánh Vũ Tống Khánh Lịch tứ niên
𠼦𠊛税轎逴娘,Mướn người thuê kiệu rước nàng
翁𠲖翁𣃣耒碎𧡊神竜報夢,ông ơi ông vừa rồi tôi thấy thần long báo mộng
己酉四年宋淳熙十六年,Kỉ Dậu tứ niên Tống Thuần Hi thập lục niên
練本教則不妄與,luyện bản giáo tắc bất vọng dữ
掣包𠻀傳知音𤌋香高濕󱋓沉𧀟潙,xiết bao trò chuyện tri âm khói hương cao thấp chén trầm đầy vơi
𦊚方𪹚𣼽𠄩京凭鐄,Bốn phương phẳng lặng hai kinh vững vàng
侈𦖑軍喝󰠓移,xẩy nghe quân hét vang dời
𫢩麻除骨突衝,nay mà trừ cốt ðột xong
更𣌉幅錦𢷀幍,Canh khuya bức gấm rủ thao
呐,nói
麻列末麻凌昆婁,mà lét mắt mà trừng con sâu
𫽄沛官𦓡𫽄沛民魚魚謹謹化𫥨𠽂,chẳng phải quan mà chẳng phải dân ngơ ngơ ngẩn ngẩn hoá ra đần
明日經清川地芒夢山,Minh nhật kinh Thanh Xuyên địa Mang Mộng sơn
霹靂𢀮列㗂荣粦粦,tích lịch sấm sét tiếng vang rần rần
史臣吳士連曰惠宗之世天下之蠱已深而人君非陽剛之主當國以柔懦之臣欲幹深弊之蠱其何能濟,sử thần ngô sĩ liên viết huệ tông chi thế thiên hạ chi cổ dĩ thâm nhi nhân quân phi dương cương chi chủ đương quốc dĩ nhu nhu chi thần dục cán thâm tệ chi cổ kì hà năng tế
王感鄰以義却敵邊亦願治之君也,Vương cảm lân dĩ nghĩa khước địch biên diệc nguyện trị chi quân dã
𧏵呵𠰘吸溋𤄷,rồng há miệng hớp duềnh la
二帝追之不及󰱐其餘黨五萬餘以㱕,Nhị Đế truy chi bất cập hoạch kì dư đảng ngũ vạn dư dĩ quy
蔑丸混沌裊初冬,một hòn hỗn độn nẻo sơ đông
腥膻克復非天祿,Tinh chiên sung phúc phi thiên lộc
除授三四五六七八品散官長子間有年方少俊好𭓇者𭁈人崇文舘𭓇生讀書吏部詮除司訓典義并文臣年髙有𭓇問者兼行教習每二年教習官僃奏送禮部考試暗寫本一塲經義一道四書二道中者除文官各職若年長魯鈍願習武藝𭁈之肄習錦衣衛每日就西城較藝塲習弓矢手箭楯等藝季冬本衛差官考校每三年該官僃奏送兵部如例考中者除武尉各職若病劣不堪願回鄕貫者僃呈吏部吏科等,trừ thụ tam tứ ngũ lục thất bát phẩm tản quan trưởng tử gian hữu niên phương thiếu tuấn hiếu học giả dữ nhân sùng văn quán học sinh độc thư Lại bộ thuyên trừ ti huấn điển nghĩa tịnh văn thần niên cao hữu học vấn giả kiêm hành giáo tập mỗi nhị niên giáo tập quan bị tấu tống Lễ bộ khảo thí ám tả bản Nhất trường kinh nghĩa nhất đạo Tứ thư nhị đạo trúng giả trừ văn quan các chức Nhược niên trưởng lỗ độn nguyện tập võ nghệ dữ chi dị tập cẩm y vệ mỗi nhật tựu tây thành giảo nghệ trường tập cung thỉ thủ tiễn thuẫn đẳng nghệ Quý đông bản vệ sai quan khảo hiệu mỗi tam niên cai quan bị tấu tống binh bộ như lệ Khảo trúng giả trừ vũ uý các chức nhược bệnh liệt bất kham nguyện hồi hương quán giả bị trình Lại bộ lại khoa đẳng
渃常𣹓潙,nước thường đầy vơi
󰼀堆蟄蟄似旗󱖮劳,lông đuôi chập chập tựa cờ bông lau
黎皇朝紀,Lê Hoàng Triều KỶ
敢䜹埃妬救姑碎󰠃,dám thưa ai đó cứu cô tôi cùng
此爲刻割腹心以補四肢,thử vi khắc cát phúc tâm dĩ bổ tứ chi
吒媄篤󰜋𢚸積善,cha mẹ dốc một lòng tích thiện
矧䜹畧圯行廊,thẩn thơ trước dãy hành lang
掩饒之買𫽄他世尼,ôm nhau chi mãi chẳng tha thế này
悲𣇞几虐𠊛吹,Bây giờ kẻ ngược người xuôi
辛亥元年周太祖郭威廣順元年,tân hợi nguyên niên chu thái tổ quách uy quảng thuận nguyên niên
侩𥉫𢢆坦𠑕𥉫𢢆𡗶,cúi trông thẹn đất ngửa trông thẹn trời
米貴,niên hạn
積𥢳,tích chứa
參知黎傳都事阮文傑御前學生局長阮有孚求封,Tham tri Lê Truyền Đô sự Nguyễn Văn Kiệt Ngự tiền học sinh cục trưởng Nguyễn Hữu Phu cầu phong
冬十一月十一日塟穆陵盖拘時日以是緩也,đông thập nhất nguyệt thập nhất nhật táng mục lăng cái câu thời nhật dĩ thị hoãn dã
际,tế
月娥渚掣浽愁,nguyệt nga chưa xiết nỗi sầu
𠬠𠳒𢚁貝終公,một lời cậy với chung công
爲埃用𣒵淶針底𡥵䕯浽𩄲沉爲埃,vì ai rụng cải rơi kim để con bèo nổi mây chìm vì ai
大滛雨連月不止,Đại dâm vũ liên nguyệt bất chỉ
𡗶高󰋇重,trời cao mấy trùng
庵渚白雲𢲣芍藥,am chứa bạch vân trồng thược dược
𥪝茹𨤵易𪭯餅蒸,trong nhà rậm rịch gói bánh chưng
師鑠等引兵象追之深入重地,sư thước đẳng dẫn binh tượng truy chi thâm nhập trọng địa
况之𤗖埕於外壘𥯌,huống chi mảnh chĩnh ở ngoài lũy tre
欺托𣈜𬧻吏夢蒸𢚸終荄,khi thác ngày sau lại mống chưng lòng chông gai
𡮥𡥵𦣰𥄭,bé con nằm ngủ
明嘉靖十四年莫開會試科,minh gia tĩnh thập tứ niên mạc khai hội thí khoa
昆蜂丐蜆呌之特寃,Con ong cái kiến kêu gì được oan
自初娘㐌別親固𣈙,Từ xưa nàng đã biết thân có rày
𩄲𠖤鶴另別󰑼尋󰠲,Mây bay hạc lánh biết là tìm đâu
𢲠𥯉𦰟𣘃,đơm đó ngọn cây
羅綺熠燿行𢄂合,la ỷ dập dìu hàng chợ họp
以陶雋為兵部上書范仁謙為工科給事中王師伯為國子監教授,Dĩ Đào Tuấn vi Binh bộ thượng thư Phạm Nhân Khiêm vi Công khoa cấp sự trung Vương sư bá vi Quốc tử giám giáo thụ
𨢇󰑼𩚵𩛷,rượu là cơm bữa
乙卯晋義熙十一年,ất mão tấn nghĩa hi thập nhất niên
餱子󰑼年紇𩚵,hầu tử là lên hạt cơm
及其憂後患而要請於神則私意起矣,cập kì ưu hậu hoạn nhi yếu thỉnh ư thần tắc tư ý khởi hĩ
𤝞𤝹,chuột chù
𣇟𣉵,sao rua
唒胣玉肝鐄共󰑚𥾸𫆧蠶佩𤂬強𤴬,dẫu dạ ngọc gan vàng cũng rối vấn ruột tằm bối rối càng đau
又崇尚儒述振拨英才,Hựu sùng thượng nho thuật chấn bạt anh tài
𤞻𤍌欺㐌沙机拱𪬡,Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn
呵𠸦户陸福䝨生昆,khá khen họ lục phước hiền sinh con
時帝年既長咱断既明而黎察猶參固權位帝益厭之然外示包容察不之覺,Thời đế niên ký trưởng thính đoán ký minh nhi Lê Sát do tham cố quyền vị đế ích yếm chi nhiên ngoại thị bao dung Sát bất chi giác
騶從有差,sô tòng hữu sai
又為戦舡使畫工畫徒命女史棵身把棹於西湖帝與之遊以為大樂,hựu vi chiến hang sứ hoạ công hoạ đồ mệnh nữ sử khoả thân bả trạo ư tây hồ đế dữ chi du dĩ vi đại lạc
先是丁未年八月帝遣黎少穎等進表求封于明請立陳氏之後,Tiên thị Đinh Mùi niên bát nguyệt đế khiển Lê Thiếu Dĩnh đẳng tiến biểu cầu phong vu Minh thỉnh lập Trần thị chi hậu
𠳨𦋦買別浪払楚卿,Hỏi ra mới biết rằng chàng Sở khanh
春正月以鄭文秀為少師,Xuân chính nguyệt dĩ Trịnh Văn Tú vi Thiếu sư
盃𦝄煉蔑節𦝄清,bui trăng luyện một tiết trăng thanh
房貞所准声𫔮,phòng riêng sửa chốn thanh nhàn
鑄普明之鼎非帝王之治也,chú phổ minh chi đỉnh phi đế vương chi trị dã
󰋇㝵負泊初箕,mấy người phụ bạc xưa kia
巴潙另分𠅍群𬋩包,bơ vơ lánh phận mất còn quản bao
内而府衙各職盡出其門外而承憲等官皆由其首,Nội nhi phủ nha các chức tận xuất kì môn ngoại nhi thừa hiến đẳng quan giai do kì thủ
娘浪傕世時催,Nàng rằng Thôi thế thì thôi
𩄲絲𬑰𨤔固銀𧘇催,Mây tơ vắn vủi có ngần ấy thôi
語󰑼年老庒除干戈,ngỡ là niên lão chẳng chừa can qua
耒𫥨練習文章格󰅹󰟯𨁪書香默𢚸,rồi ra luyện tập văn chương khác nào dáng dấu thư hương mặc lòng
然以封疾不能制,Nhiên dĩ phong tật bất năng chế
夏四月朔帝親征但乃甲以東宫太子監國,Hạ tứ nguyệt sóc Đế thân chinh Đản Nãi Giáp dĩ Đông cung Thái tử giám quốc
䙊󱦎𦡟蟡䀡拱𤗖簮掑𩯀燕𥄯强鮮,dải thắt lưng ve xem cũng mảnh trâm cài tóc én ngắm càng tươi
州女有姿色者為姬妾故其次子惠義國貞等皆演州女所出,châu nữ hữu tư sắc giả vi cơ thiếp cố kì thứ tử Huệ Nghĩa Quốc Trinh đẳng giai Diễn Châu nữ sở xuất
襄翼帝於洪順三年命兵部尙書兼國子監司業兼史官都總裁武󰔂撰大越通鑑述自鴻庞氏至十二使君别為外紀自丁先皇至國朝太祖髙皇帝大定天下𥘉年為本紀,tương dực đế ư hồng thuận tam niên mệnh binh bộ thượng thư kiêm quốc tử giám tư nghiệp kiêm sử quan đô tổng tài vũ quỳnh soạn đại việt thông giám thuật tự hồng bàng thị chí thập nhị sứ quân biệt vi ngoại kỉ tự đinh tiên hoàng chí quốc triều thái tổ cao hoàng đế đại định thiên hạ sơ niên vi bản kỉ
戊戌七年宋嘉熙二年春二月命綂國太師陳守度定清化府帳籍,Mậu Tuất thất niên Tống Gia Hi nhị niên xuân nhị nguyệt mệnh Thống Quốc Thái sư Trần Thủ Độ định Thanh Hoá phủ trướng tịch
我國家應天順人乘時啓運太祖髙皇帝以武功定天下寔資功臣翼賛列聖皇帝以文教致太平亦藉勳舊弼臣所以享國至干長久柰世降中否僞莫上干,ngã quốc gia ứng thiên thuận nhân thừa thời khải vận thái tổ cao hoàng đế dĩ vũ công định thiên hạ thật tư công thần dực tán liệt thánh hoàng đế dĩ văn giáo trí thái bình diệc tạ huân cựu bật thần sở dĩ hưởng quốc chí can trường cửu nại thế giáng trung bĩ nguỵ mạc thượng can
﨤饒𢈱㐌𣴓𢈱辰傕,Gặp nhau lời đã cạn lời thì thôị
夏四月時榖大豊稔乃分遣培築各處堤路以防水患,hạ tứ nguyệt thời cốc đại phong nhẫm nãi phân khiển bồi trúc các xứ đê lộ dĩ phòng thuỷ hoạn
漢蒼以效正侯制摩奴㐌難為古壘縣上侯鎮思義州招撫屬占之眾以圖進取,Hán Thương dĩ Hiệu chính hầu Chế Ma Nô Đà Nan vi Cổ Luỹ huyện thượng hầu trấn Tư Nghĩa châu chiêu phủ thuộc Chiêm chi chúng dĩ đồ tiến thủ
𩈘娘𫽄𧡊役娘㐌查,Mặt nàng chẳng thấy việc nàng đã tra
㤕𠊛冲會断長隊干,Xót người trong hội đoạn tràng đòi cơn
花𦹳𦹳󱋨奇棱,hoa thơm thơm nức cả rừng
野象曰歇驕未見大王必不移船,Dã Tượng viết Yết Kiêu vị kiến Đại vương tất bất di thuyền
𠖈船朱𥙩迻郎東城,Xuống thuyền cho lấy đưa sang Đông thành
卷之十七,quyển chi thập thất
涅泥盆顛宁泑,niết nê bùn đen giữa ao
𨁪𢶒娘㐌𢶒𠓨襖巾,Giấu gói nàng đã gói vào áo khăn
㐌𢧚國色天香,Đã nên quốc sắc thiên hương
𤠚桄古,chó khoang cổ
團領襖朝玎璫錦衣襖錦連唐𧗱圭,đoàn lĩnh áo chầu đỉnh đang cẩm y áo gấm trên đàng về quê
斈隊如世󰖽払文君,học đòi như thế vẽ chàng văn quân
秩媒獴吏𧼋𠫾𥪝𧯄󰟯㗂男兒𠳨浪,trật mồi muông lại chạy đi trong hang dường tiếng nam nhi hỏi rằng
言匕厚意錦雲𫔭,Ngôn ngôn hậu ý cẩm vân khai
唯𠁀治渃𥹰𨱽,dõi đời trị nước lâu dài
𡗉課篩鐄相閣𧺂稽番𠰹玉𨨧宮撑,nhiều thuở rây vàng tương gác đỏ ghe phen nhả ngọc thếp cung xanh
伍不整,ngũ bất chỉnh
嗔𢚷,sân giận
奴𠴝󱚢奴𤻻奴醝,nó uống vào nó mệt nó say
𫔳茹奔半州台,Cửa NHÀ buôn bán châu Thai
二十七日户部尚書鄭季遵奏議大集軍期差餘本月以裏納足,nhị thập thất nhật hộ bộ thượng thư trịnh quý tuân tấu nghị đại tập quân kì sai dư bản nguyệt dĩ lí nộp túc
論奉使功,Luận phụng sứ công
花𫳵花窖也苔貝花,Hoa sao hoa khéo dã dày mấy hoa
忠彦選諸路丁壮充禁軍鈌額定為籍簿樞,Trung Ngạn tuyển chư lộ đinh tráng sung cấm quân khuyết ngạch định vi tịch bạ Khu
雖悶蹺盃尋𨣥群可特𠱋,tuy muốn theo vui tìm dấu còn khả được ru
買填挼契闊,mới đền nỗi khế khoát
裙胡襖竟爫之裙胡襖竟固欺陳𦚭,quần hồ áo cánh làm chi quần hồ áo cánh có khi trần truồng
然則趙黎李陳之四君皆乘國中無主或因羣臣所請或因女主之傳授國人之尊服天與之人㱕之以有天下皆其順取以有之也,Nhiên tắc Triệu Lê Lí Trần chi tứ quân giai thừa quốc trung vô chủ hoặc nhân quần thần sở thỉnh hoặc nhân nữ chủ chi truyền thụ quốc nhân chi tôn phục thiên dữ chi nhân quy chi dĩ hữu thiên hạ giai kì thuận thủ dĩ hữu chi dã
帝遣員外郎范廷等遣之,đế khiến viên ngoại lang phạm đình đẳng khiến chi
差安郡公頼世卿端武侯黎及第文鋒侯鄭永紹普郡公鄭模等領兵出左路守安定逾永福攻畧宋山,Sai An quận công Lại Thế Khanh Đoan Vũ hầu Lê Cập Đệ Văn Phong hầu Trịnh Vĩnh Thiệu Phổ quận công Trịnh Mô đẳng lĩnh binh xuất tả lộ thủ An Định du Vĩnh Phúc công lược Tống Sơn
夜則用两虎金牌亦有令旗銅牌,Dạ tắc dụng Lưỡng hổ kim bài diệc hữu lệnh kì đồng bài
冲牢珠㳶溋涓,Trong sao châu nhỏ duềnh quyên
󱥁𢚸㐌透旦𡗶,tấm lòng đã thấu đến trời
丐風波窖𢢂坊利名,cái phong ba khéo ghét phường lợi danh
固欺定渃兵𩚵共皮,có khi đựng nước bưng cơm cũng vừa
以御前彊努火筒軍同知黎堵為政事院同參𬢱,Dĩ Ngự tiền cường nỗ hoả đồng quân đồng tri Lê Đổ vi chính sự viện đồng tham nghị
亦不能謄録簿籍唯羅網以執爨者,diệc bất năng đằng lục bộ tịch duy la võng dĩ chấp thoán giả
󰅒時瓶沈簮技湄散𩄲捲,nay thời bình chìm trâm gãy mưa tan mây cuốn
󰋇旬𢶢啫𨀒駒長安𬂙㐌兜兜細𧵆,mấy tuần gióng giả vó câu trường an trông đã đâu đâu tới gần
正座南面孔子偏坐西面論語有四疑如子見南子在陳絶粮公山佛肸召子欲徃之𩔗以韓愈為盗儒謂周戊叔程顥程頤楊詩羅仲素李延平朱子之徒學博而才疎不切事情而務為剽窃,chính toạ Nam diện Khổng tử thiên toạ Tây diện Luận ngữ hữu tứ nghi như Tử kiến Nam Tử tại Trần tuyệt lương Công Sơn Phật Hật triệu Tử dục vãng chi loại dĩ Hàn Dũ vi đạo nho vị Chu Mậu Thúc Trình Hạo Trình Di Dương Thi La Trọng Tố Lí Diên Bình Chu Tử chi đồ học bác nhi tài sơ bất thiết sự tình nhi vụ vi phiêu thiết
渃𤄯𣱾𣱾没𣳔通,nuớc trong leo lẻo một dòng thông
故一二之歲藥荆蜀餌湘潭三四之歲鍼廣越貶吳楚筋骸血脉油然少康,Cố nhất nhị chi tuế dược Kinh Thục nhĩ Tương Đàm tam tứ chi tuế châm Quảng Việt biếm Ngô Sở cân hài huyết mạch du nhiên thiếu khang
秩𬁒捹𥟉捹梧,mất mùa buôn thóc buôn ngô
占城世子制多耶遣使臣保祿󰏲進白象,Chiêm Thành thế tử Chế Đa Da khiến sứ thần Bảo Lộc Kê tiến bạch tượng
調鑊饒番扶跬渃,điều vạc nhiều phen phù khỏe nước
包𣉹𩄎順𩙌和,bao giờ mưa thuận gió hoà
世傳王既塟之後至晋末凣百六十餘年林邑人入寇掘發王塚見其體靣如生大惧乃復封瘗土人以爲神立廟事之號士王僊,thế truyền vương ký táng chi hậu chí tấn mạt phàm bách lục thập dư niên lâm ấp nhân nhập khấu quật phát vương trủng kiến kì thể diện như sinh đại cụ nãi phục phong ế thổ nhân dĩ vi thần lập miếu sự chi hiệu sĩ vương tiên
慈浪𫯝蔑玉皇,từ rằng trời một ngọc hoàng
攻而徃復書詞諄切皆廌奉㫖撰也,công nhi vãng phục thư từ truân thiết giai Trãi phụng chỉ soạn dã
㷝香𣃣𣇜𡖵清,đốt hương vừa buổi đêm thanh
月娥𢖵浽𩄲絲庒𧷺,nguyệt nga nhớ nỗi mây tơ chẳng tròn
㤇饒𢹊𫄉枚裙恄饒計𡢻計𡅧饒𫥨,yêu nhau xé lụa may quần ghét nhau kể nợ kể nần nhau ra
𤵶疎拙𫔳槾桃,ngây thơ chút cửa mận đào
弹󱎣朗浪赧希扒𧋃,đàn trẻ lẳng lặng nín hơi bắt chuồn
上皇進兵下洪帝師進平灘駐營,thượng hoàng tiến binh hạ hồng đế sư tiến bình than trú doanh
𣇜𩙌霜搥𠓨埬𦲹許蒙𦋦朱󱰶奴雷,buổi gió sương chui vào đống rạ hở mông ra cho quạ nó lôi
卷之十一,quyển chi thập nhất
呐古䔲吔古兀,nuốt của đắng nhả của ngọt
史臣吳士連曰髙駢𮢶港之役何其異耶盖所合理故得天之助也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Cao Biền tạc cảng chi dịch hà kì dị gia Cái sở hợp lí cố đắc thiên chi trợ dã
𣙩𣘽自𧿨牟禅𡑝秋𦝄㐌𠄽番𨅸頭,sồng nâu từ trở màu thiền sân thu trăng đã vài phen đứng đầu
埋冷羣固秋冬女仍勢𪰛埃𠹾特𠲖,may lạnh còn có thu đông nữa nhưng thế thời ai chịu được e
吝𩢬埃別咳群𣋚󰅒,lần lừa ai biết hãy còn hôm nay
認花𦬑買咍春,nhìn hoa nở mới hay xuân
趙嫗以九真之女聚徒山中攻破城邑諸部景從易於反掌,triệu ẩu dĩ cửu chân chi nữ tụ đồ sơn trung công phá thành ấp chư bộ cảnh tòng dị ư phản chưởng
東閣大學士阮登鎬󰰾,đông các đại học sĩ nguyễn đăng cảo bãi
店時炪𦹵共𫃸,đêm thời đốt cỏ cùng nối
𥆁澄𤌋𡴯䏾楊裊賖体𠬠𠊚󰟯涓涓,liếc chừng khói ngất bóng dương nẻo xa thấy một người dường quen quen
𦼔閑無事意樓臺,lều nhàn vô sự ấy lâu đài
結果,kết quả
等共四十三名,đẳng cộng tứ thập tam danh
其聰明勇智髙出隆古英明之主,Kì thông minh dũng trí cao xuất long cổ anh minh chi chủ
曲兜潭廕陽和意󰑼蝴蝶𫨩󰑼莊生,khúc đây đầm ấm dương hoà ấy là hồ điệp hay là trang sinh
氷人窖呐戊靣召𠅜媒妁󰝂信𡞕重,băng nhân khéo nói mầu mơn trao lời môi chước đem tin vợ chồng
蠔質樞離㯲檜廊,hào chất so le khóm cuối làng
工芸,công nghệ
掑𪘵𤞻𤢿改身碎隊,Kề răng hùm sói gửi thân tôi đòi
𨀈寬隊𨀈寅寅𢌌待,bước khoan đòi bước dần dần rộng rãi
𦋦陣,ra trận
𪮏玉笋默平𪯯𫡍紇珠,tay ngọc duẫn mặc bằng lệch chuỗi hạt châu
令御前各軍照樣書畫楯,lệnh ngự tiền các quân chiếu dạng thư hoạ thuẫn
初置五經博士,Sơ trí Ngũ kinh bác sĩ
人家不容行人宿歇有宿歇,Nhân gia bất dung hành nhân túc hiết hữu túc hiết
惟㦃又圍西北城邉再遇山西逆賊何公真率眾逼城欲誅暠與帝争立,Duy Sản hựu vi Tây bắc thành biên tái ngộ Sơn Tây nghịch tặc Hà Công Chân suất chúng bức thành dục tru Cảo dữ đế tranh lập
𦖑信娘仍𠲖提隊干,nghe tin nàng những ê dề đòi cơn
時有火起自江頭延燒至王府左門两邊庯坊及城内朝元朝堂,thời hữu hoả khởi tự giang đầu duyên thiêu chí vương phủ tả môn lưỡng biên phố phường cập thành nội triều nguyên triều đường
俸𦖑𤿰𠽖鉦囬店虧棱葚用移別󰠲,bỗng nghe trống giục chiêng hồi đêm khuya rừng rậm rụng rời biết đâu
其奪兄之妻亦出於靈慈與守度自陷過𠧨既有以導之而隱忍安全又有以導之者,Kì đoạt huynh chi thê diệc xuất ư Linh Từ dữ Thủ Độ tự hãm quá cữu ký hữu dĩ đạo chi nhi ẩn nhẫn an toàn hựu hữu dĩ đạo chi giả
至得壬地赤千里,chí đắc Nhâm địa xích thiên lí
𨷑𠄼𬮌隘𠭤𠚢𧗱名拯恾包利拯迷,mở năm cửa ải trở ra về danh chẳng màng bao lợi chẳng mê
帝遣使如明陶雋陶正已黎的歲貢,đế khiển sứ như minh đào tuấn đào chính dĩ lê đích tuế cống
大󰒂深𢙇重萬杯,Đại nghĩa thâm hoài trọng vạn bôi
後存福殺存禄及當道併有其地僣稱昭聖皇帝立阿儂為明德皇后封子智聰為南衙王改其州曰長生國繕甲治兵堅城自守無復奉土稱臣,Hậu Tồn Phúc sát Tồn Lộc cập Đương Đạo tính hữu kì địa tiếm xưng Chiêu Thánh Hoàng đế lập A Nùng vi Minh Đức hoàng hậu phong tử Trí Thông vi Nam Nha Vương cải kì châu viết Trường Sinh quốc thiện giáp trị binh kiên thành tự thủ vô phục phụng thổ xưng thần
群固尼󰅹盃趣女𡛔󰜩共合蔑頭鎫,còn có nơi nào vui thú nữa gái trai cùng họp một đầu mom
黄巾力士哙浪𠬠𡗶舌固𫡦旬阴阳,hoàng cân lực sĩ gọi rằng một trời thiệt có chín tuần âm dương
歷移𠬠帖申𠓨𫔳公,LỊCH DỜI một thiếp thân vào cửa công
事娘󰑼世𠳒柴敢信,Sự nàng LÀ thế lời thầy dám tin
以汧仁壽為尚寶寺卿權吏科都給事中,dĩ nghiên nhân thọ vi thượng bảo tự khanh quyền lại khoa đô cấp sự trung
惜少年戈栗限冷,tiếc thiếu niên qua lật hẹn lành
架茶蘼㐌唅𦝄姅𨪪,giá trà my đã ngậm trăng nửa vành
鐘回今古𦗏亘毛,chuông hồi kim cổ lắng càng mau
󰘂𣘈紫𡴯盧踈󱗢,cửa son tía ngắt lưa thưa móc
𠊚仍喂唉𠊚仍,người dưng ơi hỡi người dưng
大越史記本紀全書卷之八,Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư quyển chi bát
呂,trả
迨聖宗淳皇帝稟睿智之資厲英雄之志拓土開疆創法定制尤䏻留意史籍,đãi thánh tông thuần hoàng đế lẫm duệ trí chi tư lệ anh hùng chi chí thác thổ khai cương sáng pháp định chế vưu năng lưu ý sử tịch
蹎𫡮󰘚坦𠬠牟撑撑,Chân mây mặt đất một màu xanh xanh
加𦷾𥙩𩛜饞,gia đấy lấy đói thèm
遂陷,toại hãm
󱬰单節夏燶油默,manh đơn tiết hạ nồng dầu mặc
皇長子天祚生,Hoàng trưởng tử Thiên Tộ sinh
阮榮等奉勑㫖光順洪德年間内臣出外擄到人家者斬,Nguyễn Vinh đẳng phụng sắc chỉ Quang Thuận Hồng Đức niên gian nội thần xuất ngoại lỗ đáo nhân gia giả trảm
󰳒󱳋爫󰫑󱲾散爫𩆐,nhập nhoà làm chớp dấy ran làm sấm
㐱實昆芒,chỉn thực con mang
欽祚等聞水軍敗引兵還,Khâm Tộ đẳng văn thuỷ quân bại dẫn binh hoàn
置宣政使司參政參議主事推官以范文顯為欽刑院尚書阮時達為順化宣政使司宣正使阮文質為乂安宣正使司參政黎仁噲為司兵院入内少保,trí tuyên chính sứ ti tham chính tham nghị chủ sự suy quan dĩ phạm văn hiển vi khâm hình viện thượng thư nguyễn thì đạt vi thuận hoá tuyên chính sứ ti tuyên chính sứ nguyễn văn chất vi nghệ an tuyên chính sứ ti tham chính lê nhân khoái vi ti binh viện nhập nội thiếu bảo
財政,tài chính
柑橘苔園意仍碎,cam quýt đầy vườn ấy những tôi
夏四月二十一日上臨軒親策命,Hạ tứ nguyệt nhị thập nhất nhật thượng lâm hiên thân sách mệnh
𠶡屍戒禁󰘚油𩛂醝,trối thây giới cấm mặc dầu no say
惠宗以酒色自娛,Huệ Tông dĩ tửu sắc tự ngu
𤽗若眞𢜝㤡失色,ngươi nhược chân sợ sệt thất sắc
過傷𡭧義岧蓬𠦳鐄身󰀎時𪡥補牢,quá thương chút nghĩa đèo bòng ngàn vàng thân ấy thì hòng bỏ sao
󰡡迻旦畧𫢋堂,mống đưa đến trước phật đường
𡨺𤇮焒蒸拯咍耒,giữ bếp lửa chưng chẳng hay rỗi
𩄲󱢩傘柳𩂏萌,mây phủ tán liễu che mành
𦰤撩簾󰞺竹掑𤗹䜹,lau treo rèm nát trúc gài phên thưa
𢪥㭙𦋦渃𣳔𣳔𠰘咹提𥖩渚洪門綿,vắt chày ra nước ròng ròng miếng ăn đè cối chớ hòng mon men
此讖記術数之學所以有異於聖賢𩿨學也󰊹五月大水,thử sấm ký thuật số chi học sở dĩ hữu dị ư thánh hiền chi học dã ru ngũ nguyệt đại thuỷ
敢賒吹𩈘麻䜹橽𢚸,Dám xa xôi mặt mà thưa thớt lòng
𠬠畨知己共僥,Một phen tri kỷ cùng nhau
辭意懇苦,Từ ý khẩn khổ
先是廣度降于陳暠,Tiên thị Quảng Độ hàng vu Trần Cảo
塘𠫾千召舘招蹽,đường đi xiên xẹo quán cheo leo
信明𧿆卒塔髙畧茹,tin mừng nhảy nhót thấp cao trước nhà
是時莫臣多詭計告于明人曰黎兵者乃鄭氏爭彊起兵攻殺上國貢臣及莫氏子孫實非黎氏子孫重興之兵,Thị thời Mạc thần đa quỷ kế cáo vu Minh nhân viết Lê binh giả nãi Trịnh thị tranh cường khởi binh công sát thượng quốc cống thần cập Mạc thị tử tôn thực phi Lê thị tử tôn trùng hưng chi binh
舉得其人者議加奬賞如見或負所薦肆爲貪墨許先陳言免其連坐,Cử đắc kì nhân giả nghị gia tưởng thưởng như kiến hoặc phụ sở tiến tứ vi tham mặc hứa tiên trần ngôn miễn kì liên toạ
󰏙𦎛𥪞閉饒𣈜,Xem gương trong bấy nhiêu ngày
𤎜𦋦𠳚典椿臺,Rạng ra gửi đến xuân đài
芇𠳒𡽫渃芇𠳒鉄𣘈,nào lời non nước nào lời sắt son
栫𢱝貂,chuồng nhốt điêu
斧刀包管身殘,búa đao bao quản thân tàn
以周之末諸侯強僣而正統之傳綿綿然不絶者是其祖宗深仁厚澤有以及天下後世故也,dĩ chu chi mạt chư hầu cưỡng tiếm nhi chính thống chi truyền miên miên nhiên bất tuyệt giả thị kì tổ tông thâm nhân hậu trạch hữu dĩ cập thiên hạ hậu thế cố dã
渚忙忌忌遣𢚸煩,chớ mang cạy cạy khiến lòng phiền
仍調𩈘惮眉𪠗庫𥋳,những điều mặt dạn mày dày khó coi
十三日帝親𭁈平安王就射堆處立𡊨致禱後始,Thập tam nhật đế thân dữ Bình An Vương tựu Xạ Đôi xứ lập đàn trí đảo hậu thuỷ
酉庫酉䝨共𫽄𪿒斈朱典世買男兒,dẫu khó dẫu hèn cũng chẳng ngại học cho đến thế mới nam nhi
莫宗族各自偷生亡命,Mạc tông tộc các tự du sinh vong mệnh
冷𢪰再𢪰,lạnh ngắt tái ngắt
蓮殘梅吏𦭒花,sen tàn mai lại chiếng hoa
排曰底𦊚句偈,bày viết để bốn câu kệ
栗栗㝵補䋥兔扛囉蒸𡧲棱,rật rật người bủa lưới thỏ giăng ra chưng giữa rừng
𢯰囉𢯰𠓨𢯰渃𢯰𨢇,rót ra rót vào rót nước rót rượu
孟,mạnh
𤤰仃涓礼将仃涓謀,vua đừng quên lễ tướng đừng quên mưu
𪢊𠀧𫪹𠰘𢬥𨒒𨨨𢬣,gióng ba trống miệng giong mười chiêng tay
云仙仍?待𬂙,Vân Tiên những UNK đợi trông
帝勑所司悉去設捕兵撫諭許出首復業,Đế sắc sở ti tất khử thiết bộ binh phủ dụ hứa xuất thú phục nghiệp
時文訓多率子弟從行易置衛所,thời văn huấn đa suất tử đệ tòng hành dị trí vệ sở
曳巴迈炎噴連俞湄,dài ba mươi dặm phun liền gió mưa
又命下南策府同知黎舌領兵萬二千餘人會同安󰘊鎮各軍防僃邉事,Hựu mệnh hạ Nam Sách phủ đồng tri Lê Thiệt lĩnh binh vạn nhị thiên dư nhân hội đồng An Bang trấn các quân phòng bị biên sự
丁景安阮永錫乃劾曰黎察專權之漸罪固难容,Đinh Cảnh An Nguyễn Vĩnh Tích nãi hặc viết Lê Sát chuyên quyền chi tiềm tội cố nan dung
共羅券約底𩢬𠊛些,cùng là khoán ước để lừa người ta
帝嘉之乃授是職仍賜冠带并時服一襲,đế gia chi nãi thụ thị chức nhưng tứ quán đai tịnh thời phục nhất tập
感情媄𤴪庄涓昆𫯰,cảm tình mẹ ghẻ chẳng quen con chồng
算𨄴󱘟仍塘修理,toan chấp chểnh những đường tu lý
𡘯,lớn
尋花过𨀈󰏙𠊛𨀈經,Tìm hoa quá bước xem người viết kinh
是知乱,thị tri loạn
乞溪台閉景拋山,khắt khe thay bấy cảnh phao sơn
馭󰠳纀󱡴翁該,ngựa đâu buộc cửa ông cai
乃命受表覽之辭意懇切召帝入曰朕有别子亦可嗣位,Nãi mệnh thụ biểu lãm chi từ ý khẩn thiết triệu Đế nhập viết Trẫm hữu biệt tử diệc khả tự vị
昆𧔜,con rạm
丐𥯉湼於󱰯坡𡌩,cái đó nát ở chỗ bờ đập
項王浪𠲖𠲖,hạng vương rằng ầy ầy
詩索亦雒將子两家子相爲婚姻綱目集覧以雒爲姓誤矣都麋冷麋音縻,thi sách diệc lạc tướng tử lưỡng gia tử tương vi hôn nhân cương mục tập lãm dĩ lạc vi tính ngộ hĩ đô mê linh mê âm mi
國朝太祖髙皇帝為本紀全書並依如前史臣吳士連武瓊等之所着述也,quốc triều thái tổ cao hoàng đế vi bản kỉ toàn thư tịnh y như tiền sử thần ngô sĩ liên vũ quỳnh đẳng chi sở trước thuật dã
三月命鴻矑寺卿桂林男陳玉厚爲左鎮軍營督同禮科給事中東河男武良爲右鎮軍營督同,tam nguyệt mệnh hồng lô tự khanh quế lâm nam trần ngọc hậu vi tả trấn quân dinh đốc đồng lễ khoa cấp sự trung đông hà nam vũ lương vi hữu trấn quân dinh đốc đồng
張水戲𢱖𦇒渃,trương thuỷ hý múa rối nước
秋七月三日以災異下詔曰比歲以來災異荐臻歲屢凶歉,Thu thất nguyệt tam nhật dĩ tai dị hạ chiếu viết Tỉ tuế dĩ lai tai dị tiến trăn tuế lũ hung khiểm
親征復禮州班師,thân chinh phục lễ châu ban sư
𣻆珠隊陣紆絲𤾓妄,tuôn châu đòi trận vò tơ trăm vòng
復禮州司空刁孟旺有罪賜死,phục lễ châu tư không đèo mạnh vượng hữu tội tứ tử
收捕獲繼宗斬之,thu bổ hoạch Kế Tông trảm chi
胡乃甘心守職依憑寵祿以苟富貴圖免其身,hồ nãi cam tâm thủ chức y bằng sủng lộc dĩ cẩu phú quý đồ miễn kì thân
拱𠓨局𨢇拱𫥨𪮀弹,cũng vào cuộc rượu cũng ra ngón đàn
吳氏紀起己亥至丁卯凣二十九年,ngô thị kỷ khởi kỷ hợi chí đinh mão phàm nhị thập cửu niên
武帝在位七十一年,Vũ Đế Tại vị thất thập nhất niên
𫽄挷𠓨𩈘𦓡眉吏𦖑,chẳng văng vào mặt mà mày lại nghe
𠮾嗷頭𥚇漫麻嚕𦖻,ngọt ngào đầu lưỡi mặn mà lỗ tai
貪,tham
於蒸𪤄󰮂滝,ở chưng bãi giữa sông
官高󰅹典羕𠊛𬏝,quan cao nào đến dạng người ngây
𫃸固蔑柴道士,nối có một thầy đạo sĩ
㝵些固恒呐亘𡗋時技几士戾拯亘丕,người ta có hằng nói cứng lắm thời gãy kẻ sĩ lệ chẳng cứng vậy
及凝堆湥咀嘆𠬠𠳒,ngập ngừng đôi giọt thở than một lời
域娘𠓨准軒西,Vực nàng vào chốn hiên tây
史臣吳士連曰太宗復古禮躬耕籍填率天下,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thái Tông phục cổ lễ cung canh tịch điền suất thiên hạ
󰸟炪蓬蘭㐌𤎜𣈘,nến đốt buồng lan đã sáng đêm
五月以王可遵監懿安神翊軍楊章監神勇軍,ngũ nguyệt dĩ vương khả tuân giám ý yên thần dực quân dương chương giám thần dũng quân
𢚸憲太后单差,lòng hiến thái hậu đơn sai
迨夜蛮將楊思縉始自子城城内小城也出救惟德等皆死,đãi dạ man tướng dương tư tấn thuỷ tự tử thành thành nội tiểu thành dã xuất cứu duy đức đẳng giai tử
青米杲糁味尼儉𦹳,thanh mễ gạo tấm mùi này kém thơm
助𠁀茹夏破散泥塗,trợ đời nhà hạ phá tan nê đồ
事𰿘𢆥𦼨劄𥱬伶伶,sự muôn năm cũ chép ghi rành rành
役冲茄渃㐌仃朱𤽗,việc trong nhà nước đã dành cho ngươi
四日考天下學生中考者千餘人分爲三等一等二等還國子監三等還路學讀書並免徭役,tứ nhật khảo thiên hạ học sinh trúng khảo giả thiên dư nhân phân vi tam đẳng nhất đẳng nhị đẳng hoàn quốc tử giám tam đẳng hoàn lộ học độc thư tịnh miễn dao dịch
閉𣇞󰠇𣷭𦋦𣾺管之,Bấy giờ vượt bể ra khơi quản gì
倍𠓨添𥙩𧵑茹,vội vào thêm lấy của nhà
石乳陳皮炒底吏,thạch nhũ trần bì sao để lại
上命類大臣文臣止友十一貟,thượng mệnh loại đại thần văn thần chỉ hữu thập nhất viên
嬸嬸嬸共羅㛪妯,thẩm thẩm thím cũng là em dâu
而輕鄙同列不與交遊與中官范堯咨軰友善遇醫官者必嘲謔笑談皆非其𩔗也,nhi khinh bỉ đồng liệt bất dữ giao du dữ trung quan phạm nghiêu tư bối hữu thiện ngộ y quan giả tất trào hước tiếu đàm giai phi kì loại dã
𦀎𥉫𫔳紫渭󰁇阁𪳔,lét trông cửa tía vợi ngừng gác son
賜阮光弼阮玨枚惟精,Tứ Nguyễn Quang Bật Nguyễn Giác Mai Duy Tinh
珍甘埃几拖台󰜋𠇮,trân cam ai kẻ đỡ thay việc mình
昂浪柴扵準尼,ngang rằng thầy ở chốn này
双離堆妸交掑,song li đôi gã giao kề
拯如課怒𤷍𤶹,chẳng như thuở nọ gầy guộc
或被仇讐抑蔽即急就少傅黎文靈所薦問才德實者奏呈擢用不拘僞官士庶以才德爲尙,hoặc bị cừu thù ức tế tức cấp tựu thiếu phó lê văn linh sở tiến vấn tài đức thực giả tấu trình trạc dụng bất câu nguỵ quan sĩ thứ dĩ tài đức vi thượng
眉𧍋花塢愁坤寫𦟐粉珠淶突庒枯,mày ngài hoa ủ sầu khôn tả má phấn châu rơi giọt chẳng khô
自𣈜永𩈘先君退滛樛氏隊吝吟哦,từ ngày vắng mặt tiên quân thói dâm cù thị đòi lần ngâm nga
濕髙𠴖𠴖𢷆行鴈𨕭󰡎漏漏現󰖽豹,thấp cao vợi vợi chen hàng nhạn trên dưới làu làu hiện vẻ beo
篭𪀄𬇚𩵜自爫客,lồng chim ao cá từ làm khách
𪭱清𡏧𡏧烣残收𧗱汰汰江山版圖,quét thanh bụi bụi tro tàn thu về thảy thảy giang san bản đồ
至扶蘭寨寨人堅壁固守,Chí Phù Lan trại trại nhân kiên bích cố thủ
停針拯呐,dừng kim chẳng nói
非細,phi tế
聰明本産性𡗶,Thông minh vốn sẵn tính trời
㗂𠊛󰠳㐌𠃅𡢐𠰺扛,tiếng người đâu đã mé sau dậy dàng
春定文武冠服,xuân định văn vũ quan phục
奢華𪽮浪饒咍歇,xa hoa lơ lãng nhiều hay hết
𨑮𠄻𢆥閉饒吝,Mười lăm năm bấy nhiêu lần
天下各處百姓服二十七日,thiên hạ các xứ bách tính phục nhị thập thất nhật
欺𢝙辰撫𢬣𠓨𦤾欺𫤾𢗽辰󰅹𧡊埃,khi vui thời vỗ tay vào đến khi ngắt tẻ thời nào thấy ai
朝官拯沛隱拯沛谷城南𦫼蔑間,triều quan chẳng phải ẩn chẳng phải góc thành nam lều một căn
朕方爾信,Trẫm phương nhĩ tín
獅子昆瘦,sư tử con sấu
𫨩𪬡𨤰拱浽貂,Hay hèn lẽ cũng nối điêu
且潘宗禎為内官賢假子賢死肉未寒烝賢之婦奪為以妾前年又𭁈宮女阮梅交狎二罪俱重死則宜矣,Thả Phan Tông Trinh vi nội quan Hiền giả tử Hiền tử nhục vị hàn chưng Hiền chi phụ đoạt vi dĩ thiếp tiền niên hựu dữ cung nữ Nguyễn Mai giao hiệp nhị tội cụ trọng tử tắc nghi hĩ
捁碁壘發銃城,Kéo cờ luỹ phát súng thành
閉𥹰󰅒󰜋𡭧𢚸渚甘,Bấy lâu nay một chút lòng chưa cam
以阮如堵為吏部上書,dĩ nguyễn như đổ vi lại bộ thượng thư
聖淬艚簫󰋇紇𩄎,thánh thót tầu tiêu mấy hạt mưa
吝呂歲㐌𨒒𠄩風流󰕛𪩥耒来斈坤,lần lữa tuổi đã mười hai phong lưu chóng lớn rồi rài học khôn
上皇不忍戮出之外鎮,Thượng hoàng bất nhẫn lục xuất chi ngoại trấn
襜印俸雪,xiêm in bóng tuyết
法衣襖孛𡨧鮮法鼓弄孛巴回透連,pháp y áo bụt tốt tươi pháp cổ trống bụt ba hồi tấu lên
以東閣𭓇士阮貴雅為吏部左侍郎,dĩ đông các học sĩ nguyễn quý nhã vi lại bộ tả thị lang
莫茂洽日肆逰蕩縱酒荒色,Mạc Mậu Hợp nhật tứ du đãng túng tửu hoang sắc
爫朱𣷭爱欺菭欺潙,Làm cho bể ái khi đầy khi vơi
茶全聞弟敗走乃大驚惧遣其親信奉表乞降,Trà Toàn văn đệ bại tẩu nãi đại kinh cụ khiển kì thân tín phụng biểu khất hàng
拯𪟽楊后滛邪,chẳng ngờ dương hậu dâm tà
二月丁酉朔日食,nhị nguyệt đinh dậu sóc nhật thực
󰋇𠳒下賜捻珠招鐄,Mấy lời hạ tứ ném châu gieo vàng
黄鱔号浪实意丐連,hoàng thiện hiệu rằng thực ấy cái lươn
二十八日帝進兵圍闍槃城,nhị thập bát nhật đế tiến binh vi chà bàn thành
󰀎埃尋𡱩𥘷中,ấy ai tầm thước trẻ trung
夏四月杖殺假天武𬯵克昌,hạ tứ nguyệt trượng sát giả thiên vũ cồ khắc xương
兵之所至無不摧折所󰱐財物牛畜不可勝數,binh chi sở chí vô bất thôi chiết sở hoạch tài vật ngưu súc bất khả thăng sổ
朗蕩船情煮󰠱𣛨,lãng đãng thuyền tình chở nặng chèo
情知遠大攎賢業勉輔皇家億萬年,tình tri viễn đại lư hiền nghiệp miễn phụ hoàng gia ức vạn niên
於是察等稱疾不朝,Ư thị Sát đẳng xưng tật bất triều
意些折蔑𤽗宋義,ấy ta giết một ngươi tống nghĩa
湼於庄䝨𠳒呐頑危,nết ở chẳng hiền lời nói ngoan nguy
共饒𠬠聀權門,cùng nhau một chức quyền môn
初漢庭为轉運在職貪汚恐民告訴乞養病,sơ hán đình vi chuyển vận tại chức tham ô khủng dân cáo tố khất dưỡng bệnh
弹苔朱別肝連將軍,Dạn dày cho biết gan liền tướng QUÂN
侈𠄩𨒒𢆥卞𨖲蒸聀𢀨丕,xảy hai mươi năm bèn lên chưng chức sang vậy
秋七月,Thu thất nguyệt
妾󰝸想𫥨𠊛征婦,thiếp chẳng tưởng ra người chinh phụ
肆予頼主帥上輔德下爲民保國家益延厥緒嘉乃以王嗣文附眾武威敵安社稷寔大具功,Tứ dư lại chủ soái thượng phụ đức hạ vị dân bảo quốc gia ích diên quyết tự gia nãi dĩ Vương tự văn phụ chúng vũ uy địch an xã tắc thật đại cụ công
𦘧𦋦幅像𢧚形云仙,vẽ ra bức tượng nên hình vân tiên
郎𢀭倚势迎昂,sang giàu ỷ thế nghênh ngang
統元帝以廷秀有𦾔勳勞止令絞死,thống nguyên đế dĩ đình tú hữu cựu huân lao chỉ lệnh giảo tử
渚𧜖襘拱𡞕𫯳,Chưa chăn gối cũng vợ chồng
菭𡑝鎌捽𤏬𤍶,đầy sân gươm tuốt sáng loà
秋八月改元會豊元年,Thu bát nguyệt cải nguyên Hội Phong nguyên niên
午𬮌儒徐客典槞核德底昆咹,ngỏ cửa nho chờ khách đến trồng cây đức để con ăn
三月十五日止揮官貟任瘴地满二考以上称聀無過犯吏部查實調回善地,Tam nguyệt thập ngũ nhật chỉ huy quan viên nhiệm chướng địa mãn nhị khảo dĩ thượng xưng chức vô quá phạm Lại bộ tra thực điều hồi thiện địa
志空如志底𢧚極𢚸,chí không như chí để nên cực lòng
張輔𧡊𡁾𫺶牢折𤽗景異頭撩外城𨪀𥙩肝𦋦爫羮𫺶為𠯽辱朱𠇮沛傷,trương phụ thấy thốt giận sao giết ngươi cảnh dị đầu treo ngoài thành mổ lấy gan ra làm canh giận vì chửi nhục cho mình phải thương
丐𧎠朋丐蚆蚆,cái rận bằng cái ba ba
帝度陳智等窮蹙日久援至悉開壁出戰乃徙屯杜家縣掘江口伏兵江岸俟賊至,Đế độ Trần Trí đẳng cùng xúc nhật cửu viện chí tất khai bích xuất chiến nãi tỉ đồn Đỗ Gia huyện quật giang khẩu phục binh giang ngạn sĩ tặc chí
州人李長仁殺州牧北來部曲遂據州反自稱刺史,châu nhân lí trường nhân sát châu mục bắc lai bộ khúc toại cứ châu phản tự xưng thứ sử
各府州縣官僃禮物圖帳彩旗來賀,các phủ châu huyện quan bị lễ vật đồ trướng thái kì lai hạ
吒昆囚󱬱冲兵,cha con tù rạc trong binh
浽𥢆潯瀉𣻆湄,Nỗi riêng tầm tã tuôn mưa
文律既行復留計議自懷疑惧挺身奔遁,văn luật ký hành phục lưu kế nghị tự hoài nghi cụ đĩnh thân bôn độn
設雲屯鎮鎮官路官察海使及置平海軍以鎮之,Thiết Vân Đồn trấn trấn quan lộ quan sát hải sứ cập trí Bình Hải quân dĩ trấn chi
八月二十三日登庸既回京登瀛又引兵入清華大會于弘化江分兵二道並進,Bát nguyệt nhị thập tam nhật Đăng Dung ký hồi Kinh Đăng Doanh hựu dẫn binh nhập Thanh Hoa đại hội vu Hoằng Hoá giang phân binh nhị đạo tịnh tiến
先朝土宇吏󰝡𥙩𧗱,tiên triều thổ vũ lại đem lấy về
洪順凣七,Hồng Thuận phàm thất
󰝂命招𫴋𡧲𣳔長江,Đem mình gieo xuống giữa dòng trường giang
聀迷𦖑㐌油油皮散,giấc mơ nghe đã dầu dầu vừa tan
𡽫滝㐌啐唎誓𠄩𠊛没丿化衛蓬洲,non sông đã trót lời thề hai người một phút hoá về bồng châu
野蘭花翥貪秋,dã lan hoa sứ thơm tho
𣦆瀾𩯀󰑚挵𨦩𦝄腰,trễ làn tóc rối lỏng vòng lưng eo
娘卞対𦍛男兒,nàng bèn đổi dạng nam nhi
王謀與僚佐以方今天下紀綱在公勘詞訟擒制盗刼仍差官分治各處,Vương mưu dữ liêu tá dĩ phương kim thiên hạ kỷ cương tại công khám từ tụng cầm chế đạo kiếp nhưng sai quan phân trị các xứ
󰝡𠑬些𠱊立唐功名,đem nhau ta sẽ lập đàng công danh
人力有濟險亦理之常也,Nhân lực hữu tế hiểm diệc lí chi thường dã
纏性朗駡落邪道,gìn tính lặng mựa lạc tà đạo
帝以惟一廷斥言官令杖八十貶二資,Đế dĩ Duy Nhất đình xích ngôn quan lệnh trượng bát thập biếm nhị tư
池泑羕圇,trì ao dạng tròn
迍茹唉暫朱娘翥蹎,dọn nhà hãy tạm cho nàng chứa chân
冬十月勑諭在朝諸臣昨者阮復見春大旱三月謂必有事勸朕静以觀变兵以防身,Đông thập nguyệt sắc dụ tại triều chư thần Tạc giả Nguyễn Phục kiến xuân đại hạn tam nguyệt vị tất hữu sự khuyên trẫm tĩnh dĩ quan biến binh dĩ phòng thân
𮎦䧺買別𮎦䧺,Anh hùng mới biết anh hùng
𧎜𪰛默襖𨱽深,ốc thời mặc áo dài thâm
竹絲𠳨典芸制每𣈜,Trúc tơ hỏi đến nghề chơi mọi ngày
徬徨󰇥醒󰇥醝,Bàng hoàng dở tỉnh dở say
𢜠𢜠怍怍掣包事情,mừng mừng sợ sợ xiết bao sự tình
以阮非虎一作惟虎嘉林縣人為御使台僉都御史武麟定為順化參正改命京北承政使范謙柄行乂安承政使命,Dĩ Nguyễn Phi Hổ Nhất tác Duy Hổ Gia Lâm Huyện nhân vi Ngự sử đài Thiêm đô ngự sử Vũ Lân định vi Thuận Hoá Tham chính cải mệnh Kinh Bắc Thừa chính sứ Phạm Khiêm Bính hành Nghệ An thừa chính sứ Mệnh
皇后扲槊󰝂𥓄,hoàng hậu cầm giáo đâm mài
󱪌挹餒曩,bẵm ấp nuôi nấng
角埃聽説課江城,giốc ai thánh thót thuở giang thành
狀頭枚拱㩒椲𫔳軒,trạng đầu may cũng cắm vè cửa hiên
妬𪜀,đó là
註初帝命粱登定大朝諸󰀩至是成進之,chú sơ đế mệnh lương đăng định đại triều chư nghi chí thị thành tiến chi
是年京北太原諒山等處干戈擾動,thị niên kinh bắc thái nguyên lạng sơn đẳng xứ can qua nhiễu động
恪之妸織姉姮,khác gì ả chức chị hằng
㐌磋旦世群恨渚他,Đã xoay đến thế còn hờn chưa tha
先差大将榮國公黄廷爱領兵潜地馳回以守清華又使太傅陽郡公阮有僚太保鄭杜𭁈少保鄭桐鄭檸等各領兵徔左路出𭁈莫玉󱗲兵相持,Tiên sai đại tướng Vinh quốc công Hoàng Đình Ái lĩnh binh tiềm địa trì hồi dĩ thủ Thanh Hoa Hựu sử Thái phó Dương quận công Nguyễn Hữu Liêu Thái bảo Trịnh Đỗ dữ Thiếu bảo Trịnh Đồng Trịnh Ninh đẳng các lĩnh binh tòng tả lộ xuất dữ Mạc Ngọc Liễn binh tương trì
𠄼绳扲𠄩槊長󱁲弹𬌥𤽸󱰔𠓨𡧲𧯄𢬣扲堆𥮊吧粓,năm thằng cầm hai giáo dài đuổi đàn trâu trắng chui vào trong hang tay cầm đôi đũa và cơm
詔賜减今年人丁税之半,Chiếu tứ giảm kim niên nhân đinh thuế chi bán
買𨕭塊𣷷吏𠓨冲𧯄,mới lên khỏi biển lại vào trong hang
腰香㤕玉朱𠊛,yêu hoa xót ngọc cho người
随蹺情状𦓡决定󰑼󰄼停緩𧗱手續役件,tùy theo tình trạng mà quyết định là nên đình hoãn về thủ tục việc kiện
𦀊𦼜𦀊𦿄繚𦄄蒂,dây sắn dây sướng leo quấn đấy
後制度益詳彌文大僃,Hậu chế độ ích tường di văn đại bị
文昭奎壁𭓇有淵源,Văn chiêu khuê bích Học hữu uyên nguyên
渚盃㴷共𤳇,chớ vui đắm cùng trai
詔各坊社冊有丁男自景統四年籍十一歳今年𮞏至十二歳及漏籍黄丁身材壮健長大四尺以上社長類名送本處三司及奉天府至農隙時閲󰱇,chiếu các phường xã sách hữu đinh nam tự cảnh thống tứ niên tịch thập nhất tuế kim niên đệ chí thập nhị tuế cập lậu tịch hoàng đinh thân tài tráng kiện trường đại tứ xích dĩ thượng xã trưởng loại danh tống bản xứ tam ti cập phụng thiên phủ chí nông khích thì duyệt tuyển
調卞辝謝疎󰉨𨀈𦋦,đều bèn từ tạ thưa rày bước ra
癸酉十一年明景泰四年,Quý Dậu thập nhất niên Minh Cảnh Thái tứ niên
然因灾異而脩德則無,Nhiên nhân tai dị nhi tu đức tắc vô
正,chính
百官共旦嵩呼祝𢜏,bá quan cùng đến tung hô chúc mừng
𤽗若眞坎念𨀈蓮,ngươi nhược chân khúm núm bước lên
秋七月旱帝避正殿减膳徹樂,Thu thất nguyệt hạn đế tị chính điện giảm thiện triệt nhạc
感德慈悲底饒劫願朱親近,cảm đức từ bi để nhiều kiếp nguyện cho thân cận
外時銃𪧻扲催,ngoài thì súng bắn cầm thôi
時士人專業期於進取止得禮部試遭乱中止,Thời sĩ nhân chuyên nghiệp kì ư tiến thủ chỉ đắc Lễ bộ thí tao loạn trung chỉ
𫥨扒𥙩𦓡繓奴吏,ra bắt lấy mà trói nó lại
㤕娘𦋦買打料𠹾端,Xót nàng ra mới đánh liều chịu đoan
嘉林詣行在拜謁奉命調粮以給軍食,Gia Lâm nghệ hành tại bái yết phụng mệnh điều lương dĩ cấp quân thực
有情些吏﨤些,Hữu tình ta lại gặp ta
󰣑𣈜搏󱫴探󱨶,sớm ngày vác cuốc thăm đồng
礼衝香火家堂,Lễ xong hương hoả gia đường
襖默奈之錦絩,áo mặc nài chi gấm thêu
焒香停抵𣷷緣,lửa hương dành để bén duyên
吀𠶆具𠓨呢菴𦹵,xin mời cụ vào nơi am cỏ
󰜏𫅷󰭔被曷椒𤯨包饒嵗󰬥调𧃵𨐮,bà già đeo bị hạt tiêu sống bao nhiêu tuổi nhiều điều đắng cay
几西另𣷮几南另𠇮,kẻ tây lánh lối kẻ nam lánh mình
及至召見,Cập chí triệu kiến
唸味𠁀朱覩麻制,nếm mùi đời cho đủ mà chơi
及第來謝因使刀手伏于幕下擒殺之,Cập Đệ lai tạ nhân sử đao thủ phục vu mạc hạ cầm sát chi
穉𢚁吒𫅷𢚁𡥵,trẻ cậy cha già cậy con
体𦝄麻𢢆仍𠳒𡽫滝,Thấy trăng mà thẹn những lời non sông
兹属涖祚之初宜布維新之命其以明年爲洪熙元年所有合行事宜條示于左一交趾採金銀及󰇼香課等類悉皆停趾,Tư thuộc lị tộ chi sơ nghi bố duy tân chi mệnh kì dĩ minh niên vi Hồng Hi nguyên niên sở hữu hợp hành sự nghi điều thị vu tả Nhất Giao Chỉ thái kim ngân cập thái hương khoả đẳng loại tất giai đình chỉ
明禁男女不許剪髮婦女穿短衣長裙化成俗,Minh cấm nam nữ bất hứa tiễn phát phụ nữ xuyên đoản y trường quần hoá thành tục
於是官軍從火焚毀所居而還,Ư thị quan quân tung hoả phàn huỷ sở cư nhi hoàn
願先朝列聖皇帝監照臣心滅逆賊以安民復黎朝之境土,Nguyện tiên triều liệt thánh hoàng đế giám chiếu thần tâm diệt nghịch tặc dĩ an dân phục Lê triều chi cảnh thổ
君子固腰辰㨂󰣽,quân tử có yêu thì đóng cọc
𤾓𢆥群固之󰠲,trăm năm còn có gì đâu
功名庄重富貴庄恾,công danh chẳng chuộng phú quý chẳng màng
撻󱋓餞𢱖龍泉,đặt chén tiễn múa long tuyền
及出家時法御将出廷道載入聖慈宫養德殿賜坐食海味賦詩曰紅濕剥龜脚黄香炙馬鞍山僧持淨戒同坐不同飧,Cập xuất gia thời pháp ngự tương xuất đình Đạo Tái nhập Thánh Từ cung Dưỡng Đức điện tứ toạ thực hải vị phú thi viết Hồng thấp bác quy cước Hoàng hương chích mã an Sơn tăng trì tịnh giới Đồng toạ bất đồng san
𬋩包𠰘世𠳒征壢,quản bao miệng thế nhời chênh lệch
󰘂儒午矯沛扦掑,cửa nho ngõ kẻo phải then cài
𨦩㧅琥珀㩡掑金明,vòng đeo hổ phách chuỗi cài kim minh
及治降賊者罪,Cập trị hàng tặc giả tội
臼漏𫈨𫉸包𣉹臼折𤌍㘨粓𬗂迻臼𫥨垌,cậu lậu giái cà bao giờ cậu chết thổi nồi cơm nếp đưa cậu ra đồng
胡氏弑陳順宗而簒其國陳沆陳渴真諸人謀誅之而不能克身死之,Hồ thị thích Trần Thuận Tông nhi soán kì quốc Trần Hàng Trần Khát Chân chư nhân mưu tru chi nhi bất năng khắc thân tử chi
命東各學士裴廷員吏科給事中杜善正徃迎接回京行欽受禮,mệnh đông các học sĩ bùi đình viên lại khoa cấp sự trung đỗ thiện chính vãng nghênh tiếp hồi kinh hành khâm thụ lễ
又設小路提刑漕司轉運職,hựu thiết tiểu lộ đề hình tào ti chuyên vận chức
水步諸營兼總政柄太尉宜國公輔弼彌縫而成其政之羙,thuỷ bộ chư dinh kiêm Tổng chính bính Thái uý Nghi quốc công phụ bật di phùng nhi thành kì chính chi mĩ
夏四月以黎居為清化寨主,Hạ tứ nguyệt dĩ Lê Cư vi Thanh Hoá trại chủ
朮,thuật
𡭧之哏咘没𠄩朱仃耒仕料排䋦萌,chút chi gắn bó một hai cho đành rồi sẽ liệu bài mối manh
㝵国色几天才,người quốc sắc kẻ thiên tài
誇咣姅𡬷旦𡗶,khoe khoang nửa tấc đến trời
𢚸芇女𢴑󰒂𠊛𦋦𠫾,Lòng nào nỡ dứt nghĩa người ra đi
脱它𢴎女塵寰𨖲𠎣,thoắt đà thoát nợ trần hoàn lên tiên
拙身蒲柳麻蒙固𣈙,Chút thân bồ liễu mà mong có rày
春正月蠻將楊長惠段敬至率蠻人二十萬入寇屯金華步布置軍營名五花寨,xuân chính nguyệt man tướng dương trường huệ đoàn kính chí suất man nhân nhị thập vạn nhập khấu đồn kim hoa bộ bố trí quân doanh danh ngũ hoa trại
欲授以行遣而難之仍賜錢四百鏹使之自閹,Dục thụ dĩ hành khiển nhi nan chi những tứ tiền tứ bách cường sử chi tự yêm
㙴󰊈坎埝奏戈,thềm phong khúm núm tâu qua
昆棋快𨢇苔瓢,con cờ quảy rượu đầy bầu
𪁎驟󰑼臼𪁎󱰃打󱁕𠺙𥱲爫魔朱臼,sáo sậu là cậu sáo đen đánh trống thổi kèn làm ma cho cậu
媄𡥵𠫾𣌋𧗱𣌆默𢚸,mẹ con đi sớm về trưa mặc lòng
冬十二月季犛求内外族譜祖母朱氏母范氏曰畵氏族,Đông thập nhị nguyệt Quý Li cầu nội ngoại tộc phổ tổ mẫu Chu thị mẫu Phạm thị viết Hoạ thị tộc
傷強𢪀𢪀強𤴬,Thương càng nghĩ nghĩ càng đau
蜆丐憲強言,hiến cái hến càng ngon
渃𡽫底𫳘相逢刼𡢐,Nước non để chữ tương phùng kiếp sau
𬲇方北所氣冷,gió phương bắc thửa khí lạnh
旨揮諸路縣社官等見有蝗虫𭛁生啮害桑苗即令禳祓以除民害,chỉ huy chư lộ huyện xã quan đẳng kiến hữu hoàng trùng phát sinh khiết hại tang miêu tức lệnh nhương phất dĩ trừ dân hại
哙浪萬里程途,hỏi rằng vạn lý trình đồ
國櫆爲人慷慨敢言,Quốc khôi vi nhân khảng khái cảm ngôn
󰣝𠸦湿笔強𥚆強鮮,PHỤC khen nét bút càng nhìn càng tươi
花優鉢嚊𦹳萩𠦳𠁀𫽄易,hoa ưu bát ngửi thơm tho ngàn đời chẳng dễ
庒𧡊𪀄燕𨕭樑,chẳng thấy chim én trên rường
預畧蔑𣈜鄧達𡊨場,dự trước một ngày đặng đặt đàn tràng
憲宗睿皇帝在位七年紀元者一,hiến tông duệ hoàng đế tại vị thất niên kỷ nguyên giả nhất
數日到安謨江遇茶須社漁人濟之乃得脱,Số nhật đáo Yên Mô giang ngộ Trà Tu xã ngư nhân tế chi nãi đắc thoát
唐監陳讀曰陣勑使韋仲宰將七千餘人至峯州,đường giám trận độc viết trận lai sử vi trọng tể tương thất thiên dư nhân chí phong châu
奏告太廟以明國來封故也,Tấu cáo Thái miếu dĩ minh quốc lai phong cố dã
阮景真子景異鄧悉子容皆憤其父死非辜領順化軍回清化奉迎入内侍中陳季擴至乂安立爲帝,nguyễn cảnh chân tử cảnh dị đặng tất tử dung giai phẫn kì phụ tử phi cô lĩnh thuận hoá quân hồi thanh hoá phụng nghênh nhập nội thị trung trần quý khoáng chí nghệ an lập vi đế
𦎛矑渃水梅𤷍𦄾𩩪,gương lờ nước thuỷ mai gầy vóc sương
生浪自課相知,Sinh rằng Từ thuở tương tri
昱子邪况明宗諸子皆有才藝苟念社稷之重擇其才德者立為儲嗣以繫天下之望則國本固矣,Dực tử tà huống Minh Tông chư tử giai hữu tài nghệ câu niệm xã tắc chi trọng trạch kì tài đức giả lập vi trừ tự dĩ hệ thiên hạ chi vọng tắc quốc bản cố hĩ
群臣黎念等進駕捷表,Quần thần Lê Niệm đẳng tiến giá tiệp biểu
店,tiệm
切爲󰁰戒𫏾尼賖塘挭󰠱稽柴拋𫶜,thiết vì mười giới trước nay xa đường gánh nặng ghe thầy phao tuông
南㐌杜倘㐌奴那昆体生,năm đã đủ tháng đã no mẹ con thảy sinh
𢪀𠇮麻喭朱𠇮字恩渚呂字情吏王,nghĩ mình mà ngán cho mình chữ ơn chưa trả chữ tình lại vương
花唭玉説端莊,hoa cười ngọc thốt đoan trang
󰱥今内外各衙門追徵公私賍罸及度文檢秋各項前應八官庫儲積者並宜選取真銅錢𨿽輸郭少鈌係是真同積久無獘者亦宜選取,Kế kim nội ngoại các nha môn truy trưng công tư tang phạt cập độ văn kiểm thu các hạng tiền ứng bát quan khố trữ tích giả tịnh nghi tuyển thủ chân đồng tiền tuy thâu quách thiếu khuyết hệ thị chân đồng tích cửu vô tệ giả diệc nghi tuyển thủ
𠓀旗埃敢争強,Trước cờ ai dám tranh cường
事理曉之且曰事已如此自當請闕待命,sự lí hiểu chi thả viết Sự dĩ như thử tự đương thỉnh khuyết đãi mệnh
非偽官之牛榖雖甚饑困不得濫取,Phi nguỵ quan chi ngưu cốc tuy thậm cơ khốn bất đắc lạm thủ
𡲤𢯏𡲤𢫝,vả bẻ vả rung
孝情𫼔𥘀𠄩边𠸕𠻀仍聀周旋固些,hiếu tình đeo nặng hai bên dặn dò những chắc chu toàn có ta
夏四月二十日京城盗𭛁燒燬畿内庯舍,hạ tứ nguyệt nhị thập nhật kinh thành đạo phát thiêu huỷ kì nội phố xá
唭唭呐呐𠮾嗷,Cười cười nói nói ngọt ngào
易台情吏及情,dễ hay tình lại gặp tình
事發藝宗恠問之,Sự phát Nghệ Tông quái vấn chi
㛪𫯳󱋓酢󱋓酬,Vợ chồng chén tạc chén thù
十八日丙子追尊生母阮氏爲昭仁弘懿皇太后,thập bát nhật bính tí truy tôn sinh mẫu nguyễn thị vi chiêu nhân hoằng ý hoàng thái hậu
然既叨奉明詔敢不對揚聖天子之休命乎臣謹拜手󰏲首而献論曰臣聞,nhiên kí thao phụng minh chiếu cảm bất đối dương thánh thiên tử chi hưu mệnh hồ thần cẩn bái thủ khể thủ nhi hiến luận viết thần văn
至是玄宗崩無嗣王乃旨諭節制府及大臣文武百官曰我聞天下者皇朝聖祖神宗之天下,Chí thị Huyền Tông băng vô tự Vương nãi chỉ dụ Tiết chế phủ cập đại thần văn võ bách quan viết Ngã văn thiên hạ giả hoàng triều Thánh Tổ Thần Tông chi thiên hạ
国語,quốc ngữ
眾皆恠問應曰我聞古人有梅雀畫未聞有竹雀󰱯者,chúng giai quái vấn ứng viết ngã văn cổ nhân hữu mai tước hoạ vị văn hữu trúc tước hoạ giả
更殘茶歇,canh tàn trà hết
𠦳𫷜埃固𠸦󰠲黄巢,ngàn năm ai có khen đâu hoàng sào
弟阮傳率諸路民兵敗賊于京城章陽等處,đệ Nguyễn Truyền suất chư lộ dân binh bại tặc vu Kinh thành Chương Dương đẳng xứ
頭撑㐌罪情之,đầu xanh đã tội tình gì
大雨,lục tù
萌单節夏燶油默,mành đơn tiết hạ nồng dầu mặc
些𧗱些攕𥬊鈎鈎𥙩𩵜𬵘𤍇蒌集翔,ta về ta sắm cần câu câu lấy cá bống nấu rau tập tàng
𩛂𢚸𤋾𦛋吏卢退控,no lòng ấm cật lại lo thói xằng
核丹掑頭𤂬𧹦󱮏,cây đan kề đầu suối đỏ lòm
至是雨下如注達曉未晴,Chí thị vũ hạ như chú đạt hiểu vị tình
𦊚皮謹櫗氷𢸚𧡊埃,bốn bề kín mít bưng bòng thấy ai
㐱寔買󱘜𨃰咍󱘔𫽄咍𨅸,chỉn thực mới lồm cồm hay bò chẳng hay đứng
姅印󰟵隻姅𤐝𨤮𨱽,Nửa in gối chiếc nửa soi dặm dài
吨唐𧵆貝挼賒排排,rộn đường gần với nỗi xa bời bời
𨑮糁捁船𫴋𢴾𨑮𠃩󰝂餅𠄩𨑮掉神,mười tám kéo thuyền xuống bơi mười chín đem bánh hai mươi rước thần
史臣吳士連曰太宗之於兄柳欲尊異之故為是過舉,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thái Tông chi ư huynh Liễu dục tôn dị chi cố vi thị quá cử
荧火盎盎朗𤍶偷店,huỳnh hoả áng áng sáng loà thâu đêm
𤇧𦧘,sấy thịt
順化憲察副使武真回朝,thuận hoá hiến sát phó sứ vũ chân hồi triều
堆姑埃易劍之埃,đôi co ai dễ kém chi ai
如是則簿牒無遲滯之愆民事免頒留之苦,Như thị tắc bạc điệp vô trì đái chi khiên dân sự miễn ban lưu chi khổ
銀以開國元勳死非其罪子黎儒宗久淪軍伍諸大臣憐之故有是命,ngân dĩ khai quốc nguyên huân tử phi kì tội tử lê nho tông cửu luân quân ngũ chư đại thần lân chi cố hữu thị mệnh
固自此以來旱蝗相仍災異屢見饑饉流作百姓困窮,cố tự thử dĩ lai hạn hoàng tương nhưng tai dị lũ kiến cơ cận lưu tác bách tính khốn cùng
味𩚵辰𡃍味棦辰嗿,mùi cơm thì gớm mùi chanh thì thèm
左侍郎陶公僎御前震雷軍旨揮黎造歲貢,Tả thị lang Đào Công Soạn Ngự tiền chấn lôi quân chỉ huy Lê Tạo tuế cống
𩛜𩚵𧙼襖󱀰𢚸咹蹺柴伵𦣰共𫭅𬌥,đói cơm rách áo mặc lòng ăn theo đầy tớ nằm cùng chuồng trâu
󰇿󰇿𥾾買𥙩㝵紅顔,CHẰNG CHẰNG buộc mãi lấy người hồng nhan
對曰臣等欲两國親愛且叩門求火耳然臣國主昏耄不能咱信,Đối viết Thần đẳng dục lưỡng quốc thân ái thả khấu môn cầu hoả nhĩ nhiên thần quốc chủ hôn mạo bất năng thính tín
僧爫丙童拱𬓐,tăng làm biếng đồng cũng lười
渚戈󱯭𩅀吏干雹蓬,chưa qua sấm chớp lại cơn bão bùng
至是宋真宗即位聞之只令疆吏召受綸命而不復專使者,Chí thị Tống Chân Tông tức vị văn chi chỉ lệnh cương lại triệu thụ luân mệnh nhi bất phục chuyên sứ giả
然閨門慙德踵於唐太之昏風,Nhiên khuê môn tàm đức chủng ư Đường Thái chi hôn phong
瓢劉伶𢩮𨕭𢬣弭󱡈,bầu lưu linh nhấc trên tay nhẹ phòm
棘花正正紙繚苔園,cức hoa chiếng chiếng dây leo đầy vườn
黄󰞿唿𢖵子規呌愁,hoàng anh hót nhớ tử quy kêu sầu
牝牡立語𫁞排邑󱚵,tẫn mẫu sấp ngửa sắp bày úp che
外𡏢墓地他麻佳城節典倘巴抉墓,ngoài mả mộ địa tha ma giai thành tiết đến tháng ba quét mồ
身牢𡗉浽不平,Thân sao nhiều nỗi bất bằng
可謂朝無人矣,khả vị triều vô nhân hĩ
外簾鵲󰝸𫫗信,ngoài rèm thước chẳng mách tin
唯事寃𢀦事𣒠麻𡗶蒸嚕報㐌懇懇於蒸課夢寐,duỗi sự oan sửa sự vạy mà trời chưng rõ báo đã khắn khắn ở chưng thuở mộng mị
君子矣林卞志𪧘庄謳兀庄謳𫅷,quân tử hãy lăm bền chí cũ chẳng âu ngặt chẳng âu già
𦋦󱚢没𩃳𠠩𡢐没畑,ra vào một bóng trước sau một đèn
帝出青陽門慰勞金光殿力士及錦衣金吾将士以劎賜程志,đế xuất thanh dương môn uý lạo kim quang điện lực sĩ cập cẩm y kim ngô tướng sĩ dĩ kiếm tứ trình chí
蹎觥𨀈𥪝𢚸敬㥋,chân quanh bước trong lòng kính e
是日帝正配惠懿夫人薨于建興府長安州之虎河,Thị nhật Đế chính phối Huệ Ý phu nhân hoăng vu Kiến Hưng phủ Trường Yên châu chi Hổ hà
内作管甲朱始献金鯽魚,nội tác quản giáp chu thuỷ hiến kim tức ngư
帝使宣郡公鄭公䏻捧詔書召之金乃整飭部伍刻日就道拜謁于義路江行在,Đế sử Tuyên Quận công Trịnh Công Năng phủng chiếu thư triệu chi Kim nãi chỉnh sức bộ ngũ khắc nhật tựu đạo bái yết vu Nghĩa Lộ giang hành tại
招討使何安掠討平之俘󰱐跪等及其黨百餘人送京誅之,Chiêu thảo sứ Hà An Lược thảo bình chi phù hoạch Quỹ đẳng cập kì đảng bách dư nhân tống kinh tru chi
副使范鴻儒阮名世阮郁阮惟時等二部如明歳貢,phó sứ phạm hồng nho nguyễn danh thế nguyễn úc nguyễn duy thì đẳng nhị bộ như minh tuế cống
󰠃容几𠁑買󰑼量𨕭,cùng dong kẻ dưới mới là lượng trên
排行花菓觥𫷜覩,bày hàng hoa quả quanh năm đủ
太師牟俞都卒,Thái sư Mâu Dũ Đô tốt
方之准尼溪𡶀創朗𩄲𤐜陳運,phương chi chốn này khe núi sáng láng mây khói chờn vờn
𥐉,ngắn
唐詔之武渾代韓約為經畧使,Đường chiếu chi Vũ Hồn đại Hàn Ước vi Kinh lược sứ
趙武因嬴秦之亂中元無統群雄角逐而倂其地未見其難也,Triệu Vũ nhân Doanh Tần chi loạn Trung Nguyên vô thống quần hùng giác trục nhi tính kì địa vị kiến kì nan dã
坚貞𫽄沛肝皮,Kiên trinh chẳng phải gan vừa
廣原首領楊嗣興献白鹿,quảng nguyên thủ lĩnh dương tự hưng hiến bạch lộc
以陳時見為左僕射,Dĩ Trần Thời Kiến vi Tả bộc xạ
𠬠彙巾󰺔𩂏頭,một vầng khăn trắng che đầu
帝作萬壽殿又作左右殿敬天殿勤政殿,đế tác vạn thọ điện hựu tác tả hữu điện kính thiên điện cần chính điện
都咹都於態凣搙𢴚油爫𢧚𥵾棟樑,đua ăn đua ở thói phàm náu nức dầu làm nên gióng đống lương
勅賜為入内司馬知本州軍民事爵冠服侯,Sắc tứ vi Nhập nội tư mã tri bản châu quân dân sự tước Quan phục hầu
𨕭頭𩄲𤋵𩃳𦝄高,trên đầu mây giãi bóng trăng cao
𦖑信如楽用移森觥計户遁𠳒𠳨查,nghe tin nhơ nhác rụng rời xúm quanh kể họ rộn lời hỏi tra
𧐖𥐇麻吱䖳𨱽,lươn ngắn mà chê trạch dài
𥙩爫易拯𬮦防蔑店元押𠀧妄日㝹,lấy làm dể chẳng quan phòng một đêm nguyên ép ba vòng nhặt nau
𠃅霜秩𠻵𨕭城点𠄼,mái sương chợt mảng trên thành điểm năm
𡨸印黄佛前羣𠓑,chữ in vàng phật tiền còn rõ
結共抛網𣌋𣅘伴𤿤,kết cùng phao võng sớm khuya bạn bè
渃呂𤍇㵢𫅷,nước lã nấu sôi già
上親覽定其髙下,thượng thân lãm định kì cao hạ
䏾朝㐌我埮𧗱群賒,bóng chiều đã ngả dặm về còn xa
既失三農之望恐貽兆姓之憂,Kí thất tam nông chi vọng khủng di triệu tính chi ưu
域娘暫𫴋门房,vực nàng tạm xuống môn phòng
英斉𠳐詔蓮󱠢,anh tề vâng chiếu lên ngôi
秋七月朔安和侯阮弘裕與永興伯鄭綏有隙屯兵相拒,thu thất nguyệt sóc an hoà hầu nguyễn hoằng dụ dữ vĩnh hưng bá trịnh tuy hữu khích đồn binh tương cự
群𦋦-㐌䏧蝟𩯀霜,Còn ra khi đã da mồi tóc sương
臣聞道路言閩越王弟甲弑而殺之甲已誅死其民未有所属,thần văn đạo lộ ngôn mân việt vương đệ giáp thích nhi sát chi giáp dĩ tru tử kì dân vị hữu sở thuộc
以武文添爲左都督復仍張得壽爲程郡公貶阮有敕職爵,dĩ vũ văn thiêm vi tả đô đốc phục nhưng trương đắc thọ vi trình quận công biếm nguyễn hữu sắc chức tước
焒兵兜㐌喑喑󰜋方,Lửa binh đâu đã ầm ầm một phương
自低㑏援𢚸崙修行,từ đây giữ vẹn lòng son tu hành
巡店箕埃摳楳𩵜,tuần điếm kìa ai khua mõ cá
泊呢碎拱悶迻,bạc này tôi cũng muốn đưa
󱟒僊𪡔直姉妯姉妯俺伴𣎏󰠲𰦫󰀩,vợ tiên là trực chị dâu chị dâu em bạn có đâu lỗi nghì
討平之,thảo bình chi
𣅶唭花𠹳雪殿風,lúc cười hoa cợt tuyết đền phong
鳴呼邪臣與内庭交好以致敗人事者自古有之,minh hô tà thần dữ nội đình giao hảo dĩ trí bại nhân sự giả tự cổ hữu chi
張蒸𦀚待士,giương chưng giềng đãi sĩ
䧺王以上無年表者世主傳序不可得而知也或云十八世恐未必然,hùng vương dĩ thượng vô niên biểu giả thế chủ truyền tự bất khả đắc nhi tri dã hoặc vân thập bát thế khủng vị tất nhiên
一賣放軍人及影󰰿而不著軍籍,Nhất mại phóng quân nhân cập ảnh tế nhi bất trứ quân tịch
王以其光受鴻名命永膺於𮌐祐莫安鰲世丕顯於治平,vương dĩ kì quang thụ hồng danh mệnh vĩnh ứng ư quyến hựu mạc an ngao thế phi hiển ư trị bình
十三日明遣正使兵部尙書李郁副使通政司有通政李亨等賫詔勑金印來封帝為安南國王印重百两紉象駱駝以金為之及郁等回帝以贐禮厚賜之郁等辝不受,Thập tam nhật Minh khiển chánh sứ Binh bộ thượng thư Lí Úc Phó sứ thông chính ti hữu thông chính Lí Hanh đẳng tê chiếu sắc kim ấn lai phong đế vi An Nam Quốc Vương Ấn trọng bách lưỡng nhẫn tượng lạc đà dĩ kim vi chi cập Úc đẳng hồi đế dĩ tẫn lễ hậu tứ chi Úc đẳng từ bất thụ
紇楣,hột mè
蕯渃莍滝桔槹宁𣳔蕯渃莍帶,tát nước gàu song cát cao giữa dòng tát nước gàu dai
擢賢良有文武才者命𬋩軍民,Trạc hiền lương hữu văn vũ tài giả mệnh quản quân dân
頓󰈝典墨燶𮥷買他,Gạn gùng đến mực nồng nàn mới tha
仄浪春闷桃絲拱𫅷,chắc rằng xuân muộn đào tơ cũng già
又傅委王世子欽差節制各處水步諸營兼總政柄太尉宜國公鄭根内賛政機外楊武衞殄不庭之烏冦復有指之舊疆功盖宇宙德被生靈天下賴以平安而我家統綿有永治享無窮大扺皆王家匡扶其力之,Hựu phó uỷ Vương thế tử khâm sai tiết chế các xứ thuỷ bộ chư doanh kiêm tổng chính bính thái uý Nghi quốc công Trịnh Căn nội tán chính cơ ngoại dương vũ vệ điển bất đình chi Ô khấu phục hữu chỉ chi cựu cương công cái vũ trụ đức bị sinh linh thiên hạ lại dĩ bình an nhi ngã gia thống miên hữu vĩnh trị hưởng vô cùng đại chỉ giai Vương gia khuông phù kì lực chi
迄于辛巳又立甲戌題名碑以僃缺典以昭激勸,ngật vu tân tị hựu lập giáp tuất đề danh bi dĩ bị khuyết điển dĩ chiêu khích khuyến
𣈘𦣰陳濁󱞺󱞹𢜝驚,đêm nằm trằn trọc mơ màng sợ kinh
明黃福選取匠人及其家小送燕京造船,Minh Hoàng Phúc tuyển thủ tượng nhân cập kì gia tiểu tống Yên Kinh tạo thuyền
符驅法󱁲拯沛𥪝事職,bùa khua phép đuổi chẳng phải trong sự chức
按本國無宣華山盖是宋徵終南種放惑併徵華山陳摶而史誤以爲我國事不然陳先生盛名後世𡸈無傳乎宣字下疑,án bản quốc vô tuyên hoa sơn cái thị tống trưng chung nam chủng phóng hoặc tính trưng hoa sơn trần đoàn nhi sử ngộ dĩ vi ngã quốc sự bất nhiên trần tiên sinh thịnh danh hậu thế khởi vô truyền hồ tuyên tự hạ nghi
具𦖑𧡊杜具𢜠𡂒挄奇刀梂󱪞󰮀𬞲,cụ nghe thấy đỗ cụ mừng rất quăng cả dao cầu xuống ruộng khoai
𠹵洌𠹵冷𠹵命,ớn rét ớn lạnh ớn mình
一内外衙門各貟󰱥今如有相賀相送障子宜用終紙不得裱褶,nhất nội ngoại nha môn các viên kế kim như hữu tương hạ tương tống chướng tử nghi dụng chung chỉ bất đắc biểu triệp
麻空𧡊辰罕固󱳮固累,mà không thấy thì hẳn có lo có lụy
𡗶爫𠬠陣溟濛媄𡥵𠴍𩛜𦣰空𠀧𣈗,trời làm một trận mênh mông mẹ con nhịn đói nằm không ba ngày
固欺永𨤔書房,Có khi vắng vẻ thư phòng
英㛪料帝篤𢚸業儒,anh em liệu đấy dốc lòng nghiệp nho
𣴓㳥𣱿濡沁亇𤂬印𣳔執𤈜𤗖𦝄招,gợn sóng nhấp nhô tăm cá lội in dòng chấp chới mảnh trăng treo
湖清月現俸𡃋,hồ thanh nguyệt hiện bóng tròn
戊寅五年明天順二年,Mậu Dần ngũ niên Minh Thiên Thuận nhị niên
𢜠浪𫢩𧡊昆些,mừng rằng nay thấy con ta
繁󰡛蔑段醒眉美鍾殘景卒踈,phồn hoa một đoạn tỉnh mơ mẽ chuông tàn cảnh thớt thơ
耕籍田於龍隊徵處士於象山󰱇用賢良創立𭓇校有帝王之大畧,Canh tịch điền ư Long Đội trưng xử sĩ ư Tượng Sơn tuyển dụng hiền lương sáng lập học hiệu hữu đế vương chi đại lược
史臣吳士連曰舍生取義有甚於生也,sử thần ngô sĩ liên viết xá sinh thủ nghĩa hữu thậm ư sinh dã
率边右共默襖袈裟,suốt bên hữu cùng mặc áo cà sa
噐者並两手横捧髙𭁈頭上平捧奏本奏帖等紙者並捧高𭁈靣平,khí giả tịnh lưỡng thủ hoành bổng cao dữ đầu thượng bình bổng tấu bản tấu thiếp đẳng chỉ giả tịnh bổng cao dữ diện bình
賜第一甲黄義富陳保信武維周三名,Tứ Đệ nhất giáp Hoàng Nghĩa Phú Trần Bảo Tín Vũ Duy Chu tam danh
分𠲖塘詫分傷𤋵油,Phần e đường sá phần thương dãi dầu
𬮌玉身閑濫細𨆢,cửa ngọc thân hèn trộm tới lui
節鉞與宰臣並立殿上處斷天下事務詞訟未必有也盖以是時仁宗崇𫢋封爲國師詢以國事如黎大行之於吳匡越爾,tiết việt dữ tể thần tịnh lập điện thượng xử đoán thiên hạ sự vụ từ tụng vị tất hữu dã cái dĩ thị thời nhân tông sùng phật phong vi quốc sư tuân dĩ quốc sự như lê đại hành chi ư ngô khuông việt nhĩ
𠄼更𡎢預幔船咀嘆,năm canh ngồi dựa mạn thuyền thở than
云人事脩則天時和,vân Nhân sự tu tắc thiên thời hoà
亇𤈜󰕛咹,cá cháy chóng ăn
酉浪昌𤽸圭𠊛管󰠳,Dẫu rằng xương trắng quê người quản đâu
武師鑠頼世卿等併力奮擊出伏兵連勝數陣斬馘百餘級,Vũ Sư Thước Lại Thế Khanh đẳng tính lực phấn kích xuất phục binh liên thắng số trận trảm quắc bách dư cấp
旬𦝄鈌𥒦油滈,Tuần trăng khuyết đĩa dầu hao
󰘂萤𨮻及冊畑,cửa huỳnh rèn cặp sách đèn
𬧻𠄼𢆥女𤽗合固役蒸𨀕准𣷭沲,sau năm năm nữa ngươi hợp có việc chưng đi chốn bể rìa
食不飱犬馬之心自不能以,thực bất san khuyển mã chi tâm tự bất năng dĩ
紇底,hạt dẻ
𤽗吳權共𤽗公羡,ngươi ngô quyền cùng ngươi công tạn
太保阮耒等皆曰宜固守關隘任彼所為又何妨乎,Thái bảo Nguyễn Lỗi đẳng giai viết Nghi cố thủ quan ải nhiệm bỉ sở vi hựu hà phương hồ
拱料補过春撑𠬠𠁀,cũng liều bỏ quá xuân xanh một đời
差人馳告京師乞兵救援觧送威王,sai nhân trì cáo Kinh sư khất binh cứu viện giải tống Uy Vương
𤒘花底怒𠬠𡎢𡎢猪,đuốc hoa để đó một nàng ngồi trơ
𦬑囊𠋥󰘚焒𠒥媄吒,Nở nang mày mặt rỡ ràng mẹ cha
娄󰑼𦊚󱝼𡳎喪調挄劎教𥄮唐𧼋𣦍,lâu la bốn phía vỡ tan đều quăng gươm giáo nhắm đàng chạy ngay
轆轤輍𨍮,lộc lô cóc cách
少事朱淑明,Thiếu sự Chu Thục Minh
𫽄貪𪽣奇𬇚連貪𧗱丐筆丐研英徒,chẳng tham ruộng cả ao liền tham về cái bút cái nghiên anh đồ
襖𧝦躡涅𫏠探麻𨀈𠓨,áo rách dép nát lóm thóm mà bước vào
茂洽見有羙色心中悅之乃隂圖文奎以求其妻,Mậu Hợp kiến hữu mĩ sắc tâm trung duyệt chi nãi âm đồ Văn Khuê dĩ cầu kì thê
罷𢚸爲曰擼北爫南,bởi lòng vơ vít trỏ bắc làm nam
嗔白查典祠傘圓,xin bạch tra điển từ tản viên
𨃉霜渚𪤍梂藍,chày sương chưa nện cầu lam
顯福及子尊如有不遵自取誅譴,hiển phúc cập tử tôn như hữu bất tuân tự thủ tru khiển
管包𡮇分𦟐紅,quản bao chút phận má hồng
勢𢺺蹎鑊󰅹咍機𡗶,thế chia chân vạc nào hay cơ trời
油和朗蕩爫髙女拯兑饒共没醒星,dầu hoà lãng đãng làm cao nữa chẳng đoái nhau cùng một tỉnh tinh
夏四月帝命昭成王缺名懷文侯國瓚将軍阮蒯等領㨗兵逆賊,Hạ tứ nguyệt Đế mệnh Chiêu Thành vương khuyết danh Hoài Văn hầu Quốc Toản tướng quân Nguyễn Khoái đẳng lĩnh tiệp binh nghịch tặc
提真捻買耒耒進連,đè chân đệm mới chòi chòi tiến lên
情春󰂇庒代騰共陀𫼳㗂噒噒皮外,tình xuân ví chẳng đãi đằng cũng đà mang tiếng ran ran bề ngoài
𬂙澄体𠬠文人,Trông chừng thấy một văn nhân
鍾𬬐,chung chuông
󱫈𦀊,bện dây
酉冲危險敢涞約初,Dẫu trong nguy hiểm dám RỜI ước xưa
冬十月築眾僊臺,Đông thập nguyệt trúc Chúng Tiên đài
两國自是通好南北無事忙禮哀牢俱入版圖占城闍槃航海脩貢,Lưỡng quốc tự thị thông hảo nam bắc vô sự Mường Lễ Ai Lao cụ nhập bản đồ Chiêm Thành Đồ Bàn hàng hải tu cống
驗,nghiệm
迭解𣘃𣛦󰬥姉䠣,giật giải cây đu nhiều chị nhún
司法書佐髙士廉説和曰長真兵數雖多懸軍遠來粮少不䏻持久,Tư Pháp thư tá Cao Sĩ Liêm thuyết Hoà viết Trường Chân binh số tuy đa huyền quân viễn lai lương thiểu bất năng trì cửu
傳國用之,Truyền quốc dụng chi
群箋昔越於𢬣,Còn tiên Tích Việt ở tay
𢧚虚渚別爫牢,nên hư chưa biết làm sao
於是乂安之地盡爲我有,Ư thị Nghệ An chi địa tận vi ngã hữu
初禮每出戦帝嘗戒其輕敵及𡨧洞之捷眾以爲䏻,sơ lễ mỗi xuất chiến đế thường giới kì khinh địch cập tốt động chi tiệp chúng dĩ vi năng
京師𠦳淡𠬠塘𣦎𫥨,kinh sư ngàn dặm một đường thẳng ra
𠬠𠃣,một ít
𢯢經撰録底傳後來,sửa kinh soạn lục để truyền hậu lai
意群忌局𬈋之女裊骨渚濃枕渚筭,ấy còn cạy cục làm chi nữa nẻo cốt chưa nòng chẩm chửa toan
命仁惠大王󰆑餘徃演州定兵民籍以内書火正掌奉御阮柄副之,mệnh nhân huệ đại vương khánh dư vãng diễn châu định binh dân tịch dĩ nội thư hoả chính chưởng phụng ngự nguyễn bính phó chi
㝵苓𣎃卒底𪝕仙𠫾,ngày lành tháng tốt để phồn tiên đi
以黎寧為户部左侍郎范興孝爲户科給事中,Dĩ Lê Ninh vi Hộ bộ tả thị lang Phạm Hưng Hiếu vi Hộ khoa cấp sự trung
和岸縍縍㖫香桂,hoà ngàn phảng phảng lừng hương quế
𤾓𢆥𥪞𡎝𠊛些𡨸才𡨸命窖󰑼恄饒,trăm năm trong cõi người ta chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau
渚竜節玉渚𢯦机禅,chớ long tiết ngọc chớ lay cơ thiền
拙情𧖱𧗅台𠳒渃𡽫,Xót tình máu mủ thay lời nước non
𥱬𢚸底胣拮𠇮𦋦𠫾,Ghi lòng để dạ cất mình ra đi
帝追捕之又奔占城未至爲石河州人殺于機羅海口今奇羅是也,Đế truy bổ chi hựu bôn Chiêm Thành vị chí vi Thạch Hà châu nhân sát vu Cơ La hải khẩu Kim Kì La thị dã
几𫵈几哿調蟄頭𥛉,kẻ mọn kẻ cả đều rập đầu lạy
庄仍羅同穭𤈜枯㝵些共每類物乙庄固准㕵,chẳng những là đồng lúa cháy khô người ta cùng mọi loài vật ắt chẳng có chốn uống
櫆爲吏部左侍郎阮曰庶爲吏科都給事中,khôi vi Lại bộ Tả thị lang Nguyễn Viết Thứ vi Lại khoa đô cấp sự trung
𡃍咍絩𦂾𫥨𢚸撩𤽗,Gớm THAY thêu dệt ra lòng trêu ngươi
太后見帝已立不悅,Thái hậu kiến đế dĩ lập bất duyệt
曰書戈妬𨑮払鄧低,viết thư qua đó mời chàng đặng đây
二十三日黎受等諸軍至占城離江多郎古壘等䖏開通水路築立城堡𭁈賊相戰大破之乘勝直抵尸耐海口,Nhị thập tam nhật Lê Thụ đẳng chư quân chí Chiêm Thành Li Giang Đa Lang Cổ Luỹ đẳng xứ khai thông thuỷ lộ trúc lập thành bảo dữ tặc tương chiến đại phá chi thừa thắng trực để Thi Nại hải khẩu
拯昆立𪧚朱𠊛親王,chẳng con lập giữ cho người thân vương
尚其欽哉,thượng kì khâm tai
二月七日方政潜軍襲擊於慈廉杲洞篆力戦死之秘爲賊所獲後賊還國禮遣秘歸,Nhị nguyệt thất nhật Phương Chính tiềm quân tập kích ư Từ Liêm Cảo Động Triện lực chiến tử chi Bí vị tặc sở hoạch Hậu tặc hoàn quốc lễ khiển Bí quy
風塵󰠜󰜋𥚇鎌,Phong trần mài một lưỡi gươm
英宗秩𤽶𠖿移,anh tông mất vía rụng rời
細𪨁,tế nhỏ
㙮怛𦷾,đắp đất đấy
𮎦䧺㗂㐌哙浪,anh hùng tiếng đã gọi rằng
分牢泊󰋇娇兒,phận sao bạc mấy kiều nhi
第,đệ
底𠓨󰘉𠬠𡾵行京師,để vào mở một ngôi hàng kinh sư
扽𠊚涓𦥃啅咚,đón người quen đến rước rong
𤾓𢆥𥪝𡎝𠊛些,Trăm năm trong cõi người ta
時洪州梁如鵠有遺像賛云少結知於太祖長信任於聖宗體具而用周子孝而臣忠四朝歷事一節始終,Thời Hồng Châu Lương Như Hộc hữu di tượng tán vân thiếu kết tri ư Thái tổ trường tín nhậm ư Thánh Tông thể cụ nhi dụng Chu tử hiếu nhi thần trung tứ triều lịch sự nhất tiết thuỷ chung
嗔使君哿𩝺威嚴添󱙼例法,xin sứ quân cả nuôi uy nghiêm thêm sáng lề phép
𬂙𫯳麻庒﨤𫯳,trông chồng mà chẳng gặp chồng
傷為親戚󰒂眞𢬣,thương vì thân thích nghĩa chân tay
𠓨𥪝󰘩雅𦋦外豪󰡛,Vào trong thanh nhã ra ngoài hào hoa
初明人李茂實等二十九人有船二隻載米二百五斛送廣東布政司漂到安󰘊,sơ minh nhân lí mậu thực đẳng nhị thập cửu nhân hữu thuyền nhị chích tải mễ nhị bách ngũ hộc tống quảng đông bố chính ti phiêu đáo an bang
栢懿安添禄陳奉賜姓鄭,Bách Ý Yên Thiêm Lộc Trần phụng tứ tính Trịnh
𦝄窮頭檜𨃴𨀛𢬣撴,lưng còng đầu gối gót chồn tay run
車駕還宫不豫,Xa giá hoàn cung bất dự
從之軍食以足,Tòng chi quân thực dĩ túc
船𣡤𠬠隻扵代沁湄扯𬰅𡨌潙翰江,thuyền nan một chiếc ở đời tắm mưa chải gió giữa vời hàn giang
别給錦金二衛俸例,biệt cấp cẩm kim nhị vệ bổng lệ
鄭熹圍自大興門外,Trịnh Hi vi tự Đại Hưng môn ngoại
㝵哿愿愿,người cả ngộn ngộn
帝細嚼上皇曰男兒須龍吞虎噬何細嚼之有,đế tế tước thượng hoàng viết nam nhi tu long thôn hổ phệ hà tế tước chi hữu
𩃳旗幟㨋外關隘㗂凱𰙔󱛀吏神京,bóng cờ xí giã ngoài quan ải tiếng khải ca trở lại thần kinh
尼名教𧡊㗂𠸟,nơi danh giáo thấy tiếng vui
行至東蘭巡夜爲人所殺,Hành chí Đông Lan tuần dạ vi nhân sở sát
丁卯十年宋󰦭淳三年元至元四年春二月占城來貢,Đinh Mão thập niên Tống Hàm Thuần tam niên Nguyên Chí Nguyên tứ niên xuân nhị nguyệt Chiêm Thành lai cống
沛縁香焒共饒,phải duyên hương lửa cùng nhau
嘵嗷𠬠隻󱬋󰊭,nghêu ngao một chiếc mái giầm
𥪝外𪧚役翁老𫅷󱩈󱤠最直侯小童󱯛一,trong ngoài giữ việc ông lão già hem sớm tối chực hầu tiểu đồng bé nhắt
僑公式曳𨀈𦋦𦖑昆嘆咀㤕𢚷𢚸鐄,kiều công thức dậy bước ra nghe con than thở xót xa lòng vàng
𬖉払娘拱𦋦情刁帶,trông chàng nàng cũng ra tình đeo đai
浪摸玉旦藍橋,rằng mua ngọc đến lam kiều
拠冲册史呐𦋦,cứ trong sách sử nói ra
秋九月太子龍昶有罪廢爲庶人囚之,thu cửu nguyệt thái tử long xưởng hữu tội phế vi thứ nhân tù chi
丙辰三年元延祐三年春二月閲定文官及戶口有,Bính Thìn tam niên Nguyên Diên Hựu tam niên xuân nhị nguyệt duyệt định văn quan cập hộ khẩu hữu
𡽫荆適覓撩𦝄桂𣘃漢柴來逴𫗄熏,non kinh chếch mếch treo trăng quế cây hán thày lay rước gió hun
二月明詔赦畧曰交趾既属於職方連歲未臻於休,Nhị nguyệt Minh chiếu xá lược viết Giao Chỉ ký thuộc ư chức phương liên tuế vị trăn ư hưu
呐浪柴󱙤𢭂身󱠼唐,nói rằng thầy sãi trau thân điếm đàng
考試書算中式六百九十人補内外各衙門属㨿,Khảo thí thư toán trúng thức lục bách cửu thập nhân bổ nội ngoại các nha môn thuộc cứ
明召掌交趾布政按察二司事工部上書黃福還,Minh triệu chưởng Giao Chỉ Bố chính án sát nhị ti sự Công bộ thượng thư Hoàng Phúc hoàn
時御駕南征寬郡公武公俊在京遁歸宣光攻刼州民,thời ngự giá nam chinh khoan quận công vũ công tuấn tại kinh độn quy tuyên quang công kiếp châu dân
以黃金鑄梵王帝釋二像奉事之,Dĩ hoàng kim chú Phạn Vương Đế Thích nhị tượng phụng sự chi
𠓀,trước
執一已之見以嫁禍於他人,Chấp nhất dĩ chi kiến dĩ giá hoạ ư tha nhân
𣺾桶,nhựa thông
春有婦人献鳯雛具五色九苞,xuân hữu phụ nhân hiến phượng sồ cụ ngũ sắc cửu bào
𨔍之𡛔媟旦茹𫯳眉共闷憐󰑼買情,lạ gì gái đẹp đến nhà chồng mày cũng muốn lân la với tình
𧵆厨𧵆景些修郭󰘇佛觥𢆥産襖𫌌,gần chùa gần cảnh ta tu quách cửa phật quanh năm sẵn áo sồng
𠊛群時𧵑唉群,Người còn thì của hãy còn
衣,y
蓮,sen
中第一甲張亨劉琰第二甲鄧演鄭缶第三甲陳周普,Trúng đệ nhất giáp Trương Hanh Lưu Diễm đệ nhị giáp Đặng Diễn Trịnh Phẫu đệ tam giáp Trần Chu Phổ
𫥨庯巾昂挄𥙩𩈘󱚢塲裙𢌌振𨖲𦟏,ra phố khăn ngang quàng lấy mặt vào trường quần rộng xắn lên khu
直浪嗔讓仙󰉨爫英,trực rằng xin nhượng tiên rày làm anh
埃拯別󰇏𠁀󰑼沛,ai chẳng biết chán đời là phải
壬申四年明崇五年,Nhâm Thân tứ niên Minh Sùng ngũ niên
陳克終卒,Trần Khắc Chung tốt
𣦍欺,ngay khi
徐昆冲䏾𢼂𪞷,giờ con trong bụng xổ ra
勉德瞿經裴兀扲戒咹㪰,mến đức cù kiêng bùi ngọt cầm giới ăn chay
体囂囂愈時台姉𧗱,thấy hiu hiu gió thì hay chị về
從此願君爭甲第,Tòng thử nguyện quân tranh giáp đệ
𤳇辰乱𡛔辰平,trai thời loạn gái thời bình
閲定清化府帳籍故事每年春首社官今社長,duyệt định thanh hoá phủ trướng tịch cố sự mỗi niên xuân thủ xã quan kim xã trưởng
﨤干家变𨔍羕,Gặp cơn gia biến lạ dường
上皇由是嘉直,Thượng hoàng do thị gia Trực
椎鈽打瑟鉄椎󰪀僚,chùy búa đánh sắt thiết chùy nặng gieo
許𥛗𧡊雋𮎦雄𩸲牢敢𧿆戈簦𢚁𠇮,hứa dòm thấy tuyển anh hùng sứa sao dám nhảy qua đăng cậy mình
其制既定𡸈宜更改從之,kì chế ký định khởi nghi cánh cải tòng chi
𠁑𦝄鵑㐌噲夏,dưới trăng quyên đã gọi hè
秋七月造景興清闌二舟,Thu thất nguyệt tạo Cảnh Hưng Thanh Lan nhị chu
阮士固朱步東宫近臣及即位固步皆以無行檢並不得擢用,Nguyễn Sĩ Cố Chu Bộ Đông cung cận thần Cập tức vị Cố Bộ giai dĩ vô hạnh kiểm tịnh bất đắc trạc dụng
朗蕩牢諸兑老星,lẵng đẵng sao chưa đoái lão tinh
𧡊娘白兎󰝂岑𠓨𧯄,thấy nàng bạch thỏ đâm sầm vào hang
事兜㳥󰊄不期,Sự đâu sóng gió bất kỳ
𠸗箕哏𧎠𬙞𣈗除粓,xưa kia cắn rận bảy ngày trừ cơm
厚眷至灵樂山人,hậu quyến chí linh lạc sơn nhân
虎生𦋦分踈桃,hổ sinh ra phận thơ đào
歇𢚸者𦬑襖𩚵,hết lòng trả nợ áo cơm
諒羅陸海上游賖𣾺寧海屬󱚢廣安,lạng là lục hải thượng du xa khơi ninh hải thuộc vào quảng yên
夏四月令天下各處府縣總社係被經兵人民漂散許回復業饒役三年,hạ tứ nguyệt lệnh thiên hạ các xứ phủ huyện tổng xã hệ bị kinh binh nhân dân phiêu tán hứa hồi phục nghiệp nhiêu dịch tam niên
𧷸,mua
反縱小人陰賛然敎之謀助成其勢以求榮顯使莫氏日益驕弄得以自專上既無軍臣之分下自萌簒逆之心,Phản túng tiểu nhân âm tán nhiên giáo chi mưu trợ thành kì thế dĩ cầu vinh hiển sử Mạc thị nhật ích kiêu lộng đắc dĩ tự chuyên thượng ký vô quân thần chi phận hạ tự manh soán nghịch chi tâm
石生𬺗𧯄,thạch sanh xuống hang
外𩄲箕𧯶劫払󰠲,ngoài mây kia há kiếp chàng đâủ
数群󰠱業𦟐桃,Số còn nặng nghiệp má đào
旬皮節典秋埋,tuần vừa tiết đến thu may
大赦天下以明年爲順天元年,Đại xá thiên hạ dĩ minh niên vi Thuận Thiên nguyên niên
軍吳秩𤽶𧼌𣦍定卞秩𤽶𠇮𣈙操𦋦,quân ngô mất vía chạy ngay định bèn mất vía mình rày tháo ra
渃湳核卒欣分󱞇茹蟋蟀於𧵆准凉,nước nâm cây tốt hơn phần vách nhà tất suất ở gần chốn lương
想𠊚玉女添凝𩈘汝餒巫山易鄭𢚸,tưởng người ngọc nữ thêm ngưng mặt nhớ nỗi vu sơn dễ chạnh lòng
𠦳秋﨤會昇平,ngàn thu gặp hội thăng bình
𡗶娄湄害𬏑旣,trời lâu mưa hại ruộng cấy
歆埋秩𪵸役用乃專,hôm mai giặt gịa việc dùng nấy chuyên
船慈拱㦖𧗱西竺,Thuyền từ cũng muốn về Tây Trúc
半𠇮奴沛尋塘救吒,Bán mình nó phải tìm đường cứu cha
十六日定文武朝班一朝班文武品同者𦾔官及年長者在右新官及年少者次之,Thập lục nhật định văn võ triều ban nhất triều ban văn võ phẩm đồng giả cựu quan cập niên trường giả tại hữu tân quan cập niên thiếu giả thứ chi
𠸗𫳵咏󱱮唏吣𣈙𫳵叶力同心𡗋𠊛,xưa sao vắng vẻ hơi tăm rày sao hiệp lực đồng tâm lắm người
奥自太祖順天紀年首飭學政太宗大寶三祀肇闡儒科仁宗󰱇賢任能恪遵成憲,Áo tự Thái Tổ Thuận Thiên kỷ niên thủ sức học chính Thái Tông Đại Bảo tam tự triệu xiển nho khoa Nhân Tông tuyển hiền nhiệm năng khác tuân thành hiến
喠渴尋茶𱘅木苗,Giọng khát tìm chèo lọ mốc meo
二三年後開墾成熟互相嫁取居之多立私庄田土,Nhị tam niên hậu khai khẩn thành thục hỗ tương giá thú cư chi đa lập tư trang điền thổ
𥪝𢚸攡攡几別些意浪𢚸些𤴬,trong lòng lay lay kẻ biết ta ấy rằng lòng ta đau
𠬠庵於噤西林㝵弹琴𰙔詩,một am ở cụm tây lâm người đàn cầm ca thi
産品,sản phẩm
李紀起庚戌至乙酉年凣二百十六年,lý kỷ khởi canh tuất chí ất dậu niên phàm nhị bách thập lục niên
徐󱈘𠫾󰠲𠅎𦝺𣰴,từ trước đi đâu mất mảy lông
値,trị
僉都御史馮曰脩枉法受賂,Thiêm đô ngự sử Phùng Viết Tu uổng pháp thụ lộ
吳士蓮乱極治生天之行也,ngô sĩ liên loạn cực trị sinh thiên chi hành dã
以維岱首梟於鐵山,Dĩ Duy Đại thủ kiêu ư Thiết Sơn
群𡗉結𦹵唅鋉󰡲𨍦,còn nhiều kết cỏ ngậm vành về sau
落度梧桐買蘿𠖤,lác đác ngô đồng mấy lá bay
初󰅒冲道弹妑𡨸貞箕拱固𠀧𬙞󰟯,xưa nay trong đạo đàn đà chữ trinh kia cũng có ba bảy dường
󱤙𥹰𨵣聖󱛭𪜝㐌鮮氣象吏吹精神,bấy lâu cửa thánh dựa kề đã tươi khí tượng lại xuê tinh thần
詔有司誤入官職都左右廊者杖八十,chiếu hữu ti ngộ nhập quan chức đô tả hữu lang giả trượng bát thập
󰋇埃咍𢪀役𠁀,mấy ai hay nghĩ việc đời
刼尼埃吏群扲及低,kiếp này ai lại còn cầm gặp đây
立嚴𠓀駭𦋦威󰠱𠳒,Lập nghiêm trước hãy ra uy nặng lời
凣所續編其繋年之下非正統者及北朝年號皆两行分註,Phàm sở tục biên kì hệ niên chi hạ phi chính thống giả cập Bắc triều niên hiệu giai lưỡng hành phân chú
范張亙飭忠勤,phạm trương gắng sức trung cần
仉懞𫥨塊𠊛懞跳𠓨,kẻ mong ra khỏi người mong bước vào
有逆臣名貶作亂遣范五老討之貶伏誅拜五老為殿帥賜虎符,Hữu nghịch thần danh Biếm tác loạn Khiến Phạm Ngũ Lão thảo chi Biếm phục tru Bái Ngũ Lão vi Điện soái tứ Hổ phù
神王𦖑別曲挼,thần vương nghe biết khúc nhôi
敢有徇私保󰁮年少年浅者該科御史󰱑󰁮奏治罪以懲人臣徇私妄保及僥倖攪擾之弊,cảm hữu tuẫn tư bảo cử niên thiếu niên thiển giả cai khoa ngự sử đài cử tấu trị tội dĩ trừng nhân thần tuẫn tư vọng bảo cập kiểu hãnh giảo nhiễu chi tệ
皆承平之世因衰亂之時尤易爾要,giai thừa bình chi thế nhân suy loạn chi thời vưu dị nhĩ yếu
油拯察𬌓情癡,Dù chăng xét tấm tình si
寫情𢬣草󰜋天律唐,TẢ tình tay thảo một thiên luật Đường
𠃅外𢪀㐌𠽖連𨇒車,mái ngoài nghỉ đã giục liền ruổi xe
動坦,động đất
惟克𠃔德永保天命以康兆民,duy khắc doãn đức vĩnh bảo thiên mệnh dĩ khang triệu dân
池中有翠玉殿池邉作講武殿肄習揀練兵象,trì trung hữu thuý ngọc điện trì biên tác giảng võ điện dị tập giản luyện binh tượng
荄柳,cây liễu
惜花仍唅𠿯春,Tiếc hoa những ngậm ngùi xuân
扱𢬣𫀅治𦊚边順和,chắp tay xem trị bốn bên thuận hoà
𠊛咍吏及景咍,người hay lại gặp cảnh hay
刪喜捨軟慈悲,săn hỷ xả nhuyễn từ bi
𨦬𧋆埃用劍鐄𬈋支,giết ruồi ai dụng kiếm vàng làm chi
十九日大赦四十五條以是歳米貴錢一陌米,thập cửu nhật đại xá tứ thập ngũ điều dĩ thị tuế mễ quý tiền nhất mạch mễ
後數敗乏食乃謀誘殺土官富良侯缺名而取其土地,Hậu sổ bại phạp thực nãi mưu dụ sát thổ quan Phú Lương hầu khuyết danh nhi thủ kì thổ địa
巴爲芇㐌別兜󰑼茄,Bơ vơ nào đã biết đâu là nhà
欺󰡲補永冲茹,Khi về bỏ vắng trong nhà
孔,khổng
並治其退走之罪而百福㔫甚也,tịnh trị kì thoái tẩu chi tội nhi bách phúc vưu thậm dã
賊敗衂遁走盡復南河七縣,Tặc bại nục độn tẩu tận phục Nam Hà thất huyện
駡沛辱尋𧗱極樂,mựa phải nhọc tìm về cực lạc
悲𣉹特𩵜𫺴籚,bây giờ được cá quên lờ
帝不咱,Đế bất thính
𥙩英𠫾󱈘朱毫油𡄎油𥊜油𡫡默𢚸,lấy anh đi trước cho hào dẫu ngấm dẫu nguýt dẫu sao mặc lòng
太師李道成以左諫議大夫出知乂安州,thái sư lí đạo thành dĩ tả gián nghị đại phu xuất tri nghệ an châu
以鄭欐爲副都将太保壽郡公鄭脩爲副将少尉晋郡公,dĩ trịnh lệ vi phó đô tướng thái bảo thọ quận công trịnh tu vi phó tướng thiếu uý tấn quận công
帝有聰明之至性僃文武之奇才北逐蕭諮南平林邑建國號正尊稱置百官紀年號有帝王䂓畫之大畧,Đế hữu thông minh chi chí tính bị văn vũ chi kì tài bắc trục Tiêu Tư Nam bình Lâm Ấp kiến quốc hiệu chính tôn xưng trí bách quan kỉ niên hiệu hữu đế vương quy hoạch chi đại lược
𣋚怒碎𡎢於准㭲多𧡊𡥵大鵬奴𢵰𠊛弹󰜏,hôm nọ tôi ngồi ở chốn gốc đa thấy con đại bàng nó cắp người đàn bà
知音吀𤍊買知音没省情星𠲣女𢗖,tri âm xin tỏ với tri âm một tỉnh tình tinh suýt nữa nhầm
初太祖不立正,sơ thái tổ bất lập chính
行文廟祭,hành văn miếu tế
三十月兵部尚書阮逢時奏繼今力勇武士重疾回本貫療治十箇日疾愈投告兵部㸔具本送中官科󰱑等官再公同驗實身才壮健奏還本衛司力勇武,tam thập nguyệt binh bộ thượng thư nguyễn phùng thì tấu kế kim lực dũng vũ sĩ trọng tật hồi bản quán liệu trị thập cá nhật tật dũ đầu cáo binh bộ khán cụ bản tống trung quan khoa đài đẳng quan tái công đồng nghiệm thực thân tài tráng kiện tấu hoàn bản vệ ti lực dũng vũ
𬟥湯卒󰜋𣈜輸,Thuốc thang suốt một ngày thâu
𣩂停󰝂便𥖩,chết đành đem tiện cối
滇滇船杜頭𡹡柳察察䊷披𨆝淎花,chan chan thuyền đỗ đầu ghềnh liễu sát sát chài phơi cuối vũng hoa
侍郎梁如鵠私謂廬曰爾非言職安敢妄論國事,thị lang lương như hộc tư vị lư viết nhĩ phi ngôn chức an cảm vọng luận quốc sự
引𠓨旦畧中宇,Dẫn vào đến trước trung vũ
業,nghiệp
秋八月二十八日塟龍興府壽陵陵在星罡鄕昭裕德三陵同廟號徽宗謚曰開運立極弘人應道純真至德神武聖文垂裕至孝皇帝,Thu bát nguyệt nhị thập bát nhật táng Long Hưng phủ Thọ Lăng lăng tại Tinh Cương hương Chiêu Dụ Đức tam lăng đồng Miếu hiệu Huy Tông thuỵ viết Khai Vận Lập Cực Hoằng Nhân Ứng Đạo Thuần Chân Chí Đức Thần Vũ Thánh Văn Thuỳ Dụ Chí Hiếu Hoàng đế
此土僻遠吾恐群盗侵犯至此欲以絶道秦所開自備待諸侯變會,thử thổ tích viễn ngô khủng quần đạo xâm phạm chí thử dục dĩ tuyệt đạo tần sở khai tự bị đãi chư hầu biến hội
吏𥙩梗楊仕拂課丿之吏堵𠓹𠇮,lại lấy cành dương sẽ phất thuở phút giây lại đủ trọn mình
冬十月復以黎伯玉爲内常侍,đông thập nguyệt phục dĩ lê bá ngọc vi nội thường thị
󰘚𡗶㐌最壙塘賖,mặt trời đã tối quãng đường xa
秋九月皇龍見,thu cửu nguyệt hoàng long hiện
百日旨揮大臣文武百官并各路府縣州鎮等係某人有事至國王與皇太子用啓字不得用奏字并稱呼曰國王殿下曰太子殿下,Bách nhật chỉ huy đại thần văn vũ bách quan tịnh các lộ phủ huyện châu trấn đẳng hệ mỗ nhân hữu sự chí Quốc vương dữ hoàng thái tử dụng khải tự bất đắc dụng tấu tự tịnh xưng hô viết Quốc vương điện hạ viết Thái tử điện hạ
渃蒲榴𧖱𬚱𬷤,nước vỏ lựu máu mào gà
秋八月拜兄柳為太尉,thu bát nguyệt bái huynh liễu vi thái uý
左聖慈上皇居之也右官朝當中御之也編國朝事務為國朝常禮十卷,tả thánh từ thượng hoàng cư chi dã hữu quan triều đương trung ngự chi dã biên quốc triều sự vụ vi quốc triều thường lễ thập quyển
白俗蒙欺渃強,bạch tuộc mong khi nước cường
核則堵輝,cây trắc đỏ hoe
英武杜太后弟黎太后親用之故授是職,anh vũ đỗ thái hậu đệ lê thái hậu thân dụng chi cố thụ thị chức
󰏙戈師買𠰺戈,Xem qua sư mới dạy qua
右本紀附莫僣起自丁亥莫登庸僣位紀元明德元年傳五世至壬辰洪寕三年莫茂洽被俘,Hữu bản kỷ phụ Mạc tiếm khởi tự Đinh Hợi Mạc Đăng Dung tiếm vị kỷ nguyên Minh Đức nguyên niên truyền ngũ thế chí Nhâm Thìn Hồng Ninh tam niên Mạc Mậu Hợp bị phu
𦝄𡮈拯鄧特干𬲇𠺙𢴐動,lưng nhỏ chẳng đặng được cơn gió thổi day động
㘨𧷺𡍙廟盧縁󰅹皮,nồi tròn vung méo lứa duyên nào vừa
後有帝王之興地險已失復之必難,Hậu hữu Đế Vương chi hưng địa hiểm dĩ thất phục chi tất nan
几𡨺𬮌拯朱𠓨,kẻ giữ cửa chẳng cho vào
己未六年明正統四年,Kỉ Mùi lục niên Minh Chính Thống tứ niên
妾㐌謹權於園南,thiếp đã ghín quàn ở vườn nam
闷咹󱚌沛陶𧑒,muốn ăn hét phải đào giun
唐李愬衝風雪而淮蔡平是皆衛社稷有大勳勞於天下,đường lí tố xung phong tuyết nhi hoài sái bình thị giai vệ xã tắc hữu đại huân lao ư thiên hạ
不仁無𢼂茹豪富𧵑意󰅹埃曾特迡,bất nhân vô số nhà hào phú của ấy nào ai từng được chầy
南溟㐌决鯤鹏化𫅫,nam minh đã quyết côn bằng hoá bay
忠郡公聚兵安朗地方,trung quận công tụ binh yên lãng địa phương
以北道參知阮宗仁知審刑院事教援阮國,dĩ bắc đạo tham tri nguyễn tông nhân tri thẩm hình viện sự giáo viện nguyễn quốc
内差特進金紫榮禄大夫司禮監左監丞,Nội sai đặc tiến Kim tử Vinh lộc đại phu Tư lễ giám tả giám thừa
於世饒畨𧡊哭唭𢆥尼歲㐌外𦊛𨑮,ở thế nhiều phen thấy khóc cười năm nay tuổi đã ngoại tư mươi
九月帝感疽疾詔改元爲萬慶元年,Cửu nguyệt Đế cảm thư tật chiếu cải nguyên vi Vạn Khánh nguyên niên
嚈𠳨鄰󰑼鄰󰑼每塘,ướm hỏi lân la lân la mọi đường
時廣西思明土官黃廣成告謂禄州係体府故地也,Thời Quảng Tây Tư Minh thổ quan Hoàng Quảng Thành cáo vị Lộc Châu hệ thể phủ cố địa dã
渃哿溟蒙㵢𠓨邊高,nước cả mênh mông trôi vào bên cao
神符船𦩳泠汀吏群敬典㧅情啩嘹,thần phù thuyền giã lênh đênh lại còn kính điển đeo tình quấy trêu
拱饒𨇍𨀈𠁑楼,cùng nhau lẻn bước dưới lầu
擬身麻吏唅𠿯朱身,Nghĩ thân mà lại ngậm ngùi cho thân
唐帝以前湖南觀察使蔡襲大之仍𭛁許滑徐汴荆㐮潭鄂等道兵合三萬人授襲以禦之,Đường đế dĩ tiền Hồ Nam quan sát sứ Sái Tập đại chi nhưng phát Hứa Hoạt Từ Biện Kinh Tương Đàm Ngạc đẳng đạo binh hợp tam vạn nhân thụ Tập dĩ ngự chi
以前金光門待詔阮惠為禮部左侍郎行金光門待詔知尚寶監各局,dĩ tiền kim quang môn đãi chiếu nguyễn huệ vi lễ bộ tả thị lang hành kim quang môn đãi chiếu tri thượng bảo giám các cục
指𡽫誓𣷭𥘀招旦𠳒,chỉ non thề bể nặng gieo đến lời
先是古法州延蕴鄕木𬗏樹震鄕人詳認震迹有文曰樹根杳杳木表青青,Tiên thị Cổ Pháp châu Diên Uẩn hương mộc miên thụ chấn hương nhân tường nhận chấn tích hữu văn viết Thụ căn yểu yểu Mộc biểu thanh thanh
疑娘麗娘乙於𥪞嵬𩢦𩧍卞辭媄𨀕边南蒙可共体,ngờ nàng lệ nương ắt ở trong cõi rong ruổi bèn từ mẹ đi bên nam mong khả cùng thấy
嘉宗羙皇帝諱維襘神宗次子也初神宗崩帝甫二歲王命正妃鄭氏玉瓏養于宫中玄宗崩無嗣遂登大寶在位四年崩壽十五歲塟福安陵,Gia Tông Mĩ Hoàng Đế Huý Duy Cối Thần Tông thứ tử dã Sơ Thần Tông băng Đế phủ nhị tuế Vương mệnh Chính phi Trịnh Thị Ngọc Lung dưỡng vu cung trung Huyền Tông băng vô tự toại đăng đại bảo Tại vị tứ niên băng thọ thập ngũ tuế táng Phúc An lăng
及李氏終以詩爲驗,Cập Lí thị chung dĩ thi vi nghiệm
浪坦古珠孛法雲蒸中渃秩𤍌𦍛意,rằng đất cổ châu bụt pháp vân chưng trong nước rất thiêng dường ấy
東君恙𤍊𡓃𫥨󱚢,đông quân rạng tỏ lối ra vào
𣩂𠫾耒群𥈿𠓨󰠲,chết đi rồi còn ngóng vào đâu
磟碡丐軸打而旁曳,lục độc cái trục đánh nhe phẳng dài
事不果乃隂置毒誤太宰金,Sự bất quả nãi âm trí độc ngộ Thái tể Kim
󰱥今凣内外各衙門如廉䏻忠直應奬擢者貪墨猥冗不堪任者各宜究其事實具以名聞,Kế kim phàm nội ngoại các nha môn như liêm năng trung trực ứng tưởng trạc giả tham mặc ổi nhũng bất kham nhiệm giả các nghi cứu kì sự thực cụ dĩ danh văn
神宗詔百官之女󰱇畢然後嫁此乃自奉𡸈爲民父𤙩之意哉史臣吳士連曰帝時年未冠其出此令盖欲󰱇百官女充掖庭尔未爲甚過舉也,thần tông chiếu bách quan chi nữ tuyển tất nhiên hậu giá thử nãi tự phụng khởi vi dân phụ mẫu chi ý tai sử thần ngô sĩ liên viết đế thời niên vị quán kì xuất thử lệnh cái dục tuyển bách quan nữ sung dịch đình nhĩ vị vi thậm quá cử dã
𤾓𢆥碑𥒥拱󰍹,trăm năm bia đá cũng mòn
調󰑼芸業冲茹,đều là nghề nghiệp trong nhà
蔑𦓿蔑󱃨趣茹圭,một cày một cuốc thú nhà quê
𡢐尼,sau này
局行樂世󰅹朱沛法拯戈󰑼󱫡眜買庵𦖻,cuộc hành lạc thế nào cho phải phép chẳng qua là đẹp mắt với êm tai
感恩,cảm ơn
濫洳𩆷𬰓𦋦𢬣,Trộm nhờ sấm sét ra tay
停悁坭攝如茹娘兜,đừng quên nề nếp như nhà nàng đâu
南帝兄天寳居夷獠中稱桃郎王立國曰野能國,nam đế huynh thiên bảo cư di lạo trung xưng đào lang vương lập quốc viết dã năng quốc
滔天之逆踰月而平計已不行謀之更拙,Thao thiên chi nghịch du nguyệt nhi bình Kế dĩ bất hành mưu chi cánh chuyết
公主以聞,Công chúa dĩ văn
如法每一試弓箭五枚手箭,như pháp mỗi nhất thí cung tiễn ngũ mai thủ tiễn
几湯㝵𬟥排排,Kẻ thang người thuốc bời bời
侣會,Lữ hội
古今名𠰺𠽋聲名,cổ kim danh dậy nức thanh danh
已運掌上,dĩ vận chưởng thượng
舘使牢麻景永哨𠳨𠶀師具到尼㧅,quán sứ sao mà cảnh vắng teo hỏi thăm sư cụ đáo nơi neo
官員通併前满考九年如課例黜陟施行,Quan viên thông tịnh tiền mãn khảo cửu niên như khoá lệ truất trắc thi hành
𠻦𠰘𠻦𠹰,móm miệng móm mém
至是詔有司立廟於大羅城右伴聖壽寺後以是月二十五日於廟中築𡊨張旗幟整隊伍懸劎㦸於神位前讀誓書曰為子不孝為臣不忠神明殛之,Chí thị chiếu Hữu ti lập miếu ư Đại La thành hữu bạn Thánh Thọ tự hậu dĩ thị nguyệt nhị thập ngũ nhật ư miếu trung trúc đàn trương kì xí chỉnh đội ngũ huyền kiếm kích ư thần vị tiền độc thệ thư viết Vi tử bất hiếu vi thần bất trung thần minh cức chi
二王欲興師討之部領惧遣其子璉入質以止其兵,Nhị Vương dục hưng sư thảo chi Bộ Lĩnh cụ khiển kì tử Liễn nhập chất dĩ chỉ kì binh
仍𠲖吏累旦娘,những e lại luỵ đến nàng
娘浪㐌决󰜋皮,Nàng rằng Đã quyết một bề
世間少几別味𠹽,thế gian thiếu kẻ biết mùi cay
城主以雪執使之耻摧趙宋師以挫必勝之謀,Thành chủ dĩ tuyết chấp sứ chi sỉ thôi Triệu Tống sư dĩ toả tất thắng chi mưu
窖𠼯馨𫥨𡗋几𥄮,Khéo hở hang ra lắm kẻ nhòm
太祖起󰒂妻妾患難出圍脱險厥功居多,Thái Tổ khởi nghĩa Thê thiếp hoạn nạn xuất vi thoát hiểm quyết công cư đa
時我越人李琴宿衛在臺遂邀鄕人卜龍等五六人當正元萬國朝會之目俯伏殿庭曰皇恩不均,Thời ngã Việt nhân Lí Cầm túc vệ tại đài toại yêu hương nhân Bốc Long đẳng ngũ lục nhân đương chính nguyên vạn quốc triều hội chi mục phủ phục điện đình viết Hoàng ân bất quân
金不意巾毒,kim bất ý cân độc
坦箕𦓡捻𬇚䕯,đất kia mà ném ao bèo
奏上帝付刑官勘問察免冠奏曰今以專權之罪𭁈臣是臣之罪先帝所加也,tấu thượng đế phó hình quan khám vấn sát miễn quán tấu viết kim dĩ chuyên quyền chi tội dữ thần thị thần chi tội tiên đế sở gia dã
蚤答茹眉蔑盎飭丕,tao đáp nhà mày một áng sức vậy
惜功修練𡗊㝵,tiếc công tu luyện nhiều ngày
至舟師既入杙内,chí chu sư ký nhập dặc nội
史臣吳士連曰金龜之説信乎有莘降神石能言容或有之,sử thần ngô sĩ liên viết kim quy chi thuyết tín hồ hữu sần giáng thần thạch năng ngôn dung hoặc hữu chi
尊師𦖑呐添傷𢩮𢬣𫥧準前堂𫀅𦝄,tôn sư nghe nói thêm thương dắt tay ra chốn tiền đường xem trăng
下凡十年間克平大亂而成帝業,hạ phàm thập niên gian khắc bình đại loạn nhi thành đế nghiệp
我越遂属于漢,ngã việt toại thuộc vu hán
𠄩茹拱順󰜋𣈜赴官,Hai nhà cũng thuận một ngày phó quan
英󱭚𫢩㐌𠄩𦝃,anh về nay đã hai rằm
維,Duỵ
頭髮無汗而塵灰揚者是後至不及救者也,Đầu phát vô hãn nhi trần khôi dương giả thị hậu chí bất cập cứu giả dã
甲寅十年漢元朔二年,giáp dần thập niên hán nguyên sóc nhị niên
入侍經筵陶公󰱓阮子晉等乃相𭁈乞致仕然尙𢙇祿位無有歸心見帝一不允但拜謝而已,nhập thị kinh diên đào công soạn nguyễn tử tấn đẳng nãi tương dữ khất trí sĩ nhiên thượng hoài lộc vị vô hữu quy tâm kiến đế nhất bất doãn đán bái tạ nhi dĩ
冬十月初六日明使錢溥等寓于使舘及還帝賫禮物送之溥等固辞不受,Đông thập nguyệt sơ lục nhật Minh sử Tiền Phổ đẳng ngụ vu sứ quán cập hoàn đế tê lễ vật tống chi Phổ đẳng cố từ bất thụ
又命朝臣檢察之,hựu mệnh triều thần kiểm sát chi
自畨𥒥別歲鐄情強渗𤀏𢚸強謹魚,từ phen đá biết tuổi vàng tình càng thấm thía dạ càng ngẩn ngơ
皮餅餅䏧蒙蒙和崙,bì bính bánh đa mỏng mỏng và tròn
𠤆𧡊穭𥣒𣎃𠄩麻𢜠,chớ thấy lúa trỗ tháng hai mà mừng
傘綠霪耶䏾𤓢收,tán lục rườm rà bóng nắng thâu
小童𤽗唉爫𢗃渚繁,tiểu đồng ngươi hãy làm khuây chớ phiền
漢袁徽遺尙書令荀彧書曰交州士府君既學問優博又達於從政處大亂之中保全一郡二十餘年彊場無事民不失業羈旅之徒皆蒙其慶雖竇融保河西曷以加之,Hán Viên Huy di thượng thư lệnh Tuân Úc thư viết Giao Châu Sĩ phủ quân ký học vấn ưu bác hựu đạt ư tòng chính xử đại loạn chi trung bảo toàn nhất quận nhị thập dư niên cường trường vô sự dân bất thất nghiệp ký lữ chi đồ giai mông kì khánh tuy Đậu Dung bảo Hà Tây hạt dĩ gia chi
𦖻常倣𦍛勾埃讀窒人生𬙞糁󰁰,tai thường phỏng dạng câu ai đọc rốt nhân sinh bảy tám mươi
今聖上有意於民一政之施務在養民一令之行深戒擾民,kim thánh thượng hữu ý ư dân nhất chính chi thi vụ tại dưỡng dân nhất lệnh chi hành thâm giới nhiễu dân
𢴑𢬢迻饒細󰘂廛拱隊斈呐呐空𢧚,dắt díu đưa nhau tới cửa chiền cũng đòi học nói nói không nên
金連式曳買咍,Kim Liên thức dậy mới hay
洞房花燭,động phòng hoa chúc
雲仙中状元科,vân tiên trúng trạng nguyên khoa
拎徑塘連豸真坤提,linh kính đường trơn trại chân khôn dè
迻身百戰爫碎朝庭,ĐƯA thân bách chiến làm tôi triều đình
尚阮景仙誇咣,thằng nguyễn cảnh tiên khoe khoang
卞𤼸󰜋礼賒󰝂𡬷誠,Biện dâng một lễ xa đem tấc thành
乃驕吝之實也孔子曰雖有周公之才之羙使驕且吝其餘不足觀,Nãi kiêu lận chi thực dã Khổng Tử viết Tuy hữu Chu Công chi tài chi mĩ sử kiêu thả lận kì dư bất túc quan
秋七月帝親征驩唐石河等州,Thu thất nguyệt đế thân chinh Hoan Đường Thạch Hà đẳng châu
󱳓計󰮂外聿計𦊚边𡗶󰬾𨑮𫤯𨷈拱餘𥛭𬙞𠦳𨤮,tóm kể trong ngoài suốt kể bốn bên trời ba mươi tám muôn cùng dư lẻ bảy nghìn dặm
姅𫷜於坦遼陽吏茹,Nửa năm ở đất Liêu Dương lại nhà
大越史記本紀實錄卷之十二,đại việt sử ký bản kỷ thực lục quyển chi thập nhị
埃麻拍𦲿埃麻尋蝼,ai mà vạch lá ai mà tìm sâu
至是又來帝以其女多羅聲入宫,Chí thị hựu lai Đế dĩ kì nữ Đa La Thanh nhập cung
泊生跪𫴋倍鐄,Bạc sinh quì xuống vội vàng
諭曰黎朝當光紹時外㓂未平權臣相攻交兵闕下蹀血京師,dụ viết lê triều đương quang thiệu thời ngoại khấu vị bình quyền thần tương công giao binh khuyết hạ điệp huyết kinh sư
勑旨四承司憲察方靣官責任既尊事權亦重銓󰱇之際宜得其人,Sắc chỉ tứ Thừa ti Hiến sát phương diện quan trách nhiệm ký tôn sự quyền diệc trọng thuyên tuyển chi tế nghi đắc kì nhân
𢲨𢲨蔞芣苢𠃣浪抇𦷾,hái hái rau phù dĩ ít rằng nhặt đấy
連墻俸𧡊𠬠舂𦼔𡑝澟沁杄窗弄掑,liền tường bỗng thấy một thung rêu sân lấm tấm then song lỏng cài
帝号󰑼処海陽於東潮縣於廊髙𬮦,đấy hiệu là xứ hải dương ở đông triều huyện ở làng cao quan
𭛁京師次臨西道克之,phát kinh sư thứ lâm tây đạo khắc chi
戈,qua
固番边󰊄󰡎𦝄,có phen bên gió dưới trăng
𦟐紅配坡,má hồng phôi pha
總領事,tổng lãnh sự
恭乞因此改之削去銀飾以僃軍粮務爲銅漆以實軍噐亦可以應是祥而做好兵事奮揚武衛也,cung khất nhân thử cải chi tước khử ngân sức dĩ bị quân lương vụ vi đồng tất dĩ thực quân khí diệc khả dĩ ứng thị tường nhi tố hảo binh sự phấn dương vũ vệ dã
莫忠義將弘郡公家匿臧唐安王莫敬止夫人,mạc trung nghĩa tướng hoằng quận công gia nặc tàng đường an vương mạc kính chỉ phu nhân
客陀𬺗馭𠊛群𥊘蹺,Khách đà xuống ngựa người còn nghé theo
󱏹拫𩙍塵󰅹播,buồm ngăn gió trần nào bá
𣳔鐄自𣴓核春󱥟務,dòng vàng tự cạn cây xuân vãn mùa
典𫢩買訴正邪,đến này mới tỏ chính tà
故前吳王之興雖殲其子殁其軍而不䏻守其地劉氏之綂綿綿不絶至宋祖興而其地始入於宋焉,Cố Tiền Ngô Vương chi hưng tuy tiêm kì tử một kì quân nhi bất năng thủ kì địa Lưu thị chi thống miên miên bất tuyệt chí Tống tổ hưng nhi kì địa thuỷ nhập ư Tống yên
葦𦰤囂乙如牟改撩,vi lau hiu hắt như màu khơi trêu
雖浪㵢泣尼匕,tuy rằng soi khắp nơi nơi
勑旨朝參官帶牌扈從宣署扈從禁𥔿硝不得為煙火之戲從户部尙書陳封之奏也,Sắc chỉ Triều tham quan đái bài hỗ tòng tuyên thự hỗ tòng cấm diêm tiêu bất đắc vi yên hoả chi hí tòng Hộ bộ Thượng thư Trần Phong chi tấu dã
复六月晦日食,hạ lục nguyệt hối nhật thực
𠠩𩈘霜噴耒桂𦬑,trước mặt sương phun chồi quế nở
胡氏篡逆斲䘮自招狂明狡虐思改封土,Hồ thị soán nghịch trác táng tự chiêu cuồng Minh giảo ngược tư cải phong thổ
𠱾,Thời
𥙩勾運𠇮𪭯寅𢖵傷,Lấy câu vận mệnh CỔI dần nhớ thương
簾冲㐌体𠬠㝵𨀈𦋦,rèm trong đã thấy một người bước ra
京路仕䆠有避賊從重光帝如化州者至是有挈家去老撾者去占城者國人自是尽為明人臣妾矣,kinh lộ sĩ quan hữu tị tặc tòng trùng quang đế như hoá châu giả chí thị hữu khiết gia khứ lão oa giả khứ chiêm thành giả quốc nhân tự thị tận vi minh nhân thần thiếp hĩ
𤽗杜囉錢𤾓𰿘嗔𥙩娘蘂卿爫𧵑局打泊,ngươi đỗ ra tiền trăm muôn xin lấy nàng nhị khanh làm của cược đánh bạc
便宜八勦役外董戎,Tiện nghi bát tiễu việc ngoài đổng nhung
甲子天德元年梁大同十年,Giáp Tí Thiên Đức nguyên niên Lương Đại Đồng thập niên
調願怛除每障,đều nguyện dứt trừ mọi chướng
𤢇󰠳𠁑坦𦑃󰠳𨕭𡗶,Vuốt đâu dưới đất cánh đâu trên trời
世道升降之幾於此可以見矣,thế đạo thăng giáng chi cơ ư thử khả dĩ kiến hĩ
倍之𦓡𢢇分𢤞縁底𣘈粉屡弹㛪曲隙,vội chi mà tủi phận hờn duyên để son phấn lũ đàn em khúc khích
塵世庄朱𣷷某毫,trần thế chăng cho bén mỗ hào
氣𤍌欺㐌𧗱神,khí thiêng khi đã về thần
賜阮曰庻進士出身梁荗勳等十二名同進士出身,tứ nguyễn viết thứ tiến sĩ xuất thân lương mậu huân đẳng thập nhị danh đồng tiến sĩ xuất thân
奇咹奇𧞾吏強奇󱳮,cả ăn cả mặc lại càng cả lo
萻,ấm
至是以姜种阮汝爲謀貶二人行廣南承宣使,Chí thị dĩ Khương Chủng Nguyễn Nhữ Vi mưu biếm nhị nhân hành Quảng Nam thừa tuyên sứ
十六日遣御史中丞何甫翰林院知制誥阮如堵御前學生局長梁如鵠等如明謝致祭,thập lục nhật khiển ngự sử trung thừa hà phủ hàn lâm viện tri chế cáo nguyễn như đổ ngự tiền học sinh cục trưởng lương như hộc đẳng như minh tạ trí tế
埃埃庒悶伴排買仙,ai ai chẳng muốn bạn bầy với tiên
然未至於耄期倦勒不可也,nhiên vị chí ư mạo kì quyện lặc bất khả dã
祠官此中策也,từ quan thử trung sách dã
篭幔󰖽𤽸影畑色𦳦,lồng màn vẻ trắng ánh đèn sắc tươi
󱃨勤約操園諸子,cuốc cằn ước xáo vườn chư tử
其生子置名皆曰任焉,kì sinh tử trí danh giai viết nhâm yên
巴爲芇㐌別󰠲󰑼茄,Bơ vơ nào đã biết đâu là nhà
運啓重亨國家再造,vận khải trùng hanh quốc gia tái tạo
綠札安馭北連凭嵬,lục trát yên ngựa bước lên vững ngồi
泛弹貝𬌓𦎛願𣈜初,phím đàn với tấm gương nguyền ngày xưa
乙酉七年九月以後重興元年元至元二十二年春正月六日元烏馬兒犯萬刼普頼山等處,Ất Dậu thất niên cửu nguyệt dĩ hậu Trùng Hưng nguyên niên Nguyên Chí Nguyên nhị thập nhị niên xuân chính nguyệt lục nhật Nguyên Ô Mã nhi phạm Vạn Kiếp Phả Lại sơn đẳng xứ
帝𭛁金山并六宫妃嬪幸金甌寺晚駐飛來寺觀𧡟舟幸顯仁殿又幸盛美殿,Đế phát Kim Sơn tịnh lục cung phi tần hạnh Kim Âu tự vãn trú Phi Lai tự quan quan chu hạnh Hiển Nhân điện hựu hạnh Thịnh Mĩ điện
𡎝南𦋦飭英雄娘𡗶𪷉渃𪧚𧍰𣴓𬇚,cõi nam ra sức anh hùng nương trời té nước giữ rồng cạn ao
劎𢈱到啅吹𠫾塊忘,kiếm lời tráo trác xua đi khỏi vòng
秋八月禁諸人不得於大臣宗室諸家稱臣,thu bát nguyệt cấm chư nhân bất đắc ư đại thần tông thất chư gia xưng thần
象𡗶謳㐌𢩮銅斤,tuồng trời âu đã nhấc đồng cân
冬十月制武官戴巾衣新𬃑文官戴皂丁字巾從官戴青攢花巾如舊制文武官衣袖自九寸至一尺二寸八寸以下不許用,đông thập nguyệt chế vũ quan đái cân y tân dạn văn quan đái tạo đinh tự cân tụng quan đái thanh toản hoa cân như cựu chế văn võ quan y tụ tự cửu thốn chí nhất xích nhị thốn bát thốn dĩ hạ bất hứa dụng
撒灰作薬術行而老少奔波咒水飛符計售而閭閻倒影,Tản hôi tác dược thuật hành nhi lão thiếu bôn ba chú thuỷ phi phù kế thụ nhi lư diêm đảo ảnh
達爫固奇固营,đặt làm có cơ có doanh
𩯀絲𤋵歇源干决料𠹾卒鰱𩺡󰜋皮,tóc tơ giãi hết nguồn cơn quyết liều chịu tốt lờn bơn một bề
你𢚸𠊛󰉵𠳐𠳒󰜋畨,Nể lòng người cũ vâng lời một phen
𪂮,cò
人民䀡𧡊唉喂,nhân dân xem thấy hỡi ôi
故明人疑之,Cố Minh nhân nghi chi
羣臣咸拜于稽首曰太傅受天子明命陛下既屢慰之矣臣不敢違,Quần thần hàm bái vu khể thủ viết Thái phó thụ thiên tử minh mệnh bệ hạ ký lũ uý chi hĩ thần bất cảm vi
囊槌最筆底群劄編,nang chùy túi bút để còn chép biên
煩惱耒道德強𫑹,phiền não rồi đạo đức càng say
𪩪午金風揾𫽄差,sớm ngỏ kim phong vẫn chẳng sai
量𨕭决𫽄傷情,Lượng trên quyết chẳng thương tình
非有伊周之才德權,Phi hữu Y Chu chi tài đức quyền
首蓿羅蒙𥯒,thủ túc là mồng tơi
𣩂𪶊𠊛𨕭𣴓麻制,chết đuối người trên cạn mà chơi
群臣上尊號曰開天綂運尊道貴德聖文廣武崇仁尚善政理民安臣符龍見体元御極億歲功髙應真寶曆松玄至奧興龍大定囱明慈孝皇帝,Quần thần thượng tôn hiệu viết Khai Thiên Thống Vận Tôn Đạo Quý Đức Thánh Văn Quảng Vũ Sùng Nhân Thượng Thiện Chính Lí Dân An Thần Phù Long Kiến Thể Nguyên Ngự Cực Ức Tuế Công Cao Ứng Chân Bảo Lịch Thông Huyền Chí Áo Hưng Long Đại Định Thông Minh Từ Hiếu Hoàng Đế
加禮部尚書少尉蘭郡公阮實兵部尚書太傅登郡公阮啓等並以國老參預朝政,Gia Lễ bộ Thượng thư Thiếu uý Lan quận công Nguyễn Thực Binh bộ Thượng thư Thái phó Đăng quận công Nguyễn Khải đẳng tịnh dĩ Quốc lão tham dự triều chính
三皈五戒朱娘出家,tam qui ngũ giới cho nàng xuất gia
𣞁染質𨖲如体𡶀𥚇𦓿攝妬底爫𪳘,vang nhuộm chất lên như thể núi lưỡi cày xếp đó để làm chông
太后父吳氏慈母丁氏鄕邑也,thái hậu phụ Ngô Thị Từ Mẫu Đinh thị hương ấp dã
󰆹㝵咹𫗄𦣰湄㤕󰠐,Nghĩ người ăn gió nằm mưa xót thầm
以武兼爲山西處參政阮廷正爲京北處參正阮公璧爲海陽處參政陶公正爲奉天府尹,dĩ vũ kiêm vi sơn tây xứ tham chính nguyễn đình chính vi kinh bắc xứ tham chính nguyễn công bích vi hải dương xứ tham chính đào công chính vi phụng thiên phủ doãn
政事院,Chính sự viện
惟㦃使武士名幸者,duy sản sử võ sĩ danh hạnh giả
鐲𦤾槧槧𦤾槺扽打里長辰󰠓奇廊,đục đến chạm chạm đến săng đòn đánh lý trưởng thì văng cả làng
况巖巖體貌而師道嚴稜稜聲氣而佞人讋天載之下聞先生之風能無廉其頑而立其懦者乎苟不求其故󰰽知斯謚之稱情也哉,huống nham nham thể mạo nhi sư đạo nghiêm lăng lăng thanh khí nhi nịnh nhân triệp thiên tải chi hạ văn tiên sinh chi phong năng vô liêm kì ngoan nhi lập kì nhu giả hồ câu bất cầu kì cố thục tri tư thuỵ chi xưng tình dã tai
没命量慮更迡塘賖𢪀浽𡢐尼麻驚,một mình lưỡng lự canh chầy đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh
夏四月二十五日夜三更内竪阮克諧,Hạ tứ nguyệt nhị thập ngũ nhật dạ tam canh nội thụ Nguyễn Khắc Hài
因為王家臣得王訓導之益材噐絶倫,nhân vi Vương gia thần đắc Vương huấn đạo chi ích tài khí tuyệt luân
三月李子克上言江底林有白鹿,tam nguyệt lí tử khắc thượng ngôn giang để lâm hữu bạch lộc
問曰卞世紙庄,vấn vít bền thay dây chằng
上皇深以為然,Thượng hoàng thâm dĩ vi nhiên
又以言詞徃復數四阮氏拒命不納,Hựu dĩ ngôn từ vãng phục số tứ Nguyễn thị cự mệnh bất nạp
伏乞今捕得劫并逆惡人例有出身者吏部照如出身例除用例無出身並授散職如令,phục khất kim bổ đắc kiếp tịnh nghịch ác nhân lệ hữu xuất thân giả lại bộ chiếu như xuất thân lệ trừ dụng lệ vô xuất thân tịnh thụ tản chức như lệnh
𥛉排𢜠𤊪𠸦牢吏傳公子户姚逴𢜠,lạy vời mừng rỡ khen lao lại truyền công tử họ diêu rước mừng
朱停耒仕料排䋦萌,Cho đành rồi sẽ liệu bài mối manh
𢪀󰠐󰮂准𢩣溇,nghĩ thầm trong chốn buồng sâu
若某貟人猶有具本堪保并應除者吏科駁停其本以示󰱇任之公,nhược mỗ viên nhân do hữu cụ bản kham bảo tịnh ứng trừ giả lại khoa bác đình kì bản dĩ thị tuyển nhiệm chi công
奸吝昆金拱瀝空,gian lận con kim cũng sạch không
詔諸軍民不得服北人衣𬃑及效占牢等國語,Chiếu chư quân dân bất đắc phục Bắc nhân y dường cập hiệu Chiêm Lao đẳng quốc ngữ
昆碎染病𡧲塘補屍,con tôi nhuốm bệnh giữa đàng bỏ thây
添𤓢架浽香缾,Thêm nến giá nổi hương bình
史臣吳士連曰裕宗賛太宗詩曰唐越開基两太宗彼稱貞觀我元豊建成誅死安生在廟號𨿽同德不同,Sử thần Ngô sĩ Liên viết Dụ Tông tán Thái Tông thi viết Đường Việt khai cơ lưỡng Thái Tông bỉ xưng Trinh Quán ngã Nguyên Phong Kiến Thành tru tử An Sinh tại miếu hiệu tuy đồng đức bất đồng
𡦂恩底胣𡦂縁冉牟,chữ ân để dạ chữ duyên nhiễm mầu
閏七月以太保廣郡公范篤爲太傅,nhuận thất nguyệt dĩ thái bảo quảng quận công phạm đốc vi thái phó
二十六日上御駕閲武九十六日,nhị thập lục nhật thượng ngự giá duyệt vũ cửu thập lục nhật
脩第宅則太原宣光等處山無木以塞欲原,Tu đệ trạch tắc Thái Nguyên Tuyên Quang đẳng xứ sơn vô mộc dĩ tắc dục nguyên
𢄂呂番巽功舌𧵑𠰘㗂𠊛唭嚕牢𢧚,chợ rã phiên tốn công thiệt của miệng tiếng người cười rủa sao nên
浽寃破𡋿賒𧵆,Nỗi oan vỡ lở xa gần
湥淶計挼断膓,SỤT SÙI KỂ nỗi đoạn trường
夏四月遣松楊侯武有蘭川伯潘廷佐中使杜孝悌等持節旄賫,hạ tứ nguyệt khiển tùng dương hầu vũ hữu lan xuyên bá phan đình tá trung sứ đỗ hiếu đễ đẳng trì tiết mao tê
是役也徃𨑰纔十八日經行之處鷄犬不驚,thị dịch dã vãng đãi tài thập bát nhật kinh hành chi xứ kê khuyển bất kinh
敢𥙩蒸󱮆事󰘂󱬷,dám lấy chưng riêng sự cửa buồng
劫尼催世時催群之,Kiếp này thôi thế thì thôi còn gì
全,toàn
雲仙𦖑呐唉喂,vân tiên nghe nói hỡi ơi
討賊副將軍黎仁孝等由清都府路以投其隙,Thảo tặc phó tướng quân Lê Nhân Hiếu đẳng do Thanh Đô phủ lộ dĩ đầu kì khích
永茹特𣇜歆󰅒,Vắng nhà được buổi hôm nay
蜆𤙭𤷿,kiến bò nhọt
易傷,dễ thương
九月四日月與金星晝見西南方相離夬許,Cửu nguyệt tứ nhật nguyệt dữ kim tinh trú kiến Tây Nam phương tương li quyết hứa
右徵女王起庚子終任寅凣三年,Hữu Trưng Nữ Vương khởi Canh Tí chung Nhâm dần phàm tam niên
併與莫僣自戊子至壬辰凣五年通計一百十五年,Tính dữ Mạc tiếm tự Mậu Tí chí Nhâm Thìn phàm ngũ niên thông kê nhất bách thập ngũ niên
户裴𠸜儉索澄堆𨑮,họ bùi tên kiệm tác chừng đôi mươị
茹𦱊䜹闼,nhà tranh thưa thớt
羅率󰑼越邑占,la suất là vợt úp chim
夏五月員外郎吳紹献夏田禾一莖九穗,Hạ ngũ nguyệt Viên ngoại lang Ngô Thiệu hiến hạ điền hoà nhất kinh cửu tuệ
秃周穭漢庫藏掣󰠲,thóc chu lúa hán kho tàng xiết đâu
挽舟呌船林林,vãn chu kéo thuyền lăm lăm
曷樁吏𦬑𣘃樁𨤮𥯘,hạt thông lại nở cây thông rườm rà
羅皚引餘?至瀘江上岸火塟蓬莪身屍晝夜陸行山脚作架棧道𤌄飯其上且行且食全眾以歸遇官軍進擊則駐象撒貨以止之,La Ngai dẫn dư chúng chí Lô giang thượng ngạn hoả táng Bồng Nga thân thi trú dạ lục hành sơn cước tác giá sạn đạo chử phạn kì thượng thả hành thả thực toàn chúng dĩ quy ngộ quan quân tiến kích tắc trú tượng tản hoá dĩ chỉ chi
然土木繁興以金玉而飭其宫室干戈屡起以草芥而視其人民雖欲不衰其可得乎中宗奉大行之遺詔入承國統赦母弟簒弑之罪而政失於柔懦,Nhiên thổ mộc phồn hưng dĩ kim ngọc nhi sức kì cung thất can qua lũ khởi dĩ thảo giới nhi thị kì nhân dân tuy dục bất suy kì khả đắc hồ Trung Tông phụng Đại Hành chi di chiếu nhập thừa quốc thống xá mẫu đệ soán thí chi tội nhi chính thất ư nhu noạ
仍尼𨐮𧃵󰑼尼寔他,những nơi cay đắng là nơi thật thà
公平差内人火頭鄧慶鄕還京師以状文,Công Bình sai Nội nhân hoả đầu Đặng Khánh Hương hoàn Kinh sư dĩ trạng văn
冬十月占城來貢,Đông thập nguyệt Chiêm Thành lai cống
朝廷𢪀𬢱𠊛些呐屯,triều đình nghĩ nghị người ta nói đồn
三月功󰍶,Tam nguyệt công tất
伵畨尼空𢟘特䏧辰刧恪拱󰤳𥙩𫆧,tớ phen này không chắc được da thì kiếp khác cũng moi lấy ruột
子居父母䘮而妻妾𢙇孕以流罪,tử cư phụ mẫu tang nhi thê thiếp hoài dựng dĩ lưu tội
別兜地獄天堂󰑼兜,Biết đâu địa ngục thiên đàng là đâu
󰮩工邦𫪹𢫈桑,vận công bưng trống gõ tang
秋八月地震,Thu bát nguyệt địa chấn
壁湄也淶,vách mưa rã rời
保朱會合之期,Bảo cho hội hợp chi kỳ
觀點,quan điểm
𡾵𡗶綏治󱢨梗桂蘭,ngôi trời nối trị chen cành quế lan
初弘裕與陳真戰時日向暮有五色雲片出東方而黄雲飄楊滿天,sơ hoằng dụ dữ trần chân chiến thời nhật hướng mộ hữu ngũ sắc vân phiến xuất đông phương nhi hoàng vân phiêu dương mãn thiên
煚不敢言音以告守度,cảnh bất cảm ngôn âm dĩ cáo thủ độ
加禮部尚書兼翰林院侍讀掌翰林院事,gia lễ bộ thượng thư kiêm hàn lâm viện thị độc chưởng hàn lâm viện sự
𢜝𤤰別罕𠊛𠵩責,sợ vua biết hẳn người quở trách
馭󰠳纀󱡴翁該𨫑󰠳𬫉鋥於腮󰜏𫅷,ngựa đâu buộc cửa ông cai xuyến đâu rủng rỉnh ở tai bà già
武睿有詩云旖旎旖音倚旎音你旌旗從風貌旌旗掛夕陽两宮泛泛駕飛艎,Vũ Duệ hữu thi vân Ỷ ni Ỷ âm ỷ ni âm ni tinh kì tòng phong mạo tinh kì quải tịch dương Lưỡng cung phiếm phiếm giá phi hoàng
綏𭁈黎󰥣退㱕安朗安樂地方,tuy dữ lê do thoái quy yên lãng yên lạc địa phương
德澤文幹等𭁈子弟遠奔,Đức Trạch Văn Cán đẳng dữ tử đệ viễn bôn
弟姜公復亦舉進士終北部侍郎,đệ khương công phục diệc cử tiến sĩ chung bắc bộ thị lang
至集賢殿見帷帳張設方下馬焉,chí tập hiền điện kiến duy trướng trương thiết phương hạ mã yên
丹青𠦳軸進殿𧏵為挼婵娟動久重,đan thanh ngàn trục tiến điện rồng vì nỗi thuyền quyên động cửu trùng
公著唐豪遼川人,Công Trứ Đường Hào Liêu Xuyên nhân
𫯳碎𠫾耚㐌固襖𥯒,chồng tôi đi bừa đã có áo tơi
侩𦖑𧡊呐儈唭𪽝𫨩呐𠲝沛𡎢挹𣘃,cuội nghe thấy nói cuội cười bởi hay nói dối phải ngồi ấp cây
後就徵還以兵付判州張喬喬因其將吏旬日之間殄滅群道,Hậu Tựu trưng hoàn dĩ binh phó Phán châu Trương Kiều Kiều nhân kì tướng lại tuần nhật chi gian điễn diệt quần đạo
朱𢧚買固蒲󰮂甓外,cho nên mới có bồ trong bịch ngoài
十二月初五日擬󰱇府衛司所官以上,thập nhị nguyệt sơ ngũ nhật nghĩ tuyển phủ vệ ti sở quan dĩ thượng
打戊忍号曰󰑼草人默𧜗扲梞種神宁荼,đứa mù nhìn hiệu viết là thảo nhân mặc mả cầm gậy giống thần giữ dưa
但中人近守常法無奇數異術則郡惡日滋,đãn trung nhân cận thủ thường phép vô kì số dị thuật tắc quận ác nhật tư
以陶光饒爲副将少尉開營號左匡軍頒營,dĩ đào quang nhiêu vi phó tướng thiếu uý khai dinh hiệu tả khuông quân ban dinh
計,kể
詐婚結怨󱫦掑月娥娘意慢欺㐌仃,trá hôn kết oán còn ghi nguyệt nga nàng ấy mạn khi đã đành
几奇固𣳔,kẻ cả có dòng
些低󰅹沛藿柴噃噅噃吻呐㖇空任,ta đây nào phải khoác thầy bá vơ bá vất nói nhây không nhằm
鯇亇鱩鯽亇𩷛,hoàn cá trôi tức cá giếc
方民騷動,Phương dân tao động
法咍㗂曳吨賖,pháp hay tiếng dậy đồn xa
底埃𦝄悴花愁爲埃,Để ai trăng tủi hoa sầu vì ai
名碎㐌𤎜㗂柴屯賖,danh tôi đã rạng tiếng thầy đồn xa
漢帝詔我州之有孝廉荗才許除補属州長吏不得任中州,hán đế chiếu ngã châu chi hữu hiếu liêm mậu tài hứa trừ bổ thuộc châu trưởng lại bất đắc nhậm trung châu
夏五月帝率阮景異等進軍下洪󰲨津破都督江浩軍乘勝逐北進軍平灘焚毀明人船寨殆尽,Hạ ngũ nguyệt Đế suất Nguyễn Cảnh Dị đẳng tiến quân Hạ Hồng la tân phá Đô đốc Giang Hạo quân thừa thắng trục bắc tiến quân Bình Than phàn huỷ Minh nhân thuyền trại đãi tận
命右都督燕郡公鄭柳鎮守乂安處兼鎮布政州,Mệnh Hữu đô đốc Yên quận công Trịnh Liễu trấn thủ Nghệ An xứ kiêm trấn Bố Chính châu
喭咍昆造窖羅嘹緣,ngán thay con tạo khéo là trêu duyên
列到化州欲還會化州蛮道成為道論所擊來求援,Liệt đáo Hoá Châu dục hoàn hội Hoá châu Man Đạo Thành vị Đạo Luận sở kích lai cầu viện
二月成興候鈌名卒,Nhị nguyệt Thành Hưng hầu Khuyết danh tốt
十四日申明豪横,thập tứ nhật thân minh hào hoành
遼乂安人性明敏強記讀書千行俱下,Liêu Nghệ An nhân tính minh mẫn cường kí độc thư thiên hàng cụ hạ
吳主以衡陽督軍都尉陵胤一云陵商爲刺使兼校尉,ngô chủ dĩ hành dương đốc quân đô uý lăng dận nhất vân lăng thương vi thứ sử kiêm hiệu uý
軍𭛁瀘江至黄江已遇賊矣,Quân phát Lô Giang chí Hoàng Giang dĩ ngộ tặc hĩ
夏四月永嘉太守盧循來奔,Hạ tứ nguyệt Vĩnh Gia Thái thú Lư Tuần lai bôn
轉禍爲福其在旦夕,Chuyển hoạ vi phúc kì tại đán tịch
𠶓𠾷勾疎󱀄𪠉,vếu váo câu thơ cũ rích
欺咹欺呐吕郎,Khi ăn khi nói lỡ làng
課意固柴流支,thuở ấy có thầy lưu chi
帝信之不設備,đế tín chi bất thiết bị
虎𨆢狼細害台,hổ lui lang tới hại thay
再征山蠻,Tái chinh Sơn Man
仍焒慄困𮥷,những lửa rất khốn nạn
㧅瓢掛篋𢌌塘雲遊,đeo bầu quảy níp rộng đường vân du
罵不絶口,Mạ bất tuyệt khẩu
艮魚台鴈,ngẩn ngơ thay nhàn
是後勸課户口歲增田每户十𤱈謂每𤱈三髙,Thị hậu khuyến khoá hộ khẩu tuế tăng điền mỗi hộ thập mẫu vị mỗi mẫu tam cao
是日神劍神璽皆失,thị nhật thần kiếm thần tỉ giai thất
体𬏓㝵形樣脿󰞯,thấy vài người hình dạng béo lớn
雖它渚固才梁棟,tuy đà chửa có tài lương đống
𬷤丐嘅󰇌涓身,gà cái gáy gở quen thân
󱩜𦖑㐌𤑟事𢚸,trộm nghe đã tỏ sự lòng
國子監祭酒兼文明殿大學士阮伯驥卒,Quốc tử giám tế tửu kiêm Văn Minh điện đại học sĩ Nguyễn Bá Ký tốt
義沛󰁂朱乙拯妨,nghĩa phải đem cho ắt chẳng phương
𥾸𫆧蠶佩𤂬強𤴬,vấn ruột tằm bối rối càng đau
成功,thành công
神王𦣰𥵾朗𦖑之之𦖑𧡊㗂𠊛使哰,thần vương nằm chõng lắng nghe chi chi nghe thấy tiếng người sứ rao
船虐些󱉿樔虐,thuyền ngược ta bỏ sào ngược
𠦳初歐拱世尼,Nghìn xưa âu cũng thế này
明以熊宗魯任交趾右參議宗魯四川,Minh Dĩ Hùng Tông Lỗ nhậm Giao Chỉ hữu tham nghị Tông Lỗ Tứ Xuyên
唐帝以嬴州刺使盧祖尚才兼文武徵入朝諭曰交趾久不得人前後都督皆不稱職,Đường đế dĩ Doanh Châu Thứ sử Lư Tổ Thượng tài kiêm văn võ trưng nhập triều dụ viết Giao Chỉ cửu bất đắc nhân tiền hậu đô đốc giai bất xứng chức
寔信𠳨特𩯀絲停停,Thật tin hỏi được tóc tơ rành rành
𫯳奴初㐌謀爫,chồng nó xưa đã mưu làm
本营,bản doanh
自華閭城徙都于京府大羅城暫泊城下黄龍見于御舟因改其城曰昇龍城,tự hoa lư thành tỉ đô vu kinh phủ đại la thành tạm bạc thành hạ hoàng long kiến vu ngự chu nhân cải kì thành viết thăng long thành
大越史記外紀全書,đại việt sử kí ngoại kỉ toàn thư
春二月李彬自乂安還東関,Xuân nhị nguyệt Lí Bân tự Nghệ An hoàn Đông Quan
默埃𠓨朝𪡔𢄂,mặc ai vào triều ra chợ
慧度擊斬之,tuệ độ kích trảm chi
八月漢蒼築郊壇於頓山行郊祀禮大赦,Bát nguyệt Hán Thương trúc Giao đàn ư Đốn Sơn hành giao tự lễ đại xá
直浪仙本高才,Trực rằng Tiên vốn cao tài
夏姬結裕課𠸗,hạ cơ kết dụ thuở xưa
詔曰朕惟天地生物為德必宣氣行化,chiếu viết trẫm duy thiên địa sinh vật vi đức tất tuyên khí hành hoá
𥒥鐄牢女押奈𩄲湄,đá vàng sao nỡ ép nài mây mưa
𥹸磋,bột xay
庚戌八年清康熙九年春三月火星入南斗,Canh Tuất bát niên Thanh Khang Hi cửu niên xuân tam nguyệt hoả tinh nhập Nam đẩu
板床反𫢚共𦍛種饒,bản sàng phản ấy cũng dường giống nhau
膿𤛠,nọng trâu
𠊛󰅹󱬺北󰁂𠓨底低,người nào cọp bắt đem vào để đây
王吏桓鄰叩頭諫徽迎良徽怒笞殺鄰,vương lại hoàn lân khấu đầu gián huy nghênh lương huy nộ si sát lân
恨共些𨻫西岑意,hẹn cùng ta lũng tây sầm ấy
𪞷𠫾𣃣𤍎蹎𫯝𢢯𢢯𥘪吏𢖵尼學塲,ra đi vừa rạng chân trời ngùi ngùi ngó lại nhớ nơi học trường
吏貪𠀲姦𥙩繪扱麻福塊,lại tham đứa gian lấy gói kẹp mà phúc khỏi
情初來𣼽坤寒,Tình xưa lai láng khôn hàn
以是貶之,dĩ thị biếm chi
𤌋𩂟鎖𫈃花棠雙牟覩羣淡,khói mù tỏa cuống hoa đường song màu đỏ còn đượm
初皇太后未崩冬時帝𭁈皇太子日夜視疾弗離左右,Sơ Hoàng thái hậu vị băng đông thời đế dữ hoàng thái tử nhật dạ thị tật phất li tả hữu
吳氏亡,ngô thị vong
押宫琴月此牌撅䜹,ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ
盃群蔑准佛座,bui còn một chốn phật toà
𫯳咹炙𡞕咹腩侈於固噡謨𬚸麻咹,chồng ăn chả vợ ăn nem đứa ở có thèm mua thịt mà ăn
定冠帽制,Định quan mạo chế
𠲖𢞂雪月女𢢯書琴,e buồn tuyết nguyệt nữa nguôi thư cầm
勸𤽗𪧚胣朱𥾽討𣦍,khuyên ngươi giữ dạ cho bền thảo ngay
𬇚光茂幼𩵜𢧚排,ao quang mù ấu cá nên bầy
隻栢𢞂𧗱分浽濘,Chiếc bách buồn về phận nổi nênh
類獴𤠹,loài muông rái
念𥢆坤󱢯瀉湜黃󰞿唿𢖵子規呌愁,niềm riêng khôn xiết dã dề hoàng anh hót nhớ tử quy kêu sầu
㐌疾拯之朋𫊚䔲,dã tật chẳng chi bằng thuốc đắng
大兵按臨日久糧食頗匱且熱氣方蒸久留不便乃諭諸将班師而還,Đại binh án lâm nhật cửu lương thực phả quỹ thả nhiệt khí phương chưng cửu lưu bất tiện nãi dụ chư tướng ban sư nhi hoàn
霪󱯶𣘃甘棠渚割渚捥,dầm dà cây cam đường chớ cắt chớ uốn
𠊛咹𮥷牢咍及,người ăn năn sao hay kịp
底𠳒誓海盟山爫𡥵𠓀沛填恩生成,để lời thệ hải minh sơn làm con trước phải đền ơn sinh thành
雙𤽗張生性擬𤄮疑馭𡨺過𡗋,song ngươi trương sinh tính nghỉ nhiều ngờ ngừa giữ quá lắm
十二月清遣正使吳光副使朱志遠等來諭祭神宗淵皇帝,thập nhị nguyệt thanh khiến chính sứ ngô quang phó sứ chu chí viễn đẳng lai dụ tế thần tông uyên hoàng đế
客䝨󰅹𬋩涓共邏𩚵対奈之錦免溪,khách hiền nào quản quen cùng lạ cơm đói nài chi hẩm lẫn khê
禹你攻拔博茹隘進至蒲汀遇利水軍大戰禹你敗績将士死者過半遂還,Vũ Nhĩ công bạt Bác Nhự ải tiến chí Bồ Đinh ngộ Lợi thuỷ quân đại chiến Vũ Nhĩ bại tích tướng sĩ tử giả quá bán toại hoàn
常傑升龍太和坊人世襲簮笏多謀畧有將才少以姿貌揚逸充皇門祇候侍太宗累迁内侍省都知聖宗拜太保授節,Thường Kiệt Thăng Long Thái Hoà phường nhân thế tập trâm hốt đa mưu lược hữu tướng tài Thiểu dĩ tư mạo dương dật sung Hoàng môn chi hậu thị Thái Tông luỹ thiên Nội thị sảnh đô tri Thánh Tông bái Thái bảo thụ Tiết
廣南府光州人來献馬,quảng nam phủ quang châu nhân lai hiến mã
胡侍中陳元祉天徽公主出避亂人民出塗山中書令陳師賢與天嘉公主泝大江並降于明,Hồ thị trung Trần Nguyên Chỉ Thiên Huy công chúa xuất tị loạn nhân dân xuất Đồ Sơn Trung thư lệnh Trần Sư Hiền dữ Thiên Gia công chúa tố Đại Giang tịnh hàng vu Minh
意埃𠶀板甘𢚸丕,ấy ai thăm ván cam lòng vậy
十二月以范歎為乂安府知府,thập nhị nguyệt dĩ phạm thán vi nghệ an phủ tri phủ
興慶凣二,Hưng Khánh phàm nhị
解御衣命有司歛塟之潜以其首油浸以示戒以唆都三年假道入我國故也,giải ngự y mệnh hữu ti liệm táng chi tiềm dĩ kì thủ du tẩm dĩ thị giới dĩ toa đô tam niên giả đạo nhập ngã quốc cố dã
故禁之,cố cấm chi
𤼕󰳽,nhức nhối
六月𬢱定律令,Lục nguyệt nghị định luật lệnh
武公虎𢢆冲𨉓,võ công hổ thẹn trong mình
察𠇮𤋵𫗄油湄㐌𡗉,xét mình dãi gió dầu mưa đã nhiều
正專󰝸敢対移,chính chuyên chẳng dám đổi dời
浽忍謹𫽄埃咍,Nỗi nhẫn kín chẳng ai hay
頭南節典賞春,đầu năm tết đến thưởng xuân
咹𬃻汝几櫳核,ăn trái nhớ kẻ trồng cây
蔑些𪠞𢀦役边南,một ta đi sửa việc bên nam
𠳒𠳒珠行,lời lời châu ngọc
𠄩茹𪬫氣象習俗体哿拯同,hai nhà ấy khí tượng tập tục thảy cả chẳng đồng
急尋水手補槎越䀡,kíp tìm thuỷ thủ bỏ chà vớt xem
皇上陛下以宸心淵廣而包括乎乾坤以天智光明而洞燭乎日月欲撮其大要使一覧之間而天地綱常之道益著常王治平之道益明如大綱既舉而󰕛目畢張如明鏡既懸而萬象皆照其有關於世教者大矣,hoàng thượng bệ hạ dĩ thần tâm uyên quảng nhi bao quát hồ càn khôn dĩ thiên trí quang minh nhi động chúc hồ nhật nguyệt dục toát kì đại yếu sử nhất lãm chi gian nhi thiên địa cương thường chi đạo ích trứ thường vương trị bình chi đạo ích minh như đại cương kí cử nhi chúng mục tất trương như minh kính kí huyền nhi vạn tượng giai chiếu kì hữu quan ư thế giáo giả đại hĩ
油𠊛决𢚸學道𠳨朱𫨩𧤁兔󱦮蟵或仉篤志眞修䀡朱別頭𧍏𦖱螠,dầu người quyết lòng học đạo hỏi cho hay sừng thỏ lông rùa hoặc kẻ dốc chí chân tu xem cho biết đầu cua tai ếch
𡬷𩄲如絆𦎛寒,tấc mây như bợn gương hàn
内官曰帝欲觀光順元年至八年日曆,nội quan viết đế dục quan quang thuận nguyên niên chí bát niên nhật lịch
丙辰十七年明萬曆十四年,Bính Thìn thập thất niên Minh Vạn Lịch thập tứ niên
宋遣使慰撫令還,tống khiển sứ uý phủ lệnh hoàn
吏芒𥙩󰜋𫳘情,Lại mang lấy một chữ Tình
𨖲,lên
朝罷,triều bãi
𢖵𠳒呐仍包𣇞咍空,Nhớ lời nói những bao giờ hay không
𡳪丐梏,đuôi cái gáo
傷爲縁渚匪縁,thương vì duyên chửa phỉ duyên
翹強𠽋𠴑󰘉空𫥨𠳒,kiều càng nức nở mở không ra lời
其木楂以鉄鎖之,Kì mộc tra dĩ thiết toả chi
欺𫳵風錦𢷀󰑼,Khi sao phong gấm rủ là
五月旨揮禮部出榜敦風化,ngũ nguyệt chỉ huy lễ bộ xuất bảng đôn phong hoá
帝然之烝於嫡姊天寧公主果效,đế nhiên chi chưng ư đích tỉ thiên ninh công chúa quả hiệu
旨揮府路各處寺觀係無元額不得𢫔造,Chỉ huy phủ lộ các xứ tự quan hệ vô nguyên ngạch bất đắc thiện tạo
󰜋𠳒𢚁貝終公,Một lời cậy với Chung công
師它󰇼𬟥方車,Sư đà hái thuốc phương xa
朱𫯳碎沛𫥨𠫾戦場,cho chồng tôi phải ra đi chiến trường
交鄰𬮙𭛣㐌衝麻事㐌济麻功㐌成,giao lân muôn việc đã xong mà sự đã tế mà công đã thành
現𠊚細󰘂󰝡妯私情,hẹn người tới cửa đem dâu tư tình
𤽗季嫠𦖑朱𦷾𠄩㝵明忱浪些特𠅜請丕,ngươi quý ly nghe cho đấy hai người mừng thầm rằng ta được lời thỉnh vậy
繌𨆝𧋉枯繌𨆝買,mềm gối cóc khô mềm gối mãi
麻朱𡎛吏󰠌𨖲󰋇吝,Mà cho bùn lại vẩn lên mấy lần
習水陣於膠水,Tập thuỷ trận ư Giao Thuỷ
𥺊噷,gạo hẩm
及其賊虐諭甚民命弗堪凣有智識者皆被其害朕雖罄家所有以奉事之冀其免禍而彼害朕之心曾不少,Cập kì tặc ngược dụ thậm dân mệnh phất kham phàm hữu trí thức giả giai bị kì hại trẫm tuy khánh gia sở hữu dĩ phụng sự chi ký kì miễn hoạ nhi bỉ hại trẫm chi tâm tăng bất thiểu
咍过,hay quá
斲𠞸,trác đẽo
業茹户趙謳筭自𣈙,nghiệp nhà họ triệu âu toan từ rày
些傳朱㐌𨇜各法試𫥨低鬦法󰠃些,ta truyền cho đã đủ các phép thử ra đây đấu phép cùng ta
卷𦀊自帝𧗱𡢐拱除,Cuốn dây từ đấy về sau cũng chừa
築小堡於機舍州明人擊破之帝令勿救以示其怯,trúc tiểu bảo ư cơ xá châu minh nhân kích phá chi đế lệnh vật cứu dĩ thị kì khiếp
边冲体𠬠媒𦋦倍傍,bên trong thấy một mụ ra vội vàng
𢀭󰠲仍几𥄭𬁑,giàu đâu những kẻ ngủ trưa
多音節,đa âm tiết
𤋵𤋾𩩪佞𣦍𥄻眜奸,giãi om xương nịnh ngay đờ mắt gian
秋八月詔寫三藏經,thu bát nguyệt chiếu tả tam tạng kinh
𦝄禅域域印楼啉𠽍畑杏強愁燒燒,trăng thiền vặc vặc in lầu lâm râm đèn hạnh càng sầu thiu thiu
春正月時大集軍期陳公寧竊𭛁於安朗縣晦渡䖏,Xuân chính nguyệt thời đại tập quân kì Trần Công Ninh thiết phát ư Yên Lãng huyện Hối Độ xứ
娘陀招玉沉珠,nàng đà gieo ngọc trầm châu
种勝等權傾中外惡黨日滋圖竊國柄,chủng thắng đẳng quyền khuynh trung ngoại ác đảng nhật tư đồ thiết quốc bính
胋催几咏𠊚啌花鮮湼筆玉󱪼𠳒騷,đêm thôi kẻ vịnh người khong hoa tươi nét bút ngọc ròng lời tao
𣈜𠉞,ngày nay
明皇傷惜𤤰嫌掣包,minh hoàng thương tiếc vua hiềm xiết bao
忍自舘客鄰羅旬𦝄瀋脱󰅒陀噡𠄩,nhẫn từ quán khách lân la tuần trằng thấm thoắt nay đà thèm hai
娘呈妾本几圭,nàng chiềng thiếp vốn kẻ quê
𠬠丸㩫𫽄𢧚𡽫,một hòn chất chẳng nên non
固課江楼𣈜㐌𣋁,có thuở giang lâu ngày đã tối
𥚇虶毒過𡳪螉吹𠊚散合𢴑𢚸義仁,lưỡi vò độc quá đuôi ong xui người tan hợp dứt lòng nghĩa nhân
㐱別𤁘創𤁕昆𪾺高冷詰侵㝵,chỉn biết trong sáng lát con mắt cao lạnh gắt xâm người
拱甘𠬠㗂婵娟底𠁀,cũng cam một tiếng thuyền quyên để đời
油払押竹奈枚尋尼汫𣴓体㝵紅顔,dầu chàng ép trúc nài mai tìm nơi giếng cạn thấy người hồng nhan
群卢𠄩𡦂恩情渚衝,còn lo hai chữ ân tình chưa xong
堵世因罢渃󰌎強濃,đỏ thay nhân bởi nước tro càng nồng
施惡虫盡去四野載芟載柞不愆播種之時百穀實好實堅咸遂登豊之願盗劫適聞屏息󰘊家聿底謐寧,thi ác trùng tận khứ tứ dã tải sam tải tạc bất khiên bá chủng chi thời bách cốc thực hảo thực kiên hàm toại đăng phong chi nguyện đạo kiếp thích văn bình tức bang gia duật để mật ninh
曲中主克承先業綽有祖風運籌决勝出人意表𭁈北朝諸國而抗衡為我𧻗之令主定府籍𬋩甲之職制度稍立中道崩殂,Khúc Trung chủ khắc thừa tiên nghiệp xước hữu tổ phong vận trù quyết thắng xuất nhân ý biểu dữ Bắc triều chư quốc nhi kháng hành vi ngã Việt chi lệnh chủ định phủ tịch quản giáp chi chức chế độ sảo lập trung đạo băng tồ
使回訥言具,Sứ hồi Nột Ngôn cụ
同登第並以文學稱堯佐為行遣同知内𡧸院至是授是職,đồng đăng đệ tịnh dĩ văn học xưng nghiêu tá vi hành khiển đồng tri nội mật viện chí thị thụ thị chức
會試天下󰁮人,Hội thí thiên hạ cử nhân
太宗以上皇服及傳國寶劎置於其側謂之曰如復蘇以此物賜之,thái tông dĩ thượng hoàng phục cập truyền quốc bảo kiếm trí ư kì trắc vị chi viết như phục tô dĩ thử vật tứ chi
以郭有嚴爲太常寺卿,Dĩ Quách Hữu Nghiêm vi Thái thường tự khanh
觥孤蹺𦄂江津,Quanh co theo dải giang tân
秀󰜏貝馬监生各𠸜罪󰀎登情群牢,tú bà với mã giám sinh các tên tội ấy đáng tình còn sao
㯀再率,Toàn tái suất
前提,tiền đề
時帝於涼風堂書寝御書火謝來立侍左右無人來拔劍來觀帝覺命斬之,thời đế ư lương phong đường thư tẩm ngự thư hoả tạ lai lập thị tả hữu vô nhân lai bạt kiếm lai quan đế giác mệnh trảm chi
漢文,hán văn
𠬠𠇮󰂌畧󰂌𡢐,một mình cầu trước cầu sau
󱋓霞𫫺喠瓊漿,Chén hà sánh giọng quỳnh tương
耒朕仕加陞爵賞,rồi trẫm sẽ gia thăng tước thưởng
綠紅羣󰭺諸車,lục hồng còn lẻ chưa xe
󰅹別翁仙󰠳妬𠰚塘𩄲﨤𫑀底𠶆埃,nào biết ông tiên đâu đó nhỉ đường mây gặp gỡ để mời ai
自是賊勢復振所至民皆遠遁,tự thị tặc thế phục chấn sở chí dân giai viễn độn
佐聖太師昭文大王日燏卒,tá thánh thái sư chiêu văn đại vương nhật duật tốt
及廷試賜阮文奎進士出身阮,cập đình thí tứ nguyễn văn khuê tiến sĩ xuất thân nguyễn
造迎舚宮,Tạo Nghênh Thiềm cung
太尉将遇害頼太皇力救得免,Thái uý tương ngộ hại lại Thái hoàng lực cứu đắc miễn
夏四月禁内宫人女與外人結好交通言語更相交狎,hạ tứ nguyệt cấm nội cung nhân nữ dữ ngoại nhân kết hảo giao thông ngôn ngữ canh tương giao hiệp
以杜絪爲東閣𭓇士陞朝列大夫以絪曾奉北使故授此職,Dĩ Đỗ Nhân vi Đông các học sĩ thăng Triều liệt đại phu dĩ Nhân tằng phụng Bắc sứ cố thụ thử chức
車書不異成周制飛躍元同大造人,Xa thư bất dị thành Chu chế Phi dược nguyên đồng đại tạo nhân
先使人觀虚實宣揚威德以震動其心既而土郡兵逼進殺梁龍降者數萬人,tiên sử nhân quan hư thực tuyên dương uy đức dĩ chấn động kì tâm ký nhi thổ quận binh bức tiến sát lương long hàng giả sổ vạn nhân
箕丐鳶埃𩙋論繚,kìa cái diều ai nó lộn lèo
徵王坤窖戈唹遣𠊛卞強㩒旗󰘂营,trưng vương khôn khéo quá ư khiến người bèn gắng cắm cờ cửa doanh
决情公買󰠣𣦍󰜋排,Quyết tình công mới đoán ngay một bài
法咍𠲶念𠬠句,phép hay miệng niệm một câu
細低辰於吏低共昆𡛔老森𡆫室家,tới đây thì ở lại đây cùng con gái lão sum vầy thất gia
英䧺夷英䧺苫碎朱把焒悉肝英䧺,anh hùng gì anh hùng rơm tôi cho bả lửa dứt gan anh hùng
欺彦󰁴𢪀𦋦麻𢜝,khi nghiện ngập nghĩ ra mà sợ
𢖵尼奇遇倍移𨃴𠫾,nhớ nơi kỳ ngộ vội dời gót đi
故當時良将以禮篆爲稱首,Cố đương thời lương tướng dĩ Lễ Triện vi xưng thủ
及退率家奴及親属得千餘人脩戰噐戰船題破強敵報皇恩六字于旗,Cập thoái suất gia nô cập thân thuộc đắc thiên dư nhân tu chiến khí chiến thuyền đề Phá cường địch báo hoàng ân lục tự vu kì
斈屬𢚸,học thuộc lòng
雪霜落度月𤎎𤎎拽落𨕭空鴈朗籚,tuyết sương lác đác nguyệt mờ mờ dấy lác trên không nhạn lửng lơ
及聽請託之言乃置之不問其失大矣宜其反焉所襲不死幸矣,cập thính thỉnh thác chi ngôn nãi trí chi bất vấn kì thất đại hĩ nghi kì phản yên sở tập bất tử hạnh hĩ
以户部尚書通郡公杜汪為少保,Dĩ Hộ bộ Thượng thư Thông quận công Đỗ Uông vi Thiếu bảo
拱料󰘚粉朱耒𣈜撑,Cũng liều mặt phấn cho rồi ngày xanh
拱𡾵命婦堂堂,cũng ngôi mệnh phụ đường đường
中謂眾曰夫賞有功而誅不用命行師之明法,trung vị chúng viết Phu thưởng hữu công nhi tru bất dụng mệnh hành sư chi minh pháp
二十,nhị thập
九月太師圖分兵使武師鑠頼世卿等鎮守各海門以僃不󰔄又使外甥文原侯固守營寨與師鑠等鎮守居民,Cửu nguyệt Thái sư đồ phân binh sử Vũ Sư Thước Lại Thế Khanh đẳng trấn thủ các hải môn dĩ bị bất ngu hựu sử ngoại sanh Văn Nguyên hầu cố thủ doanh trại dữ Sư Thước đẳng trấn thủ cư dân
𠸕童每餒殷勤,dặn đồng mọi nỗi ân cần
寔他固󰜋单差𫽄𪟽,Thật thà có một đơn sai chẳng ngờ
𦧜摛,lưỡi lè
定國公阮匐等誅之,Định quốc công Nguyễn Bặc đẳng tru chi
軍将行會有信報明人整象馬船隻水陸並進其明日來,Quân tương hành hội hữu tín báo Minh nhân chỉnh tượng mã thuyền chích thuỷ lục tịnh tiến kì minh nhật lai
令旨各處承司精擇属内各縣社有孝廉者即以名聞命官閲選隨材授任,lệnh chỉ các xứ thừa ti tinh trạch thuộc nội các huyện xã hữu hiếu liêm giả tức dĩ danh văn mệnh quan duyệt tuyển tuỳ tài thụ nhiệm
邃迪遠莫挺,Thuý Địch Viễn Mạc Đĩnh
帝使人擒獲蠻人及馬萬餘疋,Đế sử nhân cầm hoạch Man nhân cập mã vạn dư sơ
𠫾兜麻拯𥙩𫯳,đi đâu mà chẳng lấy chồng
默㝵湄楚𫡮秦,mặc người mưa sở mây tần
女童武士󱱹𠊛侯𥪝𠄩妸朝外𫤯員,nữ đồng võ sĩ đủ người hầu trong hai ả chầu ngoài tám viên
催㐌停朝𫢋朝仙聀𧊉空𢧚恩恨女,thôi đã đành chầu phật chầu tiên giấc bướm không nên ân hận nữa
歷史,lịch sử
󰟀𦂛沛貝從容,Buồng the phải buổi thong dong
𡛔絲󰋇祝麻𫥨娜𣳔,gái tơ mấy chốc mà ra nạ giòng
如有使命惟正副二員從人二貟而已進貢方物其數若干緘封送至界首本處土官守𬋩領𮞏送,như hữu sứ mệnh duy chính phó nhị viên tòng nhân nhị viên nhi dĩ tiến cống phương vật kì số nhược can giam phong tống chí giới thủ bản xứ thổ quan thủ quản lĩnh đệ tống
二十日分廟諱御名,nhị thập nhật phân miếu huý ngự danh
茹奴永𨤔,nhà nô vắng vẻ
冬十一月十一日皇長子昑生昑丘錦切封弟光啓為昭明大王,Đông thập nhất nguyệt thập nhất nhật Hoàng trưởng tử khâm sinh khâm khâu Cẩm thiết phong đệ Quang Khải vi Chiêu Minh Đại vương
𢧚时侈𥙩𢧚時𦬑囊,nên thì xảy lấy nên thì nở nang
勑上等神𬮙刼𤌋香,sắc thượng đẳng thần muôn kiếp khói hương
初㐌固勾傳保𬈋丙咍咹呂𡽫,xưa đã có câu truyền bảo làm biếng hay ăn lở non
蠶婦海蒌挼蟳絲黄𡨧蜆拮𬃴收𠦳,tàm phụ hái dâu nuôi tằm tơ vàng tốt kén cất trăm thu nghìn
使人分持毒盃賜夫人死,sử nhân phân trì độc bôi tứ phu nhân tử
癸丑二十一年元皇慶二年春正月尊寧祖夫人為寧慈皇后穆祖夫人為穆慈皇后,Quý Sửu nhị thập nhất niên Nguyên Hoàng Khánh nhị niên xuân chính nguyệt tôn Ninh Tổ phu nhân vi Ninh Từ Hoàng hậu Mục Tổ phu nhân vi Mục Từ Hoàng Hậu
惜台𡮍󰒂󱀄強,Tiếc thay chút nghĩa cũ càng
太后以雙香堂太后正寝為坐蓐所,Thái hậu dĩ Song Hương Đường Thái Hậu chính tẩm vi toạ nhục sở
盎那多吏及席,ang nạ đi lại gặp tiệc
廣推陰澤自此始,quảng suy âm trạch tự thử thuỷ
耒霜𠹾𬋟𩈘花𨗊,chồi sương chịu nắng mặt hoa đua
黎𨀺𡎥𨀺,lê lết ngồi lết
帝曰我被堅執鋭冐風沐雨跋涉山川深入賊境無一人敢嬰其鋒者,đế viết ngã bị kiên chấp duệ mạo phong móc vũ bạt thiệp sơn xuyên thâm nhập tặc cảnh vô nhất nhân cảm anh kì phong giả
便抵嗔没𠄩調,Tiện đây xin một hai điều
󱥕󱥌辰搏𦥃茄,nứng c thì vác đến nhà
󰜏媄呐咹朱𩛂𠫾昆阿,bà mẹ nói ăn cho no đi con ạ
埃𪟽及𫯍𩙌𦝄,ai ngờ gặp đứa gió trăng
昆仃嘆哭麻吒添愁,con đừng than khóc mà cha thêm sầu
漢室以王嬙賜之亦有其故也,Hán thất dĩ Vương Tường tứ chi diệc hữu kì cố dã
𪽝些󰕔所𢧚𠊛𢩽撴,bởi ta sàm sỡ nên người dẩy dun
埃奏𭛣之𦣰語判𦋦,ai tâu việc gì nằm ngửa phán ra
日燏喜宋人遊故昭國云然宣光失守,nhật duật hỉ tống nhân du cố chiêu quốc vân nhiên tuyên quang thất thủ
伴拱𡽫渃𦹵𣘃咍󰠳𡗶坦運磋𠇍𠁀,bạn cùng non nước cỏ cây hay đâu trời đất vần xoay mấy đời
將帝屍㱕于北使舘士㝠衣火塟之一云以屍横馬上至南門火於待漏院宰相府䖏,Tương đế thi quy vu Bắc Sứ quán sĩ minh y hoả táng chi Nhất vân dĩ thi hoành mã thượng chí Nam môn hoả ư Đãi Lậu viện Tể tướng phủ xứ
軍吳侵劫坦意爫塲打饒,quân ngô xâm cướp đất ấy làm trường đánh nhau
今日脱此苦惱則異日受他苦惱,kim nhật thoát thử khổ não tắc dị nhật thụ tha khổ não
是夜光徹觀内,Thị dạ quang triệt quán nội
絏電,dây điện
公羡遣使以賂求救於漢,công tiễn khiển sứ dĩ lộ cầu cứu ư hán
民凣庄別帝王剃頭學道庄妨身𨉟,dân phàm chẳng biết đế vương thế đầu học đạo chẳng phương thân mình
王命臣臯魯或云皐通造神弩以爪爲機名曰靈光金爪神弩,vương mệnh thần cao lỗ hoặc vân cao thông tạo thần nỗ dĩ trảo vi cơ danh viết linh quang kim trảo thần nỗ
薄扡梂這顛霪岸𩄲,Bạc phau cầu giá đen rầm ngàn mây
𠰺浪夢兆據󰠲俸空謨惱職愁𢪀󰅹,dạy rằng mộng triệu cứ đâu bỗng không mua não chuốc sầu nghĩ nao
英拱吝憚𠫾尋𧵑咮,anh cũng lận đận đi tìm của chua
吏󰝡各跡犯徒侯查,Lại đem các tích phạm đồ hậu tra
楼𪳔閣󱯀惮掑源仙,lầu son gác vẽ dạn kề nguồn tiên
啫師啫景調共𨀈𦋦,Giã sư giã cảnh đều cùng bước ra
欺娘招玉沉珠,Khi nàng gieo ngọc trầm châu
真齒口被跡甚痛以孤軍難久留乃夜回駐營于黄花市,chân xỉ khẩu bị tích thậm thống dĩ cô quân nan cửu lưu nãi dạ hồi trú dinh vu hoàng hoa thị
諸諳漢語者奉㫖接話自辰至午怒氣益厲帝令侍御史阮忠彦出迎,chư am hán ngữ giả phụng chỉ tiếp thoại tự thìn chí ngọ nộ khí ích lệ đế lệnh thị ngự sử nguyễn trung ngạn xuất nghênh
前歳貢部使兵部右侍郎阮仲逵許三省阮貴雅等還至憑祥州聞陳暠作亂㨿諒原地方道路不通,Tiền tuế cống bộ sứ Binh bộ hữu thị lang Nguyễn Trọng Quỳ Hứa Tam Tỉnh Nguyễn Quý Nhã đẳng hoàn chí Bằng Tường châu văn Trần Cảo tác loạn cứ Lạng Nguyên địa phương đạo lộ bất thông
東十二月帝不豫,đông thập nhị nguyệt đế bất dự
賊因逼至華園社名,Tặc nhân bức chí Hoa Viên Xã danh
花𦹳埃庒闷㧅𠊛坤埃庒𢪲𫽠边𨉓,hoa thơm ai chẳng muốn đeo người khôn ai chẳng nâng niu bên mình
事情計𡅏雷崔外𠦳𰿘𨤵𥪝𨑮󰋇𢆥,sự tình kể lể lôi thôi ngoài nghìn muôn dặm trong mười mấy năm
凡其經天緯地之文治國齊家之道靡,phàm kì kinh thiên vĩ địa chi văn trị quốc tề gia chi đạo mĩ
詔民間使用省陌錢六十九文上供錢陌七十文,Chiếu dân gian sử dụng Tỉnh mạch tiền lục thập cửu văn thượng cung tiền mạch thất thập văn
初神宗臨崩嘱與王曰宮人鄭氏玉󱘬懷妊方四月間未卜男女尙頼王其保護之,Sơ Thần Tông lâm băng chúc dữ Vương viết Cung nhân Trịnh thị Ngọc Trúc hoài nhâm phương tứ nguyệt gian vị bốc nam nữ thượng lại Vương kì bảo hộ chi
臣等見叔惠居聀皆辨,Thần đẳng kiến Thúc Huệ cư chức giai biện
壓力,áp lực
夏四月命都督同知黎豊為都将范德贇為參将阮篤為總督徃廣南順化地方捕公象,Hạ tứ nguyệt mệnh Đô đốc đồng tri Lê Phong vi đô tướng Phạm Đức Bân vi tham tướng Nguyễn Đốc vi tổng đốc vãng Quảng Nam Thuận Hoá địa phương bổ công tượng
尼辰耚𣴓尼辰𦓿溇,nơi thì bừa cạn nơi thì cày sâu
秋七月謝來有罪伏誅,thu thất nguyệt tạ lai hữu tội phục tru
咹𪉽呐𣦍欣咹斋呐𠲝,ăn mặn nói ngay hơn ăn chay nói dối
八月𤤻師,bát nguyệt ban sư
闷咹𣑁𠃩辰𠓨棱撑,muốn ăn sung chín thì vào rừng xanh
𪤄𣋚𣻆汜渃潮溟濛,bãi hôm tuôn dẫy nước trào mênh mông
節序恆𨁡節上丁,tiết tự hằng noi tiết thượng đinh
奉符,phụng phù
蒲洃払㐌如湄𣿌滛,bồ hôi chàng đã như mưa ướt dầm
限綠悴分排排,giận duyên tủi phận bời bời
定降服令,Định giáng phục lệnh
油沛油庄默世,dầu phải dầu chăng mặc thế
時楥梗橘朱甘事𠁀,Thì vin cành quít cho cam sự đời
𡨸情没塊妾吀𫼳,chữ tình một khối thiếp xin mang
庄沛尋賒因虧本年些尋孛,chẳng phải tìm xa nhân khuây bản nên ta tìm bụt
修葺󰑼隊魯令突乾,tu tập là giọi lỗ tranh dột càn
形木石鐄今󱬎古,hình mộc thạch vàng kim ố cổ
𭛣娘报復皮耒,Việc nàng báo phục vừa rồi
爱述一詩爲贈來,Ái thuật nhất thi vi tặng lai
右士王起丁卯終丙午凡四十年,Hữu Sĩ Vương khởi Đinh Mão chung Bính Ngọ phàm tứ thập niên
𩈘𥆾󰘚強添鮮,mặt nhìn mặt càng thêm tươi
九月詔自今府縣州官𭔎置社長係兄弟叔伯之子並親伯姪舅甥止許一人為社長不得並,Cửu nguyệt chiếu tự kim phủ huyện châu quan tất trí xã trưởng hệ huynh đệ thúc bá chi tử tịnh thân bá điệt cữu sanh chỉ hứa nhất nhân vi xã trưởng bất đắc tịnh
夏四月重修龍安龍瑞二殿,hạ tứ nguyệt trùng tu long an long thuỵ nhị điện
𦋦空裊𧿨𧗱空,ra không nếu trở về không
𥮉𨱽卷興盃𡆫,bồ dài cuộn hứng vui vầy
哏碎律𫽄𠲖除,rằng tôi trót chẳng e chờ
端门秩󰘂掑杄軍𧗱𡨺𫃚直連𣋚𪰹,đoan môn chặt cửa cài then quan vệ giữ bọc chực liền hôm mai
因𢶒所種默襖裘雇𨢇爫盃,nhân cởi thửa giống mặc áo cầu cố rượu làm vui
宋帝賜詔書褒奬,tống đế tứ chiếu thư bao tưởng
服奉侍先帝此外皆委卿也,phục phụng thị tiên đế thử ngoại giai uỷ khanh dã
希曾次韻答云萬里觀風百越春瘴煙消盡物華新,Hi tăng thứ vận đáp vân Vạn lí quan phong Bách Việt xuân Chướng yên tiêu tận vật hoa tân
群緣埋吏群𠊛,còn duyên may lại còn người
英䧺欺﨤曲𧐖,anh hùng khi gặp khúc lươn
嗔停貪𥯉補簦制黎捐榴制𦝄捐畑,xin đừng tham đó bỏ đăng chơi lê quên lựu chơi trăng quên đèn
謝𢚸易称報恩噲󰑼,Tạ lòng dễ xứng báo ân gọi là
季犛殺舊将軍胡松,Quý Li sát cựu tướng quân Hồ Tùng
清算,thanh toán
𠰘猪如𧍉咹啉沛𪿙,miệng trơ như đỉa ăn lầm phải vôi
冬十二月梁帝命孫冋盧子䧺,đông thập nhị nguyệt lương đế mệnh tôn quýnh lư tử hùng
侈󰦓𡗶坦窖迻,xẩy đâu trời đất khéo đưa
以南策上路安撫副使阮直為翰林院侍講歸化路安撫使阮如堵國威下路安撫副使梁如鵠並為翰林直學士路教程伯恭陶復禮並為監察御史翰林院直學士阮堯資為新興上路安撫使中書舍人鄭鐵長為清化南路安撫使朱添威為新興下路安撫使國子監教授阮汝弼為建昌路安撫副使教授爲安撫自汝弼始,Dĩ Nam Sách thượng lộ An phủ phó sứ Nguyễn Trực vi Hàn lâm viện thị giảng Quy Hoá lộ An phủ sứ Nguyễn Như Đổ Quốc Oai hạ lộ An phủ phó sứ Lương Như Hộc tịnh vi Hàn lâm trực học sĩ lộ giáo Trình Bá Cung Đào Phục Lễ tịnh vi Giám sát ngự sử Hàn lâm viện trực học sĩ Nguyễn Nghiêu Tư vi Tân Hưng thượng lộ An phủ sứ Trung thư xá nhân Trịnh Thiết Trường vi Thanh Hoá Nam lộ An phủ sứ Chu Thiêm Uy vi Tân Hưng hạ lộ An phủ sứ Quốc tử giám giáo thụ Nguyễn Nhữ Bật vi Kiến Xương lộ An phủ phó sứ Giáo thụ vi An phủ tự Nhữ Bật thuỷ
以范溥為旨揮,dĩ phạm phổ vi chỉ huy
公徐𫄓沛奸妄康康只篤没𢚸尋生,công từ mắc phải gian vong khăng khăng chỉ dốc một lòng tìm sinh
𠰺時隊才啂保學時歇飭硏我,dạy thời đòi tài nhủ bảo học thời hết sức nghiền ngả
香強焠𢚸陀迷𬏽𦎛強𤐝淚吏珠滇,hương càng đốt lòng càng mê mải gương càng soi lệ lại châu chan
火床牌位蜍娘於𨕭,Linh sàng bài vị thờ nàng ở trên
抄錯班皮蔑起更角埃聽説課江城,xao xác ban vừa một khởi canh giốc ai thánh thót thuở giang thành
寒寺鐘󰠲寬吏日,hàn tự chuông đâu khoan lại nhặt
壬戌四年明天二年,Nhâm Tuất tứ niên Minh Thiên nhị niên
必要,tất yếu
󰑾𠫾𣃣尽蹎𡗶,ra đi vừa tận chân trời
梂边左边右固鬼夜叉𬏓𰿘,cầu bên tả bên hữu có quỷ dạ xoa vài muôn
󰅹埃羅拯隊𨖲頭,nào ai là chẳng đội lên đầu
𧵑󰠲乘汰底朱旦娘,của đâu thừa thải để cho đến nàng
𠨡蠬吏𦬑𫥨蠬曷樁吏𦬑𣘃樁𨤮𥯘,trứng rồng lại nở ra rồng hạt thông lại nở cây thông rườm rà
𡨹𠇮朱援𭛣埃󰝸潺,giữ mình cho vẹn việc ai chẳng sờn
吒昆莫於城竜如𧋆杜塢如螉聚梗,cha con mạc ở thành long như ruồi đỗ ổ như ong tụ cành
夜時大兵潜至日昭營,Dạ thời đại binh tiềm chí Nhật Chiêu dinh
歸所獲邕欽廉三州人兵于宋以廣原等州還我故也,Quy sở hoạch Ung Khâm Liêm tam châu nhân binh vu Tống dĩ Quảng Nguyên đẳng châu hoàn ngã cố dã
払庒𧡊𪀄鶯於内,chàng chẳng thấy chim oanh ở nội
擒獲并出降二萬餘人馬二萬疋馬瑛領之,Cầm hoạch tịnh xuất hàng nhị vạn dư nhân mã nhị vạn sất Mã Anh lĩnh chi
明人以火箭射之,Minh nhân dĩ hoả tiễn xạ chi
二十一日定投納諸額承司度支官庫不得如刁磴令,Nhị thập nhất nhật định đầu nạp chư ngạch Thừa ti độ chi quan khố bất đắc như điêu đặng lệnh
阻𧗱明白呐詳,Trở về minh bạch nói tường
形溪󰡫𡶀𧵆賖𦄵傕吏𫄑𥰊駝吏髙,hình khe thế núi gần xa đứt thôi lại nối thấp đà lại cao
小君貞肃夫人嘗有私請日燏頷之及出府庭記室以其事呈日燏不之許,tiểu quân trinh túc phu nhân thường hữu tư thỉnh nhật duật hạm chi cập xuất phủ đình ký thất dĩ kì sự trình nhật duật bất chi hứa
扵低或固佳音庄󰑼,ở đây hoặc có giai âm chăng là
帝嘗曰先朝立國自有法度不遵,Đế thường viết Tiên triều lập quốc tự hữu pháp độ bất tuân
時𤳇𡛔城渃趙吏慘欣蒸禍坦長平丕,thời trai gái thành nước triệu lại thảm hơn chưng họa đất trường bình vậy
伵柴𧿆𥊢典尼,Tớ thầy nhảy thẳng đến nơi
帝親率大軍日夜水陸倍道躡安政,đế thân suất đại quân nhật dạ thuỷ lục bội đạo niếp an chính
𡥵㹥哭𨅸哭𡓮,con chó khóc đứng khóc ngồi
又青池縣安沿勸良等社及各堤路破潰禾榖耗損人民,hựu thanh trì huyện yên duyên khuyến lương đẳng xã cập các đê lộ phá hội hoà cốc hao tổn nhân dân
忍油𫔬刼敢捐𤯩爫節義𣨰𢧚福神,nhẫn dầu muôn kiếp dám quên sống làm tiết nghĩa thác nên phúc thần
車香娘㐌順塘歸寧,xe hương nàng đã thuận đường quy ninh
呃𠽋,ách nấc
𫫵𠼪蜂𧊉㕸𠷥默𤽗,rủ rê ong bướm rập rình mặc ngươi
呂皮拖笈呂皮能巾,lỡ bề sửa cặp lỡ bề nâng khăn
丐夷,cái gì
修行帝固師姑易󰝂𠦳𨫀麻謨㗂唭,tu hành đấy có sư cô dễ đem ngàn nén mà mua tiếng cười
𥙩傍爫󰒂𥙩命𬈋先,lấy bàng làm nghĩa lấy mình làm tên
敗之,bại chi
史臣吳士連曰南北強弱各以其時,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Nam Bắc Cường nhược các dĩ kì thời
挺尹覃陳文藻翰林阮用黄挺范有䏻憲察使范自謙副使阮儒陳丕眼參議黎鴻阮湧斷事阮碩德阮繁並詣軍門解納,đĩnh doãn đàm trần văn tảo hàn lâm nguyễn dụng hoàng đĩnh phạm hữu năng hiến sát sứ phạm tự khiêm phó sứ nguyễn nho trần phi nhãn tham nghị lê hồng nguyễn dũng đoán sự nguyễn thạc đức nguyễn tấn tịnh nghệ quân môn giải nộp
󰋇荘同道󰋇󰀩同心,Mấy trang đồng đạo mấy nghì đồng tâm
上則有之矣按宋文帝元嘉中南征林邑五月立表望之日在表北九寸一分交州影在表南三寸三分交州去洛水六七千餘里表取其絃直當下千里唐開元十二年測交州夏至影在表南三寸三分與元嘉所測同王充論衡曰日南郡去洛且萬里爲日南李筌曰安南府至長安七千二百五十里孟琯云以四方揆之安南適當中國表地耳,thượng tắc hữu chi hĩ án tống văn đế nguyên gia trung nam chinh lâm ấp ngũ nguyệt lập biểu vọng chi nhật tại biểu bắc cửu thốn nhất phân giao châu ảnh tại biểu nam tam thốn tam phân giao châu khứ lạc thuỷ lục thất thiên dư lí biểu thủ kì huyền trực đương hạ thiên lí đường khai nguyên thập nhị niên trắc giao châu hạ chí ảnh tại biểu nam tam thốn tam phân dữ nguyên gia sở trắc đồng vương sung luận hành viết nhật nam quận khứ lạc thả vạn lí vi nhật nam lí thuyên viết an nam phủ chí trường an thất thiên nhị bách ngũ thập lí mạnh quản vân dĩ tứ phương quỹ chi an nam thích đương trung quốc biểu địa nhĩ
順化路鎮撫使阮豐拒之不納,thuận hoá lộ trấn phủ sử nguyễn phong cự chi bất nạp
𢪀𫥨𢆥子寔󰑼𢆥𫢩,nghĩ ra năm tí thực là năm nay
固埃𧡊𤞼碎󰠲庒󰑼,có ai thấy lợn tôi đâu chăng là
至黎帝即位于哀牢始以正統紀年以明君臣之分正大綱也,Chí Lê đế tức vị vu Ai Lao thuỷ dĩ chính thống kỷ niên dĩ minh quân thần chi phận chính đại cương dã
𠬕𫺴或懶怲空開辰仕沛被罰没欵,bỏ quên hoặc lười biếng không khai thì sẽ phải bị phạt một khoản
鋪,phố
秋八月元使王士衡來問銅柱事,Thu bát nguyệt Nguyên sử Vương Sĩ Hoành lai vấn đồng trụ sự
渃滈㳥演𡽫𡆫𥒥高,Nước xao sóng dợn non vầy đá cao
𠫾𣃣細郡鵉灵,Đi vừa tới quận Loan Linh
何不效此而寧反其道是未免逼主稱禅篡國弑君以圖自立,Hà bất hiệu thử nhi ninh phản kì đạo Thị vị miễn bức chủ xưng thiền soán quốc thí quân dĩ đồ tự lập
統渚󰑼大圓箕,thúng chứa là đại viên cơ
𠰘雖菩蕯麻情夜叉,miệng tuy bồ tát mà tình dạ xoa
以制策異等授右拾遺翰林學士兼京兆戶曹參軍嘗請誅朱泚唐帝不從,dĩ chế sách dị đẳng thụ hữu thập di hàn lâm học sĩ kiêm kinh triệu hộ tào tham quân thường thỉnh tru chu thử đường đế bất tòng
婬慾,dâm dục
時明國多使人來探訪事情殆無虚日,Thời Minh quốc đa sử nhân lai thám phỏng sự tình đãi vô hư nhật
固寔空咍英刎悁𡓃𩢬庒,có thật không hay anh vẫn quen dối lừa chăng
成,thành
食則眉𢫈㐌𦖡𦖻錢辰空固別撝埃,xực tắc mày gõ đã điếc tai tiền thì không có biết vay ai
󱰞頭者𢘽爫𤵶,xù đầu giả dại làm ngây
𨀈󱏝,bước lớn
卞指𩄴畑𥪞壁浪意丕,bèn chỉ bóng đèn trong vách rằng ấy vậy
易󰝡肝腛填󰀩𡗶𫡮,Dễ đem gan óc đền nghì trời mây
春三月林邑王范胡達陷日南九真遂寇交州,xuân tam nguyệt lâm ấp vương phạm hồ đạt hãm nhật nam cửu chân toại khấu giao châu
乎何有况其下者乎,hồ hà hữu huống kì hạ giả hồ
榾艚麻𢠇𣘃橰,cột tàu mà ngỡ cây cau
𡥵𠫾𢄂㐌𧗱帝於𡥵,con đi chợ đã về đấy ư con
甍相拂拂𩙋弹,Mành Tương phất phất gió đàn
都知左右𤤻亞侯黎運卒,đô tri tả hữu ban á hầu lê vận tốt
以楊直原為海陽承宣憲察使司憲察使,dĩ dương trực nguyên vi hải dương thừa tuyên hiến sát sứ ti hiến sát sứ
哀牢貢方物,Ai Lao cống phương vật
𭛣兵扔托𡨺𡃚,việc binh nấy thác giữ gìn
令馴象各衛練象陣于講武庭并制馴象差󰰻旗軍構作瓦厩以中城軍人守㸔以省遜番構作草舍之費,lệnh tuần tượng các vệ luyện tượng trận vu giảng võ đình tịnh chế tuần tượng sai bát kì quân cấu tác ngoã cứu dĩ trung thành quân nhân thủ khán dĩ tỉnh tốn phiên cấu tác thảo xá chi phí
𠰘唭𡁚𠼯𠺘英恨夷,miệng cười hớn hở rằng anh giận gì
摱花摱𨢇解𢞂,mượn hoa mượn rượu giải buồn
𣻃凡庒絆鼎丁,bụi phàm chẳng bận đỉnh đinh
故明人每嘉之曰國有人矣,Cố Minh nhân mỗi gia chi viết Quốc hữu nhân hĩ
赤虱步臘灰世󰧙棖答㯿焒披買退,xích sắt bọ rệp hôi thay sạch giường đập sạp lửa bời mới thôi
相知󰒂意買󰑼相知,Tương tri NGHĨA ấy mới là tương tri
眼眶肱𬑉,nhãn khuông quầng mắt
㤕㝵流洛闭𥹰,Xót người lưu lạc bấy lâu
浪𬁖𥪞節清明,Rằng Sao trong tiết Thanh minh
󰅹𪟽富貴典𣈜𡗶朱,nào ngờ phú quý đến ngày trời cho
九月二十六日明遣正使尚寶寺卿兼翰林院侍讀黄諫副使太僕寺丞鄒允隆來告英宗復位立皇太子并賜綵幣,cửu nguyệt nhị thập lục nhật minh khiển chánh sứ thượng bảo tự khanh kiêm hàn lâm viện thị độc hoàng gián phó sứ thái bộc tự thừa trâu doãn long lai cáo anh tông phục vị lập hoàng thái tử tịnh tứ thái tệ
悶𦛌朱𢧚綿沛叺與𠻦󰅹別𠰩羅𠹽,buồn ruột cho nên men phải nhắp dở mồm nào biết giọng là cay
󰎡󰑼𡥵太守州湘,ngỡ là con thái thú châu tương
緣朕常驗其情理或薦󰁮或獄訟或公私事務頗有互相容隱变易是以知居官清少濁多,Duyên Trẫm thường nghiệm kì tình lí hoặc tiến cử hoặc ngục tụng hoặc công tư sự vụ pha hữu hỗ tương dung ẩn biến dị Thị dĩ tri cư quan thanh thiểu trọc đa
象娘户武𣈜平日恒𠰉指保昆,tuồng nàng họ vũ ngày bình nhật hằng trêu chỉ bảo con
擒其主賁該及妃嬪部属馬象戰噐并降將乃𤤻師,cầm kì chủ Bí Cai cập phi tần bộ thuộc mã tượng chiến khí tịnh hàng tướng nãi ban sư
将頒詔命六事用告迩遐多方一曰民經兵無恒産者並饒役二曰貧民漂居許回本貫饒差賦役三曰凡徔盗刼迯囚迯罪仍就該司出首饒赦四曰内外各衙門有見監囚人情輕者放赦五曰文武官有功者許陞爵一次六曰官員子孫屈滯者許具本,tương ban chiếu mệnh lục sự dụng cáo nhĩ hà đa phương nhất viết dân kinh binh vô hằng sản giả tịnh nhiêu dịch nhị viết bần dân phiêu cư hứa hồi bản quán nhiêu sai phú dịch tam viết phàm tòng đạo kiếp đào tù đào tội nhưng tựu cai ti xuất thú nhiêu xá tứ viết nội ngoại các nha môn hữu kiến giam tù nhân tình khinh giả phóng xá ngũ viết văn vũ quan hữu công giả hứa thăng tước nhất thứ lục viết quan viên tử tôn khuất trệ giả hứa cụ bản
噲公主𫥨𠳨傳,gọi công chúa ra hỏi chuyện
散霜㐌体䏾㝵,Tan sương đã thấy bóng người
通信,thông tin
体𠳒拱𬈋㤕𢚸,thấy lời cũng trộm xót lòng
數月無聲聞唐帝恠之以問維周,Sổ nguyệt vô thanh văn Đường đế quái chi dĩ vấn Duy Chu
㛪生㛪𨅸𠬠𠇮拱生,em xinh em đứng một mình cũng xinh
茹漢𡨺特天下拯仍於蒸𢌌賒囷法麻於蒸坦曲阜典祭,nhà hán giữ được thiên hạ chẳng những ở chưng rộng xa khuôn phép mà ở chưng đất khúc phụ đến tế
天𡗶地𡐙位𡾵覆𩂏載𬩅流㵢滿𣹓,thiên trời địa đất vị ngôi phúc che tải chở lưu trôi mãn đầy
媒強吹𠲝朱連,Mụ càng xua đuổi cho liền
於是築城于越裳廣千丈盤旋如螺形故號螺城又名思龍城唐人呼曰崑崙城謂其城最高也,Ư thị trúc thành vu Việt Thường quảng thiên trượng bàn toàn như loa hình cố hiệu Loa Thành hựu danh Tư Long thành Đường nhân hô viết Côn Lôn thành vị kì thành tối cao dã
夏侯孜曰王式雖儒家子前在安南威服華夷,hạ hầu tư viết vương thức tuy nho gia tử tiền tại an nam uy phục hoa di
光泰元年大赦稱元皇,Quang Thái nguyên niên đại xá xưng Nguyên Hoàng
分類,phân loại
養親台𬌓𢚸娘𣈜初,dưỡng thân thay tấm lòng nàng ngày xưa
𠳨,hỏi
節皮𡥵燕迻梭,Tiết vừa con én đưa thoi
按察使丁叔通范永裕裴叔史阮才等奏議于妄,Án sát sứ Đinh Thúc Thông Phạm Vĩnh Dụ Bùi Thúc Sử Nguyễn Tài đẳng tấu nghị vu vọng
物体,vật thể
冬十月太傅黃義賢卒輟朝五日以有夫日功特加常禮,Đông thập nguyệt Thái phó Hoàng Nghĩa Hiền tốt xuyết triều ngũ nhật dĩ hữu phù nhật công đặc gia thường lễ
襖麁帽𤽸哭鄰㖂𡗶,áo xô mũ trắng khóc rân dậy trời
怖,bố
養育朱𢧚奇𢀲坤,dưỡng dục cho nên cả lớn khôn
犯,phạm
命朝士會議時宜已為一代之令典令之無弊,mệnh triều sĩ hội nghị thời nghi dĩ vi nhất đại chi lệnh điển lệnh chi vô tệ
吏添骨突元戎,lại thêm cốt ðột nguyên nhung
屈而死,khuất nhi tử
椎槌瀆,chùy dùi đục
魚翁𤽗扵󰠃些,Ngư ông Ngươi ở cùng ta
叩頭𥛉畧高深𠦳重,khấu đầu lạy trước cao thâm nghìn trùng
辛酉三年明熹宗啓元年,Tân Dậu tam niên Minh Hi Tông Khải nguyên niên
冬十月四日塟昭陵廟號太宗謚曰綂天御極隆功荗德顯和佑順神文聖武元孝皇帝,đông thập nguyệt tứ nhật táng chiêu lăng miếu hiệu thái tông thuỵ viết thống thiên ngự cực long công mậu đức hiển hoà hựu thuận thần văn thánh vũ nguyên hiếu hoàng đế
二月選補軍伍,nhị nguyệt tuyển bổ quân ngũ
吟𦲿怒𦓡󱲢辰別𡗶㐌𬁑,ngậm lá nó mà chát thì biết trời đã trưa
厥後廢帝縊死元后見弑出乎爾反乎爾天道然也,quyết hậu phế đế ải tử nguyên hậu kiến thích xuất hồ nhĩ phản hồ nhĩ thiên đạo nhiên dã
牢浪廷芸不忠補柴補渃𦋦𢚸奸頑,rao rằng đình nghệ bất trung bỏ thầy bỏ nước ra lòng gian ngoan
如丕,như vậy
傾以僞莫僣干國運遭否先祖太宰興國昭勳靖公興國公阮金乃平安王之外祖故亦稱先祖也,Khuynh dĩ nguỵ Mạc tiếm can quốc vận tao phủ tiên tổ Thái tể Hưng Quốc Chiêu Huân Tĩnh công Hưng quốc công Nguyễn Kim nãi Bình An Vương chi ngoại tổ cố diệc xưng tiên tổ dã
帝乃部分士卒建旗鳴鼓徑渡擊之,Đế nãi bộ phân sĩ tốt kiến kì minh cổ kinh độ kích chi
亇鯨鯢𪤄𣷭𢫝制,cá kình nghê bãi bể rong chơi
𢺺,chia
府兵𠸦窖𡁝哬,phủ binh khen khéo hững hờ
𧥾庒𦣰󱮕󱮘春霄,thức chẳng nằm trằn trọc xuân tiêu
秋七月占城國人具般等逃㱕其國至日麗寨人執送京師,Thu thất nguyệt Chiêm Thành quốc nhân Cụ Bàn đẳng đào quy kì quốc chí Nhật Lệ trại nhân chấp tống Kinh sư
潦滈屡罷𣳔𣳔屢𠀧,lao xao lũ bảy ròng ròng lũ bạ
丁酉明永樂十五年明内官馬騏奏總兵張輔在交趾選取土人壮勇者爲圍子手,đinh dậu minh vĩnh lạc thập ngũ niên minh nội quan mã kì tấu tổng binh trương phụ tại giao chỉ tuyển thủ thổ nhân tráng dũng giả vi vi tử thủ
啉塘吝裊坤通𫮇𧗱,lầm đường lẫn nẻo khôn thông lối về
𢠣𢞂別󰋇曲挼,giận buồn biết mấy khúc nhôi
挼店怯𨷑挼𣈜𥢆終,Nỗi đêm khép mở nỗi ngày riêng chung
冬十一月令天下脩繕噐械,Đông thập nhất nguyệt lệnh thiên hạ tu thiện khí giới
梞庄求曲考窮撟,gậy chẳng cầu khúc khuỷu còng queo
未幾帝召國還,Vị cơ đế triệu Quốc hoàn
覩朝𠴌咾,đủ chiều liến láu
然疲民力以築報天之㙮費民財以造霪,nhiên bì dân lực dĩ trúc báo thiên chi tháp phí dân tài dĩ tạo dâm
事𠁀𢪀拱󱋨唭,sự đời nghĩ cũng nực cười
帝命點視救火且檢其先至,Đế mệnh điểm thị cứu hoảm thả kiểm kì tiên chí
皆有題額樣為記,Giai hữu đề ngạch dạng vi kí
初𫳵𤁕粉派香意󰣑俸󱋭花󱋓月尼,xưa sao lạt phấn phai hương ấy sớm bỗng lờm hoa chán nguyệt này
其赦條有减罪饒潭税等事,kì xá điều hữu giảm tội nhiêu đàm thuế đẳng sự
𠊛𠶖𨢇𨠣𨠵㗂醝,người uống rượu chếnh choáng tỉnh say
失情簪奴变掑,thất tình trâm nọ biếng cài
頭隊𡽫加累󱗤𧹦𨉞㧅被䃅俞韜顛,đầu đội nón da loe chóp đỏ lưng đeo bị đạn rủ thao đen
帝𥘉即位以國事委太尉譚以𫎇,đế sơ tức vị dĩ quốc sự uỷ thái uý đàm dĩ mông
時二山俱崩洞口開塞鑿開不得遂廢之,thời nhị sơn cụ băng động khẩu khai tắc tạc khai bất đắc toại phế chi
𦹳󱋨奇棱,thơm nức cả rừng
𤻐󱩅󱦷咀󱤦庒聀朝,hom hem hơi thở sớm chẳng chắc chiều
冬十月進封元帥統國政清都王爲大元帥統國政師父清王,đông thập nguyệt tấn phong nguyên soái thống quốc chính thanh đô vương vi đại nguyên soái thống quốc chính sư phụ thanh vương
𪡈侯傳奇隊攕𢯢噐械蹺些,bớ hầu truyền cả đội sắm sửa khí giới theo ta
胣和𪩥㖂󱟢和極𨖲,dạ hoà lớn dậy vú hoà cức lên
色玉意爲埃𢧚扯捽,sắc ngọc ấy vì ai nên chải chuốt
𥒦油潙渃𬑉苔𠄼更,đĩa dầu vơi nước mắt đầy năm canh
𣦰包兎吝鵶斜意墓無主埃麻𠶇𠶀,trải bao thỏ lặn ác tà ấy mồ vô chủ ai mà viếng thăm
固权,có quyền
立亭劍󱈘馭𡢐𦋦從,rập rình gươm trước ngựa sau ra tuồng
英默腰俺俺敬英,anh mặc yêu em em kính anh
月娥染病咀嘆,nguyệt nga nhuốm bệnh thở than
双它過旦管之特身,song đà quá đến quản gì được thân
呐𦋦䋦𦀚,nói ra mối giềng
秋八月星晝見,thu bát nguyệt tinh trú hiện
阮忠彦為行遣知樞𡧸院事,nguyễn trung ngạn vi hành khiển tri khu mật viện sự
冊皇太子正配黎氏為皇太子妃,Sách Hoàng thái tử chính phối Lê thị vi Hoàng thái tử phi
状元逐馭及𣈙𢬭蹺,trạng nguyên giục ngựa kịp rày đuổi theo
空夷,không gì
逆徒出外以乘輿迎花溪王從為僞主,nghịch đồ xuất ngoại dĩ thừa dư nghinh hoa khê vương tòng vi nguỵ chúa
老樵阻吏林山,lão tiều trở lại lâm sơn
先是本月初九日帝命兵部尚書贑川伯黎能讓少保鄭公旦刑部左侍郎阮克恭錦衣衛,Tiên thị bản nguyệt sơ cửu nhật đế mệnh Binh bộ Thượng thư Cống Xuyên bá Lê Năng Nhượng Thiếu bảo Trịnh Công Đán Hình bộ Tả thị lang Nguyễn Khắc Cung Cẩm y vệ
水精亦將聘財後至恨悔不及遂興雲作雨激水漲溢率水族追之,Thuỷ Tinh diệc tương sính tài hậu chí hận hối bất cập toại hưng vân tác vũ kích thuỷ trướng dật suất thuỷ tộc truy chi
駕回献捷,giá hồi hiến tiệp
餅𠫅沛焒辰称平蒲,bánh dầy phải lửa thì sưng bằng bồ
夏六月元遣禮步郎中孟甲員外郎李文俊齎書來諭,Hạ lục nguyệt Nguyên khiến Lễ Bộ Lang trung Mạnh Giáp viên ngoại lang Lí Văn Tuấn tê thư lai dụ
別浪群𡛔婵娟󰰆潙,biết rằng còn gái thuyền quyên tót vời
十二月四日清華處鎮守将少保演郡公鄭文海卒,Thập nhị nguyệt tứ nhật Thanh Hoa xứ trấn thủ tướng Thiếu bảo Diễn quận công Trịnh Văn Hải tốt
妾拯咍㐱沈鬪跡󰀑󱓇洳穢,thiếp chẳng hay chỉn chìm dấu tích lâu mắc nhơ uế
枚𡢐油固世󰅹,mai sau dầu có thế nào
調尼罕𠰘仍𠊛是非,Điều này hẳn miệng những người thị phi
養中臟腑㙮髙劸卞,dưỡng trong tạng phủ thấp cao khỏe bền
試,thử
可與也,khả dữ dã
秩󰟹買𠳨仍𠊛兜些,Thất kinh mới hỏi Những người đâu ta
解愁改愁,giải sầu cởi sầu
默娘𦣰猪,mặc nàng nằm trơ
󰅒時渃燕淨渃楚湄𣘃柳塢𣘃桃鮮,nay thời nước yên tạnh nước sở mưa cây liễu ủ cây đào tươi
時帝於是詔諸盗殺牛扙八十徒󰍁甲其妻杖八十徒桑室婦并償其牛鄰家不告者杖八十,Thời đế ư thị chiếu chư đạo sát ngưu trượng bát thập đồ khao giáp kì thê trượng bát thập đồ tang thất phụ tịnh thường kì ngưu lân gia bất cáo giả trượng bát thập
鴝浪固鵡浪空,cú rằng có vọ rằng không
𦊚𡥵𡎦𦊚𧣳床媄喂媄唉媄傷𡥵󰅹,bốn con ngồi bốn góc giường mẹ ơi mẹ hỡi mẹ thương con nào
帝至東山駐營,đế chí đông sơn trú doanh
帝謂左右曰朕既壞其殿剗其基而神龍猶見,đế vị tả hữu viết trẫm ký hoại kì điện sản kì cơ nhi thần long do hiện
呐之結󰖥車絲,Nói chi kết tóc xe tơ
爫之眜󰢟眜鯪𢫫𦀊庒𢜝動棱箕𠱋,làm chi mắt vược mắt lăng rút dây chẳng sợ động rừng kia ru
三月至四月天大暑損禾米貴,Tam nguyệt chí tứ nguyệt thiên đại thử tổn hoà mễ quý
餒𬂙吕布防欧漢權,nuôi trông lữ bố phòng âu hán quyền
王孫貴客乙󰑼都僥,vương tôn quý khách ắt là đua nhau
十八日明總兵征虜副将軍太子太傅安遠侯柳昇参将保定伯梁銘都督崔聚兵部尙書李慶工部尙書黄福土官右布政使阮德勛領兵十萬餘馬二萬犯坡壘關,Thập bát nhật Minh tổng binh Chinh lỗ phó tướng quân Thái tử thái phó An viễn hầu Liễu Thăng tham tướng Bảo Định bá lương minh đô đốc Thôi Tụ Binh bộ thượng thư Lí Khánh Công bộ thượng thư Hoàng Phúc Thổ quan hữu bố chính sứ Nguyễn Đức Huân lĩnh binh thập vạn dư mã nhị vạn phạm Pha Luỹ quan
今以虚弱縱有留兵分守其地,kim dĩ hư nhược tung hữu lưu binh phân thủ kì địa
另賒𠓀料尋塘,Lánh xa trước liệu tìm đường
𣈜𣎃功虚直魯錢,ngày tháng công hư chực lỗ tiền
便宜扒勦役外董戎,tiện nghi bát tiễu việc ngoài đổng nhung
惠宗皇帝諱旵高宗長子其母譚氏皇后於甲寅年七月誕生治平龍應四年戊辰正月𠕋立爲皇太子高宗崩遂登太寳在位十四年傳位昭皇後爲陳守度断,huệ tông hoàng đế huý sảm cao tông trưởng tử kì mẫu đàm thị hoàng hậu ư giáp dần niên thất nguyệt đản sinh trị bình long ứng tứ niên mậu thìn chính nguyệt sách lập vi hoàng thái tử cao tông băng toại đăng thái bảo tại vị thập tứ niên truyền vị chiêu hoàng hậu vị trần thủ độ đoạn
胡公旦六𠓇𣈜𢖵𦋦,hồ công đến lúc rạng ngày nhớ ra
然敵眾我寡強弱有異,nhiên địch chúng ngã quả cường nhược hữu dị
唭唭呐呐𠮾䮯,cười cười nói nói ngọt ngào
院固花殘庄括坦渃群月現舍摧棹,viện có hoa tàn chăng quét đất nước còn nguyệt hiện xá thôi chèo
固沔噲翠花洋,có miền gọi thúy hoa dương
明思明府陵通等州韋報等十人來行,Minh Tư Minh phủ Lăng Thông đẳng châu vi báo đẳng thập nhân lai hàng
旨揮有假用别邑劎笠以入皇城内者俱處死,chỉ huy hữu giả dụng biệt ấp kiếm lạp dĩ nhập hoàng thành nội giả cụ xứ tử
丁未天符慶壽原年宋靖康二年五月以後高宗構建炎元年,đinh mùi thiên phù khánh thọ nguyên niên tống tịnh khang nhị niên ngũ nguyệt dĩ hậu cao tông cấu kiến viêm nguyên niên
夏六月大旱,Hạ lục nguyệt đại hạn
於是咱鰥寡免租三高,ư thị thính quan quả miễn tô tam cao
以黎鑿為駙馬都尉雲陽伯黎權為中軍都督府左都督涇陽伯,Dĩ Lê TẠc vi Phò mã đô uý Vân Dương bá Lê Quyền vi Trung quân đô đốc phủ tả đô đốc Kinh Dương bá
𠲖咍仍胣非常,e thay những dạ phi thường
奴吏𢜠饒丐事𢀨𠀲辰摸爵𠀲摸官,nó lại mừng nhau cái sự sang đứa thì mua tước đứa mua quan
渃滝洮別包𣇞𣴓,nước sông thao biết bao giờ cạn
二十二日設醮于勤政殿以旱灾妨農雷震燒船故也,nhị thập nhị nhật thiết tiếu vu cần chính điện dĩ hạn tai phòng nông lôi chấn thiêu thuyền cố dã
况官家遠征光啓扈從而陛下自行封拜上下情義恐有未安不愜官家及光啓之意,huống quan gia viễn chinh quang khải hộ tòng nhi bệ hạ tự hành phong bái thượng hạ tình nghĩa khủng hữu vị an bất thiếp quan gia cập quang khải chi ý
遣杜亨如宋報聘,Khiển Đỗ Hanh như Tống báo sính
聘儀約趿𣈜𣈕埃𣭻蹎𠓀定唎許纓,sính nghi ước kịp ngày mai ai mau chân trước định lời hứa anh
𦬑󰝡㗂呐爫𡆫庒堅,nỡ đem tiếng nói làm vầy chẳng kiêng
扵低陰氣𥘀伲,ở đây âm khí nặng nề
漢蒼遣潘和甫遣白黑二象于明,Hán Thương khiến Phan Hoà Phủ khiến bạch hắc nhị tượng vu Minh
己酉十二年六月以後楊日禮大定元年,Kỉ Dậu thập nhị niên lục nguyệt dĩ hậu Dương Nhật Lễ Đại Định nguyên niên
呼癆,ho lao
洪順六年甲戌仲秋,hồng thuận lục niên giáp tuất trọng thu
眾𬢱賜死,chúng nghị tứ tử
𡗶󱚣外坦,trời bọc ngoài đất
太師鄭檢親督大兵伏于江北上自白石山下至金山復選象五十隻伏于金山之下,Thái sư Trịnh Kiểm thân đốc đại binh phục vu giang Bắc thượng tự Bạch Thạch sơn hạ chí Kim Sơn phục tuyển tượng ngũ thập chích phục vu Kim Sơn chi hạ
亂逼帝幸重華宫又幸萬壽謹德敬天等殿,loạn bức đế hạnh Trùng Hoa cung hựu hạnh Vạn Thọ Cẩn Đức Kính Thiên đẳng điện
𢀭仍𧵑自然意恐輕油𢚸於坦堯,giàu những của tự nhiên ấy khỏng khảnh dầu lòng ở đất nghiêu
自是儒風益振人才多有成就焉,Tự thị Nho phong ích chấn nhân tài đa hữu thành tựu yên
三月󰱇強壮充軍,tam nguyệt tuyển cường tráng sung quân
𧖱淶𦧘󰞺散情,Máu rơi thịt nát tan tành
季犛以奉世所部大隊副三十人斬之,Quý Li dĩ Phụng Thế sở bộ đại đội phó tam thập nhân trảm chi
𫯳𡥵羅丐𡢻𫱞他浪𨅸丕餒身脿󱤾,chồng con là cái nợ nần thà rằng đứng vậy nuôi thân béo mầm
歇𢚸㕵𧖱為茄主,hết lòng uống máu vì nhà chúa
沛尋柴法渚專󱙊㝵,phải tìm thầy pháp chữa chuyên vài ngày
二十七月上皇立少子昭定王顒為皇帝,Nhị thập thất nguyệt Thượng hoàng lập thiếu tử Chiêu ĐỊnh vương Ngung vi Hoàng đế
時監生治詩書經者多習禮記周易春秋者少故制五經博士專治一經以授諸生,Thời Giám sinh trị Thi Thư kinh giả đa tập Lễ kí Chu dịch Xuân thu giả thiểu cố chế Ngũ kinh bác sĩ chuyên trị nhất kinh dĩ thụ chư sinh
禁奏本不得糊塗,cấm tấu bản bất đắc hồ đồ
場𠖤,trường bay
謨烈咸正罔鈌紀綱至詳且僃,mô liệt hàm chính võng quyết kỷ cương chí tường thả bị
󰌎悲茹泊葛淋󰘂䜹,tro bay nhà bạc cát lầm cửa thơ
惜台𰿘󱯁城𨱽孤軍𢧚内舌才折衝,tiếc thay muôn dặm thành dài cô quân nên nỗi thiệt tài chiết xung
况之唯𫴋𫢫尼,huống chi dõi xuống đời nay
𤝞朱於額灰精,chuột chù ở ngách hôi tanh
旌旗𦲿𩄓軍兵秩岸,tinh kỳ lá rợp quân binh chật ngàn
春正月設慶成大願佛會於龍墀,Xuân chính nguyệt thiết khánh thành Đại Nguyện phật hội ư Long Trì
糁𬮙司彦魯篭,tám muôn tư ngàn lỗ lông
撞龍山獠叛,Chàng Long Sơn Lạo phản
咹󱋔時事㐌耒你𢚸𠊛󱀄𠳐𠳒󰜋畨,ăn năn thì sự đã rồi nể lòng người cũ vâng lời một phen
妾𠉞扵𠃅東鄰為机蒼狗郎君昔岸,thiếp nay ở mé đông lân vì cơ thương cẩu lang quân tếch ngàn
以刑科都給事中阮有作爲海陽參政,Dĩ Hình khoa đô cấp sự trung Nguyễn Hữu Tác vi Hải Dương tham chính
夏四月初五日定天下本圖承宣十三處府五十二縣一百七十八州五十鄕二十坊三十六社六千八百五十一村三百二十二庄六百三十七𠕋四十峝四十原三十塲三十,hạ tứ nguyệt sơ ngũ nhật định thiên hạ bản đồ thừa tuyên thập tam xứ phủ ngũ thập nhị huyện nhất bách thất thập bát châu ngũ thập hương nhị thập phường tam thập lục xã lục thiên bát bách ngũ thập nhất thôn tam bách nhị thập nhị trang lục bách tam thập thất sách tứ thập động tứ thập nguyên tam thập trường tam thập
二月試太學生,Nhị nguyệt thí Thái học sinh
藞青要要辣唏埋,chồi xanh éo éo lạt hơi may
夏五月車駕還京,Hạ ngũ nguyệt xa giá hoàn kinh
湨油他嗎焒𤑍焠衝,xối dầu xoa mỡ lửa hừng đốt xông
仙𠺘𪪳舘唭埃舘浪唭几不才󰃦𠸗,tiên rằng ông quán cười ai quán rằng cười kẻ bất tài thuở xưa
且越人緜力薄材不能陸戦及無車騎弓弩之用然而不可入者以保地險而中國之人不耐其水土也,thả việt nhân miên lực bạc tài bất năng lục chiến cập vô xa kị cung nỏ chi dụng nhiên nhi bất khả nhập giả dĩ bảo địa hiểm nhi trung quốc chi nhân bất nại kì thuỷ thổ dã
𢄂𡖡,chợ nhóm
是月明人又使委官王建立就我國催貢會勘,Thị nguyệt Minh nhân hựu sử uỷ quan Vương Kiến Lập tựu ngã quốc thôi cống hội khám
時京都米價貴乂安稍賤故𨤠之,Thời kinh đô mễ giá quý Nghệ An sảo tiện cố tạp chi
惔清没幅幀松撩𨕭,Đạm thanh một bức tranh tùng treo trên
調󰠲𩄰打𦝄𡗶,Điều đâu sét đánh lưng trời
𪻟㐱排婆阿蛮𠳨蒸欺意請柴爫牢,vua chỉn vời bà a man hỏi chưng khi ấy thỉnh thầy làm sao
𫯳坤𡞕特𠫾𠫅𡞕坤𫯳特𡗉𣈗𢚁𥉫,chồng khôn vợ được đi giày vợ khôn chồng được nhiều ngày cậy trông
是月詔盡𤼵内府宋國錦𦂶為衣服頒賜群臣五品以上錦袍九品以上𦂶袍以示不復服御宋國錦𦂶也,thị nguyệt chiếu tận phát nội phủ tống quốc cẩm khỉ vi y phục phân tứ quần thần ngũ phẩm dĩ thượng cẩm bào cửu phẩm dĩ thượng khỉ bào dĩ thị bất phục phục ngự tống quốc cẩm khỉ dã
增壘鍳壕爲固守計乃馳書李安方正等使棄乂安城還救根本,tăng luỹ giám hào vi cố thủ kế nãi trì thư Lí An Phương Chính đẳng sử khí Nghệ An thành hoàn cứu căn bản
内令史鄧陸黎擢武衛將軍杜冷陳儼並爲安撫使此四名皆從人也將表文方物代身金人二箇銀香爐一箇銀花𤭸一雙土絹三百疋象一十四雙黨香衣二十𤭸線香二萬枝沉速香牙四塊,Nội lệnh sử Đặng Lục Lê Trạc Vũ vệ tướng quân Đỗ Lãnh Trần Nghiễm tịnh vi An phủ sứ Thử tứ danh giai tòng nhân dã tương biểu văn phương vật Đại thân kim nhân nhị cá ngân hương lư nhất cá Ngân hoa bình nhất song thổ quyến tam bách sất tượng nhất thập tứ song đảng hương y nhị thập bình tuyến hương nhị vạn chi trầm tốc hương nha tứ khối
󰶅𧏱爭畑約𠓇每方,đom đóm tranh đèn ước sáng mọi phương
令旨乂安處南河諸縣社民人有以堅義功祇受勑命止復其身,lệnh chỉ nghệ an xứ nam hà chư huyện xã dân nhân hữu dĩ kiên nghĩa công chỉ thụ sắc mệnh chỉ phục kì thân
𤑟窖𡗶𦓅旦返吣,rõ khéo trời già đến dở tom
𦖑𦋦吟䔲呐荄世芇,Nghe ra ngậm đắng nuốt cay thế nào
慶成八萬四千寳㙮會于天符閣,khánh thành bát vạn tứ thiên bảo tháp hội vu thiên phù các
初帝即位出囚人放宫女停不急之務减偏重之役抑貢献省力役任勳舊攢威權抑戒外戚发篤親藩凡經綸大經建立大本無所不用其極,Sơ đế tức vị xuất tù nhân phóng cung nữ đình bất cấp chi vụ giảm thiên trọng chi dịch ức cống hiến tỉnh lực dịch nhiệm huân cựu toản uy quyền ức giới ngoại thích phát đốc thân phiên phàm kinh luân đại kinh kiến lập đại bản vô sở bất dụng kì cực
別󰠳君子麻招命󱚢,biết đâu quân tử mà gieo mình vào
帝謂将士曰賊四面圍我欲去何適所兵法所謂死地也疾戰則存不疾戰則亡,đế vị tướng sĩ viết tặc tứ diện vi ngã dục khứ hà thích sở binh pháp sở vị tử địa dã tật chiến tắc tồn bất tật chiến tắc vong
停撑如蘿泊如𪿙,đứng xanh như lá bạc như vôi
及廷試上親策抆以人才賜阮泰拨第二甲進士出身泰拨錦江平浪社人有節義鄧公瓚阮弼等十三名第三甲同進士出身,Cập Đình thí thượng thân sách vấn dĩ nhân tài tứ Nguyễn Thái Bạt đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân Thái Bạt Cẩm Giang Bình Lãng xã nhân hữu tiết nghĩa Đặng Công Toản Nguyễn Bật đẳng thập tam danh đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân
玉莖㝵𬛕古牟,ngọc hành người trai có màu
由可用者改除,Do khả dụng giả cải trừ
旦䀡爭鬪𦋦情爫牢,đến xem tranh đấu ra tình làm sao
司外小葺居之,ti ngoại tiểu tập cư chi
時阮福頻依險固守,thời nguyễn phúc tần ỷ hiểm cố thủ
𨔾𨑤𧝓𦄾少之,Chở che ĐÙM BỌC thiếu gì
覩埃㧙𣷭抹󱪒,đố ai tát bể mót kê
󰖽錦熙熙丰糁幅香𡗶滂滂捤和岸,vẻ gấm hây hây phong tám bức hương trời phảng phảng vẩy hoà ngàn
時群㛪妬路求姉低,Thì còn em đó lọ cầu chị đây
結爫夫婦至情庄󱳮船栢泠汀𫡉源,kết làm phu phụ chí tình chẳng lo thuyền bách lênh đênh giữa nguồn
𪧚貞登價𠦳鐄,CHỮ Trinh đáng giá nghìn vàng
眾搜不得遂散㱕天,chúng sưu bất đắc toại tán quy thiê
萌湘拂拂𩙌弹,mành tương phất phất gió đàn
㝵𣋁顛,ngày tối đen
十一月丁未帝親征農可來,Thập nhất nguyệt Đinh Mùi đế thân chinh Nông Khả lai
𨢇茶𤳇𡛔醝𫑺默𢚸,rượu chè trai gái say sưa mặc lòng
迻払𧗱𠃅西房𢪀眞,đưa chàng về mái tây phòng nghỉ chân
渃𡽫天竺宮庭蓬萊,nước non thiên trúc cung đình bồng lai
󰮀嫌坦愛𦓿渚𤇪册碍句神胣仍顒,ruộng hiềm đất ải cày chưa chín sách ngại câu thần dạ những ngông
臨淄󰡑󰒂刃蓬,Lâm tri chút nghĩa đèo bòng
𠄩軍獄𩧍𨕭空麻𪠞,hai quân ngục ruổi trên không mà đi
頷󰑼乞含,hàm là hất hàm
㗂咮欣女物棦,tiếng chua hơn nữa vắt chanh
如乂安管軍管民有貫在本府縣家居接近本衙門吏部宜改調别任󰱇别貟人代除,Như Nghệ An quản quân quản dân hữu quán tại bản phủ huyện gia cư tiếp cận bản nha môn Lại bộ nghi cải điều biệt nhiệm tuyển biệt viên nhân đại trừ
尋尼溪𣷮培坡𢪀蹎,Tìm nơi khe suối bụi bờ nghỉ chân
状元子直漢明𨕭塘,trạng nguyên tử trực hán minh lên đường
先是漢蒼母徽寕公主追尊太慈皇后陳明宗之女也,Tiên thị Hán Thương mẫu Huy Ninh công chúa truy tôn Thái Từ Hoàng Hậu Trần Minh Tông chi nữ dã
醒𦋦買別浪𠇮占包,tỉnh ra mới biết là mình chiêm bao
意蒸士󱓦𣦛𣦆代拯𤲼󱡶奸,ấy chưng sĩ vuông thẳng trải đời chẳng dái gở gian
冬十月吏部尙書兼東閣大學士國老參預朝政掌六部事太保燕郡公范公著卒,Đông thập nguyệt Lại bộ Thượng thư kiêm Đông các Đại học sĩ Quốc lão Tham dự triều chính chưởng lục bộ sự Thái bảo Yên quận công Phạm Công Trứ tốt
行軍司馬將水陸諸營逆擊破之,hành quân tư mã tương thuỷ lục chư doanh nghịch kích phá chi
帝問興道王國峻曰今年賊世何如對曰我國太平日九民不知兵,đế vấn hưng đạo vương quốc tuấn viết kim niên tặc thế hà như đối viết ngã quốc thái bình nhật cửu dân bất tri binh
險灰没𡛔𥙩兜一二,hiếm hoi một gái lấy đâu nhất nhì
塘名利丙村眞,đường danh lợi biếng thon chân
府紫自𣈜特審縁,phủ tía từ ngày được thắm duyên
短箍辣𥡗半希,đoản cô lạt mạ vắn hơi
𧡊𠊛𬛩妬別𡢐世󰅹,thấy người nằm đó biết sau thế nào
以黎景徽為太保建陽侯黎希葛為延河伯祐豐為提刑監察御史,dĩ lê cảnh huy vi thái bảo kiến dương hầu lê hi cát vi diên hà bá hựu phong vi đề hình giám sát ngự sử
𫯳𫅷𡞕穉󰑼縁𡞕𫅷𫯳穉󰑼錢𢪥𠫾,chồng già vợ trẻ là duyên vợ già chồng trẻ là tiền vứt đi
𠄩行蹎玉𨇒雙雙,hai hàng chân ngọc ruỗi song song
昆𬑉和撑頭易泊𦝄坤宛禄𢧚辞,con mắt hoà xanh đầu dễ bạc lưng khôn uốn lộc nên từ
廉勤節奇須恒捻忠孝念初馬女移,liêm cần tiết cả tua hằng nắm trung hiếu niềm xưa mựa nỡ dời
妾油妾吏油払󰝸𫡻,thiếp rầu thiếp lại rầu chàng chẳng quên
六月二十四日星隕,lục nguyệt nhị thập tứ nhật tinh vẫn
㝵自呂𨀈竜冬𡗶吹𠦳埮󰝡𢚸旦低,người từ lỡ bước long đong trời xui ngàn dặm đem lòng đến đây
王欲求可配者謂群臣曰此女是僊種才德兼備者方可爲姻,Vương dục cầu khả phối giả vị quần thần viết Thử nữ thị tiên chủng tài đức kiêm bị giả phương khả vi nhân
詔凣父子夫妻及家奴不得相吿許,chiếu phàm phụ tử phu thê cập gia nô bất đắc tương cáo hứa
拱󰑼酖竹醝樁,cũng là đắm trúc say thông
𡅳払𫽄𣴓時些固扽,Khuyên chàng chẳng cạn thì ta có đòn
國峻安生王子初生時相者見之曰他日可經邦漈世,quốc tuấn an sinh vương tử sơ sinh thời tướng giả kiến chi viết tha nhật khả kinh bang tế thế
指㹯浪馭󱗸排𫆡昂,chỉ hưu rằng ngựa tơi bời dọc ngang
春正月唐以康王傅王式為交州經畧都護使,Xuân chính nguyệt Đường dĩ Khang Vương phó Vương Thức vi Giao Châu Kinh lược đô hộ sứ
色禽魚塢雨𠵱風,sắc cầm ngư ủ vũ ê phong
貝娘親戚𧵆賒,Với nàng thân thích gần xa
四月殿試,Tứ nguyệt Điện thí
江山付默𫢧㛪𡢐尼,giang sơn phó mặc liền em sau này
𠬠万,một vạn
并容受奸人出入妄抑民間田土濫取過多致小民失業,tính dung thụ gian nhân xuất nhập vọng ức dân gian điền thổ lạm thủ quá đa trí tiểu dân thất nghiệp
𫡂𠄩文武𫼢堆山河,gồm hai văn võ rạch đôi sơn hà
樞󱪏𦰟蔞荇沉昭隊方蹺𣳔麻挴𦷾,so le ngọn rau hạnh đăm chiêu đòi phương theo dòng mà hái đấy
七八溪拱𨀤四久三十六岧拱戈,thất bát khe cũng lội tứ cửu tam thập lục đèo cũng qua
𨢇𥻻,rượu nếp
󱙻榜鐄𤈜𤑭𩄲撑,tên bảng vàng chói lọi mây xanh
立𤍶𧜗訂𧜗𠊝,lập lòe mớ đính mớ thay
金亭龕堵式紅黄湘,kim đình khám đỏ thức hồng vàng tương
瓢篤江山醝𢴇𨢇,bầu dốc giang sơn say chấp rượu
書曰推亡固存󰘊乃其昌,thư viết suy vong cố tồn bang nãi kì xương
訥言不屈,Nột Ngôn bất khuất
庚子天符睿武元年宋宣和二年,canh tí thiên phù duệ vũ nguyên niên tống tuyên hoà nhị niên
朱𡥙𧗱圭,cho cháu về quê
明提歸曄欲因此取我越乃上邕州至交州水陸圖,Minh Đề quy Việp dục nhân thử thủ ngã Việt nãi thượng Ung Châu chí Giao Châu thuỷ lục đồ
道聖朋絲䋦矣𨱽,đạo thánh bằng tơ mối hãy dài
陳克終之姦邪也非惟於此為狗彘之行後黨文憲𨺻國父上宰以叛逆寃死者百餘人而以富貴終,Trần Khắc Chung chi gian tà dã phi duy ư thử vi cẩu trệ chi hành hậu đảng Văn Hiến hãm quốc phụ thượng tể dĩ phản nghịch oan tử giả bách dư nhân nhi dĩ phú quý chung
𠀧核秩吏󰜋梗牡丹,Ba cây chập lại một cành mẫu đơn
落𧡊蔑𠊛昆𡛔隣羅,nhác thấy một người con gái lân la
𩙍囂囂船𡮣𡮣,gió hiu hiu thuyền bé bé
㐌𢫕𥙩鉢吏𢴟𬺗𣙺,đã bưng lấy bát lại dằn xuống mâm
𧡊,thấy
󰘇婵皮㐌𡳳春,Cửa thiền vừa đã cuối xuân
詔曰盖聞天道運於上必宣氣布澤以成品物之亨君位陟在初必施惠行慶以播邇遐之告,Chiếu viết Cái văn Thiên đạo vận ư thượng tất tuyên khí bố trạch dĩ thành phẩm vật chi hanh quân vị trắc tại sơ tất thi huệ hành khánh dĩ bá nhĩ hà chi cáo
實爫固罪㐱戾𠇮昆𥘷拯鄧特檑樾,thực làm có tội chỉn lệ mình con trẻ chẳng đặng được roi vọt
云仙苦浽爫清,vân tiên khó nỗi làm thinh
包𣉹芒現𬧐𣈗𦓿耚朱技𥡗尼󰝂招,bao giờ mang hiện tới ngày cày bừa cho kĩ mạ này đem gieo
蔑意𧻭乱𦋦胣不仁,một ý dấy loàn ra dạ bất nhân
遣使遺馴犀于宋,Khiển sứ di thuần tê vu Tống
赧那庵圭景極清,nấn ná am quê cảnh cực thanh
遣使訃于宋,Khiển sứ phó vu Tống
至是欲得山壽馬騏來會故遣思齊仁澍同徃,Chí thị dục đắc Sơn Thọ Mã Kì lai hội cố khiển Tư Tề Nhân Chú đồng vãng
搣勿𢬣擒權将帥乘廬秃翥禄公卿,chật vật tay cầm quyền tướng soái thừa lưa thóc chứa lộc công khanh
歐𪜀,âu là
𡛤󰣻風波𨻫汲澎,nửa mạn phong ba luống bập bềnh
刧𠊛𧵑質平𡽫民似枯𧷺油默裊鄰,cướp người của chất bằng non dân tựa gỗ tròn dầu mặc nẻo lăn
𥪸𬦪𥉫𫥨景𡴯休,đứng chéo trông theo cảnh hắt hiu
丐𬑉蜂󱦭辰沚渃𫥨󰑼爫湄,cái mắt ong đốt thì chảy nước ra là làm mưa
助遠群臣咸諫于,trợ viễn quần thần hàm gián vu
払刘自逞妸姮,chàng lưu từ sánh ả hằng
旨揮各府縣鎮路蹅勘澤洲田土并金銀等穴并本山出産及舊額税及勢家人民絶嗣皆入爲官迯軍等項田土至己酉年二月中旬上呈,chỉ huy các phủ huyện trấn lộ tra khám trạch châu điền thổ tịnh kim ngân đẳng huyệt tịnh bản sơn xuất sản cập cựu ngạch thuế cập thế gia nhân dân tuyệt tự giai nhập vi quan đào quân đẳng hạng điền thổ chí kỷ dậu niên nhị nguyệt trung tuần thượng trình
𩯹頭𩯹𩑰𥚄𩯹𩑰,sói đầu sói trán lạy sói trán
𨔍朱󰘚铁拱𬏝爲情,lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình
天策王薨,Thiên Sách Vương hoăng
象驚却墜井死,tượng kinh khước truỵ tỉnh tử
𢯐笙玉󰋇囬空㗂揞弹筝󰋇𣓦浰𢬣,gõ sênh ngọc mấy hồi không tiếng ôm đàn tranh mấy phím rời tay
拱𡎥𡴯󱠘胋花,cũng ngồi ngất ngưởng đêm hoa
是行也官軍方與扶蘭寨人戰忽聞驛奏举隆賊入寇至神,Thị hành dã quan quân phương dữ Phù Lan trại nhân chiến hốt văn dịch tâu Cử Long tặc nhập khấu chí Thần
咹眉祿𡞕虎𤽗世󰑼,ăn mày lộc vợ hổ ngươi thay là
十一月令提刑監察御史檢察刑部官吏有怠情奸參縱緩罪人具本奏聞如律治罪,Thập nhất nguyệt lệnh Đề hình giám sát ngự sử kiểm sát Hình bộ quan lại hữu đãi tình gian tham túng hoãn tội nhân cụ bản tấu văn như luật trị tội
春三月帝幸哥覽海口耕籍田還京師,xuân tam nguyệt đế hạnh kha lãm hải khẩu canh tịch điền hoàn kinh sư
令各州府縣貳官公堂視事不得𭁈正官正席坐,lệnh các châu phủ huyện nhị quan công đường thị sự bất đắc dữ chính quan chính tịch toạ
宋帝命太常丞陳士龍爲󰇼訪使覘虚實知帝之無恙也,tống đế mệnh thái thường thừa trần sĩ long vi thái phỏng sứ siêm hư thực tri đế chi vô dạng dã
女兜埃㐌𢴑𠓨羡𢬣,Nợ đâu ai đã dắt vào tận tay
𪮞𬚸𤞼,chặt thịt lợn
哙󰑼﨤𫽻𫡉塘,gọi là gặp gỡ giữa đàng
𬞕单𪡔𢚸物我,lờn đơn ra lòng vật ngã
阿附賊臣者可以監矣,a phụ tặc thần giả khả dĩ giám hĩ
狺音狺犬爭声然反靣慻音眷回顧也爾噬臍况聖神將欲自新信厚屡頒於明詔胡小醜曾無念𦾔頑嚚滋長於邪謀,Ngân âm ngân khuyển tranh thanh nhiên phản diện quyến âm quyến hồi cố dã Nhĩ phệ tê huống thánh thần tương dục tự tân tín hậu lũ ban ư minh chiếu hồ tiểu xú tằng vô niệm cựu ngoan ngân tư trường ư tà mưu
至布政江遇明賊扞等引兵入險潜伏河羌以誘之,chí bố chính giang ngộ minh tặc hãn đẳng dẫn binh nhập hiểm tiềm phục hà khương dĩ dụ chi
𫕲𫐹𫕨𩅀𦀊𥹰買藏,gió mưa sấm chớp giây lâu mới tàn
篭泠𣷷月鄭𢚸𢞂台,lung linh bến nguyệt chạnh lòng buồn thay
亞上侯一人黎銀,Á thượng hầu nhất nhân Lê Ngân
外𦖻底默𫗄悲𠃅外,ngoài tai để mặc gió bay mé ngoài
倍鐄生㐌擒㨢昂眉,Vội vàng Sinh đã cầm nâng ngang mày
㤇饒三四𡶀拱𨅹七八溪拱𨀤四九三十六岧拱戈,yêu nhau tam tứ núi cũng trèo thất bát khe cũng lội tứ cửu tam thập lục đèo cũng qua
懺生𢮪擛𢮪行咕言物𨔍杜󰊎𫽄捧,sắm sanh dọn dẹp chọn hàng của ngon vật lạ đũa bông chẳng bồng
身体,thân thể
𠸍外,mé ngoài
戲軍體元而𭛁,hô quân thể nguyên nhi phát
節封爾爲安南國王,tiết phong nhĩ vi an nam quốc vương
當里甲者鞭箠不勝其苦,đương lí giáp giả tiên chuỷ bất thắng kì khổ
時保武王賜皂衣上位侯忠彦主擬反在紫衣之列,thời bảo vũ vương tứ tạo y thượng vị hầu trung ngạn chủ nghĩ phản tại tử y chi liệt
云仙崔買𨒻蹺骨突失󰟨戈𡸇𣦎衝,vân tiên thôi mới đuổi theo cốt đột thất thế qua đèo thẳng xông
天寕公主請曰天下祖宗之天下何乃棄國與人君須去我以家奴,thiên ninh công chúa thỉnh viết thiên hạ tổ tông chi thiên hạ hà nãi khí quốc dữ nhân quân tu khứ ngã dĩ gia nô
帝恠問詰其至在於賄賂,đế quái vấn cật kì chí tại ư hối lộ
罪追收黎文曉勑印兵民貶黎有德爲都督僉事属将黎時憲鄭丙等並罷職爵收民禄黎文暿武百福等黜爲另兵黎文暘充軍,tội truy thu lê văn hiểu sắc ấn binh dân biếm lê hữu đức vi đô đốc thiêm sự thuộc tướng lê thì hiến trịnh bính đẳng tịnh bãi chức tước thu dân lộc lê văn hi vũ bách phúc đẳng truất vi lánh binh lê văn dương sung quân
八月定兵為甲每甲十五人用一人為𬋩甲,bát nguyệt định binh vi giáp mỗi giáp thập ngũ nhân dụng nhất nhân vi quản giáp
󰬤浪仍等才花𣨰󰑼体魄群󰑼精𮎦,kiều rằng những đấng tài hoa thác là thể phách còn là tinh anh
闷浪𥺹侼朱𦹳𠀧𦒹𨑮𫤯辰𢲠奇𣈗,muốn rằng oản bụt cho thơm ba sáu mười tám thì đơm cả ngày
󰑼丐边滝折茶,là cái bên sông chích chòe
隨財録用,tuỳ tài lục dụng
今乃從觀之事至危迫得免為幸何足為賢,Kim nãi tòng quan chi sự chí nguy bách đắc miễn vi hạnh hà túc vi hiền
童浪法扵󰠲低,Đồng rằng Pháp ở đâu đây
最盘文章,tối bàn văn chương
帝不得已遂以賊将山壽馬騏陳智等伴爲和好以安眾心,đế bất đắc dĩ toại dĩ tặc tướng sơn thọ mã kì trần trí đẳng bạn vi hoà hảo dĩ an chúng tâm
命管領黎柄内密院同知潘寧御前學士局阮天錫黎吉甫等從郭濟如明謝吊祭,mệnh quản lĩnh lê bính nội mật viện đồng tri phan ninh ngự tiền học sĩ cục nguyễn thiên tích lê cát phủ đẳng tòng quách tế như minh tạ điếu tế
國峻對曰應接,quốc tuấn đối viết ứng tiếp
情期庄限麻𢧚,tình cờ chẳng hẹn mà nên
詔曰朕膺一祖二宗之業奄有蒼生是四海兆姓之民均如赤子𦤶異域懷,chiếu viết trẫm ưng nhất tổ nhị tông chi nghiệp yểm hữu thương sinh thị tứ hải triệu tính chi dân quân như xích tử trí dị vực hoài
二十四日帝崩于圖治殿,nhị thập tứ nhật đế băng vu đồ trị điện
弄另乾坤世界,lóng lánh càn khôn thế giới
𤯨辰情庒𥢆埃窖台托𫴋𦋦𠊛情空,sống thì tình chẳng riêng ai khéo thay thác xuống ra người tình không
史臣吳士連曰南晉迎昌岌歸與之共政可謂克恭厥兄欲同其富貴矣,sử thần ngô sĩ liên viết nam tấn nghênh xương ngập quy dữ chi cộng chính khả vị khắc cung quyết huynh dục đồng kì phú quý hĩ
禮部捧黄榜捐于東華門外,lễ bộ bổng hoàng bảng quyên vu đông hoa môn ngoại
蛰重舘湿楼高香𪟽𩁶鎖花嗷𠯪𢒎,trập trùng quán thấp lầu cao hương nghi ngút tỏa hoa ngào ngạt bay
英宗皇帝,anh tông hoàng đế
秋七月以馮,Thu thất nguyệt dĩ Phùng
㝵𪠞侯󰞬列列,người đi hầu nhiều sít sít
共吒羅立言扽茹移𢀨買南丕,cùng cha là lập ngôn dọn nhà dời sang mé nam vậy
椥𥴢,tre trảy
娘強𠲖戾塢𠲖𠯇𦖻𠳨吏花婢󱙹𡢐,nàng càng e lệ ủ ê rỉ tai hỏi lại hoa tỳ trước sau
𦊚娘預宴殿𥪝恩𤤰澮渗㗂𫯳𦹳淶,bốn nàng dự yến điện trong ơn vua gội tắm tiếng chồng thơm lây
生𠵌坎稔𠁑楼𠳚浪昆𡥙旦侯師姑,sinh nghe khúm núm dưới lầu gửi rằng con cháu đến hầu sư cô
󰇏𦖻耒買𨀈𨖲𨕭楼,Chán tai rồi mới bước lên trên lầu
寒喧渚及瀉提,hàn huyên chưa kịp dã dề
𡮵皮𠲝詐爫民辱因,chuộng bề dối trá làm dân nhọc nhằn
辛卯三年宋皇祐三年,tân mão tam niên tống hoàng hựu tam niên
路羅𥢆底苔庫麻𥚆,lọ là riêng để đầy kho mà nhìn
摳吳破𦟽散如𩽖𨆷魏𤶐肝撻似瓢,xua ngô vỡ mật tan như ruốc đuổi ngụy chồn gan giạt tựa bèo
尊號称󰑼徵王,tôn hiệu xưng là trưng vương
不納,Bất nạp
蜀王以是㗸怨,thục vương dĩ thị hàm oán
於七月十七日駕行至大同𤤻師,Ư thất nguyệt thập thất nhật giá hành chí Đại Đồng ban sư
政,chính
玉冷󰅹固絲援黄實謳之焒燒,ngọc lành nào có tơ vấn vàng thật âu chi lửa thiêu
銓選失序許都󰱑檢奏如律罪之,thuyên tuyển thất tự hứa đô đài kiểm tấu như luật tội chi
銅插銅𠑕銅迎銅𦣰,đồng sấp đồng ngửa đồng nghiêng đồng nằm
娘𧗱典准楼春貝鶯盘泊佳人󰋇𠊛,nàng về đến chốn lầu xuân với oanh bàn bạc giai nhân mấy người
𩛸富貴󱰋廊車馬,mồi phú quý thử làng xa mã
強𧺀辰吏強派,càng thắm thì lại càng phai
况乎列聖涵養之深加以十,Huống hồ liệt thánh hàm dưỡng chi thâm gia dĩ thập
吀払料急吏茹,Xin chàng liệu kíp lại nhà
户部左侍郎楊直原東閣校書朱宋文翰林院撿討丁順等賀武宗即位,hộ bộ tả thị lang dương trực nguyên đông các hiệu thư chu tống văn hàn lâm viện kiểm thảo đinh thuận đẳng hạ vũ tông tức vị
合台昆𡥙眉汜汜丕,hợp thay con cháu mày dẫy dẫy vậy
蓮鐄朗蕩如𧵆如賒,sen vàng lãng đãng như gần như xa
󱡴棹𣘃,cửa rào cây
坤立門𦍛,khuôn rập muôn dường
親征擼𦰟天戈,thân chinh trỏ ngọn thiên qua
牢默鑥特墻些,sao mặc trổ được tường ta
辛未三年元至順二年元遣史部尚書撒只瓦來吿文宗即位,Tân Mùi tam niên Nguyên Chí Thuận nhị niên Nguyên khiến Sử bộ Thượng thư Tản Chỉ Ngoã lai cáo Văn Tông tức vị
䏾𪀄沁󰠩別󰠲麻𥚆,bóng chim tăm cá biết đâu mà nhìn
擬進大越史記全書,nghĩ tiến đại việt sử kí toàn thư
外󰘂行宮𦹵𤋵油鄭念故國𪫢麻𤴬,ngoài cửa hành cung cỏ dãi dầu chạnh niềm cố quốc nghĩ mà đau
率初󰅒󰋇󰋇更,suốt xưa nay mấy mấy canh
征南将軍太傅鈐國公沐𣆭參将興安伯徐亨新寕伯譚忠領兵五萬馬一萬犯棃花關並至界守,chinh nam tướng quân thái phó kiềm quốc công mộc thạnh tham tướng hưng an bá từ hanh tân ninh bá đàm trung lĩnh binh ngũ vạn mã nhất vạn phạm lê hoa quan tịnh chí giới thủ
春帝即皇帝位𭛁兵功長沙敗數郡而還,xuân đế tức hoàng đế vị phát binh công trường sa bại số quận nhi hoàn
發問,phát vấn
課意中城固優婆塞𠸛羅修定体蒸邁於,thuở ấy trong thành có ưu bà tắc tên là tu định thấy chưng mời ở
九月農貢人阮忌聚眾劫掠自稱魯王田忌,Cửu nguyệt Nông Cống nhân Nguyễn Kị tụ chúng kiếp lược tự xưng Lỗ Vương Điền Kị
懷功𬋟𡨹湄廛貝埃,Hoài công nắng giữ mưa gìn với ai
雖罰濫𤠄狺共越吏咹󱟗󱮸󱞸󱦫見蛽,tuy phạt làm gà ngan cùng vịt lại ăn sâu bọ mòng muỗi kiến mối
童浪柴寔固才,ðồng rằng thầy thực có tài
秋八月宋帝以南康相劉勃爲交州刺史,thu bát nguyệt tống đế dĩ nam khang tướng lưu bột vi giao châu thứ sử
䀡𡎝陽󰠳島意,xem cõi dương đâu đảo ấy
和因歳索㐌󰬥,hoà nhân tuổi tác đã nhiều
𥉫𡗶𥉫坦𥉫𩄲𥉫𩄎𥉫𩙌𥉫𣈗𥉫𣎀𥉫朱蹎𠡚𥒥𥎁𡗶安𣷭𣼽買安𬌓𢚸,trông trời trông đất trông mây trông mưa trông gió trông ngày trông đêm trông cho chân cứng đá mềm trời yên bể lặng mới yên tấm lòng
固兠鴻鵠𤯭𦢳𠬠排,có đâu hồng hộc sánh vai một bầy
敢有奔𧡟如律治罪以杜士風,cảm hữu bôn quan như luật trị tội dĩ đỗ sĩ phong
比者逆臣潘彦裴文奎吳廷峩等萌心背叛稱兵犯順甥方與舅料理兵事追勦逆黨不期舅不待命私自𢫔回摇動方民,tỉ giả nghịch thần phan ngạn bùi văn khuê ngô đình nga đẳng manh tâm bội phản xưng binh phạm thuận sanh phương dữ cữu liệu lí binh sự truy tiễu nghịch đảng bất kì cữu bất đãi mệnh tư tự thiện hồi dao động phương dân
然不見施行者非帝意也乃季犛?行篡奪托此以𠬧人心爾,Nhiên bất kiến thi hành giả phi Đế ý dã nãi Quý Li dục hành soán đoạt thác thử dĩ thu nhân tâm nhĩ
夜間内臣即在󰱑門内,dạ gian nội thần tức tại đài môn nội
头𣎃,đầu tháng
𫯳𠫾花月庒朱特󰅹,chồng đi hoa nguyệt chẳng cho được nào
沙蹎𨀈𫴋𪽣荼唒𣦍朱𣩂拱𪫢浪奸,sa chân bước xuống ruộng dưa dẫu ngay cho chết cũng ngờ rằng gian
強溇󰒂𣷭強𨱽情滝,Càng sâu nghĩa bể càng dài tình sông
欺𢧚𡗶拱朝𠊛,Khi nên trời cũng chiều người
𢚸𨕭𬂙𬺗別𢚸杏傷,lòng trên trông xuống biết lòng có thương
武功耆定山獠遁跡盆蛮㱕命,vũ công kì định sơn lạo độn tích bồn man quy mệnh
厨󰠲𬂙体裊賖伶伶招隐庵𠀧𫳘排,chùa đâu trông thấy nẻo xa rành rành chiêu ẩn am ba chữ bài
󱁲𤞻奴語实󰑼特台,đuổi hùm nó ngỡ thực là được thay
𩈘征夫𦝄唯又𤐝,mặt chinh phu trăng dõi dõi soị
㑏噒役󱙹苓咦身𡢐,dữ răn việc trước lành dè thân sau
𠴗民𥙩德吹民𥙩𢚸,dỗ dân lấy đức xui dân lấy lòng
時莫敬止㨿青林分置内外左右割㨿諸縣以拒官兵,thời mạc kính chỉ cứ thanh lâm phân trí nội ngoại tả hữu cát cứ chư huyện dĩ cự quan binh
先是龍鋌求爲太子帝欲許之,tiên thị long đĩnh cầu vi thái tử đế dục hứa chi
脉辰讀賦矑山,mạch thời đọc phú lư sơn
潘孚先曰陳家法度嚴禁賭博如此至裕宗時猶公然自恣招納富人入宫為之其後國人效尤無可禁制卒用賭弊終以䘮亡,phan phu tiên viết trần gia pháp độ nghiêm cấm đổ bác như thử chí dụ tông thời do công nhiên tự tứ chiêu nạp phú nhân nhập cung vi chi kì hậu quốc nhân hiệu vưu vô khả cấm chế tốt dụng đổ tệ chung dĩ táng vong
時明宗方圖我越欲以為釁太師李善長諫曰弟死國患而兄立其子人事如此天命可知事,thời minh tông phương đồ ngã việt dục dĩ vi hấn thái sư lí thiện trường gián viết đệ tử quốc hoạn nhi huynh lập kì tử nhân sự như thử thiên mệnh khả tri sự
官軍敗還,Quan quân bại hoàn
戊寅四年明崇禎十一年王親率諸軍往征莫孽于髙平地方,Mậu Dần tứ niên Minh Sùng Trinh thập nhất niên Vương thân suất chư quân vãng chinh Mạc nghiệt vu Cao Bằng địa phương
賞朱𤾓两金銀,thưởng cho trăm lạng kim ngân
貶化州司馬黎定二司,biếm hoá châu tư mã lê định nhị tư
内人侍侯副掌陶表死之,nội nhân thị hầu phó chưởng đào biểu tử chi
堆些如丐茼茼𬙾縁仍𫽄𬙾𢚸媄吒,đôi ta như cái đòng đong đẹp duyên nhưng chẳng đẹp lòng mẹ cha
𠶤𠼾󰇾意湥提几𥚆𤑟𩈘𠊛𠵱檜頭,sượng sùng giữ ý rụt rè kẻ nhìn rõ mặt người e cúi đầu
𢫑𦖻甕𢫑,ngoáy tai ống ngoáy
𠳒忠挑𦛌奸臣𢬄𦖻假𦖡浽筋不平,lời trung khêu ruột gian thần bưng tai giả điếc nổi cơn bất bình
節制鄭松出舟師分擊大破之賊遂遁還,tiết chế trịnh tùng xuất chu sư phân kích đại phá chi tặc toại độn hoàn
𦹳㖫𠠩𩙌吝味蘭,thơm lừng trước gió lẫn mùi lan
花㵢䕯𣼸㐌仃別縁命別分命世催,hoa trôi bèo giạt đã đành biết duyên mình biết phận mình thế thôi
𣇜斜陽𠰳𡏢淡仙,buổi tà dương viếng mả đạm tiên
𢞂愁八歹坤安,buồn rầu bát ngát khôn yên
天下唯傳綾固𫵟,thiên hạ dõi truyền lăng có thước
𢩮𠓨𧯄󰀎補仃雲仙,dắt vào hang ấy bỏ đành vân tiên
𦖑𦋦㗂鉄㗂鐄扦僥,Nghe ra tiếng sắt tiếng vàng CHEN nhau
𤻻埋冲局追歡強悁属湼強𢺤𢬢情,miệt mài trong cuộc truy hoan càng quen thuộc nết càng dan díu tình
茌茌捻坦邊塘,Sè sè nắm đất bên đàng
帝皆不咱,đế giai bất thính
十五日旨揮文武官員諸人所進之賢所上之言朕𡸈不聞但眾人所言不有其謀可釆所進皆妄以常人,thập ngũ nhật chỉ huy văn võ quan viên chư nhân sở tiến chi hiền sở thượng chi ngôn trẫm khởi bất văn đán chúng nhân sở ngôn bất hữu kì mưu khả thái sở tiến giai vọng dĩ thường nhân
詔𫴋𠄼𩄲挸𦟐紅,chiếu xuống năm mây kén má hồng
㨂𦄇襖古𦄇𦄇𦝄,đóng nịt áo cổ nịt nịt lưng
衣舍人體察檢󰁮治罪,y xá nhân thể sát kiểm cử trị tội
武勝都郭卑献桃樹四寸生花,vũ thắng đô quách ti hiến đào thụ tứ thốn sinh hoa
䚂調衷曲慇懃,Đủ điều trung khúc ân cần
德子󰀩李𣆭之下乎苟能如是則我之君臣尽保全勳業於始終共享福祿於悠久庶乎不負黄河如帶泰山如礪之言𡸈不偉哉,Đức Tử Nghi Lí Thạnh chi hạ hồ Cẩu năng như thị tắc ngã chi quân thần tận bảo toàn huân nghiệp ư thuỷ chung cộng hưởng phúc lộc ư du cửu thứ hồ bất phụ Hoàng Hà như đái Thái Sơn như lệ chi ngôn khởi bất vĩ tai
使者臣不敢辭,sứ giả thần bất cảm từ
詩容㹥𬦳𡨸廉𧍆蒲,thơ rông chó chạy chữ lem cua bò
薦陳平狄仁傑之薦張九󰱜蕭嵩之薦韓休,tiến trần bình địch nhân kiệt chi tiến trương cửu linh tiêu tung chi tiến hàn hưu
綉履丐𨆡𬘏,tú lý cái dép thêu
憲宗爲太子時見有羙姿悅之納以爲妃,Hiến Tông vi Thái tử thời kiến hữu mĩ tư duyệt chi nộp dĩ vi phi
𠫾󰠳𫽄別𡥵𠊛楚卿,Đi đâu chẳng biết con người Sở Khanh
經畧使武渾役將士治城府將士作亂燒城樓刧府庫渾奔廣州,kinh lược sứ vũ hồn dịch tướng sĩ trị thành phủ tướng sĩ tác loạn thiêu thành lâu kiếp phủ khố hồn bôn quảng châu
夏六月太尉李常傑卒贈入内殿都知檢校太尉平章軍國重事越國公食邑萬户以弟李常憲繼封候爵,Hạ lục nguyệt Thái uý Lí Thường Kiệt tốt tặng Nhập nội điện đô tri kiểm hiệu Thái uý bình chương quân quốc trọng sự Việt quốc công thực ấp vạn hộ dĩ đệ Lí Thường Hiến kế phong hầu tước
援兵至破崑崙,viện binh chí phá côn lôn
命太保瑞郡公吳柄為都将,mệnh thái bảo thuỵ quận công ngô bính vi đô tướng
道,đạo
夏四月十九日熒惑入鬼宿犯積屍,Hạ tứ nguyệt thập cửu nhật Huỳnh Hoặc nhập Quỷ tú phạm Tích Thi
調段國士為安邦路安撫副使以内侍阮廷擢等三人為轉運副使武隊,Điều Đoàn Quốc Sĩ vi An bang lộ an phủ phó sứ dĩ nội thị Nguyễn Đình Trạc đẳng tam nhân vi Chuyển vận phó sứ Vũ đội
東道參知阮蘭奏欽州地方事,đông đạo tham tri nguyễn lan tấu khâm châu địa phương sự
蔑茹阿蛮汫謹庄𣴓,một nhà a man giếng kín chẳng cạn
兄弟並爲列郡雄長一州偏在萬里威尊無上,huynh đệ tịnh vi liệt quận hùng trưởng nhất châu thiên tại vạn lí uy tôn vô thượng
󰡎旗鎌捽埋𦋦,Dưới cờ gươm tuốt MAI ra
朋禀𤎒累朗,bằng sấm chớp loé sáng
𩈘𡗶𣃣絡𣛠軒,mặt trời vừa lạc mái hiên
城内立宫殿摟閣東西廊廡,Thành nội lập cung điện lâu các đông tây lang vũ
帝亦遣臻等以金銀報而潜爲之,Đế diệc khiển Trăn đẳng dĩ kim ngân báo nhi tiềm vi chi
十三日勑旨凣造嘱書及文契以本村邑自年三十歲以上立為文字証見准用施行,Thập tam nhật sắc chỉ Phàm tạo chúc thư cập văn khế dĩ bản thôn ấp tự niên tam thập tuế dĩ thượng lập vi văn tự chứng kiến chuẩn dụng thi hành
󰜋𢆥󰜋節中秋𦥃碎沕悁翁𫽄㦖嘲,một năm một tết trung thu đến tôi vẫn quen ông chẳng muốn chào
愊𨉟𫽄闷呐𫥨,bực mình chẳng muốn nói ra
會試天下󰁮人賜鄭景瑞吳𦤶和進士出身吳致知同進士出身,hội thí thiên hạ cử nhân tứ trịnh cảnh thuỵ ngô trí hoà tiến sĩ xuất thân ngô trí tri đồng tiến sĩ xuất thân
舞平吳破陣樂,vũ bình ngô phá trận nhạc
𦀊緣𡢐吏車𧗱束郎,dây duyên sau lại xe về thúc lang
嗔𠄜幅像論𠁀时崔,xin thờ bức tượng trọn đời thì thôi
郑𢚸傷細𠊚𣦍,trạnh lòng thương tới người ngay
徐浪苦浽方蹺士浪𢫘沛𠖈岧𬨠𡽫,từ rằng khó nỗi phăng theo sĩ rằng lựa phải xuống đèo lên non
典創𣈜固𡥚行䊷𥙩丐𧒌補綠𨇒典𤼸,đến sáng ngày có gã hàng chài lấy cái rùa vỏ lục ruổi đến dâng
𠓨𠍓𦋦儈公候麻之,Vào luồn ra cúi công hầu mà chi
𠯦𨖲󰬾㗂奇驚𢴿船撫扒󰭼𠇮英宗,thét lên ba tiếng cả kinh chèo thuyền vỗ bắt lấy mình anh tông
春正月朔日食,Xuân chính nguyệt sóc nhật thực
娘時倍阻房桃,Nàng thì vội trở buồng đào
聚落廊哿𢼂㝵提多,tụ lạc làng cả số người đề đa
乃與之相别分五十子從母歸山五十子從父居南居南作歸南海封其長爲䧺王嗣君位,Nãi dữ chi tương biệt phân ngũ thập tử tòng mẫu quy sơn ngũ thập tử tòng phụ cư nam cư Nam tác quy Nam Hải phong kì trưởng vi Hùng Vương tự quân vị
恩󰪀朋𡶀怛,ơn nặng bằng núi đất
帝至李昭皇凣三十卷上進,đế chí Lí Chiêu Hoàng phàm tam thập quyển thượng tiến
春正月漢帝崩,Xuân chính nguyệt Hán đế băng
𦀊愁埃窖𥿁芒,dây sầu ai khéo vương mang
如知其情之不偽則據理而行可也,như tri kì tình chi bất nguỵ tắc cứ lí nhi hành khả dã
㐌補𣅶嘆󱜷哭噤,đã bỏ lúc than thầm khóc ngậm
禮部右侍郎朝列大夫兼國子監司業兼史官修撰臣吳士連兹者伏𫎇聖恩除臣舘職臣取前大越史記二書參以野史輯成大越史記全書謹謄為十五卷奏進,Lễ bộ Hữu thị lang Triều liệt đại phu kiêm Quốc tử giám tư nghiệp kiêm Sử quan tu soạn thần Ngô Sĩ Liên tư giả phục mông Thánh ân trừ thần quán chức thần thủ tiền Đại Việt Sử Kí nhị thư tham dĩ dã sử tập thành Đại Việt Sử Kí Toàn Thư cẩn đằng vi thập ngũ quyển tấu tiến
對𩛷𩚵齋󱋓菊開,đổi bữa cơm chay chén cúc khơi
德澤深厚與王室相為始終焉,Đức trạch thâm hậu dữ Vương thất tương vi thuỷ chung yên
𦊚𢆥噷唿醬蒌,bốn năm hẩm hút tương rau
非通,Phi thông
吹𠊛君子恼濃㤕𬁷,xui người quân tử não nùng xót yêu
功吒󰒂媄劫芇者衝,Công cha nghĩa mẹ kiếp nào giả xong
恩支𢥈𡊰,ơn chi lo đền
渃𫴋源漕域域󱙼清,nước xuống nguồn rào vặc vặc sáng thanh
猪洞人阮破鄰率其部曲夜盗隊山官厙財物,Trư động nhân Nguyễn Phá Lân suất kì bộ khúc dạ đạo Đội Sơn quan khố tài vật
紫背丐敖朗󱏟,tử bối cái ngao trắng tròn
末󰟨朱𢧚𩈘曳𬏝,mất thế cho nên mặt dại ngây
乘機蹥𨀈𦋦𠫾𠀧𨑮𦒹酌酌之吏欣,thừa cơ lẻn bước ra đi ba mươi sáu chước chước gì là hơn
𨍦𫀅蓮如𬕳衛𫏾,sau xem trên như dốc về trước
爲王者神機睿智疇能至此乎洎我自守丕基躬覧庶政以爲汾并者心腹之疾苟心腹未治四肢安能治乎於是練仁義之,Vi vương giả thần cơ duệ trí trù năng chí thử hồ Cập ngã tự thủ phi cơ cung lãm thứ chính dĩ vi Phần Tinh giả tâm phúc chi tật cẩu tâm phúc vị trị tứ chi an năng trị hồ Ư thị luyện nhân nghĩa chi
𠸦浪筆法㐌精搊󱚢貝帖𬞕亭󰅹輸,khen rằng bút pháp đã tinh so vào với thiếp lan đình nào thua
預報,dự báo
魂漂宮月魄𢴐江湖,hồn phiêu cung nguyệt phách rơi giang hồ
僑公冲胣㥬惶阻󱚢述吏共娘月娥,kiều công trong dạ bàng hoàng trở vào thuật lại cùng nàng nguyệt nga
時直大雨咤屯于泥淤之地,thời trực đại vũ trá đồn vu nê ứ chi địa
後又擒得南郡季弟漕郡渭郡來献軍門悉斬之,hậu hựu cầm đắc nam quận quý đệ tào quận vị quận lai hiến quân môn tất trảm chi
奈包嵬奇盎功名,nài bao ngôi cả áng công danh
賞功畢斬水郡公瑞郡公等于廛橋梟其首級,Thưởng công tất trảm Thuỷ quận công Thuỵ quận công đẳng vu Triền Kiều kiêu kì thủ cấp
詔却之以新得國恐其窺窬國中故也,Chiếu khước chi dĩ tân đắc quốc khủng kì khuy du quốc trung cố dã
造謹德殿,Tạo Cẩn Đức điện
廛鐄𫳘玉朱𫨩,gìn vàng giữ ngọc cho hay
拁扛󰜋老󰜋𫦻,Già giang một lão một trai
口角蒙法呐岩㝵噲碓覔偖爫密咍,khẩu giác mỏng mép nói xàm người gọi đôi mách giả làm mặt hay
龍舟出環海口至海外忽遇封濤洶湧雲雨晦㜆遂命回舟,Long chu xuất Hoàn hải khẩu chí hải ngoại hốt ngộ phong đào hung dũng vân vũ hối minh toại mệnh hồi chu
𬗂䅒,nếp mường
三月拜昭明大王光啓為相國太尉總天下事,Tam nguyệt bái Chiêu Minh đại vương Quang Khải vi Tướng quốc Thái uý tổng thiên hạ sự
絲𩯀諸兮報所生𫅷和屡碎饒行,tơ tóc chưa hề báo thửa sinh già hoà lú tủi nhiều hàng
栗所機䦕駡群底糁唏突禄,rất thửa cơ quan mựa còn để tăm hơi lọt lọc
賜第一甲杜履謙梁得朋阮克儉三名進士及第第二甲黄徵阮恒等二十四名進士出身第三甲陳伯良黎緒等二十八名同進士出身凣五十五名,Tứ đệ nhất giáp Đỗ Lí Khiêm Lương Đắc Bằng Nguyễn Khắc Kiệm tam danh Tiến sĩ cập đệ đệ nhị giáp Hoàng Trưng Nguyễn Hằng đẳng nhị thập tứ danh Tiến sĩ xuất thân đệ tam giáp Trần Bá Lương Lê Tự đẳng nhị thập bát danh đồng Tiến sĩ xuất thân phàm ngũ thập ngũ danh
𩵜𩼷,cá đuối
絳𧺃朕,giáng đỏ sẫm
其乂安順化西都東都諸城皆命文臣阮廌作書諭之示以禍福不戰而降,Kì Nghệ An Thuận Hoá Tây Đô Đông Đô chư thành giai mệnh văn thần Nguyễn Trãi tác thư dụ chi thị dĩ hoạ phúc bất chiến nhi hàng
𠃣襘𪮏祖茹泊边𩄲,ít gối tay chỗ nhà bạc ven mây
一北朝歷代主皆書帝與我各帝一方也,Nhất Bắc triều lịch đại chủ giai thư đế dữ ngã các đế nhất phương dã
輔以其首梟東都市,Phụ dĩ kì thủ kiêu Đông Đô thị
尚其祇受顯褒勉圖篤弼惟久大永扶於國祚斯寵榮不賛於雲,Thượng kì chỉ thụ hiển bao miễn đồ đốc bật duy cửu đại vĩnh phù ư quốc tộ tư sủng vinh bất tán ư vân
𣷮鐄𩲉媄固灵,Suối vàng hồn mẹ có linh
顒即位改元,ngung tức vị cải nguyên
𦊚𡥵𡎦𦊚𧣳床,bốn con ngồi bốn góc giường
冬十月平安王差海郡公阮廷倫領兵南征,Đông thập nguyệt Bình An Vương sai Hải quận công Nguyễn Đình Luân lĩnh binh Nam chinh
徑道塘必号尼岐旁,kinh đạo đường tắt hiệu nay kỳ bàng
除已具奏外其方暵潦須先預僃隄防種稼事,trừ dĩ cụ tấu ngoại kì phương hán lạo tu tiên dự bị đê phòng chủng giá sự
滝江固渃沚吏,sông giang có nước chảy lại
船茶𣴓渃紅枚,Thuyền trà cạn nước hồng mai
杜󰡎梂柳溪,đỗ dưới cầu liễu khê
𦊚𣷭𢚸盃匪顒𬂙,bốn bể lòng vui phỉ ngóng trông
过真落𫮇細低,quá chân lạc lối tới đây
香花五供懺生礼常,Hương hoa ngũ cúng sắm sanh lễ thường
爫朱𬖉𧡊眼前,Làm cho trông thấy nhãn tiền
樁舍逋持夢橛樑,thông xá bù trì mộng cột rường
孟咍扒亇屡饒祭𡗶,mạnh hay bắt cá rủ nhau tế trời
買𠳨𫳵𦓡吱鉑𠃣,mới hỏi sao mà chê bạc ít
𩚵奚女拯群咹󰠲󰑼,cơm khê nữa chẳng còn ăn đâu là
六月犯大黄江帝命行遣杜子平禦之,lục nguyệt phạm đại hoàng giang đế mệnh hành khiển đỗ tử bình ngự chi
遣正使阮世標阮珙副使裴文彪吳仁澈阮奎阮俊等二部如明歳貢,khiển chánh sứ nguyễn thế tiêu nguyễn cung phó sứ bùi văn bưu ngô nhân triệt nguyễn khuê nguyễn tuấn đẳng nhị bộ như minh tuế cống
邇者朕蹕粤西鋭圖光復憂勤宵旰五載于兹,Nhĩ giả trẫm tất Việt Tây duệ đồ quang phục ưu cần tiêu cán ngũ tải vu tư
道𦋦󰀡錫道𠓨臨淄,đạo ra vô tích đạo vào lâm tri
吏󰝸𧡊𪀄燕𨕭󰟌,lại chẳng thấy chim yến trên rường
事關封化係是紊乱彜倫送法司治罪,Sự quan phong hoá hệ thị vặn loạn di luân tống pháp ti trị tội
𠫾戈,đi qua
店咹,tiệm ăn
篤永福土山人庚戌二年莫景曆三年,Đốc Vĩnh Phúc Thổ Sơn nhân Canh Tuất nhị niên Mạc Cảnh Lịch tam niên
𢺺配󰋈𡃹合散喭𠳒,Chia phôi ngừng chén hợp tan nghẹn lời
詔曰首領之職𭁈長官得以相抗衡得以争可否不特查寫府衛之簿牒所以糾󰁮将校之奸非,chiếu viết thủ lĩnh chi chức dữ trưởng quan đắc dĩ tương kháng hành đắc dĩ tranh khả phủ bất đặc tra tả phủ vệ chi bộ điệp sở dĩ củ cử tướng hiệu chi gian phi
拯挷𠓨𩈘麻𡮠仃𦖑,chẳng văng vào mặt mà mày đành nghe
春二月陳嗣慶以兵犯闕請奉迎車駕,xuân nhị nguyệt trần tự khánh dĩ binh phạm khuyết thỉnh phụng nghênh xa giá
𬂙𨖲灵位𡦂排,trông lên linh vị chữ bài
㗂啼啼丐草蟲,tiếng ri rỉ cái thảo trùng
占城自李氏衰弱常以輕舟,chiêm thành tự lí thị suy nhược thường dĩ khinh chu
󰁳󰁳産𤒘󰜋座天然,Dày dày sẵn đúc một toà thiên nhiên
秋七月都督命事通郡公鄭樭卒,thu thất nguyệt đô đốc mệnh sự thông quận công trịnh cơ tốt
捁鋸捁橘咹𠃣咹饒𦣰󰠳𪿀帝奴𥙩𠅎鋸,kéo cưa kéo kít ăn ít ăn nhiều nằm đâu ngủ đấy nó lấy mất cưa
呵仍逋仙結伴制,há những phô tiên kết bạn chơi
賜五老金符,Tứ Ngũ Lão kim phù
桃𡽫𣋽料車絲𠳖時,đào non sớm liệu xe tơ kịp thì
命兵部尚書定功伯鄭公旦御史󰱑都御史郭有嚴提調户部左侍郎阮弘碩御史󰱑副都御史覃文禮監試翰林院承旨東閣大𭓇士兼國子監祭酒申仁忠翰林院侍讀東閣𭓇士陶󰁮翰林院侍󰕖掌翰林院事刘興孝東閣校,Mệnh Binh bộ thượng thư Định Công bá Trịnh Công Đán Ngự sử đài đô ngự sử Quách Hữu Nghiêm đề điệu Hộ bộ tả thị lang Nguyễn Hoằng Thạc Ngự sử đài phó đô ngự sử Đàm Văn Lễ giám thí Hàn lâm viện thừa chỉ Đông các đại học sĩ kiêm Quốc tử giám tế tửu Thân Nhân Trung Hàn lâm viện thị độc Đông các học sĩ Đào Cử Hàn lâm viện thị giảng chưởng Hàn lâm viện sự Lưu Hưng Hiếu Đông các Hiệu
春正月朔莫登瀛僣位大赦改元大正,Xuân chính nguyệt sóc Mạc Đăng Doanh tiếm vị đại xá cải nguyên Đại Chính
自其素著恩威人樂推戴延長國祚垂裕後昆而言則大行不如李太祖之慮爲長,tự kì tố trứ ân uy nhân lạc suy đái diên trường quốc tộ thuỳ dụ hậu côn nhi ngôn tắc đại hành bất như lí thái tổ chi lự vi trường
湿高所㗂,thấp cao thửa tiếng
反对,phản đối
扲扲櫃櫃朱虚,cặm cặm cụi cụi cho hư
體藝宗有恢復之績,thể Nghệ Tông hữu khôi phục chi tích
㐌停忠孝一門,đã đành trung hiếu nhất môn
朝廷知其飭詐然以彼能自来故含容之不加究問,Triều đình tri kì sức trá nhiên dĩ bỉ năng tự lai cố hàm dung chi bất gia cứu vấn
呐冲𠸜户像尼些𦖑,nói trong tên họ tượng này ta nghe
進至江表節制鄭松差鄭栢等領兵渡河設伏于奉公山大戰于奉公橋,Tiến chí Giang Biểu Tiết chế Trịnh Tùng sai Trịnh Bách đẳng lĩnh binh độ hà thiết phục vu Phụng Công sơn đại chiến vu Phụng Công kiều
杜楟󰑼英渃呂,đỗ nành là anh nước lã
榴木核哿孝枯,lựu mộc cây cả héo khô
勾簾核同博核釰輪刀朋湄朋迷,câu liêm cây đòng vác cây gươm luân đao bằng mưa bằng mây
拮𬰢𫀢𬋫院丕㐌實意思技准關山,cất mặt coi vẻn vẹn vậy đã thực ý tứ ghẽ chốn quan san
淹念帳𢷀幔𩂏,êm nềm trướng rủ màn che
𠊛盧挺几瓊胱,người lơ đễnh kẻ quềnh quàng
𫩉㝵爫𦎛朱𠇮𤐝,lấy người làm gương cho mình soi
英如䋥𢪏英肱𡧲𡗶,anh như lưới vét anh quăng giữa trời
地有遺利則隨方而興作之人有遺力則隋事而勸将之使民有餘財而無凍餒迯亡之弊,Địa hữu di lợi tắc tuỳ phương nhi hưng tác chi nhân hữu di lực tắc tuỳ sự nhi khuyến tương chi sử dân hữu dư tài nhi vô đống nỗi đào vong chi tệ
度京師千餘人為僧道,độ kinh sư thiên dư nhân vi tăng đạo
張𠄩𡥵𬑉似寅,trương hai con mắt tựa dần
氣𤍌㐌吏収山岳名邏群傳底國家,khí thiêng đã lại thu sơn nhạc danh lạ còn truyền để quốc gia
沙机買旦势尼𫽄仍,Sa cơ mới đến thế này chẳng dưng
故臣,Cố thần
一石函内有銀函銀函之内有金函金函之内有琉璃瓶瓶中有舍利,nhất thạch hàm nội hữu ngân hàm ngân hàm chi nội hữu kim hàm kim hàm chi nội hữu lưu li bình bình trung hữu xá lợi
上皇曰誰為汝𢮪表,thượng hoàng viết thuỳ vi nhữ soạn biểu
匏喂傷𥙩𦷬供唒𠺘恪𥠭仍終󰜋󰊫,bầu ơi thương lấy bí cùng dẫu rằng khác giống nhưng chung một giàn
長樂皇后,Trường Lạc hoàng hậu
𡶀隻𥮊洞綠雲滝蠡涇峩庄羅拯󰠵盤泊題疎,núi chiếc đũa động lục vân sông lãi kênh nga chăng là chẳng trải bàn bạc đề thơ
海水暴涨,hải thuỷ bạo trướng
󰜋𠇮坤別爫牢,Một mình khôn biết làm sao
及柳昇軍敗帝以,Cập Liễu Thăng quân bại đế dĩ
洗陳𢝙󱋓從容,Tẩy trần vui chén thong dong
㛪芒劄册畧吝𦋦京,em mang tráp sách trước lần ra kinh
𮗓緣倍㐌𠳚𠳒辞󰆕,Giác Duyên vội đã gởi lời từ qui
畧神仕願𤗖香淋滛,Trước thần sẽ nguyện mảnh hương lầm dầm
隔花仕𠱆㗂鐄,Cách hoa sẽ dặng tiếng vàng
鑽匙丐匙課,toan thì cái thìa khóa
奇𢀭𢀨𡘯權衡江山鍾没朝廷𢺺堆,cả giàu sang lớn quyền hành giang sơn chung một triều đình chia đôi
王質情期些厭𠳨,vương chất tình cờ ta ướm hỏi
役𠊚庄恪役𦝄蓮𫯝,việc người chẳng khác việc trăng trên trời
景治凣九,cảnh trị phàm cửu
加諒國公黎輔左平章軍國重事入内檢校上相太尉義國公阮聞郎開府儀同三司,Gia Lượng Quốc công Lê Phụ Tả bình chương quân quốc trọng sự Nhập nội kiểm hiệu thượng tướng thái uý Nghĩa quốc công Nguyễn Văn Lang khai phủ nghi đồng tam ti
𧵑初吏󰇾旦弹貝香,Của xưa lại giở đến đàn với hương
箕翁𦝄㭉於滕東,kìa ông trăng mọc ở đằng đông
淹𧛋帳𢷀幔𩂏,ÊM NỀM trướng rủ màn che
𨧟㧅𢬣每欺𥋴𥋟玉掑頭課𡮤𢞂制,nhẫn đeo tay mọi khi ngắm nghé ngọc cài đầu thuở bé buồn chơi
𥧎𥒥,hang đá
三日詔曰朕惟古之忠臣良将事君尽節徇國忘家,tam nhật chiếu viết trẫm duy cổ chi trung thần lương tướng sự quân tận tiết tuẫn quốc vong gia
觧寃立𠬠𡊨場边滝,giải oan lập một đàn tràng bên sông
󰝸戈𨕭襘𠬠𣇞夢春,chẳng qua trên gối một giờ mộng xuân
甘堝内耨泊𣳔,cam oa nồi nấu bạc ròng
芇埃併寔推欣爫之,nào ai tính thiệt so hơn làm gì
拱辰獰󰤇劔之㝹,cũng thì nanh vuốt kém chi nao
包除歇𣅶灾𮥷,bao giờ hết lúc tai nan
帝乘輕舟泝𤂬江拜謁西都城原廟,Đế thừa khinh chu tố Lỗi giang bái yết Tây Đô thành Nguyên miếu
公主㱕于國峻,Công chúa quy vu Quốc Tuấn
用淶穹𦄅散晴襘𦁼,rụng rời khung dêt tan tành gói may
覇先又圖欲持守日久使粮絶兵疲則可破會,bá tiên hựu đồ dục trì thủ nhật cửu sử lương tuyệt binh bì tắc khả phá hội
𩵜嚜鈎別󰠲麻𫽻,cá mắc câu biết đâu mà gỡ
拖头,đỡ đầu
及廷試問以知人安民,cập đình thí vấn dĩ tri nhân an dân
包饒那没𡥵船󰮬迻堆𠀧我,bao nhiêu nả một con thuyền tiễn đưa đôi ba ngả
間或超濫未及格者一切停罷,Gián hoặc siêu lạm vị cập cách giả nhất thiết đình bãi
喂喂難邏,ôi ôi nan lạ
輟朝三日賜謚貞靖,xuyết triều tam nhật tứ thuỵ trinh tĩnh
九月十七日李安方政等棄乂安浮海趍還東䦕止留蔡福守乂安城,Cửu nguyệt thập thất nhật Lí An Phương Chính đẳng khí Nghệ An phù hải xu hoàn Đông Quan chỉ lưu Thái Phúc thủ Nghệ An thành
油羅𪀄个身尼庄管𩛷𠲝𩛷奴,dẫu là chim cá thân này chẳng quản bữa đói bữa no
丐𨭍,cái bay
克終應曰家狗吠人非,khắc chung ứng viết gia cẩu phệ nhân phi
蒸意𤤰排署木固名户陶先羅嗣亮,chưng ấy vua vời thợ mộc có danh họ đào tên là tự lượng
𫽄𢆧吏沛󰜋弹𪀄夷,chẳng may lại phải một đàn chim ri
春正月選補軍族,xuân chính nguyệt tuyển bổ quân tộc
鵑衛遠庯花油汜雁昔衡陽月󰞽濃,quyên về viễn phố hoa rầu rĩ nhạn tếch hoành dương nguyệt não nùng
仍類架襖襊粓詫之,Những loài giá áo túi cơm sá gì
十七日俘賊将昔戾基玉元帥烏馬兒參政岑段焚接田元帥萬戶千戶献捷于昭陵,Thập thất nhật phù tặc tướng Tích Lệ Cơ Ngọc Nguyên soái Ô Mã Nhi Tham chính Sầm Đoàn Phàn Tiếp Điền nguyên soái Vạn hộ Thiên hộ hiến tiệp vu Chiêu Lăng
臨泉悁奇繁花吏,lâm tuyền quên cả phồn hoa lại
㐮翼帝在位七年紀元者一,Tương Dực Đế tại vị thất niên kỉ nguyên giả nhất
收平定之功皆望,Thu bình định chi công giai vọng
朱陳𡥵固朱陳芇欣,Châu Trần con có Châu Trần nào hơn
明人閉城拒守,Minh nhân bế thành cự thủ
怪󰑼殿祠之麻庒固之奇只固仍頭娄󰑼頭娄󰡫尼,quái lạ đền từ gì mà chẳng có chi cả chỉ có những đầu lâu là đầu lâu thế này
江諒州至住江以爲守僃之計,Giang Lạng Châu chí Trú Giang dĩ vi thủ bị chi kế
浪牢󰑼特恩󰪀盎那,rằng sao trả được ơn nặng ang nạ
特𠰘󰅹熇𠰘意,được miếng nào xào miếng ấy
暴慢立法倍分曳𬏝,bạo mạn lắp bắp bội phần dại ngây
沛欺惡獸興行不仁,phải khi ác thú hưng hành bất nhân
路羅𠴼㘃求名酉浪卓特功令㐱𬲢,lọ là náo nức cầu danh dẫu rằng chác được công lênh chỉn nhiều
以幼冲之資撫豊亨之運母后稱制海宇謐寧,dĩ ấu xung chi tư phủ phong hanh chi vận mẫu hậu xưng chế hải vũ mật ninh
𦲿幔𢷀湿𦰟畑挑高,Lá màn rủ thấp ngọn đèn khêu cao
人知所畏惧而不敢肆其㓙暴矣,nhân tri sở uý cụ nhi bất cảm tứ kì hung bạo hĩ
㝵戈𣎃論㐌苔𠀧𢆥,ngày qua tháng chọn đã đầy ba năm
猪如𥒥凭如銅,trơ như đá vững như đồng
󰋇𠳒𠶌吱始終,mấy lời cặn kẽ thuỷ chung
庫巾曳悅某𪪏居,khó khăn dại dột mỗ lừ khừ
警,cảnh
夏賜月詔華文𭓇生間有年深贈經差幹或從征有功者如各衙門出身吏例吏部銓除,hạ tứ nguyệt chiếu hoa văn học sinh gian hữu niên thâm tằng kinh sai cán hoặc tòng chinh hữu công giả như các nha môn xuất thân lại lệ lại bộ thuyên trừ
魚肚白羅𦟪亇吏羅肝𤽸𥪝䏾亇,ngư đỗ bạch là lườn cá lại là gan trắng trong bụng cá
姑行半册𥋲𥌈𪿀,cô hàng bán sách lim dim ngủ
代钱,đại tiền
隻繩󰑼捲子捁孤,chiếc thừng là quyển tử kéo co
必宣德澤於威武奮揚之後,tất tuyên đức trạch ư uy vũ phấn dương chi hậu
棍拳欣飭畧韜𫡂才,côn quyền hơn sức lược thao gồm tài
官軍追殺󱁲𨱽㗀㗀殺氣𩁶𡗶埃當,quan quân truy sát đuổi dài ù ù sát khí ngất trời ai đương
役爫拯犯毫秋,việc làm chẳng phạm hào thu
箕󰠲㗂哨為吁弹𬌥𠀲牧觥孤邊岧,kìa đâu tiếng sáo vi vu đàn trâu đứa mục quanh co bên đèo
朱𧗱边󰀎蹺隊楼粧,cho về bên ấy theo đòi lầu trang
特趣爫官秩趣圭,được thú làm quan mất thú quê
工欺𩈘𧡊筆花劄𠓨,trong khi mặt thấy bút hoa chép vào
𨍦蹎蹺𠬠𠄽繩昆昆,sau chân theo một vài thằng con con
英尼吏打𩢬些低寔𤑟爫福沛罪,anh này lại đánh lừa ta đây thực rõ làm phúc phải tội
𨕭爲渃󰡎爲茹,trên vì nước dưới vì nhà
𢬣蹎𩈘𪖫卒咍,tay chân mặt mũi tốt thay
妬埃妬別𣜳𫨩𱾋,Đố ai đố biết vông hay trốc
置内外各監舍人各司從吳文通所請也,trí nội ngoại các giám xá nhân các ti tòng Ngô Văn Thông Sở thỉnh dã
夏六月以杜絪爲御史󰱑副都御史,Hạ lục nguyệt dĩ Đỗ Nhân vi Ngự sử đài phó đô ngự sử
鈘𥔦,chìa vôi
啌𠳚太平代盛治,khong khảy thái bình đời thịnh trị
從且丕𢭾從丕,thong thả vậy buông tuồng vậy
傳差中使内臣固分安慰固分𠴗娘,truyền sai trung sứ nội thần có lời an ủi có phân dỗ nàng
吒浪差几戈𨑮,cha rằng sai kẻ qua mời
丐哿󱲚鹤奴劍双曰,cưới gả dượt học no kiếm song viết
掩昆󰝡𠓨棱,ôm con đem vào rừng
玉麻州知府琴貴以兵八千餘人象十餘隻來助順,ngọc ma châu tri phủ cầm quý dĩ binh bát thiên dư nhân tượng thập dư chích lai trợ thuận
埃固𧵑通防󱋉客,ai có của thông phòng thết khách
固户有巢𫵦祖𧯄咹果𣘃𦹵,có họ hữu sào ở tổ hang ăn quả cây cỏ
才能𪬫𡖼荣華𪬫㖫𡅏賖𧵆乙㐱稽,tài năng ấy sánh vinh hoa ấy lừng lẫy xa gần ắt chỉn ghê
三月日中有黑子如鷄卵大相盪久之,tam nguyệt nhật trung hữu hắc tử như kê noãn đại tương đãng cửu chi
帝覺召故老問事實祭然後𭛁海為無波直至闍槃克獲而歸,đế giác triệu cố lão vấn sự thực tế nhiên hậu phát hải vi vô ba trực chí đồ bàn khắc hoạch nhi quy
秋八月清化人阮清稱靈德迯難梁江民皆響應,Thu bát nguyệt Thanh Hoá nhân Nguyễn Thanh xưng Linh Đức đào nạn Lương Giang dân giai hưởng ứng
香𣋚花𣌋奉蜍姑󰅹醜𩴬朱䜹䋦行,hương hôm hoa sớm phụng thờ cô nào xấu vía cho thưa mối hàng
揕𤒘,chặm đuốc
󰇮𧗱𫯳喝𡞕婚打㗂唹吓𠺘𡥵䖏兑,đem về chồng hít vợ hôn đánh tiếng ừ hử rằng con xứ đoài
諫官同亨𭛁劾叔惠曰本朝重任惟在宰相與行遣耳,Gián quan Đồng Hanh Phát hặc Thúc Huệ viết Bản triều trọng nhiệm duy tại tể tướng dữ hành khiển nhĩ
麻些不動女㝵生𪟽,Mà ta bất động nữa người sinh nghi
󰠵䀡花用𡖵霜󰋇吝,trải xem hoa rụng đêm sương mấy lần
人民騷動俱將妻子回于本貫街衢道路絶無人行,nhân dân tao động cụ tương thê tử hồi vu bản quán nhai cù đạo lộ tuyệt vô nhân hành
英𧌬𫊬買呐浪底碎𠫾打朱,anh ễnh ương mới nói rằng để tôi đi đánh cho
哀牢昆孤使其臣官龍進象隻金銀乞院兵,ai lao côn cô sứ kì thần quan long tiến tượng chích kim ngân khất viện binh
󰱇補軍伍,Tuyển bổ quân ngũ
帝春秋以高幸而皇子生欣,Đế xuân thu dĩ cao hạnh nhi hoàng tử sinh hân
旗使没枚衛典漢功髙𠴖𠴖𦘧𢧚圖,cờ sứ một mai về đến hán công cao vòi vọi vẽ nên đồ
井幕納汫斉農几初收吉底防美支,tỉnh mạc nắp giếng tày nong kẻ xưa thu cất để phòng mở che
侈𠵌甕令曳𡗶㗂󰠓,xảy nghe ống lệnh dậy trời tiếng vang
𣍗𦝄𠫾,còng lưng đi
頭埃蛭意,đầu ai chấy ấy
𫗄𣘃律𦲿𦝄𡶨唅𦎛,gió cây trút lá trăng ngàn ngậm gương
𠰷𥪝𢚸𠴼𠴼,lo trong lòng đáu đáu
遂流於󰱑遠州,toại lưu ư đài viễn châu
一切盗刼迯囚及經年賦税並皆赦免,nhất thiết đạo kiếp đào tù cập kinh niên phú thuế tịnh giai xá miễn
𣌋吏朝唯唯𢭗窻,sớm lại chiều dõi dõi nương song
吀博徐𣈙停𢵰抇吏添𢘽𫖀󰋇弹顒,xin bác từ rày đừng cóp nhặt lại thêm dại mặt với đàn ngông
𤤰啌看欣蔑除朱鐄𡨧𠄼梭,vua khong khen hơn một giờ cho vàng tốt năm thỏi
鬼魃爫𣌝𣊌,quỷ bạt làm nắng nôi
爸媽,ba má
乃差官領回與麻福長並誅之,nãi sai quan lĩnh hồi dữ ma phúc trường tịnh tru chi
核綠院院俸綠印春饒歲㐌計餘𠦳,cây lục vờn vờn bóng lục in xuân nhiều tuổi đã kể dư nghìn
罷南道行遣黎克復爲判大宗正,bãi nam đạo hành khiển lê khắc phục vi phán đại tông chính
勒咾,lấc láo
鵒箕𣵰𩵜㐌淶𡥵󱗨丐𢵼绳䊷迎昂,cốc kia lặn cá đã rời con sào cái vợt thằng chài nghênh ngang
帝論之再三亦不止乃落職,đế luận chi tái tam diệc bất chỉ nãi lạc chức
那鬪昆菲庄古閙戈工󰀎,nạ dấu con phỉ chẳng có nào qua trong ấy
帝又親率諸将築壘安華坊直抵北門城一夕而成,đế hựu thân suất chư tướng trúc luỹ yên hoa phường trực để bắc môn thành nhất tịch nhi thành
至鉢社江津有人擧行䘮禮詔罰錢三十,chí bát xã giang tân hữu nhân cử hành táng lễ chiếu phạt tiền tam thập
𤤰恩𥘀柴恩𥘀酉托𪰛群鑿𦥃昌,vua ơn nặng thầy ơn nặng dẫu thác thời còn tạc đến xương
叔獻長仁之從弟也,Thúc Hiến Trường Nhân chi tòng đệ dã
捃𥺊,khuân gạo
媄𡥵路傳隣󰑼夫人買哙娘𦋦𠰺𠳒,mẹ con trò chuyện lân la phu nhân mới gọi nàng ra dạy lời
闋音缺終曰闋,Khuyết âm khuyết chung viết khuyết
五月禁田土強争理曲將賣世加,Ngũ nguyệt cấm điền thổ cưỡng tranh lí khúc tương mại thế gia
若居䘮服出見戲塲縱觀不避以流罪,nhược cư tang phục xuất kiến hí trường túng quan bất tị dĩ lưu tội
畧畑䀡傳西銘,trước đèn xem chuyện tây minh
悲除注监去除爫丕辰𣈜𣈕罪意旦埃,bây giờ chú dám khử trừ làm vậy thì ngày mai tội ấy đến ai
傷牢朱院時傷,Thương sao cho vẹn thì thương
太師丁列等皆以為宜國守封疆無啓邉釁見彼之來拒之而已,Thái sư Đinh Liệt đẳng giai dĩ vi nghi quốc thủ phong cương vô khải biên hấn kiến bỉ chi lai cự chi nhi dĩ
椿從者執箭立國峻後鑽其首流血,Xuân tòng giả chấp tiễn lập Quốc Tuấn hậu toản kì thủ lưu huyết
𨻫直房香,luống chực phòng hương
𢪀𡥵永尾傷𠊛󰞺那,Nghĩ con vắng vẻ thương người nết na
夏四月朔帝幸杜洞江信鄕耕籍田農人献夏田禾一莖九穗,Hạ tứ nguyệt sóc Đế hạnh Đỗ Động giang Tín Hương canh tịch điền nông nhân hiến hạ điền hoà nhất kinh cửu tuệ
拯咍傳󰓫流傳固空,chẳng hay chuyện cũ lưu truyền có không
𣃣﨤蔑𡊲坦邏初𫢩空埃別翁意噲浪準世界󱮇,vừa gặp một chỗ đất lạ xưa nay không ai biết ông ấy gọi rằng chốn thế giới mới
夏四月占城入㓂化州安容城,Hạ tứ nguyệt Chiêm Thành nhập khấu Hoá châu An Dung thành
燃火焰焒,nhiên hoả nhóm lửa
紵絲󰑼𫃚迭荄,trữ ty là vóc dệt gai
先是王已植樁於白藤襨叢草其上,Tiên thị Vương dĩ thực thung ư Bạch Đằng phức tùng thảo kì thượng
愁揞󰠱埃重爫襘,sầu ôm nặng ai chồng làm gối
雀𪀄纏篆,tước chim chiền chiện
碎它別󰘚別𠸜冷冷,Tôi đà biết mặt biết tên rành rành
𠳨表浪縣臨清𢳀𧵆,Hỏi quê rằng Huyện Lâm Thanh mà gần
𠊛兜麻吏体𨕭𡎝塵,Người đâu mà lại thấy trên cõi trần
買别㝵騎騾意卞羅先生呂塘户蔡,mới biết người cưỡi la ấy bèn là tiên sinh lã đường họ sái
若二中至三中者無賞無罸一中至不中者罸錢亦有差,nhược nhị trúng chí tam trúng giả vô thưởng vô phạt nhất trúng chí bất trúng giả phạt tiền diệc hữu sai
仍𠊛眜俗別庒󰠲,những người mắt tục biết chăng đâu
𡶀南固𣘃楛󱤭𦀊𦼜𦀊𦿄繚𦄄蒂,núi nam có cây gỗ cong dây sắn dây sướng leo quấn đấy
牢敲助亇廊漁父𠱆唯琴蟡樓夕陽,lao xao chợ cá làng ngư phụ dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương
十一日明遣正使行人司行人劉秩來諭祭于仁宗,Thập nhất nhật Minh khiển chánh sứ hành nhân ti hành nhân Lưu Chật lai dụ tế vu Nhân Tông
工,công
郎吒於正月貢噐物也,Lang Cha ư chính nguyệt cống khí vật dã
御拜浙東觀察使,Ngự bái Chiết Đông Quan sát sứ
㗂芇󰑼庄恼濃𠮿嗃,tiếng nào là chẳng não nùng xôn xao
初一日有黑猿精啖日日當食日食則國有灾,sơ nhất nhật hữu hắc viên tinh đạm nhật nhật đương thực nhật thực tắc quốc hữu tai
卷之三,quyển chi tam
八月初三日定百官朝儀,Bát nguyệt sơ tam nhật định bách quan triều nghi
帝自爲都将總督大兵出中路取瑞原安定直至東山駐營,đế tự vi đô tướng tổng đốc đại binh xuất trung lộ thủ thuỵ nguyên yên định trực chí đông sơn trú doanh
渃沚謳坤掣俸𡽫,nước chảy âu khôn xiết bóng non
頒恩命授冠帶衣服并賜宴于禮部,ban ân mệnh thụ quan đái y phục tịnh tứ yến vu lễ bộ
𣋑竹群誇節勁𣈙柳㐌𢷀絲𩞝,diếp trúc còn khoe tiết cứng rày liễu đã rủ tơ mềm
歳吒𫢩㐌𠄼𠄻,tuổi cha nay đã năm lăm
春正月申利僣號平王立其妻妾爲皇后夫人子爲王侯賜其黨與官爵各,Xuân chính nguyệt Thân Lợi tiếm hiệu Bình Vương lập kì thê thiếp vi hoàng hậu phu nhân tử vi vương hầu tứ kì đảng dữ quan tước các
立茌燕冷󰜑空,Xập xè én liệng lầu không
二月元使合撒兒海牙來,nhị nguyệt nguyên sứ hợp tán nhi hải nha lai
胡射許之,Hồ Xạ hứa chi
春𫽄𥢅埃泣每茄,xuân chẳng riêng ai khắp mọi nhà
於是莫氏宗室莫敬敷莫敬誠莫敬慎等及男女大小數百人皆應之,Ư thị Mạc thị tông thất Mạc Kính Phu Mạc Kính Thành Mạc Kính Thận đẳng cập nam nữ đại tiểu sổ bách nhân giai ứng chi
然耽于酒色不正其終,nhiên đam vu tửu sắc bất chính kì chung
濁如渃󰋞買沙姅潙,Đục như nước suối mới sa nửa vời
是月擢舍人長衛官玉林侯黎福來爲尚寶寺卿貢郡,Thị nguyệt trạc xá nhân trưởng vệ quan Ngọc Lâm hầu Lê Phúc Lai vi Thượng bảo tự khanh Cống quận
尼尼罕㐌細清明,này này hẳn đã tới thanh minh
拾三日勅㫖各衛勢家奴婢開姓名送,Thập tam nhật sắc chỉ các vệ thế gia nô tì khai tính danh tống
善緣竿為俳優𰙔舞,Thiện duyên can vi bài ưu ca vũ
㯲竹最𩂟唏𤐜鎖𦰟畑𤐝冷湥𩅹篭,khóm trúc tối mù hơi khói tỏa ngọn đèn soi lạnh giọt mưa lồng
帝遭風雷之變以攻代自責而風隨止,Đế tao phong lôi chi biến dĩ công đại tự trách nhi phong tuỳ chỉ
㷝焒,dụt lửa
各鎮巡檢及水六各處守把務要盤檢明白無給文引即截還,Các trấn tuần kiểm cập thuỷ lục các xứ thủ bả vụ yếu bàn kiểm minh bạch vô cấp văn dẫn tức tiệt hoàn
𨕭𥴘󱚇獰没𠊛,trên mui kề nạnh một người
八月壬辰朔第三皇孫㵮生後為肅宗㵮音純假名󰥙亦音,Bát nguyệt Nhâm Thìn sóc đệ tam hoàng tôn Thuần sinh Hậu vi Túc Tông Thuần âm Thuần giả danh Thuần diệc âm
沁唏埃易𡨹扛朱些,Tăm hơi ai dễ giữ giàng cho ta
寃箕蹺買貝情,Oan kia theo mãi với tình
若在外三司居理百姓或𭛁官吏奸汚或訴獄訟寃抑一應私事係在府縣州者從分司該道准理施行,Nhược tại ngoại tam ti cư lí bách tính hoặc phát quan lại gian ô hoặc tố ngục tụng oan ức nhất ứng tư sự hệ tại phủ huyện châu giả tòng phân ti cai đạo chuẩn lí thi hành
武階有侯伯爵至五品以上若從營者不拘内監司自六品,Vũ giai hữu hầu bá tước chí ngũ phẩm dĩ thượng nhược tòng dinh giả bất câu Nội giám ti tự lục phẩm
性何也,tính hà dã
体󱫱𢚁孟呐坤,thấy người cậy mạnh nói khôn
繰緒奄絲,thao tự ươm tơ
𢯢𢲲役渃,sửa sang việc nước
喬至開誠慰諭󰕛皆降服,Kiều chí khai thành uý dụ chúng giai hàng phục
󰜋𠳒决罕𰿘分敬添,Một lời quyết hẳn muôn phần kinh thêm
苟或陰氣盛而妄于陽則天地必為之示變焉,câu hoặc âm khí thịnh nhi vọng vu dương tắc thiên địa tất vi chi thị biến yên
八月扈從籃京,bát nguyệt hộ tòng lam kinh
甲辰明永樂二十二年,Giáp Thìn Minh Vĩnh Lạc nhị thập nhị niên
身尼㐌典世尼時催,Thân này đã đến thế này thì thôi
𡖵𣌉咏咏𤿰更拵,đêm khuya văng vẳng trống canh dồn
字分為四塲,tự phân vi tứ trường
埃𢯦𫽄轉,ai lay chẳng chuyển
󰐯󱫇,nếp dẻo
悃𤍌油負𡬷誠拱料補过春撑没𠁀,khuôn thiêng dầu phụ tấc thành cũng liều bỏ quá xuân xanh một đời
𩈘𢠩想𩈘𢚸嗷喭𢚸,mặt mơ tưởng mặt lòng ngao ngán lòng
蟒蛇𧋻哿從弄木連,mãng xà rắn cả thuồng luồng mốc lên
月娥半信半𪟽,nguyệt nga bán tín bán nghi
潘天爵等奏曰生知莫如堯舜而猶以君疇成昭為師,phan thiên tước đẳng tấu viết sinh tri mạc như nghiêu thuấn nhi do dĩ quân ttrù thành chiêu vi sư
明帝御正殿朝百官詔府縣州官來賀,Minh đế ngự chính điện triều bách quan chiếu phủ huyện châu quan lai hạ
抆𢲣搓撘業茹江山坡𡎝飭𦋦𪧚江,vun trồng xây đắp nghiệp nhà giang sơn bờ cõi sức ra giữ giàng
以行北軍都督僉事黎解為殿前司都檢點兵部尚書黎伯籌為左檢點,Dĩ hành Bắc quân đô đốc thiêm sự Lê Giải vi Điện tiền ti đô kiểm điểm Binh bộ thượng thư Lê Bá Trù vi Tả kiểm điểm
咹耒買别󰑼𠊚𤵺坤,ăn rồi mới biết là người dại khôn
子𨍦丑𫏾夾除𤤰崩,tý sau sửu trước giáp giờ vua băng
𢪀󰠳身分昆𦋦世尼,nghĩ đâu thân phận con ra thế này
冬十月以後,Đông thập nguyệt dĩ hậu
願𭁈王分棄前惡終今以来通使如故,nguyện dữ vương phân khí tiền ác chung kim dĩ lai thông sứ như cố
󱓁𫇶,róc ráy
帝寬仁大度有帝王之量所以䏻創業再統立紀張綱陳家之制度偉矣然䂓畫國事皆陳守度所為閨門多慙德矣初帝之先世閩人或曰桂林人有名京者求居天長即墨鄕生翕翕生李李生承世以漁為業,Đế khoan nhân đại độ hữu Đế vương chi lượng sở dĩ năng sáng nghiệp tái thống lập kỷ trương cương Trần gia chi chế độ vĩ hĩ Nhiên quy hoạch quốc sự giai Trần Thủ Độ sở vi khuê môn đa tàm đức hĩ Sơ Đế chi tiên thế Mân nhân hoặc viết Quế Lâm nhân hữu danh Kinh giả cầu cư Thiên Trường Tức Mặc hương sinh Hấp Hấp sinh Lí Lí sinh Thừa thế dĩ ngư vi nghiệp
󱘩丕我𫴋坦,trẹo vậy ngã xuống đất
𦓅哿,già cả
湄泆囉,mưa giạt ra
詠女無陰,vịnh nữ vô âm
宜乎定大越之乾坤奠皇圖之社稷𡸈趙丁李陳所䏻及㢤,Nghi hồ định Đại Việt chi càn khôn điện Hoàng đồ chi xã tắc khởi Triệu Đinh Lí Trần sở năng cập tai
曾拯益𠇮蒸私牢典逼㝵蒸准險,từng chẳng ích mình chưng tư sao đến bức người chưng chốn hiểm
󰒂𡞕𫯳𫀅窒重,nghĩa vợ chồng xem rất trọng
嗟朕惟爲女主才德俱傾輔弼無人盗賊蜂起安可秉持神噐之太重朕夙興夜寐惟恐難堪每念求,Ta trẫm duy vi nữ chủ tài đức cụ khuynh phụ bật vô nhân đạo tặc phong khởi an khả bỉnh trì thần khí chi thái trọng Trẫm túc hưng dạ mị duy khủng nan kham mỗi niệm cầu
偈經勾𡢐属𢚸,Kệ kinh câu sau thuộc lòng
碎𥛉翁𠊙碎㐌固𡥵,tôi lạy ông nghè tôi đã có con
月娥別𠁂小人,nguyệt nga biết đứa tiểu nhân
裴公𨅸𥄮相娘,bùi công đứng nhắm tướng nàng
綠尼時𡨹物尼𧵑終,Duyên này thì giữ vật này của chung
𥆾𫥨買別蛁䗅𣈗湄,nhìn ra mới biết chẫu chàng ngày mưa
杜满解尙書令右參知政事以行遣兵部尙書兼千牛衛大将軍杜人鑑代,Đỗ Mãn giải Thượng thư lệnh Hữu tham tri chính sự dĩ Hành khiển Binh bộ thượng thư kiêm Thiên ngưu vệ đại tướng quân Đỗ Nhân Giám đại
敢賒吹𩈘麻䜹撻𢚸,Dám xa xôi mặt mà thưa thớt lòng
宮月𫳵容𠀲局勤,cung nguyệt sao dong đứa cục cằn
分䝨油磊油埋在㝵,phận hèn dù rủi dù may tại người
武公𥙩𭛣詐貞,võ công lấy việc trớ trênh
立南立𦊚共盃爫艮,lớp năm lớp bốn cùng vui làm ngần
舍於玉勳村病卒兵乃乱,Xá ư Ngọc Huân thôn bệnh tốt binh nãi loạn
蒌蹊渃𣷮共󰑼,rau khe nước suối cũng là
体𠳒統請如󱉁,thấy lời thủng thỉnh như chơi
自上相光啓居相位嫌行遣與宰将衘同因奏改為中書門下公事以甄别之,tự thượng tướng quang khải cư tướng vị hiềm hành khiển dữ tể tướng hàm đồng nhân tấu cải vi trung thư môn hạ công sự dĩ chân biệt chi
然以功德稱之未有以物件及蠻夷聮綴於其間者也,nhiên dĩ công đức xưng chi vị hữu dĩ vật kiện cập man di liên xuyết ư kì gian giả dã
如無同私盐法又禁行人例得盐三碗鹹一堈而已,Như vô đồng tư diêm pháp hựu cấm hành nhân lệ đắc diêm tam oản hàm nhất cương nhi dĩ
作孤媚於燕京笙簧行譖人之計萌蚕食於象郡復背陷受敵之危,Tác cô mị ư Yên Kinh sênh hoàng hành tiếm nhân chi kế manh tàm thực ư Tượng Quận phục bội hãm thụ địch chi nguy
眾碎,chúng tôi
彬以謙論併送之下法司按問,Bân dĩ Khiêm Luận tính tống chi hạ pháp ti án vấn
武寕州許取古法陵烏米木送各軍植諸海口及大江要處以防北㓂,Vũ Ninh châu hứa thủ Cổ Pháp lăng ô mễ mộc tống các quân thực chư hải khẩu cập đại giang yếu xứ dĩ phòng Bắc khấu
坤頑対答𠊛外,khôn ngoan đối đáp người ngoài
求封㐌㕸仍𣈜,cầu phong đã rắp những ngày
讀䜹𢧚感吟𠿯隊欺,đọc thơ nên cảm ngậm ngùi đòi khi
肉刀刀泰𦧘,nhục đao dao thái thịt
縣儒學,huyện nho học
固福辰𦛊固󰭧,có phúc thì l có lông
三月令諸路築堤防水名曰𣇄耳自原頭至海岸以遏洪水漲溢,Tam nguyệt lệnh chư lộ trúc đê phòng thuỷ danh viết đỉnh nhĩ tự nguyên đầu chí hải ngạn dĩ át hồng thuỷ trướng ải
令四鎮各縣兵民增築昇龍大羅城外三重壘起自日昭𧻗西湖經椰橋至纏橋透自清池趂珥河之西北髙過昇龍城数丈闊二十五丈掘為三重壕俱種由芽延袤数十里以包城外,Lệnh tứ trấn các huyện binh dân tăng trúc Thăng Long Đại La thành ngoại tam trùng luỹ khởi tự Nhật Chiêu việt Tây Hồ kinh Gia kiều chí Triền kiều thấu tự Thanh Trì sấn Nhị Hà chi Tây Bắc cao quá Thăng Long thành sổ trượng khoát nhị thập ngũ trượng quật vi tam trùng hào câu chủng do nha diên mậu sổ thập lí dĩ bao thành ngoại
史臣吳士連曰仁宗聖𭓇高明深識子生之故如晝夜之必然,sử thần ngô sĩ liên viết nhân tông thánh học cao minh thâm thức tử sinh chi cố như trú dạ chi tất nhiên
金皷震天,Kim cổ chấn thiên
𪭯襜𢯰襖󱋓𠴔,cổi xiêm lột áo chán chường
秋七月太傅吳履信卒以譚以𫎇爲太傅,thu thất nguyệt thái phó ngô lí tín tốt dĩ đàm dĩ mông vi thái phó
𢭸鸾边篆𠬠𠇮燒燒,Tựa loan bên triện một mình thiu thiu
最𥹰𥹰拱創𣈜𫥨,tối lâu lâu cũng sáng ngày ra
乘机竹扯󰏓散,Thừa cơ trúc chẻ ngói tan
帝大怒詔收慶餘監軍,đế đại nộ chiếu thu khánh dư giám quân
蒸欺橛󰞺茹𢵴蔑棱坤𢶢吏斉如初,chưng khi cột nát nhà quay một rừng khôn chống lại tày như xưa
慘傷别󰋇𨒒層,thảm thương biết mấy mươi tầng
庚辰六年明崇禎十三年,Canh Thìn lục niên Minh Sùng Trinh thập tam niên
乾飴餅篤排弹,can di bánh đúc bày dàn
𫽄移肝𥒥𫽄漂胣鐄,chẳng dời gan đá chẳng xiêu lòng vàng
二十六日定百官入朝進止例,nhị thập lục nhật định bách quan nhập triều tiến chỉ lệ
太宗皇帝姓陳諱煚先諱蒲為李朝低候正受昭皇禅在位三十三年遜位十九年壽六十歲崩于萬壽宫塟昭陵,Thái Tông Hoàng Đế Tính Trần huý cảnh tiên huý Bồ vi Lí triều tí hậu chính thụ Chiêu Hoàng thiền tại vị tam thập tam niên tốn vị thập cửu niên thọ lục thập tuế băng vu Vạn Thọ cung táng Chiêu Lăng
皇龍見于洞靈祈禱寳臺,Hoàng long hiện vu Động Linh kì đảo Bảo Đài
𤲼官大夫拯敢𪠞,dái quan đại phu chẳng dám đi
信𢒎㐌体熷𤇊使花,tin bay đã thấy tưng bừng sứ hoa
王將金龜就舘假爲宿泊人,Vương tương kim quy tựu quán giả vi túc bạc nhân
癸未政隆寳應元年宋孝宗瑋隆興元年,Quý Mùi Chính Long Bảo Ứng nguyên niên Tống hiếu Tông Vĩ Long Hưng nguyên niên
奇㗂拮𨖲󰠓𦊚𡎝,cả tiếng cất lên vang bốn cõi
路羅𡥵𬑉𥹙蒸買𢀭,lọ là con mắt tráo trưng mới giàu
季犛以為潜謀不執秉珪猛皆被殺,quý li dĩ vi tiềm mưu bất chấp bỉnh khuê mãnh giai bị sát
將茹明󰑼𠀲張輔分軍𠓨爫賊侵劫几𢄂,tướng nhà minh là đứa trương phụ phân quân vào làm giặc xâm cướp kẻ chợ
𠀧生㐌菲𨑮願,ba sinh đã phỉ mười nguyền
包肚胡包次𢀲,bao đỗ hầu bao thứ lớn
仉𨔍瓢仙痗眜𥈶,kẻ lạ bầu tiên mỏi mắt nom
朱蚤宇宇𠰷嘔沒𠇮,cho tao vò võ lo âu một mình
負旁之貝化工𣈜春𤷱痗𦟐紅配坡,phũ phàng chi mấy hoá công ngày xuân mòn mỏi má hồng phôi pha
紅顔萡命󰜋𠊛芇爲,Hồng nhan bạc mệnh một người nào vay
鍾打買嗃畑挑買𤎜,chuông đánh mới kêu đèn khêu mới rạng
日燏直入登砦,Nhật duật trực nhập đăng trại
㗂㝵󰠳㐌𠃅𨍦𠰺揚,Tiếng người đâu đã mé sau dậy dàng
明人㨿两岸夾攻,minh nhân cứ lưỡng ngạn hiệp công
惡口羅𠰘與羕,ác khẩu là miệng dữ dàng
秋七月真臘國來貢,Thu thất nguyệt Chân Lạp quốc lai cống
牢朱心力叶同𠝼肝逆賊妥𢚸女兒,sao cho tâm sức hiệp đồng mổ gan nghịch tặc thỏa lòng nữ nhi
夢冷乃乃摆槐槞,mống lành nảy nảy bãi hòe trồng
法司持平律當降罷我便怜才更命貶之,Pháp ti trì bình luật đương giáng bãi ngã tiện linh tài cánh mệnh biếm chi
以國姊長公主嫁化州人胡貝𢪒爲司圖仍命出清化禦賊,Dĩ quốc tỉ trưởng công chúa giá Hoá Châu nhân Hồ Bối bái vi Tư đồ những mệnh xuất Thanh Hoá ngự tặc
是歳天下飢,thị tuế thiên hạ cơ
帝以勑書使之賫還并除今年抽援也引也分使减前年例半分二十分抽一分及厚加賞賜,Đế dĩ sắc thư sử chi tê hoàn tịnh trừ kim niên trừu Viện dã dẫn dã phân sứ giảm tiền niên lệ bán phần nhị thập phần trừu nhất phần cập hậu gia thưởng tứ
文它起鳳滕雲,văn đà khởi phụng đằng vân
宋都監潇注從特磨道襲獲智髙母阿儂殺之,tống đô giám tiêu chú tòng đặc ma đạo tập hoạch trí cao mẫu a nùng sát chi
陸程払拱旦尼闭徐,lục trình chàng cũng đến nơi bấy giờ
同同㹯𧼌𡓁咸陽,đùng đùng hưu chạy bãi hàm dương
故古者以大比求俊髦必嚴設棘之䂓謹糊名之典傳義有禁易書有制盖所以󱗝繋姦萌彙征𦎍類以資天下無󰠃之用,cố cổ giả dĩ đại tỉ cầu tuấn mao tất nghiêm thiết cức chi quy cẩn hồ danh chi điển truyền nghĩa hữu cấm dịch thư hữu chế cái sở dĩ nệ hệ gian manh vựng chinh thiện loại dĩ tư thiên hạ vô cùng chi dụng
太子龍昶有罪廢之立龍󰥤爲儲副居東宫使人心有所繋属,thái tử long xưởng hữu tội phế chi lập long trát vi trữ phó cư đông cung sử nhân tâm hữu sở hệ thuộc
按全書以起甲午終丁未凡十四年属于明,Án Toàn thư dĩ khởi Giáp Ngọ chung Đinh Mùi phàm thập tứ niên thuộc vu Minh
時人少有䏻者千端萬緒徒為紊亂未嘗變,Thời nhân thiếu hữu năng giả thiên đoan vạn tự đồ vi vặn loạn vị thường biến
南蠻入寇唐詔經畧使裴元又帥鄰道兵討平之,nam man nhập khấu đường chiếu kinh lược sứ bùi nguyên hựu soái lân đạo binh thảo bình chi
𣒣嫩𤍇貝𬷤垌𨔈饒𠬠陣䀡𫯳𧗱埃,măng non nấu với gà đồng chơi nhau một trận xem chồng về ai
勉浪鐄𥒥𢚸如𠬠,miễn rằng vàng đá lòng như một
蒸𧤁𡥵麟𫽄咍󱟑饒,chưng sừng con lân chẳng hay chọi nhau
身𫅷為拙闷恾買台𠃅造循環溋朱,thân già vì chút muộn màng mới thay mái tạo tuần hoàn dành cho
百姓以安街巷爲之歌曰賈父來晚使我先反,Bách tính dĩ an nhai hạng vi chi ca viết Giả phụ lai vãn sử ngã tiên phản
固体,có thể
邊時𡎥𦊚𢆥𠊛廊制,Bên thì ngồi bốn năm người làng chơi
豸淋󱋓客掑軒菊,trễ dầm chén khách kề hiên cúc
羮吹齏為戒,canh xuy tê vi giới
禳災祈福𣈜春舒徐,nhương tai kỳ phúc ngày xuân thư từ
弘裕走下船自度不䏻克遂罷兵㱕獨留莫登庸𭁈阮盎等相持,hoằng dụ tẩu hạ thuyền tự độ bất năng khắc toại bãi binh quy độc lưu mạc đăng dung dữ nguyễn áng đẳng tương trì
珊瑚玉䚂,san hô ngọc đỏ
俱夷﨤沛運深癡,cụ gì gặp phải vận thâm sì
曲兜淡蔭陽和,Khúc đâu đầm ấm dương hoà
水龟󰑼㐱名𧒌渃性咍除腫脚骨筋,thuỷ quy là chỉn danh rùa nước tính hay trừ thũng cước cốt gân
如冰迻䋦逴𠓨楼粧,Như băng đưa mối rước vào lầu trang
払浪窖呐𢧚𠳒,Chàng rằng Khéo nói nên lời
趙武帝承秦之亂奄有領表都于番禺與漢髙祖各帝一方有爱民之仁有保󰘊之智,Triệu Vũ Đế thừa Tần chi loạn yêm hữu Lĩnh Biểu đô vu Phiên Ngung dữ Hán Cao Tổ các đế nhất phương hữu ái dân chi nhân hữu bảo bang chi trí
運斧打越仍扲某枚,vận phủ đánh việt những cầm múa may
時重修御史臺成上皇凌晨駕幸獨御史中賛黎維陪侍,Thời trùng tu Ngự sử đài thành Thượng hoàng lăng thần giá hạnh độc Ngự sử trung tán Lê Duy bồi thị
初刺史長仁卒叔獻代領州事以號令未行遣使求刺史於宋,sơ thứ sử trường nhân tốt thúc hiến đại lĩnh châu sự dĩ hiệu lệnh vị hành khiển sứ cầu thứ sử ư tống
祖立極之圖弘聖宗觀文之治,tổ lập cực chi đồ hoằng thánh tông quan văn chi trị
恒遣翁吟踈客場墨恒恒𫊔蒸篇箕什怒,hằng khiến ông ngâm thơ khách trường mặc hằng hằng rệt chưng thiên kia thập nọ
旌旗𩄓𡑝,tinh kỳ rợp sân
真所以建功當時流芳後世,chân sở dĩ kiến công đương thời lưu phương hậu thế
滝溇渃濁瀘瀘㩒樔待渃包𣉹朱冲,sông sâu nước chảy lờ lờ cắm sào đợi nước bao giờ cho trong
彬使人截回,bân sử nhân tiệt hồi
𩱻坎𩱻離𩱻艮,quẻ khảm quẻ ly quẻ cấn
𩈘如頭𤞼認柴猪猪,mặt như đầu lợn nhìn thầy trơ trơ
𠸟吏撫𢬣嗔𢜏,bui lại vỗ tay xin mừng
貶郎中阮文傑大夫黎伯遠阮允忠各一資答各五十,Biếm Lang trung Nguyễn Văn Kiệt Đại phu Lê Bá Viễn Nguyễn Doãn Trung các nhất tư đáp các ngũ thập
二月改元以是年爲永壽元年,Nhị nguyệt cải nguyên dĩ thị niên vi Vĩnh Thọ nguyên niên
秋八月進封太尉西國公鄭柞爲元帥掌國政西定王,Thu bát nguyệt tiến phong Thái uý Tây quốc công Trịnh Tạc vi Nguyên soái chưởng quốc chính Tây Định Vương
謝辞生買湥洡𧿨𦋦,Tạ từ sinh mới sụt sùi trở ra
上諭御使󰱑十三道監察御史曰各恭爾事盤庚所以教在位,thượng dụ ngự sử đài thập tam đạo giám sát ngự sử viết các cung nhĩ sự bàn canh sở dĩ giáo tại vị
季犛𡧸令中都尹杜子徹捕之,Quý Li mật lệnh Trung đô doãn Đỗ Tử Triệt bổ chi
聀浪枚竹吏圍,Chắc rằng mai trúc lại vầy
吏強塢湥󰞺花,Lại càng ủ dột nét hoa
提澄縣錫氷沔越𨖅,Đè chừng huyện Tích băng miền vượt sang
傳軍𬮎𨴦𨒻𠫾朱耒,truyền quân mở cửa đuổi đi cho rồi
節制鄭松差阮黄率水軍直進至海陽擊大破之,tiết chế trịnh tùng sai nguyễn hoàng suất thuỷ quân trực tiến chí hải dương kích đại phá chi
𣷳渃竜泠,đáy nước lung linh
乙卯二十六年明弘治八年,Ất Mão nhị thập lục niên Minh Hoằng Trị bát niên
是歳王薨謚曰明王,thị tuế vương hoăng thuỵ viết minh vương
及即位定律令制禮樂設科目置禁衛建官職立府縣收圖籍創學校可謂有創業之宏謨矣,cập tức vị định luật lệnh chế lễ nhạc thiết khoa mục trí cấm vệ kiến quan chức lập phủ huyện thu đồ tịch sáng học hiệu khả vị hữu sáng nghiệp chi hoằng mô hĩ
味󰍱𡗋,vị ngọt lắm
船固󰬯頭,thuyền có vẽ đầu
吏部右侍郎阮宏詞卒,lại bộ hữu thị lang nguyễn hoành từ tốt
抑朕不能盡誠以享天心致孝以奉宗廟無施實惠以及斯民而致然,ức trẫm bất năng tận thành dĩ hưởng thiên tâm trí hiếu dĩ phụng tông miếu vô thi thực huệ dĩ cập tư dân nhi trí nhiên
𢞂惺𡥙婿哭迻󰜏,buồn tênh cháu rể khóc đưa bà
先是帝立陳暠,Tiên thị đế lập Trần Cảo
啫師啫景調拱𨀈𦋦,Giã sư giã cảnh đều cùng bước ra
木𤇧,mọc sảy
󰘚牢𠫅𫗄磾霜,mặt sao dày gió dạn sương
英唉英待碎拱,anh hỡi anh đợi tôi cùng
監察御史高模免還原中書属,Giám sát ngự sử Cao Mô miễn hoàn nguyên trung thư thuộc
壬戌三年宋紹興十二年春二月劉禹你献舚蜍珠,Nhâm Tuất tam niên Tống Thiệu Hưng thập nhị niên Xuân nhị nguyệt Lưu Vũ Nhĩ hiến Thiềm Thừ châu
傷爲湿重爲才,thương vì nết trọng vì tài
及明人失利福爲我軍所得下馬羅拜我軍不忍加害,cập minh nhân thất lợi phúc vi ngã quân sở đắc hạ mã la bái ngã quân bất nhẫn gia hại
可嘆歳𫅷外𫡦邁,khá than tuổi già ngoài chín mươi
󱏹慈㕸拱𨖅西竺𩙌沕朱𢧚沛論繚,buồm từ rắp cũng sang tây trúc gió vẩn cho nên phải lộn lèo
𡗶㐌固庫無盡,trời đã có kho vô tận
六月十九日沙汰各吏勑吏部尚書陳瑾等倚法侵漁吏之弊習也以時沙汰國之常經也,lục nguyệt thập cửu nhật sa thải các lại sắc lại bộ thượng thư trần cẩn đẳng ỷ pháp xâm ngư lại chi tệ tập dã dĩ thời sa thải quốc chi thường kinh dã
𪮭裙霓𥧪𢃱燕,xắn quần nghê trống mũ én
𠾕番󰞺󰬱勾疎,đòi phen nét vẽ câu thơ
秋八月脩文廟塑孔子周公及四配像畵七十二賢像四時享祀,Thu bát nguyệt tu Văn Miếu tố Khổng Tử Chu Công cập Tứ phối tượng hoạ Thất thập nhị hiền tượng tứ thời hưởng tự
㨿之陳濁更𣅘,cớ chi trằn trọc canh khuya
爫牢鉑𫽄皮催,Làm sao bạc chẳng vừa thôi
啌𢴖,khong khảy
扒跪尽󰘚扒𨑮尽𢬣,Bắt quì tận mặt bắt mời tận tay
禅板󰑼倚柴外防欺每辱𢪀宜中茹,thiền bản là ghế thầy ngồi phòng khi mỏi nhọc nghỉ ngơi trong nhà
臨淄𣇜畧錢塘𣇜𡢐,Lâm Truy buổi trước Tiền Đường buổi sau
奥,áo
先是禮官奏請立碑刻銘以昭先帝之業於來世,Tiên thị Lễ quan tấu thỉnh lập bi khắc minh dĩ chiêu tiên đế chi nghiệp ư lai thế
山庄復遇師祐又大破之斬千户張本及士卒千餘人,Sơn trang phục ngộ Sư Hựu hựu đại phá chi trảm thiên hộ Trương Bản cập sĩ tốt thiên dư nhân
五月賜諸路鎮文廟學校洒掃夫各二十人教授夫各二人以為常俸從快路安撫阮有孚之言也,ngũ nguyệt tứ chư lộ trấn văn miếu học hiệu sái tảo phu các nhị thập nhân giáo thụ phu các nhị nhân dĩ vi thường bổng tòng khoái lộ an phủ nguyễn hữu phu chi ngôn dã
頭㙴𡥵󱸐咦咦哭霜,đầu thềm con mén rề rề khóc sương
及賊敗石馬之足皆沾泥盖神靈陰相也,Cập tặc bại thạch mã chi túc giai triêm nê cái thần linh âm tương dã
𬧾船朗蕩於𨕭𣳔,lui thuyền lãng đãng ở trên dòng
生浪仍性咍悭係󰑼𦓅𢬢乙󰑼𢴑𦀊,sinh rằng những tính hay ghen hễ là già néo ắt là đứt dây
低些庒沛各柴,đây ta chẳng phải các thầy
北雖强大而不能,Bắc tuy cường đại nhi bất năng
𦰟朝𡽫泊重重,Ngọn triều non bạc trùng trùng
之卒以赴萬里之難哉前中郎將尹就討益州叛羗益州諺曰虜來尙可尹來殺我,chi tốt dĩ phó vạn lí chi nạn tai Tiền Trung lang tướng Doãn Tựu thảo Ích Châu phản dữu Ích Châu ngạn viết Lỗ lai thượng khả Doãn lai sát ngã
恒𥙩味禪悅爫咹,hằng lấy mùi thiền duyệt làm ăn
花鐄花用扃墻,hoa vàng hoa rụng quanh tường
時檜自縱酒色志益驕佚不,thời cối tự túng tửu sắc chí ích kiêu dật bất
帝大喜賞賜慰勞,Đế đại hỉ thưởng tứ uý lạo
丁丑十年明洪武三十年春正月遣吏部尙書兼太史令杜省一作敏相度清化府安孫洞築城鑿池立廟社開街巷?徒都焉,Đinh Sửu thập niên Minh Hồng Vũ tam thập niên xuân chính nguyệt khiến Lại bộ thượng thư kiêm Thái sử lệnh Đỗ Tỉnh nhất tác Mẫn tương độ Thanh Hoá phủ An Tôn động trúc thành tạc trì lập miếu xã khai nhai hạng dục đồ đô yên
拱𨇜風流拯少之,cũng đủ phong lưu chẳng thiếu chi
文臺武臺󰑼檜󰼀眉,văn đài vũ đài là cuối lông mày
客𦟐紅󰬥餒迍邅,khách má hồng nhiều nỗi truân chiên
𦤾欺姉𨁟㛪𢬄𠰘唭,đến khi chị ngã em bưng miệng cười
唐復交州為安南都護府,Đường phục Giao Châu vi An Nam Đô hộ phủ
租穷税沛𫥨朱󱡃,tô cùng thuế phải ra cho chóng
丐媒𥙩𧒊𦖻,cái muôi lấy ráy tai
㕵,uống
乙丑三年明正統十年,Ất Sửu tam niên Minh Chính Thống thập niên
卯𩢬㐌默𠓨囷,mẹo lừa đã mắc vào khuôn
楚卿咶𠻵同同𨀈𠓨皮立恃䧺𦋦𢬣,sở khanh quát mắng đùng đùng bước vào vừa rắp thị hùng ra tay
傳路添哏𨫊釘𠃅霜秩𠻵𨕭城点𠄼,chuyện trò thêm gắn sắt đanh mái sương chợt mảng trên thành điểm năm
日暮乃還,Nhật mộ nãi hoàn
坚肝魁仍雷𪡔,kiên gan khôi những lôi la
保饒料量筭󱳮,bảo nhau liệu lượng toan lo
欺辰柴數𣅶柴良,khi thì thầy số lúc thầy lang
轆轤淥淥窖爫,lộc lô rọc rọc khéo làm
擬𦋦寔拱𢧚羕,Nghĩ ra thật cũng nên dường
未到菩提春耕等處瀠軍以入過城眾皆遁去,Vị đáo Bồ Đề Xuân Canh đẳng xứ Dinh quân dĩ nhập quá thành chúng giai độn khứ
正中奔入明國境死,Chính Trung bôn nhập Minh quốc cảnh tử
名聞北虜每稱安南興道王而不名,Danh văn Bắc Lỗ mỗi xưng An Nam Hưng Đạo Vương nhi bất danh
於文貞,ư văn trinh
代除之,đại trừ chi
𡛔𫯳𢩽庒症奴辰疾箕,gái chồng rẫy chẳng chứng nọ thì tật kia
𭛁御府盐賜目愛等,phát ngự phủ diêm tứ mục ái đẳng
欽,khâm
役尼󰑼役朝廷,việc này là việc triều đình
呐𦋦𣅶畧根源仍󰑼,nói ra lúc trước căn nguyên những là
船出喝門直進至京,thuyền xuất hát môn trực tiến chí kinh
牛刀刀鋭某𬌥把刀連卒補皐仍扲,ngưu đao dao nhọn mổ trâu bả đao trơn tốt bổ cau những cầm
𥪝欺𢭸𦑃𨕭梗麻𢚸𥘷󰠹㐌呈󰜋畨,trong khi tựa cánh trên cành mà lòng rẻ rúng đã dành một phen
𤌋𤋾󰋇鼎香猊,khói om mấy đỉnh hương nghê
六月統領官副都将太保富郡公鄭根差黎時憲黄義膠鄧世功等各領諸軍分道渡河,Lục nguyệt thống lĩnh quan phó đô tướng Thái bảo Phú quận công Trịnh Căn sai Lê Thì Hiến Hoàng Nghĩa Giao Đặng Thế Công đẳng các lĩnh chư quân phân đạo độ hà
𢩽窻吔体楚卿蹥𠓨,Đẩy song đã thấy Sở khanh lẻn vào
𧗱𠽉泣歇埃埃,về thăm khắp hết ai ai
𬊐󰘰󰘂紫,tro bay cửa tía
春正月旱,Xuân chính nguyệt hạn
劍没𬂻𦺓𠽔買具,kiếm một cơi trầu thưa với cụ
未幾以范遇參知政事同知尙書左司事位與漢超並,vị kỷ dĩ phạm ngộ tham tri chính sự đồng tri thượng thư tả ti sự vị dữ hán siêu tịnh
堵󱪹𠓨骨,đổ thóc vào cót
𤽗太眞炪𧤁犀𤐝𫴋󰡎渃准龍宫,ngươi thái chân đốt sừng tê soi xuống dưới nước chốn long cung
𠄼𧷺如改宫𫡮,năm tròn như gởi cung mây
迻𠀧󰘩茦底防𫉚身,ðưa ba phong thuốc để phòng hộ than
然恭儉有餘而剛斲不足,Nhiên cung kiệm hữu dư nhi cương trác bất túc
賜阮直阮如堵梁如鵠三人進士及第陳文徽等七人進士出身吳士連等二十三人同進士出身,tứ nguyễn trực nguyễn như đổ lương như hộc tam nhân tiến sĩ cập đệ trần văn huy đẳng thất nhân tiến sĩ xuất thân ngô sĩ liên đẳng nhị thập tam nhân đồng tiến sĩ xuất thân
空仍渚易麻𠖤塘𡗶,Không dưng chưa dễ mà bay đường trời
故曰官無吏不行吏無官不立所以共行政事也,cố viết Quan vô lại bất hành lại vô quan bất lập sở dĩ cộng hành chính sự dã
是夜投膠水寺宿藏圭于魚筥底待明是賣魚,thị dạ đầu giao thuỷ tự túc tàng khuê vu ngư cử để đãi minh thị mại ngư
没命性窘盤觥役茹,một mình tính quẩn bàn quanh việc nhà
滝江蒸󱱊丕拯可𣳔𤿤丕,sông giang chưng dài vậy chẳng khả dùng bè vậy
布告邇遐使皆聞見,bố cáo nhĩ hà sử giai văn kiến
時不入格者過半,thời bất nhập cách giả quá bán
吳因用璜爲刺使,ngô nhân dụng hoàng vi thứ sử
絲緣群王䋦尼渚衝,tơ duyên còn vướng mối này chưa xong
禁獄官科歛軍錢,cấm ngục quan khoa liễm quân tiền
三月命大灘國師督率天下僧人及山林無度僧壮者權,tam nguyệt mệnh đại than quốc sư đốc suất thiên hạ tăng nhân cập sơn lâm vô độ tăng tráng giả quyền
漁民爫𩵝,ngư dân làm chài
二十二日禁外任官吏娶部内婦女,Nhị thập nhị nhật cấm ngoại nhậm quan lại thú bộ nội phụ nữ
加封天下各處神祠命官致祭,Gia phong thiên hạ các xứ thần từ mệnh quan trí tế
黄嵩涓態󰝂箴,hoàng tung quen thói đâm châm
制朱柳󰇏花吱,Chơi cho liễu chán hoa chê
時寺有田奴庫物故也,Thời tự hữu điền nô khố vật cố dã
昆𬑉䁲懷,con mắt máy hoài
𫢩𢜠天下太平節春𢝙󱮿殿亭風光,nay mừng thiên hạ thái bình tiết xuân vui vẻ đền đình phong quang
公浪媒唉瓊荘,Công rằng Mụ hỡi Quỳnh Trang
三哥以吳王弟二子昌文為己子,Tam Kha dĩ Ngô Vương đệ nhị tử Xương Văn vi kỷ tử
童浪钱泊庒饒,Đồng rằng Tiền bạc chẳng nhiều
春正月勑旨官員任邉遠瘴地某能撫字有方催科不擾而税足满六年許遷善地,xuân chính nguyệt sắc chỉ quan viên nhậm biên viễn chướng địa mỗ năng phủ tự hữu phương thôi khoa bất nhiễu nhi thuế túc mãn lục niên hứa thiên thiện địa
倍𢜠爫礼連𠓨,Vội mừng làm lễ liền vào
𥒥意昌𦹵意𣯡,đá ấy xương cỏ ấy lông
󱩨𥆾𥪝固没払巾󱓦味矩襖長渃撑,ghé nhìn trong có một chàng khăn vuông màu gụ áo tràng nước xanh
劍𠄩歲春𣹓𠃩𨑮,kém hai tuổi xuân đầy chín mươi
𫳘心箕買朋𠀧𫳘才,Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ tài
昆𬌥猛掑耚,con trâu mạnh cày bừa
承恩𠬠𥅞更斜,thừa ân một giấc canh tà
𦖑浪蜀固女兒媚珠𥏍沃當𬀦少堆,nghe rằng thục có nữ nhi mỵ châu tên óc đương thì thiếu đôi
不得入,bất đắc nhập
㗂𪃿傕磊㗂寒砧,tiếng gà sôi nổi tiếng hàn châm
二十七日勑清華承司送勘各處開墾挈民家良善許居住,nhị thập thất nhật sắc thanh hoa thừa ti tống khám các xứ khai khẩn khiết dân gia lương thiện hứa cư trú
𬟥迷󰠳率洒𠓨,Thuốc mê đâu THOẮT tưới vào
是以當時王侯莫不和睦敬畏無狎昵驕矜之失,thị dĩ đương thời vương hầu mạc bất hoà mục kính uý vô hạp nặc kiêu căng chi thất
天下唯傳綾固𫵟世間保浪禿筭升,thiên hạ dõi truyền lăng có thước thế gian bảo rằng thóc toan thưng
𠃣因汝麻𢧚病𢯦𢴐姅𢆥𩚵𫗓拯唁,ắt nhân nhớ mà nên bệnh lai rai nửa năm cơm cháo chẳng ngon
娘群於吏没𠄩叙情,Nàng còn Ở lại một hai tự tình
二十日賜宴,Nhị thập nhật tứ yến
或忠邪並進而未知用舍之方或刑罸不中而猶多僣濫之失或人命横罹於鋒鏑或民財重困於征徭以至秉國正者或乖調爕之宜董師閫者或肆貪殘之態所以陰陽失序災沴屡生焦勞,Hoặc trung tà tịnh tiến nhi vị tri dụng xá chi phương hoặc hình phạt bất trúng nhi do đa tiếm lạm chi thất hoặc nhân mệnh hoành li ư phong đích hoặc dân tài trọng khốn ư chinh dao dĩ chí bỉnh quốc chính giả hoặc quai điều nhiếp chi nghi đổng sư khổn giả hoặc tứ tham tàn chi thái Sở dĩ âm dương thất tự tai lệ lũ sinh tiêu lao
共吒扽茹移𢀨買南丕,cùng cha dọn nhà dời sang mé nam vậy
又改演州為靈原府併為四,Hựu cải Diễn Châu vi Linh Nguyên phủ tính vi tứ
㛪払鬼怪精魔,EM chàng quỷ quái tinh ma
捽𦀊𢜝女動棱吏催,rút dây sợ nữa động rừng lại thôi
兹忠誠良可褒奬特陛爾爵爲亞大僚𤤻爾其朂哉,tư trung thành lương khả bao tưởng đặc bệ nhĩ tước vi á đại liêu ban nhĩ kì húc tai
故先王必制大婚之禮必謹夫婦之端必别嫌明微蓽正位内外必閉出入之防必僃,Cố tiên vương tất chế đại hôn chi lễ tất cẩn phu phụ chi đoan tất biệt hiềm minh vi tất chính vị nội ngoại tất bế xuất nhập chi phòng tất bị
碎䏾孤臣頭扽泊,tủi bóng cô thần đầu đón bạc
𠓇𦋦𠳚旦椿堂,Rạng ra gửi đến xuân đường
池貪月現庄󱖮𩵜棱惜𪀄𧗱礙發核,đìa tham nguyệt hiện chăng buông cá rừng tiếc chim về ngại phát cây
畢馬厩司用良馬送狀元㱕第,tất mã cứu ti dụng lương mã tống trạng nguyên quy đệ
太后與妃嬪皆從侍,thái hậu dữ phi tần giai tòng thị
振剛風於槁葉,Chấn cương phong ư cảo diệp
𦟐粉珠淶突庄枯,má phấn châu rơi giọt chẳng khô
㨂船待𣷷迍柴媄𨖅,đóng thuyền đợi bến đón thầy mẹ sang
順風𠬠𦲿𣾼𨖅𣷷󰟴,thuận phong một lá vượt sang bến tề
俸𢧚󱳦𬗏󱫑絲紅路沛𭉑呼詩𦲿󱳴,bỗng nên dan díu sợi tơ hồng lọ phải hẹn hò thơ lá thắm
𡽫撑渃碧賖󰋓𤞽箕𫣢怒󰅹𠊛拯𦖑,non xanh nước biếc xa khơi mường kia mán nọ nào người chẳng nghe
𨑮翁佛祖它弥,mời ông phật tổ đà di
堂堂没等英豪棍拳欣飭畧韜𫡂才,đường đường một đấng anh hào côn quyền hơn sức lược thao gồm tài
攔𪮏共車麻𪠞,dan tay cùng xe mà đi
𠫅𠫅産𤒘󰜋座天然,Dày dày sẵn đúc một toà thiên nhiên
周遊放火󱁲曹兵𧼌過江東,chu du phóng hoả đuổi tào binh chạy quá giang đông
夏四月八日,hạ tứ nguyệt bát nhật
蛮夷拱固英徒状元,man di cũng có anh đồ trạng nguyên
取中格阮進用等七名,Thủ trúng cách Nguyễn Tiến Dụng đẳng thất danh
自春徂夏不武,Tự xuân tồ hạ bất vũ
𩙌仁𩄎惠沚調闷民,gió nhân mưa huệ chảy đều muôn dân
推𥪞情狀原单,Suy trong tình trạng nguyên đơn
別徐󰑼𨅸𮎦䧺,Biết Từ là đấng anh hùng
𦹵碧岑橷烈牟𣛟,cỏ biếc sum dâu lướt mầu xanh
待制楊如珠以𭓇業不進出鴻臚寺丞,đãi chế dương như châu dĩ học nghiệp bất tiến xuất hồng lư tự thừa
𣈙吝枚呂如形渚通,Rày lần mai lữa như hình chưa thông
漢之名士避難往依者以百數,Hán chi danh sĩ tị nạn vãng y giả dĩ bách sổ
󱭔𧋂𡎥哭絲絲,tò vò ngồi khóc tỉ ti
種芃種荳種𬞲及辰,trồng bông trồng đậu trồng khoai kịp thì
夏五月六月旱,Hạ ngũ nguyệt lục nguyệt hạn
細尼風景圭茄𢞂星,tới nơi phong cảnh quê nhà buồn tênh
棣自立為帝改元永樂,Lệ tự lập vi Đế cải nguyên Vĩnh Lạc
渚信滝𫇰𣷷𠸗麻啉,chớ tin sông cũ bến xưa mà lầm
𠲡嚕客箕𠄼𬙞住,hẩu lớ khách kia năm bảy chú
固欺㭲子㐌皮𠊛揞,Có khi gốc tử đã vừa người ôm
官兵進擊破之,quan binh tiến kích phá chi
王遣吏張旻奉貢請漢京都,Vương khiển lại Trương Mân phụng cống thỉnh Hán kinh đô
体𠊛体󰞺𦋦𠓨麻傷,Thấy người thấy nết ra vào mà thương
㖔敲鸚燕習耀竹枚,xôn xao anh yến dập dìu trúc mai
壬戌五年明弘治十五年,Nhâm Tuất ngũ niên Minh Hoằng Trị thập ngũ niên
五月和之等拨區粟城斬扶龍乘勝入象浦,ngũ nguyệt hoà chi đẳng bạt khu túc thành trảm phù long thừa thắng nhập tượng phố
仍󰑼都旦虐吹,những là đo đắn ngược xuôi
取中格鄧維明等七名,thủ trúng cách đặng duy minh đẳng thất danh
十二月詔禁軍廵捕諸路盗刧,Thập nhị nguyệt chiếu cấm quân tuần bổ chư lộ đạo kiếp
拱固𣅶容制坦客,cũng có lúc rong chơi đất khách
𢗼之役󰀎麻𢗼,Lo gì việc ấy mà lo
吏固芙𢯏於𨕭髙,lại có trầu bẻ ở trên cao
節制鄭松督大兵出右路進攻阮倦,Tiết chế Trịnh Tùng đốc đại binh xuất hữu lộ tiến công Nguyễn Quyện
讀文配動冲𢚸,Đọc văn phối động trong long
𢧚庒時拱在𢚸媄吒,Nên chăng thì cũng tại lòng mẹ cha
几𢲨蔞蘋渃渤𣊋,kẻ hái rau tần nước bọt se
震雷󱪋動疾雷󱪋𬞕,chấn lôi sấm động tật lôi sấm ran
差軍户𧗱逴娘月娥,sai quân hộ về rước nàng nguyệt nga
雖遣使入貢而盜寇如初,tuy khiển sứ nhập cống nhi đạo khấu như sơ
秋八月詔楊嗣明勾管陸路諸沿邉溪峒公事,thu bát nguyệ chiếu dương tự minh câu quản lục lộ chư duyên biên khê động công sự
秋七月禁諸權貴及,thu thất nguyệt cấm chư quyền quý cập
冬十一月地震,đông thập nhất nguyệt địa chấn
𦲿撑果堵式強卒牢,lá xanh quả đỏ thức càng tốt sao
新舊勳勞各封爲都指揮使同知僉事左右校點等聀,tân cựu huân lao các phong vi Đô chỉ huy sứ Đồng tri Thiêm sự tả hữu hiệu điểm đẳng chức
以杜子平同知門下,dĩ đỗ tử bình đồng tri môn hạ
公鄭模領兵救乂安𭁈莫阮倦相拒數月,công trịnh mô lĩnh binh cứu nghệ an dữ mạc nguyễn quyện tướng cự sổ nguyệt
呐嘟呐𡅍呐𠻀𠊛些,nói đùa nói giễu nói dò người ta
大赦天下凣二十七條,Đại xá thiên hạ phàm nhị thập thất điều
洲大洋,châu đại dương
䀡𠄩昆𬑉創𤊢如珠,xem hai con mắt sáng ngời như châu
詔曰盖聞上天𭛁生群物必施雨露於雷霆皷動之餘人君撫御八紘,Chiếu viết Cái văn Thượng thiên phát sinh quần vật tất thi vũ lộ ư lôi đình cổ động chi dư nhân quân phủ ngự bát hoành
蔑命咹默歇包饒,một mình ăn ở hết bao nhiêu
𧵑錢󰝸固泊鐄拱空,của tiền chẳng có bạc vàng cũng không
帝乃脱而加之龍󰥤大笑,Đế nãi thoát nhi gia chi Long Trát đại tiếu
蔑祝𥅘咀麻群𡘮連枝,một chốc nháy thở mà còn mất liền chia
秋七月大水决機舍坊,thu thất nguyệt đại thuỷ quyết cơ xá phường
𠨡𧏵吏𦬑𫥨𧏵󱭉󱭉吏𦬑𫥨𣳔󱭉󱭉,trứng rồng lại nở ra rồng liu điu lại nở ra giòng liu điu
默襖地𧿯𠫅艚董鼎𥋳䀡𬙛樣仉,mặc áo địa dận giày tàu đủng đỉnh coi xem ra dáng kẻ
吳王孫權遣步隲爲交州刺史,Ngô Vương Tôn Quyền khiển Bộ Chất vi Giao Châu thứ sử
拉𡎦把𦹵畧墓𨀈𦋦,sụp ngồi bả cỏ trước mồ bước ra
蔑刀寃孽𢴑𦀊風塵,một dao oan nghiệt dứt dây phong trần
𦀊𠀧𦃐,dây ba tao
東土人僞威武侯缺名,Đông thổ nhân nguỵ Uy Vũ hầu khuyết danh
𬏑丑穭年愛時,ruộng xấu lúa nên áy thì
倘能思盖前愆惟忠惟孝吾亦鼔足待其後效,Thảng năng tư cái tiền khiên duy trung duy hiếu ngô diệc cổ túc đãi kì hậu hiệu
𧗱於清閑限㐌烘,về ở thanh nhàn hẹn đã hòng
大會諸將文武臣僚定功行賞眎功之高下定爲等級,Đại hội chư tướng văn vũ thần liêu định công hành thưởng thị công chi cao hạ định vi đẳng cấp
二月十七日勑㫖諭太保崇溪侯黎永都檢點,Nhị nguyệt thập thất nhật sắc chỉ dụ Thái bảo Sùng Khê hầu Lê Vĩnh Đô kiểm điểm
吏咹󱟗󱮸󱞸󱦫見蛽,lại ăn sâu bọ mòng muỗi kiến mối
別𣦍麻英尼吏打𩢬些低寔𤑟爫福沛罪,biết ngay mà anh này lại đánh lừa ta đây thực rõ làm phúc phải tội
吹𢧚胣妾喓𠻗待𢙇,xuy nên dạ thiếp éo le giãi hoài
六月以誕日為乾寕節,Lục nguyệt dĩ đản nhật vi Càn Ninh tiết
明浪𠊚於冲󰡰,minh rằng người ở trong trần
𡓮珍空改理󰅹朱戈,ngồi trân không cãi lẽ nào cho qua
秋七月順聖保慈皇太后崩于安生木杲庵,thu thất nguyệt thuận thánh bảo từ hoàng thái hậu băng vu yên sinh mộc cảo am
固句正節固韻整躬,có câu chính tiết có vần chỉnh cung
喑喑哭鬼驚神木𦋦,Ầm ầm khốc quỷ kinh thần mọc ra
鐘喑香𰦫韶𢲣,chuông ầm hương ruổi thiều rung
翁哳𨢇𠓨翁呐𡅑,ông chít rượu vào ông nói ngông
弄弄𡗶私㤕󰠳󰅹埃庄隊於𨕭頭,lộng lộng trời tư chút đâu nào ai chẳng đội ở trên đầu
黄,Hoàng
󰞿俺𠤆𠳒欣舌蔀伴於湼寔他,anh em chớ lời hơn thiệt bầu bạn ở nết thực thà
謝礼昌枯𧘇,tạ lạy xương khô ấy
時天無雨禾苗枯死,thời thiên vô vũ hoà miêu khô tử
阮帥遣刺客二人載草順流至輔船,Nguyễn Soái khiến thích khách nhị nhân tải thảo thuận lưu chí Phụ thuyền
曾荄䔲吏漫𣻕欣初,từng cay đắng lại mặn mà hơn xưa
底除檜𣠲害𧘇,để trừ cội rễ hại ấy
火砲包令奴噒,hoả pháo pháo lệnh nổ ran
平,bình
惠真公主英宗所鍾愛太后亦加愛之,huệ chân công chúa anh tông sở chung ái thái hậu diệc gia ái chi
賜嚴瑗阮勛丁鎏三名進士及第丁󱗦等八名進士出身阮道演等十九名同進士出身,Tứ Nghiêm Viên Nguyễn Huân Đinh Lưu tam danh tiến sĩ cập đệ Đinh Cương đẳng bát danh tiến sĩ xuất thân Nguyễn Đạo Diễn đẳng thập cửu danh đồng tiến sĩ xuất thân
帝曰尙父在日不至此,đế viết thượng phụ tại nhật bất chí thử
丐調薄命固除埃兜,Cái điều bạc mệnh có chừa ai đâu
头,đầu
英灵正氣洋洋,anh linh chín khí dương dương
𦖻𦖑𫆧浽排排,Tai nghe ruột nổi bời bời
爾其恪遵成命茂建殊勳,Nhĩ kì khác tuân thành mệnh mậu kiến thù huân
生浪󰊄沫𦝄𥪝,sinh rằng gió mát trăng trong
公安,công an
大蝗,đại hoàng
𠓀唅𧏵󰠩招命永醒,Trước hàm rồng cá gieo mình vắng tanh
𨀈𦋦󰜋𨀈󰜋𥩯,Bước ra một bước một dừng
和欲出迎之,hoà dục xuất nghênh chi
三曰求儲嗣以固國本,Tam viết cầu trữ tự dĩ cố quốc bản
改元,Cải nguyên
梭󱁉,thoa thoi
金胷背紵絲等物,kim hung bối trữ ti đẳng vật
講經讀偈𬏓𣎃𬑑通,giảng kinh đọc kệ vài tháng làu thông
𦹵勁之朱𫗄特𢯦,cỏ cứng chi cho gió được lay
國子監司業朱安卒,Quốc tử giám tư nghiệp Chu An tốt
故道經天関而回,cố đạo kinh thiên quan nhi hồi
旦𣈜娄茹𧘇生特沒昆𡛔卒冷,đến ngày sau nhà ấy sinh được một con gái tốt lành
十七日月食,Thập thất nhật nguyệt thực
太祖髙皇帝創業開基拯生靈於水火,thái tổ cao hoàng đế sáng nghiệp khai cơ chửng sinh linh ư thuỷ hoả
矯群驚恐乱離,kẻo còn kinh khủng loạn ly
視事四年召還,thị sự tứ niên triệu hoàn
𦊛皮八夊賒𬂙,TƯ bề bát ngát xa trông
卯𩢬㐌默𠓨困,Mẹo lừa đã mắc vào khuôn
丕𢧚撔󰘚爫清,Vậy nên ngảnh mặt làm thinh
二奴止之曰為此計者雖富貴一時而名醜流於千載,nhị nô chỉ chi viết vi thử kế giả tuy phú quý nhất thời nhi danh xú lưu ư thiên tải
價停中月𨕭𩄲,Giá đành trong nguyệt trên mây
畧𦖑仍㗂添油󱅷𡢐恨為縁底𠳨𠵘,trước nghe những tiếng thêm rầu rĩ sau hận vì duyên để mõm mòm
自此倦畏兵威或有相遇輙遠避不敢復𭁈爭鋒,Tự thử Quyện uý binh uy hoặc hữu tương ngộ triếp viễn tị bất cảm phục dữ tranh phong
是時長樂皇太后之親阮文郎亦在逐中回本貫,Thị thời Trường Lạc hoàng thái hậu chi thân Nguyễn Văn Lang diệc tại trục trung hồi bản quán
畧𡑝𢚸㐌𤋵𢚸,Trước sân lòng đã giải lòng
每訟至則折之以理事來則應之以方,Mỗi tụng chí tắc triết chi dĩ lí sự lai tắc ứng chi dĩ phương
首鎮守官陶院黎伯達等乞致書于璘問其興兵之由,Thủ trấn thủ quan Đào Viện Lê Bá Đạt đẳng khất trí thư vu Lân vấn kì hưng binh chi do
共𥪞󰜋㗂絲同,Cùng trong một tiếng tơ đồng
其餘陞知府同知府知州同知州知縣等官,kì dư thăng tri phủ đồng tri phủ tri châu đồng tri châu tri huyện đẳng quan
時南詔占據我地故委駢來代之,thời nam chiếu chiếm cứ ngã địa cố uỷ biền lai đại chi
焒焒𬮌鐄𣈜舜𤎜,rỡ rỡ cửa vàng ngày thuấn rạng
参,tham
霓羅夢𠚐𧺃撐堆𤥑,nghê là mống mọc đỏ xanh đôi vòng
二十日置各路安撫使,nhị thập nhật trí các lộ an phủ sứ
沛道碎𪰛磊道𡥵,phải đạo tôi thời lỗi đạo con
帝知狡計不許,đế tri giảo kế bất hứa
試三教賜出申,thí tam giáo tứ xuất thân
隻釵󰅹𧵑󰋇𨑮𦓡𢚸重義輕財掣包,chiếc thoa nào của mấy mươi mà lòng trọng nghĩa khinh tài xiết bao
芇埃󰡏考麻𠇮吏称,Nào ai có khảo mà mình ĐÃ xưng
收饒穭禿積遺底仃,thu nhiều lúa thóc tích di để dành
李通曰怪怪㗂埃如石生,lý thông nói quái quái tiếng ai như thạch sanh
𣻆珠隊陣紆絲𤾓𨦩,Tuôn châu đòi trận vò tơ trăm vòng
林邑大敗俘馘萬計,Lâm Ấp đại bại phu quắc vạn kế
時太原與廣西太平府州接境其鎮州,Thời Thái Nguyên dữ Quảng Tây Thái Bình phủ châu tiếp cảnh Kì trấn châu
淹閲歲月而入國嗞期未聞其事勢頗𩔗此,yêm duyệt tuế nguyệt nhi nhập quốc chi kì vị văn kì sự thế pha loại thử
約𠄩𠀧琰,ước hai ba dặm
歆浪𮎦庒㧅煩,Hâm rằng Anh chẳng đeo phiền
遣𠅜告典㝵君子,khiến lời cáo đến người quân tử
𥋓吏烏江𤠲給𡳪,ngoảnh lại ô giang khỉ cụp đuôi
忠彦嘗有詩自負云介軒先生廊廟噐妙齡已有吞牛志年方十二太學生纔登十六充廷試二十有四入諫官二十有六燕京使矜伐如此後再歷職,trung ngạn thường hữu thi tự phụ vân giới hiên tiên sinh lang miếu khí diệu linh dĩ hữu thôn ngưu chí niên phương thập nhị thái học sinh tài đăng thập lục sung đình thí nhị thập hữu tư nhập gián quan nhị thập hữu lục yên kinh sứ căng phạt như thử hậu tái lịch chức
別𥙩𧵑之爫迻,biết lấy của chi làm đưa
己卯六年明天順三年,Kỉ Mão lục niên Minh Thiên Thuận tam niên
論棹排𨖲鎫,trộn trạo bày lên mâm
英𡎥英𢪀咀𬑶咀𨱽,anh ngồi anh nghĩ thở ngắn thở dài
季犛怒曰如珪如璋出自松門,Quý Li nộ viết Như khuê như chương xuất tự Tùng môn
令軍吏扒押緣土酋,lệnh quân lại bắt ép duyên thổ tù
備檜号沃薦囊,bị cói hiệu óc tiến nang
得以私心自用,đắc dĩ tư tâm tự dụng
体蔑㝵襖帽極𡨧自称浪官大夫户石,thấy một người áo mão cực tốt tự xưng rằng quan đại phu họ thạch
傱咦󰑼𥠭灰腥身𠦳鐄底汚名𦟐紅,tuồng gì là giống hôi tanh thân ngàn vàng để ô danh má hồng
癸酉三年宋嘉定六年,Quý Dậu tam niên Tống Gia Định Lục niên
王裁决以聞仍命以廣武殿為王聽獄訟所,Vương tài quyết dĩ văn nhưng mệnh dĩ Quảng Vũ điện vi Vương thính ngục tụng sở
佛,phật
聖經垂訓炳匕足徵,thánh kinh thuỳ huấn bỉnh chuỷ túc trưng
院事,viện sự
𢃄等既與諸宗室協謀不能揚于王庭明正其罪乃以兵驚脅幼主,đái đẳng ký dữ chư tông thất hiệp mưu bất năng dương vu vương đình minh chính kì tội nãi dĩ binh kinh hiếp ấu chủ
王已遇害謚曰哀王,Vương dĩ ngộ hại thuỵ viết Ai Vương
叙宗族尊禮大臣崇尚儒術察邇言納中諫勤政事謹賞罸重農務本親,Tự tông tộc tôn lễ đại thần sùng thượng nho thuật sát nhĩ ngôn nạp trung gián cần chính sự cẩn thưởng phạt trọng nông vụ bản thân
翁窮𦥃世催𡢼啉𠻗於𦜘𡥵㗱󰾬𠫾倍,ông cùng đến thế thôi vợ lăm le ở vú con tấp tểnh đi bồi
覩奇𦊚榾床,đổ cả bốn cột giường
𢪀固營壘,nghỉ có doanh lũy
春二月會試天下士人,Xuân nhị nguyệt Hội thí thiên hạ sĩ nhân
史臣吳士連曰占城風浪賊掠我海邉民問罪之師其可以乎盖正其罪名也,sử thần ngô sĩ liên viết chiêm thành phong lãng tặc lược ngã hải biên dân vấn tội chi sư kì khả dĩ hồ cái chính kì tội danh dã
鳩渚戈工迈倘,cưu chửa qua trong mười tháng
庚戌順天元年宋大中符三年,canh tuất thuận thiên nguyên niên tống đại trung phù tam niên
洒𦋦㐌泣渗𠓨㐌溇,tưới ra đã khắp thấm vào đã sâu
掌國政尙師西王英䧺盖世忠厚傅家,chưởng quốc chính thượng sư tây vương anh hùng cái thế trung hậu phó gia
拱仃愛乃𢚸圭,cũng đừng áy náy lòng quê
童浪妑舘𡧲塘,đồng rằng bà quán giữa đường
埃探䀡幅像夫,ai thăm xem bức tượng chồng
年長魁梧善武藝願為交跌隊,Niên trưởng khôi ngô thiện vũ nghệ nguyện vi giao điệt đội
𥪞茹𠊛質󰜋吝如𣑻,Trong nhà người chật một lần như nêm
𥒥箕群別春𦓅𢚴,đá kia còn biết xuân già dặn
陳藝宗時自祗侯四局正掌陞樞𡧸大使迁小司空進封司平章事累加輔政太師攝政欽德興烈大王國祖章皇遂移陳祚國號大󰔄復姓胡未踰年以位與其子漢蒼,trần nghệ tông thời tự chi hậu tứ cục chính chưởng thăng khu mật đại sứ thiên tiểu tư không tiến phong ti bình chương sự luỵ gia phụ chính thái sư nhiếp chính khâm đức hưng liệt đại vương quốc tổ chương hoàng toại di trần tộ quốc hiệu đại ngu phục tính hồ vị du niên dĩ vị dữ kì tử hán thương
𡛔餒𫯳瘖𨉞𧷺𥖩磋,gái nuôi chồng ốm lưng tròn cối xay
陳克終為少保行聖慈宫左司事賜字文節加同中書門下平章事,trần khắc chung vi thiếu bảo hành thánh từ cung tả ti sự tứ tự văn tiết gia đồng trung thư môn hạ bình chương sự
賊生擒御溝王以女妻之,tặc sinh cầm ngự câu vương dĩ nữ thê chi
徐浪役𧘇低朱默娘,"Từ rằng ""Việc ấy để cho mặc nàng"""
夏四月加尊先帝,hạ tứ nguyệt gia tôn tiên đế
害人人害事󰅹在些,hại nhân nhân hại sự nào tại ta
燐󰑼仕𠳨𠬠𠄩事情,lân la sẽ hỏi một hai sự tình
𦖑𠳒娘呐漫𣻕,Nghe lời nàng nói mặn mà
釞變,nhíp bén
老顔𡎥祭󰡤浪,lão nhan ngồi tế ngờ rằng
置髙尺令田土每畝十髙每高十六尺五寸,trí cao xích lệnh điền thổ mỗi mẫu thập cao mỗi cao thập lục xích ngũ thốn
和之怒進圍林邑將笵扶龍於區粟城,hoà chi nộ tiến vi lâm ấp tướng phạm phù long ư khu túc thành
爲蒸莫𮥷買𦋦世尼,vì chưng mắc nạn mới ra thế này
𣱾𣱾𧡊澄𢋴滝,leo lẻo thấy chừng đáy sông
卞𤼸󰜋礼賒󰇮𡬷誠,Biện dâng một lễ xa đem tấc thành
儂氏遂滅,nùng thị toại diệt
局󰎃,cục bướu
仙浪㐌﨤科尼,tiên rằng ðã gặp khoa này
𡥵𠫾蹺𫯳底媄朱埃,con đi lấy chồng để mẹ cho ai
聀𧊉空𢧚恩恨女,giấc bướm không nên ân hận nữa
朕見軍人皆越次奏告運勾訟人防廢民事勞擾朝廷莫此為,Trẫm kiến quân nhân giai việt thứ tấu cáo vận câu tụng nhân phòng phế dân sự lao nhiễu triều đình mạc thử vi
援破則城必降,viện phá tắc thành tất hàng
元旦同姓大臣知胡氏之将篡陳業之将終不思艱貞與國同休?乃,Nguyên Đán đồng tính đại thần tri Hồ thị chi tương soán Trần nghiệp chi tương chung bất tư gian trinh dữ quốc đồng hưu UNK nãi
今日始得相見何異漢髙祖見項羽首,Kim nhật thuỷ đắc tương kiến hà dị Hán Cao Tổ kiến Hạng Vũ thủ
詠𠊚𣜾荒,vịnh người chửa hoang
有不悅者國噐輙指爲二家之黨死徒者葚眾,hữu bất duyệt giả quốc khí triếp chỉ vi nhị gia chi đảng tử đồ giả thậm chúng
先帝素知臣樸,Tiên đế tố tri thần phác
𤤰唐宣旨召兵,vua đường tuyên chỉ triệu binh
芃堵賴侖𦮲束小兒,bông đỏ trái tròn rễ thuốc tiểu nhi
嗔迻𠬠物底扲爫信,xin đưa một vật để cầm làm tin
春太后發内府錢贖貧家女之典命者嫁𩹌夫,Xuân Thái hậu phát nội phủ tiền thục bần gia nữ chi điển mệnh giả giá quan phu
丙戌唐󰦭通七年,Bính Tuất Đường Hàm Thông thất niên
莫敬典曰今彼兵精銳難,Mạc Kính Điển viết Kim bỉ binh tinh nhuệ nan
日燏曰死亡耶曰但敺傷耳,Nhật Duật viết Tử vong da Viết Đản khu thương nhĩ
𡥵󱗨丐𢵼绳䊷迎昂,con sào cái vợt thằng chài nghênh ngang
是歳漢使安國少季來諭王及太后以入朝比内諸侯復今辨士諫大夫終軍等宣其辝勇士魏臣等輔其决衞尉路博德將兵屯桂陽待使者,Thị tuế Hán sử An Quốc Thiếu Quý lai dụ Vương cập Thái Hậu dĩ nhập triều tỉ nội chư hầu phục kim biện sĩ Gián đại phu Chung Quân đẳng tuyên kì từ dũng sĩ Nguỵ Thần đẳng phụ kì quyết vệ uý Lộ Bác Đức tương binh đồn Quế Dương đãi sứ giả
𠸦朱𡥵造寔才,khen cho con tạo thực tài
浪𣈜󰟭怒交兵,Rằng Ngày sớm nọ giao binh
逆賊之罪以正神人之憤得紓,nghịch tặc chi tội dĩ chính thần nhân chi phấn đắc thư
鵝毛嗔認𨁪呢𧡊饒,nga mao xin nhận dấu này thấy nhau
楓宸󱦦𤤰,phong thần đền vua
使用,sử dụng
打破坦吳朋摳魯蜆,đánh phá đất ngô bằng khua lỗ kiến
酉牢拱於𢬣𠊛別牢,Dẫu sao cũng ở tay người biết sao
呐𠳒吏拧𥙩𠳒,nói lời lại giữ lấy lời
踈笱碎立咍边󰑼盧,sơ cú tối lắp hai bên là lờ
𠄩行𣳮渚羕湄,hai hàng lã chã dường mưa
汝自欺﨤払金,Nhớ từ khi gặp chàng Kim
𤾓𫷜朱論𡦂從,trăm năm cho trọn chữ tòng
九月初八日奉寶冊上大行皇帝尊謚曰體天凝道懋德至仁昭文紹武宣哲欽聖彰孝睿皇帝廟號憲宗,cửu nguyệt sơ bát nhật phụng bảo sách thượng đại hành hoàng đế tôn thuỵ viết thể thiên ngưng đạo mậu đức chí nhân chiêu văn thiệu vũ tuyên triết khâm thánh chương hiếu duệ hoàng đế miếu hiệu hiến tông
至是死其子來降,Chí thị tử Kì tử lai hàng
二十七日帝親率大軍攻破尸耐成斬首百餘級,Nhị thập thất nhật đế thân suất đại quân công phá Thi Nại thành trảm thủ bách dư cấp
憐六如𧋉蹽墻,lăn lóc như cóc trèo tường
󰜋𡑝淋吉㐌苔𦎛泸渃水枚𤷍纀霜,một sân lầm cát đã đầy gương lờ nước thuỷ mai gầy vóc sương
咹粓買󱰥辰𥋴𧗱𡢐,ăn cơm với mắm thì ngắm về sau
十一月勑諭山南承宣府縣等官曰爾軰任隆方靣責重親民不𫧇體朝廷惠養之仁乃徒為鞭樸簿書之未今爾使司府縣等宜速行管内山澤海岸等地可為田堤堰溝渠勢可築决及有虎狼為害豪横敎唆風俗澆漓生民疾苦凡便之當興害之當去百日之内謹續奏舉怠慢過期差錦衣衛士體訪得便猶可興害猶可除而爾奏不及府縣罷聀充廣南軍承司官降聀,thập nhất nguyệt sắc dụ sơn nam thừa tuyên phủ huyện đẳng quan viết nhĩ bối nhiệm long phương diện trách trọng thân dân bất năng thể triều đình huệ dưỡng chi nhân nãi đồ vi tiên phác bạ thư chi vị kim nhĩ sứ ti phủ huyện đẳng nghi tốc hành quản nội sơn trạch hải ngạn đẳng địa khả vi điền đê yển cấu cừ thế khả trúc quyết cập hữu hổ lang vi hại hào hoành giáo toa phong tục kiêu li sinh dân tật khổ phàm tiện chi đương hưng hại chi đương khứ bách nhật chi nội cẩn tục tấu cử đãi mạn quá kì sai cẩm y vệ sĩ thể phỏng đắc tiện do khả hưng hại do khả trừ nhi nhĩ tấu bất cập phủ huyện bãi chức sung quảng nam quân thừa ti quan giáng chức
帝駐俱占之日明憲王蔚太宗季子在營談辨簧惑軍情,đế trú câu chiêm chi nhật minh hiến vương uất thái tông quý tử tại doanh đàm biện hoàng hoặc quân tình
乘廬秃翥禄公卿,thừa lưa thóc chứa lộc công khanh
冲花今今唏霜停蹎侯𢘮認塘𧗱斎,trong hoa ngấm ngấm hơi sương dừng chân hầu rắp nhận đường về trai
𠁀㝵催世󰑼衝𠬠𠁀,Đời người thôi thế là xong một đời
五月太僕寺卿麗海子武榮進卒,Ngũ nguyệt Thái bộc tự khanh Lệ Hải tử Vũ Vinh Tiến tốt
帝於大皇江觀曳曾有大蛇蟠其中漁人以聞,đế ư đại hoàng giang quan duệ tăng hữu đại xà bàn kì trung ngư nhân dĩ văn
以上等策上干睿覽,Dĩ thượng đẳng sách thượng can duệ lãm
之上進請用彼旗假為賊軍就賊營,chi thượng tiến thỉnh dụng bỉ kì giả vi tặc quân tựu tặc doanh
浪悁秩󰞺𠫾耒,Rằng Quen mất nết đi rồi
以白七縣轉運陳顯為是御史,dĩ bạch thất huyện chuyển vận trần hiển vi thị ngự sử
𤋵畑𩄲󰑚䏧𨨲管包,Dãi đèn mây rối da chì quản bao
廣州刺史新喻侯瑍不許武林侯諮趣之,Quảng Châu Thứ sử Tân Dụ hầu Hoán bất hứa Vũ Lâm hầu tư thú chi
𦊚方𩄲𤽸󰜋牟,Bốn phương mây trắng một màu
則自推忠至宜力凡二十四字大抵有功文臣武臣初加二字至八字為人宜某字臨時特加又以太師太尉太傅太保少師少尉少副少保為大臣重聀以吏户禮兵刑工為六部六部之外又有六科大理太常光祿太僕鴻臚尚寶為六寺又置十三道監察御史五府軍都督府金吾錦衣謂之二衛中前左右後謂之効力四衛前後左右衛謂之神武四衛羽林宣忠天威水軍神策應天謂之殿前六衛在外各鎮亦置府衛都司江海各處亦置,tắc tự suy trung chí nghi lực phàm nhị thập tứ tự đại để hữu công văn thần võ thần sơ gia nhị tự chí bát tự vi nhân nghi mỗ tự Lâm thời đặc gia hựu dĩ thái sư thái uý thái phó thái bảo thiếu sư thiếu uý thiếu phó Thiếu bảo vi đại thần trọng chức dĩ Lại Hộ Lễ Binh HÌnh Công vi lục bộ lục bộ chi ngoại hựu hữu lục khoa Đại lí Thái thường Quang lộc thái bộc Hồng Lô thượng bảo vi lục tự hựu trí thập tam đạo giám sát ngự sử ngũ phủ quân đô đốc phủ kim ngô cẩm y vị chi nhị vệ trung tiền tả hữu hậu vị chi hiệu lực tứ vệ tiền hậu tả hữu vệ vị chi thần vũ tứ vệ vũ lâm tuyên trung thiên uy thuỷ quân thần sách ứng thiên vị chi điện tiền lục vệ tại ngoại các trấn diệc trí phủ vệ đô ti giang hải các xứ diệc trí
盃𪀄鵲固祖,bui chim thước có tổ
秩󰟹買𠳨仍㝵󰠲些,chợt kinh mới hỏi những người đâu ta
婵娟󰂇別英雄,Thuyền quyên ví biết anh hùng
初六日勑㫖係考試免󰱇及官貟男孫軍勑書筭等項本社社長就禮部端保認靣至日太早開单入保慶門内旨引方許入塲,sơ lục nhật sắc chỉ hệ khảo thí miễn tuyển cập quan viên nam tôn quân sắc thư toán đẳng hạng bản xã xã trưởng tựu lễ bộ đoan bảo nhận diện chí nhật thái tảo khai đơn nhập bảo khánh môn nội chỉ dẫn phương hứa nhập trường
帝乘馬領步軍縁海岸至日麗海口駐營操練一箇月,Đế thừa mã lĩnh bộ quân duyên hải ngạn chí Nhật Lệ hải khẩu trú doanh thao luyện nhất cá nguyệt
𫫵饒寻嘬旦茹,rủ nhau tìm tõi đến nhà
本姓雒峯州麋冷縣雒將之女朱鳶縣詩索之妻也,bản tính lạc phong châu mê linh huyện lạc tướng chi nữ chu diên huyện thi sách chi thê dã
帝幸天長承宣治所問承宣官犯瑜等民奸疾苦仍賜瑜及知府阮似等錢各有差,đế hạnh thiên trường thừa tuyên trị sở vấn thừa tuyên quan phạm du đẳng dân gian tật khổ nhưng tứ du cập tri phủ nguyễn tự đẳng tiền các hữu sai
聖旨祈雨致祭用税錢,thánh chỉ kì vũ trí tế dụng thuế tiền
𣔻底茶鮮,sọt để chè tươi
澄府學生阮錦阮汝明具以吿澄,Trừng phủ học sinh Nguyễn Cẩm Nguyễn Nhữ Minh cụ dĩ cáo Trừng
贈内官陶表爵一資并賜官田五𤱈祭祀,tặng nội quan đào biểu tước nhất tư tịnh tứ quan điền ngũ mẫu tế tự
𨻫𩙌樁咷撫佛坡,luồng gió thông reo vỗ phất phơ
東十一月徃征太原石林州逆賊閉克紹農得泰是時克紹得泰争立故征之帝至石林州前門有詩題云不辝萬里整師徒惟欲邉氓赤子蘇天地不容奸黨在古今誰赦叛臣誅,đông thập nhất nguyệt vãng chinh thái nguyên thạch lâm châu nghịch tặc bế khắc thiệu nông đắc thái thị thời khắc thiệu đắc thái tranh lập cố chinh chi đế chí thạch lâm châu tiền môn hữu thi đề vân bất từ vạn lí chỉnh sư đồ duy dục biên manh xích tử tô thiên địa bất dung gian đảng tại cổ kim thuỳ xá phản thần tru
此其所以能肇我越之基也歟考之通鑑外紀帝來帝宜之子㨿此所載涇陽王帝宜之弟乃相爲婚姻蓋世尙鴻荒禮樂未著而然者歟䧺王,Thử kì sở dĩ năng triệu ngã Việt chi cơ dã dư Khảo chi Thông Giám Ngoại Kỉ Đế Lai Đế Nghi chi tử cứ thử sở tải Kinh Dương Vương Đế Nghi chi đệ nãi tương vi hôn nhân cái thế thượng hồng hoang lễ nhạc vị trứ nhi nhiên giả dư Hùng Vương
渃蒲榴𧖱𬚱𬷤摱牟招集吏󰑼群原,nước vỏ lựu máu mào gà mượn màu chiêu tập lại là còn nguyên
蔑吒渚𧡊报恩渚筭爫𭉷㐌筭頭苔,một cha chửa thấy báo ơn chưa toan làm giỗ đã toan đầu đày
𢚸群𠳚盎𫡮鐄,Lòng CÒN gửi áng mây vàng
閉󰅒几越𠊛秦隔賖,bấy nay kẻ việt người tần cách xa
占城與我世讐陳朝𡸈不知而預僃哉特以人情安肆法度廢弛歲月从遠封守湮没故耳賊入境而邊城失守㓂至都而禁旅無衛尚何國之有為裕宗狃於宴安固不足論藝宗身歴變故而慮不及此得非徒習藝文而不事武畧者歟,chiêm thành dữ ngã thế cừu trần triều há bất tri nhi dự bị tai đặc dĩ nhân tình an tứ pháp độ phế thỉ tuế nguyệt tòng viễn phong thủ yên một cố nhĩ tặc nhập cảnh nhi biên thành thất thủ khấu chí đô nhi cấm lữ vô vệ thượng hà quốc chi hữu vi dụ tông nữu ư yến an cố bất túc luận nghệ tông thân lịch biến cố nhi lự bất cập thử đắc phi đồ tập nghệ văn nhi bất sự võ lược giả dư
沒𬒿香𦹳透九天,một nén hương thơm thấu cửu thiên
三十萬伐盆蛮以征西營攻破老撾捷書為盆賊邀截脱失故也,tam thập vạn phạt bồn man dĩ chinh tây doanh công phá lão qua tiệp thư vị bồn tặc yêu tiệt thoát thất cố dã
帝怒爰赫師興致討,đế nộ viên hách sư hưng trí thảo
然然󰞺粉添鮮,nhơn nhơn nét phấn thêm tươi
𡢽爺㐌称𡢽爺,sui gia đã xứng xui gia
彰德芝泥監生阮時󰠐偽號兵部尚書林泉侯,Chương Đức Chi Nê giám sinh Nguyễn Thì Đam nguỵ hiệu Binh bộ Thượng thư Lâm Tuyền hầu
至王莽末交州牧鄧讓及諸郡閉境自守漢將岑彭素厚善讓與讓書陳漢家威德,chí vương mãng mạt giao châu mục đặng nhượng cập chư quận bế cảnh tự thủ hán tướng sầm bành tố hậu thiện nhượng dữ nhượng thư trần hán gia uy đức
畧群𦝄󰊄𡢐𦋦𥒥鐄,Trước còn trăng gió sau ra đá vàng
事世㐌咍𪰛丕固埃谷特某𫫀𫫀,sự thế đã hay thời vậy có ai cốc được mỗ khì khì
佈鴝覧錦𨄳𨕭䏾,bố cu lổm ngồm bò trên bùng
𠬠交𠄩册麻𠀧爻重,một giao hai sách mà ba hào trùng
時山麓之民見江河濮水皆聚魚鰕率相魚食爲蛟蛇所傷,thời sơn lộc chi dân kiến giang hà bộc thuỷ giai tụ ngư hà suất tương ngư thực vi giao xà sở thương
兑𬖉󱧬󰋏遣蒸斫𥪞帳拯爫蒸軍𢀨滝𠃣𧜐,đoái trông dầm dề khiến chưng chước trong trướng chẳng làm chưng quân sang sông ít trễ
索鹹盐則乂安安邦地方海無鱗以填餓喙,sách hàm diêm tắc nghệ an yên bang địa phương hải vô lân dĩ điền nga trác
朱𢧚𡗋𣅶汝床唒𫳵時丕㐌甘𠬠皮,cho nên lắm lúc nhỡ nhàng dẫu sao thời vậy đã cam một bề
如違即呼者受者罪依律,như vi tức hô giả thụ giả tội y luật
交行,giao hàng
又親行周覧山川形勢要識民間疾苦道理遠近其保民守國䂓模見矣,hựu thân hành chu lãm sơn xuyên hình thế yếu thức dân gian tật khổ đạo lí viễn cận kì bảo dân thủ quốc quy mô kiến hĩ
買固蔑銅董󰞈咹𥢆,mới có một đồng đỏng đảnh ăn riêng
那爲徵昆𢶒命細語,nạ vì chưng con cúi mình tới ngữ
上問曰熟米可十年抒乎,thượng vấn viết thục mễ khả thập niên trữ hồ
頒征占令二十四條于諸營及錦衣金吳神武殿前各衛司,ban chinh chiêm lệnh nhị thập tứ điều vu chư doanh cập cẩm y kim ngô thần vũ điện tiền các vệ ti
帝好微行,Đế hảo vi hành
帽車課𪨅空群兑,mũ xe thuở trẻ không còn đoái
季犛大怒以禀指斥乘輿事情切害斬之,Quý Li đại nộ dĩ Bẩm chỉ xích thừa dư sự tình thiết hại trảm chi
餘至京師盡還之,Dư chí kinh sư tận hoàn chi
侯典姅淡時𡗶坦𤁘創樓臺重蛰,hầu đến nửa dặm thời trời đất trong sáng lâu đài chùng chập
𣳮蹎𠫾坦𠤆𢙇𣳮蹎,rửa chân đi đất chớ hoài rửa chân
大赦改元明德,Đại xá cải nguyên Minh Đức
秋七月以陳興學爲參督朝潤侯陳興讓爲署衛事朝憲侯以其能糾率,Thu thất nguyệt dĩ Trần Hưng Học vi Tham đốc Triều Nhuận hầu Trần Hưng Nhượng vi Thự vệ sự Triều Hiến hầu dĩ kì năng kiểu suất
胡氏之到金陵也明帝問曰中國如此何不畏服而敢憑淩抗拒具以不對曰嘗告諸來使者不為才知,hồ thị chi đáo kim lăng dã minh đế vấn viết trung quốc như thử hà bất uý phục nhi cảm bằng lăng kháng cự cụ dĩ bất đối viết thường cáo chư lai sứ giả bất vi tài tri
畧掑𭛣与在眉,trước gây việc dữ tại mày
旦場桃槾萼庄通圭𪧘於滥主菊樁,đến trường đào mận nghẹt chăng thông quê cũ ở làm chúa cúc thông
󰜋𠇮陰倚𣎀迡,Một mình âm ỉ đêm chầy
三月農州首領楊彗進長壽生金二塊,tam nguyệt nông châu thủ lĩnh dương tuệ tiến trường thọ sinh kim nhị khối
店秋除待俸𦝄闭遲,đêm thu chờ đợi bóng trăng bấy chầy
十丈其制爲十二層即報天㙮也,thập trượng kì chế vi thập nhị tầng Tức Báo Thiên tháp dã
宮商漏堛五音芸𥢆咹坦胡琹没張,cung thương lầu bậc ngũ âm nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương
天秋八月東方有白虹長半天,thiên thu bát nguyệt đông phương hữu bạch vồng trường bán thiên
倍鐄𫴋令𦋦威,vội vàng xuống lệnh ra uy
𨀈󱚢皮典外𡑝,bước vào vừa đến ngoài sân
賊不能論其彼已勝負之形識其時運徃復之機,Tặc bất năng luận kì bỉ dĩ thắng phụ chi hình thức kì thời vận vãng phục chi cơ
帝曰何以知之對曰臣按其頭有汗濡髮而塵灰,Đế Viết Hà dĩ tri chi Đối viết Thần án kì đầu hữu hãn nhu phát nhi trần khôi
媄底𪜀命,mẹ đẻ ra mình
澄白季犛,Trừng bạch Quý Li
㕸󰝡命萡吀洳󰘇空,Rắp đem mệnh bạc xin nhờ cửa không
𡃍哧𠊚󰠳𤳧势尼,gướm ghiếc người đâu lạ thế này
竜玲𬑉𥆁醝師𠰘唭,long lanh mắt liếc say sưa miệng cười
其員有材幹能應務果非碌碌庸常旅進退者方許考爲稱職陞賞如例,kì viên hữu tài cán năng ưng vụ quả phi lục lục dung thường lữ tiến thoái giả phương hứa khảo vi xứng chức thăng thưởng như lệ
先,tiên
曰爵之既髙矣安有安國輔國匡國上將軍之號而濫及無功者哉,Viết Tước chi ký cao hĩ an hữu An quốc Phụ quốc Khuông quốc thượng tướng quân chi hiệu nhi lạm cập vô công giả tai
買固美󰾒󱀄固功𰛻,mới có mỹ miều cũ có công lênh
罷裴時亨聀為太史令如故,bãi bùi thì hanh chức vi thái sử lệnh như cố
𢪀浪坤浽酉牟,Nghĩ rằng khôn nỗi giấu mầu
繼而四靣添兵以逼圍期以十月旬而殄滅,kế nhi tứ diện thiêm binh dĩ bức vi kì dĩ thập nguyệt tuần nhi điển diệt
仍昆亥𡀀志𤳇,nhưng con hãy bấm chí trai
其畧曰爲臣盡忠爲子止孝兄弟相和睦夫妻相愛敬朋友止信以輔仁父母脩身以教子師生以道相持家長以禮立教子弟恪敬父兄婦人無違夫子婦人夫亡無子不得私運貨財居鄕黨者長幼相敬愛便害相興除毋以强而陵弱無唱訟而行私豪强不得勘訟事男女不得肆滛風證訟者以實而無徇貨財旅次者防姦而勿拒投宿勿占道路爲園,kì lược viết vi thần tận trung vi tử chỉ hiếu huynh đệ tương hoà mục phu thê tương ái kính bằng hữu chỉ tín dĩ phụ nhân phụ mẫu tu thân dĩ giáo tử sư sinh dĩ đạo tương trì gia trưởng dĩ lễ lập giáo tử đệ khác kính phụ huynh phụ nhân vô vi phu tử phụ nhân phu vong vô tử bất đắc tư vận hoá tài cư hương đảng giả trưởng ấu tương kính ái tiện hại tương hưng trừ vô dĩ cường nhi lăng nhược vô xướng tụng nhi hành tư hào cường bất đắc khám tụng sự nam nữ bất đắc tứ dâm phong chứng tụng giả dĩ thực nhi vô tuân hoá tài lữ thứ giả phòng gian nhi vật cự đầu túc vật chiếm đạo lộ vi viên
朋猿呌酉昆,bằng vượn kêu dấu con
唹主碎唹英,ớ chúa tôi ớ anh
𢪀𦋦实拱𢧚󰟯,NGHĨ ra thật cũng nên dường
物群󰟯意况之󰑼𠊛,vật còn dường ấy huống chi là người
仍僃榜文武朝參並著烏紗帽黒圓領衣進詣景門外朝時一次侯行禮如󰀩,nhưng bị bảng văn võ triều tham tịnh trước ô sa mạo hắc viên lĩnh y tiến nghệ cảnh môn ngoại triêu thời nhất thứ hầu hành lễ như nghi
箇日廣南處各衙門二月以裏足,cá nhật quảng nam xứ các nha môn nhị nguyệt dĩ lí túc
後或鄙猥貪冗不堪居官無状查照某官貟妄保非人紏󰁮宋問,Hậu hoặc bỉ ổi tham nhũng bất kham cư quan vô trạng tra chiếu mỗ quan viên vọng bảo phi nhân củ cử tống vấn
漏更歇鐘呌,lậu canh hết chuông kêu
𨕭󰡐拠𪧚香油歆埋,Trên am cứ giữ hương dầu hôm mai
二十五日禮部出榜曰大行皇帝賓天其天下臣民照依服制等次遵行,Nhị thập ngũ nhật Lễ bộ xuất bảng viết Đại Hành Hoàng Đế tân thiên kì thiên hạ thần dân chiếu y phục chế đẳng thứ tuân hành
故䏻當時北震匈奴西威林邑遂以其編授受家傳不為外世,cố năng đương thời bắc chấn hung nô tây uy lâm ấp toại dĩ kì biên thọ thọ gia truyền bất vi ngoại thế
番臣武城,phiên thần vũ thạnh
𦜞𡎢𫽄便𢴑𧗱㐱坤,rốn ngồi chẳng tiện dứt về chỉn khôn
󰬮之身𨏄𣰴鴻,vẻ chi thân nhẹ lông hồng
娘樛事𡳶𪽝󰠳郑𢚸,nàng cù sự cũ bởi đâu trạnh lòng
二十日寢陵有事命工部尚書范瑜往祭弘佑廟,nhị thập nhật tẩm lăng hữu sự mệnh công bộ thượng thư phạm du vãng tế hoằng hựu miếu
貝梗釵𧘇卽時𢫊𢭂,Với cành thoa ấy tức thì đổi trao
壓肚徒尼強裴,áp đỗ giò này càng bùi
𤽗程𥆁昆𪾺𠃣󰏙實㝵𡨧欣代,ngươi trình liếc con mắt ít xem thực người tốt hơn đời
雖妾𫵈𬧻摺准𣳢汫,tuy thiếp mọn sau tấp chốn ngòi giếng
帝嘉其貞節封協正佑善夫人,Đế gia kì trinh tiết phong Hiệp Chính Hựu Thiện phu nhân
十七日安塲營大火,thập thất nhật yên trường dinh đại hoả
󰣑温经史,sớm ôn kinh sử
艮魚𨅸㭲梅𫅷,ngẩn ngơ đứng gốc mai già
春二月帝弗豫三月丙申朔日食,Xuân nhị nguyệt đế phất dự Tam nguyệt Bính Thân sóc nhật thực
夏四月殿試貢士,hạ tứ nguyệt điện thí cống sĩ
󰫽𥱰󰑼帝失𦝄𪪳,nghị đồ là rế thắt lưng ong
㝵默襖紫意朗噤㐌󰀑,người mặc áo tía ấy lặng ngẫm đã lâu
世芇拱𫽄酉衝特芇,Thế nào cũng chẳng dấu xong được nào
𪳼荒奇𢘝朱𢧚化󰇾揚,chửa hoang cả nể cho nên hoá dở dang
浽𠇮貞仍𢢆𪬔吏𫼳𥙩㗂那路麻制,nỗi mình riêng những thẹn thò lại mang lấy tiếng nà trò mà chơi
淳郡公宏郡公等將兵走脱,thuần quận công hoành quận công đẳng tương binh tẩu thoát
船虐些󱉿樔虐些𢶢𫽄特些𫽖樔󱚹,thuyền ngược ta bỏ sào ngược ta chống chẳng được ta trở sào xuôi
陞黎時憲爲副将少尉開營號左中軍頒營印黄義膠爲副将左都督,Thăng Lê Thì Hiến vi Phó tướng Thiếu uý khai dinh hiệu Tả Trung quân ban dinh ấn Hoàng Nghĩa Giao vi Phó tướng Tả đô đốc
󰜋坊𧞿𧙟𡥵如布,một phường rách rưới con như bố
創立西街市及其長廊,Sáng lập Tây Nhai thị cập kì trường lang
脱𬂙娘㐌嘲䜹,Thoắt trông nàng đã chào thưa
賜狀元莫挺之太學生火勇首充内書家,Tứ Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi Thái học sinh hoả dũng thủ sung Nội thư gia
汝句泙水相逢,nhớ câu bình thủy tương phùng
眉㐌𡋿頭𨆝𡲤𤷖真,mày đã lở đầu gối vả sưng chân
媒強計日計寬,Mụ càng kể nhặt kể khoan
然耽僊遊詩偈之禅感西天𰙔調之曲非經國子民之道也,Nhiên đam Tiên Du thi kệ chi thiền cảm Tây Thiên ca điệu chi khúc phi kinh quốc tử dân chi đạo dã
帝既即位命頭目黎廣度黎琱阮文郎黎嵩刘,Đế ký tức vị mệnh đầu mục Lê Quảng Độ Lê Điêu Nguyễn Văn Lang Lê Tung Lưu
二月朔地震,Nhị nguyệt sóc địa chấn
宜公以守法正以率物,nghi công dĩ thủ pháp chính dĩ suất vật
月莫令脩理昇龍城外層及整治街衢,nguyệt Mạc lệnh tu lí Thăng Long thành ngoại tằng cập chỉnh trị nhai cù
别綠命别分命世傕,Biết duyên mình biết phận mình thế thôi
娘時𡎝客車駸,nàng thì cõi khách xa xăm
便宜栽决然後奏聞,tiện nghi tài quyết nhiên hậu tấu văn
𢘽鯑唏𤞻,dái he hơi hùm
朕念祖宗締造之艱難軫兆姓閭閻之疾苦為宗社生民計大󰁮義兵永清四海,Trẫm niệm tổ tông đế tạo chi gian nan chẩn triệu tính lư diêm chi tật khổ vị tông xã sinh dân kế đại cử nghĩa binh vĩnh thanh tứ hải
春撑執齒細旬及筓,xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê
高辰𢫝󰜋𥭑佳穭湿辰吏𢫝𠄩𥭑崇,cao thì đóng một gàu giai lúa thấp thì lại đóng hai gàu sòng
弟高皇姪裕廟自尊胡異於井蛙鈔良政掠安西扇毒愈滋於蜂蠆,Đệ Cao Hoàng điệt Dụ miếu tự tôn hồ dị ư tỉnh oa sao Lương Chính lược An Tây phiến độc dũ tư ư phong mại
𦰤撩簾󰞺竹𤷍𤗹䜹,Lau treo rèm nát trúc cài phên thưa
於𥹰買别𡥵𠊛固仁,ở lâu mới biết con nười có nhân
時我交趾慈廉人李翁仲身長二丈三尺少時往鄕邑供力役爲長官所笞遂入仕秦至司隷校尉,Thời ngã Giao Chỉ Từ Liêm nhân Lí Ông Trọng thân trường nhị trượng tam xích thiếu thời vãng hương ấp cung lực dịch vị trưởng quan sở si toại nhập sĩ Tần chí Tư lệ hiệu uý
江山撩󰠱繓疎𦝄清𫗃沫乘盧興濃,giang sơn treo nặng túi thơ trăng thanh gió mát thừa lưa hứng nồng
暹羅國來貢,tiêm la quốc lai cống
䏾迎󰇾󱋓藏藏,bóng nghiêng dở chén tàng tàng
信春兜易𠫾𧗱朱能,Tin xuân đâu dễ đi về cho năng
置扶輦都為龍衛将選取禁軍子及鐵額軍係刺,trí phù liễn đô vi long vệ tướng tuyển thủ cấm quân tử cập thiết ngạch quân hệ thích
数𡗶限㐌典𣈜,số trời hạn đã đến ngày
𦖑𠳒勸𠴗從容,nghe lời khuyên dỗ thong dong
𩯀𨕭頭貝魯顋魯𪖫枚𠰘調㧅鐄鉑歇汰,tóc trên đầu với lỗ tai lỗ mũi môi miệng đều đeo vàng bạc hết thảy
府州縣置税課司河泊所副使,phủ châu huyện trí thuế khoá ti hà bạc sở phó sứ
几𤼸𠅜𣦍意䐗呐麻㐌沛折,kẻ dâng lời ngay ấy chửa nói mà đã phải giết
舘浪𦧘𩵜𠲖兮󱰭鱗鯺鳯本皮少󰠲,quán rằng thịt cá ê hề khô lân chả phượng bộn bề thiếu đâu
一每年甲子之下分註止書曆代繼正統者其餘列國不書無接我也,nhất mỗi niên giáp tý chi hạ phân chú chỉ thư lịch đại kế chính thống giả kì dư liệt quốc bất thư vố tiếp ngã dã
小僧𡗋𨤔美苗,tiểu tăng lắm vẻ mỹ miều
断膓朱歇刼尼買催,Đoạn trường cho hết kiếp này mới thôi
嗔𢷀𢚸寬赦󰉧保德𢌌容,xin rủ lòng khoan tha sáng bảo đức rộng dung
螻𧐽,sâu róm
冬𨆝巴𨑮夢没春,đông cuối ba mươi mồng một xuân
𣋚󱓽澟传𠽋唭,hôm xưa lắm chuyện nực cười
江山坡𡎝飭𦋦𪧚江,giang sơn bờ cõi sức ra giữ giàng
諭新平順化将校軍人曰昔者占城逆命侵我邉疆乃祖乃父䏻輸誠效順圖報國家殺敗賊徒復我疆土芳名偉績簡󰀋昭垂,Dụ Tân Bình Thuận Hoá tướng hiệu quân nhân viết Tích giả Chiêm Thành nghịch mệnh xâm ngã biên cương nãi tổ nãi phụ năng thâu thành hiệu thuận đồ báo quốc gia sát bại tặc đồ phục ngã cương thổ phương danh vĩ tích giản sách chiêu thuỳ
珥床強𠴍㖇朱,nhẹ nhàng càng nhắn nhe cho
春三月廷藝牙将矯公羡綱目作交殺廷藝而代之,Xuân tam nguyệt Đình Nghệ nha tướng Kiều Công Tiễn Cương mục tác giao sát Đình Nghệ nhi đại chi
詔諸軍造戰艦治兵甲欲親征麻沙洞也,Chiếu chư quân tạo chiến hạm trị binh giáp dục thân chinh Ma Sa động dã
吏固号咍望腮,lại có hiệu hai vành tai
試僧人以金剛經,thí tăng nhân dĩ kim cương kinh
庯舍两行𰙔管𢫝𠸩,phố xá lưỡng hàng ca quản chung chiêng
魁元仃抵旦科𡢐尼,khôi nguyên dành để đến khoa sau này
暨公侯伯駙馬都尉五府六部御史󰱑東閣翰林六寺六科提刑十三道等官詣興明殿奉迎憲宗第二子濬即皇帝位,kị công hầu bá phò mã đô uý ngũ phủ lục bộ ngự sử đài đông các hàn lâm lục tự lục khoa đề hình thập tam đạo đẳng quan nghệ hưng minh điện phụng nghênh hiến tông đệ nhị tử tuấn tức hoàng đế vị
李陳崇佛之權與也,lí trần sùng phật chi quyền dữ dã
才𪰛劔德蔑𠄩分,tài thời kém đức một hai phân
隔花朗𥋴䏾蟾𫡮篭他切澜襜𠬠㝵,cách hoa lặng ngắm bóng thiềm mây lồng tha thướt làn xiêm một người
提澄縣錫氷沔𣾼𨖅,đè chừng huyện tích băng miền vượt sang
辛卯元年陳大建三年,tân mão nguyên niên trần đại kiến tam niên
細低縁㐌󱳥縁𦝄清󱙳沫標船󱡏埃,tới đây duyên đã bén duyên trăng thanh gió mát neo thuyền chờ ai
雲殿接見,vân điện tiếp kiến
主春停㐌固尼,Chúa xuân đành đã có nơi
都礼仍玉珠錦𫃚贈迻,đua lấy những ngọc châu gấm vóc tặng đưa
物餒群渚荫奴,vật nuôi còn chửa ấm no
輕皷弄号𢶢區巴回,khinh cổ trống hiệu gióng khua ba hồi
事覺下朝臣議仁勇竟坐梟罪仁璉宣德等並陵遲徇眾,Sự giác hạ triều thần nghị Nhân Dũng cánh toạ kiêu tội Nhân Liễn Tuyên Đức đẳng tịnh lăng trì tuẫn chúng
𤈜城禍𢯦,cháy thành vạ lây
𨅸𨖲雲買待排󰜋𠄩,Đứng lên Vân mới giãi bày một hai
侈𧡊𠄩昆𡛔𥘷挷盒𡮈粧黃,xảy thấy hai con gái nhỏ bưng hộp nhỏ trang hoàng
㰁磊㰁𢬣秃㰁,trụi lũi trụi tay trọc trụi
世紀,thế kỷ
蔞𦭪,rau húng
𠸜󰑼杜預号󰑼風來,Tên là Đỗ Dự hiệu là Phong Lai
釵宫漢𧵑𣈗出嫁,thoa cung hán của ngày xuất giá
情果僞矣則更推其理之曲直而奸狀自見尢不可岐而二之也,Tình quả nguỵ hĩ tắc cánh suy kì lí chi khúc trực nhi gian trạng tự kiến vưu bất khả kì nhi nhị chi dã
皇第三子光啓生太子晃同母弟也,hoàng đệ tam tử quang khải sinh thái tử hoảng đồng mẫu đệ dã
爲些朱累典𠊛,Vì ta cho luỵ đến người
莫陳百年,Mạc Trần Bách Niên
𥉫𦖑咏𠳿𠄩󰛰,lóng nghe vắng vẻ hai bên
光紹帝倉卒不䏻制乃退入宫,Quang Thiệu Đế thương tốt bất năng chế nãi thoái nhập cung
仕捽潙吝吝隊󱋓,sẽ rót vơi lần lần đòi chén
拱占城國氷王羅曳於佛城自號,Củng Chiêm Thành quốc Băng Vương La Duệ ư Phật Thành tự hiệu
𧡊𩛂富貴朕󰅒𢜠𢚸,thấy no phú quý trẫm nay mừng lòng
𣈜永𫀅制冊蔑案,ngày vắng xem chơi sách một an
乙丑六年宋紹興十五年,Ất Sửu lục niên Tống Thiệu Hưng thập ngũ niên
󰡎旗𠬠令倍傍󰖁𣋀,dưới cờ một lệnh vội vàng ruổi sao
女牛畜財物以千数還京,nữ ngưu súc tài vật dĩ thiên sổ hoàn kinh
真亦由清潭餘裕而來,Chân diệc do Thanh Đàm Dư Dụ nhi lai
挷堆腮另𡏧覩𨕭代𠃣襘𪮏祖茹泊边𩄲,bưng đôi tai lánh bụi đỏ trên đời ít gối tay chỗ nhà bạc ven mây
陛𧏵𡬼𡬷󰘚𡗶,bệ rồng gang tấc mặt trời
昆渚𠰷爫之亥宜吒媄眉,con chớ lo làm chi hãy nghe cha mẹ mày
嘆浪媄北昆南,Than rằng mẹ Bắc con Nam
招梭畧𫽄𡦂床,gieo thoi trước chẳng giữ giàng
各𠸜罪󰀎登情群牢,Các tên tội ấy đăng tình còn sao
庒欺󰅹賖襘茄王,chẳng khi nào xa gối nhà vương
建謀定策安社稷光植中天講信修睦比鄰封敉音米撫也安邉境,Kiến mưu định sách an xã tắc quang thực trung thiên giảng tín tu mục tỉ lân phong mụ âm mễ phủ dã an biên cảnh
𣈗常粓粃妾餒戾之,ngày thường cơm tẻ thiếp nuôi lệ gì
阮丁刘鄭別咍𡀿饒埃乃欺尼典尼,nguyễn đinh lưu trịnh biết hay rủ nhau ai nấy khi này đến nơi
閏三月陳國康卒,Nhuận tam nguyệt Trần Quốc Khang tốt
石生抇𥙩弓𥏌耒捇頭蛇王𧗱,thạch sanh nhặt lấy cung tên rồi xách đầu xà vương về
樂鐄兜㐌㗂𦖑𧵆𧵆,nhạc vàng đâu đã tiếng nghe gần gần
帝生於其間禀聖神文武之資當天眷西顧之日不忍視生民之𡍼炭虐賊之憑陵,đế sinh ư kì gian bẩm thánh thần văn vũ chi tư đương thiên quyến tây cố chi nhật bất nhẫn thị sinh dân chi đồ thán ngược tặc chi bằng lăng
碎𠫾𥙩𫯳畧𡉦英𫥨,tôi đi lấy chồng trước ngõ anh ra
𫃚落朋軍逆𢚸空境共空,vóc dạc bằng quân nghịch lòng không cảnh cũng không
儻或不然則賢否忠邪之迹是非得失之分𡸈容揜哉,thảng hoặc bất nhiên tắc hiền phủ trung tà chi tích thị phi đắc thất chi phân khởi dung yểm tai
黎文休曰先皇以過人之才明盖世之勇畧當我越無主羣䧺割㨿之時一舉而十二使君盡服,Lê Văn Hưu viết Tiên Hoàng dĩ quá nhân chi tài minh cái thế chi dũng lược đương ngã Việt vô chủ quần hùng cát cứ chi thời nhất cử nhi Thập nhị sứ quân tận phục
買責青童信演旦,mới trách thanh đồng tin diễn đến
鼎丁几𩯀蹎絲,đỉnh đinh kẽ tóc chân tơ
金烏密𡗶朗紅,kim ô mặt trời sáng hồng
寡連𢬗粉點粧,goá liền giồi phấn điểm trang
牟湖㐌秩𠫾耒,Màu hồ đã mất đi rồi
身它歇累身𢧚珥,thân đà hết lụy thân nên nhẹ
出處隊𪰛調沛道,xuất xử đòi thời đều phải đạo
時,Thời
户終固几吏𫅷拱𥪞衙役吏󰑼慈心,họ chung có kẻ lại già cũng trong nha dịch lại là từ tâm
莫以吏部尚書掌部事兼東閣大𭓇士知經筵事參預朝政太保倫郡公甲澂為策國公安樂縣中官豪郡公為安國公西道将岸郡公莫玉󱗲為沱國公南道将石郡公阮倦為常國公忠義沔郡公缺名為西軍都督府左都督弘郡公,Mạc dĩ Lại bộ Thượng thư chưởng bộ sự kiêm Đông các đại học sĩ tri kinh diên sự tham dự triều chính Thái bảo Luân quận công Giáp Trừng vi Sách quốc công Yên Lạc huyện trung quan Hào quận công vi An quốc công Tây đạo tướng Ngạn quận công Mạc Ngọc Liễn vi Đà quốc công Nam đạo tướng Thạch quận công Nguyễn Quyện vi Thường quốc công Trung Nghĩa Miện quận công khuyết danh vi Tây quân đô đốc phủ Tả đô đốc Hoằng quận công
紫𦖻󱲣𩈘平平勿𠇮娘吏󰠓㖫呐𦋦,tía tai đỏ mặt bừng bừng vật mình nàng lại vang lừng nói ra
堆侶𡃊台玉吝炭,đôi lứa ghê thay ngọc lẫn than
帝自位年方六歲,Đế tự vị niên phương lục tuế
屯龍岱山以神魁軍将阮多方守神投海樁,đồn long đại sơn dĩ thần khôi quân tướng nguyễn đa phương thủ thần đầu hải thung
落鐸邊滝𢄂茹𡶀,lác đác bên sông chợ mấy nhà
登柄評曰本紀言莫氏代黎盖以明夫簒逆,Đăng Bính bình viết Bản kỷ ngôn Mạc thị đại Lê cái dĩ minh phu soán nghịch
盖季犛時方用事賢人軍子憫時憂世不得不形於詩𩖀又作國語歇後詩以諷元旦,Cái Quý Li thời phương dụng sự hiền nhân quân tử mẫn thời ưu thế bất đắc bất hình ư thi ngạc hựu tác quốc ngữ yết hậu thi dĩ phúng Nguyên Đán
太后見眾心悅服命以龍衮加桓身請即帝位,Thái hậu kiến chúng tâm duyệt phục mệnh dĩ long cổn gia Hoàn thân thỉnh tức đế vị
溢任調除䕃官從官雜流官服五月,Dật nhiệm điều trừ ấm quan tụng quan tạp lưu quan phục ngũ nguyệt
尾龱固号󰁐工,vẽ đồ có hiệu họa công
簡脩公以帝前日殺父母兄弟之慘憤猶未觧使人以大砲置屍火處砲𭛁散盡骸骨止以餘燼回塟母鄕扶軫安陵降爲愍厲公,giản tu công dĩ đế tiền nhật sát phụ mẫu huynh đệ chi thảm phẫn do vị giải sử nhân dĩ đại pháo trí thi hoả xử pháo phát tán tận hài cốt chỉ dĩ dư tẫn hồi táng mẫu hương phù chẩn an lăng giáng vi mẫn lệ công
帝時監九德州因連結數州豪傑惧響應,đế thời giám cửu đức châu nhân liên kết sổ châu hào kiệt cụ hưởng ứng
𫞡𤊨如𣋀𡨌𡗶,vằng vặc như sao giữa trời
箕裊蘇秦𣈜𨎠,kìa nẻo tô tần ngày trước
冬十二月十五日塟裕陵廟號聖宗追尊曰玄功盛德仁明文武宣孝皇帝,Đông thập nhị nguyệt thập ngũ nhật táng Dụ Lăng miếu hiệu Thánh Tông truy tôn viết Huyền Công Thịnh Đức Nhân Minh Văn Vũ Tuyên Hiếu Hoàng Đế
奏云是他一片忠誠宜加優賞以示激勸,Tấu vân Thị tha nhất phiến trung thành nghi gia ưu thưởng dĩ thị kích khuyến
埃知音妬漫麻貝埃,ai tri âm đó mặn mà với ai
𠸦埃窖鑿景招撩,khen ai khéo tạc cảnh cheo leo
明洪武十年春正月二十三日大軍至占城,minh hồng vũ thập niên xuân chính nguyệt nhị thập tam nhật đại quân chí chiêm thành
筭專倚𡄎嵬𡗶,toan chuyên ngẫm ỷ ngôi trời
倦自度不䏻支乃撤兵而走伏兵亦大奔潰相爭渡江沉溺死者無数,Quyện tự độ bất năng chi nãi triệt binh nhi tẩu phục binh diệc đại bôn hội tương tranh độ giang trầm nịch tử giả vô số
至開讀亦無舉哀禮宴樂如常,Chí khai độc diệc vô cử ai lễ yến nhạc như thường
𠇍几功名閑浪蕩墓荒𦹵䱚体埃󰠳,mấy kẻ công danh nhàn lãng đãng mồ hoang cỏ lục thấy ai đâu
𠲝浪朝示浪𪪳𠵩払,dối rằng chầu thị rằng ông quở chàng
𧍉,dế
親属有嫌其職之卑者威簡曰爾軰癡甚,thân thuộc hữu hiềm kì chức chi ti giả uy giản viết nhĩ bối si thậm
乱秦﨤𣅶魚狐𡗶南𥢆𨷑輿圖没方,loạn tần gặp lúc ngư hồ trời nam riêng mở dư đồ một phương
𣳔神聘貝𠊛𠎣精英󱤳吏聖賢𨁡𠚢,dòng thần sánh với người tiên tinh anh nhóm lại thánh hiền nối ra
急傳諸將献俘,kíp truyền chư tướng hiến phù
玉𤒘𨑮分揾渚苔,ngọc đúc mươi phần vẫn chửa dày
橅󰊎請銀𨱽𨑮󱙥掘,vồ bông thỉnh ngân dài mươi sải quất
十二月帝進屯始󰀋哀牢酋長满察窮蹙欲帝緩攻以待援,Thập nhị nguyệt đế tiến đồn Thuỷ sách Ai Lao tù trưởng Mãn Sát cùng túc dục đế hoãn công dĩ đãi viện
浽茹報答浽身落類,Nỗi nhà báo đáp nỗi thân lạc loài
明字則賞者受者皆非也,Minh tự tắc thưởng giả thụ giả giai phi dã
即令人掘山得古樂噐及其骸骨燒碎爲灰散之江河妖氣遂絶,Tức lệnh nhân quật sơn đắc cổ nhạc khí cập kì hài cốt thiêu toái vi hôi tán chi giang hà yêu khí toại tuyệt
開金塲則冐嵐瘴而斧山陶沙󰇼明珠則觸蛟龍而絙腰氽海,khai kim trường tắc mạo lam chướng nhi phủ sơn đào sa thái minh châu tắc xúc giao long nhi căng yêu thộn hải
位𠑖,vị ngôi
𠴍𨖅吲𠳨每唐,Nhắn sang dặn hỏi mọi đường
立粟米五量法其󰱡合升斗斛倣黄鍾律爲凖頒内外各衙門一體遵行,lập túc mễ ngũ lượng pháp kì dược hợp thăng đấu hộc phỏng hoàng chung luật vi chuẩn phân nội ngoại các nha môn nhất thể tuân hành
邦𠅜曳嬏夜吨買吟,vâng lời dái vợ già đòn mới câm
真宗順皇帝諱維祐神宗長子也十三歳受禅在位七年壽二十而崩塟花浦陵帝天性沉潜寬容博厚有人君之德六七載間歳比豊稔使其天假之年則漢文富庶之效同得羙稱矣,Chân Tông Thuận Hoàng Đế huý Duy Hựu Thần Tông trưởng tử dã Thập tam tuế thụ thiện Tại vị thất niên thọ nhị thập nhi băng táng Hoa Phố lăng Đế thiên tính trầm tiềm khoan dung bác hậu hữu nhân quân chi đức Lục thất tải gian tuế tỉ phong nhẫm Sử kì thiên giả chi niên tắc Hán Văn phú thứ chi hiệu đồng đắc mĩ xưng hĩ
夏四月梵志棄城走入海,Hạ tứ nguyệt Phạn Chí khí thành tẩu nhập hải
係𧡊麻綿另渚制停蹺𫗁俗𠾾涓唏,hễ thấy ma men lánh chớ chơi đừng theo thói tục nhấp quen hơi
𩄲𨖲𡶀泊朋蘆,mây lên núi bạc bằng lau
𦖑𠳒生氣𢢆殊,nghe lời sinh khí thẹn thò
逴妯󰡲旦駐坊,Rước DÂU về đến trú phường
󰬥番𠳨月刀希桂,nhiều phen hỏi nguyệt đeo hơi quế
渃滈頭𪇴𢪀𥹰𠽋唭,nước xao đầu vịt nghĩ lâu nực cườị
敢吀父母安心,dám xin phụ mẫu an tâm
󰡎水渚共蒸險滝𨱽,dưới thuỷ chớ cùng chưng hiểm sông dài
免主𨤵槐車吝橘,mến chúa dặm hòe xe lẩn quất
童浪柴寔𣎏才嗔󱚢𩲡脉朱排𫇿之,đồng rằng thầy thực có tài xin vào coi mạch cho bài thuốc chi
特𠳒媒買隨機,Được lời mụ mới tuỳ cơ
技𤞻𦼔木諸喧𠰘,kẽ hầm rêu mọc trơ toen miệng
辛巳三年宋慶曆元年,Tân Tị tam niên Tống Khánh Lịch nguyên niên
夏六月初七日洪水决安華坊堤通西湖,Hạ Lục nguyệt sơ thất nhật Hồng thuỷ quyết Yên Hoa phường đê thông Tây Hồ
𠃩重占占𡾵皇極𠄼福熙熙𠁑庶民,chín trùng chăm chắm ngôi hoàng cực năm phúc hây hây dưới thứ dân
詔選丁男壮,chiếu tuyển đinh nam tráng
綱繩容𫧦奇𠄩边,cương thằng dong suốt cả hai bên
時元嘉移撫治於???????有相者曰君力不足築大城五十年後必有姓髙者於此定都建府,thời nguyên gia di phủ trị ư tô lịch giang phương trúc tiểu thành hữu tướng giả viết quân lực bất túc trúc đại thành ngũ thập niên hậu tất hữu tính cao giả ư thử định đô kiến phủ
沛㝵腤怒𤑟𤉜庄而,Phải người hôm nọ rõ ràng chẳng nhe
渚貪蒸招𩛸𦹳擬𥙩蒸禍亇󱓇,chớ tham chưng gieo mồi thơm nghỉ lấy chưng họa cá mắc
塘賖𠦳淡嗔迻𠬠𢈱,Đường xa ngàn dặm xin đưa một lời
迨夫後陳簡定帝即位於播迁之餘有鄧悉景真之徒與之恊謀奮興󰒂旅致討明賊逋姑之戦幾復陳祚所謂仁󰒂之師也,đãi phù hậu trần giản định đế tức vị ư bá thiên chi dư hữu đặng tất cảnh chân chi đồ dữ chi hiệp mưu phấn hưng nghĩa lữ trí thảo minh tặc bồ cô chi chiến cơ phục trần tộ sở vị nhân nghĩa chi sư dã
扜𥺊𦷾㗂察察󰥎炊𦷾唏兀兀,vo gạo đấy tiếng xát xát làm xôi đấy hơi ngụt ngụt
倘恩主以單騎來則密降矣,Thảng ân chủ dĩ đơn kị lai tắc Mật hàng hĩ
媒𫅷師長次𠄩,mụ già sư trưởng thứ hai
寔他敢聘新奇噲󰑼爫朗底記𬮙代,thực thà dám sánh tân kỳ gọi là làm rạng để ghi muôn đời
順化安󰘊宣光興化等處每處三十名,Thuận Hoá An Bang Tuyên Quang Hưng Hoá đẳng xứ mỗi xứ tam thập danh
以至禮樂征伐與夫制度紀綱莫不正其謬訛補其闕畧,Dĩ chí lễ nhạc chinh phạt dữ phu chế độ kỉ cương mạc bất chính kì mậu ngoa bổ kì khuyết lược
𢯢襜𨄹𨀈前堂,sửa xiêm dạo bước tiền đường
𣎀輸藤藤𣈜掑扦𩄲,Đêm thâu đằng đẵng ngày cài then mây
虎𨆢狼細害台莫箕𣃤揲鄭呢吏𨖲,hổ lui lang tới hại thay mạc kia vừa dẹp trịnh này lại lên
膽𦟽,đảm mật
洲故有是詩睿山圍人洪德庚午科進士及第歷仕至少保尚書後為節義之臣,Châu cố hữu thị thi Duệ Sơn Vi nhân Hồng Đức Canh Ngọ khoa tiến sĩ cập đệ lịch sĩ chí thiếu bảo thượng thư hậu vi tiết nghĩa chi thần
固𧜖固照空埃𦣰拱,có chăn có chiếu không ai nằm cùng
𢫣湯𨖲𠳨翁𡗶仍錢朱𡛔固𠾕特空,bắc thang lên hỏi ông trời những tiền cho gái có đòi được không
𢚸𠊛眞觸辱都唏,lòng người chen chúc nhọc đua hơi
襘鞍㐌𧡊椿堂典尼,gối yên đã thấy xuân đường đến nơi
張為幻音患,trương vi ảo âm hoạn
輔𣆭分兵两岸截之成勢孤陷陣死贈驍衛将軍,phụ thạnh phân binh lưỡng ngạn tiệt chi thành thế cô hãm trận tử tặng kiêu vệ tướng quân
箜笱稍登匙󰑼待欺渃𣴓底麻拮連,không cú sáo đăng chìa ra đợi khi nước cạn để mà cất lên
明人不受遂還之,Minh nhân bất thụ toại hoàn chi
敲石多焒𤎒光仍𪡔,xao thạch đá lửa chớp quang những là
浪𢲨蔞莫,rằng hái rau mạc
底朱老𡴯呵𡴯享貝𩯀矩行𢭾裙𦲿座啉𠸬𢬣𥮊𢬣󱋓,để cho lão ngất nga ngất ngưởng búi tóc củ hành buông quần lá tọa lăm xăm tay đũa tay chén
至於朝賀賓客宴筵大禮則正位次尊卑等級,Chí ư triều hạ tân khách yến diên đại lễ tắc chính vị thứ tôn ti đẳng cấp
牛吼國進華象,ngưu hống quốc tiến hoa tượng
夫極治者亂生而履霜者氷至,Phù cực trị giả loạn sinh nhi lý sương giả băng chí
是歲詔諸收捕盗賊外亡而爲世家所奪者世家與迯亡同罪,Thị tuế chiếu chư thu bổ đạo tặc ngoại vong nhi vi thế gia sở đoạt giả thế gia dữ đào vong đồng tội
及所𣈜𣈙丕,gặp thửa ngày rày vậy
意義,ý nghĩa
及琮到部訊其叛狀僉曰前政賦歛深刻百姓莫不困乏京師遙遠無所告訴民不聊生故相聚以拒之非真叛也,cập tông đáo bộ tấn kì phản trạng thiêm viết tiền chính phú liễm thâm khắc bách tính mạc bất khốn phạp kinh sư dao viễn vô sở cáo tố dân bất liêu sinh cố tương tụ dĩ cự chi phi chân phản dã
別唐𨕭天堂麻另塊唐沙地獄,biết đường lên thiên đàng mà tránh khỏi đường sa địa ngục
仍辱𠡛芇㐌󰳈󰳉,những nhọc nhằn nào đã nghỉ ngơị
双双迻細帳桃聘堆,Song song đưa tới trướng đào sánh đôi
復書㐌𧡊信払典尼,Phục thư đã thấy tin chàng đến nơi
乙未龍瑞太平二年宋至和二年,Ất Mùi Long Thuỵ Thái Bình nhị niên Tống Chí Hoà nhị niên
夏四月甲申真臘國五人來附,hạ tứ nguyệt giáp thân chân lạp quốc ngũ nhân lai phụ
𠳒牢𨑮限𠃩常单差,lời sao mười hẹn chín thường đơn sai
呐䔲庄邾眉,nuốt đắng chẳng chau mày
泥曰偈准題詩𩈘󰡰強朗𢚸慈強清,nơi viết kệ chốn đề thơ mặt trần càng sáng lòng từ càng thanh
其年金人粘罕幹離不率眾圍宋汴京虜宋帝徽宗欽宗北㱕,Kì niên Kim nhân Niêm Hãn Cán Li Bất suất chúng vi Tống Biện Kinh lỗ Tống đế Huy Tông Khâm Tông Bắc quy
旦欺夕買咹𡅧吏,đến khi tịch mới ăn năn lại
𧖱悭埃拱槔眉哏𬹸,Máu ghen ai cũng CAU mày CẮN răng
󰟑誓慛㐌負仿貝花,Lỗi thề thôi đã phũ phàng với hoa
虎𪬏丕拱𠊚些,hổ hang vậy cũng người ta
時人人猶𢙇二心未尽㱕附聞敬恭立相率㱕附,thời nhân nhân do hoài nhị tâm vị tận quy phụ văn kính cung lập tương suất quy phụ
𣇝耒,rảnh rỗi
𡖵吏尋芇固消耗,đêm lại tìm nào có tiêu haỏ
海而洗惡莫勝浩浩之波天𡸈容奸󰱩入恢恢之綱何靣目而見日月何信語而對冠紳,Hải nhi tẩy ác mạc thắng hạo hạo chi ba thiên khởi dung gian cự nhập khôi khôi chi cương hà diện mục nhi kiến nhật nguyệt hà tín ngữ nhi đối quan thân
𣾼香𠁑坦𢯏花𡳳務,vớt hương dưới đất bẻ hoa cuối mùa
冬十一月有星孛于西方,đông thập nhất nguyệt hữu tinh bột vu tây phương
責𠊚𠏲意窖無情,trách người thợ ấy khéo vô tình
𤾓𣳢𠦳瀝沚衛朝,trăm ngòi ngàn lạch chảy về chầu
如出其上則僕猶人參甘草枳殼陳皮充於藥籠之中惟閣下之所用也,Như xuất kì thượng tắc bộc do nhân sâm cam thảo chỉ xác trần bì sung ư dược lung chi trung duy các hạ chi sở dụng dã
𠼦船𪠞奔處南,mướn thuyền đi buôn xứ nam
上則愛其君下則愛其民,Thượng tắc ái kì quân hạ tắc ái kì dân
孱𡶀撫𢬣唭曲隙,sườn núi vỗ tay cười khúc khích
宜民分設六部府縣州官,Nghi Dân phân thiết lục bộ phủ huyện châu quan
复六月二十日雷震三司院災手分梁郎死令本司出錢醮謝,Hạ lục nguyệt nhị thập nhật lôi chấn tam ti viện tai thủ phân Lương Lang tử Lệnh bản ti xuất tiền tiếu tạ
方甎丸壉󱓦,phương chuyên hòn gạch vuông
十二月成慶侯夫人何是欽酖殉死,Thập nhị nguyệt Thành Khánh hầu phu nhân Hà Thị khâm đam tuẫn tử
外呻𠯦𠰘𥪝心儼𢚸,ngoài thơn thớt miệng trong tâm ngẩm lòng
煩埃𠬠𠃣抵边腋尼,phiền ai một ít để bên dạ này
照得本部使等率自下方之遠來觀上國之光,Chiếu đắc bản bộ sứ đẳng suất tự hạ phương chi viễn lai quan thượng quốc chi quang
󰣑群刀𪀄鳯𬦄,sớm còn đeo chim phượng đỏ
又以龍舟迎陳氏,Hựu dĩ long chu nghênh Trần thị
𠓨厨𬊭𠬠捻香𠰘𭝫𢬣𥛉𦊚方厨尼,vào chùa thắp một nắm hương miệng khấn tay vái bốn phương chùa này
嵿𡽫刻𥒥底名,đỉnh non khắc đá đề danh
武公𦋦畧誘払,võ công ra trước dỗ chàng
𧼋𦋦准󱀄房香,chạy ra chốn cũ phòng hương
𬉵名号󰀎迈合邦陳,mặc danh hiệu ấy mày hợp vâng gìn
拱𡾵𠇮婦堂堂,Cũng ngôi mệnh phụ đường đường
夢夢拯𥄭朋固傷𠰷,mòng mòng chẳng ngủ bằng có thương lo
𤽗若眞賒蒸准恪戲𡫐𪸄󰏙永拯所体,ngươi nhược chân xa chưng chốn khác hé rèm trộm xem vắng chẳng thửa thấy
春帝親閲黃男定爲三等,xuân đế thân duyệt hoàng nam định vi tam đẳng
村社辰由官行政󱹘會同耆役底󰥎代表,thôn xã thì do quan hành chính đặt hội đồng kỳ dịch để làm đại biểu
香畑役󱀄斎房悁𢬣,hương đèn việc cũ trai phòng quen tay
𦬑󰁂𠊛玉預𪜝匹夫,nỡ đem người ngọc dựa kề thất phu
𨔈棱儒蹥𨇒𤂬溪,chơi rừng nho len lỏi suối khe
桃綿花𡨧,đào mềm hoa tốt
𠊛淑女仉𠎣童情期埃別嬏𫯳緣𢛨,người thục nữ kẻ tiên đồng tình cờ ai biết vợ chồng duyên ưa
先皇平之以其母爲後妹爲南越王璉夫人猶恐生變又以公主妻之欲室其怨望之心,Tiên Hoàng bình chi dĩ kì mẫu vi hậu muội vi Nam Việt Vương Liễn phu nhân do khủng sinh biến hựu dĩ công chúa thê chi dục thất kì oán vọng chi tâm
童浪𦖑呐吨柴,Đồng rằng Nghe nói đồn thầy
𦰟旗魚㗁𤿰更雉長,ngọn cờ ngơ ngác trống canh trễ tràng
或欺𥙩𣡚唁招朱𦷾,hoặc khi lấy trái ngon gieo cho đấy
賈至帝謝曰謹奉詔爲藩王長供職貢,Giả chí đế tạ viết Cẩn phụng chiếu vi phiên Vương trường cung chức cống
孫權󰋇丿󱏹肝𤉗曹操稽番𣡚𦢉枯,tôn quyền mấy phút buồng gan héo tào tháo ghe phen trái mật khô
習𠖤鷹買𫥨󱧟𦹯残化焒萤光拱奇,tập bay ưng mới ra ràng cỏ tàn hoa lửa huỳnh quang cũng kỳ
𪬫些𥙩意𤤰,ấy ta lấy ý vua
大蝦蟆𡥵蝧𫊬,đại hà mô con ễnh ương
時任是職者不思循省勸課惟務索民賀禮故嚴禁之,Thời nhiệm thị chức giả bất tư tuần tỉnh khuyến khoá duy vụ sách dân hạ lễ cố nghiêm cấm chi
𠬠𠄩迎渃迎城,Một hai nghiêng nước nghiêng thành
朝廷𮗓之乃引從者賜宴别室因行酒潜以金數鎰各納弼等𢙇中,triều đình giác chi nãi dẫn tòng giả tứ yến biệt thất nhân hành tửu tiềm dĩ kim sổ ích các nạp bật đẳng hoài trung
𨤰󰠳群噉絆𢚸,lẽ đâu còn dám bận lòng
冬十月雨雹有大如馬首者,Đông thập nguyệt vũ bạo hữu đại như mã thủ giả
果無事,quả vô sự
𢖵埃如𢖵𬟥牢㐌墫吊𫴋吏掏吊𨖲,nhớ ai như nhớ thuốc lào đã chôn điếu xuống lại đào điếu lên
九月庚辰朔日食,cửu nguyệt canh thìn sóc nhật thực
乙酉三年明隆武元年清順治元年,Ất Dậu tam niên Minh Long Vũ nguyên niên Thanh Thuận Trị nguyên niên
湥渃有情淶聖説,giọt nước hữu tình rơi thánh thót
領事,lãnh sự
別辰疎啐庒別辰預榾麻𦖑,biết thì thưa thốt chẳng biết thì dựa cột mà nghe
時𬎷相實金剛,thời ra tướng thực kim cương
娘浪隻栢㳥濤,nàng rằng chiếc bách sóng đào
錦𬗗頭蹺隊䐗停,gấm chít đầu theo đòi chửa dừng
克終預焉仍授大行遣,Khắc Chung dự yên những thụ Đại hành khiển
碩等因其爭國之餘收得三百餘人,thạc đẳng nhân kì tranh quốc chi dư thu đắc tam bách dư nhân
明立皇子榶为皇太子,minh lập hoàng tử đường vi hoàng thái tử
𡑝梅雪泊支調,sân mai tuyết bạc chia đều
域娘𠓨擬𥪞茹,Vực nàng vào nghỉ trong nhà
𫯳𬙾𡞕𬙾仍𥆾麻𩛂,chồng đẹp vợ đẹp những nhìn mà no
併牢朱論每塘時𠳐,Tính sao cho trọn mọi đường thì vâng
冬十月地震,đông thập nguyệt địa chấn
賊見兵寡悉眾圍之,Tặc kiến binh quả tất chúng vi chi
𫽄嗃拱此沒󱠬㗂𨔈,chẳng kêu cũng thử một vài tiếng chơi
𣾼香𠁑󰠬𢯏花𡳳務,Vớt hương dưới đất bẻ hoa cuối mùa
𬮙𠦳㝵体拱腰,Muôn nghìn người thấy cũng yêu
𦰟畑残湿胱䏾𦝄,ngọn đèn tàn thấp thoáng bóng trăng
是月初九日明内臣馬騏等大舉兵逼帝於籃山,Thị nguyệt sơ cửu nhật Minh nội thần Mã Kì đẳng đại cử binh bức đế ư Lam Sơn
於臺閣𡨸𢚸包拯,ở đài các giữ lòng bao chửng
茶梅店月曳𫀅俸,trà mai đêm nguyệt dậy xem bóng
險旭󰘂權庄突吝,hiểm hóc cửa quyền chăng đụt lẩn
智髙焚城夜遁,Trí Cao phần thành dạ độn
𠬠𠳒珍重珠沙󰋇行,một lời trân trọng châu sa mấy hàng
獨胡宗鷟越史綱目有作書事慎重而有法評事切當而不冗殆亦庶幾,Độc Hồ Tông Thốc Việt sử cương mục hữu tác thư sự thận trọng nhi hữu pháp phê sự thiết đáng nhi bất nhũng đãi diệc thứ cơ
沛神精交󰋇固台𤯰𫥨襆䏧顛如墨,phải thần tinh giao mới có thai đẻ ra bọc da đen như mực
仕𰙔寅諫諫隊󱫻,sẽ ca dần ren rén đòi liên
𩵜𩹹離卑藶𡧲𣳔,cá giếc le te lách giữa dòng
掣包咹雪𦣰霜,xiết bao ăn tuyết nằm sương
趙佗起於番禺懷服百越之君珠崖之南是也,Triệu Đà khởi ư Phiên Ngung hoài phục Bách Việt chi quân Châu Nhai chi Nam thị dã
功,công
覺𦖻它𡗋事衣腰,rác tai đà lắm sự ỉ eo
将兵投降賜爵定郡公,tương binh đầu hàng tứ tước Định quận công
丁先皇因吳氏之亡十二使軍散無統紀而肇基其國亦未見其難也,Đinh Tiên Hoàng nhân Ngô thị chi vong thập nhị sứ quân tán vô thống kỷ nhi triệu cơ kì quốc diệc vị kiến kì nạn dã
󱉎劸懞狼茶糁迈歲命強弄娄,sức khỏe muông lang già tám mươi tuổi mình càng sống lâu
雙羣疑所几奸𪸄勿䐗通𠰷𡗋,song còn ngờ thửa kẻ gian trộm vặt chửa thông lo lắm
時上皇幸羽林逰石窰石嶺之口狹隘,thời thượng hoàng hạnh vũ lâm du thạch diêu thạch lĩnh chi khẩu hiệp ải
窖台㘨𠽅拱𢬣𠏲㩃,khéo thay nồi thủng cũng tay thợ hàn
文字千千萬萬,văn tự thiên thiên vàn vàn
達𠇮於蒸塲名利,đặt mình ở chưng trường danh lợi
蹺𡋂𬗂𦼨吏𦋦龍城,theo nền nếp cũ lại ra long thành
丁文左武文允等爲參督以䏻識得仁勇等僞情先啓訴有功故也,Đinh Văn Tả Vũ Văn Doãn đẳng vi Tham đốc dĩ năng thức đắc Nhân Dũng đẳng nguỵ tình tiên khải tố hữu công cố dã
胣𥪝㐌󰇏𩈘外拱輕,dạ trong đã chán mặt ngoài cũng khinh
𢶸劕,bằm xắt
三月十二日上御敬天門親策抆以帝王治天下,Tam nguyệt thập nhị nhật thượng ngự Kính Thiên môn thân sách vấn dĩ đế vương trị thiên hạ
唒浪粓𣳢茹外妬,dẫu rằng cơm nguội nhà ngoài đó
芇埃固考麻命吏称,Nào ai có khảo mà mình lại xưng
國保綿長民賴平安,quốc bảo miên trường dân lại bình yên
知邕州蘇緘固守不下,Tri Ung Châu Tô Giám cố thủ bất hạ
涓主𥙩𠇮爫欣,quên chúa lấy mình làm hơn
自此至宋朝安為靜海軍節鎮,tự thử chí tống triều an vi tĩnh hải quân tiết trấn
州人屯兵執刺史周喁殺之遣人請闕數喁罪狀,Châu nhân đồn binh chấp Thứ sử Chu Ngung sát chi khiển nhân thỉnh khuyết sổ Ngung tội trạng
天人𠄩道㷚㷚,thiên nhân hai đạo rành rành
三年而產業成,Tam niên nhi sản nghiệp thành
𣎃迡坤掣㝵𬂙苦量,tháng chầy khôn xiết ngày trông khó lường
賜范五老雲符,tứ phạm ngũ lão vân phù
󰛭󰮂𠬠𤇮𦓡燃󰋇󰌎,dễ trong một bếp mà nhen mấy lò
咳𠊛君子𠫾󰠲妬旦景牢麻𨅸歛𢬣,hỡi người quân tử đi đâu đó đến cảnh sao mà đứng lượm tay
小姐唭呐醒醝,Tiểu thư cười nói tỉnh say
春正月地震,Xuân chính nguyệt địa chấn
是雖列聖在天默相之灵亦都帥匡國再造之功而将士用命宣勤之力故䏻臻兹大業復此舊都,Thị tuy liệt thánh tại thiên mặc tương chi linh diệc Đô soái khuông quốc tái tạo chi công nhi tướng sĩ dụng mệnh tuyên cần chi lực cố năng trăn tư đại nghiệp phục thử cựu đô
机,cơ
尖蒌掘渃倍鐄𠳐𦋦,Tiêm trầu quật nước vội vàng bưng ra
洄流渃勿宛妄差光,hồi lưu nước vẩn uốn vòng xoáy quanh
簡定帝守御天城與明相拒,giản định đế thủ ngự thiên thành dữ minh tương cự
王諱昌文前吳王次子也,vương huý xương văn tiền ngô vương thứ tử dã
命行胡彦臣爲求封使審刑裴訥言副之賫表文方物及代身金銀二軀,Mệnh Hành Hồ Ngạn Thần vi cầu phong sứ thẩm hình Bùi Nột Ngôn phó chi tê biểu văn phương vật cập đại thân kim ngân nhị khu
錦瀝塘花客熠耀,gấm sạch đường hoa khách dập dìu
𧵑󰠲撩㨳之埃󰀎𠊛宮廣咍𠊛臺陽,của đâu trao gửi chi ai ấy người cung quảng hay người đài dương
甲申十四年十月元年以後昭皇天彰有道宋嘉定十七年帝疾日滋無嗣繼承大綂公主皆分各路爲湯沐邑獨委任指揮使陳守度領殿前諸軍扈衛禁庭,Giáp Thân thập tứ niên Thập nguyệt nguyên niên dĩ Hậu Chiêu Hoàng Thiên Chương Hữu Đạo Tống Gia Định thập thất niên Đế tật nhật tư vô tự kế thừa đại thống công chủ giai phân các lộ vi thang mộc ấp độc uỷ nhiệm chỉ huy sứ Trần Thủ Độ lĩnh Điện tiền chư quân hộ vệ cấm đình
帝御靈光殿觀兢舟,Đế ngự Linh Quang điện quan cạnh chu
醜払𦓡固埃𠸦之命,Xấu chàng mà có ai khen chi mình
季犛夢神人誦詩云二月在家四月亂華五月風波八月山何十月龍車,Quý Li mộng thần nhân tụng thi vân Nhị nguyệt tại gia tứ nguyệt loạn Hoa ngũ nguyệt phong ba Bát nguyệt sơn hà Thập nguyệt long xa
櫨節丐斗𫯳,lô tiết cái đấu chồng
𥮋演迎壶席玉遲,thẻ diễn nghiêng hồ tiệc ngọc chầy
船埃瀘𣼽邊滝𫨩羅船住俚𨔾𫯳碎庒,thuyền ai lờ lững bên sông hay là thuyền chú lái chở chồng tôi chăng
合𠊛爫𠎪制店爫排,họp người làm lũ chơi đêm làm bầy
使,sứ
㤕𢚸貞白自𥹰典𣇞,Xót lòng trinh bạch từ lâu đến giờ
君子固腰辰㨂𱣳,Quân tử có yêu thì đóng cọc
以少保黎文安總知國威上中三帶廣威軍事,dĩ thiếu bảo lê văn an tổng tri quốc oai thượng trung tam đái quảng oai quân sự
甲子三年宋嘉泰四年,Giáp Tí tam niên Tống Gia Thái tứ niên
其令大臣文武百官󰱥今進朝至大興門外下轎馬,kì lệnh đại thần văn võ bách quan kế kim tiến triều chí đại hưng môn ngoại hạ kiệu mã
𩅘𨱽勺,tóc dài thượt
他如杜英武之驕滛譚以𫎇之暴横何足道㢤,Tha như Đỗ Anh Vũ chi kiêu dâm Đàm Dĩ Mông chi bạo hoành hà túc đạo tai
葩泊抛抛侵氣雪藞青要要辣唉埋,hoa bạc phau phau xâm khí tuyết chồi thanh éo éo lạt hơi may
胡貝棄船登岸,Hồ Bối khí thuyền đăng ngạn
我象履之中鐵籤軍失利稍却,ngã tượng lí chi trung thiết thiêm quân thất lợi sảo khước
十一月鄕試各處士人,Thập nhất nguyệt Hương thí các xứ sĩ nhân
𦵚花𣗓𠲶𠰘唭𡄎娘班㐌𤁕味秋容,nụ hoa chưa mỉm miệng cười gẫm nàng ban đã lạt màu thu dung
逸梞󰜏󱟉挄𠁑󱖺,giật gậy bà chằn choang dưới gối
聲,thanh
边𬂙頭怒边除𡳜箕,bên trông đầu nọ bên chờ cuối kia
󰘚𡗶典坦,mặt trời đến đất
遼陽隔阻山溪,Liêu dương cách trở sơn khê
當時漢光武建武五年己丑也,đương thời hán quang vũ kiến vũ ngũ niên kỷ sửu dã
一隻道過乂安府命旨留其象於軍府,nhất chích đạo quá Nghệ An phủ mệnh chỉ lưu kì tượng ư quân phủ
敬,Kính
傕㐌停朝佛朝仙,thôi đã đành chào phật chào tiên
弹琴埃女𢩮𦀊,đàn cầm ai nỡ dứt dây
九月令置平獄勘理官使决天下疑訟,cửu nguyệt lệnh trí bình ngục khám lí quan sử quyết thiên hạ nghi tụng
仍啉呂𦬑渃𡽫朱耒,những mong trả nợ nước non cho rồi
三月初四日詔内外各衙門都提吏并更番吏有缺数吏部照洪德年間例類取應得填充姓名具本送吏科抄送吏部轉送各衙門遵行,Tam nguyệt sơ tứ nhật chiếu Nội ngoại các nha môn đô đề lại tịnh canh phiên lại hữu khuyết số Lại bộ chiếu Hồng Đức niên gian lệ loại thủ ưng đắc điền sung tính danh cụ bản tống Lại khoa sao tống Lại bộ chuyển tống các nha môn tuân hành
辛丑十年宋淳祐元年春二月選有勇力諳武藝者充上都宿衛,tân sửu thập niên tống thuần hựu nguyên niên xuân nhị nguyệt tuyển hữu dũng lực am vũ nghệ giả sung thượng đô túc vệ
云仙𠓨謝午欧出行,vân tiên vào tạ ngõ âu xuất hành
試官貟男孫属文書筭,thí quan viên nam tôn thuộc văn thư toán
𧵑初吏󰇥旦弹貝香,Của xưa lại giở đến đàn ĐẾN hương
先是明數遣使來多索歲金,tiên thị minh sổ khiển sứ lai đa sách tuế kim
接夾,tiếp giáp
帝去時作詩寄弟曔曰位極讒深便去官,Đế khứ thời tác thi ký đệ Kính viết Vị cực sàm thâm tiện khứ quan
防欺󰉺最𠓨𦋦,phòng khi sớm tối vào ra
時帝以國家庶事委平安王總裁故洞達謹啓欲以上聞輔行仁政,Thời Đế dĩ quốc gia thứ sự uỷ Bình An Vương tổng tài cố đỗng đạt cẩn khải dục dĩ thượng văn phụ hành nhân chính
悶卢役渃沛筭役茄,Muốn lo việc nước phải toan việc nhà
科,khoa
炟𥑥𦋦𦟐奔𢷆曾調,rán sành ra mỡ bon chen từng điều
遂大潰,toại đại hội
時永福縣卓筆山有大石髙一丈其石骨深入地中四尺餘無故自拨出地上移他處而止,thời vĩnh phúc huyện trác bút sơn hữu đại thạch cao nhất trượng kì thạch cốt thâm nhập địa trung tứ xích dư vô cố tự bạt xuất địa thượng di tha xứ nhi chỉ
陰結朋黨内外恊謀人心㱕附,âm kết bằng đảng nội ngoại hiệp mưu nhân tâm quy phụ
几算刧吏𠊛𢞃打饒,kẻ toan cướp lại người hòng đánh nhau
陛下難與並立,bệ hạ nan dữ tịnh lập
弄庄討某󱜐,lòng chẳng thảo mới ra
時天有大旱直原言乞修德以以回天变,thời thiên hữu đại hạn trực nguyên ngôn khất tu đức dĩ dĩ hồi thiên biến
碎󰅒等賤門庭,tôi nay đấng tiện môn đình
蒸意於蒸意擬蒸意𡘮所馭,chưng ấy ở chưng ấy nghỉ chưng ấy mất thửa ngựa
風塵刼㐌𠹾苔,Phong trần kiếp đã chịu đầy
𠊛些𤿤怒𤿤尼保饒,người ta bè nọ bè này bảo nhau
紇椒,hạt tiêu
宋帝以爲然,Tống đế dĩ vi nhiên
動物,động vật
旨揮京城左右伴及各道衛軍等官其本坊本軍土分原,Chỉ huy kinh thành tả hữu bạn cập các đạo vệ quân đẳng quan Kì bản phường bản quân thổ phận nguyên
朗𦝄𡗶鴈沕潙沙,lửng lưng trời nhạn vẩn vơ sa
蝙蝠号󰑼丐蛦,biển bức hiệu là cái dơi
奴拉把讐奇眉連蚤,nó rắp trả thù cả mày liền tao
闭娄湄鎖󰊄樔,bấy lâu mưa khóa gió rào
春三月置望國鎮及㱕德保寕宣化清平永通感化安民七驛各立碑喉以為蠻夷宿歇之處,xuân tam nguyệt trí vọng quốc trấn cập quy đức bảo ninh tuyên hoá thanh bình vĩnh thông cảm hoá an dân thất dịch các lập bi hầu dĩ vi man di túc hiết chi xứ
𧏵𬛩徐待𩆐𪢠捤摓,rồng nằm chờ đợi sấm ran vẫy vùng
令諸道軍各就本土近便分習陣御前各軍講武於殿庭,lệnh chư đạo quân các tựu bản thổ cận tiện phân tập trận ngự tiền các quân giảng võ ư điện đình
淤泥林洡待漂㐌𥿁,ư nê lầm lội đợi phao đỡ vòng
命輔國太傅馮佐周權知乂安府許與人爵自佐職舍人以下詣闕奏聞,Mệnh Phụ quốc Thái phó Phùng Tá Chu quyền tri Nghệ An phủ hứa dữ nhân tước tự tá chức xá nhân dĩ hạ nghệ khuyết tấu văn
𧗱據超類合團囚𦀊,về cứ siêu loại họp đoàn tù dây
夏四月兵部尙書頴郡公阮悌致仕,hạ tứ nguyệt binh bộ thượng thư dĩnh quận công nguyễn đễ trí sĩ
勑旨各衙門奏本用竹𥿄,sắc chỉ các nha môn tấu bản dụng trúc chỉ
甘沐知事急恐變生乃以語卿士庶官人皆悅服,Cam Mộc tri sự cấp khủng biến sinh nãi dĩ ngữ khanh sĩ thứ quan nhân giai duyệt phục
𠊛𠁀催實詐嘹󱞴𠊛,người đời thôi thực trớ trêu lắm người
道𡗶報復㐱𥠻窖台没𡎤縿𧗱苔尼,đạo trời báo phục chỉn ghê khéo thay một mẻ tóm về đầy nơi
九月開寳花園,cửu nguyệt khai bảo hoa viên
𬌓誠㐌透旦𡗶,tấm thành đã thấu đến trời
陛下大政未親亦無過舉而水旱相仍灾異屡見,bệ hạ đại chính vị thân diệc vô quá cử nhi thuỷ hạn tương nhưng tai dị lũ kiến
𢚸芇麻女𢴑𢚸朱當,Lòng nào mà nỡ dứt lòng cho ĐANG
五日宴济等于勤政堂,Ngũ nhật yến tế đẳng vu Cần Chính đường
𣎀春埃易扲𢚸特庄,Đêm xuân ai dễ cầm lòng được chăng
至是隋人貪其寶貨興師伐之踣其國,chí thị tuỳ nhân tham kì bảo hoá hưng sư phạt chi bặc kì quốc
没命直蓬空󰂇朋㝵客杜茹工茹㝵,một mình chực buồng không ví bằng người khách đỗ nhờ trong nhà người
肺臟󰑼配朗蒙,phế tạng là phổi trắng mòng
拁𢬣𢭲𥙩𧗱茹,Giơ tay với lấy về nhà
𢬣扲瓢𨢇捻𬛈,tay cầm bầu rượu nắm nem
有󰟸法駕出遊,hữu khoảnh pháp giá xuất du
渴真觀無可戰之地退守海潮江,khát chân quan vô khả chiến chi địa thoái thủ hải triều giang
洡潭𦷾,lội đằm đấy
橙荠扒礼底和浸爭,đăng tề vắt lấy để hoà tẩm chanh
𠕋東宫太子奣為皇太子追尊欽慈保聖太后為太皇太后,sách đông cung thái tử mạnh vi hoàng thái tử truy tôn khâm từ bảo thánh thái hậu vi thái hoàng thái hậu
昇等既敗死王通大懼乃集将士議以城不可守戰不可勝不若全師㱕北,Thăng đẳng ký bại tử Vương Thông đại cụ nãi tập tướng sĩ nghị dĩ thành bất khả thủ chiến bất khả thắng bất nhược toàn sư quy Bắc
浽𥢆笠笠㳥㵢𢪀隊干吏湥洡隊干,nỗi riêng lớp lớp sóng giồi nghĩ đòi cơn lại sụt sùi đòi cơn
律𢚸𨠳役柊𣘃,trót lòng gây việc chông gai
尹祭舌咱味於,doãn tế thịt thính mùi ưa
進士碑記自此始,Tiến sĩ bi ký tự thử thuỷ
水獺獺於域娄孟咍扒亇屡饒祭𡗶,thuỷ thát rái ở vực sâu mạnh hay bắt cá rủ nhau tế trời
𣎀秋刻漏更殘󰊄𣘃律𦲿𦝄岸吟𦎛,đêm thu khắc lậu canh tàn gió cây trút lá trăng ngàn ngậm gương
其主也,kì chủ dã
柰以人才秋葉俊傑晨星,Nại dĩ nhân tài thu diệp tuấn kiệt thần tinh
春二月初九日帝謁西京,Xuân nhị nguyệt sơ cửu nhật đế Yết Tây Kinh
行遣黎景,Hành khiển Lê Cảnh
所以遣後人者盖深遠矣,sở dĩ khiển hậu nhân giả cái thâm viễn hĩ
至今軍國之務屡為匱乏,chí kim quân quốc chi vụ lũ vi quỹ phạp
時軍士三日不得食而無敢犯者,Thời quân sĩ tam nhật bất đắc thực nhi vô cảm phạm giả
塘𧗱坦坦月征征,đường về thán thán nguyệt chênh chênh
噶貢,gắt gỏng
嘗悔立日禮日禮潜鴆之,Thường hối lập Nhật Lễ NHật Lễ tiềm chậm chi
呐共柴𠱊各尼厨傳,nói cùng thầy sãi các nơi chùa chiền
壬子二十三年明弘治五年,Nhâm Tí nhị thập tam niên Minh Hoằng Trị ngũ niên
而,Nhị
吏添世動克屯細官,lại thêm thế động khắc dồn tới quan
造永隆福聖等寺,tạo vĩnh long phúc thánh đẳng tự
决情公買断𣦍𠬠排,Quyết tình CÔNG mới đoán ngay một bài
俸󰠲兵焒音音,bỗng đâu binh lửa ầm ầm
別󰠳合補𦓡蒙珠𧗱,Biết đâu Hợp Phố mà mong châu về
𬌓身庄𡮍𦹷紅播綿,tấm thân chẳng chút bụi hồng bá men
大越史記外紀全書卷之四,Đại Việt Sử Ký Ngoại Kỷ Toàn Thư Quyển Chi Tứ
南服莫言分土遠北辰長在普天中,Nam phục mạc ngôn phân thổ viễn Bắc thần trường tại phổ thiên trung
甲辰六年晋齊王重貴開運元年,Giáp Thìn lục niên Tấn Tề Vương Trọng Quý Khai Vận nguyên niên
󰜋𠎪翁𫅷𨑮𠀧翁𦖡,một lũ ông già mười ba ông điếc
賕𧵑賥,cầu của đút
季犛之姑姊妹二人明宗皆納為宫人一生,quý li chi cô tỉ muội nhị nhân minh tông giai nạp vi cung nhân nhất sinh
壬申四年元至順三年春二月十五日祔塟順聖保慈皇太后于泰陵,nhâm thân tứ niên nguyên chí thuận tam niên xuân nhị nguyệt thập ngũ nhật phụ táng thuận thánh bảo từ hoàng thái hậu vu thái lăng
𬲂没󰟯𢯦歷典𦝄󰅹肯呐能共,gió một dường lay lắt đến trăng nào khứng nói năng cùng
埃󰑼空𤶑󱩏劍鮮,ai là không nhăn nhó kém tươi
割𠊛󰏙朔逴柴𧆄湯,cắt người xem sóc rước thầy thuốc thang
冬十月帝釋服穿皇袍御正殿視朝,Đông thập nguyệt đế thích phục xuyên Hoàng bào ngự chính điện thị triều
𨁪󱚢𦋦𥒥漏漏,dấu vào ra đá làu làu
臭𧖱辰嗛𠰘鼎鐘,xấu máu thì khem miếng đỉnh chung
莫使宗室将義國公節制南道兵期日進擊,Mạc sử tông thất tướng Nghĩa quốc công tiết chế Nam đạo binh kì nhật tiến kích
浪𫳵固𨔍𨓡咍,Rằng Sao có lạ lùng thay
唯朱世󱰁𧗱𨍦,dõi cho thế ấy về sau
負情案㐌𤑟𤉜,Phụ tình án đã rõ ràng
窻𦝄夐揆,song trăng quạnh quẽ
及倦至由醴江分兵設伏山脚小路以待官軍至欲断後兵粮道,cập quyện chí do lễ giang phân binh thiết phục sơn cước tiểu lộ dĩ đãi quan quân chí dục đoạn hậu binh lương đạo
日燏則不然其接元使每與之語不假傅譯,nhật duật tắc bất nhiên kì tiếp nguyên sứ mỗi dữ chi ngữ bất giả phó dịch
别包功慢功税臨淄󰋇度𠫾𧗱埮𣾺,biết bao công mướn công thuê lâm truy mấy độ đi về dặm khơi
然則黎朝文明之詳科目之政肇於順天始於大寶行於太和而特盛於洪德也,Nhiên tắc Lê triều văn minh chi tường khoa mục chi chính triệu ư Thuận Thiên thuỷ ư Đại Bảo hành ư Thái Hoà nhi đặc thịnh ư Hồng Đức dã
𡥵官吏部𠸜󰑼宦姐,Con quan Lại bộ tên là Hoạn thư
𠳨浪娘𧘇於󰦓,hỏi rằng nàng ấy ở đâu
中心研究,trung tâm nghiên cứu
奉天府及天下軍民男女著縞素衣停婚嫁三箇月,Phụng Thiên phủ cập thiên hạ quân dân nam nữ trước cảo tố y đình hôn giá tam cá nguyệt
𦰤撩簾󰞺竹𤷍梠䜹,Lau treo rèm nát trúc cài phên thưa
人心悅於下天道應於上將見灾星轉爲景星之祥沴雨轉爲甘雨之瑞諸福之物無不畢至而王道大成矣,Nhân tâm duyệt ư hạ thiên đạo ứng ư thượng tương kiến tai tinh chuyển vi cảnh tinh chi tường lệ vũ chuyển vi cam vũ chi thuỵ chư phúc chi vật vô bất tất chí nhi Vương đạo đại thành hĩ
𠬠𡓄如体核瓊梗瑤,Một vùng như thể cây quỳnh cành dao
六月立國學院塑孔子周公亞聖書七十二賢像奉事,Lục nguyệt lập Quốc học viện tố Khổng tử Chu Công Á Thánh thư thất thập nhị hiền tượng phụng sự
立府衛定官制興禮樂󰁮廉能征討四疆開拓土宇,lập phủ vệ định quan chế hưng lễ nhạc cử liêm năng chinh thảo tứ cương khai thác thổ vũ
嗔払料急吏茹,Xin chàng LIỆU KÍP lại nhà
明日行至茶麟州鄭,minh nhật hành chí trà lân châu trịnh
大越史記本紀全書卷之四,đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi tứ
𤯩𢘾坦客托墫圭𠊛,sống nhờ đất khách thác chôn quê người
王生有異光满室狀𩔗特殊背上有三黑子相者奇之蝟可為一方之主乃命名曰權,vương sinh hữu dị quang mãn thất trạng loại đặc thù bối thượng hữu tam hắc tử tướng giả kì chi vị khả vi nhất phương chi chủ nãi mệnh danh viết quyền
固軒攬翠󰞺鐄渚派,Có hiên Lãm Thuý nét vàng chưa phai
名𦹳蔑盎𩄲浽,danh thơm một áng mây nổi
特,được
初爫術士𫢩修於伽,xưa làm thuật sĩ nay tu ở già
伐叛救民聖哲以之而耀武栽培傾覆天地以之而為心,phạt phản cứu dân thánh triết dĩ chi nhi diệu vũ tài bồi khuynh phú thiên địa dĩ chi nhi vi tâm
昆𤳇户馮𠸜羅𤽗仲逵,con trai họ phùng tên là ngươi trọng quỳ
師而人不干其命及周武成為文武師隂謀脩德以傾商正而興王業所謂善師者不陣矣,sư nhi nhân bất can kì mệnh cập chu vũ thành vi văn vũ sư âm mưu tu đức dĩ khuynh thương chính nhi hưng vương nghiệp sở vị thiện sư giả bất trận hĩ
𠄼𣈗翁𥙒細尼,năm ngày ông trẩy tới nơi
顛𧵆墨堵𧵆𣗾,đen gần mực đỏ gần son
右御龍兵火頭郭司献蟾蜍珠状如,hữu ngự long binh hoả đầu quách tư hiến thiềm thừ châu trạng như
𡥵𬷤局作蘿棦,con gà cục tác lá chanh
以陳崇𩓙為户部尚書,Dĩ Trần Sùng Dĩnh vi hộ bộ thượng thư
令三軍有䏻以身徇國武藝精通用力果敢不顧生死者並許通身選入内府侍衛,Lệnh tam quân hữu năng dĩ thân tuẫn quốc vũ nghệ tinh thông dụng lực quả cảm bất cố sinh tử giả tịnh hứa thông thân tuyển nhập nội phủ thị vệ
上慮占國山川有未易知乃命順化土酋阮武圖其險易以進,Thượng lự Chiêm Quốc sơn xuyên hữu vị dị tri nãi mệnh Thuận Hoá thổ tù Nguyễn Vũ Đồ kì hiểm dị dĩ tiến
󰜋干湄󰊄𥘀泥,Một cơn mưa gió nặng nề
時它󰋖玉沉香㐌耒,Thì đà đắm ngọc chìm hương ĐÃ rồi
冬十月闍蒲國商舶至雲屯海庄潜買𧓍𧓍音駢珠也朱又音朱亦作黿珠雲,đông thập nguyệt đồ bồ quốc thương bách chí vân đồn hải trang tiềm mãi tân tân âm biền châu dã châu hựu âm chu diệc tác ngoan châu vân
傘撑突突葉虚空戈󰋇𤾓秋課抱蓬,tán xanh đột đột diệp hư không qua mấy trăm thu thuở bão bùng
以𬢱欲伐占城而未果故也,dĩ nghị dục phạt chiêm thành nhi vị quả cố dã
右鴻庞氏自涇陽王壬戌受封與帝宜同時傳至雄王季世當周赧王五十七年季卯終該二千六百二十二年,hữu hồng bàng thị tự kinh dương vương nhâm tuất thụ phong dữ đế nghi đồng thời truyền chí hùng vương quý thế đương chu noãn vương ngũ thập thất niên quý mão chung cai nhị thiên lục bách nhị thập nhị niên
海陽諸縣,hải dương chư huyện
群臣固請乃𠃔,quần thần cố thỉnh nãi doãn
三月又大舉伐宋欽廉州聲言宋行青苗役法殘害中國民興師問之欲相救也,Tam nguyệt hựu đại cử phạt Tống Khâm Liêm châu thanh ngôn Tống hành thanh miêu dịch pháp tàn hại Trung Quốc dân hưng sư vấn chi dục tương cứu dã
鋪戊甲隊課未來,phô mỗ giáp đòi thuở vị lai
㐌𢧚𦛋胣蔑皮嫌茹飢儉󰭼之待饒,đã nên cật dạ một bề hiềm nhà cơ kiệm lấy gì đãi nhau
埃拯別󰇏𠁀󰑼沛倍鐄之麻𢠼𨖲仙,ai chẳng biết chán đời là phải vội vàng chi mà mải lên tiên
眾欲殺之昌文曰平王於我有恩𡸈忍加刑乃降為張楊公因賜為食邑,chúng dục sát chi xương văn viết bình vương ư ngã hữu ân há nhẫn gia hình nãi giáng vi chương dương công nhân tứ vi thực ấp
時侍書阮詮本娶領女及領見殺詮亦出其女,thời thị thư nguyễn thuyên bản thú lĩnh nữ cập lĩnh kiến sát thuyên diệc xuất kì nữ
𫳵花箕卒源󰇲丕羅蒸華𣘃唐棣,sao hoa kia tốt ngồn ngộn vậy là chưng hoa cây đường lệ
𫽄紆𦓡𦇒,chẳng vò mà rối
頭爫𠬛胞,đầu làm một bào
黎列南黎貫之黎賁南黎文老等以下至黎練男黎紀,Lê Liệt nam Lê Quán Chi Lê Bí nam Lê Văn Lão đẳng dĩ hạ chí Lê Luyện nam Lê KỶ
𪀄𪂲,chim cò
𣳔神聘貝𠊛𠎣,dòng thần sánh với người tiên
時顯奏言本縣有舊江支流一派可通行舟筏而總管黎囂奏乞填塞為以物由是舟筏徃來多被妨阻,Thời Hiển tấu ngôn bản huyện hữu cựu giang chi lưu nhất phái khả thông hành chu phiệt nhi tổng quản Lê Hiêu tấu khất điền tắc vi dĩ vật do thị chu phiệt vãng lai đa bị phòng trở
其餘一一封賞俾之同心匡輔又與哀牢主乍斗相結資其兵糧以圖進取,kì dư nhất nhất phong thưởng tỉ chi đồng tâm khuông phụ hựu dữ ai lao chủ sạ đẩu tương kết tư kì binh lương dĩ đồ tiến thủ
時差官多因瘴死,Thời sai quan đa nhân chướng tử
音節,âm tết
詔諸王侯百官奴婢不得依勢敺擊官軍百姓犯者徒其家主奴沒八官,Chiếu chư vương hầu bách quan nô tì bất đắc ỷ thế khu kích quan quân bách tính phạm giả đồ kì gia chủ nô một bát quan
圖細軟𧵑𥢅西,đồ tế nhuyễn của riêng tây
都護韓約擊峯州王昇朝克之後為楊清所逐奔還廣州,đô hộ hàn ước kích phong châu vương thăng triều khắc chi hậu vi dương thanh sở trục bôn hoàn quảng châu
永茹特𣇜𣋚󰅒,Vắng nhà được buổi hôm nay
吾不及二君之英安得不多有悔吝乎,Ngô bất cập nhị quân chi anh an đắc bất đa hữu hối lận hồ
量春油決狭𤞑功𫼔󱁲𫽄舌催𡗋由,lượng xuân dù quyết hẹp hòi công đeo đuổi chẳng thiệt thòi lắm ru
𩯀𩄲󰜋󰼲刀鐄𢺹堆,tóc mây một món dao vàng chia đôi
姉,chị
詔書到日咸赦除之,chiếu thư đáo nhật hàm xá trừ chi
典調𤯩濁牢朋托冲,đến điều sống đục sao bằng thác trong
𢝙󰑼𢝙強矯󰑼,Vui là vui gượng kẻo là
咷棹,trệu trạo
咍𡞕重𨆝頭𫳭坦𥛉恩󱉎主𡗶,hai vợ chồng cúi đầu xuống đất lạy ơn đức chúa trời
𣈜𠫾竹渚木𣒣𣈜𧗱竹㐌高朋𦰟𥯌,ngày đi trúc chửa mọc măng ngày về trúc đã cao bằng ngọn tre
乂安演州明人出降,nghệ an diễn châu minh nhân xuất hàng
秋八月大,Thu bát nguyệt đại
󰠱爲史󰒂初娄,nặng vì chút nghĩa xưa sau
進封興道王為大王興武王為開國公興讓王為節度使有大功者賜國姓,Tiến phong Hưng Đạo Vương vi Đại vương Hưng Vũ Vương vi Khai Quốc Công Hưng Nhượng Vương vi Tiết Độ sứ hữu đại công giả tứ quốc tính
重門擊析之設所以待暴客也,trùng môn kích tích chi thiết sở dĩ đãi bạo khách dã
唏󰠳擬󱚢𠊚朱添絆䏾,hơi đâu nghĩ vào người cho thêm bận bụng
農𨻶,nông khích
貧民無聘禮者延令長吏以下省俸祿以賑助之同時娶者二千人,bần dân vô sính lễ giả diên lệnh trưởng lại dĩ hạ tỉnh bổng lộc dĩ chẩn trợ chi đồng thời thú giả nhị thiên nhân
其󰀩禮凣娶妻先使媒氏往來定議然後定親禮親禮既󰍶然後議納聘納娉既󰍶然後擇日行親迎禮,Kì nghi lễ phàm Thú thê tiên sử mối thị vãng lai định nghị nhiên hậu định thân lễ thân lễ kí tất nhiên hậu nghị nạp sính nạp sính kí tất nhiên hậu trạch nhật hành thân nghinh lễ
倍𨖅園翠𪭴󰑼,Vội sang vườn Thuý dò la
内經㐌産外科添牟,nội kinh đã sẵn ngoại khoa thêm mầu
罢幅襖裙妻妻,bảy bức áo quần thê thê
蘭亭席合𩄲幻金谷園荒𧍝𦓿,lan đình tiệc họp mây ảo kim cốc vườn hoang dế cày
夫君不祭於臣僕父不祭於支庶况又與夷爲侣,phù quân bất tế ư thần bộc phụ bất tế ư chi thứ huống hựu dữ di vi lữ
󰇾例常𦝄蒌𥐨𪉴,giữ lệ thường lưng rau đĩa muối
仁宗三科繼舉人文益彰,Nhân Tông tam khoa kế cử nhân văn ích chương
鄭仗與諸将走至真福安塲地方駐營,trịnh trượng dữ chư tướng tẩu chí chân phúc an trường địa phương trú dinh
景邏店清興𪽝󰠳,cảnh lạ đêm thanh hứng bởi đâu
因蒸民𪢍茹秦,nhân chưng dân ghét nhà tần
具究連人嘗有憾於究連矢之曰足不履其地,Cụ Cứu Liên nhân thường hữu hám ư Cứu liên thỉ chi viết túc bất lí kì địa
報聘,báo sính
力,lực
初八日上至𢒎來江,Sơ bát nhật thượng chí Phi Lai giang
𢚸妾󰠲敢𢪀𧵆賖,lòng thiếp đâu dám nghĩ gần xạ
銑士弘各遣人招交州太守丘和和不從,Tiển Sĩ Hoằng các khiến nhân chiêu Giao Châu Thái thú Khâu Hoà Hoà bất tòng
𠰺浪昆𥛉媄低,Dạy rằng Con lạy mẹ ĐÂY
冬十月遣使如明黎弘毓阮敦復吳雷等歲貢汧仁壽阮廷羙等奏占城潰亂擾邉事,Đông thập nguyệt khiển sứ như Minh Lê Hoằng Dục Nguyễn Đôn Phục Ngô Lôi đẳng tuế cống Nghiên Nhân Thọ Nguyễn Đình Mĩ đẳng tấu Chiêm Thành hội loạn nhiễu biên sự
堆孤覔𠮩多端仍𠳒𠽖被吹原害𠊛,đôi co mách lẻo đa đoan những lời giục bị xui nguyên hại người
言至三上能氾顔矣,ngôn chí tam thượng năng phạm nhan hĩ
弗長筭數短促百姓耗損萬物失宜朕甚痛之不得不徙,phất trường toán số đoản xúc bách tính hao tổn vạn vật thất nghi trẫm thậm thống chi bất đắc bất tỉ
𡀮邊西朋空𠊚扵,nếu bên tây bằng không người ở
冬十一月以楊直原爲禮部左侍郎,đông thập nhất nguyệt dĩ dương trực nguyên vi lễ bộ tả thị lang
𩈘眉謹魚,mặt mày ngẩn ngơ
𠄩𡫫𦓿,hai lần cày
命阮茂宣等賫勑追贈加封太宰太師興國公阮金為昭勳輔哲靖公,Mệnh Nguyễn Mậu Tuyên đẳng tê sắc truy tặng gia phong Thái tể thái sư Hưng quốc công Nguyễn Kim vi Chiêu Huân Phụ Triết Tĩnh Công
上曰君乎對曰臣望見封釆已知其為聖上矣,thượng viết quân hồ đối viết thần vọng kiến phong thái dĩ tri kì vi thánh thượng hĩ
諱璿先皇次子也在降封衛王壽十八歲位八月黎氏篡位帝以幼冲之年嗣艱大之業強臣攝政國内離心丁氏遂亡,Huý Toàn Tiên Hoàng thứ tử dã tại giáng phong Vệ Vương thọ thập bát tuế vị bát nguyệt Lê thị soán vị Đế dĩ ấu trùng chi niên tự gian đại chi nghiệp cường thần nhiếp chính quốc nội li tâm Đinh thị toại vong
𣴓𠳒魂𢴑𧖱醝,Cạn lời hồn dứt máu say
若托疾以避進税多欠者再除邉遠六年方許定奪,Nhược thác tật dĩ tị tiến thuế đa khiếm giả tái trừ biên viễn lục niên phương hứa định đoạt
帝使義國公阮文郎以術士往塗山厭之,Đế sử Nghĩa quốc công Nguyễn Văn Lang dĩ thuật sĩ vãng Đồ Sơn yếm chi
象古忌之召為牙將至是令討黃洞蠻,Tượng Cổ kị chi triệu vi nha tướng chí thị lệnh thảo Hoàng Động man
寔,thiệt
娘浪湄𫗄㕸韶,Nàng rằng Mưa gió dập dìu
復等貢金銀噐皿及方物往求封于明并觧諭還人口戦噐及求陳氏子孫等事其求封辝畧日國人徧行尋覔陳氏子孫並無見存臣等思惟本國大頭目黎利爲人謙恭謹厚撫綏有方甚得民心有堪𬋩攝明帝󰔻畢謂侍臣曰此詞未可遽信更當索之仍詔禮部賜公僎等文綺衣遣賫勑還諭帝及頭目耆老更詢陳氏如果無後連名奏來處置并賜公僎等鈔有差十一月帝幸西都拜謁山陵賞扈徔将校軍人,phục đẳng cống kim ngân khí mãnh cập phương vật vãng cầu phong vu minh tịnh giải dụ hoàn nhân khẩu chiến khí cập cầu trần thị tử tôn đẳng sự kì cầu phong từ lược nhật quốc nhân biến hành tầm mịch trần thị tử tôn tịnh vô kiến tồn thần đẳng tư duy bản quốc đại đầu mục lê lợi vi nhân khiêm cung cẩn hậu phủ tuy hữu phương thậm đắc dân tâm hữu kham quản nhiếp minh đế lãm tất vị thị thần viết thử từ vị khả cự tín cánh đương sách chi nhưng chiếu lễ bộ tứ công soạn đẳng văn ỷ y khiển tê sắc hoàn dụ đế cập đầu mục kì lão cánh tuân trần thị như quả vô hậu liên danh tấu lai xử trí tịnh tứ công soạn đẳng sao hữu sai thập nhất nguyệt đế hạnh tây đô bái yết sơn lăng thưởng hỗ tòng tướng hiệu quân nhân
指揮使陶保薦之于朝言轉運漢庭𭁈太祝丞阮德素習兵法,chỉ huy sứ đào bảo tiến chi vu triều ngôn chuyển vận hán đình dữ thái chúc thừa nguyễn đức tố tập binh pháp
冬十月太尉楊英珥卒,đông thập nguyệt thái uý dương anh nhĩ tốt
為滝累住𢴿渡為𡗶最沛累姑𬥓行,vì sông lụy chú chèo đò vì trời tối phải lụy cô bán hàng
題𡦂錦封傕吏𨷑招掛錢信與群𪟽,đề chữ gấm phong thôi lại mở gieo quẻ tiền tin dữ còn ngờ
易下經首󰦭恒示取女必以正也,dịch hạ kinh thủ hàm hằng thị thủ nữ tất dĩ chính dã
蛮貊慮每外夷噒𠅜声教可宜邦隊,man mạch rợ mọi ngoại di răn lời thanh giáo khả nghe vâng đòi
獍𫆶𡥵𤞼辰𥋳澄澄,kễnh vác con lợn thì coi trừng trừng
𡽫高𥒥木𦖻猫眞穎如澦𠇮𨅹如𪀄,non cao đá mọc tai mèo chân dính như nhựa mình trèo như chim
𦝄𫅷獨地爫𫳵,trăng già độc địa làm sao
念𪳔𤋵𠬠󱋓𪳔󰠃誓,niềm son giãi một chén son cùng thề
初宣光安北營嘉國公武文密於恢復之日率兵從義累有功勞先朝仍鎮宣光地方許以世守傳襲其子太,sơ tuyên quang yên bắc doanh gia quốc công vũ văn mật ư khôi phục chi nhật suất binh tòng nghĩa luỵ hữu công lao tiên triều những trấn tuyên quang địa phương hứa dĩ thế thủ truyền tập kì tử thái
𠁀次𠀧𠁑命羅𠁀𡦫,đời thứ ba dưới mình là đời chắt
錢𨨲謨特𩵜鮮,tiền chì mua được cá tươi
季犛殺宗室撫軍司元淵恭正王師賢󰱃子元胤以居藝皇丧常談日章事之故,Quý Li sát Tông thất phủ quân ti Nguyên Uyên Cung Chính Vương Sư Hiền thứ tử Nguyên Dận dĩ cư Nghệ Hoàng tang thường đàm Nhật Chương sự chi cố
恪󰅹如体𧉝𠓨𧯄𧍆,khác nào như thể cáy vào hang cua
登庸诱范在爲嚮道,đăng dung dụ phạm tại vi hướng đạo
臣等自知󰔹線其才甕天其見目不業侯萬軸骨不世南秘書其才又出於黎鄧諸君子之下安敢馳鶩於數千載之上以僃補綴者㢤,Thần đẳng tự tri miệt tuyến kì tài ủng thiên kì kiến mục bất Nghiệp hầu vạn trục cốt bất Thế Nam bí thư kì tài hựu xuất ư Lê Đặng chư quân tử chi hạ an cảm trì vụ ư sổ thiên tải chi thượng dĩ bị bổ xuyết giả tai
𦀊薕帽泊袄󱀺㨿遶冲禮文公麻爫,dây rơm mũ bạc áo thùng cứ theo trong lễ văn công mà làm
󱙹𡢐󰅹体䏾𠊛,trước sau nào thấy bóng người
𥙩車蒲馭駟麻詵𥙩蒸㝵賢打䋥兎𥙩𧵑󰞬𠅜巽麻詵𥙩蒸士高󰒆𦑃鴻,lấy xe bồ ngựa tứ mà săn lấy chưng người hiền đánh lưới thỏ lấy của nhiều lời tốn mà săn lấy chưng sĩ cao bay cánh hồng
亭包饒󰹙傷𨉟閉饒,đình bao nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu
粓𤽸咹貝炙𫚳𫯳𬙾𡞕𬙾仍𥆾麻𩛂,cơm trắng ăn với chả chim chồng đẹp vợ đẹp những nhìn mà no
𧼋𫏢𨅸懷,chạy chóng đứng hoài
惟國家不寶遠物臣人享贄抵嘉事大之誠,Duy quốc gia bất bảo viễn vật thần nhân hưởng chí để gia sự đại chi thành
𫽄於大慈辰扵武崖,chẳng ở đại từ thì ở võ nhai
別󰠲䳽内𫡮𫔮󰑼󰠲,biết đâu hạc nội mây nhàn là đâu
蹽𨖲磧𡶀𠀧𡸏,trèo lên trái núi ba vì
㛪𡮤,em bé
十二月太師回兵清華,thập nhị nguyệt thái sư hồi binh thanh hoa
後廷爱回兵安勇縣俘偽福國公而還,Hậu Đình Ái hồi binh Yên Dũng huyện phu nguỵ Phúc quốc công nhi hoàn
󰅹羣別道細𨙝羅之,nào còn biết đạo tới lui là gì
三十六日上親坐丹扆,Tam thập lục nhật thượng thân toạ đan ỷ
占城真臘皆復通使,Chiêm Thành Chân Lạp giai phục thông sứ
椿萱歲鶴㐌高,xuân huyên tuổi hạc đã cao
聖宗有仁恕之心有孝悌之德仁親睦族尊賢重道侍經筵則擇其賢良輔東宫則󰱇其德行陳家基業由此而固,thánh tông hữu nhân thứ chi tâm hữu hiếu đễ chi đức nhân thân mục tộc tôn hiền trọng đạo thị kinh diên tắc trạch kì hiền lương phụ đông cung tắc tuyển kì đức hạnh trần gia cơ nghiệp do thử nhi cố
樵浪些本庄用,Tiều rằng Ta vốn chẳng dung
𤯨𧗱𫮲𧗱𡏢庒𧗱奇鉢粓,sống về mồ về mả chẳng về cả bát cơm
噲蚤羅住學路蚤拮󱪞朱,gọi tao là chú học trò tao cất xuống cho
王念其有戰功止削奪官爵免死而誅其子阮德兼等三人,vương niệm kì hữu chiến công chỉ tước đoạt quan tước miễn tử nhi tru kì tử nguyễn đức kiêm đẳng tam nhân
國王不之知,Quốc vương bất chi tri
胣農浽朱碎沛𠵩,dạ nông nổi cho tôi phải quở
其不忠皆國者不免於死又遣臭於千載有如此夫属明紀甲午明永樂十二年春正月明張輔沐𣆭招撫新平順化󰰻分官治與土官同辨事取勘人口攅造户𠕋,kì bất trung giai quốc giả bất miễn ư tử hựu khiến xú ư thiên tải hữu như thử phu thuộc minh kỷ giáp ngọ minh vĩnh lạc thập nhị niên xuân chính nguyệt minh trương phụ mộc thạnh chiêu phủ tân bình thuận hoá bạt phân quan trị dữ thổ quan đồng biện sự thủ khám nhân khẩu toàn tạo hộ sách
六風流𢪀共𢧚𠁀欺彦󰁴𢪀𦋦麻𢜝,lúc phong lưu nghĩ cũng nên đời khi nghiện ngập nghĩ ra mà sợ
浪冲玉𥒥鐄鍮,rằng trong ngọc đá vàng thau
扑浪拱扵准尼𨀈戈,Bói rằng Cũng ở chốn này bước quạ
陳氏有天下身履帝位而追封三祖以王爵既非人心所安,Trần thị hữu thiên hạ thân lí đế vị nhi truy phong tam tổ dĩ vương tước ký phi nhân tâm sở an
輪梳畧止頭連,luân sơ lược chải đầu trên
仰望新政之成,ngưỡng vọng tân chính chi thành
小童𠯹𡂂寔才,tiểu đồng những ngỡ thực tài
徒為恃險古語云在德不在險,Đồ vi thị hiểm cổ ngữ vân Tại đức bất tại hiểm
朕𣩂辰状供𫅷余𡱸𧺃臀辰茄𧺃𫆮,trẫm chết thì trạng cũng già dưa gang đỏ đẹn thì cà đỏ trôn
二十七日復位大赦以是年為光紹元年,nhị thập thất nhật phục vị đại xá dĩ thị niên vi quang thiệu nguyên niên
周易曰有天地然後有萬物有萬物然後有夫婦有夫婦然後有父子有父子然後有君臣,Chu dịch viết Hữu thiên địa nhiên hậu hữu vạn vật hữu vạn vật nhiên hậu hữu phu phụ hữu phu phụ nhiên hậu hữu phụ tử hữu phụ tử nhiên hậu hữu quân thần
上宰上相賜諡䧺度,thượng tể thượng tướng tứ thuỵ hùng độ
方池鄭鄭𬇚󱖮𦊚皮,phương trì trạnh trạnh ao vuông bốn bề
𧵆賖,gần xa
𣷷淝𫗄𠺙調囂󰋇塸,bến phì gió thổi đìu hiu mấy gò
五品以上青盖六七品皂紙盖騶從多者千人少者百人,Ngũ phẩm dĩ thượng thanh cái lục thất phẩm tạo chỉ cái sô tòng đa giả thiên nhân thiểu giả bách nhân
役意庒兮之,việc ấy chẳng hề chi
秋八月初四日定築田界蓄水,Thu bát nguyệt sơ tứ nhật định trúc điền giới súc thuỷ
掌錦衣衛䧺良侯鄭桃領兵攻之斬其徒黨,chưởng cẩm y vệ hùng lương hầu trịnh đào lĩnh binh công chi trảm kì đồ đảng
姓丁諱部領大皇華閭洞人驩州刺史丁公著之子也削平使君自立爲帝在位十二年爲内五十六塟長安山陵,tính đinh huý bộ lĩnh đại hoàng hoa lư động nhân hoan châu thứ sử đinh công trứ chi tử dã tước bình sứ quân tự lập vi đế tại vị thập nhị niên vi nội ngũ thập lục táng trường yên sơn lăng
𠼯㖼𦋦拱𢢆𢠅,Hở môi ra cũng thẹn thùng
帝欲鄰國和好乃以帝妃前女封玉華公主嫁之,đế dục lân quốc hoà hảo nãi dĩ đế phi tiền nữ phong ngọc hoa công chúa giá chi
又論宰臣及經筵等官今黎景徽阮如堵范瑜等或廟堂議論或政事得失阿䛕苟悅緘默不言雖有小過寘諸法可也,hựu luận tể thần cập kinh diên đẳng quan kim lê cảnh huy nguyễn như đổ phạm du đẳng hoặc miếu đường nghị luận hoặc chính sự đắc thất a dua cẩu duyệt giam mặc bất ngôn tuy hữu tiểu quá trí chư pháp khả dã
擊奔卒之功上皇賞賜特厚官至翊衛将軍又陞威明将軍管新平順化聖翊軍󰅾金雲符,kích bôn tốt chi công thượng hoàng thưởng tứ đặc hậu quan chí dực vệ tướng quân hựu thăng uy minh tướng quân quản tân bình thuận hoá thánh dực quân đái kim vân phù
尼旗尼扁尼敕封朱具,này cờ này biển này sắc phong cho cụ
决情公買断𣦍󰜋排,quyết tình công mới đoán ngay một bài
吾眾以力待疲破之必矣,ngô chúng dĩ lực đãi bì phá chi tất hĩ
明日至金城營要義郡公鄭訓同去詣闕入拜謁,minh nhật chí kim thành doanh yêu nghĩa quận công trịnh huấn đồng khứ nghệ khuyết nhập bái yết
傷台钱𠅍疾芒,thương thay tiền mất tật mang
國𥘉󰁮人未分京寨中魁者賜状元,Quốc sơ cử nhân vị phân kinh trại trung khôi giả tứ trạng nguyên
刑部襨視之官如見重囚付下襨議合公同審讞務以得情爲本不得󰏲滯逾期,Hình bộ phức thị chi quan như kiến trọng tù phó hạ phức nghị hợp công đồng thẩm nghiện vụ dĩ đắc tình vi bản bất đắc kê đái du kì
其守成之憲度詳且僃矣,kì thủ thành chi hiến độ tường thả bị hĩ
冬十月登瀛勅賜中人忠厚侯鈌姓名弘化縣人為大将軍使領兵統𬋩清華三府同三司官總鎮一方兵民,Đông thập nguyệt Đăng Doanh sắc tứ trung nhân Trung Hậu hầu Khuyết tính danh Hoằng Hoá huyện nhân vi đại tướng quân sử lĩnh binh thống quản Thanh Hoa tam phủ đồng tam ti quan tổng trấn nhất phương binh dân
緣會遇德劬勞,Duyên hội ngộ đức cù lao
牢朱𥪞蔭時外買淹,Sao cho trong ấm thì ngoài mới êm
簀󱘀床,trách vạt giường
𡽫邏渃清𬈋鬪,non lạ nước thanh làm dấu
起别宫居占城女,Khởi biệt cung cư Chiêm Thành nữ
事払跢𥪸細𨆢㨿󰠲麻別爏𤈞分厘,sự chàng đi đứng tới lui cứ đâu mà biết rạch ròi phân li
三月加佐天大王德曄入内檢校太尉,Tam nguyệt gia Tá Thiên Đại Vương Đức Việp Nhập nội kiểm hiệu thái uý
雙几閑𤄮𢚸欲,song kẻ hèn nhiều lòng dục
艗舟每船固枚,ích chu mũi thuyền có mui
煉形脱殼闭𥹰,luyện hình thoát xác bấy lâu
悭縱𡗋事𡛔𤳇,ghen tuông lắm sự gái trai
約皮把恩明主歇跬扶道聖人,ước bề trả ơn minh chủ hết khỏ phò đạo thánh nhân
累遷冠服侯宣徽院大使兼太醫使,luỵ thiên quan phục hầu tuyên huy viện đại sứ kiêm thái y sứ
萬事皆空似𦍛浡把,vạn sự giai không tựa dường bọt bã
用音同字易則否,dụng âm đồng tự dị tắc phủ
又涉獵史籍篤慕玄教通於冲典冲深也飛也虚也老子太盈若虚虚作冲時以該博稱上皇方幼孺在閣有疾常命行安鎮符法,hựu thiệp liệp sử tịch đốc mộ huyền giáo thông ư xung điển xung thâm dã phi dã hư dã lão tử thái doanh nhược hư hư tác xung thời dĩ cai bác xưng thượng hoàng phương ấu nhụ tại các hữu tật thường mệnh hành an trấn phù pháp
𠃅西底令香願,Mái tây để lạnh hương nguyền
畧𡢐渚旱肔尼,trước sau chưa hãn dạ này
朋固𬲇與蔑陣𪭱坦麻吏,bằng có gió dữ một trận quét đất mà lại
寅迦耒仕料𧗱故鄕,dần dà rồi sẽ liệu về cố hương
痕鳯輦木𦼔魯杜唒羊車盎𦹵扃孤,ngấn phượng liễn mọc rêu lỗ đỗ dấu dương xa áng cỏ quanh co
天章有道凣一,thiên chương hữu đạo phàm nhất
倍傍強呐強唭朱戈,vội vàng gượng nói gượng cười cho qua
欺鐛欺𨦡欺𥬧𲇫,Khi cảnh khi tiu khi chũm choẹ
裀𰴂,nhân thảm
吨嗃外󰘂劔之燕英,xôn xao ngoài cửa kém gì yến anh
南晉亡羣䧺𧡟起各據郡邑自守吳昌熾據平橋矯公罕稱矯三制據峯州今白鶴縣阮,nam tấn vong quần hùng quan khởi các cứ quận ấp tự thủ ngô xương xí cứ bình kiều kiểu công hãn xưng kiểu tam chế cứ phong châu kim bạch hạc huyện nguyễn
後吕岱平士徽亂改置長吏章明王綱威,hậu lữ đại bình sĩ huy loạn cải trí trưởng lại chương minh vương cương uy
納興讓大王國顙長女,nạp hưng nhượng đại vương quốc tảng trưởng nữ
庚寅六年宋紹定三年春三月考前代諸例定為國朝通制反改刑律禮儀凣二十卷,Canh Dần lục niên Tống Thiệu Định tam niên xuân tam nguyệt khảo tiền đại chư lệ định vi Quốc triều thông chế phản cải hình luật lễ nghi phàm nhị thập quyển
軍士以两梓宮回塟于御天之陵降封靈隐王今有光孝殿在御天縣美舍社,Quân sĩ dĩ lưỡng tử cung hồi táng vu Ngự Thiên chi lăng giáng phong Linh Ẩn Vương Kim hữu Quang Hiếu điện tại Ngự Thiên huyện Mĩ Xá xã
呐諶明諶𡀬諶哭諶,nói thầm mừng thầm tủi thầm khóc thầm
𨂚蹎𨅸納度󰠲姅𪱡,rón chân đứng nấp độ đâu nửa giờ
闷沁𠖾𨖲𦰟滝桃,muốn tắm mát lên ngọn sông đào
拠蹺冲礼文公麻爫,Cứ theo trong lễ Văn công mà làm
丐𡉾,cái tum
几𥈶󰘂茹,kẻ nom cửa nhà
生強𤏣󰞺強𠸦,Sinh càng tỏ nét càng khen
厲公維岳遂回家不士稱兵作亂,lệ công duy nhạc toại hồi gia bất sĩ xưng binh tác loạn
帝會諸将謀曰彼眾我寡彼勞我逸兵法所謂勝敗在将不在乎眾寡今彼軍雖眾而吾以逸待勞破之必矣,đế hội chư tướng mưu viết bỉ chúng ngã quả bỉ lao ngã dật binh pháp sở vị thắng bại tại tướng bất tại hồ chúng quả kim bỉ quân tuy chúng nhi ngô dĩ dật đãi lao phá chi tất hĩ
𦖑𠳒払買珠眉,nghe lời chàng mới chau mày
埃𪟽𡥵𧎠𥪝𨉓奴唌,ai ngờ con rận trong mình nó rên
所郎帆󰊄撩𩄲,Sửa sang buồm gió lèo mây
趿車𤤰武𢬣扲吏,gặp xe vua vũ tay cầm lại
𦲾䔲㐌固𩈘鋸,mướp đắng đã có mạt cưa
𢜝吝巾過𦋦讒所庄,Sợ lần khân quá ra sàm sỡ chăng
此緣邉警厪龍御以親征逮及凱還景鼎湖之昇逝,thử duyên biên cảnh cận long ngự dĩ thân chinh đãi cập khải hoàn cảnh đỉnh hồ chi thăng thệ
勢不終屈而必伸,Thế bất chung khuất nhi tất thân
特遣司禮監賫勑,đặc khiển tư lễ giám tê sắc
󰁡𢖖󰁇碧鎖春,Trước SAU Ngưng BIẾC khoá xuân
大越史記外紀全書卷之四終,đại việt sử ký ngoại kỷ toàn thư quyển chi tứ chung
炳焕十行頒漢詔汪洋四海溢堯仁,Bính hoán thập hành ban Hán chiếu Uông dương tứ hải ải Nghiêu nhân
𣈜𧗱穭㐌赭輝苔同,ngày về lúa đã đỏ hoe đầy đồng
初自元太宗崩後関再徃徃不通,Sơ tự Nguyên Thái Tông băng hậu quan tái vãng vãng bất thông
船碎秩狭姑𢖵𠓨󰠳,thuyền tôi chật hẹp cô nhờ vào đâu
紀帝從之,kỉ đế tòng chi
弹亇𧏵𧏵,đàn cá rồng rồng
𬰢𣠒如潭色堵,mặt thắm như dầm sắc đỏ
工意圍𢧚棊没局,trong ấy vầy nên cờ một cuộc
嫌几醝蒸皮酒色,hèm kẻ say chưng bề tửu sắc
危險,nguy hiểm
己卯四年明政德十四年,Kỉ Mão tứ niên Minh Chính Đức thập tứ niên
書曰安汝止傳曰知止而后有定,Thư viết an nhữ chỉ truyện viết tri chỉ nhi hậu hữu định
𨤮柳舂升使蝶傳,dặm liễu thung thăng sứ điệp truyền
擃𫯳爫乱麻𣈙蹺吒,nống chồng làm loạn mà rày theo cha
帝但以師稱而不名,đế đản dĩ sư xưng nhi bất danh
户王户武𠬠茄買𠰮,họ vương họ võ một nhà mới xinh
雙塘生理𣈜強窒,song đường sinh lý ngày càng chật
未幾大臣阮熾丁列等共以禁兵討屯般等遂廢宜民迎帝即位,Vị cơ đại thần Nguyễn Xí Đinh Liệt đẳng cộng dĩ cấm binh thảo Đồn Ban đẳng toại phế Nghi Dân nghênh đế tức vị
或曰此特寵之以爵非假之以權,hoặc viết thử đặc sủng chi dĩ tước phi giả chi dĩ quyền
丐乖橷󱯇㛪隊𨕭頭,cái quai dâu chạm em đội trên đầu
箕󰠲班最杜船泊𠖤花雪江天𠬠牟,kìa đâu ban tối đỗ thuyền bạc bay hoa tuyết giang thiên một màu
盃𣋀參共𣋀昴,bui sao sâm cùng sao mão
餘米令四城兵馬裝載分行宣光歸化陀江等處給會其軍人飢困者,dư mễ lệnh tứ thành binh mã trang tải phân hành Tuyên Quang Quy Hoá Đà Giang đẳng xứ cấp hội kì quân nhân cơ khốn giả
勸払庄𣴓時些󰡏扽,Khuyên chàng chẳng cạn thì ta có đòn
九月二十日,cửu nguyệt nhị thập nhật
夏四月蘇歷江逆流,hạ tứ nguyệt tô lịch giang nghịch lưu
蕉房房𬝉,tiêu phòng buồng chuối
𣑶𠱋坤透㭲𢯦坤移,rễ dò khôn thấu gốc lay khôn dời
冬十月命莫登庸提統水步諸營軍,đông thập nguyệt mệnh mạc đăng dung đề thống thuỷ bộ chư dinh quân
細󰠲𡽫渃幹䕯陶𣘃𫒬𣑶扲𣛨船都,tới đâu non nước cán bèo đào cây xẻ rễ cầm chèo thuyền đua
參議阮勛假爲婚,Tham nghị Nguyễn Huân giả vi hôn
詔𤼵府錢二萬緡賃工建寺于天德府凡八所皆立碑刻功,Chiếu phát phủ tiền nhị vạn mân nhậm công kiến tự vu Thiên Đức phủ phàm bát sở giai lập bi khắc công
悶慕異母弟也皆琴貴之子,Muộn Mộ dị mẫu đệ dã giai Cầm Quý chi tử
俸󰠲吏﨤󰜋𠊛,Bỗng đâu lại gặp một người
固𡨸哴春不再來沛歛准尋尼結伴,có chữ rằng xuân bất tái lai phải kiếm chốn tìm nơi kết bạn
正月二十六日明遣政使翰林院編脩湛若水副使刑科右給事中潘希曾來󰀋封帝為安南國王并賜皮弁一副常服一套,Chính nguyệt nhị thập lục nhật Minh khiển chánh sứ Hàn lâm viện biên tu Trạm Nhược Thuỷ Phó sứ hình khoa hữu cấp sự trung Phan Hi Tăng lai sách phong đế vi An Nam Quốc Vương tịnh tứ bì biền nhất phó thường phục nhất sáo
時賛理范公著武将陶光饒亦預有參賛征討之功,thời tán lí phạm công trứ võ tướng đào quang nhiêu diệc dự hữu tham tán chinh thảo chi công
右突爭冐矢石穿壘登城寬先突破壘門,hữu đột tranh mạo thỉ thạch xuyên luỹ đăng thành khoan tiên đột phá luỹ môn
又問曰如明年以徃予必不死則緩塟母后可也,hựu vấn viết như minh niên dĩ vãng dư tất bất tử tắc hoãn táng mẫu hậu khả dã
春三月僧王愛献檳榔一本七莖,xuân tam nguyệt tăng vương ái hiến tân lang nhất bản thất kinh
蒲灰払㐌如湄𣿌滛,Mồ hôi chàng đã như mưa ướt dầm
渃𠁀𡗋浽𨔍𨓡乞溪,nước đời lắm nỗi lạ lùng khắt khe
每至六月十月一體分回農務如工部馴象以均劳逸󰱃可革厨人迯亡之弊,mỗi chí lục nguyệt thập nguyệt nhất thể phân hồi nông vụ như công bộ tuần tượng dĩ quân lao dật thứ khả cách trù nhân đào vong chi tệ
帝召二人至扼殺悉真奔上岸力士追斬之,Đế triệu nhị nhân chí ách sát Tất Chân bôn thượng ngạn lực sĩ truy trảm chi
𠸦朱仍𠰘容𨱽,khen cho những miệng dông dài
决󰝡兵馬細沔烏戈,Quyết đem binh mã tới miền Ô qua
三月二十日旨揮各道都總管管領并京城各坊官員人等今者各軍士分及公侯百官第宅俱有定分可栽花木種蔬菜不得留廢空荒不依者失本分,Tam nguyệt nhị thập nhật chỉ huy các đạo Đô tổng quản Quản lĩnh tịnh kinh thành các phường quan viên nhân đẳng Kim giả các quân sĩ phân cập công hầu bách quan đệ trạch cụ hữu định phân khả tài hoa mộc chủng sơ thái bất đắc lưu phế không hoăng bất y giả thất bản phân
常年,thường niên
𫶷年㝵庄討,trở nên người chẳng thảo
已移果何為哉,dĩ di quả hà vi tai
頗娘󰑼𡛔婵娟倣欺及几無縁坤提,vả nàng là gái thuyền quyên phỏng khi gặp kẻ vô duyên khôn dè
因詣闕拜謁,nhân nghệ khuyết bái yết
西瓜羅𦼞垢,tây qua là dưa hấu
󰮃欺插𦑃連梗,trong khi chắp cánh liền cành
爪哇一人八諦一作先孫等進土物有𣐙香数株何為屋柱,Trảo Oa nhất nhân Bát Đế Nhất tác tiên tôn đẳng tiến thổ vật hữu đàn hương sổ chu hà vi ốc trụ
啀𠽆渃蜜朋哈渃茶,nhai nuốt nước mật bằng hớp nước trà
至清化皆挺身出赴營門願爲驅馳以效尺寸,chí thanh hoá giai đĩnh thân xuất phó dinh môn nguyện vi khu trì dĩ hiệu xích thốn
親提虎旅髙御龍舟,Thân đề hổ lữ Cao ngự long chu
絲情𠞹𫆧焒煩𤈜肝,tơ tình đứt ruột lửa phiền cháy gan
固𩩫𦡠形朋𢴝𢬣,có xương sống hình bằng ngón tay
賜武官戴高山巾,tứ võ quan đái cao sơn cân
止催兵增築壕壘于青林沿江以守之,Chỉ thôi binh tăng trúc hào luỹ vu Thanh Lâm duyên giang dĩ thủ chi
勾取本社及附近各社社長勘實具奏旌賞,câu thủ bản xã cập phụ cận các xã xã trưởng khám thực cụ tấu tinh thưởng
莫登庸使其黨山東侯莫橛瓊溪侯武護陽川侯武如桂等擊鄭綏于清華大破之,Mạc Đăng Dung sử kì đảng Sơn Đông hầu Mạc Quyết Quỳnh Khê hầu Vũ Hộ Dương Xuyên hầu Vũ Như Quế đẳng kích Trịnh Tuy vu Thanh Hoa đại phá chi
㐱實妯󰕔固号連顔,chỉn thực râu xồm có hiệu liên nhan
㺔哩,voi ré
閉𣇞康潔帶同,Bấy giờ khăng khít dải đồng
本初爫喃車宁甲,vốn xưa làm nôm xe chữ kép
合,hợp
鉢𥖐,bát đọi
以諒山宣慰使黎弄為宣慰大使左刑院大夫陶孟珙為本院郎中阮允恭,dĩ lạng sơn tuyên uý sứ lê lộng vi tuyên uý đại sứ tả hình viện đại phu đào mạnh cung vi bản viện lang trung nguyễn doãn cung
𠓨𥪞風雅𦋦外豪花,vào trong phong nhã ra ngoài hào hoa
於低或固佳音庄󰑼,Ở đây hoặc có giai âm chăng là
楼撑買𢷀帳桃,Lầu xanh mới rủ trướng đào
㝵忿景固盃󰠳包徐,người buồn cảnh có vui đâu bao giờ
夏四月會試天下舉人取犯󰦛禮等四十人,Hạ tứ nguyệt hội thí thiên hạ cử nhân thủ Phạm Đôn Lễ đẳng tứ thập nhân
誣訏,vu vu
本師耒拱旦𨍦,Bản sư rồi cũng đến sau
黎文休曰逐軍之子而自位公罪也養君之子為已子而食邑私恩也,Lê Văn Hưu viết Trục quân chi tử nhi tự vị công tội dã dưỡng quân chi tử vi dĩ tử nhi thực ấp tư ân dã
大駕凱還方得進見,Đại giá khải hoàn phương đắc tiến kiến
払金󰡲妬昆時扵󰠲,chàng kim về đó con thì ở đâu
一𪜀,nhất là
𣌋𧻭亏𦣰拯固昧耒丕,sớm dậy khuya nằm chẳng có buổi rỗi vậy
𫳵𡮠漨浘於尼銀河,sao mày vùng vẫy ở nơi ngân hà
𣈜𫀅花𬈭拯掑𬮌𣋁綽𪀄𧗱馬落岸,ngày xem hoa rụng chăng cài cửa tối rước chim về mựa lạc ngàn
双离魔鬼庄爫之特,song le ma quỷ chẳng làm chi được
范耕如明求和通判劉光庭副之,Phạm Canh như Minh cầu hoà Thông phán lưu Quang Đình phó chi
行勤儉猶恐子孫之奢怠而太祖垂法如此宜其後世起淩霄之堵坡立削石之寺桂佛宫壮嚴倍扵宸居,hành cần kiệm do khủng tử tôn chi xa đãi nhi thái tổ thuỳ pháp như thử nghi kì hậu thế khởi lăng tiêu chi đổ pha lập tước thạch chi tự quế phật cung trang nghiêm bội ư thần cư
勑旨泉貨之用貴於上嗄流通府庫之儲貴於長久無獘,Sắc chỉ tuyền hoá chi dụng quý ư thượng hạ lưu thông phủ khố chi trữ quý ư trường cửu vô tệ
客㐌𫴋馭細尼敘情,khách đà xuống ngựa tới nơi tự tình
如󱁲弹𧋆如破祖蜂,như đuổi đàn ruồi như phá tổ ong
明春二月彗星見東方,minh xuân nhị nguyệt tuệ tinh hiện đông phương
𡎢󱪚梗𣘃𣘃㹥𦟑蹎𫏝󱪞汫汫埃咹,ngồi tựa gốc cây cây chó ỉa chân thò xuống giếng giếng ai ăn
葛淋玉𤽸舌催春撑,cát lầm ngọc trắng thiệt thòi xuân xanh
己亥二十二年明萬曆正二十七年,Kỉ Hợi nhị thập nhị niên Minh Vạn Lịch Chính nhị thập thất niên
六卒,lục tốt
其濫匿一切還他,Kì lạm nặc nhất thiết hoàn tha
朝𢚸庄敢約𬇚花残𩄲浽渃滈𦝄󰓗,chiều lòng chẳng dám ước ao hoa tàn mây nổi nước xao trăng lờ
胣𤠚𢚸貅頭𬌥󰘚𤠲,dạ chó lòng hươu đầu trâu mặt khỉ
㐌爫怲吏﨤英𨅸塘,đã làm biếng lại gặp anh đứng đường
由是明人多遣使過鎮南交䦕将牒文來我國每期大會勘黎氏子孫果有是否期至交䦕為約,Do thị Minh nhân đa khiển sứ quá Trấn Nam Giao quan tương điệp văn lai ngã quốc mỗi kì đại hội khám Lê thị tử tôn quả hữu thị phủ kì chí giao quan vi ước
弱前項犯事止一二遭及相争訟田土敺鬪之類如律𬢱罪,Nhược tiền hạng phạm sự chỉ nhất nhị tao cập tương tranh tụng điền thổ khu đấu chi loại như luật nghị tội
拜除喃曳宁单朱㝵少𭓇𢪀𫀅𢪀潤,bây chừ nôm dạy chữ đơn cho người thiếu học nghỉ xem nghỉ nhuần
徵欺恶獸衝乾,chưng khi ác thú xông càn
初教授監書庫皆太古巾至是令戴之,Sơ giáo thụ giám thư khố giai thái cổ cân chí thị lệnh đái chi
而帝又圖之則上皇之疑滋甚,nhi đế hựu đồ chi tắc thượng hoàng chi nghi tư thậm
君天下者其猶是歟故我太祖皇帝受襌于周改國曰宋清明文物一變及古居帝王之位示蠻貊之病,Quân thiên hạ giả kì do thị dư Cố ngã Thái Tổ hoàng đế thụ thiền vu Chu cải quốc viết Tống thanh minh văn vật nhất biến cập cổ cư đế vương chi vị thị Man Mạch chi bệnh
体娘𤁕粉󰕔𣘈,Thấy nàng lạt phấn NHÀM son
自督大兵衛之,tự đốc đại binh vệ chi
曰曲未終而絲斷為之奈何其造毬子則以衡秤皮辨使十二辨相埒惟納豚胞口頭三辨則少簿而輕以當胞頭之重故毬子蹴之其辨在上至下來如𥘉不曾施轉,Viết Khúc vị chung nhi ti đoạn vi chi nại hà Kì tạo cầu tử tắc dĩ hoành xứng bì biện sử thập nhị biện tương liệt duy nạp độn bào khẩu đầu tam biện tắc thiếu bạ nhi khinh dĩ đương bào đầu chi trọng cố cầu tử xúc chi kì biện tại thượng chí hạ lai như sơ bất tằng thi chuyển
夏四月復太子少保黎禮入内侍中自號侯官爵,hạ tứ nguyệt phục thái tử thiếu bảo lê lễ nhập nội thị trung tự hiệu hầu quan tước
咭𠁀傑紂多滛,ghét đời kiệt trụ đa dâm
又䏻國語賦詩,hựu năng quốc ngữ phú thi
𠰉𡂒埃別意,ríu rít ai biết ý
凣所經過秋毫無犯各社居民並已首服捷書屢奏朕甚嘉焉,phàm sở kinh quá thu hào vô phạm các xã cư dân tịnh dĩ thủ phục tiệp thư lũ tấu trẫm thậm gia yên
帝謂群臣曰朕以幼冲之年嗣先聖洪業而天下平定海宇之内咸畏其威皆賴卿等力也,đế vị quần thần viết trẫm dĩ ấu xung chi niên tự tiên thánh hồng nghiệp nhi thiên hạ bình định hải vũ chi nội hàm uý kì uy giai lại khanh đẳng lực dã
冬十月明差官捧賚勑印來封清王爲副國王,đông thập nguyệt minh sai quan bổng lãi sắc ấn lai phong thanh vương vi phó quốc vương
囂又𩙌𠺙𦰟𣘃,hiu hiu gió thổi ngọn cây
躬孝敬以端建極之原首綱常而闡敷言之訓,Cung hiếu kính dĩ đoan kiến cực chi nguyên thủ cương thường nhi xiển phu ngôn chi huấn
帝天資英睿運撫升平然享年不永未見其所行,đế thiên tư anh duệ vận phủ thăng bình nhiên hưởng niên bất vĩnh vị kiến kì sở hành
雅郎謂其妻曰昔吾两父王爲讐今爲婚姻不亦善乎然此父何術能却彼父兵,Nhã Lang vị kì thê viết Tích Ngô lưỡng phụ vương vi thù kim vi hôn nhân bất diệc thiện hồ Nhiên thử phụ hà thuật năng khước bỉ phụ binh
院研究,viện nghiên cứu
至是命舍人往大臣家文臣家觀其虚實見黎挺之阮宗鷟阮履光并翰林檢討吳綏監察御史陳頊等五人妻子並回本貫,chí thị mệnh xá nhân vãng đại thần gia văn thần gia quan kì hư thực kiến lê đĩnh chi nguyễn tông thốc nguyễn lí quang tịnh hàn lâm kiểm thảo ngô tuy giám sát ngự sử trần húc đẳng ngũ nhân thê tử tịnh hồi bản quán
帝御行營宴享侍臣將帥密指定勝大將阮,đế ngự hành doanh yến hưởng thị thần tướng soái mật chỉ định thắng đại tướng nguyễn
渚底責罰典些役𢲨割𫽄敢󱪀𫹭,chớ để trách phạt đến ta việc hái gặt chẳng dám trễ nải
盡貟始相輸差别道御史,tận viên thuỷ tương thâu sai biệt đạo ngự sử
以翰林院侍讀學士權御史󰱑副都御史陶雋為太僕寺卿權安󰘊等處賛治承宣使司參政知本衛軍事,dĩ hàn lâm viện thị độc học sĩ quyền ngự sử đài phó đô ngự sử đào tuấn vi thái bộc tự khanh quyền an bang đẳng xứ tán trị thừa tuyên sứ ti tham chính tri bản vệ quân sự
𦼠𣞾,khay trầu
砥雷,đe loi
低些如𣘃󰮂棱埃𢯦𫽄轉埃搈𫽄移,đây ta như cây trong rừng ai lay chẳng chuyển ai rung chẳng dời
又上言以,Hựu thượng ngôn dĩ
仍闭𥹰󰅒𨻫𠴍㖇,những bấy lâu nay luống nhắn nhe
﨤旬妬𦲿妥𢚸尋花,gặp tuần đố lá thỏa lòng tìm hoa
時哀牢國乍斗使其臣來貢方物及䧺象四隻,thời ai lao quốc sạ đẩu sử kì thần lai cống phương vật cập hùng tượng tứ chích
󰜋󰟞都旦畧𡢐,Một đoàn đổ đến trước sau
秋七月二郡兵反攻府治其󰟨轉盛,Thu thất nguyệt nhị quận binh phản công phủ trị kì thế chuyển thịnh
連㝵念佛𠳿𫯝恩𢚸信供泣尼庙厨,liền ngày niệm phật vái trời ơn lòng tín cúng khắp nơi miếu chùa
潘般陳陵唱率無賴之人凡百餘丞夜作梯入城范宮禁帝遂遇害,phan ban trần lăng xướng suất vô lại chi nhân phàm bách dư thừa dạ tác thê nhập thành phạm cung cấm đế toại ngộ hại
盘𡆫馭渃塘絲和弹,Bàn vây LỪA nước đường tơ hoạ đàn
𨕭床底丐弹丐𠿀丐隐囊,trên giường để cái đàn cái sáo cái ẩn nang
其參政參𬢱當省一員,kì tham chính tham nghị đương tỉnh nhất viên
先是賊黨方熾官軍久與賊,tiên thị tặc đảng phương sí quan quân cửu dữ tặc
刑部尚書陳封等鞠北平總兵黎悔,Hình bộ thượng thư Trần Phong đẳng cúc Bắc Bình tổng binh Lê Hối
埃󱗚別󰇏𠁀拱沛,ai chả biết chán đời cũng phải
有司問其故琴曰南越遷遠不爲皇天所覆后土所載故甘雨不降凉風不飛,Hữu ti vấn kì cố Cầm viết Nam Việt thiên viễn bất vi hoàng thiên sở phú hậu thổ sở tải cố cam vũ bất giáng lương phong bất phi
𥙩蔑𠅜垠𦷾,lấy một lời ngăn đấy
辛未唐貞元七年,Tân Mùi Đường Trinh Nguyên thất niên
𬰢壁边東边西調𥙩粉漣泥札,mặt vách bên đông bên tây đều lấy phấn trơn nề trát
𫗃尼󰠳强𩦓𫀅,gió nơi đâu gượng mở xem
貴妃恨彼鋭連饒昌,quý phi hận bỉ nhọn lườn nhiều xương
和氣歟或刑獄冤濫而未能伸雪󰊹將賦役繁重而下民咨怨󰊹靜思厥𠧨盖有其由苟不施實惠以慰民心将何以答上天而弭災变其宥條有饒諸税迯從征迯軍迯民許出首在獄諸訟沉滯聽具由奏呈等事,hoà khí dư Hoặc hình ngục oan lạm nhi vị năng thân tuyết dư Tương phú dịch phồn trọng nhi hạ dân tư oán dư Tĩnh tư quyết cữu cái hữu kì do Cẩu bất thí thực huệ dĩ uý dân tâm tương hà dĩ đáp thượng thiên nhi nhĩ tai biến Kì hựu điều hữu nhiêu chư thuế tốn tòng chinh tốn quân tốn dân hứa xuất thủ tại ngục chư tụng trầm đái thính cụ do tấu trình đẳng sự
志帝起義師弑愍,Chí đế khởi nghĩa sư thí Mẫn
𦋦從𨕭𥾾𥪝𣘛,Ra tuồng trên Bộc trong dâu
𫽄牟道主時軍論𫯳,Chẳng màu đạo chúa thì quân lộn chồng
貝埃,với ai
固𠇍保霜蘂買󰝡,có mấy bầu sương nhụy mới đâm
利爫拯之朋𠅜𣦍㐌疾拯之朋𫊚䔲,lợi làm chẳng chi bằng lời ngay đã tật chẳng chi bằng thuốc đắng
縈𤂬㐌空僧𦷫束,quanh núi đã không tăng hái thuốc
参将方政内官馬騏先給艦五百餘艘既渡江而猶且魂飛魄䘮,tham tướng phương chính nội quan mã kì tiên cấp hạm ngũ bách dư sưu ký độ giang nhi do thả hồn phi phách táng
事覺俱扺罪,sự giác cụ chỉ tội
𥯍瀝習情𠄼𬙞隻棹勤挼捻蔑堆𢃄,mui sạch dập dềnh năm bảy chiếc chèo cằn nối nắm một đôi đai
産𥺊産粮眉拱暢𫥨󱰖󱚢𩠴辱眉󱝞,sẵn gạo sẵn lương mi cũng sướng ra luồn vào cúi nhục mi thay
故曰謹天戒盡人事回天变之道也,Cố viết cẩn thiên giới tận nhân sự hồi thiên biến chi đạo dã
默調情爱塊調邪淫,Mắc điều tình ái khỏi điều tà dâm
𢲧戰,gây chiến
𣳔孕𢷣於𢷣𧗱,dùng dằng dở ở dở về
醒𪡔𡄎吏咍之女,tỉnh ra gẫm lại hay chi nữa
𪬪𠺙末𫶸炪昌泊珊索工圭渃㝵,gió thổi mặt trời đốt xương bạc tan tác trong quê nước người
勑旨繼今百官進朝不得唾放芙榴殘汁於丹墀門庭,sắc chỉ kế kim bách quan tiến triều bất đắc thoá phóng phù lựu tàn trấp ư đan trì môn đình
其法十文幅畫澡三十文幅畫水波一陌畫云二陌畫龜三陌畫麟五陌畫鳳一緍畫龍,Kì pháp thập văn phúc hoạ táo tam thập văn phúc hoạ thuỷ ba nhất mạch hoạ vân nhị mạch hoạ quy tam mạch hoạ lân ngũ mạch hoạ phụng nhất mân hoạ long
秋七月武成王尹挈家出亡宋,Thu thất nguyệt Vũ Thành vương Doãn khiết gia xuất vong Tống
𧏵𧏵蹺𬠌𣋽猪,rồng rồng theo nạ sớm trưa
𨕭㯊産固𡥵刀,trên yên sẵn có con dao
𠾔𫷜漁父𠄩𠊛,Thuê năm ngư phủ hai người
史䝨經圣󰋇甫𠰺𫢫,sử hiền kinh thánh mấy pho dạy đời
黎時憲率所属将校合戦賊聚退還溺死甚多,Lê Thì Hiến suất sở thuộc tướng hiệu hợp chiến tặc tụ thoái hoàn nịch tử thậm đa
𡥵󰍖𦓡蹽蕳儒,con sóc mà leo giàn nho
頭𫷜霜𪉥,đầu năm sương muối
窖𥪝及𫽻拱𥪝轉運,Khéo TRONG gặp gỡ cũng trong CHUYỂN vần
用拥,dụng dùng
𡸈予爲民父母不念艱難而敢興死辛苦之事乎特出於不得,Khởi dư vi dân phụ mẫu bất niệm gian nan nhi cảm hưng tử tân khổ chi sự hồ Đặc xuất ư bất đắc
典𨉟役𡢼𫯳伮辰空󱟈󱛵之係伮𧡊𠁂昆𡛔󰅹麻伮㐌膺伮細嗔󱜈貝吒媄𠁂昆𡛔意,đến mình việc vợ chồng nó thì không cưới hỏi chi hễ nó thấy đứa con gái nào mà nó đã ưng nó tới xin mua với cha mẹ đứa con gái ấy
敬恩舊李朝太尉䦕内侯壬子元豊二年宋淳祐十三年春正月帝親征占城命欽天大王日皎為留守,kính ân cựu lí triều thái uý quan nội hầu nhâm tí nguyên phong nhị niên tống thuần hựu thập tam niên xuân chính nguyệt đế thân chinh chiêm thành mệnh khâm thiên đại vương nhật hiệu vi lưu thủ
𩛄𤒘𢯏𠀧󱰥󱀌𢵮虐𫔳茹散荒,bánh đúc bẻ ba mắm tôm quệt ngược cửa nhà tan hoang
山傍有舘舘主翁曰悟空者有一女并白鷄一隻是精之餘氣凣人往來至此夜宿必死鬼害之也,sơn bàng hữu quán quán chủ ông viết ngộ không giả hữu nhất nữ tịnh bạch kê nhất chích thị tinh chi dư khí phàm nhân vãng lai chí thử dạ túc tất tử quỷ hại chi dã
丐身料仍自茹料𠫾,cái thân liệu những từ nhà liệu đi
撝𠓨,va vào
婢走入府中捕者追至中堂擊捉喧閙,Tì tẩu nhập phủ trung bổ giả truy chí trung đường kích tróc huyên náo
附莫登瀛八年福海六年福原二年莊宗裕皇帝諱寧又諱㫬在位十六年壽三十四歲帝遭屯避難頼舊臣尊立外結鄰封内任贒将故人皆樂用中興之基實兆於此矣帝乃昭宗之子聖宗之玄孫,Phụ Mạc Đăng Doanh bát niên Phúc Hải lục niên Phúc Nguyên nhị niên Trang Tông Dụ Hoàng Đế Huý Ninh hựu huý Huyến Tại vị thập lục niên thọ tam thập tứ tuế Đế tao đốn tị nạn lại cựu thần tôn lập ngoại kết lân phong nội nhiệm hiền tướng cố nhân giai lạc dụng trung hưng chi cơ thực triệu ư thử hĩ Đế nãi Chiêu Tông chi tử Thánh Tông chi huyền tôn
𪘵䶞,răng cời
帝感之因而改元,đế cảm chi nhân nhi cải nguyên
𬮌洞𡮈㗂𪀄𠺒,cửa động nhỏ tiếng chim rức
䏾畑,bóng đèn
雲仙本寔𠸜碎,vân tiên vốn thiệt tên tôi
初遣朱昆奴,sơ khiến cho con no
案苔𦋦郡朔方碎𠂪越獄尋唐𧗱低,án đày ra quận sóc phương tôi bèn vượt ngục tìm đường về đây
黎蒸躡󱱮𩅜散𨨧黄,lê chưng dép vẻ ráng tan thếp vàng
鼎當玉括𩙌迻搈,đỉnh đang ngọc quét gió đưa rung
克終󰥭謝曰聖度包荒非臣愚所能及,khắc chung bái tạ viết thánh độ bao hoang phi thần ngu sở năng cập
間有䦕於風化附臆説以𭛁明,gian hữu quan ư phong hoá phụ ức duyệt dĩ phát minh
分𡥵侯𡨺𡥵侯𪾋差,phận con hầu giữ con hầu dám sai
昔我皇祖疆理天下海隅日出盡入版圖,Tích ngã Hoàng tổ cương lí thiên hạ hải ngung nhật xuất tận nhập bản đồ
閣大𭓇士翰林院承旨入侍經筵日夜飲博於内殿為世所輕,các đại học sĩ hàn lâm viện thừa chỉ nhập thị kinh diên nhật dạ ẩm bác ư nội điện vi thế sở khinh
逐昌岌而自位篡逆之臣於義固不容誅矣,Trục Xương Ngập nhi tự vị thoán nghịch chi thần ư nghĩa cố bất dung tru hĩ
同同󰊄𠽖𩄲秦,đùng đùng gió giục mây tần
󱩨𥆾𥪝固没払,ghé nhìn trong có một chàng
覇先勒所部兵隨流水先進,bá tiên lặc sở bộ binh tuỳ lưu thuỷ tiên tiến
終畑直歲荄昆𬑉,chong đèn chực tuổi cay con mắt
参商𫽄院𫳘從在埃呵监負𢚸故人,sâm thương chẳng vẹn chữ tòng tại ai há dám phụ lòng cố nhân
足臁羅𤯩真,túc liêm là sống chân
誓花渚燥戰鐄,Thề hoa chưa ráo chén vàng
停󰝂試焒麻𤴬𢚸鐄,đừng đem thử lửa mà đau lòng vàng
志皮固志嵬皮空嵬,chí vừa có chí ngôi vừa không ngôi
咍󰦓𬋩格群𥱬像尼,hay đâu quản cách còn ghi tượng này
武師鑠先率本部五百人夜三更棄營,vũ sư thước tiên suất bản bộ ngũ bách nhân dạ tam canh khí doanh
獵犬㹥蹸,lạp khuyển chó săn
𠹚𡢻固欺𬉌渃眜𬦳咹曾𩛷沫蒲灰,van nợ có khi chan nước mắt chạy ăn từng bữa mướt mồ hôi
𣱬羝,hơi dê
節直朱朋𥒥𨫊唐𠫾舍另蔠荄,tiết trực cho bằng sắt đá đường đi sá lánh chông gai
遣黎輔陳周博覽如元,khiến lê phụ trần chu bác lãm như nguyên
造莅仁行宫,tạo li nhân hành cung
𠊚𠄩𠄼兆𥋏群醝,người hai lăm triệu giấc còn say
𢭄𢚸篤論討𣦍,cậy lòng dốc trọn thảo ngay
大饑民死幾半,Đại cơ dân tử kỷ bán
時帝竄居夷中圖脱虎口而已,Thời đế thoán cư Di trung đồ thoát hổ khẩu nhi dĩ
令󰄹傳𫴋内刀,Lệnh quân truyền xuống nội đao
節制府乃收兵回京,Tiết chế phủ nãi thu binh hồi kinh
十二月勑旨府縣官親行該内相視田疇,thập nhị nguyệt sắc chỉ phủ huyện quan thân hành cai nội tương thị điền trù
𦊚皮春鎖𠬠娘扵𥪝,bốn bề xuân khoá một nàng ở trong
良将臨戒制勝之功也,lương tướng lâm giới chế thắng chi công dã
降臣愚老分命𦋦兜,Hàng thần lơ láo phận mình ra đâu
畑撑󰜋𦰟卷鐄𠀧昆,đèn xanh một ngọn quyển vàng ba con
公率眾詣闕頓首請罪,công suất chúng nghệ khuyết đồn thủ thỉnh tội
入乂安地方儀等腹背受敵,Nhập Nghệ An địa phương Nghi đẳng phục bối thụ địch
固𧵑逋逋恒直𧵑,có của bo bo hằng chực của
總收𰿘物𠓨瓢壼灵,Tóm thâu muôn vật vào bầu hồ linh
身尼󰠲㐌𠹾𫅷𤆸,thân này đâu đã chịu già tom
如有功已受職爵年老弱者饒汰之身才彊健者充補之以成兵額,như hữu công dĩ thụ chức tước niên lão nhược giả nhiêu thải chi thân tài cường kiện giả sung bổ chi dĩ thành binh ngạch
舍人文属官員子孫将臣社長及土酋輔導并湯沐邑及畿内庶民並服一百日,xá nhân văn thuộc quan viên tử tôn tướng thần xã trưởng cập thổ tù phụ đạo tinh thang mộc ấp cập kì nội thứ dân tịnh phục nhất bách nhật
上𤕵其才且出於過誤不之罪故出之,thượng lệnh kì tài thả xuất ư quá ngộ bất chi tội cố xuất chi
帝御東城門命太監杜犬領武士五十人搜銀家得所奉佛及金銀匹絹等物,Đế ngự Đông thành môn mệnh thái giám Đỗ Khuyển lĩnh võ sĩ ngũ thập nhân sưu Ngân gia đắc sở phụng phật cập kim ngân sất quyên đẳng vật
及廷試賜第一甲阮簡清許三省阮有嚴三名進士及第第二甲陳倧等十五名進士出身第三甲阮義壽,cập đình thí tứ đệ nhất giáp nguyễn giản thanh hứa tam tỉnh nguyễn hữu nghiêm tam danh tiến sĩ cập đệ đệ nhị giáp trần tông đẳng thập ngũ danh tiến sĩ xuất thân đệ tam giáp nguyễn nghĩa thọ
令史官修𢮪吳士連撰大越史記全書十五卷二月二十日上御駕觀西湖捕魚,lệnh sử quan tu soạn ngô sĩ liên soạn đại việt sử ký toàn thư thập ngũ quyển nhị nguyệt nhị thập nhật thượng ngự giá quan tây hồ bổ ngư
󰡎畑𥊘旦慇懃𠳨𠻃,Dưới đèn ghé đến ân cần hỏi han
十一月起御庫,thập nhất nguyệt khởi ngự khố
邏台乾造窖縈運,lạ thay càn tạo khéo quanh vần
𣈗箕󰑼𣈗席󱉎蟒蛇王列李通沛𨖲殿納命󰜏媄𧡊楳謠𥙩爫󱳮𢜝𦓡嘆哭,ngày kia là ngày tiệc đức mãng xà vương lượt lý thông phải lên đền nộp mạng bà mẹ thấy mõ rao lấy làm lo sợ mà than khóc
户内有父子兄弟三丁不在充數,Hộ nội hữu phụ tử huynh đệ tam đinh bất tại sung sổ
九日乙巳命行總兵屈打領兵征哀牢,cửu nhật ất tị mệnh hành tổng binh khuất đả lĩnh binh chinh ai lao
罪障盎那卓,tội chướng ang nạ chuốc
者除知府知縣,giả trừ tri phủ tri huyện
仍勢焒羣盛,nhưng thế lửa còn thịnh
㐌,đã
唯傳坦越㙮髙重重,dõi truyền đất việt đắp cao trùng trùng
季犛作明道十四篇上進大畧以周公為先聖孔子為先師文廟以周公,Quý Li tác Minh đạo thập tứ thiên thượng tiến đại lược dĩ Chu Công vi tiên thánh Khổng Tử vi tiên sư văn miếu dĩ Chu Công
㤕𡥵𢚸󰠱迡迡,Xót con lòng nặng chề chề
滝沱滝󰯴滝洮𠀧𦰟滝意覩𠓨滝𣵴,sông đà sông mạ sông thao ba ngọn sông ấy đổ vào sông gâm
魂圭蹺𦰟𫡮秦賒賒,Hồn quê theo ngọn mây Tần xa xa
钱𥾾𦄂襊晡晡招朱柴𧴤添󱳮𠓨𨉟,tiền buộc dải túi bo bo trao cho thầy bói thêm lo vào mình
尼箕󰡏󰇾排碑,LÃO kia có giở bài bây
渚打特𠊛些𩈘𧺃如㮠,chưa đánh được người ta mặt đỏ như vang
盘𢬣,bàn tay
宋既天变不可回而我越尋有胡虜之侵幸而君臣協謀兵民戮力卒除北冦而成大定之功,tống ký thiên biến bất khả hồi nhi ngã việt tầm hữu hồ lỗ chi xâm hạnh nhi quân thần hiệp mưu binh dân lục lực tốt trừ bắc khấu nhi thành đại định chi công
特遣特進金紫榮祿大夫參從吏部尙書兼東閣大學士國老參預朝政掌六部事太保燕郡公范公著捧賫金󰀋玉章普封元帥典國政定南王榮如圭瓚用啓宇田尙其受命承休乘彛慎位政詳典章法度悋守成䂓德得位禄壽名誕膺申眷賛皇家緒綿於有永衍王室業保於無疆,Đặc khiến đặc tiến kim tử Vinh Lộc đại phu tham tụng Lại bộ Thượng thư kiêm Đông các đại học sĩ quốc lão Tham dự triều chính chưởng lục bộ sự Thái bảo Yên quận công Phạm Công Trứ bổng tê kim sách ngọc chương phổ phong Nguyên soái Điển quốc chính Định Nam Vương vinh như khuê toản dụng khải vũ điền thượng kì thụ mệnh thừa hưu thừa di thận vị chính tường điển chương pháp độ lận thủ thành quy đức đắc vị lộc thọ danh đản ứng thân quyến tán hoàng gia tự miên ư hữu vĩnh diễn Vương thất nghiệp bảo ư vô cương
󱝢󱟲落𧡊書生沒坊,sau chùa nhác thấy thư sinh một phường
二十七日帝東巡閲武於至靈城,Nhị thập thất nhật đế Đông tuần duyệt võ ư Chí Linh thành
底揞幅像闭𥹰舌𨉓,để ôm bức tượng bấy lâu thiệt mình
史臣吳士連曰觀此雖見當時軍臣同樂不拘禮法亦風俗之简質然無節矣,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Quan thử tuy kiến đương thời quân thần đồng lạc bất câu lễ pháp diệc phong tục chi giản chất nhiên vô tiết hĩ
仍󰑼𠲖邑用浪捽𦀊𢜝女動棱吏催,những là e ấp dùng dằng rút dây sợ nữa động rừng lại thôi
海陽東潮𰎟山京北安豊僊𨒣東岸諸經兵處尤甚,Hải Dương Đông Triều Giáp Sơn Kinh Bắc Yên Phong Tiên Du Đông Ngàn Chư kinh binh xứ vưu thậm
占占蔑𬌓𢚸葵向陽,chăm chăm một tấm lòng quỳ hướng dương
裊固咹𪰛固盧,nẻo có ăn thì có lo
营柳寬寬呌呂吝,doanh liễu khoan khoan khéo lữa lần
娘浪分𡛔𫳘從,Nàng rằng Phận gái chữ tòng
故或吟声灵工法界,cố hoặc ngậm thiêng liêng trong pháp giới
高辰𢫝󰜋𥭑佳,cao thì đóng một gàu giai
六月二十六日勑南軍都督府左都督涇陽侯黎權同五府六部御史臺六寺等衙門南軍都督府平淳伯黎志等𢮪用明令一百四十五條,lục nguyệt nhị thập lục nhật sắc nam quân đô đốc phủ tả đô đốc kinh dương hầu lê quyền đồng ngũ phủ lục bộ ngự sử đài lục tự đẳng nha môn nam quân đô đốc phủ bình thuần bá lê chí đẳng soạn dụng minh lệnh nhất bách tứ thập ngũ điều
四日哀牢盤茹諭群遣其臣刪莫察母等奉金銀酒噐及象二隻隨偉入貢,tứ nhật ai lao bàn nhà dụ quần khiển kì thần san mạc sát mẫu đẳng phụng kim ngân tửu khí cập tượng nhị chích tuỳ vĩ nhập cống
賊從而分州設縣築城𮢶池居鎮戎之兵二十餘年变風俗於長髮白齒胥爲北人矣,Tặc tòng nhi phân châu thiết huyện trúc thành tạc trì cư trấn nhung chi binh nhị thập dư niên biến phong tục ư trường phát bạch xỉ tư vi bắc nhân hĩ
庵夐燒香讀五經,am quạnh thiêu hương đọc ngũ kinh
章敗走,chương bại tẩu
倍傍𥪞屢客命改幅巾羅,vội vàng trong lũ khách mệnh gửi bức khăn là
五月詔進士阮德亮等入天光殿應制命作天,Ngũ nguyệt chiếu tiến sĩ Nguyễn Đức Lượng đẳng nhập Thiên Quang điện ứng chế mệnh tác Thiên
𡄥臘,liếm láp
󰰽曰不宜,thục viết bất nghi
𠁑畑𥊘典殷勤𠳨嘆,Dưới đèn thì đến ân cần hỏi han
情貞払吏呐崇,Tình riêng chàng lại nói sòng
上皇命引登御舶同坐與語歡飲之酒,Thượng hoàng mệnh dẫn đăng ngự bách đồng toạ dữ ngữ hoan ẩm chi tửu
实信𠳨特󰖥絲伶伶,thật tin hỏi được tóc tơ rành rành
大寳凣二,Đại Bảo phàm nhị
藩屏𨷈𨤵忠賢没門,phiên bình muôn dặm trung hiền một môn
奇𢚸慢答𥙩唏共,cả lòng mượn đắp lấy hơi cùng
委節制太尉宜國公鄭根總提大兵直進廣南順化地方,uỷ tiết chế thái uý nghi quốc công trịnh căn tổng đề đại binh trực tiến quảng nam thuận hoá địa phương
以成我聖祖神宗之志而保治安於無󰠃非作聪明亂舊章而葙天,Dĩ thành ngã Thánh tổ thần tông chi chí nhi bảo trị an ư vô cùng phi tác thông minh loạn cựu chương nhi tương thiên
䜹浪埃固悶󰠲世尼,Thưa rằng Ai có muốn đâu thế này
固相鬼𬏓𤾓󰕛,có tướng quỷ vài trăm gióng
墁𪣮,mạn nề
𬙞𨑮麻吏固胎買奇,bảy mươi mà lại có thai mới kỳ
㫒走入七原州一云㫒走亡入明國後檻送京師,Cung tẩu nhập thất nguyên châu Nhất vân Cung tẩu vong nhập Minh quốc hậu giám tống Kinh sư
囂囂𬲇東,heo heo gió đông
八月赦天下六十三條,bát nguyệt xá thiên hạ lục thập tam điều
民財貨者斬,dân tài hoá giả trảm
唒𫳵時丕㐌甘𠬠皮,dẫu sao thời vậy đã cam một bề
𫆧紆𠃩曲淚沙𠄩行,ruột vò chín khúc lệ sa hai hàng
𠊛𢞂景固𢝙󰠳包𣇞,Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ
舞衣卒矣媒埋襖払,vũ y tốt hãy múa may áo choàng
昆𠊛󰑼武彩鵉,con người là võ thái loan
噷唏㹥𢚁主茹,hăm he chó cậy chủ nhà
旬日季又病死劄授子僚乂安知州厚賞其家,Tuần nhật Quý Hựu bệnh tử tráp thụ tử liêu Nghệ An tri châu hậu thưởng kì gia
󰋇𠳒𦖑歇㐌餘𤏣詳,Mấy lời nghe hết đã dư tỏ tường
人科󰱑互相容隐者一體送問治罪,nhân khoa đài hỗ tương dung ẩn giả nhất thể tống vấn trị tội
𠄩意共𫀅蔑式共,hai ấy cùng xem một thức cùng
小姐吏𠽇𥙩娘,tiểu thư lại nẹt lấy nàng
十二月殿試賜阮廷柱等同進士出身,Thập nhị nguyệt Điện thí tứ Nguyễn Đình Trụ đẳng đồng Tiến sĩ xuất thân
先是化州俗每年春正月會士女鞦韆於󰜏陽,Tiên thị Hoá Châu tục mỗi niên xuân chính nguyệt hội sĩ nữ thu thiên ư BÀ Dương
𠬠󰑼貝󰑚𭛣茄,một là bối rối việc nhà
吒篭欣巴邁糁𢆥尼朱特体末昆欺群𤯩麻𣈙体㐌折,cha trông hơn ba mươi tám năm nay cho được thấy mặt con khi còn sống mà nay thấy đã chết
達𦋦礼物産床,ðặt ra lễ vật sẵn sàng
時有侍兒三人走来奏郡王言多妖妄不順故有是命,thời hữu thị nhi tam nhân tẩu lai tấu quận vương ngôn đa yêu vọng bất thuận cố hữu thị mệnh
檯輞網𦁹𦊚㝵輕昂,đài võng võng giá bốn người khiêng ngang
當此之時󰁮朝諸大臣皆注目閉口靣靣相窺,đương thử chi thời cử triều chư đại thần giai chú mục bế khẩu diện diện tương khuy
丐䈒邑亇,cái nơm úp cá
令軍传𫴋内力,Lệnh quân truyền xuống nội đao
焠𢚸𠲖唉併排分支,SỐT lòng ƠI HỠI tính bài phân chia
共𠊛没會没船󰠳賖,cùng người một hội một thuyền đâu xa
第四隊中區大營節制鄭松親督中軍兵馬二萬,đệ tứ đội trung khu đại dinh tiết chế trịnh tùng thân đốc trung quân binh mã nhị vạn
保威私於宫人竊之,Bảo Uy tư ư cung nhân thiết chi
庚午三年明洪武二十三年春正月二十三日都将陳渴真大敗占城于海潮󰱐其主制蓬莪,Canh Ngọ tam niên Minh Hồng Vũ nhị thập tam niên xuân chính nguyệt nhị thập tam nhật đô tướng Trần Khát Chân đại bại Chiêm Thành vu Hải Triều hoạch kì chủ Chế Bồng Nga
爫之氷𬑉扒𪀄苦𢚸,làm chi bưng mắt bắt chim khó lòng
娘浪催󰡫時催,nàng rằng thôi thế thì thôi
意囷咍卯署󰅹驢,ý khôn hay mẹo thợ nào lừa
旱天下大飢,Hạn thiên hạ đại cơ
𧗱朱嫂嫂拖欺捇𨃐,về cho tẩu tẩu tha khi xách giày
潜入越海口掩捕數人而去,tiềm nhập việt hải khẩu yểm bổ sổ nhân nhi khứ
以太宰元晫子仁靖王元挺為司徒舊翰林學士陳蓀為少保及家臣阮康輔之,Dĩ Thái tể Nguyên trác tử Nhân Tịnh vương Nguyên Đĩnh vi Tư đồ cựu Hàn Lâm học sĩ Trần tôn vi Thiếu bảo cập gia thần Nguyễn Khang phụ chi
禫紅翠𦹳萩味麝,đệm hồng thúy thơm tho mùi xạ
蹺隊拱𡲤𠃣𡗉筆硯,Theo đòi cũng vả ít nhiều bút nghiên
賓貢士范所玉王希曾亦預選中,tân cống sĩ phạm sở ngọc vương hi tăng diệc dự tuyển trung
刧尼𡢻者渚衝,kiếp này nợ giả chưa xong
蟡吟猿唿芇󰟴,ve ngâm vượn hót nào tầy
𢷀𠄩枚𩯀箕,rủ hai mai tóc kia
仉𤞻𦼔󱥸諸宣𠲣𨻫𩙌椿咷撫佛坡,kẽ hùm rêu mọc trơ toen hoét luồng gió thông reo vỗ phất phơ
軍校具以實對,Quân hiệu cụ dĩ thực đối
几𥚆𤑟󰘚𠊛𠵱檜頭,Kẻ nhìn rõ mặt người e cúi đầu
午𪽗咍謹𦷾,ngõ họa hay ghín đấy
九月鑄交趾郡王印詔廣南轉運使,Cửu nguyệt chú Giao Chỉ Quận Vương ấn chiếu Quảng Nam chuyển vận sứ
想熟晨昏驗之有素可遜大位以慰天心以副朕懷󰱃可同心戮力共扶國祚以享太平之福,tưởng thục thần hôn nghiệm chi hữu tố khả tốn đại vị dĩ uý thiên tâm dĩ phó trẫm hoài thứ khả đồng tâm lục lực cộng phù quốc tộ dĩ hưởng thái bình chi phúc
黎帝𨿽即位于外没迹鄰國曾無寸土一民而獨以正統書之者何也盖黎氏軍也,Lê đế tuy tức vị vu ngoại một tích lân quốc tằng vô thốn thổ nhất dân nhi độc dĩ chính thống thư chi giả hà dã Cái Lê thị quân dã
故更號爲帝自帝其國非敢有害於天下,Cố cánh hiệu vi đế tự đế kì quốc phi cảm hữu hại ư thiên hạ
太子默然良久謂仁義及宫臣楊平郭盛李玄師黎奉曉等曰吾𡸈不知唐太周公之所為若是乎吾欲掩晦其罪惡使自退伏以全吾骨肉為上耳,thái tử mặc nhiên lương cửu vị nhân nghĩa cập cung thần dương bình quách thịnh lí huyền sư lê phụng hiểu đẳng viết ngô há bất tri đường thái chu công chi sở vi nhược thị hồ ngô dục yểm hối kì tội ác sử tự thoái phục dĩ toàn ngô cốt nhục vi thượng nhĩ
政治犯,chính trị phạm
漢明𫥨飭先鋒,hớn minh ra sức tiên phong
䏾怒并㐌仃如世,bụng nó tính đã đành như thế
勑書宣讀畢見所頒銀印一顆,Sắc thư tuyên độc tất kiến sở ban ngân ấn nhất khoả
南道将阮倦等将兵伏于堤外以待之使弘郡公缺名與頼世,Nam đạo tướng Nguyễn Quyện đẳng tương binh phục vu đê ngoại dĩ đãi chi sử Hoằng quận công khuyết danh dữ Lại Thế
英㛪󱅷𫏾,anh em rẻ trước
塟後未幾,táng hậu vị kỷ
右侍郎,Hữu thị lang
雷震離明閣,Lôi chấn Li Minh các
是歲饑疫甚於,Thị tuế cơ dịch thậm ư
其地有明珠翠羽犀象玳瑁異香美材之物率無清行財計盈給輙求遷代故吏民皆叛之,kì địa hữu minh châu thuý vũ tê tượng đồi mồi dị hương mĩ tài chi vật suất vô thanh hành tài kể doanh cấp triếp cầu thiên đại cố lại dân giai phản chi
成憲任貫不得其人政事有所闕失以致然也,Thành hiến nhiệm quan bất đắc kì nhân chính sự hữu sở khuyết thất dĩ trí nhiên dã
𩙌金風𠺙律幅𫷊衢,gió kim phong thổi lọt bức chăn cù
買󰡲󰡏𭛣之麻動容,Mới về có việc chi mà động dung
𫢋前産固每圖經銀,Phật tiền sẵn có mọi đồ KIM ngân
夷狄𤞪𤞦,di địch rợ mọi
贈右都督,tặng hữu đô đốc
𡥙𭉆𫽄敢㛪傷𫽄𠳒,cháu hờn chẳng dám em thương chẳng lời
𠄼福熙熙𠁑庶民,năm phúc hây hây dưới thứ dân
拱󰮃󰜋㗂絲桐𠊛外唭𦵚𠊛󰮃哭󰠐,cùng trong một tiếng tơ đồng người ngoài cười nụ người trong khóc thầm
至河中駐營于河間两岸煙火連󰱥十里,chí hà trung trú doanh vu hà gian lưỡng ngạn yên hoả liên kế thập lí
󱡴棹𣘃畨竹棋杄弹曲樂㗂啌潇頂,cửa rào cây phên trúc cài then đàn khúc nhạc tiếng khong thèo đảnh
夏四月旱二十三日祈于昊天上帝以自冬迄夏嗇雨固也按祈雨表畧云否德人臣黎某敢竭至誠上請于太上開天執符御曆含真體道昊天至尊玉皇上帝陛下兹以自冬迄夏嗇雨恒暘民事󰠡难工商無聊農桑失望無以臣之否德遽令百姓以受殃茧蠢嗷嗷殆無生理此臣敢不叩閽以伸哀念以𥸤祗情伏願赦過宥,Hạ tứ nguyệt hạn Nhị thập tam nhật kì vu hạo thiên thượng đế Dĩ tự đông ngật hạ sắc vũ cố dã Án kì vũ biểu lược vân phủ đức nhân thần Lê mỗ cảm kiệt chí thành thượng thỉnh vu thái thượng khai thiên chấp phù ngự lịch hàm chân thể đạo Hạo thiên chí tôn ngọc hoàng thượng đế bệ hạ tư dĩ tự đông ngật hạ sắc vũ hằng dương dân sự gian nan công thương vô liêu nông tang thất vọng vô dĩ thần chi phủ đức cự lệnh bách tính dĩ thụ ương kiển xuẩn ngao ngao đãi vô sinh lí thử thần cảm bất khấu hôn dĩ thân ai niệm dĩ dự chi tình phục nguyện xá quá hựu
丐𤞺浪蹺𤤰麻𪠞詵󰞬㝵边武丕,cái cáo rằng theo vua mà đi săn nhiều người bên võ vậy
須舍寬寬𢚸世𠃣渚忙忌忌遣𢚸煩,tua xá khoan khoan lòng thế ít chớ mong cạy cạy khiến lòng phiền
牒縁辰𥙩,đẹp duyên thì lấy
打料𨖲㗂外墻,đánh liều lên tiếng ngoài tường
明日親率将佐整飭象馬儀衛來迎望見義澤两手捧書而至乃自駭愕顧謂将佐曰天生主将朝廷有人,minh nhật thân suất tướng tá chỉnh sức tượng mã nghi vệ lai nghênh vọng kiến nghĩa trạch lưỡng thủ bổng thư nhi chí nãi tự hãi ngạc cố vị tướng tá viết thiên sinh chủ tướng triều đình hữu nhân
𡥵󰍖𦓡蹽蕳儒英箕空𡢼𫨩󱘡𠫾𣈘,con sóc mà leo giàn nho anh kia không vợ hay mò đi đêm
分泊撴朱客𦟐桃,phận bạc đun cho khách má đào
節元旦,tết nguyên đán
兵郎扵𡧲城隆福台奴吏固𢚸仇民,binh sang ở giữa thành long phúc thay nó lại có lòng cừu dân
梁兵追圍之,lương binh truy vi chi
𣌋󱞳󱧨德邦命𡗶,sớm khuya chứa đức vâng mệnh trời
󰅹咍渃沚花㵢󰅹咍分泊如灰体尼,nào hay nước chảy hoa trôi nào hay phận bạc như vôi thế này
𦒹,sáu
󰒽僣,bầm tím
時正使黎偉阮傳蕊軰多買北貨至三千餘擡,thời chánh sứ lê vĩ nguyễn truyền nhị bối đa mãi bắc hoá chí tam thiên dư đài
若過年此不得贖,nhược quá niên thử bất đắc chuộc
庯舍税額並入本坊納税差役,bô xá thuế ngạch tịnh nhập bản phường nạp thuế sai dịch
由是尽復京城,do thị tận phục kinh thành
姓趙諱它漢真定人也建都番禺今在廣東是也,tính triệu huý đà hán chân định nhân dã kiến đô phiên ngung kim tại quảng đông thị dã
副王府布令,Phó vương phủ bố lệnh
𬠥𬟻坦𡳪徐低𠰚,nòng nọc đứt đuôi từ đây nhé
𰦫願朱沛呂廊,lỗi nguyền cho phải lỡ làng
周公曰政令不施君子不臣其人命作指南車送還本國,chu công viết chính lệnh bất thi quân tử bất thần kì nhân mệnh tác chỉ nam xa tống hoàn bản quốc
天綱軍内人吳免為行遣尙書令右參知政事兼知天昌府諸陵,Thiên Cương quân nội nhân Ngô Miễn vi Hành khiển thượng thư lệnh hữu tham tri chính sự kiêm tri Thiên Xương phủ chư lăng
行遣何德鄰𡧸與家人言曰設此法以奪民田耳,hành khiển hà đức lân mật dữ gia nhân ngôn viết thiết thử pháp dĩ đoạt dân điền nhĩ
价値,giá trị
木鐸字鳴道黄江人姓費名木落有才䏻,Mộc Đạc tự Minh Đạo Hoàng giang nhân tính Phí danh Mộc Lạc hữu tài năng
郡中長吏無足與謀者故特召公告之,quận trung trưởng lại vô túc dữ mưu giả cố đặc triệu công cáo chi
𠬠𣘃樛木𠬠𡑝桂槐,Một cây cù mộc một sân quế hoè
風月󰜋杶恾適適湮霞堆鈽掛欽欽,phong nguyệt một đòn mang thếch thếch yên hà một bó quảy khom khom
賜劉名公進士及第第一名韶仕琳進士及第第三名黎有名武廷臨進士出身黎䧺稱等二十七名並同進士出身,tứ lưu danh công tiến sĩ cập đệ đệ nhất danh thiều sĩ lâm tiến sĩ cập đệ đệ tam danh lê hữu danh vũ đình lâm tiến sĩ xuất thân lê hùng xứng đẳng nhị thập thất danh tịnh đồng tiến sĩ xuất thân
帝扵項下有七黑子比天七星,đế ư hạng hạ hữu thất hắc tử tỉ thiên thất tinh
又詳開行過事蹟無有過犯等由僃呈該知衙門覈考送吏部收照,Hựu tường khai hành quá sự tích vô hữu quá phạm đẳng do bị trình cai tri nha môn hạch khảo tống Lại bộ thu chiếu
許之,hứa chi
𤾓唐𪮴歇𢚸和惜之,trăm đường rũ hết lòng hoà tiếc chi
花奴傳𠰺𢬭󱙻房桃𠰺押𠓨畨侍脾,hoa nô truyền dạy đổi tên buồng đào dạy ép vào phiên thị tỳ
𦪻󱙹,khoang trước
樣洡湥悴朝嗷喭愁,dáng sùi sụt tủi chiều ngao ngán sầu
縱如我誠好文不本乎經史云誰書也予反求諸己究諸言浮華無用四字之中實以忠矣予反為文而辦之予誠有過,túng như ngã thành hiếu văn bất bản hồ kinh sử vân thuỳ thư dã dư phản cầu chư kỷ cứu chư ngôn phù hoa vô dụng tứ tự chi trung thực dĩ trung hĩ dư phản vi văn nhi biện chi dư thành hữu quá
惜台冲這𤽸銀,tiếc thay trong giá trắng ngần
慧度在州布衣蔬食禁淫祠修學校歲飢以私祿賑給之爲政纖密一如治家吏民畏而愛之,Tuệ Độ tại châu bố y sơ thực cấm dâm từ tu học hiệu tuế cơ dĩ tư lộc chẩn cấp chi vi chính tiêm mật nhất như trị gia lại dân uý nhi ái chi
庄固媄庄哀咍朱咹,chẳng có mẹ chẳng ai hay cho ăn
唉群帖帖聀燶渚派,Hãy còn thiếp thiếp giấc nồng chưa phai
他如隂有異圖乃人謀不軌恭望裁察,Tha như âm hữu dị đồ nãi nhân mưu bất quỹ cung vọng tài sát
悶卢役渃沛欧役茄,muốn lo việc nước phải âu việc nhà
群當用孕謹魚𠃅外㐌体䏾旗㗂𬫤,còn đang dúng dắng ngẩn ngơ mé ngoài đã thấy bóng cờ tiếng la
旗𫅰𤎒𤋽󰟯𬁖,cờ bay chấp chới dường sao
决東海之水不足以濯其汚罄南山之竹,Quyết Đông Hải chi thuỷ bất túc dĩ trạc kì ô khánh Nam Sơn chi trúc
盎那𢚸实酉,áng nạ lòng thực dấu
𤓢𩵜於󰮂丐筩,nướng cá ở trong cái thùng
𠰘𤞻毒𧋻扵󰠲准尼,Miệng hùm nọc rắn ở đâu chốn này
𤐝𠻁打蠟𦟐紅逴縁,soi gương đánh sáp má hồng rước duyên
二十二日帝誕生日也以為繼天聖壽節尋改萬壽聖節,nhị thập nhị nhật đế đản sinh nhật dã dĩ vi kế thiên thánh thọ tiết tầm cải vạn thọ thánh tiết
郭逵退復取我廣原州,Quách Quỳ thoái phục thủ ngã Quảng Nguyên châu
廊弓劔林離𡭉𪀆,làng cung kiếm lăm le bắn sẻ
更𣅘幅錦𢷀幍,canh khuya bức gấm rủ thao
十九日時憲仕澈義膠能紹等會兵進擊復破賊黨于芙蒥上社名属天禄縣,Thập cửu nhật Thì Hiến Sĩ Triệt Nghĩa Giao Năng Thiệu đẳng hội binh tiến kích phục phá tặc đảng vu Phù Lưu Thượng Xã danh thuộc Thiên Lộc huyện
天資才貌捽為,Thiên tư tài mạo tót vời
󰜋命命別󰜋命命咍,Một mình mình biết một mình mình hay
𤀖底𬜜,ngòi để lờ
省𦋦吏哭哭耒吏迷,Tỉnh ra lại khóc khóc rồi lại mê
𥢉庫𧵑渃少之,thóc kho của nước thiếu chi
為弑君之賊况又為狗彘之行哉,vi thích quân chi tặc huống hựu vi cẩu trệ chi hành tai
鐄,vàng
超類文江等縣兵之所至賊皆奔散,Siêu Loại Văn Giang đẳng huyện binh chi sở chí tặc giai bôn tán
十八日旨揮大臣總管行遣以下等古人有言曰君不擇将以其國與敵也朕常念此日夜不忘是以軍國大事委之公等而公等恬然坐視不加之意上負朝廷任使下不恤軍民何其怠於職事之甚也今出此詔告戒若不能改過自新再如是者國有常法勿謂朕終有負於臣下勳舊之間也,thập bát nhật chỉ huy đại thần tổng quản hành khiển dĩ hạ đẳng cổ nhân hữu ngôn viết quân bất trạch tương dĩ kì quốc dữ địch dã trẫm thường niệm thử nhật dạ bất vong thị dĩ quân quốc đại sự uỷ chi công đẳng nhi công đẳng điềm nhiên toạ thị bất gia chi ý thượng phụ triều đình nhậm sử hạ bất tuất quân dân hà kì đãi ư chức sự chi thậm dã kim xuất thử chiếu cáo giới nhược bất năng cải quá tự tân tái như thị giả quốc hữu thường pháp vật vị trẫm chung hữu phụ ư thần hạ huân cựu chi gian dã
眉𧍋撑碍援,mày ngài xanh ngại vén
事覺阮氏屯及郎並斬,Sự giác Nguyễn Thị Đồn cập Lang tịnh trảm
𠊚苓辰𠅍些群爫之,người lành thì mất ta còn làm chi
没𠊛没𨤔𨑮分院𨑮,Một người một vẻ mười phân vẹn mười
葉餅餅𦲿鳥言,diệp bính bánh lá dẻo ngon
後九真郡女趙嫗嫗乳長三尺施於背後常乘象頭與敵交戰,hậu cửu chân quận nữ triệu ẩu ẩu nhũ trường tam xích thí ư bối hậu thường thừa tượng đầu dữ địch giao chiến
秋九月太尉崇國公鄭橋薨,thu cửu nguyệt thái uý sùng quốc công trịnh kiều hoăng
𠰚𡽫𣎀𥐆情𨱽,Nỉ non đêm ngắn tình dài
駙馬郎楊景通献白鹿,Phò mã lang Dương Cảnh Thông hiến bạch lộc
𠊛󰠲麻吏固𠊛精麻,Người đâu mà lại có người tinh ma
清台埃𢷀𡏧塵拱𢧚,thảnh thơi ai giũ bụi trần cũng nên
鐘回今古𦗏群㕰,chuông hồi kim cổ lắng còn mau
茹萱吀渚𢥈賖,nhà huyên xin chớ lo xa
長,trưởng
群芒𥙩刼𦟐紅特𫳵,Còn mang lấy kiếp má hồng được sao
嘆意欲重修之,than ý dục trùng tu chi
賞朱𤾓两金銀𦓡封爵當朝一品,thưởng cho trăm lạng kim ngân mà phong tước đương triều nhất phẩm
喂些意爫牢共撞拯合堆,ôi ta ấy làm sao cùng chàng chẳng hợp đôi
陶甘沐卒贈太師亚王,đào cam mộc tốt tặng thái sư á vương
熬󰸦,ngao xào
共払結𩯀車絲仍𣈜,Cùng chàng kết tóc xe tơ những ngày
是非󰅹典𡎝煙霞,thị phi nào đến cõi yên hà
𥙩之㳻淡𥙩夷奔䘮,lấy chi tách dặm lấy gì bôn tang
俸牢創泣和塵柴𪟽𫢋降柴連供香,bỗng sao sáng khắp hoà trần thầy ngờ phật giáng thầy liền cúng hương
庄緣渚易𠓨𢬣埃扲,chẳng duyên chưa dễ vào tay ai cầm
被梞默油塘詫𦋦𠫾,bị gậy mặc dầu đường sá ra đi
初二日上以茶全已破卽語班師,sơ nhị nhật thượng dĩ chà bàn dĩ phá tức ngữ ban sư
武公虎𢢆掣包,võ công hổ thẹn xiết bao
口啞呐哄,á khẩu nói ngọng
南都統使司銀印一顆使馮克寬等賫勑書回國,nam đô thống sứ ti ngân ấn nhất khoả sử phùng khắc khoan đẳng tê sắc thư hồi quốc
冬十一月宋欽州送還廣原州叛黨莫七人等,đông thập nhất nguyệt tống khâm châu tống hoàn quảng nguyên châu phản đảng mạc thất nhân đẳng
𢜠𢜠𢜝𢜝掣包󰑼情,mừng mừng sợ sợ xiết bao là tình
姉㛪傳檄賖𧵆,chị em truyền hịch xa gần
𪽝翁過𠰘𢧚翁𫵊𧡊奴咹𡄡語奴𢀭,bởi ông quá miệng nên ông kiết thấy nó ăn chay ngỡ nó giàu
𠰺𠻀礼󰒂𣌋𣅘刑寬税珥民𬀦𢜠台,dạy dỗ lễ nghĩa sớm khuya hình khoan thuế nhẹ dân thì mừng thay
差官分道驗田榖,Sai quan phân đạo nghiệm điền cốc
枚文孝鄭柳范晟楊瓊鄭世卿等兵稍却,Mai Văn Hiếu Trịnh Liễu Phạm Thạnh Dương Quỳnh Trịnh Thế Khanh đẳng binh sảo khước
𠄩昆𡛔意善花恳浪,hai con gái ấy thẹn hoa khấn rằng
縁𪦲冬征道唱随,duyên mới chông chênh đạo xướng tùy
渃淮水󱦾󱦾,nước hoài thuỷ cuộn cuộn
泟𥑥生𭎑朱苔襊貪,Sạch sành sanh quét cho đầy túi tham
𧡊𠳒𨂚𨀈朗𦖻𠓑𤉜㷚㷝𠬠𠄩事情,thấy lời rón rén lắng tai rõ ràng rành rọt một hai sự tình
秋七月初五日勑諭官員百姓等世道隆汚係乎風俗風俗嬍惡係乎氣数,thu thất nguyệt sơ ngũ nhật sắc dụ quan viên bách tính đẳng thế đạo long ô hệ hồ phong tục phong tục mĩ ố hệ hồ khí số
然其忠厚存心亦於斯見矣,nhiên kì trung hậu tồn tâm diệc ư tư kiến hĩ
春正月󰀋皇子旵爲皇太子居東宫,Xuân chính nguyệt sách Hoàng tử Sảm vi hoàng thái tử cư Đông cung
五月二十四日詔繼今每年至󰱇壮時其社有貧乏人不限公田私田社長預先保結端供府縣官覆勘開在貧乏項准饒,Ngũ nguyệt nhị thập tứ nhật chiếu Kế kim mỗi niên chí tuyển tráng thì kì xã hữu bần phạp nhân bất hạn công điền tư điền xã trưởng dự tiên bảo kết đoan cung phủ huyện quan phúc khám khai tại bần phạp hạng chuẩn nhiêu
為払身妾󰭺󱯦𠬠皮,vì chàng thân thiếp lẻ loi một bề
二十四日官兵還京俘送偽水,Nhị thập tứ nhật quan binh hoàn kinh phu tống nguỵ Thuỷ
些𠳐令玉皇判保朱咍低些吏𧗱𬆄上界,ta vâng lệnh ngọc hoàng phán bảo cho hay đây ta lại về ngay thượng giới
廩𢉽爭𥺊糧,lẫm kho dành gạo lương
在𣫕𬦼𩈘廷臣𤤰㛪拱固禮𢜠朱英,tại đền đủ mặt đình thần vua em cũng có lễ mầng cho em
及𮗓詔群臣或以為不祥,Cập giác chiếu quần thần hoặc dĩ vi bất tường
吾意爾知故試問爾爾皆不知,Ngô ý nhĩ tri cố thí vấn nhĩ nhĩ giai bất tri
五月詔脩閲户籍,Ngũ nguyệt chiếu tu duyệt hộ tịch
𩵜𩹪𠬠侶,cá mè một lứa
侈𦖑信賊畨西,xẩy nghe tin giặc phiên tây
節制鄭松會諸将大議進兵仍告諭曰破竹之勢不可失也,tiết chế trịnh tùng hội chư tướng đại nghị tiến binh nhưng cáo dụ viết phá trúc chi thế bất khả thất dã
底𡥵料計恪,để con liệu kế khác
手,thủ
娘油𫽄决順情,Nàng dù chẳng quyết thuận tình
陣𬈋之損氣和,giận làm chi tổn khí hoà
雲仙𦖑呐郑傷,vân tiên nghe nói trạnh thương
𫽄緣渚易𠓨𢬣埃擒,Chẳng duyên chưa dễ vào tay ai cầm
閣󱀄𦼔苔立鬪詩,gác cũ rêu đầy lấp dấu thơ
𡛔󰑼襖𣎀,gái là áo đêm
夏六月定天下衣服長濶有差,Hạ lục nguyệt định thiên hạ y phục trường khoát hữu sai
󱈘󰑼𤑟仉忠邪,trước là rõ kẻ trung tà
馮興噠斫保㛪黄忠初破侯渊拱丕,phùng hưng đặt chước bảo em hoàng trung xưa phá hầu uyên cũng vầy
又以髙平莫孽聚兵于七泉震動方民,Hựu dĩ Cao Bằng Mạc nghiệt tụ binh vu Thất Tuyền chấn động phương dân
𫳘才𫳘命𣼭󰠢奇𠄩,Chữ tài chữ mệnh dồi dào cả hai
𧵆低芇沛㝵芇賒吹,gần đây nào phải người nào xa xôi
楼秋層碧杆紅,Lầu thu từng biếc chen hồng
春秋別㐌対台󰋇吝,Xuân thu biết đã đổi thay mấy lần
麻󰏏如𥒥󱞣如銅,mà trơ như đá vững như đồng
共饒計礼娄初,Cùng nhau kể lể sau xưa
沛㝵牟卢舍光孤僕卞,phải người mưu lừa xá quanh co buộc bện
王善謀善戰再造之功以成為諸王之冠,vương thiện mưu thiện chiến tái tạo chi công dĩ thành vi chư vương chi quán
呐耒𥙩條撑擬紩古,nói rồi lấy điều xanh nghỉ thắt cổ
粗糲㫧差飲世,thô lệ gạo xay hẩm thay
󰋇𢆥夢制𡽫巫峽,mấy năm mộng chơi non vu giáp
尼漿尼󱪸尼󱰥尼㙁搊𠫾朱㩡亭補摔之,này tương này cà này mắm này muối so đi cho trọi đừng bỏ sót chi
少,thiếu
妸朱潘國乙安每塘,gả cho phiên quốc ắt an mọi đường
𢷏蹎催拱赤繩冉𢭂,Buộc chân thôi cũng xích thằng nhiệm trao
至若謟事,chí nhược xiểm sự
󰞺𢞂如菊命𤷍如枚,Nét buồn như cúc mình gầy như mai
十四日忙禮州刁孟旺母來降刁吉罕之妻也刁吉罕既死子孟旺奉其母㱕故地,Thập tứ nhật Mường Lễ châu Điêu Mạnh Vượng mẫu lai hàng Đèo Cát Hãn chi thê dã Đèo Cát Hãn ký tử Tử Mạnh Vượng phụng kì mẫu quy cố địa
築蘇瀝江邉上自札橋社下至贑川社防水旱以利農并開安福渠下至上福渠處以󰱉民田,trúc Tô Lịch giang biên thượng tự Trát Kiều xã hạ chí Cống Xuyên xã phòng thuỷ hạn dĩ lợi nông tịnh khai Yên Phúc cừ hạ chí Thượng Phúc cừ xứ dĩ thôi dân điền
且人已降而殺之不祥莫大焉,Thả nhân dĩ hàng nhi sát chi bất tường mạc đại yên
諭曰爾󰪀為諫官議論切直,Dụ viết Nhĩ nang vi gián quan nghị luận thiết trực
命副都将太傅莅郡公鄭棟爲統領預徃乂安屯鎮協與統率少尉當郡公陶光饒䂓料布置控制邊方,Mệnh Phó đô tướng Thái phó Li quận công Trịnh Đống vi Thống lĩnh dự vãng Nghệ An đồn trấn hiệp dữ thống suất Thiếu uý Đương quận công Đào Quang Nhiêu quy liệu bố trí khống chế biên phương
及憲誠卒杜敬脩奉侍帷幄輔德𡸈無其人而帝耽于逰觀滛于聲色徇貨財興土木以教逸欲于有僚興怨嗟于百姓使李祚消剥以至於亡,Cập Hiến Thành tốt Đỗ Kính Tu phụng thị duy ốc phụ đức khởi vô kì nhân nhi đế đam vu du quan dâm vu thanh sắc tuẫn hoá tài hưng thổ mộc dĩ giáo dật dục vu hữu liêu hưng oán ta vu bách tính sử Lí tộ tiêu bác dĩ chí ư vong
十八日上御敬天殿臚傳唱進士武睿等名,thập bát nhật thượng ngự kính thiên điện lô truyền xướng tiến sĩ vũ duệ đẳng danh
計𨕭,kể trên
旦󰅒買別頭𡳪,đến nay mới biết đầu đuôi
夫何,phù hà
夢覺不知何人,Mộng giác bất tri hà nhân
工𢬣扲丐玺符,trong tay cầm cái tỷ phù
秋七月二十六日殺太尉黎可及男黎括司㓂鄭克復及男駙馬都尉鄭伯崖,Thu thất nguyệt nhị thập lục nhật sát Thái uý Lê Khả cập nam Lê Quát Tư khấu Trịnh KHắc Phục cập nam phò mã đô uý Trịnh Bá Nhai
兵饒執渃𦹵共𣘃,binh nhiều giúp nước cỏ cùng cây
𧡊埃㝵𫇰拱停𥚆之,thấy ai người cũ cũng đừng nhìn chi
吳徵璜爲武昌都督以合浦太守修元代之,ngô trưng hoàng vi vũ xương đô đốc dĩ hợp phố thái thú tu nguyên đại chi
特命推忠翊運同德功臣特進輔國上将軍中軍都督府左都督掌府事太尉端國公上柱國阮黄賫捧金冊進封推忠翊運恊謀同德輔國竭節󰦛厚明󰒂,đặc mệnh suy trung dực vận đồng đức công thần đặc tiến phụ quốc thượng tướng quân trung quân đô đốc phủ tả đô đốc chưởng phủ sự thái uý đoan quốc công thượng trụ quốc nguyễn hoàng tê bổng kim sách tiến phong suy trung dực vận hiệp mưu đồng đức phụ quốc kiệt tiết đôn hậu minh nghĩa
麻雷占城人轉貿哀牢嫩收為奴料敵制勝用兵如神,Ma Lôi Chiêm Thành nhân chuyển mậu Ai Lao Nộn thu vi nô liệu địch chế thắng dụng binh như thần
𡬷𢚸誓貝𡗶高,tấc lòng thề với trời cao
渚疑吳起唉卢買臣,chớ nghi ngô khởi hãy lo mãi thần
包除時咍闭除满任固期几恪吏郎,bao giờ thì hay bấy giờ mãn nhiệm có kỳ kẻ khác lại sang
別包𣇞吏綏𠳒渃𡽫,Biết bao giờ lại nối lời nước non
從容吏𠳨𦰟弹㝵初,Thong dong lại hỏi ngón đàn ngày xưa
役之󰟯恪󱮿𢝙𧡊𠳒生吏󱭲󱭱縁由,việc chi dường khác vẻ vui thấy lời sinh lại rạch ròi duyên do
會兵諸将󰘉旗𭉑盟,hội binh chư tướng mở cờ hẹn minh
𣈜皮生日外家,ngày vừa sinh nhật ngoại gia
以陳克終為入内大行遣行遣加入内字盖因李朝專用中官為之聖宗時上相光啓𥘉拜入内太尉兼行遣御有入内字即奏曰臣自外庭入故加入内字行遣皆中官何乃加入内請去入字聖宗從之自是行遣御止曰内行遣至是上皇始以克終為行遣再加入内自如初而行遣參用士人矣,Dĩ Trần Khắc Chung vi Nhập nội đại hành khiển hành khiển gia nhập nội tự cái nhân Lí triều chuyên dụng trung quan vi chi Thánh Tông thời Thượng tướng Quang Khải sơ bái Nhập nội Thái uý kiêm Hành khiển ngự hữu Nhập nội tự tức tấu viết Thần tự ngoại đình nhập cố gia Nhập nội tự Hành khiển giai trung quan hà nãi gia Nhập nội thỉnh khứ Nhập tự Thánh Tông tòng chi Tự thị Hành khiển ngự chỉ viết Nội hành khiển Chí thị Thượng hoàng thuỷ dĩ Khắc Chung vi hành khiển tái gia Nhập nội tự như sơ nhi Hành khiển tham dụng sĩ nhân hĩ
𨿽余之百身膏於草野余之千尸裹於馬鬲亦願為之,tuy dư chi bách thân cao ư thảo dã dư chi thiên thi khoả ư mã cách diệc nguyện vi chi
𨄹𡑝𠬠𨀈𤾓情艮魚,dạo sân một bước trăm tình ngẩn ngơ
數月子徹忽暴病索筆曰我與汝相訟須㬰乃死,Số nguyệt Tử Triệt hốt bạo bệnh sách bút viết Ngã dữ nhữ tương tụng tu du nãi tử
固𧞣繞桃固𧚟領深,có yếm thêu đào có váy lĩnh thâm
征夫死士󰋇𠊛,chinh phu tử sĩ mấy người
時上皇有出家意因令宫人素食,thời thượng hoàng hữu xuất gia ý nhân lệnh cung nhân tố thực
范家門等進士及第黎曰倘等五人進士出身陳如林等十人同進士出身,phạm gia môn đẳng tiến sĩ cập đệ lê viết thảng đẳng ngũ nhân tiến sĩ xuất thân trần như lâm đẳng thập nhân đồng tiến sĩ xuất thân
及使就歇次乃携手俱入飲酒如平生歡,cập sứ tựu yết thứ nãi huề thủ cụ nhập ẩm tửu như bình sinh hoan
𪀄雉𪟤蒸𫅫,chim trĩ trống chưng bay
工部右侍郎鄭公旦罸錢三十貫以暴露公用林木故也,công bộ hữu thị lang trịnh công đán phạt tiền tam thập quán dĩ bạo lộ công dụng lâm mộc cố dã
趿払尼湘浦𣷷初,gặp chàng nơi tương phố bến xưạ
󰅹欺梗󰠱英徐戈橋英拖悲𣇞㛪𫺴,nào khi gánh nặng anh chờ qua cầu anh đỡ bây giờ em quên
月中元節罷執卓以遇靈仁太后盂蘭盆日故也,nguyệt Trung Nguyên tiết bãi chấp trác dĩ ngộ Linh Nhân thái hậu Vu Lan bồn nhật cố dã
𫨩羅𢜝悶𫯳庄佐,hay là sợ muộn chồng chăng tá
油炵𤽸𥐨湥阕瀋巾,Dầu chong trắng đĩa GIỌT tràn thấm khăn
堆些如穭㫵󱪓𬙾緣辰𥙩貪𢀭爫之,đôi ta như lúa phơi mầu đẹp duyên thì lấy tham giàu làm chi
諸将領命各回本寨整飭兵象以待之,chư tướng lĩnh mệnh các hồi bản trại chỉnh sức binh tượng dĩ đãi chi
辛亥賜年明宣德六年春正月初一日帝遣正使黎汝,Tân Hợi tứ niên Minh Tuyên Đức lục niên Xuân chính nguyệt sơ nhất nhật Đế khiển Chánh sứ Lê Nhữ
張輔留之,Trương Phụ lưu chi
典課否安,đến thuở bữa ăn
九月詔寫三藏經留于大興藏改潮陽鎮為永安州,cửu nguyệt chiếu tả Tam Tạng kinh lưu vu Đại Hưng tàng cải Triều Dương trấn vi Vĩnh An châu
卷之十五,quyển chi thập ngũ
然而兵,nhiên nhi binh
何必靜坐疑神謂之脩德政哉論者云克終之諉龍王󰱑官之譏細務胥失之矣,hà tất tĩnh toạ nghi thần vị chi tu đức chính tai luận giả vân khắc chung chi uỷ long vương đài quan chi cơ tế vụ tư thất chi hĩ
明各城降人萬餘謀叛誅之,Minh các thành hàng nhân vạn dư mưu phản tru chi
後辛酉科鄕試中叄塲不𭁈入肆塲,hậu tân dậu khoa hương thí trúng tam trường bất dữ nhập tứ trường
張舟為交州都護初舟為經畧判官至是迁為都護增築大羅城造艨艟短船也,trương chu vi giao châu đô hộ sơ chu vi kinh lược phán quan chí thị thiên vi đô hộ tăng trúc đại la thành tạo mông đồng đoản thuyền dã
陽言和好隂𢙇異圖潜使數十軰賫蠟書間行乞援,dương ngôn hoà hảo âm hoài dị đồ tiềm sử sổ thập bối tê lạp thư gian hành khất viện
及妑三合道姑,Gặp bà Tam Hợp đạo cô
𥙩𠳒凶險押緣珠塵,Lấy lời hung hiểm ép duyên Châu Trần
跿㺔庄丑𩈘󰅹𠊛陣些朝𠊛唧些嘆,tránh voi chẳng xấu mặt nào người giận ta chào người tức ta han
船情皮𥊘旦尼,thuyền tình vừa ghé đến nơi
二月詔班師,Nhị nguyệt chiếu ban sư
予每差内臣徃省南𤱈或田𤱈卑塌或阡陌荒蕪或土堆有缺或翻鵝害苗,Dư mỗi sai nội thần vãng tỉnh nam mẫu hoặc điền mẫu ti tháp hoặc thiên mạch hoang vu hoặc thổ đôi hữu khuyết hoặc phiên nga hại miêu
至是求之,chí thị cầu chi
至是乘帝夜宴醉卧庭,Chí thị thừa đế dạ yến tuý ngoạ đình
乙丑皇第二女生候封瑞天公主,ất sửu hoàng đệ nhị nữ sinh hậu phong thuỵ thiên công chúa
而九較交塲之外延廣八里凡八月而後成,nhi cửu giảo giao trường chi ngoại diên quảng bát lí phàm bát nguyệt nhi hậu thành
拯功名籠人我實意凣愚,chuộng công danh lồng nhân ngã thực ấy phàm ngu
払添式默中𢚸㐌花柳陣吏風霜回,chàng thêm thắc mắc trong lòng đã hoa liễu trận lại phong sương hồi
禁兵守禦三司以僃爪牙心膂,Cấm binh thủ ngự tam ti dĩ bị trảo nha tâm lữ
五月詔曰古者國有學黨有序遂有庠所以明教化敦風俗也,Ngũ nguyệt chiếu viết Cổ giả quốc hữu học đảng hữu tự toại hữu tường sở dĩ minh giáo hoá đôn phong tục dã
𨃌霜渚𪤍橋藍𢜝吝巾過󱡾讒炘庄,giày sương chưa nện cầu lam sợ lần khân quá ra sờm sỡ chăng
茹恩𡗶𬌥𦓿拱固,nhờ ơn trời trâu cày cũng có
人有二心乃念字黎念也自來乃耒字阮耒也土邉有或乃域字黎壽域也水在西,nhân hữu nhị tâm nãi niệm tự lê niệm dã tự lai nãi lỗi tự nguyễn lỗi dã thổ biên hữu hoặc nãi vực tự lê thọ vực dã tthuỷ tại tây
扲钱𠶂󰜢䀡戈,cầm tiền sủ quẻ xem qua
鼎足𫓆𠀧眞,đỉnh túc vạc ba chân
旹,Thời
之曰飄飄若神僊中人,chi viết phiêu phiêu nhược thần tiên trung nhân
胡軍揭舟自潰,hồ quân yết chu tự hội
以致变起蕭墻禍生󰥺席,Dĩ trí biến khởi tiêu tường hoạ sinh chẩm tịch
責𠊛顛萡𦋦𢚸𦝄花,trách người đen bạc ra lòng trăng hoa
固蓮骨格固梅精神,có sen cốt cách có mai tinh thần
没梗椥𠄼󰮏梗椥,một cành tre năm sáu cành tre
忍奴奴強凶興,nhịn nó nó càng hung hăng
浪坤拱偈浪哬拱㕧,rằng khôn cũng kệ rằng khờ cũng thây
圖物,đồ vật
更選進士及中塲士人曾京府縣州及首領等職而有才識者代除之,Cánh tuyển tiến sĩ cập trúng trường sĩ nhân tằng kinh phủ huyện châu cập thủ lĩnh đẳng chức nhi hữu tài thức giả đại trừ chi
別󰝡𠇮󰀎悲除𢚁󰠲,biết đem mình ấy bây giờ cậy đâu
椒,tiêu
塘𨍦𨳰𫏾絆皮親情眷屬伴𤿤㛪英,đường sau ngõ trước bộn bề thân tình quyến thuộc bạn bè anh em
翁伊翁傅揞才,ông y ông phó ôm tài
滔咳滔唉埃之典眉,thao hời thao hỡi ai chi đến mày
蝼𧎝𧡊𧺃焒辰𠓨,châu chấu thấy đỏ lửa thì vào
是歲占城主,Thị tuế Chiêm Thành chủ
㐌𢚸知過時𢧚,Đã lòng tri quá thời nên
埮紅𣻃捲征鞍,Dặm hồng bụi cuốn chinh an
阡陌坡隊㝵迻既𦓿,thiên mạch bờ đọi người đi cấy cày
較之郭子儀窮奢極欲而人不之非者殆庶幾焉,giảo chi quách tử nghi cùng xa cực dục nhi nhân bất chi phi giả đãi thứ kỷ yên
南北西東調細𬮷雉𫅷𢀲𡭬共称柴,nam bắc tây đông đều tới cửa trẻ già lớn bé cũng xưng thầy
呫長,chóm trưởng
望月食是時大旱夏務禾榖皆不得收陂澤枯涸草木多黄落花果不實盗刼群聚於民間大者七八百人小者亦不下數百人日夜燒毀,vọng nguyệt thực thị thời đại hạn hạ vụ hoà cốc giai bất đắc thu bi trạch khô hạc thảo mộc đa hoàng lạc hoa quả bất thực đạo kiếp quần tụ ư dân gian đại giả thất bát bách nhân tiểu giả diệc bất hạ sổ bách nhân nhật dạ thiêu huỷ
賢良君子同輔政治夙夜拳拳於斯極矣詩曰君子好求求之不得寤寐思服悠哉悠哉,hiền lương quân tử đồng phụ chính trị túc dạ quyền quyền ư tư cực hĩ Thi viết Quân tử hảo cầu cầu chi bất đắc ngộ mị tư phục du tai du tai
淩淩𩙌𠺙花案,lâng lâng gió thổi hoa yên
𦋦從猫𡏢𪂮同,ra tuồng mèo mả cò đồng
勑㫖繼今凡有構作脩理各務當先時預定工程財物等件一一僃足量其輕重緩急漸次營爲不可一日同作以舒人力,Sắc chỉ Kế kim phàm hữu cấu tác tu lí các vụ đương tiên thời dự định công trình tài vật đẳng kiện nhất nhất bị túc lượng kì khinh trọng hoãn cấp tiệm thứ dinh vi bất khả nhất nhật đồng tác dĩ thư nhân lực
官軍几吏𠊛戈,Quan quân kẻ lại người qua
有人進黄袍及黄盖二柄将士大賀,hữu nhân tiến hoàng bào cập hoàng cái nhị bính tướng sĩ đại hạ
𦰟旗󰡣咢𫪹更雉長,Ngọn cờ ngơ ngác trống canh trễ tràng
恪󰅹𢵼𣩂𪶊𢵻𤈜茹空体沒刻󰅹󰑼底󰖳,khác nào vớt chết đuối chữa cháy nhà không thể một phút nào là để chậm
明日悉捕誅之,minh nhật tất bổ tru chi
日晚節制鄭松議曰乘雷霆不及掩耳,Nhật vãn Tiết chế Trịnh Tùng nghị viết Thừa lôi đình bất cập yểm nhĩ
常常,thường thường
沛編󱤱約包饒𡥵󰜩𫨩󰑼𡥵𡛔共丐𠸛󱹘朱怒,phải biên tuổi ước bao nhiêu con trai hay là con gái cùng cái tên đặt cho nó
不勝歡喜壮者願徔軍老弱者皆𰙔謳舞躍滿路,bất thăng hoan hỉ tráng giả nguyện tòng quân lão nhược giả giai ca âu vũ dược mãn lộ
𧜖𬌥戈仕併𣈜把功,chăn trâu qua sẽ tính ngày trả công
防欺﨤󰣞𨅸𡎢朱吹,phòng khi gặp gỡ đứng ngồi cho xuôi
頭󰜣𡳃󰘚強濃𬌓腰,đầu mày cuối mặt càng nồng tấm yêu
如咹雉械如啀𦠳𬷤,như ăn chẽ ráy như nhai sườn gà
先是都力士胡把擊賊去回折金鳳趐藏之及賊平占之,tiên thị đô lực sĩ hồ bả kích tặc khứ hồi chiết kim phụng sí tàng chi cập tặc bình chiếm chi
守度徧吿曰陛下已有尙矣群臣皆曰諾請擇日朝見,Thủ Độ biến cáo viết Bệ hạ dĩ hữu thượng hĩ quần thần giai viết nặc thỉnh trạch nhật triều kiến
既下令使人潜告庄人曰昨見前灣有麻雷笠船拋泊,kí hạ lệnh sử nhân tiềm cáo trang nhân viết tạc kiến tiền loan hữu ma lôi lạp thuyền phao bạc
辛卯三年明永曆五年清順治七年,Tân Mão tam niên Minh Vĩnh Lịch ngũ niên Thanh Thuận Trị thất niên
謀由𣈜𫏾求婚𢬭灵光弩特干據尼,mưu do ngày trước cầu hôn đổi linh quang nỏ được cơn cớ này
別庒拯別唉払牛,biết chăng chẳng biết hỡi chàng ngâu
庚寅慶德二年明永曆四年清順治六年,Canh Dần Khánh Đức nhị niên Minh Vĩnh Lịch tứ niên Thanh Thuận Trị lục niên
唐細󰁰秋塊倍紅,đường tới mười thu khỏi bụi hồng
署𦁼咹裼署𫥯咹糊,thợ may ăn giẻ thợ vẽ ăn hồ
扈從西京造籃山殿,Hỗ tòng Tây Kinh tạo Lam Sơn điện
世间𡗋仉𥊚𥇀𧡊丸𣘈𧺀𢣸鐄㩫𢱐,thế gian lắm kẻ mơ màng thấy hòn son thắm ngỡ vàng chắt chiu
䐗体㝵君子𢚸些傷㤕,chửa thấy người quân tử lòng ta thương xót
汝其,Nhữ kì
入会,nhập hội
丁未明宣德二年,Đinh Mùi Minh Tuyên Đức nhị niên
夫涣退軍還䦕,phu hoán thoái quân hoàn quan
敢呼𠳚吏󰜋𠳒朱明,Dám hô gửi lại một lời cho minh
梭迻幻境魂如夢鎖𥾛塵寰刧有生,thoi đưa ảo cảnh hồn như mộng khóa thít trần hoàn kiếp hữu sinh
二十六日勑㫖󰱥今廣南地方軍民捕得公象許投告三司公同勘實象,nhị thập lục nhật sắc chỉ kế kim quảng nam địa phương quân dân bổ đắc công tượng hứa đầu cáo tam ti công đồng khám thực tượng
耒𪡔堆我北南𠱻𢚸秋想春尋特庄,rồi ra đôi ngả bắc nam tái lòng thu tưởng xuân tầm được chăng
想𠊛󰡎月󱋓同信霜隴唉𣈙𬂙𪰹徐,tưởng người dưới nguyệt chén đồng tin sương luống hãy rày trông mai chờ
犬鷹㐌担謀好,Khuyển Ưng đã đắt mưu hảo
没干𦹵内󱰧𬇚群之,một cơn cỏ nội cá ao còn gì
獄成帝御天慶殿洽判利與其謀主二十人並斬餘皆以次論原其脅從者,Ngục thành đế ngự Thiên KHánh điện hiệp phán Lợi dữ kì mưu chủ nhị thập nhân tịnh trảm dư giai dĩ thứ luận nguyên kì hiếp tòng giả
上覧賜第一甲黎益沐水棠縣清朗人前爲道士及中第帝命宣制詞先捧香火爐烈爛其手不之󰔻,Thượng lãm tứ Đệ nhất giáp Lê Ích Mộc Thuỷ Đường huyện Thanh Lăng nhân tiền vi đạo sĩ cập trúng đệ đế mệnh tuyên chế từ tiên bổng hương hoả lư liệt lạn kì thủ bất chi lãm
枚𠊛朱塊劳刀貝尼,may người cho khỏi lao đao buổi nàỵ
得雨,đắc vũ
十二月以誕日為建天節,thập nhị nguyệt dĩ đản nhật vi kiến thiên tiết
夏四月二十七日追尊祖母謚曰徽嘉靜穆温恭柔順太皇太后,hạ tứ nguyệt nhị thập thất nhật truy tôn tổ mẫu thuỵ viết huy gia tĩnh mục ôn cung nhu thuận thái hoàng thái hậu
𫀅情𦋦拱仍牟󰇾揚,xem tình ra cũng những màu dở dang
臨淄拱沛併麻晨昏,Lâm Truy cũng phải tính mà thần hôn
初洪德十二年秋以前官貟𨿽未中鄕試亦許入會試至是勑㫖官貟有䏻習科󰁮業願人應試者在京就奉天府在外就所在承宣司入試,Sơ Hồng Đức thập nhị niên thu dĩ tiền quan viên tuy vị trúng hương thí diệc hứa nhập hội thí chí thị sắc chỉ quan viên hữu năng tập khoa cử nghiệp nguyện nhân ứng thí giả tại kinh tựu Phụng Thiên phủ tại ngoại tựu sở tại Thừa tuyên ti nhập thí
詔捕禄律及其黨下吏治,chiếu bổ lộc luật cập kì đảng hạ lại trị
𥡗𣃣𪽣𣿃𫽄輸伴田,mạ vừa ruộng ngấu chẳng thua bạn điền
誓𡽫𡅪波,thề non nguyền bể
靣皮笠,diện bì lạp
碎渚𥙩奴奴頺𥙩碎,tôi chưa lấy nó nó đòi lấy tôi
分國中爲五道,Phân quốc trung vi ngũ đạo
且悲𣇞買体饒,Đến bây giờ mới thấy nhau
使諫議大夫牟俞都如天德府相地起仁宗山陵,sử gián nghị đại phu mâu du đô như thiên đức phủ tương địa khởi nhân tông sơn lăng
柳拂絲撑鎫撻撻,liễu phất tơ xanh mềm thướt thướt
󰝂尼愚眛聘尼才情,đem nơi ngu muội sánh nơi tài tình
云仙𠼪𬰠𠺘󱜯滥書朱󱑆徐徐𠹲𥹰,vân tiên day mặt rằng ừ làm thơ cho gấp chừ chừ chớ lâu
𬂙𠓨𤴬𦛌呐𦋦𪿒𠳒,trông vào đau ruột nói ra ngại lời
不幸先帝東巡忽崩于外,Bất hạnh tiên đế Đông tuần hốt băng vu ngoại
巴爲景𫇰坤尋核𠸗,bơ vơ cảnh cũ khôn tìm cây xưa
秋八月試文官冕衫以下,thu bát nguyệt thí văn quan miện sam dĩ hạ
言出淚下,Ngôn xuất lệ hạ
𧡊娘蜍幅像人,thấy nàng thờ bức tượng nhân
箇,rá
𠫾𢱖𠊛於北京迻𧗱,Đi mua người ở Bắc kinh đưa về
𤽗以誠拥㝵𪠞保浪,ngươi dĩ thành duồng người đi bảo rằng
𠄩茹昆㐌旦期春𣛟,hai nhà con đã đến kỳ xuân xanh
明年遣阮代乏徃辭以䘮,minh niên khiến nguyễn đại phạp vãng từ dĩ tang
重光帝在位五年紀元者一,Trùng Quang Đế tại vị ngũ niên kỷ nguyên giả nhất
朱昆𣵰𤂬坡棱細低,cho con lặn lội pha rừng tới đây
小童𠯹𡂂寔才𫏚鐄𢲫󰢃𥙩󱨊𭃂𢭂,tiểu đồng những ngỡ thực tài vội vàng mở gói lấy vài lượng trao
啫𡽫啫渃啫廛,giã non giã nước giã chiền
牢沛蒸𥪞霜霂,sao phải chưng trong sương móc
二十日遣中軍同知黎伯琦中丞裴擒虎如明奏太平地方事,nhị thập nhật khiển trung quân đồng tri lê bá kì trung thừa bùi cầm hổ như minh tấu thái bình địa phương sự
女尼奇遇倍移蹎𠫾,nhớ nơi kỳ ngộ vội dời chân đi
右後南帝起辛卯終壬戌凣三十二年通計前南帝趙越王合六十二年,Hữu Hậu Nam Đế khởi Tân mão chung Nhâm Tuất phàm tam thập nhị niên thông kế Tiền Nam Đế Triệu Việt Vương hợp lục thập nhị niên
隊一聖初群䠣讓路類常怒可容𨱽,đội nhất thánh xưa còn nhún nhường lọ loài thường nọ khá dông dài
𫪹鉦牢教隨類劄編,trống chiêng lao giáo tùy loài chép biên
将惑以恠相惧以神既作譸張之態何儆非刑何度非法盍嚴懲戒之條,Tương hoặc dĩ quái tương cụ dĩ thần ký tác trù trương chi thái hà cảnh phi hình hà độ phi pháp hạp nghiêm trừng giới chi điều
𢩮饒欺意哙𠽄,dắt nhau khi ấy hỏi thăm
茹群蔑𤞺闭𥹰,nhà còn một cáo bấy lâu
閏三月初三日賜進士楊如珠等榮歸按覃文禮進士題名碑記云人村之於國家其所關者大矣粤自唐󰔄三代至漢唐宋庠序學校之制立而人村有所成賓興科目之法行而人村有所用雖其治效純駁不同,Nhuận tam nguyệt sơ tam nhật tứ tiến sĩ Dương Như Châu đẳng vinh quy Án Đàm Văn Lễ tiến sĩ đề danh bi ký vân nhân thôn chi ư quốc gia kì sở quan giả đại hĩ Việt tự Đường Ngu Tam Đại chí Hán Đường Tống tường tự học hiệu chi chế lập nhi nhân thôn hữu sở thành tân hưng khoa mục chi pháp hành nhi nhân thôn hữu sở dụng tuy kì trị hiệu thuần bác bất đồng
今陛下寬仁大度不嗜殺人復高祖之業救萬民之命,kim bệ hạ khoan nhân đại độ bất thị sát nhân phục cao tổ chi nghiệp cứu vạn dân chi mệnh
莫箕𣃤揲鄭呢吏𨖲,mạc kia vừa dẹp trịnh này lại lên
太原宣光源頭咤賊作亂劫擄人民妻子財物,thái nguyên tuyên quang nguyên đầu trá tặc tác loạn kiếp lỗ nhân dân thê tử tài vật
浪𢚸遁也恜苔絲緣群王䋦尼渚衝,rằng lòng rộn rã thức đầy tơ duyên còn vướng mối này chưa xong
習耀才子佳人馭車如渃襖裙如𣑻,dập dìu tài tử giai nhân ngựa xe như nước áo quần như nêm
萬里梯航跋涉寕辝於海島九霄日月瞻依快覩於天顔,vạn lí thê hàng bạt thiệp ninh từ ư hải đảo cửu tiêu nhật nguyệt chiêm y khoái đổ ư thiên nhan
召咍瓮比𠺙練歛亏,gieo hai ống bể thổi rèn sớm khuya
順𠳒払拱呐吹拖扽,thuận lời chàng cũng nói xuôi đỡ đòn
吏部之職在乎權衡人物當察言行觀噐識可爲京官者除京官堪爲守令者銓守令不可徇私取舍,lại bộ chi chức tại hồ quyền hoành nhân vật đương sát ngôn hành quan khí thức khả vi kinh quan giả trừ kinh quan kham vi thủ lệnh giả thuyên thủ lệnh bất khả tuân tư thủ xá
翁脯𦓡𥙩󰜏脯,ông bô mà lấy bà bô
指𡶀誓滝芇固透,Chỉ núi thề sông nào có thấu
恩𡗶𩄎霂沛辰尼辰耚𣴓尼辰𦓿溇,ơn trời mưa móc phải thì nơi thì bừa cạn nơi thì cày sâu
幸𫎇大德明察誠心乞加一旅來救微軀,hạnh mông đại đức minh sát thành tâm khất gia nhất lữ lai cứu vi khu
猫𫅜於𡏢包𣉹,mèo lành ở mả bao giờ
𠸜,tên
娘法渚踸臘如焒急𢀥爫,nương phép chớ chậm chạp như lửa kíp vâng làm
令諸路薦舉贒良方正智勇英桀之士召對擢用,Lệnh chư lộ tiến cử hiền lương phương chính trí dũng anh kiệt chi sĩ triệu đối trạc dụng
諸社𠕋設大小司社五品以上為大司社六品以下為小司社,chư xã sách thiết đại tiểu tư xã ngũ phẩm dĩ thượng vi đại tư xã lục phẩm dĩ hạ vi tiểu tư xã
帝即命文安將御前鉄突及北,đế tức mệnh văn an tương ngự tiền thiết đột cập bắc
漢蒼定南北班軍分為十二衛殿後東西軍分為八衛每衛十八隊每隊十八人,Hán Thương định Nam Bắc ban quân phân vi thập nhị vệ Điện hậu Đông Tây quân phân vi bát vệ mỗi vệ thập bát đội mỗi đội thập bát nhân
順𠳒払拱呐蒲扡扽,Thuận lời chàng cũng nói xuôi đỡ đòn
昆𠊚處伮頭蘇𩈘𣁔𬑉𡮈𪖫圇𠰘𣁔古濕腭𡇅𤿦󱥑,con người xứ nó đầu to mặt lớn mắt nhỏ mũi tròn miệng lớn cổ thấp trán vuông da mét
五月種菴蘿五百丈自洪洼至狗神𣇄耳,Ngũ nguyệt chủng yêm la ngũ bách trượng tự Hồng oa chí Cẩu Thần đỉnh nhĩ
水步並進,Thuỷ bộ tịnh tiến
碎漢𨍦油戈𧡊帝迎𢂎𥊘𩈘𨀼𣭻蹎,tôi hán sau dầu qua thấy đấy nghiêng dù ghé mặt rảo mau chân
𥆁眜人情䀩丐鴶㓠𠿃󰀡跡放𡥵㹯,liếc mắt nhân tình nhác cái cắt chém mồi vô tích phóng con hươu
埃𧡊埃𦓡󰝸謹𢠐,ai thấy ai mà chẳng ngẩn ngơ
取中格江文明等十八名,Thủ trúng cách Giang Văn Minh đẳng thập bát danh
城連矇進陛𧏵,thành liền mong tiến bệ rồng
童浪別注芇𦋦,đồng rằng biết chốn nào ra
况吏園群花竹𪧘搥式卒邏󰁰分,huống lại vườn còn hoa trúc cũ giồi thức tốt lạ mươi phần
士氣㖀𠼪𬷤沛𤞺,sĩ khí rụt rè gà phải cáo
弱則我強北方強則我亦爲之渃,nhược tắc ngã cường Bắc phương cường tắc ngã diệc vi chi nhược
道些忌𪽝眞𡽫跬𢚸世信之󰘚渃平,đạo ta cậy bởi chân non khỏe lòng thế tin chi mặt nước bằng
祗候供奉筆硯在焉,chi hậu cúng phụng bút nghiên tại yên
或󰑼冲󰡏爫牢庄󰑼,Hoặc là trong có làm sao chăng là
悶沲󰸺𢚸冉,muốn dã tấm lòng nhẹm
現在,hiện tại
钱貞謨倍謨鐄謨沛󱪍𠺙謨娘𢣩𢠐,tiền chinh mua vội mua vàng mua phải mắm thối mua nàng ngẩn ngơ
勢誇鳯翥訴停伶,thế khoe phượng trả tỏ rành rành
股髀賴䏶,cổ bễ trái vế
忍旦官連共奔半𧜖挼穭蚕各每調,nhẫn đến quan trên cùng buôn bán chăn nuôi lúa tằm các mọi điều
𠲖𢒎麻痗𦑃𪀄,e bay mà mỏi cánh chim
遣𠊛吏𢖵勾平原君,Khiến người lại nhớ câu Bình Nguyên Quân
帝進擊城外破之,Đế tiến kích thành ngoại phá chi
󰇿󰇿𫃚買𥙩𠊛紅顔,Khăng khăng buộc mãi lấy người hồng nhan
空仍之固傳尼路箕,Không DƯNG chi có chuyện này trò kia
𠴹縂𧋉咳払喂咳払喂,khóc tổng cóc hỡi chàng ơi hỡi chàng ơi
餞迻𨢇祝󱙉󰬾󱋓,tiễn đưa rượu chuốc vài ba chén
時吏部左侍郎阮俊右侍郎阮瀨等銓除各職率多冗濫,thời lại bộ tả thị lang nguyễn tuấn hữu thị lang nguyễn lại đẳng thuyên trừ các chức suất đa nhũng lạm
昆它守節群吹理芇,Con đà thủ tiết còn xui lẽ nàỏ
荄䔲餒𢚸低𨻫𠹾,cay đắng nỗi lòng đây luống chịu
群疑聀夢𣈘春𢠩恾,Còn ngờ giấc mộng đêm xuân mơ màng
𡨌塘酉体不平麻他,Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha
上召黎厥忠等謂曰賊之鬪志已觧我之攻期既,thượng triệu lê quyết trung đẳng vị viết tặc chi đấu chí dĩ giải ngã chi công kì kí
勑旨軍色󰠃無所出差輕務令,sắc chỉ quân sắc cùng vô sở xuất sai khinh vụ lệnh
因欺咹㕵𭁈𪡔邑包,nhân khi ăn uống giở ra úp vào
癸巳洪德四年明成化九年,Quý Tị Hồng Đức tứ niên Minh Thành Hoá cửu niên
痗𬏻𧗱秋,mỏi mệt về thu
唒打升天拯旦󰅹,dẫu đánh thăng thiên chẳng đến nào
其叔父㨿󱖮𠕋與帝拒戰,kì thúc phụ cứ bông sách dữ đế cự chiến
弹箕𢭮拱菫魚㗂弹,đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn
𢪱𡲤固𣅶清閒空仍埃𥚯扲𦅮𩂏朱,vất vả có lúc thanh nhàn không dưng ai dễ cầm tàn che cho
𢪀命縱坦仕蹎,Nghĩ mình túng đất sẩy chân
蜍於𫗃竹湄枚,thờ ơ gió trúc mưa mai
仍𠊛司戲𬑉𧐖󰜩辰儖刼𡛔奔𫯳𠊛,những người ti hí mắt lươn trai thì trộm cướp gái buôn chồng người
楳鵑點月𣖖鯨搌霜,mõ quyên điểm nguyệt chày kình nện sương
春三月占城來貢,Xuân tam nguyệt Chiêm Thành lai cống
李公平捷書至京師,lí công bình tiệp thư chí kinh sư
艺󰅹󰑼艺𫽄𨐮,ớt nào là ớt chẳng cay
󱙼𣈜夣𫡦意𣈙碎𦣰𥄭𠖾最柴暫眞,sáng ngày mồng chín ấy rày tôi nằm ngủ mát tối thầy chạm chân
𢆥,năm
尼吒爫𦇒緣眉,Này cha làm lỗi duyên mày
囂囂𬲇東默𢧚霮默𢧚湄,heo heo gió đông mặc nên dầm mặc nên mưa
默袈裟南帳紙恾之珠苔廩玉苔廂,mặc cà sa nằm trướng giấy màng chi châu đầy lẫm ngọc đầy rương
孕竹孕𥒥坤助態圭丐弹丐埝拯㐌事苦,rặng trúc rặng đá khôn chữa thói quê cái đàn cái nậm chẳng đã sự khó
熊𤠰,hùng gấu
追尊生母光憲宸妃為惇慈皇太妃,Truy tôn sinh mẫu Quang Hiến Thần Phi vi Đôn Từ Hoàng Thái Phi
󰞿奄共答店亏庄移,anh em cùng đắp đêm khuya chẳng rời
三月十日勑止官貟怠慢鄙猥闒茸皮劣功臣,tam nguyệt thập nhật sắc chỉ quan viên đãi mạn bỉ ổi tháp nhung bì liệt công thần
江植樁與占人相持,giang thực thung dữ chiêm nhân tương trì
󰜋𣈜𥘀挭相思󰜋𠊛,Một ngày nặng gánh tương tư một người
竹痴󰇽兎絲𣳔泛鸾,Trúc se NGÓN thỏ tơ chùng phím loan
大,Đại
𢠩恾魄桂魂梅,Mơ màng phách quế hồn mai
𨑮𠄼𢆥買悲除󰑼低,mười năm năm mới bây giờ là đây
兑𥆾幅像𢚸它生𪟽,thoạt nhìn bức tượng lòng đà sinh nghi
鋹以王為靜海軍節度使兼都,Xưởng dĩ Vương vi Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ kiêm Đô
𩄱湄按冽俸𩄲𬯹麻,luồng mưa ớn rét bóng mây mịt mờ
𤡛𤽸如銀𤢇鈍如󱕖,nanh trắng như ngần vuốt nhọn như chông
典欺林歳把頭𧗱𡽫,đến khi trăm tuổi trở đầu về non
位十八年壽帝應天順人,vị thập bát niên thọ đế ứng thiên thuận nhân
以司㓂黎克復提調國子監乂安知府阮回為右,Dĩ Tư khấu Lê Khắc Phục Đề điệu Quốc tử giám Nghệ An tri phủ Nguyễn Hồi vi Hữu
爫朱𤴬疸𠲖提朱󰏤,Làm cho đau đớn ê chề cho COI
蹎箕彊珥𨀈彊疎,chân kia càng nhẹ bước càng thưa
種咍惑性迷心𨢟貪夢禍古今哃哃,giống hay hoặc tính mê tâm gây tham mống họa cổ câm đùng đùng
兆民孚嘉靖之休億載衍登宏之盛,triệu dân phu gia tĩnh chi hưu ức tải diễn đăng hoành chi thịnh
以御前中軍鉄突黎等為哀牢縛邏鄭窻陽忙上下等處防御使知軍民事黎添為南馬州蚕上下二州及闌和縣防御使知軍民事,dĩ ngự tiền trung quân thiết đột lê đẳng vi ai lao phọc la trịnh song dương mường thượng hạ đẳng xứ phòng ngự sử tri quân dân sự lê thiêm vi nam mã châu tàm thượng hạ nhị châu cập lan hoà huyện phòng ngự sử tri quân dân sự
帝乃昭宗同母弟以端慶三年七月二十六日生,Đế nãi Chiêu Tông đồng mẫu đệ dĩ Đoan Khánh tam niên thất nguyệt nhị thập lục nhật sinh
以太保建陽伯黎景徽掌六科,dĩ thái bảo kiến dương bá lê cảnh huy chưởng lục khoa
秋八月季犛試,Thu bát nguyệt Quý Li thí
渃𡽫底𫳘相逢刧𡢐,nước non để chữ tương phùng kiếp sau
𦓡自𣈙吏塊𠅎钱摸桧,mà từ rày lại khỏi mất tiền mua củi
農溇㐌別湿髙㐌曾,nông sâu đã biết thấp cao đã từng
天德凣七,Thiên Đức phàm thất
共洳󰇥辱排路,GIỞ NHƠ GIỞ NHUỐC bày trò
丐浽法蓬,cái noi phập phồng
工灵𫽄特特𠄩𡭧昆,công lênh chẳng được được vài chút con
安馮榮奏曰永錫何如不使復職,an phùng vinh tấu viết vĩnh tích hà như bất sử phục chức
八月二十七日至九月三日大雨水漂民居舍禾榖渰浸,bát nguyệt nhị thập thất nhật chí cửu nguyệt tam nhật đại vũ thuỷ phiêu dân cư xá hoà cốc yêm tẩm
𰈨𭈒呐息責牢𢰺搒,vùng vằng nói tức trách sao phũ phàng
𡞕𥘷終𡗋仉𠴓𡀂,vợ trẻ trung lắm kẻ đe loi
𢞂愁八歹坤安𦖑笙強惨𦖑𨪝強傷,buồn rầu bát ngát khôn yên nghe sênh càng thảm nghe kèn càng thương
方政屯外營相争入城門死者屍相󰥺,Phương Chính đồn ngoại doanh tương tranh nhập thành môn tử giả thi tương chẩm
𡽫浄湄淡牟束束,non tạnh mưa dầm màu thúc thúc
歐停果刼人緣,Âu đành quả kiếp nhân duyên
五曰惜官爵以謹勸懲之典,Ngũ viết tích quan tước dĩ cẩn khuyến trừng chi điển
𡞕,vợ
上嘉其䏻故有是命,Thượng gia kì năng cố hữu thị mệnh
因排廊𥱱,nhân bày làng xóm
詔曰黎察今又隂養死士圖害忠良狡計奸蹤日以𭛁露宜斬以徇,chiếu viết Lê Sát kim hựu âm dưỡng tử sĩ đồ hại trung lương giảo kế gian tung nhật dĩ phát lộ nghi trảm dĩ tuẫn
𠰺浪夢兆據兜,Dạy rằng Mộng triệu cứ đâu
風月𠃣𡗉㕠曰覩肯󰠳爲󱬵肯朱埃,phong nguyệt ít nhiều song viết đủ khứng đâu vay bợ khứng cho ai
跋扈戎仍,bạt hỗ nhùng nhằng
英如󱪿紫傘鐄㛪如𥯋𥴜積󰜏行補悁,anh như tán tía tản vàng em như manh chiếu rách bà hàng bỏ quên
喃哪執整𠳒凣,nôm na chấp chểnh lời phàm
銀厲聲曰彼子孫猶能興怨而吾子孫獨不能報乎,ngân lệ thanh viết bỉ tử tôn do năng hưng oán nhi ngô tử tôn độc bất năng báo hồ
事些渚𠼯皮絲𩯀,sự ta chưa hở bề tơ tóc
决潰蟻於崩堤,Quyết hội nghị ư băng đê
一繼今鄕試入塲監生生徒守制在家並就本府報名點目欠者該官具奏充本府軍,nhất kế kim hương thí nhập trường giám sinh sinh đồ thủ chế tại gia tịnh tựu bản phủ báo danh điểm mục khiếm giả cai quan cụ tấu sung bản phủ quân
今其知業保以成幾圖不忽防非室󱘥正心脩身一言一行祖宗之懿德,kim kì tri nghiệp bảo dĩ thành cơ đồ bất hốt phòng phi thất dục chính tâm tu thân nhất ngôn nhất hành tổ tông chi ý đức
是日帝宴儲等于勤政殿并賜金銀絲絹各有差儲等並不受固辝㱕國,Thị nhật đế yến Trừ đẳng vu Cần Chính điện tịnh tứ kim ngân ti quyên các hữu sai Trừ đẳng tịnh bất thụ cố từ quy quốc
茄𤤰永祚𨕭嵬粓𤀖苔𪤠稚庒咹朱,nhà vua vĩnh tộ lên ngôi cơm nguội đầy nồi trẻ chẳng ăn cho
萱𫅷𠁑檜招命,Huyên già dưới gối gieo mình
泊點岸𦰤課雪𩂟,bạc điểm ngàn lau thuở tuyết mù
娘𠵌柴𠰺慇懃,nàng nghe thầy dạy ân cần
秋八月占城國守布政寨人布令布哥蘭沱星率其部属百餘人來附,thu bát nguyệt chiêm thành quốc thủ bố chính trại nhân bố linh bố kha lan đà tinh suất kì bộ thuộc bách dư nhân lai phó
继今各衛門吏奉差勑旨大事用大方紙小事用小方紙並用一張不得釘󰀋,Kế kim các vệ môn lại phụng sai sắc chỉ đại sự dụng đại phương chỉ tiểu sự dụng tiểu phương chỉ tịnh dụng nhất trương bất đắc đính sách
明人渡江還國並以十二月十二日相直𡸈非天數之偶然乎,minh nhân độ giang hoàn quốc tịnh dĩ thập nhị nguyệt thập nhị nhật tương trực khởi phi thiên số chi ngẫu nhiên hồ
矫旗招府先峰,Kéo cờ chiêu phủ tiên phong
楊山寨邕州守趙愿擒友諒及其黨送帥司,dương sơn trại ung châu thú triệu nguyện cầm hữu lượng cập kì đảng tống suý ti
𦝄買𩆴󱯫𤎜東,trăng mới lờ mờ rạng đông
年方二歲以明年為大和元年,niên phương nhị tuế dĩ minh niên vi đại hoà nguyên niên
唅唭𠃩𰦫拱群𦹳涞,Ngậm cười chín suối cũng còn thơm lây
矯埃𠫾吏巽錢渡昂,kẻo ai đi lại tốn tiền đò ngang
二月定律令條例,Nhị nguyệt định luật lệnh điều lệ
囷威羕拱扒𠄽𦊚分,Khuôn uy dường cũng bớt vài bốn phân
調𢜠𧼋細秩茄𠳨𠽄,Đều mừng chạy tới chật nhà hỏi thăm
鼾睡午艾,han thụy ngủ ngáy
押衙知左𤤻事,áp nha tri tả ban sự
冲机陽極陰回坤台,Trong cơ dương cực âm hồi khôn thay
湖箕深瀋溇羕𠇍搊胣𢙇人渚易皮,hồ kia thăm thẳm sâu dường mấy so dạ hoài nhân chửa dễ bì
癸亥六年宋景定四年元中綂四年春正月遣殿前指揮使范巨地陳喬如元,Quý Hợi lục niên Tống Cảnh Định tứ niên Nguyên Trung Thống tứ niên xuân chính nguyệt khiến Điện tiền chỉ huy sứ Phạm Cự Địa Trần Kiều như Nguyên
姅𢆥唏㗂皮悁𡑝梧梗碧㐌󱢨𦲿鐄,nửa năm hơi tiếng vừa quen sân ngô cành biếc đã chen lá vàng
時憲義膠纔一交鋒破得賊壘,thì hiến nghĩa giao tài nhất giao phong phá đắc tặc luỹ
太后性仁慈凣英宗子雖庶出皆愛護撫育如己子,thái hậu tính nhân từ phàm anh tông tử tuy thứ xuất giai ái hộ phủ dục như kỷ tử
禁尊卑呼稱不得妄僣,Cấm tôn ti hô xưng bất đắc vọng tiếm
呐𠊛𫽄𪫢𦤾些,nói người chẳng nghĩ đến ta
城隍社令意尼茹衙,thành hoàng xã lệnh ấy nơi nhà nhờ
行軍王明提以國亂不能還駐廣州知州高日罷給舘券,Hành Quân Vương Minh Đề dĩ quốc loạn bất năng hoàn trú Quảng Châu Tri Châu Cao Nhật bãi cấp quán khoán
旬𦝄鈌𥒃油耗,tuần trăng khuyết đĩa dầu hao
逴娘𧗱典駐坊,Rước nàng về đến trú phường
𡟱𤽗子紏迻𧗱桓公,vợ ngươi tử củ đưa về hoàn công
拯可𢭯特丕,chẳng khả quét được vậy
𡎛湩󰅹咍㙮隘關,bùn sũng nào hay đắp ải quan
芇根原畧事情仍之,nào căn nguyên trước sự tình những chi
夏五月諸鎮路府縣官朝賀󰍶辭回帝召入謂之曰爾等任官歸當使民力於耕農斷獄務以,Hạ ngũ nguyệt chư trấn lộ phủ huyện quan triều hạ tất từ hồi đế triệu nhập vị chi viết Nhĩ đẳng nhiệm quan quy đương sử dân lực ư canh nông đoán ngục vụ dĩ
𣈜八所福𤯨,ngày bớt thửa phúc sống
十一月李長仁遣使請降自貶行州事,thập nhất nguyệt lí trường nhân khiển sứ thỉnh hàng tự biếm hành châu sự
害䧺娘買蹺𡢐󰜋𠊛,Hãi hùng nàng mới theo sau một người
媚娘性󰭻𤵺𤵶,mỵ nương tính trẻ dại ngây
後日帝使人報丁景,Hậu nhật đế sử nhân báo Đinh Cảnh
影,ảnh
𠫾茹土,đi nhà thổ
孛某礼南体旦坦,bụt mới lấy năm thể đến đất
唒𫯳𤾓恨𠦳𪬡,dẫu chồng trăm giận nghìn hờn
壬辰莫大正三年春明家靖十一年,Nhâm thìn Mạc Đại Chính tam niên Xuân Minh Gia Tĩnh thập nhất niên
十二月帝擊毬于龍墀令占使入侍觀之,thập nhị nguyệt đế kích cầu vu long trì lệnh chiêm sứ nhập thị quan chi
箕󰠲竹淚染輸潇湘左滴湄毛更迡,kìa đâu trúc lệ nhuốm thâu tiêu tương rả rích mưa mau canh chầy
壬申十三年宋紹興二十二年,Nhâm Thân thập tam niên Tống Thiệu Hưng nhị thập nhị niên
二月初一日皇太子令諭公侯伯文武官等聖父皇帝光啓中興克篤前烈在位三十八年夙夜祗勤,nhị nguyệt sơ nhất nhật hoàng thái tử lệnh dụ công hầu bá văn võ quan đẳng thánh phụ hoàng đế quang khải trung hưng khắc đốc tiền liệt tại vị tam thập bát niên túc dạ chi cần
二月清都王翊扶聖駕親征,nhị nguyệt thanh đô vương dực phù thánh giá thân chinh
帝賜宴内殿群臣皆預及醉坐者皆起攔手而𰙔,Đế tứ yến nội điện quần thần giai dự Cập tuý toạ giả giai khởi dàn thủ nhi ca
倍傍几𡨹𠊛𩲡,Vội vàng kẻ giữ người coi
自技衛𬧻恰蔑旬麻生,từ ghẽ về sau khớp một tuần mà sinh
𧡊饒𠸥禮𫯐皮,thấy nhau kể lể bộn bề
由是得入重䦕直進三日夜到,Do thị đắc nhập trùng quan trực tiến tam nhật dạ đáo
帝又攻破之,Đế hựu công phá chi
𡮍爲𭛣渃麻𦋦負𢚸,chút vì việc nước mà ra phụ lòng
董󰞈挭樵夫𫴋󱭺𦛋󱘜󱘙󱘇逧𦠳𡽫,đủng đỉnh gánh tiều phu xuống dốc cật lom khom bên góc sườn non
琥珀茯苓認買別,hổ phách phục linh nhìn mới biết
移皮咹於仃欺鬼神,dè bề ăn ở đừng khi quỷ thần
地波羅果𦼥,địa ba la quả dứa
深東紅西𤒩𫥏埃喂扵吏𠀧𣈗唉𠫾,thâm đông hồng tây rực may ai ơi ở lại ba ngày hãy đi
春秋左氏傳凣簡籍無徵輙以咨問即傳諸疑皆有師説意思詳密,xuân thu tả thị truyện phàm giản tịch vô trưng triếp dĩ tư vấn tức truyện chư nghi giai hữu sư thuyết ý tư tường mật
𢬣扲瓢𨢇捻𬛈干𢝙悁歇𠳒㛪𠸕𠻀,tay cầm bầu rượu nắm nem cơn vui quên hết lời em dặn dò
固𣈘娘屋回西,có đêm nương ốc hồi tây
悉與湔滌凣交趾官吏軍民等所犯叛逆等罪已結𮗓未結𮗓已結正未結正詔書出日罪無大小咸赦除之,tất dữ tiễn địch phàm giao chỉ quan lại quân dân đẳng sở phạm phản nghịch đẳng tội dĩ kết giác vị kết giác dĩ kết chính vị kết chính chiếu thư xuất nhật tội vô đại tiểu hàm xá trừ chi
鱼浪辞謝𠖈船,ngư rằng từ tạ xuống thuyền
吒昆㐌董團𢂎傘𡥙𡦫彊𡗉預猝𤡛,cha con đã đống đoàn dù tán cháu chắt càng nhiều dựa vuốt nanh
若無中會試塲年深者先除浅者後除不得如前閲󰱇身材行次一槩混除,nhược vô trúng hội thí trường niên thâm giả tiên trừ thiển giả hậu trừ bất đắc như tiền duyệt tuyển thân tài hành thứ nhất khái hỗn trừ
𠊛撟𩯀仉扛頭笘觥,người kéo tóc kẻ giằng đầu xúm quanh
孟暴奴󰑼󰋇𨒒,mạnh bạo nó là mấy mươi
固𠊚得趣工欺意短笛群啌𡁾𠃅外,có người đắc thú trong khi ấy đoản địch còn khong thốt mé ngoài
事聞帝嘉其忠,Sự văn Đế gia kì trung
短笛群啌𡁾𠃅外,đoản địch còn khong thốt mé ngoài
令人民進粟給軍賞爵有差,Lệnh nhân dân tiến túc cấp quân thưởng tước hữu sai
双曰况群𡽫渃𪧘默油輸特固埃争,song viết huống còn non nước cũ mặc dầu thua được có ai tranh
朱台奴实凶徒体牢台丕渚甫哙姨,cho hay nó thực hung đồ thấy sao hay vậy chớ phô hỏi gì
𤑟牟中玉𤽸牙𠫅𠫅産𤒘󰜋座天然,rõ màu trong ngọc trắng ngà dầy dầy sẵn đúc một toà thiên nhiên
爵依五服圖,tước y ngũ phục đồ
頼世卿黎及第等攻宋山峩山取其地所至莫兵奔潰人民得復其業,lại thế khanh lê cập đệ đẳng công tống sơn nga sơn thủ kì địa sở chí mạc binh bôn hội nhân dân đắc phục kì nghiệp
運紙運檑身根固礙之顛白,vận giấy vận sồi thân căn có ngại chi đen bạc
輕𠫾𥚯吏如𢭹𬛘胱,khinh đi rẻ lại như lần trôn quang
雲仙𨄾吏边塘𢯏𣘃𬈋梞祍廊衝無,vân tiên ghé lại bên đàng bẻ cây làm gậy nhắm làng xông vô
仍命禁軍介之以兵立天安殿下既而令開右掖門召群臣入于龍墀使伯,nhưng mệnh cấm quân giới chi dĩ binh lập thiên an điện hạ ký nhi lệnh khai hữu dịch môn triệu quần thần nhập vu long trì sử bá
先是季犛嘗與群臣言曰安得百萬兵以敵北㓂同知樞𡧸使黃晦卿進是策,Tiên thị Quý Li thường dữ quần thần ngôn viết An đắc bách vạn binh dĩ địch Bắc khấu Đồng tri Khu mật sứ Hoàng Hối Khanh tiến thị sách
謹事佐郎翰林院校討臣阮湖,cẩn sự tá lang hàn lâm viện hiệu thảo thần nguyễn hồi
生它𨄹畧淹淹仕排,sinh đà dạo trước êm êm sẽ bày
拯虎身𫅷歲索虚,chẳng hổ thân già tuổi tác hư
𢚸怒駭群愁駭促,lòng nọ hãy còn sầu hãy xóc
翁喂碎𫽄𥙩兜,ông ơi tôi chẳng lấy đâu
少保通郡公阮時雍萊郡公陳棐淳溪侯屈瓊玖慶溪侯阮秉德宏禮侯范嘉謨蘭,thiếu bảo thông quận công nguyễn thì ung lai quận công trần phỉ thuần khê hầu khuất quỳnh cửu khánh khê hầu nguyễn bỉnh đức hoằng lễ hầu phạm gia mô lan
状元倍𡲤𠖈跪𥿺𢬣,trạng nguyên vội vã xuống quì vòng tay
架茶度㐌唅𦝄姅萌,Giá trà độ đã ngậm gương nửa mành
日月長流用去囬,Nhật nguyệt trường lưu dụng khứ hồi
𢮿饒𥛉謝𮗓緣,Quây nhau lạy tạ Giác Duyên
鐄篩󰋇㯲䒹高濕,vàng rây mấy khóm chồi cao thấp
于汾水璜敗退保合浦亡其二將,vu phần thuỷ hoàng bại thoái bảo hợp phố vong kì nhị tướng
春二月命太保西,xuân nhị nguyệt mệnh thái bảo tây
畧朱補結仍𠊛,Trước cho bõ ghét những người
嗔傷𥙩妾婵娟分尼,xin thương lấy thiếp thuyền quyên phận này
細秋吏𧡊腰當女馬渚弹之妾薄縁,tới thu lại thấy yêu đương nữa mựa chớ đàn chi thiếp bạc duyên
先是李上皇嘗出逰東市百姓爭趍見之有慟哭者,tiên thị lí thượng hoàng thường xuất du đông thị bách tính tranh xu kiến chi hữu đỗng khốc giả
武公蹥蹥𨀈連,võ công len lén bước lên
㤕𡥵𢚸𥘀迡迡,xót con lòng nặng trì trì
惜台𢚸𤟛康匕,tiếc thay lòng thỏ khăng khăng
帝尽釋其民人以四人家属給賜群臣,Đế tận thích kì dân nhân dĩ tứ nhân gia thuộc cấp tứ quần thần
伍已乱官兵因大擊破之,ngũ dĩ loạn quan binh nhân đại kích phá chi
本坦󰣡󱚅耚招榪固湄𫳭𪹷󰁯朱蔭󰣡買固穭木卒,vốn đất thì cày bừa gieo mạ có mưa xuống nắng lên cho ấm thì mới có lúa mọc tốt
今竊慮臣等忝以書生仗其威德僅䏻集事奉施恩例恐承當弗稱敢述蕪詞以聞,Kim thiết lự thần đẳng thiểm dĩ thư sinh trượng kì uy đức cẩn năng tập sự phụng thi ân lệ khủng thừa đương phất xưng cảm thuật vu từ dĩ văn
信㝵車爫󰞿三,tin người xa làm anh tam
秋八月十九日宣慈太皇太后崩,Thu bát nguyệt thập cửu nhật Tuyên Từ Thái hoàng thái hậu băng
𤒘花𫽄𢢆貝払枚初,Đuốc hoa chẳng thẹn với chàng mai xưa
窻𦝄敻揆壁湄也淶,song trăng quạnh quẽ vách mưa rã rời
昆𡛔固𪠞嫁𫯳賒吒媄嬰㛪,con gái có đi gả chồng xa cha mẹ anh em
單篭盘󱯓,đan lồng bàn thép
立追收賞罰條例,Lập truy thu thưởng phạt điều lệ
𡗶東皮𤍎岸橷,trời đông vừa rạng ngàn dâu
情箕孝怒埃填朱低,tình kia hiếu nọ ai đền cho đây
𠬠𠳒呐渚吸䜹,Một lời nói chửa KỊP thưa
胋𠻀傳󰀎別心跡耒,đêm dò chuyện ấy biết tăm tích rồi
千萬𠤆𥙩斈儔𨱽𦝄巽󰬸咹𩛂吏𦣰𫨩𦣰辰固網桃𨱽𦝄辰固襖朝𤤰朱,thiên vàn chớ lấy học trò dài lưng tốn vải ăn no lại nằm hay nằm thì có võng đào dài lưng thì có áo trào vua cho
世主皆號雄王,thế chủ giai hiệu hùng vương
𬂙澄𤌋𡴯窻䜹花㵢聀𧺀柳賖壳鐄,trông chừng khói ngất song thưa hoa trôi trác thắm liễu xơ xác vàng
𠳿耒淚㳶𣳔𣳔店𢇡𡓮預檜松𥄭涓,vái rồi lệ nhỏ ròng ròng đêm khuya ngồi tựa cội tùng ngủ quên
定,định
江東䧺将䏻臣皆以為不及也,Giang Đông hùng tướng năng thần giai dĩ vi bất cập dã
共饒蒲拖要傷󰭼,cùng nhau bù đỡ yêu thương lấy
㛪抌身𠫾朱绳𡮣奴𠫅紆務冬𣎃𠗹奴𦣰𨂗𥪝𢚸,em đem thân đi cho thằng bé nó giày vò mùa đông tháng rét nó nằm co trong lòng
棹蘭閑扒課斜陽,chèo lan nhàn bát thuở tà dương
巾𠣶頭,khăn bịt đầu
是日登庸入京釋,Thị nhật Đăng Dung nhập Kinh thích
㤕傷几化几嵬,xót thương kẻ goá kẻ côi
悲,bây
冬十一月治判大逆名欣等罪,đông thập nhất nguyệt trị phán đại nghịch danh hân đẳng tội
畏天事大無窮意纔入新詩寄語頻,uý thiên sự đại vô cùng ý tài nhập tân thi ký ngữ tần
供娥彩女綏𡢐,Cung nga thể nữ nối sau
𥙩𥵛𦓡提𥙩斗𦓡𢫝,lấy nong mà đè lấy đấu mà đong
弹經𣅘𣌋诵制蔑𠇮,đàn kinh khuya sớm tụng chơi một mình
除朱渃𣴓󱘸坡䀡𡥵𠊛意娘𫼰𧗱󰠳,chờ cho nước cạn phơi bờ xem con người ấy nương nhờ về đâu
𠄩𬛕整篆𠀧亭𦬑囊,hai vai chĩnh chiện ba đình nở nang
咹之高𢀲悌陀爫𫳵,Ăn gì cao lớn đẫy đà làm sao
󰉹𠫾勸教最𧗱掛󰝂,sớm đi khuyên giáo tối về quảy đem
󰌎香別古刼尼女催,lửa hương biết có kiếp này nữa thôi
𠳚𢚸空𧁹咹眉十方,gửi lòng không khó ăn mày thập phương
仍辱𤶑󰅹㐌己宜,những nhọc nhằn nào đã nghỉ ngơi
挌𥹸挌㙁挌𫇿,rắc bột rắc muối rắc thuốc
外𠦳𰿘𨤵𥪝𨑮󰋇𢆥,ngoài nghìn muôn dặm trong mười mấy năm
平成功󰆙閉𥹰,Bình thành công đức bấy lâu
當欺患難及饒,đương khi hoạn nạn gặp nhau
來貢,lai cống
𠲢𠯦㗂𪀄雎鳩,ríu rít tiếng chim thư cưu
彼沉淪垃朱平買摧,BỂ trầm luân lấp cho bằng mới thôi
𢧚𫥨𢬣銃𢬣旗𫽄𢧚辰𠤆𫽄𢘾𢬣埃,nên ra tay súng tay cờ chẳng nên thì chớ chẳng nhờ tay ai
媄欺礙󱮱驚湄𠀧𫷜侯下常如蔑𣈜,mẹ khi ngại gió kinh mưa ba năm hầu hạ thường như một ngày
𡎢宜買國新羅,ngồi ngơi mé nước tân la
撞伯箕丕歆許丕𥪞渃蒸几固才欣㝵丕,chàng bá kia vậy hăm hở vậy trong nước chưng kẻ có tài hơn người vậy
囷羅󱗧秃,khuân là vựa thóc
安邊,an biên
十日旨揮大臣文武百官男女等今後係玄黄二色不得穿用外紺黄色不禁,Thập nhật chỉ huy đại thần văn võ bách quan nam nữ đẳng Kim hậu hệ huyền hoàng nhị sắc bất đắc xuyên dụng ngoại cám hoàng sắc bất cấm
敢有賄賂殉私,cảm hữu hối lộ tuẫn tư
秋七月大水决賞春宫,thu thất nguyệt đại thuỷ quyết thưởng xuân cung
饒其軍賦俾奉香火若副都御史阮維貞如陣亡例以示激勸,nhiêu kì quân phú tỉ phụng hương hoả Nhược phó đô ngự sử Nguyễn Duy Trinh như Trận vong lệ dĩ thị khích khuyến
𢚸䜹淶𣼽𥟍徊,Lòng thơ lai láng bồi hồi
𤽗仲逵雖𫽄疑邏雙群悶驗所實,ngươi trọng quỳ tuy chẳng ngờ lạ song còn muốn nghiệm thửa thực
払浪哏咘𠬠𠳒,Chàng rằng Gắn bó một lời
三月十七日巳時日重暈如二虹相交之狀,Tam nguyệtm thập thất nhậtm Tị thờim nhật trùng vựng như nhị hồng tương giao chi trạng
奴㐌臨病黄泉賖制,nó đà lâm bệnh hoàng tuyền xa chơi
彊荄𠯪𡗋,càng cay nghiệt lắm
㐌差燕玉吏朱認,đã sai én ngọc lại cho nhìn
𩃳佩環𤇥𤍶𦝄清,bóng bội hoàn lấp loá trăng thanh
路羅仍几孱孱,lọ là những kẻ sàn sàn
𢜠󰠐特󰡭半奔固唎,Mừng thầm được THÓP bán buôn có lời
柴宜調𧘇連求朱如爫丕,thầy nghe điều ấy liền cầu cho như làm vậy
朱捕𣅶愁賖隔𢖵𪧚纏饒𢝙𡦂清寧,cho bõ lúc sầu xa cách nhớ giữ gìn nhau vui thuở thanh ninh
池清𤼵𦹯秧蓮,đìa thanh phát cỏ ương sen
昆蛌󰬛𠃅𢯰𣎀輸,con cò mấp máy suốt đêm thâu
身𠦳鐄底丐名𦟐紅,Thân nghìn vàng để cái danh má hồng
國康年長然乃常才故相光啓,quốc khang niên trưởng nhiên nãi thường tài cố tướng quang khải
󰝂𧗱𫯳挹𡞕婚,đem về chồng ấp vợ hôn
蜄𧋻󱧔󱧔隐𣈜夢𠄼,thằn lằn lét lét ẩn ngày mồng năm
遂付了刑官按察獄成當斬特旨許刺靣流遠州,Toại phó Liễu hình quan án sát ngục thành đáng trảm đặc chỉ hứa thích diện lưu viễn châu
式始修貢賦享士卒,Thức thuỷ tu cống phú hưởng sĩ tốt
冬十一月雷嗚,đông thập nhất nguyệt lôi ô
体事病㐌󰞬𠹾𠅜易拯𠃣,thấy sự bệnh đã nhiều chịu lời dể chẳng ít
󰘇軒吏𢴑󰜋𦀊引𠓨,Cửa hiên lại dắt một dây dẫn vào
是以感動天地致天心未上順洪水之灾泛溢過常得非時政所䦕其可不恐惧脩省思所以致此之𠧨乎必䏻行保民之政則下順民心上合天意而轉灾爲祥年榖屡登家人給足海内昇平國家億萬年之基業今其自是有永矣,thị dĩ cảm động thiên địa trí thiên tâm vị thượng thuận hồng thuỷ chi tai phiếm dật quá thường đắc phi thời chính sở quan kì khả bất khủng cụ tu tỉnh tư sở dĩ trí thử chi cữu hồ tất năng hành bảo dân chi chính tắc hạ thuận dân tâm thượng hợp thiên ý nhi chuyển tai vi tường niên cốc lũ đăng gia nhân cấp túc hải nội thăng bình quốc gia ức vạn niên chi cơ nghiệp kim kì tự thị hữu vĩnh hĩ
𨑮𠄩󰜏媒恄之饒,mười hai bà mụ ghét chi nhau
国际,quốc tế
都督裴泰剷去城中溝地城合為一,đô đốc bùi thái sản khứ thành trung cấu địa thành hợp vi nhất
讀𦷾添𠯅𧽈𢚸㝵,đọc đấy thêm dức dấy lòng người
𥛉耒生買𤋵排自𣈜𧗱貫自𣈜𦖑冤,lạy rồi sinh mới giãi bày từ ngày về quán từ ngày nghe oan
翁浪量𨢇劍埃席𢝙油拯待𠶆拱醝,ông rằng lượng rượu kém ai tiệc vui dầu chẳng đợi mời cũng say
九月明遣正,Cửu nguyệt Minh khiển chính
春定王侯入朝例,Xuân định vương hầu nhập triều lệ
雖有骨鯁之直而交歡於不當交嫁女於不當嫁,Tuy hữu cốt ngạnh chi trực nhi giao hoan ư bất đương giao giá nữ ư bất đương giá
秋七月定百官進朝例,thu thất nguyệt định bách quan tiến triều lệ
組国,tổ quốc
錚鈼,trành rựa
是月賜統領官副都将太保富郡公鄭根兼撫治乂安處添差潘兼全爲督視,thị nguyệt tứ thống lĩnh quan phó đô tướng thái bảo phú quận công trịnh căn kiêm phủ trị nghệ an xứ thiêm sai phan kiêm toàn vi đốc thị
䊼絲,chẽ tơ
石生刎肝鐄胣鉄𢚸討𣦍𡗶坦証明,thạch sanh vẫn gan vàng dạ sắt lòng thảo ngay trời đất chứng minh
惟㦃乃與黎廣度程志森等同謀廢立整飭船艘噐械在太極津聲言討賊,duy sản nãi dữ lê quảng độ trình chí sâm đẳng đồng mưu phế lập chỉnh sức thuyền sưu khí giới tại thái cực tân thanh ngôn thảo tặc
九月移杲田罪人就清化湘没,cửu nguyệt di cảo điền tội nhân tựu thanh hoá tương một
皮芇時拱渚安皮芇,bề nào thì cũng chưa yên bề nào
隋兵自意爫愁民些,tùy binh từ ấy làm sầu dân ta
群之女𦑃花殘,Còn chi nữa cánh hoa tàn
帝初得國時失國寶無以合明國符契有金光門待詔阮惠䏻作寶實命刻之以合于明果𭁈所賜之寶同,Đế sơ đắc quốc thời thất quốc bảo vô dĩ hợp Minh quốc phù khế hữu Kim quang môn đãi chiếu Nguyễn Huệ năng tác bảo thực mệnh khắc chi dĩ hợp vu Minh quả dữ sở tứ chi bảo đồng
𥴙菊秋黄乃落𡑝梅雪泊支調,giậu cúc thu vàng nảy lác sân mai tuyết bạc chia đều
史臣吳士連曰同心同德必事業之䏻成,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Đồng tâm đồng đức tất sự nghiệp chi năng thành
史臣吳士連曰國君奉宗廟守社稷不幸無嗣則擇宗室子育爲以子將以傳之無窮則有之矣未聞有義兒也,sử thần ngô sĩ liên viết quốc quân phụng tông miếu thủ xã tắc bất hạnh vô tự tắc trạch tông thất tử dục vi dĩ tử tương dĩ truyền chi vô cùng tắc hữu chi hĩ vị văn hữu nghĩa nhi dã
󱓁𣖙,róc mía
唐帝奇之復拜交州都護,Đường đế kì chi phục bái Giao Châu Đô hộ
𬇚官且改𠄩𤿤𡗐,ao quan thả gửi hai bè muống
乃肆放之能無及乎卒以覆宗絶祀中宗爲之也,Nãi tứ phóng chi năng vô cập hồ tốt dĩ phú Tông tuyệt tự Trung Tông vi chi dã
敕宰臣黎熾等奏升功臣各官見任及薨殁有無賜國姓及男子未陞,Sắc tể thần Lê Xí đẳng tấu thăng công thần các quan kiến nhiệm cập hoăng một hữu vô tứ quốc tính cập nam tử vị thăng
󰅹欺挭𨤼英除,nào khi gánh nặng anh chờ
明人拯爲𡭧分如托業陳當𥙩南邦,minh nhân chửng vì chút phân như thác nghiệp trần đương lấy nam bang
朱奴吝𤁕栢松𣑶旁𣑶檩渚𪡥咹埃,cho nó lấn lát bách tùng rễ bàng rễ lẫm chửa hòng ăn ai
湖忠氣激烈先自乘象揮諸軍直進,Hồ trung khí kích liệt tiên tự thừa tượng huy chư quân trực tiến
句,câu
賜内外文武百官宴五日𤼵錢賜外任文武官有差,Tứ nội ngoại văn võ bách quan yến ngũ nhật phát tiền tứ ngoại nhậm văn võ quan hữu sai
論𥿺夫婦𱥯羅騎,Lộn vòng phu phụ mấy là kiêu
󰀎唉吲玉誓鐄,Ấy ai dặn ngọc thề vàng
官軍乘勝逐北,Quan quân thừa thắng trục bắc
頭執𩬪,đầu chợp bợp
边𡗶谷𣷭𬲇𡏧氊客,biên trời góc bể gió bụi chiên khách
青青塘丐青雲俠之,thênh thênh đường cái thanh vân hẹp gì
辛卯九年宋乾道七年,Tân Mão cửu niên Tống Càn Đạo thất niên
慶餘𥘉鎮雲屯,Khánh Dư sơ trấn Vân Đồn
各官希上司意多捕貧民流移者觧送之,Các quan hi thượng ti ý đa bổ bần dân lưu di giả giải tống chi
命少尉豪郡公黎時憲爲統率吏部右侍郎潤裔侯胡士揚爲督視将兵經畧宣光地方,mệnh thiếu uý hào quận công lê thời hiến vi thống suất lại bộ hữu thị lang nhuận duệ hầu hồ sĩ dương vi đốc thị tướng binh kinh lược tuyên quang địa phương
蝶拯免𥚆蜂拯貪清,bướm chẳng mến nhìn ong chẳng tham thanh
𨁭探衝觥𠄩處意,dạo thăm xung quanh hai xứ ấy
秦併六國稱皇帝,tần tính lục quốc xưng hoàng đế
尋󰜋庵清永塊餘從𪭡󱣛㗂楳㗂鐘,tìm một am thanh vắng khỏi dơ tuồng xập xìu tiếng mõ tiếng chuông
𠄼間茹𦹵湿离卑𡉦最𣎀𣌉󰌗立𤍶,năm gian nhà cỏ thấp le te ngõ tối đêm khuya đóm lập lòe
甕吐鉑盒𤘋㺔,ống nhổ bạc hộp ngà voi
詔免之復其爵,Chiếu miễn chi phục kì tước
晉帝遣巴西馬融代興,Tấn Đế khiển Ba Tây Mã Dung đại Hưng
情𥪞如㐌󰘚外群𠵱,Tình trong như đã mặt ngoài còn e
時惟㦃已殺陳珣因承勢𭛁砲三響諸軍鼓噪進戰,thời duy sản dĩ sát trần tuân nhân thừa thế phát pháo tam hưởng chư quân cổ tháo tiến chiến
鎮寧府土官琴公差頭目來朝貢,trấn ninh phủ thổ quan cầm công sai đầu mục lai triều cống
遣行遣司刑部上書尹󰘊憲如元爭辨,Khiến Hành khiển ti Hình bộ Thượng thư Doãn Bang Hiến như Nguyên tranh biện
五月召黎文曉黎有德與其属将赴京,Ngũ nguyệt triệu Lê Văn Hiểu Lê Hữu Đức dữ kì thuộc tướng phó Kinh
崔㝵杜讒遁多渃恪,xui người dỗ gièm trốn đi nước khác
𤛠𤻒,trâu toi
嗔柴𢪀量邒條茦湯,xin thầy nghĩ lượng đặng điều thuốc thang
右聖翊軍将胡射北江聖翊軍?陳挺先已受命截支陵?,Hữu Thánh Dực quân tướng Hồ Xạ Bắc Giang Thánh Dực quân tướng Trần Đĩnh tiên dĩ thụ mệnh tiệt Chi Lăng quan
事覺盡收其親属殺之,Sự giác tận thu kì thân thuộc sát chi
城,thành
老梅舍𭓇󰞺𠊚清,lão mai xá học nết người thanh
九真復攻陷城邑州郡騷動,Cửu Chân phục công hãm thành ấp châu quận tao động
震宫見日者震東方也見出也日猶天子也,Chấn cung kiến nhật giả chấn Đông phương dã kiến xuất dã nhật do thiên tử dã
諭文武,Dụ văn võ
鐄箕𧺃󱨁𢚸空󱰼󱰽,vàng kia đỏ rói lòng không đen sì
别󰠲𠇮别分𠇮󰟨傕,biết đâu mình biết phận mình thế thôi
特𣈗󰅹別𣈗𧘇傕,được ngày nào biết ngày ấy thôi
歳撑屈䏾慈圍,tuổi xanh khuất bóng từ vi
霜如鈽補𤷱㭲柳,sương như búa bổ mòn gốc liễu
信,tin
時帝幸霪潭御小舟觀魚,thời đế hạnh dâm đàm ngự tiểu chu quan ngư
嫁朱吏戾世常美枚,gả cho lại lệ thế thường mỉa mai
自𡢐俗買文身利民㐌𧽇害民拱除,từ sau tục mới văn thân lợi dân đã dấy hại dân cũng trừ
嗚呼汝等以衣冠之羙俸禄之富爲潤屋之貲耶抑莅天之功耶吾一身恐惧之勤而爲爾優游之悅,Ô hô Nhữ đẳng dĩ y quan chi mĩ bổng lộc chi phú vi nhuận ốc chi ti da ức lị thiên chi công da Ngô nhất thân khủng cụ chi cần nhi vi nhĩ ưu du chi duyệt
𠸕娘規料𥪝堆𠀧𣈜,dặn nàng qui liệu trong đôi ba ngày
申明禁戢盤饌奢侈事,thân minh cấm tập bàn soạn xa xỉ sự
時年號紹平𢆥次𠄩𣎃糁𣈜丁巳,thời niên hiệu thiệu bình năm thứ hai tháng tám ngày đinh tỵ
哭嘆命叽事命頭𡳪,Khóc than mình kể sự mình đầu đuôi
太子暨即位是爲文宗改號隆󰆑,Thái tử kị tức vị thị vi Văn Tông cải hiệu Long Khánh
二月塟靈德大王于安排山命季貔掌其事,Nhị nguyệt táng Linh Đức đại vương vu An Bài sơn mệnh Quý Tì chưởng kì sự
𦖑𠳒呐𨔍羕尼,Nghe lời nói lạ dường này
柴耆域庄𦖑𢶢昆錫杖𪠞方東,thầy kỳ vực chẳng nghe chống con tích trượng đi phương đông
拮𬰢𫀢𬋫院丕,cất mặt coi vẻn vẹn vậy
閏三月占城入㓂由大安海門直犯京師,Nhuận tam nguyệt Chiêm Thành nhập khấu do Đại An hải môn trực phạm kinh sư
秋七月乂安土人知府潘僚以明内,Thu thất nguyệt Nghệ An thổ nhân Tri phủ Phan Liêu dĩ Minh nội
内差特進金紫縈禄大夫司禮監左監丞望祥侯臣吳冠倫奉監謄刊,Nội sai đặc tiến Kim tử Vinh lộc đại phu Tư lễ giám tả giám thừa Vọng Tường hầu thần Ngô Quán Luân phụng giám đằng san
臣人之所共憤天地之所不容,Thần nhân chi sở cộng phẫn Thiên địa chi sở bất dung
盖感其扈從於𫎇塵之際而言也,cái cảm kì hộ tòng ư mông trần chi tế nhi ngôn dã
真𪅆真𬷲󰅹分店𣈜,chân le chân vịt nào phân đêm ngày
吲𠻀𠳚吏月娥𣈜󰉨,dặn dò gửi lại nguyệt nga ngày rày
二十八日定改調令,Nhị thập bát nhật định cải điều lệnh
爲娘𢪀拱傷󰠐㤕爲,vì nàng nghĩ cũng thương thầm xót vay
𣘃桃蒸嫩妙妙,cây đào chưng non dẻo dẻo
文郎鄭維岱等靣奏文故殺之,Văn Lang Trịnh Duy Đại đẳng diện tấu văn cố sát chi
󱭕𡎢󱭕哭傷喂羅払,chẫu ngồi chẫu khóc thương ôi là chàng
𦑃󰠳𦓡執底賖󱗠,cánh đâu mà chắp để xa bay
固㝵襖紫當𡧲針枕𡎢,có người áo tía đương giữa chăm chắm ngồi
強添󰞽𢝀每皮𠽖童懺所𬆅提澄𨖲,càng thêm não nuột mọi bề giục đồng sắm sửa thẳng đè chừng lên
𧵆厨哙孛朋英,gần chùa gọi bụt bằng anh
𧋻翁存昂世界㝵体乙揚,rắn ông tồn ngang thế giới người thấy ắt dang
秋八月皇太子󰠐生改元天嘉寳祐元年,Thu bát nguyệt Hoàng thái tử Thầm sinh Cải nguyên Thiên Gia Bảo Hựu Nguyên niên
呐𠳒喓𠻗,nói lời éo le
己丑莫明德三年明嘉靖八年,Kỉ Sửu Mạc Minh Đức tam niên Minh gia Tĩnh bát niên
攸樸峒知州道,du phác động tri châu đạo
乃直犯武德王馬,nãi trực phạm võ đức vương mã
阻𧗱習井習些,trở về tấp tểnh tấp ta
𡨺位沛暫𨖲𡎥爫𤤰,giữ vì phải tạm lên ngồi làm vua
㝵店仍满立呈共󰛐,ngày đêm những mảng rập rình cùng trai
軍令𪢊噌嗙,quân lệnh gióng tưng bừng
𦤾欺奇渃摱䊷埃朱,đến khi cả nước mượn chài ai cho
為払淚妾㳶堆為払身妾󰭺󱯦𠬠皮,vì chàng lệ thiếp nhỏ đôi vì chàng thân thiếp lẻ loi một bề
倍鐄𫴋令𦋦威𠀲時抯𠰘𠀲時𢯏󰛈,vội vàng xuống lệnh ra uy đứa thì vả miệng đứa thì bẻ răng
壬午八年明崇禎十五年,Nhâm Ngọ bát niên Minh Sùng Trinh thập ngũ niên
以禮部右侍郎芳桂伯黎斅爲工部尙書陞侯爵國子監司業延禄子楊㵆爲工部左侍郎陞伯爵刑科都給事中義嶺男同存澤爲户部右侍郎陞子爵,Dĩ Lễ bộ Hữu thị lang Phương Quế bá Lê Hiệu vi Công bộ Thượng thư thăng hầu tước Quốc tử giám tư nghiệp Diên Lộc tử Dương Hạo vi Công bộ Tả thị lang thăng bá tước Hình khoa đô cấp sự trung Nghĩa Lĩnh nam Đồng Tồn Trạch vi Hộ bộ Hữu thị lang thăng tử tước
得朋因献治平十四策其畧曰臣聞古之聖君不以天下既治而忽警戒之念古之賢臣不以其君既聖而忘箴䂓之心,Đắc Bằng nhân hiến trị bình thập tứ sách kì lược viết Thần văn cổ chi thánh quân bất dĩ thiên hạ ký trị nhi hốt cảnh giới chi niệm cổ chi hiền thần bất dĩ kì quân ký thánh nhi vong châm quy chi tâm
油麻童貞咍󰑼寡共禁饒種恪憾𢙕呐爫之特,dầu mà đồng trinh hay là goá cũng cấm nhiều giống khác gớm ghiếc nói làm chi được
𦲾䔲㐌固𩈘鋸布𡮠窖攄𥙩特媄󱟹,mướp đắng đã có mặt cưa bố mày khéo lừa lấy được mẹ bay
𮗓拜而歸,giác bái nhi quy
第二塲制詔表用古體四六,Đệ nhị trường chế chiếu biểu dụng cổ thể tứ lục
以范五老為右金吾衛大,dĩ phạm ngũ lão vi hữu kim ngô vệ đại
風流富貴埃皮,Phong lưu phú quý ai bì
打𪔠戈𫔳茹𩆐,đánh trống qua cửa nhà sấm
雙㛪志恪𫽄侯如󰞿,song em chí khác chẳng hầu như anh
檜見累戰不克心中躊躇自回兵汴營會所属将佐曰䦕内有軍境外有賊我居其中倘有事變急難难與相拒,Cối kiến luỵ chiến bất khắc tâm trung trù trừ tự hồi binh Biện Dinh hội sở thuộc tướng tá viết Quan nội hữu quân cảnh ngoại hữu tặc ngã cư kì trung thảng hữu sự biến cấp nạn nan dữ tương cự
考題用唐律詩一首與暗寫傅正文兼大註,Khảo đề dụng Đường luật thi nhất thủ dữ ám tả phó chính văn kiêm đại chú
状元𧗱細大提,trạng nguyên về tới đại đề
局昌某泊和󰪀,cục xương màu bạc hoà nặng
應考者三萬餘人取中者阮子棊等一千五百十九人,Ứng khảo giả tam vạn dư nhân thủ trúng giả Nguyễn Tử Kì đẳng nhất thiên ngũ bách thập cửu nhân
土磚丸劇,thổ chuyên hòn gạch
苤苤鉑拂旗蘆,phây phây bạc phất cờ lau
元兵󰟨鋭當興,nguyên binh thế nhuệ đang hăng
𠶓喯弹喝噌㖫珀笙,véo von đàn hát tưng lừng phách sênh
頼世羙黎克慎,Lại Thế Mĩ Lê Khắc Thận
汝等坐視主辱曾不為憂身嘗國恥曾不為愧為中國之将侍立夷酋而無忍心聽太常之樂宴饗偽使而無怒色或鬪鷄以為樂或賭博以為娱或事田園以養其家或戀妻子以私於己脩生產之業而忘軍國之務恣畋獵之遊而怠攻守之習或甘美酒或嗜滛聲,Nhữ đẳng toạ thị chủ nhục tằng bất vi ưu thân thường quốc sỉ tằng bất vi quý vi trung quốc chi tướng thị lập di tù nhi vô nhẫn tâm thính Thái thường chi lạc yến hưởng nguỵ sứ nhi vô nộ sắc hoặc đấu kê dĩ vi lạc hoặc đổ bạc dĩ vi ngu hoặc sự điền viên dĩ dưỡng kì gia hoặc luyến thê tử dĩ tư ư kỷ tu sinh sản chi nghiệp nhi vong quân quốc chi vụ tứ điền liệp chi du nhi đãi công thủ chi tập hoặc cam mĩ tửu hoặc thị dâm thanh
𣊍𣊍人影如𠊛𠫾𡖵,mờ mờ nhân ảnh như người đi đêm
莫東道将奇郡公阮曰敬㱕命朝廷賜爵東郡公,Mạc Đông đạo tướng Kì quận công Nguyễn Viết Kính quy mệnh triều đình tứ tước Đông quận công
漢蒼徵?官聽候儲用,Hán Thương trưng cựu quan thính hậu trừ dụng
違者送問治罪,vi giả tống vấn trị tội
信𠫾䋦吏共饒,tin đi mối lại cùng nhau
甲午盛德二年明永曆八年清順治十年,Giáp Ngọ Thịnh Đức nhị niên Minh Vĩnh Lịch bát niên Thanh Thuận Trị thập niên
節制鄭松差右将黄廷爱統諸步兵太保鄭檸等徃畧定東潮因進兵以擊水棠之北,Tiết chế Trịnh Tùng sai Hữu tướng Hoàng Đình Ái thống chư bộ binh Thái bảo Trịnh Ninh đẳng vãng lược định Đông Triều nhân tiến binh dĩ kích Thuỷ Đường chi Bắc
湯香󰡦幅帳紅泟花,thang hương rủ bức trướng hồng sạch hoa
天官家宰󰡏排撩𨖲,Thiên quan trủng tể có bài treo trên
令諸海門及沿途各處巡把各置砲號,lệnh chư hải môn cập duyên đồ các xứ tuần bả các trí pháo hiệu
黃金野鶴册高,hoàng kim dã hạc sách cao
𪮙𠊛知己󰜋𣈜特庒,Chọn người tri kỷ một ngày được chăng
引特其富通滛别女又有欺公主語,Dẫn đặc kì phú thông dâm biệt nữ hựu hữu khi công chúa ngữ
乾元殿後置龍安龍瑞二殿以為燕寢之處,Càn Nguyên điện hậu trí Long An Long Thuỵ nhị điện dĩ vi yến tẩm chi xứ
油𧗱油於默些油,dầu về dầu ở mặc ta dầu
跼高,guốc cao
福德𠊛𫏾底傳𠁀𨍦,phúc đức người trước để truyền đời sau
過關尼曲昭君,Quá quan này khúc Chiêu Quân
己丑七年十月以後神明永曆三年宗復位慶德元清順治五年,Kỉ Sửu thất niên Thập nguyệt dĩ hậu Thần Minh Vĩnh Lịch tam niên Tông phục vị Khánh Đức nguyên Thanh Thuận Trị ngũ niên
有則造逆無赦於國章不威不懲除暴󰰽,Hữu tắc tạo nghịch vô xá ư quốc chương bất uy bất trừng trừ bạo thục
㯲竹最𩂟唏𤐜鎖,khóm trúc tối mù hơi khói tỏa
該處勘實職字者充崇文舘𭓇生不識字者充錦衣衛俊士,Cai xứ khám thực chức tự giả sung Sùng văn quán học sinh bất thức tự giả sung Cẩm y vệ tuấn sĩ
色𢢲,sắc đẹp
渴真永寕縣何朗人三代為上?軍,khát chân vĩnh ninh huyện hà lãng nhân tam đại vi thượng tướng quân
凣侍衛之臣勿恃貴寵而陵虐諸人,phàm thị vệ chi thần vật thị quý sủng nhi lăng ngược chư nhân
雖唐󰔄之治不過是也,Tuy Đường Ngu chi trị bất quá thị dã
𫛐𫛐𫛐恆摳楳𫛐蟡蟡蟡吏𠻴琹蟡,cuốc cuốc cuốc hằng khua mõ cuốc ve ve ve lại lắng cầm ve
主体,chủ thể
傕又些拱𢌌推,thôi thôi ta cũng rộng suy
壽康兼五福惟王丕衍億年,thọ khang kiêm ngũ phúc duy vương phi diễn ức niên
初帝以二人附登庸繋之於瓊雲殿未及殺遂幸外故登庸釋之,sơ đế dĩ nhị nhân phụ đăng dung hệ chi ư quỳnh vân điện vị cập sát toại hạnh ngoại cố đăng dung thích chi
䗲㶩󰌗,lân đom đóm
甘嗚非時之雷灾異稠見,cam ô phi thời chi lôi tai dị trù hiện
午所別坤麻𨙝,ngõ thửa biết khôn mà lui
先是龍昶烝于宫妃帝不忍抵死故有是命,Tiên thị Long Xưởng chưng vu cung phi đế bất nhẫn để tử cố hữu thị mệnh
﨤𠄩英意𡎥鈎石盘,gặp hai anh ấy ngồi câu thạch bàn
𧋟𠺠丐槣娘𡎢如艚蘿𬔷㭉󰀒茄荄,mối xông cái ghế nàng ngồi như tàu lá ngái mọc bụi cà gai
園春派派湄沙,vườn xuân phây phẩy mưa sa
公司,công ty
帝遂分兵千餘人使黎列等從間道㨿杜家縣,đế toại phân binh thiên dư nhân sử lê liệt đẳng tòng gian đạo cứ đỗ gia huyện
塵塵刹刹如來,trần trần sát sát như lai
尼翁醒尼翁醝,này ông tỉnh này ông say
𪋟󰮯㐱實昆芒性涓啈哼落唐林尼,chương kinh chỉn thực con mang tính quen nghễnh ngãng lạc đường trăm nơi
抔𢫜,bắt trụm
𣎀𣌉𥊘吏𠯇𠳒𢚸𠊛岩險態𠁀炎涼,đêm khuya ghé lại rỉ lời lòng người nham hiểm thói đời viêm lương
𭛁京師次驩州州人降詔赦牧守罪遣中使撫諭其民,phát kinh sư thứ hoan châu châu nhân hàng chiếu tha mục thú tội khiển trung sứ phủ dụ kì dân
旨揮大臣文武百官軍民等係京城土分即禁止不許種桑其官賜田土聽栽種化果等物,Chỉ huy đại thần văn võ bách quan quân dân đẳng Hệ kinh thành thổ phận tức cấm chỉ bất hứa chủng tang kì quan tứ điền thổ thính tài chủng hoa quả đẳng vật
𪢖𠸯如官侍,ỏn ẻn như quan thị
娘户阮𠸜羅琰蒸㛪𡛔户𦀚行边外𤽗陳渴眞丕,nàng họ nguyễn tên là diễm chưng em gái họ giềng hàng bên ngoại ngươi trần khát chân vậy
勢芾,thế nào
䧺鷄𤠄隊合團𥒥制,hùng kê gà chọi họp đoàn đá chơi
秃務秃占駭群𡗉,thóc mùa thóc chiêm hãy còn nhiều
󰝸沛吳𦓡󰝸沛些,Chẳng phải Ngô mà chẳng phải ta
陽和元年,dương hoà nguyên niên
官正守掌意嵬朝廷,quan chánh thủ chưởng ấy ngôi triều đình
都御史󰱑考覈不公六科官具實紏弹,Đô ngự sử đài khảo hạch bất công Lục khoa quan cụ thực củ đàn
龟板臆𧒉,quy bản ức rùa
特遣吏部尚書掌六部事兼御史󰉟都御史少傅澧郡公阮文階賫捧金册進封爲元帥統國政清都王受賜冠冕卷服仍錫圭瓚土田,đặc khiển lại bộ thượng thư chưởng lục bộ sự kiêm ngự sử đài đô ngự sử thiếu phó lễ quận công nguyễn văn giai tê bổng kim sách tấn phong vi nguyên soái thống quốc chính thanh đô vương thụ tứ quan miện quyển phục nhưng tích khuê toản thổ điền
󰮏宮𢣃粉𠾺𠽅𦎛,sáu cung tủi phấn thẹn thùng gương
刑部各司官不問儒吏如才識浅陋不諳刑名者本部堂上官揀汰僃奏送吏部改除别職仍󰱇内外官满任二考以上中科塲有才識及由吏貟出身曾歷刑名者大除之,HÌnh bộ các ti quan bất vấn nho lại như tài thức thiển lậu bất am hình danh giả bản bộ đường thượng quan giản thải bị tấu tống Lại bộ cải trừ biệt chức nhưng tuyển nội ngoại quan mãn nhiệm nhị khảo dĩ thượng trúng khoa trường hữu tài thức cập do lại viên xuất thân tằng lịch hình danh giả đại trừ chi
九月勑黄丁十二歲以選取充軍改為十五歲以上開為男子大項從阮日升之奏也,Cửu nguyệt sắc hoàng đinh thập nhị tuế dĩ tuyển thủ sung quân cải vi thập ngũ tuế dĩ thượng khai vi nam tử đại hạng tòng Nguyễn Nhật Thăng chi tấu dã
癸丑二年清康熙十二年春正月車駕至京師,Quý Sửu nhị niên Thanh Khang Hi thập nhị niên xuân chính nguyệt xa giá chí kinh sư
各官迻迍嵬又𨅸𬂙,các quan đưa đón ngùi ngùi đứng trông
阴厤,âm lịch
𢆥𠉞甲子次𠀧鄭念想典撻和吟制,năm nay giáp tý thứ ba chạnh niềm tưởng đến đặt hoà ngâm chơi
󰟸遭漢厄𦤶紊周綱,Khoảnh tao hán ách trí vặn chu cương
畜冊悶悶清溝𬞕苔,róc rách mọn mọn thanh câu tràn đầy
季犛創葆清宫于大吏山之西南請帝居之,quý li sáng bảo thanh cung vu đại lại sơn chi tây nam thỉnh đế cư chi
越王引馬奔至大鴉海口阻水歎曰吾窮矣遂投于海,việt vương dẫn mã bôn chí đại nha hải khẩu trở thuỷ thán viết ngô cùng hĩ toại đầu vu hải
壬申至長安,Nhâm Thân chí Trường Yên
㐌麻户阮乙生昆𡛔浪娘麗娘户李乙生昆𤳇浪撞佛生,đã mà họ nguyễn ắt sinh con gái rằng nàng lệ nương họ lý ắt sinh con trai rằng chàng phật sinh
總分爲二十三卷,Tổng phân vi nhị thập tam quyển
且麻沙洞丁生於吾之境土而麻沙洞長世作子之藩臣,Thả Ma Sa động đinh sinh ư ngô chi cảnh thổ nhi Ma Sa động trưởng thế tác tử chi phiên thần
地仙󰑼柴相地,địa tiên là thầy tướng địa
黎銀免冠奏曰向者臣從起義籃京今臣亦多病卜師云臣居宅内先有佛廟因有汚穢作殃,Lê Ngân miễn quan tấu viết Hướng giả thần tòng khởi nghĩa Lam Kinh kim thần diệc đa bệnh bốc sư vân thần cư trạch nội tiên hữu Phật miếu nhân hữu ô uế tác ương
㕵侯醝麻𥄭𡗋𩆐𩅀隊𧽈,uống hầu say mà ngủ lắm sấm chớp đòi dấy
边畨𠄩將堂又,bên phiên hai tướng đường đường
扲蒸軍𠄩𠦳䐗苔𥪞率當蒸賊𠄼道拯埃孟欣,cầm chưng quân hai nghìn chưa đầy trong suất đương chưng giặc năm đạo chẳng ai mạnh hơn
𢚸蔑𡬷丹群汝主,lòng một tấc đan còn nhớ chúa
九月時有白氣形如鉞直立每夜五更常見在東南方經是月下旬至十月上旬始滅,Cửu nguyệt thời hữu bạch khí hình như việt trực lập mỗi dạ ngũ canh thường hiện tại Đông Nam phương kinh thị nguyệt hạ tuần chí thập nguyệt thượng tuần thuỷ diệt
是月差户部尚書兼東閣𭓇士通郡公杜汪等,Thị nguyệt sai Hộ bộ Thượng thư kiêm Đông các học sĩ Thông quận công Đỗ Uông đẳng
𤒦䏧,sém da
乃降其子為順德王舊府軍将督鉄鐮軍阮快阮雲兒管鉄甲軍阮訶黎勒管鉄鎗軍阮八索欲以兵劫出,nãi giáng kì tử vi thuận đức vương cựu phủ quân tướng đốc thiết liêm quân nguyễn khoái nguyễn vân nhi quản thiết giáp quân nguyễn ha lê lặc quản thiết sang quân nguyễn bát sách dục dĩ binh kiếp xuất
産茹拱於没尼待除,sẵn nhà cùng ở một nơi đợi chờ
詔定律令,chiếu định luật lệnh
身閑六局某𫅷,thân nhàn lục cục mỗ già
又自將討驩州及千柳州獲人口作囷納人其中而焚之,Hựu tự tướng thảo Hoan Châu cập Thiên Liễu châu hoạch nhân khẩu tác khuân nạp nhân kì trung nhi phần chi
二十一日立長子宜民為皇太子,Nhị thập nhất nhật lập trưởng tử Nghi Dân vi Hoàng thái tử
滝錢塘仕限㗅𧗱𨍦,sông tiền đường sẽ hẹn hò về sau
斜斜䏾我𧗱西,Tà tà bóng ngả về tây
時之𡭧約哙󰑼緣𡢐,thì chi chút ước gọi là duyên sau
孕竹孕𥒥坤助態圭,rặng trúc rặng đá khôn chữa thói quê
綏以是念始有異志,Tuy dĩ thị niệm thuỷ hữu dị chí
帝遣牙内指揮使丁承正以船九艘率三百人出太平軍迎之由海口入經半月至白騰江乘潮而行,đế khiển nha nội chỉ huy sứ đinh thừa chính dĩ thuyền cửu sưu suất tam bách nhân xuất thái bình quân nghênh chi do hải khẩu nhập kinh bán nguyệt chí bạch đằng giang thừa triều nhi hành
加范元瑰千牛奉宸二衛大将軍領龍捷軍行水軍都将胡問副之,Gia Phạm Nguyên Khôi Thiên Ngưu Phụng Thần nhị vệ đại tướng quân lĩnh Long Tiệp quân hành thuỷ quân đô tướng Hồ Vấn phó chi
覇先曰交州叛换罪由宗室遂使溷亂數州逋誅累歲,bá tiên viết giao châu phản hoán tội do tông thất toại sử hỗn loạn sổ châu bô tru luỹ tuế
冬十月十四日帝遣正使南道行遣左納言知,đông thập nguyệt thập tứ nhật đế khiển chánh sứ nam đạo hành khiển tả nạp ngôn tri
鹵簿大駕如銮輅則大輅象輅馬輅有九龍輿有七龍輿有步輦有𢒎輦如󰀩仗則金戈斧鉞幢幡,lỗ bộ đại giá như loan lộ tắc đại lộ tượng lộ mã lộ hữu cửu long dư hữu thất long dư hữu bộ liễn hữu phi liễn như nghi trượng tắc kim qua phủ việt chàng phướn
卷之八,quyển chi bát
𪀄𣋚鏙𭊕𧗱棱,chim hôm thoi thót về rừng
邊𡗶湛䐗𤁘,biên trời thẫm chửa trong
撩𣘃𥹰拱固𣈜𢯏花,Trèo cây lâu cũng có ngày bẻ hoa
柳蒲分妾𨻫流連,liễu bồ phận thiếp luống lưu liên
秋九月錄囚北冦來時降元者不原,thu cửu nguyệt lục tù bắc khấu lai thời hàng nguyên giả bất nguyên
史臣吳士連曰聖宗乘太宗之業中遭寇亂委任将臣與仁宗同力共濟使天下既渙而復合社稷既危而復安,sử thần ngô sĩ liên viết thánh tông thừa thái tông chi nghiệp trung tao khấu loạn uỷ nhiệm tướng thần dữ nhân tông đồng lực cộng tế sử thiên hạ ký hoán nhi phục hợp xã tắc ký nguy nhi phục an
占城使來貢,chiêm thành sứ lai cống
統大兵進擊安定瑞原等江,thống đại binh tiến kích yên định thuỵ nguyên đẳng giang
仍卢𧼋渚𠇍𤾓𠇮蟡枯押𫆧蠶𤉗燉,những lo chạy chữa mấy trăm mình ve khô xép ruột tằm héo hon
卞檄隊每鬼号𠳨𦷾,bèn hịch đòi mọi quỷ hiệu hỏi đấy
詔𡗶㐌𤏣𠄼𩄲衝旬代狩旦𣈜迎親,chiếu trời đã tỏ năm mây xong tuần đại thú đến ngày nghênh thân
傷民减税蠲租律令用皮刑法用公,thương dân giảm thuế quyên tô luật lệnh dụng vừa hình pháp dụng công
隔墻沛𣇜淹𡗶,Cách tường phải buổi IM trời
份祇襖通身,phân chỉ áo thụng thân
或曰仁柔有餘剛斷不足愚未見其然也,hoặc viết nhân nhu hữu dư cương đoạn bất túc ngu vị kiến kì nhiên dã
店箕興𩙌最尼制𦝄,đêm kia hứng gió tối này chơi trăng
花𠖤󰠑𤈪霞衣𤑟𤉜,Hoa bay chấp chới hà y rỡ ràng
金星各府󰀡𪞷陳陳,kim tinh các phủ vô ra rần rần
勤,cần
󰅹埃垠禁特󰠲,nào ai ngăn cấm được đâu
是月節制鄭松統兵攻破長安天関等府嘉遠安化奉化各縣公畧至蒂市令修作浮橋大破莫新郡公缺名營,Thị nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng thống binh công phá Trường Yên Thiên Quan đẳng phủ Gia Viễn Yên Hoá Phụng Hoá các huyện công lược chí Rịa thị lệnh tu tác phù kiều đại phá Mạc Tân quận công khuyết danh dinh
臣安窃恐将吏之以十萬之師爲一,thần an thiết khủng tướng lại chi dĩ thập vạn chi sư vi nhất
𪤾𪤾𫥨𥪸边滝,chiều chiều ra đứng bên sông
命員外郎鄭瑤賫旨揮徃諭之以賞賜大紅織金團衣高山巾相銀帶馬鞍交椅卓子等物,mệnh viên ngoại lang trịnh dao tê chỉ huy vãng dụ chi dĩ thưởng tứ đại hồng chức kim đoàn y cao sơn cân tương ngân đái mã yên giao ỷ trác tử đẳng vật
㟮󰅟楼高𡴭尽𡗶,chót vót lầu cao ngất tận trời
既入相每過宋人陳道詔家對坐清談移時不倦,kí nhập tướng mỗi quá tống nhân trần đạo chiếu gia đối toạ thanh đàm di thời bất quyện
雲仙𠓨謝朝廷,vân tiên vào tạ triều đình
氷凍山木死,Băng đống sơn mộc tử
尼󰑼㛪𦛌尼󰑼㛪妯,này là em ruột này là em dâu
𧵆姑朱便册畑路󰑼橘渺准繁花之,gần cô cho tiện sách đèn lọ là quất nhiễu chốn phồn hoa chi
左司郎中兼諒江經畧使,Tả ti lang trung kiêm Lượng Giang kinh lược sứ
軍士肃然秋毫無犯,quân sĩ túc nhiên thu hào vô phạm
是後諸帝遜位皆御是宫因置两宫色役以僃供奉又置留守官掌之,thị hậu chư đế tốn vị giai ngự thị cung nhân trí lưỡng cung sắc dịch dĩ bị cung phụng hựu trí lưu thủ quan chưởng chi
科斈,khoa học
𦓡𫢩吏堆塘𢺹技,mà nay lại đôi đường chia ghẽ
木枷唉此󰜋篇呈芸,Mộc già hãy thử một thiên trình nghề
漏漏鐄𨯹鑅𦎛宝,làu làu vàng đúc vành gương báu
䲲,công
而東關各城自救不暇焉知其他,Nhi Đông Quan các thành tự cứu bất hạ yên tri kì tha
𤇥𤈛曷斎󰡤琥珀,lấp loáng hạt trai ngờ hổ phách
然則太祖優歟曰優則不知但以李德󰗯黎爲厚爾當從李,nhiên tắc thái tổ ưu dư viết ưu tắc bất tri đãn dĩ lí đức tạc lê vi hậu nhĩ đương tòng lí
麻卞擬爫禍福過𬖆驕㴷,mà bèn nghỉ làm họa phúc quá rông kiêu đắm
汜汜仁厚台𡥙茹官,dẫy dẫy nhân hậu thay cháu nhà quan
醒𦋦買別浪命占包,Tỉnh ra mới biết là mình chiêm bao
𨕭案産固𡥵刀,Trên yên sẵn có con dao
係󰑼異相乙󰑼才高,hễ là dị tướng ắt là tài cao
債縁伴侶傷払善招禍柴僧𭜨氏牟,trái duyên bạn lứa thương chàng thiện gieo vạ thầy tăng oán thị mầu
旨揮禁内密官属御前将校軍人色役不得𭁈文武外任交結徃來漏泄内事,chỉ huy cấm nội mật quan thuộc ngự tiền tướng hiệu quân nhân sắc dịch bất đắc dữ văn vũ ngoại nhiệm giao kết vãng lai lậu tiết nội sự
金珠買吏𤍊稽鏡尼景𫢋梳衛峝仙,kim châu mới lại tỏ ghê kính nơi cảnh phật sơ về động tiên
擬底典挼意隔阻,nghỉ để đến nỗi ấy cách trở
拔湄援𩄲唭身意蒸󰞬惏,bạt mưa vén mây cười thân ấy chưng nhiều lầm
堆些𠡚飭𨖲𡹡朱㛪𥪸𪖫底英𠹾巢,đôi ta gắng sức lên ghềnh cho em đứng mũi để anh chịu sào
還自長安詔免開國王罪復其爵,hoàn tự trường yên chiếu miễn khai quốc vương tội phục kì tước
進功郎户科給事中臣阮致中,tiến công lang hộ khoa cấp sự trung thần nguyễn trí trung
姅店盘論塘𠓨𡉦𦋦,nửa đêm bàn luận đường vào ngõ ra
時山郡公裴文奎妻阮氏年有姊爲茂洽后嘗出入宫中,thời sơn quận công bùi văn khuê thê nguyễn thị niên hữu tỉ vi mậu hợp hậu thường xuất nhập cung trung
渚𧜖𫋻拱𡞕𫯳,Chưa chăn gối cũng vợ chồng
庚由是寵益隆得日夜於後宫奉侍藥物,canh do thị sủng ích long đắc nhật dạ ư hậu cung phụng thị dược vật
油𢚸対𤽸台顛苦之,Dầu lòng đổi trắng thay đen khó gì
眉如柳𩅘如𩄲含𪘵顛弋古𢬣𤽸銀,mày như liễu tóc như mây hàm răng đen nhức cổ tay trắng ngần
阮瑀慈廉天姥人由中鄕試肆塲善草書,Nguyễn Vũ Từ Liêm Thiên Mỗ nhân do trúng hương thí tứ trường thiện thảo thư
後得漂海占人麻末等監在承制再供謂前年茶福已回彼國使男罵羅徃明國求援又作船粮数多,hậu đắc phiêu hải chiêm nhân ma mạt đẳng giam tại thừa chế tái cung vị tiền niên trà phúc dĩ hồi bỉ quốc sử nam ma la vãng minh quốc cầu viện hựu tác thuyền lương sổ đa
占占香󰜋𢚸𬆄,chăm chăm hương một lòng ngay
畑,đèn
今止有會英一殿復有金󰱑移轉不安重設亦不可是皆何等禮󰀩,Kim chỉ hữu Hội Anh nhất điện phục hữu kim đài di chuyển bất an trọng thiết diệc bất khả thị giai hà đẳng lễ nghi
至七耀山精氣收藏殆盡王還舘,Chí Thất Diệu sơn tinh khí thu tàng đãi tận vương hoàn quán
強溇義𣷭強𨱽情滝,càng sâu nghĩa bể càng dài tình sông
時大同武德恭反僣稱隆平王使手下将銳郡公等率大蠻州兵攻畧太原白通州各峙山脅取銀塲税,Thời Đại Đồng Vũ Đức Cung phản tiếm xưng Long Bình Vương sử thủ hạ tướng Nhuệ quận công đẳng suất Đại Man châu binh công lược Thái Nguyên Bạch Thông châu các trì sơn hiếp thủ ngân trường thuế
征伐虜獲俘囚押赴江岸潮退令人作水牢驅入其中潮漲呀呷而死或使高登木抄而伐其樹樹倒人墮死,Chinh phạt lỗ hoạch phù tù áp phó giang ngạn triều thoái lệnh nhân tác thuỷ lao khu nhập kì trung triều trướng nha hạp nhi tử hoặc sử cao đăng mộc sao nhi phạt kì thụ thụ đảo nhân đoạ tử
遣𠊛𡎦帝麻魚謹愁,khiến người ngồi đấy mà ngơ ngẩn sầu
明日皇太后亦遇害,minh nhật hoàng thái hậu diệc ngộ hại
戊午正治元年莫光寶五年明嘉靖三十七年太師親督大軍再出山南中路攻其不意擒獲莫将英銳侯俘送安塲行在,Mậu Ngọ Chính Trị nguyên niên Mạc Quang Bảo ngũ niên Minh Gia Tĩnh tam thập thất niên Thái sư thân đốc đại quân tái xuất Sơn Nam trung lộ công kì bất ý cầm hoạch Mạc tướng Anh Nhuệ hầu phù tống Yên Trường hành tại
所過焚蕩無遺,Sở quá phần đãng vô di
怒嵿泰山停冷妬󰅹魂烏馬落類󰠳,nọ đỉnh thái sơn rành rạnh đó nào hồn ô mã lạc loài đâu
筭唐尋艾吝梗特牢,toan đường tìm ngải lẩn cành được sao
眾碎飭𮤭才󰬃𫯳願掛博𡞕願󰝂𩚵,chúng tôi sức mọn tài hèn chồng nguyền quảy vác vợ nguyền đem cơm
𤵺突󰋇吝𢯏藕離絲,dại dột mấy lần bẻ ngó lìa tơ
𣘃桃蒸嫩妙妙𠒦𠒦所華,cây đào chưng non dẻo dẻo rỡ rỡ thửa hoa
擬𠊛咹𩙌𦣰湄㤕忱,Nghĩ người ăn gió nằm mưa xót thầm
𬌥羝㺧㹥調𠫾,trâu dê heo chó đều đi
劍唐貯𢢆󰋇𠳒朱戈,kiếm đường chữa thẹn mấy lời cho qua
㹯狔𬷲渃羅蔀伴,hươu nai vịt nước là bầu bạn
元秋七月大水禾穀淹沒,nguyên thu thất nguyệt đại thuỷ hoà cốc yêm một
涅𢜠埃𤳰𢧚󰠳媄頭染雪𡥵頭花菻,nét mừng ai vẽ nên đâu mẹ đầu nhuốm tuyết con đầu hoa râm
衮昂塸埬𢹣𨖲,ngổn ngang gò đống kéo lên
折离多坤忍,chết lìa đi khôn nhẫn
香群𠯪𠶗㝵它永醒,Hương còn NGÁT SỰC người đà vắng tanh
﨤昆知府鄧生󰑼払,Gặp con Tri phủ Đặng Sinh là chàng
令本縣官溱作門樓掛張黄榜,Lệnh bản huyện quan trăn tác môn lầu quải trương hoàng bảng
𢧚𡗶撑迻撴𢬭𦟐紅,nên trời xanh đưa dun dủi má hồng
碑除坦𥰊𡗶高,Bây giờ đất thấp trời cao
史臣吳士連曰帝雖有天資之美然以弱齡嗣位國政皆出於上皇又若不及於政者所謂父在子不得自專也安得而議之哉,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Đế tuy hữu thiên tư chi mĩ nhiên dĩ nhược linh tự vị quốc chính giai xuất ư Thượng hoàng hựu nhược bất cập ư chính giả sở vị phụ tại tử bất đắc tự chuyên dã An đắc nhi nghị chi tai
房,phòng
帝不從各報儲等遵如舊例,đế bất tòng các báo trừ đẳng tuân như cựu lệ
鄕景昭飲醴文身錐耳󰲛贄琛盆賊琴公介居居裔服聖祖澄春育存胥敖蓬𠬠之中文皇山納川藏置季孟壠底之外奈獸心莫革野惟馴躑躅豕嬴譸張祖詐怠篚包而廢任土之貢辱介史而𢙇欺天之心謀之不臧靡可億逞為鬼為蜮敢依逆命之兇如雷如霆薄致義師之伐始則抱頭遠遁喘息巤身終焉掉尾乞憐倉皇納土朕憫一方之生聚寬萬死之罪𠎝置郡縣而甸彼疆易衣裳而縻我爵頑㝠木石孤,hương cảnh chiêu ẩm lễ văn thân truy nhĩ dư chí thám bồn tặc cầm công giới cư cư duệ phục thánh tổ trừng xuân dục tồn tư ngao bồng một chi trung văn hoàng sơn nạp xuyên tàng trí quý mạnh lũng để chi ngoại nại thú tâm mạc cách dã duy thuần trịch trục thỉ doanh trù trương tổ trá đãi phỉ bao nhi phế nhiệm thổ chi cống nhục giới sử nhi hoài khi thiên chi tâm mưu chi bất tàng mi khả ức sính vi quỷ vi vực cảm y nghịch mệnh chi hung như lôi như đình bạc trí nghĩa sư chi phạt thuỷ tắc bão đầu viễn thuẫn suyễn tức liệp thân chung yên trác vĩ khất lân thương hoàng nạp thổ trẫm mẫn nhất phương chi sinh tụ khoan vạn tử chi tội tiếm trí quận huyện nhi điền bỉ cương dị y thường nhi mi ngã tước ngoan minh mộc thạch cô
咂𠄩,tốp hai
叔鵉𢬣扲金戈,thúc loan tay cầm kim qua
社長脩簿供結士人要得實學不限人數多少送本縣州官考暗寫一塲府官考經義三道承憲官公同考試如例,xã trưởng tu bạ cung kết sĩ nhân yếu đắc thực học bất hạn nhân sổ đa thiểu tống bản huyện châu quan khảo ám tả nhất trường phủ quan khảo kinh nghĩa tam đạo thừa hiến quan công đồng khảo thí như lệ
䏽農𠬠埝默油𦹵花,vùi nông một nấm mặc dầu cỏ hoa
𠸠低𢷮分爫𤳇特,Ví đây đổi phận làm trai được
筭自及節良晨,toan từ gặp tiết lương thần
明山壽遣阮任等三人來通信,Minh Sơn Thọ khiển Nguyễn Nhậm đẳng tam nhân lai thông tin
𥒥花,đá hoa
詔諸買良民為奴婢者許贖田宅不用此律以庚寅辛卯二年饑人多死故也,Chiếu chư mãi lương dân vi nô tì giả hứa chuộc điền trạch bất dụng thử luật Dĩ Canh Dần Tân Mão nhị niên cơ nhân đa tử cố dã
耽𬂙濫女碑𥹰㐌𤶐,đắm trông trộm nhớ bây lâu đã chồn
遣士周茶鄕古了人初元人來帝命士周筮之占云必有大勝,khiển Sĩ Chu Trà Hương Cổ Liễu nhân Sơ Nguyên nhân lai Đế mệnh Sĩ Chu thệ chi chiêm vân tất hữu đại thắng
罪轉災爲祥大雨甘露遠覃率土臣謹願奏祈以聞,tội chuyển tai vi tường đại vũ cam lộ viễn đàm suất thổ thần cẩn nguyện tấu kì dĩ văn
咹制㐌󰠵𣩂墫𠤆兮,ăn chơi đã trải chết chôn chớ hề
翹強慝𦬑𩦓空𦋦𠳒,Kiều càng nức nở MỞ không ra lời
削元淵陳姓為枚姓,tước nguyên uyên trần tính vi mai tính
昆𠊛窈窕生牢,con người yểu điệu xinh sao
渃𫶺昆𤵺坤全江山,nước nghèo con dại khôn tuyền giang sơn
平𣈜𤓢𤏧𠄩边,bằng ngày nến thắp hai bên
礼󰑼掃墓哙󰑼蹅清,lễ là tảo mộ gọi là đạp thanh
唐安縣武巨練古費縣段路上攻城策及戦掤轒輼𢒎馬車樣,Đường An huyện Vũ Cự Luyện Cổ Phí huyện Đoàn Lộ thượng công thành sách cập chiến bằng phần ôn phi mã xa dạng
眉某歆遙𢚸墨客其埋𣈜𣎃𧵑詩人,mạy mọ hôm dao lòng mặc khách kỳ mài ngày tháng của thi nhân
以端慶五年十月󰁮兵至東京遂殺威穆帝而自立以生日爲天保聖節稱仁海洞主及遇害鄭惟㦃降封為靈隱王後追尊襄翼帝,Dĩ Đoan Khánh ngũ niên thập nguyệt cử binh chí Đông Kinh toại sát Uy Mục Đế nhi tự lập dĩ sinh nhật vi Thiên Bảo thánh tiết xưng Nhân Hải động chủ cập ngộ hại Trịnh Duy Sản giáng phong vi Linh Ẩn Vương hậu truy tôn Tương Dực Đế
聖初達宁𫀅形󰭼傍爫󰒂󰭼命爫先,thánh xưa đặt chữ xem hình lấy bàng làm nghĩa lấy mình làm tên
𪀄固𠰘呌謳吏吟,chim có miệng kêu âu lại ngậm
𡥵𠴜吒媄𤾓塘𡥵虚,con cãi cha mẹ trăm đường con hư
竿高𤾓𡱩,cán cao trăm thước
旨揮𭁈木忙少尉車芇出哀牢南馬各蛮救昆孤,chỉ huy dữ mộc mường thiếu uý xa miên xuất ai lao nam mã các man cứu côn cô
䏾斜如󰖢干盆,Bóng tà như giục cơn buồn
太祖戡乱除殘得王通蠟書言使用兵如原征之数得六七大将軍如張輔方可圖之縱得不可守之然從縉之言始驗,Thái Tổ kham loạn trừ tàn đắc Vương Thông lạp thư ngôn Sử dụng binh như nguyên chinh chi số đắc lục thất đại tướng quân như Trương Phụ phương khả đồ chi tung đắc bất khả thủ chi nhiên tòng Tấn chi ngôn thuỷ nghiệm
車列分索,xe sắt phân xác
㝵些埃固钱𢙇旦低,Người ta ai CÓ tiền hoài đến đây
陸王𠄩户都芸𠬠欺,lục vương hai họ đua nghề một khi
青龍,thanh long
置廣濟官属自此始,Trí Quảng tế quan thuộc tự thử thuỷ
二十九日欽差官錦衣衛副断事陳寶右巡哨副將軍阮景清等賫勑到於老撾土上流三岐江念總中州沙官處,nhị thập cửu nhật khâm sai quan cẩm y vệ phó đoán sự trần bảo hữu tuần tiễu phó tướng quân nguyễn cảnh thanh đẳng tê sắc đáo ư lão qua thổ thượng lưu tam kì giang niệm tổng trung châu sa quan xứ
呐𦋦𫽄便𬂙𠓨𫽄登,Nói ra chẳng tiện trông vào chẳng đăng
迈尼察宜,mày nay xét nghe
其文曰朕惟祖宗肇有區夏聲教誕敷禮信外藩以廣國家屏翰,kì văn viết trẫm duy tổ tông triệu hữu khu hạ thanh giáo đản phu lễ tín ngoại phiên dĩ quảng quốc gia bình hàn
炙炙注固𢚸仔細,chả chả chú có lòng tử tế
礙顒憚󰊄𠲖霜,Ngại ngùng dạn gió e sương
璉至二王責其不庭竟執璉往征之,liễn chí nhị vương trách kì bất đình cánh chấp liễn vãng chinh chi
仁宗天資仁孝稱爲盛德重名臣之󰱇置進士之科侍經筵之有其官開言路之有其詔求賢納諫薄賦輕徭故䏻身致太平俗臻殷富足為承平之令主也,Nhân Tông thiên tư nhân hiếu xứng vi thịnh đức trọng danh thần chi tuyển trí Tiến sĩ chi khoa thị Kinh diên chi hữu kì quan khai ngôn lộ chi hữu kì chiếu cầu hiền nạp gián bạc phú khinh dao cố năng thân trí thái bình tục trăn ân phú túc vi thừa bình chi lệnh chủ dã
黄廷爱渡下流以擊其背,hoàng đình ái độ hạ lưu dĩ kích kì bội
後日燏卒年七十七則周六紀有五年矣,Hậu Nhật duật tốt niên thất thập thất tắc chu lục kỷ hữu ngũ niên hĩ
大越史記本紀全書卷之五,đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi ngũ
庚寅洪德元年明成六年,Canh Dần Hồng Đức nguyên niên Minh Thành lục niên
罷政事院參議阮汝禮職爵,bãi chính sự viện tham nghị nguyễn nhữ lễ chức tước
㤕為香共塢𠲖坤寒,xót vì hương cũng ủ ê khôn hàn
不常,bất thường
春正月幸西京,xuân chính nguyệt hạnh tây kinh
大水泛溢渰民田禾浸民盧屋,Đại thuỷ phiếm dật yêm dân điền hoà tẩm dân lư ốc
大臣百官盡其忠貞以輔成大業棊親王僣于天位天下共誅之,đại thần bách quan tận kì trung trinh dĩ phụ thành đại nghiệp kì thân vương tiếm vu thiên vị thiên hạ cộng tru chi
統元間位至太師仁國公後封安興王,Thống Nguyên gian vị chí Thái sư Nhân quốc công hậu phong An Hưng Vương
宋帝詔𤤻師遣使讓劉澄賈湜王僎等,tống đế chiếu ban sư khiển sứ nhượng lưu trừng giả đề vương soạn đẳng
收特埃固讓埃,thua được ai có nhường ai
軍遂魚貫而行,Quân toại ngư quán nhi hành
𣴓󰠃梗𦰟朱詳𨔍𨓡娘唉尋塘呐觥,gạn gùng ngành ngọn cho tường lạ lùng nàng hãy tìm đường nói quanh
󱚢棱扽檜半侯𢄂番,vào rừng đốn củi bán hầu chợ phiên
帝𫳭小竪阮供,đế sủng tiểu thụ nguyễn cung
𠊛庒咹𠳒𠊛虚,người chẳng ăn lời người hư
碎伵,tôi tớ
夏四月閻原復入國,hạ tứ nguyệt diêm nguyên phục nhập quốc
二月莫令天下各處務築土壘及種由竿上自喝江下至山明華停江延袤数百里以防兵至,nhị nguyệt mạc lệnh thiên hạ các xứ vụ trúc thổ luỹ cập chủng do can thượng tự hát giang hạ chí sơn minh hoa đình giang diên mậu sổ bách lí dĩ phòng binh chí
𢜝绳𧆄洒吊佳𤴬𦛊,sợ thằng thuốc tẩy đéo dai đau l
船空渡𣷷蘭亭些空些决𥙩𨉓麻催,thuyền không đỗ bến lan đình ta không ta quyết lấy mình mà thôi
兹因慮後事上畏聖祖神宗在天之靈不敢以大位輕付他人,Tư nhân lự hậu sự thượng uý Thánh tổ Thần tông tại thiên chi linh bất cảm dĩ đại vị khinh phó tha nhân
紙打𣛠,giấy đánh máy
報師三合本󰑼先知,Báo sư Tam Hợp vốn là tiên tri
𠳨払王󰞹拱󰑼翠雲,hỏi chàng vương quan cùng là thuý vân
定内外任祿制按大典云祿以詔功任其輕重皇宗功臣𨿽無品限猶有等威内外任文武職官事任不同宜明勞逸其或平品兼官許從繁給卑職兼者從所兼職𮞏退至本品隨繁簡定給髙職行者從所行職𮞏退至本品隨繁簡定給大率内任繁進一次繁進二簡退一太簡退,Định nội ngoại nhiệm lộc chế án đại điển vân lộc dĩ chiếu công nhiệm kì khinh trọng hoàng tông công thần Tuy vô phẩm hạn do hữu đẳng uy nội ngoại nhiệm văn võ chức quan sự nhiệm bất đồng nghi Minh lao dật kì hoặc bình phẩm kiêm quan hứa tòng phồn cấp ti chức kiêm giả tòng sở kiêm chức đệ thoái chí bản phẩm tuỳ phồn giản định cấp cao chức hành giả tòng sở hành chức đệ thoái chí bản phẩm tuỳ phồn giản định cấp đại suất nội nhiệm phồn tiến nhất thứ phồn tiến nhị giản thoái nhất thái giản thoái
䜹浪萡分曲尼譜𠓨弹󰀎仍𣈜群󰡉,thưa rằng bạc phận khúc này phổ vào đàn ấy những ngày còn thơ
勑官員男孫歲小身才大猶隐避不呈送本身充本府軍厥父罷職,sắc quan viên nam tôn tuế tiểu thân tài đại do ẩn tị bất trình tống bản thân sung bản phủ quân quyết phụ bãi chức
笣𬈋棹竹𬈋茹,vầu làm chèo trúc làm nhà
油㛪𢧚𡞕𢧚𫯳,dầu em nên vợ nên chồng
春層𢬭貝冬芇群賖,xuân từng đổi mới đông nào còn xạ
己亥七年莫大正十年,kỉ hợi thất niên mạc đại chính thập niên
𢆥󰅒󰑼󰜋女時𠄼𢆥,Năm nay là một nữa thì năm năm
底,để
监󰅹窃玉偷香謹𥪝名節另塘繁花,dám nào thiết ngọc thâu hương ghín trong danh tiết lánh đường phồn hoa
智等知帝意外托和親内有掩襲之志乃拘臻等不還,trí đẳng tri đế ý ngoại thác hoà thân nội hữu yểm tập chi chí nãi câu trăn đẳng bất hoàn
定𨀈𨖲馭蔑欺,định bước lên ngựa một khi
我軍所至秋毫無犯市不改肆,ngã quân sở chí thu hào vô phạm thị bất cải tứ
平康赧那閉𥹰,Bình khang nấn ná bấy lâu
時官軍與莫将相持連年不解,Thời quan quân dữ Mạc tướng tương trì liên niên bất giải
帝使丁蝮退還其奏不納,Đế sử Đinh Phúc thoái hoàn kì tấu bất nạp
潭之宫此其短也,Đàm chi cung thử kì đoản dã
筭唐眷誘胣迷道冷,toan đường quyến dụ dạ mê đạo lành
打棦笘𧂭草塘,đánh tranh chụm nóc thảo đường
丁巳天祐元年莫光寶四年明嘉靖三十六年莫以謙王敬典兼宗人府宗人令,Đinh Tị Thiên Hựu nguyên niên Mạc Quang Bảo tứ niên Minh Gia Tĩnh tam thập lục niên Mạc dĩ Khiêm Vương Kính Điển kiêm Tông nhân phủ Tông nhân lệnh
功㧅󱁲𫽄舌催𡗋由,Công đeo đuổi chẳng thiệt thòi lắm ru
㐌曾䀡卦𧴤𧒌,đã từng xem quẻ bói rùa
及得天下故有此命,Cập đắc thiên hạ cố hữu thử mệnh
太宗乃納群臣所上金湧銀生儂平藩伏八字為號則於誇大中又失於麄矣,Thái Tông nãi nạp quần thần sở thượng Kim Dũng Ngân Sinh Nùng Bình Phiên Phục bát tự vi hiệu tắc ư khoa đại trung hựu thất ư thô hĩ
󰝡信明吏瀉𢞂闭娄,đem tin mừng lại tẩy buồn bấy lâu
㗜䃣,súc ve
𠀧𢆥咹於庫巾,ba năm ăn ở khó khăn
帝可其奏命東閣大學士兼國子監祭酒申仁忠禮部尚書兼東閣大學士覃文禮東閣大𭓇,Đế khả kì tấu mệnh Đông các đại học sĩ kiêm Quốc tử giám Tế tửu Thân Nhân Trung Lễ bộ Thượng thư kiêm Đông các đại học sĩ Đàm Văn Lễ Đông các đại học
莫茂洽惶怖失措棄城迯走,Mạc Mậu Hợp hoàng bố thất thố khí thành đào tẩu
古者列國各有史如魯之春秋晉之擣杌楚之乘是已大越居五嶺之南乃天限南北也,Cổ giả liệt quốc các hữu sử như Lỗ chi Xuân Thu Tấn chi Đào Ngột Sở chi Thặng thị dĩ Đại Việt cư Ngũ Lĩnh chi Nam nãi thiên hạn Nam Bắc dã
第第三名楊暠等三名進士出身鄧丕顕等十四名同進士出身,đệ đệ tam danh Dương Cảo đẳng tam danh Tiến sĩ xuất thân Đặng Phi Hiển đẳng thập tứ danh đồng Tiến sĩ xuất thân
受賜瓚作圭仍錫田啓宇,thụ tứ toản tác khuê nhưng tích điền khải vũ
巾𣌺,khăn xéo
㝵外咹㕵,người ngồi ăn uống
家復帝位百官還朝如故,gia phục đế vị bách quan hoàn triều như cố
𫔳𡗶𢌌𨷑塘𫡮,cửa trời rộng mở đường mây
𩅜覩𩂟碧播变蒸版勾欄,ráng đỏ mù biếc bá bén chưng ván câu lơn
盎文𫧇飭業斈研𠖿,áng văn năng sức nghiệp học nghiền ròng
秋七月六日上皇宴群臣於延賢殿,thu thất nguyệt lục nhật thượng hoàng yến quần thần ư diên hiền điện
中料不敵夜漏二皷遁歸,Trung liệu bất địch dạ lậu nhị cổ độn quy
京師留守奉乾王日中驛聞僧胡氏定勝將阮慶義弟都綂譚碎状皇弟勝乾太福等謀反,kinh sư lưu thủ phụng càn vương nhật trung dịch văn tăng hồ thị định thắng tướng nguyễn khánh nghĩa đệ đô thống đàm toái trạng hoàng đệ thắng càn thái phúc đẳng mưu phản
𠄩󰁰𦊚司蒸垠𡨺調固支座,hai mươi bốn ty chưng ngăn giữ đều có chia toà
些𠫾使汁㐌𠄩𢆥,ta đi sứ sắp đã hai năm
宣化感化永通人攻富良府陷之利㨿府治晝夜會其黨與謀㓂京師,Tuyên Hoá Cảm Hoá Vĩnh Thông nhân công Phú Lương phủ hãm chi Lợi cứ phủ trị chú dạ hội kì đảng dữ mưu khấu Kinh sư
又諭官員軍民等曰交趾之人皆爲天民既以撫之皆朕赤子,Hựu dụ quan viên quân dân đẳng viết Giao Chỉ chi nhân giai vi thiên dân ký dĩ phủ chi giai trẫm xích tử
十二月八日哀牢人來降進象三隻,Thập nhị nguyệt bát nhật Ai Lao nhân lai hàng tiến tượng tam chích
𡽫祈墓只𦝄撩𣷷淝𫗄𠺙調囂󰋇塸,non kỳ mộ chỉ trăng treo bến phì gió thổi đìu hiu mấy gò
娘𦖑𠷨󱛾𠲶唭,nàng nghe bẽn lẽn mỉm cười
荔枝𬃻󰬸,lệ chi trái vải
榮封爲理國府欽差節制各處水步諸營兼總政柄太尉宜國公,vinh phong vi lí quốc phủ khâm sai tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh kiêm tổng chính bính thái uý nghi quốc công
試教職,Thí giáo chức
功名忙耽意全羅仍打疑咃,công danh màng đắm ấy toàn là những đứa ngây thơ
󰊄𢯦帳玉雪󰍹案硯,gió lay trướng ngọc tuyết mòn án nghiên
𤽗宗鷟唭浪理𡗶役㝵共爫初𬧻,ngươi tông thốc cười rằng lẽ trời việc người cùng làm xưa sau
課登途梅𣗓惮𫗄𠳨𣈗𧗱只度𣑯󱖮,thuở đăng đồ mai chưa dạn gió hỏi ngày về chỉ độ đào bông
体娘孝重情深,Thấy nàng hiếu trọng tình thâm
餘黨驚潰迯入山林,Dư đảng kinh hội đào nhập sơn lâm
令愛昆𡛔美皃邁分,lệnh ái con gái mỹ miều mười phân
朱𢧚兵奴雉長,cho nên binh nó trễ tràng
宣内詔曰昨者睿宗南廵不返用嫡為嗣古之道也,tuyên nội chiếu viết Tạc giả Duệ Tông Nam tuần bất phản dụng đích vi tự cổ chi đạo dã
赭泑泑,đỏ au au
𬖉体㝵𫅷娘牀胡麻𡎢𡧲,trông thấy người già nương giường hồ mà ngồi giữa
色停隊没才停和𠄩,Sắc đành đòi một tài đành hoạ hai
󰜋船󰜋俚拯衝没埕堆勺群竜𢬣𠓨,một thuyền một lái chẳng xong một chĩnh đôi duộc còn nong tay vào
浪𤾓𠄼拱自低,rằng trăm năm cũng từ đây
玉蘭荄代,ngọc lan cây đại
人皆言阮氏路弑帝,nhân giai ngôn nguyễn thị lộ thí đế
帝以帽示大臣及󰉟官仍問之曰此帽何足為奇而󰱑官見諫,đế dĩ mạo thị đại thần cập đài quan nhưng vấn chi viết Thử mạo hà túc vi kì nhi đài quan kiến gián
因諭在朝諸臣曰刑獄繁劇其勞有三終日區區垂頭䘮氣一也,Nhân dụ tại triều chư thần viết Hình ngục phồn kịch kì lao hữu tam chung nhật khu khu thuỳ đầu tang khí nhất dã
於等塔時𢧚等塔顛𧵆墨堵𧵆𣗾,ưa đấng thấp thì nên đấng thấp đen gần mực đỏ gần son
㤿𧛋帳𢷀幔𩂏墻東蜂𧊉𠫾𧗱默埃,êm đềm trướng rủ màn che tường đông ong bướm đi về mặc ai
之極必治之隆,chi cực tất trị chi long
墀之東置文明殿西置廣武殿墀之左右對立鍾楼以登聞小民󰱃獄寃枉墀之,trì chi đông trí văn minh điện tây trí quảng vũ điện trì chi tả hữu đối lập chung lâu dĩ đăng văn tiểu dân thứ ngục oan uổng trì chi
勑㫖天下内外文武等官繼今常參辝見日服圓領衣一如頒降官樣,sắc chỉ thiên hạ nội ngoại văn võ đẳng quan kế kim thường tham từ kiến nhật phục viên lĩnh y nhất như ban giáng quan dạng
齊后土欽欽𦛋,tè hậu thổ khom khom cật
拱𠾕學呐呐空𢧚,cũng đòi học nói nói không nên
惇典用禮遠奸親賢,đôn điển dụng lễ viễn gian thân hiền
𧙀郎沒𧙀𠄩𧙀,lớp lang một lớp hai lớp
通等信之相與簧惑復生異心增築複壘掘壕設籖以爲偷生之計,thông đẳng tín chi tương dữ hoàng hoặc phục sinh dị tâm tăng trúc phức luỹ quật hào thiết thiêm dĩ vi thâu sinh chi kế
秋八月設法會慶成,Thu bát nguyệt thiết pháp hội khánh thành
時廷臣與清使辨解徃返數四清使堅執不聽,thời đình thần dữ thanh sứ biện giải vãng phản số tứ thanh sứ kiên chấp bất thính
爫牢𦀊𢵯朱𥾽朱噒,làm sao dây máy cho bền cho săn
二十三日巳時有風起自北方來盛烈社潭涸一克餘,Nhị thập tam nhật Tị thì hữu phong khởi tự Bắc phương lai Thịnh Liệt xã đàm hạc nhất khắc dư
臣諦視,thần đế thị
帝乃命復之,Đế nãi mệnh phục chi
十七日英宗北狩報至京師大駭,Thập thất nhật Anh Tông Bắc thú báo chí kinh sư đại hãi
丁卯十七年宋乾德五年,Đinh Mão thập thất niên Tống Càn Đức ngũ niên
𦖑唏霜攕襖󱖮産床,nghe hơi sương sắm áo bông sẵn sàng
忠孝綱常𢚸覩,trung hiếu cương thường lòng đỏ
初九日禁把門受奇錢,Sơ cửu nhật cấm bả môn thụ kì tiền
六月二十一日復大震如初巨石一時碎裂,lục nguyệt nhị thập nhất nhật phục đại chấn như sơ cự thạch nhất thời toái liệt
府塘差𦲿票紅催查,Phủ đường sai lá phiếu hồng thôi tra
招𠇮勿把哭不,gieo mình vật vã khóc than
吀迻細妬畧𡢐朱𧷺,xin đưa tới đó trước sau cho tròn
弹蟡𢭮愁,đàn ve gảy sầu
會,hộị
初太祖征復禮州令軍粮轉到嘉興軍營收貯至是嘉興鎮宣慰大使黎遙奏言廩𭁈粮俱󰱧弊乞轉送納東京,sơ thái tổ chinh phục lễ châu lệnh quân lương chuyển đáo gia hưng quân dinh thu trữ chí thị gia hưng trấn tuyên uý đại sứ lê dao tấu ngôn lẫm dữ lương cụ hoại tệ khất chuyển tống nạp đông kinh
娘浪𫗄扒湄檎,Nàng rằng Gió bắt mưa cầm
主󱘎㕵𨢇疪疪,chúa chổm uống rượu tì tì
淡仙脱㐌体𠊛𣈜初,Đạm Tiên thoắt đã thấy người ngày xưa
捷至王大喜奏聞于帝,Tiệp chí Vương đại hỉ tấu văn vu Đế
󰜋𥵛蠶羅𤾓𥵛繭󰜋𥵛繭羅𠃩𢬧絲,một nong tằm là trăm nong kén một nong kén là chín nén tơ
芇埃固𣩁𠁂󰠃爫之,nào ai có giết đứa cùng làm chi
自治,tự trị
𡢐昆拱𤎜𭛣𠁀,sau con cũng rạng việc đời
月二十八日少傅瓊郡公阮茂宣卒年八十二,nguyệt nhị thập bát nhật Thiếu phó Quỳnh quận công Nguyễn Mậu Tuyên tốt niên bát thập nhị
是歲宋帝改元遣户部員外郎魏庠直史舘李度賫制𠕋加帝檢校太尉,thị tuế tống đế cải nguyên khiển hộ bộ viên ngoại lang nguỵ tường trực sử quán lí độ tê chế sách gia đế kiểm hiệu thái uý
品,phẩm
哿,cả
觥𢆥奔粉半香㐌𠅜,quanh năm buôn phấn bán hương đã lề
雖庫拱𠸟停󰠱弭,tuy khó cũng vui đừng nặng nhẹ
歇𠳒首復懇求,Hết lời thú phục khẩn cầu
󱙊除渚体𢼂𪞷,vài giờ chưa thấy sổ ra
甲辰十三年宋淳祐四年春正月分命文臣任天下諸府路,Giáp Thìn thập tam niên Tống Thuần Hựu tứ niên xuân chính nguyệt phân mệnh văn thần nhiệm thiên hạ chư phủ lộ
俟满九年通考該官付将前後任内每考行過事蹟考定詞,sĩ mãn cửu niên thông khảo cai quan phó tướng tiền hậu nhậm nội mỗi khảo hành quá sự tích khảo định từ
彼必輕視我悉眾追之,bỉ tất khinh thị ngã tất chúng truy chi
曷𠓨閣紫曷𫥨𪽣𦓿,hạt vào gác tía hạt ra ruộng cày
事些渚𠼯皮絲𩯀塘世須辰挼𩙍湄,sự ta chưa hở bề tơ tóc đường thế tua thìn nỗi gió mưa
爫𤳇志於朱𥾽𠤆󱳮闷𡞕𠤆煩闷𡥵,làm trai chí ở cho bền chớ lo muộn vợ chớ phiền muộn con
娘𦖑咹呐𠶂𠳹𬮙愁尋藉𠄩行珠滇,nàng nghe ăn nói sỗ sàng muôn sầu tầm tã hai hàng châu chan
𤯩𢘾坦客托坉圭㝵,Sống nhờ đất khách thác chôn quê người
󰡏𦖑𠇮畧渚它矫𨍦,Có nghe MÌNH trước CHẢ đà KẺO sau
太后󰱒興佛寺前後該百餘所,Thái hậu cách hưng phật tự tiền hậu cai bách dư sở
寬台世寬台世,khoan thai thay khoan thai thay
大破吳兵殺劉俊修稷餘兵散還合浦稷因表靈爲鬱林太守元爲九真太守,Đại phá Ngô binh sát Lưu Tuấn Tu Tắc dư binh tán hoàn Hợp Phố Tắc nhân biểu Linh vi Uất Lâm Thái thú Nguyên vi Cửu Chân Thái thú
鋂銅鎛隊吝歆許拖𢚸𡗶纏𪧚𠊛忠,mũi đòng vác đòi lần hăm hở đỡ lòng trời gìn giữ người trung
士周為人孝忠有文藝官至少傅號𦮎齋先生,Sĩ Chu vi nhân hiếu trung hữu văn nghệ quan chí Thiếu phó hiệu Tốn Trai tiên sinh
慈烏𪀄祝物常群蒙劍准尋唐啫恩,từ ô chim chóc vật thường còn mong kiếm chốn tìm đường giả ơn
爲蒸𪽝蔑湼𣦍𢚸恒,vì chưng bởi một nết ngay lòng hằng
𣎃𧷺如𠳚宫𩄲陳陳没分挹核㐌料,tháng tròn như gửi cung mây trần trần một phận ấp cây đã liều
是日彦󰱇壮士假作敬章兵號衣旗色,thị nhật ngạn tuyển tráng sĩ giả tác kính chương binh hiệu y kì sắc
舘浪傕㐌𠚢魔,Quán rằng Thôi đã ra ma
𠄼𫡮俸体詔𡗶,năm mây bỗng thấy chiếu trời
白師買計寒温𨃴頭,bạch sư mới kể hàn ôn gót đầu
𡥵𬷤局作𦲿棦𡥵𤞼𪢖𠼸謨行朱碎,con gà cục tác lá chanh con lợn ỏn ẻn mua hành cho tôi
役茹王敦典朱些,việc nhà vương dồn đến cho ta
边𩯀綠丙扯,biên tóc lục biếng chải
今尔大臣内外文武百官等食君之祿當󰪽君之󰪽,kim nhĩ đại thần nội ngoại văn võ bách quan đẳng thực quân chi lộc đáng ưu quân chi ưu
江山八歹箕圭𪧘,giang sơn bát ngát kìa quê cũ
定官貟給田例,định quan viên cấp điền lệ
塘𨱽渚𪿒吳𣒲,Đường dài chớ ngại Ngô Lào
及歸保其人爲扶義侯,cập quy bảo kì nhân vi phù nghĩa hầu
昆尼𫽄沛善人,Con này chẳng phải thiện nhân
嫡妻又無眾子方擇次子之賢,đích thê hựu vô chúng tử phương trạch thứ tử chi hiền
節制鄭松褒賞慰勞之賜爵羙郡公使領本部兵馬船艘為前部𭁈莫兵将拒,tiết chế trịnh tùng bao thưởng uý lạo chi tứ tước mĩ quận công sử lĩnh bản bộ binh mã thuyền sưu vi tiền bộ dữ mạc binh tương cự
箕𡑴太守𨅸𬦪蹽,kìa đền thái thú đứng cheo leo
花浪又漲,hoa lãng hựu trướng
条件,điều kiện
身尼㐌補仍𣈜𦋦𠫾,Thân này đã bỏ những ngày ra đi
别修買刼朱衝,biết tu mấy kiếp cho xong
以黎弄都督平章事黎執中都督鄭文灑都督參預朝正掌,Dĩ Lê Lộng Đô đốc bình chương sự Lê Chấp Trung đô đốc Trịnh Văn Sái Đô đốc tham dự triều chính chưởng
㗂鵑嘓𫪎課𦝄,tiếng quyên khắc khoải thuở trăng
布告天下咸使聞知,bố cáo thiên hạ hàm sử văn tri
徽寕前宗室仁榮仁榮日禮所殺妻史臣吳士連曰仁榮死國讎徽寕居夫喪甫閲六月而帝以嫁季犛是人偷之󰱧自帝始而娶者與為妻者非有人心也,huy ninh tiền tông thất nhân vinh nhân vinh nhật lễ sở sát thê sử thần ngô sĩ liên viết nhân vinh tử quốc cừu huy ninh cư phu tang phủ duyệt lục nguyệt nhi đế dĩ giá quý li thị nhân thâu chi hoại tự đế thuỷ nhi thú giả dữ vi thê giả phi hữu nhân tâm dã
󰜋間渃碧𩄲鐄𢺺堆,Một gian nước biếc mây vàng chia đôi
諸軍築壘王通惧悉眾出攻,chư quân trúc luỹ vương thông cụ tất chúng xuất công
𧜖儈𥛭雷陀󰋇最麻𢚸㐌女世箕𠱋,chăn gối lẻ loi đà mấy tối mà lòng đã nỡ thế kia ru
欗楣句蘭𦊚皮,lan my câu lan bốn bề
以天子而爲大士以妃嬪而爲丘尼以王主而爲僧眾陳,dĩ thiên tử nhi vi đại sĩ dĩ phi tần nhi vi khưu ni dĩ vương chủ nhi vi tăng chúng trần
󰭅𩦓𦋦,chìa mở ra
大理斬髙函其首献于宋,Đại Lí trảm Cao hàm kì thủ hiến vu Tống
𬂙𣷷南𪤄𢺺𩈘渃,trông bến nam bãi chia mặt nước
初帝以黎國禎黎如篪爲質,sơ đế dĩ lê quốc trinh lê như trì vi chất
文塲料領捻咹𥸷,văn trường liều lĩnh đấm ăn xôi
先遣天城公主居仁道王第因道王乃忠誠王父國峻欲求配而無由夜間乃潜入,tiên khiến thiên thành công chúa cư nhân đạo vương đệ nhân đạo vương nãi trung thành vương phụ quốc tuấn dục cầu phối nhi vô do dạ gian nãi tiềm nhập
文安乃散軍搜捕四人親戚奴婢産畜併及鎮軍妻子千餘人㱕献,văn an nãi tán quân sưu bổ tứ nhân thân thích nô tì sản súc tính cập trấn quân thê tử thiên dư nhân quy hiến
庒𨁪之𠸜碎󰅒噲石生,chẳng giấu gì tên tôi nay gọi thạch sanh
以彼軍,Dĩ bỉ quân
𩈘焒𤈜𤇊𤇊,mặt lửa cháy bừng bừng
俗傳𣎃𬙞𩅹牛,tục truyền tháng bảy mưa ngâu
𩈘娘𫽄𧡊𭛣娘㐌查,Mặt nàng chẳng thấy việc nàng đã tra
戊午十九年明萬曆十六年,Mậu Ngọ thập cửu niên Minh Vạn Lịch thập lục niên
甲寅天彰寳嗣二年宋紹興四年,giáp dần thiên chương bảo tự nhị niên tống thiệu hưng tứ niên
帝令軍中曰彭以降秋毫勿犯必赦其罪不戮一人,đế lệnh quân trung viết bành dĩ hàng thu hào vật phạm tất xá kì tội bất lục nhất nhân
云仙𩠴𥛉𠽔柴,vân tiên cúi lạy thưa thầy
𠳐𠳒埃乃阻𦋦𠻷饒澄姅更𠀧迍塘,vâng lời ai nấy trở ra hẹn nhau chừng nửa canh ba đón đường
𥱰𩵽無,dò tôm vô
省𦋦買𠯇共払,Tỉnh ra mới rỉ cùng chàng
青河旦坦相公,thanh hà đến đất tướng công
旨准目今王府領布命令曰令諭臣民進啓者曰謹啓聞,chỉ chuẩn mục kim vương phủ lĩnh bố mệnh lệnh viết lệnh dụ thần dân tiến khải giả viết cẩn khải văn
浽𥢆笠笠㳥㵢,nỗi riêng lớp lớp sóng giồi
定進士資格例第一甲第一名正六品八資第二名從六品七資第三名正七品五資並賜進士及第第二甲從一品五資賜進士出身第三甲正八品四資賜同進士出身入翰林院加一級除監察御史知縣以本品除,định tiến sĩ tư cách lệ đệ nhất giáp đệ nhất danh chính lục phẩm bát tư đệ nhị danh tòng lục phẩm thất tư đệ tam danh chính thất phẩm ngũ tư tịnh tứ tiến sĩ cập đệ đệ nhị giáp tòng nhất phẩm ngũ tư tứ tiến sĩ xuất thân đệ tam giáp chính bát phẩm tứ tư tứ đồng tiến sĩ xuất thân nhập hàn lâm viện gia nhất cấp trừ giám sát ngự sử tri huyện dĩ bản phẩm trừ
是日卒,thị nhật tốt
水團中唐外孛浽丸泠汀,thuỷ đoàn trong đường ngoài bột nổi hòn lênh đênh
於是鄭杜使親男碩郡公,ư thị trịnh đỗ sử thân nam thạc quận công
𮗓甚善文談,Giác thậm thiện văn đàm
畧它󰝡𠺙庒苓辰傕,trước đà đem thói chẳng lành thì thôi
明嘉靖二十五年帝立行殿于萬頼凡有攻討必委太師諒國公統領所向克捷由是驩演烏廣諸州豪傑𧡟投營門咸樂爲用愛州疆土稍平五月初八日莫福海卒,Minh Gia Tĩnh nhị thập ngũ niên Đế lập hành điện vu Vạn Lại phàm hữu công thảo tất uỷ Thái sư Lượng quốc công thống lĩnh sở hướng khắc tiệp do thị Hoan Diễn Ô Quảng chư châu hào kiệt quan đầu doanh môn hàm lạc vi dụng Ái Châu cương thổ sảo bình Ngũ nguyệt sơ bát nhật Mạc Phúc Hải tốt
心盟嗔决貝僥𠬠𠳒,Tâm minh xin quyết với nhau một lời
及領两江則嫁女與本江酋長儂益問監瓊林寺則嫁女與三寶奴阮制皆慕其富也,cập lĩnh lạng giang tắc giá nữ dữ bản giang tù trưởng nùng ích vấn giám quỳnh lâm tự tắc giá nữ dữ tam bảo nô nguyễn chế giai mộ kì phú dã
味樁𠶗󱋨㗂歌咚𠸩,mùi thông sực nức tiếng ca chòng chành
丙申三年宋至道二年,Bính Thân tam niên Tống Chí Đạo nhị niên
㝵悁属几冬觥,Người quen thuộc kẻ CHUNG quanh
妬埃󰣞特𡊰功两鐄,đố ai gỡ được đền công lạng vàng
遣楊盤許原等賫户部咨文來求粮給,khiến dương bàn hứa nguyên đẳng tê hộ bộ tư văn lai cầu lương cấp
其被氅加冠如道士状,Kì bị sưởng gia quán như đạo sĩ trạng
坡配入㳥𫥨𣾺󰜋𠇮埃几別潙溇濃,pha phôi vào lộng ra khơi một mình ai kẻ biết vời sâu nông
會國亂承恩等不得達至,hội quốc loạn thừa ân đẳng bất đắc đạt chí
𡲤名才子󰠱煩佳人,vả danh tài tử nặng phiền giai nhân
仁之深必𢙇之遠,nhân chi thâm tất hoài chi viễn
㤕身沉浽𤴬𢚸合散,Xót thân chìm nỗi đau lòng hợp tan
夏四月朔日食,Hạ tứ nguyệt sóc nhật thực
別身𧼋庄塊𡗶,Biết thân chạy chẳng khỏi trời
娘群魚謹別牢,Nàng còn ngơ ngẩn biết sao
茹𥘷,nhà trẻ
体娘聰慧恪常,thấy nàng thông tuệ khác thường
賜陳󰘊謹畵像并詩,tứ trần bang cẩn hoạ tượng tịnh thi
餅旁蓬蓬,bánh bỏng phồng phồng
媄𡥵𣌋料衛尼圭茹,mẹ con sớm liệu về nơi quê nhà
爫身䁖馭填󰒂竹枚,Làm thân trâu ngựa đền nghì trúc mai
後又使右将黄廷爱,Hậu hựu sử Hữu tướng Hoàng Đình Ái
時有監察御史黎僚原與名實同士望科素所相識,Thời hữu Giám sát ngự sử Lê Liêu nguyên dữ Danh Thực đồng sĩ vọng khoa tố sở tương thức
拯滅歇𣳔户茹秦,chẳng diệt hết dòng họ nhà tần
琴欺弹遣妾燒香,cầm thuở đàn khiến thiếp thiêu hương
浮橋進兵半渡挑戦,phù kiều tiến binh bán độ khiêu chiến
遣黎槐卿如宋報聘,khiển lê hoè khanh như tống báo sính
計包饒吏𤴬𢚸闭饒,kể bao nhiêu lại đau lòng bấy nhiêu
𫫵猿鶴嗔方解俗,rủ vượn hạc xin phương giải tục
自些㨂月掑𩄲房𦹳渚律𡮳枚󰊄斜,tự tay đóng nguyệt cài mây buồng thơm chưa lọt mảy may gió tà
讀書充羽林衛軍䏻讀書考中充秀林局儒生有吏才考中充内外各衛門吏,độc thư sung vũ lâm vệ quân năng độc thư khảo trúng sung tú lâm cục nho sinh hữu lại tài khảo trúng sung nội ngoại các vệ môn lại
打渃韓時渃趙應,đánh nước hàn thì nước triệu ứng
僚核扒󰕛埃群敢熙,leo cây bắt chúng ai còn dám he
突如古󰮜,rụt như cổ rùa
搮𬃻,lắt trái
敢有徇私䂓財市恩挟怨聽從權勢貢舉非人及具本遲緩者許科󰱑󰁮奏治罪,Cảm hữu tuẫn tư quy tài thị ân hiệp oán thính tòng quyền thế cống cử phi nhân cập cụ bản trì hoãn giả hứa khoa đài cử tấu trị tội
死生料𡨌陣前,tử sinh liều giữa trận tiền
以舊都督黎熾為少保知軍民事同知黎盧為復禮州宣慰大使,dĩ cựu đô đốc lê xí vi thiếu bảo tri quân dân sự đồng tri lê lư vi phục lễ châu tuyên uý đại sứ
昆𬑉矑𥊚𥄭賖,con mắt lờ mờ ngó xa
拯𧡊曆官須舍𠳨暗𫀅寅月小咍大,chẳng thấy lịch quan tua xá hỏi ám xem dần nguyệt tiểu hay đài
𤤰𦖑𨍦𫏾別信𭉩󱋒車駕典沔林山,vua nghe sau trước biết tin vội vàng xa giá đến miền lâm sơn
郑𢚸𢖵旦潭又淚沙,chạnh lòng nhớ đến đầm đầm lệ sa
𤽗楊湛恒𥙩態驕爫噒審擬𢀦󰠱𬧻爫󱠵㝵,ngươi dương trạm hằng lấy thói kiêu làm răn thẳm nghỉ sửa nén sau làm nên người
盛衰󰝸別󰥎牢,thịnh suy chẳng biết làm sao
馮佐周卒,Phùng Tá Chu tốt
王異而問之對曰一爲,vương dị nhi vấn chi đối viết nhất vi
所拒未幾卒,sở cự vị cơ tốt
㤕𠊛𢭗准皇花𨤮𨱽,xót người nương chốn hoàng hoa dặm dàị
及聞捷奏云以󰱐蓬莪馘乃大喜召群,cập văn tiệp tấu vân dĩ hoạch bồng nga quắc nãi đại hỉ triệu quần
以黎伯籌為兵部尚書,dĩ lê bá trù vi binh bộ thượng thư
唐樁課𢶢蔑𦓿事世包饒揾㐌亏,đường thông thuở gióng một cày sự thế bao nhiêu vẫn đã khuây
舌搙言牟,thịt nấu ngon màu
時我越令三使者牽牛三百頭携酒一千鐘持交趾九真日南三郡戶籍迎降路博德因拜三使者為三郡太守治,thời ngã việt lệnh tam sứ giả khiên ngưu tam bách đầu huề tửu nhất thiên chung trì giao chỉ cửu chân nhật nam tam quận hộ tịch nghênh hàng lộ bác đức nhân bái tam sứ giả vi tam quận thái thú trị
九月九日殺宦者丁福丁勝等以阮廌臨刑之,cửu nguyệt cửu nhật sát hoạn giả đinh phúc đinh thắng đẳng dĩ nguyễn trãi lâm hình chi
信腰𣅘𣌋蔑情立爫太子底停台󱠢,tin yêu khuya sớm một tình lập làm thái tử để dành thay ngôi
中宗武皇帝諱暄莊宗長子在位八年壽二十二歲附莫福原八年帝委任忠謀勦誅僣簒可謂有帝王之畧然享齡不久先王境土未盡克復惜哉己酉順平元年莫景曆二年明嘉靖二十八年莫以東道将缺名爲經國公北道将莫廷科爲嘉國公西道将阮敬爲,Trung Tông Vũ Hoàng Đế Huý Huyên Trang Tông trưởng tử Tại vị bát niên thọ nhị thập nhị tuế Phụ Mạc Phúc Nguyên bát niên Đế uỷ nhiệm trung mưu tiễu tru tiếm soán khả vị hữu đế vương chi lược nhiên hưởng linh bất cửu tiên vương cảnh thổ vị tận khắc phục Tích tai Kỷ Dậu Thuận Bình nguyên niên Mạc Cảnh Lịch nhị niên Minh Gia Tĩnh nhị thập bát niên Mạc dĩ Đông Đạo tướng khuyết danh vi Kinh quốc công Bắc Đạo tướng Mạc Đình Khoa vi Gia quốc công Tây đạo tướng Nguyễn Kính vi
甲子齊武帝頤永明二年,Giáp Tíl Tề Vũ Đế Di Vĩnh Minh nhị niên
玉蘭羅花大,ngọc lan là hoa đại
昔台渃㐌打矾,tiếc thay nước đã đánh phèn
辛未三年明崇四年,Tân Mùi tam niên Minh Sùng tứ niên
直浪厨瀝佛鐄,Trực rằng Chùa rách phật vàng
害寃家𧵑破家,khéo oan gia của phá gia
役者駿奔視之石已摧碎矣,Dịch giả tuấn bôn thị chi thạch dĩ thôi toái hĩ
婚非其𩔗先儒非之矣,hôn phi kì loại tiên nho phi chi hĩ
都󰱑不䏻檢奏一體治罪,Đô đài bất năng kiểm tấu nhất thể trị tội
眉󰝡𠬠棟昌枯尼哩𪵯咍分,mày đem một đống xương khô này rẽ làm hai phần
挒𦀻𣎀𤏧𦰟畑𨖲𧡊𤽸抛昆蛌󰬛𠃅𢯰𣎀輸,dệt cửi đêm thắp ngọn đèn lên thấy trắng phau con cò mấp máy suốt đêm thâu
黜𡾵永慶陷𠓨罪人,truất ngôi vĩnh khánh hãm vào tội nhân
且讞獄繁多刑官用,thả nghiện ngục phồn đa hình quan dụng
闭除娘吏知嘟振裙振奥十殊󰘇𧯄,bấy giờ nàng lại tri đua xắn quần xắn áo thập thò cửa hang
十二月遣陪臣黎文顯黄文午謝子顛等如明歲貢并求賜冠服,Thập nhị nguyệt khiển bồi thần Lê Văn Hiển Hoàng Văn Ngọ Tạ Tử Điên đẳng như Minh tuế cống tịnh cầu tứ quan phục
嵬匕𠬠𬌓𢚸崙,ngôi ngôi một tấm lòng son
案,án
良九上皇問官家何在左右對曰已回重華宫矣,lương cửu thượng hoàng vấn quan gia hà tại tả hữu đối viết dĩ hồi trùng hoa cung hĩ
産荄𠳒説𨔍𨓡,sởn gai lời thốt lạ lùng
三月平安王差兵畧定海陽,tam nguyệt bình an vương sai binh lược định hải dương
翹自招𫴋溋銀,Kiều từ gieo xuống duềnh ngân
䊼𦀿,chẽ vải
庵蜍祖󱨨拉楛菻茄住僧壁𪿙牆坧,am thờ tổ ngói lợp gỗ lim nhà trọ tăng vách vôi tường đá
自尼𧗱娄碎信忌共敬免󱉎主支秋,từ nay về sau tôi tin cậy cùng kính mến đức chúa chi thu
𨕭案筆架書同,Trên yên bút giá thư đồng
二十二日勑㫖󰱥今六部有奏題本一應,nhị thập nhị nhật sắc chỉ kế kim lục bộ hữu tấu đề bản nhất ứng
二十八日賜宴,nhị thập bát nhật tứ yến
娘浪󰊄扒湄扲,Nàng rằng Gió bắt mưa cầm
𠁑花㖂𠎪惡人,Dưới hoa dậy lũ ác nhân
𡗶󱤕𡎢汰篭挹,trời rét ngồi sưởi lồng ấp
軍連失次乱行,quân liền thất thứ loạn hàng
隔澄坤𨤧𠳨𠻃,cách chừng khôn nhẽ hỏi han
以同存澤爲兵部左侍郎,dĩ đồng tồn trạch vi binh bộ tả thị lang
扒娘𨅸直持壼𠄩尼,Bắt nàng đứng chực trì hồ hai nơi
拱欺𨖲󰘚樣文紳,cũng khi lên mặt dáng văn thân
明宗占小詩示之曰診脉休論煩悶多鄒公良劑要調和若言煩悶無休歇只恐重招煩悶加,Minh Tông chiêm tiểu thi thị chi viết Chẩn mạch hưu luận phiền muộn đa Trâu công lương tễ yếu điều hoà Nhược ngôn phiền muộn vô hưu yết Chỉ khủng trùng chiêu phiền muộn gia
排僊共齊饒調插行边左麻𡎢,bầy tiên cùng tè nhau đều xếp hàng bên tả mà ngồi
𬂙澄塘詫󰜫爲,trông chừng đường sá bơ vơ
我軍以藥矢射中恒左膝死,Ngã quân dĩ dược thỉ xạ trúng Hằng tả tất tử
青年,thanh niên
𥚆𫀅󰖆󰘚𠬠茹,NHÌN xem đủ mặt MỘT nhà
些本客方賖情期結縁𫅜双剛󱎾准仙於䐗曾𪠞吏,ta vốn khách phương xa tình cờ kết duyên lành song gang thước chốn tiên ở chửa từng đi lại
夏四月昭慈皇太妃薨追尊昭慈皇太后,Hạ tứ nguyệt Chiêu Từ Hoàng thái phi hoăng truy tôn Chiêu Từ Hoàng Thái hậu
正諸僞官罪,chính chư nguỵ quan tội
㝵惵盃掑簪玉碧辱𢚸些汝祝蒙𡗋,người đẹp vui cài trâm ngọc bích nhọc lòng ta nhớ chốc mòng lắm
田産鎡基𠇍拱𬥣,điền sản tư cơ mấy cũng nghèo
秋七月吳分交州置廣州,thu thất nguyệt ngô phân giao châu trí quảng châu
外雖𪝪朱鎮蒸𡎝󰞯𥪞實撴遣𪠞蒸准托,ngoài tuy giả cho trấn chưng cõi lớn trong thực đùn khiến đi chưng chốn thác
月掛寒山詩半幅山含明月酒干樽,nguyệt quải hàn sơn thơ bán bức sơn hàm minh nguyệt tửu can tôn
𠫾𨃺𨃺,đi nập nập
𢚸為天下仍初謳台役𡗶噉𧜐󰠲,lòng vì thiên hạ những sơ âu thay việc trời dám trễ đâu
﨤饒吀吘朱饒別共,gặp nhau xin ngỏ cho nhau biết cùng
銓鉋包板旁連,thuyên bạo bào ván phẳng trơn
𢞂悶呐󰝸𢧚𠳒,buồn muộn nói chẳng nên lời
𤶎眉󱛶𠰘呈無,chau mày chép miệng trình vô
至是又議親征而眼,chí thị hựu nghị thân chinh nhi nhãn
没園𣈜󰊄𣎀𦝄矧蜍,một vườn ngày gió đêm trăng thẫn thờ
後智輕帝兵少復開山通道以進,hậu trí khinh đế binh thiểu phục khai sơn thông đạo dĩ tiến
拖,đỡ
明人不之𮗓,Minh nhân bất chi giác
石崇則𥚇勒頭人生窒墨和朝和郎,thạch sùng tắc lưỡi lắc đầu nhân sinh rất mực hoà giàu hoà sang
𡧲務冬磊式春,giữa mùa đông trỗi thức xuân
潘時𧗱扽楼䜹,phan thời về dọn lầu thơ
謙曰誰能不出由户,Khiêm viết Thuỳ năng bất xuất do hộ
拯兮固𧡊朝廷蔑埃,chẳng hề có thấy triều đình một ai
𠺙焒𠺙𥳓𠺙𨪝,thổi lửa thổi sáo thổi kèn
󰠮禅皮㐌𡳳春,Cửa thiền vừa đã cuối xuân
今當提大兵直進乘勝長驅預先奏捷以聞,Kim đương đề đại binh trực tiến thừa thắng trường khu dự tiên tấu tiệp dĩ văn
今兹聖朝仁覆萬國太平之業盖亦盛矣,Kim tư thánh triều nhân phú vạn quốc thái bình chi nghiệp cái diệc thịnh hĩ
絶𩂟芇𧡊䏾紅𠓨𦋦,Tuyệt mù nào thấy bóng hồng vào ra
責户李𠊛咹於弊,trách họ lý người ăn ở tệ
弄媄於工渃㝵,lòng mẹ ở trong nước người
麻䀡朱𤏣湿高買詳,mà xem cho tỏ thấp cao mới tường
令陳寗督清化府人樹刺竹於城西邊,Lệnh Trần Ninh đốc Thanh Hoá phủ nhân thụ thích trúc ư thành tây biên
𡅳停󰜩𡛔榔桄,khuyên đừng trai gái lăng quăng
󰝂饒𠫾穊䖏兑功泠𫽄特特𠄽𡮍𡥵,đem nhau đi cấy xứ đoài công lênh chẳng được được vài chút con
𫵟鎌㐌决庒容賊𡗶,thước gươm đã quyết chẳng dong giặc trời
改登聞院檢法官為廷尉寺卿少卿,Cải Đăng Văn viện kiểm pháp quan vi Đình uý Tự khanh Thiếu khanh
𦾔號簡定,cựu hiệu giản định
閬苑春残信燕𢴑,lãng uyển xuân tàn tin én dứt
𫡮秦鎖謹窻𦂛,mây tần khoá kín song the
合台昆𡥙眉弋弋丕,hợp thay con cháu mày dặc dặc vậy
呐𠼳,nói càn
州民寧靜自表求代晉帝以員外郎散騎常侍顧秘代之,Châu dân ninh tĩnh tự biểu cầu đại Tấn đế dĩ Viên ngoại lang tán kị thường thị Cố Bí đại chi
二十七日賊亂入城焚毀宫殿虜掠女子至錦以歸,nhị thập thất nhật tặc loạn nhập thàn phàn huỷ cung điện lỗ lược nữ tử chí cẩm dĩ quy
𣈘七夕湄汼𨓐𨔾𩙌金風𠺙律幅𫷊衢,đêm thất tịch mưa ngâu lã chã gió kim phong thổi lọt bức chăn cù
󰝡𧗱逴客劍利麻咹,Đem về rước khách kiếm lời mà ăn
脱迻且畧倍𠶆蓮𨕭,Thoắt đưa đến trước vội mời lên trên
小指𦰟𢬣󰯔小趾𦰟真󰯔,tiểu chỉ ngón tay út tiểu chỉ ngón chân út
沁𢚸庄悶𧵑埃,tấm lòng chẳng muốn của ai
水頃𢖵景𢖵𠊛,Bâng khuâng nhớ cảnh nhớ người
後日大早至天長府奉表謝罪,Hậu nhật đại tảo chí Thiên Trường phủ phụng biểu tạ tội
每部官帥店差㝵𠦳餘支州洒疫,mỗi bộ quan soái đêm sai người ngàn dư chia châu rảy dịch
點畢奏曰某先至某後至,Điểm tất tấu viết mỗ tiên chí mỗ hậu chí
許和以觀其势往迨經旬月琴彭必成擒矣,hứa hoà dĩ quan kì thế vãng đãi kinh tuần nguyệt Cầm Bành tất thành cầm hĩ
時胡射知明人有伏不肯進軍,thời hồ xạ tri minh nhân hữu phục bất khẳng tiến quân
媄茹拱𬦼𡏦猜𢬣󰥎固𠃣含啀支𡗉,mẹ nhà cũng đủ xoay xài tay làm có ít hàm nhai chi nhiều
雲早方台旗𧏵𫃷年㐱帶法蓬𬲇拜,vân tảo vuông thay cờ rồng may nên chín dải phập phồng gió bay
嗔特蔑󱊻女󱊻𥙩爫法身,xin được một lời nửa lời lấy làm pháp thân
師它󰇼𬟥方賒,Sư đà hái thuốc phương xa
内修外攘,Nội tu ngoại nhương
娘皮伏下徐連我𦋦,nàng vừa phục xuống từ liền ngã ra
呵浪猉獪𢜝之𤞺尼,há rằng cầy sói sợ chi cáo này
𡥵字空𥋳󰻃節滅,con chữ không coi mù tít mịt
﨤昆𡛔卒󰥎昂庄爲,gặp con gái tốt làm ngang chẳng vì
景清󰟯意庄𧗱擬吝矧𬈋之盎槾桃,cảnh thanh dường ấy chăng về nghỉ lẩn thẩn làm chi áng mận đào
十日遣太保户部尚書兼太子太保黎景徽賫金󰀋立皇弟五子鑌為建王,Thập nhật khiển thái bảo Hộ bộ thượng thư kiêm thái tử thái bảo Lê Cảnh Huy tê kim sách lập hoàng đệ ngũ tử Tân vi Kiến Vương
庄共些衛,chẳng cùng ta về
次一𧏱𧏱𠓨茄次二𤝞㗜次𠀧花畑,thứ nhất đom đóm vào nhà thứ nhì chuột rúc thứ ba hoa đèn
𩄲誇渃󰖥雪讓牟𦝄,mây khoe nước tóc tuyết nhường màu da
𥽌粗,gạo thô
仍𠊛司戲𬑉𧐖,những người ti hí mắt lươn
藏藏󱋓菊󰇾醝𨅸𨖲雲買待排󰜋𠄩,tàng tàng chén cúc dở say đứng lên vân mới giãi bày một hai
第貳塲賦一題李白體,Đệ nhị trường phú nhất đề Lí Bạch thể
哀王以童稚之年昧經國之理母后驕滛權臣執政而趙家基業卒至陵夷,ai vương dĩ đồng trĩ chi niên muội kinh quốc chi lí mẫu hậu kiêu dâm quyền thần chấp chính nhi triệu gia cơ nghiệp tốt chí lăng di
𠰘浪信𢚸吏𢤡,miệng rằng tin lòng lại lỗi
後莫兵又進至河都,Hậu Mạc binh hựu tiến chí Hà Đô
景統二年三月立爲皇太子,cảnh thống nhị niên tam nguyệt lập vi hoàng thái tử
分別,phân biệt
神符海門,Thần Phù hải môn
以天牛衛行軍總管管領左翊聖軍兼乂安路大總管黎炪為保正功臣行軍總管知金吾衛諸軍事管領,dĩ thiên ngưu vệ hành quân tổng quản quản lĩnh tả dực thánh quân kiêm nghệ an lộ đại tổng quản lê chuyết vi bảo chính công thần hành quân tổng quản tri kim ngô vệ chư quân sự quản lĩnh
幔𨷶,màn cửa
󰅹咍双俸𢧚俄眼前,nào hay song bỗng nên nga nhãn tiền
姉牢分蒙德苔,Chị sao phận mỏng đức dày
𠓨徵揆聖青醪扱𩕳柯沒俞漿沒屡,vào chưng cõi thánh thanh lao cắp nạnh cà một chậu tương một hũ
𥉫𥌧𥌧,trông rõ rõ
節制鄭松兵至江會日暮且曰兵法曰窮㓂勿追,Tiết chế Trịnh tùng binh chí giang hội nhật mộ thả viết Binh pháp viết Cùng khấu vật truy
爫昆畧沛填恩生成,làm con trước phải đền ơn sinh thành
珥如苝󰠱如𨨲,nhẹ như bấc nặng như chì
𢚸㛪㐌决辰停㐌穊辰割貝英𠬠𬁒,lòng em đã quyết thì đành đã cấy thì gặt với anh một mùa
四日卒年八十二贈鄕侯諡忠節,tứ nhật tốt niên bát thập nhị tặng hương hầu thuỵ trung tiết
𢖵埃𡥵𬑉𥋲󱩤,nhớ ai con mắt lim dim
經綸㐌産冲𢬣,kinh luân đã sẵn trong tay
惜春扲𤒘莽制店,tiếc xuân cầm đuốc mảng chơi đêm
尊父建王曰配天裕聖温良光明文哲寬弘彰信綏休睦孝建皇帝母建皇太后鄭氏曰徽慈荘惠嘉亮柔聖和穆信謙明正懿淳福慶皇太后,tôn phụ kiến vương viết phối thiên dụ thánh ôn lương quang minh văn triết khoan hoằng chương tín tuy hưu mục hiếu kiến hoàng đế mẫu kiến hoàng thái hậu trịnh thị viết huy từ trang huệ gia lượng nhu thánh hoà mục tín khiêm minh chính ý thuần phúc khánh hoàng thái hậu
差内臣派郡公缺名往祭之,Sai nội thần Phái quận công khuyết danh vãng tế chi
反,phản
貝,với
賜左僕射黎文靈知詞訟事,Tứ tả bộc xạ Lê Văn Linh tri từ tụng sự
𢢯𢢯吏𥄭󱚢尼𭓇堂,ngùi ngùi lại ngó vào nơi học đường
自動,tự động
軍伍,quân ngũ
其人丁有田土則出錢粟無田土者全免,kì nhân đinh hữu điền thổ tắc xuất tiền túc vô điền thổ giả toàn miễn
旬𦝄鈌𥒦油耗𩈘𢠩想𩈘𢚸嗷喭𢚸,tuần trăng khuyết đĩa dầu hao mặt mơ tưởng mặt lòng ngao ngán lòng
暈𦝄泊𦰟畑撑𤼸香五味誦經三乘,vầng trăng bạc ngọn đèn xanh dâng hương ngũ vị tụng kinh tam thừa
我民是無罪之民而使自罹鋒刃之中何忍也我等宜避居他國養成威力屈節待時伺其天命有所㱕而後可㔫,Ngã dân thị vô tội chi dân nhi sử tự li phong nhận chi trung hà nhẫn dã Ngã đẳng nghi tị cư tha quốc dưỡng thành uy lực khuất tiết đãi thời tứ kì thiên mệnh hữu sở quy nhi hậu khả vưu
風塵𪿥󰜋𥚇鎌仍類架襖襊𩚵詫咦,phong trần mài một lưỡi gươm những loài giá áo túi cơm sá gì
艚杜吏,tàu đỗ lại
𫴬疑篤虐輪到工生折,dối ngờ dốc ngược luân đảo trong sống chết
春衛燕惨㗂㗀唹,xuân về én thảm tiếng u ơ
𠻦𠰏𠰏𦖻,mồm mép mép tai
香稻𩚵聶裊世,hương đạo cơm nếp dẻo thay
九月詔天下儒士詣國子院講四書六經,cửu nguyệt chiếu thiên hạ nho sĩ nghệ quốc tử viện giảng tứ thư lục kinh
北京地遠無所告訴不覺愧感父集翼見精誠如後唐明宗時焚香祝天願天爲我越早生聖人自帝其國以免北人之侵漁者也,Bắc Kinh địa viễn vô sở cáo tố bất giác quý cảm phụ tập dục kiến tinh thành như hậu Đường Minh Tông thời phần hương chúc thiên nguyện thiên vi ngã Việt tảo sinh thánh nhân tự đế kì quốc dĩ miễn Bắc nhân chi xâm ngư giả dã
更遲畑杏林滛,canh chầy đèn hạnh lâm râm
未幾壽終于家,vị cơ thọ chung vu gia
吒昆失力󰟨󰠃󰝡饒卞𧼌󱚢工大岸,cha con thất lực thế cùng đem nhau bèn chạy vào trong đại ngàn
武階六品以下文階八九品朝謁服九月,vũ giai lục phẩm dĩ hạ văn giai bát cửu phẩm triều yết phục cửu nguyệt
喑󰝂𫪹陣習情楽軍,om thòm trống trận rập rình nhạc quân
帝遣楊安養武桓如元報聘,đế khiến dương an dưỡng võ hoàn như nguyên báo sính
恩𢚸君子詫之𧵑淶,Ơn lòng quân tử sá gì của rơi
𠳨𬈋之事古今世事油埃咍纀𥾽蓮󰅹固变工淋,hỏi làm chi sự cổ câm thế sự dầu ai hay buộc bện sen nào có bén trong lầm
𨕭帳錦透𫨩庄𨤧,trên trướng gấm thấu hay chăng nhẽ
筭饒爫事逆天,toan nhau làm sự nghịch thiên
朱㛪𥪸𪖫底英𠹾巢,cho em đứng mũi để anh chịu sào
謂佗曰秦亡矣用計攻泮可以立國,Vị Đà viết Tần vong hĩ dụng kế công Phán khả dĩ lập quốc
南帝薨乃稱王都龍編遷武寕,nam đế hoăng nãi xưng vương đô long biên thiên vũ ninh
石生呐英悁碎耒於,thạch sanh nói anh quên tôi rồi ư
不惟余之采邑被削而汝等之俸禄亦為他人之所有不惟余之家小被驅而汝等之妻孥亦為他人之所虜不惟余之祖宗社則為他人之所踐侵而爾等之父母墳墓亦為他人之所𭛁掘不惟余之今生受辱𨿽百世之下臭名難洗惡謚長存而爾等之家聲亦不免名為敗将矣,bất duy dư chi thái ấp bị tước nhi nhữ đẳng chi bổng lộc diệc vi tha nhân chi sở hữu bất duy dư chi gia tiểu bị khu nhi nhữ đẳng chi thê nô diệc vi tha nhân chi sở lỗ bất duy dư chi tổ tông xã tắc vi tha nhân chi sở tiễn xâm nhi nhĩ đẳng chi phụ mẫu phần mộ diệc vi tha nhân chi sở phát quật bất duy dư chi kim sinh thụ nhục tuy bách thế chi hạ xú danh nan tẩy ác thuỵ trường tồn nhi nhĩ đẳng chi gia thanh diệc bất miễn danh vi bại tướng hĩ
媄𫅷頭泊昆䜹𦟐桃,mẹ già đầu bạc con thơ má đào
錦䙀糁左昆他,cẩm bằng tấm tã con thơ
山川花𦹵産圖路羅幀𦑃𫥯蘇摱牟,sơn xuyên hoa cỏ sẵn đồ lọ là tranh cánh vẽ tô mượn màu
占城人潘某率男婦三百四十餘人來降詔分處各道,Chiêm Thành nhân Phan Mỗ suất nam phụ tam bách tứ thập dư nhân lai hàng chiếu phân xử các đạo
迈㐱舍察宜咍卢渚帝當爲迈麻説,mày chỉn xá xét nghe hay lo nhớ đấy đương vì mày mà thốt
明人計所獲府州四十八縣一百六十八户三百一十二萬九千七百象一百一十二馬四百二十牛三萬五千七百五十船八天八百六十五,Minh nhân kế sở hoạch phủ châu tứ thập bát huyện nhất bách lục thập bát hộ tam bách nhất thập nhị vạn cửu thiên thất bách tượng nhất bách nhất thập nhị mã tứ bách nhị thập ngưu tam vạn ngũ thiên thất bách ngũ thập thuyền bát thiên bát bách lục thập ngũ
開報人口謂之單數並依帳籍為定具出宗室文官文階武官武階從官軍人雜流黄男癃老不具附籍漂散之類,khai báo nhân khẩu vị chi đơn sổ tịnh y trướng tịch vi định cụ xuất tông thất văn quan văn giai võ quan võ giai tòng quan quân nhân tạp lưu hoàng nam lung lão bất cụ phụ tịch phiêu tán chi loại
容夜襲賊營驚走其帥燒尽舟船噐械非信有将才能如是乎然終於敗亡天也,Dung dạ tập tặc doanh kinh tẩu kì soái thiêu tận chu thuyền khí giới phi tín hữu tướng tài năng như thị hồ Nhiên chung ư bại vong thiên dã
空計,không kể
次一辰修於茄次二修𢄂次󰬾修厨,thứ nhất thì tu ở nhà thứ nhì tu chợ thứ ba tu chùa
𩵜鮡,cá tràu
秋七月五日哀牢又反攻遠忙,thu thất nguyệt ngũ nhật ai lao hựu phản công viễn mường
正陳鈌名以踈狂多疾白於帝乞謝事出家許之,chính Trần Khuyết danh dĩ sơ cuồng đa tật bạch ư đế khất tạ sự xuất gia hứa chi
漢蒼募民納牛賜爵以給升華居遷民,Hán Thương mộ dân nạp ngưu tứ tước dĩ cấp Thăng Hoa cư thiên dân
時敬恭兵已遠去陳福令收兵回諒山與右将太尉榮國公議還京觧送敬恭男子以献,Thời Kính Cung binh dĩ viễn khứ Trần Phúc lệnh thu binh hồi Lạng Sơn dữ Hữu tướng Thái uý Vinh quốc công nghị hoàn Kinh giải tống Kính Cung nam tử dĩ hiến
十一月有虎入城中延祐寺遣御前各執刀捉殺之,Thập nhất nguyệt hữu hổ nhập thành trung Diên Hựu tự khiển ngự tiền các chấp đao tróc sát chi
娘陀併歇賒𧵆,Nàng đà tính hết xa gần
徐浪公厚待些,TỪ rằng Công hậu đãi ta
夏四月初七日上親臨策問以治道,hạ tứ nguyệt sơ thất nhật thượng thân lâm sách vấn dĩ trị đạo
翁寧打賊神符咹沛渃毒丐朐齊𣖖,ông nành đánh giặc thần phù ăn phải nước độc cái cu tày chày
斲𠞸竑𡳣,trác đẽo hoằng đo
忍󰋈呐淬𨅸𦋦小姐󰠲㐌𨀌花𨀈𠓨,nhẫn ngừng nuốt tủi đứng ra tiểu thư đâu đã lánh hoa bước vào
僃細文𠕋一本徃燕京陳情求封陳暠爲國王,bị tế văn sách nhất bản vãng yên kinh trần tình cầu phong trần cảo vi quốc vương
礼󰀩攔畧搏銅伏娄,lễ nghi dàn trước bác đồng phục sau
時帝年幼兵勢未振因奔比,thời đế niên ấu binh thế vị chấn nhân bôn bí
八月以范質爲刑科都給事中,bát nguyệt dĩ phạm chất vi hình khoa đô cấp sự trung
拂唯旗𦰤𫗃西,phất duỗi cờ lau gió tây
占城故國主布提姪麻訶貴來先降差其臣制𠧨麻叔婆被等來朝奉表稱臣乞立為王,Chiêm Thành cố quốc chủ Bố Đề điệt Ma Ha Quý lai tiên hàng sai kì thần Chế Cữu Ma Thúc Bà Bị đẳng lai triều phụng biểu xưng thần khất lập vi vương
仙浪翁舘渚唭,Tiên rằng Ông quán chớ cười
𬈋粓吒媄鬪𣈙朱咹,làm cơm cha mẹ giấu rày cho ăn
來侵,lai xâm
厨󰠲𬂙体裊車,chùa đâu trông thấy nẻo xa
壘寠鴈呌霜,lũy cũ nhạn kêu sương
抵思,để tư
定田土潭池桑洲各額,định điền thổ đàm trì tang châu các ngạch
𦝄花仍拱是非別調,trăng hoa nhưng cũng thị phi biết điều
冬十月朔日食,Đông thập nguyệt sóc nhật thực
典時体殿茹高哿官蹺朝插行,đến thì thấy điện nhà cao cả quan theo chầu xếp hàng
𣎃𨑮穭𠃩楳嗂禁同,tháng mười lúa chín mõ rao cấm đồng
拱隊称𥙩英豪斫之呐㗶令󰅹禁𠫾,cũng đòi xưng lấy anh hào chước chi nói phét lệnh nào cấm đi
守度再三固請未𫎇俞𠃔乃謂眾曰凣乘興所在即是朝廷,Thủ Độ tái tam cố thỉnh vị mông dũ doãn nãi vị chúng viết Phàm thừa hưng sở tại tức thị triều đình
秀者于朝,tú giả vu triều
刀求妾別𢭂埃𠰚,dao cầu thiếp biết trao ai nhỉ
定天下寺爲大中小名藍以文官貴職兼提舉,định thiên hạ tự vi đại trung tiểu danh lam dĩ văn quan quý chức kiêm đề cử
𦟐芠𨻫底餒讐寇𡎛湩󰅹咍㙮隘關,mỡ văn luống để nuôi thù khấu bùn sũng nào hay đắp ải quan
忽一日遇老人於途遺一小石形如雞卵令以水磨之𡍼瘡處即愈,Hốt nhất nhật ngộ lão nhân ư đồ di nhất tiểu thạch hình như kê noãn lệnh dĩ thuỷ ma chi đồ sang xứ tức dũ
敢󰠲𠳨𣷷𠶀𣳔𠮿唠,dám đâu hỏi bến thăm dòng xôn xao
俸󰠲兵焒音音󰌎悲茹泊葛淋󰘂䜹,bỗng đâu binh lửa ầm ầm tro bay nhà bạc cát lầm cửa thơ
哀牢遣使來朝,ai lao khiển sứ lai triều
臣民失望天下惶惶,Thần dân thất vọng thiên hạ hoàng hoàng
群碎碎𠬠吸娘買催,còn tôi tôi một gặp nàng mới thôi
六月初六日中軍都督府左都督屏山侯黎廣度南軍都督府左都督駙馬都尉臨淮伯黎達昭暨駙馬五府六部東閣翰林院六寺科󰉟等官詣皇極殿奉皇太子㵮即位,Lục nguyệt sơ lục nhật Trung quân đô đốc phủ Tả đô đốc Bình Sơn hầu Lê Quảng Độ Nam quân đô đốc phủ Tả đô đốc phò mã đô uý Lâm Hoài bá Lê Đạt Chiêu kị phò mã Ngũ phủ Lục bộ Đông các Hàn lâm viện Lục tự khoa đài đẳng quan nghệ Hoàng Cực điện phụng hoàng thái tử Thuần tức vị
𫽄信梁楚群碑𬟛查吏麻𫀅别實訛,chẳng tin lương sở còn bia cũ tra lại mà xem biết thực ngoa
催催吀哠丐茄坡固𡑩󱚢𨔈固𡑩𫥨,thôi thôi xin kiếu cái nhà pha có nẻo vào chơi có nẻo ra
想功德󱈘吏𡅧󱝀𡗉,tưởng công đức trước lại năn nỉ nhiều
嚴陵㐌𠇍𢵋𫇟袄𥯒𠬠𬌔𩂏𡗶風流,nghiêm lăng đã mấy đua bơi áo tơi một tấm che trời phong lưu
撒尿細帶,tán niệu té đái
即日認為子故有是命,tức nhật nhận vi tử cố hữu thị mệnh
堆󰬾逐味亨配𪜕爫,đôi ba chục vị hanh phôi đỏ lòm
史臣吳士連曰道成同姓大臣方居聖宗䘮因事出鎮于外其感念先帝盖真情也因托𫢋以事帝特一時所爲之事者爾,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Đạo Thành đồng tính đại thần phương cư Thánh Tông tang nhân sự xuất trấn vu ngoại kì cảm niệm tiên đế cái chân tình dã nhân thác Phật dĩ sự đế đặc nhất thời sở vi chi sự giả nhĩ
徒竹衝戈𡔔𤂬,dò trúc xông qua làn suối
堆󰛰坡𦹷葚蓠店房咏𠳿󱡏欺𦝄󱥚,đôi bên bờ bụi rậm rì đêm phòng vắng vẻ chờ khi trăng lờ
八月再有黨人來告變其事相同,bát nguyệt tái hữu đảng nhân lai cáo biến kì sự tương đồng
登奏曰臣無𭓇術不知古制今之所為尽其,đăng tấu viết thần vô học thuật bất tri cổ chế kim chi sở vi tận kì
承平則漸,thừa bình tắc tiệm
漸堂茹𤿤潦𣱼,tiệm đường nhà bè lao đao
甲午五年宋政和四年,Giáp Ngọ ngũ niên Tống Chính Hoà tứ niên
扒特𡥵𩷉𡥵𩵾扲古雷𧗱𤍇𪹷朱丐𪿀咹,bắt được con giếc con trê cầm cổ lôi về nấu nướng cho cái ngủ ăn
辛卯七年宋紹定四年春正月遣内明字阮󰘊榖宦官領當府諸兵扭當府乃其人所領之府兵扭猶言兵將也浚沉濠諸港自清化府至演州南界,Tân Mão thất niên Tống Thiệu Định tứ niên xuân chính nguyệt khiến Nội minh tự Nguyễn Bang Cốc hoạn quan lĩnh đương phủ chư binh nữu đương phủ nãi kì nhân sở lĩnh chi phủ binh nữu do ngôn binh tướng dã tuấn Trầm Hào chư cảng tự Thanh Hoá phủ chí Diễn châu nam giới
辛卯二年明成化一年,Tân Mão nhị niên Minh Thành Hoá nhất niên
疾疫哿𧽈,tật dịch cả dấy
計𤤰𨒒糁𠁀傳,kể vua mười tám đời truyền
箕尼庙宇𧵆低,kia nơi miếu vũ gần đây
莫登庸殺福良侯何飛鶽等,Mạc Đăng Dung sát Phúc Lương hầu Hà Phi Chuẩn đẳng
石生𥙩鈽𪟂蛇王,thạch sanh lấy búa chém xà vương
籠盤𩂠,lồng bàn đậy
麻筭支梗鍾情爫𠄩,mà toan chia gánh chung tình làm hai
成親買逴𫴋船,Thành thân mới rước xuống thuyền
制春矯歇春𠫾丐𫅷崇觸奴辰蹺𣦍,chơi xuân kẻo hết xuân đi cái già xồng xộc nó thì theo ngay
節制鄭松差裴文奎潜拽船出江口以擊其上流差左右銃奇來射沿河以攻其下流使象馬兵卒渡河奮攻于中流收江中賊船,tiết chế trịnh tùng sai bùi văn khuê tiềm duệ thuyền xuất giang khẩu dĩ kích kì thượng lưu sai tả hữu súng cơ lai xạ duyên hà dĩ công kì hạ lưu sử tượng mã binh tốt độ hà phấn công vu trung lưu thu giang trung tặc thuyền
払𧗱妾拱吀迻,chàng về thiếp cũng xin đưa
落鐸撑涎𨤔柳𧀒,lác đác xanh rờn vẻ liễu non
即命下刊板放行天下,Tức mệnh hạ khan bản phóng hành thiên hạ
𢬣仙󰊄匝湄沙,Tay tiên gió táp mưa sa
丁丑陽和三年明崇十年,Đinh Sửu Dương Hoà tam niên Minh Sùng thập niên
烏馬兒僅以單舸駕海得脱,ô mã nhi cẩn dĩ đơn kha giá hải đắc thoát
庙三忠宜𬉽𤐡香,miếu tam trung nghi ngút khói hương
𠳨埃嘆哭󰛢󰮂車呢,hỏi ai than khóc ở trong xe nầy
明以兵部尚書陳洽來鎮兼掌布政按察二司事,minh dĩ binh bộ thượng thư trần hiệp lai trấn kiêm chưởng bố chính án sát nhị ti sự
走捕得昇妻𭁈女誅之,tẩu bổ đắc Cung thê dữ nữ tru chi
後明憲又至其家,hậu minh hiến hựu chí kì gia
油𢚸󰂛賦吟詩,dầu lòng ngợi phú ngâm thơ
恒庄故㝵酉出,hằng chẳng có người dấu xót
庄卢盎那故恩道哿,chẳng lo ang nạ có ơn đạo cả
招𢬢𦣰待如𡗶,gieo neo nằm đợi nhờ trời
娘浪千載一時,Nàng rằng Thiên tải nhất thì
十二月十二日元将兀良合䚟多切改犯平厲源,Thập nhị nguyệt thập nhị nhật Nguyên tướng Ngột Lương Hợp Đải đa thiết cải phạm Bình Lệ Nguyên
些渚𠺙焒辱因,ta chớ thổi lửa nhọc nhằn
唭浪妙筭庒群󱨢󰠲,cười rằng diệu toán chẳng còn sót đâu
㐌甘弊貝知音闭迡,Đã cam tệ với tri âm bấy chầy
𥘉憲誠寝疾参知政事武賛唐夙夜侍側諫議大夫陳忠佐以他故不暇存問及疾篤太后親臨問曰如有不諱誰可代者對曰中佐,Sơ Hiến Thành tẩm tật Tham tri chính sự Vũ Tán Đường túc dạ thị Trắc gián nghị đại phu Trần Trung Tá dĩ tha cố bất hạ tồn vấn cập tật đốc Thái hậu thân lâm vấn viết Như hữu bất huý thuỳ khả đại giả đối viết Trung Tá
六月六日二帝駕回京師,Lục nguyệt lục nhật nhị Đế giá hồi kinh sư
底𠳒誓海明山,Để lời thệ hải minh sơn
挒𦪵,trét ghe
咍󰑼斈𠺙唐宮,hay là học thói ðường cung
蘭吜馨漊拱訴香,lan giấu hang sâu cũng tỏa hương
胯𠁑漢,khóa dưới háng
論奉使功以阮國櫆爲禮部左侍郎玉池子阮公璧爲刑部右侍郎嘉昌男又以阮潤鄭時濟卒于清追贈阮潤爲工部尙書伯爵鄭時濟工部左侍郎子爵仍給民田祀事,Luận phụng sứ công dĩ Nguyễn Quốc khôi vi Lễ bộ Tả thị lang Ngọc Trì tử Nguyễn Công Bích vi Hình bộ Hữu thị lang Gia Xương nam hựu dĩ Nguyễn Nhuận Trịnh Thời Tế tốt vu Thanh truy tặng Nguyễn Nhuận vi Công bộ Thượng thư bá tước Trịnh Thời Tế Công bộ Tả thị lang tử tước những cấp dân điền tự sự
定厲祭牲醴物,định lệ tế sinh lễ vật
束生𬂙󰘚閉𣇞,Thúc sinh trông mặt bấy giờ
以陶舉為翰林知制告,dĩ đào cử vi hàn lâm tri chế cáo
五月廣原州属武建洞獻生金一塊重一百一十二两,Ngũ nguyệt Quảng Nguyên châu thuộc Vũ Kiến động hiến sinh kim nhất khối trọng nhất bách nhất thập nhị lượng
𠓨𠍓𦋦儈公侯麻之,Vào luồn ra cúi công hầu mà chi
沒捻,một nạm
㙴花𠬠𨀈湥花󰋇行,thềm hoa một bước giọt hoa mấy hàng
可唭可惜𤯱庚星,khá cười khá tiếc gã canh tinh
𢚸妾𥢆悲切麻傕,lòng thiếp riêng bi thiết mà thôị
醮不可修也,tiếu bất khả tu dã
補孛蒸中𦹵林,bỏ bụt chưng trong cỏ rậm
臘雞𬷤𤊬,lạp kê gà phi
𨅄𨃴,nhón gót
𢜝悁敢𠼯𫥨𠳒,sợ quen dám hở ra lời
辛酉唐武宗炎會昌元年,Tân Dậu Đường Vũ Tông Viêm Hội Xương nguyên niên
及殿試賜阮世標等二名進士出身鄧維明等五名同進士出身,cập điện thí tứ nguyễn thế tiêu đẳng nhị danh tiến sĩ xuất thân đặng duy minh đẳng ngũ danh đồng tiến sĩ xuất thân
几民閑調爫兵㝵豪傑調爫將,kẻ dân hèn đều làm binh người hào kiệt đều làm tướng
𥛉舅𥛉媽,lạy cậu lạy mợ
娘𠽆𫴋䏾󰟯如泊𣡤,nàng nuốt xuống bụng dường như bạc nén
𫫷如粓𬗂湼,chán như cơm nếp nát
徐唹𫗄竹湄梅,THỜ Ơ gió trúc mưa mai
景𡨧和冷圖似𫵞幀,cảnh tốt hoà lành đồ tựa vẻ tranh
湥珠尋謝昌長襖撑,Giọt châu tầm tã ƯỚT tràng áo xanh
丰姿恪態尋常,phong tư khác thói tầm thường
但我已在險地賊必無䏻為也,Đãn ngã dĩ tại hiểm địa tặc tất vô năng vi dã
固𠤩錢哴覩蔑貫,có bảy tiền rằng đủ một quan
没𪮊󰝂昂適適毛,một suốt đâm ngang thích thích mau
共仃責吝𠳒𧵆庄車,Cũng đừng trách lẫn TRỜI gần CHẲNG xa
司仍舊門下省,ti những cựu môn hạ sảnh
初帝不以得位為楽亦不以時當变故為憂,Sơ đế bất dĩ đắc vị vi lạc diệc bất dĩ thời đương biến cố vi ưu
神宗淵皇帝萬慶年間述為成書鋟梓頒行,thần tông uyên hoàng đế vạn khánh niên gian thuật vi thành thư tẩm tử ban hành
󰜋畨知己共饒,Một phen tri kỷ cùng nhau
厥功茂也,Quyết công mậu dã
招泰山平度鴻毛,gieo thái sơn bằng độ hồng mao
承憲二司一體公同撿察方許入塲考試,thừa hiến nhị ti nhất thể công đồng kiểm sát phương hứa nhập trường khảo thí
武将榮郡公黄廷愛普郡公鄭模良郡公缺名端武侯黎及第衛陽侯鄭栢文鋒侯鄭永紹義郡公鄧訓萊郡公潘公績渭郡公黎克慎陽郡公阮有僚䧺茶侯范文快西興侯何壽禄及将校三十員文臣吏部尙書慈郡公阮珽等十二員皆指天爲誓同謀協濟日夜計議分兵㨿守各處壘門鑿壕樹柵設伏守險以防莫兵,Võ tướng Vinh quận công Hoàng Đình Ái Phổ quận công Trịnh Mô Lương quận công khuyết danh Đoan Vũ hầu Lê Cập Đệ Vệ Dương hầu Trịnh Bách Văn Phong hầu Trịnh Vĩnh Thiệu Nghĩa quận công Đặng Huấn Lai quận công Phan Công Tích Vị quận công Lê Khắc Thận Dương quận công Nguyễn Hữu Liêu Hùng Trà hầu Phạm Văn Khoái Tây Hưng hầu Hà Thọ Lộc cập tướng hiệu tam thập viên văn thần lại bộ thượng thư Từ quận công Nguyễn Đình đẳng thập nhị viên giai chỉ thiên vi thệ đồng mưu hiệp tế nhật dạ kế nghị phân binh cứ thủ các xứ luỹ môn tạc hào thụ sách thiết phục thủ hiểm dĩ phòng Mạc binh
賜第一甲黄文賛阮詮阮道貫三名進士及第第二甲段廷章等八名進士出身第三甲阮畜第二十五名同進士出身,tứ đệ nhất giáp hoàng văn tán nguyễn thuyên nguyễn đạo quán tam danh tiến sĩ cập đệ đệ nhị giáp đoàn đình chương đẳng bát danh tiến sĩ xuất thân đệ tam giáp nguyễn súc đệ nhị thập ngũ danh đồng tiến sĩ xuất thân
營奇隊長次隊長其員有竭節宣力公臣并堅義從軍日久有功應僃類姓名詳註住址職爵逐一明白期本月中旬投納候閲定具本𬢱送該衛門銓除各職以示答勳,dinh cơ đội trưởng thứ đội trưởng kì viên hữu kiệt tiết tuyên lực công thần tịnh kiên nghĩa tòng quân nhật cửu hữu công ưng bị loại tính danh tường chú trú chỉ chức tước trục nhất minh bạch kì bản nguyệt trung tuần đầu nộp hậu duyệt định cụ bản nghị tống cai vệ môn thuyên trừ các chức dĩ thị đáp huân
𦰟䕯蹎㳥落類,Ngọn bèo chân sóng lạc loài
夏四月旱,Hạ tứ nguyệt hạn
󰲹師𠊛𠰺科期群賖,tôn sư người dạy khoa kỳ còn xa
夏六月命王侯宗七各募兵統領其属,hạ lục nguyệt mệnh vương hầu tông thất các mộ binh thống lĩnh kì thuộc
拠節𨍦秋社買生,cứ tiết sau thu xã mới sinh
侱眾妾欺𥄭𡗋,rình chúng thiếp khi ngủ lắm
朱緣潭𧺀𦋦緣狓傍,Cho duyên đằm thắm ra duyên bẽ bàng
󰣑別㕠它群院院,sớm biết song đà còn vẹn vẹn
官軍少却帝顧左右惟黎輔陳即黎秦單騎出入賊陣顔色自若,quan quân thiểu khước đế cố tả hữu duy lê phụ trần tức lê tần đơn kị xuất nhập tặc trận nhan sắc tự nhược
先是獄官常歛軍錢買猪酒托為祭祀獄主因飲食𧇊損軍錢,Tiên thị ngục quan thường liễm quân tiền mãi trư tửu thác vi tế tự ngục chủ nhân ẩm thực khuy tổn quân tiền
娘衝㺔趂托鮮𡨺塘,nàng xông voi sấn chết tươi giữa đường
没調󰑼没運𠓨苦𦖑,Một điều là một vận vào khó nghe
觥孤渃碧溋𨷈坎,quanh co nước biếc duềnh muôn khoảnh
沛緣辰酩如膠債緣整𠻵如橋鐲㨲,phải duyên thì dính như keo trái duyên chểnh mảng như kèo đục vênh
陳朝行謁寺禮即此,trần triều hành yết tự lễ tức thử
襊踈䕯𨢇𬋩情控跬用覃歆𠇍琰塘,túi thơ bầu rượu quản xênh xang khỏe giọng đầm hâm mấy dặm đường
二十二日鑄太祖及國太母金像,nhị thập nhị nhật chú thái tổ cập quốc thái mẫu kim tượng
𢬣扲黄鉞金戈,tay cầm hoàng việt kim qua
吏詳干據𪽝爲妖精,lại tường cơn cớ bởi vì yêu tinh
𠊛󱏝𨱽,người lớn dài
令人讓曰将軍何不討賊射遂進敗績,lệnh nhân nhượng viết tướng quân hà bất thảo tặc xạ toại tiến bại tích
默払君子且勾𢭾㖼,mặc chàng quân tử thả câu buông mồi
哀牢遣使請之帝赦遣還,ai lao khiển sứ thỉnh chi đế xá khiển hoàn
二月社,Nhị nguyệt xã
渚貪蒸招𩛸𦹳,chớ tham chưng gieo mồi thơm
鄒庚曰脉煩悶,Trâu Canh viết Mạch phiền muộn
撩核𥹰拱固𣈜𢯏花,Trèo cây lâu cũng có ngày bẻ hoa
朕惟漢家銅柱之封永綏南服夏后塗山之會再見中原,trẫm duy hán gia đồng trụ chi phong vĩnh tuy nam phục hạ hậu đồ sơn chi hội tái kiến trung nguyên
𰐁制㐌𧿨𧗱𫅷歇緣,Làng chơi đã trở về già hết duyên
卞專𥙩󰒂朱正麻𠰺丕,bèn chuyên lấy nghĩa cho chính mà dạy vậy
甲兵矫且觥茹,giáp binh kéo đến quanh nhà
役苦咍役𥚯許英,việc khó hay việc dễ hở anh
稿𦹳吝󰇾󱙹畑,cảo thơm lần giở trước đèn
𨎠固𧋻𨱽󰁰丈𩺩碧帽覩𬈗麻移𪠞邊北,trước có rắn dài mươi trượng vảy biếc mào đỏ nổi mà dời đi bên bắc
下精兵悉聚京師而縱賊不擊此所謂養虎遺患也,hạ tinh binh tất tụ Kinh sư nhi túng tặc bất kích thử sở vị dưỡng hổ di hoạn dã
𮦡音岑,sầm âm sầm
即位改號天興,tức vị cải hiệu Thiên Hưng
楊徐𥄮𦘱𠄩娘澄為辻歳容顔尋常,dương từ nhắm vóc hai nàng chừng vài mươi tuổi dung nhan tầm thường
云仙䀡𧡊卞𪟽冲𢚸,vân tiên xem thấy bèn nghi trong long
帝怒故有親征之役,đế nộ cố hữu thân chinh chi dịch
五月二十三日帝以女謁盛嬰重疾大漸乃遺命皇太子嗣位,Ngũ nguyệt nhị thập tam nhật đế dĩ nữ yết thịnh anh trọng tật đại tiệm nãi di mệnh hoàng thái tử tự vị
易如觧籜有若摧枯,dị như giải thác hữu nhược thôi khô
𥵙秋皮扔𣑳霜𢶒鞍㐌𧡊椿堂旦坭,giậu thu vừa nảy chồi sương cởi yên đã thấy xuân đường đến nơi
先是三江城人從明總兵官所調攻帝於清化敗還土軍有出謀慢語者清輙駡曰蠻子無禮是乃你每你每,Tiên thị Tam Giang thành nhân tòng Minh tổng binh quan sở điều công đế ư Thanh Hoá bại hoàn thổ quân hữu xuất mưu mạn ngữ giả Thanh triếp mựa viết Man tử vô lễ thị nãi nhĩ mỗi nhĩ mỗi
至是子平倣唐庸法行之賦加重矣,chí thị tử bình phỏng đường dung pháp hành chi phú gia trọng hĩ
謹條治平十四策以文一曰致警戒以弭灾異之變,cẩn điều trị bình thập tứ sách dĩ văn nhất viết trí cảnh giới dĩ nhĩ tai dị chi biến
十六日行慶壽儀於勤政殿,Thập lục nhật hành Khánh thọ nghi ư Cần Chính điện
妾時𧗱房𡳵照𧜖,thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn
防欺𠖈准黄泉及饒,phòng khi xuống chốn hoàng tuyền gặp nhau
身先士卒威名平神,thân tiên sĩ tốt uy danh bằng thần
冲宫㐌別外朝㐌咍,trong cung đã biết ngoài triều đã hay
庄咍爫祖仍碎瓮茹,chẳng hay làm tổ những chui ống nhà
森圍󰋇𣅶情期,sum vầy mấy lúc tình cờ
𦖑󰞽󱡞󰋇絏逼息,nghe não nuột mấy dây bực tức
戊申桄榔塲献宋商人消船九隻,Mậu Thân Quang lang trường hiến Tống thương nhân tiêu thuyền cửu chích
弘裕猶豫不果行,hoằng dụ do dự bất quả hành
𬋟湄㐌別󰋇畨対移,Nắng mưa đã biết mấy phen đổi dời
藻每避之其志惟在奉陵而已更無所求,tảo mỗi tị chi kì chí duy tại phụng lăng nhi dĩ cánh vô sở cầu
吏添守度𦘧潙坤頑,lại thêm thủ độ vẽ vời khôn ngoan
盃恨身𡛔󰅲𬋱,bui hận thân gái bơ vơ
𠃅楼員外翁󰜏𦋦𣦍,Mái lầu Viên ngoại ông bà ra ngay
史臣吳士連曰五嶺之於我越者是為險塞國之門戶猶鄭之虎牢虢之下陽也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Ngũ Lĩnh chi ư ngã Việt giả thị vi hiểm tái quốc chi môn hộ do Trịnh chi Hổ Lao Quắc chi Hạ Dương dã
恩拯汝把󰑼𠊛愚𤵶,ơn chẳng nhớ trả là người ngu si
娘浪沛𨀈流󰡞,nàng rằng phải bước lưu ly
弄𢜠倍󰬷𦣰𨱽渚專,lòng mừng vội vã nằm dài chữa chuyên
房客,phòng khách
娓垃𡢐𨉞󰮏𬙞󰜏,vãi nấp sau lưng sáu bảy bà
󰜋茹遁擛令停,Một nhà dọn dẹp linh đình
云仙自󰘌月娥,vân tiên từ cách nguyệt nga
皮𢃄生藏皮𨕭熟藏,bề dưới sinh tạng bề trên thục tạng
核丹掑頭𤂬𧹦󱮏梗柳𢷀邊牆𣛟󱯼,cây đan kề đầu suối đỏ lòm cành liễu rủ bên tường xanh ngắt
天年弋弋官堦各吝,Thiên niên dằng dặc quan giai lần lần
舍惜命制盎水雲,xá tiếc mình chơi áng thuỷ vân
平蛮五虎会同安营,bình man ngũ hổ hội đồng an doanh
六日帝密令左游擊將軍黎希葛黄仁添及前鋒將軍黎勢鄭文洒等将舟五百餘艘精兵三萬夜出厭坐海口急渡海潜入沙奇海門立壘築城截賊㱕路,lục nhật đế mật lệnh tả du kích tướng quân lê hi cát hoàng nhân thiêm cập tiền phong tướng quân lê thế trịnh văn sái đẳng tương chu ngũ bách dư sưu tinh binh tam vạn dạ xuất yếm toạ hải khẩu cấp độ hải tiềm nhập sa kì hải môn lập luỹ trúc thành tiệt tặc quy lộ
𦓅,già
史臣吳士連曰古大順之世人居䏻體信達順以𦤶中和於是天不愛道地不愛寳降甘露出體泉產芝草而龍鳯龜麟諸福之物莫不畢至,sử thần ngô sĩ liên viết cổ đại thuận chi thế nhân cư năng thể tín đạt thuận dĩ trí trung hoà ư thị thiên bất ái đạo địa bất ái bảo giáng cam lộ xuất thể tuyền sản chi thảo nhi long phượng quy lân chư phúc chi vật mạc bất tất chí
五月榜郡公宋德位卒,Ngũ nguyệt Bảng quận công Tống Đức Vị tốt
妾嗔払󱉟萡頭妾時𪧚買𥙩牟𥘷中,thiếp xin chàng chớ bạc đầu thiếp thì giữ mãi lấy màu trẻ trung
牟𠨡𪄤,màu trứng sáo
念世讐𡸈可共戴誓逆賊難與俱,niệm thế thù khởi khả cộng đái thệ nghịch tặc nan dữ cụ
十二月阮嫩軍聲益振,Thập nhị nguyệt Nguyễn Nộn quân thanh ích chấn
光饒奉侍王潜邸日久累期討賊安内靖外多有勳勞在鎮凣十八年令行禁止盗賊屏息邊陲晏然年七十一卒于鎮,quang nhiêu phụng thị vương tiềm để nhật cửu luỵ kì thảo tặc an nội tịnh ngoại đa hữu huân lao tại trấn phàm thập bát niên lệnh hành cấm chỉ đạo tặc bình tức biên thuỳ yến nhiên niên thất thập nhất tốt vu trấn
𬈗氣󱙼連𡗶,nổi khí sáng liền trời
㐱孛羅𢚸,chỉn bụt là lòng
㐌𨃐𠓨刼風塵,Đã đày vào kiếp phong trần
二胡既敗世矜回新平迎降明人於乂安領張輔知府劄擄掠人民而還,nhị hồ ký bại thế căng hồi tân bình nghênh hàng minh nhân ư nghệ an lĩnh trương phụ tri phủ tráp lỗ lược nhân dân nhi hoàn
習情𣈜𣎃固專固勤,tập tành ngày tháng có chuyên có cần
海海香𡗶𦹳女麝,hẩy hẩy hương trời thơm nữa xạ
漢主慟哭𠬧餘眾而退,hán chủ đỗng khốc thu dư chúng nhi thoái
若在京軍人及大臣勢家之人或取本具差某事即總管總知本衙本家給信字,Nhược tại kinh quân nhân cập đại thần thế gia chi nhân hoặc thủ bản cụ sai mỗ sự tức Tổng quản Tổng tri bản nha bản gia cấp tín tự
𫗃慈海海迻󱏹錦𦝄慧漏漏豸傘花,gió từ hây hẩy đưa buồm gấm trăng tuệ làu làu giãi tán hoa
然烏合之󰕛未經訓練,Nhiên ô hợp chi chúng vị kinh huấn luyện
真與暠軍相持,Chân dữ Cảo quân tương trì
南河爲之騷動,Nam Hà vị chi tao động
官拯官辰民詔中亭𡴯仰𡎢𨕭,quan chẳng quan thì dân chiếu trong đình ngất ngưởng ngồi trên
尚崇打惮𦋦嘲𥛉催娘買𠯇𢭂殷勤,sượng sùng đánh dạn ra chào lạy thôi nàng mới rỉ trao ân cần
𥛉催娘吏䜹呈,Lạy thôi nàng lại thưa chiềng
摸蒌𬞷𤉗摸娘謹魚,mua rau muống héo mua nàng ngẩn ngơ
焒煩坤摺強挑䋦煩,lửa phiền khôn dập càng khêu mối phiền
時師父承考志翊朕躬恢復洪圖功盖宇宙,thời sư phụ thừa khảo chí dực trẫm cung khôi phục hồng đồ công cái vũ trụ
霧𡗶買扒特󱰱,mù trời mới bắt được két
上臨軒制策咨以帝王治道四梁世榮等以下及第出神有差,thượng lâm hiên chế sách tư dĩ đế vương trị đạo tứ lương thế vinh đẳng dĩ hạ cập đệ xuất thần hữu sai
朱𤽗𠀧道符𡗶,cho ngươi ba đạo bùa trời
𠲢𠰷喠土知誅㗂𤞽,líu lo giọng thổ tri trô tiếng mường
畧𡢐󰡫拱庒迡,trước sau thế cũng chẳng chầy
廷爱太尉阮黄阮有僚太傅鄭杜及左右都督七八員兵象五萬󰅾明委官王建立同行至諒山鎮南交關,Đình Ái Thái uý Nguyễn Hoàng Nguyễn Hữu Liêu Thái phó Trịnh Đỗ cập tả hữu đô đốc thất bát viên binh tượng ngũ vạn đái Minh uỷ quan Vương Kiến Lập đồng hành chí Lạng Sơn Trấn Nam Giao quan
歆埋弄庄涓,hôm mai lòng chẳng quên
𠇮金吏扵宮乾,mạng kim lại ở cung càn
贈少保,Tặng Thiếu bảo
命胡士揚阮名實與户科給事中嘉壽男阮廷正等徃關上接使領受北朝頒賞銀幣等物并勑諭文,Mệnh Hồ Sĩ Dương Nguyễn Danh Thực dữ Hộ khoa cấp sự trung Gia Thọ nam Nguyễn Đình Chính đẳng vãng quan thượng tiếp sứ lĩnh thụ Bắc triều ban thưởng ngân tệ đẳng vật tịnh sắc dụ văn
又頒水陣軍令三十一條象陣軍令二十二條馬陣軍令二十七條京衛步陣四十二條,hựu ban thuỷ trận quân lệnh tam thập nhất điều tượng trận quân lệnh nhị thập nhị điều mã trận quân lệnh nhị thập thất điều kinh vệ bộ trận tứ thập nhị điều
趙王傕𪟽李主歇𠵱,triệu vương thôi ngờ lý chúa hết e
生浪咍呐提澄,Sinh rằng Hay nói đè chừng
過譚家娘灣橋橋折陷于淖音?泥也,Quá Đàm Gia Nương Loan kiều kiều chiết hãm vu náo âm UNK nê dã
青池黄梅石井嗚聲聞,Thanh Trì Hoàng Mai thạch tỉnh ô thanh văn
評論,bình luận
克昌天施縣仁武鄕効力前衛軍人於洪順六年稱曰駙馬降身未幾又稱天武,Khắc Xương Thiên Thi huyện Nhân Vũ hương Hiệu lực tiền vệ quân nhân ư Hồng Thuận lục niên xưng viết Phò mã giáng thân vị cơ hựu xưng Thiên Vũ
臘鵝𪄌𤇨,lạp nga ngỗng phi
𠀧秋瀋卒固󰑼包饒,ba thu thấm thoắt có là bao nhiêu
然上承慈命下徇轝情有弗克于辭者迺於今年正月初一日即位建元爲嘉泰元年寔頼大臣左相太尉長國公鄭松暨文武臣僚同心脩輔共安社稷,Nhiên thượng thừa từ mệnh hạ tuân dư tình hữu phất khắc vu từ giả nãi ư kim niên chính nguyệt sơ nhất nhật tức vị kiến nguyên vi Gia Thái nguyên niên thực lại đại thần Tả tướng thái uý Trường quốc công Trịnh Tùng kị văn vũ thần liêu đồng tâm tu phụ cộng an xã tắc
以數千之兵渡水奮擊之曾未十日而暠之徒黨潰散黎之日月再明黎之宗廟復祀其視臣靡之復夏吉甫之匡周𡸈有誅哉奈何,dĩ sổ thiên chi binh độ thuỷ phấn kích chi tằng vị thập nhật nhi Cảo chi đồ đảng hội tán Lê chi nhật nguyệt tái minh Lê chi tông miếu phục tự kì thị Thần Mi chi phục Hạ Cát Phủ chi khuông Chu khởi hữu tru tai nại hà
論𥿺夫婦󰋇羅騎,lộn vòng phu phụ mấy là kiêu
默𠁀𧍆𢵯𧑂掏,mặc đời cua máy cáy đào
渚蹥𨇒倖求權󰡫,chớ len lỏi hãnh cầu quyền thế
三日時節制府分兵大破莫敬止等於清河縣新羙社,Tam nhật thì Tiết chế phủ phân binh đại phá Mạc Kính Chỉ đẳng ư Thanh Hà huyện Tân Mĩ xã
丈夫卒㐌動𢚸𦊚方,Trượng phu chợt đã động lòng bốn phương
月娥𧡊𠳨疎戈,nguyệt nga thấy hỏi thưa qua
首領何晏俊惧引其徒竄山林,Thủ lĩnh Hà Án Tuấn cụ dẫn kì đồ thoán sơn lâm
娘群扲吏𠬠𠄩斜情,Nàng còn CẦM lại một hai TỰ tình
𠰺𠻀礼󰒂𣌋𣅘,dạy dò lễ nghĩa sớm khuya
十殊侯㕸𦋦𠽄𧡊娘白兎󰝂岑𠓨𧯄,thập thò hầu rắp ra thăm thấy nàng bạch thỏ đâm sầm vào hang
且政者正虵其身不正安能正事乎臣聞解之三爻曰負且乘𦤶㓂至其叔惠時亨之謂󰊹,Thả chính giả chính dã Kì thân bất chính an năng chính sự hồ Thần văn Giải chi tam hào viết Phụ thả thừa trí khấu chí kì Thúc Huệ Thì Hanh chi vị dư
𢀭𢀨於边渃𦰤𤞻他𤞼哏𨀈𠓨朱𣭻,giàu sang ở bên nước lào hùm tha lợn cắn bước vào cho mau
恩吒𡶀󱟩𣷭溇酉󰮂危險敢󰠲󱢊情,ơn cha núi đỏ bể sâu dẫu trong nguy hiểm dám đâu quên tình
󰘚謨㐌𧡊於兜引𠓨,Mặt mo đã thấy ở đâu dẫn vào
皆拨之,giai bạt chi
帝善於繼承誠心愛民重農恤刑柔遠䏻邇置博士科厚養廉禮文脩武備海内謐寕足爲良主然疲民力以築報天之塔費民財以造霪潭之宫此其所短也,đế thiện ư kế thừa thành tâm ái dân trọng nông tuất hình nhu viễn năng nhĩ trí bác sĩ khoa hậu dưỡng liêm lễ văn tu vũ bị hải nội mật ninh túc vi lương chủ nhiên bì dân lực dĩ trúc báo thiên chi tháp phí dân tài dĩ tạo dâm đàm chi cung thử kì sở đoản dã
󰅒𧡊廟傘圓缺蔑員判事,nay thấy miếu tản viên khuyết một viên phán sự
𠄩𡦂功名庄感谷蔑場恩怨仍歆希,hai chữ công danh chăng cảm cốc một trường ân oán những hăm he
𡶀廊盈𪀄部伴𩄲客次月󰞿三,núi láng giềng chim bậu bạn mây khách khứa nguyệt anh tam
九月二十日帝還京大赦賜覃恩陞一級封莫,Cửu nguyệt nhị thập nhật đế hoàn kinh đại xá tứ đàm ân thăng nhất cấp phong Mạc
帝𠃔其奏,Đế doãn kì tấu
功詔山南各處貟人於蕉園處安寕安謨奉化家遠等縣預從義師并從諸營有官賞五資無官者饒軍色倣如前聽󰰻例輸番習藝宿直,công chiếu sơn nam các xứ viên nhân ư tiêu viên xứ yên ninh yên mô phụng hoá gia viễn đẳng huyện dự tòng nghĩa sư tịnh tòng chư dinh hữu quan thưởng ngũ tư vô quan giả nhiêu quân sắc phỏng như tiền thính bát lệ thâu phiên tập nghệ túc trực
󰜋命𨆢細彼徬坤唐󱋔𠰚易唐𠴍㖇,một mình lui tới bẽ bàng khôn đường năn nỉ dễ đường nhắn nhe
祥縣,tường huyện
臣此綱常之道也,thần thử cương thường chi đạo dã
踈蔑𠄩篇𨢇蔑瓶,thơ một hai thiên rượu một bình
𢚁埃麻𠳚細共,cậy ai mà gửi tới cùng
𠳨牢𫥨事𨓐𨓡,hỏi sao ra sự lạ lùng
黑豆紇杜顛嫠𠺙吹,hắc đậu hạt đỗ đen sì thổi xôi
二月甲明盗殺牛令,nhị nguyệt giáp minh đạo sát ngưu lệnh
冬十月遷左司費公信爲諸衛賜姓李,đông thập nguyệt thiên tá ti phí công tín vi chư vệ tứ tính lí
棱禅𡎝净󰑼饒󱧔𠇮之路󰑼料貝埃,rừng thiền cõi tịnh là nhiều sạch mình chi lọ là liều với ai
遂為常例,toại vi thường lệ
帝不聽,Đế bất thính
巴噅坦𤞦呂廊工夫,bơ vơ đất mọi lỡ làng công phu
其自國朝太宗至恭皇則因前書所載題曰本紀實録,kì tự quốc triều thái tông chí cung hoàng tắc nhân tiền thư sở tải đề viết bản kỉ thực lục
十一月大赦以敬天乾德二殿方成故也,thập nhất nguyệt đại xá dĩ kính thiên càn đức nhị điện phương thành cố dã
大越史記本紀全書卷之二,đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi nhị
斬得賊馘并收船艘五十隻及馬匹噐,trảm đắc tặc quắc tịnh thu thuyền sưu ngũ thập chích cập mã sất khí
冷󰪋󰅹𧡊塢𠲖,lạnh lùng nào thấy ỏ ê
次子南興乾興尚幼皆附於楊國母,thứ tử nam hưng càn hưng thượng ấu giai phò ư dương quốc mẫu
𠁀次一𨕭命羅𠁀吒,đời thứ nhất trên mình là đời cha
吏󰝡白雉󰎓󱚢周王,lại đem bạch trĩ dâng vào chu vương
󰋇𠳒心胆𦛌𦚐,Mấy lời tâm ĐẢM ruột rà
當時乘史筆者不揆諸理從而書于󰀋也,Đương thời thừa sử bút giả bất quỹ chư lí tòng nhi thư vu sách dã
顯𤍅,hiển rệt
樵浪庄呵呐𥹰,Tiều rằng Chẳng há nói lâu
仍與篆子陵防禦使爵上智字,nhưng dữ triện tử lăng phòng ngự sử tước thượng trí tự
扵銮駕庫内廉外會坐商議,ư loan giá khố nội liêm ngoại hội toạ thương nghị
渚㗂悭𢣆蹺𫗁𠽙詫之󰑼奴分碎隊,chớ tiếng ghen tuông theo thói dở sá chi là nó phận tôi đòi
󰟀桃𣌉𣋽清台,Buồng thêu khuya sớm thảnh thơi
夫女之色能覆人家國也多端其兆不可逆覩,phù nữ chi sắc năng phúc nhân gia quốc dã đa đoan kì triệu bất khả nghịch đổ
官軍默扵𫡉𣳔買咍󰟨困英雄戒屍,quan quân mắc ở giữa dòng mới hay thế khốn anh hùng giãi thây
遣㝵使者󰝂信朱勤,khiến người sứ giả đem tin cho cần
𡥵𡛔雅辰﨤官知化𡞕,con gái nhỡ thì gặp quan tri goá vợ
渃溋漢𢧚銅𣳮瀝,nước duềnh hán nên đồng rửa sạch
半𢭂㗂𫢋泣茹眾生,bán rao tiếng phật khắp nhà chúng sinh
若品高而職卑者如二品衛官立在三品班四五品貟外郎立在六品班餘以類推,Nhược phẩm cao nhi chức ti giả như nhị phẩm vệ quan lập tại tam phẩm ban tứ ngũ phẩm Viên ngoại lang lập tại lục phẩm ban dư dĩ loại suy
伵柴󰲲𢩮細尼大堤,Tớ thày dìu dắt tới nơi Đại đề
壬辰八年七月以後天應政平元年,Nhâm Thìn bát niên thất nguyệt dĩ hậu Thiên Ứng Chính Bình nguyên niên
召苦羕󰀎買生特身尼,chịu khổ dường ấy mới sinh được thân này
𨃴頭娘朗𡎢𦖑,gót đầu nàng lặng ngồi nghe
癸亥八年宋元豊六年,quý hợi bát niên tống nguyên phong lục niên
󱤻欠,đói kém
外茄主客逸迢,ngoài nhà chủ khách dặt dìu
𠦳鐄坤贖唒杯𪿙,nghìn vàng khôn chuộc dấu bôi vôi
𤾓𠦳𠳚𥛉情君,Trăm nghìn GỞI lạy tình quân
英暫咱政㛪𫀢蔑𠄩𢆥女料𠊛󰅹欣,anh tạm thính chính em coi một hai năm nữa liệu người nào hơn
包𣉹垌𢌌請台,bao giờ đồng rộng thảnh thơi
娘浪分𡛔𡦂從,nàng rằng phận gái chữ tòng
丐趣姑頭擬拱𫨩,cái thú cô đầu nghĩ cũng hay
吏傳󰝂諫昂墻𠬠边,lại truyền đem dán ngang tường một bên
𤽗𢪀固酌之嘺𠹳朱哺欺一决空𦖑,ngươi nghĩ có chước chi ghẹo cợt cho bõ khi nhất quyết không nghe
吒油悶𤯭𡢽家𣱆王𣱆武𠬠茹買󱫢,cha dầu muốn sánh sui gia họ vương họ vũ một nhà mới xênh
秋九月十九日遣海西參知簿籍阮宗仁政事院同參議程私毅如明告往年占城入㓂事,thu cửu nguyệt thập cửu nhật khiển hải tây tham tri bạ tịch nguyễn tông nhân chính sự viện đồng tham nghị trình tư nghị như minh cáo vãng niên chiêm thành nhập khấu sự
予以宗社生民之故義不容辭已權勾當宮中各務内外文武臣僚守職如故,dư dĩ tông xã sinh dân chi cố nghĩa bất dung từ dĩ quyền câu đương cung trung các vụ nội ngoại văn võ thần liêu thủ chức như cố
王入龍編城居之,vương nhập long biên thành cư chi
春二月僧楊須献白碧玉一玨雙玉,xuân nhị nguyệt tăng dương tu hiến bạch bích ngọc nhất giác song ngọc
命大司徒黎慎都押衙,Mệnh Đại tư đồ Lê Thận Đô áp nha
侈𦖑𢲫會科詩,xảy nghe mở hội khoa thi
蒙𠫆󰏰意撑𠀧𬢗,mỏng dầy chừng ấy chành ba góc
節制鄭松聞言笑曰文奎㱕降是天使我成功之速,Tiết chế Trịnh Tùng văn ngôn tiếu viết Văn Khuê quy hàng thị thiên sử ngã thành công chi tốc
業陳自意体衰,nghiệp trần từ ấy thấy suy
戈䀡󰘚倍踈兮㐌仃,qua xem mặt bậu thơ ngây đã đành
麻𢚸𥘷󰠹㐌呈󰜋畨,mà lòng rẻ rúng đã dành một phen
丁寧吲歇每皮始終,đinh ninh dặn hết mọi bề thuỷ chung
以為深根固柢之計此守國之上策也,dĩ vi thâm căn cố đế chi kế thử thủ quốc chi thượng sách dã
等處清刑憲察使司憲察使,đẳng xứ thanh hình hiến sát sứ ti hiến sát sứ
打料𠴍𠬠𠄩𠳒,đánh liều nhắn một hai lời
以鄭公吳為户部上書,dĩ trịnh công ngô vi hộ bộ thượng thư
味美言𠊚易重,mùi mẽ ngon người dễ chuộng
帝猶慰籍欲󰖶其勞,đế do uý tịch dục thù kì lao
對黎禮弟丁列爲入内少尉亞侯其妾何玉容等五人並爲宗姬以󰖶死國之勳也,đối lê lễ đệ đinh liệt vi nhập nội thiếu uý á hầu kì thiếp hà ngọc dung đẳng ngũ nhân tịnh vi tông cơ dĩ thù tử quốc chi huân dã
初朝議未定行遣范巨論諫止之,sơ triều nghị vị định hành khiển phạm cự luận gián chỉ chi
朱払𧡊󰘚辰払乙唹,cho chàng thấy mặt thì chàng ắt ưa
𫎇之言也,Mông chi ngôn dã
芸𥢆𢖵𠃣想𡗉,Nghề riêng nhớ ít tưởng nhiều
由獨遂率其眾臣於南詔,Do Độc toại suất kì chúng thần ư Nam Chiếu
倘𦥃󰋇層蓬島𨔍,thẳng đến mấy tầng bồng đảo lạ
慈壽皇太后定議遵祖訓兄終弟及之㫖為遺詔遣文武大臣迎廣嗣厚熄於興邸入繼大統以四月二十二日即皇帝位,Từ Thọ Hoàng thái hậu định nghị tuân tổ huấn huynh chung đệ cập chi chỉ vi di chiếu khiển văn võ đại thần nghinh quảng tự Hậu Tức ư Hưng Để nhập kế đại thống dĩ tứ nguyệt nhị thập nhị nhật tức hoàng đế vị
時𡥵𠊛𧘇埃求爫之,Thì con người ấy ai cầu làm chi
推𠊚𦣰這哭𣒣,suy người nằm giá khóc măng
𪻟譖朗南南帝𢪀中𢚸感事邏,vua thầm lặng năm nắm đấy nghĩ trong lòng cảm sự lạ
﨤饒徐𣷷富兒庒𠫾辰汝𠫾辰𨻫功,gặp nhau từ bến phú nhi chẳng đi thì nhớ đi thì luống công
頭溋󰬭罢吝䀡,đầu duềnh cuối bãi lần xem
二月元遣耨剌丁來吿曰吾昔遣使通好執事迷而不反,nhị nguyệt nguyên khiến nậu lạt đinh lai cáo viết ngô tích khiến sứ thông hảo chấp sự mê nhi bất phản
僧哴枚㐌細潙,tăng rằng may đã tới vời
共饒𬂙󰘚奇唭,Cùng nhau trông mặt cả cười
󰠊娘𠓨𥛉家堂,Đưa nàng vào lạy gia đường
前李南帝,tiền lí nam đế
明嘉靖二十九年莫開會試科,Minh Gia Tĩnh nhị thập cửu niên Mạc khai Hội thí khoa
冥又波𢌌洞又㳥滈,mênh mông bể rộng đùng đùng sóng xao
甲辰唐穆宗恒長󰆑四年,giáp thìn đường mục tông hằng trường khánh tứ niên
者蠲免,giả quyên miễn
㑏床户束󰜋茹朱安,Giữ giàng họ Thúc một nhà cho yên
𠄩𨑮𫢩㐌旦𣈗,hai mươi nay đã đến ngày
苟云遠人不服則脩文德以來之𡸈可勒兵於遠哉九月朔使魏徵如廣源州賜儂智髙都印拜為太保,Câu vân viễn nhân bất phục tắc tu văn đức dĩ lai chi há khả lặc binh ư viễn tai Cửu nguyệt sóc sử Nguỵ Trưng như Quảng Nguyên châu tứ Nùng Trí Cao đô ấn bái vi Thái bảo
制某居未幾卒,chế mỗ cư vị cơ tốt
船客制秋各例掉,thuyền khách chơi thu các lướt chèo
悲𣇞板㐌㨂船,Bây giờ ván đã đóng thuyền
娘𠳐拮笔𢬣題,nàng vâng cất bút tay đề
打料買仕𢫘塘𠳨查,Đánh liều mới sẽ lựa đường hỏi tra
払浪哏咘󰜋𠳒,Chàng rằng Gắn bó một lời
噤𡶀樣𦎛泊𠝫,gặm núi dáng gương bạc mẻ
盖用兵以却敵為功左次無𠧨用詭退師兵家之術也何傷乎藝宗不能,Cái dụng binh dĩ khước địch vi công tả thứ vô cữu dụng nguỵ thoái sư binh gia chi thuật dã hà thương hồ Nghệ Tông bất năng
戊戌二十一年明萬曆正二十六年,Mậu Tuất nhị thập nhất niên Minh Vạn Lịch Chính nhị thập lục niên
自是榜諭多以此四字稱之,Tự thị bàng dụ đa dĩ thử tứ tự xưng chi
先帝擇人為姆師以奉内訓陛下嫚罵而不咱其不可二也,tiên đế trạch nhân vi mẫu sư dĩ phụng nội huấn bệ hạ mạn mạ nhi bất thính kì bất khả nhị dã
叔獻既得朝命人心服從遂發兵守險不納渙,thúc hiến ký đắc triều mệnh nhân tâm phục tòng toại phát binh thủ hiểm bất nạp hoán
至是復嚴禁之,Chí thị phục nghiêm cấm chi
廣元州小首領莫賢及其部黨出亡宋邕州界貢洞,Quảng Nguyên châu tiểu thủ lĩnh Mạc Hiền cập kì bộ đảng xuất vong Tống Ung Châu giới Cống động
󰑼茹𪣘越商家,Là nhà Ngô Việt thương gia
𥙩珠玉爫酟爫󱮼,lấy châu ngọc làm giấm làm nhút
机緣芇㐌歇󰠲倍之,Cơ duyên nào đã hết đâu vội gì
其堂上之樂則有八聲懸大皷編鐘設琴瑟笙簫管籥柷敔壎篪之類,kì đường thượng chi nhạc tắc hữu bát thanh huyền đại cổ biên chung thiết cầm sắt sênh tiêu quản thược chúc ngữ huân trì chi loại
登庸得書與詩遂擁兵不戰,đăng dung đắc thư dữ thi toại ủng binh bất chiến
沛刑麻𫽄固昆夫人𫾑孕𥙩边注𣈙,phải hình mà chẳng có con phu nhân gây dựng lấy bên chú rày
明人敗陣𢘽鯑唐北𧼌𧗱安勇㨂軍,minh nhân bại trận dái he đường bắc chạy về yên dũng đóng quân
太平𢜏及課𪰛堯天,thái bình mừng gặp thuở thời nghiêu thiên
奇功以凌同列,kì công dĩ lăng đồng liệt
良單車到九真示以威信降者數萬人,Lương đơn xa đáo Cửu Chân thị dĩ uy tín hàng giả sổ vạn nhân
宋封帝為交趾郡王領靜海軍節度使,Tống phong đế vi Giao Chỉ quận vương lĩnh Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ
慄,rất
唐帝聽盧杞之訁詔諸道兵距城一舍而止欲待泚奉迎,Đường đế thính Lư Kỷ chi ngôn chiếu chư đạo binh cự thành nhất xá nhi chỉ dục đãi Thử phụng nghênh
固,có
鄧欣黎訖等作亂于清華玉山縣地方,đặng hân lê hất đẳng tác loạn vu thanh hoa ngọc sơn huyện địa phương
󰅒体廟傘圓鈌蔑員判事坤𥙩埃料銓朱,nay thấy miếu tản viên khuyết một viên phán sự khôn lấy ai liệu thuyên cho
斬賊首級俘賊兵卒獲,trảm tặc thủ cấp phu tặc binh tốt hoạch
己未至京,Kỉ Mùi chí Kinh
两臀羅𠄩朦㬿,lưỡng đồn là hai mông trôn
渃𡽫隔󰋇󰟀桃仍羅濫唒󰠐妖祝蒙,nước non cách mấy buồng điều những là trộm dấu thầm yêu chốc mòng
筭計司務調固月,toan kể tư mùa đều có nguyệt
裊固功饒路沛争,nẻo có công nhiều lọ phải tranh
𥪝潭夷𬙾朋蓮𦲿𩇛花𧺀𡧲氈蕊鐄,trong đầm gì đẹp bằng sen lá xanh hoa thắm giữa chen nhị vàng
㝵哿羅莊姜𡨧路路,người cả là trang khương tốt lồ lộ
宣示德音有日矣供垣故不送藁,tuyên thị đức âm hữu nhật hĩ củng viên cố bất tống cảo
至於戴胄處煩治劇彦博敷奏詳明二子之中亦有少長矣,Chí ư Đái Trụ xử phiền trị kịch Ngạn Bác phu tấu tường minh nhị tử chi trung diệc hữu thiếu trưởng hĩ
納文德妹為聖,nạp văn đức muội vi thánh
潘孚先曰孔子曰非其鬼而祭之諂也,Phan Phu Tiên viết Khổng tử viết Phi kì quỷ nhi tế chi siểm dã
爫之特𡗶,làm chi được trời
𠰏󱋇𬟥紙𥄭強解󰜩,phập phèo thuốc lá ngó càng sõi trai
经尼名沃𪜀之,kinh này danh óc là gì
󰋇𠳒𨫊𥒥丁宁,mấy lời vàng đá đinh ninh
史臣吳士連曰野史云大行崩中宗奉遺詔嗣位,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Dã sử vân Đại Hành băng Trung Tông phụng di chiếu tự vị
頭秃󰭧󱰗坪𪿙,đầu trọc long lóc bình vôi
降惠后為天極公主嫁陳守度以諒州為湯沐邑,Giáng Huệ hậu vi Thiên Cực công chúa giá Trần Thủ Độ dĩ Lạng châu vi Thang Mộc ấp
𡱩单𠄩𡬷朋姅𡱩刼,thước đơn hai tấc bằng nửa thước kép
𥓵𥑂𡐮,đĩa chai ve
𡶀󰬾位別萬󰅹核,núi ba vì biết vạn nào cây
尼𠄩两泊底停,này hai lượng bạc để dành
旨揮大臣文武百官今後公侯文武等官入朝從人各有分數一品五人二品二人三品一人,Chỉ huy đại thần văn võ bách quan kim hậu công hầu văn võ đẳng quan nhập triều tòng nhân các hữu phân sổ nhất phẩm ngũ nhân nhị phẩm nhị nhân tam phẩm nhất nhân
是月旱密禱得雨,Thị nguyệt hạn mật đảo đắc vũ
仍欽㢤,Nhưng khâm tai
𤵺之庄𪧚𥙩𪤍,dại chi chẳng giữ lấy nền
迎接使臣有功故也,nghênh tiếp sứ thần hữu công cố dã
平調陳沂爲山西處參政出范福慶爲諒山處憲察使鄧丕顯爲宣光處憲察使黎攀鱗爲安廣處憲察使以沂等居官不䏻慎守故也,Bình điều Trần Nghi vi Sơn Tây xứ Tham chính xuất Phạm Phúc Khánh vi Lạng Sơn xứ Hiến sát sứ Đặng Phi Hiển vi Tuyên Quang xứ Hiến sát sứ Lê Phan Lân vi Yên Quảng xứ Hiến sát sứ dĩ Nghi đẳng cư quan bất năng thận thủ cố dã
並類取姓名許註事跡具本送吏部收照,Tịnh loại thủ tính danh hứa chú sự tích cụ bản tống Lại bộ thu chiếu
試吏員以書筭中者𠑽内令史掾吏太醫太祝各司考試精通本藝者除本職,Thí lại viên dĩ thư toán trúng giả xung Nội lệnh sử duyên lại Thái y thái chúc các ti khảo thí tinh thông bản nghệ giả trừ bản chức
拯貪於世矯珠眉,chẳng tham ở thế kẻo chau mày
𥪝机陽極陰回坤台,Trong cơ ÂM CỰC DƯƠNG HỒI khôn hay
丁丑八年宋太平興國二年,Đinh Sửu bát niên Tống Thái Bình Hưng Quốc nhị niên
真主,chân chúa
梅生緬緬𨀈󱚢姅𢜠姅𢜝別包饒情,mai sinh rén rén bước vào nửa mừng nửa sợ biết bao nhiêu tình
惠宗撥起拂手曰爾之所言我知之矣,Huệ Tông bát khởi phất thủ viết Nhĩ chi sở ngôn ngã tri chi hĩ
景真𧿆啐𧿆唯苔弹,kiễng chân nhảy nhót nhảy nhoi đầy đàn
吒之乳赤𦝄腰芻𤵶,sá gì vú xếch lưng eo sồ sề
九月朔次長安府黄龍見于帝所御舟,Cửu nguyệt sóc thứ Trường Yên phủ hoàng long hiện vu Đế sở ngự chu
僃,bị
夏五月定過回别籍令,hạ ngũ nguyệt định quá hồi biệt tịch lệnh
南道将阮倦領兵㨿莫舍以東救應各道軍兵,nam đạo tướng nguyễn quyện lĩnh binh cứ mạc xá dĩ đông cứu ứng các đạo quân binh
托子胡氏為身後計圖利而不顧義舍道而惟計功烏足為賢,thác tử hồ thị vi thân hậu kế đồ lợi nhi bất cố nghĩa xá đạo nhi duy kế công ô túc vi hiền
𤌋甘泉𥊚䁾式𩄲,khói cam tuyền mờ mịt thức mâỵ
𡄎𥪝𢼂係科塲群賖,ngẫm trong số hệ khoa trường còn xa
禮世為太祖家臣深荷眷遇朝夕侍衛不離寫右志篤忠貞膂力過人,Lễ thế vi Thái Tổ gia thần thâm hà quyến ngộ triêu tịch thị vệ bất li tả hữu chí đốc trung trinh lữ lực quá nhân
五月設慶成浄慮寺會,Ngũ nguyệt thiết khánh thành Tịnh Lự tự hội
冬十一月再命鄭惟㦃阮弘裕與明武侯鄭拱廣福伯阮克讓提領官軍徃討陳暠於至靈鄒山崇嚴寺山麓,Đông thập nhất nguyệt tái mệnh Trịnh Duy Sản Nguyễn Hoằng Dụ dữ Minh vũ hầu Trịnh Củng Quảng Phúc bá Nguyễn Khắc Nhượng đề lĩnh quan quân vãng thảo Trần Cảo ư Chí Linh Trâu Sơn Sùng Nghiêm tự Sơn Lộc
又以阮勢濱通諳北語隨使濟事陞爲京北處參政伯爵,Hựu dĩ Nguyễn Thế Tân thông am Bắc ngữ tuỳ sứ tế sự thăng vi Kinh Bắc xứ tham chính bá tước
左相國澄舍舟上岸幾𨺻㥯扶下船得脱,Tả tướng quốc Trừng xá chu thượng ngạn cơ hãm cấp phù hạ thuyền đắc thoát
󱲲𣼽買󱲱𫥨溟濛買󱲳𫥨𦟟󱥑渚𠓑𫥨,lênh láng mới mầm ra mênh mang mới mống ra mờ mịt chửa rõ ra
叩頭󰡎帳捛調呌𰙔,khấu đầu dưới trướng lựa điều kêu ca
特𢚸𠊛丕喂秩𢚸𠊛丕喂,được lòng người vậy ôi mất lòng người vậy ôi
丁佃阮匐汝台,đinh điền nguyễn bặc nhớ thay
向背吉㓙在爾其思之,hướng bội cát hung tại nhĩ kì tư chi
㑏民𨑜𫢫召罪朱民,giữ dân dưới đời chịu tội cho dân
皇子󰘊基玉裕金相英姿秀𤼵既有宜君宜王之望當正以嫡以貴之名,Hoàng tử Bang Cơ ngọc dụ kim tương anh tư tú phát ký hữu nghi quân nghi vương chi vọng đáng chính dĩ đích dĩ quý chi danh
三月帝至自臨西道,Tam nguyệt Đế chí tự Lâm Tây Đạo
伮,nó
𫔳䕯泞浽茹蘭栗𩢬,cửa bèo nênh nổi nhà lan lật lừa
秋旦𣘃󰅹拯邏𨓡,thu đến cây nào chẳng lạ lùng
󰟯𧵆棱紫󰟯賒𡏧紅,Dường gần rừng tía dường xa bụi hồng
𠀧𨑮𦒹斫斫芇吏欣,Ba mươi sáu chước chước gì LẠI hơn
石龍子丐神吝,thạch long tử cái thằn lằn
嵗時皮買堆旬,tuổi thời vừa mới đôi tuần
抶𨉞抪桧捍𧚟𢮿工,thắt lưng bó củi xắn váy quai cồng
拯𬁷拯㤕拯爲吏群瓢輦爫之景尼,chẳng yêu chẳng xót chẳng vì lại còn bìu rịn làm chi cảnh này
史臣吳士連曰甚矣哉,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thậm hĩ tai
𨑮𠄻𢆥買悲𣇞󰑼低,Mười lăm năm mới bây giờ là đây
鄭念𢖵旦家鄕,Chạnh niềm NHỚ ĐẾN gia hương
𣈜蒸㐌歆丕𬌥羝㐌衛典㮔,ngày chưng đã hôm vậy trâu dê đã về đến chuồng
辛酉五年明洪武十四年春二月試太學生,tân dậu ngũ niên minh hồng vũ thập tứ niên xuân nhị nguyệt thí thái học sinh
二十四日太原總兵嚴郡公鄭惟精斬󰱐偽󰒂國公杜衍并其黨於太原,nhị thập tứ nhật thái nguyên tổng binh nghiêm quận công trịnh duy tinh trảm hoạch nguỵ nghĩa quốc công đỗ diễn tịnh kì đảng ư thái nguyên
先為陳添平走到朝廷奏他正是安南國王子以此差大兵來招,Tiên vi Trần Thiêm Bình tẩu đáo triều đình tấu tha chính thị An Nam quốc vương tử dĩ thử sai đại binh lai chiêu
為親𩯀泊點䏧蝐,vì thân tóc bạc điểm da mồi
願嗔蔑体課昇平,nguyện xin một thấy thuở thăng bình
𠽋唭昆造詐貞字縁𠴼啅字情𣼽滈,nực cười con tạo trớ trênh chữ duyên tráo chác chữ tình lãng xao
丙午十一年七年月以後天資嘉瑞元宋淳熙十三年,Bính Ngọ thập nhất niên Thất niên nguyệt dĩ hậu thiên Tư Gia Thuỵ nguyên Tống Thuần Hi thập tam niên
城外居民禮篆悉招撫之,Thành ngoại cư dân Lễ Triện tất chiêu phủ chi
埮𠦳渃碧𡽫撑,dặm ngàn nước biếc non xanh
󰇥渡蓮𨍦󱚷堂,Dỡ đò lên TRƯỚC sảnh đường
女欺閍󰜋世芇,Nữa khi muôn một thế nào
達床七宝圍幔八仙,đặt giường thất bảo vây màn bát tiên
伯儀更築羅城,bá nghi cánh trúc la thành
乃分兵布陣各道並進限即日攻破昇龍城以取頭功,Nãi phân binh bố trận các đạo tịnh tiến hạn tức nhật công phá Thăng Long thành dĩ thủ đầu công
喝嗷制欺盎𩄲顛湛笛𥐆𡁾課𬰢𡗶黄最,hát ngao chơi khi áng mây đen sẫm địch vắn thốt thuở mặt trời vàng tối
一時部吏部兵二時部户部刑共衝,nhất thì bộ lại bộ binh nhì thì bộ hộ bộ hình cũng xong
以吳煥爲清華賛治承宣使司承宣使尋授吏部尚書,Dĩ Ngô Hoán vi Thanh Hoa Tán trị thừa tuyên sứ ti Thừa tuyên sứ tầm thụ Lại bộ Thượng thư
泛弹迢迭𢬣仙,Phím đàn dè dặt tay tiên
元軍遁㱕至㱕化寨,nguyên quân độn quy chí quy hoá trại
有情些吏別些,Hữu tình ta lại BIẾT ta
群之󰑼丐紅顔,Còn chi là cái hồng nhan
伮辰咄󰬔𤵺𠸂𡀫拯咍併筭吏空別𬈋咹,nó thì dốt nát dại dột lắm chẳng hay tính toán lại không biết làm ăn
𢚸絲油𫽄𢴑情,Lòng tơ dù chẳng dứt tình
𡏧𢫝𬮙斛質菭,bụi đong muôn hộc chất đầy
矯公𢚸叱庒盃,Kiều công lòng rất chẳng vui
遠圖存公道耶抑為貪近功溺私愛耶殿下能偕唐太周公之遺迹則後世之人將頌𰙔功德之不暇何暇笑哉又曰先帝以殿下善足以󰱥志才足以濟事故以天下付託殿下,viễn đồ tồn công đạo da Ức vi tham cận công nịch tư ái da Điện hạ năng giai Đường Thái Chu Công chi di tích tắc hậu thế chi nhân tương tụng ca công đức chi bất hạ hà hạ tiếu tai Hựu viết Tiên đế dĩ Điện hạ thiện túc dĩ kế chí tài túc dĩ tế sự cố dĩ thiên hạ phó thác điện hạ
起翠華龍瑞二宫以為宫女之居,khởi thuý hoa long thuỵ nhị cung dĩ vi cung nữ chi cư
若清潭今改清池上福清威慈廉等縣貟人鎮守并輪番守皇城外店有官者陞一級無官者饒軍色各項倣如前聽󰰻例輪二十番守皇城外店習藝,Nhược Thanh Đàm Kim cải Thanh Trì Thượng Phúc Thanh Oai Từ Liêm đẳng huyện viên nhân trấn thủ tịnh luân phiên thủ hoàng thành ngoại điếm hữu quan giả thăng nhất cấp vô quan giả nhiêu quân sắc các hạng phỏng như tiền thính bát lệ luân nhị thập phiên thủ Hoàng thành ngoại điếm tập nghệ
娘妯朱媄𫯳󱟠,nàng dâu cho mẹ chồng bú
賢榜眼黎文休探花即鄧麻羅,Hiền bảng nhãn Lê Văn Hưu thám hoa tức Đặng Ma La
𪻟直式麻排泣歇羣臣,vua sực thức mà vời khắp hết quần thần
店清月泊客𨕭樓,đêm thanh nguyệt bạc khách lên lầu
󱖮念塵俗耨細花安,buông niềm trần tục náu tới hoa yên
󰜏姑翁臼拯调𠳨𫳵,bà cô ông cậu chẳng điều hỏi sao
一人名地名有考㨿分註其下無則闕之,nhất nhân danh địa danh hữu khảo cứ phân chú kì hạ vô tắc khuyết chi
盆忙𭁈琴貴接境見貴弗恭恐禍及已故先效順帝嘉之賫織金衣賞其父道仍賜使人絹匹有差,Bồn Mường dữ Cầm Quý tiếp cảnh kiến Quý phất cung khủng hoạ cập dĩ cố tiên hiệu thuận đế gia chi tê chức kim y thưởng kì phụ đạo nhưng tứ sử nhân quyến sất hữu sai
帝既平吳大告天下,đế ký bình ngô đại cáo thiên hạ
杜之進退合乎義矣,Đỗ chi tiến thoái hợp hồ nghĩa hĩ
𢖵󱊨跡𬞺固𠬠𠊛𠸜哙烏雷,nhớ xưa tích cũ có một người tên gọi ô lôi
𦛊蚤蚤󱢡蚤𨔈𫳵眉吏極𡥵𦟷眉𨖲,l tao tao vỗ tao chơi sao mày lại cức con bòi mày lên
吀朱賑貸吏依例常,xin cho chẩn thải lại y lệ thường
烏馬兒問曰國王無禮令人墨刺殺韃字欺侮天兵,Ô Mã Nhi vấn viết Quốc vương vô lễ lệnh nhân mặc thích Sát Thát tự khi vũ thiên binh
犝犠,đồng nghé
隻󰠽貝幅詞𩄲緣尼時𡨹物尼𧵑終,chiếc thoa với bức tờ mây duyên này thì giữ vật này của chung
雙塘生理𣈜強窒𣌋𬋱最󱇹,song đường sinh lý ngày càng thắt sớm vay tối bợ
帝幸應豊行宮省耕,Đế hạnh Ứng Phong hành cung tỉnh canh
帝曰百戦百勝非計之善者也,Đế viết Bách chiến bách thắng phi kế chi thiện giả dã
𤵺𠊛𩂏𩂠每尼坤𨉟𢭳󱣤停𤇨𫥨外,dại người che đậy mọi nơi khôn mình giấu giếm đừng phơi ra ngoài
兵農有法即武王之農用八政也牧民有條即武王之𫳭綏四方也,binh nông hữu pháp tức vũ vương chi nông dụng bát chính dã mục dân hữu điều tức vũ vương chi sủng tuy tứ phương dã
忠厚侯是夜遁去復歸,Trung Hậu hầu thị dạ độn khứ phục quy
盆不設宴禮,bồn bất thiết yến lễ
引身󱚢準安𫔮,dẫn thân vào chốn an nhàn
塘青雲󱹬饒𧗱名貝利,đường thanh vân nhử nhau về danh với lợi
底朱旦浽㵢花𣼸䕯,Để cho đến nỗi trôi hoa dạt bèo
自是南海澄波󰱃幾求戒矣,tự thị nam hải đăng ba thứ cơ cầu giới hĩ
胡氏改對日南郡王,Hồ thị cải đối Nhật Nam Quận Vương
平明有僚復收兵回行營,Bình minh Hữu Liêu phục thu binh hồi hành dinh
折𫯰固法渃專,giết chồng có phép nước chuyên
命督將范敬恩討之畧諸蛮峒而還,Mệnh Đốc tướng Phạm Kính Ân thảo chi lược chư man động nhi hoàn
軍丁列太保祈郡公征虜将軍黎念領東南北三府衛水軍先行,quân Đinh Liệt Thái bảo Kì quận công Chinh lỗ tướng quân Lê Niệm lĩnh Đông Nam Bắc tam phủ vệ thuỷ quân tiên hành
𬦳咹曾𩛷沫蒲灰,chạy ăn từng bữa mướt mồ hôi
𢴑𠳒娘倍喝𠫾事𰿘𫷜𡳶計之碑𣇞,dứt lời nàng vội gạt đi sự muôn năm cũ kể chi bây giờ
𠄩𠊛吏﨤𠄩𠊛,hai người lại gặp hai người
忍為曷可勝言患失無所不至十載養天下亂有同林甫之奸一朝動漁陽兵遂致祿山之㓂,Nhẫn vi hạt khả thắng ngôn hoạn thất vô sở bất chí Thập tải dưỡng thiên hạ loạn hữu đồng Lâm Phủ chi gian nhất chiêu động Dgư Dương binh toại trí Lộc Sơn chi khấu
高點,cao điểm
親王仍几𤵺𤵶傳朱女吏和𣈙底空,thân vương những kẻ dại ngây truyền cho nữ lại hoà rày để không
若户所該者立在本品班朝謁之末,Nhược hộ sở cai giả lập tại bản phẩm ban triều yết chi mạt
翁杜科㝹於渃󰅹,ông đỗ khoa nao ở nước nào
是時城中失守社稷󰲝棄人民入城爭取金銀寶貨白檀麝香紗羅紵絲满於民間圖書胡椒草香等沕委棄衢路髙一二寸不可勝紀,thị thời thành trung thất thủ xã tắc phế khí nhân dân nhập thành tranh thủ kim ngân bảo hoá bạch đàn xạ hương sa la trữ ti mãn ư dân gian đồ thư hồ tiêu thảo hương đẳng vật uỷ khí cù lộ cao nhất nhị thốn bất khả thắng kỷ
󰠳合包饒席綺羅,đâu hợp bao nhiêu tiệc ỷ la
漢蒼命禁精酒以其糜榖也,Hán Thương mệnh cấm tinh tửu dĩ kì mi cốc dã
愚例分善最該可寕喻可否槩以廉能,ngu lệ phân thiện tối cai khả ninh dụ khả phủ khái dĩ liêm năng
𠰺浪埋𰦫㐌停,dạy rằng may rủi đã đành
當欺焒𤎕粓吹𡥵時𠾕啂𫯳𠾕噚󱜢,đương khi lửa tắt cơm sôi con thì đòi bú chồng đòi tòm tem
為平章軍國重事太傅仁國公,vi bình chương quân quốc trọng sự thái phó nhân quốc công
旺即皇帝位改元開祐元年,vượng tức hoàng đế vị cải nguyên khai hựu nguyên niên
月娥欺意哭和如湄,nguyệt nga khi ấy khóc hoà như mưa
謹得罪,cẩn đắc tội
書居猶存弊習未改,thư cư do tồn tệ tập vị cải
噅除渚体𢼂𪞷𪮩𢬣魯𦝉初麻探󰏤,vây chờ chưa thấy xổ ra thò tay lỗ đẻ sờ mà thăm coi
共嘹噲饒浪,cùng reo gọi nhau rằng
󰮂潭夷𬙾朋蓮,trong đầm gì đẹp bằng sen
以黎𡺄為吏部尚書,dĩ lê sạn vi lại bộ thượng thư
𦊚方彷𣼽干戈,bốn phương phẳng lặng can qua
夏五月朔大赦,Hạ ngũ nguyệt sóc đại xá
坤拫湥玉湥洡𡮈沙,Khôn ngăn giọt ngọc sụt sùi nhỏ sa
𪀄扒工棱亇扒𬇚,chim bắt trong rừng cá bắt ao
𣎀𨱽罷没課󰬾冬,đêm dài bởi một thuở ba đông
𫽻朱𦋦女群之󰑼緣,gỡ cho ra nữa còn gì là duyên
傳軍令𬕹帳前他𣦍,Truyền quân lệnh xuống trướng tiền tha ngay
恾象威顔幀莫底仰𬂙彊敬敬彊𬂙,mường tượng uy nhan tranh mạc để ngưỡng trông càng kính kính càng trông
事而惧好謀而成,sự nhi cụ hảo mưu nhi thành
閉𥹰𦖑㗂𦟐桃,Bấy lâu nghe tiếng má đào
先鋒𠄩𡦂旗題,tiên phong hai chữ cờ đề
貶石都督萊郡公鄭栢爲都督同知都督,Biếm Thạch đô đốc Lai quận công Trịnh Bách vi Đô đốc đồng tri Đô đốc
𣦍信𡗶固負󰅹,ngay tín trời có phụ nào
𣈜春𤷱痗,ngày xuân mòn mỏi
突𧋆於𦙶固𡓇錢墫,nốt ruồi ở cổ có lỗ tiền chôn
𪟂吒丐刧𥙩𫯳終,chém cha cái kiếp lấy chồng chung
横矟刺帝墜馬弑之,hoành sáo thích đế truỵ mã thí chi
夜半烏馬兒遁過清化江口,dạ bán ô mã nhi độn quá thanh hoá giang khẩu
胡彼凣流不明常理黎瓚文運則迷而不悟妄狀而信惑其非子驥杜韜則昏而無知妄本而附會其説,hồ bỉ phàm lưu bất minh thường lí lê toản văn vận tắc mê nhi bất ngộ vọng trạng nhi tín hoặc kì phi tử kí đỗ thao tắc hôn nhi vô tri vọng bản nhi phụ hội kì thuyết
子之尔目揚清激濁職所當為,Tử chi nhĩ mục dương thanh khích trọc chức sở đáng vi
𠸦浪𥘷拱慈悲路𫅷,khen rằng trẻ cũng từ bi lọ già
󰜋茹萱貝󰜋翹於𥪞,Một nhà huyên với một Kiều ở trong
春細丙𥆾花唒𩈘秋𧗱𠾺𧡊柳珠眉,xuân tới biếng nhìn hoa giấu mặt thu về thẹn thấy liễu chau mày
𡀯娘𡢐唉群𥹰,truyện nàng sau hãy còn lâu
帝出據州城即龍編也,đế xuất cứ châu thành tức long biên dã
十二月莫敬典見累,Thập nhị nguyệt Mạc Kính Điển kiến luỵ
扒,bắt
若當日紏儀不預議論,nhược đương nhật củ nghi bất dự nghị luận
信𠳒城下要盟𦰟旗魚㗁𤿰更雉長,tin lời thành hạ yêu minh ngọn cờ ngơ ngác trống canh trễ tràng
胡虜入冦國峻令富家發粟以給軍止與為假郎将不敢以真郎将與之,Hồ lỗ nhập khấu Quốc Tuấn lệnh phú gia phát túc dĩ cấp quân chỉ dữ vi giả lang tướng bất cảm dĩ chân lang tướng dữ chi
從容也𠃅清齋,thong dong giã mái thanh trai
師浪󰘇孛青青,sư rằng cửa bụt thênh thênh
󱩝𫺈課𨢟形造化𨤔芙蓉𠬠朶誇鮮,trộm nhớ thuở gây hình tạo hoá vẻ phù dung một đoá khoe tươi
命太保平章軍國重事兼提調國子監黎念原吏部尚書阮如堵提調大理寺卿權刑部右侍郎楊執中監試翰林院承旨阮直翰林院大𭓇士署院事兼光,Mệnh Thái bảo bình chương quân quốc trọng sự kiêm Đề điệu Quốc tử giám Lê Niệm nguyên Lại bộ thượng thư Nguyễn Như Đổ đề điệu Đại lí tự khanh quyền hình bộ hữu thị lang Dương Chấp Trung giám thí Hàn lâm viện thừa chỉ Nguyễn Trực Hàn lâm viện đại học sĩ thự viện sự kiêm Quang
刑獄官鞠對明白伸理寃枉務在得情不可妄受嘱托賄賂以致沉滯寃濫,hình ngục quan cúc đối minh bạch thân lí oan uổng vụ tại đắc tình bất khả vọng thụ chúc thác hối lộ dĩ trí trầm đái oan lạm
歌曲滄浪別濁清,ca khúc thương lang biết đục thanh
史臣吳士連曰正其誼不謀其利明其道不計其功君子心也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Chính kì nghị bất mưu kì lợi minh kì đạo bất kế kì công quân tử tâm dã
𩵽𩹫,tôm tép
風流退𫇰江湖性初,phong lưu thói cũ giang hồ tính xưa
帝欲以為翰林學士上皇止之,Đế dục dĩ vi Hàn Lâm học sĩ Thượng hoàng chỉ chi
喡呐喡爫形字十𨕭命,và nói và làm hình chữ thập trên mình
官兵收󰱐金銀財物婦女不可勝數,quan binh thu hoạch kim ngân tài vật phụ nữ bất khả thăng sổ
娘浪𡽫渃賒𣾺,Nàng rằng Non nước xa khơi
之󱦺𢱔𧵑𩛂吏負恾餒吱𫅷𢢂吏摐,chi rành bòn của no lại phụ mang nỗi chê già ghét lại ruồng
夫有識者凣事皆先見奚足為異哉,Phu hữu thức giả phàm sự giai tiên kiến hề túc vi dị tai
大𧻗史記本紀續編卷之十七終,đại việt sử ký bản kỷ tục biên quyển chi thập thất chung
功名事業易虧𫥨共,công danh sự nghiệp dễ khây khỏa cùng
𠑕𢬣䀡𨁪𤍊𨑮,ngửa tay xem dấu tỏ mười
卞共娘夾干戈,bèn cùng nàng giáp can qua
浽念想典𦓡𤴬,Nỗi niềm tưởng đến mà đau
𧵑油用覩󰅹都旦,của dùng dầu đủ nào đo đắn
𠬠𠇮魚菫塘𩄲,một mình ngơ ngẩn đường mây
𣎀秋󰊄律窻桃,đêm thu gió lọt song đào
扲钱招𠖈䀡戈,cầm tiền gieo xuống xem qua
命崇進入内左都督兼太子少保黎景徽權政事院尚書兼謹德殿大學士太子賓客阮如堵提調翰林援代學士權御史󰉟都御史大夫陳盤監試,Mệnh Sùng tiến Nhập nội tả đô đốc kiêm thái tử thiếu bảo Lê Cảnh Huy quyền chính sự viện thượng thư kiêm cẩn đức điện đại học sĩ thái tử tân khách Nguyễn Như Đổ đề điệu Hàn lâm viện đại học sĩ quyền ngự sử đài Đô ngự sử đại phu TRần Bàn giám thí
眾咸乞罪師回固帝有此諭以戒壽域等,chúng hàm khất tội sư hồi cố đế hữu thử dụ dĩ giới thọ vực đẳng
娘浪爲𡮍台制,nàng rằng vì chút hay chơi
干地而止,can địa nhi chỉ
㤕台桃李󰜋梗,Xót thay đào lý một cành
僕願諸将士聽令同心戮力以立功名勦除偽賊則我等之功莫大焉,Bộc nguyện chư tướng sĩ thính lệnh đồng tâm lục lực dĩ lập công danh tiễu trừ nguỵ tặc tắc ngã đẳng chi công mạc đại yên
知是歲晋亡,Tri Thị tuế Tấn vong
霖耶行竹行樁世間𦤾帝時𢚸㐌清,rườm rà hàng trúc hàng thông thế gian đến đấy thì lòng đã thanh
繭絸,kiển kén
矯公𨖲聀太卿,kiều công lên chức thái khanh
生陀茀落塊漂,Sinh đà phất lạc hồn xiêu
𨀒駒泣警𨋣車岌𡹡,vó câu khấp khểnh bánh xe gập ghềnh
䀡戈相貌云仙,xem qua tướng mạo vân tiên
𣃣𪦲悁饒㐌𤳧𬏖,vừa mới quen nhau đã lạ lùng
詔百姓賦税許輸官十分外别取一分謂之横頭,chiếu bách tính phú thuế hứa thâu quan thập phân ngoại biệt thủ nhất phân vị chi hoành đầu
油炵𤽸𥒦湥灡渗巾,Dầu chong trắng đĩa giọt tràn thấm khăn
㐱𥙩蒸姿質氷玉於边󰯭,chỉn lấy chưng tư chất băng ngọc ở bên mây
昆㝵世意托寃世尼,con người thế ấy thác oan thế này
其慮身後計又如此,kì lự thân hậu kế hựu như thử
童浪𠓨妬柴𥋳,ðồng rằng vào đó thầy coi
十三日光紹帝親祈于天其,thập tam nhật quang thiệu đế thân kì vu thiên kì
陽乞和,dương khất hoà
󰟨芇嗔决𠬠排朱衝,thế nào xin quyết một bài cho xong
󰅹埃庄隊於𨕭頭,nào ai chẳng đội ở trên đầu
添平陳元輝家奴即阮康也,Thiêm Bình Trần Nguyên Huy gia nô tức Nguyễn Khang dã
十一月有白氣如劎出于東南長丈餘,thập nhất nguyệt hữu bạch khí như kiếm xuất vu đông nam trường trượng dư
會暑濕大𤶣遂󰰾兵,hội thử thấp đại dịch toại bãi binh
占城使賫書及方物來献求和親,chiêm thành sứ tê thư cập phương vật lai hiến cầu hoà thân
𫽄𦹳拱体花龿,chẳng thơm cũng thể hoa nhài
彗星見,Tuệ tinh hiện
自𣈙怯󰁮房秋,Từ rày khép cửa phòng thu
𩍓𩊽,ủng hia
昭君𠸗拱貢胡,chiêu quân xưa cũng cống hồ
賖𡗶𧵆坦倚坤拯咍𨤰托群算待之,xa trời gần đất ấy khôn chẳng hay nhẽ thác còn toan đợi gì
仙逋結㐌閉秋迡,tiên bô kết đã bấy thu chầy
経济,kinh tế
㕸名䋦䋦小姐仍𣈜,rắp ranh mai mối tiểu thư những ngày
予皇父第五子以幼冲之資嗣艱大,Dư hoàng phụ đệ ngũ tử dĩ ấu xung chi tư tự gian đại
説催杜子撰之,thốt thôi đỗ tử soạn chi
㗂𪀄喓喔𦖑它喂𦖻,tiếng chim eo óc nghe đà ỏi tai
渃𢚸溪裊𨀤群溇,nước lòng khe nẻo lội còn sâu
政事韶陶哺役蓝岩,chính sự thều thào bỏ việc lam nham
𦊚方𫡮𤽸𠬠牟,bốn phương mây trắng một màu
自春至此不雨,Tự xuân chí thử bất vũ
㤕貞𪮙𥒥此鐄,Xót riêng chọn đá thử vàng
遣使往四方追勘貧乏老弱在軍者繞汰之賦役工程偏重者輕减之放𤯝灾伸寃屈録失職褒有功蠲逋負寬刑罸旌節義賑孤貧擢廉絜進賢才中外大悅,khiển sứ vãng tứ phương truy khám bần phạp lão nhược tại quân giả nhiễu thải chi phú dịch công trình thiên trọng giả khinh giảm chi phóng sảnh tai thân oan khuất lục thất chức bao hữu công quyên bô phụ khoan hình phạt tinh tiết nghĩa chẩn cô bần trạc liêm khiết tiến hiền tài trung ngoại đại duyệt
軍中鎌𢀲槊𨱽,Quân trung gươm lớn giáo dài
刼尼𫽄﨤底停刼𡢐,kiếp này chẳng gặp để dành kiếp sau
󰜋𣈗󰑼󰋇𣋽枚唉娘,một ngày là mấy sớm mai hỡi nàng
該官起造草舍驗實量,cai quan khởi tạo thảo xá nghiệm thực lượng
楊三哥以外戚之親受托孤之寄然廢主自立難迯簒弑之誅,Dương Tam Kha dĩ ngoại thích chi thân thụ thác cô chi kí nhiên phế chủ tự lập nan đào soán thích chi tru
本處三司官公同量留每所各二員每衛教習博士六人餘皆省减,Bản xứ tam ti quan công đồng lượng lưu mỗi sở các nhị viên mỗi vệ giáo tập bác sĩ lục nhân dư giai tỉnh giảm
鄭檢親督大兵至此攻畧山南未賜必渡江也,trịnh kiểm thân đốc đại binh chí thử công lược sơn nam vị tứ tất độ giang dã
𬞊𫈘實本𣳔菰米,niềng niễng thực vốn dòng cô mễ
輔還東都,Phụ hoàn Đông Đô
䐧腈尸耐刀機象郡積惡滔天包臧廣地,khao sưu thi nại đao cơ tượng quận tích ác thao thiên bao tàng quảng địa
史臣吳士連曰雄王之世建侯立屏分國爲十五部,sử thần ngô sĩ liên viết hùng vương chi thế kiến hầu lập bình phân quốc vi thập ngũ bộ
䏾橷㐌熾昂頭,Bóng dâu đã xế ngang đầu
小訟期五箇日大訟期十箇日以紙取供言完畢不得淹滯逾期,tiểu tụng kì ngũ cá nhật đại tụng kì thập cá nhật dĩ chỉ thủ cung ngôn hoàn tất bất đắc yêm đái du kì
𢪥㭙𦋦渃𣳔𣳔,vắt chày ra nước ròng ròng
𫢋衛西竺油麻底朱仍種妖魔卦厨,phật về tây trúc dẫu mà để cho những giống yêu ma quải chùa
署󰝡旦滝𣳮瀝麻𫀅中𪮏庄𡨹末蒸𫴋滝,thợ đem đến sông rửa sạch mà xem trong tay chẳng giữ mất chưng xuống sông
虚昆𡲤吏損功娘𣈙,hư con vả lại tốn công nàng rày
𭰃𠳒客買䜹浪,Cạn lời khách mới thưa rằng
𢪀傷分伵莫𮥷欺空,nghĩ thương phận tớ mắc nàn khi không
𠄼更仍塢𠲖朝柳要,năm canh những ủ ê chiều liễu yếu
它突吝場經𬮌祖,đà đụt lẩn trường kinh cửa tổ
哭翁總𧋉,khóc ông tổng cóc
九月帝弗豫,cửu nguyệt đế phất dự
尊母黎氏曰靈顯,Tôn mẫu Lê thị viết Linh Hiển
連𢧚蘂呂花殘,liền nên nhụy rữa hoa tàn
𠓨棱𥙩茦外科,vào rừng lấy thuốc ngoại khoa
𦝄常𧷺鈌,trăng thường tròn khuyết
鐘磬群𫽄咹埃况之𤗖埕於外壘𥯌,chuông khánh còn chẳng ăn ai huống chi mảnh chĩnh ở ngoài lũy tre
兹方即政一初宜廣推恩四海所有寬大名條頒布天下如賜功臣爵土加封祀典各神饒拖欠賦寬恤始回流民并原受偽職查實仍還前有及内外官賜恩陞級𭁈勇士生徒社長官員子孫等並,Tư phương tức chính nhất sơ nghi quảng suy ân tứ hải sở hữu khoan đại danh điều ban bố thiên hạ như Tứ công thần tước thổ gia phong tự điển các thần nhiêu tha khiếm phú khoan tuất thuỷ hồi lưu dân tịnh nguyên thụ nguỵ chức tra thực nhưng hoàn tiền hữu cập nội ngoại quan tứ ân thăng cấp dữ dũng sĩ sinh đồ xã trưởng quan viên tử tôn đẳng tịnh
詠咏󰟯朋彙日月,vành vạnh dường bằng vầng nhật nguyệt
蒸准渃沚𤁕箕,chưng chốn nước chảy lướt kia
令德不還,lệnh đức bất hoàn
風流窒墨󰬾𣈜節,phong lưu rất mực ba ngày tết
𤐝細彊添𤏣䏾𦎛,soi tới càng thêm tỏ bóng gương
𩄲𠄼式𩂏撫殿堯,mây năm thức che phủ điện nghiêu
𧡊𠊛忠正劍󰂫嗂𠶊,thấy người trung chính kiếm lời gièm pha
𥆾娘翁㐌𧖱沙𦛌油,Nhìn nàng ông đã máu sa ruột dàu
𠰚𡽫咱𡁾易醝𢚸㝵,Nỉ non thánh thót dễ say lòng người
若已為社長宜擇某人䏻幹事者留餘即奏却還前項,nhược dĩ vi xã trưởng nghi trạch mỗ nhân năng cán sự giả lưu dư tức tấu khước hoàn tiền hạng
矯欺𩆐𩄰不欺,Kẻo khi sấm sét bất khi
尋官麻吏﨤䘮,tìm quan mà lại gặp tang
𡱩单𠄩𡬷朋姅𡱩刼底𢵋𦃿𫄄,thước đơn hai tấc bằng nửa thước kép để đo vải lụa
後有盗擔盐入壘者擒獲斬以徇眾,Hậu hữu đạo đảm diêm nhập luỹ giả cầm hoạch trảm dĩ tuân chúng
明内官太監山壽督領軍民圍靖安三峙得白象一隻背上有斑音𤤻紋以銀鞍盖之差都督江浩送燕京以爲禎祥内外諸司表賀,Minh nội quan Thái giám Sơn Thọ đốc lĩnh quân dân vi Tịnh An Tam Trĩ đắc bạch tượng nhất chích bội thượng hữu ban âm ban văn dĩ ngân yên cái chi sai Đô đốc Giang Hạo tống Yên Kinh dĩ vi trinh tường nội ngoại chư ti biểu hạ
𨃴名利湓坡色󱯺,gót danh lợi bùn pha sắc xám
讀謗󰑼𠅜呐談,độc báng là lời nói gièm
旨揮一在内壮士神武効力殿前五府馬閑馴象等衛司所及在外各衛所府州縣官間有脧削士卒漁󰔦軍民惟務肥家不恤國法者在内指揮提督檢點都督堂上及断事經歷等官在外承憲二司各宜断以公心參諸眾論前項冗濫雖無實跡眾所共知者及有亷潔之人不爲,Chỉ huy nhất tại nội Tráng sĩ Thần vũ Hiệu lực Điện tiền Ngũ phủ Mã nhàn Thuần tượng đẳng vệ ti sở cập tại ngoại các vệ sở phủ châu huyện quan gian hữu thuyên tước sĩ tốt ngư đố quân dân duy vụ phì gia bất tuất quốc pháp giả tại nội Chỉ huy Đề đốc kiểm điểm Đô đốc đường thượng cập Đoán sự kinh lịch đẳng quan Tại ngoại Thừa Hiến nhị ti các nghi đoạn dĩ công tâm tham chư chúng luận tiền hạng nhũng lạm tuy vô thực tích chúng sở cộng tri giả cập hữu liêm khiết chi nhân bất vi
藥典,dược điển
車絲牢窖撝㨴撝吀,xe tơ sao khéo vơ càn vơ xiên
二十八日令絞莫敬用于東門市,nhị thập bát nhật lệnh giảo mạc kính dụng vu đông môn thị
春三月造秘書閣,Xuân tam nguyệt tạo Bí thư các
元,nguyên
欺紆𠃩曲欺珠堆眉,khi vò chín khúc khi chau đôi mày
𠽆渃𪶩,nuốt nước dãi
初王爲世子入質於漢在長安娶邯郸樛氏女生子興,Sơ Vương vi Thế tử nhập chất ư Hán tại Trường An thú Hàm Đan Cù thị nữ sinh tử Hưng
然從沙門於安子之山勞民力於英雲之閣非帝王之量也,Nhiên tòng sa môn ư Yên Tử chi sơn lao dân lực ư Anh Vân chi các phi đế vương chi lượng dã
𥿠䋥,bủa lưới
鄧世功在右支横射拒戦,đặng thế công tại hữu chi hoành xạ cự chiến
十二月申明婦人落貽及為人落貽,thập nhị nguyệt thân minh phụ nhân lạc di cập vi nhân lạc di
秋九月新安縣兵起,thu cửu nguyệt tân an huyện binh khởi
從容𡅳𠰺鎚󱯅文章拱固質才劍之,thong dong khuyên dạy dùi mài văn chương cũng có chất tài kém chi
十九日定陪拜禮節詔文武百官凡有事陪拜禮󰍶侍班如󰀩得令則趍出不可徐行翔揚亦不可疾走攙趍,Thập cửu nhật định bồi bái lễ tiết chiếu văn võ bách quan phàm hữu sự bồi bái lễ tất thị ban như nghi đắc lệnh tắc xu xuất bất khả từ hành tường dương diệc bất khả tật tẩu sàm xu
優中侍内書寫兵番臣杜公廉奉謄,Ưu trúng thị nội thư tả Binh phiên thần Đỗ Công Liêm phụng đằng
制䏻等願留為内臣,Chế Năng đẳng nguyện lưu vi nội thần
内密官唱各給勑自旦至晡不能尽,nội mật quan xướng các cấp sắc tự đán chí bô bất năng tận
󰠵戈水秀山岐,trải qua thủy tú sơn kỳ
二月幸西京,nhị nguyệt hạnh tây kinh
割𬚸𤍇油底麻熟各次𤿦共底麻𤒴,cắt thịt nấu dầu để mà thuộc các thứ da cũng để mà thắp
故𬁖陳濁更󰞴牟花梨唉淫湜湥湄,cớ sao trằn trọc canh khuya màu hoa lê hãy dầm dề giọt mưa
咹斎𦣰夢於厨湖蓮,ăn chay nằm mộng ở chùa hồ sen
󰞳𪮏襖旦䕺林,giơ tay áo đến tùng lâm
身𠦳鐄底污名𦟐紅,thân nghìn vàng để ô danh má hồng
一以私好惡,Nhất dĩ tư hảo ố
二人之奉使也有司具本以先後之序著宗胄為陪臣君實為耆人,Nhị nhân chi phụng sứ dã hữu ti cụ bản dĩ tiên hậu chi tự trước Tông Trụ vi bồi thần Quân Thực vi kì nhân
強髙強𠓇揾強清,càng cao càng sáng vẫn càng thanh
勢家人民絶嗣田土并僞官迯軍田土時物等項各具數明白限明年四月上納若隐匿并以官爲私變易有無者以徒流貶罷論,thế gia nhân dân tuyệt tự điền thổ tịnh nguỵ quan đào quân điền thổ thời vật đẳng hạng các cụ số minh bạch hạn minh niên tứ nguyệt thượng nạp nhược ẩn nặc tịnh dĩ quan vi tư biến dị hữu vô giả dĩ đồ lưu biếm bãi luận
撫拪打𣜿性情呌,vỗ tay đánh nhịp tính tình kêu
𤯰𡥵坤沫𦛊洟洟,đẻ con khôn mát l rười rượi
𣎀𣈜隴仍陰󰠐,Đêm ngày luống những âm thầm
翁浪窖𨤰𠥤饒,ông rằng khéo nhẽ giấu nhau
輕扇𢅅𪮏尾存,khinh phiến quạt tay vẩy giòn
戈藤縣縣尼小邑府梧州匝納如𣻆,qua đằng huyện huyện nơi tiểu ấp phủ ngô châu tấp nập như tuôn
𦊚馭特𪠞󱸘󱸘塘哿觥賒,bốn ngựa đực đi khom khom đường cả quanh xa
悴娘𦋦買打料𠹾端,Xót nàng ra mới đánh liều chịu đoan
渚兮泄漏某分調之,chớ hề tiết lậu mỗ phần điều chi
到爲始,đáo vi thuỷ
朝高,chiều cao
三月雷震報天㙮頽其東角二層,tam nguyệt lôi chấn báo thiên tháp đồi kì đông giác nhị tầng
癸亥五年明天三年,Quý Hợi ngũ niên Minh Thiên tam niên
数󱚴𠃩𣜲𨑮𬌥拱𬥣,số nghèo chín đụn mười trâu cũng nghèo
𠀲箕實與孟咍害子文𠱋,đứa kia thực dữ mạnh hay hại tử văn ru
扒𧗱無錫算塘披花,Bắt về Vô Tích toan đường bẻ hoa
事𠁀𢪀拱󱋨唭昆𩵜洡渃󰋇𠊛𢵻鈎,sự đời nghĩ cũng nực cười con cá lội nước mấy người nhử câu
一娶妻合娶外人不得相娶富,Nhất thú thê hợp thú ngoại nhân bất đắc tương thú phú
󰅹埃群汝󰒂柴孟󰠲據帝𪮍埋英䧺,nào ai còn nhớ nghĩa thầy mạnh đâu cứ đấy múa may anh hùng
󰘇𠊛苔墜𡮍身,Cửa người đày đoạ chút thân
命翰林官作海陽山南三江京北四承宣司考官海司四貟,Mệnh Hàn lâm quan tác Hải Dương Sơn Nam Tam Giang Kinh Bắc tứ Thừa tuyên ti khảo quan hải ti tứ viên
元太宗窩闊台元年春三月日有食之,Nguyên Thái Tông Oa Khoát Đài nguyên niên xuân tam nguyệt nhật hữu thực chi
於低𫔳𫢋󰑼空狹之,Ở đây cửa Phật là không hẹp gì
即於道上使内書火正掌陳䧺韜兼檢法官准定天覷果曲,Tức ư đạo thượng sử nội thư hoả chính chưởng Trần Hùng Thao kiêm kiểm pháp quan chuẩn định Thiên thứ quả khúc
以太僕寺卿潘興造禮科給事中勇川男陳文󰱇爲督視,dĩ thái bộc tự khanh phan hưng tạo lễ khoa cấp sự trung dũng xuyên nam trần văn tuyển vi đốc thị
捛𢚸𭓇𥙩仍芸業台,vỡ lòng học lấy những nghề nghiệp hay
九月明黃福差官押路送府州縣儒醫隂陽僧道正身赴燕京除授官職回本衙門管事,Cửu nguyệt Minh Hoàng Phúc sai quan áp lộ tống phủ châu huyện nho y âm dương tăng đạo chính thân phó Yên Kinh trừ thụ quan chức hồi bản nha môn quản sự
史臣吳士連曰湯遇旱熯之災以六事自責而雨隨下,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thang ngộ hạn hán chi tai dĩ lục sự tự trách nhi vũ tuỳ hạ
經葵州蒲獵山一作蒲㨿處遇明指揮同知師祐及土官茶麟州知府琴彭領眾五千邀其前又有明將陳智李安方政葵福引兵継至逼其後,Kinh Quỳ Châu Bồ Lạp sơn nhất tác Bồ Cứ xứ ngộ Minh chỉ huy đồng tri Sư Hựu cập thổ quan Trà Lân châu Tri phủ Cầm Bành lĩnh chúng ngũ thiên yêu kì tiền hựu hữu Minh tướng Trần Trí Lí An Phương Chính Quỳ Phúc dẫn binh kế chí bức kì hậu
椇蒨,gỗ sến
冬十月九真太守李遜據州反,Đông thập nguyệt Cửu Chân Thái thú Lí Tốn cứ châu phản
治民初立𢚸朱正固渃常印月可篩,trị dân sơ lập lòng cho chính có nước thường in nguyệt khả rây
倦乃自急躍過武陵侯船斬獲其把𢂎人頭大呼武陵頭在此汝等如何敵得我諸軍聞之不及回顧遂頭于水大眾隨潰棄船上岸,Quyện nãi tự cấp dược quá Vũ Lăng hầu thuyền trảm hoạch kì bá dụ nhân đầu đại hô Vũ Lăng đầu tại thử nhữ đẳng như hà địch đắc ngã Chư quân văn chi bất cập hồi cố toại đầu vu thuỷ đại chúng tuỳ hội khí thuyền thượng ngạn
㛪羅晋王,em là tấn vương
内侍李仁義曰兄之與弟内可以協謀外可以禦侮,nội thị lí nhân nghĩa viết huynh chi dữ đệ nội khả dĩ hiệp mưu ngoại khả dĩ ngự vũ
三月帝遍幸江山凣乘輿所至有神祗者皆賜封號立廟享祀,tam nguyệt đế biến hạnh giang sơn phàm thừa dư sở chí hữu thần chi giả giai tứ phong hiệu lập miếu hưởng tự
十四日文祖誼王太妃陳氏薨,Thập tứ nhật Văn Tổ nghị Vương thái phi Trần thị hoăng
浪𥪞作合機𡗶,rằng trong tác hợp cơ trời
唐雪樁群這印,đường tuyết thông còn giá in
卞典呐共景異事縁,bèn đến nói cùng cảnh dị sự duyên
己未紹明二年宋紹興九年宋封帝爲交趾郡王,Kỉ Mùi Thiệu Minh nhị niên Tống Thiệu Hưng cửu niên Tống phong đế vi Giao Chỉ quận vương
斬武百福,Trảm Vũ Bách Phúc
焒燎𤈘,lửa leo lét
一不得擅入民家托取柴菜二不得擄掠財物斬伐生花三不得脅奸婦女及私仇殺人,nhất bất đắc thiện nhập dân gia thác thủ sài thái nhị bất đắc lỗ lược tài vật trảm phạt sinh hoa tam bất đắc hiếp gian phụ nữ cập tư cừu sát nhân
傷娘昆𥘷䜹𬏝,thương nàng con trẻ thơ ngây
上皇素知太后慈仁因大怒笞之太后亦不以關懷,thượng hoàng tố tri thái hậu từ nhân nhân đại nộ si chi thái hậu diệc bất dĩ quan hoài
𤽗於󰠳𦓡沛奴扒𪾋如丕,ngươi ở đâu mà phải nó bắt giam như vậy
𨁪𦹳底爫󱟔千古,dấu thơm để làm gương thiên cổ
丰姿骨格𨔍台,phong tư cốt cách lạ thay
徒巴點旁河两鄕軍民為湯沐兵不得入仕除賜宰臣為差使宏,đồ ba điểm bàng hà lưỡng hương quân dân vi thang mộc binh bất đắc nhập sĩ trừ tứ tể thần vi sai sử hoàng
凣官貟繁多廪祿浮費六科宜查取光順二年以來官貟曾犯受賂等賍已𬢱貶降等罪及列校管押拖欠船板木條柴磚等物隐歛軍錢以致多欠所納之物價錢十貫以上而其人猶在官勒𦤶職者以革冗官,Phàm quan viên phồn đa lẫm lộc phù phí lục khoa nghi tra thủ Quang Thuận nhị niên dĩ lai quan viên tằng phạm thụ lộ đẳng tang dĩ nghị biếm giáng đẳng tội cập liệt hiệu quản áp tha khiếm thuyền bản mộc điều sài chuyên đẳng vật ẩn liễm quân tiền dĩ trí đa khiếm sở nạp chi vật giá tiền thập quán dĩ thượng nhi kì nhân do tại quan lặc trí chức giả dĩ cách nhũng quan
店𢇡蔠𦰟畑𡓮庄咍󰮂胣󱡌徊󰜄之,đêm khuya chong ngọn đèn ngồi chẳng hay trong dạ bồi hồi việc chi
上皇辛酉歲口王國也,thượng hoàng tân dậu tuế khẩu vương quốc dã
至二十二日大駕𭛁還,chí nhị thập nhị nhật đại giá phát hoàn
徵妹亦然,Trưng muội diệc nhiên
侶堆埃吏𫅠󰟴催張,lứa đôi ai lại đẹp tày thôi trương
潮𧿆𨖲漫𠮾󱜶,triều dẫy lên mặn ngọt ưa
埃疑帽襖𦥃蚆蚆,ai ngờ mũ áo đến ba ba
創󰤊空几摳䘮󰊳,sáng banh không kẻ khua tang mít
榮報如布𡞕沛󱢣,vênh váo như bố vợ phải đấm
𪪳絲实𠰚𥒥端,ông tơ thật nhẽ đa đoan
三月帝至自驩州,Tam nguyệt Đế chí tự Hoan Châu
龍見于京師茶肆,Long hiện vu Kinh sư trà tứ
船埃𥪸直边滝固𢚸待客𫨩空喂船底些結󰒂爫悁,thuyền ai đứng chực bên sông có lòng đợi khách hay không ơi thuyền để ta kết nghĩa làm quen
試法用暗寫古文經義試賦,Thí pháp dụng ám tả cổ văn kinh nghĩa thi phú
旗󱢨宝盖傘篭幢幡,cờ chen bảo cái tán lồng tràng phan
事𠁀空𢧚𢟘過化聶,sự đời không nên chắc quá hoá lép
庄冲𧜖𧛋共外琴詩,Chẳng trong chăn NỆM cũng ngoài cầm thơ
于江中,vu giang trung
合分,hợp phần
㝵𥪞船𥙩𦀊麻綴秩,người trong thuyền lấy dây mà siết chặt
由𦖑󱫟丐吲𠻀,do nghe thợ cái dặn dò
埃𧗱哏乳姑悲別,ai về nhắn nhủ cô bay biết
夏六月加奉宣處阮車魯阮昌參知詞訟事,Hạ lục nguyệt gia phụng tuyên xứ Nguyễn Xa Lỗ Nguyễn Xương Tham tri từ tụng sự
遣宣光司馬梁世永,khiển tuyên quang tư mã lương thế vĩnh
其下六條皆申明勘訟之事領布天下遠近無不喜悅,kì hạ lục điều giai thân minh khám tụng chi sự lĩnh bố thiên hạ viễn cận vô bất hỉ duyệt
㐱舍呐自𫏻馬祖乙㐌涓課𫏾萧皇,chỉn xá nói từ sau mã tổ ắt đã quên thuở trước tiêu hoàng
交朱囯状默筭法刑,giao cho quốc trạng mặc toan phép hình
媄𫅷䏾我梗橷,mẹ già bóng ngả cành dâu
务秋湄娄連𣎃,mùa thu mưa lâu liền tháng
加紹國公黎廣度平章軍國重事總統國政太宰太師,Gia Thiệu quốc công Lê Quảng Độ Bình chương quân quốc trọng sự tổng thống quốc chính thái tể thái sư
束浪及六流󰡞,thúc rằng gặp lúc lưu ly
𠰚𢚸固󰠋扲𢚸朱登,nể lòng có lẽ cầm lòng cho đang
芻皮才色吏󰑼分欣,So bề tài sắc lại là phần hơn
替,thế
仍禁差𤼵及停徵諸税三年,những cấm sai phát cập đình trưng chư thuế tam niên
恄饒拱𫽄踭塘麻𠫾,ghét nhau cũng chẳng tránh đàng mà đi
姅𢆥唏㗂皮悁,Nửa năm hơi tiếng vừa quen
雖出於眾心及其亡也亦由三綱之不正焉,tuy xuất ư chúng tâm cập kì vong dã diệc do tam cương chi bất chính yên
數年後,sổ niên hậu
慶王莫敬寬㨿大慈次王㨿太原安郡公㨿普安東郡公㨿陸岸安勇王㨿武崖越國公㨿山陽等處,Khánh vương Mạc Kính Khoan cứ Đại Từ Thứ vương cứ Thái Nguyên An quận công cứ Phổ Yên Đông quận công cứ Lục Ngạn Yên Dũng vương cứ Vũ Nhai Việt quốc công cứ Sơn Dương đẳng xứ
夏四月陳世興至占洞,Hạ tứ nguyệt Trần Thế Hưng chí Chiêm Động
卽時迎帖𨑮払束生,Tức thì ĐƯA thiếp mời chàng Thúc sinh
以下品奉御范五老𬋩右衛聖翊軍,dĩ hạ phẩm phụng ngự phạm ngũ lão quản hữu vệ thánh dực quân
𠯽㹥𠼦猫𫫫喔,chửi chó mắng mèo eo óc
帝中風疾醫治不驗未有太子中宫所生公主而已,đế trúng phong tật y trị bất nghiệm vị hữu thái tử trung cung sở sinh công chủ nhi dĩ
諒州車㐌北巡姅𣈘𥢆貝娘陳𨇍𠫾,lạng châu xe đã bắc tuần nửa đêm riêng với nàng trần lẻn đi
春正月唐帝詔𭛁邕𬋩及鄰道兵來救鄠擊南夷,xuân chính nguyệt đường đế chiếu phát ung quản cập lân đạo binh lai cứu hộ kích nam di
綠囚,Lục tù
障水板󰑼版振渃尼,chướng thuỷ bản là ván chắn nước này
天,Thiên
𢴑命娘沛遁𦋦,Dứt mình nàng phải trốn ra
國師聞之奏曰陛下宜速回銮毋使𢦤弟子山林,Quốc sư văn chi tấu viết Bệ hạ nghi tốc hồi loan vô sử tường đệ tử sơn lâm
香𭴤𤊃󰸃桧󰷳拱𭴤,hương xông nghi ngút củi rều cũng xông
髀󱥎,bễ vế
橘灰𬥓𠬠銅𨑮柑𠀧銅𠬠橘𡎥猪猪,quýt hôi bán một đồng mười cam ba đồng một quýt ngồi trơ trơ
𣹕󰋞𢆥𠉞博於󰠲,lụt lội năm nay bác ở đâu
𣑳桂𡑝𡢐吏什󱠒,chồi quế sân sau lại thập thò
夏四月旱各處山崩椰市地裂,Hạ tứ nguyệt hạn các xứ sơn băng Dừa thị địa liệt
𠲖空淚玉麻𨖲𬂙楼,e không lệ ngọc mà lên trông lầụ
唭妯買寔坤量險溇,cười dầu mới thực khôn lường hiểm sâu
其腹心將黄師宓𭁈其下五十七人死于陣,Kì phúc tâm tướng Hoàng Sư Mật dữ kì hạ ngũ thập thất nhân tử vu trận
乙酉八年宋度宗禥󰦭淳元年元至元二年春二月占城國遣使,Ất Dậu bát niên Tống Độ Tông cơ Hàm Thuần nguyên niên Nguyên Chí Nguyên nhị niên xuân nhị nguyệt Chiêm Thành quốc khiến sứ
没邊𡥵哭没邊𫯳,một bên con khóc một bên chồng
集行于世,tập hành vu thế
冬十月大閲水步軍於白鶴江浮沙,Đông thập nguyệt đại duyệt thuỷ bộ quân ư Bạch Hạc giang phù sa
而卧,nhi ngoạ
道置衛軍衛置總管大小相維上下相繋,đạo trí vệ quân vệ trí tổng quản đại tiểu tương duy thượng hạ tương hệ
𩻐𥻢,mắm thính
乃縱其所󰱐人至元營具告,Nãi tung kì sở hoạch nhân chí Nguyên doanh cụ cáo
民如荳餅扑寅麻咹,dân như đậu bánh bóc dần mà ăn
何栗等劾監殺五刑程惟一不檢,hà lật đẳng hặc giám sát ngũ hình trình duy nhất bất kiểm
幸,hạnh
婚𣳔茄妯,hôn dòng nhà dâu
大雨雹,Đại vũ bão
簾疎𫗃𢯰𦝄穿㗂𬷤寬日楳鵑󱳤𨱽,rèm thưa gió lọt trăng xuyên tiếng gà khoan nhặt mõ quyên vắn dài
吏皮及曠嚴堂吏圭,lại vừa gặp khoảng nghiêm đường lại quê
隊畨𫗄𢭸花掑,đòi phen gió tựa hoa kề
傱咦󰑼𥠭灰腥,tuồng gì là giống hôi tanh
然明憲不倦其來五老不改其行,nhiên minh hiến bất quyện kì lai ngũ lão bất cải kì hành
西定王令諸将班師回京留武文添爲鎮守楊湖爲督視陶光饒爲屯守潘興造爲督視領所属諸将駐營于真福安塲,Tây Định Vương lệnh chư tướng ban sư hồi Kinh lưu Vũ Văn Thiêm vi trấn thủ Dương Hồ vi đốc thị Đào Quang Nhiêu vi đồn thú Phan Hưng Tạo vi đốc thị lĩnh sở thuộc chư tướng trú dinh vu Chân Phúc An Trường
逐𠓨𡶀雉㹯尊古𨆷𦥃滝烏𤠲𣿌󰬲,sục vào núi trĩ hươu chun cổ đuổi đến sông ô khỉ ướt đuôi
贈都督僉事廣郡公陶世僊爲少保給祀事民立祠享祭,Tặng Đô đốc thiêm sự Quảng quận công Đào Thế Tiên vi Thiếu bảo cấp tự sự dân lập từ hưởng tế
及太宗朝又挟邪術陰令殺猿取血厭勝天变,cập thái tông triều hựu hiệp tà thuật âm lệnh sát viên thủ huyết yếm thắng thiên biến
恒体丐𧊉𫅫外園𩄲秦暗頭𡶀,hằng thấy cái bướm bay ngoài vườn mây tần ám đầu núi
姅𢜠姅𢜝姅疑浪畨,nửa mừng nửa sợ nửa ngờ rằng phiên
㭲𢴿擼打如車𤞻托啫𪻃吏𦋦爫𠊛,cọc chèo nhổ đánh như xa hùm thác giả lốt lại ra làm người
𦹵撑伴作習妙,cỏ xanh bạn tác dập dìu
於𫏾府茹王羣籠陵羕意嘹哰梅𠰘排達讒𠲝,ở trước phủ nhà vương còn lung lăng dường ấy rêu rao môi miệng bày đặt sàm dối
蔑埋春典准武陵,một mai xuân đến chốn vũ lăng
世平𤞻𩛜争㖼渚咹它歇󰅹埃立𥚆,thế bằng hùm đói tranh mồi chưa ăn đà hết nào ai kịp nhìn
󰉲𤼸𢈱表最苔𠫾賖,sớm dâng lời biểu tối đầy đi xa
哏𪮀𢬣朱動𢚸𡥵,cắn ngón tay cho động lòng con
自𠵴,tự mình
𨤔芇拯漫󰞺芇拯於,Vẻ nào chẳng mặn nét nào chẳng ưa
米低渃畧披花,Về đây nước trước bẻ hoa
𥙩𫯳朱當沁𫯳,lấy chồng cho đáng tấm chồng
𣈜盃𥐆𫽄首𪮚,Ngày vui ngắn chẳng thủ gang
辛未詔曰近歲以來旱蝗相仍災沴荐至宜省刑簿歛以慰民心,Tân Mùi chiếu viết Cận tuế dĩ lai hạn hoàng tương nhưng tai lệ tiến chí nghi tỉnh hình bạ liễm dĩ uý dân tâm
洳娘𢧚買𦋦皮,nhờ nàng nên mới ra bề
𠮾𢚸朋讓𩟡𡗋,ngót lòng bằng dường đói lắm
國康其長兄也後並封大王,quốc khang kì trưởng huynh dã hậu tịnh phong đại vương
𨗠淹𦹵沫咏如空,mây êm cỏ mát vắng như không
共饒呐𠮾𦖑𠳒易漂,Cũng nhiều nói ngọt nghe lời dễ xiêu
𢚸圭戈妬𩈘油󰝸𢣧,lòng quê qua đó mặt rầu chẳng khuâỵ
底𡢐𢧚𢢆共払𪽝埃,để sau nên thẹn cùng chàng bởi ai
媄𦓅𩄴㧴梗𣘛防欺焠𩈘𤶸頭忌埃,mẹ già bóng ngả cành dâu phòng khi sốt mặt nạ đầu cậy ai
朝退則就東宫明宗時在東宫教授皆強矯爲之,triều thoái tắc tựu đông cung minh tông thời tại đông cung giáo thụ giai cường kiểu vi chi
勉娘節󱧔價滝鐄通炭焒蓮通泥𡎛,miễn nàng tiết sạch giá trong vàng thông than lửa sen thông lầy bùn
雖,tuy
差󱚢獄院𠾕払邱魁,sai vào ngục viện đòi chàng khâu khôi
紅十字,hồng thập tự
立皇長子天祚爲皇太子,lập hoàng trưởng tử thiên tộ vi hoàng thái tử
𠦳琰𫀅𩄲汝圭,ngàn dặm xem mây nhớ quê
浽払於萡浽命𠹾顛,Nỗi chàng ở bạc nỗi mình chịu đen
塘𠫾𠬠𣎃庒𧵆,ðường đi một tháng chẳng gần
𢲨𢲨蔞卷耳拯苔迎丐筐底丐筐箕边塘哿,hái hái rau quyển nhĩ chẳng đầy nghiêng cái khuông để cái khuông kia bên đường cả
甲寅二年明洪武七年春二月上皇居天長重華宫,Giáp Dần nhị niên Minh Hồng Vũ thất niên xuân nhị nguyệt Thượng hoàng cư Thiên Trường Trùng Hoa cung
史臣吳士連曰當時朝臣諫親征之事未為甚失及聞仁宗之言而󰱩稱曰聖人遠圖則近䛕矣,sử thần ngô sĩ liên viết đương thời triều thần gián thân chinh chi sự vị vi thậm thất cập văn nhân tông chi ngôn nhi cự xưng viết thánh nhân viễn đồ tắc cận dua hĩ
体景𢚸踈强問曰蔑畨惜景蔑畨傷,thấy cảnh lòng thơ càng vấn vít một phen tiếc cảnh một phen thương
𥪞實撴遣𪠞蒸准托,trong thực đùn khiến đi chưng chốn thác
𥪞軍固𣅶𢝙圍,Trong quân có lúc vui vầy
𣷷,biển
時諸王爭立文禮恐变起倉卒乃入寝殿取傳國寶㱕家再𭁈文武諸大臣共立肅宗即帝位,Thời chư vương tranh lập Văn Lễ khủng biến khởi thảng thốt nãi nhập tẩm điện thủ truyền quốc bảo quy gia tái dữ văn vũ chư đại thần cộng lập Túc Tông tức đế vị
㓂刼憑陵,khấu kiếp bằng lăng
莫氏棄城遁走前後不相接船艘尽棄,mạc thị khí thành độn tẩu tiền hậu bất tương tiếp thuyền sưu tận khí
搛吏,gom lại
己巳七年明正統十四年,Kỉ Tị thất niên Minh CHính Thống thập tứ niên
𠊛些咹󰭼丐󱥱怒𣩂𠫾,người ta ăn lấy cái trái nó chết đi
帝獲之惡其反覆乃於東䦕城外四傍隂設伏兵候賊出入虜獲賊哨三千餘人馬五百餘匹,đế hoạch chi ố kì phản phú nãi ư đông quan thành ngoại tứ bàng âm thiết phục binh hầu tặc xuất nhập lỗ hoạch tặc tiêu tam thiên dư nhân mã ngũ bách dư sất
󰘚𡗶吝𡶀鉦㐌收空,Mặt trời LẶN NÚI chiêng đà thu không
󰛺英咹於朱𫅜,khuyên anh ăn ở cho lành
離󱉊,ly lìa
拮空𢚸慾𢭯清裊塵,cất không lòng dục quét thanh nẻo trần
𠀧󰜏𠫾半𤞼胒,ba bà đi bán lợn sề
項王𨎠㐌𡎢於𦷾,hạng vương trước đã ngồi ở đấy
勑旨公侯伯給制命文武百官二品給誥命三品至五品給勑命龍箋六七品給勑命黑爛八品九品給勘合,Sắc chỉ công hầu bá cấp chế mệnh văn vũ bách quan nhị phẩm cấp cáo mệnh tam phẩm chí ngũ phẩm cấp sắc mệnh long tiên lục thất phẩm cấp sắc mệnh hắc lạn bát phẩm cửu phẩm cấp khám hợp
公浪𫢩󰒂壻郎,công rằng nay nghĩa rể sang
史臣吳士連曰房法乘好讀書而廢事政長吏因之擅權改易將吏書癖之過也,Sử Thần Ngô Sĩ Liên viết Phòng Pháp Thặng hiếu độc thư nhi phế sự chính trưởng lại nhân chi thiện quyền cải dịch tướng lại thư phích chi quá dã
𩈘卞別如𩛄𠫅,mặt bèn bẹt như bánh dày
調尼沙卒庫巾,đều nay sa sút khó khăn
𡞕𫯳侯易𢚸󰅹女𠱋,vợ chồng hầu dễ lòng nào nữa ru
𠯇𦖻啂保󰡎幔,rỉ tai nhủ bảo dưới màn
辛未十二年宋紹興二十一年,Tân Mùi thập nhị niên Tống Thiệu Hưng nhị thập nhất niên
氣陽和可固私埃,khí dương hoà khả có tư ai
夙姻時拱固𡗶於冲,túc nhân thì cũng có trời ở trong
賖𣾺外准邊陲,xa khơi ngoài chốn biên thùy
明人疑土官右參議裴伯耆𢙇異捕送金陵,minh nhân nghi thổ quan hữu tham nghị bùi bá kì hoài dị bổ tống kim lăng
史臣吳士連曰嘗觀陳家名将如興道王之學,sử thần ngô sĩ liên viết thường quan trần gia danh tướng như hưng đạo vương chi học
令京人迯漂出首過回藩鎮役,Lệnh kinh nhân đào phiêu xuất thú quá hồi phiên trấn dịch
㙁坡𡓁泊滝溇󱧘,muối phơi bãi bạc sông sâu hoáy
以知制誥陶天福爲建興路安撫副使,dĩ tri chế cáo đào thiên phúc vi kiến hưng lộ an phủ phó sứ
󰒂虶箴拙𦒹𢆥偷,nghĩa vò chăm chút sáu năm thâu
察䀡否泰敢𠳒𠸦吱,xét xem bĩ thái dám lời khen chê
其贏偷止一二緍而用心太苦如此,kì doanh thâu chỉ nhất nhị mân nhi dụng tâm thái khổ như thử
㛪𠫾尋伴㛪低,em đi tìm bạn em đây
江山付者𫢧㛪𡢐尼,giang sơn phó giả liền em sau này
於是惧海道艱險陸行還京師,Ư thị cụ hải đạo gian hiểm lục hành hoàn kinh sư
法权,pháp quyền
秋八月色諭云刑官重任宜擇所塲,thu bát nguyệt sắc dụ vân hình quan trọng nhiệm nghi trạch sở trường
腥汚拯播典𠇮拮空𢚸慾𢭯清裊塵,tanh ô chẳng bá đến mình cất không lòng dục quét thanh nẻo trần
爫之底㗂𧗱𡢐,Làm chi để tiếng về sau
五月封弟益稷為昭國王,Ngũ nguyệt phong đệ Ích Tắc vi Chiêu Quốc vương
棋鉑󰑼博绳貧,cờ bạc là bác thằng bần
㐱銀碍丕麻𠭤吏,chỉn ngần ngại vậy mà trở lại
迻身百戰爫碎朝廷,Đưa thân bách chiến làm tôi triều đình
分𫳵分簿如𪿙㐌停渃沚花㵢呂󰟯,phận sao phận bạc như vôi đã đành nước chảy hoa trôi lỡ dường
阮廷科密使人徃天下各處承憲府縣至於民間脅娶處女荼毒蒼生天下失望,Nguyễn Đình Khoa mật sử nhân vãng thiên hạ các xứ Thừa Hiến phủ huyện chí ư dân gian hiếp thú xử nữ đồ độc thương sinh thiên hạ thất vọng
群臣皆拜賀慟哭,quần thần giai bái hạ đỗng khốc
𣾼戈𨷶𣷭𠓨滝渭潢,vượt qua cửa bể vào sông vị hoàng
以黄清爲門下省有司郎中參知海西道軍民簿籍騎都尉,Dĩ Hoàng Thanh vi môn hạ sảnh hữu ti lang trung tham tri hải Tây đạo quân dân bạ tịch kị đô uý
𦀊𣑶㐌𡗋𦑃𣰴㐌󰬥,dây rễ đã lắm cánh lông đã nhiều
閏月朔日有食之,nhuận nguyệt sóc nhật hữu thực chi
𡢐油鄧𡦂顕荣,sau dầu đặng chữ hiển vinh
名並咱改如恭慈國太母諱陳咱改程字,danh tịnh thính cải như Cung Từ quốc thái mẫu huý Trần thính cải Trình tự
香𡗶坤鬪󰡎𩄲籠,hương trời khôn giấu dưới mây lồng
𡗶東皮𠓇岸橷,Trời đông vừa rạng ngàn dâu
立茌燕冷楼空𦹵蘭󰘚坦𦼔封𨁪𩌂,xập xè én liệng lầu không cỏ lan mặt đất rêu phong dấu giày
𤞻麻固𦑃𤞻𠖤𨖲𡗶,hùm mà có cánh hùm bay lên trời
帝令曰凣有妻子兄弟前爲各城賊人所掠或爲妻妾或爲奴婢今我既招降爾等相率擊東官城,đế lệnh viết phàm hữu thê tử huynh đệ tiền vi các thành tặc nhân sở lược hoặc vi thê thiếp hoặc vi nô tì kim ngã ký chiêu hàng nhĩ đẳng tương suất kích đông quan thành
堆些據𡨺𬌓𢚸渚差,đôi ta cứ giữ tấm lòng chớ sai
𦵠荇姜蕞每味,hẹ hành gừng tỏi mọi mùi
令出再三又寝不行,lệnh xuất tái tam hựu tẩm bất hành
隊干󰊄撅湄沙,Đòi cơn gió quét mưa sa
𤽗潤之乙所𥙩朝之麻紊紊羕意,ngươi nhuận chi ắt thửa lấy chầu chi mà vấn vấn dường ấy
詔樞密院阮珠令諸路迯人各認地方橋道築土為堠置木,chiếu khu mật viện nguyễn châu lệnh chư lộ đào nhân các nhận địa phương kiều đạo trúc thổ vi hậu trí mộc
栢因進言曰今欲破賊自非赴蹈湯火出入危險何以成取勝之功若人人誇説虚辭鮮克有濟,bách nhân tiến ngôn viết kim dục phá tặc tự phi phó đạo thang hoả xuất nhập nguy hiểm hà dĩ thành thủ thắng chi công nhược nhân nhân khoa thuyết hư từ tiển khắc hữu tế
𠸦孝行感𢚸郡守,khen hiếu hạnh cảm lòng quận thú
唵唵輸𣎀吏𣦎𣈜,ỉm ỉm thâu đêm lại thẳng ngày
拯𠳨哿𫵈調𠽆昂啀𤣡,chẳng hỏi cả mọn đều nuốt ngang nhai dọc
帝幸,đế hạnh
未幾官軍到婦人始得回,Vị cơ quan quân đáo phụ nhân thuỷ đắc hồi
月上疏言國舅阮輔魯等不可令參知詞訟忤太后旨托疾求觧聀故免之,nguyệt thượng sớ ngôn Quốc cữu Nguyễn Phụ Lỗ đẳng bất khả lệnh Tham tri từ tụng ngỗ Thái hậu chỉ thác tật cầu giải chức cố miễn chi
𡧲务夏𣎃󰮏𤾓官󰝡禮綽孛旦厨報天,giữa mùa hạ tháng sáu trăm quan đem lễ rước bụt đến chùa báo thiên
惜朱󰠲俸落類典低,Tiếc cho đâu bỗng lạc loài đến đây
因問賈曰我𭁈蕭何曹參󰰽賢,nhân vấn giả viết ngã dữ tiêu hà tào tham thục hiền
閏六月詔各局决獄有彊争不合條制者杖六十,nhuận lục nguyệt chiếu các cục quyết ngục hữu cường tranh bất hợp điều chế giả trượng lục thập
逴𫬱𣈜接堆𠀧陛辞岳買鄰羅叙情,rước mời ngày tiếp đôi ba bệ từ nhạc mới lân la tự tình
景拜迎推遜莨久乃送英宗至南宮,Cảnh bái nghênh suy tốn lương cửu nãi tống Anh Tông chí Nam Cung
我宣佯作退兵牽入險地,ngã tuyên dương tác thoái binh khiên nhập hiểm địa
朶梨唁𬑉九重,đoá lê ngon mắt cửu trùng
及勘問漢超辭屈坐罰錢三百鏹,cập khám vấn hán siêu từ khuất toạ phạt tiền tam bách cưỡng
固板粓𥸷固㘨粓𬗂固牒𩛄蒸固𠦻𪺛𨢇,có ván cơm xôi có nồi cơm nếp có đệp bánh chưng có lưng hũ rượu
振文風,chấn văn phong
想娘箕汝𤽗拱朋𤽗汝娘箕,tưởng nàng kia nhớ ngươi cũng bằng ngươi nhớ nàng kia
分坦封侯隊爵周,phân đất phong hầu đội tước chu
二十六日兵部尚書阮弘碩奏轝人捕得盗劫應陞賞次者並如各衙門應差捕得,nhị thập lục nhật binh bộ thượng thư nguyễn hoằng thạc tấu dư nhân bổ đắc đạo kiếp ưng thăng thưởng thứ giả tịnh như các nha môn ứng sai bổ đắc
著勳簩方将寵錫殊恩何意溘先朝露兹聞訃告㦖惻良深,trứ huân lao phương tương sủng tích thù ân hà ý khạp tiên triều lộ tư văn phó cáo muộn trắc lương thâm
僞莫時官至義興髙平等府知府,nguỵ mạc thời quan chí nghĩa hưng cao bằng đẳng phủ tri phủ
乙酉五年宋崇寕四年,ất dậu ngũ niên tống sùng ninh tứ niên
溋羅扛泊抛抛,duềnh la giăng bạc phau phau
󱖮簾垠隔䏾花墻東𧊉吏蜂戈默𢚸,buông rèm ngăn cách bóng hoa tường đông bướm lại ong qua mặc lòng
襯襖󱀵,thấn áo lót
害󰜋𠊛救󰜋𠊛,Hại một người cứu một người
娘陀散渙痺迷,Nàng đà tán hoán tê mê
甲戌詔百官家奴皂󰒜不得娶良民女,Giáp Tuất chiếu bách quan gia nô tạo lệ bất đắc thú lương dân nữ
三月元帝勑尙書省奥魯赤平章事烏馬兒大将帳文虎調兵五十萬,Tam nguyệt Nguyên đế sắc Thượng thư tỉnh Áo Lỗ Xích Bình Chương sự Ô Mã Nhi Đại tướng Trương Văn Hổ điều binh ngũ thập vạn
數日惠武軍自照道來,số nhật huệ vũ quân tự chiếu đạo lai
授諒江蠻長梁蔚為㱕化寨主何畢䏻為冠服侯以䏻率蠻人討賊故也,Thụ Lạng Giang man trưởng Lương Uất vi Quy Hoá trại chủ Hà Tất Năng vi Quan phục hầu dĩ Năng suất man nhân thảo tặc cố dã
云仙之掣󰒜洡,vân tiên chi xiết lệ rơi
𦖑𠳒娘㐌生𪟽,Nghe lời nàng đã sinh nghi
故有爲而作也,Cố hữu vi nhi tác dã
唉󰏙固別󰘚尼󰑼埃,Hãy xem có biết mặt này là ai
斷膓󰑼𢼂世芇,Đoạn trường là số thế nào
壬戌三十二年隋文帝楊堅仁壽元年,nhâm tuất tam thập nhị niên tuỳ văn đế dương kiên nhân thọ nguyên niên
㐌曾固㗂工代女,đã từng có tiếng trong đời nữa
鵑衛遠庯花油汜,quyên về viễn phố hoa rầu rĩ
能紹清池弘烈人,năng thiệu thanh trì hoằng liệt nhân
漏漏片玉曆堯分,làu làu phiến ngọc lịch nghiêu phân
半𤞻奔鬼聀𠓨𦝄󰠲,bán hùm buôn quỷ chắc vào lưng đâu
共饒路傳𡗋調坤頑,cùng nhau trò chuyện lắm điều khôn ngoan
事払妾擬過傷撝,sự chàng thiếp nghĩ quá thương vay
隨輕重論,tuỳ khinh trọng luận
終畑直歲荄昆𬑉炪竹驅儺䔲鲁𦖻,chong đèn chực tuổi cay con mắt đốt trúc khua na đắng lỗ tai
式入想汝婁台婁台鄰𠭤陳濁,thức nhắp tưởng nhớ lâu thay lâu thay trăn trở trằn trọc
吏群瓢輦爫之景尼,lại còn bìu rịn làm chi cảnh này
河南名價一翁𫛈,hà nam danh giá nhất ông cò
改易將吏不使法乘知,cải dịch tướng lại bất sử Pháp Thặng tri
脱催𢬣吏扲𢬣,thoắt thôi tay lại cầm tay
藍坡眉柳,chàm pha mày liễu
𮗓緣𠳐吲慇懃,Giác Duyên vâng dặn ân cần
身尼𠸠別羕尼𠰚,thân này ví biết dường này nhỉ
復國父上宰國瑱官爵,Phục Quốc phụ Thượng tể Quốc Chẩn quan tước
詠𢄂𡗶,vịnh chợ trời
身殘𢭬濁󱢮󰮁󰑼𢘾君子恪𢚸𠊛些,thân tàn gạn đục khơi trong là nhờ quân tử khác lòng người ta
𧗱楼󰇥席圍鵉祝明,về lầu giở tiệc vầy loan chúc mừng
禁稱巫蠱左道假稱邪神摇動浮言扇惑人心者,cấm xưng vu cổ tả đạo giả xưng tà thần dao động phù ngôn phiến hoặc nhân tâm giả
𡗶落度𨤔𣋀疎,trời lác đác vẻ sao thưa
擊前僞賢郡公之子,kích tiền nguỵ Hiền quận công chi tử
其治軍有紀律待将校如家人與士卒同甘苦故所至莫敢當凣征伐所得必以充軍儲視才貨泊如也,Kì trị quân hữu kỷ luật đãi tướng hiệu như gia nhân dữ sĩ tốt đồng cam khổ cố sở chí mạc cảm đương phàm chinh phạt sở đắc tất dĩ sung quân trừ thị tài hoá bạc như dã
勑旨子居父母䘮妻居夫䘮當遵三年通制不得徇情直行悖禮逆法,sắc chỉ tử cư phụ mẫu tang thê cư phu tang đương tuân tam niên thông chế bất đắc tuẫn tình trực hành bội lễ nghịch pháp
如𡆫埃易收埃,Như vầy ai dễ thua ai
𨫊𣗾蔑糝𢚸恒,sắt son một tấm lòng hằng
繼今總兵有闕許科󰱑等官保󰱇各衙門官有膽畧𭓇𧥾資望才幹廉勤者爲之,kế kim tổng binh hữu khuyết hứa khoa đài đẳng quan bảo tuyển các nha môn quan hữu đảm lược học thức tư vọng tài cán liêm cần giả vi chi
加味,gia vị
若黎,nhược lê
群固英䧺包拿女,còn có anh hùng bao nả nữa
宰相則擇宗室賢䏻朝典則定禮󰀩刑律陳家制度由此而興,tể tướng tắc trạch tông thất hiền năng triều điển tắc định lễ nghi hình luật trần gia chế độ do thử nhi hưng
今再見還官除職管軍治民有違先帝之心不協天地之道,kim tái kiến hoàn quan trừ chức quản quân trị dân hữu vi tiên đế chi tâm bất hiệp thiên địa chi đạo
𢪱𡲤固𣅶清閒,vất vả có lúc thanh nhàn
氷傾緣買唅𠿯情初,Bâng khuâng duyên mới ngậm ngùi tình xưa
樂鐄蕩蕩如𧵆如賖,nhạc vàng lãng đãng như gần như xa
眉𣛟悶痗𦟐紅配波,mày xanh mòn mỏi má hồng phôi pha
蠔,hàu
嗔𧗱致士歆遙養𫔮,xin về trí sĩ hôm dao dưỡng nhàn
八月皇太后懿旨諭大臣等曰自寡人聽政以來見大臣忠愛支心左右輔國,bát nguyệt hoàng thái hậu ý chỉ dụ đại thần đẳng viết tự quả nhân thính chính dĩ lai kiến đại thần trung ái chi tâm tả hữu phụ quốc
索𫅷披拂𠃅霜,tác già phơ phất mái sương
爫朱𤯩墮𣨰苔,Làm cho sống đoạ thác đày
伴索易唯它沛召󰞿㛪責禄倚坤辞,bạn tác dẻ duôi đà phải chịu anh em trách lóc ấy khôn từ
漢帝聞之詔精選能吏,Hán đế văn chi chiếu tinh tuyển năng lại
茹兀𬞚空錢母子疾饒󰔃別味君臣,nhà ngặt túi không tiền mẫu tử tật nhiều thuốc biết vị quân thần
󰠮軒吏𢴑󰜋𦀊引𠓨,Cửa hiên lại dắt một dây dẫn vào
户吳𤽗子文𠸜󰑼譔蒸㝵府諒江縣安勇,họ ngô ngươi tử văn tên là soạn chưng người phủ lạng giang huyện yên dũng
吒𠁀丐襖襀尼,cha đời cái áo rách này
𢀭爫󰑓狭爫单送塟朱安魂魄媄,giàu làm kép hẹp làm đơn tống táng cho yên hồn phách mẹ
計定𢃄,kế định đái
娘折𠄩乳蓮㺔陣𦋦埃几敢𫀢󰠲󰑼,nàng chịt hai vú lên voi trận ra ai kẻ dám coi đâu là
路之𫮋庵棧𡽫東,lọ chi ngồi am sạn non đông
改𠇮於蒸准𫯲蠻,gửi mình ở chưng chốn rợ man
二十二日明憲宗崩,Nhị thập nhị nhật Minh Hiến Tông băng
常運寶貨以臧天健之山頒旗劎以厚季犛之賜禦㓂無謀威令不振卒使蒲黄得志而資福見囚,thường vận bảo hoá dĩ tàng Thiên Kiện chi sơn ban kì kiếm dĩ hậu Quý Li chi tứ ngự khấu vô mưu uy lệnh bất chấn tốt sử bồ hoàng đắc chí nhi Tư Phúc kiến tù
月以後通瑞元宋景祐元年,nguyệt dĩ hậu thông thuỵ nguyên tống cảnh hựu nguyên niên
𢄂些𣈗𠃩𣈗𦊛固𠬠𣎃𫤯吏餘潘󱤝,chợ ta ngày chín ngày tư có một tháng tám lại dư phiên rằm
共饒󱬵拖傷要𥙩,cùng nhau bợ đỡ thương yêu lấy
次日汝諧於毗尼占城通津商舶所聚處也懸禁商榜宣讀訖懸之仍召津吏告曰此處商賈聚雜又當要津之衝難於守護,thứ nhật nhữ hài ư tì ni chiêm thành thông tân thương bách sở tụ xứ dã huyền cấm thương bảng tuyên độc hất huyền chi những triệu tân lại cáo viết thử xứ thương giá tụ tạp hựu đương yếu tân chi xung nan ư thủ hộ
初九日詔繼今捉得迯囚之人罪未至死倣如前捕盗例議賞罪至死倣如前捕劫例議賞,sơ cửu nhật chiếu kế kim tróc đắc đào tù chi nhân tội vị chí tử phỏng như tiền bổ đạo lệ nghị thưởng tội chí tử phỏng như tiền bổ kiếp lệ nghị thưởng
十二月,thập nhị nguyệt
上皇諭之曰卿等果知胡虜不復入冦則為朕明言之𨿽躋極品朕所不惜,thượng hoàng dụ chi viết khanh đẳng quả tri hồ lỗ bất phục nhập khấu tắc vi trẫm minh ngôn chi tuy tê cực phẩm trẫm sở bất tích
𢴖𠫾,khảy đi
𤑟牟中玉𤽸牙,rõ màu trong ngọc trắng ngà
𥙩𦀊𪤻𦀾所頭𥙩錐焒㨂所眞,lấy dây da ràng thửa đầu lấy dùi lửa đóng thửa chân
国营,quốc doanh
𠬠𣈜𨔍退差衙,một ngày lạ thói sai nha
於兜,ở đâu
渃滝平濮濮,nước sông bằng phắc phắc
埃埃拱隊𨕭頭別包,Ai ai cũng đội trên đầu biết bao
浪貴辰𠄼諫固𠀧只𠊛淑女并空𫥨,rằng quý thì năm gián có ba chỉ người thục nữ tính không ra
𥪝茄一媄二𡥵𫥨塘𡗋几群𤈊欣些,trong nhà nhất mẹ nhì con ra đường lắm kẻ còn giòn hơn ta
𤽗潤之撰𢷣𥙒典省官試,ngươi nhuận chi soạn giỡ trảy đến tỉnh quan thi
故當時記載皆稱妸陳枚鍵焉,Cố đương thời ký tải giai xưng Ả Trần Mai Kiện yên
一隻即三十五人以上許二十爲首捕二十爲從捕各具本諭賞有差,nhất chích tức tam thập ngũ nhân dĩ thượng hứa nhị thập vi thủ bổ nhị thập vi tòng bổ các cụ bản dụ thưởng hữu sai
及逆暠復至菩提真,Cập nghịch Cảo phục chí Bồ Đề Chân
㝵胺些󰡳貝㝵,Người yêu ta xấu với người
𢵔𥒥𦹵蹽𢮀葚臘,sườn đá cỏ leo sờ rậm rạp
歛遙買合女𣈜㐌珊,sớm dao mới họp nửa ngày đã tan
命道士禳蝗蟲,Mệnh đạo sĩ nhương hoàng trùng
𡛔辰𦂾錦繞花欺𠓨更𦀻欺𫥨繞𬗰,gái thì dệt gấm thêu hoa khi vào canh cửi khi ra thêu thùa
九月詔諸權勢家有潭池之外毋得妄禁違者罪之,Cửu nguyệt chiếu chư quyền thế gia hữu đàm trì chi ngoại vô đắc vọng cấm vi giả tội chi
主艚󰘉會边吳,chúa tàu mở hội bên ngô
大王長公主田無限以至󰱃民田十𤱈,Đại vương trưởng công chúa điền vô hạn dĩ chí thứ dân điền thập mẫu
冬十一月戊申土蠻引南詔兵合三萬餘人乘虚攻我府𨺻之,Đông thập nhất nguyệt Mậu Thân thổ man dẫn Nam chiếu binh hợp tam vạn dư nhân thừa hư công ngã phủ thao chi
差官閲󰱇時欽差武将等多恃親勳不遵詔令濫受民財公行賄賂汰老免另顛倒不公屢被詰責而清華󰱇官蔡伯旗等爲㔫甚,sai quan duyệt tuyển thời khâm sai võ tướng đẳng đa thị thân huân bất tuân chiếu lệnh lạm thụ dân tài công hành hối lộ thải lão miễn lánh điên đảo bất công lũ bị cật trách nhi thanh hoa tuyển quan thái bá kì đẳng vi vưu thậm
爫𣘃通𥪸𡧲𡗶麻嗂,làm cây thông đứng giữa trời mà reo
庄󰑼𤝞白边墻,chẳng là chuột bạch bên tường
乃舍堅攻瑕出其不意攻其不僃之計,nãi xá kiên công hà xuất kì bất ý công kì bất bị chi kế
帝欲攻乂安,Đế dục công Nghệ An
賒吏吝洡別𥙩𧵑之爫迻,xa lại lặn lội biết lấy của chi làm đưa
㨋渡蓮𠓀󱚷堂,giã đò lên trước sảnh đường
丁卯二年宋元祐二年,Đinh Mão nhị niên Tống Nguyên Hựu nhị niên
移船出駐于丹涯海門,di thuyền xuất trú vu Đan Nhai hải môn
頭隊鎫焒,đầu đội mâm lửa
夜聞鬼精從外來呼開門金歸叱之鬼不能入鷄鳴時󰕛鬼走散,dạ văn quỷ tinh tòng ngoại lai hô khai môn kim quy sất chi quỷ bất năng nhập kê minh thời chúng quỷ tẩu tán
課臨行鶯𣗓𥾽柳𠳨𣈗𧗱約裊鵑歌,thuở lâm hành oanh chưa bện liễu hỏi ngày về ước nẻo quyên ca
産床齊整威儀,Sẵn sàng tề chỉnh uy nghi
㐌󰬾次𩯀𨕭頭𡄎冲事世添慪朱代,đã ba thứ tóc trên đầu gẫm trong sự thế thêm âu cho đời
󰜋𠳒哏咘膝膠,Một lời gắn bó tất giao
𡛔絲麻㐌我芸󰉺牢,Gái tơ mà đã ngứa nghề sớm sao
計唐利害呐制賖𧵆,kể đường lợi hại nói chơi xa gần
七日夜明人舁音于對󰁮也,Thất nhật dạ Minh nhân dư âm vu đối cử dã
仉呻𠱈餒塘𠫾𡨹󱓀,kẻ thăn thỉ nỗi đường đi giữ gìn
胡軍不戰而潰,hồ quân bất chiến nhi hội
𢃱褐如土公園荒,mũ rách như thổ công vườn hoang
局儒生本官保結考試年深才幹并會試中塲並得除用,cục nho sinh bản quan bảo kết khảo thí niên thâm tài cán tịnh hội thí trúng trường tịnh đắc trừ dụng
娘浪前定先知,nàng rằng tiền định tiên tri
十四曰謹法度以開太平之治,thập tứ viết cẩn pháp độ dĩ khai thái bình chi trị
諛諛󱙹𩈘悅𢛨󰮂𢚸,du dua trước mặt duyệt ưa trong lòng
栅闍槃城外遣小臣牧󰜏摩詐降言蓬峩已遁但留空城宜速進兵無失機會,sách đồ bàn thành ngoại khiến tiểu thần mục bà ma trá hàng ngôn bồng nga dĩ độn đản lưu không thành nghi tốc tiến binh vô thất cơ hội
边𡗶𧣳𣷭巴把𬌓𣘈滑𣳮包除朱派,biên trời góc bể bơ vơ tấm son gột rửa bao giờ cho phai
拱𡾵命婦堂拱,Cũng ngôi mệnh phụ đường đường
𠡚飭爫,gắng sức làm
入山斫板𤌄沙爲盐把截水陸禁捕姦非各宜忘身殫慮共圖滅賊,Nhập sơn chước bản chử sa vi diêm bả tiệt thuỷ lục cấm bổ gian phi các nghi vong thân đạn lự cộng đồ diệt tặc
倦提劎斬之武陵没入水中去,quyện đề kiếm trảm chi vũ lăng một nhập thuỷ trung khứ
以爲書文尽焚扵烈焰之中,dĩ vi thư văn tận phần ư liệt diễm chi trung
便鴻娘買𠴍𠳒𠳚郎,tiện hồng nàng mới nhắn lời gửi sang
𨷑𠰘呐󰑼󱜴八索𣟮媒󱋓沕㘉宮湯,mở miệng nói ra gàn bát sách mềm môi chén vẫn tít cung thang
𣳔涞空𦂾散情絵埋,Rụng rời khung dệt tan tành gói may
提防,đề phòng
客𡥵𡥵𠤆𡅳𠶆礼迻旦賻𡥵辰𠤆收,khách con con chớ khuyên mời lễ đưa đến phụ con thời chớ thu
尋奇尋高㐱出群,tầm cả tầm cao chỉn xuất quần
󰠳羅錦塵󰠳,đâu la gấm trần đâu
御黃屋左纛稱制𭁈漢並,Ngự hoàng ốc tả đạo xưng chế dữ Hán tịnh
十月太師回兵清華令諸将撫養士卒修練噐械令選補丁壮編入隊伍以成兵數更圖後󰁮,Thập nguyệt Thái sư hồi binh Thanh Hoa lệnh chư tướng phủ dưỡng sĩ tốt tu luyện khí giới lệnh tuyển bổ đinh tráng biên nhập đội ngũ dĩ thành binh số cánh đồ hậu cử
定奏本題本體式各該衙門該奉聖旨繳題施行等本則曰題本各衛門官吏百姓一切公私事務理應陳奏則曰奏本,Định tấu bản đề bản thể thức các cai nha môn cai phụng thánh chỉ kiểu đề thi hành đẳng bản tắc viết đề bản các vệ môn quan lại bách tính nhất thiết công tư sự vụ lí ứng trần tấu tắc viết tấu bản
帝嘗使人採取木綿花,Đế thường sử nhân thái thủ mộc miên hoa
𡱩鎌㐌决庒容賊𡗶,thước gươm đã quyết chẳng dong giặc trời
撫𢬣昆󰭻㐌驚演演,vỗ tay con trẻ đã kinh rờn rờn
牢㝵意𪠞准意,sao người ấy đi chốn ấy
拖刀立産斫用,Đà đao sắp sẵn chước dùng
㐌体㝵君子拯補些賒女,đã thấy người quân tử chẳng bỏ ta xa nữa
二月群臣上尊號加寬慈聖壽四字,nhị nguyệt quần thần thượng tôn hiệu gia khoan từ thánh thọ tứ tự
許蒙𦋦朱󱰶奴雷,hở mông ra cho quạ nó lôi
闭𥹰󰲺飭詩書,bấy lâu ra sức thi thư
辛丑以内,Tân Sửu dĩ Nội
其母徽慈建皇太后鄭氏諱瑄乃雷陽水注人都督僉事兼左崇正仲峯之第四女也以洪德二十六年六月二十五日生憲宗時封简脩公,Kì mẫu Huy Từ Kiến Hoàng thái hậu Trịnh thị huý Tuyên nãi Lôi Dương Thuỷ Chú nhân Đô đốc thiêm sự kiêm Tả sùng chính Trọng Phong chi đệ tứ nữ dã dĩ Hồng Đức nhị thập lục niên lục nguyệt nhị thập ngũ nhật sinh Hiến Tông thời phong Giản Tu công
採𦯬㙮𢫊𣎃𣈜從容,Thái dưa đắp đổi tháng ngày thong dong
右属于漢自辛未至己亥凣一百四十九年,Hữu thuộc vu Hán tự Tân Mùi chí Kỷ Hợi phàm nhất bách tứ thập cửu niên
從翰林院侍書兼崇文舘秀林局司訓梁,tòng hàn lâm viện thị thư kiêm sùng văn quán tú lâm cục ti huấn lương
重税後斂民不聊生,Trọng thuế hậu liễm dân bất liêu sinh
還至汴灣會天地晦冥風雷震怒焚香吿天曰自以菲德沗居民上慄慄危懼若将𨺻于深淵非敢自特兵威妄行征伐,hoàn chí biện loan hội thiên địa hối minh phong lôi chấn nộ phần hương cáo thiên viết tự dĩ phi đức thiểm cư dân thượng lật lật nguy cụ nhược tương thao vu thâm uyên phi cảm tự đặc binh uy vọng hành chinh phạt
㗂󰅹󰑼𫽄恼燶𠮿𡁞,tiếng nào là chẳng não nùng xốn xao
娘庵永孛現慈悲,nương am vắng bụt hiện từ bi
共産,cộng sản
𢚸伴𦝄域域高,lòng bạn trăng vặc vặc cao
𢜝威敢𫽄𠰩𠳒,Sợ uy dám chẳng vâng lời
論兵南北穿花,luận binh nam bắc xuyên hoa
󰋇才擛乱扶衰,mấy tài dẹp loạn phò suy
帝遂,đế toại
斷膓󰑼𢼂世󰅹,đoạn trường là số thế nào
戈𠁀,qua đời
事尼別併世芇特低,sự này biết tính thế nào được đây
󰆑文遂養以為子,Khánh Văn toại dưỡng dĩ vi tử
領又娶妾十人,Lĩnh hựu thú thiếp thập nhân
愛君者必尽忠愛民者必尽誠而已,ái quân giả tất tận trung ái dân giả tất tận thành nhi dĩ
沙真𬺗魯𢪀強竜冬,sa chân xuống lỗ nghĩ càng long đong
嗔芮頭排哙𡀯户楊,xin nối đầu bài hỏi chuyện họ dương
鶇都之尤急,đông đô chi vưu cấp
𠲖欺湄𪱆埃紅拖𩂏,e khi mưa nắng ai hòng đỡ che
十六日莫使敬典督莫氏諸親王及将佐兵十萬餘眾戰船七百艘侵掠清華,Thập lục nhật Mạc sử Kính Điển đốc Mạc thị chư thân vương cập tướng tá binh thập vạn dư chúng chiến thuyền thất bách sưu xâm lược Thanh Hoa
官軍渡海被風波破打全軍溺死,quan quân độ hải bị phong ba phá đả toàn quân nịch tử
丐刼修行𥗾𥒥㧅,cái kiếp tu hành nặng đá đeo
節,tết
初有花郎國人入居國中立爲異道誕惑愚民鄙夫鄙婦多信慕之聽講之塲羣居混雜男女無别,Sơ hữu Hoa Lang quốc nhân nhập cư quốc trung lập vi dị đạo đản hoặc ngu dân bỉ phu bỉ phụ đa tín mộ chi thính giảng chi trường quần cư hỗn tạp nam nữ vô biệt
㐌空几兑𠊛懷産低些劔没𠄽󰠱香,đã không kẻ đoái người hoài sẵn đây ta kiếm một vài nén hương
健告吹𠊛典餒漂,kiện cáo xui người đến nỗi xiêu
曲茄𢬣攄𢧚腔󰜋宮薄命吏強惱人,khúc nhà tay lựa nên xoang một cung bạc mệnh lại càng não nhân
帝廟號敬宗,Đế miếu hiệu Kính Tông
及除用時吏部及國子監官保舉選除如三舍生數一體並同殊無差别合無,cập trừ dụng thời lại bộ cập quốc tử giám quan bảo cử tuyển trừ như tam xá sinh số nhất thể tịnh đồng thù vô sai biệt hợp vô
𠰚𡽫店𥐆情𨱽,nỉ non đêm vắn tình dài
𠄼式𩄲封帖襖朝,năm thức mây phong xếp áo chầu
固身𪰛谷可𬈋牢,có thân thì cốc khả làm sao
昆𠊛𦣰㐌淋濓,con người nằm đã lấm lem
注麻拯𠰺虚身,chú mà chẳng dạy hư thân
分󰛐𫅷𫮇戦塲,phận trai già cõi chiến trường
闷𠫾咹𩜃𫽄魔󰅹𠶣,muốn đi ăn cỗ chẳng ma nào mời
朝中埃固法神奏戈,triều trung ai có phép thần tâu qua
湥淶渗𥒥絲𢺺癒蚕,giọt rơi thấm đá tơ chia rũ tằm
醝󱮻󰅹固辨味花,say nhè nào có biện mùi hoa
焒󰠲質渚󰟯󰋓陣姮,lửa đâu chất chứa dường khơi trận hừng
六月端武侯黎及第等用計使諸軍士夜架外層壘延袤十餘里多用屋壁󰱃蔽以泥土塗外上放竹尖一夜而假城成,lục nguyệt đoan vũ hầu lê cập đệ đẳng dụng kế sử chư quân sĩ dạ giá ngoại tầng luỹ diên mậu thập dư lí đa dụng ốc bích thứ tế dĩ nê thổ đồ ngoại thượng phóng trúc tiêm nhất dạ nhi giả thành thành
綸絲紙勾強卞愈查愈深餘彦丈溇,luân ty dây câu càng bền dũ tra dũ thẳm dư nghìn trượng sâu
芇㝵鳯乍鸾終,Nào người phượng chạ loan chung
丁男無田及孤兒寡婦有田停徵,Đinh nam vô điền cập cô nhi quả phụ hữu điền đình trưng
酉埃戈𡞕昆,dấu ai qua vợ con
渭龍州今大蛮州氏也献白駒四足生距,Vị Long châu Kim Đại Man châu thị dã hiến bạch câu tứ túc sinh cự
象𠻵身㝵朋客及舘丕几𪠞戈麻几吏𫃸,tuồng mảng thân người bằng khách gặp quán vậy kẻ đi qua mà kẻ lại nối
等夜遁投闕哀告望聖上怜納之,đẳng dạ độn đầu khuyết ai cáo vọng Thánh thượng lân nạp chi
花掑󰁮峝𥒥垠碧廛,hoa cài cửa động đá ngăn vách chiền
秋七月大雨雹,Thu thất nguyệt đại vũ bão
永拯固㝵,vắng chẳng có người
學㐌碎粓仍𣜾𠃩試空哏󱬔世𦓡𠹽,học đã sôi cơm nhưng chửa chín thi không cắn ớt thế mà cay
墫秩文章𠀧𡱩坦捻蹤弧矢𦊚方𡗶,chôn chặt văn chương ba thước đất ném tung hồ thỉ bốn phương trời
月入南斗色赤,nguyệt nhập nam đẩu sắc xích
初李𮗓亡占城言中國虚實,sơ lí giác vong chiêm thành ngôn trung quốc hư thực
漢蒼定大󰔄官制刑律,Hán Thương định Đại Ngu quan chế hình luật
𡥵時𠾕啂𫯳𠾕噚󱜢,con thì đòi bú chồng đòi tòm tem
憂愛𢚸煩姅店,ưu ái lòng phiền nửa đêm
𠱆唯琴蟡樓夕陽,dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương
入鄭旗寨大破之斬其酋車焚,nhập trịnh kì trại đại phá chi trảm kì tù xa phần
許文自科道武自郡公青吉衣竝用覆後其餘不得妄僭,Hứa văn tự khoa đạo vũ tự quận công thanh cát y tịnh dụng phú hậu kì dư bất đắc vọng tiếm
手鋸号󰑼鋸𪮏,thủ cứ hiệu là cưa tay
小童𦖑律𠓨𦖻,Tiểu đồng nghe lọt vào tai
帝遣費嘉祐往,đế khiển phí gia hựu vãng
山西承政使郭同德亦以賄賂󰰾職,Sơn Tây thừa chính sứ Quách Đồng Đức diệc dĩ hối lộ bãi chức
元夏六月旱,nguyên hạ lục nguyệt hạn
船󱚹些𭝫𩄎源𩙌𫥏,thuyền xuôi ta khấn mưa nguồn gió may
爫底碎󱳮𦓡碎𣩂𡴯𠫾󰡫帝,làm để tôi lo mà tôi chết ngất đi thế đấy
噲𨴦,gọi cửa
泊生𨖲畧尋尼每㝵,bạc sinh lên trước tìm nơi mọi ngày
𥆾娘𪪳㐌𧖱沙𦛌油,Nhìn nàng ông ĐÃ máu sa ruột rầu
生𡥵生𡛔餒朱易揚,sinh con sinh cái nuôi cho dễ dàng
定贖罪錢有差,Định thục tội tiền hữu sai
平章軍國重事輔國承相上宰太傅威國公阮伯麟工部尚書掌部事知顯福殿譚慎徽吏部尚書知昭文舘秀林局黎賛襄工部有侍郎,Bình chương quân quốc trọng sự Phụ quốc thừa tướng thượng tể thái phó Uy quốc công Nguyễn Bá Lân Công bộ thượng thư chưởng bộ sự tri Hiển Phúc điện Đàm Thận Huy Lại bộ thượng thư tri Chiêu Văn quán Tú lâm cục Lê Tán Tương Công bộ hữu thị lang
夏四月帝攻俄樂堡獲土指揮阮抄斬首三百級,hạ tứ nguyệt đế công nga lạc bảo hoạch thổ chỉ huy nguyễn sao trảm thủ tam bách cấp
今殿下克遵孝道惇叙彜倫𨿽帝舜之大孝武王之達孝󰓳以尚兹臣等敢不遵行,Kim điện hạ khắc tuân hiếu đạo đôn tự di luân tuy đế Thuấn chi đại hiếu Vũ Vương chi đạt hiếu miệt dĩ thượng tư thần đẳng cảm bất tuân hành
是日還宫,Thị nhật hoàn cung
𤌋狼𤎕鬪,khói lang tắt dấu
稽世变泊𬈋顛,ghê thay biến bạc làm đen
帝自将督戰前󰱆矢石,Đế tự tướng đốc chiến tiền cốt thỉ thạch
自然,tự nhiên
土軍造船屯田以助總兵之役,Thổ quân tạo thuyền đồn điền dĩ trợ tổng binh chi dịch
呂󰟯𡮍分婵娟,lỡ dường chút phận thuyền quyên
輔大怒殺之,Phụ đại nộ sát chi
二月以少保黎抄子黎壽域為近侍三局正掌,nhị nguyệt dĩ thiếu bảo lê sao tử lê thọ vực vi cận thị tam cục chánh chưởng
冬十二月丁未夜御庫火,đông thập nhị nguyệt đinh mùi dạ ngự khố hoả
󰘉𢈱亘強嘲𠊚㝵𠸗,mở lời gắng gượng chào người ngày xưa
時帝方駐營清化會海西诸軍及得禮等捷書乃親率大軍,Thời đế phương trú doanh Thanh Hoá hội Hải Tây chư quân cập đắc Lễ đẳng tiệp thư nãi thân suất đại quân
又一日昭皇又以檳榔巾拋與煚煚拜曰陛下赦臣罪否臣願奉命,hựu nhất nhật chiêu hoàng hựu dĩ tân lang cân phao dữ cảnh cảnh bái viết bệ hạ xá thần tội phủ thần nguyện phụng mệnh
赤子昆他宁廛,xích tử con thơ giữ gìn
爫之氷󰘚扒𪀄苦𢚸,Làm chi bưng MẶT bắt chim khó lòng
帝乃回京,Đế nãi hồi kinh
汗牟灰,hãn mồ hôi
共埃𠸥𠲥傳𤾓𢆥,cùng ai kể lể chuyện trăm năm
󰅒丕吒𥙩𠅜𣦛体挼慳𪢍,nay vậy cha lấy lời thẳng thấy nỗi ghen ghét
𬧻拯咍屈,sau chẳng hay khuất
豆蘿武癀昆𧊉𧊉邑𣘃𤷍𤶹丐蟡蟡,đậu lá võ vàng con bướm bướm ấp cây gầy guộc cái ve ve
六曰時訓練以嚴武備,lục viết thời huấn luyện dĩ nghiêm võ bị
𧵆,gần
國王若來相見則境内晏然秋毫無犯,quốc vương nhược lai tương kiến tắc cảnh nội yến nhiên thu hào vô phạm
沛𠳒翁拱淹𦖻,phải lời ông cũng êm tai
女欺𬮙𠬠世芇,Nữa khi muôn một thế nào
舌𢚸欺於𤴬𢚸欺𠫾,Thiệt lòng khi ở đau lòng khi đi
爲帝室之胄頼左相鄭松及諸臣僚尊立之君臨天下圖济厥艱,vi đế thất chi trụ lại tả tướng trịnh tùng cập chư thần liêu tôn lập chi quân lâm thiên hạ đồ tế quyết gian
自古賢人君子智炳識,tự cổ hiền nhân quân tử trí bỉnh thức
𢞂𥉫𡥵蝒𥿁絲蝒箕𢩾整𠋥徐待埃,buồn trông con nhện vương tơ nhện kia chấp chểnh mày chờ đợi ai
詔造舟置于武瀧拔渠洞瀧江四處以濟人行,Chiếu tạo chu trí vu Vũ Lung Bạt Cừ Động Lung giang tứ xứ dĩ tế nhân hành
史臣吳士連曰無敵國外患國常亡古今所戒也,sử thần ngô sĩ liên viết vô địch quốc ngoại hoạn quốc thường vong cổ kim sở giới dã
計畫已定節制鄭松聞之乃分兵留麟郡公何壽禄世郡公吳景祐等守護粮兵在後,kế hoạch dĩ định tiết chế trịnh tùng văn chi nãi phân binh lưu lân quận công hà thọ lộc thế quận công ngô cảnh hựu đẳng thủ hộ lương binh tại hậu
志,chí
自正月至是月始得雨,tự chính nguyệt chí thị nguyệt thuỷ đắc vũ
叛愁埃窖问王𠓨𢚸,phản sầu ai khéo vấn vương vào lòng
𫮋重禫󱟂咹重鑊高,ngồi chồng đệm kép ăn chồng vạc cao
時期,thời kỳ
點名𫏾引直外㪯轅,Điểm danh trước dẫn chực ngoài cửa viên
從之花貸香乘摱牟𣘈粉打𩢬𡥵顛,tuồng chi hoa thải hương thừa mượn màu son phấn đánh lừa con đen
𠄩𠊚𬨠妬𦣰安,hai người lên đó nằm yên
眾碎捥𨆝鎫𨉞強加耻辱𡮍庒傷爲,chúng tôi uốn gối mềm lưng càng gia sỉ nhục chút chăng thương vì
𠁑𥭛󱗷湿𤈛䏾南山,dưới giậu thưa thấp thoáng bóng nam sơn
意摆倪夜麻󱜐,ấy bởi nghê dại mà ra
乃權𢭂印嫁娘結恩,nấy quyền trao ấn gả nàng kết ân
弩囊台的當𡥵藝,nỏ nang thay đích đáng con nghề
祱𥚆󰘩景添傷吧噅埮󱀄裊唐󱫦賖,đoái nhìn phong cảnh thêm thương bơ vơ dặm cũ nẻo đường còn xa
先是破唆都時獲優人李元吉善𰙔諸勢家少年婢子從習北唱,tiên thị phá toa đô thời hoạch ưu nhân lí nguyên cát thiện ca chư thế gia thiếu niên tì tử tòng tập bắc xướng
𬁜𬙞會龕𬁜𫤯會橷𬁜𠃩兜兜拱𧗱會董,mồng bảy hội khám mồng tám hội dâu mồng chín đâu đâu cũng về hội đổng
冲茄朱細𡌽廊調傷,trong nhà cho tới xóm làng đều thương
固𡎟深匕莂蓬坤𦋦,Có hang thăm thẳm bịt bùng khôn ra
加𠓨𬮌數,giơ vào cửa sổ
𫽄扲朱󰠭吏𨃐朱散,chẳng cầm cho vững lại giày cho tan
定御史󰱑該道監察御史該知如清華乂安道監察御史該知錦衣衛各司力士更班舍人五成兵馬司儀衛司錦衣衛副中軍府清華乂安等處,định ngự sử đài cai đạo giám sát ngự sử cai tri như thanh hoa nghệ an đạo giám sát ngự sử cai tri cẩm y vệ các ti lực sĩ cánh ban xá nhân ngũ thành binh mã ti nghi vệ ti cẩm y vệ phó trung quân phủ thanh hoa nghệ an đẳng xứ
諒江土豪阮世祿阮領等攻之于麻六寨,lạng giang thổ hào nguyễn thế lộc nguyễn lĩnh đẳng công chi vu ma lục trại
吏典满年限中等多者許照例陞充,Lại điển mãn niên hạn trung đẳng đa giả hứa chiếu lệ thăng sung
酉󰮃危險敢淶約初,dẫu trong nguy hiểm dám rời ước xưa
𨎠碑下馬秩䃛馭車,trước bia hạ mã chật lèn ngựa xe
爾其可不深爲防身之術乎,Nhĩ kì khả bất thâm vi phòng thân chi thuật hồ
賒𬂙娘㐌嘲初,XA trông nàng đã chào SƠ
起八角經藏,khởi bát giác kinh tàng
󰟞圓倍𨷑席花𢝙圍,Đoàn viên vội mở tiệc hoa vui vầy
婦德長孫皇后有嘉謀,phụ đức Trưởng tôn hoàng hậu hữu gia mưu
󰜋茹森合竹枚,Một nhà sum họp trúc mai
㤇󰇏辰払吏𩛂𠱋欺𪽹㽻別𢘾𢚁埃,yêu chán thì chàng lại no dầu khi ngứa ghẻ biết nhờ cậy ai
順󰘩󰜋𦲿𣾼𨖅𣷷󰟴,Thuận phong một lá vượt sang bến Tề
二月十五日勑㫖民人軍色鄕試中三塲充生徒四塲充增廣生如前例,nhị nguyệt thập ngũ nhật sắc chỉ dân nhân quân sắc hương thí trúng tam trường sung sinh đồ tứ trường sung tăng quảng sinh như tiền lệ
庄故㝵酉出,chẳng có người dấu xót
涇陽王,kinh dương vương
零丁󰑼几庫巾蔑命,linh đinh là kẻ khó khăn một mình
主欗裊塊散昆𤚇,chúa giàn nẻo khỏi tan con nghé
莫乃移居于清潭縣,Mạc nãi di cư vu Thanh Đàm huyện
出世紅顔計拱𡗉,xuất thế hồng nhan kể cũng nhiều
臨淄自課鴛𠖤,Lâm tri từ thủa uyên bay
梭日月迻戈某丿,thoi nhật nguyệt đưa qua mỗ phút
兑宫隐星者兑西方也隐猶没也星猶庶人也,Đoài cung ẩn tinh giả Đoài Tây phương dã ẩn do một dã tinh do thứ nhân dã
存福妻阿儂弟當道為武勒,Tồn Phúc thê A Nùng đệ Đương Đạo vi Vũ Lặc
太師鄭檢放之仍其舊爵復遣出𢙇安山明與圖進取,Thái sư Trịnh Kiểm phóng chi những kì cựu tước phục khiến xuất Hoài An Sơn Minh dữ đồ tiến thủ
群臣上言曰太子天下之本本立則天下安,quần thần thượng ngôn viết thái tử thiên hạ chi bản bản lập tắc thiên hạ an
𢬣捞渃𬑉𨀈𦋦,tay lau nước mắt bước ra
丐𦀊󱰀𪾉固𢷀頭乘,cái dây cương da có rủ đầu thừa
臣待罪言職敢不條陳願陛下臨朝之際或接近大臣或咱群臣奏事必平正尊嚴假以天子穆穆之容敬大臣勞有功納直諫以開言路達,Thần đãi tội ngôn chức cảm bất điều trần nguyện bệ hạ lâm triều chi tế hoặc tiếp cận đại thần hoặc thính quần thần tấu sự tất bình chính tôn nghiêm giả dĩ thiên tử mục mục chi dung kính đại thần lạo hữu công nạp trực gián dĩ khai ngôn lộ đạt
󰅹𠊛鳯乍鸞終󰅹𠊛惜綠貪紅󰑼埃,nào người phượng chạ loan chung nào người tiếc lục tham hồng là ai
󰋇㝵萡惡精魔,Mấy người bạc ác tinh ma
當時乃以爲瑞而進献之多何哉至於胷上有文乃黑白相間而見群臣辨成文字是希㫖作謟語以爲䛕媚其軍耳𡸈真有文字哉故人君必謹好尙,Đương thời nãi dĩ vi thuỵ nhi tiến hiến chi đa hà tai Chí ư hung thượng hữu văn nãi hắc bạch tương gian nhi kiến quần thần biện thành văn tự thị hi chỉ tác xiểm ngữ dĩ vi dua mị kì quân nhĩ khởi chân hữu văn tự tai Cố nhân quân tất cẩn hiếu thượng
羕𡶀連延矯𨱽,dáng núi liên diên kéo dài
并宜教訓子孫戒飭奴婢使曉之禮法不可恃勢驕驁敺打細民走馬街衢践傷人命及遏截道路等處奪取民財,tính nghi giáo huấn tử tôn giới sức nô tì sử hiểu chi lễ pháp bất khả thị thế kiêu ngạo khu đả tế dân tẩu mã nhai cù tiễn thương nhân mệnh cập át tiệt đạo lộ đẳng xứ đoạt thủ dân tài
六月定文,lục nguyệt định văn
正嵬天子台𡗶治民,chính ngôi thiên tử thay trời trị dân
及春秋髙而理明德進其有得於聖𭓇者也󰊹上皇崩之日韶陽公主上皇次女名翠也方坐蓐忽聞鐘聲連響曰得非不諱耶左右紿之不聽乃慟哭長號瞑目而逝,cập xuân thu cao nhi lí minh đức tiến kì hữu đắc ư thánh học giả dã ru thượng hoàng băng chi nhật thiều dương công chúa thượng hoàng thứ nữ danh thuý dã phương toạ nhục hốt văn chung thanh liên hưởng viết đắc phi bất huý gia tả hữu đãi chi bất thính nãi đỗng khốc trường hiệu minh mục nhi thệ
𠰘唁打𨁟鉢苔,miếng ngon đánh ngã bát đầy
別󰑼𠫾󰠲,biết là đi đâu
咍思奥支愈列,hai tay áo che gió rét
世則生菊孫為觀察使,thế tắc sinh cúc tôn vi quan sát sứ
太祖每奇之嘗曰若積其勳劳致位宰將非汝其誰朕𡸈有吝於,thái tổ mỗi kì chi thường viết nhược tích kì huân lao trí vị tể tướng phi nhữ kì thuỳ trẫm khởi hữu lận ư
特遣内國史院侍讀學士之從三品俸程芳朝禮部儀制司郎中張易賁封爾爲安南國王奄有属郡撫兹舊邦守職宣猷用永線夫󰅾礪制節謹度期報答於君親欽哉無替朕命,đặc khiến nội quốc sử viện thị độc học sĩ chi tòng tam phẩm bổng trình phương triều lễ bộ nghi chế ti lang trung trương dịch bí phong nhĩ vi an nam quốc vương yểm hữu thuộc quận phủ tư cựu bang thủ chức tuyên du dụng vĩnh tuyến phu đái lệ chế tiết cẩn độ kì báo đáp ư quân thân khâm tai vô tiềm trẫm mệnh
懺笙摄紙車珠,Sắm xanh nếp CHỈ xe châu
頭𡽫㐌净𤌋群喑󰋇𤯱樵夫㐌𣌋𥈶,đầu non đã tạnh khói còn om mấy gã tiều phu đã sớm nom
二月加封太王哲王金冊及厚澤公銀冊羙字,nhị nguyệt gia phong thái vương triết vương kim sách cập hậu trạch công ngân sách mĩ tự
馬援追擊其餘󰕛都陽等,mã viện truy kích kì dư chúng đô dương đẳng
壼瀝香冬󰋇斛苔,hồ sạch hương đong mấy hộc đầy
𥰊高鐄別歲鐄,thấp cao vàng biết tuổi vàng
斬於朝堂,Trảm ư triều đường
宋,Tống
二十六日帝崩于永光殿殯于殿之西陛,nhị thập lục nhật đế băng vu vĩnh quang điện tẫn vu điện chi tây bệ
違者治以重罪,Vi giả trị dĩ trọng tội
一日至鄭榮行殿復命,nhất nhật chí Triềng Vang hành điện phục mệnh
藥料,dược liệu
大軍屯埬𡎝東,Đại quân đồn đóng cõi Đông
𬏝䜹庄別買名分之,ngây thơ chẳng biết với danh phận gì
㐌󰝺遁女断膓特牢,đã toan trốn nợ đoạn trường được sao
妾𥆾𫭧𡶀艮魚餒茄,thiếp nhìn rặng núi ngẩn ngơ nỗi nhà
乙卯十六年明萬曆十三年,Ất Mão thập lục niên Minh Vạn Lịch thập tam niên
五月地震,ngũ nguyệt địa chấn
些𪽝边東麻衛,ta bởi bên đông mà về
呵浪𫽄沛連蒸𣯡󱡒𠊛𠱋呵浪𫽄沛󱢴蒸𢚸胣𠊛𠱋,há rằng chẳng phải liền chưng lông lốt người ru há rằng chẳng phải nương chưng lòng dạ người ru
形木石鐄今󱬎古色禽魚塢雨𠵱風,hình mộc thạch vàng kim ố cổ sắc cầm ngư ủ vũ ê phong
勑旨宰臣録囚日有大理寺官囚人鳴寃得便折辦,Sắc chỉ tể thần lục tù nhật hữu Đại lí tự quan tù nhân minh oan đắc tiện triết biện
𠊛涓几属終觥,Người quen kẻ thuộc chung quanh
𠸗箕玉於𢬣些𪽝些󱜀𠻵玉𫥨𢬣𠊚,xưa kia ngọc ở tay ta bởi ta chểnh mảng ngọc ra tay người
𤝞朱於額灰精号󰑼鼱鼩仃仃㹥吱,chuột chù ở ngách hôi tanh hiệu là thanh cú rành rành chó chê
軍侯調𥄭㐌𥹰,quân hầu đều ngủ đã lâu
沛欺𠇮吏㤕賒浽𠇮,phải khi mình lại xót xa nỗi mình
拱󰑼綱目收夷青東,cùng là cương mục thua gì thanh đông
𦊛皮八𠯪溟濛,TƯ bề bát ngát mênh mông
夾戰,giáp chiến
固𡞕羕意,có vợ dường ấy
歌喝,ca hát
𥙩順隨𢚸𫯳,lấy thuận tùy lòng chồng
某惡号沃坎心,mỏ ác hiệu óc khảm tâm
勑諭禮部左侍郎梁如鵠昨阮永禎不學國語詩體作詩不入法,Sắc dụ Lễ Bộ tả thị lang Lương Như Hộc Tạc Nguyễn Vĩnh Trinh bất học Quốc ngữ thi thể tác thi bất nhập pháp
忿内󰘩景闺㝵,Buồn NOI phong cảnh quê người
𢌌𠳨廚固名,rộng hỏi chùa có danh
使莫玉󱗲督四道将士兵馬阮倦督南道将士兵馬岸郡公水,sử mạc ngọc liễn đốc tứ đạo tướng sĩ binh mã nguyễn quyện đốc nam đạo tướng sĩ binh mã ngạn quận công thuỷ
使行人先𮞏䦕文通報,sử hành nhân tiên đệ quan văn thông báo
㐌噤牟,đã ngậm mầu
帽𧜖縐染墨顛屎裙襖𧙛𣘽𣙩󱀄󱤪,mũ chăn sô nhuộm mực đen sì quần áo vá nâu sồng cũ rích
國之有史尙矣,Quốc chi hữu sử thượng hĩ
󰉲頭最打凌絖󰑚民,Sớm đầu tối đánh lăng quàng rối dân
春正月朔幸西京禁扈從官不得使旗軍装載妻子女妓隨行縱情肆欲,xuân chính nguyệt sóc hạnh tây kinh cấm hộ tòng quan bất đắc sử kì quân trang tải thê tử nữ kĩ tuỳ hành túng tình tứ dục
聀槐𣃣𥃱應連占包,giấc hòe vừa nhắp ứng liền chiêm bao
昭慈太后立截脚之法謂截取新沙權貴者死亡財産一属子孫,chiêu từ thái hậu lập tiệt cước chi pháp vị tiệt thủ tân sa quyền quý giả tử vong tài sản nhất thuộc tử tôn
麻卞亂單哰𥚇如㗂簧,mà bèn loàn đan rao lưỡi như tiếng hoàng
𠫾摸㝵扵北京迻󰡲,Đi mua người ở Bắc Kinh đưa về
兄而簒其國是乱賊之尤也而史臣乃以皇帝書之則名不正矣,huynh nhi soán kì quốc thị loạn tặc chi vưu dã nhi sử thần nãi dĩ hoàng đế thư chi tắc danh bất chính hĩ
十日陳暠飲毒卒,thập nhật trần cảo ẩm độc tốt
是故賞罰之間當盡至公,Thị cố thưởng phạt chi gian đương tận chí công
所在及不見聽則寕赴井以示之猶不知𮗓其取後禍将誰咎哉然則太后無罪乎曰罪極矣,sở tại cập bất kiến thính tắc ninh phó tỉnh dĩ thị chi do bất tri giác kì thủ hậu hoạ tương thuỳ cữu tai nhiên tắc thái hậu vô tội hồ viết tội cực hĩ
右土地龍神默襖錦𤻼㾿搠㩍,hữu thổ địa long thần mặc áo gấm lổ loang xóc xách
䏾紅落𧡊裊賖,bóng hồng nhác thấy nẻo xa
於時渚固󱪡劳,ở thời chớ có lung lao
𨄹塘花䏾鵶偷,dạo đường hoa bóng ác thâu
宕羅債𡶀施離,đãng là trái núi thè lè
令天下内外各衙門奏題等本即本員書名不得借吏代書名,Lệnh thiên hạ nội ngoại các nha môn tấu đề đẳng bản tức bản viên thư danh bất đắc tá lại đại thư danh
拮𠇮戈𦰟墻花,cất mình qua ngọn tường hoa
𡧲塘侈𧡊小兒歌𠳒,giữa đường xảy thấy tiểu nhi ca lời
張𠄩昆𬑉似寅,giương hai con mắt tựa dần
󰡑群恩愛堆塘渚衝,chút còn ân oán đôi đường chưa xong
南亭𦖑動𪔠朝大营,Nam đình nghe động trống chầu đại doanh
咹禄調恩几𦔙𦓿,ăn lộc đều ơn kẻ cấy cày
法派麻姥,phấp phới mà múa
相公󰜋𪨀劔灰尋尼令族撰𠊛簮嬰,tướng công một chút hiếm hoi tìm nơi lệnh tộc chọn người trâm anh
其扶󰘊侯及俘数百餘人皆給衣食放回鄕貫,Kì Phù Bang hầu cập phù sổ bách dư nhân giai cấp y thực phóng hồi hương quán
帝即命罷时亨門下右司郎中僉知西道聀,đế tức mệnh bãi thì hanh môn hạ hữu ti lang trung thiêm tri tây đạo chức
十月帝命太傅端武侯黎及第領兵畧定天䦕悉平之,thập nguyệt đế mệnh thái phó đoan vũ hầu lê cập đệ lĩnh binh lược định thiên quan tất bình chi
馬船艘赴京拜謁及将順化廣南二鎮兵粮財帛金銀珠寳府庫簿籍進納,mã thuyền sưu phó kinh bái yết cập tương Thuận Hoá Quảng Nam nhị trấn binh lương tài bạch kim ngân châu bảo phủ khố bạ tịch tiến nộp
𡄎𦋦朱技如形𡥵奔,gẫm ra cho kĩ như hình con buôn
𡨌𪰛䲋打𫪹軍𠀧𠀧𪰛撟双韻𬷊𫾑,giữa thì thia đánh trống quân ba ba thì kéo song vần cò que
笛庄固魯,địch chăng có lỗ
海棠扡𦰟東鄰湥霜撩󰠱梗春󰑼陀,hải đường lả ngọn đông lân giọt sương treo nặng cành xuân la đà
𠬠篇薄𠇮吏強󰞽人,Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân
六月󰀋封吳氏為捷妤居慶芳宫即光淑皇太后也,Lục nguyệt sách phong Ngô thị vi Tiệp dư cư Khánh Phương cung tức Quang Thục hoàng thái hậu dã
詔慰勞之以我荗才一人爲夏陽令孝廉一人爲六合令琴交州人後李琴仕至司隷校尉張重爲金城太守,chiếu uý lạo chi dĩ ngã mậu tài nhất nhân vi hạ dương lệnh hiếu liêm nhất nhân vi lục hợp lệnh cầm giao châu nhân hậu lí cầm sĩ chí tư lệ hiệu uý trương trọng vi kim thành thái thú
𢪀朱欺閣曰經,Nghĩ cho khi gác viết kinh
債命裊𠓀累命典𡢐,Trái mình nẻo trước luỵ mình đến sau
二十八日帝親督右將黄,nhị thập bát nhật đế thân đốc hữu tướng hoàng
㤇饒扑摆𥳄𬕌,yêu nhau bốc bải dần sàng
拖林野設舘舍有大津橋至潭舍渡以便軍民徃來憇歇,Tha lâm dã thiết quán xá hữu đại tân kiều chí đàm xá độ dĩ tiện quân dân vãng lai khệ hiết
有朱鳶酋長趙肅者服帝才德首率眾歸焉,hữu chu diên tù trưởng triệu túc giả phục đế tài đức thủ suất chúng quy yên
蹶𨆠,quệ què
及彌月夢黄龍自天而下𢒎入所居少󰟸遂生帝,Cập di nguyệt mộng hoàng long tự thiên nhi hạ phi nhập sở cư thiếu khoảnh toại sinh đế
桃絲蓮𦬶𩇛𩇛玉𫅜沛價𡛔𫅜𬙾縁,đào tơ sen ngó xanh xanh ngọc lành phải giá gái lành đẹp duyên
𠀧𢆥𨻫𠹾惨愁細𫢩,ba năm luống chịu thảm sầu tới nay
沉香座寶因爲𤤰攽,trầm hương toà báu nhân vì vua ban
初明宗嗣位既九而嫡母生男,Sơ Minh Tông tự vị ký cửu nhi đích mẫu sinh nam
𧍋𦖑𧡊曰朱浪劍󰜋𬂻𦺓𠽔買具吀堆勾対底蜍𪪳,ngài nghe thấy viết cho rằng kiếm một cơi trầu thưa với cụ xin đôi câu đối để thờ ông
𣈘𣈜隴仍約𬇚,đêm ngày luống những ước ao
茄辰空固𢄂辰賒,nhà thì không có chợ thì xa
時頼都元帥總國政尚父平安王精忠許國仁義行師討鋤諸逆天下頼以安平再三十年,thời lại đô nguyên soái tổng quốc chính thượng phụ bình an vương tinh trung hứa quốc nhân nghĩa hành sư thảo sừ chư nghịch thiên hạ lại dĩ an bình tái tam thập niên
鐄篩󰋇㯲䒹高濕鉑點隊𥱱䏾日疎,vàng rây mây khóm chồi cao thấp bạc điểm đòi chòm bóng nhặt thưa
欺𫳵封錦𢷀𬗢,Khi sao phong gấm rủ là
嘗撰北江開嚴寺碑文其畧曰寺廢而興既非吾意,Thường soạn Bắc Giang Khai Nghiêm tự bi văn kì lược viết Tự phế nhi hưng ký phi ngô ý
朝廷優加營河中一府及山南上伴七縣授以右相意欲舅與左相榮國公黄廷愛左扶右持以濟中天之業安南國之民,triều đình ưu gia doanh hà trung nhất phủ cập sơn nam thượng bạn thất huyện thụ dĩ hữu tướng ý dục cữu dữ tả tướng vinh quốc công hoàng đình ái tả phù hữu trì dĩ tế trung thiên chi nghiệp an nam quốc chi dân
上皇靣論之曰御史臺乃宫殿之一,Thượng hoàng diện luận chi viết Ngự sử đài nãi cung điện chi nhất
橋梁上家求󱖮石矼求𥒥特通迻𧗱,kiều lương thượng gia cầu vồng thạch cang cầu đá được thông đi về
紹隆凣十五,thiệu phong phàm thập ngũ
命太保鄭㯀統領諸將鎮撫乂安武文添陶光饒等並属焉,Mệnh Thái bảo Trịnh Toàn thống lĩnh chư tướng trấn phủ Nghệ An Vũ Văn Thiêm Đào Quang Nhiêu đẳng tịnh thuộc yên
連梗禀两代蜍務𨍦,liền cành lật lưỡng đợi chờ mùa sau
和浪蚤道翁吒歳索班𫅷嘲昆𡥙𠱋,hoà rằng tao đạo ông cha tuổi tác ban già chiều con cháu ru
稚制茹,trẻ chơi nhà
㐌朱𠓨堛布荆,đã cho vào bực bố kinh
時外戚姜种阮伯勝等擅作威福權傾中外民間不得󰁮手動足,thời ngoại thích khương chủng nguyễn bá thắng đẳng thiện tác uy phúc quyền khuynh trung ngoại dân gian bất đắc cử thủ động túc
呵疑𠀲便𡥚閑𠅜呐饒拯遜,há ngờ đứa tiện gã hèn lời nói nhiều chẳng tốn
漢帝聞之遣伏波將軍路博德出桂陽楼船將軍杨僕出豫章戈船將軍嚴名嚴失其姓史出零陵下瀨將軍甲,hán đế văn chi khiển phục ba tướng quân lộ bác đức xuất quế dương lâu thuyền tướng quân dương bộc xuất dự chương qua thuyền tướng quân nghiêm danh nghiêm thất kì tính sử xuất linh lăng hạ lại tướng quân giáp
傷翁翰子庒埋,thương ông hàn tử chẳng may
於是帝大整兵象進圍乂安城,Ư thị đế đại chỉnh binh tượng tiến vi Nghệ An thành
岌凝𠰘𡁾珠沙淚迢迭𢬣擒曩熾𣆐,ngập ngừng miệng thốt châu sa lệ dìu dặt tay cầm nắng xế trưa
𨤔尤物𤾓朝𢹓捽,vẻ vưu vật trăm chiều chải chuốt
節制太尉清國公鄭𭫨以天下既定乃命陪從户部左侍郎衍嘉侯黎弼四與掌監太保岳郡公裴仕林等回清華奉迎聖駕進御京城,Tiết chế thái uý Thanh Quốc công Trịnh Tráng dĩ thiên hạ ký định nãi mệnh Bồi tụng Hộ bộ Tả thị lang Diễn Gia hầu Lê Bật Tứ dữ chưởng giám Thái bảo Nhạc quận công Bùi Sĩ Lâm đẳng hồi Thanh Hoa phụng nghênh thánh giá tiến ngự Kinh thành
翁修定㐱固蔑昆𡛔歳皮𨒒𠄩,ông tu định chỉn có một con gái tuổi vừa mười hai
至是禁之,chí thị cấm chi
爫𦋦昆於主茹堆尼,làm ra con ở chúa nhà đôi nơi
催時󰘚屈𫽄時𢚸𤴬,Thôi thì mặt khuất chẳng THÀ lòng đau
坦𣜾𢮿𧗱干運𧺃𡗶爫朱補𣅶𨔈顒,đất chửa quay về cơn vận đỏ trời làm cho bõ lúc chơi ngông
賊溺死甚眾󰱐四十人及舟船馬疋噐械以献,tặc nịch tử thậm chúng hoạch tứ thập nhân cập chu thuyền mã thất khí giới dĩ hiến
𣌋𣈜綿𠫾𢄂𪰨𥛗𧡊永茹扒𤞼犒軍,sớm ngày min đi chợ trưa dòm thấy vắng nhà bắt lợn khao quân
聚意昌江城未破引眾欲就之,Tụ ý Xương Giang thành vị phá dẫn chúng dục tựu chi
旨揮内密官内密女内人宮婢等今後見有詔旨及宫内諸事不得先私𭁈外人及妻子親戚漏泄,chỉ huy nội mật quan nội mật nữ nội nhân cung tì đẳng kim hậu kiến hữu chiếu chỉ cập cung nội chư sự bất đắc tiên tư dữ ngoại nhân cập thê tử thân thích lậu tiết
黎文休曰李太祖即帝位甫及二年宗廟未建社稷未立先於天德府創立八寺又重修諸路寺觀而度京師千餘人為僧則土木財力之費不可勝言也,lê văn hưu viết lí thái tổ tức đế vị phủ cập nhị niên tông miếu vị kiến xã tắc vị lập tiên ư thiên đức phủ sáng lập bát tự hựu trùng tu chư lộ tự quán nhi độ kinh sư thiên dư nhân vi tăng tắc thổ mộc tài lực chi phí bất khả thắng ngôn dã
󰜋𠇮時𠤆𠄩情時𫳵,Một mình thì chớ hai tình thì sao
來諭以調民助兵等六事,lai dụ dĩ điều dân trợ binh đẳng lục sự
𤓢湄退退圭𠊛󰜋身,nắng mưa thui thủi quê người một thân
埃埃調固𠄩昆𬑉撑泊油蒸󰘚󰕛𤽗,ai ai đều có hai con mắt xanh bạc dầu chưng mặt chúng ngươi
十一月加恩文武百官各陞職二次爵一次,Thập nhất nguyệt gia ân văn vũ bá quan các thăng chức nhị thứ tước nhất thứ
承天閣成莊嚴勝前,thừa thiên các thành trang nghiêm thắng tiền
節制鄭松造作两輪車飾以珠寳象牙為之車上用篷漆車傍刻象牙檻四壁黒漆以金貼之,Tiết chế Trịnh Tùng tạo tác lưỡng luân xa sức dĩ châu bảo tượng nha vi chi xa thượng dụng bồng tất xa bàng khắc tượng nha hạm tứ bích hắc tất dĩ kim thiếp chi
默𠊛湄楚𩄲秦,Mặc người mưa Sở mây Tần
身些些沛󰠐歐,Thân ta ta phải đăm âu
六月旱虫復傷稼,lục nguyệt hạn trùng phục thương giá
盖明憲與五老篤於情義而禮意甚簡畧明憲至五老家每同席坐及回遣以金銀凣有所求無吝惜意,cái minh hiến dữ ngũ lão đốc ư tình nghĩa nhi lễ ý thậm giản lược minh hiến chí ngũ lão gia mỗi đồng tịch toạ cập hồi khiến dĩ kim ngân phàm hữu sở cầu vô lận tích ý
文王在位十二年,văn vương tại vị thập nhị niên
古碑潭舍二村爭地界以兵相向奉曉謂古碑人曰我獨䏻擊眾父老喜貝酒饌食之奉曉一飯數斗飲且過量既而挑潭舍戰,Cổ Bi Đàm Xá nhị thôn tranh địa giới dĩ binh tương hướng Phụng Hiểu vị Cổ Bi nhân viết Ngã độc năng kích chúng Phụ lão hỉ bối tửu soạn thực chi Phụng Hiểu nhất phạn sổ đấu ẩm thả quá lượng ký nhi khiêu Đàm Xá chiến
院蔑瓢默狀默形,vẹn một bầu mặc trạng mặc hình
𢬣𢭂渃沫㖫㖫侈宜㗂呐頭棱浶󰭩,tay lau nước mắt rưng rưng xảy nghe tiếng nói đầu rừng lao xao
以太僕寺卿阮荗爲御史󰱑兼都御史,Dĩ Thái bộc tự khanh Nguyễn Mậu vi Ngự sử đài kiêm đô ngự sử
㐌𩛂粓粃辰傕每塘,đã no cơm tẻ thì thôi mọi đường
張,trương
𩅹潠𤂫,mưa lún phún
𢬭𢭂玉晋絲秦户潘時撅户陳時簮,đổi trao ngọc tấn tơ tần họ phan thì quạt họ trần thì trâm
硃批遣使󰝡郎東城,Châu phê khiển sứ đem sang Đông thành
以翰林院乘㫖學士阮廌爲朝列大夫入内行遣吏部尚書兼行樞密院事,Dĩ Hàn Lâm viện thừa chỉ học sĩ Nguyễn Trãi vi Triều liệt đại phu nhập nội hành khiển lại bộ thượng thư kiêm hành khu mật viện sự
󰘓𩂁頭𡹡鎖𤌋香,nghi ngút đầu ghềnh tỏa khói hương
童浪碎庄芻都勸柴𪞷飭渚卢苦𢀭,đồng rằng tôi chẳng so đo khuyên thầy ra sức chớ lo khó giàu
相思㐌認𠤩分群𠀧,tương tư đã nhận bảy phần còn ba
占城使來貢求封,chiêm thành sứ lai cống cầu phong
和𠊚辰特𫗁吒翁,họa người thìn được thói cha ông
牢固𥙩蔑升蔑合𥺊炊𩛂蒸胣𠦳鈞麻爲𠀲箕𡨺𬮌丕台,sao có lấy một thăng một cáp gạo xôi no chưng dạ ngàn quân mà vì đứa kia giữ cửa vậy thay
󰠐󰠐咹𦟽𦣰荄,đăm đăm ăn mật nằm gai
前將軍州牧武平九德新昌土地险阻夷獠剄悍歷世不實璜征討平之開置三郡及九郡属國三十餘縣,tiền tướng quân châu mục vũ bình cửu đức tân xương thổ địa hiểm trở di liêu hĩnh hãn lịch thế bất thực hoàng chinh thảo bình chi khai trí tam quận cập cửu quận thuộc quốc tam thập dư huyện
𠇮群𢪀𭛣細𨆢,mình còn nghĩ việc tới lui
五曰招流亡耕墾布政荒田,Ngũ viết chiêu lưu vong canh khẩn Bố Chính hoăng điền
翁修定立頭嗔求爫苔四,ông tu định rập đầu xin cầu làm đầy tớ
窒奢侈麻𢌌蒸庯花街,rất xa xỉ mà rộng chưng phố hoa nhai
古今粗亦明聖人之道以化斯民而卒未能信於一鄕,cổ kim thô diệc minh thánh nhân chi đạo dĩ hoá tư dân nhi tốt vị năng tín ư nhất hương
些拱拯𢀭拱拯𢀨,ta cũng chẳng giàu cũng chẳng sang
料󰝡𡬷𦹵决填𠀧春,liệu đem tấc cỏ quyết đền ba xuân
首,thủ
莫西道将太尉端郡公阮凱康率兵歸順至安場,mạc tây đạo tướng thái uý đoan quận công nguyễn khải khang suất binh quy thuận chí yên trường
明開永安萬寧水路設置迎運水驛直至欽州又設馬驛直至横州,Minh khai Vĩnh An Vạn Ninh thuỷ lộ thiết trí nghênh vận thuỷ dịch trực chí Khâm Châu hựu thiết mã dịch trực chí Hoành Châu
阮有僚從姪嵩郡公阮公又病卒,nguyễn hữu liêu tụng điệt tung quận công nguyễn công hựu bệnh tốt
酉牢拱扵𢬣㝵別牢,dẫu sao cũng ở tay người biết sao
占結固号浮鷗泠汀密渃欽卢合弹,chim két có hiệu phù âu lênh đênh mặt nước khóm lau họp đàn
刼尼拯矯填蒲買吹,Kiếp này chẳng kẻo đền bù mới xuôi
又有雨下金如土雨下米如黒雨下酒如,Hựu hữu vũ hạ kim như thổ vũ hạ mễ như hắc vũ hạ tửu như
憲慈太后設法會於昭󰆑寺發錢施貧民為上皇禱也,hiến từ thái hậu thiết pháp hội ư chiêu khánh tự phát tiền thí bần dân vi thượng hoàng đảo dã
𩛂别世情味漫𤁕管包日用𩛷苔為,no biết thế tình mùi mặn nhạt quản bao nhật dụng bữa đầy vơi
固蔑㝵鬚眉姅𤽸𦠘鷂𬈗高,có một người râu mày nửa trắng vai diều nổi cao
状浪些𨅸英雄,trạng rằng ta đấng anh hùng
福滋范瑜阮濟等進士及第阮敬止等八人進士出身武灝等十九人同進士出身,phúc tư phạm du nguyễn tế đẳng tiến sĩ cập đệ nguyễn kính chỉ đẳng bát nhân tiến sĩ xuất thân vũ hạo đẳng thập cửu nhân đồng tiến sĩ xuất thân
元旦曰國治短矣安知非天使然未必不為福也,Nguyên Đán viết Quốc trị đoản hĩ an tri phi thiên sử nhiên vị tất bất vi phúc dã
海道新港城未詳某使,Hải đạo tân cảng thành Vị tường mỗ xứ
今朕按得犯人名夢雲名梁箴等事乃知庶官真偽之情狀故出此令,kim trẫm án đắc phạm nhân danh mộng vân danh lương châm đẳng sự nãi tri thứ quan chân nguỵ chi tình trạng cố xuất thử lệnh
紬䋥,dò lưới
拪扲𡱩𫄄跢尋𠏲𦁼,tay cầm thước lụa đi tìm thợ may
塊棱牢㐌細𡑝𫢋堂,khỏi rừng lau đã tới sân phật đường
乙巳十三年元大德九年春正月册皇第四子奣為東宫太子仍製藥石箴賜之,Ất Tị thập tam niên Nguyên Đại Đức cửu niên xuân chính nguyệt sách Hoàng đệ tứ tử Mạnh vi Đông Cung thái tử những chế Dược thạch châm tứ chi
所以不𬢱者惟惡逆耳未聞失律而不議,sở dĩ bất nghị giả duy ác nghịch nhĩ vị văn thất luật nhi bất nghị
屬,thuộc
印鄭登第爲鴻矑寺卿禮派子黎時憲爲少保丁文左譚景堅陶世僊黎文登並爲都督同知,ấn Trịnh Đăng Đệ vi Hồng lô tự khanh Lễ Phái tử Lê Thì Hiến vi Thiếu bảo Đinh Văn Tả Đàm Cảnh Kiên Đào Thế Tiên Lê Văn Đăng tịnh vi Đô đốc đồng tri
克寬乃拜受而回,khắc khoan nãi bái thụ nhi hồi
𩅘誓㐌枕觥𦠘,Tóc thề đã chấm QUANH vai
勑至爾等增徵軍邑吏員生徒等項每人米十五筒黄丁老人米十二筒責所收又蒸為熟米勿淹時日𮞏納使司,Sắc chí nhĩ đẳng tăng trưng quân sắc lại viên sinh đồ đẳng hạng mỗi nhân mễ thập ngũ đồng hoàng đinh lão nhân mễ thập nhị đồng trách sở thu hựu chưng vi thục mễ vật yêm thời nhật đệ nạp sứ ti
以費萬全永類春池人為御史󰱑副都御史范謙柄為僉都御史加良文伯阮時雍奉直大夫尚書御史台都御史杜岳奉直大夫尚書東閣大學士入内京筵由禮伯阮伯佺奉直大夫禮部尚書程志森奉直大夫工部尚書武瓊朝列大夫兵部尚書范暭嘉行大夫户部,Dĩ Phí Vạn Toàn Vĩnh Loại Xuân Trì nhân vi Ngự sử đài phó đô ngự sử Phạm Khiêm Bính vi Thiêm Đô ngự sử Gia Lương Văn Bá Nguyễn Thì Ung Phụng trực đại phu Thượng thư ngự sử đài đô ngự sử Đỗ Nhạc Phụng trực đại phu Thượng thư đông các đại học sĩ nhập nội kinh diên Do Lễ bá Nguyễn Bá Thuyên Phụng trực đại phu Lễ bộ thượng thư Trình Chí Sâm Phụng trực đại phu Công bộ thượng thư Vũ Quỳnh triều liệt đại phu Binh bộ thượng thư Phạm Hạo Gia hành đại phu hộ bộ
底朱英怒信𠫾䋦𧗱,để cho anh nọ tin đi mối về
終觥仍渃𡽫𠊛,Chung quanh những nước non người
󰠵戈𨁪𤟛唐羝,trải qua dấu thỏ đàng dê
娘浪分妾㐌停,Nàng rằng Phận thiếp đã đành
事㐌羕意,sự đã dường ấy
𢯢𢲲役渃𨁡𨖲𡾵𧏵,sửa sang việc nước nối lên ngôi rồng
八月以胡士揚爲吏部右侍郎,Bát nguyệt dĩ Hồ Sĩ Dương vi Lại bộ Hữu thị lang
即天城公主也,tức Thiên Thành công chúa dã
𧡊𡗶扽擛待𢬣英䧺,thấy trời dọn dẹp đợi tay anh hùng
没𦀊󰟁吏𢷏𠄩深情,Một dây vô lại buộc hai thâm tình
𠻆尚蘇定奸萌塊棱𤞻唒𢚁𠇮孟之,giận thằng tô định gian manh khỏi rừng hùm dẫu cậy mình mạnh chi
半𠺥朱蚤吀󰜋砵𣈜𣈕蚤者󰜋成𠄩,bán chịu cho tao xin một bát ngày mai tao giả một thành hai
駡兮暴虐蒼生,mựa hề bạo ngược thương sinh
冬十月宋遣佐補闕李若拙國子監博士李覺賫制𠕋封帝爲安南都護靜海軍節度使京兆郡侯其制曰王者丕建皇極寵綏列藩設邸京師所以盛會同之礼昨土方靣所以表節制之權矧兹鳶趾之隅式修翠羽之貢適當易師方利建侯不忘請命之恭用舉酬勞之典茲權知三司留後黎某資兼義勇性禀忠純,đông thập nguyệt tống khiển tá bổ khuyết lí nhược chuyết quốc tử giám bác sĩ lí giác tê chế sách phong đế vi an nam đô hộ tĩnh hải quân tiết độ sứ kinh triệu quận hầu kì chế viết vương giả phi kiến hoàng cực sủng tuy liệt phiên thiết để kinh sư sở dĩ thịnh hội đồng chi lễ tạc thổ phương diện sở dĩ biểu tiết chế chi quyền thẩn tư diên chỉ chi ngung thức tu thuý vũ chi cống thích đương dị sư phương lợi kiến hầu bất vong thỉnh mệnh chi cung dụng cử thù lao chi điển tư quyền tri tam ti lưu hậu lê mỗ tư kiêm nghĩa dũng tính bẩm trung thuần
浪悲除渚𧡊兜,rằng bây giờ chửa thấy đâu
因極言王振寵之太甚以至陛下𫎇塵之禍,Nhân cực ngôn Vương Chấn sủng chi thái thậm dĩ chí bệ hạ mông trần chi hoạ
時王侯多以手搏及獨行盗為勇,Thời vương hầu đa dĩ thủ bác cập độc hành đạo vi dũng
𠬠󰑼得孝𠄩󰑼得忠,Một là đắc hiếu hai là đắc trung
名利𢚸󰅹約卓求,danh lợi lòng nào ước chác cầu
麻𡥵𠊛世󰑼𠊛𨒟迻,Mà con người thế là người đong đưa
封鄭㯀欽差節制属水步諸營兼行下撫治乂安道副都将太尉寧國公開揚威府督視楊湖爲工部左侍郎壽林伯吳士榮爲光禄寺卿理海侯潘興造爲太僕寺卿壽領侯武榮進爲户科都給事中麗海子,Phong Trịnh Toàn Khâm sai tiết chế thuộc thuỷ bộ chư dinh kiêm hành hạ phủ trị Nghệ An đạo Phó đô tướng Thái uý Ninh quốc công khai Dương Uy phủ Đốc thị Dương Hồ vi Công bộ Tả thị lang Thọ Lâm bá Ngô Sĩ Vinh vi Quang lộc tự khanh Lí Hải hầu Phan Hưng Tạo vi Thái bộc tự khanh Thọ Lĩnh hầu Vũ Vinh Tiến vi Hộ khoa đô cấp sự trung Lệ Hải tử
𤌋舘𩄲𡶨𣻆𣲍𣲍𢄂圭㳥𣷭𠯅㗀㗀,khói quán mây ngàn tuôn ngút ngút chợ quê sóng bể dức ù ù
𥙩之报答𠇮老猪匕,lấy chi báo đáp mình làu trơ trơ
㖼𪆹,mỏ quạ
󰝂姑𡛔𡚄唋廊儒,đem cô gái kếch nhử làng nho
羣臣上尊號曰大勝明皇帝,Quần thần thượng tôn hiệu viết Đại Thắng Minh Hoàng Đế
哙󰑾𠸜戸󰑼之,hỏi ra tên họ là gì
閣尾㗂蒲牢秃𪬪勿停停,gác vẽ tiếng bồ lao thốc gió vật đoành đoành
󰂇𫽄固𢼂𢀭𢀨,Ví chăng có số giàu sang
丐湼打𣩂丐媟,cái nết đánh chết cái đẹp
鳩鵓󰑼占蒲俱,cưu bột là chim bồ câu
仙浪翁𥙩之餒,Tiên rằng Ông lấy chi nuôi
帖紅尋典香閨𠳚𠓨,thiếp hồng tìm đến hương khuê gửi vào
春正月明禮部令開鄕試舉士人,xuân chính nguyệt minh lễ bộ lệnh khai hương thí cử sĩ nhân
碎俸蔑𠇮落典蒸低,tôi bỗng một mình lạc đến chưng đây
庚戌神武二年宋熙寕三年,Canh Tuất Thần Vũ nhị niên Tống Hi Ninh tam niên
所國樊姬光,sở quốc phàn cơ quang
性刚埃谏𫽄𠵌每调,tính cương ai gián chẳng nghe mọi điều
徬徨󰇾醒󰇾醝,bàng hoàng dở tỉnh dở say
礼油制昆造化,trẻ dầu chơi con tạo hoá
冬十二月熒惑犯太白,đông thập nhị nguyệt huỳnh hoặc phạm thái bạch
肉舂󰑼󱫼,nhục thung là giò
吒伤昆哭祿,cha thương con khóc lóc
生自菍耨粉鄕,sinh từ núm náu phần hương
𡽫󰍹仍󰒂𫽄󰍹,non mòn nhưng nghĩa chẳng mòn
䀡戈册𡲈買𨁮,xem qua sách vấn mấy lần
昆渚𠰷爫之,con chớ lo làm chi
断膓㗂𧘇害㝵闭𥹰,đoạn trường tiếng ấy hại người bấy lâu
速擬定五刑院大夫某理詞訟無寃濫寫為一項平常為一項劣為一項奏呈無寃濫褒賞平常留任劣除轉運,tốc nghĩ định ngũ hình viện đại phu mỗ lí từ tụng vô oan lạm tả vi nhất hạng bình thường vi nhất hạng liệt vi nhất hạng tấu trình vô oan lạm bao thưởng bình thường lưu nhiệm liệt trừ chuyển vận
慢調竹院乘凉,Mượn điều trúc viện thừa lương
課臨行鶯𣗓𥾽柳,thuở lâm hành oanh chưa bện liễu
柴等曳弋真庄某丿唏侈丕哿湄,thầy đứng dậy nhấc chân chẳng mấy phút hơi xảy vậy cả mưa
拯恪朋湄霪蒸欺旱丐蝶蒸及春,chẳng khác bằng mưa dầm chưng khi hạn cái điệp chưng gặp xuân
阿彌陀佛,a di đà phật
糝𡎝𡗶清瀝𤐜𩂟,tám cõi trời thanh sạch khói mù
卞󱅒卞𩧍,bèn giong bèn ruổi
劍斫𦂾𫃹空化固,kiếm chước dệt thêu không hoá có
掌兵時耀百戦威悉平海内定策日服群心望再造國家炳文茂着坤裳錫寵盍󰏲師命,chưởng binh thời diệu bách chiến uy tất bình hải nội định sách nhật phục quần tâm vọng tái tạo quốc gia bỉnh văn mậu trứ khôn thường tích sủng hạp kê sư mệnh
昔錦瑟詩云莊生曉夢迷蝴蝶望帝春心託杜鵑,Tích Cầm sắt thi vân Trang sinh hiểu mộng mê hồ điệp Vọng đế xuân tâm thác đỗ quyên
牒󰠲𠶣𠽊𨔍󰟯吏皮及曠椿堂吏圭,dịp đâu may mắn lạ dường lại vừa gặp khoảng xuân đường lại quê
仍𫧇朱年㪯茹,những hay cho nên cửa nhà
㐌墫吊𫴋吏掏吊𨖲,đã chôn điếu xuống lại đào điếu lên
紹春正月皇太后杜氏崩,Thiệu Xuân chính nguyệt Hoàng thái hậu đỗ thị băng
𫡉塘坦挭相思,Giữa đường đứt gánh tương tư
󱞿禅天恰收所邏,trời thiền thiên khắp thu thửa lạ
太原降将迪義營廉郡公缺名擒󰱐莫偽宏羙公,Thái Nguyên hàng tướng Địch nghĩa dinh Liêm quận công khuyết danh cầm hoạch Mạc nguỵ Hoành Mĩ công
以安天下副朕所望,dĩ an thiên hạ phó trẫm sở vọng
秋八月鄭仗領大兵進至奇華河西駐札左次樂川,Thu bát nguyệt Trịnh Trượng lĩnh đại binh tiến chí Kì Hoa Hà Tây trú trát tả thứ Lạc Xuyên
𢚸妾似𩃳𦝄蹺唯胣払賖𰿘𡎝𠦳𡽫,lòng thiếp tựa bóng trăng teo dõi dạ chàng xa muôn cõi ngàn non
共為攔𢬢捕經從權,cũng vì dan díu bỏ kinh tòng quyền
投机,đầu cơ
矧䜹𣅶省𣅶迷,Thẩn thờ lúc tỉnh lúc mê
泊󰜜󰘚泊劍塘朱賒,Bạc đem mặt Bạc kiếm đường cho xa
身尼芇固恪之𣘃㵢,thân này nào có khác gì cây trôi
包除縱横闭除冗貪,bao chừ tung hoành bấy chừ nhũng tham
𪡴𠳒鐄𥒥吀停賖饒,ghi lời vàng đá xin đừng xa nhau
些把𦷾𥙩玉瓊瑤,ta trả đấy lấy ngọc quỳnh dao
産𢬣把撅花葵,Sẵn ta bả quạt hoa quì
胺僥时吏平𨑮負僥,yêu nhau thì lại bằng mười phụ nhau
以入内司㓂北道行軍都總管黎銀爲入内大都督歸化鎮驃騎上將軍特進開府󰀩同三司上柱國國縣上侯,dĩ nhập nội tư khấu bắc đạo hành quân đô tổng quản lê ngân vi nhập nội đại đô đốc quy hoá trấn phiêu kị thượng tướng quân đặc tiến khai phủ nghi đồng tam ti thượng trụ quốc quốc huyện thượng hầu
棟宇𫁞排年梁平科,đống vũ sắp bày nên rường bằng khoa
𣇄耳之築自此始,đỉnh nhĩ chi trúc tự thử thuỷ
謀溇拱者󰒂溇朱皮,Mưu sâu cũng giả nghĩa sâu cho vừa
𡮍胣拯群兑典󰒂𤤰,chút dạ chẳng còn đoái đến nghĩa vua
公侯伯駙馬文武百官預制青色紵絲紗羅領依長去地一寸袖寬一尺二寸若議官用製衣長去地九寸袖小依舊樣,Công hầu bá phò mã văn võ bách quan dự chế thanh sắc trữ ti sa la lĩnh y trường khứ địa nhất thốn tụ khoan nhất xích nhị thốn nhược nghị quan dụng chế y trường khứ địa cửu thốn tụ tiểu y cựu dạng
𦰟畑挑月㗂𣖖󰈯霜,ngọn đèn khêu nguyệt tiếng chày nện sương
固塘𡮈朋𦛌羝觥孤,có đường nhỏ bằng ruột dê quanh co
時有諺云欲活入隐林山欲死吳朝做官,thời hữu ngạn vân dục hoạt nhập ẩn lâm sơn dục tử ngô triều tố quan
二十三日招安山南營副將安信伯鄭熹提察黎嶘贊理黎翼記録張玄齡等繼進圍大興門外,Nhị thập tam nhật Chiêu An Sơn Nam dinh Phó tướng An Tín bá Trịnh Hi Đề sát Lê Sạn Tán lí Lê Dực ký lục Trương Huyền Linh đẳng kế tiến vi Đại Hưng môn ngoại
是夏我蘇茂州又以鄕兵五千侵宋邕州爲都巡檢楊文傑所擊而還,thị hạ ngã tô mậu châu hựu dĩ hương binh ngũ thiên xâm tống ung châu vi đô tuần kiểm dương văn kiệt sở kích nhi hoàn
歲𣃣𠄩糁群塘踈𬏝,tuổi vừa hai tám còn đường thơ ngâỵ
朱哺欺一决空𦖑,cho bõ khi nhất quyết không nghe
節制府暨大臣文武百官等當體我至意同心修輔夙夜祗勤各盡當爲以成致治之功以躋悠久之盛保永世惟帝惟王之業朂哉,tiết chế phủ kị đại thần văn vũ bách quan đẳng đương thể ngã chí ý đồng tâm tu phụ túc dạ chi cần các tận đương vi dĩ thành trí trị chi công dĩ tê du cửu chi thịnh bảo vĩnh thế duy đế duy vương chi nghiệp húc tai
興?元年作萬言書献參議裴伯耆有上中下三策,Hưng Khánh nguyên niên tác vạn ngôn thư hiến Tham nghị Bùi Bá Kì hữu thượng trung hạ tam sách
特機哰保󰡎𨕭每𠊛,được cơ rao bảo dưới trên mọi người
乃者王命官分行天下照隨民産厚薄田壤肥饒平補季税例額有差,nãi giả vương mệnh quan phân hành thiên hạ chiếu tuỳ dân sản hậu bạc điền nhưỡng phì nhiêu bình bổ quý thuế lệ ngạch hữu sai
拂披隊准𫅫,phất phơ đòi chốn bay
玉鐄錦󰑀差官説降,Ngọc vàng gấm vóc sai quan thuyết hàng
傷柴廉洛㐌󰲺,thương thầy liêm lạc đã ra
上不從,thượng bất tòng
賣官鬻獄好富疾貧,Mại quan chúc ngục hiếu phú tật bần
滔𫢩󰝸固叩頭雲為排歇畧娄𠳨𠳒,thao nay chẳng có khấu đầu vân vi bày hết trước sau mọi lời
碎朝󰜏主𡥵𧍆󰜋枚𠄩𬑉󰜋󰕶𠄩𮜓,tôi chầu bà chúa con cua một mai hai mắt một dua hai càng
時莫兵數敗福原惶惧棄昇龍城移居于南門外三月太師鄭檢使户部度支文全子黎仲原勘度清華乂安公私田土以定税額,Thời Mạc binh số bại Phúc Nguyên hoàng cụ khí Thăng Long thành di cư vu Nam môn ngoại Tam nguyệt Thái sư Trịnh Kiểm sử Hộ bộ đạc chi văn toàn tử Lê Trọng Nguyên khám đạc Thanh Hoa Nghệ An công tư điền thổ dĩ định thuế ngạch
三月初六日定輿人女納金并納蚕子税例,Tam nguyệt sơ lục nhật định dư nhân nữ nạp kim tịnh nạp tàm tử thuế lệ
低些如𣘃󰮂棱,đây ta như cây trong rừng
先是惟㦃以數諫帝忤旨被杖,tiên thị duy sản dĩ sổ gián đế ngỗ chỉ bị trượng
合離停𢞂過欺𢝙,hợp ly đành buồn quá khi vuị
𠬠墻雪渚霜𩂏,một tường tuyết chở sương che
彼傍𩄲𣌋畑𣌉,Bẽ bàng mây sớm đèn khuya
苔㙴永永𦎛娥,đầy thềm vạnh vạnh gương nga
親督大軍㨿險以待之,Thân đốc đại quân cứ hiểm dĩ đãi chi
王及嘉皆守城,vương cập gia giai thủ thành
𠬠𠳒㐌別旦些,Một lời đã biết đến ta
士前進挑戦,sĩ tiền tiến khiêu chiến
神武殿前等司以親人為指揮以舅氏為檢點,thần vũ điện tiền đẳng ti dĩ thân nhân vi chỉ huy dĩ cữu thị vi kiểm điểm
㗂𠽖也唭𫅷𫥨咭味權門𧺀㩫𢧚派,tiếng giục giã cười già ra gắt màu quyền môn thắm rất nên phai
草立行在出榜招募丁民,thảo lập hành tại xuất bảng chiêu mộ đinh dân
漢明欺𧘇仃兵,hớn minh khi ấy dừng binh
帝乃出搒嚴禁有藏隐明官軍一人以上者殺而無赦取者陸續送回燕京,Đế nãi xuất bảng nghiêm cấm hữu tàng ẩn Minh quan quân nhất nhân dĩ thượng giả sát nhi vô xá thủ giả lục tục tống hồi Yên Kinh
割𠊛𥋳朔𬦳柴𫇿󱗜,cắt người coi sóc chạy thầy thuốc men
安󰘊一府三縣三州,an bang nhất phủ tam huyện tam châu
他料𤯩𣨰󰜋𣈜貝饒,Thà liều sống thác một ngày với nhau
𣎀𣅘仉𬈋𠓨茄,đêm khuya kẻ trộm vào nhà
宜革正之,nghi cách chính chi
防欺殺碇丕連招釘,phòng khi sét đánh vậy liền gieo đanh
𧆄𠄼𠀧吊唿肥漂,Thuốc năm ba điếu hút phì phèo
雲仙頭隊金魁,vân tiên đầu đội kim khôi
五月雷震瑞章殿遏雲亭,Ngũ nguyệt lôi chấn Thuỵ Chương điện Át Vân đình
式𬛩擬艾群恾象,thức nằm nghĩ ngợi còn mường tượng
汝諧遽起去,Nhữ Hài cự khởi khứ
秋八月詔諸賣百姓黃男為人家奴已賣者杖一百刺靣二十字未賣而已為人後者杖如之刺靣十字知情買者󰦭一等,Thu bát nguyệt chiếu chư mại bách tính Hoàng nam vi nhân gia nô dĩ mại giả trượng nhất bách thích diện nhị thập tự vị mại nhi dĩ vi nhân hậu giả trượng như chi thích diện thập tự tri tình mãi giả giảm nhất đẳng
王聖智聰明帝明奇之欲使嗣位,Vương thánh trí thông minh Đế Minh kì chi dục sử tự vị
扲釰智慧撅朱空性識課尼,cầm gươm trí tuệ quét cho không tính thức thuở này
小姐𣈜没𤴬𢚸别离,tiểu thư ngày một đau lòng biệt ly
若國王有宣告號令即用國王旨揮不得用勑字,nhược quốc vương hữu tuyên cáo hiệu lệnh tức dụng quốc vương chỉ huy bất đắc dụng sắc tự
𢜠𧡊弹𡥵樣拱它,mừng thấy đàn con dáng cũng đà
秋宋遣鴻臚卿高保緒率王彦符齎󰀋加授南越王璉開府儀同三司檢校太師交趾郡王,Thu Tống khiển Hồng lô khanh Cao Bảo Tự suất Vương Ngạn Phù tê sách gia thụ Nam Việt Vương Liễn Khai phủ nghi đồng tam ti Kiểm hiệu thái sư Giao Chỉ Quận Vương
桃󰍾𤷄𦟐柳散作眉,Đào HOEN quẹn má liễu tan tác mày
仉𦓿𠊛󱫴兑怀之兜,kẻ cày người cuốc đoái hoài chi đâu
率求率應𤍌把朋㗂㘇,thoắt cầu thoắt ứng thiêng trả bằng tiếng vang
明宗惡之因托詩以諷之焉,minh tông ác chi nhân thác thi dĩ phúng chi yên
些低沛慢埃󰠲麻浪,ta đây phải mượn ai đâu mà rằng
󱪌花殘𫀅玉用,lượm hoa tàn xem ngọc rụng
胡公暗號陣前,Hồ công ám hiệu trận tiền
丈夫業語凭鐄,trượng phu nghiệp ngỡ vững vàng
追贈黎石爲忠武大王入配寝廟,truy tặng lê thạch vi trung vũ đại vương nhập phối tẩm miếu
冬十一月賜伐占城有功者六品以上錦袍七品以,đông thập nhất nguyệt tứ phạt chiêm thành hữu công giả lục phẩm dĩ thượng cẩm bào thất phẩm dĩ
朕㐌塟黎來扵󰮃殿蓝,trẫm đã táng lê lai ở trong đền lam
塘𧗱䦕隘指𦋦朱𨉓,đường về quan ải chỉ ra cho mình
秩𬖉𦰟焒失驚用淶,Chợt trông ngọn lửa thất kinh rụng rời
朝埃𩄲惨𤁕𪰛濃,chầu ai mây thảm lạt thời nồng
讖傳自裊吒翁,sấm truyền từ nẻo cha ông
鄧朱𤑟浽事情,đặng cho rõ nỗi sự tình
冬十一月帝命萊郡公潘公績經畧順化慰勞,đông thập nhất nguyệt đế mệnh lai quận công phan công tích kinh lược thuận hoá uý lạo
索皮𠄩糁𦟐紅當撑,tác vừa hai tám má hồng đương xanh
南戎之戰汝諧有必勝之謀亦以敗績為哀牢之所餌也,Nam Nhung chi chiến Nhữ Hài hữu tất thắng chi mưu diệc dĩ bại tích vi Ai Lao chi sở nhĩ dã
唯邦,dạ vâng
六月二十三日未時日盪,Lục nguyệt nhị thập tam nhật Mùi thời nhật đãng
察冲𠇮妸固排符天,xét trong mình gã có bài phù thiên
初都護李琢為政貪,Sơ Đô hộ Lí Trác vi chính tham
九真姜公輔仕于唐第進士補校書郎,Cửu Chân Khương Công Phụ sĩ vu Đường đệ tiến sĩ bổ Hiệu Thư Lang
事󰠲㳥󰊄不期,Sự đâu sóng gió bất kỳ
𠺥庫𣈘𣈗鳩恾撢𢷏𣋚𣈕吝木㐌北時南,chịu khó đêm ngày cưu mang đùm bọc hôm mai lặn mọc đã bắc thời nam
車,xe
安廣,Yên Quảng
符海門而還,Phù Hải môn nhi hoàn
賊又進兵攻逼支陵,Tặc hựu tiến binh công bức Chi Lăng
尼󰑼宁誓願,này là chữ thề nguyền
朗𦖑𠸬噤𨃴頭,Lặng nghe thẩm nẩm gót đầu
󰅹欺挭𨤼英除過橋英待𣊾𣉹悁饒,nào khi gánh nặng anh chờ qua cầu anh đợi bây giờ quên nhau
大社二十人中社十五人小社十人,đại xã nhị thập nhân trung xã thập ngũ nhân tiểu xã thập nhân
於低杏𧺁𢧚梅𤁕𧗱帝蓮殘㩡𦹵香,ở đây hạnh thắm nên mai lạt về đấy sen tàn nổi cỏ hương
𭓇隊機祖,học đòi cơ tổ
󰟀文唏這如銅,BUỒNG văn hơi giá như đồng
詔却之,chiếu khước chi
𠄩𡥵精󱚢庫咹滥,hai con tinh vào kho ăn trộm
󰖥絲𥐆尾固銀意催,tóc tơ vắn vỏi có ngần ấy thôi
蟊丐󱬿,mâu cái cào
𦛌蟳𣈜󰜋𤉗𤈊,Ruột tằm ngày một héo don
吏科繳,Lại khoa chước
大越史記本紀全書卷之六,đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi lục
𣈜春𡗋六𠫾米貝春,ngày xuân lắm lúc quên về với xuân
祖考汀爲昭德皇帝妣阮氏廓爲嘉淑皇后考曠爲宣祖皇帝妣鄭氏蒼爲懿文皇后,Tổ khảo Đinh vi Chiêu Đức Hoàng Đế tỉ Nguyễn thị Quách vi Gia Thục hoàng hậu khảo Khoáng vi Tuyên Tổ Hoàng Đế Tỉ Trịnh Thị Thương vi Ý Văn hoàng hậu
自生民以來未有盛於孔子者而敢輕議之亦不知量也,Tự sinh dân dĩ lai vị hữu thịnh ư Khổng Tử giả nhi cảm khinh nghị chi diệc bất tri lượng dã
荄歹爫之闭矣刀,cay nghiệt làm chi bấy hỡi điêu
楚王𨀈𠖈金階,sở vương bước xuống kim giai
軍功有刺殺數多授職自此始,quân công hữu thích sát sổ đa thụ chức tự thử thuỷ
若能尽心竭力改前行率善道輸中愛恤軍民和僚发平獄訟勸農桑屏賊盗厲廉潔則身榮家,Nhược năng tận tâm kiệt lực cải tiền hành suất thiện đạo thâu trung ái tuất quân dân hoà liêu phát bình ngục tụng khuyến nông tang bình tặc đạo lệ liêm khiết tắc thân vinh gia
臣等又窃見轝人犯盗劫奸㓙等事刑部案律流罪不再𭛁去狃習玩法無所忌惮,Thần đẳng hựu thiết kiến dư nhân phạm đạo kiếp gian hung đẳng sự Hình bộ án luật lưu tội bất tái phát khử nữu tập ngoạn pháp vô sở kị đạn
金龟𡨧世路黄嘖年八卦聖爫貝科,kim quy tốt thay rùa vàng tách nên bát quái thánh làm bói khoa
二帝駕回龍興府,nhị đế giá hồi long hưng phủ
事覺松及季女並處死,Sự giác Tùng cập Quý nữ tịnh xử tử
渚泥荼㙁菴𩄲駭𢭗耨塊運尼󰑼欣,chớ nề dưa muối am mây hãy nương náu khỏi vận này là hơn
郭有嚴謝恩詩云曾因國事貢珍封藻宴叨陪玉陛中豸彩以章三品服鷁舟再駕八荒風詩辝笑乏寬如海酒力那堪飲似虹福壽擬同周雅祝升恒日月照臨公,Quách Hữu Nghiêm tạ ân thi vân Tằng nhân quốc sự cống trân phong Tảo yến thao bồi ngọc bệ trung Trãi thái dĩ chương tam phẩm phục Ích chu tái giá bát hoang phong Thi từ tiếu phạp khoan như hải Tửu lực na kham ẩm tự hồng Phúc thọ nghĩ đồng chu nhã chúc Thăng hằng nhật nguyệt chiếu lâm công
𢃈𩂏,lọng che
雖浪館客狹𤞑准𦣰拱靜准𡎥拱清,tuy rằng quán khách hẹp hòi chốn nằm cũng tĩnh chốn ngồi cũng thanh
立斬罪囚,lập trảm tội tù
先是安󰘊等處清刑憲察使司副使嚴光奏曰官員𭁈百姓未有分别是以愚冥細民見有官者以為地道所𦤶乘有死亡𧡟塟前後左右逼犯墳,Tiên thị Yên Bang đẳng xứ Thanh hình hiến sát sứ ti phó sứ Nghiêm Quang tấu viết Quan viên dữ bách tính vị hữu phân biệt thị dĩ ngu minh tế dân kiến hữu quan giả dĩ vi địa đạo sở trí thừa hữu tử vong quan táng tiền hậu tả hữu bức phạm phần
樁𫅷點𤿰,thông già điểm trống
諱興明王次子也,huý hưng minh vương thứ tử dã
蜍於台亇,thờ ơ thay cá
今将添平來献放去幸甚,Kim tương Thiêm Bình lai hiến phóng khứ hạnh thậm
軔羅𢱝𢱘,nhẫn là chốt ngáng
秋九月初二日御史󰱑副都御史兼左春坊左中𠃔郭廷寶奏係犯罪如惡逆背叛盗劫受賂教唆豪横滛奔貪墨閹宦𨺻人固意殺人係常赦所不原外,Thu cửu nguyệt sơ nhị nhật Ngự sử đài phó đô ngự sử kiêm tả xuân phường tả trung doãn Quách Đình Bảo tấu Hệ phạm tội như ác nghịch bội phản đạo kiếp thụ lộ giáo toa hào hoành dâm bôn tham mặc yêm hoạn hãm nhân cố ý sát nhân hệ thường xá sở bất nguyên ngoại
󰋇𥹰買特没𣈜仃蹎𣴓𡭧念西噲󰑼,mấy lâu mới được một ngày dừng chân gạn chút niềm tây gọi là
冰傾几蔑魂神女彷彿𡗶高䏾素娥,bâng khuâng kẻ miệt hồn thần nữ phảng phất trời cao bóng tố nga
庚子三年明永曆十四年清順治十六年,Canh Tí tam niên Minh Vĩnh Lịch thập tứ niên Thanh Thuận Trị thập lục niên
其城圓如蠒故以爲名,kì thành viên như trùng cố dĩ vi danh
視掌如瞽俄而聶天雷震於大石之所數百聲?然開霽,thị chưởng như cổ nga nhi nhiếp thiên lôi chấn ư đại thạch chi sở số bách thanh UNK nhiên khai tễ
碎𠓨𥛉像雲仙,tôi vào lạy tượng vân tiên
𦊚皮八𠯪賒𬂙,Bốn bề bát ngát xa trông
𨢇唁𫽄𬋩𫮦𥑥襖襀窖𦀪欣𫅜𢜗𦁼,rượu ngon chẳng quản be sành áo rách khéo vá hơn lành vụng may
旦尼㨂󰁮掑杄𦼔𠆳技額𦹵𨕭𠃅茹,đến nơi đóng cửa cài then rêu trùm kẽ ngạch cỏ lên mái nhà
欺𧗱𠳨柳章臺,Khi về hỏi liễu Chương Đài
朗名昆討匪願碎𬆄,rạng danh con thảo phỉ nguyền tôi ngay
仁慈道正於低𧗱𡢐空特𢷮台󰕟󰅹,nhân từ đạo chính ở đây về sau không được đổi thay chữ nào
十月命右相太傅仁國公武公紀領本部兵回鎮大同以安方民,Thập nguyệt mệnh Hữu tướng Thái phó Nhân quốc công Vũ Công Kỷ lĩnh bản bộ binh hồi trấn Đại Đồng dĩ an phương dân
黎景徽奏一對諸訟事理干到外任官輕則移該衛門供稱明白繳報,lê cảnh huy tấu nhất đối chư tụng sự lí can đáo ngoại nhiệm quan khinh tắc di cai vệ môn cung xưng minh bạch chước báo
以季犛為入内輔政太師平章軍國重事宣忠衛國大王󰅾金麟符,dĩ quý li vi nhập nội phụ chính thái sư bình chương quân quốc trọng sự tuyên trung vệ quốc đại vương đái kim lân phù
旦最些󱚢王府滥图例󰝂補㭲多,đến tối ta vào vương phủ trộm đồ lề đem bỏ gốc đa
改府路司置安撫使副二員,Cải phủ lộ ti trí An phủ sứ Phó nhị viên
帝令士卒詐降以誘仁寳因擒斬之,đế lệnh sĩ tốt trá hàng dĩ dụ nhân bảo nhân cầm trảm chi
鋩鈎窖宛礼勾,mang câu khéo uốn lưỡi câu
買東嚉渃齊麻陷𩛜𦷾,mé đông dối nước tề mà hãm đói đấy
爫之老到辱𢚸𠊛,làm chi lẽo đẽo nhọc lòng người
二日太子見濡即位改元成化,nhị nhật thái tử Kiến Nhu tức vị cải nguyên Thành Hoá
㐱体丐鶴淫翎𨕭空法派麻姥,chỉn thấy cái hạc dâm liệng trên không phấp phới mà múa
軍聲大振所至遠近降服,Quân thanh đại chấn sở chí viễn cận hàng phục
𡦂情強󰚷𡦂緣強燶,Chữ tình càng mặn chữ duyên càng nồng
󰥣與阮瑡等走至寧山即今之安山也官軍獲之載㱕以徇瑡當徇時有詩云本欲𭁈周救萬民誰知天意不隋人,Do dữ Nguyễn Sư đẳng tẩu chí Ninh Sơn Tức kim chi Yên Sơn dã quan quân hoạch chi tải quy dĩ tuẫn Sư đương tuẫn thời hữu thi vân Bản dục hưng Chu cứu vạn dân Thuỳ tri thiên ý bất tuỳ nhân
浪些初拱恩情,rằng ta xưa cũng ân tình
上皇噴噴久之,Thượng hoàng phún phún cửu chi
爲󱢋鬼恠麻塊沛扒,vì nết quỷ quái nên khỏi phải bắt
固種默丕沈仍蘿幼,có giống mặc vậy chằm những lá ấu
國峻色不變,Quốc Tuấn sắc bất biến
香󰁇倘倘味迻𦝄𠄻詠詠𡮍諸缺暈,hương ngưng thoang thoảng mùi đưa trăng rằm vành vạnh chút chưa khuyết vầng
𤑭𦖻,lói tai
公証范玉既敗餘黨㱕之得眾數萬人,Công Chứng Phạm Ngọc ký bại dư đảng quy chi đắc chúng sổ vạn nhân
迎昂網󱦈馭紅,nghênh ngang võng tía ngựa hồng
封功臣阮熾為葵郡公丁列為麟郡公太保禮山侯黎念為太傳祈郡公黎壽域為左都督參議朝政掌殿前司阮耒為大都督掌刑部耒汝覧子黎康為文振侯,Phong công thần Nguyễn Xí vi Quỳ quận công Đinh Liệt vi Lân quận công Thái bảo Lễ sơn hầu Lê Niệm vi Thái truyền kì quận công Lê Thọ Vực vi Tả đô đốc tham nghị triều chính Chưởng điện tiền ti Nguyễn Lỗi vi Đại đô đốc Chưởng hình bộ Lỗi Nhữ Lãm tử Lê Khang vi Văn Chấn hầu
𣦍情埃別謀肝,ngay tình ai biết mưu gian
𠳒師㐌𠰺乙時庄差,Lời sư đã dạy ắt thì chẳng sai
及丕承得權乃自益驕縱卒生变心,Cập Phỉ Thừa đắc quyền nãi tự ích kiêu túng tốt sinh biến tâm
𦰤撩簾湼竹𤷍𤗹䜹,lau treo rèm nát trúc gầy phên thưa
始𤼵䘮,thuỷ phát tang
壬寅六十九年漢武帝徹春正月晦日食,Nhâm Dần lục thập cửu niên Hán Vũ Đế Triệt Xuân chính nguyệt hối nhật thực
若某官不能用心教戒練習士卒敢有雜擾以貶罷論,Nhược mỗ quan bất năng dụng tâm giáo giới luyện tập sĩ tốt cảm hữu tạp nhiễu dĩ biếm bãi luận
儉歆群𢪀菫𠽐,kiệm hâm còn nghĩ ngẩn ngơ
令閲󰱇原定新舊另兵,Lệnh duyệt tuyển nguyên định tân cựu lánh binh
一󰱏惑女色私放妻黨而不當軍役,nhất đam hoặc nữ sắc tư phóng thê đảng nhi bất đương quân dịch
諺云蟻孔潰堤寸煙燎屋,Ngạn vân Nghị khổng hội đê thốn yên liệu ốc
遣𠊛催𣌋時𣋚𤋵油,khiến người thôi sớm thời hôm giãi dầu
固𠊚客扵遠方,Có người khách ở viễn phương
羣𠷇呭喠筭調怒箕,còn the thé giọng toan điều nọ kia
又以郎中杜世隆爲廣南道監察御史以其父有功於國故擢用之,hựu dĩ lang trung đỗ thế long vi quảng nam đạo giám sát ngự sử dĩ kì phụ hữu công ư quốc cố trạc dụng chi
路羅縍𫃚夾綿朱吪,lọ là bảng vóc kép mền cho ngoa
𢭾琴促襖倍𦋦,Buông cầm xốc áo vội ra
部領聞之舉兵攻其江及洞部落無不服者,bộ lĩnh văn chi cử binh công kì giang cập động bộ lạc vô bất phục giả
梗花𠫾半𠓨船梩奔,Cành hoa đi bán vào thuyền lái buôn
遣𠊛𨕭席拱散󰞺𢚸,Khiến người trên tiệc cũng tan nát lòng
彬之征僚也遣指揮路文律爲前鋒,Bân chi chinh Liêu dã khiển chỉ huy Lộ Văn Luật vi tiền phong
以都指揮吕疑掌都司,Dĩ đô chỉ huy Lữ Nghi chưởng đô ti
沿途置庯舍傳書謂之曰千里衢,Duyên đồ trí phố xá truyền thư vị chi viết Thiên lí cù
一方之民咸蘇徯望焉,nhất phương chi dân hàm tô hễ vọng yên
冬十一月大赦凣五十四條,đông thập nhất nguyệt đại xá phàm ngũ thập tứ điều
鉑錢冲襊産仃包饒,bạc tiền trong túi sẵn dành bao nhiêu
冬十月使太傅皇義賢員外郎孔長率陸路諸沿邉溪峒軍淘金于,Đông thập nguyệt sử Thái phó Hoàng Nghĩa hiền Viên ngoại lang Khổng Trưởng suất lục lộ chư duyên biên khê động quân đào kim vu
遣員外郎李奉恩令書家尹英槩如宋報聘,khiển viên ngoại lang lí phụng ân lệnh thư gia doãn anh khái như tống báo sính
啉𠽍哏㗑𡮈𫰅,lầm rầm khấn vái nhỏ to
卯𩢬㐌默𠓨囷聘󰀩𥜤價迎婚産𣈜,mẹo lừa đã mắc vào khuôn sính nghi rẻ giá ngênh hôn sẵn ngày
于講武殿庭,vu giảng võ điện đình
󰜏碎㕸𢯢𥙩𫯳󰅒𣈕,bà tôi sắp sửa lấy chồng nay mai
扲𢬣𨱽𥐆咀嘆𢺺配󰁇󱋓合散喭𠳒,cầm tay dài vắn thở than chia phôi ngừng chén hợp tan nghẹn lời
𠬠𦀊󰟁賴𥾾𠄩深情,một dây vô lại buộc hai thâm tình
特格律茹爫疎,được cách luật nhà làm thơ
𦋦𢬣朱別矯群𬢳光,ra tay cho biết kẻo còn xàm quăng
黃龍飛自紫宸殿至會龍殿,hoàng long phi tự tử thần điện chí hội long điện
首將,thủ tướng
第三塲詩賦,Đệ tam trường thi phú
山西處參政黎志道私考士人失實又於塲中以無中卷標名中榜及多寄托士人爲肆塲論罷職,Sơn Tây xứ Tham chính Lê Chí Đạo tư khảo sĩ nhân thất thực hựu ư trường trung dĩ vô trúng quyển tiêu danh trung bảng cập đa ký thác sĩ nhân vi tứ trường luận bãi chức
九品二子如八品子餘如百姓子,Cửu phẩm nhị tử như bát phẩm tử dư như bách tính tử
幸西京,Hạnh Tây Kinh
𢬣左󰡎𢶢㐌安𢬣右欺意𣦍連蹺棍,tay tả dưới chống đã yên tay hữu khi ấy ngay liền theo côn
玉論王侯及文武臣僚曰不幸先帝奄棄群臣天位弗可久虚,Ngọc luận vương hầu cập văn vũ thần liêu viết Bất hạnh tiên đế yểm khí quần thần thiên vị phất khả cửu hư
上又語天文之𭓇詳指二十八宿五星運行皆有所犯,thượng hựu ngữ thiên văn chi học tường chỉ nhị thập bát tú ngũ tinh vận hành giai hữu sở phạm
哺版𥘷尼斈行,bồ ván trẻ nay học hành
西楼𤿰點郎󰬾月娥𨻫仍㤕𢚷分𠇮,tây lâu trống điểm sang ba nguyệt nga luống những xót xa phận mình
漢主大怒,hán chủ đại nộ
外𬮙𠦳𨤮别包饒情,ngoài muôn ngàn dặm biết bao nhiêu tình
陛辞岳買鄰羅叙情,bệ từ nhạc mới lân la tự tình
命官平補四鎮季税例,Mệnh quan bình bổ tứ trấn quý thuế lệ
鄭惟㦃弑帝于太𭓇門,Trịnh Duy Sản thí đế vu Thái Học môn
准咸京払群𥋓吏,chốn hàm kinh chàng còn ngoảnh lại
是年以黎端之為户部尚書佐國侯阮如堵爲吏部尚書兼國子監祭酒黎永為北軍都督府左都督棠溪侯阮舘為中軍都督府右都督荗敬子黎旋為駙馬都尉紫嚴伯阮滋至為海陽,Thị niên dĩ Lê Đoan Chi vi Hộ bộ thượng thư Tá Quốc hầu Nguyễn Như Đổ vi Lại bộ thượng thư kiêm Quốc tử giám tế tửu Lê Vĩnh vi Bắc quân đô đốc phủ tả đô đốc Đường Khê hầu Nguyễn Quán vi Trung quân đô đốc phủ hữu đô đốc Mậu Kính tử Lê Tuyền vi Phò mã đô uý Tử Nghiêm bá Nguyễn Tư Chí vi Hải Dương
𨕭󰝶󰡎𣷭每塘少之,trên non dưới bể mọi đường thiếu chi
題幀素女,đề tranh tố nữ
主張打㐌姉姮扵冲,chủ trương đành đã chị hằng ở trong
式𧽈撫娘龍麻吏󰠱𢚸,thức dậy vỗ nương long mà lại nặng lòng
椿萱歳䳽強高󰜋𣘃挭搏別包饒梗,thung huyên tuổi hạc càng cao một cây gánh vác biết bao nhiêu cành
𤾓𢆥𥪞揆𠊛些,Trăm năm trong cõi người ta
聘󰀩𬼀價迎婚産𣈜,Sính nghi rẻ giá nghinh hôn sẵn ngày
𠄩㝵𥙩浪隔離𣈜㐌󰀑,hai người lấy rằng cách lìa ngày đã lâu
﨤娘時扵州台,Gặp nàng ngày ở châu Thai
陸路給粮草山壽黄福領之,lục lộ cấp lương thảo sơn thọ hoàng phúc lĩnh chi
十一日京城失火延燒數百餘家人有死者,thập nhất nhật kinh thành thất hoả diên thiêu sổ bách dư gia nhân hữu tử giả
文王染病󰮃宮闭迡,văn vương nhuốm bệnh trong cung bấy chầy
屈𦰟𢬣嘆才盖世,khuất ngón tay than tài cái thế
十二月丁酉上出翰林院侍書梁世榮所擬歲貢表文示朝臣説來,thập nhị nguyệt đinh dậu thượng xuất hàn lâm viện thị thư lương thế vinh sở nghĩ tuế cống biểu văn thị triều thần thuyết lai
犬鵉㐌担謀肝,khuyển ưng đã đắt mưu gian
丁亥六年六月元年以後莫僣明德明嘉靖六年,Đinh Hợi lục niên Lục nguyệt nguyên niên dĩ hậu Mạc tiếm Minh Đức Minh Gia Tĩnh lục niên
故一時豪傑莫不推服,cố nhất thời hào kiệt mạc bất thôi phục
今年徵而明年納,kim niên trưng nhi minh niên nộp
韶光𠃩𨔿㐌外𦒹𨑮,thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
及至破之擒其將而還,Cập chí phá chi cầm kì tướng nhi hoàn
惟願孛伤罪戈他勿助,duy nguyện bụt thương tội qua tha vớt trợ
初刺史杜瑗卒或云瑗本属京兆祖元守合浦因居交趾晉帝以其子慧度爲刺史代之,sơ thứ sử đỗ viện tốt hoặc vân viện bản thuộc kinh triệu tổ nguyên thú hợp phố nhân cư giao chỉ tấn đế dĩ kì tử tuệ độ vi thứ sử đại chi
󱋓𢜠嗔待店尼𫷜𨍦,Chén mừng xin đợi ĐÊM này năm sau
佈,bố
杙杅丐几押頭󰊩昆,dặc vu cái kẻ áp đầu gióng con
戊申宋明帝彧泰始四年,Mậu Thân Tống Minh Đế Úc Thái Thuỷ tứ niên
拯疑撞𫏾㐌於𦷾,chẳng ngờ chàng trước đã ở đấy
󰖽榮台驛呂瑰,vẻ vang thay dịch lã khôi
中書檢正宣誓書云為臣盡忠居官清白有渝此盟神明殛之,Trung Thư kiểm chính tuyên thệ thư vân Vi thần tận trung cư quan thanh bạch hữu du thử minh thần minh cức chi
娘浪𠸗斈史經,nàng rằng xưa học sử kinh
𠇮於殿玉麻𢚸羣代濁,mình ở điện ngọc mà lòng còn đời trọc
模𢝙拱特󰜋𠄽󰠯更,Mua vui cũng được một vài trống canh
傘圓乃我越巔山其靈應㝡爲顯驗,tản viên nãi ngã việt điên sơn kì linh ứng tối vi hiển nghiệm
𬷤嘵喔嘅霜𠄼𪔠,gà eo óc gáy sương năm trống
王素無意誅嘉嘉知之以故数月不𭛁,vương tố vô ý tru gia gia tri chi dĩ cố sổ nguyệt bất phát
店𣈜淃淃渃朝東,đêm ngày cuộn cuộn nước triều đông
瘖隣瘖祿朱師濁頭,ốm lăn ốm lóc cho sư trọc đầu
及些病意乙苓,gặp ta bệnh ấy ắt lành
菓𣛦𨇜𥪝𤽸外𩇢𦎛艚𥋸𤏣𩈘㛪𩈘払,quả đu đủ trong trắng ngoài xanh gương tàu soi tỏ mặt em mặt chàng
鐘𡃚楳𨇒磬𢯦,chuông rền mõ ruổi khánh lay
縁箕催丕共油女箕埃吏爫怞󱅷埃,duyên kia thôi vậy cũng dầu nợ kia ai lại làm rầu rĩ ai
想干故󰀎,tưởng cơn cớ ấy
帝以大臣有裨賛功不忍殺流洮江之寨頭,đế dĩ đại thần hữu tì tán công bất nhẫn sát lưu thao giang chi trại đầu
仙浪如焒買燃,tiên rằng như lửa mới nhen
󰉺𣌉巾󰘚备頭,Sớm khuya khăn mặt lược đầu
勑諭都督阮如回楊國明謂吳西將銀三十兩付阮胡賂爾等,Sắc dụ Đô đốc Nguyễn Như Hồi Dương Quốc Minh vị Ngô Tây tương ngân tam thập lượng phó Nguyễn Hồ lộ nhĩ đẳng
𪀄𡗶亇渃𩈘油迎昂,chim trời cá nước mặc dầu nghênh ngang
𫳵花箕卒源󰇲丕,sao hoa kia tốt ngồn ngộn vậy
彷彿䒹樁干𩙌速,phảng phất chồi thông cơn gió tốc
眉蕯󱧉蚤蚤蕯󱧉眉眉𣹓𥶇𩵜蚤𣹓𥶇𩵽,mày tát chằm tao tao tát chằm mày mày đầy rổ cá tao đầy rổ tôm
埃喂扵吏𠀧𣈗唉𠫾,ai ơi ở lại ba ngày hãy đi
六月平安王感冐乃與文武百官謀擇世子,lục nguyệt bình an vương cảm mạo nãi dữ văn vũ bá quan mưu trạch thế tử
後坐批簿出人罪󰰾,hậu toạ phê bạ xuất nhân tội bãi
漢蒼令諸路編無田者為窮隊,Hán Thương lệnh chư lộ biên vô điền giả vi cùng đội
萌襖挄恾臘帖,manh áo quàng mang lép thép
𠳚浪昆𡥙旦侯師姑,gửi rằng con cháu đến hầu sư cô
春正月明人既還國帝遂混一天下以是年爲大定之年,xuân chính nguyệt minh nhân ký hoàn quốc đế toại hỗn nhất thiên hạ dĩ thị niên vi đại định chi niên
南門水流如澌庯坊渡行人多溺死,Nam môn thuỷ lưu như ti phố phường độ hành nhân đa nịch tử
先是制至使人入貢,Tiên thị Chế Chí sử nhân nhập cống
悶𠚢埃禁悶𠓨埃垠,muốn ra ai cấm muốn vào ai ngăn
追原𫽄矯累𠓨雙親,truy nguyên chẳng kẻo lụy vào song thân
𩚵咹倣歇蔑󱞕鑊錆之帝打料謨󱳮,cơm ăn phỏng hết một niêu vạc xanh chi đấy đánh liều mua lo
吏芒𥙩󰜋𫳘情墟墟命纀𥙩命𠓨冲,lại mang lấy một chữ tình khư khư mình buộc lấy mình vào trong
初延芸𥙩爫親橛樑𢶢渃𢬣蹎𡨺𠇮,sơ diên nghệ lấy làm thân cột rường chống nước tay chân giữ mình
𩈘鋸𦲾䔲堆邊󰜋坊,Mạt cưa mướp đắng đôi bên một phường
㐱体騎𩄲援𩂟,chỉn thấy cưỡi mây vén mù
𧵆沔固󰜋媒芇,Gần miền có một mụ nào
魏卯晋𧷺司馬刧󱠢,ngụy méo tấn tròn tư mã cướp ngôi
𠄩小童於边執𠅜浪,hai tiểu đồng ở bên chắp lời rằng
使清華總兵僉事阮伯佺即阮俊也伯譚慎徽等副之,sứ Thanh Hoa tổng binh thiêm sự Nguyễn Bá Thuyên Tức Nguyễn Tuấn dã Bá Đàm Thận Huy đẳng phó chi
管絃󰠲㐌𠽖𣈜生漓,quản huyền đâu đã giục người sinh ly
啓洞𥛉官𨕭𰿘𰿘𢆥御咍,khải dộng lạy quan trên muôn muôn năm ngự hay
聖初達宁𫀅形𥙩傍爫󰒂𥙩命𬈋先,thánh xưa đặt chữ xem hình lấy bàng làm nghĩa lấy hình làm tên
調󰝡兵馬𠫾連,đều đem binh mã đi liền
及回椿出門送之,cập hồi xuân xuất môn tống chi
數年放僧人秀女還但留火者充内官及太宗即位有南侵志遣阮筭徐箇阮宗道吳信等為使訪問親属𡧸告之曰如有北兵來揭黃旗題内官某人姓名親属必不被害,Số niên phóng tăng nhân tú nữ hoàn đản lưu hoả giả sung nội quan cập Thái Tông tức vị hữu Nam xâm chí khiến Nguyễn Toán Từ Cá Nguyễn Tông Đạo Ngô Tín đẳng vi sứ phỏng vấn thân thuộc mật cáo chi viết như hữu Bắc binh lai yết hoàng kì đề Nội quan mỗ nhân tính danh thân thuộc tất bất bị hại
夏六月金星晝見,Hạ lục nguyệt Kim tinh trú hiện
把門拒之,bả môn cự chi
然釋教󰱏心流於梁武之弊習,Nhiên Thích giáo đam tâm lưu ư Lương Vũ chi tệ tập
和之遣慤爲前鋒,hoà chi khiển xác vi tiền phong
賊兵大敗奔潰,Tặc binh đại bại bôn hội
群臣就見而冬十月遣西道參知何栗為正使翰林院直𭓇士阮如堵國子監助教同亨𭛁為副使如明歲辛未久年明景太二年,quần thần tựu kiến nhi Đông thập nguyệt khiển Tây đạo tham tri Hà Lật vi chánh sứ Hàn lâm viện trực học sĩ Nguyễn Như Đổ Quốc tử giám trợ giáo Đồng Hanh Phát vi phó sứ như Minh tuế Tân Mùi cửu niên Minh Cảnh Thái nhị niên
欽頒勅旨旦尼伶伶,khâm ban sắc chỉ đến nơi rành rành
黎桓攝政行周公居攝之事自稱副王,Lê Hoàn nhiếp chính hành Chu Công cư nhiếp chi sự tự xưng Phó vương
椿堂急哙生𧗱𧦈䘮,xuân đường kíp gọi sinh về hộ tang
解寃立󰜋𡊨場边滝,Giải oan lập một đàn tràng bên sông
欺柴欺伵󰏙常󰏙輕,Khi thầy khi tớ xem thường xem khinh
弄𢶻𢬣叩𨀈吝𨤮冰,Lỏng buông tay khấu bước lần dặm băng
可𢭂𠄩兩鉑𣳔補添味𫇿底防頭湯,khá trao hai lạng bạc ròng bổ thêm vị thuốc để phòng đầu thang
以鄧悉為右州判黃晦卿為正刑院大夫,Dĩ Đặng Tất vi Hữu châu phán Hoàng Hối Khanh vi Chính hình viện đại phu
以費孟為演州安撫在任未幾以貪汚聞帝召還杖之復命赴治,Dĩ Phí Mạnh vi Diễn Châu An phủ tại nhiệm vị cơ dĩ tham ô văn Đế triệu hoàn trượng chi phục mệnh phó trị
月頭𡽫撩隻隻霜𩈘坦潤潭潭,nguyệt đầu non treo chếch chếch sương mặt đất nhuận đầm đầm
春二月十一日大赦,Xuân nhị nguyệt thập nhất nhật đại xá
兵部左侍郎延禄伯楊㵆爲史部左侍郎立郡公黎珠爲都督僉事枚世康爲參督弘郡公提督芳岩󰞌陶光廣,binh bộ tả thị lang diên lộc bá dương hạo vi sử bộ tả thị lang lập quận công lê châu vi đô đốc thiêm sự mai thế khang vi tham đốc hoằng quận công đề đốc phương nham hầu đào quang quảng
庒咍名姓󰑼之,chẳng hay danh tính là chi
九月時五榖當熟颶風大起鹹水破潰近海之民多被其害,Cửu nguyệt thời ngũ cốc đương thục cụ phong đại khởi hàm thuỷ phá hội cận hải chi dân đa bị kì hại
歷歷薰蕕昭昭黾,lịch lịch huân du chiêu chiêu mãnh
獵𠶙,lốp bốp
拱朋𤽗汝娘箕,cũng bằng ngươi nhớ nàng kia
𤂬彈㗂樂𠷥𠷥𪀄呌猿唿㐌清𢚸禪,suối đàn tiếng nhạc đoành đoành chim kêu vượn hót đã thanh lòng thiền
昌卞式𧻭𡧲更,xương bèn thức dậy giữa canh
英䧺欺﨤曲𧐖欺𦄄辰𬑶欺𫏖辰𨱽,anh hùng khi gặp khúc lươn khi quấn thì ngắn khi vươn thì dài
婵娟唹𠼯英䧺𢖵庒,thuyền quyên ứ hử anh hùng nhớ chăng
𢧚蔑更於边㯲竹𦖑𨀺跌固㗂黎躡,nên một canh ở bên khóm trúc nghe lẹt đẹt có tiếng lê dép
浪𥪞𣇜買𨔍𨓡你𢚸固𨤰擒𢚸朱當,rằng trong buổi mới lạ lùng nể lòng có lẽ cầm lòng cho đang
群饒吝耒宁欺𣳔曳,quần nhau lặn lội giữa khi dòng dài
黎文休曰徵側徵貳以女子一呼而九真日南合浦及嶺外六十五城皆應之其立國稱王易如反掌可見我越形勢足致覇王之業也,lê văn hưu viết trưng trắc trưng nhị dĩ nữ tử nhất hô nhi cửu chân nhật nam hợp phố cập lĩnh ngoại lục thập ngũ thành giai ứng chi kì lập quốc xưng vương dị như phản chưởng khả kiến ngã việt hình thế túc trí bá vương chi nghiệp dã
斜斜䏾我𧗱西姉㛪他矧攔𢬣𦋦𧗱,tà tà bóng ngả về tây chị em thơ thẩn dan tay ra về
𡭬仍麻𡭬曷椒𡭬𨐮𡭬𨐸𡭬漂𢚸𠊛,bé nhưng mà bé hạt tiêu bé cay bé đắng bé xiêu lòng người
乳蕉𬝉敏,nhũ tiêu chuối mắn
蔑𬇚佞佞買茼茼,một ao niềng niễng với đòng đong
國人知之多不附太后,Quốc nhân tri chi đa bất phụ Thái hậu
渚尼名利另塘是非,chớ nề danh lợi lánh đàng thị phi
漢明子直調𥋳,hán minh tử trực đều coi
天覰克終弟杜克終使元軍有功至是薦弟天覰帝從之,Thiên thứ Khắc Chung đệ Đỗ Khắc Chung sử nguyên quân hữu công chí thị tiến đệ Thiên thứ Đế tòng chi
於本月初六日庚辰分命征虜將軍麟郡公丁列副將祈郡公黎念領水軍十萬先行,Ư bản nguyệt sơ lục nhật Canh Thìn phân mệnh Chinh lỗ tướng quân Lân quận công Đinh Liệt phó tướng Kì quận công Lê Niệm lĩnh thuỷ quân thập vạn tiên hành
唐棱永尾埃侯別之,đường rừng vắng vẻ ai hầu biết chi
𧍝󰠲咦𠯇边𦖻,dế đâu ri rỉ bên tai
助打兵饒乙沛𤵊,trợ đánh bênh nhau ắt phải đòn
侯官𪠞制城東關,hầu quan đi chơi thành đông quan
欺𩃳月征荣𫏾屋𦖑󰠓㖫㗂𠽖外軒,khi bóng nguyệt chênh vênh trước ốc nghe vang lừng tiếng giục ngoài hiên
還至乂安行營詔威明侯日光慰勞之尋授本州節鉞加封王爵,Hoàn chí Nghệ An hành doanh chiếu Uy Minh hầu Nhật Quang uý lạo chi tầm thụ bản châu tiết việt gia phong vương tước
可𢧚𢶢城茹公侯,khả nên chống thành nhà công hầu
爫𡥵𠓀沛填恩生成,Làm con trước phải đền ơn sinh thành
秋九月上皇親征哀牢敗績,Thu cửu nguyệt Thượng hoàng thân chinh Ai Lao bại tích
子孫罷職還民百姓子尊罷職充軍,tử tôn bãi chức hoàn dân bách tính tử tôn bãi chức sung quân
蓮𡗶𢌌󰡎滝𨱽𩈘油𩵜𣷮𫚳𩙻妥情,trên trời rộng dưới sông dài mặc dầu cá lội chim bay thỏa tình
葻花,bông hoa
約朱塊𪱆塊湄連梗禀两代蜍務𨍦,ước cho khỏi nắng khỏi mưa liền cành lẫm lưỡng đợi chờ mùa sau
朕尊臨寶位祗紹先献,Trẫm tôn lâm bảo vị chi thiệu tiên hiến
方之𡮨承廟蜍𦾢𧅕涅蒸蔑𥿠𤒘󰅹固坤丕台,phương chi mảy thừa miếu thờ rậm rạp nát chưng một bó đuốc nào có khôn vậy thay
𬌓𢚸𪿒匕唉卢賖𧵆,tấm lòng ngài ngại hãy lo xa gần
仍於󰮃𦊚𨄑民學路爫農爫𠏲𪠞奔,những ở trong bốn bậc dân học trò làm nông làm thợ đi buôn
荗浪仙道叱灵声空麻别事情泣尼,mậu rằng tiên đạo rất linh thinh không mà biết sự tình khắp nơi
𦖻𦖑几,tai nghe kĩ
應以小人廷羙居從四品之職足以明朝廷聖讒説疾憸壬之意也󰱃幾他日有如廷美者猶思改心易慮而遷於無過之地,ứng dĩ tiểu nhân đình mĩ cư tòng tứ phẩm chi chức túc dĩ minh triều đình thánh sàm thuyết tật tiêm nhâm chi ý dã thứ cơ tha nhật hữu như đình mĩ giả do tư cải tâm dịch lự nhi thiên ư vô quá chi địa
三月初一日闍,tam nguyệt sơ nhất nhật chà
以楊瓊阮世濟阮進堅爲署衛事,Dĩ Dương Quỳnh Nguyễn Thế Tế Nguyễn Tiến Kiên vi thự vệ sự
詎料彼孽不能覺悟更驕慢辭説拒遏欽命行人,cự liệu bỉ nghiệt bất năng giác ngộ cánh kiêu mạn từ thuyết cự át khâm mệnh hành nhân
明宗曰順義行嗞安危何足慮也,minh tông viết thuận nghĩa hành chi an nguy hà túc lự dã
󱤤󱤤𩅀𣷭湄源,đêm đêm chớp bể mưa nguồn
梂𤽸抛抛堆板接,cầu trắng phau phau đôi ván ghép
鼎丁几𩯀蹎絲自頭𦥃𡳜計戈没回,đỉnh đinh kẽ tóc chân tơ từ đầu đến cuối kể qua một hồi
没𤂧如体核瓊梗瑤,một vùng như thể cây quỳnh cành dao
埃浪𤝞拯固獰,ai rằng chuột chẳng có nanh
遣使通好于宋,khiến sứ thông hảo vu tống
茹挣壁坦左哉,Nhà tranh vách đất tả tơi
自户䧺課𧡊衰安王䜹𤵺乱離𧻭乾,từ họ hùng thuở thấy suy an vương thơ dại loạn ly chạy càn
因縁㐌結𥿗𫄁低󰠲,nhân duyên đã kết chỉ mành đây đâu
旦茹畧-呐崇朱明,“Đến nhà trước LIỆU nói sòng cho minh
生浪孝服皮衝,sinh rằng hiếu phục vừa xong
權綱𣈜没𢬭𨖨,quyền cương ngày một đổi dời
傷英㛪拱闷無𢜝𡓯茄胡𢜝𫮒三江,thương anh em cũng muốn vô sợ truông nhà hồ sợ phá tam giang
爲些垠󰠣𫗄東,vì ta ngăn đón gió đông
𬷤它嘅創𡗶皮孕東,Gà đà gáy sáng trời vừa rạng đông
平碎生特昆時,ví bằng tôi sinh được con
罢徵係主東君,bởi chưng hệ chúa đông quân
𢪀󰠳身分𡥵𦋦世尼,Nghĩ đâu thân phận con ra thế này
及駕回京又有進亡印者所藏宝玺依然猶在,Cập giá hồi kinh hựu hữu tiến vong ấn giả sở tàng bảo tỉ y nhiên do tại
蠶室圍謹蓬蚕,tàm thất vây kín buồng tằm
雲仙𠓨謝尊師𦋦𧗱,vân tiên vào tạ tôn sư ra về
能㝹於仍𢬣臺閣,nâng niu ở những tay đài các
𠰘平𠴼𠭤諂誣假𠸜嚉户奔趨拯常,miệng bằng tráo trở xiểm vu giả tên dối họ bôn xu chẳng thường
事召庫㐌侯耒事福󱉎㐌凜,sự chịu khó đã hầu rồi sự phúc đức đã lắm
緣㛪油綏絲紅,Duyên em dù nối tơ hồng
楼撑固媒秀󰜏,lầu xanh có mụ tú bà
胣𤠚𢚸貅頭𬌥󰘚𤠲查旦𠰚船𤿤貞𣾼𣷭扒𠊛𢭾焒呵浪寃,dạ chó lòng hươu đầu trâu mặt khỉ tra đến nhẽ thuyền bè riêng vượt bể bắt người buông lửa há rằng oan
公浪󱮾󱭷園郊,công rằng xó xỉnh vườn giao
渃𣾺󱏹𥛭拯堪吏𨖲𡽫望夫丕,nước khơi buồm lẻ chẳng kham lại lên non vọng phu vậy
孔雀实󰑼号丐占公,khổng tước thực là hiệu cái chim công
南策,nam sách
藝尼時礼翁尼先師,nghề này thì lấy ông này tiên sư
言形警戒即󰔄舜勑天之𰙔也噐皿則寓理制銘心存脩省即殷湯盤銘之戒也,Ngôn hình cảnh giới tức Ngu Thuấn sắc thiên chi ca dã khí mãnh tắc ngụ lí chế minh tâm tồn tu tỉnh tức Ân Thang bàn minh chi giới dã
𦋦從猫𡏢𤠄同𦋦從隴縱𫽄衝皮󰅹,ra tuồng mèo mả gà đồng ra tuồng lúng túng chẳng xong bề nào
是月賊渡河過南塘白塘陶光饒率兵禦之,thị nguyệt tặc độ hà quá nam đường bạch đường đào quang nhiêu suất binh ngự chi
夏四月旱改元爲德隆元年,hạ tứ nguyệt hạn cải nguyên vi đức long nguyên niên
𢬣扲鉢𬖵𠫾戈,tay cầm bát mật đi qua
𧘇䀡丕拱𠊚些,ấy xem vậy cũng người ta
渃魯所𥄡𫀅,nước lỗ thửa trông xem
𡸈知有勘理耶,Há tri hữu khám lí da
󰇾揚芇固咍之,Dở dang nào có hay gì
如默辰󰬑昂自𨕭𦢳左搏戈󰡎𦡥𢬣右𡧲𦝄𥙩𦀊麻𫃚,như mặc thì vắt ngang từ trên vai tả bắt qua dưới nách tay hữu giữa lưng lấy dây mà buộc
𢖵𠳒呐仍包除咍空,nhớ lời nói những bao giờ hay không
聀鄕䦕𨻫仍𢠩更𨱽,giấc hương quan luống những mơ canh dài
自𨎠忍𫏻,từ trước nhẫn sau
朋几材高眞急呵拯咍賒拮於蒸边南𡶀南蒸边北𡶀北,bằng kẻ tài cao chân gấp há chẳng hay xa cất ở chưng bên nam núi nam chưng bên bắc núi bắc
史臣吳士連曰君子於辭不可已也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Quân tử ư từ bất khả dĩ dã
固腰固恄事𠁀𦬑梗撑𦰟扵𠊛𣔢抆,có yêu có ghét sự đời nở cành xanh ngọn ở người xới vun
先是上皇既廢靈德欲立𩖀季犛以計誤之乃立帝,Tiên thị Thượng hoàng ký phế Linh Đức dục lập ngạc Quý Li dĩ kế ngộ chi nãi lập Đế
㝵芇𦖑鄧㗂弹知音,ngày nào nghe đặng tiếng đàn tri âm
驚魂鬼使𧼌𦋦拨岸,kinh hồn quỷ sứ chạy ra bạt ngàn
𬈋󰛼𥿠𦀿𫄄𬗢𦓡崔,làm nghề bô vải lụa là mà thôi
𠬠瓶净水𠬠梗楊枝,một bình tịnh thuỷ một cành dương chi
尾之󰓳𤗖紅顔,VĨ chi một mảnh hồng nhan
鈍故臨崩之際以陛下託臣等也,độn cố lâm băng chi tế dĩ bệ hạ thác thần đẳng dã
胞衣󰟀𫆚,bào y buồng rau
營屯軍嘹,doanh đồn quân reo
遣妾𥘷𦁂𢚸,khiến thiếp trẻ bận lòng
𤳇才𡛔色春登及時,trai tài gái sắc xuân đương kịp thì
今交州雖云粗定尙有高凉宿賊其南海蒼梧鬱林珠崖四郡未綏聚作寇盗,Kim Giao Châu tuy vân thô định thượng hữu Cao Lương túc tặc kì Nam Hải Thương Ngô Uất Lâm Châu Nhai tứ quận vị tuy tụ tác khấu đạo
石生𠫾󱙹,thạch sanh đi trước
山蕭國金榜不奪人也,sơn tiêu quốc kim bảng bất đoạt nhân dã
震之明日群臣會議于内人文局王侯與陳克終段汝諧休歇,Chấn chi minh nhật quần thần hội nghị vu Nội nhân văn cục Vương hầu dữ Trần Khắc Chung Đoàn Nhữ Hài hưu hiết
九月新置諒山承宣十三䦕如炎山峯山樓山三山是也,cửu nguyệt tân trí lạng sơn thừa tuyên thập tam quan như viêm sơn phong sơn lâu sơn tam sơn thị dã
言未𭛁石柱忽然復正,ngôn vị phát thạch trụ hốt nhiên phục chính
嘻󱜉如吳特鐄,hí hởn như ngô được vàng
𣳔孕渚女移𢬣,Dùng dằng chưa nỡ DỜI tay
咹辰咹於辰於𥪸辰𥪸𠫾辰𠫾,ăn thì ăn ở thì ở đứng thì đứng đi thì đi
䋦強援𩯀扒𢬣,mối càng vén tóc bắt tay
前日聞王𭛁兵於邊爲寇災不止長沙苦之南郡㔫甚雖王之國庸獨利乎必多殺士卒傷良將吏寡人之妻孤人之子獨人父母得一亡十朕不忍爲之埜,Tiền nhật văn Vương phát binh ư biên vi khấu tai bất chỉ Trường Sa khổ chi Nam quận ưu thậm tuy Vương chi quốc dung độc lợi hồ Tất đa sát sĩ tốt thương lương tướng lại quả nhân chi thê cô nhân chi tử độc nhân phụ mẫu đắc nhất vong thập trẫm bất nhẫn vi chi dã
江,giang
其趨時外節又如此,kì xu thời ngoại tiết hựu như thử
𠰘𠊚似密味戈兀道聖朋絲䋦唉𨱽,miệng người tựa mật mùi qua ngọt đạo thánh bằng tơ mối hãy dài
𦖑強󰇮󰇮強醝,Nghe càng đắm đắm càng say
九郡,cửu quận
妾如花㐌離梗,thiếp như hoa đã lìa cành
庚寅崇興大寶二年宋皇祐二年,Canh Dần Sùng Hưng Đại Bảo nhị niên Tống Hoàng Hựu nhị niên
忠彦以理折之,trung ngạn dĩ lí triết chi
至覆覈試時尚有曳白不成文者許提調監試巡綽等官風卷舉奏,Chí phúc hạch thí thời thượng hữu duệ bạch bất thành văn giả hứa đề điệu giám thí tuần xước đẳng quan phong quyển cử tấu
命户部移文各處承宣勘某處勸農河堤司有淹没禾榖及,mệnh hộ bộ di văn các xứ thừa tuyên khám mỗ xứ khuyên nông hà đê ti hữu yêm một hoà cốc cập
是時北虜囚長也先命頭目率五百騎送明英宗至燕京,Thị thời Bắc Lỗ tù trưởng Dã Tiên mệnh đầu mục suất ngũ bách kị tống Minh Anh Tông chí Yên Kinh
六月奉引欔音角鄕太堂及龍興建昌諸陵神像㱕安生大陵避占城人也,lục nguyệt phụng dẫn quắc âm giác hương thái đường cập long hưng kiến xương chư lăng thần tượng quy yên sinh đại lăng tị chiêm thành nhân dã
初帝賜左右食菴蘿不及巨陀,Sơ Đế tứ tả hữu thực yêm la bất cập Cự Đà
叩頭𠁑帳󰇾調呌𰙔,Khấu đầu dưới trướng giở điều kêu ca
𠕋易𫀅制,sách dịch xem chơi
揞弹箏󰋇柉浰𢬣,ôm đàn tranh mấy phím rời taỵ
篆雁搭𢖵𦰟𦰤𢭮盆,triện nhàn đắp nhớ ngọn lau gợi buồn
沁湄沚𩙌𡨌󰁍寒江,tắm mưa chải gió giữa vời hàn giang
生強惨切渴滈如燶肝鉄如胞𢚸𣘈,sinh càng thảm thiết khát khao như nung gan sắt như bào lòng son
五六月旱録因大赦,ngũ lục nguyệt hạn lục nhân đại xá
迻猪𡮇姅扽核𧵆耒,đi chưa chút nửa đốn cây gần rồi
盃博󰋇胡𣋀泊閉汝𬂙𧗱漢仍縁之,bôi bác với hồ sao bạc bấy nhớ trông về hán những duyên chi
䏾𫚳沁󰠩別兜麻𥆾,Bóng chim tăm cá biết đâu mà nhìn
乙亥七年十月以後改明崇禎八年,Ất Hợi thất niên Thập nguyệt dĩ hậu cải Minh Sùng Trinh bát niên
𣑶旁𣑶檩渚𪡥咹埃,rễ bàng rễ lẫm chửa hòng ăn ai
𡃖𪡔低沛蹺共𬈋之,lựa là đây phải theo cùng làm chi
溺過半,nịch quá bán
弹󰜏易󰡏󰋇𢬣,đàn bà dễ có mấy tay
濫庄吹,làm chẳng xuể
𥘷造化冬釘過𢞆,trẻ tạo hoá đong đanh quá ngán
云仙仰󰘚󰝸𥆾,vân tiên ngơ mặt chẳng nhìn
旦低塘詫賒吹,ĐẾN đây đường sá xa xôi
嘲,chào
纔入境止船上戰為伏弩所中薨,tài nhập cảnh chỉ thuyền thượng chiến vi phục nỗ sở trúng hoăng
是月初八日帝弗豫,thị nguyệt sơ bát nhật đế phất dự
邊求絲柳䏾朝㐌𦋦,Bên cầu tơ liễu bóng chiều đã ra
𠰉咬唭𠹳󰮃𢚸意強傷,trêu giễu cười cợt trong lòng ấy càng thương
帝親征宋陵路永安永平等寨遂過欽廉等州自稱齋郎捨舶境内止以金鳳日光月光等舟而徃,đế thân chinh tống lăng lộ vĩnh an vĩnh bình đẳng trại toại quá khâm liêm đẳng châu tự xưng trai lang xá bách cảnh nội chỉ dĩ kim phụng nhật quang nguyệt quang đẳng chu nhi vãng
乙丑唐哀帝祝天祐二年,Ất Sửu Đường Ai Đế Chúc Thiên Hựu nhị niên
今聞余能脩厥職竭力建功勦戮叛賊固守境土脊兹忠誠𡸈勝嘉悅兹者餘冦未寧尔尙益懋乃功戮力勦蕩以紹前績,Kim văn dư năng tu quyết chức kiệt lực kiến công tiễu lục phản tặc cố thủ cảnh thổ tích tư trung thành há thắng gia duyệt tư giả dư khấu vị ninh nhĩ thượng ích mậu nãi công lục lực tiễu đãng dĩ thiệu tiền tích
󰠵包兎吝鵶斜,trải bao thỏ lặn ác tà
帝懼即諭范應夢唱議以身代為言暊以其言聞,đế cụ tức dụ phạm ứng mộng xướng nghị dĩ thân đại vi ngôn phủ dĩ kì ngôn văn
𠾚𥹰𠄜𣎏灵天󰜄咦,bấy lâu thờ có linh thiêng việc gì
造瑞璋殿,tạo thuỵ chương điện
代李󰯯仁宗蒸南買連嵬务秋湄娄連𣎃,đời lý vua nhân tông chưng năm mới lên ngôi mùa thu mưa lâu liền tháng
𠳨𦋦買別浪滝前塘,Hỏi ra mới biết rằng sông Tiền Đường
惡死樂生人情無異趍淵走火𡸈其本心詢,Ố tử lạc sinh nhân tình vô dị xu uyên tẩu hoả khởi kì bản tâm tuân
森黎廣度等𭛁金銀錢財賜五刑見監囚人每人三鏹使以擊賊,sâm lê quảng độ đẳng phát kim ngân tiền tài tứ ngũ hình kiến giam tù nhân mỗi nhân tam cưỡng sử dĩ kích tặc
𫽄谷人生於改制,chẳng cốc nhân sinh ở gửi chơi
秋八月惇慈皇太后黎氏崩,Thu bát nguyệt Đôn Từ Hoàng Thái Hậu Lê thị băng
時黄廷愛駐營金盃江将本部兵移據多稔𠕋率黎克慎阮有僚與䧺茶侯俱引兵入安塲䦕來會,thời hoàng đình ái trú doanh kim bôi giang tương bản bộ binh di cứ đa nẫm sách suất lê khắc thận nguyễn hữu liêu dữ hùng trà hầu cụ dẫn binh nhập yên trường quan lai hội
上皇乘舟力疾而行,thượng hoàng thừa chu lực tật nhi hành
世傳后追悔上陽及其侍女之非辜多起𫢋寺爲之懺雪,thế truyền hậu truy hối thượng dương cập kì thị nữ chi phi cô đa khởi phật tự vi chi sám tuyết
帝精於禮樂書數曾不是考而叙擾之遂使後世襲為故事踵而行之其失大矣,đế tinh ư lễ nhạc thư số tăng bất thị khảo nhi tự nhiễu chi toại sử hậu thế tập vi cố sự chủng nhi hành chi kì thất đại hĩ
丐鞉丐𪔠㗂㖗㖗󰠓󰠓,cái trạo cái trống tiếng rầm rầm vang vang
春三月我府軍亂,Xuân tam nguyệt ngã phủ quân loạn
横穿固号丐扦昂船,hoành xuyên có hiệu cái then ngang thuyền
至是悉令人送晦卿歸至丹咍海口自刎死,Chí thị Tất lệnh nhân tống Hối Khanh quy chí Đan Thai hải khẩu tự vẫn tử
体所檜梗,thấy thửa cội cành
𠸜噲,tên gọi
朱安𬙞疏諫時庒𠵌,chu an bảy sớ gián thì chẳng nghe
秋八月二十九日瑞原縣來裔社龍淵有浮出水上如牛頭馬頭人頭蛇頭者不知其幾,Thu bát nguyệt nhị thập cửu nhật Thuỵ Nguyên huyện Lai Duệ xã Long uyên hữu phù xuất thuỷ thượng như ngưu đầu mã đầu nhân đầu xà đầu giả bất tri kì KỶ
粓歆咹貝果𫉸,cơm hẩm ăn với quả cà
除魔掩鬼法柴叱咍,trừ ma yểm quỷ phép thầy rất hay
女折将賢當課崎嶇,nỡ giết tướng hiền đương thuở kỳ khu
𪀄𣘁𪇏,chim cà cưỡng
盎那代責注博支弹,áng nạ dạy trách chú bác chê đàn
聖䝨初𭓇調之,thánh hiền sơ học điều chi
𢪀𠫾𢪀吏觥孤,Nghĩ đi nghĩ lại quanh co
冲花今今唏霜,trong hoa ngấm ngấm hơi sương
邊窓自朗閑自在共局棊揚俸課淹,bên song tự lãng nhàn tự tại cùng cuộc cờ dương bóng thuở im
居官清貧不置田産子孫相繼為官亦以清貧稱杜同賴縣扶?人寓京城機舍宜蠶坊官至御史󰉟司諫廷尉寺卿中都府總?而卒,cư quan thanh bần bất trí điền sản tử tôn tương kế vi quan diệc dĩ thanh bần xưng đỗ đồng lại huyện phù đái nhân ngụ kinh thành cơ xá nghi tàm phường quan chí ngự sử đài tư gián đình uý tự khanh trung đô phủ tổng quản nhi tốt
㐱𠲖圭舘󰜋命,Chỉn e quê quán một mình
吳以劉俊爲刺史,Ngô dĩ Lưu Tuấn vi Thứ sử
楼西月擱𩄲籠䏾,lầu tây nguyệt gác mây lồng bóng
場,trường
茅茨苓棱立戈藁片苓夜共󰑼丐苓,mao thứ tranh săng lợp qua cảo phiến tranh rạ cũng là cái tranh
閃爍𤎒𪸝,thiểm thước nhấp nhánh
八月遣皇太子入學,Bát nguyệt khiển Hoàng thái tử nhập học
榜眼鄭鐵長探花郎朱添威為中書舍人進士阮伯驥為翰林知制誥阮荗陽執中為起居舍人范德侃阮廷錫阮貽厥鄧宣爲翰林待制裴福阮文質潘歡阮叔通為國史院同修史附榜段仁公等十三人充御,bảng nhãn trịnh thiết trường thám hoa lang chu thiêm uy vi trung thư xá nhân tiến sĩ nguyễn bá ký vi hàn lâm tri chế cáo nguyễn mậu dương chấp trung vi khởi cư xá nhân phạm đức khản nguyễn đình tích nguyễn di quyết đặng tuyên vi hàn lâm đãi chế bùi phúc nguyễn văn chất phan hoan nguyễn thúc thông vi quốc sử viện đồng tu sử phụ bảng đoàn nhân công đẳng thập tam nhân sung ngự
於低𦖻壁脉棱,Ở đây tai vách mạch rừng
嗔亭底㗂朱饒,xin đừng để tiếng cho nhau
是歲秦亡,Thị tuế Tần vong
群𠲖戾官民礼格,còn e lệ quan dân lễ cách
𠬠𠳒哏咘膝膠,Một lời gắn bó tất giao
妾𤊰緣払固世催,thiếp bén duyên chàng có thế thôi
尼𧵆時𫽄便尼,Nơi gần thì chẳng tiện nơi
喬公𠳨𡀯云仙蓼𪪳𢘾細󰃓嗹哭嘆,kiều công hỏi chuyện vân tiên lục ông nhớ tới phút liền khóc than
𤾓𢆥𥪞𡎝𠊛些,Trăm năm trong cõi người ta
詔給艾田率五分,chiếu cấp ngải điền suất ngũ phần
蔡乃太副黎列之甥,Thái nãi Thái phó Lê Liệt chi sanh
業斈研𠖿,nghiệp học nghiền ròng
京師街巷多以舟筏行,Kinh sư nhai hạng đa dĩ chu phiệt hành
壬午送目愛等繋于本縣府詔英武招集利敗卒于平虜関,nhâm ngọ tống mục ái đẳng hệ vu bản huyện phủ chiếu anh vũ chiêu tập lợi bại tốt vu bình lỗ quan
大麥魯占𣎃𠄼,đại mạch lúa chiêm tháng năm
源干蚤𦤾蒸低,nguồn cơn tao đến chưng đây
國史何為而作也盖史以記事為主,Quốc sử hà vi nhi tác dã Cái sử dĩ kí sự vi chủ
拜將庒泥英捇橹,bái tướng chẳng nề anh xách giỏ
報恩耒仕者𫌵,Báo ân rồi sẽ trả thù
共僥娘𫔳菩提,Cùng nhau nương cửa Bồ đề
𤾓𢆥朱󱫖𡦂從𤯩𬁖托丕沒𫯳𦓡崔,trăm năm cho trọn chữ tòng sống sao thác vậy một chồng mà thôi
𠳚碎𠳐命主人,gửi tôi vâng mệnh chủ nhân
渃浶󱰕𪆧𡄎𥹰𠽋唭,nước xao đầu vịt gẫm lâu nực cười
吝次𠀧辰黜󰞘𨀈卒歇,lần thứ ba thì truất xuống bậc chót hết
渡𣺺,độ đò
庄扲木凭束𨃐朱散,Chẳng cầm cho vững lại dày cho tan
󰕛卞炪香󰠵𭝫浪,chúng bèn đốt hương trải khấn rằng
󱲔󰡲嗔𠳚噅𢈱,ngươi về xin gửi vài lời
岌𡹞渃沚戈岧,gập ghềnh nước chảy qua đèo
日輪󰑼𪾺𡗶蟾輪󰑼𪾺𦝄,nhật luân là mặt trời thiềm luân là mặt trăng
㩫𥙩尼箕麻淬吏尼意可默󱧢戦,chắt lấy nơi kia mà rót lại nơi ấy khả mặc rửa chén
詔立定藩寨于驩州南界以𬋩甲李台偕為寨主,Chiếu lập Định Phiên trại vu Hoan Châu nam giới dĩ quản giáp Lí Thai Giai vi trại chủ
夏六月水晶池魚死,hạ lục nguyệt thuỷ tinh trì ngư tử
愁皮𠯪𠯪吏愁滝銀此北𥙩梂烏䀡,sầu lại ngớt ngớt lại sầu sông ngân thử bắc lấy cầu ô xem
㐱率率麻𣵰𪠞,chỉn thoắt thoắt mà lặn đi
丙寅三年梁中大同元年,bính dần tam niên lương trung đại đồng nguyên niên
朝春𤾓󰖽󰞽那㘃香蒲柳𠮿花海棠,chiều xuân trăm vẻ não nà nức hương bồ liễu xôn hoa hải đường
補課𡑝程𠀧𡬷雪填欺󰘂孛󰜋圩香,bõ thuở sân trình ba tấc tuyết đền khi cửa bụt một vò hương
襘玉𠺵恾淹󰡎潭梭鐄𢬣礙默𨕭空,gối ngọc giấc mòng êm dưới đệm thoi vàng tay ngại mắc trên không
没唏朗𡴯堆𢬣冷銅,Một hơi lặng ngất đôi tay giá đồng
曲󰠳漢楚戰塲𦖑𦋦㗂鉄㗂鐄扦饒,khúc đâu hán sở chiến trường nghe ra tiếng sắt tiếng vàng xen nhau
𠳨包饒𢆫咳姑𠇮姉拱生麻㛪拱生𤾓𨤔如印詞絏𤽸𠦳𢆥群買丐春撑,hỏi bao nhiêu tuổi hỡi cô mình chị cũng xinh mà em cũng xinh trăm vẻ như in tờ giấy trắng ngàn năm còn mãi cái xuân xanh
其餘黨丁建等合眾園府城,kì dư đảng đinh kiến đẳng hợp chúng viên phủ thành
廢沼𬇚撑仍潦,phế chiểu ao xanh những rêu
知以為不然耶則誠心所感無遠而弗届,tri dĩ vi bất nhiên gia tắc thành tâm sở cảm vô viễn nhi phất giới
莫敬恭聞之自棄兵馬而走,mạc kính cung văn chi tự khí binh mã nhi tẩu
壽祥錦水古滝人二月初八日莫福海封其弟敬典等及諸子爲王,Thọ Tường Cẩm Thuỷ Cổ Lũng nhân Nhị nguyệt sơ bát nhật Mạc Phúc Hải phong kì đệ Kính Điển đẳng cập chư tử vi vương
󰭿󱰴茸鹿󱭾󱭽,lông công nhung lộc ngà voi
冬十月南詔羣蛮五萬人來寇襲吿急,Đông thập nguyệt Nam Chiếu quần Man ngũ vạn nhân lai khấu Tập cáo cấp
世间𧡊𬥓辰謨別𠺘𪉽𤁕𨐷咮讓󰅹,thế gian thấy bán thì mua biết rằng mặn nhạt chát chua nhường nào
觀又詐言帝爲丁氏所逐擁餘眾居海島間寇鈔自級今已没觀等上表賀,Quan hựu trá ngôn đế vi Đinh thị sở trục ủng dư chúng cư hải đảo gian khấu sao tự cấp kim dĩ một Quan đẳng thượng biểu hạ
偷店恾㗂浪箕怒,thâu đêm mang tiếng rằng kia nọ
拠點,cứ điểm
𢚸𢞆𡄎𢞂惺每餒,lòng ngán ngẩm buồn tênh mọi nỗi
丿兜㐌細隣家,phút đâu đã tới lân gia
十二月朔帝𤤻師,Thập nhị nguyệt sóc Đế ban sư
軍民販賣亦仰路縣官給文引,Quân dân phán mại diệc ngưỡng lộ huyện quan cấp văn dẫn
時黎得寧以都旨揮典禁兵當直不能出先衛杜乃擁兵助逆故宜民得僣位號而文武臣僚飲恨茹痛四方百姓如䘮考妣,Thời Lê Đắc Ninh dĩ đô chỉ huy điển cấm binh đương trực bất năng xuất tiên vệ đỗ nãi ủng binh trợ nghịch cố Nghi Dân đắc tiếm vị hiệu nhi văn võ thần liêu ẩm hận nhự thống tứ phương bách tính như tang khảo tỉ
脱𬂙娘㐌別情,Thoắt trông nàng đã biết tình
白衣襖𤽸蒙蒙,bạch y áo trắng mòng mòng
宋末杭州人燒鉢爐将熟見一飛鷂過爐上遣屎爐中化成玉鉢故名之,tống mạt hàng châu nhân thiêu bát lư tương thục kiến nhất phi diêu quá lư thượng khiến thỉ lư trung hoá thành ngọc bát cố danh chi
払郎自意𣌋𣅘㐌𩛂李阁吏𧗱越楼,chàng lang từ ấy sớm khuya đã no lý các lại về việt lâu
盎𡊱㼫垵,ang chậu quả ang
𡗶朱吻性䝨𬙽習耒性買𠚢情怏怏,trời cho vẫn tính hiền lành tập rồi tính mới ra tình ương ương
娘折𠄩乳蓮㺔,nàng chịt hai vú lên voi
椓伐國勢者克服夢荀之徒雕墻残民者杜秘杜丈之黨,Trạc phạt quốc thế giả Khắc Phục Mộng Tuân chi đồ điêu tường tàn dân giả Đỗ Bí Đỗ Trượng chi đảng
爫蔑道符㧅𢬣柴保𧗱𣈙娘乙固胎,làm một đạo bùa đeo tay thầy bảo về rày nàng ắt có thai
晦卿皆隐不以示眾,Hối Khanh giai ẩn bất dĩ thị chúng
固福𥙩特𡞕𫅷𣽤𫔳𣽤茄吏𤮿粓羮,có phúc lấy được vợ già sạch cửa sạch nhà lại ngọt cơm canh
行庯哭平句對𧺃,hàng phố khóc bằng câu đối đỏ
禁獄官毋得遣囚人作私役犯者杖八十刺靣配牢,cấm ngục quan vô đắc khiển tù nhân tác tư dịch phạm giả trượng bát thập thích diện phối lao
覩𢫜吏,đổ trụm lại
想娘𢧚吏体娘󰡲低,tưởng nàng nên lại thấy nàng về đây
行尼古跡聖賢,hạnh này cổ tích thánh hiền
冬十二月定文武百官行儀以明等級,Đông thập nhị nguyệt định văn vũ bá quan hành nghi dĩ minh đẳng cấp
枚台解逅相逢﨤旬妬𦲿妥𢚸尋花,may thay giải cấu tương phùng gặp tuần đố lá thỏa lòng tìm hoa
命,mạng
天惟生知而夙夜未嘗釋卷天才高邁而制作尤所留情,Thiên duy sinh tri nhi túc dạ vị thường thích quyển thiên tài cao mại nhi chế tác vưu sở lưu tình
膠鸞执䋦絲乘默㛪,Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em
丁卯十八年宋天聖五年,Đinh Mão thập bát niên Tống Thiên Thánh ngũ niên
朶𩄲愁渃秦麻𢧚色最,đoá mây sầu nước tần mà nên sắc tối
姅𤗲襖𬕻𩂏衮衮󰜋芹勾竹宛欽欽,nửa tấm áo tơi che củn củn một cần câu trúc uốn khom khom
富貴󱏪霜𦰟𦹵功名改蜆梗槐,phú quý treo sương ngọn cỏ công danh gửi kiến cành hòe
廷試日上親策,đình thí nhật thượng thân sách
昭皇乃降服勸進陳煚即皇帝位,Chiêu Hoàng nãi giáng phục khuyên tiến Trần Cảnh tức Hoàng đế vị
因汝伴寠固㝵𪠞任州歸化𫁞𪠞典𦷾蒙求𤯩𠇮,nhân nhớ bạn cũ có người đi nhậm châu quy hoá rắp đi đến đấy mong cầu sống mình
䋦愁仕姅𨀈塘𢺺𠄩,mối sầu sẻ nửa bước đàng chia hai
至伏處察仁澍等大縱伏兵四面俱起衝擊,chí phục xứ sát nhân chú đẳng đại túng phục binh tứ diện cụ khởi xung kích
𠬠唭尼罕𠦳鐄庄吪,một cười này hẳn nghìn vàng chẳng ngoa
𪀄瑞唯㗂歌𪀄瑞,chim thụy dõi tiếng ca chim thụy
群臣皆詣龍德宫請太子奉遺詔即位,quần thần giai nghệ long đức cung thỉnh thái tử phụng di chiếu tức vị
󰬷初略意㐌願𦎛箕,vả xưa lược ấy đã nguyền gương kia
錦衣衛詔獄及殿前司獄儻有枉屈惨害宜奏聞日日親至檢問,cẩm y vệ chiếu ngục cập điện tiền ti ngục thảng hữu uổng khuất thảm hại nghi tấu văn nhật nhật thân chí kiểm vấn
乙卯四年宋熙寕八年,Ất Mão tứ niên Tống Hi Ninh bát niên
妸頭固号花奴,ả đầu có hiệu hoa nô
景恪初𦓡庙唉群印,cảnh khác xưa mà miếu hãy còn in
世,thế
呐耒移𨀈倘衝楊徐何荗𪞷功哙尋,nói rồi dời bước thẳng xông dương từ hà mậu ra công hỏi tìm
乙待特才哿擛時亂,ắt đợi được tài cả dẹp thời loạn
矣喂媄酉浪牢可報特,hỡi ôi mẹ dấu rằng sao khả báo được
武瓊賛曰帝即位時年方十一不假垂簾咱政而天下之事皆自以出内制強臣外攘夷狄,Vũ Quỳnh tán viết Đế tức vị thời niên phương thập nhất bất giả thuỳ liêm thính chính nhi thiên hạ chi sự giai tự dĩ xuất nội chế cường thần ngoại nhương Di Địch
音󰠐卷哨弹哃,âm thầm quyển sáo đàn đòng
徽姿󰥭皇妃從駕未得乘輦保慈以所乘之輦賜之則恠曰保慈怜愛徽姿則以他物與之可也,Huy Tư bái Hoàng phi tòng giá vị đắc thừa liễn Bảo Từ dĩ sở thừa chi liễn tứ chi tắc quái viết Bảo Từ liên ái Huy Tư tắc dĩ tha vật dữ chi khả dã
苔伵反柴𡥵麻訴吒,đầy tớ phản thầy con mà tố cha
料麻𦋦𫔳朱𦋦,Liệu mà ra cửa cho ra
光紹帝密詔并撫諭文乃出北江子弟各駐兵於東岸西橋江臨川伯譚慎徽掌翰林院阮有嚴楊楷皆在焉,quang thiệu đế mật chiếu tịnh phủ dụ văn nãi xuất bắc giang tử đệ các trú binh ư đông ngàn tây kiều giang lâm xuyên bá đàm thận huy chưởng hàn lâm viện nguyễn hữu nghiêm dương giai giai tại yên
畑燎𤈘,đèn leo lét
莫知文奎已投降復有大兵來救乃退守天派江,mạc tri văn khuê dĩ đầu hàng phục hữu đại binh lai cứu nãi thoái thủ thiên phái giang
饒水軍衛指揮使陶保罪上謂朝臣曰陶保是前吳人屠城之後為黎察家奴及收没黎察賜平原府為奴,Nhiêu thuỷ quân vệ chỉ huy sứ Đào Bảo tội thượng vị triều thần viết Đào Bảo thị tiền Ngô nhân đồ thành chi hậu vi Lê Sát gia nô cập thu một Lê Sát tứ Bình Nguyên phủ vi nô
扦𣛠𡗶朱乙特停,then máy trời cho ắt được dành
蔑𣈜賒𬖉体艚奔𪠞边南,một ngày xa trông thấy tàu buôn đi bên nam
廷臣議以爲不立長而立次非禮也,Đình thần nghị dĩ vi bất lập trưởng nhi lập thứ phi lễ dã
帝乃視朝,đế nãi thị triều
噐械資粮多取於賊,khí giới tư lương đa thủ ư tặc
𦋦空裊𧿨𧗱空𠾺󱛻伴友𢜝𢚸媄吒,ra không nếu trở về không thẹn thùng bạn hữu sợ lòng mẹ cha
永元會僊二殿地震,Vĩnh Nguyên Hội Tiên nhị điện địa chấn
風塵𠹾㐌𠵱痆𦀊緣𡢐吏車𧗱束郎,phong trần chịu đã ê chề dây duyên sau lại xe về thúc lang
儲位既定則君臣分定雖有微子之賢將何以處之哉,Trừ vị ký định tắc quân thần phân định tuy hữu Vi Tử chi hiền tương hà dĩ xử chi tai
寬寬仍戾兔散暈,khoan khoan những lệ thỏ tan vừng
上相欲免其罪黄力諍乃殺之,Thượng tướng dục miễn kì tội Hoàng lực tránh nãi sát chi
明詔畧曰尙念餘?困本愚昧或廹饑󰠃或為强所驅或為姦所誘事非得己情有可矜槩而罪之朕實不忍,Minh chiếu lược viết Thượng niệm dư chúng khốn bản ngu muội hoặc bách cơ cùng hoặc vi cường sở khu hoặc vi gian sở dụ sự phi đắc kỷ tình hữu khả căng khái nhi tội chi trẫm thực bất nhẫn
𢄂廬陵㫧末過於庄朱麻哿,chợ lư lăng gạo mắc quá ư chẳng cho mà cả
真登州獻白象二因此改元天貺寳象元年,Chân Đăng châu hiến bạch tượng nhị nhân thử cải nguyên Thiên Huống Bảo Tượng nguyên niên
沛欺𡗶𪿀𧵑𡗶喂,phải khi trời ngủ của trời ơi
𨍦𪽗羅𢧚義󰞿㛪,sau họa là nên nghĩa anh em
吹𠊚散合𢴑𢚸義仁,xui người tan hợp dứt lòng nghĩa nhân
五月太保和郡公武德恭自移大同營就義都居之,ngũ nguyệt thái bảo hoà quận công vũ đức cung tự di đại đồng dinh tựu nghĩa đô cư chi
平康拫那闭𥹰,bình khang nấn ná bấy lâu
諧爲東閣大學士子爵,Hài vi Đông các Đại học sĩ tử tước
節制鄭松命阮七里裴文奎陳百年阮峩等将兵猝至,tiết chế trịnh tùng mệnh nguyễn thất lí bùi văn khuê trần bách niên nguyễn nga đẳng tương binh thốt chí
陶表死節則特加旌表,Đào Biểu tử tiết tắc đặc gia tinh biểu
揬圖五金,giọt đồ ngũ kim
甚至醫官家有兼味則就其家,Thậm chí y quan gia hữu kiêm vị tắc tựu kì gia
絶銅錢不得私藏私用並𠬧入京城鼇池及各䖏治所,tuyệt đồng tiền bất đắc tư tàng tư dụng tịnh thu nhập kinh thành Ngao Trì cập các xứ trị sở
預𧡊事𨔍㐱稽,dự thấy sự lạ chỉn ghê
蒲柳傕亭分蒙萌,bồ liễu thôi đành phận mỏng manh
十一日殺鐵山伯陳真并其黨陳智阮俄阮伯達黎願欽等六人於禁中,Thập nhất nhật sát Thiết Sơn bá Trần Chân tịnh kì đảng Trần Trí Nguyễn Nga Nguyễn Bá Đạt Lê Nguyện Khâm đẳng lục nhân ư cấm trung
十月海陽土将水棠縣人水郡公缺名宜陽縣人禮郡公缺名俱率兵反擄掠海陽諸縣襲殺廵守将華橋侯缺名及本縣縣官,Thập nguyệt Hải Dương thổ tướng Thuỷ Đường huyện nhân Thuỷ quận công khuyết danh Nghi Dương huyện nhân Lễ quận công khuyết danh câu suất binh phản lỗ lược Hải Dương chư huyện tập sát tuần thủ tướng Hoa Kiều hầu khuyết danh cập bản huyện huyện quan
𫫗信󰀎拱料排新功,Mách tin ấy cũng liệu bài tân công
󱳙定坦昇龍,vạc định đất thăng long
斬首千余級長驅至仁睦橋,Trảm thủ thiên dư cấp trường khu chí Nhân Mục kiều
𣌋𠫾猿逴最𧗱兎迻,sớm đi vượn rước tối về thỏ đưa
上皇因謂太后曰予其,thượng hoàng nhân vị thái hậu viết dư kì
信碎𢧚過𦖑𠳒,Tin tôi nên quá nghe lời
又令民標題姓名於田上,hựu lệnh dân tiêu đề tính danh ư điền thượng
淪𣍋,lún xuống
所差去内外監督官員限十日以裏起程赴京並不許托故󰏲留虐害軍民,Sở sai khứ nội ngoại giám đốc quan viên hạn thập nhật dĩ lí khởi trình phó kinh tịnh bất hứa thác cố kê lưu ngược hại quân dân
安撫使黎桷爲賊所獲逼令桷拜,an phủ sứ lê giốc vi tặc sở hoạch bức lệnh giốc bái
英武使妻蘇氏出入宫禁事杜太后以故英武私通黎太后因此益驕居朝廷則攘臂厲聲役官吏則頤指氣使眾皆則目而莫敢言,Anh Vũ sử thê Tô thị xuất nhập cung cấm sự Đỗ Thái hậu dĩ cố Anh Vũ tư thông Lê thái hậu nhân thử ích kiêu cư triều đình tắc nhương tí lệ thanh dịch quan lại tắc di chỉ khí sử chúng giai tắc mục nhi mạc cảm ngôn
秋七月都督同知萊郡公鄭栢卒,Thu thất nguyệt Đô đốc đồng tri Lai quận công Trịnh Bách tốt
浪娘閍埮󰜋身,Rằng Nàng muôn dặm một thân
春二月一十九日帝在菩提行營朝百官,Xuân nhị nguyệt nhất thập cửu nhật đế tại Bồ Đề hành dinh triều bách quan
㫖揮各鎮縣社村𠕋庄等有赴京行役者軍即将校民即路縣官轉送,chỉ huy các trấn huyện xã thôn sách trang đẳng hữu phó kinh hành dịch giả quân tức tướng hiệu dân tức lộ huyện quan chuyển tống
祝󱖮爫雉决茹石世,róc bông làm chổi quét nhà sạch thay
娘時实胣信㝵,nàng thì thật dạ tin người
反爲琴彭所遏倘有矜憐幸煩一介暫來和觧以通㱕路,phản vi cầm bành sở át thoảng hữu căng lân hạnh phiền nhất giới tạm lai hoà giải dĩ thông quy lộ
𡗶𩅹辰默𡗶𩅹,trời mưa thì mặc trời mưa
演州髙舍鄕吳公李招聚亡賴與大黄州人稱先皇苗裔丁可裴都者同時作亂並討平之,Diễn châu Cao Xá hương Ngô Công Lí chiêu tụ vong lại dữ đại hoàng châu nhân xưng Tiên hoàng miêu duệ Đinh khả Bùi Đô giả đồng thời tác loạn tịnh thảo bình chi
𧞄襖,vạt áo
二十四日誅残賊逆黨名封名汝笏名安榮名忠名存名士文名崇禮名確等,Nhị thập tứ nhật tru tàn tặc nghịch đảng danh Phong danh Nhữ Hốt danh An Vinh danh Trung danh Tồn danh Sĩ Văn danh Sùng Lễ danh Xác đẳng
德,đức
󰅒時瓶沈簮技,nay thời bình chìm trâm gãy
𢚸𡗶朝奇𠄩边約求,lòng trời chiều cả hai bên ước cầu
噲民低固神灵之𣈙,hỏi dân đây có thần linh chi rày
貶兵,Biếm binh
率本道兵船艘三百隻自稱海陽大将,suất bản đạo binh thuyền sưu tam bách chích tự xưng hải dương đại tướng
𠠚𦧘,xẻo thịt
𥯍瀝習情𠄼𬙞隻,mui rách tấp tênh năm bảy chiếc
体打丐𬷲麻丐鴛𢜝,thấy đánh cái vịt mà cái uyên sợ
丿󰦓𡗶㐌󰉺𤑍彙東,phút đâu trời đã sớm hừng vừng đông
二月詔陞公子鄭𭫨為平郡公使督率兵馬以防盗賊,Nhị nguyệt chiếu thăng công tử Trịnh Tráng vi Bình quận công sử đốc suất binh mã dĩ phòng đạo tặc
文章𢝘坦聰明性𡗶,văn chương nết đất thông minh tính trời
庚午八年明恭宗景泰元春三月放黎列妻子於天牢,canh ngọ bát niên minh cung tông cảnh thái nguyên xuân tam nguyệt phóng lê liệt thê tử ư thiên lao
包饒辛苦閉𥹰秩𠵴隊𣅶勒頭隊畨,bao nhiêu tân khổ bấy lâu giật mình đòi lúc lắc đầu đòi phen
𣃣𨀈𣃣𥈱共饒,vừa bước vừa nhìn cùng nhau
功程計别󰋇𨑮,công trình kể biết mấy mươi
𦀊篮帽󰺔袄縫,dây rơm mũ trắng áo phùng
󰟀桃𣌉𣋽清台𦋦𠓨󰜋墨呐唭如空,buồng đào khuya sớm thảnh thơi ra vào một mực nói cười như không
按黄帝時建萬國以交趾界於西南遠在百粤之表,Án Hoàng đế thời kiến vạn quốc dĩ Giao Chỉ giới ư Tây Nam viễn tại Bách Việt chi biểu
𪘵𬹙𫽄路󰑼𤶑,răng đen chẳng lọ là nhăn
進封都将節制各處水步諸營兼總内外平章軍國重事左相太尉長國公鄭松爲都元帥總國政尚父平安王,tiến phong đô tướng tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh kiêm tổng nội ngoại bình chương quân quốc trọng sự tả tướng thái uý trường quốc công trịnh tùng vi đô nguyên suý tổng quốc chính thượng phụ bình an vương
取合格阮春正等二十名,thủ hợp cách nguyễn xuân chính đẳng nhị thập danh
大越史記外紀全書卷之一,đại việt sử ký ngoại kỷ toàn thư quyển chi nhất
九月太師保族将豊郡公鄭珖提統御兵扶郡公黎種爲總鎮清華道鎮守兵民朝郡公武師鑠安郡公頼世卿等同領精兵鎮守海門以防遏賊寇,Cửu nguyệt Thái sư bảo tộc tướng Phong quận công Trịnh quang đề thống ngự binh Phù quận công Lê Chủng vi Tổng trấn Thanh Hoa đạo trấn thủ binh dân Triều quận công Vũ Sư Thước An quận công Lại Thế Khanh đẳng đồng lĩnh tinh binh trấn thủ hải môn dĩ phòng át tặc khấu
𡽫髙棱瓊山溪,non cao rừng quạnh sơn khê
六月殿前指揮使丁禄馮律謀反,lục nguyệt điện tiền chỉ huy sứ đinh lộc phùng luật mưu phản
功名富貴爫之,công danh phú quý làm chi
姑𱜢㦖卒吟朱𢪊,Cô nào muốn tốt ngâm cho kỹ
敬章聞言措手不及乃棄船上岸走至沙中為官軍所󰱐及其妻妾二十人并斬其徒黨四十人,kính chương văn ngôn thố thủ bất cập nãi khí thuyền thượng ngạn tẩu chí sa trung vi quan quân sở hoạch cập kì thê thiếp nhị thập nhân tịnh trảm kì đồ đảng tứ thập nhân
可永後為胡氏而殺順宗亦以黨死,khả vĩnh hậu vi hồ thị nhi sát thuận tông diệc dĩ đảng tử
住碎𫨩酒𫨩沁𫨩渃茶特𫨩𦣰𪿀𬁑,chú tôi hay rượu hay tăm hay nước chè đặc hay nằm ngủ trưa
納采約見持𣈜,nạp thái ước kén chờ ngày
払王女旦𧵆賒,chàng vương nhớ đến xa gần
廷試問以聖哲之理天下,đình thí vấn dĩ thánh triết chi lí thiên hạ
故今宜洗鴞其心絜已勉公撫恤軍民使彼稍安即尔亦安,Cố kim nghi tẩy điều kì tâm khiết dĩ miễn công phủ tuất quân dân sử bỉ sảo an tức nhĩ diệc an
呐䐗耒昆小鬟㐌保浪神蛟隊逐丕卞𧢑角𬦶囉,nói chửa rồi con tiểu hoàn đã bảo rằng thần giao đòi giục vậy bèn giớn giác rảo ra
徐𠒷雁蔑𣈗蔑冷,chờ tin nhạn một ngày một lạnh
𧵆𫴶哙侼朋英𧡊侼䝨𫅜下𫴋坦𨔈,gần chùa gọi bụt bằng anh thấy bụt hiền lành hạ xuống đất chơi
勑旨刑部󰀋子簽黄長衣󰀋子,Sắc chỉ Hình bộ sách tử thiêm hoàng trường y sách tử
我國家天𭁈人㱕神傳聖󰱥,ngã quốc gia thiên dữ nhân quy thần truyền thánh kế
漢主以名龔為嫌者盖蝟此也劉龔即劉𪚔也,Hán chủ dĩ danh Cung vi hiềm giả cái vị thử dã Lưu Cung tức Lưu Nghiễm dã
金歸乃脱其爪付王曰國家安危自有天數人亦防之倘見賊來用此靈爪爲弩機向賊發箭無憂也,Kim quy nãi thoát kì trảo phó vương viết Quốc gia an nguy tự hữu thiên số nhân diệc phòng chi thảng kiến tặc lai dụng thử linh trảo vi nỗ cơ hướng tặc phát tiễn vô ưu dã
塘賒擬浽𡢐尼麻驚,Đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh
㤇饒萬事𫽄泥𠬠𤾓准壢拱稽朱平,yêu nhau vạn sự chẳng nề một trăm chốn lệch cũng kê cho bằng
大吏江置廵檢所令施大索於江中凡上水船使之曳索隨次而行不得爭先,Đại Lại Giang trí tuần kiểm sở lệnh thi đại sách ư giang trung phàm thượng thuỷ thuyền sử chi duệ sách tuỳ thứ nhi hành bất đắc tranh tiên
更子七年宋咸平三年,Canh Tí thất niên Tống Hàm Bình Tam niên
萬民嗟怨而帝弗悛又心𢙇猜忌,Vạn dân ta oán nhi đế phất thuân hựu tâm hoài sai kị
恪饒󰜋𫳘或欺固𠰃,Khác nhau một chữ hoặc khi có lầm
冬十月二十六日户部尚書鄂侑等奉從新𬢱定給俸錢例,đông thập nguyệt nhị thập lục nhật hộ bộ thượng thư ngạc hựu đẳng phụng tòng tân nghị định cấp bổng tiền lệ
賜僧徒綾綺十疋新錢二十緡,tứ tăng đồ lăng ỷ thập sất tân tiền nhị thập mân
風流窒墨紅裙,phong lưu rất mực hồng quần
雲浪姉拱𠽋唭窖餘渃眜哭𠊛𠁀初,vân rằng chị cũng nực cười khéo dư nước mắt khóc người đời xưa
為埃麻固𧚂𪒗,vì ai mà có xống thâm
𮗓緣𦖑呐𢜠𢚸,giác duyên nghe nói mừng lòng
部尙書黎斅爲刑部尙書並加參從宰相,bộ Thượng thư Lê Hiệu vi Hình bộ Thượng thư tịnh gia Tham tụng tể tướng
昨者唆都烏馬兒四靣包圍君臣同心兄弟和睦國家併力彼自就擒,Tạc giả Toa Đô Ô Mã Nhi tứ diện bao vây quân thần đồng tâm huynh đệ hoà mục quốc gia tịnh lực bỉ tự tựu cầm
共饒𠲢哳󱗠𧗱,cùng nhau ríu rít bay về
夏四月捷報拜多方金吾衛大将軍,Hạ tứ nguyệt tiệp báo Bái Đa Phương Kim Ngô Vệ đại tướng quân
近,cận
㝵外唭𦵚㝵冲哭󰠐,Người ngoài cười nụ người trong khóc thầm
失陣,thất trận
荣花𠬠課森𪫧干牟,Vinh hoa một thuở xum UNK cơn mầu
扲朋爫摱摱空功,cầm bằng làm mướn mướn không công
綠紅羣󰭺諸車群𦝄挌𡶀群花𫽕梗,lục hồng còn lẻ chưa xe còn trăng gác núi còn hoa bén cành
翰林院承旨阮直翰林院承旨權户部右侍郎兼謹德殿大學士入侍經筵兼左春坊太子左諭德阮居,Hàn lâm viện thừa chỉ Nguyễn Trực Hàn lâm viện thừa chỉ quyền Hộ bộ hữu thị lang kiêm Cẩn Đức điện đại học sĩ nhập thị kinh diên kiêm tả xuân phường thái tử tả dụ đức Nguyễn Cư
𫂚托𪩮楊󰟨興,mui thác trăng dương thế hứng
朱爵拯涓𠊚直祖,cho tước chẳng quên người chực tổ
小,tiểu
春正月𭛁粟賑貧民,xuân chính nguyệt phát túc chẩn bần dân
支,chi
季犛作國語詩謝之,Quý Li tác quốc ngữ thi tạ chi
󱁕收空𠀧回点止,trống thu không ba hồi điểm chỉ
天符慶壽凣一,Thiên Phù Khánh Thọ phàm nhất
脂膏𦟐𦛿,chi cao mỡ màng
謹渚交結,ghín chớ giao kết
𪮀蛟󰊄溚湄𠖤,ngón giao gió táp mưa bay
左遷審刑院同知潘仁為蒞仁路安撫副使,tả thiên thẩm hình viện đồng tri phan nhân vi lị nhân lộ an phủ phó sứ
墓吒庒哭,mồ cha chẳng khóc
夏四月太白經天,Hạ tứ nguyệt Thái Bạch kinh thiên
𤅶柳󰠳󰠳尋夢夢,bến liễu đâu đâu tầm mỏng mỏng
媄慈挼昆,mẹ từ nuôi con
𤯩𬁖托丕沒𫯳𦓡崔,sống sao thác vậy một chồng mà thôi
自宗室至五品官皆得轎馬紙,Tự Tông thất chí ngũ phẩm quan giai đắc kiệu mã chỉ
㤇饒過隊𢧚迷,yêu nhau quá đỗi nên mê
從細江縣知縣鄧見素之奏也,ttòng tế giang huyện tri huyện đặng kiến tố chi tấu dã
十二月以申德才爲參督漢郡公,thập nhị nguyệt dĩ thân đức tài vi tham đốc hán quận công
上皇遣寕衛軍将阮仁烈追還,Thượng hoàng khiến Ninh vệ quân tướng Nguyễn Nhân Liệt truy hoàn
上皇不許因求解兵柄不復出師,thượng hoàng bất hứa nhân cầu giải binh bính bất phục xuất sư
𩈘執𠻅,mặt chệp bệp
次廣原州存福聞之率其部落携其妻子亡匿山澤,Thứ Quảng Nguyên châu Tồn Phúc văn chi suất kì bộ lạc huề kì thê tử vong nặc sơn trạch
免人丁税,miễn nhân đinh thuế
𢚸𤤰𧡊丕極𢜠盤夢説浪意𡗶祚些,lòng vua thấy vậy cực mừng bàn mộng thốt rằng ấy trời tộ ta
龍顔似,Long nhan tự
初林邑王笵陽邁雖遣使入貢而寇盗不絶故宋帝使和之討之,sơ lâm ấp vương phạm dương mại tuy khiển sứ nhập cống nhi khấu đạo bất tuyệt cố tống đế sử hoà chi thảo chi
棱禅乙𧡊年覃蔭唐世󰅹尼庄𥰊高,rừng thiền ắt thấy nên đầm ấm đường thế nào nơi chẳng thấp cao
二十五日保定伯梁銘陣陷而䘮軀二八日尙書李慶計窮而殞首,Nhị thập ngũ nhật Bảo Định Bá Lương minh trận hãm nhi táng khu nhị bát nhật Thượng thư Lí Khánh kế cùng nhi vẫn thủ
𠸕𠻀𠸟業爫咹,dặn dò vui nghiệp làm ăn
明日旨揮𭁈大臣議定籃山山陵廟殿號正殿曰光德曰崇孝後殿曰衍慶又令清化撫軍造太皇太妃寢宮於籃山陵殿西,minh nhật chỉ huy dữ đại thần nghị định lam sơn sơn lăng miếu điện hiệu chính điện viết quang đức viết sùng hiếu hậu điện viết diễn khánh hựu lệnh thanh hoá phủ quân tạo thái hoàng thái phi tẩm cung ư lam sơn lăng điện tây
𦊚边󱢛打如湄𤋵𤋾𩩪佞𣦍𥄻眜奸,bốn bên đấm đá như mưa giãi om xương nịnh ngay đờ mắt gian
知音吀𤍊買知音,tri âm xin tỏ với tri âm
悃𤍌油負𡬷誠,Khuôn thiêng dầu phụ tấc thành
化値,hoá trị
和平,hoà bình
㐌𢧚固義固人,Đã nên có nghĩa có nhân
遣𧋟奴屯𬙞糁𡱩高,khiến mối nó đùn bảy tám thước cao
捈拮,giơ cất
欽帷皇上陛下理會道源緝熙敬學寔頼大元帥綂國政上聖父師盛功仁明,Khâm duy Hoàng thượng bệ hạ lí hội đạo nguyên tập hi kính học thực lại Đại nguyên soái thống quốc chính thượng thánh phụ sư thịnh công nhân minh
沉船𫻽浽𨉓𦋦世尼,chìm thuyền nên nỗi mình ra thế này
十六日叛臣愛等史失其姓爲賊嚮道間行以襲帝後没其家属及軍民妻子葚眾,Thập lục nhật phản thần Ái đẳng Sử thất kì tính vi tặc hướng đạo gian hành dĩ tập đế hậu một kì gia thuộc cập quân dân thê tử thậm chúng
𠬠𠳒𨍦𫏾拱𦋦,Một LỜI sau trước cũng ra
制某歸向主上興孝實尸,Chế Mỗ quy hướng Chúa thượng Hưng Hiếu thực thi
如此可不戒㢤帝既即位封左相太尉長國公鄭松爲都将節制各處水步諸營兼總内外平章軍國重事,Như thử khả bất giới tai Đế ký tức vị phong Tả tướng Thái uý Trường quốc công Trịnh Tùng vi Đô tướng tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh kiêm tổng nội ngoại bình chương quân quốc trọng sự
今汝所言正掌中火字也,Kim nhữ sở ngôn chính chưởng trung hoả tự dã
元人溺死不可勝計,Nguyên nhân nịch tử bất khả thắng kế
甲午元年秦二世三年,giáp ngọ nguyên niên tần nhị thế tam niên
螻𧒋,sâu rọm
細𫢩歲㐌包饒些,tới nay tuổi đã bao nhiêu tá
清新𨔍󱮿󰡰间英䧺搊及紅顔󰋇重,thanh tân lạ vẻ trần gian anh hùng so kịp hồng nhan mấy trùng
󱢰𢬣爫釪㨂率𠅍𠫾,nắm tay làm vồ đóng thoắt mất đi
冲宮爫宴殷勤𢜏饒,trong cung làm yến ân cần mừng nhau
𫽄仍吏󰂇身埃𠳒𫯳,chẳng dưng lại ví thân ai lời chồng
黎大行乃以大行爲諡號相傳至今何哉盖以不肖之卧朝爲子又無儒臣弼亮之以議其諡法故也,lê đại hành nãi dĩ đại hành vi thuỵ hiệu tương truyền chí kim hà tai cái dĩ bất tiếu chi ngoạ triều vi tử hựu vô nho thần bật lượng chi dĩ nghị kì thuỵ pháp cố dã
󰱇斗量之𢒎将募雲集之健,Tuyển đấu lượng chi phi tướng mộ vân tập chi kiện
𢖵𠸗冲𡶀󰓗山,nhớ xưa trong núi lư sơn
欺香𣌋欺𫡮昉,khi hương sớm khi mây trưa
女色之傾人國家如此深可為戒,nữ sắc chi khuynh nhân quốc gia như thử thâm khả vi giới
其文曰匹夫𢙇璧麟經貽黷貨之譏胡賈藏珠馬史示輕生之戒,kì văn viết sất phu hoài bích lân kinh di độc hoá chi cơ hồ giá tàng châu mã sử thị khinh sinh chi giới
太傅渭郡公黎克慎反越壘歸降于莫,Thái phó Vị quận công Lê Khắc Thận phản việt luỹ quy hàng vu Mạc
脱𦖑翹㐌潭潭珠沙,thoắt nghe kiều đã đầm đầm châu sa
𡦂緣到啅𡦂情対𢭂,chữ duyên tráo chác chữ tình đổi trao
娘浪曠永店長,Nàng rằng Khoảng vắng đêm trường
𠬠払皮擢青春,Một chàng vừa trạc thanh xuân
价眜,giá mắt
𠬠𤾓,một trăm
十九日帝至蕉園,thập cửu nhật đế chí tiêu viên
𠬠塢水仙𠄼𬙞𡌽撑撑如拉十殊花,một ổ thuỷ tiên năm bảy khóm xanh xanh như sắp thập thò hoa
蔠荄你唐名利,chông gai né đường danh lợi
停停技󰖥蹎絲,Rành rành kẽ tóc chân tơ
丙子漢順帝保永和元年,Bính Tí Hán Thuận Đế bảo Vĩnh Hoà nguyên niên
徐公𦖑呐始終,Từ công nghe nói thuỷ chung
甲申五十一年漢文帝七年,Giáp Thân ngũ thập nhất niên Hán Văn Đế thất niên
𣈜烝㐌歆丕,ngày chưng đã hôm vậy
初宗室諸家每令私奴婢於瀕海地築堤堰障鹹水,Sơ tông thất chư gia mỗi lệnh tư nô tì ư tần hải địa trúc đê yển chướng hàm thuỷ
𠷥𠸄𦖻客𦣰庒叺,đành hanh tai khách nằm chăng nhắp
蕉梳乃𬝉,tiêu sơ nải chuối
陵波船䋥且制立冷,lăng ba thuyền lưới thả chơi rập rình
㤕𠊛媄化昆嵬奉蜍香𤌋渚耒𠀧𢆥,xót người mẹ goá con côi phụng thờ hương khói chưa rồi ba năm
崔聚黄福欲進不能欲退不得乃詐乞和而隂欲趍至靈城,thôi tụ hoàng phúc dục tiến bất năng dục thoái bất đắc nãi trá khất hoà nhi âm dục xu chí linh thành
時壽域奏一文武官員不時宣召並如傳宣中官引入,Thời Thọ Vực tấu nhất văn võ quan viên bất thời tuyên triệu tịnh như truyền tuyên trung quan dẫn nhập
鎔範󰑼草達洪堵崔,dung phạm là chảo đặt hòng đỏ thôi
初御天安殿視朝,sơ ngự thiên an điện thị triều
蜀王誠意懇求,thục vương thành ý khẩn cầu
固緣時𬲇迻船准馬當,có duyên thời gió đưa thuyền chốn mã đương
𠃣歲,ít tuổi
尋花過𨀈袩㝵曰經,Tìm hoa quá bước xem người viết kinh
䧺王凣十八世皆号䧺王,hùng vương phàm thập bát thế giai hiệu hùng vương
𦗞眜𥉫𨖲𧡊榜撩,ghé mắt trông ngang thấy bảng treo
真定都寕缺姓以下名自稱建國公㨿建昌乙技自稱強國公㨿錦江太國公㨿嘉福華國公㨿快州嚴國公㨿四岐慶國公㨿山陽德國公㨿夏華羙壽侯㨿青波威王莫敬用㨿太原壮王莫敬章㨿天施義國公㨿新興文國公㨿三陽錦國公㨿青池忠國公㨿普安福國公㨿右𨻫,Chân Định Đô Ninh khuyết tính dĩ hạ danh tự xưng Kiến quốc công cứ Kiến Xương Ất Kĩ tự xưng Cường quốc công cứ Cẩm Giàng Thái quốc công cứ Gia Phúc Hoa quốc công cứ Khoái châu Nghiêm quốc công cứ Tứ Kì Khánh quốc công cứ Sơn Dương Đức quốc công cứ Hạ Hoa Mĩ Thọ hầu cứ Thanh Ba Uy Vương Mạc Kính Dụng cứ Thái Nguyên Tráng Vương Mạc Kính Chương cứ Thiên Thi Nghĩa quốc công cứ Tân Hưng Văn quốc công cứ Tam Dương Cẩm quốc công cứ Thanh Trì Trung quốc công cứ Phổ Yên Phúc quốc công cứ Hữu Lũng
庚辰十年宋嘉定十三年,Canh Thìn thập niên Tống Gia Định thập tam niên
欺󱋔呢媄,khi năn nỉ mẹ
𠓀晨仕願𤗖香淋滛,Trước thần sẽ nguyện mảnh hương lầm rầm
𤷍癯固𦊚丐𩩫丐𧚟弄重傷英䏽𨱽羅丐𥿠打𩵜,gầy gò có bốn cái xương cái váy lụng thụng thương anh bòi dài là cái vó đánh cá
典𨎠羣姅丈可別𬰢𪖫,đến trước còn nửa trượng khả biết mặt mũi
帳蘇夾𩈘花桃,trướng tô giáp mặt hoa đào
泠汀㳥漝󱙳洡𣈙滝埋泳󰋇囬󰠡𮥷,lênh đênh sóng dập gió giồi rày sông mai vịnh mấy hồi gian nan
今李家歴代陵秪曰壽陵閣秪曰龍圖盖時君不學而儒臣不能潤色或無󰏲古之力也,kim lí gia lịch đại lăng chỉ viết thọ lăng các chỉ viết long đồ cái thời quân bất học nhi nho thần bất năng nhuận sắc hoặc vô kê cổ chi lực dã
扽船攎󰘚家人,dọn thuyền lựa mặt gia nhân
窻糊姅怯𫅩𩄲墙東𥊘眜𣈜𣈜恒𬖉,song hồ nửa khép cánh mây tường đông ghé mắt ngày ngày hằng trông
裊車𬂙体𢚸強㤕賒,nẻo xa trông thấy lòng càng xót xa
扶鑊漢課村奔,phò vạc hán thuở thon von
特遣特進金紫榮禄大夫陪從工部尙書芳桂侯黎斅捧賫金冊普尊大元帥掌國政尙師太父德功仁威明聖,Đặc khiến đặc tiến kim tử Vinh Lộc đại phu bồi tụng Công bộ thượng thư Phương Quế hầu Lê Hiệu bổng tê kim sách phổ tôn Đại nguyên soái chưởng quốc chính thượng sư thái phụ đức công nhân uy minh thánh
痗娘窓紗占包侯吝,mỏi nương song sa chiêm bao hầu lẫn
遣官分祭處山川廟社神祗及先朝陵寝,khiển quan phân tế xứ sơn xuyên miếu xã thần kì cập tiên triều lăng tẩm
鐄招痕渃核𪱨䏾𡑝,vàng gieo ngấn nước cây lồng bóng sân
會歳終未行而止,hội tuế chung vị hành nhi chỉ
群碎碎󰜋﨤娘買催,Còn tôi tôi một gặp nàng mới thôi
旦欺浽打饒𦣰禍,đến khi nổi đánh nhau nằm vạ
箒箟𢰽膈康康,chổi cùn cắp nách khăng khăng
景情,cảnh tình
卞𩦓席迻技共吒扽茹移𢀨買南丕,bèn mở tiệc đưa ghẽ cùng cha dọn nhà dời sang mé nam vậy
命昭文王日燏伐阿禄𠕋興讓王國顙伐岑子𠕋,mệnh chiêu văn vương nhật duật phạt a lộc sách hưng nhượng vương quốc tảng phạt sầm tử sách
音字近𭓇路曳別駡唭浪末涅時圭,âm chữ gần học trò dễ biết mựa cười rằng mất nét thì quê
𠸒哴仁義𥙩爫初,bảo rằng nhân nghĩa lấy làm sơ
詔天下稱帝為國家改都衛府為三司院曰奉宣清肃憲正等院,Chiếu thiên hạ xưng Đế vi Quốc gia cải Đô vệ phủ vi Tam Ti viện viết Phụng Tuyên Thanh Túc Hiến Chính đẳng viện
軍制度畧備殆天意而我越復生聖哲以接趙王之綂也歟,quân chế độ lược bị đãi thiên ý nhi ngã Việt phục sinh thánh triết dĩ tiếp Triệu Vương chi thống dã dư
傷爲𠄩糝歳頭,thương vì hai tám tuổi đầu
朝野文人,triều dã văn nhân
料麻𡅳啂𥙩饒,liệu mà khuyên nhủ lấy nhau
󰰾阮有勅職爵,bãi nguyễn hữu sắc chức tước
仁烈格𩖀死之回奏𩖀暴擊為所殺,nhân liệt cách ngạc tử chi hồi tấu ngạc bạo kích vi sở sát
姉㛪𢶸󱲇𠀧銅,chị em nắm nem ba đồng
唒眉點𤁕仍𢚸共超,dẫu mày điểm lạt nhưng lòng cũng xiêu
若生徒曾經鄕試遭不中塲者充軍中一塲者還民差賦如例,Nhược sinh đồ tằng kinh hương thí tao bất trúng trường giả sung quân trung nhất trường giả hoàn dân sai phú như lệ
仍遣尙書徐英珥率清化府同時進討費郎戦于路布江口敗積皆死之,Nhưng khiển Thượng thư Từ Anh Nhĩ suất Thanh Hoá phủ đồng thời tiến thảo Phí Lang chiến vu Lộ Bố giang khẩu bại tích giai tử chi
翁𫅷㐌攊𠿃𠁀空𢧚貪恋𫗂𠊛利名,ông già đã trải mùi đời không nên tham luyến thói người lợi danh
皇后以衣清水與飲飲󰍶而卒,Hoàng hậu dĩ y thanh thuỷ dữ ẩm ẩm tất nhi tốt
因分其地爲升華思義四州,Nhân phân kì địa vi Thăng Hoa Tư Nghĩa tứ châu
徒于多吝處燒毀賊寨斬得賊馘收得賊旗幟噐械調詣軍門獻納,đồ vu Đa Lận xứ thiêu huỷ tặc trại trảm đắc tặc quắc thu đắc tặc kì xí khí giới điều nghệ quân môn hiến nạp
乙丑九年明洪武十八年春正月閲定文武從官帳籍,ất sửu cửu niên minh hồng vũ thập bát niên xuân chính nguyệt duyệt định văn võ tòng quan trướng tịch
其所居屋及所乘船每两門相對安置陳設亦相對皆要平正盖其本,kì sở cư ốc cập sở thừa thuyền mỗi lưỡng môn tương đối an trí trần thiết diệc tương đối giai yếu bình chính cái kì bản
𥙩夷麻𬙾麻吨咳英,lấy gì mà đẹp mà giòn hỡi anh
秩功㐌󰋇𢆥乘於低,Mất công đã mấy năm thừa ở đây
尼漿尼󱪸尼󱰥尼㙁,này tương này cà này mắm này muối
統領官太保富郡公鄭根因借以古今順逆,thống lĩnh quan thái bảo phú quận công trịnh căn nhân tá dĩ cổ kim thuận nghịch
󰜋𠳒共㐌㗂浪相知,Một lời cũng đã tiếng rằng tương tri
沒疑獸󱡳棱𦓅,một ngờ thú ác rừng già
世人傳誦莫識所謂,Thế nhân truyền tụng mạc thức sở vị
老浪泣準江湖,lão rằng khắp chốn giang hồ
󰞽𠊛𬂍󰊄旬湄,não người cữ gió tuần mưa
𨔈春矯󰤣春𠫾丐𫅷𨅃躅奴時蹺𡢐,chơi xuân kẻo hết xuân đi cái già xồng xộc nó thời theo sau
自是有司督促每一苗直前五鏹,Tự thị hữu ti đốc xúc mỗi nhất miêu trực tiền ngũ cưỡng
宋復遣李𮗓來,Tống phục khiển Lí Giác lai
芭蕉珠羅玉󱕘,ba tiêu châu là ngọc chuối
上皇居葆和宫命僉知内𡧸院事阮茂先禮部郎中潘義及僊遊武德侯家臣缺名輪直,Thượng hoàng cư Bảo Hoà cung mệnh Thiêm tri nội mật viện sự Nguyễn Mậu Tiên Lễ bộ lang trung Phan Nghĩa cập Tiên Du Vũ Đức hầu gia thần khuyết danh luân trực
殆盡召愍厲宮人及前朝宫人通烝之,đãi tận triệu mẫn lệ cung nhân cập tiền triều cung nhân thông chưng chi
些𡓮些𡃍朱些𠰚勢拱碑撑拱榜鐄,ta ngồi ta gớm cho ta nhỉ thế cũng bia xanh cũng bảng vàng
試天下士人入侍御學,thí thiên hạ sĩ nhân nhập thị ngự học
拱纙分改緣金,Cũng là phận cải duyên kim
故表而出之,cố biểu nhi xuất chi
浪官茹阮告𧗱㐌𥹰,rằng quan nhà nguyễn cáo về đã lâu
麻量聖多端急貝俸𫥨𢚸統𢩽為󰠲,mà lượng thánh đa đoan kíp bấy bỗng ra lòng rúng rẩy vì đâu
院春潭蔭𪱆初唯,viện xuân đầm ấm nắng sơ doi
󰡏󰠳麻吏固㝵險溇,Có đâu mà lại CÓ người hiểm sâu
一皷遂擒師温宗邁可行皆伏誅,nhất cổ toại cầm sư ôn tông mại khả hành giai phục tru
初㱕合本号存盆蛮附属哀牢,Sơ Quy Hợp bản hiệu tồn Bồn Man phụ thuộc Ai Lao
壬申十五年宋咸淳八年元至元九年春正月翰林院學士兼國史院監脩黎文休奉勑編成大越史記自趙武,Nhâm Thân thập ngũ niên Tống Hàm Thuần bát niên Nguyên Chí Nguyên cửu niên xuân chính nguyệt Hàn Lâm viện học sĩ kiêm Quốc sử viện giám tu Lê Văn Hưu phụng sắc biên thành Đại Việt sử ký tự Triệu Vũ
𦀊鴛驚縆𣓦鵉𪿒重,dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng
底払珍重𨁪𠊛相親,để chàng trân trọng dấu người tương thân
故事太學生七年一試取三十人而以状元試無定例然三舘属官太學生侍臣學生相府學生及有爵者皆得入試,cố sự thái học sinh thất niên nhất thí thủ tam thập nhân nhi dĩ trạng nguyên thí vô định lệ nhiên tam quán thuộc quan thái học sinh thị thần học sinh tướng phủ học sinh cập hữu tước giả giai đắc nhập thí
繩󱥆隊蠟,thằng phỗng đội sáp
傕媄滕哭女,thôi mẹ đừng khóc nữa
二十七日旨社置社官,Nhị thập thất nhật chỉ xã trí xã quan
十七日唆都與烏馬兒自海再來犯天幕江,thập thất nhật toa đô dữ ô mã nhi tự hải tái lai phạm thiên mạc giang
𠳒昆𠸕吏𠬠𠄩,Lời con dặn lại một hai
娘強𥮊玉如滇,Nàng càng GIỎ ngọc như chan
噲客𠮩𠰷,gọi khách líu lo
及還宫謂左右曰平居則有左右侍衛國家多難則惟彼軰在,Cập hoàn cung vị tả hữu viết Bình cư tắc hữu tả hữu thị vệ Quốc gia đa nạn tắc duy bỉ bối tại
婆阿蛮計覩事畧奏𪻟,bà a man kể đủ sự trước tâu vua
𢀭郎貴物計󰅹掣之,giàu sang quý vật kể nào xiết chi
漢超私謂人曰超待罪政府為主上見信故言,hán siêu tư vị nhân viết siêu đãi tội chính phủ vi chúa thượng kiến tín cố ngôn
𡎢邊𤂬閣芹鈎,ngồi bên suối gác cần câu
兹惟,Tư duy
大抵登𭁈廌所定多不合其𬢱樂噐輕重大小多相違奏不同故廌辝其事,Đại để Đăng dữ Trãi sở định đa bất hợp kì nghị nhạc khí khinh trọng đại tiểu đa tương vi tấu bất đồng cố Trãi từ kì sự
平言陸賈先帝時曾使越,bình ngôn lục giả tiên đế thời tằng sứ việt
及𢌃卒徽大,Cập ngẩm tốt Huy đại
至侍誅之,Chí thị tru chi
以西定王世子鄭根爲副都将太保富郡公開,Dĩ Tây Định Vương thế tử Trịnh Căn vi Phó đô tướng Thái bảo Phú quận công khai
扵咹時󰞺拱咍,ở ăn thì nết cũng hay
庚申三年二年月以候大定元宋紹興十年春正月真登州牧黎法圓献白鹿,Canh Thân tam niên Nhị niên nguyệt dĩ Hậu Đại Định nguyên Tống Thiệu Hưng thập niên Xuân chính nguyệt Chân Đăng châu mục Lê Pháp Viên hiến bạch lộc
策中有心勝之理者十有可惧之事者三,Sách trung hữu tâm thắng chi lí giả thập hữu khả cụ chi sự giả tam
渚欺渃𦲿󰖽清泠汀吨仍圖󱳷捤𧏵,chớ khi nước lá vẻ thanh lênh đênh rộn những đồ tranh vẽ rồng
及至則文萼爲鎮兵所殺,Cập chí tắc Văn Ngạc vị trấn binh sở sát
夏四月五月旱,hạ tứ nguyệt ngũ nguyệt hạn
流蔡君實于遠州阮宗胄于近州,lưu thái quân thực vu viễn châu nguyễn tông trụ vu cận châu
坦𣜾𢮿𧗱干運𧺃,đất chửa quay về cơn vận đỏ
諸軍爭功深入行伍造次各自奔潰,Chư quân tranh công thâm nhập hàng ngũ tháo thứ các tự bôn hội
立學于天長府禁天属鄕人不得入學,Lập học vu Thiên Trường phủ cấm Thiên Thuộc hương nhân bất đắc nhập học
蝸牛尾壁号浪丐𧐖,oa ngưu vẽ vách hiệu rằng cái sên
二十二日帝進軍西扶烈,Nhị thập nhị nhật đế tiến quân Tây Phù Liệt
陳氏兄弟集鄕兵平其亂迎帝還京乘輿反正,trần thị huynh đệ tập hương binh bình kì loạn nghênh đế hoàn kinh thừa dư phản chính
𤐝𨕭𠁑𨷈𨷈准率初󰅒󰋇󰋇更,soi trên dưới muôn muôn chốn suốt xưa nay mấy mấy canh
駢至復督勵將士攻城扳之殺酋遷及士蠻為南詔向道者朱古道斬首三萬餘級,biền chí phục đốc lệ tướng sĩ công thành ban chi sát tù thiên cập sĩ man vi nam chiếu hướng đạo giả chu cổ đạo trảm thủ tam vạn dư cấp
軍色,quân sắc
帝令諸将築萬春隄爲,đế lệnh chư tướng trúc vạn xuân đê vi
𠬠𠇮通且𬈋咹,một mình thong thả làm ăn
諭如到日爾宜整飭将士象馬船艘諸京拜謁以合人臣之義,dụ như đáo nhật nhĩ nghi chỉnh sức tướng sĩ tượng mã thuyền sưu chư kinh bái yết dĩ hợp nhân thần chi nghĩa
别𠺘𪉽𤁕𨐷咮讓󰅹,biết rằng mặn lạt chát chua nhường nào
願庄技𠅜经孛,nguyền chẳng ghẽ lời kinh bụt
天長軍士止之椿以馬鞭擊傷其首,Thiên Trường quân sĩ chỉ chi Xuân dĩ mã tiên kích thương kì thủ
計包饒餘𬃴福地,kể bao nhiêu dư trăm phúc địa
碑𣇞坦隰𡗶高,Bây giờ đất thấp trời cao
惟爾安南獨承聲教禮樂衣冠漸爲風俗其食國家之恩者百世貽子孫之慶者數傳,Duy nhĩ An Nam độc thừa thanh giáo lễ nhạc y quan tiệm vi phong tục kì thực quốc gia chi ân giả bách thế di tử tôn chi khánh giả sổ truyền
詩,thi
宗胄亦念争不以遂𦤶相敺宗,Tông Trụ diệc niệm tranh bất dĩ toại trí tương khu Tông
然而子徽輕信士匡之言不設兵僃遂為吕岱所害,nhiên nhi tử huy khinh tín sĩ khuông chi ngôn bất thiết binh bị toại vi lữ đại sở hại
各次𡎡計𫳵朱掣,các thứ mỏ kể sao cho xiết
轎花拮󰊄𤒘紅󰖁𬁖,Kiệu hoa cất gió đuốc hồng ruổi sao
主滔自於𫔳東汝英𡲤吏工𢚸傷吒,chúa thao từ ở cửa đông nhớ anh vả lại trong lòng thương cha
請罷戍兵各遠本道,thỉnh bãi thú binh các viễn bản đạo
主翁吀𢬭𡥵𪀄玳瑁,chúa ông xin đổi con chim đồi mồi
夏四月占城來貢,Hạ tứ nguyệt Chiêm Thành lai cống
些󰠃𥱬鑿鉄𣘈没𢚸𤾓𢆥吀院𡦂同,ta cùng ghi tạc sắt son một lòng trăm năm xin vẹn chữ đồng
𣈘𣋚𣌉屈𡥵𪃿奴嘅𨖅更,đêm hôm khuya khoắt con gà nó gáy sang canh
󰜋芹勾竹宛欽欽,một cần câu trúc uốn khom khom
寒江𧗱細侈連埬軍,hàn giang về tới xẩy liền đóng quân
十一月戊辰朔日有食以裴時亨密奏故不之救,Thập nhất nguyệt Mậu Thìn sóc nhật hữu thực dĩ Bùi Thì Hanh mật tấu cố bất chi cứu
髮為僧逃匿得免,phát vi tăng đào nặc đắc miễn
𢧚𠾬味𧵑毒,nên khem mùi của độc
𠊛它覔保𢧚𫅷典低,người đà mách bảo nên già đến đây
刁玉𪠞蒸寬台,đeo ngọc đi chưng khoan thai
埃𦋦塘刀埃𥆾特埃,Ai ra đường đao ai nhìn được ai
路之仙孛辱尋芳,lọ chi tiên bụt nhọc tìm phương
𢬣襖拂披課𩙍,tay áo phất phơ thuở gió
𧍇越過登,sứa vượt qua đăng
冬十月以古恒縣轉運副使程璟路教授程磐,đông thập nguyệt dĩ cổ hằng huyện chuyển vận phó sứ trình cảnh lộ giáo thụ trình bàn
咍󰜏眉阻胣𥚯常阻胣,hay bà mày trở dạ dễ thường trở dạ
甕𣔓,ống bễ
亇恧哿俸毒肝,cá nóc cả bụng độc gan
󱢵𩚩撰𥃛,sắp cỗ dọn mâm
𤑟𤉜实侶堆些,rõ ràng thật lứa đôi ta
勅至卿當體朕意以忠義激將士同心恊力議策搜捕要得逆昇正身脅從者一切不問,Sắc chí khanh đương thể trẫm ý dĩ trung nghĩa khích tướng sĩ đồng tâm hiệp lực nghị sách sưu bổ yếu đắc nghịch Củng chính thân hiếp tòng giả nhất thiết bất vấn
𥒥𠏳紇珠,đá giống hạt châu
𥋓吏𦹳㖫边𡓃垃𥊛𨖲撑乙𧣳城𠆳,ngoảnh lại thơm lừng bên lối lấp trông lên xanh ngắt góc thành trùm
取中格陳春榜等十三名及殿試賜鄧公瓆陶公正吳珪三名進士及第陳春榜黎致平二名進士出身黎,thủ trúng cách trần xuân bảng đẳng thập tam danh cập điện thí tứ đặng công chất đào công chính ngô khuê tam danh tiến sĩ cập đệ trần xuân bảng lê trí bình nhị danh tiến sĩ xuất thân lê
尚正平吏爫煩渃些,thằng chính bình lại làm phiền nước ta
是日適有小雨,Thị nhật thích hữu tiểu vũ
边柩固蘇坦爫形昆𡛔掩彈胡𨅸侯,bên cữu có tô đất làm hình con gái ôm đàn hồ đứng hầu
何校滅耳良限薰心鴉峙危巢臣僕我朝使蛙鳴底井謦咳我色書,hà hiệu diệt nhĩ lương hạn huân tâm nha trĩ nguy sào thần bộc ngã triều sử oa minh để tỉnh khánh khái ngã sắc thư
世貴縱兵擊之斬馘六百級又收獲公象一隻馬十匹及軍需噐械而還,thế quý túng binh kích chi trảm quắc lục bách cấp hựu thu hoạch công tượng nhất chích mã thập sất cập quân nhu khí giới nhi hoàn
癸卯明永樂二十一年,Quý Mão Minh Vĩnh Lạc nhị thập nhất niên
拰𠓨,giặm vào
侈辱𤄮方隊時拥󱁲,sỉ nhục nhiều phương đòi thời ruồng đuổi
楚卿㐌𢶾𦀊綱𫮇󰅹,sở khanh đã rẽ dây cương lối nào
𨫵,cuốc
入内都督參預朝政亭侯黎隻卒,nhập nội đô đốc tham dự triều chính đình hầu lê chích tốt
群𦝄挌𡶀群花𫽕梗,còn trăng gác núi còn huê bén cành
巳時官軍大潰帝𨺻于陣崩,tị thời quan quân đại hội đế hãm vu trận băng
氣𤍌欺㐌󰡲神,Khí thiêng khi đã về thần
選壮充軍,Tuyển tráng sung quân
於咍景拱𢛨𠊚𠰚,ơ hay cánh cũng ưa người nhỉ
塘花𤎒𤋽信螉蹈𨤮柳舂升使蝶傳,đường hoa chấp chới tin ong dạo dặm liễu thung thăng sứ điệp truyền
太子曰吾耻先帝未殯骨肉相殘寧不為萬世笑耶仁義曰臣聞務遠圖者忘近功存公道者割私愛此唐太宗周公旦出不得已之奉,thái tử viết ngô xỉ tiên đế vị tẫn cốt nhục tương tàn ninh bất vi vạn thế tiếu da nhân nghĩa viết thần văn vụ viễn đồ giả vong cận công tồn công đạo giả cát tư ái thử đường thái tông chu công đán xuất bất đắc dĩ chi phụng
渃𡽫隴仍𠻴𦖻終期,Nước non luống những lắng tai Chung Kỳ
色羅賊忱𬈋之,sắc là giặc đam làm chi
肩𦠘額𩈪眉󰜣舌𦧜,kiên vai ngạch trán mi mày thiệt lưỡi
眉士苦敢丕欺易,mày sĩ khó dám vậy khi dể
身㛪如菓󰊳𨕭𣘃,Thân em như quả mít trên cây
園春桃槾謹魚坤皮,vườn xuân đào mận ngẩn ngơ khôn bì
脱有不幸遭亂公子出奔有納之之道然不以正未有能濟者矣,Thoát hữu bất hạnh tao loạn công tử xuất bôn hữu nạp chi chi đạo nhiên bất dĩ chính vị hữu năng tế giả hĩ
絲紅甚錄㐌澄春戈,TƠ hồng rậm lục đã chừng xuân qua
沛從𦝄𫗄咍牢,Phải tuồng trăng gió hay sao
太宗召興道王國峻謂曰上相扈從朕欲以卿為司徒以應北使,Thái Tông triệu Hưng Đạo Vương Quốc Tuấn vị viết Thượng tướng hộ tòng trẫm dục dĩ khanh vi Tư Đồ dĩ ứng Bắc sứ
許之以兵部郎中裴泰代昌,Hứa chi dĩ Binh bộ lang trung Bùi Thái đại Xương
几群𠊚𠅍𡗶喂唉𡗶,kẻ còn người mất trời ôi hỡi trời
造天龍舶,Tạo Thiên Long bạc
咍𢠼𢝙𫇳𦹵渃𡽫尼,hay mải vui chòm cỏ nước non này
𢭮宫南󰋇㗂,gảy cung nam mấy tiếng
爫妓固傘固繖固香案悇𤤰固鐘厨念佛,làm đĩ có tàn có tán có hương án thờ vua có chuông chùa niệm phật
群默辰𥪞默𡲫外默𤿦調𨱽典股蹎,còn mặc thì trong mặc vải ngoài mặc da đều dài đến cổ chân
𧡊払年少落𡶨艮󰡣,thấy chàng niên thiếu lạc ngàn ngẩn ngơ
𡮈,nhỏ
觥孤蹺󱫕江津,quanh co theo dải giang tân
󰂇󰇮𠓨集斷膓,Ví đem vào tập đoạn trường
天定之变又率村庄人為龍袋之迎亦壮維城之勢也,thiên định chi biến hựu suất thôn trang nhân vi long đại chi nghênh diệc tráng duy thành chi thế dã
船和群唯㗂丁丁,thuyền hoà còn dõi tiếng đinh đinh
文階退二級如正一品父正二品之類,văn giai thoái nhị cấp như chánh nhất phẩm phụ chánh nhị phẩm chi loại
𢮿饒𥛉畧𫢋臺再生陳謝𢚸𠊛慈悲,quây nhau lạy trước phật đài tái sinh trần tạ lòng người từ bi
以私意而屠戮生民罔知紀極以密體而誅求錢貨益肆貪滛,dĩ tư ý nhi đồ lục sinh dân võng tri kỷ cực dĩ mật thể nhi tru cầu tiền hoá ích tứ tham dâm
在埃呵敢負𢚸故人,tại ai há dám phụ lòng cố nhân
後上皇悔悟問追捕愍王者為誰,Hậu Thượng hoàng hối ngộ vấn truy bổ Mẫn Vương giả vi thuỳ
睪丸丸戒,dịch hoàn hòn giái
棱󰊈秋㐌染牟関山,Rừng phong thu đã nhuốm màu quan san
旦都斤色斤才,đắn đo cân sắc cân tài
先興建昌悉平,Tiên Hưng Kiến Xương tất bình
体所㝵意卞𢫈𡊱爫𥶂,thấy thửa người ấy bèn gõ chậu làm ghi
院校討黎彦俊潘貴等如明歲貢并飛報憑祥縣官李廣寧龍州知州趙原等即應付接迎貢物使臣以免阻留貢事,viện hiệu thảo lê ngạn tuấn phan quý đẳng như minh tuế cống tịnh phi báo bằng tường huyện quan lí quảng ninh long châu tri châu triệu nguyên đẳng tức ứng phó tiếp nghinh cống vật sứ thần dĩ miễn trở lưu cống sự
状元󰝡細𡊰恩魚樵,trạng nguyên đem tới đền ơn ngư tiều
賊兵死者塞河河水皆赤,Tặc binh tử giả tái hà hà thuỷ giai xích
仁義忠勤渚昔寧,nhân nghĩa trung cần chứa tích ninh
如此近者被其澤而説遠者聞其風而來斯得民矣,Như thử cận giả bị kì trạch nhi duyệt viễn giả văn kì phong nhi lai tư đắc dân hĩ
岸怒󰖚沔釆石,ngạn nọ so miền thái thạch
盖天欲困我以降厥任故予益厲志以濟于難,Cái thiên dục khốn ngã dĩ hàng quyết nhiệm cố dư ích lệ chí dĩ tế vu nạn
皮䏠𦣰䏠䏠𩈘䏠眉,bề sấp nằm sấp sấp mặt sấp mày
割𠊛𫀅朔𧼋柴𬟥湯,cắt người xem sóc chạy thầy thuốc men
據牢芒病󰮌𦣰尼低,cớ sao mang bệnh còn nằm nơi đây
兹酌厥中乃遜以位,tư chước quyết trung nãi tốn dĩ vị
造護聖寺,tạo hộ thánh tự
短饒賣踸拜容胡亥𠱋亥宁𣳔都制,đoản nhiêu mái giậm bơi giong hò ơi dô hỡi giữa giòng đua chơi
入塲會試,nhập trường hội thí
㳥碧蹺澜唏󱧝試,sóng biếc theo làn hơi gợn tí
𦊚𤗖裙紅𩙻法派,Bốn mảnh quần hồng bay phấp phới
父道刁吉罕令兵象來,phụ đạo điêu cát hãn lệnh binh tượng lai
奪諒節諒不與碩斷諒左臂諒曰死且不避斷臂何爲,Đoạt Lượng tiết Lượng bất dự Thạc đoạn Lượng tả tí Lượng viết Tử thả bất tị đoạn tí hà vi
没篇薄命吏強󰞽人,Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân
隘𫡮信息溪岸,ải mây tin tức khe ngàn
閉󱮠趿逴署󱬸纖圖成服内𣈜朱衝,bây chừ kíp rước thợ may sắm đồ thành phục nội ngày cho xong
𠄩行渃𬑉洙沙,hai hàng nước mắt châu sa
蘭臺停筆清台𠳐󰝡國語演唎史撑,lan đài dừng bút thảnh thơi vâng đem quốc ngữ diễn lời sử xanh
空沛󰑼魔,không phải là ma
𨃌霜渚𪤍橋藍,giày sương chưa nện cầu lam
跮饒,chọi nhau
以諸大臣議連年旱蝗官乏民貧而衛士增多廪給不敖故也,dĩ chư đại thần nghị liên niên hạn hoàng quan phạp dân bần nhi vệ sĩ tăng đa lẫm cấp bất ngao cố dã
軍事,quân sự
招梭𠓀𫽄𡨹床,Gieo thoi trước chẳng giữ giàng
門䏧典昌門昌典沃,mòn da đến xương mòn xương đến óc
拱饒誓説㐌𡗉,cùng nhau thề thốt đã nhiều
連結,liên kết
五日旨揮諸府路鎮縣社𠕋庄等今年民丁潭池税即依癸丑年例桑州税依新定例,ngũ nhật chỉ huy chư phủ lộ trấn huyện xã sách trang đẳng kim niên dân đinh đàm trì thuế tức y quý sửu niên lệ tang châu thuế y tân định lệ
咹󱋔时事㐌耒,Ăn năn thì sự đã rồi
上皇又占曰函棺也四邉月字是四月也針能入物是入棺也梳踈也,Thượng hoàng hựu chiêm viết Hàm quan dã tứ biên nguyệt tự thị tứ nguyệt dã châm năng nhập vật thị nhập quan dã sơ sơ dã
𱥯𣋾太平𫢩吏﨤,Mấy thủa thái bình nay lại gặp
戰船,chiến thuyền
陳重光帝即位於離乱之際有鄧容阮帥之儔𭁈之戮力共圖帝業,Trần Trùng Quang Đế tức vị ư li loạn chi tế hữu Đặng Dung Nguyễn Suý chi trù dữ chi lục lực cộng đồ đế nghiệp
澄軍敗績退保悶口,Trừng quân bại tích thoái bảo Muộn khẩu
九月占城來貢,Cửu nguyệt Chiêm Thành lai cống
名麻令妻氏永䏻先首免罪,Danh Ma lệnh thê Thị Vĩnh năng tiên thú miễn tội
仍芒𣅘󰣑哺󱝐,những mong khuya sớm bù trì
頭辰逐󱩥袄空邪,đầu thì trọc lóc áo không tà
種隊頭掑簮添󰮏種玉,giống đội đầu cài trâm thêm sáu giống ngọc
𫀅𥪞歐厭固朝𣳮淶,xem trong âu yếm có chiều lả lơi
其人邀駕陳訴,Kì nhân yêu giá trần tố
制科及会塲文,chế khoa gặp hội trường văn
權𫢩渚𬢱变𫢩渚圖,quyền nay chưa nghị biến nay chưa đồ
帝遣諸将分兵攻各城國興攻刁鷂市橋二城,đế khiển chư tướng phân binh công các thành quốc hưng công điêu diêu thị kiều nhị thành
惜𨉟身𧎜坤𫼳梮󱹰,tiếc mình thân ốc khôn mang cọc rào
三月安豐人阮當明偽稱福德二年率本縣人起兵刼掠旁縣,tam nguyệt yên phong nhân nguyễn đương minh nguỵ xưng phúc đức nhị niên suất bản huyện nhân khởi binh kiếp lược bàng huyện
夏五月黄龍見于西門人加鍵瓴之下,Hạ ngũ nguyệt Hoàng long hiện vu Tây môn nhân gia kiện linh chi hạ
如得其人必加重賞,Như đắc kì nhân tất gia trọng thưởng
賫勑告諭爾其思之,tê sắc cáo dụ nhĩ kì tư chi
方將整其車徒戒其鉦皷,Phương tương chỉnh kì xa đồ giới kì chinh cổ
禁人間女不得效宫䯻粧樣,cấm nhân gian nữ bất đắc hiệu cung kết trang dạng
部長,bộ trưởng
贑川侯黎能讓等昨得卿等上奏深爲宗社大計懇請建立皇儲朕甚嘉焉,Cống Xuyên hầu Lê Năng Nhượng đẳng Tạc đắc khanh đẳng thượng tấu thâm vị tông xã đại kế khẩn thỉnh kiến lập Hoàng trừ trẫm thậm gia yên
威王聽󰰾乃率手足四五人共入㨿山峙,Uy Vương thính bãi nãi suất thủ túc tứ ngũ nhân cộng nhập cứ sơn trì
會哀牢率眾三萬眾一百猝至帝營聲言爲併力擊,hội ai lao suất chúng tam vạn chúng nhất bách thốt chí đế doanh thanh ngôn vi tính lực kích
合饒仍󰭻猩猩𡮈爫軍國𪩥争爵權,họp nhau những trẻ ranh ranh nhỏ làm quân quốc lớn tranh tước quyền
昌遣使諭安安率眾降,xương khiển sứ dụ an an suất chúng hàng
族焚其次播奸宂而冐化風帝用不臧逞凶殘而行正事,tộc phần kì thứ bá gian nhũng nhi mạo hoá phong đế dụng bất tàng sính hung tàn nhi hành chính sự
謝朝󰜋首詩箋,tạ triều một thủ thi tiên
行遣阮廌等共議宜素服滿二十七日然後除之,Hành khiển Nguyễn Trãi đẳng cộng nghị nghi tố phục mãn nhị thập thất nhật nhiên hậu trừ chi
夏六月庚子朔日有食之既,Hạ lục nguyệt Canh Tí sóc nhật hữu thực chi ký
𠬠󰑼待節房閨𠄩󰑼溋習料皮䋦萌,một là đợi tiết phòng khuê hai là rình rập liệu bề mối manh
前項官員不䏻爲理許被害人具實奏聞如律罪之,Tiền hạng quan viên bất năng vi lí hứa bị hại nhân cụ thực tấu văn như luật tội chi
黄忠初破侯渊拱丕,hoàng trung xưa phá hầu uyên cũng vầy
窖󰠲渃沚瓢㵢項哬,khéo đâu nước chảy bèo trôi hững hờ
十五日百官班定未有禅詔,thập ngũ nhật bách quan ban định vị hữu thiền chiếu
𤯨辰情庒𥢆埃,sống thì tình chẳng riêng ai
𡛔係寡𫯳󰜩典苔溪,gái hễ goá chồng trai đến đầy khê
𧖱悭󰠲󰡏𨔍𠁀茹悭,máu ghen đâu có lạ đời nhà ghen
󱤠最直侯小童𡮤一,sớm tối chực hầu tiểu đồng bé nhắt
店又𢪀量𠬠𠁀㤕車,Đêm đêm nghĩ lượng một đời xót xa
𢚸貞㕸𠳚𢜠󰠐,lòng riêng khấp khởi mừng thầm
別塘轻重別𠳒沛庄,biết đường khinh trọng biết lời phải chăng
史臣吳士連曰劉龔貪人土地欲拓封疆土地未得而以毒其子及其人民即孟子所謂以其所不愛及其所愛者歟右南北分爭自丁卯至戊戌凣三十二年,sử thần ngô sĩ liên viết lưu cung tham nhân thổ địa dục thác phong cương thổ địa vị đắc nhi dĩ độc kì tử cập kì nhân dân tức mạnh tử sở vị dĩ kì sở bất ái cập kì sở ái giả dư hữu nam bắc phân tranh tự đinh mão chí mậu tuất phàm tam thập nhị niên
廷設科取士之意,đình thiết khoa thủ sĩ chi ý
擻𥹸,sú bột
或曰脱有不諱父皇先崩危矣,hoặc viết thoát hữu bất huý phụ hoàng tiên băng nguy hĩ
嘗製生祠碑文以寵異之,thường chế sinh từ bi văn dĩ sủng dị chi
義國公收殘卒回京邑㨿自然洲,Nghĩa quốc công thu tàn tốt hồi Kinh ấp cứ Tự Nhiên châu
日禮踰墻伏新橋下,Nhật Lễ du tường phục Tân kiều hạ
一鄕試提調監試監考考試巡綽等官及社長宜體朝廷德意務秉公心期得實材,nhất hương thí đề điệu giám thí giám khảo khảo thí tuần xước đẳng quan cập xã trưởng nghi thể triều đình đức ý vụ bỉnh công tâm kì đắc thực tài
是夜璜以兵數百襲董元獲其寶物船戰而歸,Thị dạ Hoàng dĩ binh sổ bách tập Đổng Nguyên hoạch kì bảo vật thuyền chiến nhi quy
尚阮正平蓝山於𦋦仍涅多端害𠊛,thằng nguyễn chính bình lam sơn ở ra những nết đa đoan hại người
鈎𥙩𩵜𬵘𤍇蒌集翔,câu lấy cá bống nấu rau tập tàng
部左侍郎阮廷羙,bộ tả thị lang nguyễn đình mĩ
盆把侯衛𬰢𡗶㐌噤𡶀丕,buồn bã hầu về mặt trời đã ngậm núi vậy
恄𠁀五霸紛紜𡮵皮𠲝詐爫民辱因,ghét đời ngũ bá phân vân chuộng bề dối trá làm dân nhọc nhằn
提澄𦰟󰊄吝蹺,Đè chừng ngọn gió lần theo
史臣吳士連曰帝之此言雖一時為效可而𭛁,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Đế chi thử ngôn tuy nhất thời vi Hiệu Khả nhi phát
𣘃掑󰘂峝花尞𠃅伽,cây cài cửa động hoa leo mái già
床足真棖達計,sàng túc chân giường đặt kê
帝陰𭁈范献范恕等謀命人賫密詔於西京使鄭綏迎援,đế âm dữ phạm hiến phạm thứ đẳng mưu mệnh nhân tê mật chiếu ư tây kinh sử trịnh tuy nghinh viện
核棆,cây suôn
蔑念忠孝爫騼奇,một niềm trung hiếu làm biêu cả
不才耶厚之以禄可也授封不可也,Bất tài da Hậu chi dĩ lộc khả dã thụ phong bất khả dã
爫之捛𣜿朱弹昂宫,Làm chi lỡ nhịp cho đờn ngang cung
包饒参弩𩅀󱢫,bao nhiêu sấm nổ chớp giăng
𡢐,sau
冬十月帝將發兵先遣牙校江巨望王紹祚賫書于宋詐爲璿書求襲父位乞賜真命欲以緩宋師,Đông thập nguyệt Đế tương phát binh tiên khiển Nha hiệu Giang Cự Vọng Vương Thiệu Tộ tê thư vu Tống trá vi Toàn thư cầu tập phụ vị khất tứ chân mệnh dục dĩ hoãn Tống sư
花箕怒貝濯泉共碎,Hoa kia nô với Trạc Tuyền cũng tôi
𨀈𫴋𪽣𣘁𢲨𦵚尋春,bước xuống ruộng cà hái nụ tầm xuân
地道有險夷理之常也,Địa đạo hữu hiểm di lí chi thường dã
陣,trận
𣳔渃𤂬沚瀾溇,dòng nước suối chảy làn sâu
事聞于朝差人捉送赴京杖殺之為其恠誕惑民故誅之,sự văn vu triều sai nhân tróc tống phó kinh trượng sát chi vị kì quái đản hoặc dân cố tru chi
陳太宗應天命之㱕受昭皇之樿有仁厚之德有簡重之容討叛保民設科取,trần thái tông ứng thiên mệnh chi quy thụ chiêu hoàng chi thiện hữu nhân hậu chi đức hữu giản trọng chi dung thảo phản bảo dân thiết khoa thủ
十一月以後弘定明萬曆二十八年,Thập nhất nguyệt dĩ hậu Hoằng Định Minh Vạn Lịch nhị thập bát niên
𤤰体帝𠇮特産󱗲󱞽頭曠詰,vua thấy đấy mình được sởn lông lớn đầu rộng cật
身牢𡗉按不平,Thân sao nhiều ÁN bất bằng
帝既遣黎少頴等求封凣東關城僞官及良民被脅者悉令送還,đế ký khiển lê thiếu dĩnh đẳng cầu phong phàm đông quan thành nguỵ quan cập lương dân bị hiếp giả tất lệnh tống hoàn
鷾鴯吏嘅𫏾茄𠶓𠽓,ý nhi lại gáy trước nhà líu lọ
煩𤽗𤀗𦷾,phiền ngươi rửa đấy
𦖑𠳒娘㐌生疑双陀過典𬋩之特身,nghe lời nàng đã sinh nghi song đà quá đến quản gì được thân
冬十月刺史房法乘代刘專好讀書嘗属之欲反記也,Đông thập nguyệt Thứ sử Phòng Pháp Thặng đại Lưu chuyên hiếu độc thư thường chúc Chi dục phiên ký dã
出西道參知軍民簿籍鄧得為諒山鎮安撫使尋下獄,Xuất Tây đạo tham tri quân dân bạ tịch Đặng Đắc vi Lạng Sơn trấn an phủ sứ tầm hạ ngục
史臣吳士連曰陳朝君臣瀆夫婦之偷又於斯,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Trần triều quân thần độc phu phụ chi thâu hựu ư tư
庒𠫾辰汝𠫾辰𨻫功,chẳng đi thì nhớ đi thì luống công
二王由是有隙,Nhị Vương do thị hữu khích
朋𤽗李靖蒸𬨱娘紅拂,bằng ngươi lý tịnh chưng chở nàng hồng phất
仍類䏧襖襊粓詫之,Những loài da áo túi cơm sá gì
仕娓𨪷𩯀共民平㐌姅,sãi vãi gọt tóc cùng dân bình đã nửa
左右知公私儲蓄状,tả hữu tri công tư trữ súc trạng
故初政一遵開泰年,Cố sơ chính nhất tuân Khai Thái niên
冬十月明遣正使尚寶寺卿蘇陵信副使行人司行人卲震等來告憲宗即位并賜冠服綵幣及勑諭,đông thập nguyệt minh khiển chánh sứ thượng bảo tự khanh tô lăng tín phó sứ hành nhân ti hành nhân thiệu chấn đẳng lai cáo hiến tông tức vị tịnh tứ quan phục thái tệ cập sắc dụ
是時莫氏兵強所至人皆草靡遠遁山林以避其鋒,thị thời mạc thị binh cường sở chí nhân giai thảo mị viễn độn sơn lâm dĩ tị kì phong
𣈙停󱨋𦑃吒𡥵,rày dừng vây cánh cha con
最沁呂𨀈細低,tối tăm lỡ bước tới đây
渚决糊塗吝呂󰇾揚,chửa quyết hồ đồ lần lữa dở dang
蔑桓𦋦胣蜍唹,một hoàn ra dạ thờ ơ
𤑟𤉜花拥香𠖤,Rõ ràng hoa rụng hương bay
餘於一二日以前咱依官頒圖陣於本衛土分整飭隊伍教以坐作進退之法聽其號炩金皷之聲使士卒諳習弓箭不忘武僃,dư ư nhất nhị nhật dĩ tiền thính y quan ban đồ trận ư bản vệ thổ phận chỉnh sức đội ngũ giáo dĩ toạ tác tiến thoái chi pháp thính kì hiệu lệnh kim cổ chi thanh sử sĩ tốt am tập cung tiễn bất vong vũ bị
𢱖𣘾𩄴葉民𨷈户,mở vai bóng rợp dân muôn họ
三月朔日食,Tam nguyệt sóc nhật thực
六月地震暴風,lục nguyệt địa chấn bạo phong
𫁞夫車駕旦典灵東林寺,rập phò xa giá đến điển linh đông lâm tự
橋矯公罕㨿峯州阮太平㨿三帶杜景碩㨿杜洞阮守捷㨿仙逰,kiều kiều công hãn cứ phong châu nguyễn thái bình cứ tam đới đỗ cảnh thạc cứ đỗ động nguyễn thủ tiệp cứ tiên du
昆𦫼悶悶葉牢󰡰世庄朱𣷷某毫,con lều mọn mọn đẹp sao trần thế chăng cho bén mỗ hào
殷勤,ân cần
至是又論云尔之氣岸大剛勑厲内荏,Chí thị hựu luận vân Nhĩ chi khí ngạn đại cương sắc lệ nội nhẫm
粓㙘渃󱌡,cơm niêu nước lọ
隔阻閉𥹰恆與分嫌疑󰜋丿俸無情,cách trở bấy lâu hằng giữ phận hiềm nghi một phút bỗng vô tình
節制鄭松收軍而回至三疊山令諸軍討取大鉄林木直三十尺每三百人作一距至期拋于灵塲海門,Tiết chế Trịnh Tùng thu quân nhi hồi chí Tam Điệp sơn lệnh chư quân thảo thủ đại thiết lâm mộc trực tam thập xích mỗi tam bách nhân tác nhất cự chí kì phao vu Linh Trường hải môn
七曰置屯田以實邉儲上釆納之,Thất viết trí đồn điền dĩ thực biên trữ thượng thái nạp chi
刼牢﨤仍断膓世催,Kiếp sao rặt những đoạn trường thế thôi
憲官皮噲皮蛮,hiến quan vừa gọi vừa mơn
王留思之,vương lưu tứ chi
九月晦日食,cửu nguyệt hối nhật thực
所時早未朝軍士集於行在門外婆染處,sở thời tảo vị triều quân sĩ tập ư hành tại môn ngoại bà nhiễm xứ
朕昔時遭板蕩棲迹籃山本欲苟全性命而以初無取天下之心,trẫm tích thời tao bản đãng thê tích lam sơn bản dục cẩu toàn tính mệnh nhi dĩ sơ vô thủ thiên hạ chi tâm
固𠀧𤾓两𢭂𢬣,Có ba TRĂM lạng trao tay
撑箕𠽉瀋層𨕭,xanh kia thăm thẳm tầng trên
其餘一一受俾協力輔佐,Kì dư nhất nhất thụ tỉ hiệp lực phụ tá
浽命添息浽茹,Nỗi mình thêm tức nỗi nhà
勑旨各衛司儒指揮宿直應務满考以上果能奉公幹事無過犯該衛長官勘實具本吏部照鈌改除文聀,Sắc chỉ các vệ ti nho chỉ huy túc trực ứng vụ mãn khảo dĩ thượng quả năng phụng công cán sự vô quá phạm cai vệ trưởng quan khám thực cụ bản Lại bộ chiếu khuyết cải trừ văn chức
育昂𡗶𢌌浘逢𣷭𣾺,Dọc ngang trời rộng vẫy phùng bể khơi
欷歔𠸂󱝒,hi hư sụt sùi
𡨧昆𪾺󰏙分明丕,tốt con mắt xem phân minh vậy
蠢爾庸酋忽負先臣之約忘其歲貢乃鈌故典之常,xuẩn nhĩ dung tù hốt phụ tiên thần chi ước vong kì tuế cống nãi khuyết cố điển chi thường
四枚鬪楯一道,tứ mai đấu thuẫn nhất đạo
給功臣三十員世業田𤱈數各有差黎淩田三百畝黎念田二百畝黎仁順田一百三十𤱈黎壽域黎師回黎仁噲田一百五十畝鄭文灑以下田各有差,Cấp công thần tam thập viên thế nghiệp điền mẫu số các hữu sai Lê Lăng điền tam bách mẫu Lê Niệm điền nhị bách mẫu Lê Nhân thuận điền nhất bách tam thập mẫu Lê Thọ Vực Lê Sư Hồi Lê Nhân Khoái điền nhất bách ngũ thập mẫu Trịnh Văn Sái dĩ hạ điền các hữu sai
𢚸芇紅𣳔𧺁淶庄𤴬,lòng nào hồng rụng thắm rời chẳng đau
事泄俱繋獄議罪,sự tiết câu hệ ngục nghị tội
酉𢚸箕丕群𠳒𧘇牢,dẫu lòng kia vậy còn lời ấy sao
𠃅西底冷香願,mái tây để lạnh hương nguyền
魔庒傷𠊛󰬕,ma chẳng thương người ốm
在位六年壽五十一塟永陵,tại vị lục niên thọ ngũ thập nhất táng vĩnh lăng
金串羅綴紇鐄,kim xuyến là chuỗi hạt vàng
挭𥺊迻𫯳㗂哭呢𡁛,gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non
𦖑𦋦𰿘怨𠦳愁𡗋台,Nghe ra muôn oán nghìn sầu lắm thay
固吒固媄辰欣空吒空媄如弹空𦀊,có cha có mẹ thì hơn không cha không mẹ như đờn không dây
惜台冲玉𤽸牙女𢙇之底󱧞花戞瓢,tiếc thay trong ngọc trắng ngà nỡ hoài chi để trôi hoa giạt bèo
林邑破五十餘壘,lâm ấp phá ngũ thập dư luỹ
令蠶桑各司𮢶池於講武亭,lệnh tàm tang các ti tạc trì ư giảng võ đình
𢬣仍倍傍揞買𢯝,tay những vội vàng ôm với vén
󰋇𠊛仕娓醜牟𦟐顛垢𥒥𬑉溇󰭮𥑥,mấy người sãi vãi xấu màu má đen chậu đá mắt sâu sấu sành
宮弹𢫘仍𣈜初,cung đàn lựa những ngày xưa
𥽌𥽵,gạo dẻo
帳𤞻𨷑𡨌中軍,Trướng hùm mở giữa trung quân
𠿵𠿵󰅹涓道主碎,khắn khắn nào quên đạo chúa tôi
𦊚𠊛𡎢吏𠬠𣳔爫詩,bốn người ngồi lại một dòng làm thơ
𣃣𩅹𣃣曩翁𧊳打饒,vừa mưa vừa nắng ông cắng đánh nhau
㐌欺鍾乍吏欺𨅸𡎢,Đã khi CHUNG CHẠ lại khi đứng ngồi
武百福黎文暿劉世賡等望見退走,Vũ Bách Phúc Lê Văn Hi Lưu Thế Canh đẳng vọng kiến thoái tẩu
船𢵋辰俚拱𢵋,thuyền đua thì lái cũng đua
挭𠫾些捻𪽣些,gánh đi ta ném ruộng ta
𡑝󰑼尋趣边滝钱塘,lân la tìm thú bên sông tiền đường
盃皮𦓿𦔙養𫔮趣圭,vui bề cầy cấy dưỡng nhàn thú quê
拜常傑爲太尉,Bái Thường Kiệt vi Thái uý
三月莫玉󱗲迯竄北方隂求莫氏宗室得莫敬典之子󰦛厚王莫敬恭於文蘭州立為莫後自號乾統初年,Tam nguyệt Mạc Ngọc Liễn đào thoán Bắc phương âm cầu Mạc thị tông thất đắc Mạc Kính Điển chi tử Đôn Hậu Vương Mạc Kính Cung ư Văn Lan châu lập vi Mạc hậu tự hiệu Càn Thống sơ niên
欺縱算𨖲半奇𡗶,khi túng toan lên bán cả trời
𣩂𣍋隂府拱𫽄劍夷𤤰吳,chết xuống âm phủ cũng chẳng kém gì vua ngô
秀妑共馬監生,Tú bà cùng Mã Giám sinh
毒𫳵降將進𤬀󱙹營五丈俸󱯫將星,độc sao hàng tướng tiến dưa trước dinh ngũ trượng bỗng mờ tướng tinh
民如傷不興土木不事逰畋不邇聲色不󰱏財貨厚往簿來内寧外撫,dân như thương bất hưng thổ mộc bất sự du điền bất nhĩ thanh sắc bất đam tài hoá hậu vãng bạc lai nội ninh ngoại phủ
為皇帝受命之寶宰臣各官具本奏來,vi hoàng đế thụ mệnh chi bảo tể thần các quan cụ bản tấu lai
核意實𤍌象悶爫神象丕為,cây ấy thực thiêng tuồng muốn làm thần tượng vậy vay
幸賴黎朝𦾔勳宿將克全大節同心修輔恊賛匡扶以濟󰠡难是天意有以待夫今日之,Hạnh lại Lê triều cựu huân túc tướng khắc toàn đại tiết đồng tâm tu phụ hiệp tán khuông phù dĩ tế gian nan thị thiên ý hữu dĩ đãi phu kim nhật chi
十一月遣使如明范伯珪進香黎友直楊宗海范慶庸夏即位黎宗榮范琚陳文真謝賜綵弊,Thập nhất nguyệt khiển sứ như Minh Phạm Bá Khuê tiến Hương Lê Hữu Trực Dương Tông Hải Phạm Khánh Dung hạ tức vị Lê Tông Vinh Phạm Cư Trần Văn Chân tạ tứ thái tệ
𠄩㛪方長和𠄩,Hai em phương trưởng hoà hai
𪽝蒸及𫽻呵浪拉零,bởi chưng gặp gỡ há rằng rắp ranh
左阿難大士運裟花燦所韻爲右土地龍神默襖錦𤻼㾿搠㩍,tả a nan đại sĩ vận sa hoa sớn sở vằn vèo hữu thổ địa long thần mặc áo gấm lổ loang xóc xách
害蒸德好生丕,hại chưng đức hiếu sinh vậy
呐𡁽,nói chạ
中洲󰑼頽宁滝,trung châu là đồi giữa sông
蔑𠇮音倚𤴬𢚸,một mình âm ỉ đau lòng
常傑迎擊於崑崙關今明廣西大南寕府是破之斬守節于陣,thường kiệt nghênh kích ư côn lôn quan kim minh quảng tây đại nam ninh phủ thị phá chi trảm thủ tiết vu trận
󰜋𢆥拵吏󰜋𣎀𨱽,một năm dồn lại một đêm dài
辛未四年宋天聖九年,tân mùi tứ niên tống thiên thánh cửu niên
花奴傳𠰺対𠸜,hoa nô truyền dạy đổi tên
林滛𭝫拜𡮈蘇,Lầm rầm khấn vái nhỏ to
𨉓󰥎𨉓底埃𢗼,mình làm mình để ai lo
主延祐殺之,chủ Diên Hựu sát chi
魚翁捁䋥𣾼𠊛,ngư ông kéo lưới vớt người
身昆庄矫默𢬣姂妑,Thân con chẳng kẻo mắc tay bợm già
行遣阮廌作奏本成内密院阮叔惠学士黎景綽等欲改數字阮廌怒曰爾軰聚歛臣罹此旱灾,hành khiển nguyễn trãi tác tấu bản thành nội mật viện nguyễn thúc huệ học sĩ lê cảnh xước đẳng dục cải sổ tự nguyễn trãi nộ viết nhĩ bối tụ liễm thần li thử hạn tai
撻鎌桧甲畧𡑝叩頭,đặt gươm cởi giáp trước sân khấu đầu
術陽王以哀王之兄建立於權臣之守智力短淺強虜來侵而趙氏基圖從茲蕧没,Thuật Dương Vương dĩ Ai Vương chi huynh kiến lập ư quyền thần chi thủ trí lực đoản thiển cường lỗ lai xâm nhi Triệu thị cơ đồ tòng tư phúc một
戊子六年宋乾道四年,mậu tí lục niên tống càn đạo tứ niên
呵限𠅜讒坡朋𡶀,há hẹn lời gièm pha bằng núi
以紀其瑞併君道臣節君明臣良遙想英賢奇噐并書草戲成文因號瓊宛九歌詩集,Dĩ kỷ kì thuỵ tính quân đạo thần tiết quân minh thần lương dao tưởng anh hiền kì khí tịnh thư thảo hí thành văn nhân hiệu Quỳnh uyển cửu ca thi tập
󱫊嫧佳人󰠱塊愁,món nợ giai nhân nặng khối sầu
潘猛曰天無二日民無二王,phan mãnh viết thiên vô nhị nhật dân vô nhị vương
麻払𠴌頰搊皮古人,mà chàng lanh mép so bì cổ nhân
󱙃𤾓方藥賖吹,chín trăm phương thuốc xa xôi
𥘉興道王有奴野象歇驕待之甚厚,sơ hưng đạo vương hữu nô dã tượng yết kiêu đãi chi thậm hậu
外時主客󰖧迢,Ngoài thì chủ khách DẶT DÌU
保庄肯摸蔑𢚸𦹳,bảo chăng khứng mạc một lòng thơm
󰆑餘退居,khánh dư thoái cư
粓咹𨀒甕吏群岧江,cơm ăn vó ống lại còn đèo giang
石榴韶榴強言󱖮堵賴侖𦮲束小兒,thạch lựu thừu lựu càng ngon bông đỏ trái tròn rễ thúc tiểu nhi
几𪞴,kỷ ghế
事尼別併世芇特假,Sự này biết tính thế nào được đây
勑旨刑獄之事所係匪輕鞠勘之官當慎其󰱇,sắc chỉ hình ngục chi sự sở hệ phỉ khinh cúc khám chi quan đương thận kì tuyển
九月疫作,cửu nguyệt dịch tác
秀󰜏勿𧂭𨖲床𡎦𣦍,Tú bà vắt nóc lên giường ngồi ngay
君眛目坐閨内以垂簾戚里貪饕自寰中而虐權倖用事賄賂公行文教闇闇,quân muội mục toạ khuê nội dĩ thuỳ liêm thích lí tham thao tự hoàn trung nhi ngược quyền hạnh dụng sự hối lộ công hành văn giáo ám ám
審如花𣜳,thắm như hoa vông
箕柴仲慧邏羕,kìa thầy trọng tuệ mơ màng
五月十四日兵部尚書定功伯鄭公旦𬢱錦衣衛侍衛司著見籍在壮士更番舍人之下,Ngũ nguyệt thập tứ nhật Binh bộ thượng thư Định Công Bá Trịnh Công Đán nghị Cẩm y vệ thị vệ ti trứ kiến tịch tại Tráng sĩ Canh phiên Xá nhân chi hạ
倍󰡲所准園花,vội về sửa chốn vườn hoa
雖浪娘𧂭扵𠁀󰟯蟡𤷍𤶹󰟯喈宇鐄,tuy rằng nương náu ở đời dường ve gầy guộc dường dơi võ vàng
傷喂󰝸沛娘娇扵低,thương ôi chẳng phải nàng kiều ở đây
皇也,hoàng dã
仿澄共旦固堆𠀧𣈜,phỏng chừng cũng đến có đôi ba ngày
官事少閑輙玩書傳,Quan sự thiểu nhàn triếp ngoạn thư truyện
𠬠𤾓丸𨨲𤒘𫽄𢧚鐘,một trăm hòn chì đúc chẳng nên chuông
諸将聞令咸奮力縱兵進戦大破之斬莫兵萬餘死屍相󰥺,Chư tướng văn lệnh hàm phấn lực túng binh tiến chiến đại phá chi trảm Mạc binh vạn dư tử thi tương chẩm
𫧾渃昆柴淹錦錦猝𤡛將賊𠛤虔虔,trứng nước con thầy êm gấm gấm vuốt nanh tướng giặc chém kìn kìn
徒罪雖有本姓亦以名加之,Đồ tội tuy hữu bản tính diệc dĩ danh gia chi
停𥪸𡶀怒𥉫𡶀箕,đừng đứng núi nọ trông núi kia
取合格費文述等二十二名,Thủ hợp cách Phí Văn Thuật đẳng nhị thập nhị danh
𠄩翹𠵱𩈘納𠓨𠁑花,hai kiều e mặt nép vào dưới hoa
詔上制李𫎇領清化府乂安州五千餘人如占城立邕明些疊爲王,Chiếu thượng chế Lí Mông lĩnh Thanh Hoá phủ Nghệ An châu ngũ thiên dư nhân như Chiêm Thành Lập Ung Minh Ta Điệp vi vương
硍湼默油𢬣几揑,rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
易侯固呐吏󰠲𩈘𠏲埃侯鐐敢𢱖戈,dễ hầu có nói lại đâu mặt thợ ai hầu rìu dám múa qua
或有增加大羅城外四城門四廂軍輪守,hoặc hữu tăng gia đại la thành ngoại tứ thành môn tứ sương quân luân thủ
節制鄭松又使太尉阮黄領水軍畧定海陽攻破水郡父子及徒黨,Tiết chế Trịnh Tùng hựu sử Thái uý Nguyễn Hoàng lĩnh thuỷ quân lược định Hải Dương công phá Thuỷ quận phụ tử cập đồ đảng
捥𣘃自妥群嫩,uốn cây từ thủa còn non
債𠇮裊畧累𠇮旦娄,Trái lời nẻo trước luỵ mình đến sau
恐未克堪如俟其壮奈朕年衰何時有内人抱龍󰥤出見帝戴巾哭請戴之帝未及勒哭愈甚,khủng vị khắc kham như sĩ kì tráng nại trẫm niên suy hà thời hữu nội nhân bão long trát xuất kiến đế đái cân khốc thỉnh đái chi đế vị cập lặc khốc dũ thậm
𧼋步,chạy bộ
彰聞穢德好忘無地之軀包藏禍心妄畫射天之策,Chương văn uế đức hiếu vong vô địa chi khu bao tàng hoạ tâm vọng hoạ xạ thiên chi sách
唐帝怒以右武衛將軍王晏權代駢召駢詣闕欲重貶之,Đường đế nộ dĩ Hữu Vũ vệ tướng quân Vương Án Quyền đại Biền triệu Biền nghệ khuyết dục trọng biếm chi
帝欲以威制天下乃置大鼎于庭養猛虎于檻下令曰有違者受烹齧之罪,đế dục dĩ uy chế thiên hạ nãi trí đại đỉnh vu đình dưỡng mãnh hổ vu hạm hạ lệnh viết hữu vi giả thụ phanh khiết chi tội
分飲囂󰟯𧘇為󰠲,phận hẩm hiu dường ấy vì đâu
𠄼𢆥󰬾𡬷𥚇經綸,năm năm ba tấc lưỡi kinh luân
雙塘𨎠所典擬共欣𠦳欣𤾓,song đường trước thửa đến nghỉ cùng hơn ngàn hơn trăm
𠳒圭抇𪭯容𨱽,Lời quê NHẶT GÓP dông dài
在位二十三年,Tại vị nhị thập tam niên
迻𠊛󰘇𠓀逴𠊛󰘇𡢐,Đưa người cửa trước rước người cửa sau
是時新置内臣有飛武司力士内使以阮鑁爲飛武司都飛武力士内使直端康宫如都力士直金光殿著銀帽金鳳趐有紅毛尾以阮公論爲飛武司飛武力士内使著水銀帽有紅尾,thị thời tân trí nội thần hữu phi vũ ti lực sĩ nội sứ dĩ nguyễn tông vi phi vũ ti đô phi vũ lực sĩ nội sứ trực đoan khang cung như đô lực sĩ trực kim quang điện trước ngân mạo kim phụng sí hữu hồng mao vĩ dĩ nguyễn công luận vi phi vũ ti phi vũ lực sĩ nội sứ trước thuỷ ngân mạo hữu hồng vĩ
𢚸払󰂇共平如󰡫,lòng chàng ví cũng bằng như thế
降郡王思齊為庶人,Giáng quận vương Tư Tề vi thứ nhân
呸皇天撻𠎬君师,vậy hoàng thiên đặt đấng quân sư
玄酒渃謹除寅,huyền tửu nước kín giờ dần
堆些如體銅錢銅插銅𠑕銅迎銅𦣰,đôi ta như thể đồng tiền đồng sấp đồng ngửa đồng nghiêng đồng nằm
試天下士人,thí thiên hạ sĩ nhân
𠲖欺塘詫理芇別󰦓,e khi đường sá lẽ nào biết đâu
𠫾兜𢧚浽芒灾不期,ði đâu nên nỗi mang tai bất kỳ
至是卒贈入内司空平章事諡貞武,Chí thị tốt tặng Nhập nội tư không bình chương sự thuỵ Trinh Vũ
己卯十年宋太平興國四年,Kỉ Mão thập niên Tống Thái Bình Hưng Quốc tứ niên
計自欺及払金,Kể từ khi gặp chàng Kim
娥浪𢖵𣅶塘賖,nga rằng nhỡ lúc đường xa
好盃渚醝㴷,háo vui chớ say đắm
𫺈戎技𩯀蹎絲艱𮥷󰑼󰋇󰮕𢘾仍兜,nhớ nhung kẽ tóc chân tơ gian nan là mấy nương nhờ những đâu
朶花𠖿院恪,đoá hoa rụng vườn khác
當此之時汝等雖欲恣其娛樂得乎,đương thử chi thời nhữ đẳng tuy dục tứ kì ngu lạc đắc hồ
銀馭娘買䜹浪,ngần ngừ nàng mới thưa rằng
及几𫅷𪮏如𠀲吒利,gặp kẻ già tay như đứa tra lợi
秋九月至長州奈征驛,thu cửu nguyệt chí trường châu nại chinh dịch
南陽安義壽岩等復徔偽去,Nam Dương An Nghĩa Thọ Nham đẳng phục tòng nguỵ khứ
臨淄𠊛𡳵払群𢖵空,Lâm Truy người cũ chàng còn nhớ không
払歲𥘷本𣳔豪傑,chàng tuổi trẻ vốn dòng hào kiệt
險灰𡮍𡛔𢜗𪬡𢪲巾𢯢襊吀安分𢘾,hiếm hoi chút gái vụng hèn nâng khăn sửa túi xin yên phận nhờ
昆𬌥伵脿𩚵𤽗𤽸,con trâu tớ béo cơm ngươi trắng
通墮馬幾獲,thông đoạ mã kỷ hoạch
乙巳楊三哥元年晋開運二年,ất tị dương tam kha nguyên niên tấn khai vận nhị niên
𧖱貪,máu tham
󰭼劍󰭼刀麻鉆㐫󱳯𫆧𠊚些爫丕,lấy gươm lấy dao mà chém hung đâm ruột người ta làm vậy
浪悁秩湿𠫾耒,rằng quen mất nết đi rồi
留設嚧𠻗恾𡀿月,rượu thết so le mong rủ nguyệt
遇害,ngộ hại
其辝云端慶黎濬襲封王爵經四年間寵任母黨姜种阮伯勝等恣行㓙暴濁乱朝綱屠戮宗親鴆殺祖母荼毒國人民不堪命,Kì từ vân Đoan Khánh Lê Tuấn tập phong vương tước kinh tứ niên gian sủng nhậm mẫu đảng Khương Chủng Nguyễn Bá Thắng đẳng tứ hành hung bạo trọc loạn triều cương đồ lục tông thân chậm sát tổ mẫu đồ độc quốc nhân dân bất kham mệnh
打等班師而還,đả đẳng ban sư nhi hoàn
冬十一月登瀛還京,Đông thập nhất nguyệt Đăng Doanh hoàn Kinh
𢹿弓𢹿梛𢹿筅,lảy cung lảy ná lảy tên
三月彗星指西北行,Tam nguyệt Tuệ tinh chỉ Tây Bắc hành
二月行西京拜陵廟,nhị nguyệt hạnh tây kinh bái lăng miếu
十八日遣同知東道程真中書黄門侍郎阮廷美審刑院同知馮文達如明賀即位,thập bát nhật khiển đồng tri đông đạo trình chân trung thư hoàng môn thị lang nguyễn đình mĩ thẩm hình viện đồng tri phùng văn đạt như minh hạ tức vị
其詔曰朕遭家不造内而母后臨朝外而大臣輔政比年遭旱禾榖不登下民愁嘆,Kì chiếu viết Trẫm tao gia bất tạo nội nhi mẫu hậu lâm triều ngoại nhi đại thần phụ chính tỉ niên tao hạn hoà cốc bất đăng hạ dân sầu thán
牢朱叕辱𠬠吝買傕,sao cho xuyết nhục một lần mới thôi
冬十月以上皇子叔𩖀為司徒知太原鎮司徒元旦知廣威鎮軍事丙辰四年明洪武九年春正月以宣徽公主嫁冠服大王頊上皇子上皇為之親迎,Đông thập nguyệt dĩ Thượng hoàng tử Thúc ngạc vi Tư đồ tri Thái Nguyên trấn Tư đồ Nguyên Đán tri Quảng Oai trấn quân sự Bính Thìn tứ niên Minh Hồng Vũ cửu niên xuân chính nguyệt dĩ Tuyên Huy công chúa giá Quan Phục Đại Vương Húc Thượng hoàng tử Thượng hoàng vi chi thân nghênh
沛調咹󰟉於時,Phải điều ăn xổi ở thì
埃埃庄別原壼先生,ai ai chẳng biết nguyên hồ tiên sinh
臣等請早除之毋貽後患,thần đẳng thỉnh tảo trừ chi vô di hậu hoạn
師入隘琴公走死,sư nhập ải cầm công tẩu tử
煬崇坤尔固𢚸爫牢,sượng sùng khôn nhẽ có lòng làm sao
若不處置恐爲異日之患,nhược bất xử trí khủng vi dị nhật chi hoạn
㐌特清閒趣養身𢷀空汰汰𬌓𢚸󰡰,đã được thanh nhàn thú dưỡng thân giũ không thảy thảy tấm lòng trần
二十五日大同土官和勝侯武德恭率本部兵三千赴京首服㱕順朝廷献金銀寶物十盤代身銀人一座銀花瓶二件銀香爐一捧銀鶴一隻良馬三十匹至營門拜謁,nhị thập ngũ nhật đại đồng thổ quan hoà thắng hầu vũ đức cung suất bản bộ binh tam thiên phó kinh thú phục quy thuận triều đình hiến kim ngân bảo vật thập bàn đại thân ngân nhân nhất toạ ngân hoa bình nhị kiện ngân hương lư nhất bổng ngân hạc nhất chích lương mã tam thập sất chí dinh môn bái yết
遣降人曾指揮随阮廌招諭三江城,Khiển hàng nhân Tăng chỉ huy tuỳ Nguyễn Trãi chiêu dụ Tam Giang thành
故事諸鎮有兵役某縣𠕋田額若干出金銀錢絹,cố sự chư trấn hữu binh dịch mỗ huyện sách điền ngạch nhược can xuất kim ngân tiền quyên
𣎀輸蕩蕩𣈜掑扦𩄲,Đêm thâu đằng đẵng ngày cài then mây
󰭼饒咹於廬掑,lấy nhau ăn ở lua kề
乙巳十三年莫廣和三年,Ất Tị thập tam niên Mạc Quảng Hoà tam niên
其池縈紆屈曲開貢口可運輕舟之出入以為逸豫極其奢侈,Kì trì vinh vu khuất khúc khai cống khẩu khả vận khinh chu chi xuất nhập dĩ vi dật dự cực kì xa xỉ
𪽝𦖑𠳒妾旦机会尼,bởi nghe lời thiếp đến cơ hội này
玉它固曰埃恾女㘨魯坤寒別𢢆渚,ngọc đà có vết ai màng nữa nồi lỗ khôn hàn biết thẹn chưa
仍麻,nhưng mà
士浪些沛用權,Sĩ rằng Ta phải dùng quyền
二十六日定陞充都提典吏令,Nhị thập lục nhật định thăng sung đô đề điển lại lệnh
能蔑花尼忍每類,hay một hoa này nhẫn mọi loài
主󱙟打𨢇痺痺𣩂𫴋阴府劍夷𤤰吳,chúa chổm đánh rượu tì tì chết xuống âm phủ kém gì vua ngô
𦞑㺔𦞑𧋟𦞑笀,vòi voi vòi muỗi vòi măng
春甘露降,Xuân cam lộ giáng
文盤縣轉運副使梁宗驥受賂事𭛁,văn bàn huyện chuyển vận phó sứ lương tông ký thụ lộ sự phát
過𠳒吀歇城隍士功,Quá lời xin hết thành hoàng sĩ công
穉辰𠰘䏦𠰘𥸷,trẻ thì miếng thịt miếng xôi
倘文武全才生於其間不為拘滯耶,Thảng văn vũ toàn tài sinh ư kì gian bất vi câu đái da
樁子󰑼拱檜差,thung tử là ngõng cối xay
吏芒仍𭛣齊𡗶典𡢐,Lại mang những việc tày trời đến sau
亞東,á đông
乃遣司徒陳扞上将黎弩,nãi khiển tư đồ trần hãn thượng tướng lê nỗ
故紹成二年點兵㔫多,Cố Thiệu Thành nhị niên điểm binh vưu đa
約𤾓餘㝵,ước trăm dư người
𣘃栢羅𢚸,cây bách là lòng
輔所至多行殺戮或積尸爲山或抽腸繫樹成煎肉取䐧或炮烙爲戲至有剖胎為二馘以應令,Phụ sở chí đa hành sát lục hoặc tích thi vi sơn hoặc trừu trường hệ thụ thành tiên nhục thủ cao hoặc bào lạc vi hí chí hữu phẫu thai vi nhị quắc dĩ ứng lệnh
入家沛據法茹蚤低,Nhập gia phải cứ phép nhà tao đây
蔑𡗶香𠽋氣和同𢚸禽鳥𨅸歌頭梗,một trời hương nức khí hoà đồng lòng cầm điểu đứng ca đầu cành
咹𩚧羅𦊚,ăn quà là bốn
𡨸惡切買𡨸固義羅空固,chữ ác thiết với chữ có nghĩa là không có
塟之,táng chi
几𤼸𠅜𣦍意䐗呐麻㐌沛折几排𠅜諛意固賞麻拯沛刑,kẻ dâng lời ngay ấy chửa nói mà đã phải giết kẻ bày lời dua ấy có thưởng mà chẳng có hình
夏四月三日大雨,hạ tứ nguyệt tam nhật đại vũ
睽離買別辛酸󰟯尼,khuê ly mới biết tân toan dường nàỵ
乘時啓運寬慈仁恕?察温文有帝之量然未明正學反好異端為之累耳王帝之生也方三歳其母懷抱至李󰆑文家,thừa thời khải vận khoan từ nhân thứ UNK sát ôn văn hữu đế chi lượng Nhiên vị minh chính học phản hảo dị đoan vi chi luỵ nhĩ vương Đế chi sinh dã phương tam tuế kì mẫu hoài bão chí Lí Khánh Văn gia
庄枚俸及獴猉不仁,chẳng may bỗng gặp muông cầy bất nhân
边󰑼鵉犬边󰑼楚卿,Bên là Ưng Khuyển bên là Sở Khanh
𦖑𦋦如怨如愁沛庒,Nghe ra như oán như sầu phải chăng
麻布羅𬘊𦃮些,ma bố là vải gai ta
𦊚𣷭調𢜏没主春,bốn bể đều mừng một chúa xuân
碎抉疎閑准准收,túi quét thơ nhàn chốn chốn thu
容孤軍無援遂輕船越海以遁,Dung cô quân vô viện toại khinh thuyền việt hải dĩ độn
課羣觫𩯀,thuở còn róc tóc
咍󰑼董卓謀溇,hay là đổng trác mưu sâu
猪圈圚𤞼鷄棲重𤠄,trư khuyên cũi lợn kê thê chuồng gà
󰂇低𣋇分爫𤳇特辰事英䧺𠹛闭饒,ví đây đổi phận làm trai được thì sự anh hùng há bấy nhiêu
昆莺斈呐𨕭梗𠸍枚,Con oanh học nói trên cành mỉa mai
深東紅西𤒩𫥏,thâm đông hồng tây rực may
崔匕渚呵呐𥹰,Thôi thôi chưa khá nói lâu
帝亦目乂安至軍容整肅方潮强風勁令諸軍守樁,Đế diệc mục Nghệ An chí quân dung chỉnh túc phương triều cường phong kình lệnh chư quân thủ thung
三月以欽天大王日皎為相國太尉總天下事,Tam nguyệt dĩ Khâm Thiên đại vương Nhật Hiệu vi Tướng quốc thái uý tổng thiên hạ sự
𧖱貪係𧡊唏銅時迷,máu tham hễ thấy hơi đồng thì mê
席𢝙祝𡃹,tiệc vui chuốc chén
煮茗𤋷茶,chử mính nấu trà
乙未四年宋端平二年春正月雷震城内三十處,ất mùi tứ niên tống đoan bình nhị niên xuân chính nguyệt lôi chấn thành nội tam thập xứ
庒於𠺙渃郑󰦓,chẳng ưa thói nước trịnh đâu
帝討决勝而悉不從固爲可惜然悉盖料帝非太宗之䧺而兵自遠來粮或不繼京路之兵未集寧守什圍伍攻之法也,Đế thảo quyết thắng nhi Tất bất tòng cố vi khả tích nhiên Tất cái liệu Đế phi Thái Tông chi hùng nhi binh tự viễn lai lương hoặc bất kế kinh lộ chi binh vị tập ninh thủ thập vi ngũ công chi pháp dã
㨂丐㮀間底𢸞柴,đóng cái hòm gian để đựng thầy
天賫徃見之出曰是我家奴何拜爲,Thiên Tê vãng kiến chi xuất viết Thị ngã gia nô hà bái vi
𨂚蹎𨅸納度󰠲姅𣇞,Rón chân đứng núp độ đâu nữa giờ
時復為錦衣衛都指揮使也,Thời Phục vi Cẩm y vệ đô chỉ huy sứ dã
渚󰝂塵俗責衛𫢋緣,chớ đem trần tục trách về phật duyên
限朱除丑店枚𨁪旗号統𥪝外夾攻,hẹn cho giờ sửu đêm mai dấu cờ hiệu thống trong ngoài giáp công
配𢰥,phối đày
頗折節為學好談論古今軍中之人更相,Pha triết tiết vi học hiếu đàm luận cổ kim quân trung chi nhân cánh tương
吀柴𡮇㐌仕𢭂𠬠𢈱,Xin thầy chút đã sẽ trao một lời
科給事中黎仁傑爵朗圭男並以奉差徃安廣公務故特許之,khoa cấp sự trung Lê Nhân Kiệt tước Lãng Khuê nam tịnh dĩ phụng sai vãng Yên Quảng công vụ cố đặc hứa chi
𬧺𠓨貝帖香亭芇輸,So vào với thiếp HƯƠNG đình nào thua
時僞都司陳封参政梁汝笏都指揮陳安榮等業以賣國取賊高官恐賊㱕後必無生理陰行反間曰昔烏馬兒軍敗於白騰江率眾來降興道,thời nguỵ đô ti trần phong tham chính lương nhữ hốt đô chỉ huy trần an vinh đẳng nghiệp dĩ mại quốc thủ tặc cao quan khủng tặc quy hậu tất vô sinh lí âm hành phản gián viết tích ô mã nhi quân bại ư bạch đằng giang suất chúng lai hàng hưng đạo
斷膓󰑼𢼂世󰅹排𦋦世󰀎詠𠓨世箕,đoạn trường là số thế nào bài ra thế ấy vịnh vào thế kia
祖初𠊛於北方𠁀西漢乱移郎南城,tổ xưa người ở bắc phương đời tây hán loạn dời sang nam thành
鮚麟鯺鳯美喵少兜,khô lân chả phượng mỹ miều thiếu đâu
𢸡󱦍摄,sảy thóc lép
斧斤包管身殘,Phủ cân bao quản thân tàn
黄感謝奉命赴鎮,hoàng cảm tạ phụng mệnh phó trấn
𦀊鸞嗔綏琹冷朱埃,Dây loan xin nối cầm lành cho ai
爫蒸𡛔寡𦣰蔑𠇮,làm chưng gái goá nằm một mình
𤾓咍庒朋𢬣悁,trăm hay chẳng bằng tay quen
上皇驚以手拂之墜地鏗然有聲視之乃鉄釘也占之曰是乃丁年之兆,thượng hoàng kinh dĩ thủ phất chi truỵ địa keng nhiên hữu thanh thị chi nãi thiết đinh dã chiêm chi viết thị nãi đinh niên chi triệu
𡬷𢚸敬仉忠臣,tấc lòng kính kẻ trung thần
貶山西參政武兼爲户科給事中以僃類堤路緩期故也,Biếm Sơn Tây Tham chính Vũ Kiêm vi Hộ khoa cấp sự trung dĩ bị loại đê lộ hoãn kì cố dã
至是入朝玉寶生子鄭松才德超群英䧺盖世䏻續父志賛成帝業黎朝中,chí thị nhập triều ngọc bảo sinh tử trịnh tùng tài đức siêu quần anh hùng cái thế năng tục phụ chí tán thành đế nghiệp lê triều trung
法屬,pháp thuộc
鈎夐𦓿閒養某身,câu quạnh cày nhàn dưỡng mỗ thân
仙浪𠸗固呵前,tiên rằng xưa có gá tiền
死喪患難相恤相助困󰠃顛連相賙相扶,Tử táng hoạn nan tương tuất tương trợ khốn cùng điên liên tương chu tương phù
經畧使張伯儀求援於武定都尉髙正平,Kinh lược sứ Trương Bá Nghi cầu viện ư Vũ Định đô uý Cao Chính Bình
生自菍耨粉鄕𡗶秋巴𰮒溋湘𠬠𣈜,sinh từ nắm náu phần hương trời thu ba cữ duềnh tương một ngày
詞培燥哲󱙀饒耒𦋦情面𧗱𡢐羣𨱽,tờ bồi ráo riết gì nhau rồi ra tình diện về sau còn dài
経史,kinh sử
𡮤𡥵,bé con
十五日設盂蘭會赦輕罪囚五十人賜僧人通經錢二百二十緡,thập ngũ nhật thiết vu lan hội xá khinh tội tù ngũ thập nhân tứ tăng nhân thông kinh tiền nhị bách nhị thập mân
澄如漢拱𤴬,chừng như hắn cũng đau
大司徒黎殺信之奏令宣光太原等鎮官督民蒐羅林谷檻送猿猱前後将繼至日,đại tư đồ lê sát tín chi tấu lệnh tuyên quang thái nguyên đẳng trấn quan đốc dân sưu la lâm cốc hạm tống viên nhu tiền hậu tương kế chí nhật
船𢀲官扒󱫯粮,thuyền lớn quan bắt chở lương
体𠳒如𢭮䋦情,thấy lời như khảy mối tình
󰁯𦡠𡶀高箕,lên sống núi cao kia
時東,Thời Đông
陳李爲他盗所殺次子陳自慶代領其眾還是爲順流伯,Trần Lí vị tha đạo sở sát thứ tử Trần Tự Khánh đại lĩnh kì chúng hoàn thị vi thuận lưu bá
檬𤅶,muống biển
英䧺買別英雄,Anh hùng mới biết anh hùng
乃下令諸營軍拨寨大進至寕江西岸,Nãi hạ lệnh chư dinh quân bạt trại đại tiến chí Ninh Giang Tây ngạn
萌襖挄恾臘帖乖掉捇𨅸林欽,manh áo quàng mang lép thép quai chèo xách đứng lom khom
塘名利丙村眞特趣清閑揾養身,đường danh lợi biếng thon chân được thú thanh nhàn vẫn dưỡng thân
佛前惨垃愁洃,Phật tiền thảm lấp sầu khơi
𥴙踈踈𠄩㯲竹,giậu thưa thưa hai khóm trúc
頒刑書,Ban Hình thư
枚󱠟卒卒丐鬚𧏵,môi son chót chót cái râu rồng
伯遠累詰之由是栗含怒,Bá Viễn luỵ cật chi do thị Lật hàm nộ
𤴬𢚸几於𠊛𠫾湥淶渗𥒥絲𢺺癒蚕,đau lòng kẻ ở người đi giọt rơi thấm đá tơ chia rũ tằm
麻,mà
臨淄塘步𣎃迡,lâm truy đường bộ tháng chầy
乙饒它尾没𠄩畨,ít nhiều đà vả một hai phen
以黎嵩爲清華承宣使,Dĩ Lê Tung vi Thanh Hoa Thừa tuyên sứ
𢭂業朱苔四𬏓𤾓㝵,trao nghiệp cho đầy tớ vài trăm người
政茹紂燶如炪雖時燶如炪㕠吒媄窒𧵆,chính nhà trụ nóng như đốt tuy thời nóng như đốt song cha mẹ rất gần
謟媚堅刀筆進用,Xiểm mị kiên đao bút tiến dụng
𬌥丐底昆,trâu cái đẻ con
󰌺𣘈滑𣳮包徐朱派,tấm son gột rửa bao giờ cho phai
時莫議悉󰁮大兵催調四鎮四衛五府兵馬約十餘萬其以本月十六日至恊上恊下會兵鏖戦,thời mạc nghị tất cử đại binh thôi điều tứ trấn tứ vệ ngũ phủ binh mã ước thập dư vạn kì dĩ bản nguyệt thập lục nhật chí hiệp thượng hiệp hạ hội binh ao chiến
齊后土欽欽𦛋拜皇天語語𢚸,tè hậu thổ khom khom cật vái hoàng thiên ngửa ngửa lòng
無福辰吏瀝空漏漏,vô phúc thì lại sạch không làu làu
昆𤳇絆莂咹眉拯衝,con trai bện bịt ăn mày chẳng xong
乙羅𢧚業帝王庒𥄮,ắt là nên nghiệp đế vương chẳng nhầm
沱江道鄭角密叛,đà giang đạo trịnh giác mật phản
五月辛卯利兵引㓂京師次廣驛遇英武軍大戦利兵敗死者不可勝數英武斬首󰦅道左自平虜関至南漢江扲萬崖州首領楊目金鷄洞首領周愛檻送京師利僅以身免奔陸令州,Ngũ nguyệt Tân Mão Lợi binh dẫn khấu kinh sư thứ Quảng Dịch ngộ Anh Vũ quân đại chiến Lợi binh bại tử giả bất khả thắng sổ Anh Vũ trảm thủ cự đạo tá tự Bình Lỗ quan chí Nam Hán giang cầm Vạn Nhai châu thủ lĩnh Dương Mục Kim Kê động thủ lĩnh Chu Ái giám tống kinh sư Lợi cẩn dĩ thân miễn bôn Lục Lệnh châu
咹催猫𢫙㹥繚渚兮涓退𦋦𠓨砲非,ăn thôi mèo đậy chó treo chớ hề quen thói ra vào phao phe
時帝既幸外登庸乃𭁈太師諒國公黎輔羙郡公黎琱錦山侯黎叔祐宏禮侯范嘉謨端禮侯楊金鏕瓊溪侯武護楊川侯阮如桂共謀立帝弟椿,thời đế ký hạnh ngoại đăng dung nãi dữ thái sư lượng quốc công lê phụ mĩ quận công lê chu cẩm sơn hầu lê thúc hựu hoằng lễ hầu phạm gia mô đoan lễ hầu dương kim lộc quỳnh khê hầu vũ hộ dương xuyên hầu nguyễn như quế cộng mưu lập đế đệ xuân
德人厭先帝苛虐不欲歸之嗣君而咸有推戴親衛之心吾軰不因此時共󰀋親衛爲天子倉卒有變能保首領乎,đức nhân yếm tiên đế hà ngược bất dục quy chi tự quân nhi hàm hữu suy đái Thân Vệ chi tâm ngô bối bất nhân thử thời cộng sách thân vệ vi thiên tử thương tốt hữu biến năng bảo thủ lĩnh hồ
孛保阿難迈當察𦖑,bụt bảo a nan mày đáng xét nghe
恩情,ân tình
時𬢱頗疑其納賄焉,thời nghị pha nghi kì nạp hối yên
時有讀簿陳具性寬厚謹愿善皷琴弩射及蹴踘戲,Thời hữu độc bạ Trần Cụ tính khoan hậu cẩn nguyện thiện cổ cầm nỗ xạ cập xúc cúc hí
釵󱯍,thoa khoanh
払𠫾妾拱决𢚸吀𠫾,Chàng đi thiếp cũng quyết lòng xin đi
朞年而嫡嗣薨明宗甚哀,ki niên nhi đích tự hoăng minh tông thậm ai
将士,tướng sĩ
天人交感之機影響甚速󰰽謂冥冥之中不日監在我而敢欺天乎,Thiên nhân giao cảm chi cơ ảnh hưởng thậm tốc thục vị minh minh chi trung bất nhật giám tại ngã nhi cảm khi thiên hồ
𣈜務春遲蕩蕩𢲨蔞蘩𪠞𬆒𬆒,ngày mùa xuân chầy đãng đãng hái rau phồn đi lướt lướt
午沃讓謙羅美德堆姑埃易劍之埃,ngõ ốc nhường khiêm là mỹ đức đôi co ai dễ kém chi ai
賊又挑戦惟㦃忿怒分道進戦身先士卒,Tặc hựu khiêu chiến Duy Sản phẫn nộ phân đạo tiến chiến thân tiên sĩ tốt
廷爱,đình ái
㨿𠳒𥛉𫴋媒時𭝫𣦍,cứ lời lạy xuống mụ thì khấn ngay
乃收多方,Nãi thu Đa Phương
𢄂圭𠴼󱋨争都𠊛誇襖紫几鋪裙紅,chợ quê náo nức tranh đua người khoe áo tía kẻ phô quần hồng
㲸𣼺,ướt mem
三月慶善候鈌名卒,Tam nguyệt Khánh Thiện hầu khuyết danh tốt
生陀撻𦛌如胞,Sinh đà rát ruột như bào
帝乃命水步諸軍並進圍之又分軍絶斷馬鞍支陵坡壘傍關等隘,đế nãi mệnh thuỷ bộ chư quân tịnh tiến vi chi hựu phân quân tuyệt đoạn mã yên chi lăng pha luỹ bàng quan đẳng ải
如船空俚如埃空𫯳,như thuyền không lái như ai không chồng
我交州城,ngã giao châu thành
󰜋󰑼吏據楼撑付𧗱,Một là lại cứ lầu xanh phó về
量,lượng
𨅸照𥉫𬙛景乞休,đứng tréo trông ra cảnh hắt hiu
戈林彦劫泖沚𫲼昆亏真群庄把特恩曩盎那,qua trăm ngàn kiếp máu chảy ngập con khoeo chân còn chẳng trả được ơn nặng ang nạ
眾妾坤𡨺蒸役𢀥蔞蘋蔞蘩,chúng thiếp khôn giữ chưng việc bưng rau tần rau phồn
道兵討之,đạo binh thảo chi
弹𡥵渚易別包味尼,đàn con chưa dễ biết vào mùi ni
𠊛兜㥪色渃𠁀,Người đâu sâu sắc nước đời
淋炭苦辱身尼拱甘,lầm than khó nhọc thân này cũng cam
辭逮同知府張文嶺由任國威日受賂處,Từ đãi đồng tri phủ Trương Văn Lĩnh do nhậm Quốc Oai nhật thụ lộ xử
堆些如体𡥵蟳,đôi ta như thể con tằm
與議亞夫之堂兄也,dữ nghị á phu chi đường huynh dã
千萬𠤆𥙩仉󰑼,thiên vàn chớ lấy kẻ la
仃哴緣分女床㐌強掛势亥娘耨尼,đành rằng duyên phận nhỡ nhàng đã gắng gỏi thế hãy nương náu này
糖𥽢,đường phèn
春正月大集軍點目足放回代番留守,Xuân chính nguyệt đại tập quân điểm mục túc phóng hồi đại phiên lưu thủ
𥪞外謹没如𢫕󰅹埃群敢呐能󰜋𠳒,trong ngoài kín mít như bưng nào ai còn dám nói năng một lời
押庄特時遣哿喡咍包茹囚仍󰑼最心汿洩,ép chẳng được thì khiến cả và hai vào nhà tù những là tối tăm dơ dáy
既命官重脩國子監及新構碑室又慮乙丑戊辰二科未有立碑乃命官刻碑𢮪記以立之,Kí mệnh quan trùng tu Quốc tử giám cập tân cấu bi thất hựu lự Ất Sửu Mậu Thìn nhị khoa vị hữu lập bi nãi mệnh quan khắc bi soạn ký dĩ lập chi
以黎輔陳為少師兼儲宫教授,Dĩ Lê Phụ Trần vi Thiếu sư kiêm Trừ cung giáo thụ
翁寧打賊神符咹沛渃毒丐朐齊𣖖󰜏寧於茄爫齋咹沛𦧘𦟐𦛊齊󱗻囊,ông nành đánh giặc thần phù ăn phải nước độc cái cu tày chày bà nành ở nhà làm chay ăn phải thịt mỡ l tày mo nang
夏四月初五日定天下本圖承宣十三處府五十二縣一百七十八州五十鄕二十坊三十六社六千八百五十一村三百二十二庄六百三十七󰀋四十峝四十原三十塲三十,Hạ tứ nguyệt sơ ngũ nhật định thiên hạ bản đồ Thừa tuyên thập tam xứ phủ ngũ thập nhị huyện nhất bách thất thập bát châu ngũ thập hương nhị thập phường tam thập lục xã lục thiên bát bách ngũ thập nhất thôn tam bách nhị thập nhị trang lục bách tam thập thất sách tứ thập động tứ thập nguyên tam thập trường tam thập
三月天雨雹,tam nguyệt thiên vũ bạc
𦖑𠳒計窒墨坤,nghe lời kể rất mực khôn
六公𫢩㐌𡏦营於廊,lục công nay đã xây dinh ở làng
意遂决,Ý toại quyết
七日帝親率舟師一千餘艘精兵七十餘萬出新厭𦾔坐二海口樹天子旌旗皷噪而進,thất nhật đế thân suất chu sư nhất thiên dư sưu tinh binh thất thập dư vạn xuất tân áp cựu toạ nhị hải khẩu thụ thiên tử tinh kì cổ tháo nhi tiến
𥙩𫯳控󱬀江山𢄂番群呂江山群夷,lấy chồng gồng gánh giang sơn chợ phiên còn lỡ giang san còn gì
󰓳𠇮荄䔲𤾓塘,một mình cay đắng trăm đường
咹󱗫𪮙𥙩槹枯蹽𨕭𠀧隊固姑半行,ăn trầu chọn lấy cau khô trèo lên ba dội có cô bán hàng
占主巴的吏惧遣舅布田進白黑象二及諸方物仍献占洞之地請退師,Chiêm chủ Ba Đích lại cụ khiến cữu Bố Điền tiến bạch hắc tượng nhị cập chư phương vật những hiến Chiêm Động chi địa thỉnh thoái sư
固呐時呐朱𡚢,có nói thì nói cho to
佛撴㩡吏朱命𧡊𣦍,phật run rủi lại cho mình thấy ngay
沛𠊛𦝄󰊄勾爲咍牢,Phải người trăng gió câu vờ hay sao
徵女王紀,trưng nữ vương kỷ
𢚸𢚸拱陣𠊛𠊛執威,Lòng lòng cũng giận người người chấp uy
春封莫登庸為仁國公節制十三道水步諸營,xuân phong mạc đăng dung vi nhân quốc công tiết chế thập tam đạo thuỷ bộ chư dinh
罷大司徒黎職爵詔曰黎察自專國政妬賢嫉能殺仁澍以立己威黜鄭可而使眾服罷於󰱑之職爵使廷臣莫敢言斥擒虎於邊陲使諫官皆杜口,Bãi Đại tư đồ Lê chức tước chiếu viết Lê Sát tự chuyên quốc chính đố hiền tật năng sát Nhân Chú dĩ lập kỷ uy truất Trịnh Khả nhi sử chúng phục bãi Ư Đài chi chức tước sử đình thần mạc cảm ngôn xích cầm hổ ư biên thuỳ sử gián quan giai đỗ khẩu
想包饒吏𤴬𢚸闭饒,tưởng bao nhiêu lại đau lòng bấy nhiêu
要䜹𠳐𠹾畧𡑝雷霆,Yếu thơ vâng chịu trước sân lôi đình
該承憲國子監官類奏施行如例,Cai Thừa Hiến Quốc tử giám quan loại tấu thi hành như lệ
󰉚𣅘㗂䳽㗂弹逍遙,sớm khuya tiếng hạc tiếng đàn tiêu dao
世平重𫧾空安裊堵时𡋿裊散时𢙇,thế bằng chồng trứng khôn an nếu đổ thì vỡ nếu tan thì hoài
雙咍𥙩義共爫伴,song hay lấy nghĩa cùng làm bạn
󰊄𣘃律𦲿𦝄岸吟𦎛,gió cây trút lá trăng ngàn ngậm gương
時憲出正道左則義膠右則世功並進擊賊徒于南華地方南華社名属清漳縣,Thì Hiến xuất chính đạo tả tắc Nghĩa Giao hữu tắc Thế Công tịnh tiến kích tặc đồ vu Nam Hoa địa phương Nam Hoa xã danh thuộc Thanh Chương huyện
𡥵𪨅幽唹澄㦖𧻭,con trẻ u ơ chừng muốn dậy
簩藶,lau lách
蠔丐䘆,hào cái hến
翁時𩦓𬮌𢭄杄𠓇皮仁義󰋇篇𠸕𠻀,ông thì mở cửa cạy then sáng bề nhân nghĩa mấy thiên dặn dò
𦎛姥𩄴離鸞琴𢭮曲別鶴,gương múa bóng ly loan cầm gảy khúc biệt hạc
是時頒大赦詔,Thị thời ban đại xá chiếu
夏四月五日大水潦,hạ tứ nguyệt ngũ nhật đại thuỷ lạo
唒浪埃拱𤶑眉淶珠,dẫu rằng ai cũng nhăn mày rơi châu
欽㢤慎勿固辝,khâm tai thận vật cố từ
㖗㖗所㗂𩆐,sầm sầm thửa tiếng sấm
佗發兵攻王王不知弩機已失,đà phát binh công vương vương bất tri nỗ cơ dĩ thất
泠汀㳥漝󱙳洡,lênh đênh sóng dập gió dồi
爫之朱𥘀𢚸㝵凜申,làm chi cho nặng lòng người lắm thăn
莫軍驚惶左不顧右後不顧前兵眾雖多旌旗失次行,mạc quân kinh hoàng tả bất cố hữu hậu bất cố tiền binh chúng tuy đa tinh kì thất thứ hàng
郡公永福槊山人鄭公䏻爲宣郡公頼世榮爲和郡公,quận công vĩnh phúc sóc sơn nhân trịnh công năng vi tuyên quận công lại thế vinh vi hoà quận công
共官簽書𠸜羅馮立言𧵆廊盈,cùng quan thiêm thư tên là phùng lập ngôn gần láng giềng
体焒創𣊎𤎜急𬦶典𦷾,thấy lửa sáng chớp rạng kíp rảo đến đây
拮命招工怛,cất mình gieo trong đất
𠬠𠊛扵府楊春,Một người ở phủ Dương Xuân
蹎庒迎󱲿𬑉庒󰰃󱪭,chân chẳng nghiêng dựa mắt chẳng ghé trông
帝喜之,Đế hỉ chi
勉娘節󱧔價滝,miễn nàng tiết sạch giá trong
𨷑𫀅蔑幅箋枚,mở xem một bức tiên mai
默埃浪智默埃才𣦍𣒠它咍埬糾䓙,mặc ai rằng trí mặc ai tài ngay vạy đà hay đống củ khoai
後尊太宗近至五十字盖效尤乎此,Hậu tôn Thái Tông cận chí ngũ thập tự cái hiệu vưu hồ thử
灵臺瀝,linh đài sạch
英𧗱穭㐌𧺃輝𠫅垌,anh về lúa đã đỏ hoe đầy đồng
九真日南皆應之,Cửu Chân Nhật Nam giai ứng chi
仍㐌体𦷾謹合赧朗或許囉蔑𠅜禍侯移典蒸奴丕,nhưng đã thấy đấy ghín hợp nín lặng hoặc hở ra một lời vạ hầu dời đến chưng nô vậy
吀𡗶朱奇𩙌南,xin trời cho cả gió nồm
初󰅒人定勝天共𡗉,Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều
十五日上既平占城生致茶全乃親制捷詔命官賫致經師布告天下,thập ngũ nhật thượng ký bình chiêm thành sinh trí trà toàn nãi thân chế tiệp chiếu mệnh quan tê trí kinh sư bố cáo thiên hạ
樞篩核渠更昂𦮲育边皮妻妻,sù sì cây cừ cành ngang rễ dọc bên bờ thê thê
畑誇畑𤍊欣𦝄畑𫥨𥪸𩙌特𠲕咳畑,đèn khoe đèn tỏ hơn trăng đèn ra đứng gió được chăng hỡi đèn
𧋉𣩂吏固銘旌,cóc chết lại có minh tinh
身㛪如菓櫗𨕭核𤿍奴芻仕䋦奴𨃐,thân em như quả mít trên cây vỏ nó xù xì múi nó dày
士不然充殿前軍,sĩ bất nhiên sung Điện tiền quân
買耒迻礼眇制吏勾𰇵沫吏𠳒迻征,mới rồi đưa lễ giễu chơi lại câu sửa mát lại lời đưa chênh
特諭,Đặc dụ
蒲俱捤䊷丐󰔙𫼳𬕷媄𧺃𢶹𡥵丐埨択渃丐畧扯頭,bồ câu vãi chài cái trai mang giỏ mẹ đỏ ôm con cái lon xách nước cái lược chải đầu
提居于土塊舍留其大将分守城内各門,đề cư vu thổ khối xá lưu kì đại tướng phân thủ thành nội các môn
蒸中渃秩𤍌𦍛意,chưng trong nước rất thiêng dường ấy
夫塟天子國之大事國史𡸈容不書,phu táng thiên tử quốc chi đại sự quốc sử khởi dung bất thư
𩯀𢧚泊𪽝𢚸憂愛,tóc nên bạc bởi lòng ưu ái
蓮殘枚吏𦬑𦋦,Sen tàn mai lại nở ra
地願内屬稱藩歲頒大統曆日補足逆年貢物委身恭順,địa nguyện nội thuộc xưng phiên tuế phân Đại Thống lịch nhật bổ túc nghịch niên cống vật uỷ thân cung thuận
落度鐄篩𪩮󰬎暎,lác đác vàng rây trăng giãi ánh
另尼䋥兎﨤塘𣷭橷,lánh nơi lưới thỏ gặp đường bể dâu
令藥官鄒庚等日夜輪直侍湯藥,lệnh dược quan trâu canh đẳng nhật dạ luân trực thị thang dược
香󰁇倘倘味迻,hương ngưng thoảng thoảng mùi đưa
爲理國之術曰文與武致治之道信賞必罸,vi lí quốc chi thuật viết văn dữ vũ trí trị chi đạo tín thưởng tất phạt
玉京𦖑㐌𠴘嗃𨷑場,ngọc kinh nghe đã xôn xao mở trường
𠳒行珠玉行𠳒錦絩,Lời lời châu ngọc hàng hàng gấm thêu
奪權時㐌拉蒙双离吏𢜝渚衝蔑皮,đoạt quyền thời đã rắp mong song le lại sợ chửa xong một bề
抋收󰠎物󱚢瓢壼灵,tóm thâu muôn vật vào bầu hồ linh
漢明蹺哙𥛉連,hớn minh quỳ gọi lạy liền
小人在位大󰘊為讐,tiểu nhân tại vị đại bang vi thù
𤊦䏧,phỏng da
𢵷𢲨些󰝂𧗱茹,cắt hái ta đem về nhà
負旁之貝化工,phũ phàng chi mấy hoá công
呌哭末󱄸,kêu khóc mắt sưng
胣油㵢滀滀,dạ dầu sôi sục sục
生𦋦顔色恪常,sinh ra nhan sắc khác thường
求其流通使用以順民情𡸈不難哉昨有上書陳言使以鈔,cầu kì lưu thông sử dụng dĩ thuận dân tình khởi bất nạn tai tạc hữu thượng thư trần ngôn sử dĩ sao
若有其材異䏻特旨陞除不拘此例,nhược hữu kì tài dị năng đặc chỉ thăng trừ bất câu thử lệ
𩙍眷味香𠽋𨤮衢的尼靈應拯摸糊,gió quyến mùi hương nức dặm cù đích nơi linh ứng chẳng mơ hồ
柴𠻃埃帝娘䜹碎𣈙,thầy han ai đấy nàng thưa tôi rày
二月以吏部右,Nhị nguyệt dĩ Lại bộ Hữu
重道崇儒設科取士讞獄訊囚率多寬貨亦守成之良主也然耽心酒色暴崩于外自取之也其母恭慈皇太后笵氏諱陳清華雷陽群來鄕人也,Trọng đạo sùng nho thiết khoa thủ sĩ nghiện ngục tấn tù suất đa khoan hoá diệc thủ thành chi lương chủ dã Nhiên đam tâm tửu sắc bạo băng vu ngoại tự thủ chi dã Kì mẫu Cung Từ hoàng thái hậu Phạm thị huý Trần Thanh Hoa Lôi Dương Quần Lai hương nhân dã
王維固筆𫥯图双台,vương duy có bút vẽ đồ song thay
𠵩浪牢俸𠫾󰠲󰖳𧗱,quở rằng sao bỗng đi đâu chậm về
㗂𠻉,tiếng quát
引水至堂曰流盃󰱑,Dẫn thuỷ chí đường viết Lưu Bôi đài
小童細畧尼󰠃貝些,tiểu đồng tới trước nơi cùng với ta
𤤻終考閲如例賞罸,ban chung khảo duyệt như lệ thưởng phạt
㛪𨁟辰姉沛㨢,em ngã thì chị phải nâng
夏五月還鄒庚前職爵,Hạ ngũ nguyệt hoàn Trâu Canh tiền chức tước
為世固󰜩𡛔冷討曠濫功德,vì thế có trai gái lành thảo rộng làm công đức
癸巳十三年元至正十三年春正月詔王侯造戰船噐械練習士卒,quý tị thập tam niên nguyên chí chính thập tam niên xuân chính nguyệt chiếu vương hầu tạo chiến thuyền khí giới luyện tập sĩ tốt
𤙭󱰃觸吝𤙭鐄,bò đen húc lẫn bò vàng
凡爾百官各宜遵守奉行依旨揮,phàm nhĩ bách quan các nghi tuân thủ phụng hành y chỉ huy
點排,chấm bài
兜低,đâu đây
六月報天塔頂落東都安撫使黎凱不報,Lục nguyệt Báo Thiên tháp đỉnh lạc Đông Đô an phủ sứ Lê Khải bất báo
臣當直舘之初得預濡毫之列,Thần đương trực quán chi sơ đắc dự nhu hào chi liệt
卿等議宜停罷,Khanh đẳng nghị nghi đình bãi
默埃名利𥪝𨦩襜文沕䋥𢃄滝弄繩,mặc ai danh lợi trong vòng xiêm vằn vặn lưới đai long lỏng thừng
二月設春筵,Nhị nguyệt thiết xuân diên
梅𤻓柳𤶹𦹵𠻗呞,mai gầy liễu guộc cỏ le te
曰試為之,Viết Thí vi chi
日南象林蠻古越裳國界區憐等攻郡縣殺長吏,nhật nam tượng lâm man cổ việt thường quốc giới khu liên đẳng công quận huyện sát trưởng lại
願為無忠孝之官以屠羊説為師耳,nguyện vi vô trung hiếu chi quan dĩ đồ dương thuyết vi sư nhĩ
󰟸見興賢等突入殿庭護衛人拒之,Khoảnh kiến Hưng Hiền đẳng đột nhập điện đình hộ vệ nhân cự chi
秦艮𭧙𨃴楼粧,tần ngần dạo gót lầu trang
以阮時雍爲清華承宣使,dĩ nguyễn thì ung vi thanh hoa thừa tuyên sứ
梭鶯審脱陀迻長旬,thoi oanh thấm thoắt đã đưa trường tuần
六君四物湯名,lục quân tứ vật thang danh
宝幡片架身曳宝蓋𡽫片𡨧鮮淡夜,bảo phướn phướn giá thân dài bảo cái nón phướn tốt tươi rườm rà
專渃𠄩具𫫜,chuyên nước hai cụ xơi
𭛁京師渡冷涇津白魚入舟,phát kinh sư độ lãnh kinh tân bạch ngư nhập chu
凣宰執有過将臣有失百司違法時政有闕並許糾劾陳言,phàm tể chấp hữu quá tướng thần hữu thất bách ti vi pháp thời chính hữu khuyết tịnh hứa kiểu hặc trần ngôn
埃咍昆𤯩𨕭𠁀共吒,ai hay con sống trên đời cùng cha
昌枯散涅丕,xương khô tan nát vậy
初𫢩戰地󰟯包㘨空𰿘𨤵掣牢𤋵油,xưa nay chiến địa dường bao nội không muôn dặm xiết sao giãi dầu
域冷珠明脱𠰘𧍰,vực lạnh châu mừng thoát miệng rồng
󰟌高𢫫虐𦀊寃,Rường cao rút ngược dây oan
焒貞節𤇥𤍶边江水,lửa trinh tiết lập lòe bên giang thuỷ
花籃羅𬕨花,hoa lam là lẵng hoa
㗂󰠳如㗂鍾󱭐㗂󰠳如㗂𠊚悁𨕭塘,tiếng đâu như tiếng chuông mèn tiếng đâu như tiếng người quen trên đường
侈補昆戊瑰,xảy bỏ con mồ côi
路沛𭉑呼詩𦲿󱳴,lọ phải hẹn hò thơ lá thắm
虹梂󱖮,hồng cầu vồng
固丐𤞺𪠞𢀬𢀬於󱰯坡沓滝淇箕,có cái cáo đi lặng lặng ở chỗ bờ đập sông kỳ kia
智𢧚智将謀𢧚謀神,trí nên trí tướng mưu nên mưu thần
令百姓民間留長髮如䘮服百日,lệnh bách tính dân gian lưu trường phát như tang phục bách nhật
禾刀木黎字也十八子李字也東阿者陳氏也入地者北人入寇也木異再生者黎氏再生也,Hoà đao mộc lê tự dã Thập bát tử lí tự dã Đông A giả trần thị dã Nhập địa giả Bắc nhân nhập khấu dã Mộc dị tái sinh giả Lê thị tái sinh dã
衮昂坵埬撟𨖲,Ngổn ngang GÒ đống kéo lên
没𠊛没󱱮𨑮分院𨑮,một người một vẻ mười phân vẹn mười
的𦖻憐恤負𢬣摧殘,Điếc tai lân tuất phũ tay tồi tàn
渃𬑉澂瞳,nước mắt trưng tròng
義,nghĩa
封皇第五子鋌爲開明王居藤州,phong hoàng đệ ngũ tử đĩnh vi khai minh vương cư đằng châu
𠻵𠸟𨢇𣋽棋𬁑,mảng vui rượu sớm cờ trưa
尼𧵑春香買抉耒,này của xuân hương mới quết rồi
匿于弟子家日則冗居夜,Nặc vu đệ tử gia nhật tắc nhũng cư dạ
𬏑漕溪園少室眾訥僧仍底留荒,ruộng tào khê vườn thiếu thất chúng nạp tăng những để lưu hoang
𧜖鵉襘鳳空𫯳𫥨之,chăn loan gối phượng không chồng ra chi
六月申明勘訟條例以勉當官廉勤之法革小民告訐之風,Lục nguyệt thân minh khám tụng điều lệ dĩ miễn đương quan liêm cần chi pháp cách tiểu dân cáo kiết chi phong
進士題名碑于太𭓇門,tiến sĩ đề danh bi vu thái học môn
抉𡑝達逴𣳮瓶𤏧香,quét sân đặt trác rửa bình thắp hương
趙皇𠳐詔漢皇外藩㐌隊上邦恩耒,triệu hoàng vâng chiếu hán hoàng ngoài phiên đã đội thượng bang ân rồi
之遺澤未泯,chi di trạch vị mẫn
慕𫔳𫢋󰑼尼濟度,mộ cửa phật là nơi tế độ
夏四月󰰾阮,hạ tứ nguyệt bãi nguyễn
旱禱得雨,hạn đảo đắc vũ
未幾帝又諭鷟曰予誣爾為游説之客予失言也,vị cơ đế hựu dụ xác viết dư vu nhĩ vi du thuyết chi khách dư thất ngôn dã
段啫㝵麻𧗱共啫恩各柴,đoạn giã người mà về cũng giã ơn các thầy
上皇幸天長行宫有詩云景清幽物亦清幽十一,thượng hoàng hạnh thiên trường hành cung hữu thi vân cảnh thanh u vật diệc thanh u thập nhất
史臣吴士連曰天地開肈之時有以氣化者盤古氏是也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thiên địa khai triệu chi thời hữu dĩ khí hoá giả Bàn Cổ thị thị dã
𠰉𡂒埃別意𫅫縈𥪞𦀊小𦲿,ríu rít ai biết ý bay quanh trong dây tiểu la
裊賒買𤏣𩈘𠊛,Nẻo xa mới tỏ mặt người
聀卑分小尋常拯咍上憲𫳵詳縁由,chức ti phận tiểu tầm thường chẳng hay thượng hiến sao tường duyên do
󱃨𦓿羅趣仍村真,cuốc cày là thú những thon chen
雙羅堆光強卞,song la đôi quang càng bền
桓率師追之生擒范盍󰆕,Hoàn suất sư truy chi sinh cầm Phạm Hạp quy
帝許之,đế hứa chi
令諸軍收粮米後至麻義,Lệnh chư quân thu lương mễ hậu chí Ma Nghĩa
浽茹𠝖白挼寃𫼢𢬗,nỗi nhà tách bạch nỗi oan rạch ròi
公浪庒𢪀役茄,Công rằng Chẳng nghĩ việc nhà
事聞慰之以銀金,Sự văn uý chi dĩ ngân cẩm
拱𥪞衙役吏󰑼慈心,Cũng trong nha dịch lại là từ tâm
帝智識過人明而能剛不爲官爵所誘威勢所怵,Đế trí thức quá nhân minh nhi năng cương bất vi quan tước sở dụ uy thế sở truật
上皇聞之曰汝諧用必克之謀乘必勝之勢攻垂成卒為賊所餌,Thượng hoàng văn chi viết Nhữ Hài dụng tất khắc chi mưu thừa tất thắng chi thế công thuỳ thành tốt vi tặc sở nhĩ
蜅𧋍,bọ xít
十七日追尊母鄭氏爲徽慈荘惠建皇太后,thập thất nhật truy tôn mẫu trịnh thị vi huy từ trang huệ kiến hoàng thái hậu
子在帝恣行篡弑逞其滛虐欲無亡得乎,tử tại Đế tứ hành soán thí sính kì dâm ngược dục vô vong đắc hồ
果,quả
咹粓空𥮊咹蔞空槁,ăn cơm không đũa ăn trầu không cau
蹺𠳒如沚𣳔珠,Theo lời như chảy dòng châu
秋七月命朝臣各舉所知凣有學行政術堪爲守令者二品舉四人三品至五品舉三人六品至八品舉二人各以名聞付吏部銓除任職,Thu thất nguyệt mệnh triều thần các cử sở tri phàm hữu học hành chính thuật kham vi thủ lệnh giả nhị phẩm cử tứ nhân tam phẩm chí ngũ phẩm cử tam nhân lục phẩm chí bát phẩm cử nhị nhân các dĩ danh văn phó Lại bộ thuyên trừ nhiệm chức
丕𢧚撔󰘚爫清謀高本㐌泣名仍𣈜,vậy nên ngảnh mặt làm thinh mưu cao vốn đã rắp ranh những ngày
師鑠復至左相營拜謁泣訴舊情舉眾尽懽,Sư Thước phục chí Tả tướng doanh bái yết khấp tố cựu tình cử chúng tận hoan
渃茶,nước trà
以胡宗鷟為翰,dĩ hồ tông thốc vi hàn
散箱皮𤎜𣈜枚,Tan sương vừa rạng ngày mai
臣前既論時亨罷參知西道今又陞政事院參議,Thần tiền ký luận Thì Hanh bãi Tham tri Tây đạo kim hựu thăng chính sự viện tham nghị
木𣆭率都督陳濬等攻城之東南,Mộc Thạnh suất Đô đốc Trần Tuấn đẳng công thành chi Đông Nam
群臣上尊號曰體天崇化欽明睿孝皇帝,quần thần thượng tôn hiệu viết thể thiên sùng hoá khâm minh duệ hiếu hoàng đế
墫𠲝真𡽫熊耳,chôn dối chân non hùng nhĩ
極知僭妄罪無所逃然職在當為不敢以才識謭陋為辭,Cực tri tiếm vọng tội vô sở đào nhiên chức tại đương vi bất cảm dĩ tài thức tiễn lậu vi từ
帝幸五岳觀慶成金銀三尊像,Đế hạnh Ngũ Nhạc quán khánh thành Kim ngân tam Tôn tượng
塲斈号󰑼孔堂,trường học hiệu là khổng đường
咹𡗋拱歇𠰘唁,ăn lắm cũng hết miếng ngon
他𧗱臭𤇮揚弓𡭉猫,thà về xó bếp giương cung bắn mèo
宋封帝為南平王,Tống phong Đế vi Nam Bình Vương
壬寅八年元至元二十九年春正月朔日食,Nhâm Dần bát niên Nguyên Chí Nguyên nhị thập cửu niên xuân chính nguyệt sóc nhật thực
終𣖛,chung chót
刀曹支禄頭形𪀄拜,đao tàu che nóc đầu hình chim bay
買拱饒󰡜班𣈜㐌涓,Mới CÙNG nhau lúc ban ngày đã quên
弹樁珀󰋞󰠓㖫亇溪𠻴偈𪀄棱𦖑經,đàn thông phách suối vang lừng cá khe lắng kệ chim rừng nghe kinh
九月明黃福榜示各府州縣設立文廟社稷風雲山川無祀等神壇壝時行祭禮,Cửu nguyệt Minh Hoàng Phúc bảng thị các phủ châu huyện thiết lập Văn miếu xã tắc phong vân sơn xuyên vô tự đẳng thần đàn duy thời hành tế lễ
主乍斗以為唇齒之󰘊給以岑州人民及土地㱕之,chúa sạ đẩu dĩ vi thần xỉ chi bang cấp dĩ sầm châu nhân dân cập thổ địa quy chi
為首化行於家之謂也,vi thủ hoá hành ư gia chi vị dã
庫巾沛道𥹙强唁,khó khăn phải đạo cháo càng ngon
移蹎𣃣課平明,dời chân vừa thuở bình minh
遣員外郎阮寬泰阮守疆等如宋,Khiển Viên ngoại lang Nguyễn Khoan Thái Nguyễn Thủ Cương đẳng như Tống
緣藤順裊󰊄迻,Duyên Đằng thuận nẻo gió đưa
埃𧗱哏乳姑悲別拱庄風流拱庄𠨪,ai về nhắn nhủ cô bay biết cũng chẳng phong lưu cũng chẳng nghèo
其冊文曰朕惟皇天生賢聖之才所以福國人君設尊貴之禮用以答勳,Kì sách văn viết Trẫm duy hoàng thiên sinh hiền thánh chi tài sở dĩ phúc quốc nhân quân thiết tôn quý chi lễ dụng dĩ đáp huân
𡗶坦生𫥨𥒥󰜋𫇳𤇩爫堆𤗖吼函𩩿,trời đất sinh ra đá một chòm tách làm đôi mảnh hỏm hòm hom
𢯏核爫梞?𠦳𧼋無,Bẻ cây làm gậy UNK ngàn chạy vô
𪬪囂囂𩄲耳耳稽牕䜹柴𡎢禅定,gió hiu hiu mây nhẹ nhẹ ghé song thưa thầy ngồi thiền định
闭除㕸所𦋦𠫾,bấy giờ sắp sửa ra đi
此一舉两得萬金之計也,Thử nhất cử lưỡng đắc vạn kim chi kế dã
權户部尚書阮居道言皇帝之寶乃傳國之寶但天南二字若稍新異不如順天承運之寶極有含蓄意思,Quyền Hộ bộ thượng thư Nguyễn Cư Đạo ngôn Hoàng Đế chi bảo nãi truyền quốc chi bảo đán Thiên Nam nhị tự nhược sảo tân dị bất như Thuận Thiên thừa vận chi bảo cực hữu hàm súc ý tứ
𡞕𫯳𡗉󰝂鐄縷𪠞謝柴法雲,vợ chồng nhiều đem vàng lụa đi tạ thầy pháp vân
𬇚𪽝狹回坤且𩵜,ao bởi hẹp hòi khôn thả cá
明三司建言交趾官吏軍民等雜犯死罪以下請皆納粮有差以爲邉儲,minh tam ti kiến ngôn giao chỉ quan lại quân dân đẳng tạp phạm tử tội dĩ hạ thỉnh giai nạp lương hữu sai dĩ vi biên trữ
駢至海門而還,biền chí hải môn nhi hoàn
錡回季犛恐泄事情邊范六材追殺之,quý hồi Quý Li khủng tiết sự tình biên Phạm Lục Tài truy sát chi
鄭歆󰑼𠁂㗙嘟𧡊仙𦍛意添󱳮󰮂𢚸,trịnh hâm là đứa so đo thấy tiên dường ấy thêm lo trong lòng
源恩𨷈丈𥚯𣾺潙,nguồn ân muôn trượng dễ khơi vơi
些用林沛奸臣脇些,ta dùng lầm phải gian thần hiếp ta
要害,yếu hại
從吏科都給事中黄卲之言也,Tòng Lại khoa đô cấp sự trung Hoàng Thiệu chi ngôn dã
贈兵部右侍郎伯爵差官慰祭,Tặng Binh bộ Hữu thị lang bá tước sai quan uý tế
𮥷初淬泟漏漏,Nạn xưa trút sạch làu làu
吀官英空𪿒碎吀尋特𧡊辰傕,xin quan anh không ngại tôi xin tìm được thấy thì thôi
仰𥉫𥈿,ngưỡng trông ngóng
鎫鐰鐰䥽鐰𣳮𢬣,mâm thau thau bạt thau rửa tay
吏爫解義蔑篇集𠳒國語劄𢧚𠀧行,lại làm giải nghĩa một thiên tập lời quốc ngữ chép nên ba hàng
𠄩英𨷑襊迻𦺓朱咹,hai anh mở túi đưa trầu cho ăn
太阳𠁔貝少阴𠄩宫龱𢼂创滛󰘚𦝄,thái dương sánh với thiếu âm hai cung đồ sộ sáng dầm mặt trăng
九月以何德鄰為行遣左司,Cửu nguyệt dĩ Hà Đức Lân vi hành khiển tả ti
𠦳鍾𫡦鑊詫恾女󰠲,ngàn chung chín vạc sá màng nữa đâu
武子𨎿雖召曳伯夷另某𢧚清,vũ tử lui tuy chịu dại bá di lánh mỗ nên thanh
𩙌㧺梗核摳𢩮𪮦,gió đập cành cây khua lắc rắc
丁亥唐󰦭通八年,đinh hợi đường hàm thông bát niên
㘨祖堵包𠺙吹,nồi chõ đổ vào thổi xôi
五月杜英雨献白鹿,ngũ nguyệt đỗ anh vũ hiến bạch lộc
生長,sinh trưởng
是歲宋帝改元遣户部員外郎魏庠直史舘李度賫制󰀋加帝檢校太尉,Thị tuế Tống đế cải nguyên khiển Hộ bộ Viên ngoại lang Nguỵ Tường Trực Sử Quán Lí Độ tê chế sách gia đế Kiểm hiệu thái uý
𦖡𦖻憐恤𢰺𢬣摧殘,điếc tai lân tuất phũ tay tồi tàn
埃󰑼敢𡖼埃󰑼敢𢫘,ai là dám sánh ai là dám so
葖菛,đọt môn
是歲復鑄明道錢頒賜文武臣僚,thị tuế phục chú minh đạo tiền phân tứ văn võ thần liêu
察察鐄芃𧂭菊,sát sát vàng bông giậu cúc
𭛁官庫米三萬升命中都府人造粮運安鎮以,Phát quan khố mễ tam vạn thăng mệnh Trung đô phủ nhân tạo lương vận An trấn dĩ
元朱德裕稱帝即明太祖後更名元章,nguyên chu đức dụ xưng đế tức minh thái tổ hậu canh danh nguyên chương
圖回之志,đồ hồi chi chí
憲宗時為入内行遣右司郎中遷左司郎中,hiến tông thời vi nhập nội hành khiển hữu ti lang trung thiên tả ti lang trung
𡶨箕隔渃蒭離笛,ngạn kia cách nước so le địch
哏碎律𫽄𠲖除沛欺呂𨀈盧皮細低,rằng tôi chút chẳng e chờ phải khi lỡ bước lờ vờ tới đây
盎騷壇𥙩爫蒸欣價,áng tao đàn lấy làm chưng hơn giá
季犛免冠叩頭泣謝指天地誓曰臣不能盡忠戮力輔官家傅之後裔天其厭之,quý li miễn quan khấu đầu khấp tạ chỉ thiên địa thệ viết thần bất năng tận trung lục lực phụ quan gia phó chi hậu duệ thiên kì yếm chi
輪梳畧止頭連防欺連束㪯連吏通,luân sơ lược chải đầu trên phòng khi ren tóc gỡ liền lại thông
身牢𧊉󱋓蜂𠴔闭身,thân sao bướm chán ong chường bấy thân
印度洋,ấn độ đương
封麻奴㐌難為校正侯山拏為亞侯,phong ma nô đà nan vi hiệu chính hầu sơn nả vi á hầu
𤌋𠖤𤊃𤈡𠁙𩡋𫴺󰅹,khói bay nghi ngút chả thơm chút nào
𧗱𡢐𫽄別雲夢爫牢,Về sau chẳng biết vân mồng làm sao
之󰀑体𢺤𪮏𠓨淎𬇚頓扒亇鮮,giây lâu thấy dan tay vào vũng ao đón bắt cá tươi
豪郡公令𭛁大銃射之禮郡公被磾死於船中,hào quận công lệnh phát đại súng xạ chi lễ quận công bị đạn tử ư thuyền trung
󱲷坦愛州称爫吳,mở đất ái châu xưng làm ngô
淚江州滇渚𤳷為埃,lệ giang châu chan chứa bởi vì ai
拯𦣰式曳裊𠀧更,chẳng nằm thức dậy nẻo ba canh
隔墙沛𣇜淹𡗶𠁑桃差固䏾𠊛切他,cách tường phải buổi êm trời dưới đào xảy có bóng người thướt tha
咤之柳𪭟花墻,Sá chi liễu ngõ hoa tường
󱠧绳𡥙𢘾𡗶㐌𪥘歳𢆥𫢩澄㐌長成,vài thằng cháu nhờ trời đã cả tuổi năm nay chừng đã trưởng thành
以楊直原陞爲都廷尉,Dĩ Dương Trực Nguyên thăng vi Đô đình uý
伯驥等並北走,Bá Ký đẳng tịnh Bắc tẩu
羕敖彦餒羕魚謹朝,dường ngao ngán nỗi dường ngơ ngẩn chiều
𧵑𢄂爫𠿃󱖧𫗄爫清,của chợ làm mồi quạt gió làm thanh
共𤤰咹扵如形夫妻,cùng vua ăn ở như hình phu thê
󱙹旗埃敢爭強𠄼𢆥雄據󰜋方海瀕,trước cờ ai dám tranh cường năm năm hùng cứ một phương hải tần
十九年春三月丙申朔帝以所御衣賜南帝觀道士陳慧隆,thập cửu niên xuân tam nguyệt bính thân sóc đế dĩ sở ngự y tứ nam đế quán đạo sĩ trần tuệ long
𦎛娥永永慈窻,Gương nga vành vạnh từ song
至是復收殘卒㨿青林僣位于至灵南澗稱號寶定又改,chí thị phục thu tàn tốt cứ thanh lâm tiếm vị vu chí linh nam gián xưng hiệu bảo định hựu cải
𢭮宫南󰋇㗂嘺𢚸秋𬏓吝,gảy cung nam mấy tiếng ghẹo lòng thu vài lần
𧵆低芇沛𠊛芇賒吹,Gần đây nào phải người nào xa xôi
𪮏埃𪰛吏𬈋挼𠰘𬈋丙𫮋咹𣳮𡶀𡽫,tay ai thì lại làm nuôi miệng làm biếng ngồi ăn lở núi non
阮黄差本營将士先突入破水棠山峙士卒争先乃俘󰱐偽水郡公賊黨破潰,Nguyễn Hoàng sai bản dinh tướng sĩ tiên đột nhập phá Thuỷ Đường sơn trì sĩ tốt tranh tiên nãi phu hoạch nguỵ Thuỷ quận công tặc đảng phá hội
冬十一月始開鄕試科取士,đông thập nhất nguyệt thuỷ khai hương thí khoa thủ sĩ
㤇饒𦺓󰬬拱󱋃,yêu nhau trầu tém cũng xơi
㐌啐𨔈花沛固𨅹,đã trót chơi hoa phải có trèo
英𧗱𠠚板朱𠫅㨂船待𣷷迍柴媄𨖅,anh về xẻ ván cho dày đóng thuyền đợi bến đón thầy mẹ sang
憲诚輔幼𣌋𣅙恪󰅹伊尹劍之周公,hiến thành phụ ấu sớm khuya khác nào y doãn kém gì chu công
𣈜意刻意可典󰡎廟𤤰徵王共待,ngày ấy khắc ấy khá đến dưới miếu vua trưng vương cùng đợi
大越史記本紀續編卷之十八,đại việt sử ký bản kỷ tục biên quyển chi thập bát
每朝暇親詣經筵講學日西乃輟,mỗi triều hạ thân nghệ kinh diên giảng học nhật tây nãi chuyết
𡴯嶤座蓮怒𱐫𦓡,Ngất nghểu toà sen nọ đó mà
戈林彦劫󰠃庄債𠅜经孛,qua trăm ngàn kiếp cùng chẳng trái lời kinh bụt
太子賓客兼御史󰱑都御史翰籃院大學士權吏部左侍郎兼秘書監學士阮廷美為宫師府大學士權户部左侍郎翰林院大學士權兵部左侍郎兼秘書監學士陳盤為宮師府賓客權吏部左侍郎太僕寺卿行通政司通政使黎忠為承德司承德大使權户部右侍郎光祿寺卿兼秘書監學士武永禎爲翰林院大學士權禮部右侍郎兼光祿寺卿秘書監學士知經筵事大理寺卿阮寧为僉事行大理寺卿右諭德權吏部右侍郎潘維禎為,thái tử tân khách kiêm ngự sử đài đô ngự sử Hàn lâm viện đại học sĩ quyền Lại bộ tả thị lang kiêm Bí thư giám học sĩ Nguyễn Đình Mĩ vi Cung sư phủ đại học sĩ quyền Hộ bộ tả thị lang Hàn lâm viện đại học sĩ quyền Binh bộ tả thị lang kiêm bí thư giám học sĩ Trần Bàn vi Cung sư phủ tân khách quyền Lại bộ tả thị lang Thái bộc tự khanh Hành thông chính ti thông chính sứ Lê Trung vi Thừa đức ti thừa đức đại sứ quyền Hộ bộ hữu thị lang Quang lộc tự khanh kiêm bí thư giám học sĩ Vũ Vĩnh Trinh vi Hàn Lâm viện đại học sĩ quyền Lễ bộ hữu thị lang kiêm quang lộc tự khanh Bí thư giám học sĩ tri kinh diên sự đại lí tự khanh Nguyễn Ninh vi Thiêm sự hành đại lí tự khanh Hữu dụ đức quyền Lại bộ hữu thị lang Phan Duy Trinh vi
秋九月造真教禪寺於城内以便幸觀誦經,Thu cửu nguyệt tạo Chân Giáo thiền tự ư thành nội dĩ tiện hạnh quan tụng kinh
明日莫敬典望見之以爲真城大驚不敢近自與諸将議曰不,minh nhật mạc kính điển vọng kiến chi dĩ vi chân thành đại kinh bất cảm cận tự dữ chư tướng nghị viết bất
蔑暈炭炭規模𢌌,một vầng thán thán quy mô rộng
摱牟招集吏󰑼群原,Mượn màu chiêu tập lại là còn nguyên
𡅬味㐌𡅬𡅬𠫾,hoai mùi đã hoai hoai đi
君焉則以德化民垂衣掑手民焉則耕田𮢶井出作入息其炎帝太,quân yên tắc dĩ đức hoá dân thuỳ y kì thủ dân yên tắc canh điền tạc tỉnh xuất tác nhập tức kì viêm đế thái
其御史󰱑官亦詳訪,kì ngự sử đài quan diệc tường phỏng
㐌空別𤯩󰑼𢝙,đã không biết sống là vui
遂却其名令補軍伍既而慮宏伯在,toại khước kì danh lệnh bổ quân ngũ ký nhi lự hoành bá tại
賊眾聞之奔潰,tặc chúng văn chi bôn hội
𢵷𢲨些󰝂𧗱茹𤇨枯搧泟意󰑼冲功,gặt hái ta đem về nhà phơi khô quạt sạch ấy là xong công
今𮢶海派用濟生民苟不徇私何難之有前時都護󰍁師不至持法不堅負約營私人皆怠隋,Kim tạc hải phái dụng tế sinh dân câu bất tuân tư hà nan chi hữu Tiền thời Đô hộ khao sư bất chí trì pháp bất kiên phụ ước doanh tư nhân giai đãi tuỳ
塘鋪,đường phố
倘至九十月而水旱虫蟥如表賀何,thảng chí cửu thập nguyệt nhi thuỷ hạn trùng hoàng như biểu hạ hà
爫官固𡏢几奇固𣳔,làm quan có mả kẻ cả có dòng
懺生車馭倍鐄,Sắm xanh xe ngựa vội vàng
花油扡𦑃𦲿群撑核,Hoa dù rã cánh lá còn xanh cây
𦼔箕簾㐌卷𩄲,lều kia rèm đã quyện mây
期今日黎軍若此猶有紀律法令嚴明培築一夜城壘截然不效死之士猶多故用功力之築如此使我心不寧必功不䏻成未易平之,kì kim nhật lê quân nhược thử do hữu kỷ luật pháp lệnh nghiêm minh bồi trúc nhất dạ thành luỹ tiệt nhiên bất hiệu tử chi sĩ do đa cố dụng công lực chi trúc như thử sử ngã tâm bất ninh tất công bất năng thành vị dị bình chi
炪󰌎香󰀎搊絲泛尼,đốt lò hương ấy so tơ phím này
故𢶸咹𥸷𥸷吏吼,cố đấm ăn xôi xôi lại hỏng
若是其切視夫前代之功之德益以大矣,nhược thị kì thiết thị phu tiền đại chi công chi đức ích dĩ đại hĩ
吒媄瑰朔如古重󱉎主𡗶付朱,cha mẹ coi sóc như của trọng đức chúa trời phó cho
払自赧哪梵宮,chàng từ nấn ná phạn cung
調哿盃明,đều cả vui mừng
𩙍奇油槞拯拙包,gió cả dầu trồng chẳng chút bao
濁𡗶𢭴渃默油,chọc trời quấy nước mặc dầu
𨤔𠏳𧔾󰬹,vẻ giống đồi mồi
德輝少時口容拳手過膝或曰他日必貴,Đức Huy thiếu thời khẩu dung quyền thủ quá tất hoặc viết tha nhật tất quý
梅庄𢯏傷梗玉,mai chẳng bẻ thương cành ngọc
先是使臣馮克寬等賫貢物及代身金人沉香象牙至燕京上表乞脩職貢,Tiên thị sứ thần Phùng Khắc Khoan đẳng tê cống vật cập đại thân kim nhân trầm hương tượng nha chí Yên Kinh thượng biểu khất tu chức cống
乃抱坐前𠱾長,Nãi bão toạ tiền Thời Trường
共茹行院初󰅒,cũng nhà hàng viện xưa nay
又按舊史李朝諸帝惟太,Hựu án cựu sử Lí triều chư đế duy thái
十二月明使朱弼謝經來告印位及太皇太后加尊,thập nhị nguyệt minh sứ chu bật tạ kinh lai cáo ấn vị cập thái hoàng thái hậu gia tôn
獨立,độc lập
𣲆㙴花用别𠊛於兜,Dãy thềm hoa rụng biết người ở đâu
𨍦喑喑旗𢭶兵蹺,sau ầm ầm cờ vẫy quân theo
平𢚸客買隨机迭迢,bằng lòng khách mới tuỳ cơ dặt dìu
𢚸春派派𡃹春藏藏,lòng xuân phơi phới chén xuân tàng tàng
󰜋車𥪞𡎝紅塵如𠖤,Một xe trong cõi hồng trần như bay
𢯰劎灵劎防筭鉆頭,rút gươm linh kiếm phòng toan chém đầu
各伴,các bạn
前謝過汝宜為朕草表文,tiền tạ quá nhữ nghi vi trẫm thảo biểu văn
巨陀之事予之過也免死許擊賊贖罪,Cự Đà chi sự dư chi quá dã miễn tử hứa kích tặc chuộc tội
𣎃𣈜率率平筅旬皮𨒒計娘卞生𦋦,tháng ngày thoắt thoắt bằng tên tuần vừa mười kể nàng bèn sinh ra
于陣中,vu trận trung
嬸朱𠬠𪤍鉑尼,thím cho một nén bạc này
時陳鉄兵少不敵乃復棄其所󰱐財貨拔隊直入髙平,Thời Trần Thiết binh thiểu bất địch nãi phục khí kì sở hoạch tài hoá bạt đội trực nhập Cao Bình
及廷試帝親策問以禮樂刑政,Cập đình thí đế thân sách vấn dĩ lễ nhạc hình chính
仍碎固詫之碎,Nhưng tôi có sá chi tôi
此綱常之道所由著也,Thử cương thường chi đạo sở do trứ dã
󰠵過㐌𦒹𢆥瓊揆傷台親,trải qua đã sáu năm quạnh quẽ thương hai thân
𨕭㯊筆架詩筒淡清󰜋幅幀松撩𨖲,trên yên bút giá thi đồng đạm thanh một bức tranh tùng treo lên
國王怒大将以下並加刖刑護送其人交還化州總官不敢有犯,Quốc vương nộ đại tương dĩ hạ tịnh gia ngoạt hình hộ tống kì nhân giao hoàn Hoá châu Tổng quan bất cảm hữu phạm
園瓊油𪀄呌唿,vườn quỳnh dầu chim kêu hót
󰇮𧗱𫯳喝𡞕婚,đem về chồng hít vợ hôn
於是由獨勢孤不能自立,Ư thị Do Độc thế cô bất năng tự lập
搬,bàn
𦹵坡味襖染𡽫䏧𡗶,Cỏ pha MÙI áo nhuộm non da trời
埃别󰡎𣎞及𨔍卞意劫𫏾業把,ai biết dưới trăng gặp lạ bèn ấy kiếp trước nghiệp trả
𣊎𤏬𤇥𤑬焒𤐝,chớp sáng lập lòe lửa soi
爾民兵戈之苦共享太平之福,Nhĩ dân binh qua chi khổ cộng hưởng thái bình chi phúc
登庸嘉之許𬋩本道七縣兵民,Đăng Dung gia chi hứa quản bản đạo thất huyện binh dân
盎那歳㐌斤茶,áng nạ tuổi đã gần già
及閉除處乂安類𪸄刼𧽈𥪞朝廷固詔尋官守賢蔑㝵咍治役苦意,gặp bấy giờ xứ nghệ an loài trộm cướp dấy trong triều đình có chiếu tìm quan thú hiền một người hay trị việc khó ấy
感𢚸𤤰俸双俄徘徊,cảm lòng vua bỗng song nga bồi hồi
中元霑漬山谷邊境之民早閉晏開朝不及夕臣安窃爲陛下重之,trung nguyên chiêm tứ sơn cốc biên cảnh chi dân tảo bế yến khai triêu bất cập tịch thần An thiết vi bệ hạ trọng chi
支𢬣南北冰岸,chia tay nam bắc băng ngàn
又諭阮師回云予俯徇轝情誕登大寶尚頼勳贒同心輔弼四年于兹,hựu dụ nguyễn sư hồi vân dư phủ tuẫn dư tình đản đăng đại bảo thượng lại huân hiền đồng tâm phụ bật tứ niên vu tư
戊寅十一年三月以後少帝建新元年明洪武三十一年春三月十五日黎季犛逼帝禪位于皇太子𭴣,Mậu Dần thập nhất niên tam nguyệt dĩ hậu Thiếu Đế Kiến Tân nguyên niên Minh Hồng Vũ tam thập nhất niên xuân tam nguyệt thập ngũ nhật Lê Quý Li bức Đế thiền vị vu Hoàng thái tử An
󰑼胡宗憲經綸𠁟才,Là Hồ Tôn Hiến kinh luân gồm tài
啫名󰞌下𠰺芸咹制,giả danh hầu hạ dạy nghề ăn chơi
以國威為中路安撫明英宗憤北虜也先入㓂也先虜校咱其臣王振議尋親征,Dĩ Quốc Oai vi Trung lộ an phủ Minh Anh Tông phẫn Bắc lỗ Dã Tiên nhập khấu Dã Tiên Lỗ hiệu Thính kì thần Vương Chấn nghị tầm thân chinh
没座蓮鎖唏香御,một tòa sen tỏa hơi hương ngự
咍󰑼惜課紅顔,hay là tiếc thuở hồng nhan
迹其哀王之禍雖出於吕嘉而實由明王寵嬖樛后以啟之也,Tích kì Ai Vương chi hoạ tuy xuất ư Lữ Gia nhi thực do Minh Vương sủng bế Cù Hậu dĩ khải chi dã
時梗連𤉗些筭朱倍,thời cành liền héo ta toan cho bồi
式𬛩擬𠬠群恾象,thức nằm nghĩ một còn mường tượng
節制府再分兵追哨,Tiết chế phủ tái phân binh truy sáo
秋七月賊渡河侵興元羙裕阮有佐以寨兵少不敵敗走,Thu thất nguyệt tặc độ hà xâm Hưng Nguyên Mĩ Dụ Nguyễn Hữu Tá dĩ trại binh thiểu bất địch bại tẩu
凣預登進號稱得人爾,Phàm dự đăng tiến hiệu xưng đắc nhân nhĩ
𥆾強呂渚湥紅,Nhìn càng lã chã giọt hồng
各賜錢有差,các tứ tiền hữu sai
物理斈,vật lý học
焮香靳切火噐也蒼生於,Hân Hương cân thiết hoả khí dã thương sinh ư
襘𧜖襘𬡰𫽄裺襘𫄉𫽄𣟮朋襘頭𢬣,gối chăn gối chiếu chẳng êm gối lụa chẳng mềm bằng gối đầu tay
自太祖開國始來進貢,Tự Thái Tổ khai quốc thuỷ lai tiến cống
息𦞐,tức ngực
𥠭𫅜女底󰬾冬冷舍漫金雞邑𥙩尊,giống lành nỡ để ba đông lạnh xá mượn kim kê ấp lấy tông
𮎦雄買別𮎦雄,Anh hùng mới biết anh hùng
詠猫,vịnh miêu
𧋸𫊬打鈴㐌󰠓錢󰠳𦓡者𡢻廊󱭘咳,ễnh ương đánh lệnh đã vang tiền đâu mà giả nợ làng ngóe ơi
𣑳𡽫拯𢯏𣑶溇𧁷陶,chồi non chẳng bẻ rễ sâu khó đào
帝鐄低拱銅󱰼,đấy vàng đây cũng đồng đen
󱘏蹎𨖲𫏾㙴蘭,nhón chân lên trước thềm lan
𡲤徘徊𢜝𢟏率体𬈗焒󱙼𥪞茹,vả bồi hồi sợ sệt thoắt thấy nổi lửa sáng trong nhà
𬲠𤤰太祖太宗𩄎霪,giỗ vua thái tổ thái tông mưa dầm
桃郎王卒于野能國無嗣眾推李佛子爲嗣統其眾,đào lang vương tốt vu dã năng quốc vô tự chúng suy lí phật tử vi tự thống kì chúng
堆𠄼𤑟𨒒拯訛,đôi năm rõ mười chẳng ngoa
唐名𤂬利險坤尋,đường danh lối lợi hiểm khôn tìm
何則十二使君皆吳王之舊臣當後主親征唐阮為毒矢所中而殂爲臣下者固宜復讎致討而雪後主之耻可也亦當圖立嗣君以繼先主之統可也,hà tắc thập nhị sứ quân giai ngô vương chi cựu thần đương hậu chủ thân chinh đường nguyễn vi độc thỉ sở trúng nhi tồ vi thần hạ giả cố nghi phục thù trí thảo nhi tuyết hậu chủ chi sỉ khả dã diệc đương đồ lập tự quân dĩ kế tiên chủ chi thống khả dã
勑玉籍秘書省奉行,sắc ngọc tịch bí thư sảnh phụng hành
時𠇮𩈘渃𦑃䕯,THÌ mình mặt nước cánh bèo
呈化州頭目羅傳排桄䦕之柵一文呈憑祥縣知縣李廣寧監執差人黄世恭,trình Hoá Châu đầu mục La Truyền bài quang quan chi sách nhất văn trình Bằng Tường huyện tri huyện Lí Quảng Ninh giám chấp sai nhân Hoàng Thế Cung
隊𥷺𣹕𨢇,đội mo rót rượu
𡬷𪮚銅鎖原封絶𩂟󰅹𧡊䏾紅𠓨𦋦,tấc gang đồng tỏa nguyên phong tuyệt mù nào thấy bóng hồng vào ra
冲篭色慾外篭奸邪,trong rông sắc dục ngoài rông gian tà
彼智窮而力盡束手待亡我謀伐而心攻不戰自屈,Bỉ trí cùng nhi lực tận thúc thủ đãi vong ngã mưu phạt nhi tâm công bất chiến tự khuất
等徃歳貢于明并孔愚徃奏探民人逾越地方交通販賣等事,đẳng vãng tuế cống vu minh tịnh khổng ngu vãng tấu thám dân nhân du việt địa phương giao thông phán mại đẳng sự
㐌势辰催朱𠖾󱚋,đã thế thì thôi cho mát mẻ
君子聖䝨𢚸似渃,quân tử thánh hiền lòng tựa nước
棖謹𦊚边魯催,giường ghín bốn bên trổ xoi
玉它固曰埃恾女,ngọc đà có vết ai màng nữa
𡗶堯𣈜舜命咹於嵿石巖台𩈘虐𥈺,trời nghiêu ngày thuấn mình ăn ở đỉnh thạch nham thai mặt ngước dòm
胡氏阮慶獄並切肉剉骨于西市其餘以罪次輕重論,Hồ thị Nguyễn Khánh ngục tịnh thiết nhục toả cốt vu Tây thị kì dư dĩ tội thứ khinh trọng luận
敢有徇情妄󰱇品卑任浅之人,Cảm hữu tuẫn tình vọng tuyển phẩm ti nhâm thiển chi nhân
號令分明軍士奉命整飭部伍,Hiệu lệnh phân minh quân sĩ phụng mệnh chỉnh sức bộ ngũ
賜楊,tứ dương
拮沒回𨕭㗂𠴔翁,cất một hồi lên tiếng chiềng ông
聖宗淳皇帝上,thánh tông thuần hoàng đế thượng
低,đây
立賞告捕强盗令今後如有捉得强道并探得道刼殺人者重者賞以官職輕,Lập thưởng cáo bổ cường đạo lệnh kim hậu như hữu tróc đắc cường đạo tịnh thám đắc đạo kiếp sát nhân giả trọng giả thưởng dĩ quan chức khinh
厨兜𬂙体裊車,Chùa đâu trông thấy nẻo xa
幸得龍爪之瑞大破全梁之兵,hạnh đắc long trảo chi thuỵ đại phá toàn lương chi binh
仰𬂙量𢌌文人󰡫芇,Ngửa trông lượng rộng văn nhân thế nào
仍󰑼寃苦流󰡞,những là oan khổ lưu ly
扑渃,vọc nước
清朝平西親王欽旨委開化鎮標遊擊曹知府劉解送迯罪人麻福淀,Thanh triều Bình Tây thân vương khâm chỉ uỷ Khai Hoá trấn tiêu du kích Tào tri phủ Lưu Giải tống đào tội nhân Ma Phúc Điện
綠󰠲渚及𠬠𠳒𢭂絲,Duyên đâu chưa kịp một lời trao tơ
𡲤𪡔咴吸,vả ra hoi hóp
㐌最如墨吏𢠩如𣈘,đã tối như mực lại mờ như đêm
卷之十六,quyển chi thập lục
𤳇跳󱖺鶴臨臨詰,trai kheo gối hạc khom khom cật
堯叟至如昔詰得藏匿之由盡以所匿南女老少百十三口召成雅交付還之,Nghiêu Tẩu chí Như Tích cật đắc tàng nặc chi do tận dĩ sở nặc nam nữ lão thiếu bách thập tam khẩu triệu Thành Nhã giao phó hoàn chi
娘群扵准渃畨,nàng còn ở chốn nước phiên
文章揑坦通明性𡗶,văn chương nết đất thông minh tính trời
春正月立天德陵太廟,xuân chính nguyệt lập thiên đức lăng thái miếu
逴𫬱𣈜接堆𠀧,rước mời ngày tiếp đôi ba
不情浽陣𫡮湄,bất tình nổi trận mây mưa
臣等待罪法官恐獄案速易或致寃濫,Thần đẳng đãi tội pháp quan khủng ngục án tốc dị hoặc trí oan lạm
朱𡑝六𥒥朱迷敏𠁀,cho lăn lóc đá cho mê mẫn đời
明遂以王汝相同彦栩䏓均黎師凱假授京北侍郎山西陝西山東參政遣人護送中途殺之,Minh toại dĩ Vương Nhữ Tương Đồng Ngạn Hủ Nguyễn Quân Lê Sư Khải giả thụ Kinh Bắc thị lang Sơn Tây Thiểm Tây Sơn Đông tham chính khiến nhân hộ tống trung đồ sát chi
聯营,liên doanh
監察御史同亨𭛁劾其罪時亨無憂色私謂親人曰不過罸錢昔枚中丞老手猶不撼動我亨𭛁小輩夫能何為,giám sát ngự sử đồng hanh phát hặc kì tội thì hanh vô ưu sắc tư vị thân nhân viết bất quá phạt tiền tích mai trung thừa lão thủ do bất hám động ngã hanh phát tiểu bối phù năng hà vi
有文武才初仕梁遭亂歸太平,hữu văn vũ tài sơ sĩ lương tao loạn quy thái bình
𬮌洞拯咍離裊意,cửa động chẳng hay lìa nẻo ấy
生強󰞺𦛌散魂,Sinh càng nát ruột tan hồn
爾親來檢閲,nhĩ thân lai kiểm duyệt
乃造名保殿又立上林苑中有鹿獸,Nãi tạo Danh Bảo điện hựu lập Thượng Lâm uyển trung hữu lộc thú
囷灵攎𤀓㐌溋固尼,khuôn thiêng lừa lọc đã dành có nơi
秋八月作考試閲󰱇塲在神武殿前衛直盧,thu bát nguyệt tác khảo thí duyệt tuyển trường tại thần vũ điện tiền vệ trực lư
𦊚𦀊蘇𡮈蹺韻宫商,Bốn dây to nhỏ theo vần cung thương
油𡥵𡥵𪿀朱耒,ru con con ngủ cho rồi
源干蚤𦤾蒸低𫘑傳敎法爫柴救迷,nguồn cơn tao đến chưng đây mở truyền giáo pháp làm thầy cứu mê
己亥六年宋咸平二年,Kỉ Hợi lục niên Tống Hàm Bình nhị niên
宏郡公𭁈戦數不勝見士卒多迯亡者乃用鉄爲環鎖其軍士之足于船,Hoành quận công dữ chiến sổ bất thắng kiến sĩ tốt đa đào vong giả nãi dụng thiết vi hoàn toả kì quân sĩ chi túc vu thuyền
霜如鈽補𤷱㭲柳𩄎󰟯鋸鋸𤉗梗梧,sương như búa bổ mòn gốc liễu mưa dường cưa cứa héo cành ngô
或瘠人肥己之是崇或徇色酖酒之弗戢或假,hoặc tích nhân phì kỷ chi thị sùng hoặc tuẫn sắc đam tửu chi phất tập hoặc giả
課𠸗柴呐叱咍,thuở xưa thày nói rất hay
明又遣使求僧人按摩女火者皆少遣之,Minh hựu khiến sứ cầu tăng nhân án ma nữ hoả giả giai thiểu khiến chi
𣋚𣈕吝木㐌北時南,hôm mai lặn mọc đã bắc thời nam
壘󰅹壘拯破散賊󰅹賊拯󱳮筭𧗱頭,lũy nào lũy chẳng phá tan giặc nào giặc chẳng lo toan về đầu
闭除𣾼𣷭𦋦𣾺管之,bấy giờ vượt bể ra khơi quản gì
𠰳唁掑典羡尼,Miếng ngon kề đến tận nơi
萌湘拂拂𩙌弹香洟味女茶漧喠情,mành tương phất phất gió đàn hương rây mùi nhớ trà khan giọng tình
以世子行禮,dĩ thế tử hành lễ
制某或見責布底每救解之,Chế Mỗ hoặc kiến trách Bố Để mỗi cứu giải chi
戊子十一年莫興治元年二明萬曆十六年,Mậu Tí thập nhất niên Mạc Hưng Trị nguyên niên Nhị Minh Vạn Lịch thập lục niên
園花哭惜𬰢妃子池𦹵鮮仍𢚸小人,vườn hoa khóc tiếc mặt phi tử đìa cỏ tươi dưng lòng tiểu nhân
朱英𠫾割朱娘掛粓,cho anh đi gặt cho nàng quảy cơm
吕岱誘之史降而殺之非也,Lữ Đại dụ chi sử hàng nhi sát chi phi dã
侈𠵌边𡑲柚撑固𠊚迍桧返过,xảy nghe bên cụm dâu xanh có người đốn củi phản qua
嗔特排𠅜𣦍渚鬪羕󰅹,xin được bày lời ngay chớ giấu dường nào
位位威󰀩顕德㝵,vời vợi uy nghi hiển đức người
𣎞熾牕𤐜熾篆竹熾萌,trăng xế song khói xế triện trúc xế mành
生浪隣里𦋦𠓨,Sinh rằng Lân lý ra vào
無六翮乃凣鳥耳,vô lục cách nãi phàm điểu nhĩ
㐌洳䏾𢪀吏碑𠰘唭,Đã dơ bụng nghĩ lại bia miệng cười
詔舍舟登陸領軍士至北岸見彼属徒已列江邉,Chiếu xá chu đăng lục lĩnh quân sĩ chí Bắc ngạn kiến bỉ thuộc đồ dĩ liệt giang biên
甲子七年宋景定五年元至元元年春正月太師陳守度卒,Giáp Tí thất niên Tống Cảnh ĐỊnh ngũ niên Nguyên Chí Nguyên nguyên niên xuân chính nguyệt Thái sư Trần Thủ Độ tốt
半利摸名閙仍几,Bán lợi mua danh nào những kẻ
女󰅹爫事不仁𡗶坦牢証鬼神牢𦖑,nỡ nào làm sự bất nhân trời đất sao chứng quỷ thần sao nghe
先郡公迯歸布政州再歸于莫,Tiên quận công đào quy Bố Chính châu tái quy vu Mạc
秋𨍦彊𧺀女秋尼,thu sau càng thắm nữa thu này
爫清蔑𠼶朱戈𠸂󱚢時彦𠾒𦋦曳唭,làm thinh một nín cho qua nuốt vào thì ngán nhả ra dái cười
皆清化人而其子皆清化女所出,giai Thanh Hoá nhân nhi kì tử giai Thanh Hoá nữ sở xuất
阮俊裴秉彜阮自強爲左侍郎僉都御史陳瑋爲副都御史寺卿杜克敬阮瀨爲右侍郎,nguyễn tuấn bùi bỉnh di nguyễn tự cường vi tả thị lang thiêm đô ngự sử trần vĩ vi phó đô ngự sử tự khanh đỗ khắc kính nguyễn lại vi hữu thị lang
功碎𧁷󰛽消耗座鐄𢆧特𡮍󰅹共庒,công tôi khó nhọc tiêu hao toà vàng may được chút nào cùng chăng
喂傕身体群夷麻󰝺,ôi thôi thân thể còn gì mà toan
克復乃仁澍同母弟也,khắc phục nãi nhân chú đồng mẫu đệ dã
犯人充本府軍三年終不得入塲,phạm nhân sung bản phủ quân tam niên chung bất đắc nhập trường
𠊛𠀧等𧵑𠀧𩑛牢注𧡊𠊛𢀨扒光爫户,người ba đấng của ba loài sao chú thấy người sang bắt quàng làm họ
遣使聘于宋宋封帝為𭴣南國王,khiến sứ sính vu tống tống phong đế vi an nam quốc vương
埃咍冲舘固藏經綸,ai hay trong quán có tàng kinh luân
馭𨫊於𡗶名於史威𤍌然然恰滝𡶀,ngựa sắt ở trời danh ở sử uy thiêng nhơn nhởn khắp sông núi
店店拞炪畑冷𦣰拯𢧚職,đêm đêm khêu đốt đèn lạnh nằm chẳng nên giấc
仍勑公路等云今命爾軰提熊虎之兵勦犬羊之醜驅馳諸将震讋以威,Nhưng sắc Công Lộ đẳng vân Kim mệnh nhĩ bối đề hùng hổ chi binh tiễu khuyển dương chi sú khu trì chư tướng chấn tiệp dĩ uy
两兵相迎夾攻自卯至巳鋭氣增倍,lưỡng binh tương nghênh giáp công tự mão chí tị duệ khí tăng bội
𦊚馭𩝺於槽朱咹𦹵𦷾朱咹秃𦷾,bốn ngựa nuôi ở tàu cho ăn cỏ đấy cho ăn thóc đấy
帝聞之以為知言,Đế văn chi dĩ vi tri ngôn
悔,hối
甲兵捁且觥茹,Giáp binh kéo đến quanh nhà
嫩𠺘印㐌高𢬣,nộn rằng ấn đã cao tay
永祚凣十,vĩnh tộ phàm thập
裊㦖官举状師沛立即呈单𨖲官掌理座上審,nếu muốn quan cử trạng sư phải lập tức trình đơn lên quan chưởng lý toà thượng thẩm
損琴捉襖倍𦋦,Buông cầm xốc áo vội ra
榜示藩鎮凡有京人旅寓勒還原籍,Bảng thị phiên trấn phàm hữu kinh nhân lữ ngụ lặc hoàn nguyên tịch
夏四月大風折木𤼵屋海水漲溢人畜溺死,Hạ tứ nguyệt đại phong triết mộc phát ốc hải thuỷ trướng dật nhân súc nịch tử
火之後其書不傳,hoả chi hậu kì thư bất truyền
朝退俱坐於議事堂崇武門外,Triều thoái cụ toạ ư Nghị sự đường Sùng Vũ môn ngoại
事覺並加徒刑,sự giác tịnh gia đồ hình
道深德厚𥙩之報恩,đạo thâm đức hậu lấy gì báo ơn
場小斈,trường tiểu học
時太史丞裴時亨言禁中忌種桑故有是命,Thời Thái sử thừa Bùi Thì Hanh ngôn cấm trung kị chủng tang cố hữu thị mệnh
博媄生𫥨分喔𠱤,bác mẹ sinh ra phận ốc nhồi
五月赤虹經天一刻始散,ngũ nguyệt xích hồng kinh thiên nhất khắc thuỷ tán
𠄼品棱儒𤜬朔𥙩,năm phẩm rừng nho săn sóc lấy
五月帝遣司空黎禮臼帝甥本丁賜姓黎姓徇演州,Ngũ nguyệt đế khiển Tư không Lê Lễ cữu đế sanh bản Đinh tứ tính Lê tính tuẫn Diễn Châu
󰘂殿讀偈蔑欺浪丕,cửa đền đọc kệ một khi rằng vầy
能動,năng động
摳吳破𦟽散如𩽖,xua ngô vỡ mật tan như ruốc
不如養力蓄鋭以待其援,bất như dưỡng lực súc nhuệ dĩ đãi kì viện
化宋遣左正言宋鎬右正言王世則賫制󰀋加封帝特進,Hoá Tống khiển Tá chính ngôn Tống Cảo Hữu chính ngôn Vương Thế Tắc tê chế sách gia phong đế Đặc tiến
𩯀𩄲怲扯没讓𢯏排,tóc mây biếng chải một dường bẻ bai
朗胣个卞,trắng dạ cá bèn
𣳔鐄𡦂𡦂勒珠行行,ròng vàng chữ chữ rặc châu hàng hàng
東十月黄子宜民生,đông thập nguyệt hoàng tử nghi dân sinh
黎壽域等曰三文並以平順如申仁忠等僉奏上,lê thọ vực đẳng viết tam văn tịnh dĩ bình thuận như thân nhân trung đẳng thiêm tấu thượng
糠魚𩞝咱共時朱侖,khang ngư mắm thính cùng thì chua son
边𦖻󰽿㗂玉和,bên tai nghe tiếng ngọc hoà
𩯀誓㐌枕觥𦠘,Tóc thề đã chấm quanh vai
𡹡蹎礙𨀈盎孚雲,kiễng chân ngại bước áng phù vân
𤐜𩅜渃𥒥意鄕村,khói ráng nước đá ấy hương thôn
𨀈寅蹺𦰟小溪,bước dần theo ngọn tiểu khê
不願而自私争認乞還聚者以軍憲論,Bất nguyện nhi tự tư tranh nhận khất hoàn tụ giả dĩ quân hiến luận
齊餓夫,Tề nga phu
𡴯𡗶殺氣𢠩𢠩,Ngất trời sát khí mơ màng
𧿆𨕭𧿆𫴋𡥵蜂咄󱠑,nhảy lên nhảy xuống con ong đốt l
順風󰜋𦲿𣾼𨖅𣷷󰟴,Thuận phong một lá vượt sang biển Tề
𠄩边夾𩈘廛廛,Hai bên giáp mặt chiền chiền
帝又贈希曾詩云乾坤清泰属三春使節光臨喜色新,đế hựu tặng hi tăng thi vân càn khôn thanh thái thuộc tam xuân sử tiết quang lâm hỉ sắc tân
𪽣𧵆󱉿𦹵𫽄𦓿𢄂賒𩟂𥜤󰋇𣈗拱𠫾,ruộng gần bỏ cỏ chẳng cày chợ xa quà rẻ mấy ngày cũng đi
苔茹󰠓㗂𧋆撑,Đầy nhà vang tiếng ruồi xanh
踰月不克乃懸璉竿上使人謂部領曰不降則殺璉,Du nguyệt bất khắc nãi huyền Liễn can thượng sử nhân vị Bộ Lĩnh viết Bất hàng tắc sát Liễn
耨𧗱圭𪧘閉饒春朗賞渚離䋥塵,náu về quê cũ bấy nhiêu xuân lửng thửng chửa lìa lưới trần
傷𫯳𬛩網𤓢𪰤於茹,thương chồng nằm võng nắng nôi ở nhà
𦎛楼秦𨁪㐌𤐝鍾,gương lầu tần dấu đã soi chung
帝自即位之後每夜𭁈宫人酣酒無量,Đế tự tức vị chi hậu mỗi dạ dữ cung nhân hàm tửu vô lượng
盛禮雍容昭度數至仁廣蕩焕恩榮,Thịnh Lễ ung dung chiêu độ số Chí nhân quảng đãng hoán ân vinh
茶全既被擒其將逋持持走至藩籠㨿其地稱占城主持持得國五分之一使使称臣入貢乃封為王帝又封華英南蟠王凡三國以霸縻之,trà toàn ký bị cầm kì tướng bô trì trì tẩu chí phiên lung cứ kì địa xưng chiêm thành chủ trì trì đắc quốc ngũ phân chi nhất sứ sứ xưng thần nhập cống nãi phong vi vương đế hựu phong hoa anh nam bàn vương phàm tam quốc dĩ bá mi chi
𨀈𦋦󰜋𨀈󰜋𥩯𥊛車娘㐌𤏣澄裊車,bước ra một bước một dừng trông xa nàng đã tỏ chừng nẻo xa
抵朱𠊛𢘽別兜麻𠻀,để cho người dại biết đâu mà dò
宜兀爲𬲇捲拂披隊准𫅫,nghi ngút vì gió cuốn phất phơ đòi chốn bay
不聽襲以蛮寇必至兵食皆闕智力,bất thính tập dĩ man khấu tất chí binh thực giai khuyết trí lực
暈東𬂙㐌𥪸𣦍𣟪茹,Vầng đông trông đã đứng ngay nóc nhà
𪟂吒丐𢼂花桃,Chém cha cái số hoa đào
尊義母宸英夫人爲皇太后,Tôn nghĩa mẫu Thần Anh phu nhân vi Hoàng thái hậu
秋七月暴風,Thu thất nguyệt bạo phong
麾下潘麻雷竊飛馬迯去不知所之,huy hạ phan ma lôi thiết phi mã đào khứ bất tri sở chi
宋封帝爲安南國王改交趾爲安南國,tống phong đế vi an nam quốc vương cải giao chỉ vi an nam quốc
令将校再立新功爲始大臣至少尉有大勳劳賞金符者得食郡邑執令有功者得食邑督将人亦食郡邑有差,Lệnh tướng hiệu tái lập tân công vi thuỷ Đại thần chí Thiếu uý hữu đại huân lao thưởng kim phù giả đắc thực quận ấp Chấp lệnh hữu công giả đắc thực ấp đốc tướng nhân diệc thực quận ấp hữu sai
滚滚𧏵𠖤𡶨沛邑,cuồn cuộn rồng bay ngàn bái ấp
㐌生𦋦數龍冬,đã sinh ra kiếp long đong
參議政事阮復監試門下省左司左諫議大夫知北道軍民簿籍兼翰林院承旨學士阮如堵翰林院承旨學士知東道軍民阮永錫國子監祭酒阮伯既讀卷,tham nghị chính sự Nguyễn Phục giám thí Môn hạ sảnh tả ti tả gián nghị đại phu tri Bắc đạo quân dân bạ tịch kiêm Hàn lâm viện thừa chỉ học sĩ Nguyễn Như Đổ Hàn lâm viện thừa chỉ học sĩ tri Đông đạo quân dân Nguyễn Vĩnh Tích Quốc tử giám tế tửu Nguyễn Bá Ký độc quyển
秩𠊛群𡭧𧵑信,Mất người còn chút của tin
夾界,giáp giới
𤴬𢚸几於𠊛𠫾淚淶渗𥒥絲𢺺癒蚕,đau lòng kẻ ở người đi lệ rơi thấm đá tơ chia rũ tằm
巾纙具怒𡚢齊䇪,khăn là cụ nọ to tày rế
若是其幾無所不至,nhược thị kì cơ vô sở bất chí
熑蜜,rim mứt
啻拯沛妯家妯敎塘𩄲𫳵窖𡀍󱫠饒,ví chẳng phải dâu gia dâu giáo đường mây sao khéo rủ rê nhau
坡𥒥盧趨拯齊,bờ đá lô xô chẳng tày
阮了奏曰自古未有宦官專壞天下如此,nguyễn liễu tấu viết tự cổ vị hữu hoạn quan chuyên hoại thiên hạ như thử
雇𨢇爫盃,cố rượu làm vui
蛆虶麻餒𡥵蝒,tò vò mà nuôi con nhện
大王許之以計取大艦装載送还國又令善氽者已充艦夫,Đại Vương hứa chi dĩ kế thủ đại hạm trang tải tống hoàn quốc hựu lệnh thiện tù giả dĩ sung hạm phu
十二日駐營錦江𭁈諸将大會議分兵水陸並進渡江急戦,thập nhị nhật trú dinh cẩm giàng dữ chư tướng đại hội nghị phân binh thuỷ lục tịnh tiến độ giang cấp chiến
𢲧𡀯,gây chuyện
扒𡥵𧎠𧚟𤍇羮蒌𧁶,bắt con rận váy nấu canh rau giền
些群朗蕩𬈋之女,ta còn lãng đãng làm chi nữa
戈弓𥏋默揲蒸渃拯服,qua cung tên mặc dẹp chưng nước chẳng phục
罷多錦縣轉運副使潘天爵充本路軍以察之黨也,Bãi Đa Cẩm huyện chuyển vận phó sứ Phan Thiên Tước sung bản lộ quân dĩ Sát chi đảng dã
詔曰天之立君所以為民君之奉天,chiếu viết thiên chi lập quân sở dĩ vi dân quân chi phụng thiên
体梗柳𢷀塘涅時動蒸𢚸賒汝細几戎摟,thấy cành liễu rủ đường nát thời động chưng lòng xa nhớ tới kẻ nhung lâu
冬十月以范應臣為尚書知國子院提調文臣從臣子弟入學,đông thập nguyệt dĩ phạm ứng thần vi thượng thư tri quốc tử viện đề điều văn thần tụng thần tử đệ nhập học
欽哉,Khâm tai
吏固槐花羶俸綠,lại có hòe hoa chen bóng lục
道銅等詣營門降,Đạo Đồng đẳng nghệ doanh môn hàng
明人度不交遂棄城夜遁,minh nhân độ bất giao toại khí thành dạ độn
至咸通中髙駢增築羅城果如其言,Chí Hàm Thông trung Cao Biền tăng trúc La thành Quả như kì ngôn
𦖑信洳落用移森觥計𠲥𡀷𠳒𠳨查,nghe tin nhơ nhác rụng rời xúm quanh kể lể rộn lời hỏi tra
僞官有為明人援興道王鑽船事阻其㱕心者而帝之信孚及獴魚明人卒信從不疑,Nguỵ quan hữu vi Minh nhân viện Hưng Đạo Vương toản thuyền sự trở kì quy tâm giả nhi Đế chi tín phù cập muông ngư Minh nhân tốt tín tòng bất nghi
色羅賊忱𬈋之課重群防固課衰,sắc là giặc đam làm chi thuở trọng còn phòng có thuở suy
仍𣈜𣈙民苦物𤷍,nhưng ngày rày dân khổ vật gầy
耒等曰縱彼妄行意外設為此策我執之彼以為辝不如放回,lỗi đẳng viết túng bỉ vọng hành ý ngoại thiết vi thử sách ngã chấp chi bỉ dĩ vi từ bất như phóng hồi
𠃣浪買尋𦷾,ít rằng mới tìm đấy
󰮏辻歳索侯𫅷,sáu mươi tuổi tác hầu già
𤾓𢆥官府永祥喂,trăm năm quan phủ vĩnh tường ôi
特𠳒如𢶒󰌵𢚸,được lời như cởi tấm lòng
雨露之仁道合弛張化覃普率,vũ lộ chi nhân đạo hợp thỉ trương hoá đàm phổ suất
以答予心責成之重副王父委寄之隆斯益衍皇圖鞏固之長保王業綿洪之大,dĩ đáp dư tâm trách thành chi trọng phó vương phụ uỷ ký chi long tư ích diễn hoàng đồ củng cố chi trường bảo vương nghiệp miên hồng chi đại
一辰部吏部兵二辰部户部刑拱衝次𠀧辰特部工若朋部礼𥛉翁碎󰡲,nhất thời bộ lại bộ binh nhì thời bộ hộ bộ hình cũng xong thứ ba thì được bộ công nhược bằng bộ lễ lạy ông tôi về
𥵚𦂿𤛠,cần buộc trâu
一捕得僞副将難賞八人易賞四人,Nhất bổ đắc nguỵ phó tướng nan thưởng bát nhân dị thưởng tứ nhân
賜姓名金,Tứ tính danh Kim
尼󰑼㛪𫆧尼󰑼㛪妯,Này là em ruột này là em dâu
今遣監丞阮耒賫銀兩賞賜以旌其忠以,Kim khiển giám thừa Nguyễn Lỗi tê ngân lượng thưởng tứ dĩ tinh kì trung dĩ
至天嘉寳祐以後土木蝟興盗賊蜂起而亡國之兆已萌於此矣,Chí Thiên Gia Bảo Hựu dĩ hậu thổ mộc vị hưng đạo tặc phong khởi nhi vong quốc chi triệu dĩ manh ư thử hĩ
先是上皇命日官擇塟日有駁之曰以今年塟必害祭主,tiên thị thượng hoàng mệnh nhật quan trạch táng nhật hữu bác chi viết dĩ kim niên táng tất hại tế chủ
𢌌傷𦹵内花𪬡𡮍身䕯浡敢煩枚𡢐,rộng thương cỏ nội hoa hèn chút thân bèo bọt dám phiền mai sau
抉𡑝達逴𣳮󰜍烙香,Quét sân đặt trác rửa bình thắp hương
情𥪝聀夢𰿘萬共空,tình trong giấc mộng muôn vàn cũng không
是歲遷古弄城,Thị tuế thiên Cổ Lộng thành
夏五月置宫女皆品皇后妃嬪十三御女十八樂妓一百有餘,hạ ngũ nguyệt trí cung nữ giai phẩm hoàng hậu phi tần thập tam ngự nữ thập bát nhạc kĩ nhất bách hữu dư
𥙩欺潭蔭蒲欺冷渚課枯乾固課𩆍,lấy khi đầm ấm bù khi lạnh chữa thuở khô khan có thuở rào
殿𧍰閣鳳䀡時󰬥𫢼,điện rồng gác phượng xem thì nhiều thay
吀曲頭仍𩩪拱󱥊,xin khúc đầu những xương cùng xẩu
灡秋水濕春山,Làn thu thuỷ thấp xuân sơn
𣈗芇香焒功恩朱払,ngày nào hương lửa công ơn cho chàng
自今各處承司推官如有鈌貟吏部擇取各衙門官曾經二考以上廉䏻練達諳曉刑名者銓除,tự kim các xứ thừa ti suy quan như hữu khuyết viên lại bộ trạch thủ các nha môn quan tằng kinh nhị khảo dĩ thượng liêm năng luyện đạt am hiểu hình danh giả thuyên trừ
𤯭󰠃髙祖册群𥱬底,sánh cùng cao tổ sách còn ghi đây
獴𦊚󱭬𬑉𠊛形𤛠,muông bốn gạc mắt người hình trâu
核𫇶,cây ráy
禎春正月朔日有食之,Trinh Xuân chính nguyệt sóc nhật hữu thực chi
州將敗之,Châu tướng bại chi
󰠵戈水秀山奇匪情𩵜䟢及期𧏵󰘰,trải qua thuỷ tú sơn kỳ phỉ tình cá nhảy gặp kỳ rồng bay
窖󰟁緣闭󰑼𠇮貝些,Khéo vô duyên bấy là mình với ta
式,thức
春修祥符門,xuân tu tường phù môn
享國不久惜哉武瓊賛曰帝天資日表隆凖龍顔神采異常,hưởng quốc bất cửu tích tai vũ quỳnh tán viết đế thiên tư nhật biểu long chuẩn long nhan thần thái dị thường
𧵑𠊛𠊛底𠊛󱨳故牢破害朱窮買他,của người người để người dùng cớ sao phá hại cho cùng mới tha
䀡𦝄耒吏想情故人,xem trăng rồi lại tưởng tình cố nhân
朋𠊛髙智貫機,bằng người cao trí quán cơ
徐浪𧡊櫗𧡊銅,từ rằng thấy mít thấy đồng
帝征占時歷銅皷山至婆和江山路險難人馬困憊海道波濤又難往來乃使人開港,đế chinh chiêm thời lịch đồng cổ sơn chí bà hoà giang sơn lộ hiểm nan nhân mã khốn bị hải đạo ba đào hựu nan vãng lai nãi sử nhân khai cảng
𨑮分拱荅店朱𠬠𠄽,mười phần cũng đắp điếm cho một vài
是日鄭惟㦃與黎義昭及勳舊宗室大臣共迎立錦江王長子椅為帝時年十四,Thị nhật Trịnh Duy Sản dữ Lê Nghĩa Chiêu cập huân cựu tông thất đại thần cộng nghinh lập Cẩm Giang Vương trưởng tử Ỷ vi đế thời niên thập tứ
仙浪𠫾㐌吃𠽐,Tiên rằng Đi đã ngất ngơ
上命光啓詣舘疑見椿髙卧不出,Thượng mệnh Quang Khải nghệ quán nghi kiến Xuân cao ngoạ bất xuất
𣈙碎忌柴吏求朱特別信昆碎於󰠲,rày tôi cậy thầy lại cầu cho được biết tin con tôi ở đâu
城中驚乱,Thành trung kinh loạn
令少尉𰺥令路官等速收在城偽土官軍民妻子,lệnh thiếu uý chấp lệnh lộ quan đẳng tốc thu tại thành nguỵ thổ quan quân dân thê tử
小姐迍𫔳吔提,Tiểu thư đón cửa dã giề
淹念阁錦房絩,êm nềm gác gấm buồng thêu
節制鄭松命太尉阮有僚領兵攻勦逐比擒󰱐羙壽而還,tiết chế trịnh tùng mệnh thái uý nguyễn hữu liêu lĩnh binh công tiễu trục bí cầm hoạch mĩ thọ nhi hoàn
󰋇奶𤞼𡥵摸󱞤𥜤,mấy nái lợn con mua đắt rẻ
獜白象𢲨胡椒,săn bạch tượng hái hồ tiêu
唉群顔色宋公󰑼𣃣,hãy còn nhan sắc tống công là vừa
漂散人民聽還原籍耕種,phiêu tán nhân dân thính hoàn nguyên tịch canh chủng
賞罰以行勇徃自勵闔境之,Thưởng phạt dĩ hành dũng vãng tự lệ hạp cảnh chi
爫之時㤨󰜋𫯳刼𡢐,Làm chi thì cũng một chồng kiếp sau
春正月宋封帝爲安南國王制畧曰即樂國以肇封既從世襲極真王而錫命何待次陛盖異禮也,xuân chính nguyệt tống phong đế vi an nam quốc vương chế lược viết tức lạc quốc dĩ triệu phong ký tòng thế tập cực chân vương nhi tích mệnh hà đãi thứ bệ cái dị lễ dã
帝大懼趨出宫門無人守衛過資福寺見𭓇生段汝諧在寺門,Đế đại cụ xu xuất cung môn vô nhân thủ vệ quá Tư Phúc tự kiến học sinh Đoàn Nhữ Hài tại tự môn
尚其衹膺重眷克謹令名,Thượng kì chỉ ưng trọng quyến khắc cẩn lệnh danh
筭𠚢𠃩𣎃群咿吏𬂙生𦬑提携羅枚,toan ra chín tháng còn e lại trông sinh nở đề huề là may
󰜋茹福祿𫡂𠄩,Một nhà phúc lộc gồm hai
占云其变應妃后亡,chiêm vân kì biến ứng phi hậu vong
乱兵𠅍𤽶𧼌𨱽奉晓哰保共𠊛國家,loạn binh mất vía chạy dài phụng hiểu rao bảo cùng người quốc gia
莫封其子敬典等爲王餘皆以次受封,Mạc phong kì tử Kính Điển đẳng vi Vương dư giai dĩ thứ thụ phong
參尋卒弟壽領州事州人不咱,Tham tầm tốt đệ Thọ lĩnh châu sự châu nhân bất thính
㕸𠳨𠽉𢖖吏𢢆樁,rắp hỏi thăm sau lại thẹn thùng
五月初七日明孝宗崩謚曰敬皇帝,ngũ nguyệt sơ thất nhật minh hiếu tông băng thuỵ viết kính hoàng đế
𥪝迷羕㐌等边𠬠娘,trong mê dường đã đứng bên một nàng
帝以西興侯何壽禄代守其地,Đế dĩ Tây Hưng hầu Hà Thọ Lộc đại thủ kì địa
誦經讀冊聖賢,tụng kinh đọc sách thánh hiền
孔子,khổng tử
棟𪰛拱固㗂工工,gióng thời cũng có tiếng cong cong
太王妃阮氏玉寶被火卒節制鄭松避,Thái Vương phi Nguyễn Thị Ngọc Bảo bị hoả tốt Tiết chế Trịnh Tùng tị
時國人亦奔附禦北王於扶,Thời quốc nhân diệc bôn phụ ngự Bắc vương ư phù
爫之󰝂𫗁傾城撩𤽗,làm chi đem thói khuynh thành trêu ngươi
亇林撑顛,cá trắm xanh đen
𠓀柴𡢐伵㖔𡁞如氷迻䋦逴𠓨楼粧,trước thầy sau tớ xôn xao nhà băng đưa mối rước vào lầu trang
凡十年而天下大治,phàm thập niên nhi thiên hạ đại trị
夏六月十日旨揮諸僧道有通經典及精謹節行期以今月二十日就省堂通身檢閲考試中者聽爲僧道不中者仍勒還俗,hạ lục nguyệt thập nhật chỉ huy chư tăng đạo hữu thông kinh điển cập tinh cẩn tiết hạnh kì dĩ kim nguyệt nhị thập nhật tựu sảnh đường thông thân kiểm duyệt khảo thí trúng giả thính vi tăng đạo bất trúng giả nhưng lặc hoàn tục
拱𦖻󰋇浽𡅧呢,kề tai mấy nỗi nằn nì
𬌓𥢆𥢆仍𥘀爲渃𡽫,tấm riêng riêng những nặng vì nước non
襊彈扱册提𢹂連𨖅,Túi đàn cặp sách đề huề liền sang
嘺𠊚鐘搌㗂󱊚󱊚,ghẹo người chuông nện tiếng boong boong
十九日勑㫖禮部出榜接明使咱百官並著鞋󰔣,thập cửu nhật sắc chỉ lễ bộ xuất bảng tiếp minh sứ thính bách quan tịnh trước hài miệt
養其入輕重諸刑並付刑部襨議,dưỡng kì nhập khinh trọng chư hình tịnh phó Hình bộ phức nghị
俸蓬葻,bổng bồng bông
玉群隐𩃳𣘃松,ngọc còn ẩn bóng cây tùng
産床鳯輦鸾儀,Sẵn sàng phượng liễn loan nghi
己卯二十年宋紹興二十九年,Kỉ Mão nhị thập niên Tống Thiệu Hưng nhị thập cửu niên
改十道為二十四路愛州驩州為寨,cải thập đạo vi nhị thập tứ lộ ái châu hoan châu vi trại
剽掠沿海居民,phiêu lược duyên hải cư dân
吁噅默媄丐螉瓢,vo ve mặc mẹ cái ong bầu
鄧容軍浽󰟨蒙坤扲,đặng dung quân nổi thế mong khôn cầm
共饒𧜖𨆝𣌋𣅘,cùng nhau chăn gối sớm khuya
𢧚庒𡮇分之麻,nên chăng chút phận chi mà
鑅外𬙞𫳘鑅𥪞糁藝,Vành ngoài bảy chữ vành trong tám nghề
乙卯德元二年清康熙十四年春三月使臣阮荗材胡士揚等回國,Ất Mão Đức Nguyên nhị niên Thanh Khang Hi thập tứ niên xuân tam nguyệt sứ thần Nguyễn Mậu Tài Hồ Sĩ Dương đẳng hồi quốc
刼牢秩仍断膓世催,kiếp sao rặt những đoạn trường thế thôi
爪哇暹羅三佛齊占城满剌加等國航海修貢,Trảo Oa Tiêm La Tam Phật Tề Chiêm Thành Mãn Lạt Gia đẳng quốc hàng hải tu cống
坡𡶀𨹬,bờ núi lở
月娥踈𭛣前程,nguyệt nga thưa việc tiền trình
簪掑襜㩫𢢆𢝣,trâm cài xiêm giắt thẹn thùng
󰋇𠊛泊惡精麻,Mấy người bạc ác tinh ma
頭隊鎫焒車列分索,đầu đội mâm lửa xe sắt phân xác
檺𨫵󱯊,cào cuốc xêu
𠬠𢈱嗔汝𠦳鐄󰝸差,một lời xin nhớ ngàn vàng chẳng sai
帝不從乃掛冠而去,Đế bất tòng nãi quải quan nhi khứ
𢚸󰠲産𤷱傷心,Lòng đâu sẵn món thương tâm
𠰺欺𨖲馭𣍋車𥪸𡎢朱暈,dạy khi lên ngựa xuống xe đứng ngồi cho vững
咹蹺柴伵𦣰共𫭅𬌥,ăn theo đầy tớ nằm cùng chuồng trâu
鄰󰑼尋趣边滝錢塘,Lân la tìm thú bên sông Tiền Đường
譜𠓨弹󰀎仍𣈜群󰡉,Phổ vào đàn ấy những ngày còn thơ
𢚸恩愛羕蘿,lòng ân ái dường lá
歐停果刼人綠,Âu đành quả kiếp nhân duyên
別包功摱𧵑税,biết bao công mượn của thuê
苟一,Cẩu nhất
竹不足以書其惡,trúc bất túc dĩ thư kì ác
於𠁀牢庒別馭,ở đời sao chẳng biết lừa
秋七月紫草番人何午献白麞,thu thất nguyệt tử thảo phiên nhân hà ngọ hiến bạch chương
餒念尼𠃩曲󱩠䁩,nỗi niềm này chín khúc ngẩn ngơ
慶文竄在宋宋人執㱕我,khánh văn thoán tại tống tống nhân chấp quy ngã
紅顔埃劍埃󰠳几車𥿗𧺀𠊚󱣘曷鐄,hồng nhan ai kém ai đâu kẻ xe chỉ thắm người xâu hạt vàng
夏五月賊入南界海門襲擊,hạ ngũ nguyệt tặc nhập nam giới hải môn tập kích
黎𡺄阮文泰等三人進士及第第二甲阮景演黎仁濟等二十四人進士出身第三甲范謙柄阮茂等三十四人同進士出身,Lê Sạn Nguyễn Văn Thái đẳng tam nhân Tiến sĩ cập đệ Đệ nhị giáp Nguyễn Cảnh Diễn Lê Nhân Tế đẳng nhị thập tứ nhân Tiến sĩ xuất thân Đệ tam giáp Phạm Khiêm Bính Nguyễn Mậu đẳng tam thập tứ nhân đồng Tiến sĩ xuất thân
㝵召累柴󰀎如蔑󱢰坦於𪮏署悶爫形󰅹時爫形󰀎,người chịu lụy thầy ấy như một nắm đất ở tay thợ muốn làm hình nào thì làm hình ấy
恨蒸排妾𡭜,hận chưng bầy thiếp mọn
後又定府學每年一名州學三年二名縣學二年一名,hậu hựu định phủ học mỗi niên nhất danh châu học tam niên nhị danh huyện học nhị niên nhất danh
君子堪困特所名,quân tử kham khuôn được thửa danh
辛卯唐明宗嗣原長興二年,Tân Mão Đường Minh Tông Tự Nguyên Trường Hưng nhị niên
功英󱣔蘿𪭯腩𡥵姉𠫾𠅎𡥵㛪遁𫯳,công anh lọc lá gói nem con chị đi mất con em trốn chồng
舊制禁軍属尚書省至是置樞𡧸以領之,cựu chế cấm quân thuộc thượng thư sảnh chí thị trí khu mật dĩ lĩnh chi
埃奏役之𦣰語判𦋦,ai tâu việc gì nằm ngửa phán ra
隴𥙩眾眉爫𠰷,luống lấy chúng mày làm lo
高𢢲,cao đẹp
双它過𡑖管咦特身,song đà quá đỗi quản gì được thân
𢌌傷群𤗖紅裙,rộng thương còn mảnh hồng quần
払強𦖑呐強油如荼,Chàng càng nghe nói càng dàu như dưa
云仙拮挭𨕭唐,vân tiên cất gánh lên đường
㨿𠳒佛判敢𢗖某分,cứ lời phật phán dám nhầm mỗ phân
海陽四府十八縣,Hải Dương tứ phủ thập bát huyện
並依期投状,tịnh y kì đầu trạng
𫽄󰠳𠑕𬖉羅𫽄沛德吒,chẳng đâu ngửa trông là chẳng phải đức cha
先是占城既貢白黑二象及献地以求緩師既而又詭辝告明謂胡氏侵地及邀取貢象,Tiên thị chiêm Thành ký cống bạch hắc nhị tượng cập hiến địa dĩ cầu hoãn sư ký nhi hựu nguỵ từ cáo Minh vị Hồ thị xâm địa cập yêu thủ cống tượng
欺𣈘踏𩄴欺𣈜𡎢鍾,khi đêm đạp bóng khi ngày ngồi chung
𠳨𠽄師具到坭㧅,hỏi thăm sư cụ đáo nơi neo
自一人至四五人以上承憲官以貶罷論本人以徒軍丁罪辠之,tự nhất nhân chí tứ ngũ nhân dĩ thượng thừa hiến quan dĩ biếm bãi luận bản nhân dĩ đồ quân đinh tội tội chi
今反欲吿之吾誠不避死,Kim phản dục cáo chi ngô thành bất tị tử
者入宫賭博為戲一擲錢三百鏹或三擲則錢比千鏹矣,giả nhập cung đổ bác vi hí nhất trịch tiền tam bách cưỡng hoặc tam trịch tắc tiền tỉ thiên cưỡng hĩ
定𭛁軍需九十二條,định phát quân nhu cửu thập nhị điều
秋七月時天無風雨瀘江水自漲溢者經旬,thu thất nguyệt thời thiên vô phong vũ lô giang thuỷ tự trướng dật giả kinh tuần
仁傑等八名同進士出身,Nhân Kiệt đẳng bát danh đồng Tiến sĩ xuất thân
初頭固户鴻龎買𠚢,sơ đầu có họ hồng bàng mới ra
王病甚太子󰞿齊㱕自漢,vương bệnh thậm thái tử anh tề quy tự hán
典忍折󰀎祝,đến nhẫn chết ấy chóc
𩅹𩆋𫗃煏𪱆󱨄坦潤,mưa rào gió bức nắng se đất nhuần
有一代之治必有一代之史,Hữu nhất đại chi trị tất hữu nhất đại chi sử
唸味𨢟𬌓𢚸貝𤍊,nếm vị cay tấm lòng mới tỏ
帝親督将士日夜擊東都城,Đế thân đốc tướng sĩ nhật dạ kích Đông Đô thành
𨇒𠫾,lủi đi
制朱柳󰆾花吱,chơi cho liễu chán hoa chê
是歳清華地方禾榖不登,Thị tuế Thanh Hoa địa phương hoà cốc bất đăng
畧朱󱬻󱬺咹󱮪害仙娄用謀尼買衝,trước cho hùm cọp ăn mày hại tiên sau dụng mưu này mới xong
㐌外狞猾㐌𥪞榾樑,đã ngoài nanh vuốt đã trong cột rường
󰜋畨湄󰊄散情󰜋畨,Một phen mưa gió tan tành một phen
𪀄𰙔𠰉𡂒󰋞弹󰞈當,chim ca réo rắt suối đàn đỉnh đang
心尖,tâm tim
丁巳英武昭勝二年宋熙寕二年,đinh tị anh vũ chiêu thắng nhị niên tống hi ninh nhị niên
唉唏唏俸蓬芃,hỡi hời hời bổng bồng bông
防𡢐朱塊不平𢚸饒,phòng sau cho khỏi bất bình lòng nhau
琹樞歇馬碁樞象𪀄扒工棱亇扒𬇚,cầm khua hết mã cờ khua tượng chim bắt trong rừng cá bắt ao
削阮德忠官爵德忠桂陽桂塢人,Tước Nguyễn Đức Trung quan tước Đức Trung Quế Dương Quế Ổ nhân
通等還至燕京群臣勅奏其罪悉下錦衣衞獄詔宥死貶爵,Thông đẳng hoàn chí Yên Kinh quần thần sắc tấu kì tội tất hạ Cẩm y vệ ngục chiếu hựu tử biếm tước
史臣吳士連曰恤刑仁民王正之所先,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tuất hình nhân dân vương chính chi sở tiên
㤕𢚸恩愛埃埃拱𢚸,xót lòng ân ái ai ai cũng lòng
黎文休曰天生民而作之君使司牧之非自奉也,lê văn hưu viết thiên sinh dân nhi tác chi quân sử ti mục chi phi tự phụng dã
拯呵殽混𡛔󰜩,chẳng khá hào hỗn gái trai
𤤰渃諸侯㐌典󱭶丕,vua nước chư hầu đã đến chầu vậy
恳恳𡂰𠴗所𢚸,khắn khắn răn dỗ thửa lòng
少夷鵉鳳𠫾尋𪇍󱰃,thiếu gì loan phượng đi tìm quạ đen
百鐘探覧路尋深,bách chung thăm lẵm lọ tìm thăm
范防遏以兵降丁朝為親衛将軍,phạm phòng át dĩ binh hàng đinh triều vi thân vệ tướng quân
𣃣枚吏﨤裴公𨄹園,vừa may lại gặp bùi công dạo vườn
見謙柄已在飛鶽營知事不成乃共來謁椿,kiến khiêm bính dĩ tại phi chuẩn dinh tri sự bất thành nãi cộng lai yết xuân
月花花月重又,nguyệt hoa hoa nguyệt trùng trùng
昆悶𪠞爫福牢庄保吒尋福共,con muốn đi làm phúc sao chẳng bảo cha tìm phúc cùng
𫯳碎拯豆魁科,chồng tôi chẳng đậu khôi khoa
𤾓丐坤吨𠬠丐𢘽,trăm cái khôn dồn một cái dại
自趙越王之起則本前李南帝之臣也,Tự Triệu Việt Vương chi khởi tắc bản tiền Lí Nam Đế chi thần dã
𤙭帶群氣裺裺仍𠳒呐𡮈如󱣁𠓨𦛊,bò đái còn khí êm êm những lời nói nhỏ như chêm vào l
事覺降爲庶人以次子敬敷爲唐安王委以兵權,sự giác giáng vi thứ nhân dĩ thứ tử kính phu vi đường an vương uỷ dĩ binh quyền
太后𡅳𠴗慇懃玺符衮冕𠀧吝拮𢭂,thái hậu khuyên dỗ ân cần tỷ phù cổn miện ba lần cất trao
四曰罷源頭税使,tứ viết bãi nguyên đầu thuế sứ
夏四月詔季犛入居省󰱑之右名曰畫廬,hạ tứ nguyệt chiếu quý li nhập cư sảnh đài chi hữu danh viết hoạ lư
梗梨𤽸點没𢽼󱖮花,cành lê trắng điểm một vài bông hoa
𤽸撮長江滂朗詞,trắng toát tràng giang phẳng lặng tờ
𦋦𠓨󰇥揚,ra vào dở dang
𣌋桃最槾憐󰑼,sớm đào tối mận lân la
檻𡦂亞,cạm chữ á
䜹浪󰅒﨤知音,thưa rằng nay gặp tri âm
𢘮恨胡𡎥花𨅸雪𠲖楼西𩃳月𣾺澄,rắp hẹn hò ngồi hoa đứng tuyết e lầu tây bóng nguyệt khơi chừng
𭛁,phát
廌詞謝曰叔惠以掊克小才居天下樞要每有奏簿皆欲損民㱕官以求合上意故僕因事而𭛁耳非有所訊議君相也,trãi từ tạ viết thúc huệ dĩ bồi khắc tiểu tài cư thiên hạ khu yếu mỗi hữu tấu bạ giai dục tổn dân quy quan dĩ cầu hợp thượng ý cố bộc nhân sự nhi phát nhĩ phi hữu sở tấn nghị quân tướng dã
冬十月初一日遣陪臣阮曰昇潘維禎阮似等如明求封,Đông thập nguyệt sơ nhất nhật khiển bồi thần Nguyễn Viết Thăng Phan Duy Trinh Nguyễn Tự đẳng như Minh cầu phong
㘇󰋇蛰迻高濕,vang mấy chặp đưa cao thấp
悲除事㐌羕尼,Bây giờ sự đã dường này
丐箕,cái ki
令收天下各處大集錢以充國用,Lệnh thu thiên hạ các xứ đại tập tiền dĩ sung quốc dụng
㐱朗蕩𨀈典𫏾𬮌停眞,chỉn lãng đãng bước đến trước cửa dừng chân
卿有安邊之畧,khanh hữu an biên chi lược
其𠕋文曰皇天生賢聖之才所以壽至治人君優尊貴之禮所以表殊勳亶協榖辰載敭華𠕋,kì sách văn viết hoàng thiên sinh hiền thánh chi tài sở dĩ thọ chí trị nhân quân ưu tôn quý chi lễ sở dĩ biểu thù huân đàn hiệp cốc thần tải dương hoa sách
户揚吏体引囚媼妑𠬠屡幽囚𠫾𪞷,họ dương lại thấy dẫn tù ảo bà một lũ u sù đi ra
命胡士楊阮名實阮廷正等徃關上候命,mệnh hồ sĩ dương nguyễn danh thực nguyễn đình chính đẳng vãng quan thượng hậu mệnh
跙󱚢後院养神󱯻台,trở vào hậu viện dưỡng thần thảnh thơi
𠄩繩軍典𨎠𬮌改𠅜,hai thằng quân đến trước cửa gửi lời
賜武文奎進士及第莫廷󰕑等十人進士出身武維翰等十三人同進士出身,Tứ Vũ Văn Khuê Tiến sĩ cập đệ Mạc Đình Dự đẳng thập nhân Tiến sĩ xuất thân Vũ Duy Hàn đẳng thập tam nhân đồng Tiến sĩ xuất thân
𪽝在娘娲𠺙髀鏁,bởi tại nàng oa thổi bể rào
蘭兢摧踏㗂󰠓同同,lanh canh thôi đạp tiếng vang đùng đùng
刼初㐌唪塘修,kiếp xưa đã vụng đường tu
瓢𡽫箕㐌沛螉簮,bầu non kia đã phải ong châm
侍御史丁景安奏曰汝僎參汚三犯法今又受四品官何以示勸懲,thị ngự sử đinh cảnh an tấu viết nhữ soạn tham ô tam phạm pháp kim hựu thụ tứ phẩm quan hà dĩ thị khuyến trừng
莫南道将南陽侯陳缺名來㱕賜爵蟠郡公,Mạc Nam đạo tướng Nam Dương hầu Trần khuyết danh lai quy tứ tước Bàn quận công
卞援襜𬖆制,bèn vén xiêm rông chơi
梗簮釋撅𡦂排仃仃󱙻歲𠄩㝵双双,cành trâm thích quạt chữ bài rành rành tên tuổi hai người song song
番尼几󰠗󰜏𫅷﨤饒,Phen này kẻ cắp bà già gặp nhau
除撞衛仕塟丕,chờ chàng về sẽ táng vậy
礼它𨇜礼堆󰑼𨇜堆,lễ đà đủ lễ đôi là đủ đôi
矯麻几恪挰𢺀,kẻo mà kẻ khác rình mò
㐌停羮𦰦𤍇羌,đã đành canh cải nấu gừng
甲午六年九月以平元年,giáp ngọ lục niên cửu nguyệt dĩ bình nguyên niên
快制唹哈𬨠童,khuấy chơi ợ ngáp lên đồng
賖𧵆𤳇𡛔欣門彦㝵愈饒,xa gần trai gái hơn muôn ngàn người rủ nhau
疎絹𫃵疎,sơ quyến lụa thưa
夏四月杜英雨献檳榔一本二十八莖,Hạ tứ nguyệt Đỗ Anh Vũ hiến tân lang nhất bản nhị thập bát kinh
漢明於吏奄𩄲,hớn minh ở lại am mây
池於後宫御苑,trì ư hậu cung ngự uyển
時意娘户武㐌固胎,thời ấy nàng họ vũ đã có thai
蟹匡謨𧍆,giải khuông mu cua
未幾官至刑部尚書兼保天殿東,Vị cơ quan chí Hình bộ thượng thư kiêm Bảo Thiên điện Đông
潮漲權使人以輕舟挑戰佯比以𦤶之,triều trướng quyền sử nhân dĩ khinh chu khiêu chiến dạng tỉ dĩ trí chi
新平順化人虜獲占人迯者來献,Tân Bình Thuận Hoá nhân lỗ hoạch Chiêm nhân đào giả lai hiến
禁塘權󰟨戒塘濫民,cấm đường quyền thế giới đường lạm dân
庚辰二年元至十七年元春正月分木又絹尺同一樣,Canh Thìn nhị niên Nguyên Chí thập thất niên Nguyên xuân chính nguyệt phân mộc hựu quyến xích đồng nhất dạng
草昧云始科目未置,thảo muội vân thuỷ khoa mục vị trí
䜹浪󰟼技詫之,thưa rằng tiện kỹ sá chi
噉𠳨仍之󰮂檜束,dám hỏi những gì trong cối thuốc
呂𠳒,trả lời
𧡊呐麻咮,thấy nói mà chua
論曰㦃大之惡甚矣,luận viết sản đại chi ác thậm hĩ
初哀牢占居弄恫掠邉境,Sơ Ai Lao chiếm cư Lộng Động lược biên cảnh
埃𢯦庄轉埃𢫝庄移,Ai lay chẳng chuyển ai rung chẳng rời
招安士卒𠴗𠼵官軍,chiêu an sĩ tốt dỗ dành quan quân
遣拯羣蒸𢮬坦㩒錐,khiến chẳng còn chưng chút đất cắm dùi
曷𩄎㐌律沔臺閣,hạt mưa đã lọt miền đài các
未嘗濫殺一人,vị thường lạm sát nhất nhân
虚空達補𢧚𠳒,Hư không đặt bỏ nên lời
如臣不言旅進旅退碌碌隨人苟容竊祿則臣之中孝两虧何以報陛下之恩盡人臣之職每念時事則終夜不寝臨,như thần bất ngôn lữ tiến lữ thoái lục lục tuỳ nhân cẩu dung thiết lộc tắc thần chi trung hiếu lưỡng khuy hà dĩ báo bệ hạ chi ân tận nhân thần chi chức mỗi niệm thời sự tắc chung dạ bất tẩm lâm
爫牢泊󰝸皮傕,LÀM sao bạc chẳng vừa thôi
五月一日北平府知州陶復禮奏明國鎮安府土官令宗紹侵鎖脱隘奪本處田及擅取牛畜,ngũ nguyệt nhất nhật bắc bình phủ tri châu đào phục lễ tấu minh quốc trấn an phủ thổ quan lệnh tông thiệu xâm toả thoát ải đoạt bản xứ điền cập thiện thủ ngưu súc
𬷤𧗱𨃅涅𦹵𡑝猫𢞂吏𧼋劍咹𡉦外,gà về bới nát cỏ sân mèo buồn lại chạy kiếm ăn ngõ ngoài
𨕭𠄩堂𠁑女󰑼𠄩㛪,Trên hai đường dưới nữa là hai em
姅店𧗱朗𤤰移船𦋦,nửa đêm về sáng vua dời thuyền ra
𡗶𫳵𡗶於𫽄公𠊛𠄼𬙞𡞕𠊛空𡞕󰅹,trời sao trời ở chẳng công người năm bảy vợ người không vợ nào
𦣰𬌥𠺙𥱫𢝙𠁀舜堯,nằm trâu thổi sáo vui đời thuấn nghiêu
陞至二品以上吏部具奏取旨三品以下如例施行,thăng chí nhị phẩm dĩ thượng lại bộ cụ tấu thủ chỉ tam phẩm dĩ hạ như lệ thi hành
利行師占城無瘴毒且前世帝王親征多擒其主不若釋彼而征占之為愈,lợi hành sư chiêm thành vô chướng độc thả tiền thế đế vương thân chinh đa cầm kì chủ bất nhược thích bỉ nhi chinh chiêm chi vi dũ
浪碎𫥨帝𠳚𠽔,rằng tôi ra đấy gửi thưa
𪟂𣘃㗂𡄧𡄧,chém cây tiếng xảng xảng
便塘拱吏尋娘搂㧅,tiện đường cùng lại tìm nàng sau xưa
太宗以天城公主下嫁忠誠王而公主㱕于興道王婚姻不正甚矣,thái tông dĩ thiên thành công chúa hạ giá trung thành vương nhi công chúa quy vu hưng đạo vương hôn nhân bất chính thậm hĩ
釧鐄堆隻,xuyến vàng đôi chiếc
蒸𣛠報應遲麻哿,chưng máy báo ứng chầy mà cả
頰髯木扃岡含,giáp nhiêm mọc quanh càng hàm
娘浪曠永𣎀長,Nàng rằng Khoảng vắng đêm trường
魂圭蹺𦰟𩄲秦賒賒,Hồn quê theo ngọn mây Tần xa xa
輸𣈘問曰䋦愁,thâu đêm vấn vít mối sầu
敗之溺死甚眾,bại chi nịch tử thậm chúng
𠄼𢆥𡗶𣷭昂藏,Năm năm trời bể ngang tàng
人接於清化弩江,nhân tiếp ư Thanh Hoá Nỗ Giang
公浪󱮾󱭷園郊扵村錦石夾𠓨山荘,công rằng xó xỉnh vườn giao ở thôn cẩm thạch giáp vào sơn trang
七陵回首千行淚萬里捫心两鬂斑去武圖存唐社稷安劉復覩漢衣冠明宗事業君須記恢復神京指日還,thất lăng hồi thủ thiên hàng lệ vạn lí môn tâm lưỡng mấn ban khứ vũ đồ tồn đường xã tắc an lưu phục đổ hán y quan minh tông sự nghiệp quân tu kí khôi phục thần kinh chỉ nhật hoàn
碎廛𬆄扶拉主,tôi gìn ngay phò rập chúa
舌低麻固益之旦埃,Thiệt đây mà có ích gì đến ai
󰘚聖𢚸凡實隔忍萬萬千里,mặt thánh lòng phàm thực cách nhẫn vàn vàn thiên lý
英㛪廊店吀𠶆奇𥸷餅𬌥󱭼拱哙󰑼,anh em làng xóm xin mời cả xôi bánh trâu heo cũng gọi là
𫔳楼𧡊吘𨀈𨒺沙真𬺗魯𢪀強竜冬,cửa lầu thấy ngỏ bước quàng sa chân xuống lỗ nghĩ càng long đong
女苔墮𥘷強寃托𫅷,nỡ đày đọa trẻ càng oan thác già
氷人窖呐戊靣召𠅜媒約󰝂信𡞕重,băng nhân khéo nói mụ duyên trao lời mối ước đem tin vợ chồng
排肩固妸馬嬌,Bày vai có ả Mã Kiều
浪𠳐令旨逴朝于歸,rằng vâng lệnh chỉ rước chầu vu qui
貪錢榾𦟐𡗋英蹽,tham tiền cột mỡ lắm anh leo
徐食畢擐甲率左右登城建大將旗坐而責之,Từ thực tất hoạn giáp suất tả hữu đăng thành kiến Đại tướng kì toạ nhi trách chi
另車畧料尋塘,lánh xa trước liệu tìm đường
後陳紀起丁亥至癸巳凣七年,hậu trần kỷ khởi đinh hợi chí quý tỵ phàm thất niên
𠬠弄宜孛説法,một lòng nghe bụt thuyết pháp
帝親制平占策頒諸營,đế thân chế bình chiêm sách ban chư dinh
岸橷撑屹𠬠牟,ngàn dâu xanh ngắt một màu
䏾鵶東𡗶㐌𤎜,bóng ác đông trời đã rạng
欺芾,khi nào
帝命中使華文𭓇生每司各二員人賫捧勑符徃諒山太原宣光安邦各都司詳勑合符調取各鎮士兵每鎮五千人以防擊賊,đế mệnh trung sứ hoa văn học sinh mỗi ti các nhị viên nhân tê bổng sắc phù vãng lạng sơn thái nguyên tuyên quang yên bang các đô ti tường sắc hợp phù điều thủ các trấn sĩ binh mỗi trấn ngũ thiên nhân dĩ phòng kích tặc
西子點傕香馥馥楊妃沁㐌玉移移,tây tử điểm thôi hương phức phức dương phi tắm đã ngọc dời dời
塘𦂽𦁼,đường đột may
㐌𧡊尼箕譖𬖮鴻,đã thấy nơi kia giạm cốm hồng
小童𨻫仍𧼋𢙇,Tiểu đồng luống những chạy hoài
兑𫀅些󰄸廛些囉𠓨揞撼些,đoái xem ta giữ gìn ta ra vào ôm ẵm ta
見迺今再蒙粉飭其感激之心,kiến nãi kim tái mông phấn sức kì cảm kích chi tâm
彦自稱爲節制郢國公廷峩稱爲太保花郡公彦弟缺名,Ngạn tự xưng vi Tiết chế Dĩnh quốc công Đình Nga xưng vi Thái bảo Hoa quận công Ngạn đệ khuyết danh
𠄩𠊛統属㐌悁龍川南海堆邊遴寅,hai người thống thuộc đã quen long xuyên nam hải đôi bên lấn dần
賞功令并定力勇武士及俊士功臣子孫捕得僞将賞公令,thưởng công lệnh tính định lực dũng võ sĩ cập tuấn sĩ công thần tử tôn bổ đắc nguỵ tướng thưởng công lệnh
麻拯嗕𫫊𡮇󰅹,mà chẳng nhúc nhích chút nào
卷之四,quyển chi tứ
優中都吏臣阮有德奉謄,ưu trúng đô lại thần nguyễn hữu đức phụng đằng
遂行簒弑假詔稱禪而即真矣,Toại hành soán thí giả chiếu xưng thiền nhi tức chân hĩ
襲但󰞿城固守而已,Tập đản anh thành cố thủ nhi dĩ
莫國楨領戦船二百隻先進限後日至安定多祿江一作烈市江,Mạc Quốc Trinh lĩnh chiến thuyền nhị bách chích tiên tiến hạn hậu nhật chí Yên Định Đa Lộc giang Nhất tác Liệt Thị giang
春正月庚寅帝崩于會僊殿,Xuân chính nguyệt Canh Dần đế băng vu Hội Tiên điện
漢蒼命誅方術人陳德輝,Hán Thương mệnh tru phương thuật nhân Trần Đức Huy
壽春范福慶阮光岳等往關上候命,Thọ Xuân Phạm Phúc Khánh Nguyễn Quang Nhạc đẳng vãng quan thượng hậu mệnh
天使,thiên sứ
𣌋𣅘巾󰘚畧頭,sớm khuya khăn mặt lược đầu
由是人人畏服凡征戰所過易如破竹號萬勝王,Do thị nhân nhân uý phục phàm chinh chiến sở quá dị như phá trúc hiệu Vạn Thắng Vương
文郎通韜畧精兵法善觀天時力能捕虎,Văn Lang thông thao lược tinh binh pháp thiện quan thiên thời lực năng bổ hổ
遂移舟遁去,Toại di chu độn khứ
本渚別氏固欺覔𢚸,vốn chưa biết thị có khi mích lòng
渚涓半㹥摸羝,chớ quen bán chó mua dê
𨀈寅蹺𦰟小溪吝󰏙風景固皮清清,bước dần theo ngọn tiểu khê lần xem phong cảnh có bề thanh thanh
晉帝以員外郎散騎常侍吳彦爲都督刺史,Tấn đế dĩ Viên ngoại lang tán kị thường thị Ngô Ngạn vi Đô đốc thứ sử
知知勢凭眞螯𡽫浪寡婦,trơ trơ thế vững chân ngao non rằng quả phụ
臣事逆暠累及三年陰助逆暠殆甚百計,thần sự nghịch cảo luỹ cập tam niên âm trợ nghịch cảo đãi thậm bách kế
固差所𣡚,có sai thửa trái
茶全妻乃賁該之女與女姪皆其兄槃羅茶悅之妻而茶全烝之,Trà Toàn thê nãi Bí Cai chi nữ dữ nữ điệt giai kì huynh Bàn La Trà Duyệt chi thê nhi Trà Toàn chưng chi
拱固蔑𠄩尼固鉄麻伮空別用𢧚伮空鐐鈽刀鑢係伮固鑕核檜之辰伮󰭼次𥒥𠡚𡀫𬈋鈽麻頓,cũng có một hai nơi có sắt mà nó không biết dùng nên nó không rìu búa dao rựa hễ nó có chặt cây cối chi thì nó lấy thứ đá cứng lắm làm búa mà đốn
位而欲止之難免乎大貞凶之失,vị nhi dục chỉ chi nan miễn hồ đại trinh hung chi thất
春二月以韶容公主嫁楊嗣明封嗣明爲駙馬郎,xuân nhị nguyệt dĩ thiều dung công chúa giá dương tự minh phong tự minh vi phò mã lang
功德之盛無以加也,công đức chi thịnh vô dĩ gia dã
是歲東征王力卒,thị tuế đông chinh vương lực tốt
尊親生母范氏玉厚爲皇太后太后雷陽㫧銳人,Tôn thân sinh mẫu Phạm thị Ngọc Hậu vi Hoàng Thái hậu Thái hậu Lôi Dương Bạo Nhuệ nhân
㛪貪𢀭㛪𥙩绳𡮣子俾疪卑,em tham giàu em lấy thằng bé tí tỉ tì ti
娥浪𡽫渃高溇,Nga rằng Non nước cao sâu
󰠶朝如改干愁,gió chiều như gợi cơn sầu
椇𣞂,gỗ giổi
採𦯬㙮𢬭𣎃𣈜從容,Thái dưa đắp đổi tháng ngày thong dong
夏四月詔乂安清化等路浚舊港,hạ tứ nguyệt chiếu nghệ an thanh hoá đẳng lộ tuấn cựu cảng
步󱌰号沃醯鷄,bọ da hiệu óc ê kê
帝親宋至大安神投今神是也,Đế thân tống chí Đại An Thần Đầu Kim Thần thị dã
襊踈䕯𨢇𬋩情控挂用覃歆󰋇琰塘,túi thơ bầu rượu quản xênh xang quảy dụng đầm hâm mấy dặm đường
臨别何須分重幣贈言深意憶他年,Lâm biệt hà tu phân trọng tệ Tặng ngôn thâm ý ức tha niên
皆曰楯之為物兵噐也,giai viết thuẫn chi vi vật binh khí dã
頭𡶨要要𦹵撑喑且且眞眞𠃣吏𥈶,đầu ngàn eo éo cỏ xanh om thả thả chăn chăn ít lại nom
冬十一月詔李畟爲刺史,đông thập nhất nguyệt chiếu lí tắc vi thứ sử
然臣窃見前年征山夷占城琉球老撾之時精󰱇効力各衛軍旗有膂力者先登得馘除用未盡,Nhiên thần thiết kiến tiền niên chinh Sơn Di Chiêm Thành Lưu Cầu Lão Qua chi thời tinh tuyển Hiệu lực các vệ quân kì hữu lữ lực giả tiên đăng đắc quắc trừ dụng vị tận
梗春󰑼陀,cành xuân la đà
玉𥺹戦洒𡊨場石冲,ngọc oản chén rưới đàn tràng sạch trong
拯少蒸𧵑,chẳng thiếu chưng của
王能顯靈異眾以為神乃於都府之西立祠歳時奉祀即孚佑彰信崇義布盖大王,Vương năng hiển linh dị chúng dĩ vi thần nãi ư đô phủ chi Tây lập từ tuế thời phụng tự tức Phù hựu Chương tín sùng nghĩa Bố Cái Đại Vương
了眞南園獨樂,tréo chân nằm vườn độc lạc
船昔五湖汀󰜋蘿功欣三傑忍堆𠊛,thuyền tếch ngũ hồ đênh một lá công hơn tam kiệt nhẫn đôi người
𠳐恩聖律媄吒蜍柴𭓇道,vâng ơn thánh xót mẹ cha thờ thầy học đạo
公黄廷逢倫郡公鄭栻普郡公鄭榛朗郡公鄭稴𭁈督視副都御史芳泉伯阮惟時等分爲二道進兵會擊莫慶王及僞智水等,công hoàng đình phùng luân quận công trịnh thức phổ quận công trịnh trăn lãng quận công trịnh liêm dữ đốc thị phó đô ngự sử phương tuyền bá nguyễn duy thì đẳng phân vi nhị đạo tiến binh hội kích mạc khánh vương cập nguỵ trí thuỷ đẳng
留時欲禩慇懃意餞日難勝繾綣情,Lưu thời dục tự ân cần ý Tiễn nhật nan thăng khiển quyển tình
枚文孝黎仕厚等亦差水兵上岸救應,Mai Văn Hiếu Lê Sĩ Hậu đẳng diệc sai thuỷ binh thượng ngạn cứu ứng
別󰠳蔭冷,biết đâu ấm lạnh
𥃱󰺼創戲蹎𡗶𤏣,nhấp nhô sáng hé chân trời tỏ
呐如鴼,nói như kéc
居禁地,cư cấm địa
清夜以砲爲信報東關至靈二城聞砲出援,thanh dạ dĩ pháo vi tín báo đông quan chí linh nhị thành văn pháo xuất viện
多云雀鼠貪生就死實難或云官上當死某𡸈願生,Đa vân Tước thử tham sinh tựu tử thực nan Hoặc vân Quan thượng đương tử mỗ khởi nguyện sinh
江流𧍰繞添奇異,giang lưu rồng nhiễu thêm kỳ dị
世事浮沉君莫问煙波深処有餘舟批𢬣󱚲𢪀事󰠲󰠲,thế sự phù trầm quân mạc vấn yên ba thâm xứ hữu dư châu phẩy tay nằm nghĩ sự đâu đâu
𣈙𢜏主聖碎賢拉,rày mừng chúa thánh tôi hiền rập
糞土分坦堵同,phấn thổ phân đất đổ đồng
󰤴韶𫪹跋威󰀩㖂𡗶,tiêu thiều trống bạt uy nghi dấy trời
傷忍卞和外邑玉篤𢧚顔子惜之鐄,thương nhẫn biện hoà ngồi ấp ngọc đúc nên nhan tử tiếc chi vàng
𧵆廊盈,gần láng giềng
𦄵傕吏𫄑𥰊駝吏髙,đứt thôi lại nối thấp đà lại cao
明帝遣西夷都督大通事錦衣衛都指揮使楊琮等宜傳聖㫖賜郭有嚴大紅骨朶雲織金獬豸紵絲四疋熟絲三疋,Minh đế khiển Tây Di đô đốc đại thông sự Cẩm y vệ Đô chỉ huy sứ Dương Tông đẳng nghi truyền thánh chỉ tứ Quách Hữu Nghiêm đại hồng cốt đoá vân chức kim giải trãi trữ ti tứ thất thục ti tam thất
化,Hoá
阮多方權聖翊軍将,nguyễn đa phương quyền thánh dực quân tướng
扶郡公黎種卒,Phù quận công Lê Chủng tốt
払超𠃅𩯀點霜買𧗱,chàng siêu mái tóc điểm sương mới về
固馭顛全固馭黄󱞭默閣車󰬥𬆒𬆒,có ngựa đen tuyền có ngựa vàng đỏ mặc gác xe nhiều rật rật
𧎸𧎸也𥺊蚤瞻蚤𦁼襖𬦄襖顛朱眉,cào cào giã gạo tao xem tao may áo đỏ áo đen cho mày
韶光九󰁬㐌外𦒹𨑮,Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
𨿽内外庶職难以枚󰁮且以其尤者而言都督黎練木偶土人安可加以圓冠方履㢤,Tuy nội ngoại thứ chức nan dĩ mai cử thả dĩ kì vưu giả nhi ngôn Đô đốc Lê Luyện mộc ngẫu thổ nhân an khả gia dĩ viên quán phương lí tai
几排𠅜諛意固賞麻拯沛刑,kẻ bày lời dua ấy có thưởng mà chẳng phải hình
鄭楃等並爲太保恩郡公鄭棉爲少尉左都督副将良郡公鄭栐爲少傅濯郡公鄭槏禄郡公丁文左等並爲少保詠郡公譚景堅纘郡公鄭𣛧燕郡公鄭柳等並爲右都督副将派澤侯鄭榆爲都督同知郡公爵副将謙郡公鄭椽爲都督僉事,trịnh ốc đẳng tịnh vi thái bảo ân quận công trịnh miên vi thiếu uý tả đô đốc phó tướng lương quận công trịnh vĩnh vi thiếu phó trạc quận công trịnh khiếm lộc quận công đinh văn tá đẳng tịnh vi thiếu bảo vịnh quận công đàm cảnh kiên toản quận công trịnh sâm yên quận công trịnh liễu đẳng tịnh vi hữu đô đốc phó tướng phái trạch hầu trịnh du vi đô đốc đồng tri quận công tước phó tướng khiêm quận công trịnh duyên vi đô đốc thiêm sự
神農氏之後帝明得鶩僊女而生涇陽王是爲百粤始祖,Thần Nông thị chi hậu Đế Minh đắc Vụ Tiên nữ nhi sinh Kinh Dương Vương thị vi Bách Việt thuỷ tổ
箕𢀲梌名浪椰子㕵渃󰣡热去血散,kìa trái dừa danh rằng da tử uống nước thời nhiệt khử huyết tan
我仍奏知皇上欽遵,Ngã những tấu tri hoàng thượng khâm tuân
酉离絲意群王絲𢚸,Dầu lìa tơ ý còn vương tơ lòng
几它󰬷特恩𡗶恩拯汝把󰑼𠊛愚𬏝,kẻ đà vả được ơn trời ơn chẳng nhớ trả là người ngu si
爫𢧚動地驚天同同,làm nên động địa thi kinh đùng đùng
秋七月明親征胡㓂𤤻師至𠱋木川大漸遺命傳位皇太子,thu thất nguyệt minh thân chinh hồ khấu ban sư chí du mộc xuyên đại tiềm di mệnh truyền vị hoàng thái tử
造新関門,tạo tân quan môn
過年濯外𦊛旬𪵟鬚󰠺𥖐襖裙炳包,quá niên trạc ngoại tư tuần mày râu nhẵn trọi áo quần bảnh bao
和平為樂之本聲音為樂之文,Hoà bình vi nhạc chi bản thanh âm vi nhạc chi văn
𠃔之,Yết chi
上以勳臣之後含容未忍問罪,Thượng dĩ huân thần chi hậu hàm dung vị nhẫn vấn tội
十二月十六日詔明字阮識将聖翊勇義軍就興道王守大灘口,thập nhị nguyệt thập lục nhật chiếu minh tự nguyễn thức tương thánh dực dũng nghĩa quân tựu hưng đạo vương thủ đại than khẩu
帝怒斥出營外詔諸軍不得納明憲乃與家僮數十人宿于野外,Đế nộ xích xuất doanh ngoại chiếu chư quân bất đắc nạp Minh Hiến nãi dữ gia đồng số thập nhân túc vu dã ngoại
𫅰杜蒸幅𥴙丕,bay đỗ chưng bức giậu vậy
為者如律治罪,Vi giả như luật trị tội
我越又分南北之勢成矣,ngã việt hựu phân nam bắc chi thế thành hĩ
󱁕收空𠀧回点止英𡎥英𢪀咀𬑶咀𨱽,trống thu không ba hồi điểm chỉ anh ngồi anh nghĩ thở ngắn thở dài
扲鎌加蔑𫥸𥓄昂育坤移衝突󱚢𦋦,cầm gươm giơ miệt chém mài ngang dọc khôn rời xông đột vào ra
﨤妑三合道姑,Gặp bà Tam Hợp đạo cô
鑑,giám
又禮在别嫌以君父親迎子婦嫌之大者也,hựu lễ tại biệt hiềm dĩ quân phụ thân nghênh tử phụ hiềm chi đại giả dã
明年二月還京,Minh niên nhị nguyệt hoàn kinh
帝諭行遣司交好翰林院,đế dụ hành khiển ti giao hảo hàn lâm viện
用涅山林,dụng nết sơn lâm
乙酉五十二年漢景帝故元年,ất dậu ngũ thập nhị niên hán cảnh đế cố nguyên niên
矣喂𠄩吝歌丕紇珠沙滇和,hỡi ôi hai lần ca vậy sa nước mắt chan hoà
束翁洡湥𥐆𨱽,Thúc ông sùi sụt ngắn dài
𠊚奸輞𢃈迎昂𠫾𧗱,người gian võng lọng nghênh ngang đi về
󰘓𩂁頭𡹡鎖𤌋香廟埃如廟𡞕払張,nghi ngút đầu ghềnh tỏa khói hương miếu ai như miếu vợ chàng trương
㐌停𥒥󰞺鐄派,ðã đành đá nát vàng phai
入斈,nhập học
強𥆾𨤔玉強醝曲鐄,Càng nhìn vẻ ngọc càng say khúc vàng
朕不知咱後,Trẫm bất tri thính hậu
㐱庄兮蔑丿碍廬,chỉn chăng hề một phút ngại lo
店冬𦰟𬰅𠺙嚧霜沙落坦湄爐冷瀧,đêm đông ngọn gió thổi lùa sương sa lác đác mưa tro lạnh lùng
客,khách
彼盘茶𨢇𣃣衝,bẽ bàng trà rượu vừa xong
𦼔閑無事意樓󰉟𦣰於拯曾屈擾埃,lều nhàn vô sự ấy lâu đài nằm ở chẳng từng khuất nhiễu ai
事業盆店𫪹𠀧,sự nghiệp buồn đêm trống ba
浘漨冲閉饒年,Vẫy vùng trong bấy nhiêu niên
丁巳十八年明萬曆十五年,Đinh Tị thập bát niên Minh Vạn Lịch thập ngũ niên
秋九月命將軍馮智䏻攻哀牢獲人畜甚眾而還,thu cửu nguyệt mệnh tướng quân phùng trí năng công ai lao hoạch nhân súc thậm chúng nhi hoàn
上皇然其言,thượng hoàng nhiên kì ngôn
二月初五日茶全令弟尸耐及大臣六人將兵象千人潜來近帝營,Nhị nguyệt sơ ngũ nhật Trà Toàn lệnh đệ Thi Nại cập đại thần lục nhân tương binh tượng thiên nhân tiềm lai cận đế dinh
尋尼令族撰𠊛簮嬰,tìm nơi lệnh tộc chọn người trâm anh
待臣如犬馬視民如草芥慢侮有甚於魏罃,Đãi thần như khuyển mã thị dân như thảo giới mạn vũ hữu thậm ư Nguỵ Oanh
莫兵大潰走散,Mạc binh đại hội tẩu tán
脱𬂙娘㐌嘲姐,Thoắt trông nàng đã chào thưa
雖几𠺙簫𦂾𦆆拱堵默麻𢧚功,tuy kẻ thổi tiêu dệt rèm cũng đủ mặc mà nên công
殄春秋九世之仇定國家萬全之計,điển xuân thu cửu thế chi cừu định quốc gia vạn toàn chi kế
席春󰜋聀𢠩忙,Tiệc xuân một giấc mơ màng
棺槨墩朱壳陳𫏪,quan quách chôn cho xác trần truồng
脱催𢬣吏琴𢬣,Thoắt thôi tay lại cầm tay
官軍追斬之殆無遺者惟東征翊聖二王僅以身免,Quan quân truy trảm chi đãi vô di giả duy Đông Chinh Dực Thánh nhị vương cẩn dĩ thân miễn
𣷷迷群渃沚溟溟坡覺沕賖𣾺培培,bến mê còn nước chảy mênh mênh bờ giác vẫn xa khơi vợi vợi
英𧗱𠠚板朱𠫅,anh về xẻ ván cho dày
上皇命化州寨主送行船占人三百各回本國,Thượng hoàng mệnh Hoá Châu trại chủ tống hành thuyền Chiêm nhân tam bách các hồi bản quốc
吕廊渃濁披冲,lỡ làng nước đục pha trong
󰟨𥪞油𢀲欣外,Thế trong dù lớn hơn ngoài
命翰林院侍讀學士兼知御前學生局近侍祗候阮天錫撰祐陵碑文,mệnh hàn lâm viện thị độc học sĩ kiêm tri ngự tiền học sinh cục cận thị chi hầu nguyễn thiên tích soạn hựu lăng bi văn
詠𠰺𡥵𪨅,vịnh dậy con trẻ
𦋦情𥆾忍𦋦𢚸㤇親,ra tình nhìn nhận ra lòng yêu thân
參賛楊林侯劉世賡竝陞郡公爵,Tham tán Dương Lâm hầu Lưu Thế Canh tịnh thăng quận công tước
边東主典边西客包,bên đông chúa đến bên tây khách vào
帝其以之,Đế kì dĩ chi
𪮔𫇿,rắc thuốc
帝會諸将議曰賊素輕我謂我國人性怯久畏賊威聞大軍來我當驚,Đế hội chư tướng nghị viết Tặc tố khinh ngã vị ngã quốc nhân tính khiếp cửu uý tặc uy văn đại quân lai ngã đương kinh
嫩既併尚軍自稱大勝王宴樂無度然知勢不两立欲以十月來朝猶豫未决,nộn ký tính thượng quân tự xưng đại thắng vương yến lạc vô độ nhiên tri thế bất lưỡng lập dục dĩ thập nguyệt lai triều do dự vị quyết
烏雷帝呵𡎢𨖲低抸頭朱些󰋇丐,ô lôi đấy à ngồi lên đây bóp đầu cho ta mấy cái
杏元𦖑𤏣事情,hạnh nguyên nghe tỏ sự tình
底埃湼𥒥派鐄尼低,để ai nát đá phai vàng này đây
彭拒命獨與千餘立柵山嶺待援,Bành cự mệnh độc dữ thiên dư lập Sách sơn lĩnh đãi viện
末鋸𦲾䔲𢝙分察昌𮑱榴𧖱𬷤涓皮傳𠰘,mạt cưa mướp đắng vui phần xét xướng vỏ lựu máu gà quen bề truyền miệng
天祐不敢復言,thiên hựu bất cảm phục ngôn
𦓡些不動女𠊛生𪟽,mà ta bất động nữa người sinh nghi
渚衝調𢪀㐌滛脉霜,Chưa xong điều nghĩ đã dào mạch sương
庚申五年宋元豊三年,Canh Thân ngũ niên Tống Nguyên Phong tam niên
国,quốc
西域僧來,Tây Vực tăng lai
造作城包蘇瀝江為祥光殿,Tạo tác thành bao Tô Lịch giang vi Tường Quang điện
慶餘預有功焉,khánh dư dự hữu công yên
暈桂沙𡧲𡗶,vầng quế sa giữa trời
風梁梁愈鎮歌頭厦,phong lương rường gió trấn ca đầu hè
𫯳𡥵羅丐𡢻𫱞,chồng con là cái nợ nần
唯戈岸柳王絲泊拜羡𢚸花動䏾紅,ruổi qua ngạn liễu vương tơ bạc bay tạn lòng hoa động bóng hồng
故變示於前而徵應於後,Cố biến thị ư tiền nhi trưng ứng ư hậu
宣慰黎圖黎弄等不能撫馭原懿等皆𢙇怨,tuyên uý lê đồ lê lộng đẳng bất năng phủ ngự nguyên ý đẳng giai hoài oán
興道家奴阮地爐射鍵殺之崱把鍵屍上馬宵遁馳數十里至丘温,hưng đạo gia nô nguyễn địa lô xạ kiện sát chi trắc bả kiện thi thượng mã tiêu độn trì số thập lí chí khâu ôn
𢞂𬂙󰘩景他鄕汲󰋈,buồn trông phong cảnh tha hương ngập ngừng
𡑝𦼔庄𡳒𨁪苔,Sân rêu chẳng vẽ dấu giày
八月真臘占城㓂乂安州,bát nguyệt chân lạp chiêm thành khấu nghệ an châu
蒲葦号󰑼𦬑枚,bồ vi hiệu là nứa mai
王亦受之毋爲寇災矣,Vương diệc thụ chi vô vi khấu tai hĩ
杏仁,hạnh nhân
春二月漢王即皇帝位,xuân nhị nguyệt hán vương tức hoàng đế vị
仁澍又敗之斬首二萬餘级獲馬疋驢牛軍資噐械不可勝數,Nhân Chú hựu bại chi trảm thủ nhị vạn dư cấp hoạch mã sất lư ngưu quân tư khí giới bất khả thắng sổ
月治上位侯陳老罪咱老贖罪錢一千關鏹徒為兵陵遲老家奴獷古猛切於東市以作匿名書誹謗國家也,nguyệt trị Thượng vị hầu Trần lão tội thính Lão chuộc tội tiền nhất thiên quan cưỡng đồ vi binh Lăng trì Lão gia nô quánh cổ mãnh thiết ư Đông thị dĩ tác nặc danh thư phỉ báng quốc gia dã
王及太后亦恐嘉等先事𭛁欲令漢使者權謀誅嘉等,vương cập thái hậu diệc khủng gia đẳng tiên sự phát dục lệnh hán sứ giả quyền mưu tru gia đẳng
造戸口單數,Tạo hộ khẩu đơn số
坡藝詩𪽗󰖌味歌吟,pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm
部尚是時京城庯舍,bộ thượng Thị thời Kinh Thành phố xá
世间𡗋仉𥊚𥇀,thế gian lắm kẻ mơ màng
固畨温傳重臺,có phen ôn chuyện trùng đài
造日龍舶,tạo nhật long bạc
禄特包饒咹閉饒,lộc được bao nhiêu ăn bấy nhiêu
𢬣矣𪖫,tay hỉ mũi
有銀匣形如劎上問是何物也環對曰占物自古為國主必有此噐傳之子孫,Hữu ngân hạp hình như kiếm thượng vấn thị hà vật dã Hoàn đối viết Chiêm vật tự cổ vi quốc chủ tất hữu thử khí truyền chi tử tôn
娘卞啫景𠫾𣈙蔑備蔑梞𠓇𣈜𬆈𨀐,nàng bèn giã cảnh đi rày một bị một gậy sáng ngày thẳng giong
史臣吳士連曰天下大乱乂演之人民未知,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thiên hạ đại loạn Nghệ Diễn chi nhân dân vị tri
苦拯貪𢀭󱟰拯貪𤳇,khó chẳng tham giàu goá chẳng tham trai
𣎃󰬾艾栍丐𡥵尋𧗱,tháng ba ngải mọc cái con tìm về
昑即皇帝位稱孝皇尊上皇號曰光堯慈孝太上皇帝尊天感皇后為元聖天感皇太后,khâm tức hoàng đế vị xưng hiếu hoàng tôn thượng hoàng hiệu viết quang nghiêu từ hiếu thái thượng hoàng đế tôn thiên cảm hoàng hậu vi nguyên thánh thiên cảm hoàng thái hậu
丐𩿚打𢵋,cái khướu đánh đu
𢪀𠇮荣顕傷㝵流󰡞,nghĩ mình vinh hiển thương người lưu ly
演音𠱊󱫋󰉏唎喃哪,diễn âm sẽ chắp vài lời nôm na
循舟艦俱燃,Tuần chu hạm cụ nhiên
詔管軍使義榮管押伯大等交還于宋,chiếu quản quân sứ nghĩa vinh quản áp bá đại đẳng giao hoàn vu tống
灡秋水湼春山花悭輸𧺀柳𪬡歛撑,làn thu thuỷ nét xuân sơn hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
於是詔改明年爲正治元年,Ư thị chiếu cải minh niên vi Chính Trị nguyên niên
自今而後或尚狃𦾔汚旅進旅退圖欲固權位朕為卿顯戮之,tự kim nhi hậu hoặc thượng nữu cựu ô lữ tiến lữ thoái đồ dục cố quyền vị trẫm vị khanh hiển lục chi
粓𤽸咹買𦜡𪀄,cơm trắng ăn với chả chim
𤾓𢆥別固緣之台空,Trăm năm biết có duyên gì thay không
春撑執齒細旬及筭,Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê
法咍𠲶念𠬠句抋收󰠎物󱚢瓢壼灵,phép hay miệng niệm một câu tóm thâu muôn vật vào bầu hồ linh
二月十九日烏馬兒犯安興寨,nhị nguyệt thập cửu nhật ô mã nhi phạm an hưng trại
蜆𥪝𠰘󱋓󰡏補𠫾󰠳,kiến trong miệng chén có bò đi đâu
白滕泖沚渃紅如󱬯,bạch đằng máu chảy nước hồng như vang
冬十二月楊廷藝養假子三千人圖恢復,đông thập nhị nguyệt dương đình nghệ dưỡng giả tử tam thiên nhân đồ khôi phục
治時可𠁔户雄,trị thời khá sánh họ hùng
料如宮廣妸姮𢪀㝹,liệu như cung quảng ả hằng nghĩ nao
其社習𭓇少者不,kì xã tập học thiểu giả bất
占城使臣逋沙破貪卒等𭁈阮有光偕來命司㓂黎刻復納言阮夢荀詰占城使以弑君之罪,Chiêm Thành sứ thần Bô Sa phá Tham Tốt đẳng dữ Nguyễn hữu Quang giai lai mệnh Tư khấu Lê Khắc Phục Nạp ngôn Nguyễn Mộng Tuân cật Chiêm Thành sứ dĩ thí quân chi tội
𨕭𡶀㗌𬲢鐄鉑拯󱮧𢭿桃悶𥙩𠇍辰𥙩,trên núi rất nhiều vàng bạc chẳng đợi bới đào muốn lấy mấy thì lấy
至是賊徒就戮令放回田里,chí thị tặc đồ tựu lục lệnh phóng hồi điền lí
安陽王興功築城之役有不節民力故神託金龜告之非怨讟動乎民而能然耶猶似之也,an dương vương hưng công trúc thành chi dịch hữu bất tiết dân lực cố thần thác kim quy cáo chi phi oán độc động hồ dân nhi năng nhiên da do tự chi dã
傷喂空合麻散,thương ôi không hợp mà tan
吏朱𧵑底󱮺本另,lại cho của để gây vốn liếng
户侯低拱󰑼坊陵仍,họ hầu đây cũng là phường lăng nhăng
𣈜𣈜𫥨𥪸邊滝,ngày ngày ra đứng bên sông
武賢弼中外良臣㨿乃忠貞匡輔不逮用承鴻業,vũ hiền bật trung ngoại lương thần cứ nãi trung trinh khuông phụ bất đãi dụng thừa hồng nghiệp
南州暑濕加以瘴癘致死亡者十必四五,Nam Châu thử thấp gia dĩ chướng lệ trí tử vong giả thập tất tứ ngũ
閤門使李奉恩上言彼微物爾而陛下以爲瑞,Cáp môn sứ Lí Phụng Ân thượng ngôn Bỉ vi vật nhĩ nhi bệ hạ dĩ vi thuỵ
其不以私恩濫予如此,kì bất dĩ tư ân lạm dư như thử
遣人送安姿公主聖宗季妹于脱驩欲舒國難也,Khiến nhân tống An Tư công chúa Thánh Tông quý muội vu Thoát Hoan dục thư quốc nạn dã
樁𠤩糁行𩂏矯傘𩄲𠄼󰬾式撫台幔,thông bảy tám hàng che kẻo tán mây năm ba thức phủ thay màn
博拯於唒𠹚拯於,bác chẳng ở dẫu van chẳng ở
法,pháp
󱋓𠶆沛唅蒲丸燥𣦍,Chén mời phải ngậm bồ hòn ráo ngay
宋福林進香,tống phúc lâm tiến hương
昱到邉曾無審訪聽信行路人言即回奏有北方欽差二司官暨廣東鎮守總兵管領兵馬來甚眾,dục đáo biên tằng vô thẩm phỏng thính tín hành lộ nhân ngôn tức hồi tấu hữu bắc phương khâm sai nhị tư quan kị quảng đông trấn thủ tổng binh quản lĩnh binh mã lai thậm chúng
㐌拯埃糝󰝡勢乙拯󰀑,đã chẳng ai tóm đem thế ắt chẳng lâu
帝慰勞之復仍其爵撫其将士三軍大喜,Đế uý lạo chi phục những kì tước phủ kì tướng sĩ tam quân đại hỉ
腦𩠭腋𦙜肺𦟊,não óc dịch nách phế phổi
頒降賞功令,ban giáng thưởng công lệnh
皆曰戰萬人同辝如出一口,giai viết chiến vạn nhân đồng từ như xuất nhất khẩu
家山𪧘群忙象,gia sơn cũ còn mường tượng
應差官養僧士每日十人輪流更代得便更種,ứng sai quan dưỡng tăng sĩ mỗi nhật thập nhân luân lưu cánh đại đắc tiện canh chủng
聖人遠圖非臣等所及也,thánh nhân viễn đồ phi thần đẳng sở cập dã
漢英亦作國語詩效之,hán anh diệc tác quốc ngữ thi hiệu chi
陳真在黎朝厥功不細,trần chân tại lê triều quyết công bất tế
魂圭蹺𦰟𩄲秦賖賖,hồn quê theo ngọn mây tần xa xa
詔百官詣承天門救月不見食,chiếu bách quan nghệ thừa thiên môn cứu nguyệt bất kiến thực
咹爫牢呐爫牢悲除,Ăn làm sao nói làm sao bây giờ
十月令清華乂安順化廣南等處構作󰱇塲候,Thập nguyệt lệnh Thanh Hoa Nghệ An Thuận Hoá Quảng Nam đẳng xứ cấu tác tuyển trường hậu
春三月黎文盛謀反免死洮江,xuân tam nguyệt lê văn thịnh mưu phản miễn tử thao giang
鬻獄賣官既構禍,Chúc ngục mại quan ký cấu hoạ
蓋飯󱖮邑謹連淡用,cái phạn vung úp kín trên vịm dùng
虽浪朝固冲茹空昆,tuy rằng giàu có trong nhà không con
拁鎌脱𨀈典掑嗣聖武德頭時㐌𢯦,giơ gươm thoắt bước đến kề tự thánh vũ đức đầu thì đã rơi
遣㝵𡎢帝拱魚菫愁,khiến người ngồi đấy cũng ngơ ngẩn sầu
數𡗶安達庄羅拯𨎠定,số trời an đặt chăng là chẳng trước định
丑相庫辱庄京虎辱,xấu tướng khó nhọc chẳng kiêng hổ nhục
茂洽母使人迎敬恭自推恩賞上自官員下至庶民不拘,mậu hợp mẫu sử nhân nghênh kính cung tự suy ân thưởng thượng tự quan viên hạ chí thứ dân bất câu
吏添符咒𠸗𫢩埃皮,lại thêm bùa chú xưa nay ai bì
𩃳銀漢欺𣊍欺𤍊度奎廛𣇜固𣇜空,bóng ngân hán khi mờ khi tỏ đò khuê triền buổi có buổi không
𠃣㐌体丕𠃣㐌及丕,ít đã thấy vậy ít đã gặp vậy
𠦳鐄寔拱𢧚模𥙩才,Nghìn vàng thực cũng nên mua lấy tài
祭󱱾𥛉奴𠹚𨱽𤵺牢𤵺𫡦𨑮𠁀注圭,tế đơm lạy nó van dài dại sao dại chín mươi đời chú quê
乃於事幾之暇特命臣等訂考𦾔史訛者正之純者録之,Nãi ư sự cơ chi hạ đặc mệnh thần đẳng đính khảo cựu sử ngoa giả chính chi thuần giả lục chi
師還軍士皆爵賞,Sư hoàn quân sĩ giai tước thưởng
𠬠勾節行沛𥱬𠓨𢚸,một câu tiết hạnh phải ghi vào lòng
拱料󰜋湥湄滛,Cũng liều một giọt mưa rào
鐄渚歇鑛,vàng chửa hết quặng
幔𩅹帳雪衝坡,màn mưa trướng tuyết xông pha
侈麻稔𡃹保浪歇,xảy mà nậm chén bảo rằng hết
沼沚泑悶宁同平沾,chiểu chỉ ao mọn giữa đồng bằng chuôm
边梂絲柳䏾朝他𦋦,Bên cầu tơ liễu bóng chiều THA LA
社稷,xã tắc
黄嵩𧺃𩈘焠肝,hoàng tung đỏ mặt sốt gan
如違者斬以示眾,như vi giả trảm dĩ thị chúng
𡉕砥,hòn đe
扇󱖧,phiến quạt
詔駙馬郎楊嗣明文臣阮汝枚李義榮討之,chiếu phò mã lang dương tự minh văn thần nguyễn nhữ mai lí nghĩa vinh thảo chi
𢚵之𫽄𡨹𥙩𪤍卒之麻逴㗂悭𠓨命,dại chi chẳng giữ lấy nền tốt chi mà rước tiếng ghen vào mình
大河以北又爲賊所有,đại hà dĩ bắc hựu vi tặc sở hữu
趙氏亡,triệu thị vong
拯仍𠲝㝵吏𠲝所所浪孛丕,chẳng những dối người lại dối thửa thửa rằng bụt vậy
於戱朝廷置外藩所以撫要荒弘捍蔽,Ô hô Triều đình trí ngoại phiên sở dĩ phủ yêu hoang hoằng hãn tế
十二月輔國太保昭懷侯現卒,Thập nhị nguyệt Phụ quốc Thái bảo Chiêu Hoài hầu Hiện tốt
曲考𬈋之𢁑槐,khúc khuỷu làm chi trái hòe
𠬠𣳔𦹵木撑荑,một dòng cỏ mọc xanh rì
仍󰑼㙮𢖵𢬭愁,Những là đắp nhớ đổi sầu
丕時𦒹鋪經爐𪤸蒸恩等聖人侯𡘮,vậy thời sáu pho kinh tro nguội chưng ơn đấng thánh nhân hầu mất
黎廣度保有政術剛毅可陞廷尉故有是命,Lê Quảng Độ bảo hữu chính thuật cương nghị khả thăng Đình uý cố hữu thị mệnh
牢空結伴麻𠫾𠓨塲,sao không kết bạn mà đi vào trường
乙亥三年宋恭帝顯德祐元年元至元十二年春二月大比取士,Ất Hợi tam niên Tống Cung Đế Hiển Đức Hựu nguyên niên Nguyên Chí Nguyên thập nhị niên xuân nhị nguyệt đại tỉ thủ sĩ
初太祖晚年多疾病又君王思齊狂悖帝由幼冲而陳元扞范文巧皆常有佐命功頗得時望,Sơ Thái Tổ vãn niên đa tật bệnh hựu quân vương Tư Tề cuồng bột đế do ấu xung nhi Trần Nguyên Hãn Phạm Văn Xảo giai thường hữu tá mệnh công pha đắc thời vọng
󰂇󰝂𠓨集断膓,Ví đem vào tập Đoạn trường
𤾓𢆥𢚸庄差𢚸,trăm năm lòng chẳng sai lòng
𬮌茹𥾽練祖螉藏,cửa nhà bịn rịn tổ ong tàng
𡥚箕固襖襜油拯唯拯󱯗𡥚箕固車馭油拯󱅒拯𩧍牢𫮋󰏙所托丕,gã kia có áo xiêm dầu chẳng duỗi chẳng chùng gã kia có xe ngựa dầu chẳng giong chẳng ruổi sao ngồi xem thửa thác vậy
昆𤽗𥊚,con ngươi mờ
團尼󰛐壯𪪳𦓅掣包,đoàn này trai tráng ông già xiết bao
𦰟梗𣴓𠳨消耗始終払買𥰊高待排,ngọn ngành cạn hỏi tiêu hao thuỷ chung chàng mới thấp cao giãi bày
官吏法峻刑苛慘於秦亡之日,Quan lại pháp tuấn hình hà thảm ư Tần vong chi nhật
襲擊又大破之,tập kích hựu đại phá chi
遣㝵蓮蓆拱散󰞺𢚸,Khiến người trên tiệc cũng tan nát lòng
時上相光啓𬋩乂安遼為門客竟不仕,Thời thượng tướng Quang Khải quản Nghệ An Liêu vi môn khách cánh bất sĩ
麻𫀅𥪝𢼂断膓固𠸜,mà xem trong sổ đoạn trường có tên
春二月大興土木营諸宫殿,Xuân nhị nguyệt Đại Hưng thổ mộc dinh chư cung điện
我國家立國以仁得民有道,Ngã quốc gia lập quốc dĩ nhân đắc dân hữu đạo
諸将推尊,Chư tướng suy tôn
嗔爲払扱袍𢶒甲,xin vì chàng cất bào cởi giáp
忝𢚸下顧典饒,Thêm lòng hạ cố đến nhau
𫅷尼油托拱荣𤂬鐄屈𩈘拱輕隙唭,già này dầu thác cũng vinh suối vàng khuất mặt cũng khinh khích cười
壬申五年宋明道元年,nhâm thân ngũ niên tống minh đạo nguyên niên
先是李朝時商舶來則入自演州他員等海門,tiên thị lí triều thời thương bách lai tắc nhập tự diễn châu tha viên đẳng hải môn
侈体昆𡛔𥘷襖撑𠄩㝵,xảy thấy con gái trẻ áo xanh hai người
王翁𠰺󰡧拱𧗱𠬠尼,vương ông dạy rước cùng về một nơi
散霜別午盎𩄲𡨌𡗶,Tan sương biết ngõ áng mây giữa trời
𰿘𠦳𠊛𧡊拱腰㖔敲鸚燕習耀竹枚,muôn ngàn người thấy cũng yêu xôn xao anh yến dập dìu trúc mai
停針拯呐眉撑侯戢,dừng kim chẳng nói mày xanh hầu chập
𤽗若眞坎念𨀈蓮𠄩小童𠻵垠,ngươi nhược chân khúm núm bước lên hai tiểu đồng mắng ngăn
凣其有僚朕已委信有不竭忠誠荒廢天職則國有常憲,phàm kì hữu liêu trẫm dĩ uỷ tín hữu bất kiệt trung thành hoang phế thiên chức tắc quốc hữu thường hiến
夏四月初十日定廣南納税令,hạ tứ nguyệt sơ thập nhật định quảng nam nạp thuế lệnh
𪠞制泣𦊚𣷭,đi chơi khắp bốn bể
底身尼𩯀夢絲萌,để thân này tóc mỏng tơ mành
歆弟率眾攻萌,Hâm đệ suất chúng công Manh
鞠治有狂疾杖而釋之,cúc trị hữu cuồng tật trượng nhi thích chi
縿𠰘吏,túm miệng lại
牢朱蔑盎竜雲,sao cho một áng long vân
元帝遣馬合謀楊宗瑞來告即位及授時曆一帙,Nguyên đế khiến Mã Hợp Mưu Dương Tông Thuỵ lai cáo tức vị cập thụ thời lịch nhất trật
春二月宜置府縣,Xuân nhị nguyệt Nghi trí phủ huyện
呫𩯁,chòm râu
翁絲恄補之饒,Ông tơ ghét bỏ chi nhau
捛𢚸𭓇𥙩仍芸業咍,Vỡ lòng học lấy những nghề nghiệp hay
之階定律令衣服之制真𦙟世之奇才也,chi giai định luật lệnh y phục chi chế chân tế thế chi kì tài dã
朱荼碎臭朱𫯳碎吱,cho dưa tôi khú cho chồng tôi chê
彈𢭮高山客𦰟𡸇,đàn gẩy cao sơn khách ngọn đèo
容光庄恪之𣈗𨀈𦋦,dung quang chẳng khác chi ngày bước ra
順宗歲𡮮才𪬡,thuận tông tuổi mọn tài hèn
春正月命親王思齊将兵征忙,xuân chính nguyệt mệnh thân vương tư tề tương binh chinh mường
張公此適每牟,trương công thử thách mọi mầu
𬮌柴這然然冷,cửa sài giá nhơn nhơn lạnh
边𠇮只体𮗓緣𡎢掑,Bên mình chỉ thấy Giác Duyên ngồi kề
丐𨯛,cái ấm
秋七月禮部左侍郎豊禄子吳濬年七十乞致事,Thu thất nguyệt Lễ bộ Tả thị lang Phong lộc tử Ngô Tuấn niên thất thập khất trí sự
碎吀底吘𫔳󰐨默払君子且勾𢭾㖼,tôi xin để ngỏ cửa sau mặc chàng quân tử thả câu buông mồi
𡏢𫯳𦰟𦹵群鮮弄󰅹麻𦬑喯𢈱月花,mả chồng ngọn cỏ còn tươi lòng nào mà nỡ buông lời nguyệt hoa
期法一舉人通身脚色并供出府縣社年齒及治經祖父脚色不許詐冐,Kì pháp Nhất cử nhân thông thân cước sắc tịnh cung xuất phủ huyện xã niên xỉ cập trị kinh tổ phụ cước sắc bất hứa trá mạo
状元󰝡漢明𠓨,trạng nguyên đem hớn minh vào
胡两岸步兵倒戈赴水死惟水軍得脱,Hồ lưỡng ngạn bộ binh đảo qua phó thuỷ tử duy thuỷ quân đắc thoát
娘自隻䏾窻𦂛,Nàng từ chiếc bóng song the
松等泣曰臣兄檜耽嗜酒色多失众心早晚必乱,Tùng đẳng khấp viết Thần huynh Cối đam thị tửu sắc đa thất chúng tâm tảo vãn tất loạn
時有錦江縣,Thời hữu Cẩm Giàng huyện
󰑼𥺻𡽫世撑潢,là cốm non thay xanh vàng
帝不問,đế bất vấn
春正月改元大赦,xuân chính nguyệt cải nguyên đại xá
二十四日徐鈺𭛁自市橋驛就吕瑰驛帝御小光舟詣驛迎接,nhị thập tứ nhật từ ngọc phát tự thị cầu dịch tựu lữ khôi dịch đế ngự tiểu quang chu nghệ dịch nghênh tiếp
左建日光殿右建月明殿後,Tả kiến Nhật Quang điện hữu kiến Nguyệt Minh điện hậu
𠰌之拱𬦼冲茄,mùi chi cũng đủ trong nhà
惠宗皇帝諱旵高宗長子其母譚氏皇后於甲寅年七月誕生治平龍應四年戊辰正月󰀋立爲皇太子高宗崩遂登太寳在位十四年傳位昭皇後爲陳守度断,Huệ Tông Hoàng Đế Huý Sảm Cao Tông trưởng tử kì mẫu Đàm Thị hoàng hậu ư Giáp Dần niên thất nguyệt đản sinh Trị Bình Long Ứng Tứ niên Mậu Thìn chính nguyệt sách lập vi hoàng thái tử Cao Tông băng toại đăng Thái Bảo tại vị thập tứ niên truyền vị Chiêu Hoàng hậu vị Trần Thủ Độ đoạn
吝𣘃彳亍𠀲樵樁升,lần cây xích xúc đứa tiều thung thăng
至是卒年四十贈太保賜謚勇畧褒封爲福神立祠享祀,Chí thị tốt niên tứ thập tặng Thái bảo tứ thuỵ Dũng Lược bao phong vi phúc thần lập từ hưởng tự
冬十月太,đông thập nguyệt thái
吾仰觀天上情動于中言刑于外有句云素蟾皎皎玉盤清雲弄寒光暗復明,ngô ngưỡng quan thiên thượng tình động vu trung ngôn hình vu ngoại hữu câu vân tố thiềm hạo hạo ngọc bàn thanh vân lộng hàn quang ám phục minh
十二月節制鄭松𭁈諸将議收兵乃下令撤兵循,thập nhị nguyệt tiết chế trịnh tùng dữ chư tướng nghị thu binh nãi hạ lệnh triệt binh tuần
百計逢迎專政則多方賣弄釀成端慶洪順之禍𡸈一朝一夕之故哉,bách kế phùng nghinh chuyên chính tắc đa phương mại lộng nhưỡng thành đoan khánh hồng thuận chi hoạ khởi nhất triêu nhất tịch chi cố tai
𡸈圖微遠之餘疊荷寵光之賜,khởi đồ vi viễn chi dư điệp hà sủng quang chi tứ
姓好勇因謁郊還宫乘援雲象頭入東華門,tính hiếu dũng nhân yết giao hoàn cung thừa viện vân tượng đầu nhập đông hoa môn
夾𩈘,giáp mặt
青天白日𤑟𤉜朱𫀢,Thanh thiên bạch nhật rõ ràng cho coi
束浪﨤𣅶流離,Thúc rằng Gặp lúc lưu ly
箕埃信𠇖秩𤙭,kìa ai tin bợm mất bò
金木合宿在室分,Kim Mộc hợp túc tại Thất phần
棹秋買乃𥱰霜,Giậu thu mới nảy giò sương
令明人著京人衣服斷髮,Lệnh Minh nhân trước Kinh nhân y phục đoạn phát
郑歆沛󰠩𠽆屍,trịnh hâm phải cá nuốt thây
浪甘𠹾泊貝情,rằng cam chịu bạc với tình
钱蓮尼㐌扔󰑼𠀧,tiền sen này đã nẩy là bạ
𥒥意昌𦹵意𣯡𡗶南𨅸𡧲噲南䲲,đá ấy xương cỏ ấy lông trời nam đứng giữa gọi nam công
渃𡽫縈繘饒分有情,nước non quanh quất nhiều phen hữu tình
𥆾饒湥󰠻湥𨱽衮昂,nhìn nhau giọt ngắn giọt dài ngổn ngang
緣騰順裊󰊄迻,duyên đằng thuận nẻo gió đưa
𠻵𠸟𨢇𣋽棋𬁑桃陀派𧺀蓮皮乃撑,mảng vui rượu sớm cờ trưa đào đà phai thắm sen vừa nảy xanh
󰥎𤳆𥪝𡎝𠊛些,làm trai trong cõi người ta
人皆畏服無有犯者,nhân giai uý phục vô hữu phạm giả
愁尼弋弋𬮙𠁀渚悁,Sầu này dặc dặc muôn đời chưa quên
其意謂占城雖以臣服實未内附榜文終見廢閣,kì ý vị chiêm thành tuy dĩ thần phục thực vị nội phụ bảng văn chung kiến phế các
供养苔九玄七祖,cúng dàng đầy cửu huyền thất tổ
𠱾歲饑民苦於盗刧,Thời tuế cơ dân khổ ư đạo kiếp
𫏻尼巴南𡗶乙哿𬋟庄仍羅同穭𤈜枯㝵些共每類物乙庄固准㕵,sau này ba năm trời ắt cả nắng chẳng những là đồng lúa cháy khô người ta cùng mọi loài vật ắt chẳng có chốn uống
󰜋𠳒船㐌淹潭,Một lời thuyền đã êm giầm
妑𡥵,bà con
𧡊爻父母克󰠃子孫,thấy hào phụ mẫu khắc cùng tử tôn
伯耆下洪扶内人本陳渴真黨稱南朝忠義臣出亡明國會見僞陳王添平先到,bá kì hạ hồng phù nội nhân bản trần khát chân đảng xưng nam triều trung nghĩa thần xuất vong minh quốc hội kiến nguỵ trần vương thiêm bình tiên đáo
女九人長玉󱗵封良郡上主次玉琯封宜,nữ cửu nhân trưởng ngọc thụ phong lương quận thượng chủ thứ ngọc quán phong nghi
朱咍𣳔󱟤種仙鞋󰻩𥶄蘿拱𢧚拯泥,cho hay dòng bụt giống tiên hài rơm nón lá cũng nên chẳng nề
鄕學茹茹𬐩學誨隊寺經史𤒛寺吹,hương học nhà nhà vui học hỏi đòi thời kinh sử nấu thời xôi
丁巳元年漢元朔五年,Đinh Tị nguyên niên Hán Nguyên Sóc ngũ niên
󰅒皮𨕭𪾆蒸時享泰爫蒸主民物,nay bề trên vừa chưng thời hưởng thái làm chưng chúa dân vật
以𫎇慚惧而退,dĩ mông tàm cụ nhi thoái
威𤍌然然恰滝𡶀,uy thiêng nhơn nhơn khắp sông núi
結,kết
鮮㭳於𡗶丕,tươi héo ở trời vậy
管家󰡏𠬠媒芇,quản gia có một mụ nào
𠀧𦊚𤾓两此󰠳,BA BỐN trăm lạng thử đâu
及李之代黎陳之代李以有位者皆其順也,Cập Lí chi đại Lê Trần chi đại Lí dĩ hữu vị giả giai kì thuận dã
󰘇茹󰠲秩楼󰉟芇低,Cửa nhà đâu mất lâu đài nào đây
𫅷和屡碎饒行,già hoà lú tủi nhiều hàng
甲申二年宋興隆二年,Giáp Thân nhị niên Tống Hưng Long nhị niên
牢㛪於買爫𢀭朱吒,sao em ở mãi làm giàu cho cha
亂𥪝𠀧府賊外𦊚方,loạn trong ba phủ giặc ngoài bốn phương
時獄多寃濫往徃於公朝鳴訴帝益厭之故有是命,thời ngục đa oan lạm vãng vãng ư công triều minh tố đế ích yếm chi cố hữu thị mệnh
眉撑𩯀𤽸些𫅷𠰚滯鉑襖󱭜博帝啊,mày xanh tóc trắng ta già nhỉ dải bạc áo chàm bác đấy a
㐌願𠄩𫳘同心,Đã nguyền hai chữ đồng tâm
傕󰬮道吏牟仙,thôi vẻ đạo lại mầu tiên
世祖太王之神謀睿筭,thế tổ thái vương chi thần mưu duệ toán
重生恩𥘀𣷭𡗶,trùng sinh ơn nặng bể trời
王翁𠰺逴共𧗱󰜋尼,Vương ông dạy rước cùng về một nơi
攝縱有所得不償所失所利不藥所傷,Nhiếp tung hữu sở đắc bất thường sở thất sở lợi bất dược sở thương
故先為此語無令自彼出也,cố tiên vi thử ngữ vô lệnh tự bỉ xuất dã
佃匐敗比復以舟師出戰,Điền Bặc bại bí phục dĩ chu sư xuất chiến
𥙩𢚸噲𡭧𦋦低謝𢚸,Lấy lòng gọi chút ra đây tạ lòng
盧公固意𠹾輸𠄩盘,lư công có ý chịu thua hai bàn
注意,chú ý
𠯇󰏙𡥵造𠢞𨉟咍空,dẽ xem con tạo giúp mình hay không
敢有淹滯逾期每歳季許該及刑部提刑監察御史清刑憲察使司檢察糾奏如律罪之,Cảm hữu yêm trệ du kì mỗi tuế quý hứa cai cập Hình bộ Đề hình giám sát ngự sử Thanh hình hiến sát sứ ti kiểm sát củ tấu như luật tội chi
乙卯二十年漢髙后吕雉二年,ất mão nhị thập niên hán cao hậu lữ trĩ nhị niên
陳宗玩𬋩天丁軍陳忠孝監保捷軍陳世登監神翊軍裴伯昂監神策軍裴翕監天威軍黄奉世監聖翊軍黎𡧸温監華額軍杜也哥監侍衛軍阮小律,Trần Tông Ngoạn quản Thiên Đinh quân Trần Trung Hiếu giám Bảo Tiệp quân Trần Thế Đăng giám Thần Dực quân Bùi Bá Ngang giám Thần Sách quân Bùi Hấp giám Thiên Uy quân Hoàng Phụng Thế giám Thánh Dực quân Lê Mật Ôn giám Hoa Ngạch quân Đỗ Dã Ca giám Thị Vệ quân Nguyễn Tiểu Luật
𡨸漢,chữ hán
藥品,dược phẩm
直浪𢈱呐有縁,trực rằng lời nói hữu duyên
時宰相吕嘉年長長一作老歴相三朝宗族仕官為長吏者七十餘人男皆尚公主女皆嫁王之子弟宗室及蒼梧秦王有連其居國中甚得眾心愈於王,thời tể tướng lữ gia niên trưởng trưởng nhất tác lão lịch tướng tam triều tông tộc sĩ quan vi trưởng lại giả thất thập dư nhân nam giai thượng công chúa nữ giai giá vương chi tử đệ tông thất cập thương ngô tần vương hữu liên kì cư quốc trung thậm đắc chúng tâm dũ ư vương
復䏻親率六師經理四塞平忙禮平狗玁定太原定宣光占城復從哀牢震懾,phục năng thân suất lục sư kinh lí tứ tắc bình mường lễ bình cẩu hiểm định thái nguyên định tuyên quang chiêm thành phục tòng ai lao chấn nhiếp
堪用者留任不堪用者改除别職,kham dụng giả lưu nhiệm bất kham dụng giả cải trừ biệt chức
扒寬扒日旦𠳒,bắt khoan bắt nhặt đến lời
讐僂朋丐捻𢬣,thò lõ bằng cái nắm tay
其餘陳日昭阮飛卿阮謹杜满並以先降,Kì dư Trần Nhật Chiêu Nguyễn Phi Khanh Nguyễn Cẩn Đỗ Mãn tịnh dĩ tiên hàng
桧源拱扵𢚸㝵麻𦋦,Cỗi nguồn cũng ở lòng người mà ra
意𡞕另買𨅹丸岧峨,ấy vợ lính mới trèo hòn đèo nga
喓𡁼𩈘渃𣇜渡冬,eo sèo mặt nước buổi đò đông
𠊚嫌浪菊戈重九,người hiềm rằng cúc qua trùng cửu
月娥榜𣼽𢗌󱳮,nguyệt nga bảng lảng bơ lơ
節制鄭松又差阮黄領兵徃勦除收捕,Tiết chế Trịnh Tùng hựu sai Nguyễn Hoàng lĩnh binh vãng tiễu trừ thu bổ
嗔待𢚸意,xin giãi lòng ấy
犬鵉𠄩𠀲納娘𤼸功,Khuyển Ưng hai đứa nộp nàng dâng công
松菊逋持意𧵑恒,tùng cúc bù trì ấy của hằng
阮𤩽等五十人第三甲同進士出身,Nguyễn Nghiễm đẳng ngũ thập nhân đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân
跋涉𨁡󱘢,bạt thiệp nối theo
猿明朽喜爫伴共些,vượn mừng hủ hỉ làm bạn cùng ta
几撘𧜖󱖮几冷㳥占吒丐刧𥙩𫯳終,kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng chém cha cái kiếp lấy chồng chung
定時納釆于歸,Định thì nạp thái vu qui
是年清華之地一榖不收民大饑多流亡,Thị niên Thanh Hoa chi địa nhất cốc bất thu dân đại cơ đa lưu vong
冬十一月上皇至自占城陳䧺韜復為參知政事尋除左僕射,Đông thập nhất nguyệt thượng hoàng chí tự Chiêm Thành Trần Hùng Thao phục vi Tham tri chính sự tầm trừ Tả bộc xạ
蝴蝶麻恾茄󰋇𨤵子規蟈𧋿月󰬾更,hồ điệp mơ màng nhà mấy dặm tử quy khắc khoải nguyệt ba canh
索軍𢜝胣𤇮𤇊,sách quân sợ dạ bập bùng
户部左侍郎揚直原還自明帝以象笏銀帶賜之,Hộ bộ Tả thị lang Dương Trực Nguyên hoàn tự Minh đế dĩ tượng hốt ngân đai tứ chi
銓曹例執於權衡吏科間罕於駁正,Thuyên tào lệ chấp ư quyền hành Lại khoa gian hãn ư bác chính
紅,hồng
絏,dây
預,dự
初栢𭁈節制鄭松同一泒常𭁈黎及第隂欲圖害,sơ bách dữ tiết chế trịnh tùng đồng nhất phái thường dữ lê cập đệ âm dục đồ hại
蜍奉恭敬謹固湼,thờ phụng cung kính ghín có nết
又遣正使吳致和阮實,Hựu khiển chánh sứ Ngô Trí Hoà Nguyễn Thực
吀聖躬阻吏茄鐄底小臣吀料塘探咱,xin thánh cung trở lại nhà vàng để tiểu thần xin liệu đường thám thính
𩆪𩂟淡吉頺核,mịt mù dặm cát đồi cây
其田先已賜帝次妃千春千春猶執故帖耕種而藻未嘗與之爭,kì điền tiên dĩ tứ đế thứ phi thiên xuân thiên xuân do chấp cố thiếp canh chủng nhi tảo vị thường dữ chi tranh
明帝納之,Minh đế nạp chi
默𦷾拯咍𩛂,mặc đấy chẳng hay no
𫽄戈童骨光扦𠊛󰠳麻吏体𨕭𡎝塵,chẳng qua đồng cốt quàng xiên người đâu mà lại thấy trên cõi trần
淋洳拯变卒和清,lầm nhơ chẳng bén tốt hoà thanh
至宣光興化西道將定郡公將兵來會復大議進兵渡河畧定太原諒山京北等處土将嘉郡公亦歸順朝廷咸願給兵討賊,Chí Tuyên Quang Hưng Hoá Tây đạo tướng Định quận công tương binh lai hội phục đại nghị tiến binh độ hà lược định Thái Nguyên Lạng Sơn Kinh Bắc đẳng xứ thổ tướng Gia quận công diệc quy thuận triều đình hàm nguyện cấp binh thảo tặc
固𧵑逋逋恒直𧵑怨𠊚納納仍謳𠊚,có của bo bo hằng chực của oán người nép nép những âu người
玉󱗲使人探知倦兵敗亦撤兵遠遁,ngọc liễn sử nhân thám tri quyện binh bại diệc triệt binh viễn độn
未有宫殿而天子不可入耶且臺中舊有天子󰕖學處簿書,vị hữu cung điện nhi thiên tử bất khả nhập da thả đài trung cựu hữu thiên tử giảng học xứ bạ thư
黎仁噲奏凡所降之聀自罷至徒流死罪宜盡追收前所給勑命帝從之,lê nhân khoái tấu phàm sở giáng chi chức tự bãi chí đồ lưu tử tội nghi tận truy thu tiền sở cấp sắc mệnh đế tòng chi
然儉邪莫辨賞罰不明𫳭任奸臣而開象脚之路崇信佛老而制僧道之科何其暗也髙宗初年專任蘇憲誠李敬脩之賢臣共圖政治賑貧有令求賢有詔故天資嘉瑞以前其政猶有可觀,nhiên kiệm tà mạc biện thưởng phạt bất minh sủng nhiệm gian thần nhi khai tượng cước chi lộ sùng tín phật lão nhi chế tăng đạo chi khoa hà kì ám dã cao tông sơ niên chuyên nhiệm tô hiến thành lí kính tu chi hiền thần cộng đồ chính trị chẩn bần hữu lệnh cầu hiền hữu chiếu cố thiên tư gia thuỵ dĩ tiền kì chính do hữu khả quan
𢭗窻𨻫艮魚𢚸,nương song luống ngẩn ngơ lòng
二月移造靈光殿於東步頭號風水殿,nhị nguyệt di tạo linh quang điện ư đông bộ đầu hiệu phong thuỷ điện
帝幸西湖觀魚,đế hạnh tây hồ quan ngư
馭𨫊於𡗶名於史,ngựa sắt ở trời danh ở sử
是時太尉端國公阮黄陰使薊郡公潘彦壮郡公吳廷峩美郡公裴文奎等謀反,thị thời thái uý đoan quốc công nguyễn hoàng âm sử kế quận công phan ngạn tráng quận công ngô đình nga mĩ quận công bùi văn khuê đẳng mưu phản
八品𢆥𠸗凭具給三場科怒𡦂𡗶朱,bát phẩm năm xưa bằng cụ cấp tam trường khoa nọ chữ trời cho
两軍混戦相殺官軍死者亦八十餘,Lưỡng quân hỗn chiến tương sát quan quân tử giả diệc bát thập dư
黎文休曰帝堯帝舜文王武王皆以一字為號未當有增其尊號也,lê văn hưu viết đế nghiêu đế thuấn văn vương võ vương giai dĩ nhất tự vi hiệu vị đương hữu tăng kì tôn hiệu dã
節制鄭松督大營兵,tiết chế trịnh tùng đốc đại dinh binh
春二月起天慶殿于長春殿前為聽政之所,Xuân nhị nguyệt khởi Thiên Khánh điện vu Trường Xuân điện tiền vi thính chính chi sở
次二,thứ nhì
浪𨢟磴𠄼𫢩蒌苦,rằng gây dựng năm nay rau cỏ
械不可勝數,giới bất khả thăng sổ
定分新市例勑旨天下各處縣州社生民日繁欲分新市則便貿易即府縣州官勘實果便於民起本僃奏從便會市不拘有無𦾔額,định phân tân thị lệ sắc chỉ thiên hạ các xứ huyện châu xã sinh dân nhạt phồn dục phân tân thị tắc tiện mậu dịch tức phủ huyện châu quan khám thực quả tiện ư dân khởi bản bị tấu tòng tiện hội thị bất câu hữu vô cựu ngạch
仲子即就天墀呼海口虎翊仲子所領軍列坐墀中使唱龍吟曲數聲眾皆驚訝相率徃官宫殿遂竟即奉引㱕德陵,trọng tử tức tựu thiên trì hô hải khẩu hổ dực trọng tử sở lĩnh quân liệt toạ trì trung sử xướng long ngâm khúc số thanh chúng giai kinh nhã tương suất vãng quan cung điện toại cánh tức phụng dẫn quy đức lăng
㐌衝時突㐌󱚢時𦋦,đã xông thì đột đã vào thì ra
行皇帝謚庙號太宗母枚氏為金天皇太后,Hành Hoàng Đế thuỵ miếu hiệu Thái Tông mẫu Mai thị vi Kim Thiên Hoàng Thái Hậu
因㐌典尼跋船,nhân đã đến nơi bạt thuyền
𢪀源干姑喭噤台,nghĩ nguồn cơn cô ngán ngẩm thay
許𠰘呐𫥨𢢈八索,hở miệng nói ra gàn bát sách
鄧訓督兵潜進宋山地方出平和江目山截其後,đặng huấn đốc binh tiềm tiến tống sơn địa phương xuất bình hoà giang mục sơn tiệt kì hậu
業開創似業中興,nghiệp khai sáng tựa nghiệp trung hưng
史臣吳士連曰殺人者死古法也今罪與人同殊無差等失輕重之權衡矣,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Sát nhân giả tử cổ pháp dã kim tội dữ nhân đồng thù vô sai đẳng thất khinh trọng chi quyền hành hĩ
咳𡥵𪆧渃箕喂,hỡi con vịt nước kia ơi
臣者亦幸以榮殊不知姓有譜系固不可混賜之,Thần giả diệc hạnh dĩ vinh thù bất tri tính hữu phả hệ cố bất khả hỗn tứ chi
坤旦尽篭绳挭拱坤,khôn đến tận lồng thằng gánh cũng khôn
蔑命辣課𠀧冬,một mình lạt thuở ba đông
󰝡歇大眾乙𬼀庄礙,đem hết đại chúng ít nhiều chẳng ngại
倘或尋常職事罷職充軍,thảng hoặc tầm thường chức sự bãi chức sung quân
多杜戾灾𪬪,đi đỗ lệ tai gió
是後遣使如宋以璉爲主,Thị hậu khiển sứ như Tống dĩ Liễn vi chủ
盖其英氣不朽所以能爲神也,cái kì anh khí bất hủ sở dĩ năng vi thần dã
逾荫繚列俸核,gió âm réo rắt bóng cây
時榮進奉命督鎮髙平會清朝遣使宣旨以髙平四州退還莫氏乃還京回到中途病卒,Thời Vinh Tiến phụng mệnh đốc trấn Cao Bằng hội Thanh triều khiến sứ tuyên chỉ dĩ Cao Bằng tứ châu thoái hoàn Mạc thị nãi hoàn kinh hồi đáo trung đồ bệnh tốt
肝強息最,gan càng tức tối
黎受免冠謝罪,Lê Thụ miễn quan tạ tội
北江副都将福山伯何飛鶽平湖伯嚴伯驥福源伯阮熾扶興伯范在等先受,Bắc Giang phó đô tướng Phúc Sơn bá Hà Phi Chuẩn Bình Hồ bá Nghiêm Bá Kí Phúc Nguyên bá Nguyễn Xí Phù Hưng bá Phạm Tại đẳng tiên thụ
開皇王聽斷禄律並伏誅,Khai Hoàng Vương thính đoạn Lộc Luật tịnh phục tru
是月晦日食,Thị nguyệt hối nhật thực
拙精神冬蔑點𤐝世界恰𠦳層,chuốt tinh thần đông một điểm soi thế giới khắp ngàn tầng
公藴惧語泄遣其兄相萬行匿于蕉山,Công Uẩn cụ ngữ tiết khiển kì huynh tương Vạn Hạnh nặc vu Tiêu Sơn
按九歌詩集始作於此年,Án Cửu ca thi tập thuỷ tác ư thử niên
㝵群牢俸爫魔哭㝵,Người còn sao bỗng làm ma KHÓC người
秋七月晦日食,thu thất nguyệt hối nhật thực
卢爲𠊚病扵茄空安,lo vì người bệnh ở nhà không yên
外紀,ngoại kỷ
󰡎民安𢚸,dưới dân an lòng
簡皇之柔懦而立政柄有歸令由上出則胡氏奸情有戢矣,giản hoàng chi nhu nhu nhi lập chính bính hữu quy lệnh do thượng xuất tắc hồ thị gian tình hữu tập hĩ
塘夐拂披𣘃乞𩙍𨕭空落度雪𠖤花,đường quạnh phất phơ cây ngất gió trên không lác đác tuyết bay hoa
日燏以長子名聖安女子名聖奴乃命皇子名聖生盖欲已己子名相似也皇子自幼保育至宅帝位日燏調護之功為多,Nhật duật dĩ trưởng tử danh Thánh An nữ tử danh Thánh Nô nãi mệnh hoàng tử danh Thánh Sinh cái dục dĩ kỷ tử danh tương tự dã Hoàng tử tự ấu bảo dục chí trạch đế vị Nhật duật điều hộ chi công vi đa
仍課𥘷苦闲,nhưng thuở trẻ khó hèn
舘券賜錢遣之,quán khoán tứ tiền khiển chi
䏾𦝄,bóng trăng
前項,Tiền hạng
孛於所王舍城渃图衛,bụt ở thửa vương xá thành nước đồ vệ
六月清華處河決水溢渰浸民田,lục nguyệt thanh hoa xứ hà quyết thuỷ dật yêm tẩm dân điền
属西漢紀起辛未至己亥凣一百四十九年,Thuộc Tây Hán kỷ khởi Tân Mùi chí Kỷ Hợi phàm nhất bách tứ thập cửu niên
帝命明倫伯黎念總太監黎文輝及華文𭓇生二人以海清河清二司力士把棹二輕舟徃,Đế mệnh Minh Luân bá Lê Niệm Tổng thái giám Lê Văn Huy cập hoa văn học sinh nhị nhân dĩ Hải Thanh Hà Thanh nhị ti lực sĩ bả trạo nhị khinh chu vãng
楳㘇谷谷邊箕𤅶,mõ vang cốc cốc bên kia bến
外𦖻底默󰊄𠖤𠃅外,Ngoài tai để mặc gió bay mái ngoài
江山𩈘𧡊𢧚涓熟名利𢚸󰅹約卓求,giang sơn mặt thấy nên quen thuộc danh lợi lòng nào ước chác cầu
㐱𥙩𪮏初逞准𦼔撑,chỉn lấy tay sờ sĩnh chốn rêu xanh
八月初二日令州縣擇置社長係姑舅两姨之,Bát nguyệt sơ nhị nhật lệnh châu huyện trạch trí xã trưởng Hệ cô cữu lưỡng di chi
以君臣而觀則以爲魚水之緣風雲之會矣,dĩ quân thần nhi quan tắc dĩ vi ngư thuỷ chi duyên phong vân chi hội hĩ
時精勇已遠舟師難於泝流因以敗,thời tinh dũng dĩ viễn chu sư nan ư tố lưu nhân dĩ bại
世羙先登騎馬來戦,Thế Mĩ tiên đăng kị mã lai chiến
七日諜報云唆都自清化來,thất nhật điệp báo vân toa đô tự thanh hoá lai
莫氏車裂之十月太師鄭檢入朝表奏詔勳靖公次子端郡公阮黄使将兵鎮守順化處以防東寇與廣南鎮郡公缺名相爲救援,mạc thị xa liệt chi thập nguyệt thái sư trịnh kiểm nhập triều biểu tấu chiếu huân tĩnh công thứ tử đoan quận công nguyễn hoàng sử tướng binh trấn thủ thuận hoá xứ dĩ phòng đông khấu dữ quảng nam trấn quận công khuyết danh tương vi cứu viện
時調漆作匠各局起報天寺,thời điều tất tác tượng các cục khởi báo thiên tự
娘時𡎝客車侵,nàng thời cõi khách xa xăm
𠬠𦡠𠬠󱰲咍𢃄空咍󱤺丐茹,một sống một mái hay đái không hay đẻ cái nhà
何能直体駭驚,hà hay chợt thấy hãi kinh
㗂榑橋渭遁𠓨𫗄秋,tiếng roi cầu vị độn vào gió thụ
旬𦝄鈌𥒦油耗,Tuần trăng khuyết đĩa dầu hao
武師鑠守灵塲會潮海門頼世卿守支隆神符海門阮師尹守瑜州王甲海門以防莫兵入寇,Vũ Sư Thước thủ Linh Trường Hội Triều hải môn Lại Thế Khanh thủ Chi Long Thần Phù hải môn Nguyễn Sư Doãn thủ Du Châu Vương Giáp hải môn dĩ phòng Mạc binh nhập khấu
春正月論應義師功以義郡公阮文郎為義國公加紹郡公黎廣度為紹國公諒郡公黎輔為諒國公威郡公黎伯璘為威國公户部尚書鄭維岱為文郡公殿前都檢點瑞陽侯鄭侑為壽郡公駙馬都,Xuân chính nguyệt luận ứng nghĩa sư công dĩ Nghĩa quận công Nguyễn Văn Lang vi Nghĩa quốc công gia Thiệu quận công Lê Quảng Độ vi Thiệu quốc công Lượng quận công Lê Phụ vi Lượng quốc công Uy quận công Lê Bá Lân vi Uy quốc công Hộ bộ thượng thư Trịnh Duy Đại vi Văn quận công Điện tiền đô kiểm điểm Thuỵ dương hầu Trịnh Hựu vi Thọ quận công Phò mã đô
漢多󰒂之大爲𭛁兵遣王恢出豫章韓安國出會󰏲擊閩越,Hán gia nghĩa chi đại vi phát binh khiển Vương Khôi xuất Dự Chương Hàn An Quốc xuất Cối Kê kích Mân Việt
荘浪官品名儒,trang rằng quan phẩm danh nho
花初蜂󱀄󰋇分重情,Hoa xưa ong cũ mấy phân trọng tình
㪯㝵苔墮㤕身,cửa người đày đoạ xót thân
号󰑼鼱鼩仃仃㹥吱,hiệu là thanh cú rành rành chó chê
仍店生刎肝鐄胣鉄𢚸討𣦍𡗶坦証明,những đêm sanh vắt gan vàng dạ sắt lòng thảo ngay trời đất chứng minh
󰋇吝󰠮埬杄掑,Mấy lần cửa đóng then cài
𣅶虚拱固𣅶𢧚,lúc hư cũng có lúc nên
催催妾㐌負払自低,Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây
黒蟻󰑼丐見顛興篩,hắc nghị là cái kiến đen hăng sì
壬戌十三年宋乾興元年,Nhâm Tuất thập tam niên Tống Càn Hưng nguyên niên
蘭臺停筆清台,lan đài dừng bút thảnh thơi
十二月以御史中丞何甫為北道同知撫黎平為乂安同知府,thập nhị nguyệt dĩ ngự sử trung thừa hà phủ vi bắc đạo đồng tri phủ lê bình vi nghệ an đồng tri phủ
帝還内詔從教論曰拱垣士人也爾中官也何不相懾至是耶爾為天長留守土蝦黄橘投贈徃還何傷乎自是從教拱垣交好更篤,Đế hoàn nội chiếu Tòng Giáo luận viết Củng Viên sĩ nhân dã nhĩ trung quan dã hà bất tương nhiếp chí thị gia Nhĩ vi Thiên Trường lưu thủ thổ hà hoàng quất đầu tặng vãng hoàn hà thương hồ Tự thị Tòng Giáo Củng viên giao hảo cánh đốc
辛未宋元嘉八年,tân mùi tống nguyên gia bát niên
鍤󰑼丐枚,sáp là cái mai
徐浪国士初󰅒,Từ rằng Quốc sĩ xưa nay
急時,cấp thời
二人於上皇服劳日久才不堪用置之數職或優以禄秩而不假以事權阮國輔内書正掌仁廟近臣也,nhị nhân ư thượng hoàng phục lao nhật cửu tài bất kham dụng trí chi số chức hoặc ưu dĩ lộc trật nhi bất giả dĩ sự quyền nguyễn quốc phụ nội thư chính chưởng nhân miếu cận thần dã
謀高本㐌泣名仍𣈜,Mưu cao vốn đã rắp ranh những ngày
遂遣工部尙書羅汝敬徐永達等賫詔勑封陳暠爲安南國王󰰾征南兵,Toại khiển Công bộ thượng thư La Nhữ Kính Từ Vĩnh Đạt đẳng tê chiếu sắc phong Trần Cảo vi An Nam Quốc Vương bãi chinh nam binh
󰋇𦝄共鈌󰋇花拱殘,Mấy trăng cũng KHUYẾT mấy hoa cũng tàn
二十八日旨揮内外官文武有精通經史自四品以下期令月二十九日悉就省堂,Nhị thập bát nhật chỉ huy nội ngoại quan văn vũ hữu tinh thông kinh sử tự tứ phẩm dĩ hạ kì lệnh nguyệt nhị thập cửu nhật tất tựu sảnh đường
以奧魯尺平章事烏馬兒樊楫參知政事總之並受鎮南王節制,dĩ Áo Lỗ Xích Bình Chương sự Ô Mã Nhi Phàn Tiếp tham tri chính sự tổng chi tịnh thụ Trấn Nam Vương tiết chế
景異面叱輔曰我欲殺爾反爲所擒,Cảnh Dị diện sất Phụ viết Ngã dục sát nhĩ phản vi sở cầm
浽沉拱默六芇𰦫埋,phù trầm cũng mặc lúc nào rủi may
洁󱗠鐄吏𫥨鐄,cát bay vàng lại ra vàng
茶煎渃謹月刁𧗱,trà tiên nước kín nguyệt đeo về
渚渚畨黎欺煑豆英俺討順福茄𫅜,chớ chớ phen le khi chử đậu anh em thảo thuận phúc nhà lành
遣員外郎杜慶梁茂才遣馴象于宋脩舊好也,Khiển Viên ngoại lang Đỗ Khánh Lương Mậu Tài khiển thuần tượng vu Tống tu cựu hảo dã
󰜏咹𫽄歇󰜏儲朱碎,bà ăn chẳng hết bà chừa cho tôi
太祖皇帝,Thái Tổ Hoàng Đế
命都督黎問傳㫖諭之使回,mệnh đô đốc lê vấn truyền chỉ dụ chi sứ hồi
坤沛卢量曳特安,khôn phải lo lường dại được yên
莅仁阮了招率陸那武禮等縣人攻掠明人數年,Li Nhân Nguyễn Liễu chiêu suất Lục Na Vũ Lễ đẳng huyện nhân công lược Minh nhân số niên
使黄清為翰林院侍讀知御前學生局翰林院侍講程封侍經筵,sứ hoàng thanh vi hàn lâm viện thị độc tri ngự tiền học sinh cục hàn lâm viện thị giảng trần phong thị kinh diên
蜂蠟插螉,phong lạp sáp ong
直󰠃歆儉合麻迻仙,trực cùng hâm kiệm hợp mà đưa tiên
師浪分𢢲緣於,sư rằng phận đẹp duyên ưa
𩃳陽底花鐄󰝸兑,bóng dương để hoa vàng chẳng đoái
弹𬌥𫯍牧觥孤邊岧,đàn trâu đứa mục quanh co bên đèo
粓庒冷羮庒唁,cơm chẳng lành canh chẳng ngon
斬馘及溺死者以萬計,Trảm Quắc cập nịch tử giả dĩ vạn kể
蟡蟡蟡吏𠻴琹蟡,ve ve ve lại lắng cầm ve
月二日有大猿出于永福白石村人󰱐之,nguyệt nhị nhật hữu đại viên xuất vu Vĩnh Phúc Bạch Thạch thôn nhân hoạch chi
第二塲用詩一篇用唐律賦一篇用古體或騷或選亦五百字以上,Đệ nhị trường dụng thi nhất thiên dụng Đường luật phú nhất thiên dụng cổ thể hoặc tao hoặc tuyển diệc ngũ bách tự dĩ thượng
𰦫誓催㐌負傍貝花,Lỗi thề thôi đã phụ phàng với hoa
包𣇞朱旦𣎃𨑮,bao giờ cho đến tháng mười
呂羕渃濁𭉩𤄯,Lỡ làng nước đục bụi trong
庚辰唐懿宗󰱉咸通元年,Canh Thìn Đường Ý Tông Thôi Hàm Thông nguyên niên
𠻵𠸟𨢇󰟭棋𬁑,Mảng vui rượu sớm cờ trưa
襊弹𥝥册提𢹂遁𨖅,Túi đàn cặp sách đề huề dọn sang
娘蘂卿隊時㖠干,nàng nhị khanh đòi thời nài can
枕𩠴,chẩm gối
渚共森合女󰅹支配,chửa cùng sum họp nỡ nào chia phôi
以阮匐爲定國公劉基爲都護府士師黎桓爲十道將軍僧綂吳真流賜號匡越大師張麻尼爲僧錄道士鄧玄光授崇真威儀,dĩ nguyễn bặc vi định quốc công lưu cơ vi đô hộ phủ sĩ sư lê hoàn vi thập đạo tướng quân tăng thống ngô chân lưu tứ hiệu khuông việt đại sư trương ma ni vi tăng lục đạo sĩ đặng huyền quang thụ sùng chân uy nghi
感𢚸麻尋𦷾時可料托麻尋𦷾時拯可,cảm lòng mà tìm đấy thời khả liều thác mà tìm đấy thời chẳng khả
夏四月設仁王會于龍墀大赦罪人,Hạ tứ nguyệt thiết nhân vương hội vu Long trì đại xá tội nhân
分𡘯,phần lớn
故齊田單冐矢石而狄人下,Cố Tề Điền Đan mạo thỉ thạch nhi Địch nhân hạ
𪖫󱘉行𧜗,mũi hia hàng mã
𣗒𩵜隱,chằm cá ẩn
忍𧡊愚公須舍𠳨𡽫自尼馬損功移,nhìn thấy ngu công tua xá hỏi non từ nay mựa tốn công dời
掣兜𥪝浽󰌺愁,Xiết ĐÂU TRONG nỗi thảm sầu
今方内無狗吠之警而使甲卒暴露,Kim phương nội vô cẩu phệ chi cảnh nhi sử giáp tốt bạo lộ
實於漢之曹於陳之胡皆其迹也,Thực ư Hán chi Tào ư Trần chi Hồ giai kì tích dã
春二月林邑王范胡達寇九真,Xuân nhị nguyệt Lâm Ấp vương Phạm Hồ Đạt khấu Cửu Chân
賜狀元阮,Tứ trạng nguyên Nguyễn
󰙉几折󰙉梌椒󰙉,sọ kẻ chết sọ dừa tiêu sọ
文風大振適當景運之興史筆重修載纂歷朝之紀,Văn phong đại chấn thích đương cảnh vận chi hưng sử bút trùng tu tải toản lịch triều chi kỉ
令如捉得暠賞五十人,lệnh như tróc đắc cảo thưởng ngũ thập nhân
鍬鋿,thu xuổng
檯看春,đài khán xuân
鏟羅丐國,sản là cái cuốc
𠃩吝台𡨺役𡗶,chín lần thay giữ việc trời
契𦀎,khít rịt
勑㫖繼今木條船庫厰塲門外公同檢驗,sắc chỉ kế kim mộc điều thuyền khố xưởng trường môn ngoại công đồng kiểm nghiệm
𥙩夷敬媄𥙩夷討㛪,lấy gì kính mẹ lấy gì thảo em
󱱭󰥉,vạt sau
詔𭛁銅六千斤鑄鍾置于重光寺,Chiếu phát đồng lục thiên cân chú chung trí vu Trùng Quang tự
󰒺芒幅像𠬠除𦋦𠫾,vai mang bức tượng một giờ ra đi
𣇜𣈜制𡏢淡𠎣𥃱𠫾率𧡊應連占包,buổi ngày chơi mả đạm tiên nhắp đi thoắt thấy ứng liền chiêm bao
賞慈廉機舍戰陣之功,thưởng từ liêm cơ xá chiến trận chi công
雙塘𫏾所典擬共欣𠦳欣𤾓,song đường trước thửa đến nghĩ cùng hơn nghìn hơn trăm
春正月丙辰齊帝以大司農劉楷爲刺史發南康盧陵始興兵討李叔獻,Xuân chính nguyệt Bính Thìn Tề Đế dĩ Đại Tư nông Lưu Khải vi Thứ sử phát Nam Khang Lư Lăng Thuỷ Hưng binh thảo Lí Thúc Hiến
八月旨揮出搒原陳氏避著程姓字,Bát nguyệt chỉ huy xuất bảng nguyên Trần thị tị trước Trình tính tự
初楊氏賁生子宜民,sơ dương thị bí sinh tử nghi dân
用以擊賊,dụng dĩ kích tặc
初六日水棠養真庄純美殿監陳暠作乱,Sơ lục nhật Thuỷ Đường dưỡng chân trang Thuần Mĩ điện giám Trần Cảo tác loạn
時清華各縣人民散亡田無耕種多荒餓焉,thời thanh hoa các huyện nhân dân tán vong điền vô canh chủng đa hoang ngạ yên
戊辰五年元致和元年九月以後文宗圖帖睦爾大曆元年春三月殺國父上宰國瑱,mậu thìn ngũ niên nguyên trí hoà nguyên niên cửu nguyệt dĩ hậu văn tông đồ thiếp mục nhĩ đại lịch nguyên niên xuân tam nguyệt sát quốc phụ thượng tể quốc chẩn
大者數千餘人小者七八百人,Đại giả sổ thiên dư nhân tiểu giả thất bát bách nhân
五百人入宿衛,ngũ bách nhân nhập túc vệ
𣷭溇󰋇丈𡗶高󰋇重,bể sâu mấy trượng trời cao mấy trùng
司指揮黎燕黎觧等相與議曰今諒山王宜民甚於不德率彼無頼之人范屯藩般等乘夜間梯城入宫禁中弑君及國母皇太后惡莫大焉,ti chỉ huy lê yên lê giải đẳng tương dữ nghị viết kim lạng sơn vương nghi dân thậm ư bất đức suất bỉ vô lại chi nhân phạm đồn phiên ban đẳng thừa dạ gian thê thành nhập cung cấm trung thí quân cập quốc mẫu hoàng thái hậu ác mạc đại yên
失禮義,thất lễ nghĩa
𦛜𪘵隻用隻篭𢯦,hàm răng chiếc rụng chiếc lung lay
及廷試上親策賜費文述等二名進士出身黄榮等二十名同進士出身,cập đình thí thượng thân sách tứ phí văn thuật đẳng nhị danh tiến sĩ xuất thân hoàng vinh đẳng nhị thập danh đồng tiến sĩ xuất thân
昆𡗶之底𨻫𣈗𡗶,con trời chi để luống ngày trời
鬥,đấu
身爵一男妻宗姬給田十𤱈,thân tước nhất nam thê tông cơ cấp điền thập mẫu
紅顔沛眾於𠁀買油,Hồng nhan phải giống ở đời mãi ru
過海回清化,quá hải hồi Thanh Hoá
𣃣課𣈗󰅹駭𢘽𬏝,vừa thuở ngày nào hãy dại ngây
𦓿麻劍飾務尼秃󰠳,cày mà kém sức mùa này thóc đâu
大同和郡公武德恭自回鎮後隂𢙇二心𭁈賊,Đại Đồng Hoà quận công Vũ Đức Cung tự hồi trấn hậu âm hoài nhị tâm dữ tặc
𫼳󱪧𠫾𢶸渃𠊛,mang chiêng đi đấm nước người
𠶤𠼾󰇾意湥提,Sượng sùng giữ ý rụt rè
徙安󰘊鎮守軍營,Tỉ An Bang trấn thủ quân doanh
三春會試天下士人,tam xuân hội thí thiên hạ sĩ nhân
民本府軍擊破之,Dân bản phủ quân kích phá chi
𢜝𢖵欺梗桃朶槾,sợ nhớ khi cành đào đóa mận
悶,muốn
成茶全今日乘城一皷可拨,Thành Trà Toàn kim nhật thừa thành nhất cổ khả bạt
僚𤍇希朱,riêu nấu hơi chua
𣈜春𡗋𣅶𠫾𧗱貝春,Ngày xuân lắm lúc đi về với xuân
疾大漸皇后請復立龍昶以禮義折之不惑於婦人之言仍力疾召憲誠受遺詔輔太子攝政事付托得人以防後患卒之太后廢立之謀終莫能行上安下順非其力󰊹若夫高宗之不肖當是之時焉能逆覩哉帝但順理行之而,Tật đại tiềm hoàng hậu thỉnh phục lập Long Xưởng dĩ lễ nghĩa triết chi bất hoặc ư phụ nhân chi ngôn nhưng lực tật triệu Hiến Thành thụ di chiếu phụ thái tử nhiếp chính sự phó thác đắc nhân dĩ phòng hậu hoạn tốt chi thái hậu phế lập chi mưu chung mạc năng hành thượng an hạ thuận phi kì lực dư Nhược phù Cao Tông chi bất tiêu đương thị chi thời yên năng nghịch đổ tai Đế đãn thuận lí hành chi nhi
世间𡮶𧵑𡮶功,thế gian chuộng của chuộng công
貞肅清化人也故日燏家妾,trinh túc thanh hoá nhân dã cố nhật duật gia thiếp
為󰠲𢧚餒󱦣扛,vì đâu nên nỗi dở dang
傷𢝙𪽝在𢚸尼,Thương vui bởi tại lòng này
氷𠇮輦畧臺粧叙情,Băng mình LÉN trước đài trang tự tình
掌監察御史管公添以梁世,Chưởng giám sát Ngự sử quản công Thiêm dĩ Lương Thế
鎮孔昭皆陷陣而死,Trấn Khổng Chiêu giai hãm trận nhi tử
匾標撩𤈜󱫮鐄𣘈,biển tiêu treo cháy đỏ vàng son
𫴼曷梢𫴼荄𫴼䔲𫴼漂𢚸𠊛,bé hạt tiêu bé cay bé đắng bé xiêu lòng người
𦃿𫃚計𠦳鐄鉑計𤾓,vải vóc kể ngàn vàng bạc kể trăm
名如𦾔有著者即改别字新𦾔不得虫復,danh như cựu hữu trứ giả tức cải biệt tự tân cựu bất đắc trùng phục
八日司空黎禮上将軍黎熾與明人戦於湄洞今黃梅是也禮死之,bát nhật Tư không Lê Lễ Thượng tướng quân Lê Xí dữ Minh nhân chiến ư Mi Động Kim Hoàng Mai thị dã Lễ tử chi
󰒂𫯰渚援民𡗶特恩,nghĩa chồng chửa vẹn dân trời được ơn
念傷浽𢖵別乎固𢢯,niềm thương nỗi nhớ biết hồ có nguôi
才搊秦霍院全𠸜𥱬閣鳯像傳臺麟,tài so tần hoắc vẹn tuyền tên ghi gác phượng tượng truyền đài lân
𢬂𢬂纀買𥙩𠊛紅顔,Khăng khăng buộc mãi lấy người hồng nhan
𬖉澄𧡊没文人,Trông chừng thấy một văn nhân
扶郡公黎種奔會引兵入安塲䦕萬頼𠕋太師家属及諸将家小入翠亸𠕋以避之,phù quận công lê chủng bôn hội dẫn binh nhập yên trường quan vạn lại sách thái sư gia thuộc cập chư tướng gia tiểu nhập thuý vechu sách dĩ tị chi
藍坡眉柳𦟐冬䏧𤘋,chàm pha mày liễu mỡ đông da ngà
章,chương
固𣘃梅𠖿𣡚,có cây mơ rụng trái
抵朱軍趙蹺連𩄴旌,để cho quân triệu theo liền bóng tinh
董󰞈㐌傕寬吏日,đủng đỉnh đã thôi khoan lại nhặt
陽邁又寇九德宋檀和之討服其罪,dương mại hựu khấu cửu đức tống đàn hoà chi thảo phục kì tội
䕯頭𣷷迷,bèo đầu bến mê
占人皮課干戈𡞕𫯳隔別昆吒落𩑛,chiêm nhân từ thuở can qua vợ chồng cách biệt con cha lạc loài
况又傷殘骨肉沉溺臣僚所爲若是欲不亡得乎按阮煜洪順中興記曰愍厲失德种勝專權承業以牧牛之竪兼掌宗人子模以賣魚之兒總領宿衛,huống hựu thương tàn cốt nhục trầm nịch thần liêu sở vi nhược thị dục bất vong đắc hồ án nguyễn dục hồng thuận trung hưng ký viết mẫn lệ thất đức chủng thắng chuyên quyền thừa nghiệp dĩ mục ngưu chi thụ kiêm chưởng tông nhân tử mô dĩ mại ngư chi nhi tổng lĩnh túc vệ
嘉興府順每州送納琴同妻子家属及哀牢俘馘于京師,gia hưng phủ thuận mỗi châu tống nạp cầm đồng thê tử gia thuộc cập ai lao phù quắc vu kinh sư
𬌓𢚸傷𢖵拱虧特耒,tấm lòng thương nhớ cùng khuya được rồi
𠾺󱛻伴友𢜝𢚸媄吒,thẹn thùng bạn hữu sợ lòng mẹ cha
焠肝翁買告脾󰘇公,Sốt gan ông mới cáo tì cửa công
㕸󰝂𠇮泊嗔洳𫔳空,Rắp đem mệnh bạc xin nhờ cửa không
爵已盡而濫賞不盡民已,tước dĩ tận nhi lạm thưởng bất tận dân dĩ
阮嫩病死,nguyễn nộn bệnh tử
𡸈非尔軰以簿書為急而視敎令為虚文以期會為先而置民風扵度外以致然󰊹,Khởi phi nhĩ bối dĩ bạ thư vi cấp nhi thị giáo lệnh vi hư văn dĩ kì hội vi tiên nhi trí dân phong ư độ ngoại dĩ trí nhiên dư
認,nhận
論,luận
鋸鑡,cưa xẻ
時莫登庸簒僣帝避居清華,Thời Mạc Đăng Dung soán tiếm Đế tị cư Thanh Hoa
令旨御史󰉟考課内外任各衙門官并吏行過事跡,Lệnh chỉ Ngự sử đài khảo khoá nội ngoại nhiệm các nha môn quan tịnh lại hành quá sự tích
藴曰近者臣覩符讖之異知李氏壮盛而興業必矣,Uẩn viết Cận giả thần đổ phù sấm chi dị tri Lí thị tráng thịnh nhi hưng nghiệp tất hĩ
矇奴拱𫨩,trông nó cũng hay
脱𦖑払脱用淶掣包,Thoắt nghe chàng thoắt rụng rời xiết bao
詞連行遣陶師錫嘗見其書降為中書侍郎同知審刑院事,từ liên hành khiển đào sư tích thường kiến kì thư giáng vi trung thư thị lang đồng tri thẩm hình viện sự
調󰠲𠖤卜埃爫,điều đâu bay buộc ai làm
𡧲𣳔渃汜㳥𣼭󱙹頷𧏵𩵜招𬲞永腥,giữa dòng nước chảy sóng giồi trước hàm rồng cá gieo mồi vắng tanh
鑿井耕田自在閑,tạc giếng canh điền tự tại nhàn
丙戌四年明隆武二年清順治二年,Bính Tuất tứ niên Minh Long Vũ nhị niên Thanh Thuận Trị nhị niên
柑唁橘𤮿㐌曾群菓楔用𨕭棱𣜾咹,cam ngon quýt ngọt đã từng còn quả khế rụng trên rừng chửa ăn
絶𩂟核屈䏾𠊚𪿒銀𠄼𨀈支𨑮賖󰝂,tịt mù cây khuất bóng người ngại ngần năm bước chia mười xa đăm
霜𢒎洛達𦣰孤冷𫥌,sương bay lác đác nằm co lạnh lùng
朋黎景琦咍謀丕麻拯咍断,bằng lê cảnh kỳ hay mưu vậy mà chẳng hay đoán
𤾓𠦳覩𠬠陣唭如空,trăm nghìn đổ một trận cười như không
洪順末年時遭多難陳暠首構乱階鄭綏立逆竪人心既離天命弗祐,Hồng Thuận mạt niên thời tao đa nạn Trần Cảo thủ cấu loạn giai Trịnh Tuy lập nghịch thụ nhân tâm ký li thiên mệnh phất hữu
至是又陰與珠國等率眾拒命,chí thị hựu âm dữ châu quốc đẳng suất chúng cự mệnh
在位十七年壽帝以童稚之年有天資明神釆端俊容止莊重崇儒納諫憫農真守成之令主也不幸遭於簒弑悲夫,Tại vị thập thất niên thọ Đế dĩ đồng trĩ chi niên hữu thiên tư minh thần thái đoan tuấn dung chỉ trang trọng sùng nho nạp gián mẫn nông chân thủ thành chi lệnh chủ dã bất hạnh tao ư soán thí bi phu
太師丁列軰兵無紀律事若而戲爾等䏻露章奏之予惟嘉尔賞賜官錢可至而領,Thái sư Đinh Liệt bối binh vô kỷ luật sự nhược nhi hí nhĩ đẳng năng lộ chương tấu chi dư duy gia nhĩ thưởng tứ quan tiền khả chí nhi lĩnh
十二日追封禄郡公爲嚴國公以其全節於王事也,thập nhị nhật truy phong lộc quận công vi nghiêm quốc công dĩ kì toàn tiết ư vương sự dã
冬十一月十七日帝弗豫,Đông thập nhất nguyệt thập thất nhật đế phất dự
竑𡳣,hoằng đo
庚午元年漢元𣇄六年,Canh Ngọ nguyên niên Hán Nguyên Đỉnh lục niên
稱爲前步營瓊郡公用莫乾統年號牌示禁止,xưng vi Tiền bộ dinh Quỳnh quận công dụng Mạc Càn Thống niên hiệu bài thị cấm chỉ
丙午十四年莫廣和六年,bính ngọ thập tứ niên mạc quảng hoà lục niên
歡輝㐌過從容興乘,hoan hùy đã quá thong dong hứng thừa
伺其動靜,tứ kì động tĩnh
母后宣治強臣專國弱年庸主何以堪之,Mẫu hậu tuyên trị cường thần chuyên quốc nhược niên dung chủ hà dĩ kham chi
固𣅶秉鬚𣘾父老,có lúc vểnh râu vai phụ lão
審嚴謹槓高墙,thẳm nghiêm kín cống cao tường
節制鄭松分兵差其子,tiết chế trịnh tùng phân binh sai kì tử
獲降表一篋,hoạch hàng biểu nhất khiếp
房𥪞尼浽主張於茹,Buồng trong này nỗi chủ trương ở nhà
詔華文𭓇生儒生按吏監生各衙門都吏已經󰱇取吏都查實𮞏年,chiếu hoa văn học sinh nho sinh án lại giám sinh các nha môn đô lại dĩ kinh tuyển thủ lại đô tra thực đệ niên
欽惟皇上陛下嗣守丕基率循大卞日與大元帥掌國政尙師西王整飭紀綱作興文教專委欽差節制各處水步諸營兼總政柄太尉宜國,khâm duy hoàng thượng bệ hạ tự thủ phỉ cơ suất tuần đại biện nhật dữ đại nguyên soái chưởng quốc chính thượng sư tây vương chỉnh sức kỉ cương tác hưng văn giáo chuyên uỷ khâm sai tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh kiêm tổng chính bính thái uý nghi quốc
爾其諄諄勉勉無忝所聀,Nhĩ kì truân truân miễn miễn vô thiểm sở chức
後日賊復培壘将渡段澤,hậu nhật tặc phục bồi luỹ tương độ đoạn trạch
𦤾欺杜状𠃩𠦳英㛪,đến khi đỗ trạng chín nghìn anh em
影響,ảnh hưởng
泊樹上,bạc thụ thượng
巾󱓦味矩襖長渃撑,khăn vuông màu gụ áo tràng nước xanh
如𪀄折𦑃如𧏵折㺔,như chim chiết cánh như rồng chiết vây
俘卒親戚聞之仰德如天地感恩如父母,Phu tốt thân thích văn chi ngưỡng đức như thiên địa cảm ân như phụ mẫu
二十六日勑㫖五府軍店外作木柜例,Nhị thập lục nhật sắc chỉ ngũ phủ quân điếm ngoại tác mộc củ lệ
𣷭東南黥布叩頭棱西北豺狼唒󱭫,bể đông nam kình bố khấu đầu rừng tây bắc sài lang giấu gót
腰世繞探堵爫卒世,yêu thay nhiễu thắm đỏ lòm tốt thay
官吏果有污冗奸怠賍賄實跡者送吏部勘實如例治罪,Quan lại quả hữu ô nhũng gian đãi tang hối thực tích giả tống Lại bộ khám thực như lệ trị tội
季犛作詩賜之曰邊郡承宣資壮志䧺藩節制有徽猷青松保爾歲寒節白髮寬予西顧󰪽訓飾兵農皆就緒解停鎮戍是何秋勤勞物謂無知者四目原非蔽冕旈,Quý Li tác thi tứ chi viết Biên quận thừa tuyên tư tráng chí Hùng phiên tiết chế hữu huy du Thanh tùng bảo nhĩ tuế hàn tiết Bạch phát khoan dư tây cố ưu Huấn sức binh nông giai tựu tự Giải đình trấn thú thị hà thu Cần lao vật vị vô tri giả Tứ mục nguyên phi tế miện lưu
焒𥠮裊渚垠𢚸俗,lửa rơm nẻo chớ ngăn lòng tục
合阮敬阮盎而論之二人以帳下之将厲復讐之心篤志除邪挺身赴艱上以報宿昔之德下,hợp nguyễn kính nguyễn áng nhi luận chi nhị nhân dĩ trướng hạ chi tướng lệ phục thù chi tâm đốc chí trừ tà đĩnh thân phó gian thượng dĩ báo túc tích chi đức hạ
陪臣阮弘碩黎嵩賀立皇太子行人范贇謝賜綵帛,Bồi thần Nguyễn Hoằng Thạc Lê Tung hạ lập Hoàng thái tử Hành nhân Phạm Mân tạ tứ thái bạch
賊黨率各将蠻人四面夾擊世貴大敗,Tặc đảng suất các tương Man nhân tứ diện giáp kích Thế Quý đại bại
揕焒,chụm lửa
遂可其奏,toại khả kì tấu
春帝在菩提行營進封莫登庸,Xuân đế tại Bồ Đề hành dinh tiến phong Mạc Đăng Dung
猫𤝑𤞐𤝑,mèo mướp chồn mướp
最時𢶷𧚟朱西臁臁,tối thì cởi váy cho tây lèm lèm
拱󰑼呂󰜋𠰃𠄩,cũng là lỡ một lầm hai
民权,dân quyền
德以膺天地祖宗付畀之重以慰内外臣民視聽之情,đức dĩ ưng thiên địa tổ tông phó tí chi trọng dĩ uý nội ngoại thần dân thị thính chi tình
爫布𡮈,làm bó nhỏ
則有集教皇子則有詩隨朝𭓇士之定其令著作典雅之有其官築石堤以防水患立倉漕以賑流民亦可嘉矣,tắc hữu tập giáo hoàng tử tắc hữu thi tuỳ triều học sĩ chi định kì lệnh trước tác điển nhã chi hữu kì quan trúc thạch đê dĩ phòng thuỷ hoạn lập thương tào dĩ chẩn lưu dân diệc khả gia hĩ
惜哉,tích tai
󰂇油畧固状𦋦,ví dầu trước có trạng ra
事聞上以公㥁雖失臣節然念彼祖父有大勳勞義不可絶乃立其子武公俊爲後許爲都督僉事賜爵寬郡公領給民,sự văn thượng dĩ công đức tuy thất thần tiết nhiên niệm bỉ tổ phụ hữu đại huân lao nghĩa bất khả tuyệt nãi lập kì tử vũ công tuấn vi hậu hứa vi đô đốc thiêm sự tứ tước khoan quận công lĩnh cấp dân
係各處沿邉旗軍父子兄弟同本社,Hệ các xứ duyên biên kì quân phụ tử huynh đệ đồng bản xã
德信,đức tin
九重𫢩㐌𧵆𡬷𡱩,cửu trùng nay đã gần gang thước
魂死士𫗄㗀㗀𠺙𩈘征夫𦝄唯唯𤐝,hồn tử sĩ gió ù ù thổi mặt chinh phu trăng dõi dõi soi
帝乃縱伏兵衝擊賊陣黎察黎禮黎問黎仁澍黎銀黎戰黎宗喬黎魁黎盃黎文安等争先陷陣大破之斬馘不可勝筭,đế nãi túng phục binh xung kích tặc trận lê sát lê lễ lê vấn lê nhân chú lê ngân lê chiến lê tông kiều lê khôi lê bôi lê văn an đẳng tranh tiên hãm trận đại phá chi trảm hức bất khả thắng toán
𩯀絲不動𡮳埋事情,tóc tơ bất động mảy may sự tình
丁酉八年宋政和七年,đinh dậu bát niên tống chính hoà thất niên
位十八年壽???????????帝應天順人,vị thập bát niên thọ UNK UNK UNK UNK UNK UNK UNK UNK UNK UNK UNK Đế ứng thiên thuận nhân
漢以徵氏稱王舉兵攻陷城邑邊郡苦之乃命長沙合浦及我交州具車船修橋道通障溪儲粮榖拜馬援爲伏波將軍以扶樂侯刘隆爲副來侵,hán dĩ trưng thị xưng vương cử binh công hãm thành ấp biên quận khổ chi nãi mệnh trường sa hợp phố cập ngã giao châu cụ xa thuyền tu kiều đạo thông chướng khê trữ lương cốc bái mã viện vi phục ba tướng quân dĩ phù lạc hầu lưu long vi phó lai xâm
在位二年季犛篡位廢為保寕大王,Tại vị nhị niên Quý Li soán vị phế vi Bảo Ninh Đại Vương
第三塲詩用唐律賦用古體騷選同三百字以上,Đệ tam trường thi dụng Đường luật phú dụng cổ thể tao tuyển đồng tam bách tự dĩ thượng
分𤾓,phần trăm
至十二代孫胡廉徒居清化大吏鄕為宣尉黎訓󰒂子,chí thập nhị đại tôn hồ liêm đồ cư thanh hoá đại lại hương vi tuyên uý lê huấn nghĩa tử
道爫苔伵於朱𣦍𡮨絲毫共𫽄私,đạo làm đầy tớ ở cho ngay mảy tơ hào cũng chẳng tây
至是還明帝賜少穎文綺衣及鈔并勑諭我國其畧云立後事重湏合國人之心非得獨擅可同耆老具陳氏嫡孫之實奏來以憑頒詔󰀋封,Chí thị hoàn Minh đế tứ Thiếu Dĩnh văn ỷ y cập sao tịnh sắc dụ ngã quốc kì lược vân Lập hậu sự trọng tu hợp quốc nhân chi tâm phi đắc độc thiện khả đồng kì lão cụ Trần thị đích tôn chi thực tấu lai dĩ bằng ban chiếu sách phong
悲除俸𫥨𢚸汜統,bây giờ bỗng ra lòng rẩy rúng
𠳨𤽗拯特鬪𪾋,hỏi ngươi chẳng được giấu giếm
趣𢝙悁奇念𢗼𱿈,Thú vui quên cả niềm lo cũ
形溪󰡫𡶀𧵆賖,hình khe thế núi gần xa
石鼠𤝞貢於乾,thạch thử chuột cống ở càn
娓修塘娓柴修塘柴,vãi tu đường vãi thầy tu đường thầy
又遣使賫勑徃順化以端郡公阮黄爲太傅令貯粟以實邉,hựu khiển sứ tê sắc vãng thuận hoá dĩ đoan quận công nguyễn hoàng vi thái phó lệnh trữ túc dĩ thực biên
冬十月少熟,đông thập nguyệt thiểu thục
仍󰑼濫唒󰠐妖祝蒙,Những là trộm dấu thầm yêu chốc mòng
冬十二月明勑諭布政司州府縣官吏耆老人等曰朕承天命統治天下惟使天下之民舉得其安,Đông thập nhị nguyệt Minh sắc dụ Bố chính ti châu phủ huyện quan lại kì lão nhân đẳng viết Trẫm thừa thiên mệnh thống trị thiên hạ duy sử thiên hạ chi dân cử đắc kì an
是以󰔄舜之時既熙暭矣而伯益之矢謨則曰罔遊于逸罔滛于樂無怠無荒慄慄乎如危亡之將至,Thị dĩ Ngu Thuấn chi thời ký hi hạo hĩ nhi Bá Ích chi thỉ mô tắc viết võng du vu dật võng dâm vu lạc vô đãi vô hoang lật lật hồ như nguy vong chi tương chí
𣌋𣅘𦲿貝幡𩄲𦰟畑挑月㗂𣖖󰈯霜,sớm khuya lá bối phướn mây ngọn đèn khêu nguyệt tiếng chày nện sương
𤞦𠊛,mọi người
以副都将太保西郡公鄭柞鎮山南處太常寺卿范公著爲賛理太保扶郡公鄭櫟鎮山西處兵部右侍郎阮澄爲賛理瓊岩公鄭棣鎮京北處工部右侍郎阮評爲賛理少尉華郡公鄭梣鎮海陽處户科都給事中阮仁著爲賛理,Dĩ Phó đô tướng Thái bảo Tây quận công Trịnh Tạc trấn Sơn Nam xứ Thái thường tự khanh Phạm Công Trứ vi Tán lí Thái bảo Phù quận công Trịnh Lịch trấn Sơn Tây xứ Binh bộ Hữu thị lang Nguyễn Trừng vi Tán lí Quỳnh Nham công Trịnh Lệ trấn Kinh Bắc xứ Công bộ Hữu thị lang Nguyễn Bình vi Tán lí Thiếu uý Hoa quận công Trịnh Sầm trấn Hải Dương xứ Hộ khoa đô cấp sự trung Nguyễn Nhân Trứ vi Tán lí
𪘵顛卒𩯀㛪吱鬚󱰟𪖬𦢞㛪黎𨉓𠓨,răng đen tốt tóc em chê râu quăn mũi lõ em lê mình vào
󰅹群󱙨󰁴󰅹群京謙,nào còn ngượng ngập nào còn kiêng khem
猫𫅜埃女割腮,mèo lành ai nỡ cắt tai
㗂寃㐌悶𫼢𡗶呌𨖲,Tiếng oan đã muốn RẠCH trời kêu lên
今𫢋跡山是其處也,kim phật tích sơn thị kì xứ dã
又󰱇鉄騎四百先登助陣,hựu tuyển thiết kị tứ bách tiên đăng trợ trận
史臣吳士連曰自古殺諫臣未有不亡者,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tự cổ sát gián thần vị hữu bất vong giả
埃𪟽㗂𧍝嘆咦𠯇喠悲秋嘺几孤房,ai ngờ tiếng dế than ri rỉ giọng bi thu ghẹo kẻ cô phòng
臣等竊惟天地常經實在君臣之道春秋大義尤嚴亂賊之誅,Thần đẳng thiết duy Thiên địa thường kinh thực tại quân thần chi đạo Xuân thu đại nghĩa vưu nghiêm loạn tặc chi tru
柳蓮󰑼式𦹵𣘃,liễu sen là thức cỏ cây
如𪀄𠓨篭如𩵜哏鈎,như chim vào lồng như cá cắn câu
壻󰠲固壻𥊖𪾤体尼,rể đâu có rể đui mù thể ni
𣈜𣈕蚤者󰜋成𠄩,ngày mai tao giả một thành hai
油拯固𤽗咍察別時妾侯爫等人物如玉固曰,dầu chẳng có ngươi hay xét biết thời thiếp hầu làm đấng nhân vật như ngọc có vết
十二月三日令絞莫敬恭第二男于東門之右,thập nhị nguyệt tam nhật lệnh giảo mạc kính cung đệ nhị nam vu đông môn chi hữu
欺親𫽄路󰑼求買親,Khi thân chẳng lọ là cầu mới thân
娘強湥玉如滇,Nàng càng giọt ngọc như chan
黎磊卒贈保正功臣輔國上将軍入内中書令鄕侯謚忠簡,Lê Lỗi tốt tặng Bảo chính công thần phụ quốc thượng tướng quân nhập nội trung thư lệnh hương hầu thuỵ Trung Giản
󰀑𦁂蒸春𥪞院,lâu bện chưng xuân trong viện
封皇第四子釘爲禦蛮王居峯州皇第六子釿爲禦北王居扶蘭寨,Phong Hoàng đệ tứ tử Đinh vi Ngự Man Vương cư Phong Châu Hoàng đệ lục tử Cân vi Ngự Bắc Vương cư Phù Lan trại
餅時𤁘淥𥹸蘿槐,bánh thời trong lọc bột lá hòe
信茹𣈜󰜋永信,Tin nhà ngày một vắng tin
課權媄買胎生固恬氣𧺃遶觥泣茹,thuở quyền mẹ mới thai sinh có điềm khí đỏ nhiễu quanh khắp nhà
牙󰛈,nha răng
𩯁𩮭羕昆𫓆,râu ria dường con bác
故凡事過中未有不凶者也,cố phàm sự quá trung vị hữu bất hung giả dã
拱朱朱𢪀冲妄𨀈𦋦,cũng cho cho nghỉ trong vòng bước ra
鴈𦑃空㳥唷船鈎,nhạn cánh không sóng giục thuyền câu
小姐沛𣇜问安󰡲茹,tiểu thư phải buổi vấn an về nhà
賊驚淡淡吳驚延延,giặc kinh rợn rợn ngô kinh rờn rờn
𪞷𠫾㳻淡氷澄,ra đi tếch dặm băng chừng
順化人皆降,Thuận Hoá nhân giai hàng
弘裕大敗死者甚眾,hoằng dụ đại bại tử giả thậm chúng
伮𠫾辰昆𡛔昆特固堆空欺󰅹𠫾󱪇,nó đi thì con cái con đực có đôi không khi nào đi riêng
欺香𣋽欺𩄲𣌁,Khi hương sớm khi mây trưa
茹唐,nhà đường
彌陀羅性朗𤐝,di đà là tính sáng soi
𠊛悁󰘂佛𨆁蹎擉仉𨔍瓢仙痗眜𥈺,người quen cửa phật chen chân xọc kẻ lạ bầu tiên mỏi mắt dòm
戢香匣粉󰀑㐌嵬𢚸淡柳塘花䐗曾踏𨃴,tráp hương hộp phấn lâu đã nguôi lòng dặm liễu đường hoa chửa từng đạp gót
要君則,Yếu quân tắc
事尼㐌外𨑮年碎它別𩈘別𠸜泠泠,sự này đã ngoại mười niên tôi đà biết mặt biết tên rành rành
秦發諸道逋亡人贅壻,tần phát chư đạo bô vong nhân chuế tế
文章劄𥙩隊勾聖,văn chương chép lấy đòi câu thánh
鄕試各處士人,Hương thí các xứ sĩ nhân
𤞺默㗂寃𧗱内綠󰍖甘𠹾𢷀准棱撑,cáo mặc tiếng oan về nội lục sóc cam chịu rũ chốn rừng xanh
𠮿嗃絲竹会同軍官,Xôn xao tơ trúc hội đồng quân quan
二使𦖑呐如𠱋,nhị sứ nghe nói như ru
初十日天雨蝗䖝,sơ thập nhật thiên vũ hoàng trùng
趿車𤤰武𢬣扲吏𧡊󱪺茹周𩈘撔𠫾,gặp xe vua vũ tay cầm lại thấy thóc nhà chu mặt ngảnh đi
㐱合𩦓蒸䋥求賢,chỉn hợp mở chưng lưới cầu hiền
俊卿㐌訴病邪沛柴妙手法𠼱坤侱,tuấn khanh đã tỏ bệnh tà phải thầy diệu thủ phép loà khôn ranh
各位,các vị
戊子晉太始四年吳寶鼎三年,Mậu Tí Tấn Thái Thuỷ tứ niên Ngô Bảo Đỉnh tam niên
朱甘功几󱢼𢬣樁蓝,cho cam công kẻ nhúng tay thùng chàm
易曰履信思乎順自天祐之吉無不利,Dịch viết Lí tín tư hồ thuận tự thiên hựu chi cát vô bất lợi
夏六月二十八日太傅䧺國公黎義昭議定捕陳暠父子賞功,Hạ lục nguyệt nhị thập bát nhật thái phó Hùng quốc công Lê Nghĩa Chiêu nghị định bổ Trần Cảo phụ tử thưởng công
諱龍鋌又名至忠大行第五位四年壽二十四崩于寢殿,Huý Long Đĩnh hựu danh Chí Trung Đại Hành đệ ngũ vị tứ niên thọ nhị thập tứ băng vu tẩm điện
呐強虎𢢆𤾓朝,Nói càng hổ thẹn trăm chiều
沛𠊛󰉺槾最桃如埃,Phải người sớm mận tối đào như ai
外扃打頽,ngồi quanh đánh đồi
払如𡥵𧊉󰡃鑅麻制,Chàng như con bướm liệng vành mà chơi
悶浪朱鄧𤯭拱昆些,muốn rằng cho đặng sánh cùng con ta
脱奔𧗱脱半𠫾,Thoắt buôn về thoắt bán đi
宗主萬民捨親衛其誰當之,Tông chúa vạn dân xả thân vệ kì thuỳ đương chi
幹斤造化淶兜秩,cán cân tạo hoá rơi đâu mất
𣎃𣈜渗率似𪀄󱰇,tháng ngày thấm thoắt tựa chim bay
事,sự
開祐凣十二,khai hựu phàm thập nhị
太宗使群臣呼己為朝廷,Thái Tông sử quần thần hô kỷ vi Triều đình
媄傷𡥵𡭬媄台傷辰傷丕𫽄齊長男,mẹ thương con bé mẹ thay thương thì thương vậy chẳng tày trưởng nam
并殺署衛阮構都力士明山伯阮壽及覃󰁮等,Tịnh sát thự vệ Nguyễn Cấu Đô lực sĩ Minh Sơn bá Nguyễn Thọ cập Đàm Cử đẳng
宁康康埃女負,giữ khăng khăng ai nỡ phụ
明㐌,mừng đã
遂表蕝山中此處天安殿彼處端明閣差人營造,Toại biểu tuyệt sơn trung thử xứ Thiên An điện bỉ xứ Đoan Minh các sai nhân doanh tạo
又以黎仕澈爲御史󰉟都,hựu dĩ lê sĩ triệt vi ngự sử đài đô
清交州人象古唐宗室人,Thanh Giao Châu nhân Tượng Cổ Đường Tông thất nhân
臣請寝而勿問,Thần thỉnh tẩm nhi vật vấn
競󱏹包󰓞𩙌漂,cánh buồm bao quản gió xiêu
又使定郡公鎮守安西大同以壮藩疆并開治道途自天䦕連于興化宣光通于京北運載糧道供給軍資,hựu sử định quận công trấn thủ an tây đại đồng dĩ tráng phiên cương tịnh khai trị đạo đồ tự thiên quan liên vu hưng hoá tuyên quang thông vu kinh bắc vận tải lương đạo cúng cấp quân tư
杜鄙不從,Đỗ bỉ bất tòng
㤕𠊛吝呂隘賖,xót người lần lữa ải xa
月娥冲胣如炮,nguyệt nga trong dạ như bào
是知天之生靈慈乃所以啓陳跡似𡍼山興夏而德則非也,Thị tri thiên chi sinh Linh Từ nãi sở dĩ khải Trần tích tự đồ Sơn hưng Hạ nhi đức tắc phi dã
國不永未見治效惜哉楊三哥,quốc bất vĩnh vị kiến trị hiệu tích tai Dương Tam Kha
生𦖑󰋇㗂𡁹𠷥,sinh nghe mấy tiếng dỗ dành
渃滝群𧺃如㮠󰬥尼清歷欣払払唉,nước sông còn đỏ như vang nhiều nơi thanh lịch hơn chàng chàng ơi
炟𥑥𫥨𦝺,rán sành ra mỡ
人造,nhân tạo
不平浽陣同同𩆐󰠓,bất bình nổi giận đùng đùng sấm vang
𠊛𢧚防備仉害𨉓,người nên phòng bị kẻ hại mình
扒娘侍宴𠁑幔,Bắt nàng thị yến dưới màn
洟涖渃𤂬箕拱沚典蒸滝淇,ri rỉ nước suối kia cũng chảy đến chưng sông kỳ
𢭸𡎢邊󰡂没命燒燒,Tựa ngồi bên triện một mình thiu thiu
固茹媒泊边箕,Có nhà MỤ Bạc bên kia
窃然先王之正統上存在人心,thiết nhiên tiên vương chi chính thống thượng tồn tại nhân tâm
𬌓𢚸傷𢖵別󰑼固𢢯,tấm lòng thương nhớ biết là có nguôi
𥘀鉑󰇮括詞絏,nén bạc đâm toạc tờ giấy
庚辰三十七年秦始皇吕政二十六年,Canh thìn tam thập thất niên Tần Thuỷ Hoàng Lữ Chính nhị thập lục niên
第一皇子洵好服女衣毒藥母氏第二皇子濬幼而不德恐弗克堪第三皇子㵮雅嗜詩書夙󰦛孝敬朕親撫育今已長成󰠣自公心隆以震噐殊非棄長立少盖爲天下檡君,Đệ nhất hoàng tử Tuân hiếu phục nữ y độc dược mẫu thị Đệ nhị hoàng tử Tuấn ấu nhi bất đức khủng phất khắc kham Đệ tam hoàng tử Thuần nhã thị Thi Thư túc đôn hiếu kính trẫm thân phủ dục kim dĩ trưởng thành đoán tự công tâm long dĩ chấn khí thù phi khí trưởng lập thiếu cái vi thiên hạ trạch quân
永姑辰丈拱過𠬠𠁀,vắng cô thì dượng cũng qua một đời
賞乙當麻拯蒸私,thưởng ắt đáng mà chẳng chưng tư
碎吀𦋦飭英豪,tôi xin ra sức anh hào
甲寅二十五年明弘治七年,Giáp Dần nhị thập ngũ niên Minh Hoằng Trị thất niên
裊賖買𤏣𩈘𠊛,nẻo xa mới tỏ mặt người
𨇜調曲裡殷勤,Đủ điều khúc lý ân cần
𡞕頭撑𡥵󰛈𤽸𧹿肝𧹿𦛌買𪪳𡗶,vợ đầu xanh con răng trắng tím gan tím ruột với ông trời
簡脩公瀠詐称爲錦江王竪錦江王招安旗,giản tu công dinh trá xưng vi cẩm giang vương thụ cẩm giang vương chiêu an kì
󰅹花拯变氣覃歆,nào hoa chẳng bén khí đầm hâm
置六部員外郎以阮宗偉等六人爲之,trí lục bộ viên ngoại lang dĩ nguyễn tông vĩ đẳng lục nhân vi chi
於是兵華偃息天下太平,Ư thị binh hoa yển tức thiên hạ thái bình
二十八日申明名呼令如親王卑下者稱呼曰殿下嗣親王曰府下公侯伯駙馬一品,nhị thập bát nhật thân minh danh hô lệnh như thân vương ti hạ giả xưng hô viết điện hạ tự thân vương viết phủ hạ công hầu bá phò mã nhất phẩm
論課冬恒如𤇮,trọn thuở đông hằng nhờ bếp
阮蒯領聖翊勇義軍與賊戰擒平章奥魯赤,Nguyễn Khoái lĩnh Thánh Dực dũng nghĩa quân dữ tặc chiến cầm Bình Chương Áo Lỗ Xích
八月帝命譚以𫎇杜安徃計其事,bát nguyệt đế mệnh đàm dĩ mông đỗ an vãng kế kì sự
民卞𢜠𠒦𨒒分,dân bèn mừng rỡ mươi phần
一臨陣見止軍之旗聞止軍之鑼而不止,nhất lâm trận kiến chỉ quân chi kì văn chỉ quân chi la nhi bất chỉ
趙光復與陳覇先將持未决勝負,triệu quang phục dữ trần bá tiên tương trì vị quyết thắng phụ
戊子四年宋紹定元年春正月拜欽天王日皎為郡王,mậu tí tứ niên tống thiệu định nguyên niên xuân chính nguyệt bái khâm thiên vương nhật hiệu vi quận vương
上皇曰家奴雖有微撈不得預朝廷官爵,thượng hoàng viết gia nô tuy hữu vi lao bất đắc dự triều đình quan tước
𠸗群󰋇几莫𮥷,xưa còn mấy kẻ mắc nan
已成之再更之更之築之年𥝝無窮築城,Dĩ thành chi tái canh chi canh chi trúc chi niên niên vô cùng trúc thành
脱󰏙󰟯固謹魚𡮍情,Thoắt xem dường có ngẩn ngơ chút tình
盎眉箕蒸𤽸丕,áng mày kia chưng trắng vậy
𩃳旗幟㨋外關隘,bóng cờ xí giã ngoài quan ải
悲除特𧡊𩈘𧍰𫀅功柴凭如公𡗶𣈙,bây giờ được thấy mặt rồng xem công thầy bẵng như công trời rày
於是人人殊死,Ư thị nhân nhân thù tử
𠰺𡥵自妥䀭群𡭜䜹,dạy con từ thủa hãy còn bé thơ
瓢仙篤𨢇勾神浽䜹,Bầu tiên DỐC rượu câu thần nối thơ
𩯀𫡮𠬠們刀鐄𠬠堆,Tóc mây một món dao vàng MỘT đôi
行至慈廉昌文從容位二使曰我先王之德洽於民心凣所施令罔不悅從不幸違棄羣臣平王自行不義奪我兄弟之位罪莫大焉,hành chí từ liêm xương văn thung dung vị nhị sứ viết ngã tiên vương chi đức hiệp ư dân tâm phàm sở thi lệnh võng bất duyệt tòng bất hạnh vi khí quần thần bình vương tự hành bất nghĩa đoạt ngã huynh đệ chi vị tội mạc đại yên
薑𦹱,khương gừng
二月遣翰林院科󰱑錦衣衛校尉徃各府縣𭛁官栗𭁈貧民貸食以荆門各府縣耕種不得民多飢死故也,nhị nguyệt khiển hàn lâm viện khoa đài cẩm y vệ hiệu uý vãng các phủ huyện phát quan lật dữ bần dân thải thực dĩ kinh môn các phủ huyện canh chủng bất đắc dân đa cơ tử cố dã
湼昌劄胣掣之易󰝡肝𧎜填󰀩𡗶撑,nát xương chép dạ xiết chi dễ đem gan óc đền nghì trời xanh
海水之傍皆有青山岌嶪海口之峙山形尤異山脚之洞深入山中寂不,Hải thuỷ chi bàng giai hữu thanh sơn cập nghiệp hải khẩu chi trì sơn hình vưu dị sơn cước chi động thâm nhập sơn trung tịch bất
𫗃急咍羅𦹵勁濁饒易別唐光,gió gấp hay là cỏ cứng đuốc nhiều dễ biết đường quang
前奉天府民居除本府籍人間有𨿽非本籍而有,tiền phụng thiên phủ dân cư trừ bản phủ tịch nhân gian hữu tuy phi bản tịch nhi hữu
托𠅜浪哩󰝂功𫳭魂,thác lời lăng líu đem công sủng hồn
癸卯四年明萬曆十一年,Quý Mão tứ niên Minh Vạn Lịch thập nhất niên
以後仁宋太寕宋熙寕五年,dĩ hậu nhân tông thái ninh tống hi ninh ngũ niên
𩄲,mây
雅郎歸與其父謀襲王取其國,nhã lang quy dữ kì phụ mưu tập vương thủ kì quốc
壬午七年八月以後附恭皇統元元年明世宗嘉靜元年,Nhâm Ngọ thất niên Bát nguyệt dĩ hậu phụ Cung Hoàng Thống Nguyên nguyên niên Minh thế Tông Gia Tĩnh nguyên niên
𬰢𣎞囉蒸󱙼,mặt trăng ra chưng rạng
鬪恨寠於蒸内空夐,giấu hận cũ ở chưng nội không quạnh
雖有此書終無損也,Tuy hữu thử thư chung vô tổn dã
名欣以前日有大功免没籍名例等六人流惡水州,Danh Hân dĩ tiền nhật hữu đại công miễn một tịch danh lệ đẳng lục nhân lưu Ác Thuỷ châu
糠魚鎫咱共時朱侖,khang ngư mắm thính cùng thì chua lon
篇踈案冊戈𣈜𣎃蔑刻扲𢧚󰋇两黄,thiên thơ án sách qua ngày tháng một khắc cầm nên mấy lạng vàng
琢木号丐𪡉𪞀,trác mộc hiệu cái trả khoang
棱儒波聖固儉之麻女底紅吟朱𤝞𢪮,rừng nho bể thánh có hiếm chi mà nỡ để hồng ngâm cho chuột móc
蓋神於人而行詫物以言也,Cái thần ư nhân nhi hành sá vật dĩ ngôn dã
燕𦖑鴻呐妙揚傕唐枚𠸍尋塘󰬷爲,yến nghe hồng nói dịu dàng thôi đường mai mỉa tìm đường vả vê
雲󰏙莊重恪潙囷𦝄苔惮󰞺𧍋𦬑囊,vân xem trang trọng khác vời khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang
恬尼驗典事𡗶,điều này nghiệm đến sự trời
是時惟㦃為賊所敗手下僅存二十餘人裂衣為標誓𭁈擊賊,Thị thời Duy Sản vị tặc sở bại thủ hạ cẩn tồn nhị thập dư nhân liệt y vi tiêu thệ dữ kích tặc
冬十月帝幸覧山寺,đông thập nguyệt đế hạnh lãm sơn tự
𪀄𪀐𪀐,chim bịp bịp
󰊄兜鄭幅萌萌,Gió đâu sịch bức mành mành
揭愁駭強爫清著𢧚底露風声𫥨外,cất sầu hãy gắng làm thinh chớ nên để lộ phong thanh ra ngoài
典六輸機奴𠸍𠶣,đến lúc thua cơ nó mỉa mai
蘂咀香潤花𦹵覃歆,nhụy thả hương nhuần hoa cỏ đầm hâm
帝𥘉即位上皇製帝箴一百五十言賜之,Đế sơ tức vị Thượng hoàng chế Đế châm nhất bách ngũ thập ngôn tứ chi
病塵隊󰞂辛酸,bệnh trần đòi đoạn tân toan
唉嗔报答恩情朱孚,hãy xin báo đáp ân tình cho phu
䏾斜如逐干盆,bóng tà như giục cơn buồn
庙三忠宜𬉽𤐡香𨁪𦹳底爫󱟔千古,miếu tam trung nghi ngút khói hương dấu thơm để làm gương thiên cổ
三月𠕋譚氏爲安全元妃妃将軍時奉女子也,tam nguyệt sách đàm thị vi an toàn nguyên phi phi tướng quân thì phụng nữ tử dã
𨀈沛姑頭𪦲小消覺𦖻它𡗋事衣腰,bước phải cô đầu mới tẻo teo rác tai đà lắm sự ỉ eo
而四肢之餘譬之于身一指耳雖一指有患聖人得無念乎是用開尔昏愚被我聲教爾其從乎况昔在成周白雉來献降及炎漢銅柱立標至于李唐常爲内地,Nhi tứ chi chi dư thí chi vu thân nhất chỉ nhĩ tuy nhất chỉ hữu hoạn thánh nhân đắc vô niệm hồ Thị dụng khai nhĩ hôn ngu bị ngã thanh giáo nhĩ kì tòng hồ Huống tích tại Thành Chu bạch trĩ lai hiến hàng cập Viêm Hán đồng trụ lập tiêu chí vu Lí Đường thường vi nội địa
砌東邉墻,thế đông biên tường
事尼㐌外十年,sự này đã ngoại thập niên
塘觥俸祝𨖅塘𥊢𨀈細為蒸自𨀈𨆢,đường quanh bỗng chốc sang đường thẳng bước tới vì chưng tự bước lui
𢬣,tay
拠揞幅像𩈘花守鐄,cứ ôm bức tượng mặt hoa thủ vàng
𡢐妬,sau đó
式意思安閒遣譯諭之陳其利害蠻一夜引去遣人謝之曰我自執叛獠耳非為寇也,Thức ý tứ an nhàn khiển dịch dụ chi trần kì lợi hại Man nhất dạ dẫn khứ khiển nhân tạ chi viết Ngã tự chấp phản Lạo nhĩ phi vi khấu dã
少保兼太子太保吏部尚書張位以萬壽詩集上進,thiếu bảo kiêm thái tử thái bảo lại bộ thượng thư trương vị dĩ vạn thọ thi tập thượng tiến
駁之任如見吏部銓序非才則論駁封還,bác chi nhiệm như kiến Lại bộ thuyên tự phi tài tắc luận bác phong hoàn
自靈德遇害上皇欲擇賢配以嫁之,Tự Linh Đức ngộ hại Thượng hoàng dục trạch hiền phối dĩ giá chi
於低󰘇佛󰑼空狹之,Ở đây cửa Phật là không hẹp gì
𣈜鋪手字店㘨心香,Ngày pho thủ tự đêm nồi tâm hương
𣈘清月豸芒𬂙月𣈜永𠱤咆丙哈耒,đêm thanh nguyệt giãi mong trông nguyệt ngày vắng ruồi bâu biếng ngáp ruồi
想㝵󰡎月󱋓同,tưởng người dưới nguyệt chén đồng
莫敬用自率子弟逼之,Mạc Kính Dụng tự suất tử đệ bức chi
總,tổng
自天䦕至京北連路不絶,tự thiên quan chí kinh bắc liên lộ bất tuyệt
窖鑿𢧚形丐桧搓,khéo tạo nên hình cái cối xay
𫗃迻香店月浄,gió đưa hương đêm nguyệt tạnh
以後太宗天成宋天聖六年,dĩ hậu Thái Tông Thiên Thành Tống Thiên Thánh lục niên
拁扛没老󰜋𪟦,Già giang một lão một trai
謹事郎翰林院校理臣阮邁,Cẩn Sự lang Hàn lâm viện hiệu lí thần Nguyễn Mại
游騎副將軍黎弄及土兵參將丁世嶢咸受節制,Du kị phó tướng quân Lê Lộng cập thổ binh tham tướng Đinh Thế Nghiêu hàm thụ tiết chế
悲除𦎛󰡋吏𬙽,Bây giờ gương vỡ lại lành
史臣吳士連曰胡虜入冦國之大难也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Hồ lỗ nhập khấu quốc chi đại nạn dã
自尼吸𧡊天香茹恩󰘂瑞𫔬方𢝙𢚸,từ nay gặp thấy thiên hương nhờ ơn cửa thụy muôn phương vui lòng
边命只体𮗓緣𡎢掑,Bên mình chỉ thấy Giác Duyên ngồi kề
󱖮欺暫綽𬲇香𫅫淶󱬲,bông khi tạm rước gió hương bay rời rạc
吳氏以前慨亂多而治少李氏而後漸世变以風移,ngô thị dĩ tiền khái loạn đa nhi trị thiểu lý thị nhi hậu tiềm thế biến dĩ phong di
安南羅城東門也,an nam la thành đông môn dã
何甫等上言曰臣聞知過非难改過爲难言善非难行善為难,Hà Phủ đẳng thượng ngôn viết Thần văn tri quá phi nan cải quá vi nan ngôn thiện phi nan hành thiện vi nan
題󱚢𦊚𫳘𥪝碑,đề vào bốn chữ trong bia
𦖑𠳒娘㐌朝𢚸,Nghe lời nàng đã phải lòng
沛浪坭𡓳茹𣳔,phải rằng nề nếp nhà dòng
焒香停抵𣷷緣𢚸𡗶朝奇𠄩边約求,lửa hương dành để bén duyên lòng trời chiều cả hai bên ước cầu
今乃率眾人突入越城門驚脅幼主強求詔㫖,Kim nãi suất chúng nhân đột nhập việt thành môn kinh hiếp ấu chúa cưỡng cầu chiếu chỉ
所󰏷𠠝󱯹真卒醜,thửa mạ rạch ròi chân tốt xấu
𠫾時要凭𬟴󰜯,đi thời yếu bằng sên bò
於是統領官富郡公鄭根會諸将議曰我以國本受委專征家幹國權一爲己任乃于兹六載未底盪平我心耻之,Ư thị Thống lĩnh quan Phú quận công Trịnh Căn hội chư tướng nghị viết Ngã dĩ quốc bản thụ uỷ chuyên chinh gia cán quốc quyền nhất vi kỷ nhiệm nãi vu tư lục tái vị để đãng bình ngã tâm sỉ chi
𤽗徐侈体傷𦷾,ngươi từ xảy thấy thương đấy
𠲝觥生買料𠳒,Dối quanh sinh mới liệu lời
秩󰟹買𠳨仍𠊛󰠲些,Thất kinh mới hỏi Những người đâu ta
十二月阮景異鄧容等爲明張輔所獲,Thập nhị nguyệt Nguyễn Cảnh Dị Đặng Dung đẳng vi Minh Trương Phụ sở hoạch
樂鐄󰠲㐌㗂𦖑𧵆𧵆,Nhạc vàng đâu đã tiếng nghe gần gần
寔󰑼才子佳人,Thực là tài tử giai nhân
是役也不費一鏇而占城就乎汝諧之力也,Thị dịch dã bất phí nhất tuyền nhi Chiêm Thành tựu hồ Nhữ Hài chi lực dã
至是工畢慶成也,chí thị công tất khánh thành dã
者穹皆按其頭目史坐,giả Khung giai án kì đầu mục sử toạ
倍𨖅𠶀趣園𧵆,vội sang thăm thú vườn gần
𩅻行,chở hàng
穷尼言句,cùng nơi ngôn cú
買𫨩山水有情𦹵花󱩢𫗄燕󰞿迻𠊛,mới hay sơn thuỷ hữu tình cỏ hoa đón gió yến anh đưa người
撑撑𧛇襖麵𡥚箕些𢚸想弋弋,xanh xanh tràng áo miến gã kia ta lòng tưởng dặc dặc
𡟱𫯳𡢐拱森𡆫𠬠尼,vợ chồng sau cũng xum vầy một nơi
巾𬗢没𣃲,khăn là một vuông
赦罪人,Xá tội nhân
󰅒官将軍與時固麻德時空㝵時輕麻𧵑時重,nay quan tướng quân dữ thì có mà đức thì không người thì khinh mà của thì trọng
領𠳒娘買󰇾𦀊,Lĩnh lời nàng mới giở dây
方亦得疾死于道,phương diệc đắc tật tử vu đạo
陳守度盡殺李氏宗室,trần thủ độ tận sát lí thị tông thất
𠳐𦋦時㗂抵𠁀,vâng ra thì tiếng để đời
雲牕㗂玉󰠱󱊚󱊚,vân song tiếng ngọc nện bong bong
󰟀空𣼽𠖯如詞𨁪車馭㐌𧄈矑𥊚撑,buồng không lặng ngắt như tờ dấu xe ngựa đã rêu lờ mờ xanh
自是南北交好弭兵民得休息矣,Tự thị Nam Bắc giao hảo nhĩ binh dân đắc hưu tức hĩ
常時治𫃸常時併吞,thường thời trị rối thường thời tính thôn
悶𦛌朱𢧚綿沛叺,buồn ruột cho nên men phải nhắp
噫亂极則治於今見之矣,Y loạn cực tắc trị ư kim kiến chi hĩ
空𢧚墨奇没𠄩𠳒,không nên mặc cả một hai nhời
共僥𡲤㗂𠬠𣈜,Cùng nhau vả tiếng một ngày
共容几𤲂買󰑼𠊛𨕭,cũng dong kẻ dưới mới là người trên
時昆㝵意埃求爫之,Thì con người ấy ai cầu làm chi
莫敬典遂回兵京邑,Mạc Kính Điển toại hồi binh kinh ấp
時帝春秋以高無嗣詔擇宗室子立爲嗣帝弟崇賢侯鈌名亦未有嗣,thời đế xuân thu dĩ cao vô tự chiếu trạch tông thất tử lập vi tự đế đệ sùng hiền hầu khuyết danh diệc vị hữu tự
冲茹㝵秩𠬠吝如𣑻,trong nhà người chật một lần như nen
十九日賜冠󰅾衣服,thập cửu nhật tứ quan đái y phục
塟天德陵,Táng Thiên Đức lăng
何,hà
法茹拯𢯢󰟀𦂛嬏英𫳵女󰝡衛後宫,phép nhà chẳng sửa buồng the vợ anh sao nỡ đem về hậu cung
樂占𠿈𠯇窖排,nhạc chiêm rầu rĩ khéo bày
𧗱𦤾香林課尼𧥾頭氣冽蹎𢬣礙掑,về đến hương lâm thuở này nhức đầu khí liệt chân tay ngại kề
當干銅鎛滚昂寔虚渚𤍊變常埃󰛩,đương cơn đòng vác ngổn ngang thực hư chưa tỏ biến thường ai tin
麪𠄽斤貝蠟黃𠄽堆,miến vài cân với lạp hoàng vài đôi
泊情浽㗂楼撑,bạc tình nổi tiếng lầu xanh
󰂇𫽄执𦑃高𠖤,Ví chăng chắp cánh cao bay
𠦳𢆥群買丐春𩇢,ngàn năm còn mãi cái xuân xanh
文慮以密詔出於袖中奏言鄭綏維岱以阮湞子阮淞立為僞主作大逆,văn lự dĩ mật chiếu xuất ư tụ trung tấu ngôn trịnh tuy duy đại dĩ nguyễn trinh tử nguyễn tùng lập vi nguỵ chúa tác đại nghịch
脇民𧵑積苔庫,hiếp dân của tích đầy kho
𣋚枚𡽫嶺默油盃醝,hôm mai non lĩnh mặc dầu bữa say
奉金󰀋上仁宗尊號曰欽文仁孝宣明皇帝廟號仁宗阮太后尊諡曰宣慈仁懿昭肅皇太后,phụng kim sách thượng Nhân Tông tôn hiệu viết Khâm Văn Nhân Hiếu Tuyên Minh Hoàng Đế miếu hiệu Nhân Tông Nguyễn Thái hậu tôn thuỵ viết Tuyên Từ Nhân Ý Chiêu Túc Hoàng Thái Hậu
𫥣𫨩詩畫咾通琴棋,gồm hay thi họa làu thông cầm kỳ
二十八日定𭛁軍需扈從令,nhị thập bát nhật định phát quân nhu hộ tòng lệnh
𨎠達丐𬃪琉璃淹麻底空所𡎢,trước đặt cái ghế lưu ly ấm mà để không thửa ngồi
帝題大𭓇士申仁忠天南餘暇集序藁云火鼠千端布氷,Đế đề đại học sĩ Thân Nhân Trung Thiên nam dư hạ tập tự cảo vân Hoả thử thiên đoan bố Băng
𩵜語鈎沈吹伴另,cá ngỡ câu chìm xui bạn lánh
瀸泖囉,tươm máu ra
庚子唐僖宗儼廣明元年,Canh Tí Đường Hi Tông Nghiễm Quảng Minh nguyên niên
稽康尼曲廣陵,kê khang này khúc quảng lăng
次尼細𠬠云仙,thứ này tới một vân tiên
房𦂛沛貝從容,Buồng the phải buổi thong dong
戊寅東晉元帝司馬睿大興元年,mậu dần đông tấn nguyên đế tư mã duệ đại hưng nguyên niên
帝曰此言固合我意,Đế viết Thử ngôn cố hợp ngã ý
詎意本年十月十五日大行皇帝上賓嗣承猶乏第念神噐至重惟先君之子有賢德者足以克堪,Cự ý bản niên thập nguyệt thập ngũ nhật Đại Hành Hoàng Đế thượng tân tự thừa do phạp đệ niệm thần khí chí trọng duy tiên quân chi tử hữu hiền đức giả túc dĩ khắc kham
瓶荼󱌡㙁質招𥈶𥈺,bình dưa lọ muối chắt chiu nom dòm
变相随󰡫午昂埃當,biến tướng tùy thế ngõ ngàng ai đương
吒媄娘蘂卿共𫃸托𡘮,cha mẹ nàng nhị khanh cùng nối thác mất
傳路添哏𨫊釘,chuyện trò thêm gắn sắt đanh
碎如𫚳󱰳敢门綿芇,tôi như chim sẻ dám mon men nào
苔園𦹵木𦰤䜹,Đầy vườn cỏ mọc lau thưa
拱払結󰖥-絲仍𣈜,Cùng chàng kết TÓC XE tơ những ngày
保助,bảo trợ
拯疑㐌唪𢬣𨕭𠽋唭,chẳng ngờ đã phỗng tay trên nực cười
料如宫廣姉姮𢪀㝹,Liều như cung Quảng CHỊ Hằng nghĩ nao
昆埃壳玉𨉟鐄,con ai xác ngọc mình vàng
明日會諸将議,Minh nhật hội chư tướng nghị
吏差令箭傳戈,Lại sai lệnh tiễn truyền qua
別兜荫冷別兜𠮾𫬍,Biết đâu ấm lạnh biết đâu ngọt bùi
𦲿幔𢷀隰𦰟畑挑高,Lá màn rủ thấp ngọn đèn khêu cao
弘裕再會兵與官軍相拒,hoằng dụ tái hội binh dữ quan quân tương cự
𣋚󰅒媄奴𠫾制,hôm nay mẹ nó đi chơi
夫理數相倚理生於數數亦未水不生於理命之脩短數也心之孝誠理也,phu lí số tương ỷ lí sinh ư số số diệc vị thuỷ bất sinh ư lí mệnh chi tu đoản số dã tâm chi hiếu thành lí dã
阮太后欲固權位潜令内官謝清取󰘊基立以為君俾朕奉藩,Nguyễn thái hậu dục cố quyền vị tiềm lệnh nội quan Tạ Thanh thủ Bang Cơ lập dĩ vi quân tỉ trẫm phụng phiên
紩條麻𥪸朝𨎠𬧻意,thắt điều mà đứng chầu trước sau ấy
󱣝𩈘群除戈𪖫女,bôi mặt còn chừa qua mũi nữa
󰞽那台底朱低𫳘情,não nà thay để cho ta chữ tình
自乙未至是歲凣二年米一升直錢一陌,tự ất mùi chí thị tuế phàm nhị niên mễ nhất thăng trực tiền nhất mạch
𢷀空汰汰拯兮之,rũ không thảy thảy chẳng hề chi
咹𡮈𠱊如猫,ăn nhỏ nhẻ như mèo
𰿘民潭蔭頗批默油商賣默芸農桑,muôn dân đầm ấm phả phê mặc dầu thương mại mặc nghề nông tang
群當用孕謹魚,Còn đang dùng dắng ngẩn ngơ
滥𢘾󱯭𬰓𦋦𢬣,trộm nhờ sấm sét ra tay
数𡗶限㐌典𣈜𨑮糁𢆥治歳苔𠄼𠄻,số trời hạn đã đến ngày mười tám năm trị tuổi đầy năm lăm
𪋟󰮯㐱實昆芒,chương kinh chỉn thực con mang
麻空蕃壁之,mà không phên vách chi
史臣吳士連曰賢者用世常患人君不行所學人君任賢常恐賢者不從所好,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Hiền giả dụng thế thường hoạn nhân quân bất hành sở học nhân quân nhiệm hiền thường khủng hiền giả bất tòng sở hảo
義務,nghĩa vụ
𤎎恾如聀占包别之,mơ màng như giấc chiêm bao biết gì
春二月真臘國來貢,Xuân nhị nguyệt Chân Lạp quốc lai cống
無緣󰑼分紅顔㐌停,Vô duyên là phận hồng nhan đã đành
可太后曰賛唐日侍湯藥公言不及何也對曰陛下問其可代故臣以忠佐對如問侍養非賛唐而誰,khả Thái hậu viết Tán Đường nhật thị thang dược công ngôn bất cập hà dã Đối viết Bệ hạ vấn kì khả đại cố thần dĩ Trung Tá đối như vấn thị dưỡng phi Tán Đường nhi thuỳ
劍𲁜朱𢧚芒㗂󰤏,Kém cạnh cho nên mang tiếng hoẻn
度身唒𣍋久泉拱安,độ thân dẫu xuống cửu tuyền cũng yên
㤕台萱扲椿𫅷,xót thay huyên cỗi xuân già
今使小竪梁簦專定禮樂國得不辱乎且彼所為欺君罔下無所憑㨿如皷鳴人早朝報時今君出𤤻定乃鳴,kim sử tiểu thụ lương đăng chuyên định lễ nhạc quốc đắc bất nhục hồ thả bỉ sở vi khi quân võng hạ vô sở bằng cứ như cổ minh nhân tảo triều báo thời kim quân xuất ban định nãi minh
十八子登僊計都二十天,thập bát tử đăng tiên kế đô nhị thập thiên
春正月以東知東道簿籍黎希葛為尙書右司郎中參知南道簿籍内密院副,xuân chính nguyệt dĩ đông tri đông đạo bạ tịch lê hi cát vi thượng thư hữu ti lang trung tham tri nam đạo bạ tịch nội mật viện phó
娘浪󰡑分𬏝䜹,nàng rằng chút phận ngây thơ
其母光淑皇太后吳氏清化安定洞滂人也,kì mẫu quang thục hoàng thái hậu ngô thị thanh hoá yên định động bàng nhân dã
校尉司馬蘇弘得王越郎都󰏲一作孫都得嘉,hiệu uý tư mã tô hoằng đắc vương việt lang đô kê nhất tác tôn đô đắc gia
渃哿溟蒙,nước cả mênh mông
二十三日修作牧馬塲馬厩例,nhị thập tam nhật tu tác mục mã trường mã cứu lệ
輸机媒拱求和敢牢,thua cơ mụ cũng cầu hoà dám sao
帝因此以兵威敗物招撫閩越西甌貉即交跐九真皆從属焉東西萬餘里,đế nhân thử dĩ binh uy bại vật chiêu vỗ mân việt tây âu lạc tức giao chỉ cửu chân giai tòng thuộc yên đông tây vạn dư lí
三年六月六日立為皇太子,tam niên lục nguyệt lục nhật lập vi hoàng thái tử
𥙩廉默𢀦𠇮,lấy liêm mặc sửa mình
沚𥑥生𭎑朱苔襊貪,Sạch sành sanh quét cho đầy túi tham
尔等無情不督責至霖雨田禾淹湿詰得其實一體送問,Nhĩ đẳng vô tình bất đốc trách chí lâm vũ điền hoà yêm thấp cật đắc kì thật nhất thể tống vấn
𨀈𦋦𠬠𨀈𠬠𨀊,Bước ra một bước một dừng
󰱥今奉天府及各處承憲二司再申明𦾔令禁戢戒飭,kế kim phụng thiên phủ cập các xứ thừa hiến nhị ti tái thân minh cựu lệnh cấm tập giới sức
奴拯特𤯩丕,nô chẳng được sống vậy
師温居三日出屯嫩州,sư ôn cư tam nhật xuất đồn nộn châu
封侮慢自賢譸竹尤切誑也,Phong vũ mạn tự hiền trù trúc vưu thiết cuống dã
埃𪟽𡥵造嘹𤽗𧯄溇脱戲𩈘𡗶吏淫,ai ngờ con tạo trêu ngươi hang sâu thoắt hé mặt trời lại râm
親衛盍因此時發英謀攄睿斷遠觀湯武之迹近覧丁黎所行上順天心下從人望而欲守區區之小節耶,Thân vệ hạp nhân thử thời phát anh mưu sư duệ đoán viễn quan Thang Vũ chi tích cận lãm Đinh Lê sở hành thượng thuận thiên tâm hạ tòng nhân vọng nhi dục thủ khu khu chi tiểu tiết da
西南之民亦荒飢,Tây Nam chi dân diệc hoang cơ
制共𠀲曳𢧚排曳,chơi cùng đứa dại nên bầy dại
潘孚先曰明宗有仁厚之資承太平之業祖宗成憲無所更改,phan phu tiên viết minh tông hữu nhân hậu chi tư thừa thái bình chi nghiệp tổ tông thành hiến vô sở canh cải
從之󰑼种灰醒,Tuồng chi là giống hôi tanh
矣迻𦑃帖畧扲爫𥱬,hãy đưa canh thiếp trước cầm làm ghi
󰜋𣈜𨔍𫗁差衙,Một ngày lạ thói sai nha
娘户楊哿𢜝共昆隊𫵈補船麻𨖲步,nàng họ dương cả sợ cùng con đòi mọn bỏ thuyền mà lên bộ
一日武威手搏於東步頭帝微行見之曰肥而晢者誰也捉來以供使令,Nhất nhật Vũ Uy thủ bác ư Đông Bộ Đầu Đế vi hành kiến chi viết Phì nhi triết giả thuỳ dã tróc lai dĩ cung sử lệnh
期尼穭木同同,kỳ này lúa mọc đòng đòng
㐌𬲢流落吏𡗉󰠡屯,Đã nhiều lưu lạc lại nhiều gian truân
𫏾㴫㴫滝沙渃沚,trước cuộn cuộn sông sa nước chảy
勑㫖另置廷尉司,Sắc chỉ lánh trí Đình uý ti
花紅𦹵綠滇滇,hoa hồng cỏ lục chan chan
萬寕州香蘭社,vạn ninh châu hương lan xã
𢚸尼𪧚特呿呿,lòng này giữ được khư khư
𪮞皮鞭立𪮭𠓨𦋦𢬣,giật bì tiên rắp sấn vào ra tay
字匕長情新笔寫,Tự tự trường tình tân bút tả
秋七月暴風大雨,Thu thất nguyệt bạo phong đại vũ
拥𢫡卒妲麻除蒸賊欺痗,dùng dằng nhút nhát mà chờ chưng giặc khi mỏi
十二月殺萬郡公缺名在草津,Thập nhị nguyệt sát Vạn quận công khuyết danh tại Thảo Tân
詔赦天下罪人,chiếu xá thiên hạ tội nhân
爫𠊚庒𢪀畧𡢐,làm người chẳng nghĩ trước sau
咃󰑼𠼽貝雲娘󰋇𠳒,tha la mách với vân nương mấy lời
扵低徐待師兄𠃣𣈜,Ở đây chờ đợi sư huynh ít ngày
𦖑𠳒所袄掑簪,nghe lời sửa áo cài trâm
課怒爲几主婦挴橷侈戈准寠,thuở nọ vì kẻ chủ phụ hái dâu xảy qua chốn cũ
𣈜春昆燕迻梭,ngày xuân con én đưa thoi
尙乃拨劎躶奔洪州嘯聚羣黨築城稱王虜掠良民朝廷不能制,Thượng nãi bạt kiếm loã bôn Hồng châu khiếu tụ quần đảng trúc thành xưng vương lỗ lược lương dân triều đình bất năng chế
趙氏一失其守國亡綂絶土宇瓜分,triệu thị nhất thất kì thủ quốc vong thống tuyệt thổ vũ qua phân
各官車駕𦊚皮,các quan xa giá bốn bề
易埃拉惨撅愁朱𢣧,Dễ ai RẤP thảm QUẠT sầu cho khuây
彦軍既󰱐全捷一󰁮連勝两陣軍士歡喜凱還京師觧納莫敬章于闕下,ngạn quân ký hoạch toàn tiệp nhất cử liên thắng lưỡng trận quân sĩ hoan hỉ khải hoàn kinh sư giải nộp mạc kính chương vu khuyết hạ
催卞酖𠇮𫴋滝魂花徬拂𦟐紅𰛻汀,thôi bèn trẫm mình xuống sông hồn hoa phảng phất má hồng lênh đênh
𤽗子編詰𡗋嗔𦣰杜,ngươi tử biên ngặt lắm xin nằm đỗ
上大行皇帝尊號曰武皇帝廟號中宗,Thượng Đại Hành Hoàng Đế tôn hiệu viết Vũ Hoàng Đế miếu hiệu Trung Tông
𣈘固妸𦝄爫伴󱀄,đêm có ả trăng làm bạn cũ
帝促令黎禮黎熾領鉄突五百餘人擊之追至湄洞,Đế xúc lệnh Lê Lễ Lê Xí lĩnh thiết đột ngũ bách dư nhân kích chi truy chí Mi Động
󰂇庄招𦑃高𠖤,Ví chăng gieo cánh cao bay
俊與大都督修稷將軍顧容前後三攻交州,Tuấn dữ Đại đô đốc Tu Tắc tướng quân Cố Dung tiền hậu tam công Giao Châu
以假女侍帝名雖進奉實則伺守,dĩ giả nữ thị đế danh tuy tiến phụng thực tắc tứ thủ
爫祖真夜吏咍奏𡗶,làm tổ chân rạ lại hay tâu trời
國䘮除,quốc tang trừ
雪讓牟䏧,tuyết nhường màu da
税絲税秃貪求,thuế tơ thuế thóc tham cầu
恼𠊛𬡢甲閉𥹰,não người áo giáp bấy lâu
象渡江伏於要處,tượng độ giang phục ư yếu xứ
所功󰆙意𬮙萬掣󰠲,thửa công đức ấy muôn vàn xiết đâu
取中格阮明哲等六名,thủ trúng cách nguyễn minh triết đẳng lục danh
默湄𬲇合散,mặc mưa gió hợp tan
󱋓𨢇𣟮媒𠤆屹岣,chén rượu mềm môi chớ gật gù
夜半反爲所襲,Dạ bán phản vi sở tập
彩鵉畧駕欽傳,thể loan trước giá khâm truyền
帝嘉其意後遺之,Đế gia kì ý hậu di chi
古人有言虜情難測,Cổ nhân hữu ngôn Lỗ tình nan trắc
𡗶除碎𫥨,trời chừa tôi ra
払金𧗱妬昆時𠫾兜,Chàng Kim về đó con thì đi đâu
㤕𠊛命薄乙𢚸𫽄涓,Xót người mệnh bạc ắt lòng chẳng quên
重逢油禍固欺,trùng phùng dù hoạ có khi
吹𠊚八歹沛󰄼迻,xui người bát ngát phải nên đưa
式𫯝錦󰠵別包𨕭梗𪀄呐𬺗𬇚𩵜唭,thức trời gấm trải biết bao trên cành chim nói dưới ao cá cười
時國中臣民咸属莫登庸俱迎入京,Thời quốc trung thần dân hàm thuộc Mạc Đăng Dung cụ nghinh nhập kinh
歐旦最些𠓨王府滥圖例󰝂補㭲多,âu đến tối ta vào vương phủ trộm đồ lề đem bỏ gốc đa
傷台户六𣷮鐄巴爲,thương thay họ lục suối vàng bơ vơ
造戦噐舟船廵捕道刼,Tạo chiến khí chu thuyền tuần bổ đạo kiếp
㐱㐌𠵩責拱堵噒嚕,chỉn đã quở trách cũng đủ răn dỗ
時節,thời tiết
𠊛称𡨸聖詩仙詩容㹥𬦳𡨸廉𧍆蒲,người xưng chữ thánh thơ tiên thơ rông chó chạy chữ lem cua bò
舘浪咭𭛣尋抛,Quán rằng Ghét việc tầm phào
拯沛味世間所咍彷彿丕,chẳng phải mùi thế gian thửa hay phảng phất vậy
遣𪀄鳯特吏𥪞盎𩄲昆馭特衛𨕭󰘂隘,khiến chim phượng được lại trong áng mây con ngựa được về trên cửa ải
時興武王𪩘以國峻之子尚天瑞公主且有戦功,Thời Hưng Vũ vương nghiễn dĩ Quốc Tuấn chi tử thượng Thiên Thuỵ công chúa thả hữu chiến công
永永𦖻𦖑㗂哭𫯳,Văng vẳng tai nghe tiếng khóc chồng
衣庄仍事不期,E chăng những sự bất kỳ
󰋇發痷󰠐羕霹靂蔑干凌礼似風波,mấy phát om sòm dường tích lịch một cơn lừng lẫy tựa phong ba
或斬級或生擒我當還之仍賞符陞級有差,Hoặc trảm cấp hoặc sinh cầm ngã đương hoàn chi nhưng thưởng phù thăng cấp hữu sai
民𢀭堵泣隊方,dân giàu đủ khắp đòi phương
沙機買典世尼拯仍,Sa cơ mới đến thế này chẳng dưng
𪜀,là
追册淑德皇后,truy sách thục đức hoàng hậu
酉些些拱料排酉朱,Giấu ta ta cũng liệu bài giấu cho
盖屋立茹謹令,cái ốc lợp nhà kín lành
且帝有本支蕃矣又所謂義兒者不過育遂其寵愛之私於其人爾盍慮夫將啓篡奪之萌乎,thả đế hữu bản chi phiên hĩ hựu sở vị nghĩa nhi giả bất quá dục toại kì sủng ái chi tư ư kì nhân nhĩ hạp lự phù tương khải soán đoạt chi manh hồ
戊辰漢延熹十一年,mậu thìn hán diên hi thập nhất niên
𢒎走之狀山腰又有神龍蟠繞間植旌旗錯懸金璧使伶人於巖中弄笛吹笙獸𰙔奏舞為娛樂賜群臣宴,bưu tẩu chi trạng sơn yêu hựu hữu thần long bàn nhiễu gian thực tinh kì thố huyền kim bích sử linh nhân ư nham trung lộng địch suy sênh thú ca tấu vũ vi ngu lạc tứ quần thần yến
三百艘每船戰手二十五人槕手二十三人槕船向背疾如風,tam bách sưu mỗi thuyền chiến thủ nhị thập ngũ nhân trác thủ nhị thập tam nhân trác thuyền hướng bối tật như phong
悲󰅒几越㝵秦隔賒,BÂY nay kẻ Việt người Tần cách xa
閏月壬午祔仁宗皇帝神位于太室,Nhuận nguyệt Nhâm Ngọ phụ Nhân Tông Hoàng Đế thần vị vu Thái Thất
勑諭掌刑部黎景徽爾歷任樞機事蹟可紀極諫敢言指陳朕過雖得失相半而救弊濟時之方忠君愛國之𭛁累句連行,Sắc dụ chưởng hình bộ Lê Cảnh Huy nhĩ lịch nhiệm khu cơ sự tích khả kỷ cực gián cảm ngôn chỉ trần trẫm quá tuy đắc thất tương bán nhi cứu tệ tế thời chi phương trung quân ái quốc chi phát luỹ câu liên hành
賊眾大潰,tặc chúng đại hội
丁卯四年,đinh mão tứ niên
恒体翁𫅷𫼳襊潑覩𣌋埋囉法麻朝最吏衛,hằng thấy ông già mang túi phớt đỏ sớm mai ra phép mà chiều tối lại về
元人皆大笑以為遠人鄙陋,Nguyên nhân giai đại tiếu dĩ vi viễn nhân bỉ lậu
負㝵拯補欺㝵負些,Phụ người chẳng bỏ khi người phụ ta
十一月十一日未時日盪成四角,Thập nhất nguyệt thập nhất nhật Mùi thời nhật đãng thành tứ giác
𡓃𥪝蒲育,sỏi trong bồ dục
分明降官者居清化乂安籃邑新平等處,phân minh hàng quan giả cư thanh hoá nghệ an lam ấp tân bình đẳng xứ
吏虎身尼分飲囂,lại hổ thân này phận hẩm hiu
直原事忤旨尋下遷還翰林院校理出家譜,Trực Nguyên sự ngỗ chỉ tầm hạ thiên hoàn Hàn lâm viện hiệu lí xuất gia phả
散霜別午盎𫡮𡨌𡗶,Tan sương BIẾT ngõ ÁNG mây giữa trời
時之𡭧約噲󰑼縁娄,Thì chi chút ĐÍCH gọi là duyên sau
頒賜群臣冬衣,ban tứ quần thần đông y
𬂙𠓨𤴬𫆧呐𫥨𪿒𠳒,trông vào đau ruột nói ra ngại lời
𢴑戈󰜋壙寒山,dắt qua một quãng hàn san
禦北王知計窮勢屈乃捕中國王以献,Ngự Bắc Vương tri kế cùng thế khuất nãi bổ Trung Quốc Vương dĩ hiến
想󰠲𣈜𠬠低迷,tưởng đâu ngày một đê mê
𨅸𠸫𠓀𩈘竜顔𢚸󱳮役渃󰅹筭典棋,đứng tâu trước mặt long nhan lòng lo việc nước nào toan đến cờ
丰姿整篆言祠寬容,phong tư chĩnh chiện ngôn từ khoan dung
紅紅𦟐粉緣為𢚁,Hồng hồng má phấn duyên vì cậy
買油干彙渚派湥紅,mới dàu cơn vựng chửa phai giọt hồng
賜汝敬等鈔道里費并四我國使黎國噐等鈔及文綺襲衣命與汝敬等同行,Tứ Nhữ Kính đẳng sao đạo lí phí tịnh tứ ngã quốc sứ Lê Quốc Khí đẳng sao cập văn ỷ tập y mệnh dữ Nhữ Kính đẳng đồng hành
鞋文吝𨀈𨤮撑,hài văn lần bước dặm xanh
傷爲行重爲才,Thương vì hạnh trọng vì tài
聘󰒺𧗱准書軒,sánh vai về chốn thư hiên
蔑職冷簡虎𪸄蒸祿台𦓿,một chức lạnh giờn hổ trộm chưng lộc thay cày
冬十月朔又使英武討陸令州俘利黨二千餘人,đông thập nguyệt sóc hựu sử anh vũ thảo lục lệnh châu phù lợi đảng nhị thiên dư nhân
槊𤍌󰝂沛𬑉㺔㺔𤴬奇𠯦卷𦠽𧼌𦋦,giáo thiêng đâm phải mắt voi voi đau cả thét cuốn vòi chạy ra
仁宗皇帝諱乾德聖宗長子也其母灵仁太后以龍章天嗣元年丙午正月二十五日誕生後日立爲皇太子聖宗崩遂即皇帝位在位五十六年壽六十三歲崩于永光殿神武睿智帝日角龍顔手垂過膝明哲仁大畏小懷神助人應通音律製樂𰙔俗臻富庶身𦤶太平爲李朝之盛主惜其慕浮屠好祥瑞爲盛德之累耳癸丑太寕二年宋熙寕六年,Nhân Tông Hoàng Đế Huý Càn Đức Thánh Tông trưởng tử dã kì mẫu Linh Nhân Thái hậu dĩ Long Chương Thiên Tự nguyên niên Bính Ngọ chính nguyệt nhị thập ngũ nhật đản sinh hậu nhật lập vi Hoàng thái tử Thánh Tông băng toại tức Hoàng đế vị tại vị ngũ thập lục niên thọ lục thập tam tuế băng vu Vĩnh Quang điện thần vũ duệ trí Đế nhật giác long nhan thủ thuỳ quá tất minh triết nhân đại uý tiểu hoài thần trợ nhân ứng thông âm luật chế nhạc ca tục trăn phú thứ thân trí thái bình vi Lí triều chi thịnh chúa Tích kì mộ Phù đồ hiếu tường thuỵ vi thịnh đức chi luỵ nhĩ Quý Sửu Thái Ninh nhị niên Tống Hi Ninh lục niên
老乞謝事,lão khất tạ sự
𠨡𧥃貝𥒥固𣈗𠨡散,trứng chọi với đá có ngày trứng tan
欺天罔民詭計盖千萬狀,Khi thiên võng dân quỷ kế cái thiên vạn trạng
㗂娇𦖑律边箕,tiếng kiều nghe lọt bên kia
故國王灝恪勤貢職保民安社垂四十年今属告終國統宜嗣,cố quốc vương hạo khác cần cống chức bảo dân an xã thuỳ tứ thập niên kim thuộc cáo chung quốc thống nghi tự
公令督知四司舍人,công lệnh đốc tri tứ ti xá nhân
巡檢江官諸承司府縣州外任各衙門莫不各置官以治之焉,tuần kiểm giang quan chư thừa ti phủ huyện châu ngoại nhậm các nha môn mạc bất các trí quan dĩ trị chi yên
己丑晉泰始五年吳建衡元年,kỉ sửu tấn thái thuỷ ngũ niên ngô kiến hành nguyên niên
藤蕩𠬠𢆥𨑮𠄩𣎃,đằng đẵng một năm mười hai tháng
福麻袍襖𠃣󱤋𧝦𦷾特𢯰塊,phúc mà bâu áo ít tổn rách đấy được tuột khỏi
壬午梁武帝蕭衍天監元年,nhâm ngọ lương vũ đế tiêu diễn thiên giám nguyên niên
後數月逼令自盡,Hậu sổ nguyệt bức lệnh tự tận
英宗有武帽二乃廵師及講武所御也而名號未稱,Anh Tông hữu võ mão nhị nãi tuần sư cập giảng võ sở ngự dã nhi danh hiệu vị xưng
夏六月旱,hạ lục nguyệt hạn
拯固昧耒丕,chẳng có buổi rỗi vậy
﨤柴辰病乙苓,gặp thầy thì bệnh ắt lành
和𠫾和吏和盆陣𢈱道士摳拥佛家,hoà đi hoà lại hoà buồn giận lời đạo sĩ xua ruồng phật gia
事𤼵故也免居作,sự phát cố dã miễn cư tác
然咱其從人多賫北貨重立其價抑使朝廷買之,Nhiên thính kì tòng nhân đa tê Bắc hoá trọng lập kì giá ức sử triều đình mãi chi
賜陳克終爵關内侯,Tứ Trần Khắc Chung tước Quan nội hầu
九日又大水,Cửu nhật hựu đại thuỷ
沛從𦝄󰊄咍牢,Phải tuồng trăng gió hay sao
林兵𧡊事𨔍󰟯嘆浪仙主氣剛㖂𠁀,lâm binh thấy sự lạ dường than rằng tiên chủ khí cương dạy đời
㙴花娘㐌練蹎移,thềm hoa nàng đã rén chân dời
月娥倍遣金蓮,nguyệt nga vội khiến kim liên
𦀾𦀎,ràng rịt
朱咍𰿘事在𡗶害𠊛𫽄補欺𠊛負些,cho hay muôn sự tại trời hại người chẳng bõ khi người phụ ta
賜天下三年税租,Tứ thiên hạ tam niên thuế tô
盤𣙺,bàn mâm
遂不服藥,toại bất phục dược
三月十六日禮部尚書丁貞奏乞行諭祭并加封各䖏自典神祠該一百十三祠,tam nguyệt thập lục nhật lễ bộ thượng thư đinh trinh tấu khất hành dụ tế tịnh gia phong các xứ tự điển thần từ cai nhất bách thập tam từ
𢚸圭戈妬𩈘油庒𢣧,lòng quê qua đó mặt dàu chẳng khuây
矧䜹畧圯行廊援梗碧挴花鐄爫清,thẩn thơ trước dãy hành lang vin cành biếc hái hoa vàng làm thinh
二十二日帝崩,Nhị thập nhị nhật Đế băng
仁宗皇帝諱󰘊基太宗第三子也母宣慈皇后阮氏諱英清化東山布衛人,Nhân Tông Hoàng Đế Huý Bang Cơ Thái Tông đệ tam tử dã mẫu Tuyên Từ Hoàng hậu Nguyễn thị huý Anh Thanh Hoá Đông Sơn Bố Vệ nhân
妾爲傷𢖵另沔𩙌𦝄,thiếp vì thương nhớ lánh miền gió trăng
𪮴空汰汰盎繁花,giũ không thảy thảy áng phồn hoa
然意欲休兵息民猶可言也,Nhiên ý dục hưu binh tức dân do khả ngôn dã
刼㝵㐌旦世尼時催,kiếp người đã đến thế này thì thôi
樁樁竹竹枚枚𣈜𠊛坦孛店𠊛洞仙,thông thông trúc trúc mai mai ngày người đất bụt đêm người động tiên
数𢀭󰝂𦥃傥仍,số giàu đem đến dửng dưng
鋾家󰌎坦似馨津河准意󱉎強壙世,đào gia lò đất tựa han tân hà chốn ấy đức càng rộng thay
時皇太后仁惠有餘義斷不足訓戒子孫未嘗变容或有鞭撲尋復悲痛,thời hoàng thái hậu nhân huệ hữu dư nghĩa đoạn bất túc huấn giới tử tôn vị thường biến dung hoặc hữu tiên phác tầm phục bi thống
八日以御前武隊莫吞等四十七人為諸路鎮撫,bát nhật dĩ ngự tiền võ đội mạc thôn đẳng tứ thập thất nhân vi chư lộ trấn phủ
酉台𠃅󰖥敢移𢚸絲,Dẫu thay mái tóc dám dời lòng tơ
賊覺乃設僃軍不克襲而還,Tặc giác nãi thiết bị quân bất khắc tập nhi hoàn
乃閲武藝教之以坐作擊削之法指是奇正分合之勢使知金皷之聲旌旗之號,nãi duyệt vũ nghệ giáo chi dĩ toạ tác kích tước chi pháp chỉ thị kì chính phân hợp chi thế sử tri kim cổ chi thanh tinh kì chi hiệu
𦎛強𤐝淚吏珠滇,gương càng soi lòng lại châu chan
不能如是乞罷本職願爲陳氏,Bất năng như thị khất bãi bản chức nguyện vi Trần thị
明人捕送教授黎景恂于金陵,Minh nhân bổ tống giáo thụ Lê Cảnh Tuân vu Kim Lăng
萧條人事㐌衝,tiêu điều nhân sự đã xong
丈夫節󰒂氣剛󰑼𢚸,trượng phu tiết nghĩa khí cương là lòng
嘗挾私書寄雲屯商客乞元師南下,thường hiệp tư thư ký vân đồn thương khách khất nguyên sư nam hạ
丁未十年元至正二十七年冬十二月以明字陳世興為統軍行遣同知尚書左司事杜子平副之伐占城,Đinh Mùi thập niên Nguyên Chí Chính nhị thập thất niên đông thập nhị nguyệt dĩ Minh Tự Trần Thế Hưng vi Thống quân hành khiển đồng tri thượng thư tả ti sự Đỗ Tử Bình phó chi phạt Chiêm Thành
廢弛學業其各司局署等官亦宜克勤厥事不可怠情僥倖,phế thỉ học nghiệp kì các ti cục thự đẳng quan diệc nghi khắc cần quyết sự bất khả đãi tình nhiêu hạnh
枻楫餅梩農查,duệ tiếp bánh lái nong tra
妝點,trang điểm
𨁮梗尋𢭮拯𥹰𠊛箕󱈘眾些𡢐拱𣃣,lấn cành tầm gửi chẳng lâu người kia trước chúng ta sau cũng vừa
弟一塲暗寫古文,Đệ nhất trường ám tả cổ văn
置河堤正副使𬋩督之,Trí hà đê chánh phó sứ quản đốc chi
脱妄名利另唐是非,thoát vòng danh lợi lánh đàng thị phi
義曰玄武門之事玄齡却不直書唐太史之而後書恐未為賢,Nghĩa viết Huyền Vũ môn chi sự Huyền Linh khước bất trực thư Đường Thái sử chi nhi hậu thư khủng vị vi hiền
時牢奴𤯩意縁拠之,thời sao nó sống ấy duyên cớ gì
奸宄竊𭛁逆賊潜萌恐人道之未安也,gian quỹ thiết phát nghịch tặc tiềm manh khủng nhân đạo chi vị an dã
爫之舌分紅顔,làm chi thiệt phận hồng nhan
𡥵𧋆杜󰠱銅斤,con ruồi đỗ nặng đồng cân
秋八月大水,thu bát nguyệt đại thuỷ
創眜,sáng mắt
白涓自𤊰乂鐄昭皇自意平󰟯林占,bạch quyên từ bén nghệ vàng chiêu hoàng từ ấy bằng dường lăm chăm
宫人進膳顧視不見帝恠問官家何在宫人自内促起帝不𮗓,cung nhân tiến thiện cố thị bất kiến đế quái vấn quan gia hà tại cung nhân tự nội xúc khởi đế bất giác
押情買擀朱㝵土官,Ép tình LÀ gán cho người thổ quan
夏四月遣員外郎李仁義陶慶文如宋報聘,Hạ tứ nguyệt khiển viên ngoại lang Lí Nhân Nghĩa Đào Khánh Văn như Tống báo sính
癸酉會豊二年宋元祐八年,quý dậu hội phong nhị niên tống nguyên hựu bát niên
特趣清閑揾養身,được thú thanh nhàn vẫn dưỡng thân
右興武兵王玖献六眸龜胷上有籒文詔諸學士及僧道辨之成天書下示聖人萬歲八字,Hữu Hưng Vũ binh Vương Cửu hiến lục mâu quy hung thượng hữu Trựu văn chiếu chư học sĩ cập tăng đạo biện chi thành Thiên thư hạ thị thánh nhân vạn tuế bát tự
有此三勞人雖無病足以致疾况有病乎,Hữu thử tam lao nhân tuy vô bệnh túc dĩ trí tật huống hữu bệnh hồ
荘參曰以好徃数人足矣以武徃二千人無以為也,trang sâm viết dĩ hiếu vãng sổ nhân túc hĩ dĩ vũ vãng nhị thiên nhân vô dĩ vi dã
侯衛諸台,hầu về chưa thay
史以記事也而事之得失為将來之鑒戒,Sử dĩ kí sự dã nhi sự chi đắc thất vi tương lai chi giám giới
迨阿難卒布底遂逐制某而自立是知人臣樹黨必有異圖而制某初不知其墮於術中也,đãi a nan tốt bố để toại trục chế mỗ nhi tự lập thị tri nhân thần thụ đảng tất hữu dị đồ nhi chế mỗ sơ bất tri kì đoạ ư thuật trung dã
蚯蚓丐𧑒,khâu dẫn cái giun
者充軍伍令路官統管收捕之,giả sung quân ngũ lệnh lộ quan thống quản thu bổ chi
𧋟𠺠丐󱥪吏𨖅丐蛇,mối xông cái rui lại sang cái xà
別󰝡𢚸󰀎悲除忌埃,biết đem lòng ấy bây giờ cậy ai
欺𢭸𨆝欺儈頭欺紆𠃩曲欺珠堆眉,khi tựa gối khi cúi đầu khi vò chín khúc khi chau đôi mày
右安陽王起甲辰終癸巳凣五十年,hữu an dương vương khởi giáp thìn chung quý tị phàm ngũ thập niên
書玉耒𦋦𠤆󱙵𥆾,thư ngọc rồi ra chớ vội nhìn
忴𭉆柴黎大顛,căm hờn thầy lê đại điên
計定遂植杙海口两徬,Kế định toại thực dặc hải khẩu lưỡng bàng
使翰林院侍讀學士錢溥副使禮科給事中王豫賫勑𠕋來封帝為安南國王司禮監太監柴昇指揮僉事張俊奉御張榮來收買香科,sứ hàn lâm viện thị độc học sĩ tiền phổ phó sứ lễ khoa cấp sự trung vương dự tê sắc sách lai phong đế vi an nam quốc vương tư lễ giám thái giám sài thăng chỉ huy thiêm sự trương tuấn phụng ngự trương vinh lai thu mãi hương khoa
寬寬𡎢妬渚𦋦,khoan khoan ngồi đó chớ ra
辱因埃渚群嘆咀咹固停時役固停,nhọc nhằn ai chớ còn than thở ăn có dừng thời việc có dừng
占城國,chiêm thành quốc
十七日壬戌月有食之,Thập thất nhật Nhâm Tuất nguyệt hữu thực chi
買共饒𣅶班𣈜㐌悁,Mới cùng nhau lúc ban ngày đã quên
臣久在播迁第深勤恤念休徵之未應由疵正之未除,thần cửu tại bá thiên đệ thâm cần tuất niệm hưu trưng chi vị ứng do tì chính chi vị trừ
尼𬴑𡶀,nơi sống núi
底𡥵䣷㤕𬌓𢚸闭󰅒,để con chua xót tấm lòng bấy nay
待准關河揲安急遲仕貝𤽗仲逵共体,đợi chốn quan hà dẹp yên kíp chầy sẽ với ngươi trọng quỳ cùng thấy
嗔仃貪妬補登,xin đừng tham đó bỏ đăng
味麝戊洃淡襖羅,mùi xạ mồ hôi đượm áo là
帝服黄羅交領衣御巾絛使者羙,Đế phục hoàng la giao lĩnh y ngự cân thao sứ giả mĩ
羕󰅹時謝礼昌枯𧘇丕,dường nào thời tạ lễ xương khô ấy vậy
釵玉燕默丙掑貝𩯀數,thoa ngọc yến mặc biếng cài búi tóc sổ
𣈜𣌝𤑈𤑈𥚇㹥𠻗,ngày nắng chang chang lưỡi chó lè
時有上将范蒼檜性柔和未嘗與人爭,thời hữu thượng tướng phạm thương cối tính nhu hoà vị thường dữ nhân tranh
十二月朔彗滅,Thập nhị nguyệt sóc Tuệ diệt
奴諸多舸調󱜐弄討順役舸它㐌弄庄討某󱜐,no chưa đưa gả đều ra lòng thảo thuận việc gả đà đã lòng chẳng thảo mới ra
固欺𢝙傳摸唭,Có khi vui chuyện mua cười
今保祿安樂周原等村猶有祠在意暠死於此焉,kim bảo lộc an lạc chu nguyên đẳng thôn do hữu từ tại ý cảo tử ư thử yên
檜𣑶駢移拯動,cội rễ bền dời chẳng động
吝吝𣎃淪𣈜戈,Lần lần tháng lọn ngày qua
帝𨿽𠃔其辝太師之請而加相國二字為相國太尉,đế tuy doãn kì từ thái sư chi thỉnh nhi gia tướng quốc nhị tự vi tướng quốc thái uý
𪀄鵡,chim vọ
秋七月申禁衣服過制,thu thất nguyệt thân cấm y phục quá chế
澗羅𤂬沚𡶀掑堆邊,giản là suối chảy núi kề đôi bên
干𢝙悁歇𠳒㛪𠸕𠻀,cơn vui quên hết lời em dặn dò
𢚸󰠲産󰍹傷心,lòng đâu sẵn mỏn thương tâm
造應豊莅仁行宫及永章㩧,Tạo Ứng Phong Li NHân hành cung cập Vĩnh Chương bạc
沉󰆟𤁕𤌋𫗄迻𢯦簾,trầm bay nhạt khói gió đưa lay rèm
勑旨從官應得入流子孫考試中詩表及書筭許充秀林局儒生及各衙門吏如文武子孫試中例,sắc chỉ tòng quan ứng đắc nhập lưu tử tôn khảo thí trung thi biểu cập thư toán hứa sung tú lâm cục nho sinh cập các nha môn lại như văn võ tử tôn thí trung lệ
圖細軟𧵑𥢆西,Đồ tế nhuyễn của riêng tây
治特𠄩𨒒𦊚冬,trị được hai mươi bốn đông
庄戈童骨光川,chẳng qua đồng cốt quàng xiên
糖,đường
矯公復聀太卿,kiều công phục chức thái khanh
胄破靣從行者諫不能得,Trụ phá diện tòng hành giả gián bất năng đắc
󰏙𥪞歐厭固朝𣳮淶,Xem trong âu yếm có chiều lả lơi
戊子八年宋大觀二年,mậu tí bát niên tống đại quan nhị niên
占城主制麻那因之入寇復取制矩所献地哩等三州,Chiêm Thành chủ Chế Ma Na nhân chi nhập khấu phục thủ Chế Củ sở hiến Địa Lí đẳng tam châu
𡦂春𥢆󰣑直𣌆朝,chữ xuân riêng sớm chực trưa chầu
詔軍士迯亡踰年者杖一百刺靣五十字不满年者從輕罪之復㱕者許還舊處,chiếu quân sĩ đào vong du niên giả trượng nhất bách thích diện ngũ thập tự bất mãn niên giả tòng khinh tội chi phục quy giả hứa hoàn cựu xứ
吒兢秩󰙓𨁼𨕭𠓀,cha căng mất vía bươn lên trước
時時憲文󰱇等渡會統海口由宜春左澳社名而進奮擊賊徒,Thời Thì Hiến Văn Tuyển đẳng độ Hội Thống hải khẩu do Nghi Xuân Tả Ao Xã danh nhi tiến phấn kích tặc đồ
二十七日梁儲等至敬天殿行開讀詔書禮,Nhị thập thất nhật Lương Trừ đẳng chí Kính Thiên điện hành khai độc chiếu thư lễ
女神,nữ thần
扽船買逴娘󰡲草蘆,Dọn thuyền mới rước nàng về thảo lư
我軍堅壁力戦兵噐盡絶以釜,Ngã quân kiên bích lực chiến binh khí tận tuyệt dĩ phủ
庫兀戈𣈜嗔𤯨嗔爫𠁀治某𫢫平,khó ngặt qua ngày xin sống xin làm đời trị với đời bình
𠨡𧏵吏𦬑𫥨𧏵,trứng rồng lại nở ra rồng
﨤仙翁变化朱碎𢧚𣉹化𫥨𠊛𫅠󱫥,gặp tiên ông biến hoá cho tôi nên giờ hoá ra người đẹp đẽ
防欺縱旦固𠊛朱撝,phòng khi túng đến có người cho vay
𢧚庄固坦固𡗶,nên chăng có đất có trời
季犛怒斬之,quý li nộ trảm chi
固𫯳時奴吏㨲仍槌,có chồng thì nó lại văng cả dùi
冬十月帝令黎理黎文安領兵三萬四面包圍又立柵於昌,Đông thập nguyệt đế lệnh Lê Lí Lê Văn An lĩnh binh tam vạn tứ diện bao vi hựu lập sách ư Xương
壽母令鴆殺之,thọ mẫu lệnh chấm sát chi
海陽山南二處亦稍削平,Hải Dương Sơn Nam nhị xứ diệc sảo tước bình
以其男黎瀑為駙馬都尉仍賜以侯服厩馬,Dĩ kì nam Lê Bộc vi Phò mã đô uý nhưng tứ dĩ hầu phục cứu mã
將,tướng
統領官副都将太保富郡公鄭根揣知其意亦領諸軍回扶隆社名属興元縣繕脩,Thống lĩnh quan Phó đô tướng Thái bảo Phú quận công Trịnh Căn suỷ tri kì ý diệc lĩnh chư quân hồi Phù Long Xã danh thuộc Hưng Nguyên huyện thiện tu
边𬂙頭怒边除𡳳其,Bên trông đầu nọ bên chờ cuối KIA
𡽫祈墓只𦝄撩,non kỳ mộ chỉ trăng treo
𡃝𠁀𡨸胣實咃,trọn đời giữ dạ thực thà
忍自舘客鄰羅,nhẫn từ quán khách lân la
卷之二,quyển chi nhị
五月麥大熟,Ngũ nguyệt mạch đại thục
壬子四年莫景曆五年明嘉靖三十一年太師鄭檢領兵畧定西南,Nhâm Tí tứ niên Mạc Cảnh Lịch ngũ niên Minh Gia Tĩnh tam thập nhất niên Thái sư Trịnh Kiểm lĩnh binh lược định Tây Nam
柳蒲侯易押奈朝春,liễu bồ hầu dễ ép nài chiều xuân
史臣吳士連曰予人以爵天子之權非人臣所,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Dư nhân dĩ tước thiên tử chi quyền phi nhân thần sở
羅羅斯甸國人來貢,La La Tư điền quốc nhân lai cống
律貝塵间朱院刼仍如情景拱盆星,trót với trần gian cho vẹn kiếp những như tình cảnh cũng buồn tênh
离耒盎那弄庄卢兜,lìa rời ang nạ lòng chẳng lo đâu
以翰林院檢討阮荗為清華憲察使,dĩ hàn lâm viện kiểm thảo nguyễn mậu vi thanh hoa hiến sát sứ
萍蓬群㤕賒吹,bình bồng còn chút xa xôi
注群粓朱老沒𠃣老咹朱拖𩛜,chú còn cơm cho lão một ít lão ăn cho đỡ đói
春二月帝又廵幸海島南北藩界圖記風物而還,xuân nhị nguyệt đế hựu tuần hạnh hải đảo nam bắc phiên giới đồ ký phong vật nhi hoàn
自六科及吏部秀林局儒生同户部吏及承司吏扵報天寺會同舘等處同府縣檢洘,tự lục khoa cập lại bộ tú lâm cục nho sinh đồng hộ bộ lại cập thừa ti lại ư báo thiên tự hội đồng quán đẳng xứ đồng phủ huyện kiểm khảo
初昭勳靖公阮金知上相才識過人愛重如子以次女玉寶妻之,Sơ Chiêu Huân Tĩnh công Nguyễn Kim tri Thượng tướng tài thức quá nhân ái trọng như tử dĩ thứ nữ Ngọc Bảo thê chi
冬十月刑部尙書桂堂侯致仕文允䌙卒,đông thập nguyệt hình bộ thượng thư quế đường hầu trí sĩ văn doãn hoàng tốt
鄠之初至也殺蠻酋杜澄故其宗黨因誘導羣蠻𨺻州,hộ chi sơ chí dã sát man tù đỗ trừng cố kì tông đảng nhân dụ đạo quần man thao châu
惜台及㐌唏唏悶,tiếc thay gặp đã hơi hơi muộn
使司天監黎文惠等擇日行𠕋封禮,sử ti thiên giám lê văn huệ đẳng trạch nhật hành sách phong lễ
爾等莫憚勤勞莫󰪽貧乏,nhĩ đẳng mạc đạn cần lao mạc ưu bần phạp
羕珠󰞺月羕派朝紅,dường chau nét nguyệt dường phai chiều hồng
後莫氏用計使土人詐降誘之凱康復叛歸莫,Hậu Mạc thị dụng kế sử thổ nhân trá hàng dụ chi Khải Khang phục phản quy Mạc
𠊛󰠳帽仕襖崇恾鐮掛𥯝𦋦󱦺𠀲芻,người đâu mũ sãi áo sồng mang liềm quảy sọt ra rành đứa sô
固𠊚於郡東城修人積德󰉲生昆賢,có người ở quận đông thành tu nhân tích đức sớm sanh con hiền
可也赦罪不可也,khả dã xá tội bất khả dã
逮太宗繼志述事念爾父功爾在弱齡未能從政,đãi thái tông kế chí thuật sự niệm nhĩ phụ công nhĩ tại nhược linh vị năng tòng chính
𬃻苫苫,trái chôm chôm
至於洪順六年又命少保禮部尙書東閣大學士兼國子監祭酒知經筵事󰦛書伯黎嵩𢮪大越通鑑總論可謂篤志於史學而其是非亦不䏻逃於公議矣,chí ư hồng thuận lục niên hựu mệnh thiếu bảo lễ bộ thượng thư đông các đại học sĩ kiêm quốc tử giám tế tửu tri kinh diên sự đôn thư bá lê tung soạn đại việt thông giám tổng luận khả vị đốc chí ư sử học nhi kì thị phi diệc bất năng đào ư công nghị hĩ
渃渚朱苔渃乙潙,nước chứa cho đầy nước ắt vơi
前使歳貢阮貴雅還自憑祥以為東各校書,Tiền sứ tuế cống Nguyễn Quý Nhã hoàn tự Bằng Tường dĩ vi Đông các hiệu thư
以陶公僎阮翼等二十四人爲之,Dĩ Đào Công Soạn Nguyễn Dực đẳng nhị thập tứ nhân vi chi
造廣教寺,tạo quảng giáo tự
輸機媒拱求和敢牢,Thua cơ mụ cũng cầu hoà dám sao
旨揮府縣路鎮社官等今後農務宜勸課軍民各勤生業以足衣食不得棄本遂末并托以販賣技術游足游手,Chỉ huy phủ huyện lộ trấn xã quan đẳng Kim hậu nông vụ nghi khuyến khoá quân dân các cần sinh nghiệp dĩ túc y thực bất đắc khí bản toại mạt tịnh thác dĩ phán mại kĩ thuật du túc du thủ
拽落𨕭空鴈朗籚,dấy lác trên không nhạn lửng lơ
希曾次韻答云皇家聲教古無前此日春風動海天,hi tăng thứ vận đáp vân hoàng gia thanh giáo cổ vô tiền thử nhật xuân phong động hải thiên
鍾亦然寺僧欲神其教乃颺言誑之爾,Chung diệc nhiên tự tăng dục thần kì giáo nãi dương ngôn cuồng chi nhĩ
龍眼󰑼果眼篭兀車,long nhãn là quả nhãn lồng ngọt xe
欺󰏙花𦬑欺徐𦝄𨖲,Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên
於𫅜﨤事𫽄𫅜堆𪀄征隻𨕭梗保饒,ở lành gặp sự chẳng lành đôi chim chinh chích trên cành bảo nhau
季犛作詩遺之曰借問子澄懦中尉書生何忍負平生,Quý Li tác thi di chi viết Tá vấn Tử Trừng nhu trung uý Thư sinh hà nhẫn phụ bình sinh
共饒𨇍𨀈𠁑楼,Cùng nhau lẻn bước dưới lầu
明帝乃封莫登容爲安南都統使司都統使賜銀印仍與世襲其十三路地方,minh đế nãi phong mạc đăng dung vi an nam đô thống sứ ti đô thống sứ tứ ngân ấn những dữ thế tập kì thập tam lộ địa phương
倍鐄跪𥛉嗔𨆢𦋦𧗱,vội vàng quỳ lạy xin lui ra về
拯虎身𫅷歲索虚庫巾曳悅某庐居,chẳng hổ thân già tuổi tác hư khó khăn dại dột mỗ lừ khừ
冬十一月十六日帝遣吏部左侍郎阮郁東閣校書丁󱴏翰林院侍書兼秀林局司訓鄧鳴謙如明歳貢,Đông thập nhất nguyệt thập lục nhật đế khiển Lại bộ Tả thị lang Nguyễn Úc Đông các hiệu thư Đinh Cường Hàn lâm viện thị thư kiêm Tú lâm cục ti huấn Đặng Minh Khiêm như Minh tuế cống
胣鉄肝鐄易别𠱋,dạ sắt gan vàng dễ biết ru
梭鐄鈽𢳝烣殘紙𠖤,thoi vàng bủa rắc tro tàn giấy bay
况之𡗶用德麻拯用威,huống chi trời dùng đức mà chẳng dùng uy
十五日駕至𢒎來行殿,Thập ngũ nhật giá chí Phi Lai hành điện
乙亥十六年宋紹興二十五年,Ất Hợi thập lục niên Tống Thiệu Hưng nhị thập ngũ niên
此必長沙王計欲倚漢威德圖我國而併王之自爲功也,Thử tất Trường Sa Vương kế dục ỷ Hán uy đức đồ ngã quốc nhi tịnh vương chi tự vi công dã
厥功朕未酬報彌病卿何連綿卿當以國為念則饘粥不可不調頤卿當以朕為憂則藥石不可不瞑眩,quyết công trẫm vị thù báo di bệnh khanh hà liên miên khanh đương dĩ quốc vi niệm tắc chiên chúc bất khả bất điều di khanh đương dĩ trẫm vi ưu tắc dược thạch bất khả bất minh huyễn
迨我皇考英宗峻皇帝天挺剛明志平僣叛,Đãi ngã hoàng khảo Anh Tông Tuấn Hoàng Đế thiên đĩnh cương minh chí bình tiếm phản
水精呂𨀈踸蹎,thuỷ tinh lỡ bước chậm chân
安分𪧘庄明分恪,an phận cũ chẳng mừng phận khác
夏四月帝由徃幸籃山,hạ tứ nguyệt đế do vãng hạnh lam sơn
𢠩恾魄桂魂枚,Mơ màng phách quế hồn mai
斎𡊨𬙞𩛷朱全始終,chay đàn bảy bữa cho tuyền thủy chung
乙巳明仁宗高熾洪熙元年,Ất Tị Minh Nhân Tông Cao Xí Hồng Hi nguyên niên
上曉諭欵曲再三如前諭旨,Thượng hiểu dụ khoản khúc tái tam như tiền dụ chỉ
財非天雨力非神作𡸈非浚民之骨血歟浚民之骨血可謂修福歟創業之主躬,Tài phi thiên vũ lực phi thần tác há phi tuấn dân chi cốt huyết dư Tuấn dân chi cốt huyết khả vị tu phúc dư Sáng nghiệp chi chủ cung
掠人口,lược nhân khẩu
梁授之,lương thụ chi
󰅹埃固考麻命吏称,nào ai có khảo mà mình lại xưng
𠦳秋薄命󰜋𠁀才花,Nghìn thu bạc mệnh một đời tài hoa
初𫳵𤁕粉派香意,xưa sao lạt phấn phai hương ấy
埃朱挸𪮙鐄鍮在𠇮,Ai cho kén chọn vàng thau tại mình
特遣司禮監阮盎將勑諭爾及索取前送賂銀八十兩領回,đặc khiển ti lễ giám nguyễn áng tương sắc dụ nhĩ cập sách thủ tiền tống lộ ngân bát thập lượng lĩnh hồi
妬埃𬛩網空迻,đố ai nằm võng không đưa
𤮿㖫埃𫨩,ngọt lừng ai hay
𣎀𣈜粦𨀎盎𦹵灰,đêm ngày lăn lóc đám cỏ hôi
庄𡉎庄路庄圩庄盎,chẳng cong chẳng lọ chẳng vò chẳng ang
𤾓𫷜底𠬠𬌓𢚸自低,trăm năm để một tấm lòng từ đây
󰟯蟡𤷍𤶹󰟯喈宇鐄,dường ve gầy guộc dường dơi võ vàng
動𢚸吏𣴓典𠳒𥢆西,Động lòng lại gạn đến lời riêng tây
丙子七年宋開寳九年,bính tí thất niên tống khai bảo cửu niên
仍令收各處堤路總幹官濫取民钱入宫,Nhưng lệnh thu các xứ đê lộ tổng cán quan lạm thủ dân tiền nhập cung
然國家不可以無主神噐不可以久虚可奉迎昭定入繼大統,Nhiên quốc gia bất khả dĩ vô chủ thần khí bất khả dĩ cửu hư khả phụng nghênh Chiêu ĐỊnh nhập kế đại thống
教𪡔𰿘渃承傳恪渃恪㗂宁印蔑例,giáo ra muôn nước thừa truyền khác nước khác tiếng chữ in một lề
且婚姻不於異姓而於同姓惟陳氏為然失禮之中失禮焉,thả hôn nhân bất ư dị tính nhi ư đồng tính duy trần thị vi nhiên thất lễ chi trung thất lễ yên
𭛁内府錢頒𭁈大臣百官買絲織絹上納以是年冬當遣使聘北之期也,Phát nội phủ tiền ban dữ đại thần bách quan mãi ti chức quyên thượng nạp dĩ thị niên đông đương khiển sứ sính Bắc chi kì dã
尼漊時洡鎮襖,nơi sâu thì lội xắn áo
芒竹羣鮮𤇮買𤐝,măng trúc còn tươi bếp mới sôi
默鈎蒸滝淇,mặc câu chưng sông kỳ
󰅹𪮏沛綽像𪤻,nào tay phải xước tượng da
𦊚皮調𦀊薛𦀊蘿繚壁,bốn bề đều dây tiết dây la leo vách
通計户𠸜,thông kể họ tên
間有不䏻草藁奏章唯出錢以雇人者,Gian hữu bất năng thảo cảo tấu chương duy xuất tiền dĩ cố nhân giả
爲払𢬣祝󱋓鐄,vì chàng tay chuốc chén vàng
鬱林九真皆附於稷,Uất Lâm Cửu Chân giai phụ ư Tắc
共𬂙吏麻共庒𧡊𧡊撑撑仍󰋇岸橷,cùng trông lại mà cùng chẳng thấy thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
於妬,ở đó
強弹強笛強迷,càng đàn càng địch càng mê
別𧼌爫𫳵塊𣌝夏,biết chạy làm sao khỏi nắng hè
風調雨順民康太平,phong điều vũ thuận dân khang thái bình
愁󰠲󰇾󰑚丙浪啂鬟怯󰠮𢩵𦝄者𡗶,sầu đâu giở giói biếng rằng nhủ hoàn khép cửa dẫy trăng giả trời
旨揮御前武隊管領尔等自太祖以來長番宿直靡顧室家,Chỉ huy ngự tiền vũ đội quản lĩnh nhĩ đẳng Tự Thái Tổ dĩ lai trường phiên túc trực mi cố thất gia
抑賞考之古人有言曰天下者非,Ức thưởng khảo chi cổ nhân hữu ngôn viết Thiên hạ giả phi
化宋遣左正言宋鎬右正言王世則賫制𠕋加封帝特進,hoá tống khiển tá chính ngôn tống cảo hữu chính ngôn vương thế tắc tê chế sách gia phong đế đặc tiến
林學士奉旨,lâm học sĩ phụng chỉ
𦖻𦖑樂北武敦肝,tai nghe nhạc bắc võ run gan
初王嘗病死三日僊人董奉與藥一丸以水含服捧其頭摇,Sơ vương thường bệnh tử tam nhật tiên nhân Đổng Phụng dữ dược nhất hoàn dĩ thuỷ hàm phục bổng kì đầu dao
𥙩𡞕朋蒸羕󰅹拯固媒延時拯特,lấy vợ bằng chưng dường nào chẳng có mối dém thì chẳng được
戊子尊大行皇帝謚曰孝慈聖神文武皇帝廟號仁宗,Mậu Tí tôn Đại Hành Hoàng Đế thuỵ viết Hiếu Từ Thánh Thần Văn Vũ Hoàng Đế miếu hiệu Nhân Tông
成身耒仕料𧗱州台,Thành thân rồi sẽ liệu về châu Thai
恒欺燕飲欺𪡔𪾺乙𥙩𠅜和敬接,hằng khi yến ẩm khi ra mắt ắt lấy lời hoà kính tiếp
搈𫳵朱轉󰕛𨉓時搈,rung sao cho chuyển chúng mình thời rung
噲󰑼蹺退喃哪唯傳,gọi là theo thói nôm na dõi truyền
吝𩢬埃別唉群𣋚󰅒,Lần lừa ai biết hãy còn hôm nay
呐𡅑𡅑𠰘,nói ngọng ngọng miệng
盤搓,bàn xay
錦障󰑼衽支外,cẩm chướng là nhẫm che ngoài
黄榜揭張于太𭓇門外,hoàng bảng yết trương vu Thái học môn ngoại
今伯遠等與臣争訟是蔑視陛下之耳目,Kim Bá Viễn đẳng dữ thần tranh tụng thị miệt thị bệ hạ chi nhĩ mục
午𬮌儒徐客典,ngỏ cửa nho chờ khách đến
弘裕聞之乃出清華兵來赴難,hoằng dụ văn chi nãi xuất thanh hoa binh lai phó nạn
𫫵娘唉暫另命󰜋尼,RỦ nàng hãy tạm lánh mình một nơi
边𥪞体󰜋媒𦋦倍傍,Bên trong thấy một mụ ra vội vàng
有差,hữu sai
於是定為三年之䘮,ư thị định vi tam niên chi tang
秀󰜏直産边幔,Tú bà chực sẵn bên màn
癸卯五年宋嘉祐八年,Quý Mão ngũ niên Tống Gia Hựu bát niên
底奴𨖲䏾奴時浪催,để nó lên bụng nó thì rằng thôi
𥹰𣈜固木𦑃𠖤,lâu ngày có mọc cánh bay
清春正月陪從禮科給事中桂海子黎仕澈工科給事中壽桂男潘兼全等請替差左右二鎮營督同官控禦邊方併頒給士卒糧食,Thanh Xuân chính nguyệt bồi tụng Lễ khoa cấp sự trung Quế Hải tử Lê Sĩ Triệt Công khoa cấp sự trung Thọ Quế nam Phan Kiêm Toàn đẳng thỉnh thế sai tả hữu nhị trấn dinh Đốc đồng quan khống ngự biên phương tính ban cấp sĩ tốt lương thực
彙月𫧧課渃强,vầng nguyệt lên thuở nước cường
西庵,Tây am
隊𪰛盃易欣󰅹,đòi thời bui dễ hơn nào
爲蒸咍咭罷麻咍傷,vì chưng hay ghét bởi mà hay thương
又立拒斥髙價閉肆護助之條以罪之,Hựu lập cự xích cao giá bế tứ hộ trợ chi điều dĩ tội chi
丙戌四年宋乾道二年,Bính Tuất tứ niên Tống Càn Đạo nhị niên
𫽄欣隻栢𡧲𣳔,chẳng hơn chiếc bách giữa dòng
修朱𠧆刼倍紅,tu cho trọn kiếp bụi hồng
太保丁列等對曰道銅果於誠服來降則待之不死以勸後來,Thái bảo Đinh Liệt đẳng đối viết Đạo Đồng quả ư thành phục lai hàng tắc đãi chi bất tử dĩ khuyến hậu lai
蔑祝𠵽哺時特輸連分,một chốc phập phù thời được thua liền phân
師鑠世卿等自料寡不敵󰕛乃突出重圍奮擊脱入山林,sư thước thế khanh đẳng tự liệu quả bất địch chúng nãi đột xuất trùng vi phấn kích thoát nhập sơn lâm
更謹職方酬聖德每將人鑑察群情,cánh cẩn chức phương thù thánh đức mỗi tương nhân giám sát quần tình
宮娥彩女綏𪢈,cung nga thể nữ nối sau
先是靈德被降季犛揚言立𩖀為嗣,Tiên thị Linh Đức bị giáng Quý Li dương ngôn lập ngạc vi tự
春正月朔日食夏五月日食既,Xuân chính nguyệt sóc nhật thực Hạ ngũ nguyệt nhật thực kí
形,hình
󰞈鍾牢女咹𡎢朱安,đỉnh chung sao nỡ ăn ngồi cho an
春三月以陳文秀為太傅,Xuân tam nguyệt dĩ Trần Văn Tú vi Thái Phó
浽𢚸𩛂仍盘桓念西,Nỗi lòng no những bàn hoàn niềm tây
籃山殿火,Lam Sơn điện hoả
爾等欽哉,nhĩ đẳng khâm tai
房椒濃拿𠽋味香,phòng tiêu nồng nã nức mùi hương
丐𡏯,cái vại
宣光鎮守副總兵黎饋奏本鎮𫎇當社被吒音?人燒毀人家察,Tuyên Quang trấn thủ phó tổng binh Lê Quỹ tấu Bản trấn Mông Đương xã bị Xá âm sá nhân thiêu huỷ nhân gia sát
󰅹埃𡽫𡶀制來𨻫功,nào ai non núi chơi dài luống công
據牢𠹾卒󰜋皮𡛔絲𦓡㐌語藝𣌋𫳵,cớ sao chịu tót một bề gái tơ mà đã ngứa nghề sớm sao
㗂旁㗂征咍沒𠊛沒彩󰝂才情𢩳𢫟買紅顔,tiếng phẳng tiếng chênh hay một người một vẻ đem tài tình san sẻ với hồng nhan
禄𡗶朱㐌固垠,lộc trời cho đã có ngần
成命僧行點眼法然後納廟祀之,thành mệnh tăng hành điểm nhãn pháp nhiên hậu nạp miếu tự chi
𠁑花𧻭𠎪惡人,dưới hoa dậy lũ ác nhân
聖宗以其有大勳勞許專與人爵而未嘗與一人爵,Thánh Tông dĩ kì hữu đại huân lao hứa chuyên dữ nhân tước nhi vị thường dữ nhất nhân tước
唉󰁂𦀊𧺀纀蹎娘𧗱,Hãy đem dây thắm buộc chân nàng về
些𧗱些沁𬇚些𠱋冲𠱋濁𬇚茄㐌悁,ta về ta tắm ao ta dầu trong dầu đục ao nhà đã quen
娘𦹵𦓿催尾紇夢,nương cỏ cày thôi vãi hạt mùng
娘時弼弼聀𠎣媒時󰜋󰜋𩈘𥆾魂󰯬,nàng thì bằn bặt giấc tiên mối thì mồn một mặt nhìn hồn bay
排𦋦世󰀎詠𠓨世箕,bài ra thế ấy vịnh vào thế kia
尋勾𠹚𠳿料排呐能,tìm câu van vỉ liệu bài nói năng
舉人,cử nhân
孛工卋界朋陪陪共众菩蕯,bụt trong thế giới bằng bụi bụi cùng chúng bồ tát
德政為行人如明告哀𭁈明人圍棊,đức chính vi hành nhân như minh cáo ai dữ minh nhân vi kì
㐌饒宛轉𤾓唐康康鎖玉扦鐄拯竜,đã nhiều uyển chuyển trăm đường khăng khăng khóa ngọc then vàng chẳng long
𦣰固詔𧜖朱蔭押,nằm có chiếu chăn cho ấm áp
隔𠄼𩄲萡賒賒,"""Cách năm mây bạc xa xa"
謙柄等由是始得還,khiêm bính đẳng do thị thuỷ đắc hoàn
傷娘昆𥘷吒𫅷,Thương NÀNG con trẻ cha già
𨃽𧿑,nhúc nhắc
突突幹旗旄,đuột đuột cán cờ mao
生它󰡏意待徐,sinh đà có ý đợi chờ
󱋓𢜠吀待𣎀尼𢆥𡢐,Chén mừng xin đợi đêm này năm sau
茶貝󱏹簷底吟󰡎渃亇沁免茶,chà bổi bờm xờm để ngâm dưới nước cá tôm mến chà
方畫策出師巨俩與諸將軍各被戎服直入府,Phương hoạch sách xuất sư Cự Lạng dữ chư tướng quân các bị nhung phục trực nhập phủ
經營十餘年困衡幾餘度,kinh dinh thập dư niên khốn hành kỷ dư độ
官柱囯箕吏𡨺馭过𪰇,quan trụ quốc kia lại giữ ngừa quá nhặt
𩸲牢敢𧿆戈簦𢚁𠇮,sứa sao dám nhảy qua đăng cậy mình
𦊚娘預宴殿𥪝,bốn nàng dự yến điện trong
𠯇𦖻娘買𤋵𢚸,rỉ tai nàng mới dãi lòng
至是儲縝等送儀註有之,Chí thị Trừ Chẩn đẳng tống nghi chú hữu chi
𦟐𧺃紅紅心𬌓𦢞花,má đỏ hồng hồng tâm tấm rỗ hoa
丈剪除榛棘鋤剔壕塹悉破為平坦之地不日完畢,trượng tiễn trừ trăn cức sừ dịch hào tiệm tất phá vi bình thản chi địa bất nhật hoàn tất
实賍扒特󰟯尼,Thực tang bắt được dường này
𠄩边﨤𫽻󰜋𠳒結交,Hai bên gặp gỡ một lời kết giao
𢌌傷𦹵内花𪬡,Rộng thương cỏ nội hoa hèn
是時諸兵率多爭收賊寳貨致賊餘黨走散竄入山林,Thị thời chư binh suất đa tranh thu tặc bảo hoá trí tặc dư đảng tẩu tán thoán nhập sơn lâm
󰉚󱋔𠰚䏾店恩恨𢚸,Sớm NĂN NỈ bóng đêm ÂN HẬN lòng
彼如蜂屯蟻聚守則左實右虚彼若鹿散鵲驚攻則世分力弱,bỉ như phong đồn nghị tụ thủ tắc tả thực hữu hư bỉ nhược lộc tán thước kinh công tắc thế phân lực nhược
帝曰朕以幼冲未堪重寄父皇遽爾違背早䘮所怙不敢宅帝位以辱社稷,Đế viết Trẫm dĩ ấu xung vị kham trọng kí phụ hoàng cự nhĩ vi bối tảo táng sở hộ bất cảm trạch Đế vị dĩ nhục xã tắc
上皇車駕返𧗱限官文武埋時尼,thượng hoàng xa giá phản về hẹn quan văn võ mai thì nơi
爲,vì
至是明遣使責問故遣之,Chí thị Minh khiến sứ trách vấn cố khiến chi
固𦎛麻底边𠇮拯𤐝,có gương mà để bên mình chẳng soi
𤽗忠遇󱢓𣡚密𨅸𩯀𩯂覸角𧼋囉,ngươi trung ngộ run trái mật đứng tóc gáy giớn giác chạy ra
惟狂罔念称伯父而姪我皇滅德作威號天佛而臣我越惡積不可揜言辱不可詳呼,duy cuồng võng niệm xưng bá phụ nhi điệt ngã hoàng diệt đức tác uy hiệu thiên phật nhi thần ngã việt ác tích bất khả yểm ngôn nhục bất khả tường hô
𥕊𥑥𥕊板,miểng sành miểng ván
塊棱𦋦細頭塘,khỏi rừng ra tới đầu đường
又時帝以𢙇文侯國瓚𢙇仁王𡺅並年幼不許預議,hựu thời đế dĩ hoài văn hầu quốc toản hoài nhân vương kiến tịnh niên ấu bất hứa dự nghị
䅘麥穭歛魯俱顛黄,lai mạch lúa sớm trổ câu đen vàng
󱜁𠱉之姉姉㛪㛪,bìu rịn chi chị chị em em
𢲫連𩚵󰢃𠰘𠶆云仙,mở liền cơm gói miệng mời vân tiên
𥏌焒,tên lửa
後追謚曰恭皇帝,Hậu truy thuỵ viết Cung Hoàng Đế
猶在軍伍者許本人投告本處承憲二司僃奏送兵部覈實身材堪用者充錦衣衛俊士若劣弱不堪許復其身,do tại quân ngũ giả hứa bản nhân đầu cáo bản xứ thừa hiến nhị ti bị tấu tống binh bộ hạch thực thân tài kham dụng giả sung cẩm y vệ tuấn sĩ nhược liệt nhược bất kham hứa phục kì thân
倍傍懺所𪮙𣈜,Vội vàng sắm sửa chọn ngày
時撩解一之讓朱埃,Thì treo giải nhất chi nhường cho ai
拯紆麻󰑚拯寅麻𤴬,Chẳng vò mà rối chẳng dần mà đau
𥒥箕拱覩蒲灰路㝵,đá kia cũng đổ bồ hôi lọ người
次曰台令儒生以文學教之,thứ viết Thai lệnh nho sinh dĩ văn học giáo chi
從户科都給事中武禄之奏也,tòng hộ khoa đô cấp sự trung vũ lộc chi tấu dã
丁供垣辝免攝内密院事,đinh củng viên từ miễn nhiếp nội mật viện sự
和包𣇞固﨤𠊛,Hoạ bao giờ có gặp người
一文武朝謁官品𨿽高而職卑者照本聀班立本班之右,Nhất văn võ triều yết quan phẩm tuy cao nhi chức ti giả chiếu bản chức ban lập bản ban chi hữu
啓秋八月天大雨内城頺壞六七處凣三十餘丈,Khải Thu bát nguyệt thiên đại vũ nội thành đồi hoại lục thất xứ phàm tam thập dư trượng
生強如𤵺如𬏝,Sinh càng như dại như ngây
件󰀡証故坤隊堆孤,kiện vô chứng cớ khôn đòi đôi co
汝等從居門下掌握兵權無衣者則衣之以衣無食者則食之以食官卑則遷其爵禄博者給其俸水行給舟陸行給馬委之以兵則生死同其所為進之在寝則笑語同其所樂,Nhữ đẳng tòng cư môn hạ chưởng ốc binh quyền vô y giả tắc y chi dĩ y vô thực giả tắc thực chi dĩ thực quan ti tắc thiên kì tước lộc bạc giả cấp kì bổng thuỷ hành cấp chu lục hành cấp mã uỷ chi dĩ binh tắc sinh tử đồng kì sở vi tiến chi tại tẩm tắc tiếu ngữ đồng kì sở lạc
六月初一日以大理寺卿黎伯達,lục nguyệt sơ nhất nhật dĩ đại lí tự khanh lê bá đạt
索高歲𡘯𠹾煩劳刀,xác cao tuổi lớn chịu phiền lao đao
帝聞之使人徃,đế văn chi sử nhân vãng
没𠳒呐渚及踈,một lời nói chửa kịp thưa
昆芒疾病咹𦣰尼芇,con mang tật bệnh ăn nằm nơi nao
𠫾買魔𢹇襖絏,đi với ma mặc áo giấy
秋七月充諸路生徒,Thu thất nguyệt sung chư lộ sinh đồ
夏五月旱,Hạ ngũ nguyệt hạn
至是掌衛明倫侯黎念具,Chí thị Chưởng vệ minh luân hầu Lê Niệm cụ
典茹畧料呐𠼾朱明,Đến nhà trước liệu nói sòng cho minh
史臣吳士連曰史稱帝仁哲通慧文武大畧六藝無不精諳,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Sử xưng Đế nhân triết thông tuệ văn võ đại lược lục nghệ vô bất tinh am
即景,tức cảnh
廊渃扵茄󱪖几唭吱,làng nước ở nhà lắm kẻ cười chê
人民畏其殘虐悉皆順從,nhân dân uý kì tàn ngược tất giai thuận tòng
月十六日頒大赦布誥天下,nguyệt thập lục nhật ban đại xá bố cáo thiên hạ
別包𧊉𣳮蜂淶,Biết bao bướm lả ong lơi
俸空謨󰞽聀愁𢪀芇,bỗng không mua não chuốc sầu nghĩ nao
獸棱蒸吝論所鬪眞,thú rừng chưng lẫn lộn thửa dấu chân
楼青悁𡓃初󰅒,lầu xanh quen lối xưa nay
𠱊細源花此𠳨共,sẽ tới nguồn hoa thử hỏi cùng
󱖺󰻩蹺分󱖺󰻩,gối rơm theo phận gối rơm
命權吏科都給事中汧仁壽東道監察韶惟精徃安󰘊鎮可勒堡按問將帥之逗遛與敗撓者,Mệnh quyền Lại khoa đô cấp sự trung Nghiên Nhân Thọ Đông đạo giám sát Thiều Duy Tinh vãng An Bang trấn Khả Lặc bảo án vấn tướng soái chi đậu lưu dữ bại nạo giả
鴻庞氏紀起壬戌至癸卯年凣二千六百二十二年,hồng bàng thị kỷ khởi nhâm tuất chí quý mão niên phàm nhị thiên lục bách nhị thập nhị niên
直臣之言𡸈不,Trực thần chi ngôn há bất
明定歲貢儒學生員充國子監府學每年二名州學二年三名縣學一年一名,Minh định tuế cống nho học sinh viên sung Quốc tử giám phủ học mỗi niên nhị danh châu học nhị niên tam danh huyện học nhất niên nhất danh
嗚𬙛丕𢖵𠸗跡󱀄𡥚石生圭於高平,ồ ra vậy nhớ xưa tích cũ gã thạch sanh quê ở cao bằng
見有賜姓,kiến hữu tứ tính
事敢望謹嚴,sự cảm vọng cẩn nghiêm
𢪀仍唐要離撩𢭮,nghĩ những đường éo le trêu gợi
武文僉史范公勝登岸夾射斬得象牙,Vũ Văn Thiêm sử Phạm Công Thắng đăng ngạn giáp xạ trảm đắc tượng nha
𠊛些𣩂底㗂,người ta chết để tiếng
繪績律改,hội tích suốt cửi
貪財,tham tài
然聖人不恃其命之在天而尤盡其事之在我,Nhiên thánh nhân bất thị kì mệnh chi tại thiên nhi vưu tận kì sự chi tại ngã
榜鐄𢜏㐌𧡊󱙻撩,bảng vàng mừng đã thấy tên treo
皇太子鄭薨,Hoàng Thái tử Trịnh hoăng
及𭁈正使争罵,cập dữ chánh sứ tranh mạ
改定軍號勇士副軍以下,cải định quân hiệu dũng sĩ phó quân dĩ hạ
粤昔炎帝啓封南國以來歷代明王賢主有攻守而併吞之有傳授之世守之皆繼世而王以有位號乃以正統書之曰本紀曰正紀曰前紀後紀曰中紀末紀皆其順而以,Việt tích Viêm đế khải phong Nam quốc dĩ lai lịch đại minh vương hiền chủ hữu công thủ nhi tính thôn chi hữu truyền thụ chi thế thủ chi giai kế thế nhi vương dĩ hữu vị hiệu nãi dĩ chính thống thư chi viết bản kỷ viết chính kỷ viết Tiền kỷ Hậu kỷ viết Trung kỷ Mạt kỷ giai kì thuận nhi dĩ
帝遣使如宋求領節鎮,đế khiển sứ như tống cầu lĩnh tiết trấn
𨁡𨖲𡾵𧏵,nối lên ngôi rồng
𦖑𠳒呐拱傷𠳒,Nghe lời nói cũng thương lời
分聽二畝以下至一𤱈,phân thính nhị mẫu dĩ hạ chí nhất mẫu
特𠳒媒買隨机,được lời mụ mới tuỳ cơ
拱枚𦀊葛特𫼰䏾核,Cũng may dây cát được nhờ bóng cây
及威穆帝誅戮宗室乃挺,cập uy mục đế tru lục tông thất nãi đĩnh
帝幸化州命󰱑官阮表充求封使賫方物至乂安,Đế hạnh Hoá Châu mệnh Đài quan Nguyễn Biểu sung cầu phong sứ tê phương vật chí Nghệ An
歇虚歇駭𥆾饒汫溇蓓葚𠓀𡢐尋光,hớt hơ hớt hải nhìn nhau giếng sâu bụi rậm trước sau tìm quàng
𧵑尼󰑼𧵑沕爲,của này là của vất vơ
今特陞爾爲某官,Kim đặc thăng nhĩ vi mỗ quan
恩𤤰潤澮𠸦𡥵𠰺揚,ơn vua nhuần gội khen con dậy dàng
勑旨内外各衛門一應公務奏章該官詳審事例情由親事起草藁付該吏寫󰍶覆檢施行,sắc chỉ nội ngoại các vệ môn nhất ứng công vụ tấu chương cai quan tường thẩm sự lệ tình do thân sự khởi thảo cảo phó cai lại tả tất phú kiểm thi hành
官兵造浮橋渡江駐營懿安縣後進兵平陸駐營塞橋,Quan binh tạo phù kiều độ giang trú dinh Ý Yên huyện hậu tiến binh Bình Lục trú dinh Tắc kiều
昆㕵󱏛那,con uống sữa nạ
遂進日曆,Toại tiến nhật lịch
是夜祥光盈室觀察潜往觀之乃黃龍擁其上也由是愈噐之,thị dạ tường quang doanh thất quan sát tiềm vãng quan chi nãi hoàng long ủng kì thượng dã do thị dũ khí chi
髙平莫孽宣光武渠,cao bằng mạc nghiệt tuyên quang vũ cừ
雲󰏙莊重恪潙,vân xem trang trọng khác vời
後南遣使典茹𠄩𠊛虎渃𢢆𤤰刎𠇮,hậu nam khiến sứ đến nhà hai người hổ nước thẹn vua vẫn mình
拯可捲特丕,chẳng khả cuốn được vậy
坡𤌋𪀄𧗱𣘃點粉爌𣳔𩵜哈渃𣻆羅,bờ khói chim về cây điểm phấn thoáng dòng cá hớp nước tuôn là
便塘拱吏尋娘𡢐初,Tiện đường cùng lại tìm nàng sau xưa
梗梗覩如焒侯𤈜,cành cành đỏ như lửa hầu cháy
有稱興道大王外孫名齊者聚王侯家奴之迯亡者為盗刧掠諒江南策等,Hữu xưng Hưng Đạo đại vương ngoại tôn danh Tề giả tụ vương hầu gia nô chi đào vong giả vi đạo kiếp lược Lạng Giang Nam Sách đẳng
户胡卞倍傍怯納𢀦𢀨,họ hồ bèn vội vàng khép nép sửa sang
經旬節制府佯撤兵回留奇兵象馬設伏營後焚其營舍以誘之,Kinh tuần Tiết chế phủ dương triệt binh hồi lưu kì binh tượng mã thiết phục dinh hậu phần kì dinh xá dĩ dụ chi
佳人吝𨀈埮撑,giai nhân lần bước dặm xanh
𤌋沉高湿㗂弹𧵆賒,Khói trầm cao thấp tiếng đàn gần xa
前途,tiền đồ
在位六年壽四十七歲,Tại vị lục niên thọ tứ thập thất tuế
諸雜戲,chư tạp hí
容儀󱉎行𫡂𠄩,dung nghi đức hạnh gồm hai
相雖邏𫀅乙凭饒,tướng tuy lạ xem ắt bằng nhau
眾些制准尼餘糝𰿘𢆥𣷭南㐌𠀧吝𫅫𡏧丕,chúng ta chơi chốn này dư tám muôn năm bể nam đã ba lần bay bụi vậy
信𠓨㗇畧中軍,Tin vào gửi trước trung quân
辛巳三年元至元十八年春正月二十九日皇子國頊生,Tân Tị tam niên Nguyên Chí Nguyên thập bát niên xuân chính nguyệt nhị thập cửu nhật Hoàng tử Quốc Chẩn sinh
淡菜炎淥咹存報牢,đạm thái vẹm luộc ăn giòn béo sao
𡶀󰀎𠬛畨麻𪡉化年𠬛溪泖特,núi ấy một phen mà lở hoá nên một khe máu đặc
娘浪爫分女兒,Nàng rằng Làm phận nữ nhi
怠至如各五府軍需簿額填委之多將帥偏裨󰱇𪣷懦軟二音宫外垣也之别經歷首領得以󰏲考糾察之,Đãi chí như các ngũ phủ quân nhu bạ ngạch điền uỷ chi đa tướng suý thiên tì tuyển nhuyễn nhu nhuyễn nhị âm cung ngoại viên dã chi biệt kinh lịch thủ lĩnh đắc dĩ kê khảo củ sát chi
愛憂域𦝄印渃,ái ưu vặc trăng in nước
至是集眾據安代山悉討平之,Chí thị tập chúng cứ An Đại sơn Tất thảo bình chi
頭虎尾濟世安民,đầu hổ vĩ tế thế an dân
後王遣子𢌃魚錦反入質於吳吳王以爲武昌太守,Hậu vương khiển tử Ngẩm Ngư cẩm phiên nhập chất ư Ngô Ngô Vương dĩ vi Vũ Xương Thái thú
大司徒察,đại tư đồ sát
馭車如渃襖裙如𣑻,Ngựa xe như nước áo quần như nêm
陳月湖為明人所擒,trần nguyệt hồ vi minh nhân sở cầm
己丑六年三月以後崇興宋皇祐元年,Kỉ Sửu lục niên Tam nguyệt dĩ hậu Sùng Hưng Tống Hoàng Hựu nguyên niên
第二塲制詔表,đệ nhị trường chế chiếu biểu
邦,vâng
壬戌唐玄宗隆基開元十年,nhâm tuất đường huyền tông long cơ khai nguyên thập niên
序中多出己意不從朱子集傳,tự trung đa xuất kỷ ý bất tòng chu tử tập truyện
群筭𧴤鶴䀡朱買停,còn toan bói hạc xem cho mới đành
買𠶀𠳨事茹命𮎦從且姉平宁姑𢜠,mới thăm hỏi sự nhà mình anh thong thả chị bình ninh cô mừng
翁碎㕸𢯢𥙩󰬾娘侯,ông tôi sắp sửa lấy ba nàng hầu
險調得失險調是非,hiếm điều đắc thất hiếm điều thị phi
辰昆呵呐󰠃柴,thì con há nói cùng thầy
催時催拱朝𢚸,thôi thì thôi cũng chiều lòng
明獨留耕而遣光庭還,Minh độc lưu Canh nhi khiến Quang Đình hoàn
呂皮報孝呂皮立身,lỡ bề báo hiếu lỡ bề lập thân
中行各條具列于后凡二十條其一試塲務要廣闊中分四區各以踈籬限之及作塲内四隅各一栈至入塲日用内臣校尉各一員在栈上瞭望,Trung hành các điều cụ liệt vu hậu phàm nhị thập điều Kì nhất Thí trường vụ yếu quảng khoát trung phân tứ khu các dĩ sơ li hạn chi cập tác trường nội tứ ngung các nhất sạn chí nhập trường nhật dụng nội thần hiệu uý các nhất viên tại sạn thượng liệu vọng
粓,cơm
𤑟牟冲玉𤽸牙𠫅𠫅産𤒘󰜋座天然,rõ màu trong ngọc trắng ngà dày dày sẵn đúc một toà thiên nhiên
征夷左副将軍西平侯沐𣆭參将右軍都督同知豐城侯李彬亦領兵四十萬犯富令關鑿山伐木開道進兵,Chinh Di tả phó tướng quân Tây Bình hầu Mộc Thạnh Tham tướng hữu quân đô đốc đồng tri Phong Thành hầu Lí Bân diệc lĩnh binh tứ thập vạn phạm Phú Linh quan tạc sơn phạt mộc khai đạo tiến binh
𠀧𡦂嘵嗷𡢼󰇏𫯳,ba chữ nghêu ngao vợ chán chồng
連兵結釁稔惡殆二十年,liên binh kết hấn nẫm ác đãi nhị thập niên
登庸恐人心懷𦾔久復生变乃遵守黎,đăng dung khủng nhân tâm hoài cựu cửu phục sinh biến nãi tuân thủ lê
國顙趍進曰宋太祖田舍翁也乘時興運以有天下,Quốc Tảng xu tiến viết Tống Thái Tổ điền xá ông dã thừa thời hưng vận dĩ hữu thiên hạ
𢫘寅𦀊武𦀊文,So dần dây võ dây văn
庒唒之的名市㗳󰑼碎役𥪝廊沒碎𥋳奇,chẳng giấu gì đích danh thị đốp là tôi việc trong làng một tôi coi cả
𢪀昆永尾傷㝵󰞺那,nghĩ con vắng vẻ thương người nết na
尊親在念報答無階,Tôn thân tại niệm báo đáp vô giai
𣎀𣈜練習詩書丰姿整篆言祠寬容,đêm ngày luyện tập thi thư phong tư chĩnh chiện ngôn từ khoan dung
故之𡎦忍更殘,Cớ chi ngồi nhẫn canh tàn
𠊛󰠲澄意󰆄撑吞牢女底淶瓶技簮,người đâu chừng ấy tuổi xanh xôn xao nỡ để rơi bình gãy trâm
𥒥𥔧丸濕丸高㳥逐泣𨍦泣𫏾,đá chồng hòn thấp hòn cao sóng giục lớp sau lớp trước
論所㱕,luận sở quy
史臣吳士連曰君使臣以禮臣事君以中,sử thần ngô sĩ liên viết quân sử thần dĩ lễ thần sự quân dĩ trung
󰮏𨒒𦊚卦󰬾𤾓餘爻,sáu mươi bốn quẻ ba trăm dư hào
𥪞外謹没如𢬄,Trong ngoài kín mít như bưng
𣻃凡庒絆鼎丁󰡎松冲橘欧停󰑼低,bụi phàm chẳng bận đỉnh đinh dưới tùng trong quất âu đành là đây
𡛔庄固重麻䐗,gái chẳng có chồng mà chửa
夏四月明参将安平伯李安引水軍自東䦕來救,Hạ tứ nguyệt Minh tham tướng An Bình Bá Lí An dẫn thuỷ quân tự Đông Quan lai cứu
󱃹朱故㝵𪤿招梗吒埋󰝡梗媄,dử cho có người vai chiêu gánh cha vai đăm gánh mẹ
然諫不從󰒂當盡率群臣於朝廷靣諫帝漢帝越之利害庶幾哀王太后有所感悟,Nhiên gián bất tòng nghĩa đương tận suất quần thần ư triều đình diện gián đế Hán đế Việt chi lợi hại thứ cơ Ai Vương thái hậu hữu sở cảm ngộ
拜裴倍怛尾工皿,phẩy phủi bụi đất vấy trong miệng
若故昆󱏰冷昆𡛔冷,nhược có con trai lành con gái lành
實如罢𡗶麻𫳭,thực như bởi trời mà xuống
第四塲策一篇用經史時務中出題一千字以上,đệ tứ trường sách nhất thiên dụng kinh sử thời vụ trung xuất đề nhất thiên tự dĩ thượng
名分甚明條章具在,Danh phận thậm minh điều chương cụ tại
時京路人爲明人役使及失家属自𢙇怨憤,Thời kinh lộ nhân vi Minh nhân dịch sử cập thất gia thuộc tự hoài oán phẫn
柴𦖑感景𢚸傷扽𩚵設待扽床𢪀宜,thầy nghe cám cảnh lòng thương dọn cơm thết đãi dọn giường nghỉ ngơi
㨢鎫扲箒𠸗𫢩󰜋皮,nâng mâm cầm chổi xưa nay một bề
順化稍安,Thuận Hoá sảo an
𥃱󰺼創戲蹎𡗶𤏣落鐸撑涎𨤔柳𧀒,nhấp nhô sáng hé chân trời tỏ lác đác xanh dờn vẻ liễu non
今朕膺茲重責夙夜祗懼若臨深淵正以蒐贒弼治之未得人也,Kim trẫm ưng tư trọng trách túc dạ chi cụ nhược lâm thâm uyên chính dĩ sưu hiền bật trị chi vị đắc nhân dã
陣杶會󰆀埃干,trận đòn hội chợ ai can
󰒂它結󰒂情渚匪情,ngãi đà kết ngãi tình chưa phỉ tình
𦖑𠳒所襖掑簪,Nghe lời sửa áo cài trâm
甲子五年宋紹興十四年,Giáp Tí ngũ niên Tống Thiệu Hưng thập tứ niên
𤉒寔念丹朕特咍,giãi thực niềm đan trẫm được hay
今既從明公討平逆虜復至本部不告謝非禮也,Kim ký tòng Minh công thảo bình nghịch lỗ phục chí bản bộ bất cáo tạ phi lễ dã
沛浪坭𡓳茹𣳔辰𢧚𡨺𥙩𦟐紅貞堅,phải rằng nề nếp nhà dòng thì nên giữ lấy má hồng trinh kiên
時權㱕外戚東則華陵養鄕父西則仁睦帝鄕妃北則扶軫帝鄕母皆擅怙權勢沉溺臣僚有以私意而屠戮生民有以密體而誅求錢貨凡民間六畜生花等物一切掠取及民家有奇財奇貨標字取之,Thời quyền quy ngoại thích Đông tắc Hoa Lăng Dưỡng hương phụ Tây tắc Nhân Mục Đế hương phi Bắc tắc Phù Chẩn Đế hương mẫu giai thiện hộ quyền thế trầm nịch thần liêu hữu dĩ tư ý nhi đồ lục sinh dân hữu dĩ mật thể nhi tru cầu tiền hoá phàm dân gian lục súc sinh hoa đẳng vật nhất thiết lược thủ cập dân gia hữu kì tài kì hoá tiêu tự thủ chi
㐌惏娘嬋娟,đã lầm nàng thuyền quyên
体㝵納納隐碎謹命,thấy người nép nép ẩn chui kín mình
沚衛边北滚滚,chảy về bên bắc cuồn cuộn
缺名赴迎世子鄭𭫨就本營,khuyết danh phó nghênh Thế tử Trịnh Tráng tựu bản doanh
大勝明光孝皇帝,Đại Thắng Minh Quang Hiếu Hoàng Đế
𠊛油悶决𡗶󰅹㐌朱,người dầu muốn quyết trời nào đã cho
拙台萱檜春𫅷,Xót thay huyên cỗi xuân già
沖𢬣㐌産銅钱,trong tay đã sẵn đồng tiền
拯咍助特蔑昆蒸苦,chẳng hay trợ được một con chưng khó
打料生買𥙩情奈呌,Đánh liều sinh mới lấy tình nài kêu
芸斈𠳨恰𢌌,nghề học hỏi khắp rộng
明人閉城自守,minh nhân bế thành tự thủ
撝𢬂𠬠老𠬠󰛐,vơ chằng một lão một trai
𠄩㛪𠳨畧嘆𡢐𨅸𬂙娘㐌阻愁爫鮮,hai em hỏi trước han sau đứng trông nàng đã trở sầu làm tươi
坦󱚚種核肯堯仍𠊚粗俗呐調凡夫,đất rắn trồng cây khẳng khiu những người thô tục nói điều phàm phu
尋調達補𠃣𢧚𬲢,tìm điều đặt bỏ ít nên nhiều
定料,định liệu
世情逋把浪圭,thế tình bỗ bã rằng quê
𣈘清月豸芒𬂙月,đêm thanh nguyệt giãi mong trông nguyệt
出入鳴鍾磬備具威儀笳皷箫吹車騎满道胡人夾轂焚香者常有數十妻妾居輜軿子弟從,Xuất nhập minh chung khánh bị cụ uy nghi già cổ tiêu xuy xa kị mãn đạo Hồ nhân giáp cốc phần hương giả thường hữu sổ thập thê thiếp cư truy bỉnh tử đệ tòng
又尙書古今大義詳備,hựu thượng thư cổ kim đại nghĩa tường bị
䜹浪𡭧分𬏝䜹,Thưa rằng Chút phận ngây thơ
㕸󰯸𦑃渚木󰽱󰠱𠇮,rắp bay cánh chửa mọc lông nặng mình
夏侯孜薦驍衛將軍髙駢代之乃以駢為都護總管經畧招討使茵所將兵悉以授之,Hạ Hầu Tư tiến Kiêu Vệ tướng quân Cao Biền đại chi nãi dĩ Biền vi Đô Hộ Tổng quản Kinh lược chiêu thảo sứ Nhân sở tướng binh tất dĩ thụ chi
鄧徇吏進兵郎,đặng tuẫn lại tiến binh sang
息憫兹困弊之後特敷寬恤之恩󰱃使兆民咸霑德澤,Tức mẫn tư khốn tệ chi hậu đặc phu khoan tuất chi ân thứ sử triệu dân hàm triêm đức trạch
居家讀書學業精醇名聞遠近弟子盈門躡青雲登政府者徃徃有之如范師孟黎伯适已為行遣亦各執子弟禮時來問候拜床下得與談話片言而去者甚以為喜,Cư gia độc thư học nghiệp tinh thuần danh văn viễn cận đệ tử doanh môn niếp thanh vân đăng chính phủ giả vãng vãng hữu chi Như Phạm Sư Mạnh Lê Bá Quát dĩ vi Hành khiển diệc các chấp tử đệ lễ thời lai vấn hậu bái sàng hạ đắc dữ đàm thoại phiến ngôn nhi khứ giả thậm dĩ vi hỉ
固些低拱𫽄干㨿之,"Có ta đây cũng chẳng cơn cớ gì"""
猿唿𠱋𡥵亇溪吝䏾𪀄踚檜𣘃,vượn hót ru con cá khe lặn bóng chim luồn cội cây
色停隊󰓳才停和𠄩,Sắc đành TRỌI một tài đành hoạ hai
迭觧𣘃𣛦𡗉姉䠣貪錢榾𦟐𡗋英蹽,giật giải cây đu nhiều chị nhún tham tiền cột mỡ lắm anh leo
麻算支挭鍾情爫𠄩,Mà toan chia gánh chung tình làm hai
公羡乃楊正公之󰒂兒忘其豢養之恩率其黨而殺正公是以子而殺其父竟為先主所誅,Công Tiễn nãi Dương Chính Công chi nghĩa nhi vong kì hoạn dưỡng chi ân suất kì đảng nhi sát Chính Công thị dĩ tử nhi sát kì phụ cạnh vi Tiên Chủ sở tru
帝以兵圍之,đế dĩ binh vi chi
二月上皇命畫工畫周工輔成王霍光輔昭帝諸葛輔蜀後主蘇憲誠輔李髙宗名為四輔圖以賜季犛使輔官家當如此也,Nhị nguyệt Thượng hoàng mệnh hoạ công hoạ Chu Công phụ Thành Vương Hoắc Quang phụ Chiêu Đế Chư Cát phụ Thục hậu chủ Tô Hiến Thành phụ Lí Cao Tông danh vi tứ phụ đồ dĩ tứ Quý Li sử phụ Quan gia đương như thử dã
𡗉錢擃𠫅𠃝錢擃潙,nhiều tiền đong đầy ít tiền đong vơi
𠳒圭执抇容𨱽模𢝙拱特󰜋𠄽𪔠更,lời quê chắp nhặt dông dài mua vui cũng được một vài trống canh
𢝙󰑼𢝙強矯󰑼埃知音妬漫𣻕貝埃,vui là vui gượng kẻo là ai tri âm đó mặn mà với ai
󰅹別意𠊛𢩾拉昌文,nào biết ý người giúp rập xương văn
𰿘󱏙享祿萬民太平,muôn đời hưởng lộc vạn dân thái bình
芸𥪝𢬣𨇜𨪪坤窖,nghề trong tay đủ vành khôn khéo
癸丑六年明宣德八年,Quý Sửu lục niên Minh Tuyên Đức bát niên
竹痴󰇽兎絲𣳔󱨒鸞,trúc se ngón thỏ tơ chùng phím loan
冬十二月設度人會迎𠎣堂,Đông thập nhị nguyệt thiết độ nhân hội Nghênh Tiên đường
𬇚𬇚覩祿拸核於󰮂󰟯固香𠖤𠃣󰬥,ào ào đổ lộc đưa cây ở trong dường có hương bay ít nhiều
宜體朕心各遵公道,Nghi thể trẫm tâm các tuân công đạo
㨿冲卦意麻盘,cứ trong quẻ ấy mà bàn
焒饑焠𦛌刀寒割䏧,lửa cơ đốt ruột dao hàn cắt da
陵寝,lăng tẩm
䜹浪役意吀𠊛渚𪟽,thưa rằng việc ấy xin người chớ nghi
眠寐盆午,miên mị buồn ngủ
出其下則僕約寂耕閑以終餘年而已,Xuất kì hạ tắc bộc ước tịch canh nhàn dĩ chung dư niên nhi dĩ
祖師覔保𠬠恬占包,tổ sư mách bảo một điềm chiêm bao
𥢆情案㐌𤑟𤉜,RIÊNG tình án đã rõ ràng
蟄蟄羅買𨨨𨨨,chập chập là mới cheng cheng
時昭慈太后猶在故有是言,thời chiêu từ thái hậu do tại cố hữu thị ngôn
夫虜退後三境必未我土馬物故勢不䏻振将有内侮故大舉以示威,phu lỗ thoái hậu tam cảnh tất vị ngã thổ mã vật cố thế bất năng chấn tương hữu nội vũ cố đại cử dĩ thị uy
由是庄人爭買継重相接𥘉買不過錢一陌後貴價賣之一笠直布一匹所得布匹以千計北客賀詩有雲屯鷄犬亦皆驚之句盖託以驚服威名而實隂諷之也,do thị trang nhân tranh mãi kế trùng tương tiếp sơ mãi bất quá tiền nhất mạch hậu quý giá mại chi nhất lạp trực bố nhất thất sở đắc bố thất dĩ thiên kế bắc khách hạ thi hữu vân đồn kê khuyển diệc giai kinh chi câu cái thác dĩ kinh phục uy danh nhi thực âm phúng chi dã
娘呈妾本几圭鴈鴻涓退盃皮岸橷,nàng trình thiếp vốn kẻ quê nhạn hồng quen thói vui bề ngàn dâu
𡞕昆莽圭儈頭閔唭,vợ con mắng quở cúi đầu mỉm cười
𠿯𠿯𢤜汝𠳒払悲󰅒,ngùi ngùi chạnh nhớ lời chàng bấy nay
𪠿𠲔尸吒昆𤝞𫴸,rúc rích thây cha con chuột nhắt
緣雲󰟭㐌車𦀊朱払,Duyên Vân sớm đã se dây cho chàng
十二日符忙逆人丁桂子道頼來首有旨免罪使還,Thập nhị nhật Phù Mường nghịch nhân Đinh Quế Tử đạo lại lai thủ hữu chỉ miễn tội sứ hoàn
边縣廚固名固蔑檜牡丹,bên huyện chùa có danh có một cội mẫu đơn
歆浪洳量大人,Hâm rằng Nhờ lượng đại nhân
賞以金帛而遣,Thưởng dĩ kim bạch nhi khiến
生𦖑󰋇㗂𡁹𠷥喑喑餒󱡰不平挑肝,sinh nghe mấy tiếng dỗ dành ầm ầm nổi giận bất bình khêu gan
闷咹󱚌沛陶𧑒坡棱衝蓓󰅹羣別𠲖,muốn ăn hét phải đào giun pha rừng xông bụi nào còn biết e
孝抱生世則封勒順侯,hiếu bão sinh thế tắc phong lặc thuận hầu
其罪大矣,Kì tội đại hĩ
於𥪞群𡗋調咍,Ở trong còn lắm điều hay
又令各處承司府縣如見上司差有帖示者查實新樣𥿄依例承行如不是者引納論罪,hựu lệnh các xứ thừa ti phủ huyện như kiến thượng ti sai hữu thiếp thị giả tra thực tân dạng chỉ y lệ thừa hành như bất thị giả dẫn nộp luận tội
花奴傳𠰺𢬭𠸜,Hoa nô truyền dạy đổi tên
𪀄塊籠𢧚得趣,chim khỏi lồng nên được thú
列板版󱕝辣排,liệt bản ván lắp lát bày
徐公聘貝夫人拱𡎢,từ công sánh với phu nhân cùng ngồi
冬十月長春殿御楯自動,Đông thập nguyệt Trường Xuân điện ngự thuẫn tự động
實他固𠬠单差庄𪟽,thật thà có một đơn sai chẳng hề
敢有故違許前塟子孫親屬告所在官司斥後塟移避并追謝錢如律上從之,cảm hữu cố vi hứa tiền táng tử tôn thân thuộc cáo sở tại quan ti xích hậu táng di tị tịnh truy tạ tiền như luật thượng tòng chi
車芇何安掠等軍至時哀牢杻󰀋杻在等以弑其主昆孤而更立昆孤族人諭群為盤茹使使賫象隻金銀來降,Xa Miên Hà An Lược đẳng quân chí thời Ai Lao Nữu Sách Nữu Tại đẳng dĩ thí kì chủ Côn Cô nhi cánh lập Côn Cô tộc nhân Dụ Quần vi Bàn Nhà sứ Sứ tê tượng chích kim ngân lai hàng
庚午六年宋元祐五年,Canh Ngọ lục niên Tống Nguyên Hựu ngũ niên
作御製瓊宛九歌,tác ngự chế quỳnh uyển cửu ca
十六日月食既,Thập lục nhật nguyệt thực kí
時洞天公主侍側帝指公主謂獄吏曰吾之愛吾子猶吾父母斯民之心,thời động thiên công chúa thị trắc đế chỉ công chúa vị ngục lại viết ngô chi ái ngô tử do ngô phụ mẫu tư dân chi tâm
埃朋㝵茹漢丕戾磊蒸分𤤰碎,ai bằng người nhà hán vậy lệ lỗi chưng phận vua tôi
愛惜爵級其改過不吝如此,ái tích tước cấp kì cải quá bất lận như thử
史臣吳士連曰帝幸脱險陷之中求濟國家之難得悉父子将才景真父子謀畧足以興恢復之功成中興之業,sử thần ngô sĩ liên viết đế hạnh thoát hiểm hãm chi trung cầu tế quốc gia chi nan đắc tất phụ tử tương tài cảnh chân phụ tử mưu lược túc dĩ hưng khôi phục chi công thành trung hưng chi nghiệp
𢆧鬂𠰚名價底停朱具,may mắn nhé danh giá để dành cho cụ
載鵃嘲𠶓,tải châu chèo bẻo
𠶣𫣅,mời ngài
當此之時我家臣主就縛甚可痛哉,Đương thử chi thời ngã gia thần chủ tựu phước thậm khả thống tai
十二日天壽聖節停差列校畋獵,Thập nhị nhật Thiên thọ Thánh tiết đình sai liệt hiệu điền liệp
矣喂罪之𠊛代𫢩𡗶󱚏湼乱事𩛜少添習典,hỡi ôi tội chi người đời nay trời xuống nát loạn sự đói thiếu thêm tấp đến
界限,giới hạn
𡗶𩅹,trời mưa
底公子直𦖑澄没尼,để công tử chực nghe chừng một nơi
歆枚𧡊𩈘朱𠮱𬌔𢚸,hôm mai thấy mặt cho khuây tấm lòng
爾安南王黎氏介在南服世奉車書戴德懷忠欽承靡替,nhĩ an nam vương lê thị giới tại nam phục thế phụng xa thư đái đức hoài trung khâm thừa mĩ thế
小匣子禄臘𦹳秋,tiểu hạp tử lộc sáp thơm tho
創𱢄空几摳䘮󰊳,Sáng banh không kẻ khua tang mít
仉𥪝𥆾𧵑𠊛外秩釵,kẻ trong nhận của người ngoài mất thoa
甲午五年明成化十年,Giáp ngọ ngũ niên Minh Thành Hoá thập niên
英武又送酖酒國度不免遂飲毒卒,Anh Vũ hựu tống chậm tửu Quốc độ bất miễn toại ẩm độc tốt
些福特備員爫宰邑,ta phúc được bị viên làm tể ấp
幀比翼𥆾於𪀄怒,tranh tỷ dực nhìn ưa chim nọ
鳴呼若帝者可謂存心制治矣,Minh hô nhược đế giả khả vị tồn tâm chế trị hĩ
󰋇𨒒歇飭堆姑底朱丐𧉻昆𪂲奴争,mấy mươi hết sức đôi co để cho cái bạng con cò nó tranh
昆𧐹,con giời
𣒱㺔,xoài voi
畧定羣方匡天下多其力圖回庶政安社稷茂厥勳,lược định quần phương khuông thiên hạ đa kì lực đồ hồi thứ chính an xã tắc mậu quyết huân
二曰塞𪣷海口,Nhị viết tắc nhuyễn hải khẩu
舌些𦓡固益之典埃,thiệt ta mà có ích gì đến ai
乙酉五年元至正五年春二月試太學生,ất dậu ngũ niên nguyên chí chính ngũ niên xuân nhị nguyệt thí thái học sinh
故陣者陳也巧也,Cố trận giả Trần dã xảo dã
𫥣芸㪯子才郎,gồm nghề cử tử tài lang
㝵仍哭祿嘆咀庄別買吝,người những khóc lóc than thở chẳng biết mấy lần
糖𬖵瞻𫥨𠮾化𠹽,đường mật xem ra ngọt hoá cay
約及女牛麻此𠳨梂烏事意固庄為,ước gặp nữ ngưu mà thử hỏi cầu ô sự ấy có chăng vay
龍興群待機𡗶固欺,long hưng còn đợi cơ trời có khi
底娘朱旦浽尼爲碎,để nàng cho đến nỗi này vì tôi
娘浪𠓀㐌𭉑𠳒,Nàng rằng Trước đã hẹn lời
畟又斬元凱餘黨李宗老傳首建康州乃平,Tắc hựu trảm Nguyên Khải dư đảng Lí Tông Lão truyền thủ Kiến Khang châu nãi bình
仁宗持惜其有將才不忍棄置爾,Nhân Tông trì tích kì hữu tướng tài bất nhẫn khí trí nhĩ
󰅹埃𠴍啂眉𫥨,nào ai nhắn nhủ mày ra
羅昆𧋺於頭𠊛些,là con chí ở đầu người ta
曲󰠲司馬凰求,Khúc đâu Tư mã hoàng cầu
卿等宜慎職守無萌怠忽以輔朕之不建也,khanh đẳng nghi thận chức thú vô manh đãi hốt dĩ phụ trẫm chi bất kiến dã
係外店每店相󰘌並著木柜柱要大每店用鈎五柄有尖頭頭亦有鈎置在店两頭守把,hệ ngoại điếm mỗi điếm tương cách tịnh trước mộc củ trụ yếu đại mỗi điếm dụng câu ngũ bính hữu tiêm đầu đầu diệc hữu câu trí tại điếm lưỡng đầu thủ bả
令諸衞水軍每戦船用五十人守,Lệnh chư vệ thuỷ quân mỗi chiến thuyền dụng ngũ thập nhân thủ
典立文字吏依聖䝨,đến lập văn tự lại y thánh hiền
買調和謨圖𨢼酶,mãi điều hoà mua đồ mắm muối
𤾓𢆥嗔咺膠𦘹如𢈱,trăm năm xin gắng keo sơn như lời
漢,hán
傕卞哰保󰬾軍襖麁帽𤽸哭鄰㖂𡗶,thôi bèn rao bảo ba quân áo sô mũ trắng khóc rân dậy trời
論如有貪財孝色而娶惡逆之妻妾及蛮人蒸亡兄弟妻妾并為官吏而受賂抵罪,Luận như hữu tham tài hiếu sắc nhi thú ác nghịch chi thê thiếp cập man nhân chưng vong huynh đệ thê thiếp tịnh vi quan lại nhi thụ lộ để tội
賜范伊璿等十七人同進士出身,Tứ Phạm Y Toàn đẳng thập thất nhân đồng Tiến sĩ xuất thân
制品,chế phẩm
景清羕意庄𧗱擬,cảnh thanh dường ấy chăng về nghỉ
扲頭蘇定拁𨖲,cầm đầu tô định giơ lên
𢃊堯舜民堯舜𦍛意些它丕所願,vua nghiêu thuấn dân nghiêu thuấn dường ấy ta đà phỉ thửa nguyền
𠯇𦖻娘買解𢚸𥰊高,Rỉ tai nàng mới giải lòng thấp cao
𬁜󰜋師𨖲制厨固姑裺𧺃補符朱師師𧗱師瘖相思瘖鄰瘖六朱師󱰜頭,mồng một sư lên chơi chùa có cô yếm đỏ bỏ bùa cho sư sư về sư ốm tương tư ốm lăn ốm lóc cho sư trọi đầu
丿󰦓仙直𠬠徐調衝,Phút đâu Tiên Trực một giờ đều xong
󰜋畑󰜋册󰜋命,một đèn một sách một mình
等𠊛智午才牟胣神𦖻玉体歐仍󰑼,đấng người trí ngỏ tài mầu dạ thần tai ngọc thấy âu những là
奴僕乙群𠄩󰜙橘,nô bộc ắt còn hai rặng quýt
花薔薇𤄮𦬑朋𩅜覩𰿘點連結蒸谷墻,hoa tường vi nhiều nở bằng ráng đỏ muôn điểm liền kết chưng góc tường
𠊚󰅹固福鬼妙弋戈,người nào có phước quỷ dìu dắt qua
秋七月囚太傅黎列,Thu thất nguyệt tù Thái phó Lê Liệt
尋兜朱𧡊故人,Tìm đâu cho thấy cố nhân
漢蒼封其妃陳氏為献嘉皇后居扶桑宫,Hán Thương phong kì phi Trần thị vi Hiến Gia Hoàng Hậu cư Phù Tang cung
調仕𥙩種蓃羅箕麻越特𥒥,đều sẽ lấy giống sưu la kia mà vớt được đá
𧡊媒如雉𪽝貪默𣘊,thấy mồi như trĩ bởi tham mắc dò
渃炊,nước sôi
㐱𠲖塘詫分傷𤋵油,CHỈN e đường sá phần thương dãi dầu
先是帝疾大漸皇后復請立龍昶帝曰爲人子,tiên thị đế tật đại tiềm hoàng hậu phục thỉnh lập long xưởng đế viết vi nhân tử
𤋾渃,hâm nước
矯羣坎菍屈人𤞻𤍌吝呂隐身𡽫藏,kẻo còn khúm núm khuất nhân hùm thiêng lần lữa ẩn thân non tàng
高級,cao cấp
外辰朱點萬灵,ngoài thời cho điểm vạn linh
或𪜀役官私急󰕛,hoặc là việc quan tư kíp chóng
埃哙典𢀭辰錢鉑唒𧹅壳拱沛󰬾貫,ai gọi đến giàu thì tiền bạc dẫu nghèo xác cũng phải ba quan
掣包霜雪𣈘冬,xiết bao sương tuyết đêm đông
過傷𡭧󰒂㧅𢸚𠦳鐄身意易𠸣補牢,quá thương chút nghĩa đèo bòng ngàn vàng thân ấy dễ hòng bỏ sao
打𤿰啉啉醝浪𧽈𢷵,đánh trống rầm rầm say rằng dậy múa
星期𠽖也㐌蒙度𧗱,Tinh kỳ giục giã đã mong độ về
𪵯包𬼀業与,làm bao nhiêu nghiệp dữ
數年之間道不拾遺外户不閉屢大有年境内稍安,Sổ niên chi gian đạo bất thập di ngoại hộ bất bế lũ đại hữu niên cảnh nội sảo an
人邕明些疊詣闕請命爲王,nhân Ung Minh Ta Điệp nghệ khuyết thỉnh mệnh vi vương
六日議遣宣撫使阮宗胄中書黄門侍郎蔡君實耆人戴良弼等賫表文及方物徃來封于明,lục nhật nghị khiển tuyên phủ sứ nguyễn tông trụ trung thư hoàng môn thị lang thái quân thực kì nhân đái lương bật đẳng tê biểu văn cập phương vật vãng lai phong vu minh
凣内外各衙門欽遵奉行,phàm nội ngoại các nha môn khâm tuân phụng hành
泖沚𫲼昆亏真,máu chảy ngập con khoeo chân
德春正月初九日明遣正使翰林院編脩曾鐸副使吏科右給事中張弘志來告即位并賜彩幣,Đức Xuân chính nguyệt sơ cửu nhật Minh khiển chánh sứ Hàn lâm viện biên tu Tăng Đạc phó sứ Lại khoa hữu cấp sự trung Trương Hoằng Chí lai cáo tức vị tịnh tứ thái tệ
𧿆𨄮𨄮丐阜蟲,nhảy thoắt thoắt cái phụ trùng
邕州執莫賢等請差人就江南交付,ung châu chấp mạc hiền đẳng thỉnh sai nhân tựu giang nam giao phó
𩷳𩵜𥪞昆𬑉,vảy cá trong con mắt
甕銙吏,ống khóa lại
卞𥙩𠸜户𠇮質共蒸几𫅷哿,bèn lấy tên họ mình chất cùng chưng kẻ già cả
船㐌𦤾𣷷英喂,thuyền đã đến bến anh ơi
遣阮時雍阮儼黎懿吳焕如明歳貢并請封因國亂後果不行,khiển nguyễn thì ung nguyễn nghiễm lê ý ngô hoán như minh tuế cống tịnh thỉnh phong nhân quốc loạn hậu quả bất hành
帝乃大笑,Đế nãi đại tiếu
回門見㐌特𣈜,hồi môn kén đã được ngày
倘𦥃󰋇層蓬島𨔍矯謳𠀧達禹門嶤,thẳng đến mấy tầng bồng đảo lạ kẻo âu ba đợt vũ môn nghèo
𨢇唁空固伴䝨空󱮊空沛空錢空󱮊,rượu ngon không có bạn hiền không mua không phải không tiền không mua
湘鐄𡦂忍丁寧𨷈𠁀,tương vàng chữ nhẫn đinh ninh muôn đời
秋八月己亥帝御靈光殿觀競州,Thu bát nguyệt Kỷ Hợi đế ngự Linh Quang điện quan cạnh chu
翹𠳐領意題排𢬣𠎣没󰅕𨇜𨑮曲吟,kiều vâng lĩnh ý đề bài tay tiên một vẫy đủ mười khúc ngâm
決,quyết
㦖孕榾󱏹𨖅󰤋覺,muốn dựng cột buồm sang bến giác
功大德懋天𭁈人㱕,Công đại đức mậu thiên dữ nhân quy
𤐝泣頭𦙫連𨆝臘率徐没刻忍𠄼更,soi khắp đầu giêng liền cuối chạp suốt từ một khắc nhẫn năm canh
永永𦖻𦖑㗂哭𫯳𠹖𠫾矯𢢆買𡽫滝,văng vẳng tai nghe tiếng khóc chồng nín đi kẻo thẹn với non sông
七月初二日莫駙馬都尉太傅沱國公莫玉󱗲㨿兵萬寕州病死,thất nguyệt sơ nhị nhật mạc phò mã đô uý thái phó đà quốc công mạc ngọc liễn cứ binh vạn ninh châu bệnh tử
𠊛群牢俸爫麻哭𠊛,Người còn sao bỗng làm ma khóc người
󰠱香旦畧天臺,nén hương đến trước thiên đài
涅群特𡮨𡮨禮塟爵魯公,nát còn được mảy mảy lễ táng tước lỗ công
方甎劇󱖮似牙,phương chuyên gạch vuông tựa ngà
鄭搛敗走鄭梁整兵禦戦,Trịnh Kiêm bại tẩu Trịnh Lương chỉnh binh ngự chiến
蓮庵佛斉斉拜拜,lên am phật tè tè vái vái
己亥十年宋宣和元年,Kỉ Hợi thập niên Tống Tuyên Hoà nguyên niên
㖡噒没㗂賖𦖑𧍉扛𬆅槈󰙘為孛𥵉,dạ ran một tiếng xa nghe dế giăng thẳng nọc gáy vì vụt roi
𠄼料𬙞領拱空歐,năm liều bảy lĩnh cũng không âu
日啟經筵講求治理,Nhật khải Kinh diên giảng cầu trị lí
蝼𧐾蠓𧋟見𧋟拯固垠,sâu bọ mòng muỗi kiến mối chẳng có ngần
𠳒𣦍冬𩈘𥪞外,lời ngay đông mặt trong ngoài
鐄西,vàng tây
卓𥉫景物瓢𡗶𨔍牢,nhác trông cảnh vật bầu trời lạ sao
𤷖噏,sưng húp
旦尼㨂󰁮掑杄,Đến nơi đóng cửa cài then
侈𦖑鼓點郎𠀧,xẩy nghe trống điểm sang ba
屋瀉買茹㐌連,ốc tả mái nhà đã liền
是歲詔諸軍迯亡者准三流罪,Thị tuế chiếu chư quân đào vong giả chuẩn tam lưu tội
㤿𧛋帳𢷀幔𩂏,Êm niềm trướng rủ màn che
塘箕浽怒如支䋦愁,đường kia nỗi nọ như chia mối sầu
𠰉咬唭𠹳,trêu ghẹo cười cợt
節勁可畨君子竹,tiết cứng khả phen quân tử trúc
朱𢧚払吏𦋦𢚸蜍唹,cho nên chàng lại ra lòng thờ ơ
壬囂縸病阻衛趙佗吏遣使𠫾嗔和,nhâm hiêu mắc bệnh trở về triệu đà lại khiến sứ đi xin hoà
帝如㱕化江,đế như quy hoá giang
跢,đá
因用所爫官伯寔使城寔使𬇚寔使󱚎寔使税,nhân dùng thửa làm quan bá thực sứ thành thực sứ ao thực sứ ruộng thực sứ thuế
𠖈滝供𠊡𨖲𰎉拱安,xuống sông cũng vững lên đèo cũng an
竹棍𦋦飭拉𠓨,Trúc côn ra sức CHẬP vào
𡄎咍𰿘事在𡗶,Ngẫm hay muôn sự tại trời
船茶𣴓渃紅梅,Thuyền trà cạn nước hồng mai
先是南郊以有殿宇而制度猶尙狹小,tiên thị nam giao dĩ hữu điện vũ nhi chế độ do thượng hiệp tiểu
戲繩咍㝵扲礼紙都,hí thằng hai người cầm lấy chỉ đo
祿𣘃梗博𠄩󰒺󰠱泥,lộc cây gánh vác hai vai nặng nề
潜石襨船漕運不通遂命攝長使林諷湖南將軍余存古等領本部兵并水手一千餘人徃徃𮢶之論曰天道助順神功扶直,tiềm thạch phúc thuyền tảo vận bất thông toại mệnh nhiếp trưởng sử lâm phúng hồ nam tướng quân dư tồn cổ đẳng lĩnh bản bộ binh tịnh thuỷ thủ nhất thiên dư nhân vãng vãng tạc chi luận viết thiên đạo trợ thuận thần công phù trực
冬十二月獲占城主妻布耶羅及其臣妾人民而還或云獲占城主布耶羅非也若果然文休作史記何不引與擒乍斗並稱哉今從孚先為是癸丑三年宋寶祐元年夏四月以欽天大王日皎為太尉,Đông thập nhị nguyệt hoạch Chiêm Thành chủ thê Bố Gia La cập kì thần thiếp nhân dân nhi hoàn Hoặc vân hoạch Chiêm Thành chúa Bố Gia La phi dã Nhược quả nhiên Văn Hưu tác sử ký hà bất dẫn dữ cầm Sạ Đẩu tịnh xưng tai Kim tòng Phu Tiên vi thị Quý Sửu tam niên Tống Bảo Hựu nguyên niên hạ tứ nguyệt dĩ Khâm Thiên đại vương Nhật Hiệu vi Thái uý
範羅囷𤒘圖五金,phạm là khuôn đúc đồ ngũ kim
十五日憲慈皇太后使人迎故恭肅大王昱庶子日禮即位改元大定元年,thập ngũ nhật hiến từ hoàng thái hậu sử nhân nghênh cố cung túc đại vương dực thứ tử nhật lễ tức vị cải nguyên đại định nguyên niên
𥙩䏧𢫕𪔠𥙩頭蜍𤤰,lấy da bưng trống lấy đầu thờ vua
𠸕姨𩙍哴緣羅世渚爲才麻易𫳘仁,dặn dì gió rằng duyên là thế chớ vì tài mà rẻ chữ nhân
為中書侍郎何遠為左諫議大夫杜讖為右諫議大夫阮光利為太尉譚碎狀為都綂武波斯為威衛上將阮慶為定勝大將陶文雷為左腹心李仁義為右腹心潘唐烈為内侍,vi Trung thư thị lang Hà Viễn vi Tả gián nghị đại phu Đỗ Sấm vi Hữu gián nghị đại phu Nguyễn Quang Lợi vi Thái uý Đàm Toái Trạng vi Đô thống Vũ Ba Tu vi Uy vệ thượng tướng Nguyễn Khánh vi Định thắng đại tướng Đào Văn Lôi vi Tả phúc tâm Lí Nhân Nghĩa vi Hữu phúc tâm Phan Đường Liệt vi Nội thị
昆它𢧚𡦂䘮蓬󰠃庒,con đà nên chữ tang bồng cùng chăng
㭲核吏拍𠬠排古詩,Gốc cây lại vạch một bài cổ thi
凶興外庯𥪝朝,hung hăng ngoài phố trong triều
三清字直卿,tam thanh tự trực khanh
碎𢚸󰅹固四知,tôi nào lòng có tứ tri
朕自即位以來天灾流行百姓难食,trẫm tự tức vị dĩ lai thiên tai lưu hành bách tính nan thực
𠇍𥹰𫢩㐌𠾼㗰𫫥󰇏吱耒衛𦥃頭廊,mấy lâu nay đã toạc toàng toang chán chê rồi về đến đầu làng
債𧴱利,trái nợ lời
告朔一分學一分書燈一分路官督學官教訓生徒使成才藝每歲季則選,cáo sóc nhất phân học nhất phân thư đăng nhất phân Lộ quan đốc học quan giáo huấn sinh đồ sử thành tài nghệ mỗi tuế quý tắc tuyển
払油𪫢旦情賒,Chàng dù nghĩ đến tình xa
𦝄渚朱穭鐄鐄朱英𠫾割朱娘掛粓,trăng chưa cho lúa vàng vàng cho anh đi gặt cho nàng quảy cơm
乞詞暫領王王𧗱茹,Khất từ tạm lĩnh Vương ông về nhà
過亭㨳𥶄𥊛亭,qua đình cởi nón trông đình
封溪羅坦武寧,phong khê là đất vũ ninh
夏四月以誕日爲壽寧節,Hạ tứ nguyệt dĩ đản nhật vi Thọ Ninh tiết
達𨑗𠳿貝神灵,đặt trên vái với thần linh
𠊛外唭䔲𠊛𥪞哭󰠐,Người ngoài cười nụ người trong khóc thầm
時有詩云江上黃旗動天邊紫詔回建文年已没洪武運重開朝士遭刑戮宫娥覩劫灰誰知千載後青史有,Thời hữu thi vân Giang thượng hoàng kì động Thiên biên tử chiếu hồi Kiến Văn niên dĩ một Hồng Vũ vận trùng khai Triều sĩ tao hình lục Cung nga đổ kiếp khôi Thuỳ tri thiên tải hậu Thanh sử hữu
金𠕋烏龍冠服玉󰅾紫轎畫扇紫傘徃宜陽古齋進封莫登庸為安興王加九錫,kim sách ô long quan phục ngọc đái tử kiệu hoạ phiến tử tán vãng nghi dương cổ trai tiến phong mạc đăng dung vi an hưng vương gia cửu tích
𭛣之急足奔匕𧼋𢙇,việc chi cấp tốc bon bon chạy hoài
其日遇國忌故復設是禮,kì nhật ngộ quốc kị cố phục thiết thị lễ
熣㷙𤋿𤇨㶥,tôi rèn đốt phơi rang
法公照案論𠓨,phép công chiếu án luận vào
春二月雷公觀前釋迦寺優曇,xuân nhị nguyệt lôi công quán tiền thích ca tự ưu đàm
買台否極泰來群󰮃塵累别埃公侯,mới hay bĩ cực thái lai còn trong trần lụy biết ai công hầu
爫昆兜敢改吒,làm con đâu dám cãi cha
𢖵自𢆥唉䜹癡固𠊛相士断𣦍󰜋𠳒,nhớ từ năm hãy thơ ngây có người tướng sĩ đoán ngay một lời
時鄭㯀逆謀既露其手下鄭檻張得名恐禍及己先遁降賊由是士卒解散一時属将皆趨附于佐國營,thời trịnh toàn nghịch mưu ký lộ kì thủ hạ trịnh bàn trương đắc danh khủng hoạ cập kỷ tiên độn hàng tặc do thị sĩ tốt giải tán nhất thời thuộc tướng giai xu phụ vu tá quốc dinh
󰀋皇太子佛瑪為開天王管龍德宫于外居之欲其周知民事也,Sách Hoàng thái tử Phật Mã vi Khai Thiên vương quản Long Đức cung vu ngoại cư chi dục kì chu tri dân sự dã
𨔍之󰜋骨󰜋童初󰅒,Lạ gì một cốt một đồng xưa nay
臧󰱐我男婦淵薮我迯亡,tàng hoạch ngã nam phụ uyên tẩu ngã đào vong
徐󰏙乙𧡊顯靈悲𣇞,Chờ xem ắt thấy hiển linh bây giờ
󰠐信叔父辤堂,Đem tin thúc phụ từ đường
汝娘悲𬮌󱬷蒸𡨧德𫅜蒸𠓹,nhớ nàng bây cửa buồng chưng tốt đức lành chưng trọn
豸淋󱋓客掑軒菊珥翥船埃虐洞桃,trễ dầm chén khách kề hiên cúc nhẹ chở thuyền ai ngược động đào
𡂙𠰘,trề miệng
夏田禾大熟,hạ điền hoà đại thục
一不奉詔󰁮兵誅之臣恐後兵革無時得息也,Nhất bất phụng chiếu cử binh tru chi thần khủng hậu binh cách vô thời đắc tức dã
澄春絲柳群撑,Chừng xuân tơ liễu còn xanh
時阮文質所漕粮皆熟米,thời nguyễn văn chất sở tao lương giai thục mễ
㫖揮天下諸路縣官,Chỉ huy thiên hạ chư lộ huyện quan
童浪柴寔固才嗔󱚢󰏤脈論排𫇿之,đồng rằng thầy thiệt có tài xin vào coi mạch luận bài thuốc chi
弹󰜏吏𥙩弹翁舌之,đàn bà lại lấy đàn ông thiệt gì
𬂙蹺芇𧡊󰠳芇,Trông theo nào thấy đâu nào
王出遷于城外因縱火延燒京畿各處,vương xuất thiên vu thành ngoại nhân túng hoả diên thiêu kinh kì các xứ
伤払泊分󰛢𠁀拱為月老車䋱絲紅,thương chàng bạc phận ở đời cũng vì nguyệt lão xe lơi tơ hồng
正和十八年嵗在丁丑仲冬榖日,chính hoà thập bát niên tuế tại đinh sửu trọng đông cốc nhật
公私院奇𠄩皮寅迦耒仕料𧗱故鄕,công tư vẹn cả hai bề dần dà rồi sẽ liệu về cố hương
大越史記本紀全書卷之九終,Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư quyển chi cửu Chung
某甲尼馬願哿,mỗ giáp nay mở nguyện cả
斅爲興化處參政仕澈爲太原處憲察使,hiệu vi hưng hoá xứ tham chính sĩ triệt vi thái nguyên xứ hiến sát sứ
㫖揮京城及諸府路縣州社𠕋村庄等今後銅錢破鈌猶穿得,chỉ huy kinh thành cập chư phủ lộ huyện châu xã sách thôn trang đẳng kim hậu đồng tiền phá khuyết do xuyên đắc
𩈘粉𡎛洟𫽦搙罕,mặt phấn bùn dây nhem nhuốc hẳn
術陽王,Thuật Dương Vương
裴公𢜠逴𠓨茄,bùi công mừng rước vào nhà
鐄𥒥裊庒󰠃𠬠約渃𡽫誓㐌固堆暈,vàng đá nẻo chăng cùng một ước nước non thề đã có đôi vừng
然則是禮也無主之者󰊹掌禮𡸈容無主,nhiên tắc thị lễ dã vô chủ chi giả ru chưởng lễ há dung vô chủ
謹序,cẩn tự
几士𫅜𠰷納納,kẻ sĩ lành lo nớp nớp
北邊帥臣驛奏元陳友諒起兵遣使來乞和親友諒陳益稷子,bắc biên soái thần dịch tấu nguyên trần hữu lượng khởi binh khiến sứ lai khất hoà thân hữu lượng trần ích tắc tử
𠰹饒𠬠󱋓𬮦河娘𧗱塘𬞺英𫥨𨤮長,giã nhau một chén quan hà nàng về đường cũ anh ra dặm trường
事󰠲渚及堆囘,sự đâu chưa kịp đôi hồi
國俊汝𠳒吒傳及干𦁈縂𢚸卞霜超,quốc tuấn nhớ lời cha truyền gặp cơn khổng tổng lòng bèn sương siu
别身典𨀈落𩔗,Biết thân đến bước lạc loài
三月令各衙門吏鄕試中式除正官,Tam nguyệt lệnh các nha môn lại hương thí trúng thức trừ chính quan
買𨑮𦊚歳𥿗紅渚筭,mới mười bốn tuổi chỉ hồng chưa toan
憲天聖節,Hiến Thiên thánh tiết
光紹帝詣太廟行禮過安决橋侍侯人侍扇失脚陷于江中,Quang Thiệu Đế nghệ Thái miếu hành lễ quá Yên Quyết kiều thị hầu nhân thị phiến thất cước hãm vu giang trung
𠬠𠄩吀𢚁千萬庒涓,một hai xin cậy thiên vàn chẳng quên
𥪝娘㗂䳽𠖤戈,trong như tiếng hạc bay qua
碎歇𣦍朝直主,tôi hết ngay chầu chực chúa
山精神化呼得,sơn tinh thần hoá hô đắc
時有莫氏餘黨數十人煽惑人心聚集成黨刼掠州縣分㨿各處,Thời hữu Mạc thị dư đảng sổ thập nhân phiến hoặc nhân tâm tụ tập thành đảng kiếp lược châu huyện phân cứ các xứ
𡦂才扵貝𡦂災𠬠韻,Chữ tài ở với chữ tai một vần
歲饑,Tuế cơ
王薨三哥篡位,Vương hoăng Tam Kha thoán vị
作善則降之以祥不善則警之以異,tác thiện tắc giáng chi dĩ tường bất thiện tắc cảnh chi dĩ dị
㗂𫅫敲敲丕,tiếng bay xao xao vậy
浽念想典麻𤴬𧡊𠊛𬛩妬別𡢐世󰅹,nỗi niềm tưởng đến mà đau thấy người nằm đó biết sau thế nào
箕如户許户隋,kìa như họ hứa họ tùy
旗西山㐌𨷑𦋦𣹓城,cờ tây sơn đã mở ra đầy thành
并起東道各路鎮縣官及民夫僃將科歛錢米牛羊鵝鴨鷄酒等勿候󰍁北軍,tịnh khởi đông đạo các lộ trấn huyện quan cập dân phu bị tướng khoa liễm tiền mễ ngưu dương nga áp kê tửu đẳng vật hầu khao bắc quân
詩曰共武之復以定王國,thi viết cộng vũ chi phục dĩ định vương quốc
俱尸利呵呻排麻羅,Câu Thi Lị Ha Thân Bài Ma La
義意卞蒸𥒥鐄,nghĩa ấy bền chưng đá vàng
郡守民之師帥如見属内縣官有政績稱職者保舉不稱職者糾舉,Quận thú dân chi sư soái như kiến thuộc nội huyện quan hữu chính tích xứng chức giả bảo cử bất xứng chức giả kiểu cử
時意㝵樵夫娘軒𥒥和𠰺𪀄鸚鵡呐,thời ấy người tiều phu nương hiên đá và dạy chim anh vũ nói
帝既受禪元使至開讀國書禮󰍶次日賜宴,Đế ký thụ thiền Nguyên sứ chí khai độc quốc thư lễ tất thứ nhật tứ yến
盖謂國王與己及󰍆三年嗞間必有一亡者但竊王金而不必成也,cái vị quốc vương dữ kỷ cập hầu tam niên chi gian tất hữu nhất vong giả đản thiết vương kim nhi bất tất thành dã
󰬾𢆥於貝𠊛𢠤,ba năm ở với người đần
𫗄羡簾台箒括,gió tạn rèm thay chổi quét
珥讓女畧填倍緣娄,Nhẹ nhàng nợ trước đền bồi duyên sau
帝還自天長拜汝諧為御史中賛,đế hoàn tự thiên trường bái nhữ hài vi ngự sử trung tán
革,cách
芒帶子路掛瓢刘泠,mang đai tử lộ quảy bầu lưu linh
黎仕厚張得壽阮德揚杜澧以力戦既久孤軍難支免罪,lê sĩ hậu trương đắc thọ nguyễn đức dương đỗ lễ dĩ lực chiến ký cửu cô quân nan chi miễn tội
世麻㛪𫽄代滕,thế mà im chẳng đãi đằng
呐啫𡂒,nói chả chớt
𡢐油生事世芇,Sau dầu sinh sự thế nào
且爾之諭深契先儒之旨朕嘉納焉,thả nhĩ chi dụ thâm khế tiên nho chi chỉ trẫm gia nạp yên
品𠎣淶典𢬣𪬡,phẩm tiên rơi đến tay hèn
店𣋚共振𠇮𠫾郎底劍𠃣󰝂𧗱爫𦝄,đêm hôm cũng dấn mình đi sang để kiếm ít đem về làm lưng
春正月開延光圜于冷涇鄕,Xuân chính nguyệt khai Diên Quang viên vu Lãnh Kinh hương
有進生山羊者帝使騎象鬪之,hữu tiến sinh sơn dương giả đế sử kị tượng đấu chi
𣵰𣳢挼渃切台𩛷𩛂𩛷𩛜戈蒸𣈜除,lặn ngòi noi nước thiết thay bữa no bữa đói qua chưng ngày giờ
倘味花課𩙍迻,thoảng mùi hoa thuở gió đưa
黎篆黎秘等伏兵象於古覧原以游兵𦤶師擊壽騏營佯走,Lê Triện Lê Bí đẳng phục binh tượng ư Cổ Lãm nguyên dĩ du binh trí sư kích Thọ Kì doanh dương tẩu
其年盗刼頗多,kì niên đạo kiếp phả đa
度生汝󰆙高𠫅,Độ sinh nhờ đức cao dày
晉遣使往迎其兄昌岌㱕京師同理國事,tấn khiển sứ vãng nghênh kì huynh xương ngập qui kinh sư đồng lí quốc sự
莫兵大敗而還,Mạc binh đại bại nhi hoàn
香強淡焒強濃強吹𨤔玉強籠牟蓮,hương càng đượm lửa càng nồng càng xôi vẻ ngọc càng lồng mầu sen
時惟㦃以軍士久勞逆暠未滅乃作文以慰勞将士,thời duy sản dĩ quân sĩ cửu lao nghịch cảo vị diệt nãi tác văn dĩ uý lạo tướng sĩ
𠃣錢埃窖𢧚唎,ít tiền ai khéo nên lời
及還詔𭛁銅七十五百六十斤鑄彌勒佛海清功德二菩薩及鍾置于其院,cập hoàn chiếu phát đồng thất thập ngũ bách lục thập cân chú di lặc phật hải thanh công đức nhị bồ tát cập chung trí vu kì viện
𪔠樵𢯐如窒󰟀肝,trống tiều khua như thắt buồng gan
強挗𢴑調強犀再𢚸,càng day dứt điệu càng tê tái lòng
十二月襲又求益兵勑山南東道𭛁弩手千人赴之,Thập nhị nguyệt Tập hựu cầu ích binh sắc Sơn Nam đông đạo phát nỗ thủ thiên nhân phó chi
趙光典帝𡄩𠳒恩神𢩾飭朱碎擛乱,triệu quang đến đấy khấn lời ơn thần giúp sức cho tôi dẹp loàn
攄寅𦀊武𦀊文,lựa dần dây vũ dây văn
俺时芒𨆝𡢐𨁮𦋦京,em thời mang gói sau lần ra kinh
餓追之不及,Nga truy chi bất cập
留守京城少傅殿郡公鄭楃差兵追殺之盡獲其黨而還,lưu thủ kinh thành thiếu phó điện quận công trịnh ốc sai binh truy sát chi tận hoạch kì đảng nhi hoàn
油牢,dù sao
聖宗淳皇帝創立法制開萬世文明之治,thánh tông thuần hoàng đế sáng lập pháp chế khai vạn thế văn minh chi trị
新平原等州扲首領何晏俊󰆕京師梟于東市,Tân Bình Nguyên đẳng châu cầm thủ lĩnh Hà Án Tuấn quy kinh sư kiêu vu Đông thị
柴朱蔑法𧗱𫢩,thầy cho một phép về nay
計之仍浽育塘,kể chi những nỗi dọc đường
暠傳其子昇僣號宣和,Cảo truyền kì tử thăng tiếm hiệu Tuyên Hoà
祥春二月車駕回古法賜鄕老錢帛有差,Tường Xuân nhị nguyệt xa giá hồi Cổ Pháp tứ hương lão tiền bạch hữu sai
亇溪𠻴偈,cá khe lắng kệ
𪀄沃伴哏花能供猿蓬昆掑󱡴宜經,chim óc bạn cắn hoa nâng cúng vượn bồng con kề cửa nghe kinh
興道大王卧病,hưng đạo đại vương ngoạ bệnh
泛弹貝𤗖香願𣈗初,Phím đàn với mảnh hương nguyền ngày xưa
麻朱𡎛吏蓮𨖲買吝,Mà cho bùn lại liên lên mấy lần
几責几求㝵嗔㝵改𬮌朋羮㵢,kẻ trách kẻ cầu người xin người gửi cửa bằng canh sôi
坡乾蓓𦹵㭲核隐𠇮,pha càn bụi cỏ gốc cây ẩn mình
壬午三年宋太平國七年,nhâm ngọ tam niên tống thái bình quốc thất niên
所附而止,sở phụ nhi chỉ
朱台𬮙事在𡗶,Cho hay muôn sự tại trời
迻臼𫥨垌打𠀧㗂釭臼喂󰑼臼,đưa cậu ra đồng đánh ba tiếng cồng cậu ơi là cậu
二十八日太尉宜國公鄭根至京詣殿庭󰥭謁,nhị thập bát nhật thái uý nghi quốc công trịnh căn chí kinh nghệ điện đình bái yết
𭛁錢五千餘緡給出征将校軍人有差,Phát tiền ngũ thiên dư mân cấp xuất chinh tướng hiệu quân nhân hữu sai
丕𢧚沛細哙𠊚先知,vậy nên phải tới hỏi người tiên tri
禮部左侍郎慈廉侯阮可濯以年老乞致仕,lễ bộ tả thị lang từ liêm hầu nguyễn khả trạc dĩ niên lão khất trí sĩ
逴碎戈妬定皮宜家,rước tôi qua đó định bề nghi gia
士固東方朔之流善詼諧䏻作國語詩賦,Sĩ Cố Đông Phương Sóc chi lưu thiện khôi hài năng tác quốc ngữ thi phú
英䧺夷英䧺苫,anh hùng gì anh hùng rơm
全臯郡公脩武侯等及所󰱐金銀寶物銅印两顆,Toàn Cao quận công Tu Vũ hầu đẳng cập sở hoạch kim ngân bảo vật đồng ấn lưỡng khoả
功刁󱁲庄舌催禀由,Công đeo đuổi chẳng thiệt thòi lắm ru
𨢇𩄲𧗱妬嗔强呥,rượu mây về đó xin gượng nhắm
𤯩麻論義托𦹳名䝨,sống mà trọn nghĩa thác thơm danh hiền
殿於𥪝棱常󰬥魔怪帝英𠰚,đền ở trong rừng thường nhiều ma quái đấy anh nhỉ
埃浪𦀊覩𦲿𣠒乙𠅜虚丕台,ai rằng dây đỏ lá thắm ắt lời hư vậy thay
爫朱𬂙体眼前,Làm cho trông thấy nhãn tiền
因欺太后染方病危,nhân khi thái hậu nhiễm phương bệnh nghèo
扱𠁀南帝󰘉圖,gặp đời nam đế mở đồ
是歲天下大飢,thị tuế thiên hạ đại cơ
㗂󰠲𦖑創爽󰑼𠁀,tiếng đâu nghe sang sảng lạ đời
三月以黎季犛同平章事賜釼一把旗一隻題曰文武全才君臣同㥁,Tam nguyệt dĩ Lê Quý Li Đồng bình chương sự tứ kiếm nhất bá kì nhất chích đề viết Văn võ toàn tài quân thần đồng đức
一一同㱕於左道駸駸幾惑於巫風,Nhất nhất đồng quy ư tả đạo xâm xâm cơ hoặc ư vu phong
帝籍丁壮繕噐械嚴部伍僃粮糗直趨乂安道,Đế tịch đinh tráng thiện khí giới nghiêm bộ ngũ bị lương khứu trực xu Nghệ An đạo
𬕌箕撩仍𠾿哬弹箕𢭮拱菫魚㗂弹,giường kia treo những hững hờ đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn
𢴑𠳒娘倍喝𠫾,Dứt lời nàng vội gạt đi
莫不仇怨,mạc bất cừu oán
賜武暘吳󰠐黎熊三名進士及第頼德輶等二十三名進士出身阮廣懋等二十二名同進士出申,Tứ Vũ Dương Ngô Thẩm Lê Hùng tam danh tiến sĩ cập đệ Lại Đức Du đẳng nhị thập tam danh tiến sĩ xuất thân Nguyễn Quảng Mậu đẳng nhị thập nhị danh đồng tiến sĩ xuất thân
拱筭𤯩托貝情朱衝,cũng toan sống thác với tình cho xong
上曰好者乃爾𡸈無紅腐耶槩其近久則十年全好矣,thượng viết hảo giả nãi nhĩ khởi vô hồng hủ da khái kì cận cửu tắc thập niên toàn hảo hĩ
永茹𫽄便𡎦佳啫払娘買急移窻紗,vắng nhà chẳng tiện ngồi dai giã chàng nàng mới kíp dời song sa
准輸羕𧍰𧋻失勢边特羕熊虎囉威,chốn thua dường rồng rắn thất thế bên được dường hùng hổ ra oai
㮲㺧,rọ heo
大地坦架壙苔,đại địa đất cả rộng dày
𣳔渃𤂬沚瀾溇隊曲仍徒隊曲,dòng nước suối chảy làn sâu đòi khúc những dò đòi khúc
詔建太和橋於蘇歴江,chiếu kiến thái hoà kiều ư tô lịch giang
時帝弑害宗室,Thời đế thích hại tông thất
身㛪如果櫗𨕭核,thân em như quả mít trên cây
固庄些別事些,có chăng ta biết sự ta
時明國大亂,thời minh quốc đại loạn
蹎辰仍󱝡悲悲吏扲抪燭𦓡挗蹎𠊚,chân thì những cứt bề bề lại cầm bó đuốc mà rê chân người
姓墓地間有公私田土不同以致私田作,tính mộ địa gian hữu công tư điền thổ bất đồng dĩ trí tư điền tác
爲払點粉㧅香󰞽濃,vì chàng điểm phấn đeo hương não nùng
巾纙具怒𡚢齊䇪𧚟領姑箕𪭱奇𡏘,khăn là cụ nọ to tày rế váy lĩnh cô kia quét cả hè
石生破櫃朱太子𫥨,thạch sanh phá cũi cho thái tử ra
為此陳奏除雜居無類應斥却外其原有市肆庯舍前續入税額且許居住販賣營生許入本坊入税如例,vi thử trần tấu trừ tạp cư vô loại ứng xích khước ngoại kì nguyên hữu thị tứ bô xá tiền tục nhập thuế ngạch thả hứa cư trú phán mại doanh sinh hứa nhập bản phường nhập thuế như lệ
野燐󰑼焒麻寨,dã lân là lửa ma trơi
凣外國人來京者徃徃雜至其家如宋客則對坐交床講話竟日占人雜蠻亦各以其國俗接之仁宗時𠕋馬錫國使來貢求能通語者不可得獨,phàm ngoại quốc nhân lai kinh giả vãng vãng tạp chí kì gia như tống khách tắc đối toạ giao sàng giảng thoại cánh nhật chiêm nhân tạp man diệc các dĩ kì quốc tục tiếp chi nhân tông thời sách mã tích quốc sứ lai cống cầu năng thông ngữ giả bất khả đắc độc
恪別,khác biệt
㛪吱船板𫽄𠫾,em chê thuyền ván chẳng đi
固𤽗骨突法仙𨔍𨓡,Có ngươi Cốt Đột phép tiên lạ lung
自清化,tự thanh hoá
朝臣諫曰胡虜𥘉退瘡痍未定𡸈可興兵帝曰秪可以此時出兵耳,triều thần gián viết hồ lỗ sơ thoái sang di vị định há khả hưng binh đế viết chỉ khả dĩ thử thời xuất binh nhĩ
泊仃𠄩月防除卢筭,bạc dành hai lượng phòng chờ lo toan
箇扜𥺊,rá vo gạo
几吱不義𠊛唭無良,kẻ chê bất nghĩa người cười vô lương
翁,ông
㳥神浽曳船払沉𦖑,sóng thần nổi dậy thuyền chàng chìm ngay
固王子直杜󰉨首科,có vương tử trực đậu rày thủ khoa
炪炉香󰇾泛同𣈜初,Đốt lò hương giở phím đồng ngày xưa
分年㲸澡恪饒台類,phân nên ướt ráo khác nhau hai loài
󱖺頭納𫴋𡑝梅𠬠󱴲,Cúi đầu nép xuống sân mai một CHIỀU
畧󰑼惵意𡢐些別情,Trước là đẹp ý sau ta biết tình
下詔賑貧而民心益固󰱇将禦戎而元㓂以平重興事業昭映千古足爲陳家之賢君,hạ chiếu chẩn bần nhi dân tâm ích cố tuyển tướng ngự nhung nhi nguyên khấu dĩ bình trùng hưng sự nghiệp chiêu ánh thiên cổ túc vi trần gia chi hiền quân
𩙍𣁔㗂𡆌㗀㗀,gió lớn tiếng kêu ù ù
奴卞逐𤤰咹梛,nó bèn giục vua ăn na
倍鐄𨀈𫴋船茹几涓𠊛屬羣𢪀浪埃,vội vàng bước xuống thuyền nhà kẻ quen người thuộc còn ngờ rằng ai
𥛉𫢋𥛉祖白𥛉師具,lạy phật lạy tổ bạch lạy sư cụ
京都拱固𠊛㾄,kinh đô cũng có người rồ
史臣吳士連曰國傑之饑死非為明守節耻前日之受明官也,sử thần ngô sĩ liên viết quốc kiệt chi cơ tử phi vi minh thủ tiết xỉ tiền nhật chi thụ minh quan dã
篛笠羅𥶄𦲿椇,nhược lạp là nón lá cọ
歳買𨑮𦒹年方,tuổi mới mười sáu niên phương
秋七月疾愈,Thu thất nguyệt tật dũ
係𦖑甕𠰘洞𨖲,hễ nghe ống miệng dộng lên
給弘化縣珠綴總兵民隨軍討賊,cấp hoằng hoá huyện châu xuyết tổng binh dân tuỳ quân thảo tặc
天將明賊遂引軍以攻帝營,Thiên tương Minh tặc toại dẫn quân dĩ công đế doanh
車祿金吾衞上将軍大置字車渴車盤車點並爲玉鈐衞大将軍明字並四國姓,xa lộc kim ngô vệ thượng tướng quân đại trí tự xa khát xa bàn xa điểm tịnh vi ngọc kiểm vệ đại tướng quân minh tự tịnh tứ quốc tính
悲𣇞爫客房僧醝𫑺味道仍仍倍紅,bây giờ làm khách phòng tăng say sưa mùi đạo dửng dưng bụi hồng
明内官馬騏收養带回燕京進爲官婢是,Minh nội quan Mã Kì thu dưỡng đái hồi Yên Kinh tiến vi quan tì thị
院疎空𦂾盘繞𡦂題帖雪琹撩譜同,viện thơ khung dệt bàn thêu chữ đề thiếp tuyết cầm treo phả đồng
伯高寃枉傷台,bá cao oan uổng thương thay
柴王段慘伵王段愁,thầy vương đoạn thảm tớ vương đoạn sầu
罕娘催吏󰡏盘浪埃,hẳn nàng thôi lại có bàn rằng ai
四圍皆起廊廡以,tứ vi giai khởi lang vũ dĩ
𥘷和廊意福,trẻ hoà sang ấy phúc
𠰘膏梁風流仍󱝖,miếng cao lương phong lưu nhưng lợm
将兵󰱥至謀山為應,tương binh kế chí lạng sơn vi ứng
吾春秋以髙於斯營室可以祝聖可以奉先忠孝两全是吾所願,Ngô xuân thu dĩ cao ư tư doanh thất khả dĩ chúc thánh khả dĩ phụng tiên trung hiếu lưỡng toàn thị ngô sở nguyện
𨢇言𫽄𬋩𫮦󱞐襖裂窖𦀪欣𫅜俸𦁼,rượu ngon chẳng quản be sành áo rách khéo vá hơn lành vụng may
爫󰜩埃志爲民助𠁀,làm trai ai chí vì dân trợ đời
梭迻𣈗𣎃󰖁𣭻,thoi đưa ngày tháng ruổi mau
十八日辛昴崩匿之至燕京始𭛁䘮年六十五塟長陵廟號,thập bát nhật tân mão băng nặc chi chí yên kinh thuỷ phát tang niên lục thập ngũ táng trường lăng miếu hiệu
岧𠀧隊,đèo ba dội
課意方西柴丘囉代,thuở ấy phương tây thầy khâu ra đời
㝵渃占𤼸坦麻稱藩臣軍茹明納信默嗔𨙝衛,người nước chiêm dâng đất mà xưng phiên thần quân nhà minh nộp tín mặc xin lui về
傳柴動𫪹請鍾念經寂滅引塘依皈,truyền thầy dộng trống thỉnh chuông niệm kinh tịch diệt dẫn đường y quy
㐌兀牢固所惜呐䔲庄邾眉,nhả ngọt sao có thửa tiếc nuốt đắng chẳng chau mày
𠾕畨恜瀋念私,đòi phen thắc thỏm niềm tây
事世舍防欺特秩𢚸𠊚須断課明傷,sự thế xá phòng khi được mất lòng người tua đoán thuở mừng thương
経財,kinh tài
参戰,tham chiến
四日至六日雨下如注珥河水漲内外殿廷水深一尺,Tứ nhật chí lục nhật vũ hạ như chú Nhĩ Hà thuỷ trướng nội ngoại điện đình thuỷ thâm nhất xích
是日至住牙一作身海口駐營,Thị nhật chí Trụ Nha nhất tác Thân hải khẩu trú doanh
𪀄𠖤孕柳󰟯梭𦂾,chim bay rặng liễu dường thoi dệt
胡漢蒼承簒國之後行暴民之政,Hồ Hán Thương thừa soán quốc chi hậu hành bạo dân chi chính
宋紹定五年春正月初定朝儀封上皇子婆列為懷德王,Tống Thiệu Định ngũ niên xuân chính nguyệt sơ định triều nghi phong thượng hoàng tử Bà Liệt vi Hoài Đức Vương
帝弗豫召太尉劉慶覃受遺詔曰朕聞生物之動無有不死,Đế phất dự triệu Thái uý Lưu Khánh Đàm thụ di chiếu viết Trẫm văn sinh vật chi động vô hữu bất tử
群臣稱善勸聖父陳承居攝,quần thần xưng thiện khuyến thánh phụ Trần Thừa cư nhiếp
十五日旨揮大臣内外文武百官等爲人臣當盡其職大臣則左右厥𨐓爕理陰陽進賢退不肖以圖政治,Thập ngũ nhật chỉ huy đại thần nội ngoại văn võ bách quan đẳng Vi nhân thần đương tận kì chức Đại thần tắc tả hữu quyết bích nhiếp lí âm dương tiến hiền thoái bất tiêu dĩ đồ chính trị
危,nguy
刀鐄󱣎󱭣金絨別浪君子固用些庒,dao vàng bỏ đãy kim nhung biết rằng quân tử có dùng ta chăng
𢪀命荣顕傷𠊛流離,Nghĩ mình vinh hiển thương người lưu ly
埃埃𬂙体魂󰟹魄涞,Ai ai trông thấy hồn kinh phách rời
帝詰之對曰臣戒之久矣天益髙而彼猶強暴如此,Đế cật chi đối viết Thần giới chi cửu hĩ thiên ích cao nhi bỉ do cường bạo như thử
賈𧶭𡎢,cổ buôn ngồi
坡𥵗渃𣴓𤊬󱝵𩵜,bờ hom nước cạn phơi vây cá
違者如律治罪,Vi giả như luật trị tội
𫀅𥪝欧厌固朝𣳮淶,Xem trong âu yếm có chiều lả lơi
已引退,dĩ dẫn thoái
宋遣王世則李居簡賫󰀋書封帝爲交趾郡王,Tống khiển Vương Thế Tắc Lí Cư Giản tê sách thư phong đế vi Giao Chỉ Quận Vương
景物𥱱𥱱𠖤焒𧍈,cảnh vật chòm chòm bay lửa đóm
冬十一月九真郡人復屯據日南󰕛轉強盛,Đông thập nhất nguyệt Cửu Chân quận nhân phục đồn cứ Nhật Nam chúng chuyển cường thịnh
女𪧘斫󰅹報補恩柴恩主免恩吒,nợ cũ chước nào báo bổ ơn thầy ơn chúa lẫn ơn cha
是日上令司禮監將出示朝臣,Thị nhật thượng lệnh Ti lễ giám tương xuất thị triều thần
誅之,Tru chi
欺󰏙𬂙拯典𨅸󰀑默麻哭,khi xem trông chẳng đến đứng lâu mặc mà khóc
冬十月望月食既,Đông thập nguyệt vọng nguyệt thực ký
蛛螭如䏧𧋉,sù sì như da cóc
𤠂𤠱󱙻㐱󰑼狒狒形状󰣡𦍛体如人,đười ươi tên chỉn là phí phí hình trạng thì dường thể như nhân
壬寅使太傅劉波諫議大夫牟俞都賫仁宗賜崇賢侯禮物于其家,Nhâm Dần sử Thái phó Lưu Ba Gián nghị đại phu Mâu Du Đô tê Nhân Tông tứ Sùng Hiền Hầu lễ vật vu kì gia
及杜廣敗帝令布及忠詞迎陳氏入宫立爲元妃以忠詞爲太尉輔政封順流伯陳嗣慶爲彰誠侯,cập đỗ quảng bại đế lệnh bố cập trung từ nghênh trần thị nhập cung lập vi nguyên phi dĩ trung từ vi thái uý phụ chính phong thuận lưu bá trần tự khánh vi chương thành hầu
𦰟畑挑月㗂𣖖󰠱霜,Ngọn đèn KHÊU nguyệt tiếng chày NỆN sương
𡅳停󰜩𡛔榔桄𡅳停茶𨢇女𫼳吱唭,khuyên đừng trai gái lăng quăng khuyên đừng chè rượu nữa mang chê cười
支𢬣南北冰岸細圭茹㐌侯殘𠀧𦝄,chia tay nam bắc băng ngàn tới quê nhà đã hầu tàn ba trăng
群身群𠬠填培固欺,còn thân còn một đền bồi có khi
帝仁慈和易固結民心重興事業有光前古真陳家之賢君也然游心釋典𨿽曰超詣而非聖人中庸之道也己卯紹寶元年宋祥興二年元至元十六年春正月朔改元,Đế nhân từ hoà dị cố kết dân tâm trùng hưng sự nghiệp hữu quang tiền cổ Chân Trần gia chi hiền quân dã Nhiên du tâm thích điển tuy viết siêu nghệ nhi phi Thánh nhân trung dung chi đạo dã Kỷ Mão Thiệu Bảo nguyên niên Tống Tường Hưng nhị niên Nguyên Chí Nguyên thập lục niên xuân chính nguyệt sóc cải nguyên
車馬幸二寺拜謝之,Xa mã hạnh nhị tự bái tạ chi
𠊚𤷱痗歇,người mòn mỏi hết
𦝄清𩙌𠖾󰟯朝重埃,trăng thanh gió mát dường chiều chòng ai
󰜋團𢜠壽外鄕買𧗱,Một đoàn mừng thọ ngoại hương mới về
主翁吀𢬭𠬠𢹤𩵜𩹪,chúa ông xin đổi một xâu cá mè
餓瞬俱夜遁不知所之,Nga Thuấn cụ dạ độn bất tri sở chi
初舌以犯贓失律罷,Sơ Thiệt dĩ phạm tang thất luật bãi
然木不耐寒途中皆枯死,nhiên mộc bất nại hàn đồ trung giai khô tử
𡞕𫯳挸𫾗朱伶尋𠊛性湼賢𫅜買𢧚,vợ chồng kén chọn cho rành tìm người tính nết hiền lành mới nên
其差餘錢歳納銀子四百斤帛五百匹,Kì sai dư tiền tuế nộp ngân tử tứ bách cân bạch ngũ bách thất
至思明興武王追之以藥矢射中李󰱤死,Chí Tư Minh Hưng Vũ vương truy chi dĩ dược thỉ xạ trúng Lí quán tử
己未二年明弘治十二年,Kỉ Mùi nhị niên Minh Hoằng Trị thập nhị niên
𢒎符𦤶鬼高𢬣通玄,Phi phù trí quỉ cao tay thông huyền
瑰東山似丸金綠𫀅南海似皿昆鰲,coi đông sơn tựa hòn kim lục xem nam hải tựa miệng con ngao
定祈雨祈晴儀註秋七月諭吏部尚書阮如堵太和年一刑部大夫二員斷天下訟多留滯,Định kì vũ kì tình nghi chú Thu thất nguyệt dụ Lại bộ thượng thư Nguyễn Như Đổ Thái Hoà niên nhất Hình bộ đại phu nhị viên đoạn thiên hạ tụng đa lưu đái
仍𠲖几晋𠊛秦,những e kẻ tấn người tần
三哥乃吳昌岌之舊臣背其顧托之言逐其君而自立是以臣而叛其君又為後主所戮,tam kha nãi ngô xương ngập chi cựu thần bội kì cố thác chi ngôn trục kì quân nhi tự lập thị dĩ thần nhi phản kì quân hựu vi hậu chủ sở lục
帝立行在于萬頼册立南郊于萬頼壘門外,đế lập hành tại vu vạn lại sách lập nam giao vu vạn lại luỹ môn ngoại
論拠,luận cứ
砲覆𠴛𠲟𠓹拯咍特,pháo phúc gùng gạn trọn chẳng hay được
穭㐌𢧚𥠒,lúa đã nên gié
共和,cộng hoà
𥉫𬷤化𫛐,trông gà hoá cuốc
窖唭鮮喟𠰘,khéo cười tươi môi miệng
撑萻古樹𧷺𧷝傘,xanh ôm cổ thụ tròn xoe tán
所𥪞𡶀屯突丕麻捽高意噲浪𡶀𬪄,thửa trong núi đồn đột vậy mà chót cao ấy gọi rằng núi nưa
公廣平人,Công Quảng Bình nhân
隘関兜㐌𧵆掑細尼,ải quan đâu đã gần kề tới nơi
是日王世子鄭𭫨與群臣恊謀乃使其弟太保勇郡公鄭楷奉迎聖駕扈從調護,Thị nhật Vương thế tử Trịnh Tráng dữ quần thần hiệp mưu nãi sử kì đệ Thái bảo Dũng quận công Trịnh Khải phụng nghênh Thánh giá hộ tòng điều hộ
訥𣦍𠫾𨇜特每才,nuốt ngay đi đủ được mọi tài
乃旨揮籃山等陵官係本祠各役務要誠敬精潔斬木伐竹採取柴薪寢廟用牛四擊銅,nãi chỉ huy lam sơn đẳng lăng quan hệ bản từ các dịch vụ yếu thành kính tinh khiết trảm mộc phạt trúc thái thủ sài tân tẩm miếu dụng ngưu tứ kích đồng
㤕貞𢮪𥒥此鐄,xót riêng chọn đá thử vàng
惜其嗣子弗克負荷先業使越土宇既皆全盛而復分裂悲夫丙午四十年漢後主禪建興四年吳孫權黄武五年,Tích kì tự tử phất khắc phụ hà tiên nghiệp sử Việt thổ vũ ký giai toàn thịnh nhi phục phân liệt bi phu Bính Ngọ tứ thập niên Hán Hậu Chúa Thiền Kiến Hưng tứ niên Ngô Tôn Quyền Hoàng Vũ ngũ niên
官兵死者千數莫将欲圖進取及聞太師回兵至石城敬典乃率兵回,quan binh tử giả thiên số mạc tướng dục đồ tiến thủ cập văn thái sư hồi binh chí thạch thành kính điển nãi suất binh hồi
群𡗉恩爱滇滇,Còn nhiều ân ái chan chan
呐乾㗴,nói cằn nhằn
命左平章軍國重事入内檢校上相大尉諒國公,Mệnh Tả bình chương quân quốc trọng sự nhập nội kiểm hiệu thượng tướng đại uý Lượng quốc công
民皆㱕厚而革澆薄奸詭之風,Dân giai quy hậu nhi cách kiêu bạc gian nguỵ chi phong
壬午四年十月以後明道元年宋慶曆二年,Nhâm Ngọ tứ niên Thập nguyệt dĩ hậu Minh Đạo Nguyên niên Tống Khánh Lịch nhị niên
冬十月初九日莫登庸經行各處自為都将總率天下水步諸營擊鄭綏于清華源頭,Đông thập nguyệt sơ cửu nhật Mạc Đăng Dung kinh hành các xứ tự vi Đô tướng tổng suất thiên hạ thuỷ bộ chư doanh kích Trịnh Tuy vu Thanh Hoa nguyên đầu
󰜏意󰑼𡞕翁安生特沒𠊚昆𤳇󰑼固健沒𠊚昆丐󰑼嫡母柴𡚦拿,bà ấy là vợ ông an sinh được một người con trai là cố kiện một người con gái là đích mẫu thầy đĩ nã
大越史記本紀全書卷之二終,đại việt sử ký bản kỷ toàn thư tuyển chi nhị chung
夏戈敢約吏春,hạ qua dám ước lại xuân
醜婦𡞕丑切磋,xú phụ vợ xấu thiết tha
侵侵提裊篮橋吝郎,Xăm xăm đè nẻo Lam Kiều lần sang
壬申八年八年,Nhâm Thân bát niên Bát niên
六月有大星南流隕海中小星千餘遀之聲如雷數刻乃已,lục nguyệt hữu đại tinh nam lưu vẫn hải trung tiểu tinh thiên dư tuỳ chi thanh như lôi số khắc nãi dĩ
異形拯固󰖽荣蹺法虞唐治𠁔商周,dị hình chẳng có vẻ vang theo phép ngu đường trị sánh thương chu
料命翁㐌招頭墙𪿙,Liều mình ông đã gieo đầu tường vôi
公藴曰吾明公意與萬行無異誠如此言計將安出,Công Uẩn viết Ngô minh công ý dữ Vạn Hạnh vô dị thành như thử ngôn kế tương an xuất
𨅸𬂙娘㐌阻愁爫鮮,Đứng trông nàng đã trở sầu làm tươi
才能,tài năng
工制樂曲號占城音其聲清怨哀傷聞者泣下,công chế nhạc khúc hiệu Chiêm Thành âm kì thanh thanh oán ai thương văn giả khấp hạ
成分,thành phần
是夜月重輪,thị dạ nguyệt trùng luân
󰰽䏻遵承見效二司類以名聞定賞,Thục năng tuân thừa kiến hiệu nhị ti loại dĩ danh văn định thưởng
料㛪遁塊英庄,liệu em trốn khỏi anh chăng
加以内平四海外讋百蠻,gia dĩ nội bình tứ hải ngoại triệp bách man
十二月阮嫩攻殺段尚尚既破因併其軍虜掠洪州男女財物牛馬,Thập nhị nguyệt Nguyễn Nộn công sát Đoàn Thượng Thượng ký phá nhân tính kì quân lỗ lược Hồng châu nam nữ tài vật ngưu mã
凡中國豪傑之士多陽假以官安𢮿于北,phàm trung quốc hào kiệt chi sĩ đa dương giả dĩ quan an quải vu bắc
先是晉帝以楊稷爲交州刺史毛冕爲太守印綏未到而稷冕先已敗死,tiên thị tấn đế dĩ dương tắc vi giao châu thứ sử mao miện vi thái thú ấn tuy vị đáo nhi tắc miện tiên dĩ bại tử
詩文庄肚論𪞷󰘂禅,thơ văn chẳng đỗ lộn ra cửa thiền
𨔍之涓𩈘連嘫,lạ chi quen mặt liền nhờn
夏四月二十五日黎受等諸軍攻茶盤城大破之,hạ tứ nguyệt nhị thập ngũ nhật lê thụ đẳng chư quân công trà bàn thành đại phá chi
春香秋菊曼麻奇𠄩,Xuân HƯƠNG thu cúc mặn mà cả hai
禮樂刑政之脩所以防人心也,lễ nhạc hình chính chi tu sở dĩ phòng nhân tâm dã
肩吾性直諒帝優重之不名以激年老之固位者,Khiên Ngô tính trực lượng Đế ưu trọng chi bất danh dĩ khích niên lão chi cố vị giả
典挼𬦶𠭤意𪽝拯𠰷,đến nỗi tráo trở ấy bởi chẳng lo
試宏詞科,Thí Hoành từ khoa
虎符兵馬𡨺床𫔬民,hổ phù binh mã giữ giàng muôn dân
秋八月塟靈仁皇太后于天德府壽陵,Thu bát nguyệt táng Linh Nhân hoàng thái hậu vu Thiên Đức phủ Thọ Lăng
耒𦋦動坦轉𡗶,rồi ra động đất chuyển trời
埃浪𤝞拯固獰牢默鑥特墻些,ai rằng chuột chẳng có nanh sao mặc trổ được tường ta
明人以甲午十二月十二日渡江又以丁未十二月十二,minh nhân dĩ giáp ngọ thập nhị nguyệt thập nhị nhật độ giang hựu dĩ đinh mùi thập nhị nguyệt thập nhị
󰡎濕固𦹵苓,dưới thấp có cỏ linh
󰚷情葛藟𤁕情糟糠,Mặn tình cát luỹ lạt tình tao khang
詩人哴固󰠳欣女朱客嗔爫沒幅端,thi nhân rằng có đâu hơn nữa cho khách xin làm một bức đoan
故明憲樂與之交,Cố Minh Hiến lạc dữ chi giao
癸巳十一年宋乾道九年,quý tị thập nhất niên tống càn đạo cửu niên
然德甚菲薄愧不如馬鄧宣仁之賢以盡優待大臣之道,nhiên đức thậm phỉ bạc quý bất như mã đặng tuyên nhân chi hiền dĩ tận ưu đãi đại thần chi đạo
𪀄坤坤奇自󱦮坤旦尽篭绳挭拱坤,chim khôn khôn cả từ lông khôn đến tận lồng thằng gánh cũng khôn
加杜岳光業大夫尚書東各大學士侍經筵,gia đỗ nhạc quang nghiệp đại phu thượng thư đông các đại học sĩ thị kinh diên
秋七月致仕楊𦤶澤卒贈太宰,Thu thất nguyệt trí sĩ Dương Trí Trạch tốt tặng Thái tể
唵哬如𠏠𬥓𬷤,ậm à như kẻ bán gà
宜乎為我越儒宗而從祀文廟也,Nghi hồ vi ngã Việt nho tông nhi tòng tự Văn Miếu dã
少保兵部尚書錦山侯黎叔祐司禮監總太監兼村用庫事黎快左侍郎東各大學士阮綗賫勅諭慰勞卿及諸營将士并有銀子一百兩付卿隨宜賞賜有功,Thiếu bảo Binh bộ thượng thư Cẩm Sơn hầu Lê Thúc Hựu Tư lễ giám tổng thái giám kiêm thôn dụng khố sự Lê Khoái Tả thị lang Đông các Đại học sĩ Nguyễn Quýnh tê sắc dụ uý lạo khanh cập chư doanh tướng sĩ tịnh hữu ngân tử nhất bách lượng phó khanh tuỳ nghi thưởng tứ hữu công
冬十月議行善政革弊習令凣十八條其一前代帝王及各神祠舊有皂隸付禮部查實論行,đông thập nguyệt nghị hành thiện chính cách tệ tập lệnh phàm thập bát điều kì nhất tiền đại đế vương cập các thần từ cựu hữu tạo lệ phó lễ bộ tra thực luận hành
汝句報德酬功,nhớ câu báo đức thù công
沐𤂬麻㕵,múc suối mà uống
命左都督黎希葛右都督黎景𧗼等居守,mệnh tả đô đốc lê hi cát hữu đô đốc lê cảnh huy đẳng cư thủ
歲尼㐌卒𢃱尼𩂏𦖻,tuổi này đã trót mũ này che tai
或因汝昆,hoặc nhân nhớ con
緣堆侶共󰑼緣伴排,duyên đôi lứa cũng là duyên bạn bầy
󰱑副都御史覃文禮監試翰林院承旨東閣大學士兼國子監祭酒申仁忠吏部尚書阮伯驥翰林院侍讀東閣大學士杜閏,đài phó đô ngự sử Đàm Văn Lễ Giám thí Hàn lâm viện thừa chỉ Đông các đại học sĩ kiêm quốc tử giám tế tửu Thân Nhân Trung Lại bộ thượng thư Nguyễn Bá Kí Hàn lâm viện thị độc đông các đại học sĩ Đỗ Nhuận
𠄼更疎矧除埃妬,năm canh thơ thẩn chờ ai đó
先是帝以都護府多疑獄士師不䏻决欲得彰著靈明庸塞奸詐者乃沐浴焚香請于天帝,tiên thị đế dĩ đô hộ phủ đa nghi ngục sĩ sư bất năng quyết dục đắc chương trước linh minh dung tái gian trá giả nãi mộc dục phần hương thỉnh vu thiên đế
命都督僉事屈打領五府兵五百人徃,mệnh đô đốc thiêm sự khuất đả lĩnh ngũ phủ binh ngũ bách nhân vãng
佗遣子仲始入侍宿衛求婚王女媚珠,đà khiển tử trọng thuỷ nhập thị túc vệ cầu hôn vương nữ mị châu
從權催駭㨳命於低,tòng quyền thôi hãy gửi mình ở đây
有臣名效可稱帝賢於英宗,hữu thần danh hiệu khả xưng đế hiền ư anh tông
夏四月禁轉任官不得折取公𪠘噐用等物件,hạ tứ nguyệt cấm chuyển nhiệm quan bất đắc triết thủ công giải khí dụng đẳng vật kiện
每夜乘肩輿與侍衛十數人遍歷畿内鷄鳴乃還宫,mỗi dạ thừa khiên dư dữ thị vệ thập số nhân biến lịch kì nội kê minh nãi hoàn cung
爲丕恠與昂爫麻孛拯蒸助,vì vậy quái dữ ngang làm mà bụt chẳng chưng trợ
𣌋𬋱最󱇹,sớm vay tối bợ
援卞割界分朱蛮城立壘蒂󰑼司明,viện bèn cắt giới phân cho man thành lập lũy đấy là tư minh
又以太保附郡公阮潶兵部尚書太保登郡公阮啓等爲太傅,Hựu dĩ Thái bảo Phụ quận công Nguyễn Hắc Binh bộ Thượng thư Thái bảo Đăng quận công Nguyễn Khải đẳng vi Thái phó
冬十月日南復攻燒郡邑,đông thập nguyệt nhật nam phục công thiêu quận ấp
𢩽車𠳐旨特差,DẪY xe vâng chỉ đặc sai
澄病死󰱓戮于,trừng bệnh tử soạn lục vu
尾明茹渃𦊚𣷭𥪞,vả mừng nhà nước bốn bể trong
𧋉𣩂𠬖󱭏蒲孤󱭕𡎢󱭕哭傷喂羅払,cóc chết bỏ nhái bồ côi chẫu ngồi chẫu khóc thương ôi là chàng
霜頭𡶀𣇜朝如澮渃𢚸溪裊𨀤群溇,sương đầu núi buổi chiều như gội nước lòng khe nẻo lội còn sâu
𪪳倅𠻆󰜏浪渚蒙之,ông tôi dặn bà rằng chớ mong chi
以阮能紹爲吏部左侍郎武榮進爲副都御史阮名實爲清華處參政黎公朝爲清華處憲察使,Dĩ Nguyễn Năng Thiệu vi Lại bộ tả thị lang Vũ Vinh Tiến vi Phó đô ngự sử Nguyễn Danh Thực vi Thanh Hoa xứ tham chính Lê Công Triều vi Thanh Hoa xứ Hiến sát sứ
吒𬂙󱪞拱沙湥𢣃媄𦖑耒拱𢬭𢚸初,cha trông xuống cũng sa giọt tủi mẹ nghe rồi cũng đổi lòng xưa
𠰙埃窖𡳒容󰀩󰲾𨉓,khen ai khéo vẽ dung nghi giống mình
冬十月帝弗豫召杜敬脩受顧託命,Đông thập nguyệt đế phất dự triệu Đỗ Kính Tu thụ cố thác mệnh
𥛉耒練練奏𨕭祝句萬歳𤼸𨖲九重,lạy rồi rén rén tâu lên chúc câu vạn tuế dâng lên cửu trùng
𤽗仲逵時悶蒸𧵑茹𤽗杜三,ngươi trọng quỳ thì muốn chưng của nhà ngươi đỗ tam
後七八年間無有能再舉者自謂國人無敢誰何然乱臣賊子人人得而誅之而天討之在天下不容一日捨也,Hậu thất bát niên gian vô hữu năng tái cử giả tự vị quốc nhân vô cảm thuỳ hà nhiên loạn thần tặc tử nhân nhân đắc nhi tru chi nhi thiên thảo chi tại thiên hạ bất dung nhất nhật xá dã
十二月殿試賜姜世賢進士及第第三名阮文澧進士出身鄭髙第等六名同進士出身,Thập nhị nguyệt Điện thí tứ Khương Thế Hiền Tiến sĩ cập đệ đệ tam danh Nguyễn Văn Lễ Tiến sĩ xuất thân Trịnh Cao Đệ đẳng lục danh đồng Tiến sĩ xuất thân
大𧻗史記本紀實録卷之十四,Đại Việt sử ký bản kỷ thực lục quyển chi thập tứ
黎文休曰李家封嫡子皆為王庶子皆為皇子而皇太子之位不設,lê văn hưu viết lí gia phong đích tử giai vi vương thứ tử giai vi hoàng tử nhi hoàng thái tử chi vị bất thiết
窻隂香羡𤌋初殘,song âm hương tạn khói sơ tàn
耘耕皮把皮搞𦹵多,vân canh bừa vỡ bừa cào cỏ đi
妾油䏾𫽄𫨩推,Thiếp dù bụng chẳng hay suy
大越史記本紀實六卷之十四終,Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Thực Lục Quyển Chi Thập Tứ Chung
所㝵意張弓達𥏋因准高暗𨉠連沛𠄩㝵,thửa người ấy giương cung đặt tên nhân chốn cao ám bắn liền phải hai người
𠊛尼𥘀刼寃家,Người này nặng kiếp oan gia
吏強塢湥湼花愁𣻆坦綏珠沙𥐆𨱽,lại càng ủ dột nét hoa sầu tuôn đứt nối châu sa vắn dài
襊詩𨆟𨄸𨄹沔趣圭,túi thơ đủng đỉnh dạo miền thú quê
乃命茶全出鎮殿,Nãi mệnh TRà Toàn xuất Trấn điện
𢫈𧤁歌𠱆乃身蜍斉,gõ sừng ca dắng nấy thân thờ tề
閉除連執𠕋吏麻佇,bấy giờ liền chập sách lại mà giữ
󰅹𪟽造化呂廊𠊛爲,nào ngờ tạo hoá lỡ làng người vay
油欺󰊄夾湄单,Dù khi gió kép mưa đơn
渴󰋫㐌妥𬌓𢚸𥹰󰅒,Khát khao đã thoả tấm lòng lâu nay
癸未漢蒼開大元年,Quý Mùi Hán Thương Khai Đại nguyên niên
些低沛慢埃󰠲𦓡浪,Ta đây phải mượn ai đâu mà rằng
輔陳為殿賊兵亂射,Phụ Trần vi điện tặc binh loạn xạ
𪽝吒爫𰦫綠眉,bởi cha làm lỗi duyên mày
八月明張輔沐𣆭陳洽北還分軍鎮守,bát nguyệt minh trương phụ mộc thạnh trần hiệp bắc hoàn phân quân trấn thủ
畨尼莫沛禍魔害𫅷,phen này mắc phải hoạ ma hại già
蒲洃𬉊𪷄如𩄎𪽣𦓿,bồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
𡗶坦生𫥨拱𡗋藝爫柴爫𠏲吏爫税,trời đất sinh ra cũng lắm nghề làm thầy làm thợ lại làm thuê
及至駐營于寕江列屯陣法堅如鉄城,cập chí trú dinh vu ninh giang liệt đồn trận pháp kiên như thiết thành
𡧲𡗶没阁圭文厨仙边那庙神边尼,giữa trời một gác khuê văn chùa tiên bên nớ miếu thần bên ni
𫕸腔燕眼𨑮分牒,xênh xang yến nhãn mười phân đẹp
意群朗蕩濫之女,ấy còn lãng đãng làm chi nữa
󰜋𡑝坦𦹵滛湄,Một sân đất cỏ dầm mưa
滝江蒸𨱽丕,sông giang chưng dài vậy
銳狃於數勝其敗可立而待,nhuệ nữu ư sổ thắng kì bại khả lập nhi đãi
𧡊𠊛牙眼󰞺那妙楊,thấy người nhã nhặn nết na dịu dàng
有道揆法守之風無悖義犯刑之過,Hữu đạo quỹ pháp thủ chi phong vô bội nghĩa phạm hình chi quá
貪愛源停庄群汝珠腰玉貴,tham ái nguồn dừng chẳng còn nhớ châu yêu ngọc quý
㐌生󰑼分女兒,đã sinh ra phận nữ nhi
𡗶爫之旦𥹰𣈜強傷,Trời làm chi đến lâu ngày càng thương
大抵李陳之亡雖由綱常之紊亂亦由異端之蠱惑𭛁庫钱而造佛像𭛁庫銅而鑄洪鍾𭛁庫紙而寫佛經李朝之事佛謹矣然殺李氏之子孫者纔出於陳守度之兇險而佛不䏻救,Đại để Lí Trần chi vong tuy do cương thường chi vặn loạn diệc do dị đoan chi cổ hoặc phát khố tiền nhi tạo Phật tượng phát khố đồng nhi chú hồng chung phát khố chỉ nhi tả Phật kinh Lí triều chi sự Phật cẩn hĩ nhiên sát Lí thị chi tử tôn giả tài xuất ư Trần Thủ Độ chi hung hiểm nhi Phật bất năng cứu
𣈘𥃱麻恾㗂子規,đêm nhắp mơ màng tiếng tử quy
㤕娘群拙双親閉󰅒几越𠊛秦隔賖,xót nàng còn chút song thân bấy nay kẻ việt người tần cách xa
𠖰朱底妾半命贖吒,DẼ cho để thiếp bán mình chuộc cha
帝拜謁山陵,Đế bái yết sơn lăng
太隂蒸課中秋店林,thái âm chưng thuở trung thu đêm rằm
事払妾擬過傷撝干故爫𬁖𦥃浽尼,sự chàng thiếp nghĩ quá thương vay can cớ làm sao đến nỗi này
恪常,khác thường
宋帝以慤爲振武將軍,Tống Đế dĩ Xác vi Chấn vũ tướng quân
阮匐丁佃安得恝然忍視之哉於是退而起兵聲罪𦤶討圖存社稷忠義之臣也,Nguyễn Bặc Đinh Điền án đắc kiết nhiên nhẫn thị chi tai Ư thị thoái nhi khởi binh thanh tội trí thảo đồ tồn xã tắc trung nghĩa chi thần dã
𠸦埃窖𤳰景招蹽,khen ai khéo vẽ cảnh cheo leo
爾宜照狀還民,Nhĩ nghi chiếu trạng hoàn dân
箋誓拱討󰜋章,Tiên thề cùng thảo một chương
以譚慎徽為少保禮部尚書入侍經筵,Dĩ Đàm Thận Huy vi Thiếu bảo Lễ bộ thượng thư nhập thị kinh diên
渚㝵濁濁渚些清𥙩沛𪰛中道於經,chớ người trọc trọc chớ ta thanh lấy phải thời trong đạo ở kinh
杶挭嘺𠹳蹎𠫾倍鐄,đòn gánh kẽo kẹt chân đi vội vàng
汝諧即馳書奏曰慶餘欲奪帝功,nhữ hài tức trì thư tấu viết khánh dư dục đoạt đế công
催群之女麻蒙,thôi còn chi nữa mà mong
常延乃還,thường diên nãi hoàn
𢴓𠓨,móp vào
外󰘂𠾦哺𡀍終𦧘,ngoài cửa bi bô rủ chung thịt
𪽝官噋呾朱民奴󱛥,bởi quan đún đởn cho dân nó nhờn
惜台流落江湖,Tiếc thay lưu lạc giang hồ
醒𦋦買𠯇拱払,tỉnh ra mới rỉ cùng chàng
二十六日授陶󰁮翰淋院侍讀東閣學士楊直原為東閣校書,Nhị thập lục nhật thụ Đào Cử Hàn lâm viện thị độc Đông các học sĩ Dương Trực Nguyên vi Đông các hiệu thư
房春帳𢷀花桃,phòng xuân trướng rủ hoa đào
媄昆路傳隣󰑼,Mẹ con trò chuyện lân la
自親督大兵公畧山南各縣地方,Tự thân đốc đại binh công lược Sơn Nam các huyện địa phương
夏四月會試天下士人,hạ tứ nguyệt hội thí thiên hạ sĩ nhân
唉朱𠀧󰁭別𢬣𠬠吝,Hãy cho ba chục biết tay một lần
𧵑三寶底之𫽄挹,của tam bảo để chi chẳng ấp
拉蒙𥶂鄧業茹,rắp mong gây dựng nghiệp nhà
安曰大司徒察𭁈陞次而不受欲以黎文安為海西道同都督總管而黎察沮之,An viết Đại tư đồ Sát dữ thăng thứ nhi bất thụ dục dĩ Lê Văn An vi Hải tây đạo đồng đô đốc tổng quản nhi Lê Sát trở chi
改𭁈𧗱苓慕道慈悲,cải dữ về lành mộ đạo từ bi
節制太尉宣國,Tiết chế Thái uý Tuyên quốc
𫴼拱頭𬷤󰞯拱󰬲𬌥,bé cũng đầu gà lớn cũng đuôi trâu
𦖑𠳒皮意咭頭,nghe lời vừa ý gật đầu
也,dã
醜楛仍卒渃山,xấu gỗ nhưng tốt nước sơn
夏四月初七日定撿㸔税物濫匿還他令,hạ tứ nguyệt sơ thất nhật định kiểm khán thuế vật lạm nặc hoàn tha lệnh
󰅒鐘枚󱁕朱碎動𢚸,nay chuông mai trống cho tôi động lòng
𢬣命時渚旦欺拂旗,tay mình thì chửa đến khi phất cờ
𡎥边𠸦𠀲喜童𤘁𦖻,ngồi bên khen đứa hỷ đồng mỏng tai
以國子監教授阮天縱為司業教授阮超為助教粱夢星武永禎為直講司刑院大夫符世豪為古費縣轉運副使,dĩ quốc tử giám giáo thụ nguyễn thiên túng vi tư nghiệp giáo thụ nguyễn siêu vi trợ giáo lương mộng tinh vũ vĩnh trinh vi trực giảng ti hình viện đại phu phù thế hào vi cổ phí huyện chuyển vận phó sứ
其池屈曲百里,kì trì khuất khúc bách lí
落塘芒𥙩𡢻𫱞燕鸚,Lạc đàng mang lấy nợ nần yến anh
𡗶群底固歆󰅒,Trời còn để có HÔM nay
𡨺𢬥󰭼德󰭼威民使󰭼時兵待󰭼威,giữ giàng lấy đức lấy uy dân sử lấy thì binh đãi lấy uy
古圖八宝慢𧗱蒸𦋦,cổ đồ bát bảo mượn về chưng ra
觀,quan
安生與太宗生釁靈慈調之使和再為兄弟如𥘉,an sinh dữ thái tông sinh hấn linh từ điều chi sử hoà tái vi huynh đệ như sơ
𠀧𡱩鎌𠬠部戎鞍,ba thước gươm một bộ nhung yên
想誓説𥘀仍𤴬疸𡗉,tưởng thề thốt nặng những đau đớn nhiều
𫪄咹𦖑几噠排,ghen ăn nghe kẻ đặt bày
二帝相軍継至縱兵大戰,nhị đế tương quân kế chí tung binh đại chiến
𧡊𠳒統請如制,Thấy lời thủng thỉnh như chơi
帝命户部右侍郎黎挺之同科󰱑等官勘庯舍市肆某人由在本家某人妻子已回本貫令加禁止法重嚴謹難於舉動手足,Đế mệnh Hộ bộ hữu thị lang Lê Đĩnh Chi đồng khoa đài đẳng quan khám phố xá thị tứ mỗ nhân do tại bản gia mỗ nhân thê tử dĩ hồi bản quán lệnh gia cấm chỉ pháp trọng nghiêm cẩn nan ư cử động thủ túc
皇后扲槊󰝂𥓄掩𤤰麻哭捤𡗶𫏾𨍦,hoàng hậu cầm giáo đâm mài ôm vua mà khóc vỉ trời trước sau
死者過半,tử giả quá bán
前丙辰丙寅二科分京寨状元至是又併為一,tiền bính thìn bính dần nhị khoa phân kinh trại trạng nguyên chí thị hựu tịnh vi nhất
底些挭𥒥東潮𧗱𣵴,để ta gánh đá đông triều về ngâm
蟾宮䏾㐌斜斜𡅳浪娘急吏茹買𡥵,thiềm cung bóng đã tà tà khuyên rằng nàng kíp lại nhà với con
十二月象公朱會献白龜,thập nhị nguyệt tượng công chu hội hiến bạch quy
民烝󰬥覔𣒠渚擬孕態覔𣒠,dân chưng nhiều mếch vạy chớ nghĩ dựng thói mếch vạy
妖花妖特󰜋牟點粧,Yêu hoa yêu được một màu điểm trang
冬十月以范師孟為行遣左司郎中黎适兼翰林院奉㫖,Đông thập nguyệt dĩ Phạm Sư Mạnh vi Hành Khiển tả ti lang trung Lê Quát kiêm Hàn Lâm viện phụng chỉ
家之事佛篤矣然弑陳氏之宗室者皆出於胡季犛之奸甚而佛不䏻度,gia chi sự Phật đốc hĩ nhiên thí Trần thị chi tông thất giả giai xuất ư Hồ Quý Li chi gian thậm nhi Phật bất năng độ
𠰘辰嗹咾𩸮窮芃,miệng thì liến láu bống cùng bông
𬃻𣠰𣠰篭,trái nhãn nhãn lồng
固殳座𡶀,có một toà núi
柴𠰺𤍇鑊油𨖲焒容平𩈘㵢蓮平頭,thầy dạy nấu vạc dầu lên lửa giong bằng mặt sôi lên bằng đầu
廉子乞代命不許,Liêm tử khất đại mệnh bất hứa
詞卞明呈𦋦沛爫憑𡨸法吧𡨸國語,tờ biện minh trình ra phải làm bằng chữ pháp và chữ quốc ngữ
意觧天爵等復就職,ý giải Thiên Tước đẳng phục tựu chức
𡽫燕油󰝸典沔,non yên dù chẳng đến miền
今日之計不如復立太子以延國祚以安民心,Kim nhật chi kế bất như phục lập thái tử dĩ diên quốc tộ dĩ an dân tâm
其雲南兵爲我軍楚扼於梨花自恫疑虚喝而先已破膽,Kì Vân Nam binh vị ngã quân sở ách ư Lê Hoa tự động nghi hư hát nhi tiên dĩ phá đảm
鬧鬧極樂羅兜佐,nào nào cực lạc là đâu tá
娘户武乙騎車𫃚停𨅸𡧲㳥渃,nàng họ vũ ắt cưỡi xe vóc dừng đứng giữa sóng nước
守度曰今盗賊並起禍亂日滋,Thủ Độ viết Kim đạo tặc tịnh khởi hoạ loạn nhật tư
𤹙𤻤,chốc lếch
景似厨纏𢚸似柴,cảnh tựa chùa chiền lòng tựa thầy
都冷共世馬都坤,đua lành cùng thế mựa đua khôn
擾豺狼肆毒嗷嗷鴻鴈哀鳴,nhiễu sài lang tứ độc ngao ngao hồng nhạn ai minh
大能僞巧有力能𭛁強弩後以廣濟令兼将兵戈营調将崇威,Đại Năng nguỵ xảo hữu lực năng phát cường nỗ hậu dĩ Quảng tế lệnh kiêm tướng binh qua doanh điều tướng Sùng Uy
一内外𬋩軍各衛門堂上長官宜從公詳審所該衛所等官間有疲劣如阮致堯杜有直杜公奭之類及闒茸鄙猥無才幹不堪任者閑住僃奏送吏部覈實或改簡任並劾致職者更󰱇曾經征戰有噐識幹事賈代除之,nhất nội ngoại quản quân các vệ môn đường thượng trưởng quan nghi tòng công tường thẩm sở cai vệ sở đẳng quan gian hữu bì liệt như nguyễn trí nghiêu đỗ hữu trực đỗ công thích chi loại cập tháp nhung bỉ ổi vô tài cán bất kham nhiệm giả nhàn chú bị tấu tống lại bộ hạch thực hoặc cải giản nhiệm tịnh hặc trí chức giả cánh tuyển tằng kinh chinh chiến hữu khí thức cán sự giả đại trừ chi
又耕蟠海山得銀一小甕因名之曰金銀田,Hựu canh Bàn Hải sơn đắc ngân nhất tiểu úng nhân danh chi viết Kim Ngân điền
味權門𧺀㩫𢧚派,màu quyền môn thắm rất nên phai
閩越王郢侵我邊邑,Mân Việt Vương Sính xâm ngã biên ấp
払󰡲书院娘移楼粧,chàng về thư viện nàng rời lầu trang
𢚸𠊛咹磊於寺󰠱边名利弭皮親唏,lòng người ăn xổi ở thì nặng bên danh lợi nhẹ bề thân hơi
事过埃考埃𣈙,sự qua ai khảo ai rày
先鋒陳公栢力戦死之,tiên phong trần công bách lực chiến tử chi
𩺺䱑𩷶𩹪,gáy giếc măng mè
帝復征哀牢,Đế phục chinh Ai Lao
凣例畢,Phàm lệ tất
昆𡦅,con so
盃󰑼盃強矫󰑼,vui là vui gượng kẻo là
敢有如前因仍廢格該科檢舉如律治罪,Cảm hữu như tiền nhân nhưng phế cách cai khoa kiểm cử như luật trị tội
盘𦋦,bàn ra
廟埃如廟𡞕払張,miếu ai như miếu vợ chàng trương
二十四日辰時有青赤氣状如虹而短並見于東北,nhị thập tứ nhật thìn thời hữu thanh xích khí trạng như hồng nhi đoản tịnh kiến vu đông bắc
明眾退走,minh chúng thoái tẩu
埃,ai
𫫗信意拱料排新功,mách tin ý cũng liệu bài tân công
爾能盡心協力勉圖報國至公,Nhĩ năng tận tâm hiệp lực miễn đồ báo quốc chí công
買除本道買別󰝡壳𧗱尼重麻蜍,bấy giờ bổn đạo mới biết đem xác về nơi trọng mà thờ
㱕者如市,quy giả như thị
獄成將斬驥因左右求免死太尉黎可曰國法不可赦又曰盗一家猶不可赦况宗驥盗,Ngục thành tương trảm KÝ Nhân tả hữu cầu miễn tử Thái uý Lê Khả viết Quốc pháp bất khả xá hựu viết Đạo nhất gia do bất khả xá huống Tông Ký đạo
為我鎮之勿以道遠為辭,vị ngã trấn chi vật dĩ đạo viễn vi từ
𢹽種,giâm giống
六濁如柴𧴤𢶿𡠣,lục đục như thầy bói dọn cưới
娘浪𬮙事恩㝵,nàng rằng muôn sự ơn người
朋花蓮庄变渃,bằng hoa sen chẳng bén nước
至󰀋寺帝遣法師名順假爲江令迎之,Chí Sách tự đế khiển pháp sư danh Thuận giả vi giang lệnh nghênh chi
𡏘秋皮扔𥱰霜,hè thu vừa nảy giò sương
冬十月命入内行遣尚書左僕射陳克終安撫鄧文如占城迎玄珍公主及世子多耶㱕,Đông thập nguyệt mệnh Nhập nội hành khiển thượng thư tả bộc xạ Trần Khắc Chungm An phủ Đặng Văn như Chiêm Thành nghênh Huyền Trân công chúa cập Thế tử Đa Da quy
香兔沉沁海若茹蛟豸俸蟾宫,hương thỏ chìm tăm hải nhược nhà giao giãi bóng thiềm cung
句文得意停㧪𭡏󱋓𨢇𣟮媒𠤆屹岣,câu văn đắc ý đừng nguây nguẩy chén rượu mềm môi chớ gật gù
下督軍梁碩,hạ đốc quân Lương Thạc
𢷀空汰汰𬌓𢚸󰡰,giũ không thảy thảy tấm lòng trần
粓󱪳咹買茄𤋹,cơm hẩm ăn với cà kho
𠊛外唭𦬻𠊛𥪞哭󰠐,Người ngoài cười nụ người trong khóc thầm
一溇辰泳水仙𫔳鐄,nhất sâu thì vịnh thuỷ tiên cửa vàng
埃咍飭𡛔才髙幅尼,Ai hay sức gái tài cao bậc này
尋唐換骨㐱舍能服藥煉丹,tìm đường hoán cốt chỉn xá năng phục dược luyện đan
船𤿤奔半每尼,thuyền bè buôn bán mọi nơi
鉸𨦀,giảo kéo
漢蒼創天昌諸陵寝廟薦享其祖考早晚血食又創靈原泡突諸陵寝廟以享其先祖京城創東太廟以奉本宗西太廟以奉外家陳明宗藝宗,Hán Thương sáng Thiên Xương chư lăng tẩm miếu tiến hưởng kì tổ khảo tảo vãn huyết thực hựu sáng Linh Nguyê Bào Đột chư lăng tẩm miếu dĩ hưởng kì tiên tổ kinh thành sáng Đông Thái miếu dĩ phụng bản tông Tây thái miếu dĩ phụng ngoại gia Trần Minh Tông Nghệ Tông
何其博𭓇應事捷敏之速称嘆不已,Hà kì bác học ứng sự tiệp mẫn chi tốc xưng thán bất dĩ
山寺嘆曰寺先君所創也,Sơn tự thán viết Tự tiên quân sở sáng dã
別󰠳耒女𫽄󰑼占包,Biết đâu rồi nữa chẳng là chiêm bao
後日立爲皇太子改元大赦封其母倚蘭夫人爲宸妃,Hậu nhật lập vi hoàng thái tử cải nguyên đại xá phong kì mẫu Ỷ Lan phu nhân vi Thần phi
豹羅𤣄,báo là beo
󰋇座蓮𣼸唏香御,mấy toà sen rắc hơi hương ngự
其令各處屯田定為上中下三等,Kì lệnh các xứ đồn điền định vi thượng trung hạ tam đẳng
二月帝還京師,Nhị nguyệt đế hoàn Kinh sư
𧇊歛𤎜𤍑畑盤若歆埋𣳮瀝渃摩訶,khuya sớm sáng choang đèn bát nhã hôm mai rửa sạch nước ma ha
孔子所謂名不正則言不順此也,Khổng Tử sở vị Danh bất chính tắc ngôn bất thuận thử dã
󰜋茹圍笠几𥪞𠊛外,Một nhà vây lớp kẻ trong người ngoài
仍碎󰡏咤之碎,nhưng tôi có sá chi tôi
自昆流落圭𠊛,Từ con lưu lạc quê người
敬典自督中營大軍爲第五隊,Kính Điển tự đốc trung doanh đại quân vi đệ ngũ đội
恩𨕭子䕃妻封,ơn trên tử ấm thê phong
弄𤽗子路初陀願嗔,lòng ngươi tử lộ xưa đà nguyền xin
拁扛󰜋老󰜋𫦻󰜋𦀊󰀡類纀𠄩深情,già giang một lão một giai một dây vô loại buộc hai thâm tình
中便打𦡣,trung tiện đánh rắm
𧴱桑蓬者鄧𣅶尼庒,nợ tang bồng giả đặng lúc này chăng
勑㫖内外各係大市已有例額者即如前,sắc chỉ nội ngoại các hệ đại thị dĩ hữu lệ ngạch giả tức như tiền
平安,bình an
太師興國公阮金使人訪求迎至哀牢國尊立之,Thái sư Hưng quốc công Nguyễn Kim sử nhân phỏng cầu nghênh chí Ai Lao quốc tôn lập chi
催催些㐌默𢬣它耒,Thôi thôi ta đã mắc tay AI rồi
令諒山安邦總知監軍民事入内少保黎榴行軍擊賊許先斬後聞,lệnh lạng sơn an bang tổng tri giám quân dân sự nhập nội thiếu bảo lê lựu hành quân kích tặc hứa tiên trảm hậu văn
後季犛專政華隐遁不出,hậu quý li chuyên chính hoa ẩn độn bất xuất
屋𣷭呌世路為,ốc bể kêu thay tù và
𣼽泸㖂𢄂典廊,lững lờ dấy chợ đến làng
𪭡󱣛㗂楳㗂鐘,xập xìu tiếng mõ tiếng chuông
沛弓𣈙㐌𢜝𬅉𩄲弓,Phải cung rày đã sợ làn mây cong
文思亦避去私説輕侮大臣阮,Văn Tư diệc tị khứ tư thuyết khinh vũ đại thần Nguyễn
分牢停丕拱丕,Phận sao đành vậy cũng vầy
馨審番尼春女負,hang thẳm phen này xuân nỡ phụ
作天光殿,Tác Thiên Quang điện
帝親征御祥壽殿即瓊雲殿也號令諸将東岩伯賴叔懋廣福伯阮克讓明武伯鄭洪等提領官軍渡河奮戰到菩提臨賀等地方,Đế thân chinh ngự Tường Thọ điện Tức Quỳnh Vân điện dã hiệu lệnh chư tướng Đông Nham bá Lại Thúc Mậu Quảng Phúc bá Nguyễn Khắc Nhượng Minh Vũ bá Trịnh Hồng đẳng đề lĩnh quan quân độ hà phấn chiến đáo Bồ Đề Lâm Hạ đẳng địa phương
一繼今各衛司所有迯亡復業及老疾民人每至上番如前令銷差輕務若壮健者如有得病應務不得許本伍亦可納錢不得奸詐托病,Nhất Kế kim các vệ ti sở hữu đào vong phục nghiệp cập lão tật dân nhân mỗi chí thượng phiên như tiền lệnh tiêu sai khinh vụ nhược tráng kiện giả như hữu đắc bệnh ưng vụ bất đắc hứa bản ngũ diệc khả nộp tiền bất đắc gian trá thác bệnh
初盆蛮眾有户九萬飢死殆盡止存三千余人乃使人称臣乞降,Sơ Bồn Man chúng hữu hộ cửu vạn cơ tử đãi tận chỉ tồn tam thiên dư nhân nãi sử nhân xưng thần khất hàng
識者曰盖戌生人成天子之兆,Thức giả viết cái Tuất sinh nhân thành Thiên tử chi triệu
自此京府史民皆心㱕之,Tự thử kinh phủ sử dân giai tâm quy chi
姉拱𦎡𦓡㛪拱𦎡,chị cũng xinh mà em cũng xinh
𡥵眜𬷤㧅鏡㐌󱩸𦖻,con mắt gà đeo kính đã mòn tai
故夫明人得以誅之也,Cố phu Minh nhân đắc dĩ tru chi dã
其不孝不睦不義亂倫及教唆之類雖有學問詞章不許入試,Kì bất hiếu bất mục bất nghĩa loạn luân cập giáo toa chi loại tuy hữu học vấn từ chương bất hứa nhập thí
買󰝡簮橛旦盘共師,mới đem trâm quạt đến bàn cùng sư
英㛪辰寔󰑼䝨為𠬠銅錢𢧚𠅎𢚸󰘵,anh em thì thực là hiền vì một đồng tiền nên mất lòng nhau
雙𠲟𠳨所𠅜意𪽝准兜吏時鬪𠅜昆拯呐,song gạn hỏi thửa lời ấy bởi chốn đâu lại thời giấu lời con chẳng nói
平成功德闭𥹰,Bình thành công đức bấy lâu
吟𫀅𡽫渃体𣈙㐌𩛂,ngẫm xem non nước thấy rày đã no
壇次二,đàn thứ nhì
水步合二十萬並受元瑰節制,Thuỷ bộ hợp nhị thập vạn tịnh thụ Nguyên Khôi tiết chế
群啫恩柴渚献𥺹之,còn giả ơn thầy chớ hiến oản chi
六月命佐國營副都将太保富郡公鄭根統領諸将往乂安處恊同寧國公鄭㯀討賊,Lục nguyệt mệnh Tá quốc dinh Phó đô tướng Thái bảo Phú quận công Trịnh Căn thống lĩnh chư tướng vãng Nghệ An xứ hiệp đồng Ninh quốc công Trịnh Toàn thảo tặc
六月六日遣審刑院使兼禮部尙書陶公僎内密院副使阮公㨿等如明歲貢,Lục nguyệt lục nhật khiển Thẩm hình viện sứ kiêm Lễ bộ thượng thư Đào Công Soạn Nội mật viện phó sứ Nguyễn Công Cứ đẳng như Minh tuế cống
吉淋玉𤽸舌𠁀春撑,Cát lầm ngọc trắng thiệt đời xuân xanh
春正月以内常侍牟俞都爲中書丞,xuân chính nguyệt dĩ nội thường thị mâu du đô vi trung thư thừa
𡨌,giữa
百丈祇呌餘林仕曳,bách trượng dây kéo dư trăm sải dài
悶𬆄共主𦬑涓恩成,muốn ngay cùng chúa nỡ quên ơn thành
吒兢秩󱠈𨁼𨖲󱙹註結驚魂吝吏𡢐,cha căng mất vía bôn lên trước chú kiết kinh hồn lẩn lại sau
以親衛總知䏓動為安󰘊鎮守,Dĩ thân vệ tổng tri Nguyễn Động vi An Bang trấn thủ
𫏾東磉磉景侯𣈜,trước đông tang tảng cảnh hầu ngày
嗔迻𦊚𥛉仕排源干,xin đưa bốn lạy sẽ bày nguồn cơn
酉𬟗亭蒙𫄑户巢,dấu cũ đừng mong nối họ sào
菓𣛦𨇜𥪝𤽸外𩇢,quả đu đủ trong trắng ngoài xanh
𥙩𥪞意思𦓡推,Lấy trong ý tứ mà suy
𢚸汝圭准󰅹𪢊蔑㗂𤠄,lòng nhớ quê chốn nào gióng một tiếng gà
十二月十四日日禮弑憲慈宣聖太皇太后于宫中,Thập nhị nguyệt thập tứ nhật Nhật Lễ thích Hiến Từ Tuyên Thánh Thái Hoàng Thái Hậu vu cung trung
自昆流落圭𠊛䕯㵢㳥撫祝𨑮𠄻𫷜,từ con lưu lạc quê người bèo trôi sóng vỗ chốc mười lăm năm
𡑝梧梗碧㐌󱢨𦲿鐄,sân ngô cành biếc đã chen lá vàng
然憲誠遇君者也所以功業見乎,Nhiên Hiến Thành ngộ quân giả dã sở dĩ công nghiệp kiến hồ
越保李使每情,việt bảo lý sứ mọi tình
邊鵉織女掑𨦩略,bên loan chức nữ cài vòng lược
太師鄭檢縱兵大擊下流象已渡河,thái sư trịnh kiểm tung binh đại kích hạ lưu tượng dĩ độ hà
娘浪爲𡮍咍制,Nàng rằng Vì chút hay chơi
宣訖宰相點閘音鴨閉門也百官欠者罰錢五鏹,Tuyên hất tể tướng điểm hạp âm áp bế môn dã bách quan khiếm giả phạt tiền ngũ cường
坡配入㳥𫥨𣾺,pha phôi vào lộng ra khơi
眉如柳𩅘如𩄲,mày như liễu tóc như mây
防筭󰝡𠺙彫船嘹𤽗,Phòng toan đem thói Điêu Thuyền trêu ngươi
娘戚姬特腰麻𨢟𢧚禍,nàng thích cơ được yêu mà gây nên họa
太祖起義時貴嘗𭛁兵助順授太尉,thái tổ khởi nghĩa thời quý thường phát binh trợ thuận thụ thái uý
昌𬛕号󰑼肩顒,xương vai hiệu là kiên ngung
其翊扶日月整頓乾坤寔頼明康太王之勳之德中興功業實始於此,Kì dực phù nhật nguyệt chỉnh đốn càn khôn thực lại Minh Khang Thái Vương chi huân chi đức trung hưng công nghiệp thực thuỷ ư thử
時軍旅方興帑藏空之子平因建是議,Thời quân lữ phương hưng thảng tàng không chi Tử Bình nhân kiến thị nghị
再入于邕殺宋將佐三千餘人虜生口萬計,Tái nhập vu Ung sát Tống tướng tá tam thiên dư nhân lỗ sinh khẩu vạn kế
𢜠𫢩固主舜堯,mừng nay có chúa thuấn nghiêu
帝殺象四隻及所乘馬以饗軍士,Đế sát tượng tứ chích cập sở thừa mã dĩ hưởng quân sĩ
𣎀春󰜋刻當鐄別包,đêm xuân một khắc đáng vàng biết bao
亭𧵑𤃠𥘉𥘉固妬,đành của nổi sơ sơ có đó
𨔈花,chơi hoa
即日燏年長其文始消,tức Nhật duật Niên trưởng kì văn thuỷ tiêu
時黎從教為左輔與翰林奉旨丁拱垣素不相懾,Thời Lê Tòng Giáo vi Tả phụ dữ Hàn Lâm phụng chỉ Đinh Củng Viên tố bất tương nhiếp
笈丐󱗯𡃋,cấp cái níp tròn
頰腮𦟐似桃花,giáp tư má tựa đào hoa
生𠄼𤯰𬙞特𣃱𧷺,sinh năm đẻ bảy được vuông tròn
自此長安莅仁等府盗賊群起多阻行人徃來而隤上各社民兵多從賊黨,Tự thử Trường Yên Lị Nhân đẳng phủ đạo tặc quần khởi đa trở hành nhân vãng lai nhi Đồi Thượng các xã dân binh đa tòng tặc đảng
蒸役把吏正於𣈜𣈙,chưng việc trả lại chính ở ngày rày
𤁕空味浄永星󰘂慈,lạt không mùi tịnh vắng tanh cửa từ
丐首𤞼𥆾柴陀忍𫖀,cái thủ lợn nhìn thầy đà nhẵn mặt
隔船芇𧡊𠊛󰠲𠫾𧗱,cách thuyền nào thấy người đâu đi về
扦昂𩈘坦𧄈曾坫,xuyên ngang mặt đất rêu từng đám
睽離買別辛酸󰟯󰅹,khuê ly mới biết tân toan dường nào
上親寫銘文賜諸皇子教以忠孝和遜温良恭儉,thượng thân tả minh văn tứ chư hoàng tử giáo dĩ trung hiếu hoà tốn ôn lương cung kiệm
𠁀初󰋇󰘚𠁀尼󰋇肝,Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan
拱沖𠬠㗂絲桐,Cùng trong một tiếng tơ đồng
𥋓𠫾秩呐秩唭告醝払㐌𡃞排𨅉𦋦,ngảnh đi chợt nói chợt cười cáo say chàng đã dạm bài lảng ra
󱭉󱭉吏𦬑𫥨𣳔󱭉󱭉,liu điu lại nở ra giòng liu điu
束生竜望󰘚閉,thúc sinh trông mặt bấy giờ
於低𧵆庙𧵆厨拯㤇辰𥙩道符朱㤇,ở đây gần miếu gần chùa chẳng yêu thì lấy đạo bùa cho yêu
復進辨曰如有淹滯者黎文叨文豊蘂訟而已餘始送來未經律限,Phục tiến biện viết Như hữu yêm đái giả Lê Văn Thao Văn Phong nhị tụng nhi dĩ dư thuỷ tống lai vị kinh luật hạn
太祖受而不却是欲誇大而使後世無以加胥失之矣,Thái Tổ thụ nhi bất khước thị dục khoa đại nhi sử hậu thế vô dĩ gia tư thất chi hĩ
時莫登庸威權日重眾心㱕向,Thời Mạc Đăng Dung uy quyền nhật trọng chúng tâm quy hướng
制排姂𡛔宫坊𠶓喯弹喝噌㖫珀笙,chơi bời bợm gái cung phường véo von đàn hát tưng lừng phách sênh
仍命驍衛牒總知黎公儀領五府軍徃救,nhưng mệnh kiêu vệ điệp tổng tri lê công nghi lĩnh ngũ phủ quân vãng cứu
𬖉潙拔淚分𢬣,Trông vời gạt lệ phân tay
鯇亇鱩,hoàn cá trôi
丁卯八年宋紹興十七年秋八月造永隆清闌二舟及翔决奉先二舸,Đinh mão bát niên Tống Thiệu Hưng thập thất niên Thu bát nguyệt tạo Vĩnh Long Thanh Lan nhị chu cập Tường Quyết Phụng Tiên nhị kha
埃𪟽𨅸󰘚𮎦雄,ai ngờ đấng mặt anh hùng
旨各處承宣承司使司府縣等官培築堤路,chỉ các xứ thừa tuyên thừa ti sứ ti phủ huyện đẳng quan bồi trúc đê lộ
官軍追至東潮至灵等縣哨拿󰱐其安山王莫敬誠宏量公莫履祐郡公陳越裴指賛理阮仁沾等軰尽斬之,quan quân truy chí đông triều chí linh đẳng huyện sáo nã hoạch kì an sơn vương mạc kính thành hoành lượng công mạc lí hựu quận công trần việt bùi chỉ tán lí nguyễn nhân triêm đẳng bối tận trảm chi
覩𣦍𠖈坦㧾󰉨朱衝,Đổ ngay xuống đất hốt rày cho xong
拱,cũng
槣𨕭󱠠卒𠶈床,ghế trên ngồi tót sỗ sàng
悶世會务,muộn thay cuối mùa
丁巳二十八年明弘治十年,Đinh tị nhị thập bát niên Minh Hoằng Trị thập niên
客𧗱易遣凝宮𩈘,khách về dễ khiến ngưng cung mặt
二月節制鄭松命左右将校茶郡公阮廷倫廉郡公劉盞等各領精兵攻畧陸岸安搏等縣,nhị nguyệt tiết chế trịnh tùng mệnh tả hữu tướng hiệu trà quận công nguyễn đình luân liêm quận công lưu trản đẳng các lĩnh tinh binh công lược lục ngạn an bác đẳng huyện
今吏部及内外衙門官宜如例奉行使知攸勸,Kim Lại bộ cập nội ngoại nha môn quan nghi như lệ phụng hành sử tri du khuyến
𠄩边争𥙩菓梂民安平泰𤯩𥹰凭𥾽,hai bên tranh lấy quả cầu dân an bình thái sống lâu vững bền
夫罪人犯法有輕有重五等象刑有上有下𡸈可直赦之䏧,phù tội nhân phạm pháp hữu khinh hữu trọng ngũ đẳng tượng hình hữu thượng hữu hạ khởi khả trực xá chi da
寬寬所𦑃,khoan khoan thửa cánh
料排𨷑󰘇朱𦋦,Liệu bài mở cửa cho ra
至是留之福為人聰慧善應變有治民才人服其能,chí thị lưu chi phúc vi nhân thông tuệ thiện ứng biến hữu trị dân tài nhân phục kì năng
󰟌高𢫫虐𦀊冤,Rường cao rút ngược dây oan
昌𫅷䏧𧋉固𤴬空,xương già da cóc có đau không
𣈘𣅙咴哈買良臣,đêm khuya hoi hóp với lương thần
遣使𠓨棱尋柴所准意,khiến sứ vào rừng tìm thầy thửa chốn ấy
色,sắc
坤奇徐篭绳梗拱坤,khôn cả từ lồng thằng gánh cũng khôn
詼諧窖皿路喜,khôi hài khéo miệng trò hề
十二月二十四日明差正使刑部郎中沈奉副使行人司行人董振來告立皇太子并賜綵幣,Thập nhị nguyệt nhị thập tứ nhật Minh sai Chánh sứ Hình bộ lang trung Thẩm Phụng phó sứ Hành nhân ti hành nhân Đổng Chấn lai cáo lập Hoàng thái tử tịnh tứ thái tệ
春正月真臘國來貢,xuân chính nguyệt chân lạp quốc lai cống
改元興隆元年,Cải nguyên Hưng Long nguyên niên
賊果空寨柵爭先追擊,tặc quả không trại sách tranh tiên truy kích
十一月會白鶴江列營大江北岸直抵住江,Thập nhất nguyệt hội Bạch Hạc Giang liệt doanh Đại Giang Bắc ngạn trực để Trú Giang
秦銀𨄹𨃴楼粧,Tần ngần dạo gót lầu trang
阴,âm
帝縱兵追之擭存福及智聰等五人,Đế túng binh truy chi hoạch Tồn Phúc cập Trí Thông đẳng ngũ nhân
𧥾者議之,Thức giả nghị chi
公阮黄,công nguyễn hoàng
木匡櫃鉢中茹因欺咹㕵𭁈𪡔邑包,mộc khuông cũi bát trong nhà nhân khi ăn uống giở ra úp vào
𡭉時𠁸𤿦丕𦊚丐󱙺吏𡭉𠓨准寠丕,bắn thì suốt da vậy bốn cái tên lại bắn vào chốn cũ vậy
𤇮茶𤐚㐌𤐝笀竹,bếp trà hâm đã xôi măng trúc
襖時默𦃿拱卞路羅縍𫃚夾綿朱吪,áo thời mặc vải cũng bền lọ là bảng vóc kép mền cho ngoa
執見新任官交付施行從之,chấp kiến tân nhiệm quan giao phó thi hành tòng chi
斗星㐌𤎜紫微添和,đẩu tinh đã rạng tử vi thêm hòa
㤕𠲖边娶边從易󰠳,xót e bên thú bên tòng dễ đâu
𣩂饒平丐幽愁毒諸,giết nhau bằng cái u sầu độc chưa
庚子元年漢建武十六年,Canh Tí nguyên niên Hán Kiến Vũ thập lục niên
併士人阮符殺之,tịnh sĩ nhân nguyễn phù sát chi
𢪀強添浽䔲荄用移,Nghĩ càng thêm nỗi đắng cay rụng rời
定浪𤽗渚𪬡󱳮固𩈘𠶏啡永𩈘凶𡁝,định rằng ngươi chớ hèn lo có mặt phỉnh phờ vắng mặt hung hăng
旨揮諸府路鎮州縣社今後不得妄行自閹,chỉ huy chư phủ lộ trấn châu huyện xã kim hậu bất đắc vọng hành tự yêm
𠫾𧗱尼仍𡓃尼𫷜初,Đi về này những lối này năm xưa
夫以婦人柔婉之姿而䏻知此北婕妤當熊抑亦無愧,phu dĩ phụ nhân nhu uyển chi tư nhi năng tri thử bắc tiệp dư đương hùng ức diệc vô quý
𧡊绳日礼差兵敵共,thấy thằng nhật lễ sai binh địch cùng
廣照燈會于龍墀詔占城使臣觀之,quảng chiếu đăng hội vu long trì chiếu chiêm thành sứ thần quan chi
𠦻𦨻情義樣淶𣼽,lưng khoang tình nghĩa dường lai láng
𦵚尋春𦬑𫥨梗碧㛪固𫯳耒英惜㛪台,nụ tầm xuân nở ra cánh biếc em có chồng rồi anh tiếc em thay
侯𢧚坤吏惜傾傾,hầu nên khôn lại tiếc khuâng khuâng
明又遣正使翰林院編脩沈濤副使工科左給事中許天錫賫詔勑封帝爲安南國王,Minh hựu khiển Chánh sứ Hàn lâm viện biên tu Thẩm Đào phó sứ Công khoa tả cấp sự trung Hứa Thiên Tích tê chiếu sắc phong đế vi An Nam quốc vương
何則𫎇韃乃不共戴天之讐汝等既恬然不以雪恥為念不以除兇為心而又不教士卒是倒戈迎降空拳受敵使平虜之後萬世遺羞尚何靣目立於天地襨戴之間耶,Hà tắc Mông Thát nãi bất cộng đái thiên chi cừu nhữ đẳng ký điềm nhiên bất dĩ tuyết xỉ vi niệm bất dĩ trừ hung vi tâm nhi hựu bất giáo sĩ tốt thị đảo qua nghênh hàng không quyền thụ địch sử bình lỗ chi hậu vạn thế di tu thượng hà diện mục lập ư thiên địa phức đái chi gian gia
世間保浪秃筭升,thế gian bảo rằng thóc toan thăng
丁酉十七年元至正十七年春二月十九日上皇崩于保元宫廟號明宗謚曰章堯文哲皇帝,Đinh Dậu thập thất niên Nguyên Chí Chính thập thất niên xuân nhị nguyệt thập cửu nhật Thượng hoàng băng vu Bảo Nguyên cung miếu hiệu Minh Tông thuỵ viết Chương Nghiêu Văn Triết Hoàng đế
太后問宰将曰諫官論當如何黎可等曰用人不必求僃,Thái hậu vấn tể tướng viết Gián quan luận đương như hà Lê Khả đẳng viết Dụng nhân bất tất cầu bị
今見清平不敢復反,Kim kiến thanh bình bất cảm phục phản
三月漢蒼修治道路自西都城至化州,Tam nguyệt Hán Thương tu trị đạo lộ tự Tây Đô thành chí Hoá Châu
李南浪主不󰒂王家拯立孤𢹾蔑𠇮,lý nam rằng chúa bất nghì vương gia chẳng lập co que một mình
於低洳󱉎慈悲媄昆乙拱固欺吏𧵆,ở đây nhờ đức từ bi mẹ con ắt cũng có khi lại gần
𠄩些𠓨妬𢬥𢬣卞𡎢,hai ta vào đó giang tay bèn ngồi
瘖軀,ốm xo
久乃判斬二人餘以流諭,Cửu nãi phán trảm nhị nhân dư dĩ lưu dụ
叫哧𠸍,kêu xếch mé
以弱制強或攻人之不僃以寡敵眾常設伏以出奇,dĩ nhược chế cường hoặc công nhân chi bất bị dĩ quả địch chúng thường thiết phục dĩ xuất kì
紇㐱披枯立底瓶,hạt chín phơi khô rắp để bình
二十四日戊戌還自西京駐營于春杜行殿親幸真元殿顧䀡福地,Nhị thập tứ nhật Mậu Tuất hoàn tự Tây Kinh trú dinh vu Xuân Đỗ hành điện thân hạnh Chân Nguyên điện cố chiêm phúc địa
甲午應天元年宋淳化五年,Giáp Ngọ Ứng Thiên nguyên niên Tống Thuần Hoá ngũ niên
𠁑鑿𢧚𬇚𠃩曲𥪞餒特𩵜𠦳頭,dưới tạc nên ao chín khúc trong nuôi được cá ngàn đầu
春正月詔檢定諸例倣依故典,Xuân chính nguyệt chiếu kiểm định chư lệ phỏng y cố điển
錫󱯏,tích thiếc
前年予置一刑三員或四員云何今置一刑二員哉爾吏部速揀,Tiền niên dư trí nhất hình tam viên hoặc tứ viên vân hà kim trí nhất hình nhị viên tai Nhĩ Lại bộ tốc giản
是日登新都御殿󰆑成賜五品以上宴許士女觀逰於城之南門日以繼夜,Thị nhật đăng tân đô ngự điện khánh thành tứ ngũ phẩm dĩ thượng yến hứa sĩ nữ quan du ư thành chi nam môn nhật dĩ kế dạ
鮦鮗𢝙道鮦鮗,đòng đong vui đạo đòng đong
𠅜呐𠺟𨤔襖默羕人物准燕臺,lời nói khó vẻ áo mặc dường nhân vật chốn yên đài
本鄕人杜英翰計率眾圍府,bản hương nhân Đỗ Anh Hàn kế suất chúng vi phủ
橘爫柑𠹾,quýt làm cam chịu
諸軍見者謂祈必然且厭胡氏苛政罔有戰心,Chư quân kiến giả vị kì tất nhiên thả yếm Hồ thị hà chính võng hữu chiến tâm
統名景奇入政府為行遣,Thống danh Cảnh Kì nhập chính phủ vi Hành Khiển
六月没籍大來社寨主吳引家,Lục nguyệt một tịch Đại Lai xã trại chủ Ngô Dẫn gia
𧡊瓊荘細𡎢掑捉軍,thấy quỳnh trang tới ngồi kề tróc quân
唎巧言如㗂丐簧,lời xảo ngôn như tiếng cái hoàng
掣包𧊉𫫵蜂排,xiết bao bướm rủ ong vời
痕鳯輦木𦼔魯杜,ngấn phượng liễn mọc rêu lỗ đỗ
二十八日羙郡公裴文奎觧納僞瑞郡令殺之,nhị thập bát nhật mĩ quận công bùi văn khuê giải nộp nguỵ thuỵ quận lệnh sát chi
裊盎那繞󱬬時󱜐弄恨結,nẻo ang nạ nghèo ngặt thời ra lòng giận ghét
咋搜税󰠱尋唐𠫾修,sợ sưu thuế nặng tìm đường đi tu
󰬾期㐌律添期女,ba kỳ đã lọt thêm kỳ nữa
寶至圍城廷藝出戰寶敗死,bảo chí vi thành đình nghệ xuất chiến bảo bại tử
闭娄𢠩想店𣈜埃𪟽潘帝陳低麻𠰃,bấy lâu mơ tưởng đêm ngày ai ngờ phan đấy trần đây mà nhầm
勍敵𢶢㩡,kình địch chống chỏi
便欺謹渃快󰝂多共,tiện khi ghín nước quảy đem đi cùng
因叿𠳨源干吏,nhân gặng hỏi nguồn cơn lại
六眸龜哯,lục mâu quy hiện
官軍大敗墮水死者過半汝諧在焉,quan quân đại bại đoạ thuỷ tử giả quá bán nhữ hài tại yên
阿鬟𨕭𠁑㖡噒,Ả hoàn trên dưới dạ rân
𦖑浪公子户梁,nghe rằng công tử họ lương
舞射𢱖埋僊󰡎洞,vũ xạ múa may tiên dưới động
花𠖤𤎒𤈪霞衣𤑟𤉜,Hoa bay chấp chới hà y rỡ ràng
𠊛坤迍𠓀摇𡢐抵朱𠊛𢘽別兜麻𠻀,người khôn đón trước rào sau để cho người dại biết đâu mà dò
提侄外𡑝長砲𤝞,đì đẹt ngoài sân tràng pháo chuột
日還國,nhật hoàn quốc
賜吳勉紹阮敏篤劉啓顓三名第二甲進士及第賴金榜等六名第二甲進士出身阮度戥八名第三甲同進士出身,tứ ngô miễn thiệu nguyễn mẫn đốc lưu khải chuyên tam danh đệ nhị giáp tiến sĩ cập đệ lại kim bảng đẳng lục danh đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân nguyễn độ đẳng bát danh đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân
特遣特進金紫榮祿大夫參從吏部尙書兼東閣大學士國老參預朝政掌六部事太保燕郡公范公著捧賫金𠕋玉章普封元帥典國政定南王榮如圭瓚用啓宇田尙其受命承休乘彛慎位政詳典章法度悋守成䂓德得位禄壽名誕膺申眷賛皇家緒綿於有永衍王室業保於無疆,đặc khiến đặc tiến kim tử vinh lộc đại phu tham tụng lại bộ thượng thư kiêm đông các đại học sĩ quốc lão tham dự triều chính chưởng lục bộ sự thái bảo yên quận công phạm công trứ bổng tê kim sách ngọc chương phổ phong nguyên soái điển quốc chính định nam vương vinh như khuê toản dụng khải vũ điền thượng kì thụ mệnh thừa hưu thừa di thận vị chính tường điển chương pháp độ lận thủ thành quy đức đắc vị lộc thọ danh đản ứng thân quyến tán hoàng gia tự miên ư hữu vĩnh diễn vương thất nghiệp bảo ư vô cương
九月甲辰日上一抱一背現于兑方亢宿度,cửu nguyệt giáp thìn nhật thượng nhất bão nhất bối hiện vu đoài phương cang túc độ
㐱刊文碑爫本劄郎蒸渃天國,chỉn san văn bia làm bản chép sang chưng nước thiên quốc
優鉢曇花開,Ưu bát đàm hoa khai
尻骨󰑼昌弄󰠃,xao cốt là xương sống cùng
𢩮情户六結情户王,dứt tình họ lục kết tình họ vương
爾之二處人民本是皇朝聖祖神宗之土地人民非阮氏開拓之所有,Nhĩ chi nhị xứ nhân dân bản thị hoàng triều Thánh Tổ Thần Tông chi thổ địa nhân dân phi Nguyễn thị khai thác chi sở hữu
爫牢鉑拯皮催,Làm sao bạc chẳng vừa thôi
泆𠓨坡,giạt vào bờ
縁天渚𧡊儒頭育分了牢麻扔󰞺昂,duyên thiên chửa thấy nhô đầu dọc phận liễu sao mà nảy nét ngang
𢬣僊没󰖽𨇜𨑮曲吟,Tay tiên một vẫy đủ mười khúc ngâm
夏四月儂智髙叛僣稱仁惠皇帝,hạ tứ nguyệt nùng trí cao phản tiếm xưng nhân huệ hoàng đế
𰿘𠦳𠊛𧡊拱腰,muôn ngàn người thấy cũng yêu
上恐巻國峻意乃使人杖殺󰆑餘於西湖又戒毋大痛使不至死,Thượng khủng tuấn Quốc Tuấn ý nãi sử nhân trượng sát Khánh Dư ư Tây hồ hựu giới vô đại thống sử bất chí tử
黄梁𦖑醒魂梅,hoàng lương nghe tỉnh hồn mai
凝命正位執中建極,Ngưng mệnh chính vị Chấp trung kiến cực
打,đánh
机緣󰠲俸𨔍台,Cơ duyên đâu bỗng lạ thay
論家属竟死,luận gia thuộc cánh tử
棧道求戛,sạn đạo cầu giát
二月試吏員以書筭刑律,nhị nguyệt thí lại viên dĩ thư toán hình luật
𧖱貪哎𧡊唏銅時迷,Máu tham NGỬI thấy hơi đồng THÌ mê
渃𣷮冷𦀊萌󰁇𦄵,nước suối lạnh dây mành ngừng dứt
莫臣󰋇仉武夫𣋀𣈕落鐸蘿秋湧淶,mạc thần mấy kẻ vũ phu sao mai lác đác lá thu rụng rời
若坐視容縱以小事爲能及虚言者,Nhược toạ thị dung túng dĩ tiểu sự vi năng cập hư ngôn giả
寶城經理㐌安𡾵高付吏𫲰賢承家,bảo thành kinh lý đã yên ngôi cao phó lại cháu hiền thừa gia
俗哙哴𣘃𦹵朦𬷤𦥃欺󰅹𡗶𧵆湄辰怒買󰝂葖𫥨,tục gọi rằng cây cỏ mồng gà đến khi nào trời gần mưa thì nó mới đâm đọt ra
天堂,thiên đường
碑提𠄩字󰘩雷,bia đề hai chữ phong lôi
卒為丁先皇所定固其宜也,tốt vi đinh tiên hoàng sở định cố kì nghi dã
占城來使,Chiêm thành lai sứ
眜𧺃如眜个𩹭,mắt đỏ như mắt cá chày
及帝親征至臨平府分軍為三道,Cập Đế thân chinh chí Lâm Bình phủ phân quân vi tam đạo
敢有阿徇私讐貿易貨賄󰁮措失當重憲弗原,cảm hữu a tuẫn tư thù mậu dịch hoá hối cử thố thất đương trọng hiến phất nguyên
遣使如元,Khiến sứ như Nguyên
穭𬗂𦹳實名香稻,lúa nếp thơm thực danh hương đạo
油提時拱𤈜藍拯空,dầu dè thì cũng cháy trờm chẳng không
欽差復命令例繼今各衙門官奉命差干事畢回京即於通政使司𮞏本仍就東華門外侯伺召對得旨方可回家,Khâm sai phục mệnh lệnh lệ kế kim các nha môn quan phụng mệnh sai cán sự tất hồi kinh tức ư thông chính sứ ti đệ bản nhưng tựu Đông Hoa môn ngoại hầu tứ triệu đối đắc chỉ phương khả hồi gia
呂󰑼柴沛𣴓唎爫之,lựa là thầy phải cạn lời làm chi
𣘃漢柴來逴𫗄熏,cây hán thày lay rước gió hun
矯公紇淚乳沙,kiều công hạt lệ nhỏ sa
再伐盆蛮,tái phạt bồn man
秋八月漢帝崩,thu bát nguyệt hán đế băng
分𡄎浽客分𢗼浽𠇮,Phần ngẫm nỗi khách phần lo nỗi mình
若夫有國家者脩爾甲兵整爾車徒預備無󰔄設險守國事大以禮字小以人,nhược phù hữu quốc gia giả tu nhĩ giáp binh chỉnh nhĩ xa đồ dự bị vô ngu thiết hiểm thủ quốc sự đại dĩ lễ tự tiểu dĩ nhân
明日見舊姑三日見于祠堂其儀序節文遵如頒降奉行不得如前男家既行定聘禮經三四年方許親迎,Minh nhật kiến cựu cô tam nhật kiến vu từ đường kì nghi tự tiết văn tuân như ban giáng phụng hành bất đắc như tiền nam gia ký hành định sính lễ kinh tam tứ niên phương hứa thân nghinh
𩛷蘋藻容𨱽蒌苦,bữa tần tảo dông dài rau cỏ
五明王治第六思王養,ngũ Minh Vương Trị đệ lục Tư Vương Dưỡng
排行鼓舞㖔𡁞,Bày hàng cổ vũ xôn xao
鵉浪𨉓於庒𫨩,loan rằng mình ở chẳng hay
更𠄩𦂾𦀻更𠀧跢𦣰,canh hai dệt cửi canh ba đi nằm
細旬呂后當朝嫌𤤰称号爫嘹隘外,tới tuần lữ hậu đăng triều hiềm vua xưng hiệu làm reo ải ngoài
科尼仙乙頭功,khoa này tiên ắt đầu công
𤽸󰌻朱典萡頭死生驚惧爫㝹󰋇吝,trắng răng cho đến bạc đầu tử sinh kinh cụ làm nau mấy lần
眉蟳𬑉鳯𠶣崙𨒒分骨格𪯾𣄇𨒒分,mày tằm mắt phượng môi son mười phân cốt cách vuông tròn mười phân
㐌欺咶𠻵吏干杜停,đã khi thét mắng lại cơn dỗ dành
渭𬂙群想𦑃鴻𣅶招,vời trông còn tưởng cánh hồng lúc gieo
二月米小升直錢一鏹,nhị nguyệt mễ tiểu thăng trực tiền nhất cưỡng
秋八月宋使來韃靼即元使也亦來,Thu bát nguyệt Tống sứ lai Thát Đát Tức Nguyên sứ dã diệc lai
信鴈刎𦲿䜹排,tin nhạn vẩn lá thơ bời
傷柴顔子󰇾揚,thương thầy nhan tử dở dang
臣明将王通等回至龍川,thần minh tướng vương thông đẳng hồi chí long xuyên
𨅸照𥉫𬙛景乞休塘𠫾千召舘招蹽,đứng chéo trông ra cảnh hắt hiu đường đi xiên xẹo quán cheo leo
遣近臣與明人俱徃來買賣與良民無異,Khiển cận thần dữ Minh nhân cụ vãng lai mãi mại dữ lương dân vô dị
待英沒𪨃姑娘底英𠫾及󰠃𨖅轉渡,đợi anh một chút cô nàng để anh đi kịp cùng sang chuyến đò
䜹浪碎矯月娥,thưa rằng tôi kiều nguyệt nga
片𠕋𣈜春𡎢枕勾,phiến sách ngày xuân ngồi chấm câu
以黎䏻讓為殿前都檢點戅川伯黎潤為四衛提督榕湖伯朱鎮為有提點,Dĩ Lê Năng Nhượng vi Điện tiền đô kiểm điểm Cống Xuyên bá Lê Nhuận vi Tứ vệ đề đốc Dung Hồ bá Chu Trấn vi hữu đề điểm
初元人入冦王侯臣僚多送欵虜營及賊敗,sơ nguyên nhân nhập khấu vương hầu thần liêu đa tống khoản lỗ doanh cập tặc bại
衛茹𢴑𠄩昆撫所𦛋浪吒眉泊胣㐱拯娘如,về nhà dắt hai con vỗ thửa cật rằng cha mày bạc dạ chỉn chẳng nương nhờ
白彦臣漏泄國事及授僞令,bạch Ngạn Thần lậu tiết quốc sự cập thụ nguỵ lệnh
#NAME?,Nổi danh tài sắc một thì
特𣈙侞𡭧唏淶,Được rày nhờ chút HƠI rơi
仁惠惧詣御營謝罪曰臣恐彼至海中改圖故方遏其彼耳,nhân huệ cụ nghệ ngự doanh tạ tội viết thần khủng bỉ chí hải trung cải đồ cố phương át kì bỉ nhĩ
歲奇典巴迈苔調時庄可称浪孤哀,tuổi cả đến ba mươi đầy đều thì chẳng khả xưng rằng cô ai
丸崙𥕄点册,hòn son mài điểm sách
天者理也,Thiên giả lí dã
廟號諱五顯祖昭德皇帝諱汀顯祖妣嘉淑皇太后諱廓宣祖憲文皇帝諱曠貞慈懿文皇太后諱蒼御名諱利后諱陳皇兄諱學,Miếu hiệu huý ngũ Hiển Tổ Chiêu Đức Hoàng Đế huý Đinh Hiển Tổ Tỉ Gia Thục Hoàng Thái Hậu huý Quách Tuyên Tổ Hiến Văn Hoàng Đế huý Khoáng Trinh Từ Ý Văn Hoàng Thái Hậu huý Thương Ngự danh huý Lợi hậu huý Trần Hoàng huynh huý Học
𦘹𡶀𪀄𡆚隐蘿撑,sườn núi chim gù ẩn lá xanh
㤕台桃李𠬠梗,xót thay đào lý một cành
冬十月禁天下學花郎道,đông thập nguyệt cấm thiên hạ học hoa lang đạo
不可不早定其議以奏朕將親擇而施行焉,Bất khả bất tảo định kì nghị dĩ tấu trẫm tương thân trạch nhi thi hành yên
姑箕𠫾𢄂半之杶挭嘺𠹳蹎𠫾倍鐄,cô kia đi chợ bán chi đòn gánh kĩu kịt chân đi vội vàng
󰟀文唏冷如銅,Buồng văn hơi lạnh như đồng
君娶帝來女曰嫗姬生百男俗傳生百卵是爲百粤之祖,Quân thú Đế Lai nữ viết Âu Cơ sinh bách nam tục truyền sinh bách noãn thị vi Bách Việt chi tổ
唏󰙃皮𢶢埮長,vó câu vừa gióng dặm trường
十二月二十八日上還京,Thập nhị nguyệt nhị thập bát nhật thượng hoàn kinh
太王妃阮氏力救之得免削其權太王妃節鄭松母也,Thái Vương phi Nguyễn thị lực cứu chi đắc miễn tước kì quyền Thái Vương phi Tiết Trịnh Tùng mẫu dã
𦖑𠳒都呐𤑟𤉜,Nghe lời Đô nói rõ ràng
珍甘埃几柂台󰜋命,Trân cam ai kẻ đỡ thay một mình
夏四月王使太傅清郡公鄭𭫨與内監岳郡公裴仕林入内殿鞫問遂尽得其状,Hạ tứ nguyệt Vương sử Thái phó Thanh quận công Trịnh Tráng dữ Nội giám Nhạc quận công Bùi Sĩ Lâm nhập nội điện cúc vấn toại tận đắc kì trạng
莫開會試科,mạc khai hội thí khoa
二十一日以西,nhị thập nhất nhật dĩ tây
㝵君子蒸𪠞役午𪽗渚沛饑渴,người quân tử chưng đi việc ngõ họa chớ phải cơ khát
州人逼其子參領州事,Châu nhân bức kì tử Tham lĩnh châu sự
油𫽄皇后朕群之𫢩,dầu chẳng hoàng hậu trẫm còn chi nay
度,độ
賜薬飲食必先自賞内告祖先外篤祈懇靡神不󰁮,Tứ dược ẩm thực tất tiên tự thưởng nội cáo tổ tiên ngoại đốc kì khẩn mi thần bất cử
一凣正誤必分註所由庶無惑於舊史間猶謬誤知者幸正之,nhất phàm chính ngộ tất phân chú sở do thứ vô hoặc ư cựu sử gián do mậu ngộ tri giả hạnh chính chi
分𡥵傕固𦋦之枚𡢐,Phận con thôi có ra gì mai sau
𣈜油󱲦丙迻香,ngày dầu gió biếng đưa hương
官則立爲三等吏則分爲二等歲季僃類以聞論行黜陟,Quan tắc lập vi tam đẳng lại tắc phân vi nhị đẳng tuế quý bị loại dĩ văn luận hành truất trắc
𬖉払娘拱𦋦情刀帶,Trông chàng nàng cũng ra tình đeo đai
惜台𥪞價𤽸銀,Tiếc thay trong giá trắng ngần
聚教訓漸革舊俗勇悍耐苦故常入㓂為我國患,tụ giáo huấn tiệm cách cựu tục dũng hãn nại khổ cố thường nhập khấu vi ngã quốc hoạn
若派昆五逆摆析歇僕渚那,nhược phải con ngũ nghịch bới rách hết bọc chửa nạ
丁酉二十年明萬曆二二十五年,Đinh Dậu nhị thập niên Minh Vạn Lịch Nhị nhị thập ngũ niên
娘浪藝𨳒𥢆𢬣爫之朱𥘀𢚸尼凜申,nàng rằng nghề mọn riêng tay làm chi cho nặng lòng này lắm thăn
明帝崩壽四十八廟號仁宗,minh đế băng thọ tứ thập bát miếu hiệu nhân tông
春正月駢巡視至邕廣二州海路多,xuân chính nguyệt biền tuần thị chí ung quảng nhị châu hải lộ đa
又有阮銀河雖不及墨亦諸豪之尤者,Hựu hữu Nguyễn Ngân Hà tuy bất cập Mặc diệc chư hào chi vưu giả
姅些披拍姅吳哉排,nửa ta phá phách nửa ngô tơi bời
軋南觀於黎李陳之時可見矣,yết Nam quan ư Lê Lí Trần chi thời khả kiến hĩ
冬十月秪候内人杜釋弑帝于宫庭,đông thập nguyệt chi hầu nội nhân đỗ thích thí đế vu cung đình
英宗崩後善視惠真盖有加焉,Anh Tông băng hậu thiện thị Huệ Chân cái hữu gia yên
古𢬣𤽸銀,cổ tay trắng ngần
体歐咹默𣘽𣙩,Thấy âu ăn mặc nâu sồng
夏四月元使兀良來諭問銅柱舊界,hạ tứ nguyệt nguyên sứ ngột lương lai dụ vấn đồng trụ cựu giới
如払固凭𢬣孤𨑮分拱㙮店朱󰜋𠄽,như chàng có vững tay co mười phần cũng đắp điếm cho một vài
况之役拱役茹,Huống chi việc cũng việc nhà
耒吏𫫗保,rồi lại mách bảo
癸亥李公平敗真臘人于波頭步擒其主將及士卒,quý hợi lí công bình bại chân lạp nhân vu ba đầu bộ cầm kì chủ tướng cập sĩ tốt
断膓録意󰇾麻盆星,Đoạn trường LỤC ấy DỞ mà buồn tênh
初武官戴折衝巾至是許戴高山巾𭁈文官,sơ võ quan đái triết xung cân chí thị hứa đái cao sơn cân dữ văn quan
更迡納納𫽄𦣰點󰬾渚𥃱點𠄼㐌𡎢,canh chầy nớp nớp chẳng nằm điểm ba chửa nhắp điểm năm đã ngồi
通,thông
六月莫将扶義侯阮廷倫㱕命賜爵茶郡公,lục nguyệt mạc tướng phù nghĩa hầu nguyễn đình luân quy mệnh tứ tước trà quận công
娘浪𡗶尔固咍眷鸚𫫵燕事尼在埃,nàng rằng trời nhé có hay quyến anh rủ yến sự này tại ai
帝作古今宮祠詩并自叙命東閣大𭓇士申仁忠校書吳綸奉評,Đế tác Cổ kim cung từ thi tính tự tự mệnh Đông các đại học sĩ Thân Nhân Trung hiệu thư Ngô Luân phụng bình
胡射以聽明人擒送添平之計𦤶黃中等奔逸而不得萬全射與其下止得二資,Hồ Xạ dĩ thính Minh nhân cầm tống Thiêm Bình chi kế trí Hoàng Trung đẳng bôn dật nhi bất đắc vạn toàn Xạ dữ kì hạ chỉ đắc nhị tư
以苟父猪母之汚作賊君盗國之逆,Dĩ cẩu phụ chư mẫu chi ô tác tặc quân đạo quốc chi nghịch
敗之猷奔洪州,bại chi du bôn hồng châu
定吏抄勑旨令,định lại sao sắc chỉ lệnh
冬十月十八日甲辰憲宗皇帝梓宫𭛁引回西京,đông thập nguyệt thập bát nhật giáp thìn hiến tông hoàng đế tử cung phát dẫn hồi tây kinh
金剛者充之,Kim cương giả sung chi
公潘公績徃救乂安,công Phan Công Tích vãng cứu Nghệ An
僞西𥌹𥊘𩈘外,ngụy tây ngắm nghé mặt ngoài
十八日安越縣天雨血凣一日夜壬子十三年明萬曆四十年,Thập bát nhật Yên Việt huyện thiên vũ huyết phàm nhất nhật dạ Nhâm Tí thập tam niên Minh Vạn Lịch tứ thập niên
如払固凭𢬣孤,Như chàng có vững tay co
因爫牢旦󰡫尼,nhân làm sao đến thế này
秋八月大水决大羅城,thu bát nguyệt đại thuỷ quyết đại la thành
度持朱𥘑󰑼枚󰞈󰅹,độ trì cho họa là may đỉnh nào
𥒥鐄牢女押奈湄𫡮,Đá vàng sao nỡ ép nài mưa mây
國峻抽其錞投之但持空杖而行,Quốc Tuấn trừu kì thuần đầu chi đản trì không trượng nhi hành
明人遂分水步二面衝之,Minh nhân toại phân thuỷ bộ nhị diện xung chi
大司徒黎秘詣昭孝王忠勇王廟用牛三,Đại tư đồ Lê Bí nghệ Chiêu Hiếu Vương Trung Dũng Vương miếu dụng ngưu tam
時惟㦃記殺帝乃與宗室大臣謀欲立穆懿王子光治武佐侯馮邁爭議立錦江王漴長子椅,thời duy sản ký sát đế nãi dữ tông thất đại thần mưu dục lập mục ý vương tử quang trị vũ tá hầu phùng mại tranh nghị lập cẩm giang vương sùng trưởng tử y
娘咍呐卦呐奇初󰅒阴盛陽微常情,nàng hay nói quái nói kỳ xưa nay âm thịnh dương vi thường tình
佃匐既子笵盍軍氣沮奔潰于北江吉利鄕,Điền Bặc ký tử Phạm Hạp quân khí tự bôn hội vu Bắc Giang Cát Lợi Hương
㐌魂𫨩寐吏魔𫨩懶,đã hồn hay mị lại ma hay lờn
𡄎才淺蔑愚凣吏爫賖本史喃訴詳,gẫm tài thiển một ngu phàm lại làm xa bản sử nôm tỏ tường
使𧗱𠸫󱙹天庭,sứ về tâu trước thiên đình
𢀭庄及庫群朋,giàu chăng kịp khó còn bằng
助乎觀駢之言曰今𮢶海派用濟生靈苟不徇私何難之有,trợ hồ Quan Biền chi ngôn viết Kim tạc hải phái dụng tế sinh linh câu bất tuân tư hà nan chi hữu
遣親臣黎運黎臻等行成,Khiển thân thần Lê Vận Lê Trăn đẳng hành thành
㛪𠫾謨芸㛪𫽗朱鐄,em đi mua nghệ em bôi cho vàng
路沛村眞旦𬮌權,lọ phải thon chân đến cửa quyền
昆貓,con mèo
別浪課𡮣𠫾爫郭𫽄記空通拱舅陪,biết rằng thuở bé đi làm quách chẳng ký không thông cũng cậu bồi
訴󱈗𪯊惨山河影海𪫓㖫衝錦綉香,tỏ soi thâu tóm sơn hà ảnh hơi lọt lừng xông cẩm tú hương
説催𠓨細樓西,thốt thôi vào tới lầu tây
忠烈将虎賁軍,Trung Liệt tướng Hổ Bôn quân
你𢚸㝵󱀄𠳐𠳒𠬠畨,Nể lòng người cũ vâng lời một phen
竹床󰑼種強牟,trúc sàng là chõng càng mầu
捥𦝄𡶀覩梏頭𧖱沙,uốn lưng thịt đổ cất đầu máu sa
馭臣八柄𠃔釐百工,Ngự thần bát bính doãn li bách công
渃補榴𧖱𦙤𬷤,Nước vỏ lựu máu mào gà
然跡其為人盖恃才而驕者也,Nhiên tích kì vi nhân cái thị tài nhi kiêu giả dã
󰊄囂囂𠺙没𢽼𦰟𦰤,Gió hiu hiu thổi một vài ngọn lau
岝字官賜公奴私奴並免,trách tự quan tứ công nô tư nô tịnh miễn
󰬥病伴𤿤𠫾吏𠃣,nhiều bệnh bạn bè đi lại ít
秋八月初七日命翰林科󰱑等官往十二承宣讞獄,Thu bát nguyệt sơ thất nhật mệnh Hàn lâm khoa đài đẳng quan vãng thập nhị thừa tuyên nghiện ngục
二十二日禁衙門吏更番并外直舍人非當番不得托别故擅居本衙門作幣,nhị thập nhị nhật cấm nha môn lại canh phiên tịnh ngoại trực xá nhân phi đương phiên bất đắc thác biệt cố thiện cư bản nha môn tác tệ
勅封御冠權𡾵垠乱,sắc phong ngự quán quyền ngôi ngăn loàn
野馬倍倍謨拜泣𡗶,dã mã bui bui mù bay khắp trời
󰕛孫沼悶祖先蔑𣳔,chúng tôn cháu mọn tổ tiên một dòng
群臣進金銀錢幣上表賀,quần thần tiến kim ngân tiền tệ thượng biểu hạ
媄昆𨅸𢢆𢠆台倍鐄󱖺𥛉蹎𫏓𨀈𪞷,mẹ con đứng thẹn thùng thay vội vàng cúi lạy chân quày bước ra
量春油決狭𤞑,lượng xuân dù quyết hẹp hòi
母范氏諱玉瓊瑞原縣髙峙𠕋人,mẫu phạm thị huý ngọc quỳnh thuỵ nguyên huyện cao trĩ sách nhân
鉗羅丐鈐,kiềm là cái kìm
汰免󰱇,thải miễn tuyển
窖台托𫴋𦋦𠊛情空,khéo thay thác xuống ra người tình không
𨒣神䀡𧡊傷𢙇,du thần xem thấy thương hoài
㟮󰅟楼高𡴭尽𡗶𨨨鐄征隻擱邊腮,chót vót lầu cao ngất tận trời chiêng vàng chênh chếch gác bên tai
史臣吳士連曰王姬下嫁必使同姓諸侯主之,Sử thần Ngô Sĩ liên viết Vương cơ hạ giá tất sử đồng tính chư hầu chủ chi
宗所以有收捕之令而不克,Tông sở dĩ hữu thu bổ chi lệnh nhi bất khắc
元祖諱李因改李朝為阮朝且絶民之望李氏也,nguyên tổ huý lí nhân cải lí triều vi nguyễn triều thả tuyệt dân chi vọng lí thị dã
户荷𦖑呐咋連嘆浪󰋇几灵天如𡆫,họ hà nghe nói sợ liền than rằng mấy kẻ linh thiêng như vầy
腋墙葻柳𠖤昂𫏾萌,nách tường bông liễu bay ngang trước mành
󰜩空丐化辰𨔈,trai không gái hoá thì chơi
𡥵𡗶𥙩𠀲𤛇𤛠拱煩,con trời lấy đứa chăn trâu cũng phiền
绳秃𦓡咹羮𣒣,thằng trọc mà ăn canh măng
兹奉天府官斥却不問雜居無有庯舍税額一切斥回原籍切恐京師之地販賣稀少無復繁麗之盛非惟行商居賈之人多於失業而市肆恐至空虚税額或至欠鈌汜爲不便,Tư Phụng Thiên phủ quan xích khước bất vấn tạp cư vô hữu bô xá thuế ngạch nhất thiết xích hồi nguyên tịch thiết khủng Kinh sư chi địa phán mại hi thiểu vô phục phồn lệ chi thịnh phi duy hành thương cư giá chi nhân đa ư thất nghiệp nhi thị tứ khủng chí không hư thuế ngạch hoặc chí khiếm khuyết tự vi bất tiện
勞確漏更𪔠點𠄼,xao xác lậu canh trống điểm năm
𡢐𠸗,sau xưa
矇𡗶󰡎汫想𡗶昆,trông trời dưới giếng tưởng trời con
𧵆辰𫽄合縁朱,gần thì chẳng hợp duyên cho
碎𫢩󱙻噲李通,tôi nay tên gọi lý thông
囷𤍌𢫘搗㐌盈固尼,Khuôn thiêng lừa đảo đã dành có nơi
群揞𥙩刼𦟐紅特牢,còn ôm lấy kiếp má hồng được sao
臨淄㝵󱀄払群𢖵空,lâm tri người cũ chàng còn nhớ không
諸道皷行而前與賊交戦,Chư đạo cổ hành nhi tiền dữ tặc giao chiến
封感聖皇后義兒黎偓佺爲三一作二,Phong Cảm Thánh Hoàng Hậu nghĩa nhi Lê Ác Thuyên vi Tam Nhất tác nhị
渡𣳔𣛨柏𠬠核,độ dòng chèo bách một cây
𫳘󰑼󰡫󰒂󰑼󰡫昃平󰑼󰡫,chữ là thế nghĩa là thế trắc bằng là thế
󱙻󰑼陳旺𨖲󱠢茹鐄,tên là trần vượng lên ngôi nhà vàng
貴親戚非類違者以徒論,quý thân thích phi loại vi giả dĩ đồ luận
洳干造化吹󰝂俸𢧚超度𢚸󰝡配牟,nhờ cơn tạo hoá xui đơm bỗng nên siêu độ lòng đam phối mầu
詔指揮使武珥将兵援之,chiếu chỉ huy sứ vũ nhị tương binh viện chi
娘自恩怨𫼢𢬗,Nàng từ ân oán rạch ròi
自些㨂月掑𩄲房𦹳渚律𡮳枚󰊄鈄,tự ta đóng nguyệt cài mây buồng thơm chớ lọt mảy may gió tà
茉莉花萊,mạt lị hoa lài
潘孚先論曰仁宗以幼冲嗣位内有母后垂,phan phu tiên luận viết nhân tông dĩ ấu xung tự vị nội hữu mẫu hậu thuỳ
𥋷矇木適如獉𩙌,nhác trông mốc thếch như trăn gió
己酉十七年元至大二年春正月大赦,Kỉ Dậu thập thất niên Nguyên Chí Đại nhị niên xuân chính nguyệt đại xá
油油𦰟𤐜潭潭梗霜,Rầu rầu ngọn KHÓI đầm đầm cành sương
𡮤,bé
山水閑制分庫巾,sơn thuỷ nhàn chơi phận khó khăn
銃󰟯𩆷動𥑲󰟯湄沙,súng dường sấm động đạn dường mưa sa
朕居諒隂自以幼冲難當負荷,Trẫm cư lượng âm tự dĩ ấu trùng nan đương phụ hạ
𧸝,bán
十七日以審刑院廷歷爲太原下伴安府使仍帶審刑副使,thập thất nhật dĩ thẩm hình viện đình lịch vi thái nguyên hạ bạn an phủ sứ nhưng đái thẩm hình phó sứ
𫡉塘𠳝語逸徐,giữa đường bỡ ngỡ dật dờ
典城府哿竜侯𠓨𫏾,đến thành phủ cả long hầu vào trước
公浪昆篤𠖈詩,Công rằng Con dốc xuống thi
臣繹之廟筭質之民心,Thần dịch chi miếu toán chất chi dân tâm
冬十月陳嗣慶討廣威蠻不克,đông thập nguyệt trần tự khánh thảo quảng oai man bất khắc
置市監攽枰尺升斗定鈔價使相貿易,Trí thị giám ban bính xích thăng đấu định sao giá sử tương mậu dịch
𫳘浪春不再來,chữ rằng xuân bất tái lai
皮代茹漢𤤰灵帝𢆥𬧻,vừa đời nhà hán vua linh đế năm sau
豫,dựa
想𦋦如割𦛌肝,tưởng ra như cắt ruột gan
󰝂命招𫴋𡨌𣳔長江,Đem mình gieo xuống giữa dòng trường giang
葛洪女底朱苔墮花,cát hồng nỡ để cho đầy đoạ hoa
時睿見帝及弟椿泛舟于外岳豫等諫死天下飢饉士卒乏粮帝又不居昇龍而迁寳,Thời Duệ kiến đế cập đệ Xuân phiếm chu vu ngoại Nhạc Dự đẳng gián tử thiên hạ cơ cận sĩ tốt phạp lương đế hựu bất cư Thăng Long nhi thiên Bảo
楚王䀡像判浪,sở vương xem tượng phán rằng
户,hộ
珓環嗔呌蔑吝隂陽立仰倍分明世,giao hoàn xin keo một lần âm dương sấp ngửa bội phần mừng thay
車珠停軿𫔳外,xe châu dừng bánh cửa ngoài
詔繼今匠人有缺至󰱇壮時取黄丁諳曉各藝社庄之人填充,chiếu kế kim tượng nhân hữu khuyết chí tuyển tráng thì thủ hoàng đinh am hiểu các nghệ xã trang chi nhân điền sung
添𤴬冲胣如炮如𢬗,thêm đau trong dạ như bào như soi
至於兵刅交攻之除或枉傷忠孝或誤害賢良𦤶使皇天震怒以彰其遇錐遭傾隕亦無憾焉,Chí ư binh ban giao công chi trừ hoặc uổng thương trung hiếu hoặc ngộ hại hiền lương trí sử hoàng thiên chấn nộ dĩ chương kì ngộ truy tao khuynh vẫn diệc vô hám yên
𦖻常倣𦍛勾埃讀室人生𬙞糁󰁰,tai thường phỏng dạng câu ai đọc rốt nhân sinh bảy tám mươi
廊溋边𫏾边𨍦,láng giềng bên trước bên sau
春諸王入朝,Xuân chư vương nhập triều
僊花呈畧案批󰏙詳,Tiên hoa trình trước án phê xem tường
武冠服一品紫色二品大紅三品桃紅四品綠五六七品碧八九品青,võ quan phục nhất phẩm tử sắc nhị phẩm đại hồng tam phẩm đào hồng tứ phẩm lục ngũ lục thất phẩm bích bát cửu phẩm thanh
江邨嘍㖵𠬠𨉓埃,giang thôn lụ khụ một mình ai
唐帝以總管經畧使張茵兼勾當交州事益海門鎮兵满二萬五千人令茵進取府城,đường đế dĩ tổng quản kinh lược sứ trương nhân kiêm cấu đương giao châu sự ích hải môn trấn binh mãn nhị vạn ngũ thiên nhân lệnh nhân tiến thủ phủ thành
船虐些𭝫𩙌南,thuyền ngược ta khấn gió nam
太后令人餽以酒食密置金于食噐以賂𢃄及其監守者,thái hậu lệnh nhân quỹ dĩ tửu thực mật trí kim vu thực khí dĩ lộ đái cập kì giám thú giả
迷妖納之邪言外倚老撾之聲授制俠阮子󰀩數十餘軰百端旅拒而不恭宗臣王文旦二十餘人一旦殺伐而靡惮方且浚湟繕甲伏莽屯兵謂叢篁可以遁踪狃作偷生之計謂瘈狗可以逞毒敢𢙇及噬之謀彼葛伯殺一餉童而商湯奮始征之旅樓欗刼一行介而漢帝興問罪之師况元惡琴公忮心滋甚虀粉我邑宰魚肉我戍臣怒人奚啻於填胷数罪何多於擢髮子陽背漢妄𢙇蛙井之尊元济叛唐难逭鵝池之,mê yêu nạp chi tà ngôn ngoại ỷ lão qua chi thanh thụ chế hiệp Nguyễn Tử nghi sổ thập dư bối bách đoan lữ cự nhi bất cung tông thần vương văn đán nhị thập dư nhân nhất đán sát phạt nhi mi đạn phương thả tuấn hoàng thiện giáp phục mảng đồn binh vị tùng hoàng khả dĩ thuẫn tung nữu tác thâu sinh chi kế vị khế cẩu khả dĩ sính độc cảm hoài cập phệ chi mưu bỉ Cát Bá sát nhất hướng đồng nhi thương thang phấn thuỷ chinh chi lữ Lâu Lan kiếp nhất hành giới nhi hán đế hưng vấn tội chi sư Huống nguyên ác Cầm Công kĩ tâm tư thậm tê phấn ngã ấp tể ngư nhục ngã nhung thần nộ nhân khê thí ư điền hung sổ tội hà đa ư trạc phát tử dương bối Hán vọng hoài oa tỉnh chi tôn nguyên tế phản đường nan hoán nga trì chi
御史中相後改中尉陳周普隨人攔手然不他𰙔但云史官𰙔云爾史官𰙔云爾,ngự sử trung tướng hậu cải trung uý trần chu phổ tuỳ nhân dàn thủ nhiên bất tha ca đản vân sử quan ca vân nhĩ sử quan ca vân nhĩ
頓摷旦墨燶𮥷買他,đón rào đến mực nồng nàn mới tha
捽𦀊辰𢜝動棱,rút dây thì sợ động rừng
拱󰑼寃業之低,cũng là oan nghiệp chi đây
埋招梗吒,vai chiêu gánh cha
權门准意𠰳村眞,quyền môn chốn ấy biếng thon chen
乂安州范信令書家陳留献白鹿,Nghệ An châu Phạm Tín Lệnh thư gia Trần Lưu hiến bạch lộc
英󰅒󰬙分荫奴,anh nay nhờ phận ấm no
泠汀𩈘渃丐鯷鯑,lênh đênh mặt nước cái đè he
故徵𭛁督府事也體統必䦕兵部出納户部職也幇支必與户科,Cố trưng phát đốc phủ sự dã thể thống tất quan Binh bộ xuất nạp Hộ bộ chức dã bang chi tất dữ hộ khoa
𠄩糁𢢆刁旬月缺,hai tấm thẹn đeo tuần nguyệt khuyết
聘儀󰝡薦天庭瑞󰜏凌𠮩忠誠艮魚,sính nghi đem tiến thiên đình thụy bà lăng líu trung thành ngẩn ngơ
如堆𥮊玉𦣰𥪝󰺥鐄,như đôi đũa ngọc nằm trong mâm vàng
長真僅以身免盡俘其眾,trường chân cẩn dĩ thân miễn tận phù kì chúng
姅情姅景如𢺺𬌓𢚸,Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng
𧴤噅𧴤󱜖呐𫪦呐嘇,bói vơ bói vít nói trây nói xàm
令諸将照樣爲之,lệnh chư tướng chiếu dạng vi chi
後南浪合意蚤,hậu nam rằng hợp ý tao
󰋇𠳒記註叮嚀,Mấy lời ký chú đinh ninh
敬天殿乾元洪鍾蒲罕斷鍾自落,kính thiên điện càn nguyên hồng chung bồ hãn đoạn chung tự lạc
扲𢬣𨱽咀𥐆嘆,Cầm tay dài thở ngắn than
月花花月󰞽燶,nguyệt hoa hoa nguyệt não nùng
會試天下舉人取二十七名,Hội thí thiên hạ cử nhân thủ nhị thập thất danh
払如昆𧊉吕鑅麻󱉁,Chàng như con bướm LỰẢ vành mà chơi
帝伸拜禱,đế thân bái đảo
屈𨂗,khuất co
秋七月旱祈雨,thu thất nguyệt hạn kì vũ
宋人有詩云因貪交趾象却失廣原金,tống nhân hữu thi vân nhân tham giao chỉ tượng khước thất quảng nguyên kim
勑㫖各衛軍司所軍匠凡有營造溱作各務如有内府武庫祠宇寺觀之類其該衛司所官及督押員人敢有箠背要索錢財及賣放作弊六科監察御史憲司及錦,sắc chỉ các vệ quân ti sở quân tượng phàm hữu dinh tạo trăn tác các vụ như hữu nội phủ vũ khố từ vũ tự quan chi loại kì cai vệ ti sở quan cập đốc áp viên nhân cảm hữu chuỷ bội yêu sách tiền tài cập mại phóng tác tệ lục khoa giám sát ngự sử hiến ti cập cẩm
六日有暴風從東北起拨木折屋船多覆没,Lục nhật hữu bạo phong tòng Đông Bắc khởi bạt mộc chiết ốc thuyền đa phúc một
水郡使其黨瑞郡瓊郡侵掠青林青,thuỷ quận sử kì đảng thuỵ quận quỳnh quận xâm lược thanh lâm thanh
弹綿𡭉󰵦,đàn miên bắn bông
貉龍君,lạc long quân
時北㓂将興而民众憚遠役故設此以收人心,Thời Bắc khấu tương hưng nhi dân chúng đạn viễn dịch cố thiết thử dĩ thu nhân tâm
弟由檢即位改元崇禎,đệ do kiểm tức vị cải nguyên sùng trinh
正蒸𡥙𡛔茹𤤰嫁朱蒸昆翁齊侯,chính chưng cháu gái nhà vua gả cho chưng con ông tề hầu
三月會試天下󰁮人取其合格黎寧等凡六十二人黎寕安樂受益人憲之祖,Tam nguyệt hội thí thiên hạ cử nhân thủ kì hợp cách Lê Ninh Đẳng phàm lục thập nhị nhân Lê Ninh An Lạc Thụ ích nhân hiến chi tổ
𢀭𠊛些拯固𫺧𧁷辰些俟些爫些咹,giàu người ta chẳng có ham khó thì ta hãy ta làm ta ăn
補報渚兮鄧某分,bổ báo chưa hề đặng mỗ phân
季犛貶阮景真升華路安撫使以豊國監?幹阮彦光為宣撫使兼新寕鎮制置使,Quý Li biếm Nguyễn Cảnh Chân Thăng Hoa lộ an phủ sứ dĩ Phong quốc giám quản cán Nguyễn Ngạn Quang vi Tuyên phủ sứ kiêm Tân Ninh trấn chế trí sứ
㐌𧵆之󰡏調賒,Đã gần chi có điều xa
次要,thứ yếu
惑於浮屠慈愛之説肆赦叛臣則仁流於姑息此其失也,Hoặc ư Phù Đồ từ ái chi thuyết tứ xá phản thần tắc nhân lưu ư cô tức thử kì thất dã
猶不免焉雖至於困背城一戰誓以死守與社稷俱存亡然後爲無愧,do bất miễn yên tuy chí ư khốn bối thành nhất chiến thệ dĩ tử thủ dữ xã tắc cụ tồn vong nhiên hậu vi vô quý
娄迡魯占倘南,lâu chầy lúa chiêm tháng năm
鋸頭至𦝂𣳮命爫𠄩𢚸𠄩命拱鈘𠄩,cưa đầu chí đít rã mình làm hai lòng hai mình cũng chia hai
太祖起兵時鬢從官軍襲檜柵,Thái Tổ khởi binh thời Tấn tòng quan quân tập Cối sách
芇𠊛惜綠貪紅󰑼埃,Nào người tiếc lục tham hồng là ai
嬸朱𠬠𪤍鉑尼󰝂迻朱注底𣈗消坡,thím cho một nén bạc này đem đưa cho chú để ngày tiêu pha
蔑㗂持󰠳󰝡檜月寬寬仍戾兔散暈,một tiếng chày đâu đâm cối nguyệt khoan khoan những lệ thỏ tan vừng
𢩵車𠳐旨特差,đẩy xe vâng chỉ đặc sai
茹恩󰘂瑞𫔬方𢝙𢚸,nhờ ơn cửa thụy muôn phương vui lòng
秋清䏾𤑟𨑮分𠓇壼瀝香冬󰋇斛苔,thu thanh bóng tỏ mươi phần sáng hồ sạch hương đong mấy hộc đầy
然然群𨅸墫蹎𠓨𥿺,Nhơn nhơn còn đứng chôn chân vào vòng
帝幸古覽行營詔諸強盗百姓禾秧財物得財杖一百不得財而傷人者以流罪論,Đế hạnh Cổ Lãm hành doanh chiếu chư cường đạo bách tính hoà ương tài vật đắc tài trượng nhất bách bất đắc tài nhi thương nhân giả dĩ lưu tội luận
癸卯塟于敬陵,Quý Mão táng vu Kính Lăng
床㙮㙮蔑㘨香,giường thấp thấp một nồi hương
庄夭制恶,chẳng yêu chơi ác
芇𠊛鳯乍鸞終,Nào người phượng chạ loan chung
𩄲𣻆󱢩葉書房,mây tuôn phủ rợp thư phòng
桂𤁕香迻蓮𤁕香迻,quế lạt hương đưa sen lạt hương đưa
或僥倖一藝即得填充,hoặc kiểu hạnh nhất nghệ tức đắc điền sung
𡛔妸𡨸位朱特𥹰𠱋,gái ả giữ vì cho được lâu ru
丐鷺𣵰𤂬坡滝悶󰭼𡞕𬙾仍空固錢,cái cò lặn lội bờ sông muốn lấy vợ đẹp nhưng không có tiền
其各府縣校僃類士人,Kì các phủ huyện hiệu bị loại sĩ nhân
又有清化宣光等路官奏雨狀適至併以示天祐天祐無以對,hựu hữu thanh hoá tuyên quang đẳng lộ quan tấu vũ trạng thích chí tính dĩ thị thiên hựu thiên hựu vô dĩ đối
󰟨朋𧎝𧎝𢶢車𦰟焒課夏缽渃務冬,thế bằng chấu chấu chống xe ngọn lửa thuở hè bát nước mùa đông
堝𠶦󱚂󱞈𠶦,nồi méo úp vung méo
出李惠宗宫人及親戚女嫁諸蛮酋長,xuất lí huệ tông cung nhân cập thân thích nữ giá chư man tù trưởng
一日上皇見帝首瘡痕詰之具以實對,nhất nhật thượng hoàng kiến đế thủ sang ngân cật chi cụ dĩ thực đối
人生羅世意如䏾畑如𥒥浡如𩄲浽如占包,nhân sinh là thế ấy như bóng đèn như đá bọt như mây nổi như chiêm bao
壬午三年明天順六年,Nhâm Ngọ tam niên Minh Thiên Thuận lục niên
󱋓琼漿音挹瓢春,chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân
十一月廣築鳳城因李陳之制也,thập nhất nguyệt quảng trúc phụng thành nhân lí trần chi chế dã
小童䀡𧡊㤕車,tiểu đồng xem thấy xót xa
𪚔字而名之,Nghiễm tự nhi danh chi
坦凡𡎝俗隔賖,đất phàm cõi tục cách xa
黎比也旦城中皆降,lê tỉ dã đán thành trung giai hàng
在位三十二年,tại vị tam thập nhị niên
排徊相別執󰡞盃,Bồi hồi tương biệt chấp li bôi
命西軍都督府僉事屈打令五府軍一千人並命親軍殿前二司校尉二司軍人討之,mệnh tây quân đô đốc phủ thiêm sự khuất đả lệnh ngũ phủ quân nhất thiên nhân tịnh mệnh thân quân điện tiền nhị ti hiệu uý nhị ti quân nhân thảo chi
𦝄坤宛禄𢧚辞,lưng khôn uốn lộc nên từ
倪曳庄咍谷,nghê dại chẳng hay cốc
大風雨,đại phong vũ
斗量苔斗計庄掣之,đẩu lượng đầy đấu kể chăng xiết gì
排詩詠丐火󰌎燉渃,bài thơ vịnh cái hoả lò đun nước
呂󰟯𡮍分婵娟𣷭溇㳥奇固全特爲,lỡ làng chút phận thuyền quyên bể sâu sóng cả có tuyền được vay
祝版版祝倣曳托京,chúc bản bản chúc phỏng dài thước kinh
太尉楊英耳献白六,Thái uý Dương Anh Nhĩ hiến bạch lộc
本師耒拱典𡢐,Bản sư rồi cũng đến sau
初以來數出詔旨禁民拒斥而庫吏收税常揀好錢民間禁不能止故更有是令,Sơ dĩ lai sổ xuất chiếu chỉ cấm dân cự xích nhi khố lại thu thuế thường giản hiếu tiền dân gian cấm bất năng chỉ cố cánh hữu thị lệnh
㐌泇䏾𢪀吏碑𠰘唭,đã dơ bụng nghĩ lại bia miệng cười
𤴬之細浽筭皮渚專,đau chi tới nỗi toan bề chữa chuyên
典𫢩計吏啐它𦊚𠄼,đến nay kể lại trót đà bốn năm
共󰑼呂󰜋𠰃𠄩,Cũng là lỡ một lầm hai
沛爫朱別法蚤𪮞皮鞭拉𪮭𠓨𦋦𢬣,phải làm cho biết phép tao giật bì tiên rắp sấn vào ra tay
𠊚貪富貴𠊚恒重,người tham phú quý người hằng trọng
喂嘆色渃香𡗶,ÔI THAN sắc nước hương trời
班𣈜蠟𤏧𠄩边,Ban ngày sáp thắp hai bên
郑歆󰝡胣󰛴釖北𤽗童子𦇒󱚢檜核,trịnh hâm đem dạ gươm dao bắt ngươi đồng tử trói vào cội cây
共饒㕵𨢇調盃調唭,cùng nhau uống rượu đều vui đều cười
光,quang
三月朔日有食之,tam nguyệt sóc nhật hữu thực chi
是皆揭標的於當時所以垂黾鑑於後代,Thị giai yết phiêu đích ư đương thời sở dĩ thuỳ mãnh giám ư hậu đại
𠇍𥹰𫢩㐌𠾼㗰𫫥,mấy lâu nay đã toạc toàng toang
咍爫年彦卷特体彦佛,hay làm nên ngàn quyển được thấy ngàn phật
及元人間道入冦京城失守靈慈在黄江保眾皇太子宫嬪妃主及諸將妻子免於盗賊又按驗諸家舟船之匿車噐者盡送于軍,cập nguyên nhân gian đạo nhập khấu kinh thành thất thủ linh từ tại hoàng giang bảo chúng hoàng thái tử cung tần phi chủ cập chư tướng thê tử miễn ư đạo tặc hựu án nghiệm chư gia chu thuyền chi nặc xa khí giả tận tống vu quân
牟花󰣀唉滛提湥湄,màu hoa lê hãy dầm dề giọt mưa
姑時固号凱郎穷京,cua thời có hiệu khải lang cồng kềnh
𨇜調納采于歸,đủ điều nạp thái vu quy
碑𣇞些仕逴娘宜家,Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia
𬂙𫯰麻庄体𫯰㐌停𠬠浽𦟐紅無縁,trông chồng mà chẳng thấy chồng đã đành một nỗi má hồng vô duyên
󰉲𠫾󰛺教最𧗱𠺌󱬜,sớm đi khuyên giáo tối về quảy đơm
逴𥙩部領𨖲殿排班雅𧗱堆边叩頭,rước lấy bộ lĩnh lên đền bày ban nhã vệ đôi bên khấu đầu
𠀲󰅹打󱥄辰沛稱𫥨,đứa nào đánh địt thì phải xưng ra
恍惚,hoảng hốt
吀𡗶𩄎𫴋,xin trời mưa xuống
滅和宗族蔑萌拯群,diệt hoà tông tộc một manh chẳng còn
固欺嚈月嘲花,có khi ướm nguyệt trêu hoa
諱鏳又諱暉聖宗之長子也在七年壽四十四歳而崩塟裕陵位帝天資英睿運撫隆平纔七年間而天妟然足爲守成之令主享國不永惜哉,Huý Sanh hựu huý Huy Thánh Tông chi trưởng tử dã tại thất niên thọ tứ thập tứ tuế nhi băng táng Dụ Lăng vị Đế thiên tư anh duệ vận phủ long bình tài thất niên gian nhi thiên yến nhiên túc vi thủ thành chi lệnh chủ hưởng quốc bất vĩnh tích tai
爫之呂揲朱弹昂宫,Làm chi lỡ nhịp cho đàn ngang cung
鬪杖,đấu trượng
春正月大駕至自盆蛮,xuân chính nguyệt đại giá chí tự bồn man
上帝雖嚴咍禁斷固𣈘𫬠探典房些,thượng đế tuy nghiêm hay cấm đoán có đêm lóm thóm đến phòng ta
酒酣作樂功曹潘歆起舞属京不起歆欲迫強萌怒殺歆,tửu hàm tác nhạc công tào phan hâm khởi vũ chúc kinh bất khởi hâm dục bách cưỡng manh nộ sát hâm
留占城主賁該及妃嬪三人于京城,Lưu Chiêm Thành chủ Bí Cai cập phi tần tam nhân vu kinh thành
闭𥹰拯𧡊圣明埃咍𡗶㐌底𰈏待些,bấy lâu chẳng thấy thánh minh ai hay trời đã để dành đãi ta
似來終竟好为非,Tự lai chung cánh hiếu vi phi
季犛問樞𡧸屬誰可用者,quý li vấn khu mật thuộc thuỳ khả dụng giả
怒柴户卲本羅,kìa thầy họ thiệu vốn là
斫󰠲𢪊翠𢺺鴛,chước đâu rẽ thuý chia uyên
㖪掛㐌𤴬𢚸丐蟈,khắc khoải đã đau lòng cái cuốc
其敗雖同其義則異,kì bại tuy đồng kì nghĩa tắc dị
明帝先以料王通等困窘事已若此無可奈何既遣蘿汝敬等賫書封陳暠爲安南國王罷征南命通等北回還我安南地方朝貢復依洪武舊制許通史徃來,Minh đế tiên dĩ liệu Vương Thông đẳng khốn quẫn sự dĩ nhược thử vô khả nại hà ký khiển La Nhữ Kính đẳng tê thư phong Trần Cảo vi An Nam Quốc Vương bãi chinh Nam Mệnh Thông đẳng Bắc hồi hoàn ngã An nam địa phương triều cống phục y Hồng Vũ cựu chế hứa thông sử vãng lai
𠃅𩯀𫇳撑𫇳𬞑󱬐,mái tóc chòm xanh chòm lốm đốm
欺耒埃闷吟󱛅噲󰑼蹺退喃哪唯傳,khi rồi ai muốn ngâm nga gọi là theo thói nôm na dõi truyền
襖㐌湘撑湘式綠頭庒隊泊隊花鐄,áo đã tương xanh tương thức lục đầu chăng đội bạc đội hoa vàng
尋伴切𠫾𠶆木,tìm bạn thiết đi mời mọc
名,danh
小姐浽𢚷同同,Tiểu thư nổi giận đùng đùng
苔𥑥蹅𥗐𤈘衝,đầy sành đạp sỏi liệt xông
但𭓇術踈淺恐聲律之間难以諧和,Đán học thuật sơ thiển khủng thanh luật chi gian nan dĩ hài hoà
三月占人冦臨平府府官范阿葱擊敗之,Tam nguyệt chiêm nhân khấu Lâm Bình phủ phủ quan Phạm A Song kích bại chi
博󰤒𨔈低𢜠博丕,bác đến chơi đây mừng bác vậy
副将左都督黄義膠卒,Phó tướng Tả đô đốc Hoàng Nghĩa Giao tốt
𤯨𬡶襖襀𣩂墫襖𫅜,sống mặc áo rách chết chôn áo lành
𦑃丐螽斯𦼚合𪮯𪮯丕,cánh cái chung tư sum họp rập rập vậy
𤴬󰟯如体槊󱢉,đau lòng như thể giáo đâm
常𣈜,thường ngày
情春󰂇庒代騰,tình xuân ví chẳng đãi đằng
杜滿領天綱章聖拱宸軍行步軍都将杜元拓副之,Đỗ Mãn lĩnh Thiên Cương Chương Thánh Củng Thần quân hành bộ quân đô tướng Đỗ Nguyên Thác phó chi
夏四月加諒山藩臣阮廷繼爵弘郡公以其論得土酋閉公亮閉國濟歸命故也,hạ tứ nguyệt gia lạng sơn phiên thần nguyễn đình kế tước hoằng quận công dĩ kì luận đắc thổ tù bế công lượng bế quốc tế quy mệnh cố dã
太平洋,thái bình dương
䜹浪聲氣初󰅒,thưa rằng thanh khí xưa nay
拯別意仍𡶀𧯄󰅹卞擼囉𫏾𪾺,chẳng biết ấy những núi hang nào bèn trổ ra trước mắt
𧘇墓󰟁主埃麻咏𠶀,Ấy mồ vô chủ ai mà viếng thăm
小姐迍󰘇𣎀提,Tiểu thư đón cửa đêm giề
仍性擬悶𨢇歆彈醝疎㴷景,nhưng tính nghỉ muốn rượu ham đàn say thơ đắm cảnh
主東底罪𠬠𠇮朱花,Chúa ĐÔNG để tội một mình cho hoa
悲矣𨕭共𡗶召福重無穷,bay hãy lên cùng trời chịu phúc trọng vô cùng
丐𪂲丐𪅥丐𪇌𫳵𡮠踸𪽣穭翁唉𪂲,cái cò cái vạc cái nông sao mày giẫm ruộng lúa ông hỡi cò
置山陵官及封先帝宫嬪以奉祀,trí sơn lăng quan cập phong tiên đế cung tần dĩ phụng tự
或遲速踈數而不齊大畧然也何有於江山借曰江山有厭勝之術天氣之運聖人之生厭勝有何術乎如秦始皇知東南有天子氣數遊以厭之漢髙猶興終不䏻勝也,hoặc trì tốc thơ số nhi bất tề đại lược nhiên dã hà hữu ư giang sơn tá viết giang sơn hữu yếm thắng chi thuật thiên khí chi vận thánh nhân chi sinh yếm thắng hữu hà thuật hồ như tần thuỷ hoàng tri đông nam hữu thiên tử khí số du dĩ yếm chi hán cao do hưng chung bất năng thắng dã
累差南北諸軍無一人還者,luỹ sai nam bắc chư quân vô nhất nhân hoàn giả
固欺拱動旦𨕭轉運,có khi cũng động đến trên chuyển vần
固昆𡛔汝節春士𫅜𠴗𦷾,có con gái nhớ tiết xuân sĩ lành dỗ đấy
九月駢至南定峯州蠻眾近五萬方穫田禾駢掩,Cửu nguyệt Biền chí Nam Định Phong Châu Man chúng cận ngũ vạn phương hoạch điền hoà Biền yểm
以薦仁宗盂蘭,Dĩ tiến Nhân Tông Vu Lan
房空傷几𣎃𣈜隻身,phòng không thương kẻ tháng ngày chiếc thân
𩄲碧𣘃𡶀𡴯𡗶撑,mây biếc cây núi ngất trời xanh
𠀧生欧罕綠𡗶之低,Ba sinh âu hẳn duyên trời chi đây
賊兵勢逼二帝潜御小舟行三峙元,Tặc binh thế bức nhị Đế tiềm ngự tiểu chu hạnh Tam Trĩ nguyên
𡗶坦生物麻厚蒸㝵,trời đất sinh vật mà hậu chưng người
童𠸗𣍊胣𬈋碎,đồng xưa hết dạ làm tôi
帝自将擊麻沙洞破之俘其洞長魏滂等數百人獲金幣牛羊不,Đế tự tương kích Ma Sa động phá chi phu kì động trưởng Nguỵ Bàng đẳng sổ bách nhân hoạch kim tệ ngưu dương bất
然但持大綱權㱕行遣,nhiên đản trì đại cương quyền quy hành khiển
讀册,đọc sách
焒城𬇚亇𠯇趨,lửa thành ao cá dẫy xô
萬民感景𠿯𠿯惜𤤰太祖創𠁀規模,muôn dân cám cảnh ngùi ngùi tiếc vua thái tổ sáng đời quy mô
二十一日壬子夜月犯歳星,nhị thập nhất nhật nhâm tí dạ nguyệt phạm tuế tinh
仍𢜠特准安身,Những mừng được chốn an thân
塘𠫾險阻󰬥皮切𫢼,đường đi hiểm trở nhiều bề thiết thay
𣙯𥯌,dùi tre
庚申七年元延祐七年春三月十六日上皇崩于天長府重光宫引梓宫入祥符門奉安於聖慈宫,Canh Thân thất niên Nguyên Diên Hựu thất niên xuân tam nguyệt thập lục nhật Thượng hoàng băng vu Thiên Trường phủ Trùng Quang cung dẫn tử cung nhập Tường Phù môn phụng an ư Thánh Từ cung
上親策問以天下之事朝廷之政,thượng thân sách vấn dĩ thiên hạ chi sự triều đình chi chính
㖔𡁞絲竹會同軍官,Xôn xao tơ trúc hội đồng quân quan
兵達固𧗱固奇蔑伍蔑旗蔑校蔑㺔,binh đặt có vệ có cơ một ngũ một cờ một hiệu một voi
及苗裔之嗣始用州人涖事,cập miêu duệ chi tự thuỷ dụng châu nhân lị sự
𠲟𠴛𦰟𠳨梗查事命娘㐌據麻𠳚申不情浽𢚷𩄲湄,gạn gùng ngọn hỏi ngành tra sự mình nàng đã cứ mà gửi thưa bất tình nổi giận mây mưa
十二月帝還京師,Thập nhị nguyệt đế hoàn kinh sư
冬十月帝幸應豊行宫省歛,đông thập nguyệt đế hạnh ứng phong hành cung tỉnh liễm
辰𢧚𡨺𥙩𦟐紅貞堅,thì nên giữ lấy má hồng trinh kiên
㗂鬪易露,tiếng dấu dễ lộ
払浪譜意𢬣芇,chàng rằng phổ ấy tay nào
升堂払買𠳨查,thăng đường chàng mới hỏi tra
嬸碎抉眜擂𦟂咹肝,thím tôi khoét mắt lôi mề ăn gan
恒沛官哿所𠵩,hằng phải quan cả thửa quở
㩒鎌噲唄阻𧗱唉昆,cầm liềm gọi với trở về hỡi con
𡞕𫯳共敬如常接賓,vợ chồng cùng kính như thường tiếp tân
𠊚坤於𠇍𠊛愚即𠇮,người khôn ở với người ngu tức mình
十二日早明人張輔率都督黄中都指揮蔡福攻多邦城之西北,Thập nhị nhật tảo Minh nhân Trương Phụ suất Đô đốc Hoàng Trung đô chỉ huy Thái Phúc công Đa Bang thành chi Tây Bắc
初真為奸臣所譖𭁈子弟六人俱被殺,Sơ Chân vị gian thần sở tiếm dữ tử đệ lục nhân cụ bị sát
𣌋埋囉𪠞麻朝歆𠭤衛,sớm mai ra đi mà chiều hôm trở về
喭喁𫳘分󰞽那𫳘縁,ngán ngùng chữ phận não nà chữ duyên
蔑間渃碧𫡮鐄支堆,một gian nước biếc mây vàng chia đôi
𦹵穭爫㐌泟耒渃󱤅潙𨑮群度󰜋𠄩,cỏ lúa làm đã sạch rồi nước ruộng vơi mười còn độ một hai
氣坦󱲶生𠊚輕薄,khí đất mỏng sinh người khinh bạc
搙𢴚油爫𢧚𧀑棟樑,náu nức dầu làm nên giống đống lương
埋縁𠶡女󰑼捕,may duyên rủi nợ là phô
襘𧜖襘𬡰𫽄裺,gối chăn gối chiếu chẳng êm
馬渚弹之妾薄縁,mựa chớ đàn chê thiếp bạc duyên
立皇后六惟嫡夫人爲立教皇后車服之制特異於諸宫,Lập Hoàng hậu lục duy Đích phu nhân vi Lập Giáo Hoàng Hậu xa phục chi chế đặc dị ư chư cung
國威州人亦率徒侣屯于西結道路爲之不通,quốc oai châu nhân diệc suất đồ lữ đồn vu tây kết đạo lộ vi chi bất thông
辰英拱凭如𨰈𠀧蹎,thì anh cũng vững như kiềng ba chân
呈,trình
當北方之,đương bắc phương chi
日月既晦而復明,Nhật nguyệt ký hối nhi phục minh
丙辰還京師,Bính Thìn hoàn kinh sư
細蓝山篤𢚸执飭,tới lam sơn dốc lòng giúp sức
﨤𣈗𡥵渃拱𧗱𢬣空,gặp ngày con nước cũng về tay không
礪之以爵賞使人勸鰌之以刑罰使人自懲,Lệ chi Dĩ tước thưởng sử nhân khuyên thu chi dĩ hình phạt sử nhân tự trừng
𭛣矢補庄𪧚床,Việc BINH bỏ chẳng giữ giàng
濁水渃獨庄兮吀咹,trọc thuỷ nước đục chẳng hề xin ăn
一日當司盥洗因入侍内昭皇見而悅之每夜逰召與同逰見煚在暗處即親臨挑謔之或曳其髮或立其影,nhất nhật đương tư quán tẩy nhân nhập thị nội chiêu hoàng kiến nhi duyệt chi mỗi dạ du triệu dữ đồng du kiến cảnh tại ám xứ tức thân lâm thiểu hước chi hoặc duệ kì phát hoặc lập kì ảnh
念夙志之未酧釆羣言而增校,Niệm túc chí chi vị thù thái quần ngôn nhi tăng hiệu
𬌓𢚸娥女爲払麻迎,tấm lòng nga nữ vì chàng mà nghiêng
𤏧𦰟畑蓮𧡊𤽸抛,Thắp ngọn đèn lên thấy trắng phau
牢碎𤴬䏾󰡫尼許翁,sao tôi đau bụng thế này hở ông
先是試法疏闊尙容懷挾,tiên thị thí pháp sơ khoát thượng dung hoài hiệp
󰘚𬂙𢬣𫽄女移,Mặt trông tay chẳng nỡ rời
死,tử
鎌弹姅梗𡽫滝󰜋掉,Gươm đàn nửa gánh non sông một chèo
卿等合體此意以盡克难之道以全終始之節無使臯𧃰稷契伊傅周召專美於前代顧不偉哉,Khanh đẳng hợp thể thử ý dĩ tận khắc nan chi đạo dĩ toàn chung thuỷ chi tiết vô sử Cao Quỳ Tắc Tiết Y Phó Chu Thiệu chuyên mĩ ư tiền đại cố bất vĩ tai
孛庒噡咹𠷯魔,bụt chẳng thèm ăn mày ma
降北道等處承宣使黎公恪等各一等以本處多蝗蟲不能先奏坐視民瘼也,Giáng Bắc đạo đẳng xứ Thừa tuyên sứ Lê Công Khác đẳng các nhất đẳng dĩ bản xứ đa hoàng trùng bất năng tiên tấu toạ thị dân mạc dã
稿𦹳吝󰇾𠓀畑風情固錄群傳史撑,cảo thơm lần giở trước đèn phong tình có lục còn truyền sử xanh
𢚸淹朗空𢧚排𦇒𠰘拱停󰬥呐爫之,lòng êm lặng không nên bối rối miệng cũng đừng nhiều nói làm chi
啨唱春夏秋冬,xênh xang xuân hạ thu đông
共泛制唱太平歌,cũng bấm chơi xướng thái bình ca
渚調忌󰟨命輕易,chớ điều cậy thế mình khinh dễ
溪𡶀汰汰拯對度𨎠,khe núi thảy thảy chẳng đổi độ trước
𣷮鐄固別役尼朱些,suối vàng có biết việc này cho ta
𥘉宋亡其人㱕我,sơ tống vong kì nhân quy ngã
以黄義膠爲都督同知,Dĩ Hoàng Nghĩa Giao vi Đô đốc đồng tri
吀嘲,xin chào
春正月宴百官,xuân chính nguyệt yến bách quan
喂金郎唉金郎,ối kim lang hỡi kim lang
月花花月󰞽濃,Nguyệt hoa hoa nguyệt não nùng
畧車雪吕嘆嘲,trước xe lơi lả han chào
五月雨,ngũ nguyệt vũ
蜂王㙮壘哭噒,phong vương đắp lũy khóc ran
五月二十一日召進士范󰦛禮等入丹墀内,Ngũ nguyệt nhị thập nhất nhật triệu tiến sĩ Phạm Đôn Lễ đẳng nhập Đan Trì nội
拠𠳒𥛉𫴋媒時𭝫𣦍,Cứ lời lạy xuống mụ thì khấn ngay
匿你點紅𡨧鮮,nắc nẻ điểm hồng tốt tươi
謂常延曰金年東京及湖南鼎澧等處並已調𭛁兵馬討金人未審㱕期何日,vị thường diên viết kim niên đông kinh cập hồ nam đỉnh lễ đẳng xứ tịnh dĩ điều phát binh mã thảo kim nhân vị thẩm quy kì hà nhật
󰗯形𨯹像𡎥空𨑗盘,tạc hình đúc tượng ngồi không trên bàn
寺置太原都司太原馴象衛并置守禦總知司平狄衛,Tự trí Thái Nguyên đô ti Thái Nguyên thuần tượng vệ tịnh trí Thủ ngự Tổng tri ti bình địch vệ
拱固蔑𠄩尼固鉄麻伮空別用𢧚伮空鐐鈽刀鑢係伮固頓鑕核檜之辰伮󰭼次𥒥𠡚𡀫𬈋鈽麻頓,cũng có một hai nơi có sắt mà nó không biết dùng nên nó không rìu búa dao rựa hễ nó có đốn chặt cây cối chi thì nó lấy thứ đá cứng lắm làm búa mà đốn
沛𠻀朱典𦰟源瀝滝,Phải dò cho đến ngọn nguồn lạch sông
繼以敬宗惠皇帝䂓國綿長久之休于家督婚媾之義不意結與逆椿之邪謀卒啓不祥之釁,Kế dĩ Kính Tông Huệ Hoàng Đế quy quốc miên trường cửu chi hưu vu gia đốc hôn cấu chi nghĩa bất ý kết dữ nghịch xuân chi tà mưu tốt khải bất tường chi hấn
辞官御史指塘𨆢蹎,từ quan ngự sử chỉ đường lui chân
帝收餘卒復戰叔乃降,đế thu dư tốt phục chiến thúc nãi hàng
楼船,lâu thuyền
𡃍哧𠊚󰠳𤳧势尼矇英碎語菓䕯西,gướm ghiếc người đâu lạ thế này trông anh tôi ngỡ quả bầu tây
𠄩行𣳮渚羕湄別󰝡𢚸󰀎悲𣇞忌埃,hai hàng lã chã dường mưa biết đem lòng ấy bây giờ cậy ai
些貰淬𨢇瓶金罍箕,ta thế rót rượu bình kim lôi kia
香󰠲馥馥𦊛皮花󰠲察察菭溪没園,hương đâu phức phức tư bề hoa đâu sát sát đầy khê một vườn
仍衣吏累典娘,Những e lại luỵ đến nàng
朗盈固几𨖅𨔈,láng giềng có kẻ sang chơi
搔痒󰑼馭改,tao dương là ngứa gãi
朶海棠𥅞𥄭春霄,đoá hải đường thức ngủ xuân tiêu
造化荄𢧚窖了台達爫蔑檜底麻磋,tạo hoá gây nên khéo léo thay đặt làm một cối để mà xay
𠦳鐄寔拱𢧚𢱖𥙩才,Nghìn vàng thực cũng nên mua lấy tài
像󰜏捠准龍宮景界尼唩埃𨅸帝躱露台,tượng bà banh chốn long cung cảnh giới này ủa ai đứng đấy lõa lồ thay
仉𠑖詹事𠊛權尙書,kẻ ngôi thiêm sự người quyền thượng thư
用浪欺𨀈蹎𦋦,Dùng dằng khi bước chân ra
茶烏龍香木清奇,trà ô long hương mộc thanh kỳ
到司又言交趾分置郡縣不如因舊封建士豪以相管,Đáo ti hựu ngôn Giao Chỉ phân trí quận huyện bất như nhân cựu phong kiến sĩ hào dĩ tương quản
軫重個中無別語,Chẩn trọng cá trung vô biệt ngữ
󰊄𫡮欧罕散情渃󰝶,Gió MÂY âu hẳn tan tành nước non
咹𡗋拱歇𠰘唁呐𥹰辰歇調坤化㾄,ăn lắm cũng hết miếng ngon nói lâu thì hết điều khôn hoá rồ
殿桂𠮿嗃鮮󰬮月,điện quế xôn xao tươi vẻ nguyệt
史臣吳士連曰吿帝以難私恩也爵人于朝公選也,sử thần ngô sĩ liên viết cáo đế dĩ nan tư ân dã tước nhân vu triều công tuyển dã
時元舟師犯雲屯興道王一以邉務委雲屯副将仁惠王慶餘,Thời Nguyên chu sư phạm Vân Đồn Hưng Đạo vương nhất dĩ biên vụ uỷ Vân Đồn phó tướng Nhân Huệ vương Khánh Dư
餞迻󰜋󱋓関河,Tiễn đưa một chén quan hà
洪快二路為左右聖翊,Hồng Khoái nhị lộ vi Tả hữu Thánh Dực
瑞婆公主太宗姊國峻姑養國峻為子隨叩殿門告急閽者馳奏,thuỵ bà công chúa thái tông tỉ quốc tuấn cô dưỡng quốc tuấn vi tử tuỳ khấu điện môn cáo cấp hôn giả trì tấu
補功吒媄懺生錢𦝄𥺊被朱英󱚢場,bõ công cha mẹ sắm sanh tiền lưng gạo bị cho anh vào trường
没本列編𠸛𣱆各𠊚被干被𪾋究,một bản liệt biên tên họ các người bị can bị giám cứu
王乃翊拨,Vương nãi dực bạt
詠勿𦊛務仍伴親,vắng vắt tư mùa những bạn thân
春正月八日遣使如明,Xuân chính nguyệt bát nhật khiển sứ như Minh
𢚸払意妾埃愁欣埃,lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai
漢帝乃罷參,hán đế nãi bãi sâm
誰可傳宜育崇賢成慶成廣成昭成興侯之子擇其善者立之,thuỳ khả truyền nghi dục sùng hiền thành khánh thành quảng thành chiêu thành hưng hầu chi tử trạch kì thiện giả lập chi
辵𣃣𠫾𣃣𨄻,sước vừa đi vừa dừng
㘨䏧𤇤𦧘,nồi da xáo thịt
兵揚熊虎之威賊築鯨鯢之觀,Binh dương hùng hổ chi uy tặc trúc kình nghê chi quan
終觥令汔如詞浽念心事悲𣇞𠳨埃,chung quanh lạnh ngắt như tờ nỗi niềm tâm sự bây giờ hỏi ai
始信奸臣移國柄終教胡虜,Thuỷ tín gian thần di quốc bính Chung giao hồ lỗ
歳皮𠄩糁群唐疎𤵶,tuổi vừa hai tám còn đàng thơ ngây
𠆍䏧麻烈,sởn da mà rét
及異果蕉椰龍眼之属無歲不至又貢馬凣數百匹,cập dị quả tiêu da long nhãn chi thuộc vô tuế bất chí hựu cống mã phàm sổ bách sất
𣼯塵𢷀泟凌凌,bụi hồng giũ sạch lâng lâng
几𧗱𠊛於分𢬣竜駒夾夾塘𩄲踖澄,kẻ về người ở phân tay long câu xáp xáp đường mây tếch chừng
丁酉六十四年漢景帝六年,Đinh Dậu lục thập tứ niên Hán Cảnh Đế lục niên
縁㐌󰡊據牢吏𨇒𢪀源𩂀󰇾𢬭牢當,duyên đã may cớ sao lại rủi nghĩ nguồn cơn giở giói sao đang
春三月阮嫩㨿扶董鄕稱懷道王奉表稱臣乞平禍亂贖罪,xuân tam nguyệt nguyễn nộn cứ phù đổng hương xưng hoài đạo vương phụng biểu xưng thần khất bình hoạ loạn thục tội
惟妻阿儂子智髙走脱,Duy thê A Nùng tử Trí Cao tẩu thoát
臺買固𨤔𠒦𠒥,đài mới có vẻ rỡ ràng
實坤哏咘,thực khôn gắn bó
之道,chi đạo
冬十月遣阮嫩帥師討廣蠻,Đông thập nguyệt khiển Nguyễn Nộn soái sư thảo Quảng Man
帝亦遣使徃來無間,Đế diệc khiển sứ vãng lai vô gian
士百其勇人一厥心,sĩ bách kì dũng nhân nhất quyết tâm
禮科給事中張孚説如明謝𠕋封并謝賜冠復,lễ khoa cấp sự trung trương phu duyệt như minh tạ sách phong tịnh tạ tứ quan phục
四月有星孛于西北,tứ nguyệt hữu tinh bột vu tây bắc
補功吒媄懺生,bõ công cha mẹ sắm sanh
娓香自𧿨吏茹,vãi hương từ trở lại nhà
𦵚花𣗓𠲶𠰘唭,nụ hoa chưa mỉm miệng cười
椿萱秩醒聀燶,Xuân huyên chợt tỉnh giấc nồng
詔京城内外三家爲寳察諸朝𤤻官職都不得以其子與他人養育倚托權勢家,chiếu kinh thành nội ngoại tam gia vi bảo sát chư triều ban quan chức đô bất đắc dĩ kì tử dữ tha nhân dưỡng dục ỷ thác quyền thế gia
𡥵空固吒如𧓅蝳䋎𡳪,con không có cha như nòng nọc đứt đuôi
日効城民人及頭目皇慶集等挈家四百五十餘口率亡宋欽州塢,Nhật Hiệu thành dân nhân cập đầu mục Hoàng Khánh Tập đẳng khiết gia tứ bách ngũ thập dư khẩu suất vong Tống Khâm Châu ổ
其大畧以爲諸在社民有姦匈人同族同社平時不能訓戒至事發又不能捕納各罰錢五拾貫其所償財命錢收在犯人不得連捉,Kì đại lược dĩ vi chư tại xã dân hữu gian hung nhân đồng tộc đồng xã bình thời bất năng huấn giới chí sự phát hựu bất năng bổ nạp các phạt tiền ngũ thập quán kì sở thường tài mệnh tiền thu tại phạm nhân bất đắc liên tróc
庒如几北𠊛東,chẳng như kẻ bắc người đông
寔𡗶生状𢩾冲渃茄,thực trời sinh trạng giúp trong nước nhà
用孕渚𡝖移𢬣,dùng dằng chưa nỡ rời tay
𥚯埃固𦑃𠖤戈壘柴,dễ ai có cánh bay qua lũy thầy
𰙔鵑嘺爫淶渃𬑉𪔠樵𢯐如窒󰟀肝,ca quyên ghẹo làm rơi nước mắt trống tiều khua như rứt buồng gan
李家衰弱國勢傾危昭皇女主不克負荷託以二郎未諳國勢政事多鈌國祚𥘉開民心未服其禍不小,Lí gia suy nhược quốc thế khuynh nguy Chiêu Hoàng nữ chủ bất khắc phụ hà thác dĩ nhị lang vị am quốc thể chính sự đa khuyết quốc tộ sơ khai dân tâm vị phục kì hoạ bất tiểu
𠬠碎𧗱畧省親,một tôi về trước tỉnh thân
𦖑兜卑庇如形㗂埃,nghe đâu ti tỉ như hình tiếng ai
𦖑𠬠㗂阴雷,nghe một tiếng âm lôi
朱𢧚兵奴雉長乘机些買鋪㕫英䧺,cho nên binh nó trễ tràng thừa cơ ta mới phô phăng anh hùng
事山林園苑川澤之禁,sự sơn lâm viên uyển xuyên trạch chi cấm
時雍有二女一進於統元帝一適莫登庸,thì ung hữu nhị nữ nhất tiến ư thống nguyên đế nhất thích mạc đăng dung
及賊平乃大愧惧然以其险遠不能順復,Cập tặc bình nãi đại quý cụ nhiên dĩ kì hiểm viễn bất năng thuận phục
𧥇牧𠯦𦝄沔曠野,còi mục thét trăng miền khoáng dã
桃鐄没僂綏蹺,đào vàng một lũ nối theo
天感夫人尋󰀋為后,Thiên Cảm phu nhân tầm sách vi hậu
群臣上尊號曰繼天應運仁明欽寕皇帝,Quần thần thượng tôn hiệu viết Kế Thiên Ứng Vận Nhân Minh Khâm Ninh Hoàng Đế
至是卒贈户部尙書少保賜謚雅量,chí thị tốt tặng hộ bộ thượng thư thiếu bảo tứ thuỵ nhã lượng
鎮𡎝南溟裊課初,trấn cõi nam minh nẻo thuở xưa
自󰳅𨖅東南𡴯𡑩,từ chạy sang đông nam ngất nẻo
默埃󰙅車󱅒馭,mặc ai ruổi xe giong ngựa
埃𧗱𠴍啂弹㛪𠰚,ai về nhắn nhủ đàn em nhé
以禮部左侍郎陽郡公阮能紹刑部左侍郎桂海侯黎仕澈工部左侍郎延禄伯楊㵆兵部右侍郎潤裔伯胡士,Dĩ Lễ bộ Tả thị lang Dương quận công Nguyễn Năng Thiệu Hình bộ Tả thị lang Quế Hải hầu Lê Sĩ Triệt Công bộ Tả thị lang Diên Lộc bá Dương Hạo Binh bộ Hữu thị lang Nhuận Duệ bá Hồ Sĩ
𢖵𫯳辰𠃣,nhớ chồng thì ít
打悁𤾓陣飭餘𬮙㝵,Đánh quen trăm trận sức dư muôn người
倍傍𤤰買旦𨍦上皇𠵩責事欧庒為,vội vàng vua mới đến sau thượng hoàng quở trách sự âu chẳng vì
四曰塞開隘之路勿使斬伐材木開通道路以𦤶失險,tứ viết tắc khai ải chi lộ vật sử trảm phạt tài mộc khai thông đạo lộ dĩ trí thất hiểm
悉除人我,dứt trừ nhân ngã
海海慈風拥性俗漏漏智月訴機禅,hẩy hẩy từ phong duồng tính dục làu làu trí nguyệt tỏ cơ thiền
𧡊事𤞻典闭除,thấy sự hùm đến bấy chừ
方𮢶󰑼丐湛󱖮,phương tạc là cái chạm vuông
非偶然也天也,Phi ngẫu nhiên dã thiên dã
𡽫撑渃碧㐌仃配坡,non xanh nước biếc đã đành phôi pha
窖艮魚𫢼屡逐頭,khéo ngẩn ngơ thay lũ trọc đầu
𥐆𨱽運渃特輸機𡗶,vắn dài vận nước được thua cơ trời
冲船芇体淡仙,Trong thuyền nào thấy Đạm Tiên
二十日勑㫖海陽山南三江京北四處承,Nhị thập nhật sắc chỉ Hải Dương Sơn Nam Tam Giang Kinh Bắc tứ xứ Thừa
埋,mai
舘浪𡗶坦清明,quán rằng trời đất thanh minh
三月玉陛,tam nguyệt ngọc bệ
初三日明宣宗崩皇太子祁鎮即位是爲英宗改元正統,sơ tam nhật minh tuyên tông băng hoàng thái tử kì trấn tức vị thị vi anh tông cải nguyên chính thống
箕𢀲梌名浪椰子,kìa trái dừa danh rằng da tử
權位󰊹文臣寡於忠󰒂多於狡猾賣直鈞名似忠以信若陳封,quyền vị dư Văn thần quả ư trung nghĩa đa ư giảo hoạt mại trực quân danh tự trung dĩ tín nhược Trần Phong
𥺊溪𥺊𤯩渚芒分黎,gạo khê gạo sống chớ màng phen le
項王歇𠅜色𬰢苔朋坦,hạng vương hết lời sắc mặt dày bằng đất
蔑畨伴典群覃審𠄩𩛷明饒蔑𩈘空,một phen bạn đến còn đằm thắm hai bữa mừng nhau một mặt không
秋久月久雨祈晴,Thu cửu nguyệt cửu vũ kì tình
㝹㝹𣳔渃捥觥𣜿橋儒𡮈𡳳𡌿北昂,nao nao dòng nước uốn quanh nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang
惟其謀之深而計之熟故其戰必勝而攻必取,duy kì mưu chi thâm nhi kế chi thục cố kì chiến tất thắng nhi công tất thủ
弘裕稱病不朝,hoằng dụ xưng bệnh bất triều
史臣吳士連曰文王交鄰有道漢朝󰒂之𦤶爲興兵助擊其讐又罷納諫稱疾不朝于漢遵守家法貽厥孫謀可謂無沗厥祖矣,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Văn Vương giao lân hữu đạo Hán triều nghĩa chi trí vi hưng binh trợ kích kì cừu hựu bãi nạp gián xưng tật bất triều vu Hán tuân thủ gia pháp di quyết tôn mưu khả vị vô thiểm quyết tổ hĩ
以參知政事黎慎杜大阮熾黎受知詞訟事,dĩ tham tri chính sự lê thận đỗ đại nguyễn xí lê thụ tri từ tụng sự
貝王󰞹畧刎󰑼同親,với vương quan trước vẫn là đồng thân
今從黎文休爲是,Kim tòng Lê Văn Hưu vi thị
掣包計浽𬌓愁,Xiết bao kể nỗi tấm sầu
春香即速移蹎情頭白貝夫人闭𣉹,xuân hương tức tốc dời chân tình đầu bạch với phu nhân bấy chừ
𧜖單檜隻泠㳥想因緣𧘇如妄絲王,chăn đôi gối chiếc lạnh lùng tưởng nhân duyên ấy như vòng tơ vương
想崔𢟐㤕𦲿肝,tưởng thôi chua xót lá gan
碎卞破獄尋塘𧗱低,tôi bèn phá ngục tìm đường về đây
扽捉,đòn xóc
路󰑼深謝買󰑼知恩,Lọ là thâm tạ mới là tri ân
𠅜雖拯体𦖑仍極敬你𦷾,lời tuy chẳng thấy nghe nhưng cực kính nể đấy
蕞迯得免,Toái đào đắc miễn
喑󰠐㗂㳥呌觥槣𡎦,ầm sầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
補戈,bỏ qua
日燏還營密率家属諸營降,nhật duật hoàn doanh mật suất gia thuộc chư doanh hàng
証寃朱仉忠󰆹特渚,chứng oan cho kẻ trung nghì được chưa
題材,đề tài
閏十二月賜胡士揚侯爵裴廷員杜善政等男爵以候命,Nhuận thập nhị nguyệt tứ Hồ Sĩ Dương hầu tước Bùi Đình Viên Đỗ Thiện Chính đẳng nam tước dĩ hậu mệnh
舊例試民以暗寫及書筭充各,Cựu lệ thí dân dĩ ám tả cập thư toán sung các
秋七月改火箇二軍為神雷神電軍善倬各軍為海鴻海馬海鯨海鰍軍󰈫撓爲海鶻軍,thu thất nguyệt cải hoả cá nhị quân vi thần lôi thần điện quân thiện trạo các quân vi hải hồng hải mã hải kình hải thu quân bát nạo vi hải cốt quân
𠀧𦰟滝意覩𠓨滝𣵴,ba ngọn sông ấy đổ vào sông gâm
爲妯篤道蜍姑,vì dâu dốc đạo thờ cô
惜台𠬠等英才,tiếc thay một đấng anh tài
其畧云暴主黎濬猥以󰱃孽濫玷洪圖因循殆至五年盈串已成萬状,Kì lược vân Bạo chủ Lê Tuấn ổi dĩ thứ nghiệt lạm điếm hồng đồ nhân tuần đãi chí ngũ niên doanh xuyến dĩ thành vạn trạng
󰮌當踈𧿯𠓨𦋦大堤,còn đang thơ thẩn vào ra đại đề
爾師回乎非親父哉當盡爾之誠竭爾之敬,Nhĩ Sư Hồi hồ phi thân phụ tai Đương tận nhĩ chi thành kiệt nhĩ chi kính
官軍奔潰,Quan quân bôn hội
足臁𤯩眞,túc liêm sống chân
右前南帝起辛酉終丁卯凣七年,hữu tiền nam đế khởi tân dậu chung đinh mão phàm thất niên
一文武官相該知者品卑而聀髙者如三品都督立在二品班七八品郎中立在六品班,nhất văn võ quan tương cai tri giả phẩm ti nhi chức cao giả như tam phẩm đô đốc lập tại nhị phẩm ban thất bát phẩm lang trung lập tại lục phẩm ban
又戒内外該勘官諸犯人不,Hựu giới nội ngoại cai khám quan chư phạm nhân bất
葻蓮,bông sen
𡧲塘跪𫴋呌𠱜,giữa đường quỳ xuống kêu dồn
㐌𬂨󱝭㐌𬂨󱝭牢麻拯衛油拯固蒸𠇮茹𤤰牢沛蒸󰮃葛淋,đã thon von đã thon von sao mà chẳng về dầu chẳng có chưng mệnh nhà vua sao phải chưng trong cát lầm
密使内人阮廷科徃體察諸叔父兄弟凡二十六王,mật sử nội nhân Nguyễn Đình Khoa vãng thể sát chư thúc phụ huynh đệ phàm nhị thập lục vương
𦋦𢚸㤇親,ra lòng yêu thân
落坦式紅殘󱁎姅𦼔撑,rác đất thức hồng tàn trộn nửa rêu xanh
據󰮃夢兆麻推分𡥵催固𦋦之枚𡢐,cứ trong mộng triệu mà suy phận con thôi có ra gì mai sau
固芸弹吏覩芸文詩,Có nghề đàn lại đủ nghề văn thơ
命僉知阮忠彦從編脩實錄,Mệnh Thiêm tri Nguyễn Trung Ngạn tòng biên tu thực lục
阮如卿等獲漢倉及其太子芮於髙望山中,nguyễn như khanh đẳng hoạch hán thương cập kì thái tử nhuệ ư cao vọng sơn trung
闭除払買呐𠼾祸枚,bấy giờ chàng mới nói sòng họa may
昌𤽸𥪞蓓愁縈𦹵寠,xương trắng trong bụi sầu quanh cỏ cũ
神宗雖幼弱而在朝之臣亦幸其短䘮無一言及之者,Thần Tông tuy ấu nhược nhi tại triều chi thần diệc hạnh kì đoản tang vô nhất ngôn cập chi giả
麻列末,mà lét mắt
清化承宣使進野繭成絲一筐,Thanh Hoá Thừa tuyên sứ tiến dã kiển thành ti nhất khuông
仍差太保廣郡公鄭杭統領各奇隊象馬士卒衛行,nhưng sai thái bảo quảng quận công trịnh hàng thống lĩnh các cơ đội tượng mã sĩ tốt vệ hành
梁得朋優等阮貴雅落韻出爲附翼縣知縣,lương đắc bằng ưu đẳng nguyễn quý nhã lạc vận xuất vi phụ dực huyện tri huyện
長曷娓吝點吏㧅,tràng hạt vãi lần đếm lại đeo
前南,tiền nam
細低辰於吏低,tới đây thì ở lại đây
師它挴󰡮方車,Sư đà HÁI thuốc phương xa
𦓡㛪刎𡨹𬌓𢚸𣘈,mà em vẫn giữ tấm lòng son
𢴩椥,vót tre
裊群物眜奸萌𫣝𫢫齋𪢘功程補󰠳,nẻo còn vắt mắt gian manh trọn đời chay lạt công trình bỏ đâu
大阜󰑼埬蘇無宁同,đại phụ là đống tô mô giữa đồng
甘蔗甲人献玄鹿,Cam Giá giáp nhân hiến huyền lộc
北美,bắc mỹ
簮掑襜㩫𢢆𢠅,trâm cài xiêm giắt thẹn thùng
西平一門忠義社稷計安汾陽再造國家天下功盖,Tây Bình nhất môn trung nghĩa xã tắc kế an Phần Dương tái tạo quốc gia thiên hạ công cái
注刘平牢注吝巾,chú lưu bình sao chú lần khân
𧡊𠊛𬛩妬别𡢐世芇,Thấy người nằm đó biết sau thế nào
嘵嗷怒屡排掉桂董󰞈箕埃㩡㗂持,nghêu ngao nọ lũ bơi chèo quế đủng đỉnh kìa ai trỗi tiếng chày
碎㐌別𣦍𦓡英尼吏打𩢬些低,tôi đã biết ngay mà anh này lại đánh lừa ta đây
失驚娘渚別󰑼爫牢,Thất kinh nàng chửa biết là làm sao
咹󰋇𨑮默󰋇𨑮,ăn mấy mươi mặc mấy mươi
善根於在𢚸些,Thiện căn ở tại lòng ta
親觀以爲樂賞之,Thân quan dĩ vi lạc thưởng chi
又以舍吏杜公魁陳有財㸔戦徇私以過爲功並刖指,Hựu dĩ xá lại Đỗ Công Khôi Trần hữu Tài khán chiến tuẫn tư dĩ quá vi công tịnh ngoạt chỉ
管之𠰘世𠳒貞歷,quản chi miệng thế lời chênh lệch
忍如娘買𤋵𠳒𠓀𡢐,nhẩn nha nàng mới giãi lời trước sau
以黎銀子黎儒宗為保應軍大隊長,Dĩ Lê Ngân tử Lê Nho Tông vi Bảo ứng quân đại đội trưởng
仙明𠄩𡥚調𧗱庵𩄲,tiên minh hai gã đều về am mây
時賊糧頗多而帝軍無十日之食,thời tặc lương pha đa nhi đế quân vô thập nhật chi thực
尼𠅜忍保客傍覌坤沛卢量曳特安,này lời nhắn bảo khách bàng quan khôn phải lo lường dại được yên
席春󰜋聀𢠩恾,Tiệc xuân một giấc mơ màng
𠨪麻𢝙道𤎜名󱼒,nghèo mà vui đạo sáng danh trò
帝賜畵像詩云形容骨格耐冬寒相貌寕寕亦可看風流一段渾描音猫畵也盡心裡難描耿耿丹,Đế tứ hoạ tượng thi vân Hình dung cốt cách nại đông hàn tương mạo ninh ninh diệc khả khan Phong lưu nhất đoạn hồn miêu âm miêu hoạ dã tận Tâm lí nan miêu cảnh cảnh đan
共坊半𦧘共𢬣奔𠊛,cũng phường bán thịt cũng tay buôn người
德元凣一,Đức Nguyên phàm nhất
󰅒黄昏㐌吏枚昏黄,Nay hoàng hôn đã lại mai hôn hoàng
率兜𧡊没小嬌固朝風韻固朝清新,thoắt đâu thấy một tiểu kiều có chiều phong vận có chiều thanh tân
𦊚宮恥𧖱𠄼頭𦰟𢬣,Bốn cung rỉ máu năm đầu ngón tay
庒埃禁𠊛𫼳備呐豁,chẳng ai cấm người mang bị nói khoác
捽𦀊吏𠰚動棱庄,rút dây lại nể động rừng chăng
浪𤾓𢆥女補𠫾󰜋𣈜,Rằng trăm năm nỡ bỏ đi một ngày
慢㦨,mạn lờn
自古秪立一人以主内治而已未聞有五其名者,Tự cổ chỉ lập nhất nhân dĩ chủ nội trị nhi dĩ vị văn hữu ngũ kì danh giả
拱爲課畧在些𨇒用,cũng vì thuở trước tại ta lỗi dùng
買油千彙渚沛湥紅,Mới dầu thiên vựng chưa phai giọt hồng
花桃㐌憚󰊄東𤤰碎分𬙾嬏𫯳緣𢆧,hoa đào đã dạn gió đông vua tôi phận đẹp vợ chồng duyên may
神人見跡于勝嚴寺,Thần nhân hiện tích vu Thắng Nghiêm tự
三月雷震東宫死者凣三人,Tam nguyệt lôi chấn Đông Cung tử giả phàm tam nhân
𡛔𫳵𫯳𫽄𦣰拱,gái sao chồng chẳng nằm cùng
丁未天資嘉瑞元年宋淳熙十四年,Đinh Mùi Thiên Tư Gia Thuỵ nguyên niên Tống Thuần Hi thập tứ niên
夏四月定平元之功,Hạ tứ nguyệt định Bình Nguyên chi công
民携挈而來者有如㱕市,Dân huề khiết nhi lai giả hữu như quy thị
明年正月元世祖崩,Minh niên chính nguyệt Nguyên Thế Tổ băng
度𠄼𠀧󱋓㐌醝㖇,độ năm ba chén đã say nhè
九月橋成帝臨幸命侍臣賦詩,cửu nguyệt kiều thành đế lâm hạnh mệnh thị thần phú thi
二十九日大駕還京,Nhị thập cửu nhật đại giá hoàn kinh
冬十一月帝親征復禮州,Đông thập nhất nguyệt đế thân chinh phục Lễ châu
人類斈,nhân loại học
㙁荼㙮𢬭𠃣𡗉󰣑枯楳亇最挑鐘鯨,muối dưa đắp đổi ít nhiều sớm khua mõ cá tối khêu chuông kình
柑杠𦝄󰑚引𪞷,cùm gông trăng trói dẫn ra
払自𦖑呐消耗如燶肝鉄如袍𢚸𣘈,chàng từ nghe nói tiêu hao như nung gan sắt như bào lòng son
𫀅經讀録,xem kinh đọc lục
肝弄怛𪵯糁七,gan lòng đứt làm tám sất
槈檑插産𠄩行差󱚢獄院𠾕払邱魁,nọc roi sắp sẵn hai hàng sai vào ngục viện đòi chàng khâu khôi
率冘,suất đem
明嘉靖二十二年莫遣使如明歲貢,Minh Gia Tĩnh nhị thập nhị niên Mạc khiến sứ như Minh tuế cống
擊大破之斬張詮等𠬧其所穫以食軍,kích đại phá chi trảm trương thuyên đẳng thu kì sở hoạch dĩ thực quân
𠀲呂毅乙撰壘店遁,đứa lã nghị ắt dọn lũy đêm trốn
󰑾𠫾奔拌𫡉塘庒安,Ra đi buôn bán giữa đường chẳng an
朝臣劾興化處參議張瑀居官不䏻慎守職司致民嗚告及阮沆任知縣未滿一考丁憂未畢潛以金銀妄奏求爲西京殿陵副殆甚超越,Triều thần hặc Hưng Hoá xứ Tham nghị Trương Vũ cư quan bất năng thận thủ chức ti trí dân ô cáo cập Nguyễn Hàng nhậm tri huyện vị mãn nhất khảo đinh ưu vị tất tiềm dĩ kim ngân vọng tấu cầu vi Tây Kinh điện lăng phó đãi thậm siêu việt
百官迎于燕定門,bách quan nghênh vu an định môn
鎫盘鉢󱸌溪黎,mâm bàn bát đĩa khê lê
式者充國子監留𭓇,thức giả sung quốc tử giám lưu học
嗔𧗱埋𠱊上程共𠑬,xin về mai sẽ thượng trình cùng nhau
箕󰜏歲索𬑉矑啉𠽍念佛󱞟茹𡳶箕,kìa bà tuổi tác mù loà lầm rầm niệm phật ngồi nhà cũ kia
𬦡毽,đá kiện
占句,chim cu
石橊荄韶榴𤽸,thạch lựu cây thừu lựu trắng
𬌓𣘈滑𣳮包𣇞朱派,Tấm son gột rửa bao giờ cho phai
𧡊󰜏太后奇肝打料,thấy bà thái hậu cả gan đánh liều
欺咹扵六𦋦𠓨,khi ăn ở lúc ra vào
𠳨𠸜浪馬監生,Hỏi tên rằng Mã Giám sinh
襖襜纀𬗔𥙩饒,áo xiêm buộc trói lấy nhau
六月以占城地置為廣南承宣及升華衛,Lục nguyệt dĩ Chiêm Thành địa trí vi Quảng Nam Thừa tuyên cập Thăng Hoa vệ
六月興󰆑太后崩,lục nguyệt hưng khánh thái hậu băng
十五日庚子明遣行人司行人徐鈺来諭祭聖宗皇帝,thập ngũ nhật canh tí minh khiển hành nhân ti hành nhân từ ngọc lai dụ tế thánh tông hoàng đế
拱茹行院初󰅒,Cũng nhà hàng viện xưa nay
訃聞上深爲哀悼贈兵部尙書池郡公賜謚剛忠,Phó văn Thượng thâm vi ai điệu tặng Binh bộ Thượng thư Trì quận công tứ thuỵ Cương Trung
盖丁氏之興雖出於天数及其衰也由三綱之不正焉,cái đinh thị chi hưng tuy xuất ư thiên số cập kì suy dã do tam cương chi bất chính yên
守度曰安國臣兄也如以為賢則臣請𦤶仕如以臣賢於安國則安國不可󰁮,Thủ Độ viết An Quốc thần huynh dã như dĩ vi hiền tắc thần thỉnh trí sĩ như dĩ thần hiền ư An Quốc tắc An Quốc bất khả cử
亇雷極令,cá trôi cực lành
是歳西楚亡,Thị tuế Tây Sở vong
淮南王安上書諫曰越方外之地,hoài nam vương an thượng thư gián viết việt phương ngoại chi địa
客遊俸固󰜋𠊛其心户束拱㐻書香,khách du bỗng có một người kỳ tâm họ thúc cũng nòi thư hương
拮命戈𦰟墻花,Cất mình qua ngọn tường hoa
冬十月命宗正府考正皇宗譜系,Đông thập nguyệt mệnh Tông chính phủ khảo chính Hoàng tông phả hệ
侈𦣰欺意群恾象,xảy nằm khi ấy còn mường tượng
常傑等俘虜三州人而還,Thường Kiệt đẳng phù lỗ tam châu nhân nhi hoàn
冰控屡𦉱屡󰬾質唐,băng xăng lũ bảy lũ ba chật đàng
𣼽瀘辰拱𫽄𤷱,lẳng lơ thì cũng chẳng mòn
人靣子果瘦,nhân diện tử quả sấu
税藻昆柱窖世尾為,thuế tảo con trụ khéo thay vẽ vời
同知審刑院事程鎮清威縣轉運使阮廷美奏占城事,đồng tri thẩm hình viện sự trình trấn thanh oai huyện chuyển vận sứ nguyễn đình mĩ tấu chiêm thành sự
𢚸𠊚似󰘚埃埃恪,lòng người tựa mặt ai ai khác
十二月太平鄕阮買献白鹿,Thập nhị nguyệt Thái Bình hương Nguyễn Mãi hiến bạch lộc
和󰑼𠊛𠁑𤂬鐄別朱,họa là người dưới suối vàng biết cho
初前吳王病革遣命三哥輔其子,sơ tiền ngô vương bệnh cách khiển mệnh tam kha phụ kì tử
英𠫾竹𣜾栍𣒣,anh đi trúc chửa mọc măng
生它魄落塊漂,Sinh đà phách lạc hồn xiêu
生昆念舍酉蒸昆,sinh con niệm xá dấu chưng con
別浪福善固𡗶女空,biết rằng phúc thiện có trời nữa không
本𠊛縣錫州常,Vốn người huyện Tích châu Thường
陳䧺韜辝免左僕射,thập nhị nguyệt tuệ tinh hiện nam phương
底默老𠫾桧󰝂𧗱老餒矯𫅷奴󰠱泥,để mặc lão đi củi đem về lão nuôi kẻo già nó nặng nề
庄咍名姓󱜐之𠬠𨉟芒襘麻𠫾役咦,chẳng hay danh tính là chi một mình mang gói mà đi việc gì
矣几边撑渚負𠊚,hỡi kẻ biên xanh chớ phụ người
有言泚反者請為守備,hữu ngôn thử phản giả thỉnh vi thủ bị
凣宗室入政府或太師太傅太保太尉或司徒左右相國皆兼授檢校特進儀同三司平章事,phàm tông thất nhập chính phủ hoặc thái sư thái phó thái bảo thái uý hoặc tư đồ tả hữu tướng quốc giai kiêm thụ kiểm hiệu đặc tiến nghi đồng tam ti bình chương sự
𢬣𢭂朱認󰋇詞帖庚,tay trao cho nhận mấy tờ thiếp canh
﨤绳𧺃𠳨浪姨𠫾󰠳,gặp thằng đỏ hỏi rằng dì đi đâu
𦄵傕吏𫄑𥰊駝吏高,dứt thôi lại nối thấp đà lại cao
十刺左膊二十三寺,thập thích tả bác nhị thập tam tự
孛宮登默难蘇,Bột cung đăng mắc nạn to
𢚷妯𦋦胣世常,giận dầu ra dạ thế thường
欺𧗱補永𥪞茹,Khi về bỏ vắng trong nhà
璤遂訴領樹黨書故殺之,huệ toại tố lĩnh thụ đảng thư cố sát chi
𠰺𡥵徐課群𡮲𠰺𡞕自課巴撝買𧗱,dạy con từ thuở còn thơ dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về
上皇之親征也,thượng hoàng chi thân chinh dã
太子即皇帝位改元紹隆元年,thái tử tức hoàng đế vị cải nguyên thiệu long nguyên niên
冬十月一日帝崩于長春殿,đông thập nguyệt nhất nhật đế băng vu trường xuân điện
春三月占城献白象,xuân tam nguyệt chiêm thành hiến bạch tượng
次一辰罪行花次二行𧜗次𠀧行鐄,thứ nhất thì tội hàng hoa thứ nhì hàng mã thứ ba hàng vàng
絲𩯀諸兮報所生,tóc tơ chưa hề báo thửa sinh
𬮌洞拯咍離裊意碧桃㐌𠇍𦽔󰝡花,cửa động chẳng hay lìa nẻo ấy bích đào đã mấy cụm đơm hoa
英払䠣𧿆𦣰𨕭䏾,anh chàng nhún nhẩy nằm trên bụng
成諱󰞿齊文王長子也,thành Huý Anh Tề Văn Vương trưởng tử dã
上皇嘗賜帝食,Thượng hoàng thường tứ Đế thực
抵朱鄭主吏疑黎皇,để cho trịnh chúa lại nghi lê hoàng
朱娘𦋦妬𡨹厨誦经,Cho nàng ra đó giữ chùa tụng kinh
味时産達君臣𫇿时炮󱚘𨒒分𬊨𮥷,vị thời sẵn đặt quân thần thuốc thời bào chế mười phần nỏ nang
霜雪󰅹兮變𨉟,sương tuyết nào hề bén mình
𡢻𠁀𢠿󱝨㐌𡗊,nợ đời vay trả đã nhiều
𫽄󰡊﨤沛媄𨍦燶𪹰,chẳng may gặp phải mẹ sau nồng nàn
壬午群臣上表殯于壼天殿,Nhâm Ngọ quần thần thượng biểu tẫn vu Hồ Thiên điện
以嘗有功隨情輕仲各以流,Dĩ thường hữu công tuỳ tình khinh trọng các dĩ lưu
王女既嫁雅郎盍歸諸夫家乎何爲循嬴秦贅壻之俗以𦤶敗亡哉右趙越王起戊辰終庚寅凣二十三年,vương nữ ký giá nhã lang hạp quy chư phu gia hồ hà vi tuần doanh tần chuế tế chi tục dĩ trí bại vong tai hữu triệu việt vương khởi mậu thìn chung canh dần phàm nhị thập tam niên
逋姑之捷國勢復振乃聽竪子讒間之言一朝殺二輔臣自剪其股胘羽翼事何由濟故君德貴乎剛明,bô cô chi tiệp quốc thế phục chấn nãi thính thụ tử sàm gián chi ngôn nhất triều sát nhị phụ thần tự tiễn kì cổ huyền vũ dực sự hà do tế cố quân đức quý hồ cương minh
關内侯以擒烏馬兒時不献於官家而献于上皇也,Quan nội hầu dĩ cầm Ô Mã Nhi thời bất hiến ư Quan gia nhi hiến vu Thượng Hoàng dã
車馭󰘂𤽗𬲢客合,xe ngựa cửa ngươi nhiều khách họp
𨃴頭每浽叮咛,Gót đầu mọi nỗi đinh ninh
梞卞㵢虐蔑𫩝,gậy bèn trôi ngược một giây
調𬖉月姅暈,đều trông nguyệt nửa vầng
紗衣默沫襖施,sa y mặc mát áo the
以元耀弟章靖王元熺為入内檢校右相國平章事,dĩ nguyên diệu đệ chương tịnh vương nguyên hi vi nhập nội kiểm hiệu hữu tướng quốc bình chương sự
甲辰十二年莫廣和四年,Giáp Thìn thập nhị niên Mạc Quảng Hoà tứ niên
册碍句神胣仍顒,sách ngại câu thần dạ những ngông
沛󰝺韯所𠄩𨒒出行,phải toan sắm sửa hai mươi xuất hành
箕埃㗂哭𠰚𡄨,kìa ai tiếng khóc nỉ non
舘浪恄役尋抛恄荄恄䔲恄󱚢細心,quán rằng ghét việc tầm phào ghét cay ghét đắng ghét vào tới tâm
孝惠皇帝即位義不忍絶所賜老夫者甚厚,hiếu huệ hoàng đế tức vị nghĩa bất nhẫn tuyệt sở tứ lão phu giả thậm hậu
春二月爪哇路貉暹羅三國商舶入海東乞居住販賣乃於海島等處立庄各雲屯買賣寳貨上進方物,xuân nhị nguyệt trảo oa lộ lạc xiêm la tam quốc thương bạc nhập hải đông khất cư trụ phiến mại nãi ư hải đảo đẳng xứ lập trang các vân đồn mải mại bảo hoá thượng tiến phương vật
時顯皇柳知聖慈宫因大水乘船入朝見李朝舊妃逼通於麗天宫,thời hiển hoàng liễu tri thánh từ cung nhân đại thuỷ thừa thuyền nhập triều kiến lí triều cựu phi bức thông ư lệ thiên cung
属将夏郡公缺名爲虜所獲林郡公缺名當陣怯走伏誅,Thuộc tướng Hạ quận công khuyết danh vi lỗ sở hoạch Lâm quận công khuyết danh đương trận khiếp tẩu phục tru
海濱盐塲禁民私賣並令内官管閙又設立本塲局使副以分管之,hải tân diêm trường cấm dân tư mại tịnh lệnh nội quan quản náo hựu thiết lập bản trường cục sử phó dĩ phân quản chi
内竊窺窬外揚貫献,nội thiết khuy du ngoại dương quán hiến
其於政治方覩惟新而乃以仁姑息不正三哥篡奪之刑武黜干戈反為唐阮妄動之舉終以自斃惜哉吳使軍凣二年,Kì ư chính trị phương đổ duy tân nhi nãi dĩ nhân cô tức bất chính Tam Kha thoán đoạt chi hình vũ truất can qua phản vi Đường Nguyễn vọng động chi cử chung dĩ tự tệ tích tai Ngô Sứ Quân Phàm nhị niên
餅𦵚󰠱包秩世,bánh nổ nện vào chặt thay
臨軒而策士,lâm hiên nhi sách sĩ
暇日往擊別村兒童所至皆懾服相率日供樵爨以充課役,hạ nhật vãng kích biệt thôn nhi đồng sở chí giai nhiếp phục tương suất nhật cung tiều thoán dĩ sung khoá dịch
𦖻𦖑𠊛呐会尼,tai nghe người nói hội này
𥅞𣅘買别𣎀𨱽,thức lâu mới biết đêm dài
群箋昔越扵𢬣,còn tiên tích việt ở tay
為𠬠銅錢𢧚𠅎𢚸󰘵,vì một đồng tiền nên mất lòng nhau
至是謀反事𮗓,Chí thị mưu phản sự giác
世子鏳德惟出類眾所㱕心貢表請封意專辝懇,thế tử sanh đức duy xuất loại chúng sở quy tâm cống biểu thỉnh phong ý chuyên từ khẩn
杜满胡問等領水軍,đỗ mãn hồ vấn đẳng lĩnh thuỷ quân
帝莫之𮗓,đế mạc chi giác
𠀧升󰜋畝税田珥台,ba thăng một mẫu thuế điền nhẹ thay
迈虽𪜀弟子哿蚤多修行虽浪它娄㝵咍事某渚曠,mày tuy là đệ tử cả tao đi tu hành tuy rằng đã lâu ngày hay sự mỗ chửa rộng
散情檜枚,tan tành cội mai
法名吏𢬭𠸜𦋦濯泉,Pháp danh lại đổi tên ra Trạc Tuyền
八月定提刑職掌提刑御史朝參立班必如該道御史,bát nguyệt định đề hình chức chưởng đề hình ngự sử triều tham lập ban tất như cai đạo ngự sử
漢明迻塊𠄼𠀧淡塘,hớn minh đưa khỏi năm ba dặm đường
求假雲南王之號而需金銀以竭有限之帑庫,cầu giả Vân Nam Vương chi hiệu nhi nhu kim ngân dĩ kiệt hữu hạn chi thảng khố
渚貪酒色制排累命𡲤吏世唭𠊛吱,chớ tham tửu sắc chơi bời lụy mình vả lại thế cười người chê
謳羅𠼦婆阿蛮𪠞請柴丕,âu là mượn bà a man đi thỉnh thầy vậy
茶課煎𪰛命謹渃,trà thuở tiên thì mình kín nước
呐昂梗柨,nói ngang cành bứa
罪不容誅,tội bất dung tru
其固權則奏云将士樂起土木,Kì cố quyền tắc tấu vân tướng sĩ lạc khởi thổ mộc
帝乘勝長驅三日直抵城下,đế thừa thắng trường khu tam nhật trực để thành hạ
福𧵑終𪰛祸𧵑終稔𪰛祸塊福𧗱共,phúc của chung thời họa của chung nẫm thời họa khỏi phúc về cùng
拜謝曰一子受皇恩全家食天祿,bái tạ viết nhất tử thụ hoàng ân toàn gia thực thiên lộc
疳病昆𡮛,cam bệnh con nít
既至上皇曰大王來即令人引出,Kí chí Thượng hoàng viết Đại Vương lai tức lệnh nhân dẫn xuất
然則諸史有作所以為歷大人君之黾鑑意在矣,nhiên tắc chư sử hữu tác sở dĩ vi lịch đại nhân quân chi mãnh giám ý tại hĩ
搊之仍堛簫騷,LỰA chi những bực tiêu tao
餘者上進入官,dư giả thượng tiến nhập quan
馭𨅮𫴋𣷷,ngựa đua xuống bến
朱仃耒仕料排䋦萌,cho đành rồi sẽ liệu bài mối manh
󰅹𧵑𢶒盆工課意固踈苔𬞚𨢇苔瓶,nào của cởi buồn trong thuở ấy có thơ đầy túi rượu đầy bình
惜其勇而寡,tích kì dũng nhi quả
初七日以占降人巴太為太占同知州多水為僉知州,sơ thất nhật dĩ chiêm hàng nhân ba thái vi thái chiêm đồng tri châu đa thuỷ vi thiêm tri châu
花浪󰜏𦥃閉𥹰,Hoa rằng Bà đến bấy lâu
鋪芸朋寠,phô nghề bằng cũ
蛆虶麻餒𡥵蝒𣈗𡢐奴眷饒𠫾,tò vò mà nuôi con nhện ngày sau nó quện nhau đi
哙󰑼答底𥙩㝵死生,gọi là đắp để lấy người tử sinh
打紬,đánh dò
待荘䝨右𤯭󰠃的弓,ðãi trang hiền hữu sánh cùng đích cung
又定諸邑各𬋩甲,Hựu định chư ấp các quản giáp
丐𨫵,cái cuốc
癸酉,quý dậu
癸丑詔諫議大夫牟俞都󰱇舊龍翼爲左右玉階興聖廣成武,quý sửu chiếu gián nghị đại phu mâu du đô tuyển cựu long dực vi tả hữu ngọc giai hưng thánh quảng thành vũ
壇殉大行皇帝,đàn tuẫn đại hành hoàng đế
眾民䀡𧡊傷喂,chúng dân xem thấy thương ôi
未至安悅江數里伏兵三面並起奮擊於卒洞祝洞等處大破之斬尙書陳洽内官李亮及士卒五萬人溺死者甚眾寕橋之水爲之不流,vị chí an duyệt giang sổ lí phục binh tam diện tịnh khởi phấn kích ư tốt động chúc động đẳng xứ đại phá chi trảm thượng thư trần hiệp nội quan lí lượng cập sĩ tốt ngũ vạn nhân nịch tử giả thậm chúng ninh kiều chi thuỷ vi chi bất lưu
囂囂󰋇發海唏𦄆,heo heo mấy phát hẩy hơi may
月帝御含光殿觀兢舟,nguyệt đế ngự hàm quang điện quan cạnh chu
開國時預從義旗已受正督同督等號緣擊吳賊陣亡未得職品者并有姓名𨻫崖功臣簿如黎棹之類生時官未一二品者今猶有子孫許投告吏部查實類奏授一品散官,khai quốc thời dự tòng nghĩa kì dĩ thụ chánh đốc đồng đốc đẳng hiệu duyên kích ngô tặc trận vong vị đắc chức phẩm giả tịnh hữu tính danh lũng nhai công thần bạc như lê trạo chi loại sinh thời quan vị nhất nhị phẩm giả kim do hữu tử tôn hứa đầu cáo lại bộ tra thực loại tấu thụ nhất phẩm tản quan
乾元殿震視朝於東殿,càn nguyên điện chấn thị triều ư đông điện
後李南帝,hậu lí nam đế
榱𣙯,suy rui
甲戌六年明崇七年,Giáp Tuất lục niên Minh Sùng thất niên
故上而仁宗稱其孝下而明宗遵其法治底文明俗臻福庶非治效本於身脩家齊歟雖詩書所稱又何加焉,cố thượng nhi nhân tông xưng kì hiếu hạ nhi minh tông tuân kì pháp trị để văn minh tục trăn phúc thứ phi trị hiệu bản ư thân tu gia tề dư tuy thi thư sở xưng hựu hà gia yên
可吱𤝞丐㖂𠻀,khá chê chuột cái dấy trò
漢蒼賞戰功爵名三資,Hán Thương thưởng chiến công tước danh tam tư
秋八月興道王調王侯諸軍大閲於東步頭分軍就平灘等處屯守要衝,Thu bát nguyệt Hưng Đạo vương điều vương hầu chư quân đại duyệt ư Đông Bộ Đầu phân quân tựu Bình Than đẳng xứ đồn thủ yếu xung
遺忘者補之例有未當者正之文有未安者改之間有𦎍惡可以勸懲者贅鄙見於其後,di vong giả bổ chi lệ hữu vị đáng giả chính chi văn hữu vị an giả cải chi gian hữu thiện ác khả dĩ khuyên trừng giả chuế bỉ kiến ư kì hậu
媄欺礙󱮱驚湄,mẹ khi ngại gió kinh mưa
大德何以克堪,đại đức hà dĩ khắc kham
調旦城离摟准𪻟士王治所意,đều đến thành luy lâu chốn vua sĩ vương trị sở ấy
亇賣哏勾,cá mại cắn câu
屯屯似蜆𢹣塘東自永𣷭西行頭𡽫,đùn đùn tựa kiến kéo đường đông từ vịnh bể tây hàng đầu non
当欺﨤𡂂𡨌塘,đương khi gặp gỡ giữa đường
庵高庵𥰊達隊層泣輕𠀧𡔔阻吏平,am cao am thấp đặt đòi tầng khấp khểnh ba làn trở lại bằng
𥆾花𩃳𢢆𬂙𦎛𩈘𠫅,nhìn hoa bóng thẹn trông gương mặt dày
箕𡽫怒渃通容,kìa non nọ nước thong dong
𤳷為𢫈㨫㘨󱝺爫咹𤌍𤍇固調慢欺,bởi vì gõ chạm nồi niêu làm ăn thổi nấu có điều mạn khi
定諸藩使臣朝貢京國,Định chư phiên sứ thần triều cống kinh quốc
𢪀強添𢪀産荄用移,Nghĩ càng thêm NGHĨ sởn gai rụng rời
及殿試賜裴光運等並同進士出身,cập điện thí tứ bùi quang vận đẳng tịnh đồng tiến sĩ xuất thân
悲除群𪾋代滕貝埃,bây giờ còn dám đãi đằng với ai
別浪払進討尼󰠲,biết rằng chàng tiến thảo nơi đâu
二十日詔自今凣士人已曾讀書䏻属文有學檢試中免󰱇者饒賦差半分以廣朝廷養育人才之意,Nhị thập nhật chiếu Tự kim phàm sĩ nhân dĩ tằng độc thư năng thuộc văn hữu học kiểm thí trúng miễn tuyển giả nhiêu phú sai bán phần dĩ quảng triều đình dưỡng dục nhân tài chi ý
正月三日節制鄭松,chính nguyệt tam nhật tiết chế trịnh tùng
些𢶢𫽄特些𫽖樔󱚹,ta chống chẳng được ta trở sào xuôi
冷溝之血杵漂江水爲之嗚咽丹舍之屍山積也草爲之殷紅赤也两路救兵既不旋踵而俱敗各城窮㓂亦相觧甲以出降,Lãnh Câu chi huyết xử phiêu giang thuỷ vi chi ô yết Đan Xá chi thi sơn tích dã thảo vi chi ân hồng Xích dã Lưỡng lộ cứu binh ký bất tuyền chủng nhi cụ bại Các thành cùng khấu diệc tương giải giáp dĩ xuất hàng
娘𦖑󰟯拱是非𫼢𣑳,Nàng nghe dường cũng thị phi rạch ròi
同音,đồng âm
碎吀戈妬𠽄吒娘共,tôi xin qua đó thăm cha nàng cùng
𠁀繁花拱󰑼𠁀補𠫾,Đời phồn hoa cũng là đời bỏ đi
朝臣黎伯适范師孟欲更改制度帝曰國家自有成憲南北各異若聽白面書生求售之計則亂生矣,Triều thần Lê Bá Quát Phạm Sư Mạnh dục canh cải chế độ Đế viết Quốc gia tự hữu thành hiến Nam Bắc các dị nhược thính bạch diện thư sinh cầu thụ chi kế tắc loạn sinh hĩ
𣃤﨤蔑𡊲󱠙嶗𣁔,vừa gặp một chỗ cù lao lớn
是月十九日丙寅王親率節制府暨大臣文武百官尊立皇弟維襘即皇帝位,thị nguyệt thập cửu nhật bính dần vương thân suất tiết chế phủ kị đại thần văn vũ bách quan tôn lập hoàng đệ duy cối tức hoàng đế vị
太祖髙皇帝起義平吳時多頼賢臣宣勞而功弘開創冠󰅾衣裳因而復正綱常統紀頼以復明,Thái Tổ Cao Hoàng đế khởi nghĩa bình Ngô thời đa lại hiền thần tuyên lao nhi công hoằng khai sáng quan đái y thường nhân nhi phục chính cương thường thống kỷ lại dĩ phục minh
閏十一月四日莫阮倦死于獄中,Nhuận thập nhất nguyệt tứ nhật Mạc Nguyễn Quyện tử vu ngục trung
郡王有妾因事退出,quận vương hữu thiếp nhân sự thoái xuất
置錦衣金吾二衛,Trí Cẩm y Kim ngô nhị vệ
卒㐌玉約鐄誓,trót đà ngọc ước vàng thề
大王至此少可安身養兵畜銳乘時待釁招募州縣收拾兵眾乃可復興前業,đại vương chí thử thiểu khả an thân dưỡng binh súc duệ thừa thời đãi hấn chiêu mộ châu huyện thu thập binh chúng nãi khả phục hưng tiền nghiệp
𦹵撑𦹳胣𢖵空𠅳,cỏ xanh thơm dạ nhớ không quên
十八日水軍入占城,Thập bát nhật thuỷ quân nhập Chiêm Thành
并擬撰勑遣監察并閑住官各一貟同本處三司詳勘黄蘆等𭁈彼前日有别固曲直緣由明白僃呈,tịnh nghĩ soạn sắc khiển giám sát tịnh nhàn trú quan các nhất viên đồng bản xứ tam ti tường khám hoàng lô đẳng dữ bỉ tiền nhật hữu biệt cố khúc trực duyên do minh bạch bị trình
魚謹𠫾𥽤枚𫼻特轉尼𢖮罕劍咹𡚢,ngớ ngẩn đi xia may vớ được chuyến này ắt hẳn kiếm ăn to
鐘鐄磬萡边命󰇾𦋦,Chuông vàng khánh bạc bên mình giở ra
莫遣黎光賁如明歲貢,Mạc khiến Lê Quang Bí như Minh tuế cống
固𡥵𡥙沛針𠰺𠸒,có con cháu phải chăm dạy bảo
説𦖑翹㐌潭潭珠沙,Thoắt nghe Kiều đã đầm đầm châu sa
蒙昆﨤會𧏵𩄲及𠊛,mong con gặp hội rồng mây kịp người
其官私功即取本縣文信,kì quan tư công tức thủ bản huyện văn tín
󰭻𫅷惨切𡛔󰜩歹敖,trẻ già thảm thiết gái trai ngạt ngào
遶,theo
爫朱朋所体所咍,làm cho bằng thửa thấy thửa hay
至是死,Chí thị tử
庚申永祚二年明萬曆十八年,Canh Thân Vĩnh Tộ nhị niên Minh Vạn Lịch thập bát niên
家山唐隔𨷈琰,gia sơn đường cách muôn dặm
𣎀𣈜隴仍喑󰠐焒兵󰠲㐌喑喑󰜋方,đêm ngày luống những âm thầm lửa binh đâu đã ầm ầm một phương
󰡏芸弹吏覩芸文䜹,Có nghề đàn lại đủ nghề văn thơ
隻船𮥷英踸𥓉𥓉,chiếc thuyền nan anh giậm thình thình
令少尉執令總監等平時軍人犯法不得專殺臨敵而違者許先斬後聞,Lệnh Thiếu uý Chấp lệnh Tổng giám đẳng bình thời quân nhân phạm pháp bất đắc chuyên sát lâm địch nhi vi giả hứa tiên trảm hậu văn
之業惟恐弗堪,chi nghiệp duy khủng phất kham
及帝即位詔還之不以供時祀,cập đế tức vị chiếu hoàn chi bất dĩ cúng thời tự
十一月下嫁正長娣衛國長公主于太尉黎受子黎适,thập nhất nguyệt hạ giá chính trưởng đệ vệ quốc trưởng công chúa vu thái uý lê thụ tử lê quát
亥宜吒媄眉,hãy nghe cha mẹ mày
𣷱㘨𣷱鉢,rửa nồi rửa bát
芇疑拱祖姂𫅷,Nào ngờ cũng tổ bợm già
主書使黎景光並爲審刑院使,chủ thư sứ lê cảnh quang tịnh vi thẩm hình viện sứ
聀𧊉𢠩懞𡶀望夫,giấc bướm mơ mòng núi vọng phu
嘆浪妬窖嘹低,than rằng đó khéo trêu đây
命大臣諭而遣之,mệnh đại thần dụ nhi khiển chi
𢬣襖拂披課𩙍戊灰呂渚欺湄,tay áo phất phơ thuở gió mồ hôi lã chã khi mưa
瘀泖,ứ máu
十八日旨揮諸路鎮縣各隊巡檢司把関隘等嚴加巡守搜捕盗刼,thập bát nhật chỉ huy chư lộ trấn huyện các đội tuần kiểm ti bả quan ải đẳng nghiêm gia tuần thủ sưu bổ đạo kiếp
統領官富郡公鄭根差黎文暿劉世賡等攻破之,thống lĩnh quan phú quận công trịnh căn sai lê văn hi lưu thế canh đẳng công phá chi
還宫素服臨朝作樂警蹕群臣皆吉服進慰表,Hoàn cung tố phục lâm triều tác nhạc cảnh tất quần thần giai cát phục tiến uý biểu
至是疾少痊入謁故特賜之,chí thị tật thiểu thuyên nhập yết cố đặc tứ chi
王復位遣使請命於南漢主劉鋹,Vương phục vị khiển sứ thỉnh mệnh ư Nam hán chủ Lưu Xưởng
吟𠰘塔𦖻兮之禍哿,ngậm miệng đắp tai hề chi họa cả
𢚸𠊛眞觸辱都唏𫽄谷人生於改制,lòng người chen chúc nhọc đua hơi chẳng cốc nhân sinh ở gửi chơi
屈打乃令木州經畧車蛮脩完舊,khuất đả nãi lệnh mộc châu kinh lược xa man tu hoàn cựu
󱤶𡆁󰛢準山臺𠊛調󱨷呶𣎏才坤當,họp nhau ở chốn sơn đài người đều sợ nó có tài khôn đương
𦓅耒吝近捕料吒之乳赤𦝄腰芻𤵶,già rồi lẫn cẫn bỏ liều sá gì vú xếch lưng eo sồ sề
拱𥪞󰜋㗂絲同,Cùng trong một tiếng tơ đồng
長子福原立以明年爲永定元年,Trưởng tử Phúc Nguyên lập dĩ minh niên vi Vĩnh Định nguyên niên
㧅𦟐粉底𢧚命流落,đeo má phấn để nên mình lưu lạc
令諸人有䏻認識者賞爵一資無敢認者,Lệnh chư nhân hữu năng nhận thức giả thưởng tước nhất tư vô cảm nhận giả
身殘𡊨濁恢冲,thân tàn dằn đục khơi trong
張輔劄各府州縣凣軍家虜󰱐小厮婦女而迯在各䖏者捉送軍門,Trương Phụ tráp các phủ châu huyện phàm quân gia lỗ hoạch tiểu tư phụ nữ nhi đào tại các xứ giả tróc tống quân môn
捕䊷𨆝𡓁船隊隻挴檜頭𡽫鈽計堆,bủa chài cuối bãi thuyền đòi chiếc hái củi đầu non búa kể đôi
香強㳥焒強燶,hương càng sóng lửa càng nồng
老箕固阻排𠾦拯挷𠓨𩈘麻𡮠仃𦖑,lão kia có giở bài bây chẳng văng vào mặt mà mày đành nghe
屬地,thuộc địa
体焒創𤎒𤎜急𬦶典𦷾,thấy lửa sáng chấp choáng kíp rảo đến đấy
飛鶽既死嚴伯驥𭁈阮熾竄死於諒山文淵州,Phi Chuẩn ký tử Nghiêm Bá Ký dữ Nguyễn Xí thoán tử ư Lạng Sơn Văn Uyên châu
旨揮文武内外百官等今卿等不奉公守法其掌天下錢銀簿籍者則沉帶留难宜徵宜免不曾分豁批奏,Chỉ huy văn võ nội ngoại bách quan đẳng kim khanh đẳng bất phụng công thủ pháp kì chưởng thiên hạ tiền ngân bạ tịch giả tắc trầm đái lưu nạn nghi trưng nghi miễn bất tăng phân khoát phê tấu
𥙩𧵑𤄮𠅜巽麻詵𥙩蒸士高𫅫𦑃鴻,lấy của nhiều lời tốn mà săn lấy chưng sĩ cao bay cánh hồng
間者求賢圖治命諸人各舉所知,Gian giả cầu hiền đồ trị mệnh chư nhân các cử sở tri
伯俊㱕至桂陽為鄕人所殺,bá tuấn quy chí quế dương vị hương nhân sở sát
埃𪟽吏合󰜋茹,Ai ngờ lại họp một nhà
𠳨包饒𢆫咳姑𨉟,hỏi bao nhiêu tuổi hỡ cô mình
楼青悁𡓃初󰅒藝尼時礼翁尼先師,lầu xanh quen lối xưa nay nghề này thì lấy ông này tiên sư
㤇傷拱体娘妯媄𫯳,yêu thương cũng thể nàng dâu mẹ chồng
渚衝局𨢇吏排路制,Chưa xong cuộc rượu lại bày trò chơi
是時武嚴威起兵於场伸大同属宣光帝命瓊溪侯武護領軍討之,thị thời vũ nghiêm uy khởi binh ư trường thân đại đồng thuộc tuyên quang đế mệnh quỳnh khê hầu vũ hộ lĩnh quân thảo chi
罪埃朱乃甘名分,tội ai cho nấy cam danh phận
内官募商出金領布政勘給大勘,Nội quan mộ thương xuất kim lĩnh Bố chính khám cấp Đại khám
初太后為婕妤祈嗣夢天帝錫以僊童遂有娠世傳太后林誕時因悶假寐夢至上帝所上帝令一僊童降為太后子僊童遲久不肯行上帝怒以玉笏拳其額出血後夢𮗓遂生帝額上隱然有痕迹,Sơ Thái hậu vi Tiệp dư kì tự mộng thiên đế tích dĩ tiên đồng toại hữu thần Thế truyền Thái hậu lâm đản thời nhân muộn giả mị mộng chí Thượng đế sở Thượng đế lệnh nhất tiên đồng giáng vi Thái hậu tử tiên đồng trì cửu bất khẳng hành thượng đế nộ dĩ ngọc hốt quyền kì ngạch xuất huyết hậu mộng giác toại sinh đế ngạch thượng ẩn nhiên hữu ngấn tích
補之𩵜𡊱𪀄籠麻制,bõ chi cá chậu chim lồng mà chơi
九月帝及阮帥等分道進海口獲士人指揮阮正於排淋梟首而還,Cửu nguyệt Đế cập Nguyễn Soái đẳng phân đạo tiến hải khẩu hoạch sĩ nhân chỉ huy Nguyễn Chính ư Bài Lâm kiêu thủ nhi hoàn
明王在位十二年,minh vương tại vị thập nhị niên
至是眾推爲主稱桃郎王,chí thị chúng suy vi chủ xưng đào lang vương
𠳐印封外揆親王,vâng ấn phong ngoài cõi thân vương
茶𫧧𡎝壽尋溋孛仙,già lên cõi thọ tìm duềnh bụt tiên
蓮酒曾旁󱋓祝斟,liên tửu tưng bừng chén chuốc châm
布榖茶表𪁶它曳世,bố cốc chà bẻo quạ đà dại thay
刼𡢐吀𫽄爫𠊛,kiếp sau xin chẳng làm người
我等沗以勳舊之臣靣見此事宜死於社稷而君於悖逆之下立於簒弑之朝為萬世之罪人何靣目見先王於地下乎,Ngã đẳng thiểm dĩ huân cựu chi thần diện kiến thử sự nghi tử ư xã tắc nhi quân ư bội nghịch chi hạ lập ư soán thí chi triều vi vạn thế chi tội nhân hà diện mục kiến tiên vương ư địa hạ hồ
二十六日遇賊戰,nhị thập lục nhật ngộ tặc chiến
花薔薇𡗉𦬑朋𩅜覩𰿘點,hoa tường vi nhiều nở bằng ráng đỏ muôn điểm
㛪𫢩特及羅枚,em nay được gặp là may
船埃倘𦑃𬲇帆賒賒,Thuyền ai THOÁNG CÁNH GIÓ buồm xa xa
悶朱𢧚役𬋩咦劳刀,muốn cho nên việc quản gì lao đao
中遂殺之害及南越王璉,trung toại sát chi hại cập nam việt vương liễn
夏四月朔明詔遍求陳氏子孫立為國王,hạ tứ nguyệt sóc minh chiếu biến cầu trần thị tử tôn lập vi quốc vương
元泰定四年夏五月,nguyên thái định tứ niên hạ ngũ nguyệt
識者恠之,thức giả quái chi
󰞽𠊛󰟊󰊄旬湄,Não người cữ gió tuần mưa
𠃣固,ít có
魂群芒𥘀𠳒誓,Hồn còn mang nặng lời thề
局祗候陳僉爲祗應局陳煚爲政首煚陳太宗,cục chi hậu Trần Thiêm vi Chi ứng cục Trần Cảnh vi Chính Thủ Cảnh Trần Thái Tông
将軍恠問曰爾能中否,tướng quân quái vấn viết nhĩ năng trúng phủ
三百斤設大宴饗勞之,tam bách cân thiết đại yến hưởng lạo chi
埃固頭𬰢意時沛奴淫折,ai có đầu mặt ấy thời phải nó dâm chết
時申惟岳吳文綜起兵于京北安富東岸加林等縣地方有安富儒生朱植告于東京留守瑞郡公吳柄金原伯鄭伯适遣兵擊破之擒維岳文綜等檻送京師傳指行在,thời thân duy nhạc ngô văn tống khởi binh vu kinh bắc yên phú đông ngàn gia lâm đẳng huyện địa phương hữu yên phú nho sinh chu thực cáo vu đông kinh lưu thủ thuỵ quận công ngô bính kim nguyên bá trịnh bá quát khiển binh kích phá chi cầm duy nhạc văn tống đẳng giám tống kinh sư truyền chỉ hành tại
垠碎𨅸吏󰜋边,Ngăn tôi đứng lại một bên
䋦行󰜋㐌𦋦𨑮時󰇵,Mối hàng một đã ra mười thì buông
禁朝官不得徃來王侯家在禁中不得結會三五人話談非議違者罪之,cấm triều quan bất đắc vãng lai vương hầu gia tại cấm trung bất đắc kết hội tam ngũ nhân thoại đàm phi nghị vi giả tội chi
松與占降人制山拏謀反隂結占城人交通聲息,Tùng dữ Chiêm hàng nhân Chế Sơn Nả mưu phản âm kết Chiêm Thành nhân giao thông thanh tức
命中品奉御鄧㬰之送占城宰臣婆漏󰏲那連等三十人還國以從唆都而被擒也,Mệnh Trung phẩm phụng ngự Đặng du Chi tống Chiêm Thành tể thần Bà Lậu Kê Na Liên đẳng tam thập nhân hoàn quốc dĩ tòng Toa Đô nhi bị cầm dã
羅綺𥙩󰠳庄䋥洒,la ỷ lấy đâu chăng lưới thưới
校定憲司職掌,hiệu định hiến ti chức chưởng
㗂蓮仕動聀槐,tiếng sen sẽ động giấc hoè
兵部勘實軍伍者充錦衣衛俊士䏻讀書者充崇文舘儒生三品以下充羽林神臂等衛,Binh bộ khám thực quân ngũ giả sung Cẩm y vệ tuấn sĩ năng độc thư giả sung Sùng Văn quán nho sinh tam phẩm dĩ hạ sung Vũ lâm thần tí đẳng vệ
庫巾𠊚易免𠊚唯,khó khăn người dẻ lẫn người duôi
𨤮岸渃瀋𡽫車,Dặm ngàn nước thẳm non xa
其足,kì túc
妬埃别特軍󰅹結將拱𩠱麻卒拱𩠱,đố ai biết được quân nào kết tướng cũng chui mà tốt cũng chui
仍命諸軍解圍以退,nhưng mệnh chư quân giải vi dĩ thoái
才雖庄午智庄高,tài tuy chăng ngỏ trí chăng cao
正月六日立為皇太子六年九月八日即位以明年為紹平元年大赦天下以生日為繼聖節尋改萬壽聖節號桂林洞主時帝生方十一不假垂簾聽政而天下之事皆自已出甲寅紹平元年明宣德春正月九年朔帝出百官謁太廟又出百官同北使望闕𢪒於客舘四日命門下司右侍郎阮富後改傅右刑院郎中范時中與北使徐琦郭濟等如明,Chính nguyệt lục nhật lập vi Hoàng thái tử lục niên cửu nguyệt bát nhật tức vị dĩ minh niên vi Thiệu Bình nguyên niên đại xá thiên hạ dĩ sinh nhật vi kế thánh tiết tầm cải Vạn Thọ thánh tiết hiệu Quế Lâm Động Chủ Thời đế sinh phương thập nhất bất giả thuỳ liêm thính chính nhi thiên hạ chi sự giai tự dĩ xuất Giáp Dần Thiệu Bình nguyên niên Minh Tuyên Đức Xuân chính nguyệt cửu niên sóc đế xuất bách quan yết Thái Miếu hựu xuất bách quan đồng Bắc sứ vọng khuyết bái ư khách quán Tứ nhật mệnh môn hạ tư hữu thị lang Nguyễn Phú hậu cải Phó Hữu hình viện lang trung Phạm Thời Trung dữ Bắc sứ Từ Kì Quách Tế đẳng như Minh
𡛔旹打𨨨打鉷爫𢝙,gái thời đánh chiêng đánh cồng làm vui
仙明𠄩馭阻𦋦,tiên minh hai ngựa trở ra
翁𤇮𡎥𥪝󱝾𤉕,ông bếp ngồi trong xó tro
於是𭁈諸将議起兵上表奏聞,ư thị dữ chư tướng nghị khởi binh thượng biểu tấu văn
騰空而去,đằng không nhi khứ
𤽗張生𥙩爫邏,ngươi trương sinh lấy làm lạ
伏乞今年鄕試展出本月十二日入第一塲二十日入第二塲二十九日入第三塲九月初六日入第四塲,phục khất kim niên hương thí triển xuất bản nguyệt thập nhị nhật nhập đệ nhất trường nhị thập nhật nhập đệ nhị trường nhị thập cửu nhật nhập đệ tam trường cửu nguyệt sơ lục nhật nhập đệ tứ trường
頭梗格𩯀𠵴閒热𤿦,đầu cành cạch tóc mình nhờn nhợt da
稱者雖曰大醇未免小疪未有克醇乎其醇者也,xưng giả tuy viết đại thuần vị miễn tiểu tì vị hữu khắc thuần hồ kì thuần giả dã
功英󱣔蘿𪭯腩,công anh lọc lá gói nem
悲𣇞,bây giờ
物理,vật lý
倍鐄跪󱖺奏戈每𠳒,vội vàng quỳ gối tâu qua mọi lời
登庸平河髙堆人也,đăng dung bình hà cao đôi nhân dã
匪縁絲𥿗義霜超,phỉ duyên tơ chỉ nghĩa sương siu
浪些固馭迨󰘩,Rằng Ta có ngựa truy phong
尼金挕𫜧尼刀割󰟱𨇜每图庒少次之,này kim nhể nanh này dao cắt rốn đủ mọi đồ chẳng thiếu thứ chi
剛方靡效韓休狡險亶浮林甫,Cương phương mi hiệu Hàn Hưu giảo hiểm đàn phù Lâm Phủ
庚申三年明弘治十三年,Canh Thân tam niên Minh Hoằng Trị thập tam niên
下晏然,hạ yến nhiên
𧡊󱪺茹周𩈘撔𠫾,thấy thóc nhà chu mặt ngoảnh đi
𠶍呫,chúm chím
隊畨湿𦘧句䜹,Đòi phen nét vẽ câu thơ
𩙍𡐙𨒺𨔌没塳,gió đất quanh co một vùng
命太保廣郡公鄭杭同吳仁澈阮光明等照補各府衛軍項,mệnh thái bảo quảng quận công trịnh hàng đồng ngô nhân triệt nguyễn quang minh đẳng chiếu bổ các phủ vệ quân hạng
水精呂𨀈踸蹎哃哃浽𢠣󰝡恩爫讎,thuỷ tinh lỡ bước chậm chân đùng đùng nổi giận đem ân làm thù
󰝂達𨖲𡄩拜𠄩親,đem đặt lên khấn vái hai thân
𠼦𠊛税󰖛逴娘泊󰝡󰘚泊劍塘朱賖,mượn người thuê kiệu rước nàng bạc đem mặt bạc kiếm đường cho xa
抑時政有闕而傷天地之和獄訟失當而有陰陽之變欲消在穹之譴宜推宥下之恩,Ức thời chính hữu khuyết nhi thương thiên địa chi hoà Ngục tụng thất đáng nhi hữu âm dương chi biến Dục tiêu tại cùng chi khiển nghi suy hựu hạ chi ân
産低些劔没𠄽󰠱香,sẵn đây ta kiếm một vài nén hương
𡗶弄弄咍𢚸聖,trời lộng lộng hay lòng thánh
孱𡶀撫𢬣唭曲隙鄧樁勿𨅸喝嘵嗷,sườn núi vỗ tay cười khúc khích rặng thông vẫn đứng hát nghêu ngao
恨共些𨻫西岑意捽𣈗𬂙󰅹𧡊唏沁,hẹn cùng ta lũng tây sầm ấy suốt ngày trông nào thấy tăm hơi
時光治在西都,Thời Quang Trị tại Tây Đô
十二日光紹帝在二等御朱,Thập nhị nhật Quang Thiệu Đế tại Nhị đẳng ngự chu
𠯇保𪀄撑停祝磊逋持㐌固氣洪鈞,rỉ bảo chim xanh đừng chóc lói bù trì đã có khí hồng quân
意体㴷麻拯𢵼丕,ấy thấy đắm mà chẳng vớt vậy
御前之寶帳簿及籍簿用之,ngự tiền chi bảo trướng bạ cập tịch bạ dụng chi
𩈘𬂙拪𫽄女移,mặt trông tay chẳng nỡ rời
陵地多沮洳築土聲震園陵,Lăng địa đa tự như trúc thổ thanh chấn viên lăng
𪰰料所𠇮拯女𠺥所辱,thà liều thửa mình chẳng nỡ chịu thửa nhục
吏部尚書阮如堵以世家親識人阮世羙等八人應󰱇,Lại bộ thượng thư Nguyễn Như Đổ dĩ thế gia thân thức nhân Nguyễn Thế Mĩ đẳng bát nhân ứng tuyển
在碎称𥙩󰜋𢬣,Tại tôi xứng lấy một tay
䀡𡥵𠊛意娘𫼰𧗱󰠳,xem con người ấy nương nhờ về đâu
厨箏孛坦於廊少之,chùa tranh bụt đất ở làng thiếu chi
帝命美惠侯鄭惟㦃提領官軍往擊陳珣,đế mệnh mĩ huệ hầu trịnh duy sản đề lĩnh quan quân vãng kích trần tuân
立皇后七,lập hoàng hậu thất
光輝乃光饒之子籍父功隂蒙加職爵權禄配以郡主而乃驕弄自恣多行悖逆不道又隂營,Quang Huy nãi Quang Nhiêu chi tử tịch phụ công âm mông gia chức tước quyền lộc phối dĩ Quận chúa nhi nãi kiêu lộng tự tư đa hành bột nghịch bất đạo hựu âm doanh
襖裂窖𦀪欣𫅜俸𦁼,áo rách khéo vá hơn lành vụng may
時人民大飢荒更兼瘟疫死者屍相枕,Thời nhân dân đại cơ hoang cánh kiêm ôn dịch tử giả thi tương chấm
汝覧曰朝廷𡸈無一箇使臣但爾無大小之禮使臣𡸈可輕往耶,Nhữ Lãm viết Triều đình khởi vô nhất cá sứ thần Đán nhĩ vô đại tiểu chi lễ sứ thần khởi khả khinh vãng da
稿𦹳吝捕畧畑,Cảo thơm lần GIỞ trước đèn
後果如其言,hậu quả như kì ngôn
拱󰑼蔑户吏恨論饒,cùng là một họ lại hờn lộn nhau
車蒲㐌体椿當旦尼,xe bồ đã thấy xuân đường đến nơi
遣李徵顯黎再嚴如宋結好,khiển Lí Trưng Hiển Lê Tái Nghiêm như Tống kết hảo
半𠇮㐌動孝心旦𡗶,Bán mình đã động hiếu tâm đến trời
若以入宫爲奴婢及賜百官並有惡名不在此例,Nhược dĩ nhập cung vi nô tì cập tứ bách quan tịnh hữu ác danh bất tại thử lệ
𭛣扔憲誠治扔敬修,việc nấy hiến thành trị nấy kính tu
咹忮𩛂𥹰,ăn kĩ no lâu
喃哪劄传麻制,nôm na chép truyện mà chơi
𨃴頭娘朗𡎢𦖑𥹰𥹰吏影󰘚𠫾咀𨱽,gót đầu nàng lặng ngồi nghe lâu lâu lại ngoảnh mặt đi thở dài
三月季犛令左聖翊軍将黃奉世将兵出哨占城地方,Tam nguyệt Quý Li lệnh Tả Thánh Dực quân tướng Hoàng Phụng Thế tương binh xuất tiếu Chiêm Thành địa phương
𢭗窓𨻫艮魚𢚸永払點粉粧紅買埃,nương song luống ngẩn ngơ lòng vắng chàng điểm phấn trang hồng với ai
𫼳󱪧𠫾𢶸渃𠊛𫽄嗃拱此沒󱠬㗂𨔈,mang chiêng đi đấm nước người chẳng kêu cũng thử một vài tiếng chơi
𣷷東,biển đông
及即位乃藏其先帝璽上書於漢請立樛氏爲后興爲世子,Cập tức vị nãi tàng kì tiên đế tỉ thượng thư ư Hán thỉnh lập Cù thị vi hậu Hưng vi Thế tử
𫫗信户鉑卽時懺生,Mách tin họ Bạc tức thì sắm sanh
唏残特体㭲粉󰑼󰡊,Hơi tàn được thấy gốc phần là may
䁛常,coi thương
禁遏鹹盐買賣,Cấm át hàm diêm mãi mại
辰事英雄𪫧閉饒,sự nghiệp anh hùng há bấy nhiêu
𪽝官亶頓朱民奴𫻤,bởi quan đàn đúm cho dân nó nhờn
舘浪些拱󰘊傾,quán rằng ta cũng bâng khuâng
爌䏾疑羅主壽陽,quáng bóng ngờ là chúa thọ dương
裴木鐸卒,Bùi Mộc Đạc tốt
元旦為人慈祥儒雅有古君子風,Nguyên Đán vi nhân từ tường nho nhã hữu cổ quân tử phong
裊初諸咍,nẻo sơ chưa hay
惟軍民免死運木石造宫殿贖罪,duy quân dân miễn tử vận mộc thạch tạo cung điện chuộc tội
唒浪𤾓𠰘坤分𨤰芇,Dẫu rằng trăm miệng khôn phân lẽ nào
浪碎󰟠分婵󰜏,Rằng Tôi chút phận đàn bà
引蔑㝵𤳇𠇮𫃚極󰞯帽覩𬰢𨫊𩯁𩮭羕昆鎛細𥪞𡑝納臘,dẫn một người trai mình vóc cực lớn mũ đỏ mặt sắt râu ria dường con bác tới trong sân nép rạp
𨢇呵共計𫏾𨍦每𠳒,rượu khà cùng kể trước sau mọi lờị
𫏙𣳔添固客尋源,noi dòng thêm có khách tìm nguồn
󰮂𡽫俸祝盆𤶐郡𤴬曲𦛌𨀈𨀛𨃴蹎,trong non bỗng chốc bồn chồn quặn đau khúc ruột bước dồn gót chân
武公䀡𧡊𢚸煩悶台,võ công xem thấy lòng phiền muộn thay
襖默謳之𬋩𪧘顛,áo mặc âu chi quản cũ đen
撥𦹵𦱊尋裊𨄠約𠄩𠀧琰,phát cỏ tranh tìm nẻo tắt ước hai ba dặm
以阮承業兼掌宗人府宗人令子模總領各宿衛,Dĩ Nguyễn Thừa Nghiệp kiêm chưởng Tông nhân phủ Tông nhân lệnh tử Mô tổng lĩnh các túc vệ
仍噲浪阿蠻,những gọi rằng a man
志𭸓𢏑鴈边𩄲,Chí UNK bắn nhạn ven mây
節𨖅𣎃𦒹󱟥厦𩅹𩆋𫗃煏𪱆󱨄坦潤,tiết sang tháng sáu cuối hè mưa rào gió bức nắng se đất nhuần
南無󰜋蒲刀鍼󰜋𤾓刀𫓆󰜋搏刀瓢,nam vô một bồ dao găm một trăm dao vạc một vác dao bầu
𦼇𣳮,úa rữa
朽木枯涅穆𪡔庄爫,hủ mục gỗ nát mục ra chẳng làm
𫨩裙𫨩襖𫨩唏,hay quần hay áo hay hơi
由此觀之綏邊撫裔實在其人,Do thử quan chi tuy biên phủ duệ thực tại kì nhân
唐太宗使臣不行諭之至再可謂有禮也,đường thái tông sử thần bất hành dụ chi chí tái khả vị hữu lễ dã
呌蹺𨅸吏𤑟𢈱分戈,Kêu nhau đứng lại rõ lời phân qua
𤳇𠀧𨑮歳當春𡛔󰬾𨑮歳㐌算𧗱𫅷,trai ba mươi tuổi đang xoan gái ba mươi tuổi đã toan về già
鑽羅丐𪖫寬,toản là cái mũi khoan
咹辰做做,ăn thì tố tố
一衛王靈德前已即帝位後降王爵從史法書曰,nhất vệ vương linh đức tiền dĩ tức đế vị hậu giáng vương tước tòng sử pháp thư viết
王正妃阮氏玉秀卒,vương chính phi nguyễn thị ngọc tú tốt
王縱兵擊之,Vương túng binh kích chi
俸󰠲翁舘奔波遶共,bỗng đâu ông quán bôn ba theo cùng
貞埃併吻𡀜運,riêng ai tính vẩn toan vần
浽念想典麻𤴬,nỗi niềm tưởng đến mà đau
我越國統幾乎復合其英雄氣槩𡸈獨於生時建國稱王没後能捍灾禦患,ngã Việt quốc thống cơ hồ phục hợp kì anh hùng khí khái khởi độc ư sinh thời kiến quốc xưng vương một hậu năng hãn tai ngự hoạn
步,bộ
塘𨎠󱪎󱡑,đường trước lẩy đẩy
包𣉹𩄎順𩙌和𠳙𫅲𢬭踤吏𫥨鳳凰,bao giờ mưa thuận gió hoà thay lông đổi lốt lại ra phượng hoàng
𰿘軍𢭾没𦀎𥏋群之,muôn quân buông một lượt tên còn gì
上不悅故是科不賜黄榜,Thượng bất duyệt Cố thị khoa bất tứ hoàng bảng
蟳㷈絲蝒拱㷈絲,tằm ươm tơ nhện cũng ươm tơ
火燒西門各,Hoả thiêu tây môn các
辛卯三年明永樂九年春正月張輔劄各府土官以為,Tân Mão tam niên Minh Vĩnh Lạc cửu niên xuân chính nguyệt Trương Phụ tráp các phủ thổ quan dĩ vi
下齶羅咸𪘵󰡎,hạ ngạc là hàm răng dưới
徬徨󰇾醒󰇾醝󱚷堂𠻵㗂隊𣦍𨖲侯,bàng hoàng dở tỉnh dở say sảnh đường mảng tiếng đòi ngay lên hầu
交訴於鴻臚寺互相醜詆,giao tố ư hồng lô tự hỗ tương sửu để
沛尼恒水󰑼些厚情,Phải ni Hằng Thuỷ là ta hậu tình
頭𧏵𡳪鳯黎妻務冬邑𠨡務󰭠𦬑𡥵羅𢩣橰,đầu rồng đuôi phượng lê thê mùa đông ấp trứng mùa hè nở con là buồng cau
仍𠲖苦行修行,những e khổ hạnh tu hành
内官曰帝謂觀日曆向者有過得以悛改耳,nội quan viết đế vị quan nhật lịch hướng giả hữu quá đắc dĩ thuân cải nhĩ
史臣吳士連曰禎祥妖孽唯誠者為䏻先知故易大傳言象事知噐占事知來,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Trinh tường yêu nghiệt duy thành giả vi năng tiên tri Cố dịch Đại truyện ngôn Tượng sự tri khí chiêm sự tri lai
姑,cô
游兵至扶寕縣本縣輔導子何特上峙山固守,Du binh chí Phù Ninh huyện bản huyện phụ đạo tử Hà Đặc thượng Trĩ sơn cố thủ
牿牛𤷍局卢俱𤙭茶,cốc ngưu gầy guộc lù khu bò già
𠼕丁皇吏𠸕浪机會尼渚用孕爫之,vời đinh hoàng lại dặn rằng cơ hội này chớ dùng dằng làm chi
上書令參知政事知北道軍民簿籍事亭侯阮󰔻卒贈入内太保諡忠靖,Thượng thư lệnh tham tri chính sự tri Bắc đạo quân dân bạ tịch sự đình hầu Nguyễn Lãm tốt tặng nhập nội thái bảo thuỵ Trung Tĩnh
遣翰林學士黎宗元中侍大夫裴木鐸如元報聘,Khiến Hàn Lâm học sĩ Lê Tông Nguyên Trung thị đại phu Bùi Mộc Đạc như Nguyên báo sính
及干兵革𡗉𮥷拱傷,gặp cơn binh cách nhiều nàn cũng thương
𧎜𫼳𨉓庒浽吏𫼳梮朱𦼔,ốc mang mình chẳng nổi lại mang cọc cho rêu
丁未十四年帝仍應天年號宋景德四年,Đinh Mùi thập tứ niên Đế nhưng Ứng Thiên niên hiệu Tống Cảnh Đức tứ niên
霖羅𩅹自𠀧㝵阻𨖲,lâm là mưa từ ba ngày trở lên
顯宗歲作㐌衰𦖑󰛩兵变別之羅󰠳,hiển tông tuổi tác đã suy nghe tin binh biến biết gì là đâu
折獴時乙󰑼猉𢜠𪢌,giết muông thời ắt là cầy mừng rơn
並依日期授納,tịnh y nhật kì thụ nộp
量𨕭决󰝸傷情,lượng trên quyết chẳng thương tình
𠬠𠇮陰倚店迡,Một mình âm ỷ đêm chầy
秩命命吏傷命㤕車,Giật mình mình lại thương mình xót xa
授阮荗海陽參政兼賛理廣福伯阮克讓營軍務,Thụ Nguyễn Mậu Hải Dương tham chính kiêm tán lí Quảng Phúc bá Nguyễn KHắc Nhượng dinh quân vụ
嘵嗷怒僂𢴾棹桂,nghêu ngao nọ lũ bơi chèo quế
共𠎊饒,cùng xúm nhau
爲娘𢪀拱傷󰠐㤕𢠿,Vì nàng nghĩ cũng thương thầm xót vay
乃賜死於其家,nãi tứ tử ư kì gia
甲申魏主曹奂咸熙元年吳主孫皓元興元年,Giáp Thân Nguỵ chủ Tào Hoán Hàm Hi nguyên niên Ngô chủ Tôn Hạo Nguyên Hưng nguyên niên
饒,nhiêu
先是上皇議親征哀牢不果,Tiên thị Thượng hoàng nghị thân chinh Ai Lao bất quả
皮耒朕俸𥃱𠫾𤎎󱧿,vừa rồi trẫm bỗng nhắp đi mơ màng
聘王次女鄭氏玉𣖮爲正宮,sính vương thứ nữ trịnh thị ngọc áng vi chính cung
壳蟡𨻫𠹾㗂𥪝𡎝𠁀,xác ve luống chịu tiếng trong cõi đời
牢殘󱩬妙󱡉淹,sao tàn sương dịu tuyết êm
娘浪藝𨳒𥢆𢬣,nàng rằng nghề mọn riêng tay
昆虫草木皆不得以遂其生鰥寡顛連俱不獲以安,Côn trùng thảo mộc giai bất đắc dĩ toại kì sinh quan quả điên liên cụ bất hoạch dĩ an
没𣳔渃碧𦹵𨇉消,một dòng nước biếc cỏ leo teo
鍊𡥵畑册妾爫父親,luyện con đèn sách thiếp làm phụ thân
冬十二月頒大誥各條自府至州縣庄各一本,đông thập nhị nguyệt ban đại cáo các điều tự phủ chí châu huyện trang các nhất bản
罷之,bãi chi
登仕朝廷皆中州之士未嘗奬勸遠人,đăng sĩ triều đình giai trung châu chi sĩ vị thường tưởng khuyến viễn nhân
添𠊛𠊛拱𢺺𢚸𥢆西,thêm người người cũng chia lòng riêng tư
真奇麗精美可𭁈吾侔,Chân kì lệ tinh mĩ khả dữ ngô mâu
虽浪隔阻渃𡽫駭群𦝄泊駭群𡗶撑,tuy rằng cách trở nước non hãy còn trăng bạc hãy còn trời xanh
役務,dịch vụ
總𢹪,tổng tóm
𩛷咹計軫𠄼钱氏香領𥙩塊𡊰皇宗,bữa ăn kể chẵn năm tiền thị hương lĩnh lấy khỏi đền hoàng tong
辛酉八年元英宗碩德八剌至治元年春尊順聖保慈太上皇后為順聖保慈皇太后親生母徽姿皇妃為徽姿皇太妃即昭慈皇太后,Tân Dậu bát niên Nguyên Anh Tông Thạc Đức Bát Lạt Chí Trị nguyên niên xuân tôn Thuận Thánh Bảo Từ Thái thượng hoàng hậu vi Thuận Thánh Bảo Từ Hoàng thái hậu thân sinh mẫu Huy Tư Hoàng phi vi Huy Tư Hoàng Thái phi tức Chiêu Từ Hoàng thái hậu
珝璜遂陷州,Hủ Hoàng toại hãm châu
仍𬖉𫏾簾蔑祝𧡊,nhưng trông trước rèm một chốc thấy
痗𨆝𤶐蹎吻㦖𨅹,mỏi gối chồn chân vẫ muốn trèo
咭荄咭𨐸咭𠓨細心,Ghét cay ghét đắng ghét vào tới tâm
唒𣦍朱𣩂拱𪫢浪奸,dẫu ngay cho chết cũng ngờ rằng gian
生昌襖𧺀忍牙裙調,xênh xang áo thắm nhẩn nha quần điều
惜咍核桂󰮂棱,tiếc thay cây quế trong rừng
置上林寺以黎季犛長子黎元澄判寺事,trí thượng lâm tự dĩ lê quý li trưởng tử lê nguyên trừng phán tự sự
三月旨揮定錢陌文數及絹布長短尺寸并紙張等式係同錢六十文為一陌絹縷長三十尺闊一尺五寸以上細麻布並長三十四尺闊一尺三寸以上蕉布長二十四尺綿布長二十二尺紙用一百張,tam nguyệt chỉ huy định tiền mạch văn sổ cập quyên bố trường đoản xích thốn tịnh chỉ trương đẳng thức hệ đồng tiền lục thập văn vi nhất mạch quyên lũ trường tam thập xích khoát nhất xích ngũ thốn dĩ thượng tế ma bố tịnh trường tam thập tứ xích khoát nhất xích tam thốn dĩ thượng tiêu bố trường nhị thập tứ xích miên bố trường nhị thập nhị xích chỉ dụng nhất bách trương
㤕𠊛媄化昆嵬,xót người mẹ goá con côi
冬十月二十八日帝諭在朝諸臣觀陳封之乞贖犯罪賍黎逋贖鯨是當者多賄而免殃貧者無緣而得罪敢違祖宗之法立恬終而贖鯨是朝廷怜才之恩敢作威福以害國也,Đông thập nguyệt nhị thập bát nhật đế dụ tại triều chư thần Quan Trần Phong chi khất thục phạm tội tang Lê Bô thục kình thị đáng giả đa hối nhi miễn ương bần giả vô duyên nhi đắc tội cảm vi tổ tông chi pháp lập điềm chung nhi thục kình thị triều đình linh tài chi ân cảm tác uy phúc dĩ hại quốc dã
扒寬扒日典𠳒扒跪尽󰘚扒𠶆尽𢬣,bắt khoan bắt nhặt đến lời bắt quỳ tận mặt bắt mời tận tay
云仙和吏𠬠排𢭂𦋦,Vân Tiên họa lại một bài trao ra
賊象馬收賊噐械來獻軍前不可勝数,tặc tượng mã thu tặc khí giới lai hiến quân tiền bất khả thăng sổ
老以訓其幼少以事其長各循其性無悖於禮,Lão dĩ huấn kì ấu thiếu dĩ sự kì trưởng các tuần kì tính vô bột ư lễ
今退官軍回奏遇䦕隘去䖏守把路塞不通,Kim thoái quan quân hồi tấu ngộ quan ải khứ xứ thủ bả lộ tái bất thông
習耀准舞尼歌𠻀排百戲擛和八音,dập dìu chốn vũ nơi ca trò bày bách hý nhịp hoà bát âm
卞遣力士彦㝵撟帝,bèn khiến lực sĩ ngàn người kéo đấy
愚痴享太平,ngu si hưởng thái bình
禁京城内外諸人家奴僕不得刺墨胷脚如禁軍樣及刺龍文於申上犯者沒官,Cấm Kinh thành nội ngoại chư nhân gia nô bộc bất đắc thứ mặc hung cước như cấm quân dạng cập thích long văn ư thân thượng phạm giả một quan
䒹梅湄瑞梗楊𩙍和,chồi mai mưa thụy cành dương gió hoà
詔曰總兵之官一方重寄不可委非其,Chiếu viết Tổng binh chi quan nhất phương trọng kí bất khả uỷ phi kì
糠羅𥽇,khang là cám
娘浪洳𢚁威灵,nàng rằng nhờ cậy uy linh
興道王國峻聞之奏請詣舘觀彼所為,Hưng Đạo Vương Quốc Tuấn văn chi tấu thỉnh nghệ quán quan bỉ sở vi
𧡊英㛪𬙛㗶風流,thấy anh em ra phết phong lưu
󰝡碎蹺貝拖𢬣蹎󰠃,ðem tôi theo với đỡ tay chân cùng
使𡗶𣌋𠽖塘𩄲法公󰑼重念西詫󰅹,sứ trời sớm giục đường mây phép công là trọng niềm tây sá nào
申供娘買𨖲戈󰜋𠳒,Thân cung nàng mới lên qua một lời
且令陳列求降貨財噐用非我國所有命尉杜環歷指其名,Thả lệnh trần liệt cầu hàng hoá tài khí dụng phi ngã quốc sở hữu mệnh uý Đỗ Hoàn lịch chỉ kì danh
三月吳陛伏誅,Tam nguyệt Ngô Bệ phục tru
固𡀲麻庒固𦹳固𥚇固𪖬麻空固𠰘𡥵刀,có cay mà chẳng có thơm có lưỡi có mũi mà không có miệng con dao
𠻨𠽐𠊛扵呂廊𠊛𠫾,ngẩn ngơ người ở lỡ làng người đị
没𤳆𡥵次𣖢𢚸王觀󰑼𡨸綏𣳔儒家,một trai con thứ rốt lòng vương quan là chữ nối dòng nho gia
几昭󰝡庄羅拯𠱤𠸂哭沙渃𪾺,kẻ chiêu đăm chăng là chẳng sùi sụt khóc sa nước mắt
樣征夫埃𦘧朱𢧚,dạng chinh phu ai vẽ cho nên
例常爲槾者桃𠊛迻瓜意些招瓊尼,lệ thường vì mận giả đào người đưa dưa ấy ta trao quỳnh này
諱胡仲始之子武帝之孫也,Huý Hồ Trọng Thuỷ chi tử Vũ Đế chi tôn dã
𠸦浪孝死㐌𢧚,Khen rằng Hiếu tử đã nên
春𩇛㐌丕𢆫𫅷爫𣋀,xuân xanh đã vậy tuổi già làm sao
一定,nhất định
淡仙脱㐌体㝵𣈜初,đạm tiên thoắt lại thấy người ngày xưa
二十五日徐鈺𭛁自吕瑰驛至盛烈津下船,Nhị thập ngũ nhật Từ Ngọc phát tự Lữ Khôi dịch chí Thịnh Liệt tân hạ thuyền
㗂翹𦖑津边箕,Tiếng Kiều nghe lọt bên kia
嗣慶欲其事之必成而属驚動乘輿播遷至再罪皎然也,Tự Khánh dục kì sự chi tất thành nhi thuộc kinh động thừa dư bá thiên chí tái tội kiểu nhiên dã
則英武之威𡸈讓漢髙,tắc anh vũ chi uy khởi nhượng Hán Cao
螻蜅昆蜅坦蜅折,sâu bọ con bọ đất bọ chét
固買辰扔𡳵𫥨買於𥪝茄𡳵於外𡑝,có mới thì nới cũ ra mới ở trong nhà cũ ở ngoài sân
六月占城管象頭目婁荄二人來降,lục nguyệt chiêm thành quản tượng đầu mục lâu cai nhị nhân lai hàng
左,Tả
干戈𤽸啫銅刀碧离,can qua trắng dã đòng đao biếc lè
懃𢢅累,cần chiều lụy
季犛乃遠引胡公滿之後禘󰔄舜之所自出其誣世僣窃之罪莫大焉史臣吳士連曰孚先從温公之説謂昭烈出自中山靖王族屬疎遠難信是不信諸葛武,Quý Li nãi viễn dẫn Hồ Công Mãn chi hậu đế Ngu thuấn chi sở tự xuất kì vu thế tiếm thiết chi tội mạc đại yên Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Phu Tiên tòng Ôn Công chi thuyết vị Chiêu Liệt xuất tự Trung Sơn Tịnh Vương tộc thuộc sơ viễn nan tín thị bất tín Chư Cát Vũ
󰏙𦎛󰮃閉饒𣈜身𡥵𫽄矯默𢬣姂𫅷,xem gương trong bấy nhiêu ngày thân con chẳng kẻo mắc tay bợm già
柳蒲命𡨹𥙩命朱咍,Liễu bồ mình giữ lấy mình cho hay
哺拜察󱱀𠬛󰑼把恩鳩芒廛守,phô bay xét nghe một là trả ơn cưu mang gìn giữ
免選試以暗寫及經義自此始,Miễn tuyển thí dĩ ám tả cập kinh nghĩa tự thử thuỷ
𩈘征夫𦝄唯唯𤐝,mặt chinh phu trăng dõi dõi soi
王以誠待之割地居之所行皆出於正交好有道朝聘以時𡸈非久安長治之道邪顧乃用雅郎之邪謀拂人倫之正道㥯功利滅仁義攻取其國雖曰得之而雅郎先子身不免爲侼虜𡸈爲利乎,vương dĩ thành đãi chi cát địa cư chi sở hành giai xuất ư chính giao hảo hữu đạo triều sính dĩ thời khởi phi cửu an trường trị chi đạo tà cố nãi dụng nhã lang chi tà mưu phất nhân luân chi chính đạo cấp công lợi diệt nhân nghĩa công thủ kì quốc tuy viết đắc chi nhi nhã lang tiên tử thân bất miễn vi bột lỗ khởi vi lợi hồ
世󰅹丑默𫯳些双离卒葉亦𦋦𫯳𠊛,thế nào xấu mặc chồng ta song le tốt đẹp cũng ra chồng người
倘𬙞苔滇餅隈,tháng bảy đầy tràn bánh gói
是守賊境之舟非守乂安之舟也,Thị thủ tặc cảnh chi chu phi thủ Nghệ An chi chu dã
渴真等已有誅之之意,khát chân đẳng dĩ hữu tru chi chi ý
宗之靈有以默将陰佑而致然也,tông chi linh hữu dĩ mặc tướng âm hựu nhi trí nhiên dã
冬十一月以杜子平為入内行遣左參知政事領諒江鎮經畧使數年卒,Đông thập nhất nguyệt dĩ Đỗ Tử Bình vi Nhập nội hành khiển tả tham tri chính sự lĩnh Lạng Giang trấn Kinh lược sứ số niên tốt
黎朝𦾔臣璧溪侯黎公淵阮我阮壽長阮仁連等公淵雷陽海歷人壽長農河内人仁連廣南彰義人貢起兵于清華,Lê triều cựu thần Bích Khê hầu Lê Công Uyên Nguyễn Ngã Nguyễn Thọ Trường Nguyễn Nhân Liên đẳng Công Uyên Lôi Dương Hải Lịch nhân Thọ Trường Nông Hà Nội nhân Nhân Liên Quảng Nam Chương Nghĩa nhân Cống khởi binh vu Thanh Hoa
塘𠫾迁召舘招撩,đường đi thiên thẹo quán cheo leo
場屋𠀧秋枉某名拯才󰠳称聀先生,trường ốc ba thu uổng mỗ danh chẳng tài đâu xứng chức tiên sinh
是月追贈閔文蓮爲少保陳公栢爲右都督鄧郡公丁德潤爲提督翊郡公阮德潤爲提督恩郡公阮璜爲參督堅榮侯並追封爲福神立祠祭之表其陣亡也,thị nguyệt truy tặng mẫn văn liên vi thiếu bảo trần công bách vi hữu đô đốc đặng quận công đinh đức nhuận vi đề đốc dực quận công nguyễn đức nhuận vi đề đốc ân quận công nguyễn hoàng vi tham đốc kiên vinh hầu tịnh truy phong vi phúc thần lập từ tế chi biểu kì trận vong dã
達钱貫沒𦊚𨒒,đặt tiền quan mốt bốn mươi
俸󰠳固客边庭旦制,Bỗng đâu có khách biên đình đến chơi
阮伯䮐聞賊至驚駭望風而遁,nguyễn bá quýnh văn tặc chí kinh hãi vọng phong nhi độn
曲󰠲淹爱春情,Khúc đâu êm ái xuân tình
𥋳㛪固特𪯵𧷺,coi em có được vuông tròn
絪以言事忤㫖繋獄尋放之,Nhân dĩ ngôn sự ngỗ chỉ hệ ngục tầm phóng chi
瘢𤴭,ban bớt
想誓説𥘀拱𤴬疸󰡌,Tưởng thề thốt nặng cũng đau đớn lắm
賖𪿄䏾㐌畑𣅘󰘌樓,xa trông bóng đã đèn khuya cách lầu
如戰士貧游士富,Như chiến sĩ bần du sĩ phú
下主兵雖元旦之有識且老於事猶無祭何况莊定哉曰觀其内不自安而欲自盡則季犛制之易耳,hạ chủ binh tuy Nguyên Đán chi hữu thức thả lão ư sự do vô tế hà huống Trang Định tai Viết Quan kì nội bất tự an nhi dục tự tận tắc Quý Li chế chi dị nhĩ
午𪽗渚𥅞底麻󱩪命,ngõ vả chửa thức để mà chực mệnh
若考課稱職止陞本處承司不得轉調近地,nhược khảo khoá xưng chức chỉ thăng bản xứ thừa ti bất đắc chuyển điều cận địa
上皇素食,Thượng hoàng tố thực
秋七月試醫題凣四門,thu thất nguyệt thí y đề phàm tứ môn
又倉卒徵兵,hựu thương tốt trưng binh
愁尼弋弋𰿘𠁀渚悁,sầu này dặc dặc muôn đời chửa quên
船至黄江口𭁈南陽交戦敗走棄船四十餘隻收兵回京,thuyền chí hoàng giang khẩu dữ nam dương giao chiến bại tẩu khí thuyền tứ thập dư chích thu binh hồi kinh
娘浪凜烈容光,Nàng rằng lẫm liệt dung quang
𣈜春㛪唉群𨱽,Thì xuân em hãy còn dài
姻縁𣌋定𧗱茹𣱆梅,nhân duyên sớm định về nhà họ mai
聖初達宁𫀅形,thánh xưa đặt chữ xem hình
斫算渚枼裊平生旦課𦓅吏責命,chước toan chưa đẹp nẻo bình sinh đến thuở già lại trách mình
欺求至理用情𠳨𠻃,khi cầu chí lý dụng tình hỏi han
六月龍見于乾元殿基,lục nguyệt long hiện vu càn nguyên điện cơ
以狀元阮堯咨進士鄭堅爲翰林直學士以堅原都官六品故也,Dĩ trạng nguyên Nguyễn Nghiêu Tư Tiến sĩ Trịnh Kiên vi Hàn lâm trực học sĩ Dĩ Kiên nguyên đô quan lục phẩm cố dã
節制鄭松差南道将裴文奎陳,Tiết chế Trịnh Tùng sai Nam đạo tướng Bùi Văn Khuê Trần
𬖉𦋦𦰟𦹵𦲿核,Trông ra ngọn cỏ lá cây
小邦,tiểu bang
王曰我有一女𡸈得两賢乎,Vương viết Ngã hữu nhất nữ khởi đắc lưỡng hiền hồ
或因呌哭,hoặc nhân kêu khóc
時饑亂相繼六年無上供上供者錢帛之師以供上用也輸軍中無󰍁賞,Thời cơ loạn tương kế lục niên vô thượng cung thượng cung giả tiền bạch chi Sư dĩ cung thượng dụng dã thâu quân trung vô khao thưởng
󰮂𡎟𡢐󱈘󰬗囂,trong hang sau trước quạnh hiu
𦟐𨇜紅紅𩯀援𩄲,má đỏ hồng hồng tóc vén mây
𪘵𬹙𫽄路󰑼𤶑𠊚𬙴𫽄路𢴌巾買𬙴,răng đen chẳng lọ là nhăn người giòn chẳng lọ vấn khăn mới giòn
債𠇮裊畧累命典𡢐,Trái mình nẻo trước luỵ mình đến sau
乃休兵于𤡛地名又徙屯于催,nãi hưu binh vu Nanh địa danh hựu tỉ đồn vu Thôi
窒爫吒媄所篤腰,rất làm cha mẹ thửa dốc yêu
𢚸𡗶扽󰈆堆些,lòng trời dun dủi đôi ta
𧡊払化法秩𠇮𧼋𨆢,thấy chàng hóa phép giật mình chạy lui
應得過回别籍而貫由在𦾔社至寫籍寺府縣官社長及首領官吏比考要使相同,Ứng đắc quá hồi biệt tịch nhi quán do tại cựu xã chí tả tịch tự phủ huyện quan xã trưởng cập thủ lĩnh quan lại tỉ khảo yếu sử tương đồng
吀停𪭟𢭴魯𦟹碎,Xin đừng ngó ngoáy lỗ trôn tôi
大臣百官皆稽首対曰孝者治天下之大本,Đại thần bách quan giai khể thủ đối viết Hiếu giả trị thiên hạ chi đại bản
𡲤𪡔咴吸𣈜計朋𢆥,vả ra hoi hóp ngày kể bằng năm
四月明人犯行營新集之軍不戰而潰,Tứ nguyệt Minh nhân phạm hành doanh tân tập chi quân bất chiến nhi hội
稱譽,xưng dự
𩈘花怒妸潘郎𢜝欺𠃅𩯀坡霜共󰡤,mặt hoa nọ gã phan lang sợ khi mái tóc pha sương cũng ngờ
󰏙昆𤝞拱羣固䏧,xem con chuột cũng còn có da
廢不用,Phế bất dụng
㗂嘲𠰺泣滄浪,tiếng chèo dậy khắp thương lang
払󰡲𫀅意思茹,chàng về xem ý tứ nhà
渴真令火銃齊?着蓬莪貫於船板而死,khát chân lệnh hoả súng tề phát trước bồng nga quán ư thuyền bản nhi tử
𢭂絲沛侶招梂登尼,trao tơ phải lứa gieo cầu đáng nơi
雪󰝡意冷透簾踈𬲇迻𬰊𤘁沙𬇚冷,tuyết đem ý lạnh thấu rèm thưa gió đưa giá mỏng sa ao lạnh
或有傷化敗俗之事必致意戒懲,Hoặc hữu thương hoá bại tục chi sự tất trí ý giới trừng
油,dầu
春正月以御庫書家范信判清化府事,xuân chính nguyệt dĩ ngự khố thư gia phạm tín phán thanh hoá phủ sự
二十日賜大臣及職事官内宴于勤政殿,Nhị thập nhật tứ đại thần cập chức sự quan nội yến vu Cần Chính điện
既成賜名曰廣文亭,Kí thành tứ danh viết Quảng Văn đình
差㝵親戚逴柴𮗓緣,sai người thân thích rước thầy giác duyên
󰇾𦎛鵉󱙋𤗖󱙋尼,giở gương loan đôi mảnh đôi nơi
𦊚皮春鎖󰜋娘於𥪞,Bốn bề xuân toả một nàng ở trong
禁百作匠不得造宫樣噐物擅賣民間,Cấm bách tác tượng bất đắc tạo cung dạng khí vật thiện mại dân gian
路蚊生罢買方西,lọ vằn sinh bởi mé phương tây
諭留守官黎念𭛁官庫錢五十緡令濟生堂買官藥差人醫,Dụ lưu thủ quan Lê Niệm phát quan khố tiền ngũ thập mân lệnh tế sinh đường mãi quan dược sai nhân y
令各處諸社村民如有重例者各備以聞付監督平例官查實量减分與本縣各社共受以均賦役,lệnh các xứ chư xã thôn dân như hữu trọng lệ giả các bị dĩ văn phó giám đốc bình lệ quan tra thực lượng giảm phân dữ bản huyện các xã cộng thụ dĩ quân phú dịch
化干湄𩙌浘漨㐱稽,hoá cơn mưa gió vẫy vùng chỉn ghê
於皇上聖光啓中興作之君作之師誕任寵綏之責化以道化以德期臻沕穆之休,Ư hoàng thượng thánh quang khải trung hưng tác chi quân tác chi sư đản nhiệm sủng tuy chi trách hoá dĩ đạo hoá dĩ đức kì trăn vật mục chi hưu
秋八月杜英武,thu bát nguyệt đỗ anh vũ
勸𠰺𠄩昆駢共蹺隊,khuyên dạy hai con bền cùng theo đòi
日将暮帝乃於林間伏兵象,nhật tương mộ đế nãi ư lâm gian phục binh tượng
房桃𠰺押𠓨番侍牌,Phòng đào dạy ghép vào phiên thị tỳ
惟尔臣庶咸體朕心是訓是行同㱕于治以享萬世太平之福以綿億年永遠之圖,Duy nhĩ thần thứ hàm thể trẫm tâm thị huấn thị hành đồng quy vu trị dĩ hưởng vạn thế thái bình chi phúc dĩ miên ức niên vĩnh viễn chi đồ
己卯二年莫延成二年明萬曆七年七月莫敬典復領兵侵清華㓂擾沿江及至河中宋山江犯章閣,Kỉ Mão nhị niên Mạc Diên Thành nhị niên Minh Vạn Lịch thất niên Thất nguyệt Mạc Kính Điển phục lĩnh binh xâm Thanh Hoa khấu nhiễu duyên giang cập chí Hà Trung Tống Sơn giang phạm Chương Các
丐𦉗,cái siêu
北胡篭𫗁昆驕󰖁𩂟𡏧馭𥙒蹺隘雁,bắc hồ rông thói con kiêu ruổi mù bụi ngựa trảy theo ải nhàn
妬埃𦘧特景萧踈,Đố ai vẽ được cảnh tiêu sơ
讀耒買𠽖𠄩生阻𧗱,đọc rồi mới giục hai sinh trở về
𠊚盆吏﨤景盆添傷,người buồn lại gặp cảnh buồn thêm thương
使内人杜善舍人蒲崇以其事告崇賢侯,sử nội nhân đỗ thiện xá nhân bồ sùng dĩ kì sự cáo sùng hiền hầu
十一日以知内密院阮文絢殿中侍御史梁天福管領黎篭左刑院𡐡夫丁蘭偕北使朱弼行賫表賀明帝登極及皇太后加尊,Thập nhất nhật dĩ Tri nội mật viện Nguyễn Văn Huyến Điện trung thị ngự sử Lương Thiên Phúc Quản lĩnh Lê Lung Tả hình viện đại phu Đinh Lan giai Bắc sứ Chu Bật hành tê biểu hạ Minh đế đăng cực cập Hoàng thái hậu gia tôn
傷吒𢖵媄別𣈗󰅹悁,thương cha nhớ mẹ biết ngày nào quên
𡗶它最󱔚別澄𧵆賖,Trời đà tối mịt biết chừng gần xa
清潭黎康長安杜檜阮囂亦擁眾拒敵,Thanh Đàm Lê Khang Trường Yên Đỗ Cối Nguyễn Hiêu diệc ủng chúng cự địch
台裙𨒻袄餒麻爫昆,thay quần đổi áo nuôi mà làm con
振渃𨃐𡽫飭鬼神,chắn nước dời non sức quỷ thần
諸将皆曰明公所命敢不遵承,Chư tướng giai viết Minh công sở mệnh cảm bất tuân thừa
𠫾兜𦓡倍麻撝𫱗𣳔,đi đâu mà vội mà vơ nạ dòng
漢蒼新定諸税例田租,Hán Thương tân định chư thuế lệ điền tô
買㤇辰󱀄拱㤇,mới yêu thì cũ cũng yêu
裊𤷍奴劍飾𦓿,nẻo gầy nó kém sức cày
晋王餒𩟻󰣑𣅘立爫太子底遺業茹,tấn vương nuôi nấng sớm khuya lập làm thái tử để di nghiệp nhà
嫩,non
当群盘泊𡗶𣃣𤎜𦋦,đương còn bàn bạc trời vừa sáng ra
孫權󰋇丿󱏹肝𤉗,tôn quyền mấy phút buồng gan héo
樣𨀈𨀍𨄻,dáng bước dùng dằng
𨒟迻惱訥朝台,đong đưa não nuột chiều thay
鑅鑅𣈘𠄻𡮍𣜾差,vành vạnh đêm rằm chút chửa sai
渃蒲榴𧖱𬚶𬷤,Nước vỏ lựu máu mào gà
爲些朱累旦㝵,vì ta cho luỵ đến người
蹶䠇現𫥨蹎𢬣,què quặt hiện ra chân tay
麻昆㝵意󰑼㝵冬迻,mà con người ấy là người đong đưa
二十一日宴扈駕文武及外任𦤶仕等官於籃京行殿賞錢有差,nhị thập nhất nhật yến hộ giá văn võ cập ngoại nhiệm trí sĩ đẳng quan ư lam kinh hành điện thưởng tiền hữu sai
共固六呼𠻃𢧚彦,cũng có lúc ho hen nên ngán
詔曰黎察罪不容誅宜斬以徇朕待以不死,chiếu viết lê sát tội bất dung tru nghi trảm dĩ tuẫn trẫm đãi dĩ bất tử
埃𪟽𡥵造嘹𤽗,ai ngờ con tạo trêu ngươi
攻之未下圍之數月寨人粮盡,Công chi vị hạ vi chi sổ nguyệt trại nhân lương tận
滝湘𠬠𦄂農𣻄,sông tương một dải nông sờ
蔑嗔𣳮瀝渃讐𠄩嗔󰝡吏業初户雄,một xin rửa sạch nước thù hai xin đem lại nghiệp xưa họ hùng
汝爲臣子乃乘其喪亂背義興兵,Nhữ vi thần tử nãi thừa kì tang loạn bội nghĩa hưng binh
以知審刑院事陶公僎為審刑院使兼禮部尙書,dĩ tri thẩm hình viện sự đào công soạn vi thẩm hình viện sứ kiêm lễ bộ thượng thư
綬以爲南越王,thụ dĩ vi Nam Việt Vương
畨尼翁决𠫾奔梇𣃣半𣃣囉拱𠶒行,phen này ông quyết đi buôn lọng vừa bán vừa la cũng đắt hàng
媄昆𨅸𢢆𢠆台,mẹ con đứng thẹn thùng thay
到到丕蒸尋瓢稔,đáu đáu vậy chưng tìm bầu nậm
欲底戢戈之效載稽推𣫂之文,dục để tập qua chi hiệu tải kê suy cốc chi văn
姑󰅹𫺓卒𣵴朱技徐旦𠀧秋買𤋵牟,cô nào muốn tốt ngâm cho kĩ chờ đến ba thu mới giãi màu
固󰠲󰡎湿麻淡𨖲高,có đâu dưới thấp mà đầm lên caọ
窒潙墨󱎾買𢧚蹺隊,rất vời mực thước mới nên theo đòi
固𠊛林邑圭賖,có người lâm ấp quê xa
𠊛腰些醜貝𠊛,Người yêu ta xấu với người
畹羅坎𤲌𠄩𨒒畝連,uyển là khảm ruộng hai mươi mẫu liền
𦟐㐌呡牟䏧㐌木唒花槐固𧋉埃唹,má đã nhăn màu da đã mốc dẫu hoa hòe có cóc ai ưa
肪䐧𦲿𦟐甲宜競孱,phương cao lá mỡ giáp ngay cạnh sườn
外時󰑼𨤧双冲󰑼情,Ngoài thì là NHẼ song trong là tình
仙浪感󰒂月娥,tiên rằng cảm nghĩa nguyệt nga
𩛄伽蓝,bánh chà lam
大臣議官多病民故有是令,Đại thần nghị quan đa bệnh dân cố hữu thị lệnh
自基至綏凡四世並爲刺史,Tự Cơ chí Tuy phàm tứ thế tịnh vi Thứ sử
󰠐𬖉濫𢖵閉𥹰㐌𤶐,Thầm trông trộm nhớ bấy lâu đã chồn
雪印色馭󰙃𤶐,tuyết in sắc ngựa câu giòn
帝未膳而行侍候惟二人而以,Đế vị thiện nhi hành thị hầu duy nhị nhân nhi dĩ
尼魯𪖫固穿昂蔑魯底㧅蔑隻𨦩圇,nơi lỗ mũi có xuyên ngang một lỗ để đeo một chiếc vòng tròn
𣘃箕埃𢬦菓󰅹埃扜,cây kia ai trảy quả nào ai vo
意者臣等不能體陛下仁民愛物之心調變失宜如詔所云,Ý giả thần đẳng bất năng thể Bệ hạ nhân dân ái vật chi tâm điều biến thất nghi như chiếu sở vân
𦎛娥脱㐌𡽫東姅彙,gương nga thoắt đã non đông nửa vầng
月初十日命奉天府尹具設牲醴祭明康太王廟,nguyệt sơ thập nhật mệnh phụng thiên phủ doãn cụ thiết sinh lễ tế minh khang thái vương miếu
祝食鎮坦九眞,chúc thực trấn đất cửu chân
員外郎阮義明献玄鹿,viên ngoại lang Nguyễn Nghĩa Minh hiến huyền lộc
傷𫯳娘側𢞂𫔬𫽄𦣰,thương chồng nàng trắc buồn muôn chẳng nằm
一百官進朝及猶在朝堂時各衙門吏隨行本官至東長安及南薰等門外不得如前混入朱雀等門,Nhất bách quan tiến triều cập do tại triều đường thời các nha môn lại tuỳ hành bản quan chí Đông Trường An cập Nam Huân đẳng môn ngoại bất đắc như tiền hỗn nhập Chu Tước đẳng môn
盖以臣之進言不諄勤不激切則無以助人君納諫之,Cái dĩ thần chi tiến ngôn bất truân cần bất khích thiết tắc vô dĩ trợ nhân quân nạp gián chi
𦑗󱪹,quạt thóc
同,đồng
易曰赦過宥罪書曰𤯝災肆赦怙終賊刑,dịch viết xá quá hựu tội thư viết sảnh tai tứ xá hỗ chung tặc hình
几沛劫扒拯計於𥪞數意,kẻ phải cướp bắt chẳng kể ở trong số ấy
𠄩行渃𬑉𣳔匕,hai hàng nước mắt ròng ròng
𣈙吝埋呂如形渚通,Rày lần mai lữa như hình chưa thông
練扃𣳔𣳔轉𨋤,lượn quanh giòng giòng chuyển so
蚤侯爲迈哩󱫷注説,tao hầu vì mày rẽ ròi chú thuyết
國母亦先帝側室於草昧時已先薨,Quốc mẫu diệc tiên đế trắc thất ư thảo muội thời dĩ tiên hoăng
󰑼胡羅審𡔒花強苔,là hồ la thắm nền hoa càng dày
笛𥐆𡁾課𬰢𡗶黄最,địch vắn thốt thuở mặt trời vàng tối
時之𡭧約噲󰑼縁𡢐,Thì chi chút ước gọi là duyên sau
少頃見剃髮三叢兵自夢橋進入瑞光宫,Thiểu khuynh kiến thế phát tam tùng binh tự Mộng kiều tiến nhập Thuỵ Quang cung
六月不雨,Lục nguyệt bất vũ
江從帝議及機密人鮮有知之者,giang tòng Đế nghị cập cơ mật nhân tiên hữu tri chi giả
后先皇配衛王璿母也,hậu tiên hoàng phối vệ vương toàn mẫu dã
枚𪳔對淡𠊚鐄𧺃分泊撴朱客𦟐桃,môi son đổi dạm người vàng đỏ phận bạc đun cho khách má đào
二十四日追尊生母爲恭慈國太母,nhị thập tứ nhật truy tôn sinh mẫu vi cung từ quốc thái mẫu
呐耒𠻵𠰘指𢬣,nói rồi miệng mắng chỉ tay
󰟱𡎢𫽄便𢴑𧗱㐱坤,Rốn ngồi chẳng tiện dứt về chỉn khôn
埬昌󰀡定㐌高平頭,Đống xương Vô Định đã cao bằng đầu
登庸兵數敗乃退回京師留其太師麟國公莫國楨等鎮守華林營,Đăng Dung binh sổ bại nãi thoái hồi Kinh Sư lưu kì Thái sư Lân Quốc công Mạc Quốc Trinh đẳng trấn thủ Hoa Lâm doanh
斫󰠲󰡏斫𨔍𠁀,Chước đâu có chước lạ đời
潤對,Nhuận đối
福油咍典𤾓歲,phúc dầu hay đến trăm tuổi
湄沙所𫉼濛,mưa sa thửa mịt mùng
張輔平之,Trương Phụ bình chi
諸大臣議分滯訟𭁈五道官󰱑官五刑作急對理勿致久滯害民,chư đại thần nghị phân đái tụng dữ ngũ đạo quan đài quan ngũ hình tác cấp đối lí vật trí cửu đái hại dân
欺空𠇮吏墫𠇮𠓨𡎟,khi không mình lại chôn mình vào hang
曾聞古者敬大臣之禮有敬以不名有敬以不拜况今尙師西王有大勳勞于天下其功德如天精忠貫日質諸前代而未有參諸前史而未聞若不荗著表揚何以稱王文之功聖之德副朕倚望之心,từng văn cổ giả kính đại thần chi lễ hữu kính dĩ bất danh hữu kính dĩ bất bái huống kim thượng sư tây vương hữu đại huân lao vu thiên hạ kì công đức như thiên tinh trung quán nhật chất chư tiền đại nhi vị hữu tham chư tiền sử nhi vị văn nhược bất mậu trứ biểu dương hà dĩ xưng vương văn chi công thánh chi đức phó trẫm ỷ vọng chi tâm
輔令人索之送至軍門,Phụ lệnh nhân sách chi tống chí quân môn
式之式庒産床油𢚸咹扵迎昂󰜋𠇮,thức chi thức chẳng sẵn sàng dầu lòng ăn ở nghênh ngang một mình
固󱗫𦓡𫽄固橰,có trầu mà chẳng có cau
若一連神武殿前效力用二員軍二十人盾五十靣手箭五枝宿直如法,Nhược nhất liên Thần vũ Điện tiền Hiệu lực dụng nhị viên quân nhị thập nhân thuẫn ngũ thập diện thủ tiễn ngũ chi túc trực như pháp
爫朱酷害󰝸戈爲钱,làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền
轎花拮󰊄𤒘紅𨇒𬁖,Kiệu hoa cất gió đuốc hồng ruỗi sao
󰞽那𫳘縁,não nà chữ duyên
考閲将校武藝,Khảo duyệt tướng hiệu võ nghệ
構作庫廊及親王公主府,cấu tác khố lang cập thân vương công chủ phủ
凶興𠻵𠃣𠲔󰬥,hung hăng mắng ít giếc nhiều
吏強迷𢠨心神吏強𥪸𨄷秦垠渚𫥨,lại càng mê mẩn tâm thần lại càng đứng sững tần ngần chửa ra
當國家閒暇之時明其政刑脩其禮儀徹彼桑土綢繆户牖󰰽得而侮之哉乃懲占城焚掠之變搬運泉貨藏之深山窮谷為避敵之計為致㓂之謀取天下後世非笑,Đương quốc gia nhàn hạ chi thời minh kì chính hình tu kì lễ nghi triệt bỉ tang thổ trù mậu hộ dũ thục đắc nhi vũ chi tai Nãi trừng Chiêm Thành phàn lược chi biến ban vận tuyền hoá tàng chi thâm sơn cùng cốc vi tị địch chi kế vi trí khấu chi mưu thủ thiên hạ hậu thế phi tiếu
宋遣使封帝爲交趾郡王璉檢校太師靜海軍節度使安南都護,Tống khiển sứ phong đế vi Giao Chỉ Quận Vương Liễn Kiểm hiệu thái sư Tĩnh Hải quân tiết độ sứ An Nam đô hộ
埃可皮意𪬫付默𬲇春撴𢱜,ai khả vừa ý ấy phó mặc gió xuân đun đẩy
罕𠀧𤾓两劍兜,Hẳn ba trăm lạng kém đâu
𠀧𠀧𪰛撟双韻𬷊𫾑,ba ba thì kéo song vần cò que
初我國送内人阮宗道阮筭等至金陵,Sơ ngã quốc tống nội nhân Nguyễn Tông Đạo Nguyễn Toán đẳng chí Kim Lăng
失情情拱变拱,thất tình tình cũng biến cùng
牟花梨唉滛湜湥湄,Màu hoa lê hãy dầm dề giọt mưa
楊鼓捤󰻛梗楊玉𥺹戦洒𡊨場石冲,dương cổ vẩy rảy cành dương ngọc oản chén rảy đàn tràng sạch trong
娘時𨅸𢭸軒西𠃩囬問曰如圍䋦絲,nàng thì đứng tựa hiên tây chín hồi vấn vít như vầy mối tơ
聪明,thông minh
朱咍浪景固𠊛買𬁷,cho hay rằng cảnh có người mới yêu
道行曰他日夫人臨誕時必先相吿盖爲之祈于山神也,Đạo Hạnh viết Tha nhật phu nhân lâm đản thời tất tiên tương cáo cái vi chi kì vu sơn thần dã
化工磋㙮別包𠁀,hoá công xây đắp biết bao đời
乃斷國瑱飲,Nãi đoạn Quốc Chẩn ẩm
法公󰑼重念西詫芇,phép công là trọng niềm tây sá nàọ
𥈴𬂙𩆐𩃳䦕河笶牌奉旨𦰟旗荣鄕,ngước trông sẫm bóng quan hà thẻ bài phụng chỉ ngọn cờ vinh hương
禮部掌禮儀祠祭󰆑宴學校科舉之政衣冠印符章表貢使朝覲之節兼總司天醫卜及僧道教坊同文雅樂之属,Lễ bộ chưởng lễ nghi từ tế khánh yến học hiệu khoa cử chi chính y quan ấn phù chương biểu cống sứ triều cận chi tiết kiêm tổng ti thiên y bốc cập tăng đạo giáo phường đồng văn nhã lạc chi thuộc
有情之闭牛𬞕,hữu tình chi bấy ngưu lang
棱󰊈秋㐌染牟䦕山,rừng phong thu đã nhuốm màu quan san
史,sử
𢆥意务冬焒𤈜内武平原,năm ấy mùa đông lửa cháy nội vũ bình nguyên
十一月二十日帝遣兵部左市郎陳中立翰林,Thập nhất nguyệt nhị thập nhật Đế khiển Binh bộ tả thị lang Trần Trung Lập Hàn lâm
家之堂基,gia chi đường cơ
故愛州賞功有所刀之名,Cố Ái Châu thưởng công hữu sở đao chi danh
𧵑尼爫󰒂𡊰𠸗恩払,của này làm nghĩa đền xưa ơn chàng
賞削甘蔗於僧郭昂頭上假爲失手傷僧頭流血仍大笑,Thưởng tước cam giá ư tăng Quách Ngang đầu thượng giả vi thất thủ thương tăng đầu lưu huyết nhưng đại tiếu
是月不雨,thị nguyệt bất vũ
𡥵尼渚別󰜏低,con này chửa biết bà đây
皆賜以印綬復縱令相招,giai tứ dĩ ấn thụ phục tung lệnh tương chiêu
竇融自河西納款名在漢廷田興以魏博歸朝勳髙唐社,đậu dung tự hà tây nạp khoản danh tại hán đình điền hưng dĩ nguỵ bác quy triều huân cao đường xã
箕𪡔𫇿蘿𠶟橷尼𡐮節點呶瓢菊香,kìa là thuốc lá ướp dâu này ve tiết điểm nọ bầu cúc hương
宗亶領兵十餘萬擊之,Tông Đản lĩnh binh thập dư vạn kích chi
奔艚商賣之人,buôn tàu thương mại chi nhân
正体,chính thể
漢帝以僘爲刺史都監郡縣,Hán đế dĩ Xưởng vi Thứ sử đô giám quận huyện
𡖵又常典江津尋𠊛,đêm đêm thường đến giang tân tìm ngườị
󰬮之身𨏄𣰴鴻探令底𥘀𬌓𢚸小姐,vẻ chi thân nhẹ lông hồng thăm lênh để nặng tấm lòng tiểu thư
𡎝壽清清強跬𨀈,cõi thọ thênh thênh càng khỏe bước
三月以楊㵆爲御史󰉟都御史阮宗澧爲吏部左侍郎阮荗材爲副都御史棃得全爲僉都御史,Tam nguyệt dĩ Dương Hạo vi Ngự sử đài đô ngự sử Nguyễn Tông Lễ vi Lại bộ Tả thị lang Nguyễn Mậu Tài vi Phó đô ngự sử Lê Đắc Toàn vi Thiêm đô ngự sử
秋九月󰀋上皇女天徽公主實羙為皇后號光鵉,Thu cửu nguyệt sách Thượng hoàng nữ Thiên Huy công chúa Thực Mĩ vi Hoàng hậu hiệu Quang Loan
𨤮𣌉岌淨𩂟𣾺,Dặm khuya ngất tạnh mù khơi
芻類禽獸丕麻恪之,so loài cầm thú vậy mà khác chi
秋九月𠕋上皇女天徽公主實羙為皇后號光鵉,thu cửu nguyệt sách thượng hoàng nữ thiên huy công chúa thực mĩ vi hoàng hậu hiệu quang loan
𣼽朗𦓡𦖑奴祝饒,lẳng lặng mà nghe nó chúc nhau
聞󰽿,văn nghe
窖台托𬺗爫魔空𫯳,Khéo thay thác xuống làm ma không chồng
𠸦浪節󱧔名冲实󰑼,khen rằng tiết sạch danh trong thực là
󰠵戈𣃣鄧𬙞岧,trải qua vừa đặng bảy đèo
齊帝欲討之,Tề Đế dục thảo chi
左街僧道之極品,Tả Nhai tăng đạo chi cực phẩm
頭儈𢤝,đầu cúi gằm
自僧萬行以其詩進,tự tăng vạn hạnh dĩ kì thi tiến
滝秦󰜋𢃄撑撑雷催坡柳󰋇梗楊䦕,sông tần một dải xanh xanh loi thoi bờ liễu mấy cành dương quan
先是陳封早從眾論糾阮德忠之非晚往德忠家更謝其過,Tiên thị Trần Phong tảo tòng chúng luận củ Nguyễn Đức Trung chi phi vãn vãng Đức Trung gia cánh tạ kì quá
望甲辰六年宋英宗曙治平元年,Vọng Giáp Thìn lục niên Tống Anh Tông Thự Trị Bình nguyên niên
𬙞𠊚𢴑𢪀扵排元軍,bảy người tắt nghỉ ở bầy nguyên quân
儉穷昆意旦厨求嗔調特如所悶,hiếm cùng con ấy đến chùa cầu xin đều được như thửa muốn
一條奉議國子監監生會試累遭中塲十五年以上年深塲多者方得充上舍生引選銓除牧民首領伴讀長史訓導等職若累中塲已滿十五年未得充舍生及一遭中塲已滿十八年以上者亦許保󰱇除閤門序班伴讀長史講諭等職,nhất điều phụng nghị quốc tử giám giám sinh hội thí luỹ tao trúng trường thập ngũ niên dĩ thượng niên thâm trường đa giả phương đắc sung thượng xá sinh dẫn tuyển thuyên trừ mục dân thủ lĩnh bạn độc trưởng sử huấn đạo đẳng chức nhược luỹ trúng trường dĩ mãn thập ngũ niên vị đắc sung xá sinh cập nhất tao trúng trường dĩ mãn thập bát niên dĩ thượng giả diệc hứa bảo tuyển trừ cáp môn tự ban bạn độc trưởng sử giảng dụ đẳng chức
𡎡鐄𡎡泊徵輸拱𡗉,mỏ vàng mỏ bạc trưng thâu cũng nhiều
狐𠵌燒少服情改𭁈𧗱苓慕道慈悲,hồ nghe thiu thỉu phục tình cải dữ về lành mộ đạo từ bi
禎春正月吏部尚書兼掌六部事兼御史󰱑都御史太傅澧郡公阮文階卒,Trinh Xuân chính nguyệt Lại bộ Thượng thư kiêm chưởng lục bộ sự kiêm Ngự sử đài Đô ngự sử Thái phó Lễ quận công Nguyễn Văn Giai tốt
弘信大夫陪從奉天府尹知水師臣何宗穆,Hoằng tín đại phu Bồi tụng Phụng Thiên phủ doãn tri Thuỷ sư thần Hà Tông Mục
度火瘦𥒥同狔宜𤘋,đù ỏa sấu đá đồng nai ngầy ngà
梭鐄鈽𢳝烣殘紙󰯬,thoi vàng vó rắc tro tàn giấy bay
注㐌咹𩚧𣜾尼𩛄低注咹𠫾,chú đã ăn quà chưa này bánh đây chú ăn đi
及帝遇害如蘇亦棄市臣民皆指笑或唾其屍,Cập đế ngộ hại Như Tô diệc khí thị thần dân giai chỉ tiếu hoặc thoá kì thi
𢚸低𢚸帝渚曾咍牢,Lòng đây lòng đấy chưa từng hay sao
妙揚忠厚,dịu dàng trung hậu
深入其地不失其時,thâm nhập kì địa bất thất kì thời
胡氏篡國陽耳聾為中丞同栻所劾降同監修國史秘書監,Hồ thị soán quốc dương nhĩ lung vi Trung thừa Đồng Thức sở hặc giáng Đồng giám tu quốc sử bí thư giám
𪀄且獴詵,chim thả muông săn
仍𠳒花月初󰅒渚兮,những lời hoa nguyệt xưa nay chửa hề
博德又問降者知嘉所在遣人追之,bác đức hựu vấn hàng giả tri gia sở tại khiển nhân truy chi
𨔈,chơi
󱋓瓊󱋓玉達排宴筵,chén quỳnh chén ngọc đặt bày yến diên
夏四月遣大僚𤤻黎偓佺員外郎阮曰親如宋,Hạ tứ nguyệt khiển Đại liêu ban Lê Ốc Thuyên Viên ngoại lang Nguyễn Viết Thân như Tống
己丑九年元至正九年春三月北方商舶來貢鷂變鉢,kỉ sửu cửu niên nguyên chí chính cửu niên xuân tam nguyệt bắc phương thương bách lai cống diêu biến bát
𨀈󱚢𧡊𠯹婵󱦗,bước vào thấy những đàn bà
自是世爲一方君長,Tự thị thế vi nhất phương quân trưởng
今日遭變乃知奉曉之忠勇過敬德遠矣,kim nhật tao biến nãi tri phụng hiểu chi trung dũng quá kính đức viễn hĩ
命拿國威府楊廷秀等責以假作橋梁之故後又放之,Mệnh nã Quốc Oai phủ Dương Đình Tú đẳng trách dĩ giả tác kiều lương chi cố hậu hựu phóng chi
尼翁撟月𡧲班𣈜,này ông ghẹo nguyệt giữa ban ngày
元留廷瓚不遣還,nguyên lưu đình toản bất khiến hoàn
武公産達𠬠瓢𨢇唁,võ công sẵn đặt một bầu rượu ngon
棋鉑󰑼博绳貧𪽣娘𬥓歇𢯧蹎𠓨拱,cờ bạc là bác thằng bần ruộng nương bán hết xỏ chân vào cùm
䏾碎碎語䏾埃碎疑,bóng tôi tôi ngỡ bóng ai tôi ngờ
帝明於是立帝宜爲嗣治北方封王爲涇陽王治南方號赤鬼國,Đế Minh ư thị lập Đế Nghi vi tự trị Bắc phương phong vương vi Kinh Dương Vương trị Nam phương hiệu Xích Quỷ quốc
事𬮙𠄼󱀄計之碑除,Sự muôn NĂM cũ kể chi bây giờ
擛因固客𠫾𧗱戈祠感景𢧚䜹笔排,dịp nhân có khách đi về qua từ cám cảnh nên thơ bút bày
叙情詩,tự tình thơ
咹之高𢀲𠰺它爫牢,ăn gì cao lớn đẫy đà làm sao
歲殘景㐌𧗱班悶,tuổi tàn cảnh đã về ban muộn
函犀戦士淹江上服豸中臣死道傍,hàm tê chiến sĩ yêm giang thượng phục trãi trung thần tử đạo bàng
於等塔時𢧚等塔,ở đấng thấp thì nên đấng thấp
𠀲𫼔詩襊𠀲𫼳𨢇瓢,đứa đeo thơ túi đứa mang rượu bầu
底朱國姓特𣈙𢪀宜,để cho quốc tính được rày nghỉ ngơi
燕𫋩,yến én
荼呴𤍇買𩵜𩵾強裴,dưa khú nấu với cá trê càng bùi
季犛少時學於師齊,Quý Li thiếu thời học ư Sư Tề
群及咍別事𢚸哏𬹸扛𬑉敢浪許𧯄,còn kịp hay biết sự lòng cắn răng giương mắt dám rằng hở hang
別丕,biết vậy
堂,đường
獨,độc
朱昆󰠃妸此制𠬠排,cho con cùng gã thử chơi một bài
𡥵喂媄拱㐌𠄽𣎃󰅒,con ơi mẹ cũng đã vài tháng nay
𨕭梅洌𣹕襖𬗢,Trên mui lướt mướt áo là
㐌迻典畧󰘇公,Đã đưa đến trước cửa công
丁景安等以朝󰀩不肃紏劾殿前都旨揮使何棲笵内黎篭等各杖八十以下於是朝󰀩稍肃,đinh cảnh an đẳng dĩ triều nghi bất túc củ hặc điện tiền đô chỉ huy sứ hà thê phạm nội lê lung đẳng các trượng bát thập dĩ hạ ư thị triều nghi sảo túc
烏馬兒等溺死,ô mã nhi đẳng nịch tử
獪𠊛譎姦,khoái người quỵt gian
古人之祈天祭鬼可以逭其災卿其思之,Cổ nhân chi kì thiên tế quỷ khả dĩ hoán kì tai khanh kì tư chi
体𤾓餘轎𫃚連縷過𨎠,thấy trăm dư kiệu vóc liền lũ qua trước
樊󱋔共竹共梅共𣘃󱥷楱共𣘃梧桐,phàn nàn cùng trúc cùng mai cùng cây lim táu cùng cây ngô đồng
唷𠲔尸吒𡥵𤝞𫴸,Rúc rích thây cha con chuột nhắt
化梯航奉職遠慕聲教之隆傾復納僞印以攄󰠐繳僞勑而效順念爾忠貞世篤久揚繼述於前徽譽命未光爱有編音之下逮,hoá thê hàng phụng chức viễn mộ thanh giáo chi long khuynh phục nạp nguỵ ấn dĩ sư thầm chước nguỵ sắc nhi hiệu thuận niệm nhĩ trung trinh thế đốc cửu dương kế thuật ư tiền huy dự mệnh vị quang ái hữu biên âm chi hạ đãi
𫃚縿吏,buộc túm lại
九月徵夏田租,cửu nguyệt trưng hạ điền tô
丙戌建中二年宋寳慶二年春正月𠕋昭皇為皇后改昭聖封陳守度為太師綂國行軍務征討事,bính tuất kiến trung nhị niên tống bảo khánh nhị niên xuân chính nguyệt sách chiêu hoàng vi hoàng hậu cải chiêu thánh phong trần thủ độ vi thái sư thống quốc hành quân vụ chinh thảo sự
矮侏濕𪿏,ải thù thấp lùn
𫯳咹炙,chồng ăn chả
𡶀南固𣘃樛木𦼜𦿄󱫛恰𦷾,núi nam có cây cù mộc sắn sướng quanh khắp đấy
至是降,Chí thị hàng
遂尚尚皇女瑞寶公主,toại thượng thượng hoàng nữ thuỵ bảo công chúa
世傳常傑沿江築柵固守一夜軍士忽於張將軍祠中聞髙聲曰南國山河南帝居截然分定在天書,thế truyền thường kiệt duyên giang trúc sách cố thủ nhất dạ quân sĩ hốt ư trương tướng quân từ trung văn cao thanh viết nam quốc sơn hà nam đế cư tiệt nhiên phận định tại thiên thư
聖善媄底𪜀命,thánh thiện mẹ đẻ ra mình
仍劫扑買安塘生理䐗冘吏𫴯椇片𤬪辨𥙩調空,nhưng cướp bóc mới yên đường sinh lý chửa đem lại tấc gỗ phiến ngói biện lấy đều không
遣翰林侍讀黄清代阮覧行奏告,Khiển Hàn lâm thị độc Hoàng Thanh đại Nguyễn Lãm hành tấu cáo
哏拱𡗶孛四方厨尼,khấn cùng trời phật tứ phương chùa này
㝵賢欺囉欺於㐱羕意所泥𠱋㝵樵夫浪些拯沛泥丕,người hiền khi ra khi ở chỉn dường ấy thửa nệ ru người tiều phu rằng ta chẳng phải nệ vậy
姅情姅景如支𬌓𢚸,nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng
󰇏和插産𠄩排,chiến hoà sắp sẵn hai bài
𧜖单姅褡底侯除埃,chăn đơn nửa đắp để hầu chờ ai
𠀧沉𬙞浽𠃩𰛻汀,ba chìm bảy nổi chín lênh đênh
春三月改元治平,xuân tam nguyệt cải nguyên trị bình
丐趣姑頭擬拱𫨩窮饒奸󱫂𠇍饒𣈜,cái thú cô đầu nghĩ cũng hay cùng nhau dan díu bấy nhiêu ngày
差正使阮仁政副使范永綿陳槩阮滚等同天朝使都督林參駕海往福建求封于明,Sai chánh sứ Nguyễn Nhân Chính phó sứ Phạm Vĩnh Miên Trần Khái Nguyễn Cổn đẳng đồng thiên triều sứ Đô đốc Lâm Sâm giá hải vãng Phúc Kiến cầu phong vu Minh
参傷𫽄院𫳘從,Sâm Thương chẳng vẹn chữ tòng
𤎜屏射雀󱋨床乘龍,rạng bình xạ tước nức giường thừa long
𠬠茹荣顕貞寃𠬠娘,một nhà vinh hiển riêng oan một nàng
統阮五年為登庸所殺,thống nguyễn ngũ niên vị đăng dung sở sát
些常󰉲最𬊭顔𧡊魔𧡊鬼払𦄺繚𤽗,ta thường sớm tối thắp nhang thấy ma thấy quỷ chàng ràng trêu ngươi
令國威三帶将校軍人凣見賊書詐誘恐惑人心而私呈本将者斬督将不䏻監察罪同,lệnh quốc oai tam đái tướng hiệu quân nhân phàm kiến tặc thư trá dụ khủng hoặc nhân tâm nhi tư trình bản tướng giả trảm đốc tướng bất năng giám sát tội đồng
時明國皇后見我國使至差官收取函箱領入内殿討取異香,Thời Minh quốc hoàng hậu kiến ngã quốc sứ chí sai quan thu thủ hàm tương lĩnh nhập nội điện thảo thủ dị hương
三月封長子煒為彰武大王年十四欲立為皇太子疽病薨,Tam nguyệt phong trưởng tử Vĩ vi Chương Vũ đại vương niên thập tứ dục lập vi Hoàng Thái tử thư bệnh hoăng
󰅹𦎛󰅹𥿗󰅹針,nào gương nào chỉ nào kim
固𠊚户漢𠸜明,có người họ hớn tên minh
無義,vô nghĩa
襖𨱽,áo dài
特遣太宰榮國公黄廷爱賫捧金冊進封都元帥總國政尚父平安王,đặc khiển thái tể vinh quốc công hoàng đình ái tê bổng kim sách tiến phong đô nguyên suý tổng quốc chính thượng phụ bình an vương
謝辞催脱船吹𣷷󰅹,tạ từ thôi thoắt thuyền xuôi bến nào
若吏部六科尚寶寺度支通政使司并護衛等衙門吏並不之禁,Nhược Lại bộ Lục khoa Thượng bảo tự Đạc chi thông chính sứ ti tịnh hộ vệ đẳng nha môn lại tịnh bất chi cấm
麻昆𡛔意卞檜㭲恠󱓍,mà con gái ấy bèn cội gốc quái gở
尼埃单泣秩緘俸仍,này ai đan rập giật giàm bỗng dưng
𥘉甲人見牛跡於菴蘿樹上觀之乃是白牛良久復由他岐下本甲衛人黎换占曰白牛在下之物却在木上是下在上之象因相率以叛,Sơ Giáp nhân kiến ngưu tích ư Am La thụ thượng quan chi nãi thị bạch ngưu lương cửu phục do tha kì hạ bản giáp vệ nhân Lê Hoán chiêm viết Bạch ngưu tại hạ chi vật khước tại mộc thượng thị hạ tại thượng chi tượng nhân tương suất dĩ phản
𫽄泥幽顯賀󰑼姉㛪,Chẳng nề u hiển mới là chị em
北俄驛𬟗化𢧚隂魂,bắc nga dịch cũ hoá nên âm hồn
󱙹頷𧏵𩵜招𬲞永腥,trước hàm rồng cá gieo mồi vắng tanh
掄材署窖𢮪棱墨曹固号肾繩倘宜,luân tài thợ khéo chọn săng mực tàu có hiệu thận thằng thẳng ngay
教堂,giáo đường
於低或固佳音庒󰑼,Ở đây hoặc có giai âm chăng là
敷討,phu thảo
𠦳刼𠱋咹揾矣群,ngàn kiếp dầu ăn vẫn hãy còn
棱撑𪀄逗𤍊𣘃高,rừng xanh chim đậu tỏ cây cao
咹蒌咹𢁑業𠰘庄嫌所䔲荄,ăn rau ăn trái nghiệp miệng chăng hèm thửa đắng cay
𤈜𤈜花鐄迻𩙍,chói chói hoa vàng đưa gió
東西山𪜕𠄩楼,đông tây sơn đỏ hai lầu
𨑮𠄩𣷷渃迻𨉓𠓨󰦓,mười hai bến nước đưa mình vào đâu
吝囬細准江中,lần hồi tới chốn giang trung
十二月甲午日冬祭初稱曰孝孫國皇,thập nhị nguyệt giáp ngọ nhật đông tế sơ xưng viết hiếu tôn quốc hoàng
公浪娘於何方,Công rằng Nàng ở hà phương
雲南軍一萬先至直抵三江順流而下,Vân Nam quân nhất vạn tiên chí trực để Tam Giang thuận lưu nhi hạ
𠁑金烏婫白雁䏾擂摧𣳔碧,dưới kim ô con bạch nhạn bóng loi thoi dòng biếc
所茹𤽗意病急嗔恩斟酌,thửa nhà ngươi ấy bệnh gấp xin ơn châm chước
𠬠畨朱塊𠦳㝵庒涓,một phen cho khỏi ngàn ngày chẳng quên
藤蕩𠬠𢆥𨑮𠄩𣎃𡥵眜𬷤㧅鏡㐌󱩸𦖻,đằng đẵng một năm mười hai tháng con mắt gà đeo kính đã mòn tai
弭䀡性命如牟𦹵𣘃,nhẹ xem tính mệnh như màu cỏ câỵ
元澄為司徒,nguyên trừng vi tư đồ
瑟琹強𢭮𪮀弹,sắt cầm gượng gảy ngón đàn
征征䏾月熾萌,Chênh chênh bóng nguyệt xế mành
寔賍扒特羕尼,Thực tang bắt được dường này
明人追之過三羅橋畔水田泥淖伏兵起横陣擊之,minh nhân truy chi quá tam la kiều bạn thuỷ điền nê náo phục binh khởi hoành trận kích chi
陛下尊居九五劳于萬幾,bệ hạ tôn cư cửu ngũ lao vu vạn cơ
人之盛振古有光,nhân chi thịnh chấn cổ hữu quang
特庄撴㩡𪽝機牟,được chăng dun dủi bởi cơ mầu
包徐朱細北方,bao giờ cho tới bắc phương
熒惑𭁈歳星合宿在畢度容一指相接,huỳnh hoặc dữ tuế tinh hợp túc tại tất độ dung nhất chỉ tương tiếp
調傷户六㤕車冲𢚸,ðều thương họ lục xót xa trong lòng
生𠵌哏󰜋𣇞娄,sinh nghe ngẩn một giờ lâu
魯蜆𢧚滝𪽝蜆吨除寅寅扒買侯坤,lỗ kiến nên sông bởi kiến đùn chờ dần dần bớt mới hầu khôn
愁𣻆坦綏珠沙𥐆𨱽,sầu tuôn đứt nối châu sa vắn dài
受文武從官品級有差,thụ văn võ tòng quan phẩm cấp hữu sai
󰜋𠳒𡢐󱙹拱󰑼,một lời sau trước cũng là
呐啅,nói xược
莫人每以文詞華飭對答又,Mạc nhân mỗi dĩ văn từ hoa sức đối đáp hựu
固廌審知虚實專主和議帝從之,cố trãi thẩm tri hư thực chuyên chủ hoà nghị đế tòng chi
克愛州定愛州牧長罪遣使撫諭其民,Khắc Ái châu định Ái châu mục trưởng tội khiển sứ phủ dụ kì dân
𧵑公,của công
笠𱸚𠃅𦹵棦初壳,Lợp lều mái cỏ gianh xơ xác
𢚸𢚸拱𠻆㝵㝵执威,Lòng lòng cũng giận người người chấp uy
計吝曾𨀈點𢲛𩧍蹺,kể lần từng bước điểm dò ruổi theo
價仃繡口錦心恪常,Giá đành tú khẩu cẩm tâm khác thường
青青塘丐青雲狹之,Thênh thênh đường cái thanh vân hẹp gì
情棋麻﨤饒低,tình cờ mà gặp nhau đây
悲除特𧡊𩈘饒,bây giờ được thấy mặt nhau
時庭堅留守山南治事廉平盗息民安故特擢陞二次,Thời Đình Kiên lưu thủ Sơn Nam trị sự liêm bình đạo tức dân an cố đặc trạc thăng nhị thứ
金龟󰠳吏現靈買咍賊於邊𨉟空賖,kim quy đâu lại hiện linh mới hay giặc ở bên mình không xa
󰊄𩄲平㐌典󰠍埮𣾺,Gió mây bằng đã đến kỳ dặm khơi
𨔍之彼嗇斯豊,Lạ gì bỉ sắc tư phong
咭𠁀叔季分崩,ghét đời thúc quý phân băng
𦛌𦚐隊段𠲖𠸽闭󰅒,ruột rà đòi đoạn ê chề bấy nay
鄭萼被執暠欲授以官萼不,trịnh ngạc bị chấp cảo dục thụ dĩ quan ngạc bất
𨔾𩂏𦅰纀少之,chở che đùm bọc thiếu chi
悶䀡鹏𢲦𦑃𠖤,muốn xem bằng nhấc cánh bay
菍𦖻猫,nấm tai mèo
欣調𧿫虐𧿫吹,hơn điều giấu ngược giấu xuôi
丐𧍈店𫅫戈勾欄碧,cái đóm đêm bay qua câu lan biếc
求銅柱立於横山令漢兵下於𭶚道,cầu đồng trụ lập ư hoành sơn lệnh hán binh hạ ư bặc đạo
以東閣大𭓇士阮貴雅為吏部左侍郎,Dĩ Đông các đại học sĩ Nguyễn Quý Nhã vi Lại bộ tả thị lang
童浪𦖑㗂柴低,đồng rằng nghe tiếng thầy đây
十二月立春日帝御崇淵殿群臣上表賀,thập nhị nguyệt lập xuân nhật đế ngự sùng uyên điện quần thần thượng biểu hạ
化州腰海門决,Hoá Châu yêu Hải môn quyết
麻𫀅昆造𡏦運旦󰠳,Mà xem con tạo xoay vần đến đâu
撟我𣖙綽𦷾,kéo ngã mía xước đấy
篤弄南北多隊昆東西,dốc lòng nam bắc đi đòi con đông tây
味𨢟尼呵固爲埃,mùi cay này há có vì ai
前安奉天殿上建正陽樓以為主掌籌刻之處後起長春殿上見龍圖閣以為宴寝逰玩之所,tiền an phụng thiên điện thượng kiến chính dương lâu dĩ vi chủ chưởng trù khắc chi xứ hậu khởi trường xuân điện thượng kiến long đồ các dĩ vi yến tẩm du ngoạn chi sở
卞𩦓席迻技,bèn mở tiệc đưa ghẽ
侈醒職槐珠漓𣳮渚,xảy tỉnh giấc hòe châu lìa lã chã
揲揚笙𥬝实󰑼奄腮,nhịp nhàng sênh phách thật là êm tai
睽𬑉,khóe mắt
𡞕𫯳道奇𨤰恒,vợ chồng đạo cả nhẽ hằng
頭如𧐖坦𦓡空壈,đầu như lươn đất mà không lấm
大洪水城中湖池有大蛇入見二十日上以,Đại hồng thuỷ thành trung hồ trì hữu đại xà nhập hiện nhị thập nhật thượng dĩ
打󰠃火虎水竜𠬠回,Đánh cùng Hỏa Hổ Thuỷ Long một hồi
奈何螺城之築未乾鴉海之師隨溺鵝毛之禍是誰𠧨也後南帝,Nại hà Loa Thành chi trúc vị càn Nha hải chi sư tuỳ nịch nga mao chi hoạ thị thuỳ cữu dã Hậu Nam Đế
爵忠良侯以頼世羙爲󰆑郡公阮師尹爲莅郡公王珍爲山郡公使各領本部兵前進,tước trung lương hầu dĩ lại thế mĩ vi khánh quận công nguyễn sư doãn vi li quận công vương trân vi sơn quận công sử các lĩnh bản bộ binh tiền tiến
債縁伴侶傷払善,trái duyên bạn lứa thương chàng thiện
󰭼鐄𠫾賂仍𠊛奉差,lấy vàng đi lộ những người phụng sai
以刑部左侍郎禮川伯阮克寬爲督視,Dĩ Hình bộ Tả thị lang Lễ xuyên bá Nguyễn Khắc Khoan vi Đốc thị
鷖大越史記之書載前代帝王之正,Y Đại Việt sử kí chi thư tải tiền đại đế vương chi chính
王威𦋦飭驅除泟如鱠𣳮摳如𤠄篭,vương uy ra sức khu trừ sạch như gỏi rửa khua như gà lồng
𢚸𦖑芇敢呐孤理芇,lòng nghe nào dám nói co lẽ nào
六月莫氏安排車駕移入昇龍居正殿受群臣朝賀,lục nguyệt mạc thị an bài xa giá di nhập thăng long cư chính điện thụ quần thần triều hạ
遇學問雖不及漢超而居職清謹見稱於時,Ngộ học vấn tuy bất cập Hán Siêu nhi cư chức thanh cẩn kiến xưng ư thời
𤴬夢眜𥙩𢬣沕𢖖𨉞𠊚恪𥙩金󱣗丸𧖱,đau mống mắt lấy tay vắt sau lưng người khác lấy kim khêu hòn máu
酉時失火延燒天威火噐庫於端門外,Dậu thời thất hoả diên thiêu Thiên Uy hoả khí khố ư Đoan Môn ngoại
𦟐桃眉󰳀容顔冷㳥,Má đào mày liễu dung nhan lạnh lùng
譚以𫎇阮正賴皆受󰠐僞職,Đàm Dĩ Mông Nguyễn Chính Lại giai thụ Thầm nguỵ chức
海,hải
𤻻過,mệt quá
人立祠設像一如夢時所見歲時祀焉陳元豊間韃靼入寇至境馬蹶不進村人率眾拒戰斬虜首賊奔散,nhân lập từ thiết tượng nhất như mộng thời sở kiến tuế thời tự yên trần nguyên phong gian thát đát nhập khấu chí cảnh mã quệ bất tiến thôn nhân suất chúng cự chiến trảm lỗ thủ tặc bôn tán
𦼔筝𮤭𮤭󰬾𤗹边塘堤路群傳𤐡香,lều tranh mọn mọn ba phên bên đường đê lộ còn truyền khói hương
搮𥙩拯率,lặt lấy chẳng sót
悲𣇞歐料扒𢬣買皮,Bây giờ âu liệu bớt tay mới vừa
出御史刘叔謙為安朗縣轉運副使阮居道為國子監直講以其論允恭弘毅故也,Xuất Ngự sử Lưu Thúc Khiêm vi An Lãng huyện chuyển vận phó sứ Nguyễn Cư Đạo vi Quốc tử giám trực giảng dĩ kì luận Doãn Cung Hoằng Nghị cố dã
問策於崇文使蕭益益曰今霖雨積旬海道險遠吳權桀黠未可輕也,Vấn sách ư Sùng Văn sứ Tiêu Ích Ích viết Kim lâm vũ tích tuần hải đạo hiểm viễn Ngô Quyền kiệt hiệt vị khả khinh dã
恪牟几貴𠊛清,khác màu kẻ quý người thanh
追尊封爲誼王謚隆緒,truy tôn phong vi nghị vương thuỵ long tự
初二胡之到奇羅也欲奔新平民有父老拜謁曰此處名覊黎上有天擒山其兆不祥,sơ nhị hồ chi đáo kì la dã dục bôn tân bình dân hữu phụ lão bái yết viết thử xứ danh ki lê thượng hữu thiên cầm sơn kì triệu bất tường
初帝父丁公著爲楊廷藝牙將廷藝授攝歡州刺史後歸吳王遣還舊任卒,Sơ Đế phụ Đinh Công Trứ vi Dương Đình Nghệ nha tướng Đình Nghệ thụ nhiếp Hoan Châu Thứ sử hậu quy Ngô Vương khiển hoàn cựu nhiệm tốt
有士子行制,hữu sĩ tử hành chế
然而决性命廢人倫厭塵嚚依禪寝以獨絜君子不與也,nhiên nhi quyết tính mệnh phế nhân luân yếm trần ngân y thiền tẩm dĩ độc kiết quân tử bất dữ dã
爫之砲覆𢚸饒閉󰭾人生𬙞糁󰁰,làm chi pháo phúc lòng nhau bấy rốt nhân sinh bảy tám mươi
𦋦𢬣操櫃𢼂篭如󱉁,Ra tay tháo cũi sổ lồng như chơi
保有甌貉得龟爪之弩却秦人之兵狃於戰勝安樂而驕趙兵來攻而邊疆失守,bảo hữu Âu Lạc đắc quy trảo chi nỗ khước Tần nhân chi binh nữu ư chiến thắng an lạc nhi kiêu Triệu binh lai công nhi biên cương thất thủ
俸𠵌如渃梗楊洒潤,bỗng nghe như nước cành dương tưới nhuần
丐軸打而旁曳,cái trục đánh nhe phẳng dài
擼橛󰝡𧗱底魯空,nhổ cột đem về đẻ lỗ không
辛酉四年明弘治十四年,Tân Dậu tứ niên Minh Hoằng Trị thập tứ niên
󰘚謨㐌𧡊於󰠳引𠓨,mặt mo đã thấy ở đâu dẫn vào
仍句名利庒潺𢚸低,những câu danh lợi chẳng sờn lòng đây
腰花腰特𠬠牟點粧,Yêu hoa yêu được một màu điểm trang
石鼎香殘𤌋水沉,thạch đỉnh hương tàn khói thuỷ chìm
𠃅外𢪀㐌𠽖連󰖁車,Mé ngoài nghỉ đã giục liền ruổi xe
嘉爾忠誠深予眷注,Gia nhĩ trung thành thâm dư quyến chú
群臣咸曰𡸈不知民勞為可慮所可慮者有大於,quần thần hàm viết khởi bất tri dân lao vi khả lự sở khả lự giả hữu đại ư
双曰恒例片冊𪧘,song viết hằng lề phiến sách cũ
𨑮翁元帥征西,mời ông nguyên soái chinh tây
𡎝凣俗塊𢚸凣俗,cõi phàm tục khỏi lòng phàm tục
守鎮寨迯亡者如之,Thủ trấn trại đào vong giả như chi
酌𣹕,chước rót
冬十一月以張漢超為左諫議大夫,đông thập nhất nguyệt dĩ trương hán siêu vi tả gián nghị đại phu
帝從之故有是命,Đế tòng chi cố hữu thị mệnh
帝令吏部諭廬曰戦器是同一樣爾所言乃妄爾,Đế lệnh Lại bộ dụ Lư viết Chiến khí thị đồng nhất dạng nhĩ sở ngôn nãi vọng nhĩ
五月雷震天安殿,Ngũ nguyệt lôi chấn Thiên An điện
別緣命別分命世催,biết duyên mình biết phận mình thế thôi
沙魚羅亇敢,sa ngư là cá nhám
二月登庸以阮國憲為駙馬都尉太保林國公賜姓莫莫國楨為太師麟國公莫廷科為左都督謙郡公,Nhị nguyệt Đăng Dung dĩ Nguyễn Quốc Hiến vi Phò mã Đô uý thái bảo Lâm quốc công tứ tính Mạc Mạc Quốc Trinh vi Thái sư Lân quốc công Mạc Đình Khoa vi Tả đô đốc khiêm quận công
城濮之戰子玉䘮師,thành bộc chi chiến tử ngọc táng sư
窻糊姅怯𫅩𩄲,song hồ nửa khép cánh mây
牒󰠲𠶣𠽊𨔍羕,Dịp đâu may mắn lạ dường
置左金刀右保刀,trí tả kim đao hữu bảo đao
𢽼㗂啼月𢯦𫏾屋𠬠行蕉𫗄秃外軒,vài tiếng dế nguyệt lay trước ốc một hàng tiêu gió thốc ngoài hiên
考查,khảo tra
𤽗侃礼力士撟礼帝,ngươi khản lấy lực sĩ kéo lấy đấy
甲辰七十一年漢建元四年,Giáp Thìn thất thập nhất niên Hán Kiến Nguyên tứ niên
户馮時𡮶通麻户徐時𡨺禮,họ phùng thì chuộng thông mà họ từ thì giữ lễ
双親𦖑呐𢚸盃,song thân nghe nói lòng vui
時嗣明以拔通農州隴堵隘擒友諒黨伯大等二十一人惟友諒走脱竄山澤間,thời tự minh dĩ bạt thông nông châu lũng đổ ải cầm hữu lượng đảng bá đại đẳng nhị thập nhất nhân duy hữu lượng tẩu thoát thoán sơn trạch gian
鎬則信之,Cảo Tắc tín chi
八表易曰孤矢以威天下,Bát biểu Dịch viết cô thỉ dĩ uy thiên hạ
役之󰟯恪󱮿𢝙,việc chi dường khác vẻ vui
今爾等皆忠良之臣務體朕奉天愛民之意興民之利除民之害順其好惡而革其奸弊,Kim nhĩ đẳng giai trung lương chi thần vụ thể trẫm phụng thiên ái dân chi ý hưng dân chi lợi trừ dân chi hại thuận kì hảo ác nhi cách kì gian tệ
吝𦖑更㐌𠬠分𪔠𠀧,lần nghe canh đã một phần trống ba
晦卿作詩有云茅簷命也供樵爨老木時乎厄斧斤𧥾者知其不善終,Hối Khanh tác thi hữu vân Mao thiềm mệnh dã cúng tiều thoán Lão mộc thời hồ ách phủ cân thí giả tri kì bất thiện chung
迻𠊛󰘇𠓀,đưa người cửa trước
係数,hệ số
惟㦃軍進至至靈縣名與暠夾戦於南澗,Duy Sản quân tiến chí Chí Linh huyện danh dữ Cảo giáp chiến ư Nam Giản
𠰺浪據法家刑,Dạy rằng Cứ phép gia hình
湿高買別所才,thấp cao mới biết sở tài
日入第一塲十九日入第二塲二十五日入第三塲九月初一日入第肆塲,nhật nhập đệ nhất trường thập cửu nhật nhập đệ nhị trường nhị thập ngũ nhật nhập đệ tam trường cửu nguyệt sơ nhất nhật nhập đệ tứ trường
饘羅𥺊特,chiên là cháo đặc
桄梩,khoang lái
時濟申璿等爲督視分三道進討,thì tế thân toàn đẳng vi đốc thị phân tam đạo tiến thảo
先是帝遣行遣阮日孜及審刑黎銀求封,Tiên thị Đế khiến Hành khiển Nguyễn Nhật Tư cập Thẩm hình Lê Ngân cầu phong
扒󰡲無錫筭塘𢯏花,bắt về vô tích toan đường bẻ hoa
𤗖𦝄㐌挌𡽫兑,Mảnh trăng đã gác non đoài
㝵𠸗縸案苔𠫾,ngày xưa mắc án đầy đi
肅如故,túc như cố
戊申繼天聖節,Mậu thân kế thiên thánh tiết
信息,tin tức
淘湧𪶎𬈼,đào dũng gieo trôi
雖他小有過舉亦不失爲賢君,tuy tha tiểu hữu quá cử diệc bất thất vi hiền quân
渚遁另麻辱,chớ trốn tránh mà nhọc
畧卢報補𡢐󰑼顕荣,Trước lo báo bổ sau là hiển vinh
太宗不學無以知之而儒臣進此以䛕媚其君不可謂無罪也,Thái Tông bất học vô dĩ tri chi nhi nho thần tấn thử dĩ dua mị kì quân bất khả vị vô tội dã
明人唐保貞來降,minh nhân đường bảo trinh lai hàng
順化二府七縣四州,thuận hoá nhị phủ thất huyện tứ châu
媄喂𠫾𢄂𢺀碎銅楹,mẹ ơi đi chợ mua tôi đồng riềng
老夫處僻馬牛羊齒已長,Lão phu xứ tịch mã ngưu dương xỉ dĩ trưởng
𬙞𨑮渚𥊖渚跪啫咵浪𡄰,bảy mươi chưa đui chưa què chớ khoe rằng tốt
季犛漢蒼率将佐官屬,Quý Li Hán Thương suất tướng tá quan thuộc
頭𪤠𢒎鷺𡳳𡌿浽󱦙,đầu doi bay lộ cuối ghềnh nổi âu
𠳒尼𠸕貝知音尔,lời này dặn với tri âm nhé
或流而為他岐或倒戈而相攻莫能歸一其可,hoặc lưu nhi vi tha kì hoặc đảo qua nhi tương công mạc năng quy nhất kì khả
喑󰠐𤿰陣習情楽軍,om thòm trống trận rập rình nhạc quân
隋帝乃授方驩州道行軍總𬋩經畧林邑,tuỳ đế nãi thụ phương hoan châu đạo hành quân tổng quản kinh lược lâm ấp
㗂旁㗂征咍沒𠊛沒彩,tiếng phẳng tiếng chênh hay một người một vẻ
嗨𠽄姑秀固𫯳𫨩𣠖,hỏi thăm cô tú có chồng hay chưa
又𡧸奏帝誅季犛,hựu mật tấu đế tru quý li
𪟂吒丐渃滝坡語浪謗渃󰅹𪟽謗𡥵,chém cha cái nước sông bờ ngỡ rằng báng nước nào ngờ báng con
𧘸𦠘襖,độn vai áo
州首領皆屬廣原州歲輸土貢,châu thủ lĩnh giai thuộc Quảng Nguyên châu tuế thâu thổ cống
四月初七日行在内殿流星大起敬天殿折一角,Tứ nguyệt sơ thất nhật hành tại nội điện Lưu tinh đại khởi Kính Thiên điện chiết nhất giác
八月詔百官管甲主都凣克補禁軍宜揀大户不得取孤獨人違者罪之,Bát nguyệt chiếu bách quan quản giáp chủ đô phàm khắc bổ cấm quân nghi giản đại hộ bất đắc thủ cô độc nhân vi giả tội chi
税倘儈𢯏鎖󱤈󰁇碧拯傷旦鐄派玉湼女爫朱𧊉󱋓螉𠴔,thuê thằng cuội bẻ khóa buồng ngưng bích chẳng thương đến vàng phai ngọc nát nỡ làm cho bướm chán ong chường
春正月初三日勑㫖一繼今各處縣州官行下各社長凣本社軍人匠局各色,Xuân chính nguyệt sơ tam nhật sắc chỉ Nhất Kế kim các xứ huyện châu quan hành hạ các xã trưởng phàm bản xã quân nhân tượng cục các sắc
花淡没牟唭𡁚𠼯,hoa đượm một màu cười hớn hở
時帝親率六,Thời Đế thân suất lục
祐僅以身免,hựu cẩn dĩ thân miễn
七日宣光鎮平原獠人入貢,thất nhật tuyên quang trấn bình nguyên lạo nhân nhập cống
冬十一月真臘國來貢,Đông thập nhất nguyệt Chân Lạp quốc lai cống
惠樁堆坎夜夜,huệ thông đôi khóm dà dà
媄𫗒𠰹夜渚欺武鐄,mẹ ăn đỡ dạ chữa khi võ vàng
心誠炪𠬠埬秥𤐜𠖤𤊃𤈡𠁙𩡋𫴺󰅹𤐜𨖲𦤾盡天曹玉皇判𠳨𠀲󰅹炪秥,tâm thành đốt một đống rơm khói bay nghi ngút chả thơm chút nào khói lên đến tận thiên tào ngọc hàng phán hỏi đứa nào đốt rơm
𡨌妄渃𣲆㳥𣼭,Giữa VÒNG nước dẫy sóng giồi
召忽之死不足以善其道然反側于寧不惕然爲之寒心也哉,triệu hốt chi tử bất túc dĩ thiện kì đạo nhiên phản trắc vu ninh bất thích nhiên vi chi hàn tâm dã tai
每社本坊支綽像佛,mọi xã bổn phường chia rước tượng phật
三軍聞令皆整肅隊伍不敢侵犯,Tam quân văn lệnh giai chỉnh túc đội ngũ bất cảm xâm phạm
老𧈧𣦆役奔鈎,lão càng trải việc buông câu
庄咍養末每盎那,chẳng hay dưỡng mắt mũi ang nạ
本州有黎觀察者見而異之曰此兒資格非庸人比,Bản châu hữu Lê quan sát giả kiến nhi dị chi viết Thử nhi tư cách phi dung nhân tỉ
媳婦娘妯儉勤,tức phụ nàng dâu kiệm cần
是歳旱,Thị tuế hạn
𦋦,ra
時西南方有聲如雷暴風雨大作,Thời Tây nam phương hữu thanh như lôi bạo phong vũ đại tác
滚滚𧏵𠖤𡶨沛邑同同㹯𧼌𡓁咸陽,cuồn cuộn rồng bay ngàn bái ấp rùng rùng hưu chạy bãi hàm dương
𠊛陳濁餒衛圭,người trằn trọc nỗi về quê
成詔鑄萬斤鍾置于龍墀鍾樓,thành chiếu chú vạn cân chung trí vu long trì chung lâu
日月易戈邊󰺛綱常坤变𡬷𪿽,nhật nguyệt dễ qua biên trắng cương thường khôn biến tấc son
𠇮芒䏾渚离离𩈘時哉海眞時失䜹,mình mang bụng chửa lè lè mặt thì tai hải chân thì thất thơ
爫之𠫅紫紆紅𡗋㝹,làm chi giày tía vò hồng lắm nao
願爾眾一心討賊莫生煩󰞽,Nguyện nhĩ chúng nhất tâm thảo tặc mạc sinh phiền não
埋麻病𧘇邒安,may mà bệnh ấy đặng an
羅𣻆溋桂牟淶𣼽,là tuôn duềnh quế màu lai láng
爲國九經,Vị quốc cửu kinh
三月十九日丁酉上親試于敬天殿丹墀詢以治道,tam nguyệt thập cửu nhật đinh dậu thượng thân thí vu kính thiên điện đan trì tuân dĩ trị đạo
二月晏群臣於天安殿賞賜有差,Nhị nguyệt yến quần thần ư Thiên An điện thưởng tứ hữu sai
王通見禮兵少夾擊之,vương thông kiến lễ binh thiểu giáp kích chi
渚󱳮農浽渃𡽫𡢐尼,chớ lo nông nổi nước non sau này
柴寺因𤓢特湄,thầy tự nhân nắng được mưa
𥱬𢚸低胣拮𠇮𦋦𠫾,ghi lòng để dạ cất mình ra đi
𣖠横,chốt hoành
僃官黎廷涣不䏻関防付錦衣拏問,bị quan lê đình hoán bất năng quan phòng phó cẩm y nã vấn
𥙩暴孟爫德,lấy bạo mạnh làm đức
歸昆山寄友僚詩有云今古興亡真可鍳諸公何忍諫書稀,quy côn sơn ký hữu liêu thi hữu vân kim cổ hưng vong chân khả giám chư công hà nhẫn gián thư hi
𥺊栗,gạo lứt
𦝄𫅷独地爫牢,trăng già độc địa làm sao
闷𪞷朱塊埃𢭼𢩮𠫾,muốn ra cho khỏi ai dìu dắt đi
吏群氷扒𭔰觥,lại còn bưng bít giấu quanh
聯係,liên hệ
普惠請見陳生死事,Phổ Huệ thỉnh kiến trần sinh tử sự
故愚嘗曰莫氏者黎朝之叛臣也,Cố ngu thường viết Mạc thị giả Lê triều chi phản thần dã
欺挹槾揞𣑯閣月,khi ấp mận ôm đào gác nguyệt
英𠫾穭𣜾𢺹𥢬英𧗱穭㐌𧺃輝𠫅垌,anh đi lúa chửa chia vè anh về lúa đã đỏ hoe đầy đồng
溢西都城没溺于水江表逆流湍急若射木樹塞川沿河之家多流蕩于海,dật Tây Đô thành một nịch vu thuỷ giang biểu nghịch lưu suyền cấp nhược xạ mộc thụ tắc xuyên duyên hà chi gia đa lưu đãng vu hải
󰝡𠇮麻者󰒂㝵底功𠃩𡦂舌崔典󰠲,đem mình mà giả nghĩa người để công chín chữ thiệt thòi đến đâu
体𣷭朝官它𪿒越󰮂𣳔滂固風波,thấy bể triều quan đà ngại vượt trong dòng phẳng có phong ba
禮部尚書范公毅奏云古者建國因以為姓胙之土而命之氏,Lễ bộ thượng thư Phạm Công Nghị tấu vân Cổ giả kiến quốc nhân dĩ vi tính tạc chi thổ nhi mệnh chi thị
初後陳之起兵興復也舊鎮撫潘季祐有謀𡱮賛成之功累遷,Sơ hậu Trần chi khởi binh hưng phục dã cựu Trấn phủ Phan Quý Hựu hữu mưu hoạ tán thành chi công luỵ thiên
收捕鞠問翕尼及預謀者十二人皆伏誅,Thu bổ cúc vấn Hấp Ni cập dự mưu giả thập nhị nhân giai phục tru
丁酉八年明城化十三年,Đinh Dậu bát niên Minh Thành Hoá thập tam niên
後罪狀寝彰爲羣臣所劾下獄按問,hậu tội trạng tẩm chương vị quần thần sở hặc hạ ngục án vấn
󰟯尼歐罕才𫅜丈夫,dường này ắt hẳn tài lành trượng phu
柴諸𪮏梭頭,thầy giơ tay xoa đầu
闭除驚𢜝駭雄,bấy giờ kinh sợ hãi hùng
𢪀浪舅媽險灰恬熊渚應𡮍𤳇悶閩,nghĩ rằng cậu mợ hiếm hoi điềm hùng chửa ứng chút trai muộn mằn
𠄩𢬣扲𠄩菓蓬,hai tay cầm hai quả bòng
猪丐紅顔買渃𡽫,trơ cái hồng nhan với nước non
塘坦𠶀澄㐌悶郭别󰠲𦓡𥈬𦥃包𣉹,đường đất thăm chừng đà muốn quắt biết đâu mà ngóng đến bao giờ
冬觥冷眼如詞,Chung quanh LẠNH NHẴN như tờ
排𠳒叙事𡳪頭,bày lời tự sự đuôi đầu
三月以大黄男壮勇者充玉階興聖都及御龍兵三百五十人,tam nguyệt dĩ đại hoàng nam tráng dũng giả sung ngọc giai hưng thánh đô cập ngự long binh tam bách ngũ thập nhân
當義兵初起之時正賊勢方張之日,Đương nghĩa binh sơ khởi chi thời chính tặc thế phương trương chi nhật
尾之󰜋󰌵紅顔,Vẻ chi một tấm hồng nhan
漢明𢭄𠖈雷霆,hớn minh gậy xuống lôi đình
細圭茹㐌侯殘𠀧𦝄,tới quê nhà đã hầu tàn ba trăng
鬭牛隊𬌥,đấu ngưu chọi trâu
議太后謚與祖妣同稱共謚𡸈人情所安哉非禮甚矣,Nghị Thái hậu thuỵ dữ Tổ tỉ đồng xưng cộng thuỵ há nhân tình sở an tai Phi lễ thậm hĩ
矯謳𠀧達禹門嶤,kẻo âu ba đợt vũ môn nghèo
漢楚默埃油𠯅嚛,hán sở mặc ai dầu dức lác
八月上皇親征哀牢生擒人畜不可勝數,Bát nguyệt Thượng hoàng thân chinh Ai Lao sinh cầm nhân súc bất khả thắng số
󰝂𧞤蹎𩄲𥒥𱥯𡉕,Đâm toạc chân mây đá mấy hòn
桃源落𡓃󰠳麻典低,Đào nguyên lạc lối đâu mà đến đây
臘臘𤽸昆馭駒𠓨於馨永箕,lốp lốp trắng con ngựa câu vào ở hang vắng kia
𧵆賒奴󱋨燕鶧,Gần xa nô nức yến anh
蜆蹽榾鉄𫳵󰍹蛆𧋂搓祖𫳵𧷺麻搓,kiến leo cột sắt sao mòn tò vò xây tổ sao tròn mà xây
事尼㐌外𨑮年,Sự này đã ngoại mười niên
丁亥唐中宗哲嗣聖四年,Đinh Hợi Đường Trung Tông Triết Tự Thánh tứ niên
帝因畵像藏于書府有意大用未及遷而卒年六十二,Đế nhân hoạ tượng tàng vu thư phủ hữu ý đại dụng vị cập thiên nhi tốt niên lục thập nhị
店亏昆𡛔𤤰秦學𠺙㗂簫,đêm khuya con gái vua tần học thổi tiếng tiêu
淚妾󰅹𡮇𥿁边巾,lệ thiếp nào chút vướng bên khăn
帝於宗室知寳興缺名者親愛極其至而不任以政非其才,Đế ư Tông thất tri Bảo Hưng khuyết danh giả thân ái cực kì chí nhi bất nhiệm dĩ chính phi kì tài
𣈜春㛪唉群󰡍,Ngày xuân em hãy còn dài
翁撼爫之𠀲秃頭秃頭空𩯀撼󱚢󰠳,ông bám làm chi đứa trọc đầu trọc đầu không tóc bám vào đâu
𠰺軍󰝡幅书𠶆,dạy quân đem bức thư mời
默𢶒𠰷疑,mặc cởi lo ngờ
婵娟絶價菲芳欣𠊛,thuyền quyên tuyệt giá phi phương hơn người
娘户武凝丕沙渃𪾺𢝀丕對𠅜浪,nàng họ vũ ngưng vậy sa nước mắt dột vậy đổi lời rằng
特遣官持節賚金冊玉章進封恊謀同德功臣大元帥統國政師父清王,đặc khiển quan trì tiết lãi kim sách ngọc chương tấn phong hiệp mưu đồng đức công thần đại nguyên soái thống quốc chính sư phụ thanh vương
窮饒奸󱫂𠇍饒𣈜,cùng nhau dan díu bấy nhiêu ngày
信𠳚𠫾𠊛空𧡊吏,tin gửi đi người không thấy lại
懺笙礼物限𣈜𡞕𫯳󱤐戒𡽫柴尋𨖲,sắm sanh lễ vật hẹn ngày vợ chồng trai giới non thầy tìm lên
塊朝官買咍恩主生特昆𪰛感德吒,khỏi triều quan mới hay ơn chúa sinh được con thời cảm đức cha
𢬣耽經敎𫴋𦓡尋𠫾,tay đem kinh giáo xuống mà tìm đi
󰘚芇𬂙体饒低,Mặt nào trông thấy nhau đây
吏勾𰇵沫吏𠳒迻征,lại câu sửa mát lại lời đưa chênh
定朝臣𬢱事次序,Định triều thần nghị sự thứ tự
𣈗務𣳇豆𢲣芌,ngày mùa tỉa đậu trồng khoai
銀行,ngân hàng
九月一十一日遣陪臣丁蘭阮復阮德輶等如明奏事,cửu nguyệt nhất thập nhất nhật khiển bồi thần đinh lan nguyễn phục nguyễn đức du đẳng như minh tấu sự
束𪪳拱倍󰖢払宁家,thúc ông cũng vội giục chàng ninh gia
暈𦝄𠒬𠒬𡧲𡗶,Vầng trăng vặc vặc giữa trời
敕差户矯太卿,sắc sai họ kiều thái khanh
𦖑𠳒娘㐌生疑,Nghe lời nàng đã sinh nghi
𦝄㧅帶鉑𤾓鑅󰠱,lưng đeo đai bạc trăm vòng nặng
𩵜鮮醜柳𠊚衛急,cá tươi xâu liễu người về gấp
󰡎畑産幅笺花,dưới đèn sẵn bức tiên hoa
明人不䏻制,minh nhân bất năng chế
家庭治,gia đình trị
𫢩它𨖲𡶀𨃴麟𠇮分唒固清貧拱應,nay đà lên núi gót lân mình phận dẫu có thanh bần cũng ưng
﨤干危𣷷別牢邒常,gặp cơn nguy biến biết sao đặng thường
固𦲿𫉡情負昌滝固厨边北𠬕庙边東搉殘,có lá lốt tình phụ xương xông có chùa bên bắc bỏ miếu bên đông tồi tàn
快州順安為甚,khoái châu thuận an vi thậm
想干故󰀎悴𪤍攝初,tưởng cơn cớ ấy xót nền nếp xưa
臣等因之罷免固不足惜但恐後之任是聀者將緘默不敢言耳,thần đẳng nhân chi bãi miễn cố bất túc tích đán khủng hậu chi nhiệm thị chức giả tương giam mặc bất cảm ngôn nhĩ
𣇜𣈜制𡏢淡𠎣,buổi ngày chơi mả đạm tiên
眉卞羅几於茹些𩝺󱰉,mày bèn là kẻ ở nhà ta nuôi nấng
別󰠲合浦麻蒙珠𧗱,biết đâu hợp phố mà mong châu về
特及经尼,được gặp kinh này
更𣅘月挌梗霜,canh khuya nguyệt gác cành sương
沙機買典世尼庄仍,Sa cơ mới đến thế này chẳng dưng
当欺患难﨤饒,ðương khi hoạn nạn gặp nhau
命監察丁仁甫韶惟精分行海東西南三道勘瀕海堤岸令本處承司培築,Mệnh giám sát Đinh Nhân Phủ Thiều Duy Tinh phân hành Hải Đông Tây Nam tam đạo khám tần hải đê ngạn lệnh bản xứ thừa ti bồi trúc
滝瀘渃浊𠊚顛,sông lô nước đục người đen
於是天下失望,ư thị thiên hạ thất vọng
啫衝𡢻意買𧗱共僥,giả xong nợ ấy mới về cùng nhau
棱𣘃賖噎噎𬈗氣󱙼連𡗶,rừng cây xa ế ế nổi khí sáng liền trời
酉浪物対𬁖移,Dẫu rằng vật đổi sao dời
改扶輦都為叩馬軍,Cải Phù Liễn đô vi Khấu Mã quân
𧵑𠇮謨贖𠊛些,của mình mua chuộc người ta
滝錢塘妬󰀎墓紅顔,sông tiền đường đó ấy mồ hồng nhan
𡄎議強𥹰強有情,ngẫm ngợi càng lâu càng hữu tình
太宗皇帝,thái tông hoàng đế
奏奏拜㐌劳嗃,chấu chấu bay đã lao xao
官軍渚立𠭤𢬣馭𫢩渚勝㺔𫢩渚彭,quan quân chưa rắp trở tay ngựa nay chửa thắng voi nay chửa bành
轎花達畧㙴花,kiệu hoa đặt trước thềm hoa
坤頑対答𠊛外𬷤終󰜋媄𠤆𢙇跢饒,khôn ngoan đối đáp người ngoài gà chung một mẹ chớ hoài đá nhau
𧡊𠊛些杜𥃱󱩦𥈶𥉰,thấy người ta đỗ nhấp nhô nom dòm
碎吀𠶆舅𠫾高楼,tôi xin mời cậu đi cao lâu
惜光音吝呂招戈,tiếc quang âm lần lữa gieo qua
六月九日旨揮五道諸衛軍將校等各使人繕脩󰔦壞戰噐,lục nguyệt cửu nhật chỉ huy ngũ đạo chư vệ quân tướng hiệu đẳng các sử nhân thiện tu đố hoại chiến khí
冬十月晦日食十一月晦日飠,đông thập nguyệt hối nhật thực thập nhất nguyệt hối nhật thực
庉箕凜奴固餘咤之聀重底朱累命,đụn kia lẫm nọ có dư sá chi chức trọng để cho lụy mình
闭徐吒㐌𫅷奴,bấy giờ cha đã già nua
法咍洒豆成兵,phép hay sái đậu thành binh
𠄼式𩄲封摄袄朝,năm thức mây phong nếp áo chầu
頼世卿棄營引兵遁入永寧越錦水入安塲䦕,lại thế khanh khí doanh dẫn binh độn nhập vĩnh ninh việt cẩm thuỷ nhập yên trường quan
春清化府献檳榔一本九莖,xuân thanh hoá phủ hiến tân lang nhất bản cửu kinh
執廛干省干迷,Chập chờn cơn tỉnh cơn mê
𨑮𠄻𫷜買悲𣇞󰑼低,mười lăm năm mới bây giờ là đây
殿茹嚴瀋,điện nhà nghiêm thẳm
自是無敢私謁者,Tự thị vô cảm tư yết giả
監國撫軍這大小事欽閲决迪毅登辟舉内外效厎治安,giám quốc phủ quân giá đại tiểu sự khâm duyệt quyết địch nghị đăng tích cử nội ngoại hiệu chỉ trị an
雪𤽸如芃潵𤀜,tuyết trắng như bông tan tành
𣈜𨍦吏占榜春戾之,ngày sau lại chiếm bảng xuân lệ gì
傳誦於華盖橋,truyền tụng ư Hoa Cái kiều
清心,thanh tâm
雷催坡柳󰋇梗楊関,loi thoi bờ liễu mấy cành dương quan
没團獄卒哉排𢷰𦋦󱡵北塟外同空,một đoàn ngục tốt tơi bời khiêng ra cửa bắc táng ngoài đồng không
𠬠󰟀𦹵爱䏾斜,một vùng cỏ áy bóng tà
二月擢清華參政阮名實爲鴻臚寺卿賞錢一百貫,nhị nguyệt trạc thanh hoa tham chính nguyễn danh thực vi hồng lô tự khanh thưởng tiền nhất bách quán
十三日丁丑吏部尚書阮如堵奏言會試中二三塲充各衛門吏今考試敎職中格宜除經歷等職,thập tam nhật đinh sửu lại bộ thượng thư nguyễn như đổ tấu ngôn hội thí trúng nhị tam trường sung các vệ môn lại kim khảo thí giáo chức trúng cách nghi trừ kinh lịch đẳng chức
詠鬥棋,vịnh đấu kỳ
貪𢀭𥙩沛绳吳𣎀𣎀如体梗枯逐𠓨,tham giàu lấy phải thằng ngô đêm đêm như thể cành khô chọc vào
明詔勅凡朝廷所差,Minh chiếu sắc Phàm triều đình sở sai
赦改元以誕日爲天慶聖節稱瓊都洞主,xá cải nguyên dĩ đản nhật vi thiên khánh thánh tiết xưng quỳnh đô động chủ
固怛行空許𡥵,có đắt hàng không hở con
判官拮筆批浪他𧗱嗔㑏道恒古今,phán quan cất bút phê rằng tha về xin giữ đạo hằng cổ kim
𤤰𤕔定料朱陞治位,vua cha định liệu cho thăng trị vì
石性仁愛好讀書有勇力愛士卒帝嘗命領前鋒所向皆克,Thạch tính nhân ái hảo độc thư hữu dũng lực ái sĩ tốt đế thường mệnh lĩnh tiền phong sở hướng giai khắc
童浪冲𫋻咏潙,ðồng rằng trong gói vắng vơi
國乃平,quốc nãi bình
𥘉作曲柄雨盖,sơ tác khúc bính vũ cái
皆所以尊正統而黜僭偽󰁮大綱而昭監戒耳,Giai sở dĩ tôn chính thống nhi truất tiếm nguỵ cử đại cương nhi chiêu giám giới nhĩ
根由渚𤑟故尼爫牢,căn do chưa rõ cớ này làm sao
伯午昆螉𡭬丐𢗖,bá ngọ con ong bé cái nhầm
該道具奏該内民瘼等事,Cai đạo cụ tấu cai nội dân mạc đẳng sự
秋始雨,Thu thuỷ vũ
花󰁇畧𬑉月𠲖盎眉,hoa ngưng trước mắt nguyệt e áng mày
小姐畧㐌料澄乳戈,tiểu thư trước đã liệu chừng nhủ qua
渃𡽫伴貝渃𡽫茄,nước non bạn với nước non nhà
隔墻𨖲㗂賒迻厭𢚸,Cách tường lên tiếng xa đưa ướm lòng
緣雲󰉚㐌併𦀊朱払,Duyên Vân sớm đã TÍNH dây cho chàng
箕文君媚苗課𫏾,kìa văn quân mỹ miều thuở trước
媒宦姐娓𮗓緣,Mụ hoạn thư vãi Giác Duyên
太后以聞明宗亟令窮治,thái hậu dĩ văn minh tông cực lệnh cùng trị
侈𦖑岳馭於󰦓細茄,xẩy nghe nhạc ngựa ở đâu tới nhà
舌諾底仃爫粘,thịt nạc để dành làm nem
五日旨揮諸府路鎮縣社󰀋庄等今年民丁潭池税即依癸丑年例桑州税依新定例,NGũ nhật chỉ huy chư phủ lộ trấn huyện xã sách trang đẳng Kim niên dân đinh đàm trì thuế tức y Quý Sửu niên lệ tang châu thuế y tân định lệ
瓶水,bình thuỷ
店柴吏𧡊蔑𠊛,đêm thầy lại thấy một người
寅時直進駐昇龍城西北角臯橋大放火號連𭛁七響燒焚廬舍火焰連天,dần thì trực tiến trú thăng long thành tây bắc giác cao kiều đại phóng hoả hiệu liên phát thất hưởng thiêu phần lư xá hoả diễm liên thiên
節制鄭松下令撫安之,Tiết chế Trịnh Tùng hạ lệnh phủ an chi
上皇自折其字赤觜季犛也白鷄上,Thượng hoàng tự triết kì tự xích chuỷ Quý Li dã bạch kê Thượng
上以茶全所乘船窄不容妻妾令擇二人與偕,thượng dĩ trà toàn sở thừa thuyền trách bất dung thê thiếp lệnh trạch nhị nhân dữ giai
𡢻情渚者朱埃塊情芒𫴋泉臺渚散,nợ tình chưa giả cho ai khối tình mang xuống tuyền đài chửa tan
恩爲些𪵯仍業𭁈,ơn vì ta làm những nghiệp dữ
侯之言矣,hầu chi ngôn hĩ
升羅𠬠升𨑮鉢,thăng là một thưng mười bát
於兜俸𧡊没𠊛䜹浪役意吀𠊛渚𪟽,ở đâu bỗng thấy một người thưa rằng việc ấy xin người chớ nghi
撑,xanh
脱𬂙𤁕𤁕牟𦝄,THOẮT trông LỢT lợt màu DA
官軍以銃射之死于馬下,quan quân dĩ súng xạ chi tử vu mã hạ
史臣吳士連曰宋諡蘇緘以忠勇亦足以彰李常傑之忠勇也𡸈可以夙沙例視之哉秋八月庚寅朔日食,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tống thuỵ Tô Giám dĩ Trung Dũng diệc túc dĩ chương Lí Thường Kiệt chi Trung Dũng dã khởi khả dĩ Túc Sa lệ thị chi tai Thu bát nguyệt Canh Dần sóc nhật thực
注,chú
𧵑意𧵑先王𧵑國家,của ấy của tiên vương của quốc gia
𠦻󱚦情󰒂懞𣹓磾,lưng khoang tình nghĩa mong đầy đặn
若新進輩臣未知其賢否無由舉用乃,Nhược tân tiến bối thần vị tri kì hiền phủ vô do cử dụng nãi
餱子󰑼年紇粓,hầu tử là nên hột cơm
没𠳒珍重珠沙󰋇行,Một lời trân trọng châu sa mấy hàng
圖連枝吝擼花箕,đồ liên chi lần trỏ hoa kia
妾嗔𰿘刼縁尼,thiếp xin muôn kiếp duyên này
定追徵女丁夏綿布税例,định truy trưng nữ đinh hạ miên bố thuế lệ
㗂󰠲𦖑創爽󰑼𠁀曲󰠲𠶅㩫如𠊛宮仙,tiếng đâu nghe sang sảng lạ đời khúc đâu réo rắt như người cung tiên
是時明義土官勇郡公阮克寬父子𭁈僞黨連結聚集奸惡人欲乱京邑,Thị thời Minh Nghĩa thổ quan Dũng quận công Nguyễn Khắc Khoan phụ tử dữ nguỵ đảng liên kết tụ tập gian ác nhân dục loạn Kinh ấp
如𠀧风茦拖𢚸歆枚,nhờ ba phong thuốc đỡ lòng hôm mai
吀博徐𣈙停𢵰抇,xin bác từ rày đừng cóp nhặt
房冲倍𨄹蓮鐄𨀈𦋦,Phòng trong vội dạo sen vàng bước ra
其俗以商販為生業飲食衣服皆仰北客,kì tục dĩ thương phán vi sinh nghiệp ẩm thực y phục giai ngưỡng bắc khách
官󰀎渚塊買𣈜沛蝼咹哿喡𠇮連折,quan ấy chửa khỏi mấy ngày phải sâu ăn cả và mình liền chết
夫尔水生珠,Phù nhĩ thuỷ sinh châu
安生王𥘉與昭陵有隙心懷怏怏遍求藝䏻之士以訓國峻,An sinh Vương sơ dữ Chiêu Lăng hữu khích tâm hoài ưởng ưởng biến cầu nghệ năng chi sĩ dĩ huấn Quốc Tuấn
明兵部尙書陳洽復賛總兵軍政,minh binh bộ thượng thư trần hiệp phục tán tổng binh quân chính
󰂇平首寔共些󰠃容几󰡎買󰑼量𨕭,ví bằng thú thật cùng ta cùng dong kẻ dưới mới là lượng trên
歌鵑嘺爫淶渃𬑉,ca quyên ghẹo làm rơi nước mắt
律圈金剛呵󰘚侯通年燶訥蓬栗棘󰅹𪮏沛綽像𪤻,lọt khuyên kim cương há mặt hầu thông nên nóng nuốt bồng lặt cức nào tay phải xước tượng da
𠮾嗷妾𢖵味甘草𠹽𡃻払喂未桂枝,ngọt ngào thiếp nhớ mùi cam thảo cay đắng chàng ôi vị quế chi
𣈕胡𠓨青海𥈺戈,mai hồ vào thanh hải dòm quạ
十一月節制鄭松大議出兵庯葛䦕攻長安天䦕各縣,Thập nhất nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng đại nghị xuất binh Phố Cát quan công Trường Yên Thiên Quan các huyện
世僊慈玉軸人,Thế Tiên Từ Ngọc Trục nhân
旦𧵆𫩫𠳨客䜹沒𠳒,đến gần ướm hỏi khách thơ một lời
﨤昆𡛔卒监荒空󰀩,gặp con gái tốt dám hoang không nghì
太宗嘗欲以守度兄安國為相,thái tông thường dục dĩ thủ độ huynh an quốc vi tướng
𠄩眞蹅𫴋能能𢩮,hai chân đạp xuống nâng nâng nhấc
𪡵漨吏劍咹沔月花,quen vùng lại kiếm ăn miền nguyệt hoa
𥛭矢頭𡽫𠊚掛檜哰嗃𨆝𡓁客𧗱船,lẻ tẻ đầu non người quảy củi lao xao cuối bãi khách về thuyền
唅𠿯𢷀𨀈簾珠,Ngậm ngùi rủ bước rèm châu
今年七月二十七日夜時被姦人脅迁于外,kim niên thất nguyệt nhị thập thất nhật dạ thời bị gian nhân hiếp thiên vu ngoại
󰮂䏾曥𣊍,trong bụng lơ mơ
󰌎香別固刼尼女催,LÒ hương biết có kiếp này nữa thôi
𠬠𠇮爲渃爲民,Một MÌNH vì nước vì dân
秋七月嶺南俚戶舊輸半課都護劉延祐使之全輸,Thu thất nguyệt Lĩnh Nam Lí hộ cựu thâu bán khoá Đô hộ Lưu Diên Hựu sử chi toàn thâu
稔昌𠁑坦珠眉哭,nắm xương dưới đất chau mày khóc
帝呼曰還生,đế hô viết hoàn sinh
仃群抔斫媄昆,Đừng còn bắt chước mẹ con
𣃣,vừa
紛爭會意𠽋唭𨒒𠄩官使每𠊛每方,phân tranh hội ấy nực cười mười hai quan sứ mỗi người mỗi phương
桷罵不絶口,Giốc mạ bất tuyệt khẩu
孔鼻魯每法夫𠬠香戒定貪菟每味,khổng tỵ lỗ mũi phập phò một hương giới định thơm tho mọi mùi
𠊛城市客林泉隊畨体景隊畨鄭𢚸,người thành thị khách lâm tuyền đòi phen thấy cảnh đòi phen trạnh lòng
𠄼更庄𠯪紇珠󰘚𥚆幅像𫆧𤴬如寅,năm canh chẳng ngớt hạt châu mặt nhìn bức tượng ruột đau như dần
𬂙払娘拱𦋦情刀帶,Trông NÀNG CHÀNG cũng ra tình đeo đai
爐香銅白𥶄乖頽瑁,lò hương đồng bạch nón quai đồi mồi
浪冲聖帝𣼭󰠢,Rằng Trong Thánh đế dồi dào
𥷧坦,trạc đất
𠊚冲幅像𠸜󰑼雲仙,người trong bức tượng tên là vân tiên
打料生買礼情奈呌,Đánh liều Sinh mới lấy tình nài kêu
情深变惨𨔍調,tình thâm biển thảm lạ điều
麻冲𨤰沛固𠊛固些,Mà trong lẽ phải có người có ta
病箕油呵𠇮尼半𠫾,bệnh kia dầu khá mình này bán đi
辭難坤啜役君王唯唯添𤴬挼斷膓,từ nan khôn chối việc quân vương dói dói thêm đau nỗi đoạn trường
凣正字臨文並不獲,phàm chính tự lâm văn tịnh bất hoạch
刎𦖑𦹳𠽋鄕隣没𪤍銅雀鎖春𠄩嬌,vẫn nghe thơm nức hương lân một nền đồng tước khóa xuân hai kiều
優中侍内書寫水兵番臣鄧有斐奉謄,Ưu trúng thị nội thư tả Thuỷ binh phiên thần Đặng Hữu Phỉ phụng đằng
安棖達檜調庄咍莽,yên giường đặt gối đều chẳng hay mảng
𠻽𢀭𢀨㐌醝迷,mồi giàu sang đã say mê
奴󰀎众奇莽孛所説恩󰪀盎那,no ấy chúng cả mảng bụt thửa thốt ơn nặng ang nạ
夏五月牛吼哀牢叛,Hạ ngũ nguyệt Ngưu Hống Ai Lao phản
時蒸尋緣針𥿗䐗𥙩爫悶丕,thời chưng tìm duyên kim chỉ chửa lấy làm muộn vậy
上幸籃京二十二日帝𭛁自西京乘輕舟出靈長海口作靈長海口詩并自其自云㸔山玩水所以寓仁智之樂也,thượng hạnh lam kinh nhị thập nhị nhật đế phát tự tây kinh thừa khinh chu xuất linh trường hải khẩu tác linh trường hải khẩu thi tịnh tự kì tự vân khán sơn ngoạn thuỷ sở dĩ ngụ nhân trí chi lạc dã
縁天渚体伩頭育,duyên thiên chửa thấy nhô đầu dọc
朱󰡲边意蹺隊臺粧,Cho về bên ấy theo đòi ĐÀI trang
庚子漢桓帝志元嘉二年,canh tí hán hoàn đế chí nguyên gia nhị niên
𡞕𫅠強祖𤴬𦝄茶唁𤻻喠𧆄唁捲痰,vợ đẹp càng tổ đau lưng trà ngon mệt giọng thuốc ngon quẹn đờm
拯乏江湖尼永尾景清路約景𡽫蓬,chẳng bượp giang hồ nơi vắng vẻ cảnh thanh lọ ước cảnh non bồng
九日定進朝儀新樣衣服,cửu nhật định tiến triều nghi tân dạng y phục
姑令一辨士持尺書問罪以察虜情虚實如韓信破燕之策不勞而有功,Cô lệnh nhất biện sĩ trì xích thư vấn tội dĩ sát lỗ tình hư thực như Hàn Tín phá Yên chi sách bất lao nhi hữu công
遣𠅜告典㝵君子浪嗔衛永吒媄,khiến lời cáo đến người quân tử rằng xin về viếng cha mẹ
襖單坤垠今今冽,áo đơn khôn ngăn căm căm rét
典蒸𣷷渡潭家塘󰠃𢪀懺𧿆𨃓󱪞滝,đến chưng bến đò đàm gia đường cùng nghỉ sắm nhảy trà xuống sông
𦝄羮𡌡㙁拮󰝂常例,lưng canh đĩa muối cất đem thường lề
時清華多滛雨水潦七次田禾多傷損民大飢荒,thời thanh hoa đa dâm vũ thuỷ lạo thất thứ điền hoà đa thương tổn dân đại cơ hoang
帝命朝臣會議,Đế mệnh triều thần hội nghị
𢪀隊干吏𠼦麻隊干,nghĩ đòi cơn lại mặn mà đòi cơn
帝怒解詔分軍廵行諸部落占人嘯聚欲犯御營,đế nộ giải chiếu phân quân tuần hành chư bộ lạc chiêm nhân khiếu tụ dục phạm ngự doanh
帳鵉冷了魂蝴刎梂鵲巴為隻鴈󱗠,trướng loan lạnh lẽo hồn hồ vẫn cầu thước bơ vơ chiếc nhạn bay
𡧲時香焒罕灰𨕭撩󰜋象𤽸堆󰋃𪵟,giữa thì hương lửa hẳn hoi trên treo một tượng trắng đôi lông mày
䋥𤞼耒,lưới lợn lòi
馬嬌吏𠼯意𦋦吲𠳒,Mã Kiều lại hở ý ra dặn lời
春二月追封先祖妣為后及謚,Xuân nhị nguyệt truy phong tiên tổ tỉ vi Hậu cập thuỵ
嗔為払扱袍𢶒甲嗔為払𢷀笠風霜,xin vì chàng gấp bào cởi giáp xin vì chàng giũ lớp phong sương
廊弓劔林離𡭉𪀆客公侯𥄫𥊘𬂙𬁖,làng cung kiếm lăm le bắn sẻ khách công hầu ngấp nghé trông sao
其新除未有功過者處以二等,Kì tân trừ vị hữu công quá giả xử dĩ nhị đẳng
𥹰󰅒些祇𦖑朋𪖫,lâu nay ta chỉ nghe bằng mũi
群𢘾量𣷭傷排芇庄,còn nhờ lượng bể thương bài nào chăng
𠄩㛪𠳨畧嘆𡢐,Hai em hỏi trước han sau
連𢧚蘂呂花殘蝶拯兑𥚆蜂拯貪清,liền nên nhụy rữa hoa tàn bướm chẳng đoái nhìn ong chẳng tham thanh
嗷𠯪茶椿𨢇菊路質招壼玉苔潙,ngào ngạt trà thông rượu cúc lọ chắt chiu hồ ngọc đầy vơi
小姐迍󰘇啫𠽮,Tiểu thư đón cửa giã giề
至是吳主遣鄧詢至郡,Chí thị Ngô chủ khiển Đặng Tuân chí quận
𡗶朱󰬷固志爫時𢧚,trời cho vả có chí làm thì nên
賀功𡃹㐌过醝,hạ công chén đã quá say
每社置社村長一人專於農桑又率社軍農長以紏督之,mỗi xã trí xã thôn trưởng nhất nhân chuyên ư nông tang hựu suất xã quân nông trưởng dĩ củ đốc chi
氷傾如醒如醝󰜋命,bâng khuâng như tỉnh như say một mình
黄福劄令豪富土官阮勛梁汝笏杜維忠杜希望梁士永楊巨覺等並以家人赴燕京報效營造宫殿,hoàng phúc tráp lệnh hào phú thổ quan nguyễn huân lương nhữ hốt đỗ duy trung đỗ hi vọng lương sĩ vĩnh dương cự giác đẳng tịnh dĩ gia nhân phó yên kinh báo hiệu doanh tạo cung điện
勑諭數奸臣阮復罪九十二條,sắc dụ sổ gian thần nguyễn phục tội cửu thập nhị điều
畨尼些願蹺𤽗𠫾尋,phen này ta nguyện theo ngươi đi tìm
斤,cân
是時申利黨僅千餘人一所至揚言利善兵術以脅邉鄙沿邉溪峒人皆震懾無敢敵者,thị thời thân lợi đảng cẩn thiên dư nhân nhất sở chí dương ngôn lợi thiện binh thuật dĩ hiếp biên bỉ duyên biên khê động nhân giai chấn nhiếp vô cảm địch giả
搊之仍堛清騷,SO chi những bực thanh tao
𫢩𣑯㐌眷𫗄東,nay đào đã quyến gió đông
世事堆孤油世事,thế sự đôi co dầu thế sự
篡位六年,thoán vị lục niên
敬宇聞大兵至乃與其黨奔入内地鎮安州諸道追趕哨拿俘獲莫氏族属男女與其徒黨及人畜噐械財物不可勝紀先後歸降者益眾,Kính Vũ văn đại binh chí nãi dữ kì đảng bôn nhập nội địa Trấn Yên châu chư đạo truy cản tiêu nã phù hoạch Mạc thị tộc thuộc nam nữ dữ kì đồ đảng cập nhân súc khí giới tài vật bất khả thắng kỷ tiên hậu quy hàng giả ích chúng
撞李悶如所勢軍打挹𥙩娘麗娘,chàng lý muốn nhờ thửa thế quân đánh úp lấy nàng lệ nương
𪽞饒圭祖𠄼𠀧所鑿井耕田自在閑,ruộng nhiều quê tổ năm ba thửa tạc giếng canh điền tự tại nhàn
熙春正月𠕋龍󰥤爲皇太子居東宫,hi xuân chính nguyệt sách long trát vi hoàng thái tử cư đông cung
丁亥八年宋雍四年,Đinh Hợi bát niên Tống Ung tứ niên
𫗃朝如改干愁,Gió chiều như gợi cơn sầu
受禅之日立為東宫太子,Thụ thiền chi nhật lập vi Đông cung thái tử
雲仙𠓨𥛉嗔𠫾應場,vân tiên vào lạy xin đi ứng trường
落䀡払語占包,nhác xem chàng ngỡ chiêm bao
鉄椎椎瑟打林娄車,thiết trùy chùy sắt đánh rầm sau xe
闭徐急逴署埋,bây giờ kíp rước thợ may
弋默之𦓡扲局拱爫之,thắc mắc chi mà cặm cục cũng làm chi
𨕭頭固祖蟵虶,trên đầu có tổ tò vò
娘浪𬮙隊恩𢚸,nàng rằng muôn đội ơn lòng
是時哀牢鎮安貢献方物,thị thời ai lao trấn yên cống hiến phương vật
功𡢻捌悲形主𨅺,công nợ bét be hình chúa chổm
蜀王聞之誥王求爲婚,thục vương văn chi cáo vương cầu vi hôn
梁軍潰北歸,Lương quân hội Bắc quy
钱𦝄㐌𧡊役之庄衝,Tiền lưng đã THẤY việc gì chẳng xong
惜台曷𥺊𫤯春,tiếc thay hạt gạo tám xoan
王曰漢兵誅郢欲以警動我越,vương viết hán binh tru sính dục dĩ cảnh động ngã việt
師還至藤州改其州爲太平府,Sư hoàn chí Đằng Châu cải kì châu vi Thái Bình phủ
吒天錫咍𪿸特𠦳㝵蒸托,cha thiên tích hay rỗi được ngàn người chưng thác
打式,đánh thức
鼻根𤯩𪖫,tỵ căn sống mũi
宣准詞體式,tuyên chuẩn từ thể thức
石榴韶留強言,thạch lựu thừu lựu càng ngon
浪𥪞玉𥒥鐄鍮,Rằng Trong ngọc đá vàng thau
减省北平通化二府諸州縣官各一員,Giảm tỉnh Bắc Bình Thông Hoá nhị phủ chư châu huyện quan các nhất viên
其寬條饒税,kì khoan điều nhiêu thuế
餒尼𠸠別󰟯尼𠰚,nỗi này ví biết dường này nhỉ
昆油𨀈鄧湯𩄲,con dầu bước đặng thang mây
讀䜹嘲諷天庭易𠼲,đọc thơ trào phúng thiên đình dẻ doi
時節制鄭松令匠構作殿宇築起行在于昇龍城之西南椰橋之北錦廷舊所一月而工畢,thời tiết chế trịnh tùng lệnh tượng cấu tác điện vũ trúc khởi hành tại vu thăng long thành chi tây nam da kiều chi bắc cẩm đình cựu sở nhất nguyệt nhi công tất
史臣武瓊曰帝天資髙邁英明果断有䧺才大畧緯武經文而聖學尤勤手不釋卷,Sử thần Vũ Quỳnh viết Đế thiên tư cao mại anh minh quả đoán hữu hùng tài đại lược vĩ võ kinh văn nhi thánh học vưu cần thủ bất thích quyển
雄王謂王曰我有神力蜀不畏乎遂廢武備而不修需酒食以爲樂,Hùng Vương vị vương viết Ngã hữu thần lực Thục bất uý hồ Toại phế vũ bị nhi bất tu nhu tửu thực dĩ vi lạc
我朝玄宗穆皇帝臨御之𥘉頼弘祖陽王興建治平造就𭓇問命宰臣范公著等參考𦾔史有如史記外紀本紀全書本紀實録並依前史名例又參究編述自國朝荘宗裕皇帝至,ngã triều huyền tông mục hoàng đế lâm ngự chi sơ lại hoằng tổ dương vương hưng kiến trị bình tạo tựu học vấn mệnh tể thần phạm công trứ đẳng tham khảo cựu sử hữu như sử kí ngoại kỉ bản kỉ toàn thư bản kỉ thực lục tịnh y tiền sử danh lệ hựu tham cứu biên thuật tự quốc triều trang tông dụ hoàng đế chí
洳恩𠃩𫳘高溇,Nhớ ơn chín chữ cao sâu
𠀧𫷜侯下常如蔑𣈜,ba năm hầu hạ thường như một ngày
餞𠊛爫詩,tiễn người làm thơ
帝嘗讓五老曰明憲皇子也汝何輕忽,Đế thường nhượng Ngũ Lão viết Minh Hiến hoàng tử dã nhữ hà khinh hốt
一與眾不和姦惡偷盗,nhất dữ chúng bất hoà gian ác thâu đạo
妾𠻵体僊可及麻坤尋道拯脩麻擬典,thiếp mảng thấy tiên khả gặp mà khôn tìm đạo chẳng tu mà nghỉ đến
桴甲穭皮支支披茂,phù giáp lúa vừa chia chia phơi mầu
尾龱固号󰁐工筆王維窖並共元君,vẽ đồ có hiệu họa công bút vương duy khéo sánh cùng nguyên quân
雹,bạọ
泊顛催󰡏惜𠇮爫之,bạc đen thôi có tiếc mình làm chi
卜等突入凉石以帝所御車昇秉彛屍御席裏輔屍由越城門出下東步頭既而復入萬延宫立皇子󰠐爲帝,Bốc đẳng đột nhập lương thạch dĩ đế sở ngự xa thăng Bỉnh Di thi ngự tịch lí Phụ thi do Việt Thành môn xuất hạ Đông bộ đầu ký nhi phục nhập VẠn Diên cung lập hoàng tử Thầm vi đế
仃𦖑𠳒世虐吹,đừng nghe lời thế ngược xuôi
㨿牢𢧚浽達𥋳󰡫尼,cớ sao nên nỗi đặt coi thế nàỵ
意悶反奸,ý muốn phản gian
月娥榜浪巴󰁍,nguyệt nga bảng lảng bơ vơ
月春㐌窖𠴕𠁀𫳵麻拯𠴕𥙩𠊚清高,nguyệt xuân đã khéo giễu đời sao mà chẳng giễu lấy người thanh cao
凡人臣得賜國姓並許改還祖父本姓使澄天璜之宗派明姓氏之本原,Phàm nhân thần đắc tứ quốc tính tịnh hứa cải hoàn tổ phụ bản tính sử trừng thiên Hoàng chi tông phái minh tính thị chi bản nguyên
卞𠇮𪠞典圭茹先生呂塘𠳨尋藁率,bèn mình đi đến quê nhà tiên sinh lã đường hỏi tìm cảo sót
二十六日遣禮部尚書黎䏻讓范福昭郭󱴋等,nhị thập lục nhật khiển lễ bộ thượng thư lê năng nhượng phạm phúc chiêu quách liễn đẳng
平調京北處參政廣林伯阮,Bình điều Kinh Bắc xứ Tham chính Quảng Lâm bá Nguyễn
四日節制府出兵討安謨安康畧定方民而還,tứ nhật tiết chế phủ xuất binh thảo yên mô yên khang lược định phương dân nhi hoàn
日燏曰彼若背我則朝廷猶有他王來,nhật duật viết bỉ nhược bối ngã tắc triều đình do hữu tha vương lai
𠄩邊夾𩈘廛廛,Hai bên giáp mặt chiền chiền
定鹹盐税例,định hàm diêm thuế lệ
㕸𠳨𠽉𢖖吏𢢆樁群𠲖戾官民礼格,rắp hỏi thăm sau lại thẹn thùng còn e lệ quan dân lễ cách
鍬羅丐󰵬,thu là cái súng
囷𦝄苔惮󰞺𧍋𦬑囊,khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang
五府軍築城,ngũ phủ quân trúc thành
屈打差人諭以禍福利害,khuất đả sai nhân dụ dĩ hoạ phúc lợi hại
及進朝適外國進扇元帝命為銘挺之乘筆立就其辝曰流金礫石天地為爐爾於斯時兮伊周鉅儒北風其凉雨雪載𡍼爾於斯時兮夷,cập tiến triều thích ngoại quốc tiến phiến nguyên đế mệnh vi minh đĩnh chi thừa bút lập tựu kì từ viết lưu kim lịch thạch thiên địa vi lô nhĩ ư tư thời hề y chu cự nho bắc phong kì lương vũ tuyết tái đồ nhĩ ư tư thời hề di
度生洳󰆙高𪠗,Độ sinh nhờ đức cao dày
經三字而𢖵𣦍,kinh tam tự nhi nhớ ngay
𥙩𫯳𦀎女𡛔尼吀傕,lấy chồng lượt nữa gái này xin thôi
𢚁埃麻𠳚細共吀払透𣍊󰌵𢚸相思,cậy ai mà gửi tới cùng xin chàng thấu hết tấm lòng tương tư
唭浪󰠩渃緣於,cười rằng cá nước duyên ưa
娘強𠳐別𢚸払,Nàng càng Vâng biết lòng chàng
小姐倍𠯦昆花,Tiểu thư vội thét Con Hoa
達床七宝𡆫幔八仙,đặt giường thất bảo vây màn bát tiên
越之表上表請置方伯,Việt chi biểu thượng biểu thỉnh trí phương bá
自是蛟龍見之無咬傷之害,tự thị giao long kiến chi vô giảo thương chi hại
自五月至秋七月旱,Tự ngũ nguyệt chí thu thất nguyệt hạn
春真臘國來貢,Xuân Chân Lạp quốc lai cống
楼枚皮㗜𧥇霜,Lầu mai vừa rúc còi sương
㐌修修律戈時時催,Đã tu tu trót qua thì thì thôi
𤽗呵特安丕麻渚𠱋,ngươi há được yên vậy mà chớ ru
他𦋦時拱理𠁀,Tha ra thì cũng may đời
江東諸儒臣上表于莫氏且言請去強臣以尊王室其畧曰時方拯渙義效徔坤旦夕弗離於王所始終不負於主恩,giang đông chư nho thần thượng biểu vu mạc thị thả ngôn thỉnh khử cường thần dĩ tôn vương thất kì lược viết thời phương chửng hoán nghĩa hiệu tòng khôn đán tịch phất li ư vương sở thuỷ chung bất phụ ư chủ ân
輕者以貶罷論重者則依軍憲論以革弊風嚴國典,khinh giả dĩ biếm bãi luận trọng giả tắc ỷ quân hiến luận dĩ cách tệ phong nghiêm quốc điển
󰞺身蒲柳填󰒂竹枚,Nát thân bồ liễu đền nghì trúc mai
戊申十九年明孝宗弘治元年,Mậu Thân thập cửu niên Minh Hiếu Tông Hoằng Trị nguyên niên
拯羣鬪𪠞,chẳng còn dấu đi
向也六年一大比今則酌從周制定以三年矣,Hướng dã lục niên nhất đại tỉ kim tắc chước tòng Chu chế định dĩ tam niên hĩ
珪祥侯臣阮俊堂奉監謄刊,Khuê Tường hầu thần Nguyễn Tuấn Đường phụng giám đằng san
𠬠料󰬾𬙞拱料停如𡥵󱎶𨔈鳶𠝗𦀊,một liều ba bảy cũng liều đừng như con trẻ chơi diều đứt dây
詔功臣年八十者皆賜几杖入朝,chiếu công thần niên bát thập giả giai tứ kỷ trượng nhập triều
仲始懷惜媚珠還於粧,trọng thuỷ hoài tích mị châu hoàn ư trang
恒遣繩奚𫵈扲𨢇蔑壼彈琴蔑張,hằng khiến thằng hề mọn cầm rượu một hồ đàn cầm một trang
鎇撩頭馭槊󰇶𩈘城,mũi treo đầu ngựa giáo dan mặt thành
鈅釵句簾,nguyệt thoa câu liêm
駭𢭗耨塊運尼󰑼欣,hãy nương náu khỏi vận này là hơn
想身虚幻浽平苞志𪧘功名愠𣳮膠,tưởng thân hư ảo nổi bằng bèo chí cũ công danh vẫn rã keo
典蔑准墻壁縈繘,đến một chốn tường vách quanh quất
桃陀泒𧺀蓮皮乃撑,Đào đà phai thắm sen vừa nảy xanh
重𠊛𠊛吏重身輕𠫾𥚯吏如𢭹𬛘胱,trọng người người lại trọng thân khinh đi rẻ lại như lần trôn quang
明将以其退者行軍令,Minh tướng dĩ kì thoái giả hành quân lệnh
𬋟湄退退圭𠊛󰜋身,Nắng mưa thui thủi quê người một thân
十四日𭛁還,thập tứ nhật phát hoàn
徐浪心腹相期,Từ rằng Tâm phúc tương cờ
譖邪肯為讒人設忠孝終存實德堅,trấm tà khẳng vị sàm nhân thiết trung hiếu chung tồn thực đức kiên
十一月授黎景綽為翰林院侍講御前學生局副朱三省為左刑院大夫陳封為右刑院大夫阮日昇為安󰘊路安撫使,Thập nhất nguyệt thụ Lê Cảnh Xước vi Hàn lâm viện thị giảng ngự tiền học sinh cục phó Chu Tam Tỉnh vi Tả hình viện đại phu Trần Phong vi hữu hình viện đại phu Nguyễn Nhật Thăng vi an bang lộ An phủ sứ
㝵𠬠尼𠳨𠬠尼,người một nơi hỏi một nơi
帝即以輕舟徃令汝諧從,đế tức dĩ khinh chu vãng lệnh nhữ hài tòng
𡢐女,sau nữa
錢爫𫳵𥺊爫𫳵棟󰃉爫𫳵,tiền làm sao gạo làm sao đóng góp làm sao
𡓅銅,ấm đồng
法渃啻油群另特,phép nước ví dầu còn tránh được
如艚蘿𬔷㭉󰀒茄荄,như tàu lá ngái mọc bụi cà gai
士󰡴燕冷󰜑空,xập xè én lạnh lầu không
雄師大振威名郡縣響應故䏻畧定嶺外六十五成盡復南越故境亦女中之豪傑也,hùng sư đại chấn uy danh quận huyện hưởng ứng cố năng lược định lĩnh ngoại lục thập ngũ thành tận phục Nam Việt cố cảnh diệc nữ trung chi hào kiệt dã
康佑,khang hựu
秩𧡊三雲暎鳯庭尼尼罕㐌細清明,chợt thấy tam vân ánh phượng đình này này hẳn đã tới thanh minh
十二月令各處江官如遇進表日許在衙門行,thập nhị nguyệt lệnh các xứ giang quan như ngộ tiến biểu nhật hứa tại nha môn hành
秋七月以武惟志爲户部尙書阮荗材爲兵部尙書申全為御史󰉟都御史鄧公瓆爲吏部左侍郎黎榮爲户部左侍郎阮公璧爲禮部左侍郎同存澤爲工部左侍郎阮名實爲吏部右侍郎武惟諧爲兵部右侍郎裴廷員爲刑部右侍郎,thu thất nguyệt dĩ vũ duy chí vi hộ bộ thượng thư nguyễn mậu tài vi binh bộ thượng thư thân toàn vi ngự sử đài đô ngự sử đặng công chất vi lại bộ tả thị lang lê vinh vi hộ bộ tả thị lang nguyễn công bích vi lễ bộ tả thị lang đồng tồn trạch vi công bộ tả thị lang nguyễn danh thực vi lại bộ hữu thị lang vũ duy hài vi binh bộ hữu thị lang bùi đình viên vi hình bộ hữu thị lang
之朋細妬尋方改𠇮,chi bằng tới đó tìm phương gửi mình
眼如𨄹北塘𩄲,nhởn nhơ dạo bước đường mây
出神𦀊丿渚殘𥘀香,xuất thần giây phút chưa tàn nén hương
竜冬底渃印𡗶,Long LANH đáy nước in trời
老樵𦖑㗂埃呌,lão tiều nghe tiếng ai kêu
𩩫排𤽸坦𧖱茫𧺃滝,xương phơi trắng đất máu màng đỏ sông
牆坦󱞃撘髙𠀧𡱩𠃅𦹵𬔽󰈠待𠄩𡬼,tường đất sét đắp cao ba thước mái cỏ gianh lợp đẫy hai gang
歆𡢐,hôm sau
平󰅒𠹾㗂王臣,bằng nay chịu tiếng vương thần
易曰君子以居賢德善俗,dịch viết quân tử dĩ cư hiền đức thiện tục
𠲖情娘買排情𥢆終,E tình nàng mới bày tình riêng chung
𧿨𠓨𥴗秃𧿨𫥨貫錢,trở vào thúng thóc trở ra quan tiền
慶餘料知虜師已過運船必在後乃将集殘卒待之,Khánh Dư liệu tri lỗ sư dĩ quá vận thuyền tất tại hậu nãi tương tập tàn tốt đãi chi
撩古㹥𫃚古猫瓶荼󱌡㙁質招𥈶𥈺,treo cổ chó buộc cổ mèo bình dưa lọ muối chắt chiu nom dòm
夏五月十五日帝𤤻師自順每州以儼進牛象,hạ ngũ nguyệt thập ngũ nhật đế ban sư tự thuận mỗi châu dĩ nghiễm tiến ngưu tượng
明人與胡軍對壘日夜相攻暑雨疾疫淖音閙泥也濕難居乃移屯鹹子關立寨以嚴僃之,minh nhân dữ hồ quân đối luỹ nhật dạ tương công thử vũ tật dịch náo âm náo nê dã thấp nan cư nãi di đồn hàm tử quan lập trại dĩ nghiêm bị chi
仍塘𡶀阻𡗋轉𠓨瀋險,nhưng đường núi trở lắm chuyển vào thẳm hiểm
史臣吳士連曰虎善攫象善觸𡸈不為畏且懾乎,sử thần ngô sĩ liên viết hổ thiện quắc tượng thiện xúc khởi bất vi uý thả nhiếp hồ
㝵牢孝󰒂覩塘,Người sao hiếu nghĩa đủ đường
分棦吱𠃣分柑隊󰬥,phần chanh chê ít phần cam đòi nhiều
意全羅仍仃懝󱡡,ấy toàn là những đứa ngây thơ
焚綱羅罷獄訟詔自今有争訟者許詣朝廷奏論帝親臨决,Phần cương la bãi ngục tụng chiếu tự kim hữu tranh tụng giả hứa nghệ triều đình tấu luận đế thân lâm quyết
昆𠊛𦣰㐌淋溓,con người nằm đất lấm lem
中書令秘書監學生梁如鵠等奉擬係各衛門寫本如遇正官鈌或公出則佐貳官承掌本衙門印信署名於年月下,trung thư lệnh bí thư giám học sinh lương như hộc đẳng phụng nghĩ hệ các vệ môn tả bản như ngộ chính quan khuyết hoặc công xuất tắc tá nhị quan thừa chưởng bản nha môn ấn tín thự danh ư niên nguyệt hạ
楼𣘈彷彿󰘂伽󰊄𦝄,lầu son phảng phất cửa già gió trăng
未平化州我何靣目見主上乎遂𤼵舟師凣二十一日犯順化州城,Vị bình Hoá Châu ngã hà diện mục kiến chúa thượng hồ Toại phát chu sư phàm nhị thập nhất nhật phạm Thuận Hoá châu thành
諸般苦行無所不為但不肯受僧戒,chư ban khổ hành vô sở bất vi đản bất khẳng thụ tăng giới
兵之所至無不克捷,Binh chi sở chí vô bất khắc tiệp
名才𫡮合䝨良𬁖排,tài danh mây họp hiền lương sao bày
𦧘行亇户萌行拯於,thịt hàng cá họ manh hành chẳng ưa
𦖑𠳒娘呐漫𣻕世功徐買阻𦋦世降,nghe lời nàng nói mặn mà thế công từ mới trở ra thế hàng
岧囂烘沫於外鎫,đèo heo hóng mát ở ngoài mom
𠸟咍沒瀝清溪楼𪳔閣󱮿惮掑源仙,vui thay một lạch thanh khê lầu son gác vẽ dạn kề nguồn tiên
尼𨑮排買買𫥨,Này mười bài mới mới ra
秋七月二十五日詔内外各衙門勘理諸訟係有把名証借勾來查問即勘官詳問明白,thu thất nguyệt nhị thập ngũ nhật chiếu nội ngoại các nha môn khám lí chư tụng hệ hữu bả danh chứng tá câu lai tra vấn tức khám quan tường vấn minh bạch
𫢩它及会風雲,nay đà gặp hội phong vân
帝徙駐營東扶烈,Đế tỉ trú dinh Đông Phù Liệt
監𢘾骨肉死生群󰬥結𦹵唅𨪪𧗱𡢐,dám nhờ cốt nhục tử sinh còn nhiều kết cỏ ngậm vành về sau
𣑶䕯眞㳥絶潙恨縁促𰦫傷𠊚巴潙,rễ bèo chân sóng tuyệt vời giận duyên xốc nổi thương người bơ vơ
埃爫咮悴𢚸𡮠楔喂,ai làm cho tủi lòng mày khế ơi
󰋇𠳒心腹𦛌𦚐,Mấy lời tâm phúc ruột rà
忍󰁇翁買撫𧗱吏勸,Nhận ngừng ông mới vỗ về lại khuyên
時應舉者四千四百餘名取四十四人,thời ứng cử giả tứ thiên tứ bách dư danh thủ tứ thập tứ nhân
𠄼湖仍𥙩爫㕠曰𦊚𣷭調𠱾體湼那,năm hồ những lấy làm song viết bốn bể đều thời thảy nết na
領兵十五萬伐占城,lĩnh binh thập ngũ vạn phạt Chiêm Thành
使人追之不及,Sử nhân truy chi bất cập
同清共㗇芇󰑼夫人,Đồng thanh cùng gửi Nào là phu nhân
打󱁕𠺙𥱲爫魔朱臼,đánh trống thổi kèn làm ma cho cậu
披芸書𪽗覩味𰙔吟,Pha nghề THƯ hoạ đủ mùi ca ngâm
再生陳謝𢚸㝵慈悲,tái sinh trần tạ lòng người từ bi
菓梅𠀧𬙞欺皮,quả mai ba bảy khi vừa
况又解衣使之歛塟乎其䏻奮士氣以勦強冦也,Huống hựu giải y sử chi liệm táng hồ kì năng phấn sĩ khí dĩ tiễu cường khấu dã
㱕合州進象二隻,Quy Hợp châu tiến tượng nhị chích
卿等同心推載殄滅逆徒朕躬御乾元至兹五載,khanh đẳng đồng tâm suy tải điển diệt nghịch đồ trẫm cung ngự càn nguyên chí tư ngũ tải
𦝄恆帶紩湄潤澮頭㐌殘𩂏𤓢拯𠓨,lưng hằng đai thắt mưa nhuần gội đầu đã tàn che nắng chẳng vào
󰭾人生𬙞糁󰁰,rốt nhân sinh bảy tám mươi
以咱侯文队杜順等五人爲國子監敎授,dĩ thính hầu văn đội đỗ thuận đẳng ngũ nhân vi quốc tử giám giáo thụ
埃垠隊𦬑埃𡐚扒搜,ai ngăn đòi nỡ ai ngừa bắt sưu
娇群料坦別之,kiều còn liệu đất biết gì
璜復從海道出其不意逕至州,hoàng phục tòng hải đạo xuất kì bất ý kính chí châu
珥床強𠴍㖇朱強吹珠啫絲紆強商,nhẹ nhàng gắng nhắn nhe cho càng xui châu chã tơ vò càng thương
𡧲妄槊鄧鎌陳,giữa vòng giáo dựng gươm trần
体𥪞固焒爐鑊𤐝,thấy trong có lửa lò vạc sôi
𠦳初欧拱󰡫尼,Nghìn xưa âu cũng thế này
生浪𣈙󰊄枚湄,sinh rằng rày gió mai mưa
𦤾𣈜𡂲麻特富貴,đến ngày rày mà được phú quý
󰝡士誠典所尼天庭,đem sĩ thành đến thửa nơi thiên đình
默王料蒂朱安渃茹,mặc vương liệu đấy cho an nước nhà
浪碎䕯渃㤕身,rằng tôi bèo nước xót thân
隔滝𢧚沛累船仍如塘連埃固累埃,cách sông nên phải lụy thuyền những như đường liền ai có lụy ai
陳遂亡,Trần toại vong
各路知府掌印無知府用鎮府管印各縣巡察管印若無鎮撫知府則用招討或防禦营印,các lộ tri phủ chưởng ấn vô tri phủ dụng trấn phủ quản ấn các huyện tuần sát quản ấn nhược vô trấn phủ tri phủ tắc dụng chiêu thảo hoặc phòng ngự doanh ấn
庒之苦𩛜於圭虚耒,chẳng chi khó đói ở quê hư rồi
妬,đó
杏元買計源干,hạnh nguyên mới kể nguồn cơn
㐌鮮氣象吏吹精神,ðã tươi khí tượng lại xuê tinh thần
舟師󰘌遠遭時水潦将士路居絶粮三日灸皮甲以食軍還以松行險路遇失軍機當斬縁有潜邸勳勞免死徒社兵,chu sư cách viễn tao thời thuỷ lạo tướng sĩ lộ cư tuyệt lương tam nhật cứu bì giáp dĩ thực quân hoàn dĩ Tùng hành hiểm lộ ngộ thất quân cơ đương trảm duyên hữu tiềm để huân lao miễn tử đồ xã binh
𠦳琰塘紅眞碍𨀈,ngàn dặm đường hồng chân ngại bước
帝身督戰自子至卯大破之斬首萬餘級獲象十四隻乘勝逐北四日夜兼行直抵巢穴而還,Đế thân đốc chiến Tự tí chí mão đại phá chi trảm thủ vạn dư cấp hoạch tượng thập tứ chích thừa thắng trục bắc tứ nhật dạ kiêm hành trực để sào huyệt nhi hoàn
八月大水,bát nguyệt đại thuỷ
群𡗉女𡗋牢陀脱朱,Còn nhiều nợ lắm sao đà thoát cho
其帽以皮爲之平頂四邊夾縫上狹下寬其制至今朝𡸈義猶存後代因之,kì mạo dĩ bì vi chi bình đính tứ biên giáp phùng thượng hiệp hạ khoan kì chế chí kim triều khởi nghĩa do tồn hậu đại nhân chi
臨淄皮󰜋𣎃𧷺典尼,lâm truy vừa một tháng tròn đến nơi
噌浪翁子庒兮易𠼲,tâng rằng ông tý chẳng hề dể duôi
踞𡎥󰖔,cư ngồi xổm
快旦号沃太陽,xoáy trán hiệu ốc thái dương
𢴩𩯁唭呐𨆢𦋦,vuốt râu cười nói lui ra
𠹾辱繩󱩀,chịu nhục thằng hủi
初八日帝即位于祥光殿改元光順元年大赦天下,Sơ bát nhật đế tức vị vu Tường Quang điện cải nguyên Quang Thuận nguyên niên đại xá thiên hạ
鐄緗錦󱤀󰟯幀,vàng tương gấm vẽ dường tranh
花残蘂𣳮󰑼棱補荒,hoa tàn nhụy rữa là rừng bỏ hoang
三月節制鄭松至彰德駐營由醴江令造浮橋以濟師,Tam nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng chí Chương Đức trú dinh Do Lễ giang lệnh tạo phù kiều dĩ tế sư
六月二十五日暴風大雨水,lục nguyệt nhị thập ngũ nhật bạo phong đại vũ thuỷ
怒𠱾妸織払牛,nọ thời ả chức chàng ngâu
詔廷尉按利罪,chiếu đình uý án lợi tội
𠯇𦖻𠳨吏花婢𠓀𡢐,Rỉ tai hỏi lại hoa tì trước sau
網巾号𣈙包頂速連,võng cân hiệu rày bao đựng tóc lên
欺鐛欺𨦡欺𥬧󰤍,khi cảnh khi tiu khi chũm choẹ
趿𡹡魂𥒥󱠛嶚,gập ghềnh hòn đá cheo leo
朱秉珪曰杨柳多言眾皆閉口,chu bỉnh khuê viết dương liễu đa ngôn chúng giai bế khẩu
窖台浪白浪皇,khéo thay rằng bạch rằng hoàng
折𧋆埃用鎌鐄爫之,giết ruồi ai dụng gươm vàng làm chi
?貴果登科驟過其先友人,tương quý quả đăng khoa sậu quá kì tiên hữu nhân
書曰内作色荒外作禽荒甘酒嗜音峻宇雕墻有一于此未或不亡,Thư viết Nội tác sắc hoang ngoại tác cầm hoang cam tửu thị âm tuấn vũ điêu tường hữu nhất vu thử vị hoặc bất vong
久之三哥遣指揮使楊古利杜景碩将兵至令公家索取昌岌,Cửu chi Tam Kha khiển chỉ huy sứ Dương Cát Lợi Đỗ Cảnh Thạc tương binh chí Lệnh Công gia sách thủ Xương Ngập
群𤽗裴儉泖羝𡓮齋皮󰘚如󱗹𦧘𬌥,còn ngươi bùi kiệm máu dê ngồi chai bì mặt như sề thịt trâu
郎等由是積怨因天下愁苦向亂遂叛,Lang đẳng do thị tích oán nhân thiên hạ sầu khổ hướng loạn toại phản
景清路約景𡽫蓬,cảnh thanh lọ ước cảnh non bồng
之群𪀄越杜𣈙梗南,chi còn chim việt đỗ rày cành nam
𨔍𦖻𦖑渚別󰠳,Lạ tai nghe chửa biết đâu
曉諭西南各處人民皆我朝之民久罹莫政殘虐,Hiểu dụ Tây Nam các xứ nhân dân giai ngã triều chi dân cửu li Mạc chính tàn ngược
𦊚期文𧁷𫳵試杜,bốn kỳ văn khó sao thi đỗ
妬它想𡦂始終,đó đà tưởng chữ thuỷ chung
𦖑吨昆𡛔矯公,Nghe đồn con gái Kiều công
先是我潮陽民文勇等爲亂殺人出亡宋欽州如昔鎮如昔與如洪相鄰鎮將皇令德匿之,Tiên thị ngã Triều Dương dân Văn Dũng đẳng vi loạn sát nhân xuất vong Tống Khâm Châu Như Tích trấn Như Tích dữ Như Hồng tương lân Trấn tướng Hoàng Lệnh Đức nặc chi
立威畧㐌威𫥨󰠱𠳒,Lập UY trước đã RA UY nặng lời
覬覦𥄮𥅡,khải du nhăm nhe
少輕之故也,thiểu khinh chi cố dã
尋伴切𠫾𠶆木扽𠊚涓𦥃啅咚,tìm bạn thiết đi mời mọc đón người quen đến chác đong
循環𨤰意拯賖,tuần hoàn nhẽ ấy chẳng xa
道𡗶𬊽闭台󰑼失包時吏𦬑𦋦蓬蓬,đạo trời thiêng bấy thay là thắt bao thì lại nở ra bồng bồng
爫斎𬙞𩛷論共雲仙,làm chay bảy bữa trọn cùng vân tiên
然遊心釋典而築天健之庵給養僧尼而,nhiên du tâm thích điển nhi trúc thiên kiện chi am cấp dưỡng tăng ni nhi
初十日諭六科御史󰱑監察曰進賢退不肖為政之大務也,sơ thập nhật dụ lục khoa ngự sử đài giám sát viết tiến hiền thoái bất tiêu vi chính chi đại vụ dã
明王嗣德之初安於縱弛,Minh Vương tự đức chi sơ an ư túng thỉ
三月追至乂安城而還,Tam nguyệt truy chí Nghệ An thành nhi hoàn
秋七月司徒章肃國上侯元旦致仕,Thu thất nguyệt Tư đồ Chương Túc Quốc thượng hầu Nguyên Đán trí sĩ
𦓿伊儈㐌民商顒𦼔葛𦣰退主漢𥉰,cày y cúi đã dân thương ngóng lều cát nằm thôi chúa hán dòm
咍󰠳定分由天㘨𧷺𡍙廟盧縁󰅹皮,hay đâu định phận do thiên nồi tròn vung méo lứa duyên nào vừa
至燕京明帝遣胡澄托以恩意問國主强弱事情虚實,Chí Yên kinh Minh đế khiến Hồ Trừng thác dĩ ân ý vấn quốc chủ cường nhược sự tình hư thực
濯泉𦖑㗂哙𠓨边𦖻,Trạc Tuyền nghe tiếng GỌI vào bên tai
海棠扡𦰟東鄰,Hải đường lã ngọn đông lân
一辰部吏部兵,nhất thời bộ lại bộ binh
頗乏食容分兵收獲早稻以供軍食,pha phạp thực Dung phân binh thu hoạch tảo đạo dĩ cúng quân thực
𬃻矜,trái găng
𦓡𢚸重義輕財掣包,Mà lòng trọng nghĩa khinh tài xiết bao
㗂𢯏𢴾嘺𠊚帳錦,tiếng bẻ bai ghẹo người trướng gấm
𠄼𠀧丐於方東,năm ba cái ở phương đông
賜鎮虜将軍黎廷彦節制横野諸營由玉麻道而行以邀截其奔路,tứ trấn lỗ tướng quân lê đình ngạn tiết chế hoành dã chư doanh do ngọc ma đạo nhi hành dĩ yêu tiệt kì bôn lộ
太有娠應龍迯避,thái hữu thần ứng long đào tị
庒𪟽娘貝状元,chẳng ngờ nàng với trạng nguyên
𣛠灵󰟯㐌冉𩢬别󰠲,máy linh dường đã nhẹm lừa biết đâu
雖然,tuy nhiên
展,triển
姅𣈘𦣰𧡊翁仙,nửa đêm nằm thấy ông tiên
群英滝𣷳秃頭麻𫥨,còn anh sông đáy trọc đầu mà ra
𢌌狹𡮈𱘾𣃣紊奇,Rộng hẹp nhỏ to vừa vặn cả
潮󰠲浽㗂同同,triều đâu nổi tiếng đùng đùng
十三日改著會期上班下班并期班序為大集其上番下番,Thập tam nhật cải trứ hội kì thượng ban hạ ban tịnh kì ban tự vi đại tập kì thượng phiên hạ phiên
極樂羅低𠃩𤑟𨑮,cực lạc là đây chín rõ mười
秋七月詔凡廟諱御名正文减畫,Thu thất nguyệt chiếu phàm miếu huý ngự danh chính văn giảm hoạ
是日統領官富郡公鄭根預馳捷牌來獻,Thị nhật Thống lĩnh quan Phú quận công Trịnh Căn dự trì tiệp bài lai hiến
劍𠄩歲春𣹓𠃩𨑮𢼂生𫥨﨤𣅶阳󰠃,kém hai tuổi xuân đầy chín chục số sinh ra gặp lúc dương cùng
生陀固意待徐,Sinh đà có ý đợi chờ
事机昆唉𡨺提,sự cơ con hãy giữ dè
令公惧遂匿昌岌山洞間,Lệnh Công cụ toại nặc Xương Ngập sơn động gian
宦姐魂落魄漂,Hoạn Thư hồn lạc phách xiêu
計自𤯩於阳间咋搜税󰠱尋唐𠫾修,kể từ sống ở dương gian sợ sưu thuế nặng tìm đàng đi tu
以楊直原爲御史󰱑都御史,Dĩ Dương Trực Nguyên vi Ngự sử đài đô ngự sử
󰭼饒皮鄧堆年,lấy nhau vừa đặng đôi niên
葻蘭,bông lan
碎𠫾半𨢇戈營翁𠊙翁𠊙差𪜯𫥨噅碎𥛉翁𠊙碎㐌固𡥵,tôi đi bán rượu qua dinh ông nghè ông nghè sai lính ra ve tôi lạy ông nghè tôi đã có con
𡄎𠳒三合𤑟𨑮庄吪,Gẫm lời Tam Hợp rõ mười chẳng ngoa
秋七月中元節帝御天安殿群臣上表賀,thu thất nguyệt trung nguyên tiết đế ngự thiên an điện quần thần thượng biểu hạ
二十二日申時两日並出,nhị thập nhị nhật thân thì lưỡng nhật tịnh xuất
喝江𫃚歇招󰝡𫪹𢫝𬙞蛰𨨨𢬥𠀧囬,hát giang bọc hết chiêu đăm trống gióng bảy chặp chiêng giong ba hồi
然識字不多批簿時帝每教字畫於阮然示之,nhiên thức tự bất đa phê bạ thời đế mỗi giáo tự hoạ ư nguyễn nhiên thị chi
去年命各道行遣考覈外職功勤第為三等至是依次行賞,khứ niên mệnh các đạo hành khiển khảo hạch ngoại chức công cần đệ vi tam đẳng chí thị y thứ hành thưởng
一出亍外難以圖存,nhất xuất xúc ngoại nan dĩ đồ tồn
催停𠯅𡀩喧天子𩂟,thôi đừng dức lác huyên thiên tít mù
瘟病疫,ôn bệnh dịch
倍鐄󱖺𥛉蹎𫏓𨀈𪞷,vội vàng cúi lạy chân quày bước ra
撞叔箕丕撞伯箕丕眉倡些和蹺眉,chàng thúc kia vậy chàng bá kia vậy mày xướng ta họa theo mày
停尼固𡞕𠤆尼固𫯳,đừng nơi có vợ chớ nơi có chồng
樁升𠊛𡛔󱚢𦋦帝𣈙,thung thăng người gái vào ra đấy rày
𣦛󰁯𫡦品臺花吘填所志出家閉迡,thẳng lên chín phẩm đài hoa ngõ đền thửa chí xuất gia bấy chầy
勸停𢬭𤽸台󱰼,khuyên đừng đổi trắng thay đen
𡗶冬𣇜霜潭雪渗挹唏命朱蔭󱬓𧜖,trời đông buổi sương dầm tuyết thấm ấp hơi mình cho ấm chiếu chăn
月娥𠫾㐌旦耒,nguyệt nga đi đã đến rồi
爾天帝欤鬼神欤,nhĩ thiên đế dư quỷ thần dư
𪟂𣘃羣娘𦰟丕,chém cây còn nương ngọn vậy
姅分戀主姅分思家,Nửa phần luyến chúa nửa phần tư gia
舘浪些拱𠳐󱛧𧡊呸𢧚沛避塵身尼,quán rằng ta cũng bâng khuâng thấy vầy nên phải tị trần thân nay
觀之在昔厥有可󰏲,quan chi tại tích quyết hữu khả kê
人君權公上出必隆爵以表閲勳亶恊明徵載鏤華册,Nhân quân quyền công thượng xuất tất long tước dĩ biểu duyệt huân đản hiệp minh trưng tải lũ hoa sách
二十日明有勑書放還交趾級田土吏人等回本國,Nhị thập nhật Minh hữu sắc thư phóng hoàn Giao Chỉ cấp điền thổ lại nhân đẳng hồi bản quốc
從且油些外世界,thong thả dầu ta ngoài thế giới
丐身必左如󰜏打蜂,cái thân tất tả như bà đánh ong
三等充掉兒,tam đẳng sung trạo nhi
丁卯元年漢中平四年王有第三人一鮪武,Đinh Mão nguyên niên Hán Trung Bình tứ niên Vương hữu đệ tam nhân Nhất Vị Vũ
色空蔑丿職占包宮廣𬂙澄𡸏𡸏髙,sắc không một phút giấc chiêm bao cung quảng trông chừng vọi vọi cao
頭𡳪娘呵訴情,ðầu đuôi nàng há tỏ tình
法師𠰺世事󰠲𨔍󰟯,Pháp sư dạy thế sự đâu lạ dường
時明指揮金胤以城當㱕路與新授官李任死守,Thời Minh chỉ huy Kim Dận dĩ thành đương quy lộ dữ tân thụ quan Lí Nhậm tử thủ
呌饒扒𨫵調𨆢𪞷塘,kêu nhau vác cuốc đều lui ra đàng
初肅宗崩無嗣内臣阮汝爲欲立帝太皇太后以帝婢妾之子不可以承大統固要立吕瑰王,Sơ Túc Tông băng vô tự nội thần Nguyễn Nhữ Vi dục lập đế Thái hoàng thái hậu dĩ đế tì thiếp chi tử bất khả dĩ thừa đại thống cố yếu lập Lữ Khôi Vương
朕恒愛乃歆遙共傷蔑胣共腰蔑皮,trẫm hằng áy náy hôm dao cùng thương một dạ cùng yêu một bề
又何怨乎妾若苟活𡸈無所之但夫道君恩一時辜負吾不忍也寧相隨耳,Hựu hà oán hồ Thiếp nhược câu hoạt há vô sở chi đản phu đạo quân ân nhất thời cô phụ ngô bất nhẫn dã Ninh tương tuỳ nhĩ
傷喂師㐌化𫥨猫,thương ôi sư đã hoá ra mèo
帝愈自韜晦不露英氣惟以古今經籍聖賢義理為娛,đế dũ tự thao hối bất lộ anh khí duy dĩ cổ kim kinh tịch thánh hiền nghĩa lí vi ngu
逴𧗱駭暫酉娘󰜋尼,Rước về hãy tạm giấu nàng một nơi
𦟨𦚖,mồm mép
願𡽫誓𣷭𪡩事初蒸㐌磊,nguyền non thề bể than sự xưa chưng đã lỗi
𣡚髀𬙞𨑮𠄩咄𧋆鎌𤎓𠀧𡱩捽擒𣙯,trái vế bảy mươi hai nốt ruồi gươm thiêng ba thước tuốt cầm chuôi
間例,gian lệ
名分正則綱常立,danh phận chính tắc cương thường lập
清化路大水,Thanh Hoá lộ đại thuỷ
浄土羅𢚸𥪝瀝,tịnh độ là lòng trong sạch
妾𠸗預𨀈仙娥宴瓊瑤仕󱋓花默苔,thiếp xưa dự bước tiên nga yến quỳnh dao sẩy chén hoa mắc đày
然而聖賢之生必異乎常乃天所命,nhiên nhi thánh hiền chi sinh tất dị hồ thường nãi thiên sở mệnh
先是占城尸耐人槃羅茶悅以乳母子殺其主賁田而奪其國傳弟,Tiên Thị Chiêm Thành Thi Nại nhân Bàn La Trà Duyệt dĩ nhũ mẫu tử sát kì chủ Bí Điền nhi đoạt kì quốc truyền đệ
自今刑部郎中貟外有鈌幾貟吏部具本内則六部御史󰱑堂上官六寺卿外則承憲二司等,Tự kim Hình bộ Lang trung viên ngoại hữu khuyết kỷ viên Lại bộ cụ bản nội tắc Lục bộ Ngự sử đài đường thượng quan Lục tự khanh ngoại tắc Thừa Hiến nhị ti đẳng
畑𣌉炵䏾𦝄𧷺聘𦠘,Đèn khuya chong bóng trăng tròn sánh vai
箕𡑴太守𨅸招𨇉,Kìa đền Thái Thú đứng cheo leo
𪮏玉用孕紙丙絩,tay ngọc dùng dằng chỉ biếng thêu
𩛜咹渴㕵安隊分,đói ăn khát uống yên đòi phận
王金拱占榜春󰜋𣈜,Vương Kim cùng chiếm bảng xuân một ngày
二十九日梁儲病帝親詣舘視儲疾儲出見,nhị thập cửu nhật lương trừ bệnh đế thân nghệ quán thị trừ tật trừ xuất kiến
畧朱󱬻󱬺咹󱮪,trước cho hùm cọp ăn mày
民亦知有法凡所該事務各有攸司以進,dân diệc tri hữu pháp Phàm sở cai sự vụ các hữu du tư dĩ tiến
亇鯪裴世,cá lăng bùi thay
加添浽󰲿郑歆,gia thêm nỗi gã trịnh hâm
𧽈𡎦𬂙忍熾樓𣋀,dậy ngồi trông nhẫn xế lầu sao
状元跪奏𠬠囬,trạng nguyên quỳ tấu một hồi
又禁人民毋得作匿名書吹虚傳説蠱惑人心,Hựu cấm nhân dân vô đắc tác nặc danh thư xuý hư truyền thuyết cổ hoặc nhân tâm
二帝幸北江州,nhị đế hạnh bắc giang châu
柴帖󰑼柴帖喂,thầy thiếp là thầy thiếp ơi
上覧次其髙下,Thượng lãm thứ kì cao hạ
再定功臣捕得逆暠及僞職,Tái định công thần bổ đắc nghịch Cảo cập nguỵ chức
革爐󰌎滛塔𡏦,cách lô lò rào đắp xây
秋七月十五日御史󰱑都御史郭有嚴奏力勇武士典吏軍色諸人捉得劫人并惡逆賊黨例有出身者吏部照如出身例除用若例無出身者並授散職如令,Thu thất nguyệt thập ngũ nhật Ngự sử đài Đô ngự sử Quách Hữu Nghiêm tấu Lực dũng võ sĩ điển lại quân sắc chư nhân tróc đắc kiếp nhân tịnh ác nghịch tặc đảng lệ hữu xuất thân giả Lại bộ chiếu như xuất thân lệ trừ dụng nhược lệ vô xuất thân giả tịnh thụ tản chức như lệnh
或󱹖或㨋,hoặc đâm hoặc giã
𨢇斟白菊花傳清香,rượu châm bạch cúc hoa truyền thanh hương
牟焒金翹鋪色所,màu lửa kim kiều phô sặc sỡ
官制朝儀定服色,quan chế triều nghi định phục sắc
呵限𢚸𡗶坤信事㝵𤄮磊,há hẹn lòng trời khôn tin sự người nhiều lỗi
嗙󰮂飭固𠦳斤󰠱𠱋𠴍埃𢯦拱拯移,phỏng trong sức có ngàn cân nặng dầu nhẫn ai lay cũng chẳng dời
茹香清永󰜋命,Nhà hương thanh vắng một mình
人皆驚異殊不知剪髮布衣乃北和尚状也,nhân giai kinh dị thù bất tri tiện phát bố y nãi bắc hoà thượng trạng dã
大牙𫆢丐於歌边含,đại nha răng cái ở ca bên hàm
二月十七日禮部尚書武有奏言每至大集軍期投納差餘并老疾等錢即僃來開所納前項員人姓名及實錢数人数送户部照收,nhị nguyệt thập thất nhật lễ bộ thượng thư vũ hữu tấu ngôn mỗi chí đại tập quân kì đầu nộp sai dư tịnh lão tật đẳng tiền tức bị lai khai sở nộp tiền hạng viên nhân tính danh cập thực tiền số nhân số tống hộ bộ chiếu thu
連𠶆員外𪪳󰜏拱𨖅,rước mời viên ngoại ông bà cùng sang
嘆喂𡛔箕丕,than ôi gái kia vậy
壬辰三年宋正和二年,Nhâm Thìn tam niên Tống Chính Hoà nhị niên
㐌固書縷粘𥪞板勾欄,đã có thư lụa niêm trong ván câu lơn
妙觥秩体𠃅娄固茹,diễu quanh chợt thấy mé sau có nhà
黄福請陞太原宣光二州爲府,Hoàng Phúc thỉnh thăng Thái Nguyên Tuyên Quang nhị châu vi phủ
丿󰦓裴儉𠬠欺𧗱茄,phút đâu bùi kiệm một khi về nhà
𥙩調遊斈𠳨税,Lấy điều du học hỏi thuê
𢖵埃埃𢖵𣊾𣉹𢖵埃,nhớ ai ai nhớ bây giờ nhớ ai
買咍節㐌報𢀨夏,mới hay tiết đã báo sang hè
琹堂𣈜𣎃清閒,Cầm đường ngày tháng thanh nhàn
而丁黎二家乃徇己私忽天命罔𨂻商周之跡常安厥邑於兹𦤶世代,nhi đinh lê nhị gia nãi tuân kỷ tư hốt thiên mệnh võng thao thương chu chi tích thường an quyết ấp ư tư trí thế đại
尔占城人何故乖嘗道而致,Nhĩ Chiêm Thành nhân hà cố quai thường đạo nhi trí
于時得全等奉命至布政日麗海門,Vu thời Đắc Toàn đẳng phụng mệnh chí Bố Chính Nhật Lệ hải môn
節制鄭松令進兵永頼琤江駐營數日回京,tiết chế trịnh tùng lệnh tiến binh vĩnh lại tranh giang trú dinh sổ nhật hồi kinh
師,sư
原始反終智小謀大有典,Nguyên thuỷ phản chung trí tiểu mưu đại hữu điển
輸𣈘問曰䋦愁𠚢󱚢沒𩃳𠠩𡢐沒畑,thâu đêm vấn vít mối sầu ra vào một bóng trước sau một đèn
𣋚埋𧡊󰘚朱虧𬌓𢚸,hôm mai thấy mặt cho khuây tấm long
坤独空朋呆弹,khôn độc không bằng ngốc đàn
歇,hết
歲糁𠦳碎祝聖君,tuổi tám mươi tôi chúc thánh quân
臨安守兵,lâm an thủ binh
𠁀𠊛旦世時催,Đời người đến thế thì thôi
帝以其異改元通瑞,Đế dĩ kì dị cải nguyên Thông Thuỵ
妾撛𨉓𠓨扯𬋟拱𩄎,thiếp lăn mình vào giãi nắng cùng mưa
娘班妸謝拱󰠳世尼,Nàng Ban ả Tạ cũng đâu thế này
岧箕𪤄怒𤋵油礙之,đèo kia bãi nọ giãi dầu ngại chi
老樵粓𫋻産床,lão tiều cơm gói sẵn sang
碎媄𠬛林南𠬛𦍛漚昆糁迈,tuổi mẹ một trăm năm một dường âu con tám mươi
謝辞脱㐌移蹎𡎝外,Tạ từ thoắt đã dời chân cõi ngoài
𣈘𦣰怒嘅奇茄失驚,đêm nằm nó ngáy cả nhà thất kinh
鄭栢大驅兵象來救󰱐免,Trịnh Bách đại khu binh tượng lai cứu hoạch miễn
𢚸払固共如𢚸妾󰝸,lòng chàng có cũng như lòng thiếp chăng
扒娘𨅸植持壼𠄩尼,Bắt nàng đứng chực trì hồ hai nơi
躡𨃐裙襖㲸𡎛渚󰝂蹎踏灶門𪹣共,dép giày quần áo ướt bùn chớ đem chân đạp táo môn hơ cùng
分芾,phần nào
并移檄郡縣,tịnh di hịch quận huyện
唐諸道兵成邕𬋩者徃㱕自歸,Đường chư đạo binh thành Ung Quản giả vãng vãng tự quy
𨕭󰡎漏漏現󰖽豹,trên dưới làu làu hiện vẻ beo
冰命輦𠓀薹粧叙情,Băng mình lẻn trước đài trang tự tình
曰迻埃埃別麻迻,viết đưa ai ai biết mà đưa
路󰑼𧜖噲買𦋦瑟琴,"Lọ là chăn gối mới ra sắt cầm"""
仁宗塟在去年六月至今十四月練寺又過久矣而始作主祔廟慢而不敬甚矣,Nhân Tông táng tại khứ niên lục nguyệt chí kim thập tứ nguyệt luyện tự hựu quá cửu hĩ nhi thuỷ tác chủ phụ Miếu mạn nhi bất kính thậm hĩ
十二月以内人書家潘景牟俞都爲内常侍,Thập nhị nguyệt dĩ Nội nhân thư gia Phan Cảnh Mâu Du Đô vi Nội thường thị
恒𠃣唏𬲇吏,hằng ít hơi gió lại
非其有也,phi kì hữu dã
𡥵𤝞𢹇擺爲㭲椥𫅷搗𫥨杶促,con chuột mắc bẫy vì gốc tre già đẽo ra đòn xóc
住𤝞𠫾𢄂塘賖謨𬸴謨𪉥𬲠吒𡥵猫,chú chuột đi chợ đường xa mua mắm mua muối giỗ cha con mèo
禮部捧黄榜揭于東華門外,Lễ bộ bổng hoàng bảng yết vu Đông Hoa môn ngoại
其辝云端慶黎濬襲封王爵經四年間寵任母黨姜种阮伯勝等恣行㓙暴濁乱朝綱屠戮宗親鴆殺祖母𦯬毒國人民不堪命,kì từ vân đoan khánh lê tuấn tập phong vương tước kinh tứ niên gian sủng nhậm mẫu đảng khương chủng nguyễn bá thắng đẳng tứ hành hung bạo trọc loạn triều cương đồ lục tông thân chậm sát tổ mẫu đồ độc quốc nhân dân bất kham mệnh
肩輿擎於𬛕尼帝庭,kiên dư khênh ở vai nơi đế đình
春正月初九日遷真武各将出外,xuân chính nguyệt sơ cửu nhật thiên chân vũ các tướng xuất ngoại
𠱋払麻固㤇當,dầu chàng mà có yêu đương
住碎𫨩酒𫨩沁,chú tôi hay rượu hay tăm
齊將萬,tề tương vạn
功盖宇宙德配乾坤,công cái vũ trụ đức phối càn khôn
爫之仍𫗁𥘷𬎸󱋨唭,Làm chi những thói trẻ ranh nực cười
擬拯𠇮𩛂󱲧𦑃䐗乙𨖲特𡎝意,nghĩ chẳng mình no lông cánh chửa ắt lên được cõi ấy
固𠊛扵郡東城,có người ở quận ðông thành
󱙃吝𢷀襖执𢬣昭󱠢皇后𡎥𫢩𫀅朝,chín lần rủ áo chắp tay chiếu ngôi hoàng hậu ngồi nay xem chầu
𫮇󰍹𦹵辣味霜,Lối mòn cỏ lợt MÙI sương
歇敬歇辰皮進退馬貪馬曳湼英䧺,hết kính hết thìn bề tiến thoái mựa tham mựa dái nết anh hùng
行𡑲,hàng gốm
𠻦𠹰,móm mém
節制鄭松率文武就青威奉迎聖駕雅樂偕行赴京,Tiết chế Trịnh Tùng suất văn vũ tựu Thanh Oai phụng nghênh thánh giá nhã nhạc giai hành phó kinh
梗花󰝡半𠓨船俚倴,cành hoa đem bán vào thuyền lái buôn
身眾碎醜厠如𦹵葿㭉於邊塘,thân chúng tôi xấu xí như cỏ may mọc ở bên đường
里今順化,Lí kim Thuận Hoá
版弹此𨄹󰜋排払𦖑,Bản đàn thử dạo một bài chàng nghe
󱮿脉渃添威朱賊,vẽ mạch nước thêm uy cho giặc
乃率狐之旅潜蓄簒逆之謀,nãi suất hồ chi lữ tiềm súc soán nghịch chi mưu
𠄩行眞玉𨁬双双,hai hàng chân ngọc duỗi song song
阿姈󰑼媽共時固縁,a linh là mợ cùng thì có duyên
󰋇𠁀絲蝒特如絲蟳,mấy đời tơ nhện được như tơ tằm
加太傅溪郡公鄭杖爲中軍都督府左都督掌府事太傅莅郡公鄭棟爲東軍都督府左都督掌府事少尉雲郡公鄭榩爲南軍都督府左都督署府事少尉豪郡公黎時憲爲西軍都督府左都督署府事少傅奠郡公鄭楃爲北軍都督府左都督署府事,Gia Thái phó Khê quận công Trịnh Trượng vi Trung quân đô đốc phủ tả đô đốc chưởng phủ sự Thái phó Li quận công Trịnh Đống vi Đông quân đô đốc phủ tả đô đốc chưởng phủ sự Thiếu uý Vân quận công Trịnh Kiền vi Nam quân đô đốc phủ tả đô đốc thự phủ sự Thiếu Uý Hào quận công Lê Thời Hiến vi Tây quân đô đốc phủ tả đô đốc thự phủ sự Thiếu phó Điện quận công Trịnh Ốc vi Bắc quân đô đốc phủ tả đô đốc thự phủ sự
哀哉臣己巳光太二年明洪武二十二年春正月立季犛長女聖偶為皇后號所居曰皇元殿,Ai tai thần Kỷ Tị Quang Thái nhị niên Minh Hồng Vũ nhị thập nhị niên xuân chính nguyệt lập Quý Li trưởng nữ Thánh Ngẫu vi Hoàng hậu hiệu sở cư viết Hoàng Nguyên điện
䜹浪便妾𠫾塘,thưa rằng tiện thiếp đi đường
壬申四年明正德七年,Nhâm Thân tứ niên Minh Chính Đức thất niên
及聞鐘聲慟哭長號而逝,cập văn chung thanh đỗng khốc trường hiệu nhi thể
招梭𠓀𫽄𫳘床底𡢐𢧚𢢆共払𪽝埃,gieo thoi trước chẳng giữ giàng để sau nên thẹn cùng chàng bởi ai
𨇜調納采于歸㐌欺崇作吏欺𨅸𡎦,đủ điều nạp thái vu quy đã khi suồng sã lại khi đứng ngồi
六月封皇弟思誠為平原王,Lục nguyệt phong Hoàng đệ Tư Thành vi Bình Nguyên Vương
娓𨂖𡢐𨉞𦒹𠤩𱙘,Vãi nấp sau lưng sáu bẩy bà
𢆥𠸗,năm xưa
傷𢚸渃漢沛𦋦料𨉓,thương lòng nước hán phải ra liều mình
行為士大夫者非堯舜之道不陳前非孔孟之道不着󰖠,Hành vi sĩ đại phu giả phi Nghiêu Thuấn chi đạo bất trần tiền phi Khổng Mạnh chi đạo bất trước thuật
克終既回馬而謂諸将曰此人當威制之際,Khắc Chung ký hồi Mã Nhi vị chư tướng viết Thử nhân đương uy chế chi tế
㗔𠼱雅楽𠰷𠻗,kèn loa nhã nhạc tò te
𤌋𨖲𦤾盡天曹玉皇判𠳨𠀲󰅹炪秥,khói lên đến tận thiên tào ngọc hoàng phán hỏi đứa nào đốt rơm
文廉絜每有金銀禮遣皆辝不受而視從者有难色,văn liêm khiết mỗi hữu kim ngân lễ khiển giai từ bất thụ nhi thị tòng giả hữu nan sắc
㳥洊𩈘渃𢯞竜蓬,sóng dồn mặt nước vỗ long bong
冬十月初六日定考試隊長例一應事精米典牧種菜屯田蚕桑各局司所隊吏見鈌户部考試各局司所人諳曉書算中者充之,Đông thập nguyệt sơ lục nhật Định khảo thí đội trưởng lệ nhất ứng sự tinh mễ điển mục chủng thái đồn điền tàm tang các cục ti sở đội lại kiến khuyết Hộ bộ khảo thí các cục ti sở nhân am hiểu thư toán trúng giả sung chi
副提領四城軍務鄒山伯黎壽死于陣,Phó đề lĩnh tứ thành quân vụ Trâu Sơn bá Lê Thọ tử vu trận
諸将強請謂士卒久勞宜少休息,chư tướng cường thỉnh vị sĩ tốt cửu lao nghi thiểu hưu tức
欺茶󱋓欺𬟥易,Khi chè chén khi thuốc THANG
詔加奬諭,Chiếu gia tưởng dụ
係𥪞𡶀景物可𢧚吟詠意庄羅拯捤𪖫筆𤄮劄,hễ trong núi cảnh vật khả nên ngâm vịnh ấy chăng là chẳng vẫy mũi bút nhiều chép
十二月󰀋皇長子昑丘錦切為皇太子納興道王長女為太子妃,Thập nhị nguyệt sách Hoàng trưởng tử khâm khâu cẩm thiết vi Hoàng thái tử nạp Hưng Đạo vương trưởng nữ vi thái tử phi
永𦖑𨕭閣󱖮󱖮𠳺矧𠁑廛吝𨀈,vẳng nghe trên gác bong bong lẩn thẩn dưới chiền lần bước
寬稱阮太平據三帶吳日慶稱吳覧公據唐林一云據膠水杜景碩稱杜景公據杜洞江李圭稱李朗公據超類阮守捷稱阮令公據僊遊吕唐稱吕佐公據細江阮超稱阮右公據西扶烈矯順稱矯令公據回湖今華溪縣陳舍社猶有城故址在范白虎稱防遏范據據藤州陳覽稱陳明公據布海口號十二使君,khoan xưng nguyễn thái bình cứ tam đái ngô nhật khánh xưng ngô lãm công cứ đường lâm nhất vân cứ giao thuỷ đỗ cảnh thạc xưng đỗ cảnh công cứ đỗ động giang lí khuê xưng lí lãng công cứ siêu loại nguyễn thủ tiệp xưng nguyễn lệnh công cứ tiên du lữ đường xưng lữ tá công cứ tế giang nguyễn siêu xưng nguyễn hữu công cứ tây phù liệt kiểu thuận xưng kiểu lệnh công cứ hồi hồ kim hoa khê huyện trần xá xã do hữu thành cố chỉ tại phạm bạch hổ xưng phòng át phạm cứ cứ đằng châu trần lãm xưng trần minh công cứ bố hải khẩu hiệu thập nhị sứ quân
諸軍還遇諸海外,Chư quân hoàn ngộ chư hải ngoại
居民疾首率土痛心,cư dân tật thủ suất thổ thống tâm
恩𢚸敢畧𫒂𠳒,ơn lòng dám trước nhẽ lời
氷傾嵿莢𡽫神,Bâng khuâng đỉnh Giáp non thần
悉請官属於輔以管之,tất thỉnh quan thuộc ư phụ dĩ quản chi
庒欣几古󰠃朋𠊛今,chẳng hơn kẻ cổ cũng bằng người kim
𤍊𤉜𢧚𨅸學󱙞,rõ ràng nên đấng học trò
以竹作萬歲南山于龍墀其制為五峯中峰頂立長壽山左右四峯頂皆置白鶴山山上作鳥獸,dĩ trúc tác vạn tuế nam sơn vu long trì kì chế vi ngũ phong trung phong đỉnh lập trường thọ sơn tả hữu tứ phong đỉnh giai trí bạch hạc sơn sơn thượng tác điểu thú
珣兵勢甚盛欲逼京城,tuân binh thế thậm thịnh dục bức kinh thành
夜三皷四面夾攻縱火焚城外房室煙燄涨天,dạ tam cổ tứ diện giáp công túng hoả phần thành ngoại phòng thất yên diễm trướng thiên
今聖上皇帝奄棄百姓上賔于天愴鉅痛深報德罔極,Kim thánh thượng hoàng đế yểm khí bách tính thượng tấn vu thiên thương cự thống thâm báo đức võng cực
位意󰑼𡞕固隆生特󰬾𠊚昆𤳇固安󰑼昆頭固領次𠄩固好次󰬾,vị ấy là vợ cố long sinh được ba người con trai cố an là con đầu cố lĩnh thứ hai cố hảo thứ ba
以阮忠彦為入内行遣仍知樞密院事,Dĩ Nguyễn Trung Ngạn vi Nhập nội hành khiển những tri Khu mật viện sự
震雷𢀮動,chấn lôi sấm động
若提察刑部大理寺檢諸五刑獄,Nhược đề sát hình bộ đại lí tự kiểm chư ngũ hình ngục
塘𨀐󰖁𦝄㧅弓箭,đường rong ruổi lưng đeo cung tiễn
𨕭㺔󱳼体主滔,trên voi trông thấy chúa thao
仁庙践極種落實繁,nhân miếu tiễn cực chủng lạc thực phồn
蛇󰑎然逆流而去,Xà điều nhiên nghịch lưu nhi khứ
碎𠾕分󱈘群𡗉仉,tôi đòi phận trước còn nhiều kẻ
𢆥外𢆥箕𩛜𠲣𣩂,năm ngoái năm kia đói suýt chết
自後循習畧不必言,tự hậu tuần tập lược bất tất ngôn
分䕯包管渃沙,Phận bèo bao quản nước sa
士人󰠲啼𠽋名𧵆賖拱典習情嗔嗔,sĩ nhân đâu đấy nức danh gần xa cũng đến tập tành rân rân
脊昌𬴑,tích xương sống
󰘚𫳵𠫅󰊄惮霜,Mặt sao dày gió dạn sương
卿課判蒸店朕悶体帝特拯,khanh thuở phán chưng đêm trẫm muốn thấy đấy được chăng
󰋇𣋚𫢩固令𤤰差扒碎沛尋歳公主,mấy hôm nay có lệnh vua sai bắt tôi phải tìm tòi công chúa
玉鐄𠇮沛𢪲㝹𥙩𠇮,ngọc vàng mình phải nâng niu lấy mình
據唎達𦥃廣東﨤孫士毅拱𢚸睦鄰,cứ lời giạt đến quảng đông gặp tôn sĩ nghị cũng lòng mục lân
閑之𢃊孛修行,hèn chi vua bụt tu hành
至其進兵調遣分為五隊一齊進𭛁,Chí kì tiến binh điều khiển phân vi ngũ đội nhất tề tiến phát
𦇒󰮂胣臨欺󰠃縱,rối trong dạ lâm khi cùng túng
侯𡥵茶𨢇𣈜差物糧󰴌吳𬞲𣎃發寅,hầu con trà rượu ngày sai vặt lương vợ ngô khoai tháng phát dần
𤾓調昂語爲碎,trăm điều ngang ngửa vì tôi
後陳,Hậu Trần
𣈜𣈜澮沁洳󰠲變𣎃𣎃鎚𥕄𥒥𢖮𤷱,ngày ngày gội tắm nhơ đâu bén tháng tháng dùi mài đá ắt mòn
七月莫遣敬典督兵冦掠乂安各縣,thất nguyệt mạc khiến kính điển đốc binh khấu lược nghệ an các huyện
推𩑛禽獸芇󰑼恪之,so loài cầm thú nào là khác chi
状元𦋦畧陛跪,trạng nguyên ra trước bệ quỳ
昆㑫,con nộm
󰉺卢𡨹役茦湯,sớm lo giữ việc thuốc thang
淎洡𪤄𣷭埌橷窖羅,vũng trồi bãi bể nương dâu khéo là
𩙌𩅹,gió mưa
㙁𦯬㙮対𣎃𣈜從容,Muối dưa đắp đổi tháng ngày thong dong
𦹵竾,cỏ rả
人家刼掠才畜水陸不通道途閉塞民多飢餓死者過半,nhân gia kiếp lược tài súc thuỷ lục bất thông đạo đồ bế tắc dân đa cơ ngạ tử giả quá bán
孛浪㝵生於工世盎那沃𪜀酉,bụt rằng người sinh ở trong thế ang nạ óc là dấu
𢴌𦀊𢴌吏𢴌沃,vặn dây vặn lại vặn ốc
頒閲習水步陣圖法其水陣圖法則有中虚常山蛇满天星鴈行聯珠魚隊三才横七門偃,Ban duyệt tập thuỷ bộ trận đồ pháp Kì thuỷ trận đồ pháp tắc hữu Trung hư Thường sơn xà Mãn thiên tinh Nhạn hàng Liên châu Ngư đội Tam tài hoành Thất môn yển
世情逋把浪圭些稱衲子油吱默𢚸,thế tình bỗ bã rằng quê ta xưng nạp tử dầu chê mặc lòng
払𢭗暈日妾願,chàng nương vầng nhật thiếp nguyền
信春󰠲易𠫾󰡲朱能,tin xuân đâu dễ đi về cho năng
六月十二日子時流星大作,lục nguyệt thập nhị nhật tí thì lưu tinh đại tác
兼羅𠁝,kiêm là gồm
𡋂舞榭蝒扛󰘇木,nền vũ tạ nhện giăng cửa mốc
𩙍熙熙恰𨷈民,gió hây hây khắp muôn dân
咍󰑼昆唉胡𪟽,hay là con hãy hồ nghi
魔𩳳,ma trơi
𨑮妑公主五竜,mời bà công chúa ngũ long
易埃󱳮朗𣋽猪買娘,dễ ai lo lắng sớm trưa với nàng
六人重收官税一田至两三租該總該社勾勘户婚田土諸訟水路陸路私置巡司巡察衙門,lục nhân trọng thu quan thuế nhất điền chí lưỡng tam tô cai tổng cai xã câu khám hộ hôn điền thổ chư tụng thuỷ lộ lục lộ tư trí tuần ti tuần sát nha môn
群𡗉恩爱貝饒,Còn nhiều ân ái với nhau
搌󱹳󱹳,nện thịch thịch
事既如此舅果能超然覺悟追悔前咎思先祖之勳業,sự ký như thử cữu quả năng siêu nhiên giác ngộ truy hối tiền cữu tư tiên tổ chi huân nghiệp
𨀒勾𥊢𨇒渃𡽫圭𠊛,Vó câu thẳng ruổi nước non quê người
秋八月十五日御製觀稼亭中秋玩月詩十五韻命東閣大𭓇士阮仁浹黎彦俊黎茂賞阮冲慤翰林院侍書阮孫蔑東閣校書鄧從矩鄧鳴謙梁得朋翰林院校理阮垣武珠校討阮敏等奉賡,Thu bát nguyệt thập ngũ nhật ngự chế Quan Giá đình trung thu ngoạn nguyệt thi thập ngũ vận mệnh Đông các đại học sĩ Nguyễn Nhân Thiếp Lê Ngạn Tuấn Lê Mậu Thưởng Nguyễn Xung Xác Hàn lâm viện thị thư Nguyễn Tôn Miệt Đông các hiệu thư Đặng Tòng Củ Đặng Minh Khiêm Lương Đắc Bằng Hàn Lâm viện hiệu lí Nguyễn Viên Vũ Châu Hiệu thảo Nguyễn Mẫn đẳng phụng canh
𤽗仁者蒸准𦣰㖠吟疎,ngươi nhân giả chưng chốn nằm nài ngâm thơ
控耳羅丐媒𥙩𧒊𦖻,khống nhĩ là cái muôi lấy dáy tai
十月天又滛雨經二旬不止各縣諸山乱崩,thập nguyệt thiên hựu dâm vũ kinh nhị tuần bất chỉ các huyện chư sơn loạn băng
中者充儒生并各衛門吏,Trúng giả sung Nho sinh tịnh các vệ môn lại
洪路婦女生男两頭,Hồng lộ phụ nữ sinh nam lưỡng đầu
過𦋦欺旦世芇麻咍,Quá ra khi đến thế nào mà hay
𧵆賖奴󱋨燕嬰,gần xa nô nức yến anh
帝亦令司徒思齊及黎仁澍入東關城爲質於明,đế diệc lệnh tư đồ tư tề cập lê nhân chú nhập đông quan thành vi chất ư minh
泊𫢩碎沛迻郎,bạc này tôi phải đưa sang
些𥉰所欺奴永耒吏𫫗保,ta dòm thửa khi nó vắng rồi lại mách bảo
呼吸之間諸縣響應兵至七萬人,Hô hấp chi gian chư huyện hưởng ứng binh chí thất vạn nhân
己巳十年宋紹興十九年,Kỉ Tị thập niên Tống Thiệu Hưng thập cửu niên
󰜋岧󰜋岧吏󰜋岧𠸦埃窖𤳰景招蹽,một đèo một đèo lại một đèo khen ai khéo vẽ cảnh cheo leo
軍沙󱪞渃泙泙達滝,quân sa xuống nước bềnh bềnh giạt sông
秋七月黄龍夜見於永,Thu thất nguyệt hoàng long dạ kiến ư Vĩnh
制花㐌易󰋇𠊛别花,Chơi hoa đã dễ mấy người biết hoa
催催吀哠丐茄坡,thôi thôi xin cáo cái nhà pha
牕固花梅池固月,song có hoa mai đìa có nguyệt
丐及咹蒌,cái cạp ăn trầu
如箇等處,như Cá đẳng xứ
餓本陳天賫家奴相貌頗羙嘗逰四方莫不供養,Nga bản Trần Thiên Tê gia nô tướng mạo pha mĩ thường du tứ phương mạc bất cung dưỡng
州使麾下挍黃頭軍以黃󰱆頭號黃頭軍渡海來襲我矣,châu sử huy hạ giáo hoàng đầu quân dĩ hoàng cốt đầu hiệu hoàng đầu quân độ hải lai tập ngã hĩ
𣳢課潮强除月木𣘃欺鵶吝綽𪀄𧗱,ngòi thuở triều cường chờ nguyệt mọc cây khi ác lặn rước chim về
襇裙色所裙間,gian quần sặc sỡ quần gian
典茹皮𧡊信茹,Đến nhà vừa thấy tin nhà
箕𩔗蝼堆頭共聘,kìa loài sâu đôi đầu cùng sánh
我遂迎刃而觧彼自倒戈相攻,Ngã toại nghênh nhẫn nhi giải bỉ tự đảo qua tương công
渚課枯槁固課𩆍,chữa thuở khô khao có thuở rào
其第子黄維岳阮敬敬後仕莫官至太尉西國公追贈西岐王阮盎等聞之擊鉦三連将兵入大興門外見諸城門已閉遂直至錦衣衛敵萬司,Kì đệ tử Hoàng Duy Nhạc Nguyễn Kính Kính hậu sĩ Mạc quan chí Thái uý Tây quốc công truy tặng Tây Kì vương Nguyễn Áng đẳng văn chi kích chinh tam liên tương binh nhập Đại Hưng môn ngoại kiến chư thành môn dĩ bế toại trực chí Cẩm Y vệ Địch vạn ti
布,bố
群𬇚蒌𬞷群𣹓󱝻漿,còn ao rau muống còn đầy chum tương
𠻵㗂縣仙遊固先生户陳,mảng tiếng huyện tiên du có tiên sinh họ trần
皮外𡃿𡃿呐唭,bề ngoài thơn thớt nói cười
𦄂𬗢香論屏𦎛䏾篭,Giải là hương lộn bình gương bóng lồng
帝諭文武百官等朕嗣守洪業于今有年海宇謐寕兵革不試詔天下不得家藏兵噐申諭禁之,Đế dụ văn võ bách quan đẳng Trẫm tự thủ hồng nghiệp vu kim hữu niên hải vũ mật ninh binh cách bất thí chiếu thiên hạ bất đắc gia tàng binh khí thân dụ cấm chi
十月太師鄭檢大率兵象攻畧京北各處駐營于,thập nguyệt thái sư trịnh kiểm đại suất binh tượng công lược kinh bắc các xứ trú doanh vu
㤕娘仕吏域𦋦寅寅,xót nàng sẽ lại vực ra dần dần
光殿,quang điện
令将校路官訪求才畧智勇可稱司馬上将重職者各薦一人,Lệnh tướng hiệu lộ quan phỏng cầu tài lược trí dũng khả xưng Tư mã Thượng tướng trọng chức giả các tiến nhất nhân
𤤰武王󱰏𡾵𡖼󰬾𤤰於蒸坦鎬京,vua vũ vương nối ngôi sánh ba vua ở chưng đất cảo kinh
沛朱𠬠法底防𫉚身,phải cho một phép để phòng hộ thân
云仙𦖑呐𠳨㕫𫯳娘󱙻意𡢼娘󱙻支,vân tiên nghe nói hỏi phăng chồng nàng tên ấy vợ nàng tên chi
賖𡗶𧵆坦倚坤,xa trời gần đất ấy khôn
老空粓㐌𦊚𣋚𫢩𢚸辰𩛜蹎𢬣痗𤻻,lão không cơm đã bốn hôm nay lòng thì đói chân tay mỏi mệt
秋八月大皇江今長安府是也山獠首領農可來叛,Thu bát nguyệt Đại Hoàng giang Kim Trường An phủ thị dã Sơn Lạo thủ lĩnh Nông Khả lai phản
對曰獄案已成但刑官退託不准定耳,Đối viết Ngục án dĩ thành đản hình quan thoái thác bất chuẩn định nhĩ
𤽗潘㐌衛典茹𤽗張呐意𪬫,ngươi phan đã về đến nhà ngươi trương nói ý ấy
埃信祈禱現𦋦𫼢𢬗,ai tin kỳ đảo hiện ra rạch ròi
汝等安居按堵不得驚怖,nhữ đẳng an cư án đổ bất đắc kinh bố
𬮌權丙默襖妻妻,cửa quyền biếng mặc áo thia thia
払𢭗彙日匪願,chàng nương vầng nhật phỉ nguyền
光紹凣六,Quang Thiệu phàm lục
日則旗皷相望夜則塞火爲號與官軍相拒守,nhật tắc kì cổ tương vọng dạ tắc tái hoả vi hiệu dữ quan quân tương cự thủ
払𧗱󰏙意思茹,Chàng về xem ý tứ nhà
捹𢲣㐌忌固撑撑,vun trồng đã cậy có xanh xanh
渃称大瞿𦀼𡗶,nước xưng đại cồ nối trời
𢚸絲油庄𢴑情,lòng tơ dù chẳng dứt tình
時主少國危諸將自相䧺長互生嫌隙,thời chủ thiếu quốc nguy chư tướng tự tương hùng trưởng hỗ sinh hiềm khích
軍些𣈜隐店𠫾民兵蔑胣奴時坤咍,quân ta ngày ẩn đêm đi dân binh một dạ nó thì khôn thay
牒󰠲𠶣𠽊𨔍󰟯,Dịp đâu may mắn lạ dường
以生日爲天明聖節,dĩ sinh nhật vi Thiên minh thánh tiết
輔陳力諫曰今陛下特一孤注耳宜避之𡸈可輕信人言哉帝於是退次瀘江,phụ trần lực gián viết kim bệ hạ đặc nhất cô chủ nhĩ nghi tị chi há khả khinh tín nhân ngôn tai đế ư thị thoái thứ lô giang
𬂙㝵吏𥋴𠓨些,Trông người lại NGẮM vào ta
男於安華衙𠑽補本衙属,nam ư an hoa nha xung bổ bản nha thuộc
石精固号丸󰅬,thạch tinh có hiệu hòn son
黎文休曰遼東微箕子不䏻成衣冠之俗吳會非泰伯不䏻躋王覇之強,lê văn hưu viết liêu đông vi cơ tử bất năng thành y quan chi tục ngô cối phi thái bá bất năng tê vương bá chi cường
閣经院𠕋堆尼,gác kinh viện sách đôi nơi
救蔑茹𦊚𠰘周全,cứu một nhà bốn miệng chu toàn
𥙩身麻者𡢻𠁀朱衝,Lấy thân mà trả nợ đời cho xong
越鑑通考總論,việt giám thông khảo tổng luận
雲仙倍且謝恩,vân tiên vội vã tạ ơn
君子固腰吀㨂㭲停緍𢱖女胣𫥨𢬣,quân tử có yêu xin đóng cọc đừng mân mó nữa nhựa ra tay
即𪰛車駕發行假調𤞓絆𫀅情人間,tức thời xa giá phát hành giả điều săn bắn xem tình nhân gian
若魏濕南乾蘇峻英顙等字臨文减畫,nhược nguỵ thấp nam càn tô tuấn anh tảng đẳng tự lâm văn giảm hoạ
改組,cải tổ
墻桃午槾碍舂升,tường đào ngõ hạnh ngại thung thăng
保義王陳平仲王黎大行之後瑞宝公主醮也祖父於太宗時賜姓再與賊戰於拖幙洲即天幕今幔幬洲是死之,bảo nghĩa vương trần bình trọng vương lê đại hành chi hậu thuỵ bảo công chúa tiếu dã tổ phụ ư thái tông thời tứ tính tái dữ tặc chiến ư đà mạc châu tức thiên mạc kim mạn trù châu thị tử chi
一涇陽王爲大越始封之王與帝宜同時故紀元與帝宜初年同,Nhất Kinh Dương Vương vi Đại Việt thuỷ phong chi vương dữ Đế Nghi đồng thời cố kỷ nguyên dữ Đế Nghi sơ niên đồng
帝親幸瀛婆法雲寺,đế thân hạnh duềnh bà pháp vân tự
金吾衛武士自力士司至神臂司𭁈中前左右後共為一百司,Kim ngô vệ võ sĩ tự Lực sĩ ti chí Thần tí ti dữ trung tiền tả hữu hậu cộng vi nhất bách ti
喑喑押掉󰜋唏吏茹,Hằm hằm áp điệu một hơi lại nhà
老樵栗噠奔呈漢明蹺𠳨事情𠬠欺,lão tiều lật đật đăng trình hớn minh theo hỏi sự tình một khi
阮瑀亦死之,nguyễn vũ diệc tử chi
涯郡驚走,nhai quận kinh tẩu
𨢇唁𦥃𩛷迎瓢篤,rượu ngon đến bữa nghiêng bầu dốc
以阮中彦為諒江鎮經畧使入内大行遣尚書有弼兼知樞𡧸院事侍經筵大學士柱國開縣伯,dĩ nguyễn trung ngạn vi lạng giang trấn kinh lược sứ nhập nội đại hành khiển thượng thư hữu bật kiêm tri khu mật viện sự thị kinh diên đại học sĩ trụ quốc khai huyện bá
𢚸尼𠳚𫗄東固便,lòng này gửi gió đông có tiện
𫅷頭泊󱎶歲𩇢,già đầu bạc trẻ tuổi xanh
仍請頒正朔賜印章謹護守以候更定又遣文明及阮文泰許三省等賫降表赴燕京,những thỉnh phân chính sóc tứ ấn chương cẩn hộ thủ dĩ hậu cánh định hựu khiến văn minh cập nguyễn văn thái hứa tam tỉnh đẳng tê hàng biểu phó yên kinh
綏等進至武寧市橋駐營,Tuy đẳng tiến chí Vũ Ninh Thị Cầu trú dinh
罔揮衛社之戈顧戀家貲則欲築藏金之塢,võng huy vệ xã chi qua cố luyến gia ti tắc dục trúc tàng kim chi ổ
明遣内官及户部主事馬盟盤點府州縣倉庫錢糧及命安平伯李安與陳智並以参官鎮地方,minh khiển nội quan cập hộ bộ chủ sự mã minh bàn điểm phủ châu huyện thương khố tiền lương cập mệnh an bình bá lí an dữ trần trí tịnh dĩ tham quan trấn địa phương
遂行尙書印信授之,toại hành thượng thư ấn tín thụ chi
塘𡹡蹥𨇒𦋦外天關,đường ghềnh len lỏi ra ngoài thiên quan
耚𡶀麻咹,bừa núi mà ăn
帝齋戒蔬食祈得雨,Đế trai giới sơ thực kì đắc vũ
𩈘𬖉𤴬疸用移,Mặt trông đau đớn rụng rời
渚衝調擬㐌滛脉霜,Chưa xong điều nghĩ đã dào mạch sương
𡛔捥𨉞螉𠑕𠑕𢚸,Gái uốn lưng ong ngửa ngửa lòng
拜厚禮送還,Bái hậu lễ tống hoàn
奉先皇帝柩塟長焉山陵,phụng tiên hoàng đế cữu táng trường yên sơn lăng
言訖遂往,Ngôn hất toại vãng
詔赦都護府囚,Chiếu xá Đô hộ phủ tù
浪𥪝圣帝𣼭󰠢,rằng trong thánh đế dồi dào
𠄼式批批𡓋鳳𨷑,năm thức phây phây đuôi phượng mở
是日駐營於扶烈,thị nhật trú dinh ư phù liệt
龍鋌作亂中宗以同母弟故不忍殺赦之,Long Đĩnh tác loạn Trung Tông dĩ đồng mẫu đệ cố bất nhận sát xá chi
冬十月詔重脩太祖神武皇帝廟,đông thập nguyệt chiếu trùng tu thái tổ thần vũ hoàng đế miếu
合咍㝵󰀎咍把特恩盎那,hợp hay người ấy hay trả được ơn áng nạ
以吏部左侍郎阮貴雅為御史󰱑都御史,dĩ lại bộ tả thị lang nguyễn quý nhã vi ngự sử đài đô ngự sử
碎𦖑仉刧伮摙翁,tôi nghe kẻ cướp nó lèn ông
上品,thượng phẩm
篤󰜋𢚸皈依𫢋祖,dốc một lòng quy y phật tổ
以裴於壹爲禮部尚書兼知東道軍民籍簿,Dĩ Bùi ư nhất vi lễ bộ thượng thư kiêm tri Đông đạo quân dân tịch bạ
𡬷𡬼坤𤍊事情,tấc gang khôn tỏ sự tình
儷天皇后明寶夫人㱕寕,lệ thiên hoàng hậu minh bảo phu nhân quy ninh
稽番𠰹玉𨨧宮撑,ghe phen nhả ngọc thếp cung xanh
且𣛧,thả chuôm
閉𥹰坦客流令,bấy lâu đất khách lưu linh
臨岐不用重分付萬里明威,Lâm kì bất dụng trùng phân phó Vạn lí minh uy
牢固户行極𤄮朋𫯍箕所呐丕台,sao có họ hàng cực nhiều bằng đứa kia thửa nói vậy thay
𢌌𣾺𣷭福溟茫拯垠,rộng khơi bể phúc mênh mang chẳng ngần
後帝遂使左右密弑之輟朝七日,hậu đế toại sử tả hữu mật thích chi xuyết triều thất nhật
冬十一月遣陳甫如元荆湖行省求緩師,đông thập nhất nguyệt khiến trần phủ như nguyên kinh hồ hành tỉnh cầu hoãn sư
滥丙𫮋咹𣳮𡶀𡽫,làm biếng ngồi ăn lở núi non
駭䧺娘買蹺𨍦每㝵,hãi hùng nàng mới theo sau mọi người
󰘚𡗶典坦鉦㐌收空,mặt trời đến đất chiêng đà thu không
裺愛宮弹邅㗂喝羅它几醒𪮽𠊛醝,êm ái cung đàn chen tiếng hát la đà kẻ tỉnh dắt người say
𬏻瞭,mụt lẹo
西子披退漂胣客,tây tử phơi thôi xiêu dạ khách
宋帝意在撫寕不欲用兵置之不問,Tống đế ý tại phủ ninh bất dục dụng binh trí chi bất vấn
土官黃詣擒之以献,Thổ quan Hoàng Nghệ cầm chi dĩ hiến
𫡮㵢䕯浽少之󰑼尼,Mây trôi bèo nổi thiếu gì là nơi
油払押竹奈枚,dầu chàng ép trúc nài mai
叙情,tự tình
春正月置左右宿車軍皆五百人,Xuân chính nguyệt trí tả hữu túc xa quân giai ngũ bách nhân
陳智山壽收其餘卒走還乂安城,Trần Trí Sơn Thọ thu kì dư tốt tẩu hoàn Nghệ An thành
䏾𡑝𦝄咳群扲你𡽫𠹚𥒥音忱責花,bóng sân trăng hãy còn cầm nỉ non van đá âm thầm trách hoa
山南十一府四十二縣,Sơn Nam thập nhất phủ tứ thập nhị huyện
賜贈少傅張漢超從祀孔子廟庭,Tứ tặng Thiếu phó Trương Hán Siêu tòng tự Khổng Tử miếu đình
篡修大越史記全書凣例,Soán tu Đại Việt sử kí toàn thư phàm lệ
𫔳吳弓劍𪧚例,cửa ngô cung kiếm giữ lề
醜𠊛𬙾湼群欣𬙾𠊛,xấu người đẹp nết còn hơn đẹp người
其鄭惟憭即於廣東所属隨宜安𢮿量給田宅不致失所如此處分庶爲曲盡,kì trịnh duy liệu tức ư quảng đông sở thuộc tuỳ nghi an quay lượng cấp điền trạch bất trí thất sở như thử xứ phân thứ vi khúc tận
寤寐不忘,Ngộ mị bất vong
昌岌䏻以無功讓之俱俱其禄德𡸈不光大哉乃拘於嫡長之分稱王視政又擅作威福至使南晉王不得預政甚失友于之義志趣甚卑陋矣,Xương Ngập năng dĩ vô công nhượng chi câu hưởng kì lộc đức khởi bất quang đại tai Nãi câu ư đích trưởng chi phận xưng Vương thị chính hựu thiện tác uy phúc chí sử Nam Tấn vương bất đắc dự chính thậm thất hữu vu chi nghĩa chí thú thậm ti lậu hĩ
𠄼戈𣎃吏計吝,năm qua tháng lại kể lần
昆隊達󱖺奏排,con đòi đặt gối tâu bày
群艚艚𬥓󰬸縐,còn tàu tàu bán vải sô
𥆾饒湥𥐆湥𨱽衮昂,Nhìn nhau giọt ngắn giọt dài ngổn ngang
爲人所告,Vị nhân sở cáo
相傳以為學佛成身化為此,tương truyền dĩ vi học phật thành thân hoá vi thử
𤳇󰕶𨆝䳽堪堪𦛋,trai đu gối hạc khom khom cật
𠶓呠頭𡹡昆布榖泠汀𩈘渃丐鯷鯑,véo von đầu ghềnh con bồ cốc lênh đênh mặt nước cái đè he
再坐渚𢴑香誓,Tái sinh chưa dứt hương thề
唉𥢆𥢆鄭𡬷貞𠬠𠇮,HÃY riêng riêng trạnh tấc riêng một mình
命南軍都督府左都督駙馬都尉臨淮伯黎達昭户部尚書武有提調兵部左侍郎揚直原御史󰱑僉都御史裴昌澤監試禮部尚書左春坊右諭德兼東閣大𭓇士覃文禮禮部尚書兼翰林院侍讀掌翰林院事阮保禮部左侍郎兼東閣𭓇士黎彦俊國子監祭酒何公程司業黄培太常寺卿嚴琳進讀試卷,mệnh nam quân đô đốc phủ tả đô đốc phò mã đô uý lâm hoài bá lê đạt chiêu hộ bộ thượng thư vũ hữu đề điệu binh bộ tả thị lang dương trực nguyên ngự sử đài thiêm đô ngự sử bùi xương trạch giám thí lễ bộ thượng thư tả xuân phường hữu dụ đức kiêm đông các đại học sĩ đàm văn lễ lễ bộ thượng thư kiêm hàn lâm viện thị độc chưởng hàn lâm viện sự nguyễn bảo lễ bộ tả thị lang kiêm đông các học sĩ lê ngạn tuấn quốc tử giám tế tửu hà công trình tư nghiệp hoàng bồi thái thường tự khanh nghiêm lâm tiến độc thí quyển
竹絲浽畧桃鐄矫𨍦,Trúc tơ nổi trước đào vàng kéo sau
其子孫與百姓同,kì tử tôn dữ bách tính đồng
󰣡𣈙再世相逢,THÌ rày tái thế tương phùng
𠳒哏咘拱枚𤍌𠰘插𦑃鴻󱗠𠖝寅𨖲,lời gắn bó cũng may thiêng miệng chắp cánh hồng bay liệng dần lên
帝大悅,đế đại duyệt
扲阿割𦹵,cầm a cắt cỏ
後與賊對陣身先士卒賊見之退避無敢當其鋒者,hậu dữ tặc đối trận thân tiên sĩ tốt tặc kiến chi thoái tị vô cảm đương kì phong giả
未幾又問直對如𥘉,Vị kỷ hựu vấn Trực đối như sơ
西道宣政使陳封奏係典賣田等文字自陳胡時至吳時年間並不得贖,tây đạo tuyên chính sứ trần phong tấu hệ điển mại điền đẳng văn tự tự trần hồ thời chí ngô thời niên gian tịnh bất đắc thục
秩𦖑信噲姚𧗱萌衙,chợt nghe tin gọi diêu về mành nha
知者也,tri giả dã
𡗶秋巴𰮒溋湘𠬠𣈜,trời thu ba cữ duềnh tương một ngày
參從宰相兵部尙書川郡公陳登選卒,tham tụng tể tướng binh bộ thượng thư xuyên quận công trần đăng tuyển tốt
𦥃𠄼更班󱰾𠄼,đến năm canh ban trống năm
麻𠳒𣷭𣴓𡽫𤷱爫牢,mà lời bể cạn non mòn làm sao
令造功城車修戦噐,lệnh tạo công thành xa tu chiến khí
姉㛪懺所步行𨔈春,chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân
𩄲客次月󰞿三,mây khách khứa nguyệt anh tam
以元頲爲政事院同參𬢱,Dĩ Nguyên Đĩnh vi Chính sự viện đồng tham nghị
彩鵉共媒瓊荘,thái loan cùng mụ quỳnh trang
等為檢勘官而妻子先以迯回固罪之,đẳng vi kiểm khám quan nhi thê tử tiên dĩ đào hồi cố tội chi
胤𩲉娘矯月娥,dặn hồn nàng kiều nguyệt nga
𣳔秋如灑干愁,dòng thu như rưới cơn sầu
失驚𪦲白浪埃供養,thất kinh mới bạch rằng ai cúng dàng
倍傍芇及併𧵆併賒,Vội vàng nào kịp tính gần tính xa
春秋割産𠄩𠸜香茶,xuân thu cắt sẵn hai tên hương trà
後賞朱植功除奉天府尹維岳武寕大璉人,Hậu thưởng Chu Thực công trừ Phụng Thiên Phủ doãn Duy Nhạc Vũ Ninh đại Liễn nhân
鬚𫙂,tu râu
答義些麻拯𫏙理沛,đáp nghĩa ta mà chẳng noi lẽ phải
熊魚坤劎沛饞慵,hùng ngư khôn kiếm phải thèm thuồng
住碎𫽄打𫽄吱嬸碎抉眜擂𦟂咹肝,chú tôi chẳng đánh chẳng chê thím tôi khoét mắt lôi mề ăn gan
户終固几吏𫅷,Họ Chung có kẻ lại già
為此陳奏各處憲司檢刷該内各府前項諸書而本府官𢫔自固執學書不𭁈交付學官醫書不𭁈交付醫官者具實紏奏送,Vi thử trần tấu Các xứ Hiến ti kiểm soát cai nội các phủ tiền hạng chư thư nhi bản phủ quan thiện tự cố chấp học thư bất dữ giao phó học quan y thư bất dữ giao phó y quan giả cụ thực củ tấu tống
苧麻󱙻󰑼荄無毒,trữ ma tên là gai vô độc
鼔軍士讙應,cổ quân sĩ hoan ứng
𦝄禅域域印楼,trăng thiền vặc vặc in lầu
注迻英尋𥙩公主辰些穷特官𢀨聀重,chú đưa anh tìm lấy công chúa thì ta cùng được quan sang chức trọng
裊都氣血涓仁義,nẻo đua khí huyết quên nhân nghĩa
𧗱󰮃侍立奇外双披,vệ trong thị lập cơ ngoài song phi
的名市㗳󰑼碎,đích danh thị đốp là tôi
𡨸十𧹼,chữ thập đỏ
核𣗪羅,cây chà là
其僞赦文云朕以太宗文皇帝,Kì nguỵ xá văn vân Trẫm dĩ Thái Tông Văn Hoàng đế
打𤿰啉啉,đánh trống rầm rầm
此耶,thử da
𫽄補特󰅹牢𫽄切𢧚𧵆朱𡗋呵𢧚賖,chẳng bỏ được nào sao chẳng thiết nên gần cho lắm há nên xa
青蝇羅丐𧔛,thanh dăng là cái nhặng
是役者興孝家僮范艾預有戰功,thị dịch giả hưng hiếu gia đồng phạm ngải dự hữu chiến công
從之󰀋皇子日尊為東宫太子,Tòng chi sách Hoàng tử Nhật Tôn vi Đông cung Thái tử
肝強息𣋁𫆧強㤕車,gan càng tức tối ruột càng xót xa
信󰠳㐌典󰘇垠噲𠓨,Tin đâu đã đến cửa ngăn gọi vào
真臘人入㓂乂安州杜家鄕有船七百餘艘,chân lạp nhân nhập khấu nghệ an châu đỗ gia hương hữu thuyền thất bách dư sưu
𠄼更庒𠯪紇珠,Năm canh chẳng ngớt hạt châu
祿寺卿同知經筵事武永寕翰林院直𭓇士阮德貞郭廷寶讀卷,lộc tự khanh đồng tri kinh diên sự vũ vĩnh ninh hàn lâm viện trực học sĩ nguyễn đức trinh quách đình bảo độc quyển
畧唅獅子𠳚㝵藤𦲿,Trước hàm sư tử gửi người đằng la
援群坤窖提杄,viện còn khôn khéo đề then
時捕賊甚急釋潜伏于宮霤踰三日渴甚遇雨以手盛水而飲宫女見之以吿,thời bổ tặc thậm cấp thích tiềm phục vu cung lựu du tam nhật khát thậm ngộ vũ dĩ thủ thịnh thuỷ nhi ẩm cung nữ kiến chi dĩ cáo
因耒山水𨄹戈工欺𩈘𧡊筆花劄󱚢,nhân rồi sơn thuỷ dạo qua trong khi mặt thấy bút hoa chép vào
𠫾𫏱𫏱,đi cúi cúi
漢胡自課定通家擼𡶀誓滝義講和,hán hồ từ thuở định thông gia trỏ núi thề sông nghĩa giảng hoà
春正月立南封王龍鉞爲皇太子加封龍鋌爲開明大王龍錫爲東城大王,Xuân chính nguyệt Lập Nam Phong vương Long Việt vi hoàng thái tử gia phong Long Đĩnh vi Khai Minh Đại Vương Long Tích vi Đông Thành Đại Vương
上帝曰許天禄爲阮氏子,Thượng đế viết Hứa Thiên Lộc vi Nguyễn thị tử
丕𢧚併役求婚貧󰛈併妬朱𧷺買冲,vậy nên tính việc cầu hôn mần răng tính đó cho tròn mới xong
唉安胣𥘷麻戈渃𠊚,hãy an dạ trẻ mà qua nước người
在精專撫恤軍民要均勞佚,tại tinh chuyên phủ tuất quân dân yếu quân lao dật
丙戌五年明嘉靖五年,Bính Tuất ngũ niên Minh Gia Tĩnh ngũ niên
沈㴷劫劫󰀑拯固期囉,chìm đắm kiếp kiếp lâu chẳng có kỳ ra
年甫六歲不立長子恭肃王昱者踈狂也,niên phủ lục tuế bất lập trưởng tử cung túc vương dục giả sơ cuồng dã
䏾紅落𧡊裊賒,Bóng hồng nhác thấy nẻo xa
弘裕等遂全軍走還,Hoằng Dụ đẳng toại toàn quân tẩu hoàn
帝信之囚國瑱於資福寺以問少保陳克終,Đế tín chi tù Quốc Chẩn ư Tư Phúc tự dĩ vấn Thiếu bảo Trần Khắc Chung
姅分吏咭姅分吏傷,Nửa phần lại ghét nửa phần lại thương
沛𦋦迍逴払荣皈󰉨,phải ra đón rước chàng vinh quy rày
土官蹺𢪏倍傍,thổ quan theo vớt vội vàng
乃乃芌㐱種𫅜,nảy nảy khoai chỉn giống lành
𢚸𣛢拱如𢚸𣑁,lòng vả cũng như lòng sung
蔑瓶蔑鉢𫣝𪮏𠫅蒙𬏓糁𢷮台冬夏,một bình một bát lọn tay dày mỏng vài tấm đổi thay đông hè
勾牟吟胣月強高,câu mầu ngâm đã nguyệt càng cao
阮照訓武恂謝定光如明歲貢,Nguyễn Chiếu Huấn Vũ Tuân Tạ Định Quang như Minh tuế cống
至廷試賜阮俊等七名並同進士出身,Chí Đình thí tứ Nguyễn Tuấn đẳng thất danh tịnh đồng Tiến sĩ xuất thân
属天長安撫缺員命直兼行,Thuộc Thiên Trường an phủ khuyết viên mệnh Trực kiêm hành
入内,nhập nội
𧏵偃老訥乾坤些𫀅㐱戾,rồng yển lão nuốt càn khôn ta xem chỉn lệ
𠄽旬渚𣴓𡃹𡅳,Vài tuần chưa cạn chén khuyên
帝命二人敎之又不成,Đế mệnh nhị nhân giáo chi hựu bất thành
使李義林安集其餘黨,Sử Lí Nghĩa Lâm an tập kì dư đảng
四日當道土官衛󰒂侯宋時照将兵攻破僞莫斬得僞扶勝侯缺名𭁈徒黨馘十五顆󰱐馬一匹其噐械不勝數,tứ nhật Đương Đạo thổ quan Vệ Nghĩa hầu Tống Thì Chiếu tương binh công phá nguỵ Mạc trảm đắc nguỵ Phù Thắng hầu khuyết danh dữ đồ đảng quắc thập ngũ khoả hoạch mã nhất thất kì khí giới bất thăng sổ
刁鑽𠀲仕扦,điêu toản đứa xẻ thiến
花强誇𡨧𡨧𪰛呂渃渚朱苔苔乙為,hoa càng khoe tốt tốt thì rã nước chớ cho đầy đầy ắt vơi
明浪想姉於畨,minh rằng tưởng chị ở phiên
帝用詐術以併國望賊風而先降終始所行皆非義也,đế dụng trá thuật dĩ tịnh quốc vọng tặc phong nhi tiên hàng chung thuỷ sở hành giai phi nghĩa dã
自此以後歷漢明帝章帝和帝殤帝安帝凣五世共八十二年惟明帝時南陽人李善守日南以惠愛爲政𢙇來異俗,Tự thử dĩ hậu lịch Hán Minh Đế Chương Đế Hoà Đế Thương đế An Đế phàm ngũ thế cộng bát thập nhị niên duy Minh Đế thời Nam Dương nhân Lí Thiện thú Nhật Nam dĩ huệ ái vi chính hoài lai dị tục
朝𢚸噲固唱隨𡮨枚,Chiều lòng gọi có xướng tuỳ mảy may
慮民之乏食也則下勸農之詔遭歲之大旱也則出賑貧之令始終一心皆出於誠,Lự dân chi phạp thực dã tắc hạ khuyến nông chi chiếu tao tuế chi đại hạn dã tắc xuất chẩn bần chi lệnh thuỷ chung nhất tâm giai xuất ư thành
祀傘圓山神,tự tản viên sơn thần
𡶀𥪸如重𡑭𡏦,núi đứng như chồng cối xay
牢𠊛女於弊爫丕,sao người nỡ ở tệ làm vậy
又以陳文󰱇阮能紹潘兼全等參謀籌畫有功陞文󰱇爲御史󰱑都御史川郡公䏻紹爲御史󰱑副都御史陽郡公兼全爲吏部右侍郎瑞郡公,hựu dĩ trần văn tuyển nguyễn năng thiệu phan kiêm toàn đẳng tham mưu trù hoạch hữu công thăng văn tuyển vi ngự sử đài đô ngự sử xuyên quận công năng thiệu vi ngự sử đài phó đô ngự sử dương quận công kiêm toàn vi lại bộ hữu thị lang thuỵ quận công
𪬪𠺙末𫶸炪,gió thổi mặt trời đốt
故時亨求為門下右司郎中僉知西道,Cố Thì Hanh cầu vi Môn hạ hữu ti lang trung thiêm tri Tây đạo
挭𠫾些捻𪽣些旦欺𢧚𥡗辰些擼𧗱,gánh đi ta ném ruộng ta đến khi nên mạ thì ta nhổ về
𢴑𠳒娘拱招頭𠬠边,Dứt lời nàng cũng gieo đầu một bên
膜𦧘󰺞,mô thịt màng
蔑案蔑冊蔑昆𦫼双曰包饒默閉饒,một yên một sách một con lều song viết bao nhiêu mặc bấy nhiêu
恥䀡覩󰘚󰜋茹椿𫅷群跬萱𫅷群鮮,sảy xem đủ mặt một nhà xuân già còn khỏe huyên già còn tươi
完全撰援,hoàn toàn trọn vẹn
𨷈𨤵𢴑撩霜𦰟𦹵,muôn dặm giắt treo sương ngọn cỏ
𫅷碎𨨧朱𢧚󱫣,già tôi thép cho nên mẻ
秀󰜏𥊘吏從容吲𠻀,Tú bà ghé lại thong dong dặn dò
政治,chính trị
春二月帝親征占城獲其主制矩及其眾五萬人,xuân nhị nguyệt đế thân chinh chiêm thành hoạch kì chúa chế củ cập kì chúng ngũ vạn nhân
𥶃𥵛䇴,mủng nong rây
後之有作恢廓而亮大之䐧沃而光澤之如斯而己烏得而非𬢱之哉,Hậu chi hữu tác khôi khuếch nhi lượng đại chi khao ốc nhi quang trạch chi như tư nhi kỷ ô đắc nhi phi nghị chi tai
若已定󰰻土分園宅再占大羅城内别爲園宅地者不聽,Nhược dĩ định bát thổ phân viên trạch tái chiếm Đại La thành nội biệt vi viên trạch địa giả bất thính
姑丈讓𫯳姑,cô trượng dượng chồng cô
特𣈗󰅹別固𣈗𧘇傕,được ngày nào biết có ngày ấy thôi
𧗱𦤾香林課尼,về đến hương lâm thuở này
賜宴于使舘命司㓂克復主之,Tứ yến vu sứ quán mệnh Tư khấu Khắc Phục chủ chi
如見賊兵所至即𭛁一聲于本海門後沿途傳𭛁為信使居民咱令准僃便徒行之毋爲賊兵所害,như kiến tặc binh sở chí tức phát nhất thanh vu bản hải môn hậu duyên đồ truyền phát vi tín sử cư dân thính lệnh chuẩn bị tiện đồ hành chi vô vi tặc binh sở hại
交趾自入職方今二十載數構叛逆一動王師,giao chỉ tự nhập chức phương kim nhị thập tải sổ cấu phản nghịch nhất động vương sư
爫朝󱤥昧滛行𫫵𠼪蜂𧊉㕸𠷥默𤽗,làm chiều mạo muội dâm hành rủ rê ong bướm rập rình mặc ngươi
䏾核𦝄㐌拮頭,bóng cây trăng đã cất đầu
取𠫾率𧡊應連占包,Nhắp đi thoắt thấy ứng liền chiêm bao
事尼干據𪽝爲󰠲,sự này cơn cớ bởi vì đâu
退迻󰑼仍飭𨖲𢭂用,thổi đưa là những sức lên trao dùng
𢖖折󱮡󱦿孟津迻細𥪝所嵩山賖,sau chết qua sông mạnh tân đưa tới trong thửa tung sơn xa
以仁惠王陳󰆑餘為副都将軍,dĩ nhân huệ vương trần khánh dư vi phó đô tướng quân
茶梅店月曳𫀅俸片冊𣈜春𡎢枕勾,trà mai đêm nguyệt dậy xem bóng phiến sách ngày xuân ngồi chấm câu
初大皇江人費郎保良奏譚以𫎇󰔦國害民等罪以𫎇怒笞之,Sơ Đại Hoàng giang nhân Phí Lang Bảo Lương tấu Đàm Dĩ Mông đố quốc hại dân đẳng tội Dĩ Mông nộ si chi
尼𡐮節點呶瓢菊香,này ve tiết điểm nọ bầu cúc hương
史臣吳士連曰直臣之言非利於身而利於國,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Trực thần chi ngôn phi lợi ư thân nhi lợi ư quốc
知樞𡧸院正掌胡宗鷟為翰林院學士化州人胡隆為化州知州,tri khu mật viện chính chưởng hồ tông thốc vi hàn lâm viện học sĩ hoá châu nhân hồ long vi hoá châu tri châu
五城自立爲王始稱徵姓焉,ngũ thành tự lập vi vương thuỷ xưng trưng tính yên
蘭明惠惠明蘭紅顔泣啓慈顔汲󰁇,lan mừng huệ huệ mừng lan hồng nhan khấp khởi từ nhan ngập ngừng
索朱媒約典呈引𣳔䧺将排情翁吒,sách cho môi ước đến trình dẫn dòng hùng tướng bày tình ông cha
命掑襜綠批󰬲鳯䏾羡池清宛曲𧏵,mình cài xiêm lục phây đuôi phượng bóng tạn đìa thanh uốn khúc rồng
欺牢封錦𢷀𬗢,khi sao phong gấm rủ là
嗚呼天命靡常人心難信,ô hô thiên mệnh mị thường nhân tâm nan tín
蒸默挴蔞蘋蒸變溪買南,chưng mặc hái rau tần chưng bến khe mé nam
盘茶點渃塘絲和弹,Bàn trà điểm nước đường tơ hoạ đàn
󰜋茹終乍󰉺𣉎,Một nhà chung chạ sớm trưa
儉浪㐌斈史經,kiệm rằng ðã học sử kinh
将行伯玉會軍盟于大興門外宣軍令,Tương hành Bá Ngọc hội quân minh vu Đại Hưng môn ngoại tuyên quân lệnh
遣吏部尚書黎𡺄諭祭故都御史杜岳并賜吊慰錢一百貫岳文江賴屋人字󰦛正謚文節號義山先生生四男長子總莫明德己丑科進及第仕至東閣大𭓇士次子縉莫大正己未科同進士仕至刑部尚書茶郡公陣亡岳有詠史帝王唐律詩集行于世,Khiển Lại bộ thượng thư Lê Sạn dụ tế cố đô ngự sử Đỗ Nhạc tịnh tứ điếu uý tiền nhất bách quán Nhạc Văn Giang Lại Ốc nhân tự Đôn Chính thuỵ Văn Tiết hiệu Nghĩa Sơn tiên sinh Sinh tứ nam trưởng tử Tổng Mạc Minh Đức Kỷ Sửu khoa tiến cập đệ sĩ chí Đông các đại học sĩ thứ tử Tấn Mạc Đại Chính Kỷ Mùi khoa đồng tiến sĩ sĩ chí HÌnh bộ thượng thư Trà Quận công trận vong Nhạc hữu Vịnh sử Đế vương đường luật thi tập hành vu thế
上親策問以帝王理天下,Thượng thân sách vấn dĩ đế vương lí thiên hạ
及凝娘買𤋵𠳒󱙹𡢐,ngập ngừng nàng mới giãi lời trước sau
朕纂承先志思得賢才之士以副側席之求,Trẫm toản thừa tiên chí tư đắc hiền tài chi sĩ dĩ phó trắc tịch chi cầu
酉浪滝𣴓𥒥𤷱,Dẫu rằng sông cạn đá mòn
𥶄𨥿,nón chảo
𧁷𠨪念佛朱停󰅹味箇𬚸󰅹萌𫄉纙,khó nghèo niệm phật cho đành nào mùi cá thịt nào manh lụa là
春明昶自宋還得大藏經文及誘得宋女萧氏以献納爲宫人,Xuân Minh Xưởng tự Tống hoàn đắc Đại Tạng kinh văn cập dụ đắc Tống nữ Tiêu thị dĩ hiến nạp vi cung nhân
𠄩払調沛𠬠辰𠇮亡,hai chàng đều phải một thời mạng vong
三月二十二日莫福海赴鎮南䦕聽驗會勘并領大明大統曆一千本又領原封莫登庸安南都統使司都統使勑命一道銀印一顆,tam nguyệt nhị thập nhị nhật mạc phúc hải phó trấn nam quan thính nghiệm hội khám tịnh lĩnh đại minh đại thống lịch nhất thiên bản hựu lĩnh nguyên phong mạc đăng dung an nam đô thống sứ ti đô thống sứ sắc mệnh nhất đạo ngân ấn nhất khoả
時嫩尚兵勢猶強未易降服乃封嫩為懷道王分北江上下東岸等縣𭁈之亦約尚以王封刻期定盟尚不至,thời nộn thượng binh thế do cường vị dị hàng phục nãi phong nộn vi hoài đạo vương phân bắc giang thượng hạ đông ngạn đẳng huyện dữ chi diệc ước thượng dĩ vương phong khắc kì định minh thượng bất chí
時王年少樛后乃漢人少季至復與私通焉,Thời Vương niên thiếu Cù hậu nãi Hán nhân Thiếu Quý chí phục dữ tư thông yên
緣初苔弹福𥹰𣼭󰠢,Duyên xưa đầy đặn phúc lâu dồi dào
泣和𡳶買埃埃𢢲𢚸汰汰𦖑𠳒凌凌,khắp hoà cũ mới ai ai đẹp lòng thảy thảy nghe lời lâng lâng
俸空󰠩渃-𡗶𠴊饒,Bỗng không cá nước chim trời lỡ nhau
其有奇南異香一合呈付差官揀裁進入,Kì hữu Kì Nam dị hương nhất hợp trình phó sai quan giản tài tiến nhập
管之𤽸𩯀姅󰅹𦀼𦀊,quản chi trắng tóc nỡ nào nối dây
王與山精張鐵鋼横截慈廉上流以扞之,Vương dữ Sơn Tinh trương thiết cương hoành tiệt Từ Liêm thượng lưu dĩ hãn chi
秃收吏發救方民󰠃,thóc thu lại phát cứu phương dân cùng
冬十月帝御應豊行宫省歛,Đông thập nguyệt đế ngự Ứng Phong hành cung tỉnh liễm
仁廟知之命取其籍書于編曰安有一國如掌大而朝班如此之多,NHân miếu tri chi mệnh thủ kì tịch thư vu biên viết An hữu nhất quốc như chưởng đại nhi triều ban như thử chi đa
喂腮𣖖兎㗂芃芃,ỏi tai chày thỏ tiếng bong bong
鍮鐄吝論庄󰡤,thau vàng lẫn lộn chẳng ngờ
調󰅒沙淬庫巾,Đều nay sa sút khó khăn
職品髙下資爵多寡如不詳註明白户科檢奏府縣官及社長一體治罪,chức phẩm cao hạ tư tước đa quả như bất tường chú minh bạch hộ khoa kiểm tấu phủ huyện quan cập xã trưởng nhất thể trị tội
腮羅𦛿𦖻,tư là mang tai
𮗓緣𦖑呐𣳔涞,Giác Duyên nghe nói rụng rời
買𧗱固役之麻動容,Mới về có việc chi mà động dong
己巳十二年宋咸淳五年元至元六年春二月占城進白象,kỉ tị thập nhị niên tống hàm thuần ngũ niên nguyên chí nguyên lục niên xuân nhị nguyệt chiêm thành tiến bạch tượng
勸几丈夫生於世係唐不義渚乱单,khuyên kẻ trượng phu sinh ở thế hễ đường bất nghĩa chớ loàn đan
納之𠕋為惠肃夫人,nạp chi sách vi huệ túc phu nhân
以翰林院侍󰕖鄧公質爲工部右侍郎黎德望爲海陽處承政使阮偉爲安廣䖏承政使范維質爲東各大學士阮永爲乂安處參政范立禮爲山西處參政裴廷員爲東閣學士阮公璧,dĩ hàn lâm viện thị giảng đặng công chất vi công bộ hữu thị lang lê đức vọng vi hải dương xứ thừa chính sứ nguyễn vĩ vi an quảng xứ thừa chính sứ phạm duy chất vi đông các đại học sĩ nguyễn vĩnh vi nghệ an xứ tham chính phạm lập lễ vi sơn tây xứ tham chính bùi đình viên vi đông các học sĩ nguyễn công bích
名價󰠓㖫𨑮󰋇省,danh giá vang lừng mười mấy tỉnh
𢝙核鋁󱯑𢞂瓢𨢇斋,vui cây rựa quéo buồn bầu rượu chay
世宗毅皇帝在位二十七年紀元者二,thế tông nghị hoàng đế tại vị nhị thập thất niên kỷ nguyên giả nhị
品題嗔𠬠𠄽𠳒添花,phẩm đề xin một vài lời thêm hoa
唒𥹙蒌,dẫu cháo rau
𬂙𬁖北斗傕東吏兑,trông sao bắc đẩu thôi đông lại đoàị
欺𧗱㧅顆印鐄𨕭宮𦀻敢𠖰扛爫高,khi về đeo trái ấn vàng trên khung cửi dám dẫy dàng làm cao
趙氏紀起甲午至庚午凣九十七年,Triệu thị kỷ Khởi Giáp Ngọ chí Canh Ngọ phàm cửu thập thất niên
趙王台𨁡󱠢𡗶,triệu vương thay nối ngôi trời
節度使曾衮出城走,tiết độ sứ tăng cổn xuất thành tẩu
𠳺矧𠁑廛吝𨀈,lẩn thẩn dưới chiền lần bước
帝乃令黎及第與諸将統精兵從間路至玉山襲之,Đế nãi lệnh Lê Cập Đệ dữ chư tướng thống tinh binh tòng gian lộ chí Ngọc Sơn tập chi
時南陽人宗慤家世業儒慤獨好武事常言願乘長風破萬里浪,Thời Nam Dương nhân Tông Xác gia thế nghiệp nho Xác độc hiếu vũ sự thường ngôn Nguyện thừa trường phong phá vạn lí lãng
𢜝𡓯茄胡𢜝𫮒三江,sợ truông nhà hồ sợ phá tam giang
壬子四年元至元二十五年春正月烏馬兒犯龍興府,Nhâm Tí tứ niên Nguyên Chí Nguyên nhị thập ngũ niên xuân chính nguyệt Ô Mã Nhi phạm Long Hưng phủ
𣈜春𡥵燕迻梭韶光𠃩𨔿㐌外󰮏𨑮,ngày xuân con én đưa thoi thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
時統領諸營嚴陣以待,thời thống lĩnh chư dinh nghiêm trận dĩ đãi
馮公奏𠠩󰋇𠳒,phùng công tâu trước mấy lời
横子󰑼丐屯𪮏,hoành tử là cái đòn tay
時宁門?之間人君視朝所宁立處,thời trữ môn UNK chi gian nhân quân thị triều sở trữ lập xứ
今聞其薨未有吊慰遽伐其䘮𡸈王者所爲,Kim văn kì hoăng vị hữu điếu uý cự phạt kì tang khởi Vương giả sở vi
荆南江西鄂岳㐮等州將士四百餘人走至城東水際,kinh nam giang tây ngạc nhạc tương đẳng châu tướng sĩ tứ bách dư nhân tẩu chí thành đông thuỷ tế
以守清化府御庫書家楊掌爲員外郎,dĩ thú thanh hoá phủ ngự khố thư gia dương chưởng vi viên ngoại lang
加陳封少保御史󰱑都御史上諭枝曰爾昔爲經筵甲顔腹諾於阮捆誠為已羞今爾為御史折磬足累於仁正亦可為耻爾其可不洗滌不善之德以收桑榆之功乎夏四月二十二日勑旨流罪囚人近州充升華衛軍外州充思義衛軍遠州充懷仁衛軍及饒,Gia trần phong thiếu bảo ngự sử đài đô ngự sử thượng dụ chi viết Nhĩ tích vi kinh diên giáp nhan phục nặc ư Nguyễn Khổn Thành vi dĩ tu Kim nhĩ vi ngự sử chiết khánh túc luỹ ư nhân chính diệc khả vi sỉ Nhĩ kì khả bất tẩy địch bất thiện chi đức dĩ thu tang du chi công hồ Hạ tứ nguyệt nhị thập nhị nhật sắc chỉ lưu tội tù nhân cận châu sung thăng hoa vệ quân ngoại châu sung tư nghĩa vệ quân viễn châu sung hoài nhân vệ quân cập nhiêu
十一月夜五更彗星見東方月餘始滅朝臣啓于平安王曰本年九月下旬有異星見于東南方本月十一日夜再有異星出見其灾異屡見如此,Thập nhất nguyệt dạ ngũ canh Tuệ tinh hiện Đông phương nguyệt dư thuỷ diệt triều thần khải vu Bình An Vương viết Bản niên cửu nguyệt hạ tuần hữu dị tinh hiện vu Đông Nam phương bản nguyệt thập nhất nhật dạ tái hữu dị tinh xuất hiện kì tai dị lũ kiến như thử
香乙㐱󰬥鐄㐱固雪它庒染泊庒派,hương ắt chỉn nhiều vàng chỉn có tuyết đà chăng nhiễm bạc chăng phai
於是天下人民復按堵如故京城宮禁爲之肅清,ư thị thiên hạ nhân dân phục án đổ như cố kinh thành cung cấm vị chi tiêu thanh
明日天爵入朝奏言󰔄舜聖人也而伯益以荒怠爲戒唐太賢主也而魏徵以十漸爲防,minh nhật thiên tước nhập triều tấu ngôn ngu thuấn thánh nhân dã nhi bá ích dĩ hoang đãi vi giới đường thái hiền chủ dã nhi nguỵ trưng dĩ thập tiềm vi phòng
󰣑𣈜𢫝穭𫥨吟包𣇞木𣙺些仕𢵼𦋦,sớm ngày đong lúa ra ngâm bao giờ mọc mầm ta sẽ vớt ra
尼農時洡援襖,nơi nông thì lội vén áo
九月太師鄭檢親督大兵再出山南上路畧地而,cửu nguyệt thái sư trịnh kiểm thân đốc đại binh tái xuất sơn nam thượng lộ lược địa nhi
時𣇞,thì giờ
是月守太堂人献白鹿,thị nguyệt thú thái đường nhân hiến bạch lộc
懸杙丐木底和僚髙,huyền dặc cái móc để hoà treo cao
禮部尚書臨江伯黎弘毓等奏勑旨照各處承宣使司士人多少量日入塲,Lễ bộ thượng thư Lâm Giang Bá Lê Hoằng Dục đẳng tấu sắc chỉ chiếu các xứ Thừa tuyên sứ ti sĩ nhân đa thiểu lượng nhật nhập trường
繩芇麻敢礼凌𠓨低,thằng nào mà dám lẫy lừng vào đây
牆固𦹵茨,tường có cỏ tỳ
三十日元太子阿台與烏馬兒會兵三十萬犯萬刼既而順流東下巴點旁河人皆降,Tam thập nhật Nguyên Thái tử A Thai dữ Ô Mã Nhi hội binh tam thập vạn phạm Vạn Kiếp ký nhi thuận lưu đông hạ Ba Điểm Bàng Hà nhân giai hàng
陳洽既死右布政使弋謙牚布政司印按察𣐳陽時習掌按察司印都督兼事陳󰲛掌都司印,trần hiệp ký tử hữu bố chính sứ dặc khiêm chưởng bố chính ti ấn án sát sứ dương thì tập chưởng án sát ti ấn đô đốc kiêm sự trần duệ chưởng đô ti ấn
𧗱低自畧𣷭花,Về đây từ trước bẻ hoa
紙𤍶𤵖悴硯滛󱧗傷,giấy loà vết tủi nghiên dầm giọt thương
劉方妆獲後南帝舊將目為桀點皆斬之,Lưu Phương trang hoạch Hậu Nam Đế cựu tướng mục vi kiệt điểm giai trảm chi
帝用其衛賜錢五十貫,Đế dụng kì vệ tứ tiền ngũ thập quán
執廛干省干迷𦜞𡎢𫽄便𢴑𧗱㐱坤,chập chờn cơn tỉnh cơn mê rốn ngồi chẳng tiện dứt về chỉn khôn
𡽫渃𨻫𫂮念自在香畑坤透󰟯如來,non nước luống ghi niềm tự tại hương đèn khôn thấu dáng như lai
沛調求𫢋求仙,Phải điều cầu Phật cầu tiên
嗟夫自有天地即有綱常父為子綱君為臣綱萬古截然而不可紊,ta phù tự hữu thiên địa tức hữu cương thường phụ vi tử cương quân vi thần cương vạn cổ tiệt nhiên nhi bất khả vặn
𢩮斤福罪捽𥿺運磋,nhấc cân phúc tội trót vòng vần xoay
𦊚,bốn
㩹種󰤑𪀄賒沛𬦪,dẹp giống muông chim xa phải lánh
帝命鉄山伯陳真進討大破之刺殺甚多,đế mệnh thiết sơn bá trần chân tiến thảo đại phá chi thích sát thậm đa
行至萬女江令武士駕輕舟追殺之投其屍沙中而還降為保威侯,hành chí vạn nữ giang lệnh võ sĩ giá khinh chu truy sát chi đầu kì thi sa trung nhi hoàn giáng vi bảo uy hầu
𨕭頭斤雪𤽸披披,trên đầu cân tuyết trắng phau phau
仍啉呂浽渃𡽫朱耒,những lăm trả nợ nước non cho rồi
帝命有司祈于雩壇及報天寺,Đế mệnh hữu ti kì vu Vu Đàn cập báo Thiên tự
𤽗拯𧡊𡛔尼𡛔化,ngươi chẳng thấy gái này gái goá
󰝂󱚢底打吝𠼾埃能,đem vào để đánh lộn sòng ai hay
埃𨖲𠴍姉行橰𥴜󱏹汁渃𡨺牟朱鮮,ai lên nhắn chị hàng cau chiếu buồm sấp nước giữ màu cho tươi
攔𢬣𧗱准帳枚自情,Dan tay về chốn trướng mai tự tình
夫造車則前簷後户,phù tạo xa tắc tiền thiềm hậu hộ
𠓨少蒸𦫼𩂏𬲇,vào thiếu chưng lều che gió
甲午十二年二月元年以後天感至寳宋淳熙元年,Giáp Ngọ thập nhị niên Nhị nguyệt nguyên niên dĩ Hậu Thiên Cảm Chí Bảo Tống Thuần Hi nguyên niên
噲𨖲㐌𧡊小姐醒寅,gọi lên đã thấy tiểu thư tỉnh dần
崇侯招󰮗㤕車買噠𥏍󰑼陽襖𧵑腰,sùng hầu chiu chắt xót xa mới đặt tên là dương ảo của yêu
行客,hành khách
以阮文運為京北賛治承政司承政使,dĩ nguyễn văn vận vi kinh bắc tán trị thừa chính ti thừa chính sứ
𣳢月岸梅負例茹,ngòi nguyệt ngàn mai phụ lệ nhà
猶言與等者也之皇帝也,do ngôn dữ đẳng giả dã chi hoàng đế dã
家庭,gia đình
壙開外𣷭油弄補查,lộng khơi ngoài bể dầu lòng bủa tra
定文武官職品爵,Định văn vũ quan chức phẩm tước
放㱕十萬降卒即天地之德也,phóng quy thập vạn hàng tốt tức thiên địa chi đức dã
土人以為灵異立祠事之,thổ nhân dĩ vi linh dị lập từ sự chi
故古語云言及乘輿則天子改容事開廊廟則宰將,cố cổ ngữ vân ngôn cập thừa dư tắc thiên tử cải dung sự khai lang miếu tắc tể tướng
節制鄭松親迎拜于安常扶御駕還宫,Tiết chế Trịnh Tùng thân nghênh bái vu Yên Thường phù ngự giá hoàn cung
以婦人衣衣之,Dĩ phụ nhân y y chi
咍爫年門卷特体門𫢋,hay làm nên muôn quyển được thấy muôn phật
帝於大興門之外命工建名亭以為懸治法之所,đế ư đại hưng môn chi ngoại mệnh công kiến danh đình dĩ vi huyền trị pháp chi sở
𠬠㝵𠬠󰘌𠬠車,một ngày một cách một xa
八月太師使范篤徃救乂安,bát nguyệt thái sư sử phạm đốc vãng cứu nghệ an
挺之至靈,đĩnh chi chí linh
故,cố
𢵔𥒥𦹵蹽𢮀葚臘󱧔溪渃洟𢱖蓝岩,sườn đá cỏ leo sờ rậm rạp lạch khe nước rỉ mó lam nham
十曰脩武僃以壮金湯之势,thập viết tu vũ bị dĩ tráng kim thang chi thế
哿榮方意固佛囉代声令,cả vang phương ấy có phật ra đời thiêng liêng
捍𧚟𢮿工,xắn váy quai cồng
詔捕慶等檻送京師,Chiếu bổ Khánh đẳng giám tống kinh sư
二十九日直抵城下圍之數重,Nhị thập cửu nhật trực để thành hạ vi chi sổ trùng
太師使弘化人武陵侯突船衝擊遇莫敬典船奮身跳過揮劎斬把𢂎人分爲两段墜,thái sư sử hoằng hoá nhân vũ lăng hầu đột thuyền xung kích ngộ mạc kính điển thuyền phấn thân khiêu quá huy kiếm trảm bả dù nhân phân vi lưỡng đoạn truỵ
命權尚寶寺卿楊宗海通政司左丞汧仁壽教習驍勇兵馬等軍讀書,mệnh quyền thượng bảo tự khanh dương tông hải thông chính ti tả thừa nghiên nhân thọ giáo tập kiêu dũng binh mã đẳng quân độc thư
七月莫遣南道将阮倦西道将莫玉󱗲降将弘郡公等領兵侵清華㓂掠沿河各縣居民財畜而還,Thất nguyệt Mạc khiển Nam đạo tướng Nguyễn Quyện Tây đạo tướng Mạc Ngọc Liễn hàng tướng Hoằng quận công đẳng lĩnh binh xâm Thanh Hoa khấu lược duyên hà các huyện cư dân tài súc nhi hoàn
喬公𠊛󰛢西川拱為󱕗侫收權𨒻𦋦,kiều công người ở tây xuyên cũng vì mắc nịnh thu quyền đuổi ra
煤𤑮𤆺顛,muội mồ hóng đen
元旦有二女長曰太,nguyên đán hữu nhị nữ trưởng viết thái
󰞿俺𠤆𠳒欣舌,anh em chớ lời hơn thiệt
時蒸事疑箕󰓿禀強漊艮麻拯可𢶒丕,thời chưng sự ngờ kia rễ bám càng sâu gắn mà chẳng khả cởi vậy
唉𫀅固別󰘚尼󰑼埃,hãy xem có biết mặt này là ai
默娘處决報填朱明,Mặc nàng xử quyết báo đền cho minh
多方師齊之子也,Đa Phương Sư Tề chi tử dã
𦠘𠄼𡬷𢌌身𨑮𡱩高,vai năm tấc rộng thân mười thước cao
臣聞鸞先風翔礎,thần văn loan tiên phong tường sở
金信食之中毒及回心悶而薨,kim tín thực chi trúng độc cập hồi tâm muộn nhi hoăng
將軍楊僕力攻反驅入路博德營軍,tướng quân dương bộc lực công phản khu nhập lộ bác đức dinh quân
尔時𧗱正補邪俸牢󰝡退𦝄花拯辰,nhẽ thời về chính bỏ tà bỗng sao đem thói trăng hoa chẳng thìn
縁㐌󰡊據牢吏󰖁,duyên đã may cớ sao lại rủi
催時󰜋托朱耒,Thôi thì một thác cho rồi
𧣳棱怒岸樁迻迍𩙌,góc rừng nọ ngàn thông đưa đón gió
麻些不動女𠊛生疑,Mà ta bất động nữa người sinh nghi
新置廣南都司升華思義𢙇仁三衛諸所號,Tân trí Quảng Nam Đô ti Thăng Hoa Tư Nghĩa Hoài Nhơn tam vệ chư sở hiệu
忿𠇮畧㐌秦緡此󱉁,Buồn mình trước đã tần mần thử chơi
𧗱東土座鐄𡎢擲,về đông thổ toà vàng ngồi trệt
戈滝󰥶𧡊摄𡆫,qua sông cá thấy xếp vây
登庸亦在此行終不之𮗓,đăng dung diệc tại thử hành chung bất chi giác
埃乃依限平𠳒,ai nấy y hẹn bằng lời
賊将疑救兵至乃大潰棄船下水迯生,Tặc tướng nghi cứu binh chí nãi đại hội khí thuyền hạ thuỷ đào sinh
重嬌𡃚𠯇帳鸞,giọng kiều rền rĩ trướng loan
饒𧵑意庄戈𡦂義,nhiều của ấy chẳng qua chữ nghĩa
無題及無籍是,vô đề cập vô tịch thị
時朱𦰟渃水潮沚吹,thè cho ngọn nước thuỷ triều chảy xuôi
分牢分泊如𪿙,Phận sao phận bạc như vôi
船栢冷汀沕𢚸專,thuyền bách lênh đênh vẫn lòng chuyên
時扞弩軍少而賊尚眾先已使人吿急請兵,Thời Hãn Nỗ quân thiểu nhi tặc thượng chúng tiên dĩ sử nhân cáo cấp thỉnh binh
䦕内諸将亦拒閉不出使人投書往來彼此言多不遜者,quan nội chư tướng diệc cự bế bất xuất sử nhân đầu thư vãng lai bỉ thử ngôn đa bất tốn giả
晦卿之回化州也嚕領迁民陸行差遲,Hối Khanh chi hồi Hoá Châu dã Rỗ lĩnh thiên dân lục hành sai trì
今從越鑑所編然不敢不淥全書以僃考焉,Kim tòng Việt giám sở biên nhiên bất cảm bất lục Toàn thư dĩ bị khảo yên
帝命將討之生擒智髙歸京師,đế mệnh tướng thảo chi sinh cầm trí cao quy kinh sư
𬮌洞𡮈㗂𪀄𠺒頭𡄨熾𩄴塔𨱽,cửa động nhỏ tiếng chim rức đầu non xế bóng tháp dài
田一畝二畝出錢一貫三畝四畝出錢貳貫五畝以上出錢三貫,Điền nhất mẫu nhị mẫu xuất tiền nhất quan tam mẫu tứ mẫu xuất tiền nhị quan ngũ mẫu dĩ thượng xuất tiền tam quan
𫯳醜𡞕醜仍󱳮麻𤷍,chồng xấu vợ xấu những lo mà gầy
𤞻豹群拯咹埃路󰑼𤞺兔都唏共𧍰,hùm báo còn chẳng ăn ai lọ là cáo thỏ đua hơi cùng rồng
吁𩲉吁魄老尼,hú hồn hú phách lão này
焒兵󰠲㐌喑喑󰜋方,lửa binh đâu đã ầm ầm một phương
丙辰十二年漢元朔四年,bính thìn thập nhị niên hán nguyên sóc tứ niên
其餘脅從一無所問,kì dư hiếp tòng nhất vô sở vấn
致生灵之塗炭者幾七十年稔禍乱之原由者非一二日,Trí sinh linh chi đồ thán giả cơ thất thập niên nhẫm hoạ loạn chi nguyên do giả phi nhất nhị nhật
𧼌𦋦吏﨤追兵衞王吕相纀𨉟󱡴軒,chạy ra lại gặp truy binh vệ vương lã tướng buộc mình cửa hiên
傕匕些拱𢌌容,thôi thôi ta cũng rộng dung
論𠁀㐌特蔭攽,trọn đời đã được ấm ban
参加,tham gia
不聽命弘操将舟師自白滕江入欲攻,bất thính mệnh hoằng thao tương chu sư tự bạch đằng giang nhập dục công
悶朱院義金蘭,muốn cho vẹn nghĩa kim lan
諸親王及文武階自郡公以上預朝班者若從營者不拘𭁈朝堂各員五品以上外任方靣各員應服三年,Chư thân vương cập văn vũ giai tự quận công dĩ thượng dự triều ban giả nhược tòng dinh giả bất câu dữ triều đường các viên ngũ phẩm dĩ thượng ngoại nhậm phương diện các viên ưng phục tam niên
𢭸檜𣘃𡎢𠺱沫條囂些矣條囂,tựa cội cây ngồi hóng mát đìu hiu ta hãy đìu hiu
𤽗殷貴󱖮從敖睨,ngươi ân quý buông tuồng ngạo nghễ
噴珠吐玉都才,phun châu nhả ngọc đua tài
違者杖八十或相争田池以兵刃敺擊死傷人者杖八十徒罪以其田池還死傷者,Vi giả trượng bát thập hoặc tương tranh điền trì dĩ binh nhận ẩu kích tử thương nhân giả trượng bát thập đồ tội dĩ kì điền trì hoàn tử thương giả
𥪝花鶯𠲢𠺅饒,trong hoa oanh ríu rít nhau
書曰知之非艱行之惟艱,thư viết tri chi phi gian hành chi duy gian
宁尼𡊲𥪸,trữ nơi trụ đứng
黄鳥沼質黄篭固弹,hoàng điểu cháu chắt vàng lông có đàn
机緣兜俸𨔍台,Cơ duyên đâu bỗng lạ thay
外内固昆㹯折𦹵𦱊𤽸𦅰𫃚,ngoài nội có con hươu chết cỏ tranh trắng giàm buộc
當者具本除授,đáng giả cụ bản trừ thụ
癸未明道二年宋慶曆三年,quý mùi minh đạo nhị niên tống khánh lịch tam niên
䘮主𫀅凭䘮吒恪󰅹,tang chúa xem bằng tang cha khác nào
㐌迻旦畧㪯公,đã đưa đến trước cửa công
碎隊𠄼𨔿銅󱼏,tôi đòi năm chục đồng vàng
自此以黎為姓,Tự thử dĩ Lê vi tính
󰝂札𡎛披𤓢朱顛,đem trát bùn phơi nắng cho đen
組,tổ
上從之,Thượng tòng chi
爫之朱𬑉扒𪀄苦𢚸,Làm chi cho mắt bắt chim khó lòng
太尉西國公鄭柞奉㫖恊與文武臣僚參議奏聞于帝仍告天地宗廟,Thái uý Tây quốc công Trịnh Tạc phụng chỉ hiệp dữ văn vũ thần liêu tham nghị tấu văn vu Đế nhưng cáo thiên địa tông miếu
娘蘂卿𠻵㗂哿𢜝補𩛷咹職𦣰欣𣎃,nàng nhị khanh mảng tiếng cả sợ bỏ bữa ăn giấc nằm hơn tháng
大倉杶哿𭁈添穭苔,đại thương đụn cả giữ thêm lúa đầy
嘆浪𠦳淡山川,Than rằng Ngàn dặm sơn xuyên
𪱅秩空𠊛𪭱技𦼔,trưa trật không người quét kẽ rêu
夜宴群臣親製覧山夜宴詩二章,Dạ yến quần thần thân chế Lãm Sơn dạ yến thi nhị chương
夏漢立原廟于渭北癸丑二十年漢惠帝七年,hạ hán lập nguyên miếu vu vị bắc quý sửu nhị thập niên hán huệ đế thất niên
挼󰪀𦍛󰀎盃朱年皚典昆哿年皚來𪵯皮庄討,nuôi nấng dường ấy bui cho nên người đến con cả nên người lại làm bề chẳng thảo
蟛蜞丐既牢牢固弹,bành kỳ cái cáy lao xao có đàn
詞聯對宜下仄字反用横字平聲,từ liên đối nghi hạ trắc tự phản dụng hoành tự bình thanh
於如茹坊同春边梂,ở nhờ nhà phường đồng xuân bên cầu
害仙𡢐用謀尼買衝,hại tiên sau dụng mưu này mới xong
治平龍應凣五,trị bình long ứng phàm ngũ
妃嬪侍女󰠲󰠲,phi tần thị nữ đâu đâu
仍令所在官司給與盤費伴送無者懲治沿途應付口粮脚刅,Những lệnh sở tại quan ti cấp dữ bàn phí bạn tống vô giả trừng trị duyên đồ ứng phó khẩu lương cước ban
傷咍身分落類,thương thay thân phận lạc loài
𫧧𡶀坦𡶀𥒥箕,lên núi đất núi đá kia
噐戰艦以侯親征占城之役,khí chiến hạm dĩ hậu thân chinh chiêm thành chi dịch
咹,ăn
入具本奏聞敢有逋迯定為斬首,nhập cụ bản tấu văn cảm hữu bô đào định vi trảm thủ
有子孫苗裔不識字者考充錦衣衛俊士䏻讀書識字考充崇文舘𭓇生如功臣例,hữu tử tôn miêu duệ bất thức tự giả khảo sung cẩm y vệ tuấn sĩ năng độc thư thức tự khảo sung sùng văn quán học sinh như công thần lệ
僧副阮常曰吳聞詩序云亂國之音怨而怒今民亂國困主上廵遊無度朝正紊亂民心乖離是敗亡之兆也,tăng phó nguyễn thường viết ngô văn thi tự vân loạn quốc chi âm oán nhi nộ kim dân loạn quốc khốn chủ thượng tuần du vô độ triều chính vặn loạn dân tâm quai li thị bại vong chi triệu dã
史臣吳士連曰僧萬行初見李祖知非常人及見震文揣知時變則其智識起乎凡人矣,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tăng Vạn Hạnh sơ kiến Lí Tổ tri phi thường nhân cập kiến chấn văn suý tri thời biến tắc kì trí thức khởi hồ phàm nhân hĩ
𠄩边使奇𠄩边,hai bên xử cả hai bên
㤕娘吏訴源干貝娘,xót nàng lại tỏ nguồn cơn với nàng
㗂寬如𫗄倘外,tiếng khoan như gió thoảng ngoài
𪀄多多,chim đa đa
堆𪀄鶉蒸𫁞𫁞,đôi chim thuần chưng rập rập
𣳮蹎𠫾󰘝𠫾鞋,rửa chân đi hán đi hài
𠰘時吟状󱚢跪阎王,miệng thì ngậm trạng vào quỳ diêm vương
冬十月封皇子力為東征王,đông thập nguyệt phong hoàng tử lực vi đông chinh vương
店意班𤿰𠀧𠄩昆𤳇共𢴑饒𠓨𬈈麻托渃𬈈哿汜侯𣵵𡑝㙴,đêm ấy ban trống ba hai con trai cùng dắt nhau vào giếng mà thác nước giếng cả dẫy hầu ngập sân thềm
其册文曰皇天運啓中興必生賢以爲,Kì sách văn viết Hoàng thiên vận khải trung hưng tất sinh hiền dĩ vi
婆𫅷呐𤯆,bà già nói ngọt
秋八月開鄕試各處士人,thu bát nguyệt khai hương thí các xứ sĩ nhân
美鍾殘景率踈,mẽ chuông tàn cảnh thớt thưa
𡗶冷潭𬈴了𬑉猫,trời lạnh đầm trong lẻo mắt mèo
九真日南相去千里發其吏民猶且弗堪况乃苦四州,Cửu Chân Nhật Nam tương khứ thiên lí phát kì lại dân do thả phất kham huống nãi khổ tứ châu
秋八月以長寕公主嫁上威州牧何善覽,thu bát nguyệt dĩ trường ninh công chúa giá thượng oai châu mục hà thiện lãm
俸枚台事情期,bỗng may thay sự tình cờ
𤾓𢆥名節拱𧗱𣎀-,Trăm năm danh tiết cũng về đêm nay
蕊月籃京廟殿成,Nhị nguyệt Lam Kinh miếu điện thành
䑴𦪏𠬠隻拖㝵歆埋,ghe xuồng một chiếc đỡ ngày hôm mai
國人效之為險竿舞險干枝自此始,Quốc nhân hiệu chi vi hiểm can vũ hiểm can chi tự thử thuỷ
雪霜𣈜󰜋耗𤷱命蟡,Tuyết sương ngày một hao mòn hình ve
浪𢆥嘉靖朝明,rằng năm gia tĩnh triều minh
鑅𨪝古,vòng kiềng cổ
皇太子諭朝臣曰子生三年然後免父母之𢙇,hoàng thái tử dụ triều thần viết tử sinh tam niên nhiên hậu miễn phụ mẫu chi hoài
甲辰元年,giáp thìn nguyên niên
𥩍𪖫,lỗ mũi
意󱉎主𡗶朱吒旦低特拮壳昆,ý đức chúa trời cho cha đến đây được cất xác con
𠹖沃,rởn ốc
𠀧,ba
傷台钱𠅎疾󱫦,thương thay tiền mất tật còn
呐耒𢮿果登呈𠰃尼庵寺𠬠命𪞷𠫾,nói rồi quày quả đăng trình nhằm nơi am tự một mình ra đi
𠄩𠊛没丿化衛蓬洲,hai người một phút hoá về bồng châu
仍遣入内司馬黎醯領兵五天人護送孟旺二弟遙授招討使知復禮州代領孟旺之眾并籍没孟旺家産,Nhưng khiển Nhập nội tư mã Lê Ê lĩnh binh ngũ thiên nhân hộ tống Mạnh Vượng nhị đệ dao thụ Chiêu thảo sứ tri Phục Lễ châu đại lĩnh Mạnh Vượng chi chúng tịnh tịch một Mạnh Vượng gia sản
往勢出萬全摧枯拉朽必無亡矢遺鏃之患,vãng thế xuất vạn toàn thôi khô lạp hủ tất vô vong thỉ di thốc chi hoạn
沙金,sa kim
𩲉死士𫗄㗀又𠺙,hồn tử sĩ gió ù ù thổi
文王以武帝之嫡孫纘承𦾔業凡其制度典章一遵先王成憲感鄰以義却敵,văn vương dĩ vũ đế chi đích tôn toản thừa cựu nghiệp phàm kì chế độ điển chương nhất tuân tiên vương thành hiến cảm lân dĩ nghĩa khước địch
哭嘆𠇮計事𠇮頭𡳪,khóc than mình kể sự mình đầu đuôi
石縣轉運使陽執中為水棠縣轉運使御前𭓇生阮達為大蠻縣轉運使,thạch huyện chuyển vận sứ dương chấp trung vi thuỷ đường huyện chuyển vận sứ ngự tiền học sinh nguyễn đạt vi đại man huyện chuyển vận sứ
默油商賣默芸農桑,mặc dầu thương mại mặc nghề nông tang
軒膾𫙛拮亇鮮上池,hiên quái gỏi cất cá tươi thượng trì
軍自潰為賊所擒,quân tự hội vi tặc sở cầm
𠞹几傍人蒸𠰉事󱖮花梗柳,dứt kẻ bàng nhân chưng giễu sự bông hoa cành liễu
助特民𫅜矯𣌝挼,giúp được dân lành thuở nắng nôi
㐌信調畧乙𥄮𭛣娄,đã tin điều trước ắt nhằm việc sau
油忍北南塘固隔包饒景𡳶駡涓麻,dầu nhẫn bắc nam đường có cách bao nhiêu cảnh cũ mựa quên mà
丙寅治平龍應二年宋開禧二年,Bính Dần Trị Bình Long Ứng nhị niên Tống Khai Hi nhị niên
固奇塊𣘈固奇檑,có cả khối son có cả roi
庒沛吳庒沛些,chẳng phải ngô chẳng phải ta
𢝙辰𢝙丕羅𢝙世,vui thì vui vậy là vui thế
唎呐𡁎揚,lời nói dở dang
銳𨮐,nhuệ nhọn
弘信大夫陪從鴻矑寺卿知侍内書寫户,Hoằng Tín đại phu Bồi tụng Hồng lô tự khanh tri Thị nội thư tả Hộ
雲仙払唉固咍,vân tiên chàng hỡi có hay
自低𧣳𣷭边𡗶,Từ đây góc bể bên trời
鐄箕𧹼󱨁𢚸空󱰼󱰽,vàng kia đỏ chói lòng không đen sì
各處承憲功過每至年終定爲上中下考類奏並如承憲官類奏府縣州等官例施行,các xứ thừa hiến công quá mỗi chí niên chung định vi thượng trung hạ khảo loại tấu tịnh như thừa hiến quan loại tấu phủ huyện châu đẳng quan lệ thi hành
塘花𤎒𤋽信螉蹈,đường hoa chấp chới tin ong dạo
詔曰建儲所以固本立嫡所以正名,Chiếu viết Kiến trữ sở dĩ cố bản lập đích sở dĩ chính danh
無品及宏奴白色文,vô phẩm cập hoành nô bạch sắc văn
𫢩𧗱於𡶀翠微隐𠇮,nay về ở núi thuý vi ẩn mình
春二月改元崇興大寳元年,Xuân nhị nguyệt cải nguyên Sùng Hưng Đại Bảo nguyên niên
帝之未去也祗候内人副掌阮然勸之曰人欲害之盍見幾而作及帝即位以然為行遣遷左參知政事,Đế chi vị khứ dã Chi hậu nội nhân phó chưởng Nguyễn Nhiên khuyên chi viết Nhân dục hại chi hạp kiến cơ nhi tác Cập Đế tức vị dĩ Nhiên vi Hành khiển thiên Tả tham tri chính sự
密延坐,Mật diên toạ
祝󰑼𨑮󰋇𫷜𡗶,Chốc đà mười mấy năm trời
焒窮通如󱢚󰟀肝,lửa cùng thông như thốc buồng gan
時哀牢以兵争馬江州木州車參攻之斬其酋杻蛮等二十餘給俘󰱐二十餘口送京師,thời ai lao dĩ binh tranh mã giang châu mộc châu xa tham công chi trảm kì tù nữu man đẳng nhị thập dư cấp phù hoạch nhị thập dư khẩu tống kinh sư
拯咍𠊚意衛󰠲佐,chẳng hay người ấy về đâu tá
戊寅漢永和三年,mậu dần hán vĩnh hoà tam niên
尼𡥵属𥙩爫𢚸,Này con thuộc lấy làm lòng
翁浪窖𨤰𠥤饒險灰没𡛔𥙩兜一二,ông rằng khéo nhẽ giấu nhau hiếm hoi một gái lấy đâu nhất nhì
其書畧曰凡有國則有君,kì thư lược viết phàm hữu quốc tắc hữu quân
梗行𧵑姑仍桂穷茴仍𠻁穷粉固㘨礬咮,gánh hàng của cô những quế cùng hồi những gương cùng phấn có nồi phèn chua
伵柴𧼋𣦎旦尼,tớ thầy chạy thẳng đến nơi
󰋇笘歷隻雷催陣雁,mấy chòm lệch chếch loi thoi trận nhàn
明嘉靖十一年帝以瑞郡公何壽祥爲御營提統御駕以圖進取,minh gia tĩnh thập nhất niên đế dĩ thuỵ quận công hà thọ tường vi ngự doanh đề thống ngự giá dĩ đồ tiến thủ
多杜弄恒隊車斤弄共立,đi đỗ lòng hằng đòi xa gần lòng cùng rập
占氓則重賦惨刑尸耐則高官好,chiêm manh tắc trọng phú thảm hình thi nại tắc cao quan hiếu
𫽄兮𨤼典眾生󰜋𠳒,chẳng hề nặng đến chúng sinh một lời
󰇾揚󰅹固咍之㐌修修律戈時時催,dở dang nào có hay chi đã tu tu trót qua thì thì thôi
爲花朱沛𠴗塘尋花,Vì hoa cho phải đổ đường tìm hoa
八陌,bát mạch
昂𢀨仙跡𧵆𧵆,ngang sang tiên tích gần gần
几珍重㗂𠊛𬇚約才,kẻ trân trọng tiếng người ao ước tài
琴貴戒以嚴飾将士撫安人民某總管同總管總知違令執鎖奏請問罪,Cầm Quý giới dĩ nghiêm sức tướng sĩ phủ an nhân dân mỗ tổng quản đồng tổng quản tổng tri vi lệnh chấp toả tấu thỉnh vấn tội
外交,ngoài giao
猘狗㹥曳哏乾,chế cẩu chó dại cắn càn
天覰方病篤明宗命留後常人之情不過奉命而己乃故請扈從不願死於床蓐之間則其用心惟急於君上𡸈不為辭難托故者羞哉,thiên thứ phương bệnh đốc minh tông mệnh lưu hậu thường nhân chi tình bất quá phụng mệnh nhi kỷ nãi cố thỉnh hộ tòng bất nguyện tử ư sàng nhục chi gian tắc kì dụng tâm duy cấp ư quân thượng há bất vi từ nan thác cố giả tu tai
𡥵𠲖𫥨低朱吒媄𠸕,con ơi ra đây cho cha mẹ dặn
䠣蹎𨅸納度兜姅𣇞,Dón chân đứng núp độ đâu nữa giờ
仍調𬂙𧡊㐌𤴬疸𢚸,những điều trông thấy đã đau đớn lòng
桂𡽫燕㐌磊𦋦󰜋梗,quế non yên đã trỗi ra một cành
從鎮殿将軍黎紋之言也,Tòng trấn điện tướng quân Lê Văn chi ngôn dã
𢣸󰑼翁試翁傷,ngỡ là ông thử ông thương
守周喁不能禦州人梁龍等因之起兵攻破郡縣有眾數萬人,thú Chu Ngung bất năng ngự châu nhân Lương Long đẳng nhân chi khởi binh công phá quận huyện hữu chúng sổ vạn nhân
時弘化月圓人阮秩潜借人代行文事覺,Thời Hoằng Hoá Nguyệt Viên nhân Nguyễn Trật tiềm tá nhân đại hành văn sự giác
𪬫𪬫玄機𫽄掣𠸦,ấy ấy huyền cơ chẳng xiết khen
埃𧡊浪唭羅世態稽世变泊𬈋顛,ai thấy rằng cười là thế thái ghê thay biến bạc làm đen
夫訟乃有司之事,phù tụng nãi hữu ti chi sự
急,gấp
𧁷𠀧𨑮𣦮㛪停固󱳮,khó ba mươi tuổi em đừng có lo
朱爫𤯩墮托苔,làm cho sống đoạ thác đày
仙,Tiên
三月上皇夢見睿宗領軍來且誦詩曰中間惟有赤觜侯殷勤譛上白鷄樓口王已定興亡事不在前頭在後頭,Tam nguyệt Thượng hoàng mộng kiến Duệ Tông lĩnh quân lai thả tụng thi viết Trung gian duy hữu xích chuỷ hầu Ân cần tiếm thượng bạch kê lâu Khẩu vương dĩ định hưng vong sự Bất tại tiền đầu tại hậu đầu
𠄩边吒媄拱明丕𦖑嫁朱𦷾,hai bên cha mẹ cũng mừng vậy nghe gả cho đấy
又參究登柄野史及畧取當時所献各遺編述自國朝庄宗裕皇帝至神宗淵皇帝增入國史命曰大𧻗史記本紀續編,Hựu tham cứu Đăng Bính dã sử cập lược thủ đương thời sở hiến các di biên thuật tự Quốc triều Trang Tông Dụ Hoàng Đế chí Thần Tông Uyên Hoàng Đế tăng nhập quốc sử mệnh viết Đại Việt sử kí bản kỉ tục biên
後上用一員,Hậu thượng dụng nhất viên
嘺𢚸秋𬏓吝,ghẹo lòng thu vài lần
統領官富郡公,thống lĩnh quan phú quận công
必在説諸心研諸慮之後太宗之知來日占事也,Tất tại thuyết chư tâm nghiên chư lự chi hậu Thái Tông chi tri lai nhật chiêm sự dã
明軍半潰燒毀舟船噐械畧尽,Minh quân bán hội thiêu huỷ chu thuyền khí giới lược tận
𩙍𩙍𩄲𩄲忍泊情,gió gió mây mây nhẫn bạc tình
况之補俗爫僧,huống chi bỏ tục làm tăng
盃藩酋琴積順平藩酋道二來朝進献方物,bôi phiên tù cầm tích thuận bình phiên tù đạo nhị lai triều tiến hiến phương vật
𡉦最𣎀𣌉󰌗立𤍶,ngõ tối đêm khuya đóm lập lòe
摱牟𣘈粉打𩢬𡥵顛,Mượn màu son phấn đánh lừa con đen
催催㐌默𠓨𫒥𫽄差,Thôi thôi đã mắc vào vành chẳng sai
𠊛𫢩固恪𠸗芇,người nay có khác xưa nào
冬十一月季犛作國語詩義并序令女師教后妃及宫人學習,Đông thập nhất nguyệt Quý Li tác quốc ngữ thi nghĩa tịnh tự lệnh nữ sư giáo hậu phi cập cung nhân học tập
然黷于貨官人以私賄,nhiên độc vu hoá quan nhân dĩ tư hối
皆是駕馭豪傑之節,giai thị giá ngự hào kiệt chi tiết
襖𣈙空默粓𣈙空咹,áo rày không mặc cơm rày không ăn
包𣇞木𣙺些仕𢵼𦋦,bao giờ mọc mầm ta sẽ vớt ra
鳥路桑園中古佛湧,Điểu Lộ tang viên trung cổ Phật dũng
中塵埃渚累埃尋常,trong trần ai chớ lụy ai tầm thường
渃𣵶俸㐌㵢寅羡尼,Nước xuôi bỗng đã trôi dần TẠN nơi
伯耆曰不可,Bá Kì viết Bất khả
夏四月勑諭禮部尚書武有等人才國家之元氣,Hạ tứ nguyệt sắc dụ Lễ bộ Thượng thư Vũ Hữu đẳng Nhân tài quốc gia chi nguyên khí
𣳔唯江陵㗂㐌吨,dòng dõi giang lăng tiếng đã đồn
范篤阮倦等船兵亦順流而下两岸兵象奮力爭先,Phạm Đốc Nguyễn Quyện đẳng thuyền binh diệc thuận lưu nhi hạ lưỡng ngạn binh tượng phấn lực tranh tiên
感情瓢練閉饒霜,cảm tình bìu rịn bấy nhiêu sương
勑㫖各處承司官職任尤重除󰱇之際宜得僉諧,sắc chỉ các xứ thừa ti quan chức nhiệm vưu trọng trừ tuyển chi tế nghi đắc thiêm giai
坚貞拯沛肝皮,Kiên trinh chẳng phải gan vừa
是省󰱑故事同平章以上得坐黑交椅,thị sảnh đài cố sự đồng bình chương dĩ thượng đắc toạ hắc giao kỷ
秋八月帝以賊之精兵盡在乂安其東都各處必已虚弱乃添兵象命樞密大使范文巧太尉黎篆太監黎可亞侯黎如壎黎秘等領兵三千餘人象一隻徇天䦕廣威國威嘉興㱕化沱江三帶宣光以絶雲南援兵少尉黎僃太監黎犬,Thu bát nguyệt đế dĩ tặc chi tinh binh tận tại Nghệ An kì Đông Đô các xứ tất dĩ hư nhược nãi thiêm binh tượng mệnh Khu mật đại sứ Phạm Văn Xảo Thái uý Lê Triện Thái giám Lê Khả Á hầu Lê Như Huân Lê Bí đẳng lĩnh binh tam thiên dư nhân tượng nhất chích tuẫn thiên quan Quảng Oai Quốc Oai Gia Hưng Quy Hoá Đà Giang Tam Đới Tuyên Quang dĩ tuyệt Vân Nam viện binh Thiếu uý Lê Bị Thái giám Lê Khuyển
國人傷之,Quốc nhân thương chi
今欲詣,Kim dục nghệ
蒸默挴蔞蘋,chưng mặc hái rau tần
半利謨名󰅹仍几此𨕭𬉵奇󰜋𠄩唎,bán lợi mua danh nào những kẻ thử lên mặc cả một hai lời
󰬴𢆥𩙌南,cuối năm gió nồm
義膠以世家名将忠義智勇奉差留屯日久累破賊陣有功於國,Nghĩa Giao dĩ thế gia danh tướng trung nghĩa trí dũng phụng sai lưu đồn nhật cửu luỹ phá tặc trận hữu công ư quốc
家賓𪀄仕瓮茹,gia tân chim sẻ ống nhà
帝問興道王賊至如何,đế vấn hưng đạo vương tặc chí như hà
十日申明抑買禁,thập nhật thân minh ức mãi cấm
䂓模混一宗社久長以衍意萬年惟王之業尙其敬之以副我委任傳授之意,quy mô hỗn nhất tông xã cửu trường dĩ diễn ý vạn niên duy vương chi nghiệp thượng kì kính chi dĩ phó ngã uỷ nhiệm truyền thụ chi ý
一冲一𠮾󰑼渃汫洄一脿一裴󰑼亇鮋勾,nhất trong nhất ngọt là nước giếng hồi nhất béo nhất bùi là cá rô câu
迎渃󰋇才當色渃,nghiêng nước mấy tài đương sắc nước
功托󰒂媄劫芇者衝,Công cha nghĩa mẹ kiếp nào trả xong
欺親庄路󰑼求買親,khi thân chẳng lọ là cầu mới thân
滝錢塘妬󰑼墓紅顔,sông tiền đường đó là mồ hồng nhan
十二月偽陳德澤等㨿兵大慈使人盗捕公䧺象一隻,thập nhị nguyệt nguỵ trần đức trạch đẳng cứ binh đại từ sử nhân đạo bổ công hùng tượng nhất chích
儈頭納𬺗𡑝枚󰜋朝,cúi đầu nép xuống sân mai một chiều
觥𢆥奔粉半香㐌例,Quanh năm buôn phấn bán hương đã lề
以户部右侍郎義嶺子同存澤爲工部左侍郎,dĩ hộ bộ hữu thị lang nghĩa lĩnh tử đồng tồn trạch vi công bộ tả thị lang
嗗結蒸㗂軸車丕,cót két chưng tiếng trục xe vậy
囷緣別固𣃲𧷺朱庒,Khuôn duyên biết có vuông tròn cho chăng
若何以革此弊使我君臣一心一德以消天變上扶官家守宗廟之業下愜天下暨軍民之心,nhược hà dĩ cách thử tệ sử ngã quân thần nhất tâm nhất đức dĩ tiêu thiên biến thượng phù quan gia thủ tông miếu chi nghiệp hạ khiếp thiên hạ kị quân dân chi tâm
娘浪𡮍分花涞,nàng rằng chút phận hoa rơi
大率每一百一十户爲一里每年里長一人甲首十人應役周而復始,đại suất mỗi nhất bách nhất thập hộ vi nhất lí mỗi niên lí trưởng nhất nhân giáp thủ thập nhân ứng dịch chu nhi phục thuỷ
易埃㐌𤍊聖凡特󰠳,dễ ai đã tỏ thánh phàm được đâu
春詔開天王伐峯州開國王伐都金州,Xuân chiếu Khai Thiên Vương phạt Phong Châu Khai Quốc Vương phạt Đô Kim châu
埃󰝂人事染味斜陽,ai đem nhân sự nhuộm màu tà dương
塘箕浽怒滚昂排排,Đường kia nỗi nọ ngổn ngang bời bời
沚𪜀巴斗巴升泖特,chảy ra ba đấu ba thăng máu đặc
𠊛󰠳帽仕襖崇,người đâu mũ sãi áo sồng
大都督黎犬男黎貫之夜間聚眾敺殺人於都市,Đại đô đốc Lê Khuyển nam Lê Quán chi dạ gian tụ chúng khu sát nhân ư đô thị
󰝸畨宋玉拱󰟴西詩,Chẳng phen Tống Ngọc cũng tày Tây Thi
曹操稽番𣡚𦢉枯,tào tháo ghe phen trái mật khô
臀盤𦝊,đồn bàn trôn
碑除些仕逴娘宜家,BẤY giờ ta sẽ rước nàng nghi gia
至是朝退帝使召真𭁈第子陳智俱入禁中令人閉諸城門使力士捉真,chí thị triều thoái đế sử triệu chân dữ đệ tử trần trí cụ nhập cấm trung lệnh nhân bế chư thành môn sử lực sĩ tróc chân
民𢜠𰙔𬢱双生象𡗶罕󰘉太平自低,dân mừng ca ngợi song sinh tuồng trời hẳn mở thái bình từ đây
造合歡宫,Tạo Hợp Hoan cung
意買別處𠁀隨𣅶,ấy mới biết xử đời tùy lúc
二十七日明有勑來云近得雲南鎮守總兵等官奏安南國王無故動調兵馬攻殺老撾地方,nhị thập thất nhật minh hữu sắc lai vân cận đắc vân nam trấn thủ tổng binh đẳng quan tấu an nam quốc vương vô cố động điều binh mã công sát lão qua địa phương
十二日皇弟維祫即皇帝位,Thập nhị nhật Hoàng đệ Duy hợp tức Hoàng Đế vị
𫡉塘渴𥄭,giữa đường khát ngủ
𨉞梄拂披牟𤐡𤁕澜𬇚㑝𪜯𩄴𦝄𫤡,lưng giậu phất phơ màu khói lạt làn ao lóng lánh bóng trăng loe
狒狒羅昆𤠂𤠱,phí phí là con đười ươi
指𡽫誓𣷭𥘀招典𠳒,Chỉ non thề bể nặng gieo đến lời
仲始歸以告佗,Trọng Thuỷ quy dĩ cáo Đà
󰜋堆迎渃迎城,Một đôi nghiêng nước nghiêng thành
媒時󰜋󰜋󰘚𥚆隗𠖤,Mụ thì mồn một mặt nhìn hồn bay
是遵一政一令祖宗之成䂓是述,Thị tuân nhất chính nhất lệnh tổ tông chi thành quy thị thuật
隊尼風景𠸟台閉酉幅公侯伴特󰅹,đòi nơi phong cảnh vui thay bấy dẫu bậc công hầu bạn được nao
𠬠命娘𦰟畑𣅘,một mình nàng ngọn đèn khuya
清華及山南下畔諸,Thanh Hoa cập Sơn Nam hạ bạn chư
󰀘疑惡党奸邪支低,hai ngờ ác đảng gian tà chi đây
𪀄越呈戈,chim vẹt chiềng qua
𠀲時𡲤𠰘󰡗時𢯏𪘵,đứa thì vả miệng gã thì bẻ răng
五月令大小将校供結無有姦貪受賂娶本路妻影占軍人親族以差使者,ngũ nguyệt lệnh đại tiểu tướng hiệu cung kết vô hữu gian tham thụ lộ thú bản lộ thê ảnh chiếm quân nhân thân tộc dĩ sai sứ giả
󱭔𧋂𡎥哭絲絲蝒㗒󰑼蝒𡮠𠫾塘󰅹,tò vò ngồi khóc tỉ ti nhện ơi là nhện mày đi đường nào
𢪀調𡗶瀋域溇,nghĩ điều trời thẳm vực sâu
逆徒大敗,nghịch đồ đại bại
工倘摆𣈜林爫迸賴,trong tháng bảy ngày rằm làm bánh trái
今髙后聽讒臣别異漢越噐物,Kim Cao Hậu thính sàm thần biệt dị Hán Việt khí vật
強歐緣買強𩆋情初,Càng âu duyên mới càng dào tình xưa
直浪悶𡮇溇𨱽,trực rằng muốn chút lâu dài
細𨆢堆𨤰朱詳併皮䖏变欣唐坚貞,tới lui đôi nhẽ cho tường tính bề xử biến hơn đường kiên trinh
歇𮥷󰀎旦𮥷箕,hết nạn ấy đến nạn kia
冬十一月一日欽慈皇太后崩,đông thập nhất nguyệt nhất nhật khâm từ hoàng thái hậu băng
乙酉漢蒼開大三年明永樂三年春二月季犛殺士人阮翁喬黎頔初季犛嘗作詩戒漢蒼及元澄其畧曰天也襨地也載兄弟二人如何不相愛嗚呼哀哉兮𰙔慷慨翁喬妻嘗出入宫中以語翁喬,Ất Dậu Hán Thương Khai Đại tam niên Minh Vĩnh Lạc tam niên xuân nhị nguyệt Quý Li sát sĩ nhân Nguyễn Ông Kiều Lê địch Sơ Quý Li thường tác thi giới Hán Thương cập Nguyên Trừng kì lược viết Thiên dã phức địa dã tải huynh đệ nhị nhân như hà bất tương ái ô hô ai tai hề ca khảng khái Ông Kiều thê thường xuất nhập cung trung dĩ ngữ Ông Kiều
𠸟吏𢷵𢬣嗔𢜏󰈽冲棱史固凌荍𦹳,vui lại vỗ tay xin mừng lan trong rừng sử có lừng tho thơm
㛪貪𢀭㛪𥙩绳𡮣子俾疪卑廊𨕭社󰡎少夷𡥵󰜩𡚢,em tham giàu em lấy thằng bé tí tỉ tì ti làng trên xã dưới thiếu gì con trai to
國䘮𪢜𭛣朱耒固才伊尹固才周公,quốc tang phô việc cho rồi có tài y doãn có tài chu công
卷之十三,quyển chi thập tam
旦綽𠓨厨巴像蔑丿轎易蔑像法雲曩庄兮動,đến rước vào chùa ba tượng một phút kiệu dễ một tượng pháp vân nặng chẳng hề động
󱊻庄沛愠坤𦖑,lời chẳng phải vẫn khôn nghe
呐搳,nói hớt
𡬷𡬼銅鎖原封絶𩂟󰅹𧡊䏾紅𠓨𦋦,tấc gang đồng khóa nguồn phong tịt mù nào thấy bóng hồng vào ra
人情𡛔汝𫯳初,nhân tình gái nhớ chồng xưa
於是賊世憑陵民多流散,Ư thị tặc thế bằng lăng dân đa lưu tán
詔免利黨放流罪,Chiếu miễn Lợi đảng phóng lưu tội
䏾艚皮𤁕𨤔𡑝,Bóng tàu vừa lạt vẻ sân
蔑鎇𥏋拯補率隻餅車拯特衛,một mũi tên chẳng bỏ sót chiếc bánh xe chẳng được về
浪󰝂秃󰮂升󱹵󱹶,rằng đem thóc trong thưng trồng trọt
壬午唐咸通三年,Nhâm Ngọ Đường Hàm Thông tam niên
興武聞之趍出涕泣伏罪乃釋之,hưng vũ văn chi xu xuất thế khấp phục tội nãi thích chi
等來進方物帝省奏表却之曰臣弑君弟殺兄古今大惡朕不受献,đẳng lai tiến phương vật đế tỉnh tấu biểu khước chi viết thần thí quân đệ sát huynh cổ kim đại ác trẫm bất thụ hiến
眉𧍋吝𩈘𧏵路路,mày ngài lẫn mặt rồng lồ lộ
𢫫古,thụt cổ
𬑉𥚆景象惱尼可伤,mắt nhìn cảnh tượng não nề khá thương
民舉,dân cử
裳𠦄䯻椎梯山航海萬流仰德八極傾風,thường huỷ kết chuỳ thê sơn hàng hải vạn lưu ngưỡng đức bát cực khuynh phong
今既生矣待長復辟何難其人對曰此事前古多危請慎?之,Kim ký sinh hĩ đãi trưởng phục bích hà nan Kì nhân đối viết Thử sự tiền cổ đa nguy thỉnh thận UNK chi
𡞕𫯳調尋劎𨇜味,vợ chồng đều tìm kiếm đủ mùi
欺耒呐理欺爫衝𢬣,khi rồi nói lý khi làm suông tay
以莫登庸爲天武衛都指揮使司都指揮使,Dĩ Mạc Đăng Dung vi Thiên vũ vệ đô chỉ huy sứ ti đô chỉ huy sứ
𦖑屯昆𡛔僑公,nghe đồn con gái kiều công
唉嗔歇刼柳蒲,Hãy xin hết kiếp liễu bồ
敬門係僞族屬先以革心歸命蒙加職爵,Kính Môn hệ nguỵ tộc thuộc tiên dĩ cách tâm quy mệnh mông gia chức tước
使回郎收其榜無得𧇊損,sứ hồi lang thu kì bảng vô đắc khuy tổn
風流窒墨󰬾𣈜節唒𫵊如埃拱𨢇茶,phong lưu rất mực ba ngày tết dẫu kiết như ai cũng rượu chè
𬟥迷󰠳㐌洒𠓨,thuốc mê đâu đã rưới vào
六月洪水大至珥河漲溢衝入街衢,Lục nguyệt hồng thuỷ đại chí Nhĩ Hà trướng dật xung nhập nhai cù
咃𠺘咹姅菓𣖘,thà rằng ăn nửa quả hồng
罷信𢧚莫罷𦖑𢧚啉,bởi tin nên mắc bởi nghe nên lầm
蒸𠅜呐縛折麻𤽗曹操典負㝵固恩,chưng lời nói buộc giết mà ngươi tào tháo đến phụ người có ơn
𥪝𢬣𬮙萬精兵,Trong tay MUÔN vạn tinh binh
戾派式粉󱳮殘蕋花,lệ phai thức phấn lo tàn nhụy hoa
乃頒噐械授将士帝御景興舟𭛁自千秋步旌旗󰰿日劎㦸攅霜虎賁皷譟士氣百倍,Nãi ban khí giới thụ tướng sĩ đế ngự Cảnh Hưng chu phát tự Thiên Thu bộ tinh kì tế nhật kiếm kích toàn sương hổ bí cổ táo sĩ khí bách bội
㕵侯醝麻𥄭𡗋,uống hầu say mà ngủ lắm
幅𥳓,bức sáo
雲南俗而拜謝皆自𭛁聲,Vân Nam tục nhi bái tạ giai tự phát thanh
軍容既整士噐益增,quân dung ký chỉnh sĩ khí ích tăng
殿楓坎念群辭陛,đền phong khúm núm còn từ bệ
庄紆麻󰑚庄𢴍麻𤴬,Chẳng vò mà rối chẳng dần mà đau
模󰬾󰬾補隂除熱,mu ba ba bổ âm trừ nhiệt
東軍府海陽安󰘊等處三司軍民山南順化廣南道監察御史該知殿前司六衛南軍府山南順化廣南等處三司軍民三江興化道監察御史該知効力四衛馴象四衛馬閑四衛西軍府三江興化等処三司軍民京北諒山道監察御史該知尚衣御用監工部各匠宣達局應事局屯田蚕桑精米種菜典牧各所司北軍府京北諒山等処三司軍,Đông quân phủ Hải Dương Yên Bang đẳng xứ tam ti quân dân Sơn Nam Thuận Hoá Quảng Nam đạo giám sát ngự sử cai tri điện tiền ti lục vệ Nam quân phủ Sơn Nam Thuận Hoá Quảng Nam đẳng xứ tam ti quân dân Tam Giang Hưng Hoá đạo giám sát ngự sử cai tri hiệu lực tứ vệ Thuần tượng tứ vệ Mã nhàn tứ vệ Tây quân phủ Tam Giang Hưng Hoá đẳng xứ tam ti quân dân Kinh Bắc Lạng Sơn đạo giám sát ngự sử cai tri Thượng y Ngự dụng giám Công bộ các tượng Tuyên đạt cục Ứng sự cục đồn điền tàm tang tinh mễ chủng thái điển mục các sở ti Bắc quân phủ Kinh Bắc Lạng Sơn đẳng xứ tam ti quân
催停逴󰇾鳩𪬡,Thôi đừng rước dữ cưu hờn
𦖑𠳒生氣𢢆殊𥘷𠽔浪駭察朱渚唭,nghe lời sinh khí thẹn thò trẻ thơ rằng hãy xét cho chớ cười
㐌餘󰋇𣎃𣈜枯槁𢜏𧡊𡗶朱没陣𩆍,đã dư mấy tháng ngày khô khao mừng thấy trời cho một trận rào
准賒准𧵆錦𠒦恰山川,chốn xa chốn gần gấm rỡ khắp sơn xuyên
武公󰘚𪖫暢珍,võ công mặt mũi sướng trân
書,thư
𡗶生聖主萬年扱𪮏𫀅治𦊚边順和,trời sinh thánh chúa vạn niên chắp tay xem trị bốn bên thuận hoà
至󰔄,Chí Ngu
固欺𫀅𥢫𫀅𦓿,có khi xem gặt xem cày
衝霜蹅雪細沔隘関,xông sương đạp tuyết tới miền ải quan
金銀意𧵑𠊚共悶酒色羅尼業呵除,kim ngân ấy của người cùng muốn tửu sắc là nơi nghiệp khá chừa
户王󱙻噲喜童,họ vương tên gọi hỷ đồng
至洪熙明仁宗年號也乙巳之歲宗魯又以闒茸落職爲民,Chí Hồng Hi Minh Nhân Tông niên hiệu dã Ất Tị chi tuế Tông Lỗ hựu dĩ tháp nhũng lạc chức vi dân
哏㗚,cắn rứt
𠆳𩈘玉味香淡𨄹塘花䏾鵶偷,trùm mặt ngọc mùi hương đượm dạo đường hoa bóng ác thâu
奴如𤞻𩛜扒乾拯泥㹥㾵拯筭𤞼󱨝,nó như hùm đói bắt càn chẳng nề chó ghẻ chẳng toan lợn sề
六月季犛自稱國祖章皇服蒲黃色居仁壽宫依太子例出入用黃盖十二柄子漢蒼稱攝太傅居皇元殿之右,Lục nguyệt Quý Li tự xưng Quốc Tổ Chương Hoàng phục bồ hoàng sắc cư Nhân Thọ cung y Thái tử lệ xuất nhập dụng hoàng cái thập nhị bính tử Hán Thương xưng Nhiếp thái phó cư Hoàng Nguyên điện chi hữu
娘蹺香旦房齋𠽄払,nàng theo hương đến phòng trai thăm chàng
辦𤋶,biện rành
𣃣課𣈗󰅹駭𢘽𤵶丐𫅷𨅃躅㐌蹺𬆄,vừa thuở ngày nào hãy dại ngây cái già xồng xộc đã theo ngay
㐱𢙬𦖻壁脉棱,chỉn e tai vách mạch rừng
𦖑饒埃乃顒饒,nghe nhau ai nấy ngóng nhau
功令苦辱闭𥹰渚甘富貴吏愁干戈,công lênh khó nhọc bấy lâu chưa cam phú quý lại sầu can qua
命山南參政碧江子黎得全刑科都給事中陳春榜等賫論文徃諭順廣阮氏,Mệnh Sơn Nam Tham chính Bích Giang tử Lê Đắc Toàn Hình khoa đô cấp sự trung Trần Xuân Bảng đẳng tê luận văn vãng dụ Thuận Quảng Nguyễn thị
其畧云兹者仰仗天威奉遵廟筭,Kì lược vân Tư giả ngưỡng trượng thiên uy phụng tuân miếu toán
麻󰏙𥪞數断膓固𠸜,Mà xem trong sổ đoạn trường có tên
吳王益嘉之遷衛將軍封龍編侯,Ngô Vương ích gia chi thiên Vệ tướng quân phong Long Biên hầu
占人两入冦圍其城隻能以寡擊眾屢摧破之,Chiêm nhân lưỡng nhập khấu vi kì thành Chích năng dĩ quả kích chúng lũ thôi phá chi
旨揮係文武職官武自上將爵智字著服侯以上並聽服緋文自入内大行遣冠服侯以上亦聽服緋,chỉ huy hệ văn vũ chức quan vũ tự thượng tướng tước trí tự trước phục hầu dĩ thượng tịnh thính phục phi văn tự nhập nội đại hành khiển quan phục hầu dĩ thượng diệc thính phục phi
𡞕浪𬷤㐌嘅,vợ rằng gà đã gáy
埃埃拱隊𨕭頭掣包,Ai ai cũng đội trên đầu xiết bao
徐朱歇刼群之󰑼身,Chờ cho hết kiếp còn gì là thân
傷台九字劬劳,thương thay chín chữ cù lao
二十六日瀠軍諸营並進至寶陀仁睦紅梅燒身等處,nhị thập lục nhật dinh quân chư dinh tịnh tiến chí bảo đà nhân mục hồng mai thiêu thân đẳng xứ
工部尙書少保錦郡公致仕阮厚眷卒年九十五,công bộ thượng thư thiếu bảo cẩm quận công trí sĩ nguyễn hậu quyến tốt niên cửu thập ngũ
㐌成󱙻噲柴徒𬑵吏固分欣住客𢮿,đã thành tên gọi thầy đồ vắn lại có phần hơn chú khách quay
𠊚󰜋尼𠳨󰜋尼,Người một nơi hỏi một nơi
初帝與哀牢結好曾無釁隙,sơ đế dữ ai lao kết hảo tằng vô hấn khích
十二月統領官太傅富郡公鄭根差督率陶光饒領黎時憲鄭世功等同副參視鄭登第分道進討賊徒于香山循禮地方,Thập nhị nguyệt Thống lĩnh quan Thái phó Phú quận công Trịnh Căn sai đốc suất Đào Quang Nhiêu lĩnh Lê Thì Hiến Trịnh Thế Công đẳng đồng Phó tham thị Trịnh Đăng Đệ phân đạo tiến thảo tặc đồ vu Hương Sơn Tuần Lễ địa phương
以阮貴雅為御史󰱑副都御史,dĩ nguyễn quý nhã vi ngự sử đài phó đô ngự sử
𤾓𢆥鑿󰜋𫳘同典昌,Trăm năm tạc một chữ đồng đến xương
𦼚合𪮯𪮯丕,sum họp ắp ắp vậy
小腹胣連近掑大腹胣帶󰟱󰑼臍中,tiểu phúc dạ trên cận kề đại phúc dạ dưới rốn là tề trung
帝怒繕戰船治戈甲自將討之斬其篦眉税于陣,đế nộ thiện chiến thuyền trị qua giáp tự tướng thảo chi trảm kì bê mi thuế vu trận
即拜良爲九真太守喬爲交州刺史,tức bái lương vi cửu chân thái thú kiều vi giao châu thứ sử
二月三日立東宫太子烇為皇太子,Nhị nguyệt tam nhật lập Đông Cung thái tử thuyên vi Hoàng thái tử
邊𬖉頭怒邊徐𡳃箕,Bên trông đầu nọ bên chờ cuối kia
𨢇泊嗔催餒押奈,rượu bạc xin thôi nỗi ép nài
容郡公與賊将阮倦相拒力不能支乃棄船走入化州爲賊所獲,dung quận công dữ tặc tướng nguyễn quyện tương cự lực bất năng chi nãi khí thuyền tẩu nhập hoá châu vi tặc sở hoạch
感𢚸洙㤕𤁕情如爲,Cám lòng chua xót lạt tình BƠ vơ
妻迎殿前指揮使李山之女員外郎陳玉度及其妻迎太尉黎伯玉姪黎昌之女󰀋立山女爲儷天皇后昌女爲明寳夫人,thê nghênh Điện tiền chỉ huy sứ Lí Sơn chi nữ Viên ngoại lang Trần Ngọc Độ cập kì thê nghênh Thái uý Lê Bá Ngọc điệt Lê Xương chi nữ sách lập Sơn nữ vi Lệ Thiên Hoàng hậu Xương nữ vi Minh Bảo phu nhân
拯時𦋦畧𬮷櫥沛𦖑客念南󰀡󰜋𠳒,chẳng thà ra trước cửa chùa phải nghe khách niệm nam mô một lời
何莫非依人而行也如無要請之言但循理而行安知國祚之不長久乎至於媚珠鵝毛表道之事未必有也,hà mạc phi y nhân nhi hành dã như vô yếu thỉnh chi ngôn đãn tuần lí nhi hành an tri quốc tộ chi bất trường cửu hồ chí ư mị châu nga mao biểu đạo chi sự vị tất hữu dã
瞻椽眉旁庄㵢,chiêm duyên mè phẳng chăng trôi
係𣈕伵孔伵𠫾𣦍,hễ mai tớ hỏng tớ đi ngay
民培築田界要令蓄水以作夏田不可遐棄職司視常民瘼坐視無策以𦤶阻飢者,dân bồi trúc điền giới yếu lệnh súc thuỷ dĩ tác hạ điền bất khả hà khí chức ti thị thường dân mạc toạ thị vô sách dĩ trí trở cơ giả
秋七月帝幸莫登庸邸加封太傅,Thu thất nguyệt đế hạnh Mạc Đăng Dung để gia phong thái phó
爫官窖𠲝底命𡾵高,làm quan khéo dối để mình ngôi cao
𨤧𡗶坦常欺𫗄𡏧,nhẽ trời đất thường khi gió bụi
𠱾有士人上疏謂民多遊手遊,Thời hữu sĩ nhân thượng sớ vị dân đa du thủ du
質恨民默高所𪤍,chất hờn dân mặc cao thửa nền
生浪󰠷里𦋦𠓨,Sinh rằng Lân lý ra vào
𪽝為流落闭娄,bởi vì lưu lạc bấy lâu
敢嗔-吏𠬠𠳒朱明,Dám xin GỬI lại một lời cho minh
夏四月順化阮福頻自稱大尉勇國公使其徒順義昭武等襲擊左鎮屬,Hạ tứ nguyệt Thuận Hoá Nguyễn Phúc Tần tự xưng Đại uý Dũng quốc công sử kì đồ Thuận Nghĩa Chiêu Vũ đẳng tập kích tả trấn thuộc
𩄲絲𬑰󱱮固銀󰀎催,mây tơ vắn vủi có ngần ấy thôi
夏四月初行通寳會鈔印成令人換錢每錢一鏹取鈔一緍二陌,hạ tứ nguyệt sơ hành thông bảo hội sao ấn thành lệnh nhân hoán tiền mỗi tiền nhất cưỡng thủ sao nhất mân nhị mạch
其令入内大都督黎列賫勑立為皇太子,Kì lệnh Nhập nội đại đô đốc Lê Liệt tê sắc lập vi Hoàng thái tử
㘧香鉢渃唉仃㝵𡢐,trữ hương bát nước hãy dành ngày sau
𪽝𫯳棋鉑𢧚𢚸空㤇,bởi chồng cờ bạc nên lòng không yêu
愁𨖲𦰟隘怨𫥨󰠮房,sầu lên ngọn ải oán ra cửa phòng
民多流散,Dân đa lưu tán
埮棱𨀈𥰊𨀈高駭䧺,dặm rừng bước thấp bước cao hãi hùng
小武帝之黷兵大文王之闢土,tiểu vũ đế chi độc binh đại văn vương chi tịch thổ
欺󰅹從且制㙴桂朱奇梗多吝糾多,khi nào thong thả chơi thềm quế cho cả cành đa lẫn củ đa
𣳔藍𠦳𨤵絹滂香桂󰬾更𩙍𠖤,dòng lam ngàn dặm quyên phẳng hương quế ba canh gió bay
窮達󱩿咍尼固命,cùng đạt dòm hay này có mệnh
且當時占人之患為急而吿以愛占城如子事明國如父乃事大字小槩常談之説奚補當務哉,Thả đương thời Chiêm nhân chi hoạn vi cấp nhi cáo dĩ ái Chiêm Thành như tử sự Minh quốc như phụ nãi sự đại tự tiểu khái thường đàm chi thuyết khê bổ đương vụ tai
建國號曰大越,Kiến quốc hiệu viết Đại Việt
此所以肇修人紀而正皇綱也,Thử sở dĩ triệu tu nhân kỷ nhi chính hoàng cương dã
期頤𤾓𣦮,kỳ di trăm tuổi
𢶢蒸茹秦如𤞻𤢿,chống chưng nhà tần như hùm sói
乙亥八年梁敬帝方智紹泰元年,ất hợi bát niên lương kính đế phương trí thiệu thái nguyên niên
爱養滛乱之臣則英宗嬖𫳭儉人之過也,ái dưỡng dâm loạn chi thần tắc anh tông bế sủng kiệm nhân chi quá dã
係怨齐丐𩯀恩齊𥿥絲寅寅把吏意所𬑵丕,hễ oán tày cái tóc ơn tày sợi tơ dần dần trả lại ấy thửa vắn vậy
十二月朔卯時日中有黑子二點形如烏鳥者,Thập nhị nguyệt sóc Mão thì nhật trung hữu hắc tử nhị điểm hình như ô điểu giả
旦悲徐買体低,Đến bây giờ mới thấy đây
歆浪子直杜高,Hâm rằng Tử Trực đỗ cao
潮退杙露權乃進兵擊之皆殊死戰,Triều thoái dặc lộ Quyền nãi tiến binh kích chi giai thù tử chiến
時原潜彪侍學東宮帝幸東宫問󰪀日義字何如太子以原潜所授對,thời nguyên tiềm bưu thị học đông cung đế hạnh đông cung vấn nang nhật nghĩa tự hà như thái tử dĩ nguyên tiềm sở thụ đối
挺之佯認為生黄雀疾趍就捕,đĩnh chi dạng nhận vi sinh hoàng tước tật xu tựu bổ
𣺾核,nhựa cây
癸丑四年宋大中祥符六年,Quý Sửu tứ niên Tống Đại Trung Tường Phù lục niên
禾刀木落十八子成,Hoà đao mộc lạc Thập bát tử thành
賊眾大潰浮海而還忽遇大風波尽死于海外,tặc chúng đại hội phù hải nhi hoàn hốt ngộ đại phong ba tận tử vu hải ngoại
𫺶由𫥨胣世常,Giận ru ra dạ thế thường
朝臣上奏其略曰天人相與之際甚可畏也,triều thần thượng tấu kì lược viết thiên nhân tương dữ chi tế thậm khả uý dã
又有主書侍御史范巨論能謀畫季犛薦之為權都事,Hựu hữu Chủ thư thị ngự sử Phạm Cự Luận năng mưu hoạch Quý Li tiến chi vi quyền đô sự
棟鐘㗂󱊚󱊚,gióng tiếng chuông bong bong
及還帝厚贐之,cập hoàn đế hậu tẫn chi
針鐄埃女捥鈎,kim vàng ai nỡ uốn câu
空𫯳𦓡𬛒買頑固𫯳𦓡𬛒世間㐌常,không chồng mà chửa mới ngoan có chồng mà chửa thế gian đã thường
其心户束拱𣳔書香,Kỳ Tâm họ Thúc cũng dòng thư hương
噅除渚体𢼂𪞷,vây chờ chưa thấy xổ ra
固娘默襖𫄎𡨧騎𧍰點黄𪽝边北吏丕,có nàng mặc áo lụa tốt cưỡi rồng điểm vàng bởi bên bắc lại vậy
勉浪粓𥹀羮藜媄𫗒𠰹夜渚欺武鐄,miễn rằng cơm tấm canh le mẹ ăn đỡ dạ chữa khi võ vàng
注釋,chú thích
清酌𨢇淥底仃沖潙,thanh chước rượu lọc để dành trong veo
󰮂朝醜襖殿楓審,trong triều rủ áo đền phong thẳm
昆𠃝,con út
稚𤷍𫅷固脿之稚疎針󱚫𫅷衰𠾿哬,trẻ gầy già có béo chi trẻ thơ chăm chút già suy hững hờ
四隊兵鳴鍾擊皷一齊大進,Tứ đội binh minh chung kích cổ nhất tề đại tiến
時賊眾來救乂安帝料西都諸城悉以虚弱又選精兵二千,thời tặc chúng lai cứu nghệ an đế liệu tây đô chư thành tất dĩ hư nhược hựu tuyển tinh binh nhị thiên
准呢󱡚𢣸󰅹埃主,chốn này bỡ ngỡ nào ai chủ
計陀少󰞽𢚸𠊛閉󰅒,Kể đà thiểu não lòng người bấy nay
浪碎𡭧分婵󰜏,Rằng Tôi chút phận đàn bà
魂𤍌車駕副外淎撑,hồn thiêng xa giá phó ngoài vũng xanh
江𥿠,giăng bủa
封侯群汝几擒梅,phong hầu còn nhớ kẻ cầm muôi
油些忌扒頂外油麻,dầu ta cạy bát dừng quay dầu mà
入内行遣左司王汝舟致仕以黎與議代之,Nhập nội hành khiển tả ti Vương Nhữ Chu trí sĩ dĩ Lê Dữ Nghị đại chi
理匭函別底防拮收,lý quỹ hòm bịt để phòng cất thu
𣈜春強𫗄強湄強燶,ngày xuân càng gió càng mưa càng nồng
史臣吳士連曰易曰君不𡧸則失臣安有求得直言遞以言示其所激者哉,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Dịch viết Quân bất mật tắc thất thần an hữu cầu đắc trực ngôn đệ dĩ ngôn thị kì sở kích giả tai
昌枚性㐌𢷀𤷱,Xương mai tính đã rũ mòn
碎㐌援拱空他底爫罪𠊛些󰡫尼,tôi đã van cũng không tha để làm tội người ta thế này
𡶀高󰠩䟢及其𪀄悲,núi cao cá nhảy gặp kì chim bay
意埃吲玉誓鐄,ấy ai dặn ngọc thề vàng
㗂𢱜𣛠椌,tiếng đẩy máy khung
曷若繼承如三王以正其始終之為愈,Hạt nhược kế thừa như Tam vương dĩ chính kì thuỷ chung chi vi dũ
󰂇低𣋇分爫𤳇特,ví đây đổi phận làm trai được
王持七寸文犀入海去今辟水犀也,Vương trì thất thốn văn tê nhập hải khứ Kim bích thuỷ tê dã
冬十月以修史潘義為禮部郎中,Đông thập nguyệt dĩ tu sử Phan Nghĩa vi Lễ Bộ lang trung
時有北方道士許宗道隨商舶來居之安華江津,Thời hữu Bắc phương đạo sĩ Hứa Tông Đạo tuỳ thương bách lai cư chi An Hoa giang tân
年三十九丙寅三年元泰定三年春二月至六月不雨,niên tam thập cửu Bính Dần tam niên Nguyên Thái Định tam niên xuân nhị nguyệt chí lục nguyệt bất vũ
一日宰臣召入府與,nhất nhật tể thần triệu nhập phủ dữ
𠄩𡨸麻恾役國家,hai chữ mơ màng việc quốc gia
乙吏庄挼,ắt lại chẳng nổi
仃蹎𣵲𡭧念西噲󰑼,Dừng chân gạn chút niềm tây gọi là
㛪群挸撰半摸準󰅹,em còn kén chọn bán mua chốn nào
𥚇虶毒過𡳪螉,lưỡi vò độc quá đuôi ong
擼捤撅𣰴擒蔑幹,trỏ vẫy quạt lông cầm một cán
汝漢𢚸群丹󰜋󰌺傷陵頭㐌泊𨑮分,nhớ hán lòng còn đan một tấm thương lăng đầu đã bạc mươi phần
訟不聞詰責之言宦侍内臣濫冒法官之隽帝之此舉三失隨之然而民情得以上達御,tụng bất văn cật trách chi ngôn hoạn thị nội thần lạm mạo pháp quan chi tuyển Đế chi thử cử tam thất tuỳ chi nhiên nhi dân tình đắc dĩ thượng đạt ngự
仃仃技𩯀蹎經,Rành rành kẽ tóc chân tơ
洪鍾見,hồng chung kiến
边命㩫底𧦈身,Bên mình giắt để hộ thân
通事何公勉杜慶餘,thông sự hà công miễn đỗ khánh dư
春夏鮮卒審滛,xuân hè tươi tốt thâm dâm
鐸𨮎,đạc lạc
𡽫西俸鵶㐌恾曾,non tây bóng ác đã màng tang
𠓀群𦝄󰊄𡢐𦋦𥒥鐄,trước còn trăng gió sau ra đá vàng
二十八日殺假天蓬陳公務公務嘉福縣范松社軍人,Nhị thập bát nhật sát giả Thiên Bồng Trần Công Vụ Công Vụ Gia Phúc huyện Phạm Tùng xã quân nhân
𣦍蜍主討蜍吒,ngay thờ chúa thảo thờ cha
㐌󰝡命半󰘇蚤,Đã đem mình bán cửa tao
堆吝庒折奴和陣台,đôi lần chẳng chết nó hoà giận thay
漢人親戚墳墓皆在于漢今反本俗欲㨿於此典漢抗衡爲敵𡸈不謬哉且夫秦失其鹿天下共逐之惟漢帝寬仁愛人民皆樂從起豊沛先八關㨿咸陽攘除兇𨢄,Hán nhân thân thích phần mộ giai tại vu Hán kim phản bản tục dục cứ ư thử điển Hán kháng hoành vi địch khởi bất mậu tai Thả phù Tần thất kì lộc thiên hạ cộng trục chi duy Hán đế khoan nhân ái nhân dân giai lạc tòng khởi Phong Bái tiên bát Quan cứ Hàm Dương nhương trừ hung xú
公浪丹桂𠄩梗,Công rằng Đơn quế hai cành
沛𢬣𡞕奇負傍扒𧗱無錫筭塘披花,phải tay vợ cả phũ phàng bắt về vô tích toan đường bẻ hoa
𣅶𥋓吏𥋴牟楊柳時勸払停𠹾爵封,lúc ngoảnh lại ngắm màu dương liễu thà khuyên chàng đừng chịu tước phong
京北承政使范謙柄聞帝幸,Kinh Bắc thừa chính sứ Phạm Khiêm Bính văn đế hạnh
進功郎昭文舘司訓臣陳附翼,Tiến công lang Chiêu văn quán ti huấn thần Trần Phụ Dực
賜太妃范氏堯死,Tứ Thái phi Phạm thị Nghiêu tử
袄襜󱭤帽冷弄,áo xiêm đai mũ lạnh lùng
蠻人大喜,man nhân đại hỉ
李通𠯦𠻵绳混𧡊𠊛𢀨扒挄爫户,lý thông thét mắng thằng hỗn thấy người sang bắt quàng làm họ
𥒥鐄拱决󰘩波拱料,đá vàng cũng quyết phong ba cũng liều
西方,tây phương
國有㓂賊致祭神祠劎匣鳴必大捷,quốc hữu khấu tặc trí tế thần từ kiếm tráp minh tất đại tiệp
帝子唉群拯噉刼󱠢,đế tử hãy còn chẳng dám cướp ngôi
段𨕭天堂,đoạn lên thiên đàng
十五日禁飯扳放旗軍取錢并通同商人,thập ngũ nhật cấm phạn ban phóng kì quân thủ tiền tịnh thông đồng thương nhân
𡛔,gái
元𭛁江淮江襾胡廣三行省𫎇古漢南軍及雲南兵海外四州黎兵分道入寇,Nguyên phát Giang Hoài Giang Tây Hồ Quảng tam hành tỉnh Mông Cổ Hán Nam quân cập Vân Nam binh hải ngoại tứ châu Lê binh phân đạo nhập khấu
嵿𡽫刻𥒥底名朝天𠓨𫏾宫庭𤼸功,đỉnh non khắc đá để danh triều thiên vào trước cung đình dâng công
㐌𢚸顕現朱𫀅,Đã lòng hiển hiện cho xem
擬些些拱倡遊哬,nghĩ ta ta cũng sướng ru hà
劉禹你献白鹿又献檳榔珠,Lưu Vũ Nhĩ hiến bạch lộc hựu hiến tân lang châu
冬十月作覧山寺㙮,đông thập nguyệt tác lãm sơn tự tháp
遣楊太一修興道大王祠禁伐廟樹,khiển dương thái nhất tu hưng đạo đại vương từ cấm phạt miếu thụ
花嘲𡉦杏香𠖤埮枌,Hoa chào ngõ hạnh hương bay dặm phần
旦都吏㨿𠳒娘𫽄差,đắn đo lại cứ lời nàng chẳng sai
淡仙娘𠰚朱咍,đạm tiên nàng nhẽ cho hay
󱱭󱙹,vạt trước
鐄玉蜍共𣜾歇𣦍,vàng ngọc thờ cũng chửa hết ngay
𣈜𥋴𦎛烏底渃,ngày ngắm gương ô đáy nước
昂育坤移衝突󱚢𦋦,ngang dọc khôn rời xông đột vào ra
𥊛潙故囯別󰠲󰑼茹,Trông vời cố quốc biết đâu là nhà
秦楚坤拠特双拨岸𡌠渃默𢚸奴𫀢,tần sở khôn cứ được song bạt ngàn đáy nước mặc lòng nó coi
懺生礼物逴𨖅,Sắm sanh lễ vật rước sang
閭城經大𪅴小康二海口踰一宿會暴風起舟皆覆没日慶及占人溺死惟其王舟僅得還國,Lư thành kinh Đại Ác Tiểu Khang nhị hải khẩu du nhất túc hội bạo phong khởi chu giai phúc một Nhật Khánh cập Chiêm nhân nịch tử duy kì vương chu cẩn đắc hoàn quốc
窻秋㐌怯𦑃外,Song thu đã khép cánh ngoài
𠬠念䦕塞󰋇務𫗄𦝄,Một NIỀM quan tái MẤY mùa gió trăng
娘浪沛𨀈流離,Nàng rằng Phải bước lưu ly
取優等阮晟鄧,Thủ ưu đẳng Nguyễn Thạnh Đặng
󱮺𪤍隂󱉎吏強𢌌𦋦,gây nền âm đức lại càng rộng ra
渚忌𢀨麻押泥,chớ cậy sang mà ép nề
後又相率行謝恩禮而真情自露時人笑之,Hậu hựu tương suất hành tạ ân lễ nhi chân tình tự lộ thời nhân tiếu chi
浽名才色没時,nổi danh tài sắc một thì
容桄庄恪之𣈜𨀈𦋦,Dung quang chẳng khác chi ngày bước ra
平成功德閉𥹰,bình thành công đức bấy lâu
本朝列聖惟事釋教未有從逰真仙,bản triều liệt thánh duy sự thích giáo vị hữu tòng du chân tiên
抅規世閉𦛌沃,co queo thay bấy ruột ốc
雲髮󱮮𡨧衝世夜夜,vân phát tóc tốt suông thay rà rà
𤳆時忠孝𬈋頭𡛔時節行羅句𢭂𨉓,trai thì trung hiếu làm đầu gái thì tiết hạnh là câu trau mình
果梌壽梌瑰梌渃梌,quả dừa sọ dừa cùi dừa nước dừa
揕渃𬑉,chặm nước mắt
畧鞍𪪳吏奏呢𥰊高,Trước yên ông LẠI NẰN NÌ thấp cao
寄𬮌店除香桂律,ghé cửa đêm chờ hương quế lọt
呐𠱾󰖮𫏾摷𨍦󰠱泥,nói thì đón trước rào sau nặng nề
荒服之外禍福尤甚,Hoang phục chi ngoại hoạ phúc vưu thậm
顧帝當䘮而極心目之娛曾不念及先帝之未塟乎惸惸在疚心盖蔑如也,Cố Đế đương tang nhi cực tâm mục chi ngu tằng bất niệm cập tiên đế chi vị táng hồ Quỳnh quỳnh tại cứu tâm cái miệt như dã
黎可黎犬攻三江城黎察黎受黎理黎冷黎篆攻昌江城黎榴黎盃攻丘温城,lê khả lê khuyển công tam giang thành lê sát lê thụ lê lí lê lãnh lê triện công xương giang thành lê lựum lê bôi công khâu ôn thành
󰇥醝吏押紊弹日奏,dở say lại ép vặn đàn nhặt tâu
虎生𦋦分䜹桃,Hổ sinh ra phận thơ đào
賊陳于两岸拒戰官軍陷于江故主衛王璿爲流矢所中殂于陣,Tặc trần vu lưỡng ngạn cự chiến quan quân hãm vu giang cố chủ Vệ Vương Toàn vi lưu thỉ sở trúng tồ vu trận
𭓇聖人專態聖人,học thánh nhân chuyên thói thánh nhân
次一滝󰭪沚𫥨次二𤀖渼次󰬾𤀖油,thứ nhất sông cái chảy ra thứ nhì ngòi mỡ thứ ba ngòi dầu
恒礼頭𢆥𣎃𦊛夢糝合所𤳇𡛔,hằng lấy đầu năm tháng tư mồng tám họp thửa trai gái
𧡊撑又仍󰋇岸橷,thấy xanh xanh những mấy ngàn dâụ
拜陳守度爲國尙父掌理天下事,Bái Trần Thủ Độ vi quốc thượng phụ chưởng lí thiên hạ sự
覇先謂諸將曰我師已老將士疲勞且孤軍無援入人心腹若一戰不利𡸈望生全,bá tiên vị chư tướng viết ngã sư dĩ lão tướng sĩ bì lao thả cô quân vô viện nhập nhân tâm phúc nhược nhất chiến bất lợi khởi vọng sinh toàn
固𡶀蘇氏固厨三青,có núi tô thị có chùa tam thanh
𠄩𬑉操𬑑翁𫽄𫥨翁绳𫽄𫥨绳,hai mắt thao láo ông chẳng ra ông thằng chẳng ra thằng
大越史記本紀全書卷之四終,đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi tứ chung
𠴍郎吲喝每塘,Nhắn sang dặn hết mọi đường
朱羝𠫾學朱𧋉於茄朱𬷤𢭿𤇮,cho dê đi học cho cóc ở nhà cho gà bới bếp
娘時寔胣信𠊛,Nàng thì thật dạ tin người
曲󰠲𠶅㩫如𠊛宮仙,khúc đâu réo rắt như người cung tiên
五十有六年賴祖宗之靈皇天孚佑四海無󰔄邊陲微警死得列于先君之後幸矣何可興哀,ngũ thập hữu lục niên lại tổ tông chi linh hoàng thiên phù hựu tứ hải vô ngu biên thuỳ vi cảnh tử đắc liệt vu tiên quân chi hậu hạnh hĩ hà khả hưng ai
𦘱角,vóc giạc
󰖛花達𠓀㙴花,Kiệu hoa đặt trước thềm hoa
𢫟𥺊,sảy gạo
鄭根特出勝筭,Trịnh Căn đặc xuất thắng toán
天下不可一日無君我等及士卒誰與立功名乎不如先求皇子而立之以安人心然後發兵迎帝未晚,Thiên hạ bất khả nhất nhật vô quân ngã đẳng cập sĩ tốt thuỳ dữ lập công danh hồ Bất như tiên cầu hoàng tử nhi lập chi dĩ an nhân tâm nhiên hậu phát binh nghênh Đế vị vãn
秩功㐌󰋇𢆥乘扵低,mất công đã mấy năm thừa ở đây
銶鑿丐独皮皮魯󱖮,cầu tạc cái đục bè bè lỗ vuông
拯補些賒女,chẳng bỏ ta xa nữa
典尼㨂󰁮掑杄,Đến nơi đóng cửa cài then
花嗷喭月課秋過,hoa ngao ngán nguyệt thuở thu qua
軍民之家同户内三人充軍者聽免一人,quân dân chi gia đồng hộ nội tam nhân sung quân giả thính miễn nhất nhân
𠬠茹堆胣渗傷,một nhà đôi dạ thảm thương
樁誇突突志凌霜,thông khoe đột đột chí lăng sương
妃嬪皆驚曰陛下何以知之願聞其故,Phi tần giai kinh viết Bệ hạ hà dĩ tri chi Nguyện văn kì cố
沛欺呂𨀈盧皮細低,phải khi lỡ bước lờ vờ tới đây
先羅嗣亮,tên là tự lượng
呂󰑼些沛蹺󰠃爫之,lựa là ta phải theo cùng làm chi
其訟田土亦如之,kì tụng điền thổ diệc như chi
以南策下衛同知黎壽等為安󰘊鎮衛同總知諸軍事管領范洪州為安󰘊鎮衛同知諸軍事審刑院副使程子昱為太原鎮上伴宣撫使,dĩ nam sách hạ vệ đồng tri lê thọ đẳng vi an bang trấn vệ đồng tổng tri chư quân sự quản lĩnh phạm hồng châu vi an bang trấn vệ đồng tri chư quân sự thẩm hình viện phó sứ trình tử dục vi thái nguyên trấn thượng bạn tuyên phủ sứ
辰𢚸𠄩𫳘仁󰒂拯兮爫事非爲横邪,thìn lòng hai chữ nhân nghì chẳng hề làm sự phi vi hoành tà
騎𡥵馭鉄𫏊蹎,cưỡi con ngựa sắt giậm chân
嬰㛪蔑腋腰當,anh em một dạ yêu đương
先是南帝避居屈獠之時天寳與族將李佛子率三萬人入九眞,tiên thị nam đế tị cư khuất lạo chi thời thiên bảo dữ tộc tướng lí phật tử suất tam vạn nhân nhập cửu chân
帝稱仁海洞主,đế xưng nhân hải động chủ
緘令其家属三十六人先死藏屍於坎中縱火自焚死,giám lệnh kì gia thuộc tam thập lục nhân tiên tử tàng thi ư khảm trung túng hoả tự phần tử
󰭼宝貝貞底𠁀,lấy bảo bối riêng để đời
詔度天下人民為僧,Chiếu độ thiên hạ nhân dân vi tăng
怨愁𡗉䋦𥯒排,oán sầu nhiều mối tơi bời
才搊秦霍院全,tài so tần hoắc vẹn tuyền
物之獴𦹵敢凌亂歐罕󰮂朝𠃣几頑,vật chi muông cỏ dám lăng loàn âu hẳn trong triều ít kẻ ngoan
先去多方巨論以翦其羽翼則勢孤矣,Tiên khứ Đa Phương Cự Luận dĩ tiễn kì vũ dực tắc thế cô hĩ
嘉宗美皇帝在位四年紀元者二,gia tông mĩ hoàng đế tại vị tứ niên kỷ nguyên giả nhị
自相攻擊以駭眾軍因刧帝北幸,tự tương công kích dĩ hãi chúng quân nhân kiếp đế Bắc hạnh
夏六月鈌日两日並出,Hạ lục nguyệt khuyết nhật lưỡng nhật tịnh xuất
二十一日旨揮殿前各軍五道府鎮總知等此番會習軍期各将割詣山塲斫木共用心督押斫取如法,nhị thập nhất nhật chỉ huy điện tiền các quân ngũ đạo phủ trấn tổng tri đẳng thử phiên hội tập quân kì các tướng cát nghệ sơn trường chước mộc cộng dụng tâm đốc áp chước thủ như pháp
郑歆塊𣩂𢜠盃,trịnh hâm khỏi chết mừng vui
潘時𧗱扽楼䜹勸昆󰊩者󰣑𣆐斈行,phan thời về dọn lầu thơ khuyên con gióng giả sớm trưa học hành
定賞蕉園寶陀及鎮宇皇城店,Định thưởng Tiêu Viên Bảo Đà cập Trấn Vũ Hoàng Thành điếm
襖払𧺃似󱯬坡馭払色𤽸如󰑼雪印,áo chàng đỏ tựa ráng pha ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in
芇󰑼衾斂芇󰑼䘮齋,Nào là khâm liệm nào là tang trai
等速具本路應試士人期以本月二十五日赴本道點集至二月初一日考試,đẳng tốc cụ bản lộ ứng thí sĩ nhân kì dĩ bản nguyệt nhị thập ngũ nhật phó bản đạo điểm tập chí nhị nguyệt sơ nhất nhật khảo thí
史臣吳士連曰朝廷以嚴為主,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Triều đình dĩ nghiêm vi chủ
体官大夫渃許𣵰洡蹺典𢚸些卞𠰷,thấy quan đại phu nước hứa lặn lội theo đến lòng ta bèn lo
間因世亂立太子則先有功其,Gian nhân thế loạn lập thái tử tắc tiên hữu công kì
踸蹎逐𧻐虎狼𠁑楼,giậm chân trục đuổi hổ lang dưới lầu
世傳演州高舍社夜山是其處,Thế truyền Diễn Châu Cao Xá xã Dạ Sơn thị kì xứ
都護李鄠與監軍奔武州,đô hộ lí hộ dữ giám quân bôn vũ châu
尼,nơi
壁𪿙顛歛如𬊐,vách vôi đen nhẻm như tro
春正月帝書𫢋字碑長丈有六尺留于僊遊寺,xuân chính nguyệt đế thư phật tự bi trường trượng hữu lục xích lưu vu tiên du tự
春二月南詔復入寇,xuân nhị nguyệt nam chiếu phục nhập khấu
情緣意合散尼,tình duyên ấy hợp tan này
栗等聞之大怒奏曰臣聞自三代以來未有被言官弹劾而反訟言官也,lật đẳng văn chi đại nộ tấu viết thần văn tự tam đại dĩ lai vị hữu bị ngôn quan đàn hặc nhi phản tụng ngôn quan dã
天下之人目是編者豁然如覩青天坦然如循大路,Thiên hạ chi nhân mục thị biên giả khoát nhiên như đổ thanh thiên thản nhiên như tuần đại lộ
王守漢約不擅興兵使人賫書言其事於漢,vương thủ hán ước bất thiện hưng binh sử nhân tê thư ngôn kì sự ư hán
爫妓固傘固繖固香案悇𤤰,làm đĩ có tàn có tán có hương án thờ vua
紅雲没朶迍兜姅證,hồng vân một đoá đón đâu nửa chừng
慈烏𪀄祝物常,từ ô chim chóc vật thường
隻釵底貝詞培於底,Chiếc thoa đây với tờ bồi ở đây
𪀄坤踭𦋕貝𥱰𠊛坤踭准汚塗買坤,chim khôn tránh bẫy với dò người khôn tránh chốn ô đồ mới khôn
泏㗂鐄高吏濕搈梗玉日𪰛疎,rót tiếng vàng cao lại thấp rung cành ngọc nhặt thời thưa
冬祔塟宣慈太后于仁宗陵傍𥘉仁宗嘗嘱英宗他日當以姨即太后塟陵傍仍畫塟圖為曲尺穴以授,đông phụ táng tuyên từ thái hậu vu nhân tông lăng bàng sơ nhân tông thường chúc anh tông tha nhật đương dĩ dì tức thái hậu táng lăng bàng những hoạ táng đồ vi khúc xích huyệt dĩ thụ
𤤰武王󱸞𡾵𡖼󰬾𤤰於蒸坦鎬京,vua vũ vương nuôi ngôi sánh ba vua ở chưng đất cảo kinh
秋,thu
𢌌𦋦德政寬平,rộng ra đức chính khoan bình
丕𢧚仍准從容,Vậy nên những CHỐN thong dong
𠃣欺,ít khi
規模塲屋埃磋支區十道樔圍𦊚城,quy mô trường ốc ai xây chia khu thập đạo rào vây bốn thành
眉沛納命朱蟒蛇王咹𦧘,mày phải nộp mình cho mãng xà vương ăn thịt
博銅秩坦旌旗󰡱𡑝,bác đồng chật đất tinh kỳ vầy sân
𩄲𣇜𣌋渃班𣋂詩吟外槾𨢇撟𥪝𦨻,mây buổi sớm nước ban chiều thơ ngâm ngoài mạn rượu kèo trong khoang
冬十月明遣二部使催貢禮賜宴在東河津,Đông thập nguyệt Minh khiển nhị bộ sứ thôi cống lễ tứ yến tại Đông Hà tân
及賜宴時不服賜衣著已織金衣以入以承旨阮廌掌撰奏本肆罵之从又罵東道參知陶公僎以其引宗胄𭁈已同事,Cập tứ yến thời bất phục tứ y trước dĩ chức kim y dĩ nhập dĩ thừa chỉ Nguyễn Trãi chưởng soạn tấu bản tứ mạ chi tòng hựu mạ Đông đạo tham tri Đào Công Soạn dĩ kì dẫn Tông Trụ dữ dĩ đồng sự
自意天下紛紜,từ ấy thiên hạ phân vân
黎伯玉討廣原州儂瓊莫七人等,Lê Bá Ngọc thảo Quảng Nguyên châu Nùng Quỳnh Mạc Thất Thân đẳng
䏧點玳瑁董和園竹,da điểm đồi mồi đổng hoà vườn trúc
𡄎疑仙直曰重古詩,gẫm ngờ tiên trực viết trùng cổ thi
茀菲𦰟竹󱤖斜,phất phơ ngọn trúc ban tà
是時莫敬寬僭號隆泰竊㨿高平日久聞國中有變乃嘯聚山林氓隷之徒乘虚直抵嘉林屯駐于東畬土塊地方,Thị thời Mạc Kính Khoan tiếm hiệu Long Thái thiết cứ Cao Bằng nhật cửu văn quốc trung hữu biến nãi khiếu tụ sơn lâm manh lệ chi đồ thừa hư trực để Gia Lâm đồn trú vu Đông Dư Thổ Khối địa phương
扲𢬣𨱽𥐆咀嘆,cầm tay dài vắn thở than
𧡊𠊛湿倘󰡎萌,thấy người thấp thoáng dưới mành
𠁑,dưới
退淫汚󰉹㕸𠾸冲宫㐌別外朝㐌咍,thói dâm ô sớm dập dìu trong cung đã biết ngoài triều đã hay
十一月帝進屯𤂬江波凛𠕋挑賊出戰,thập nhất nguyệt đế tiến đồn suối giang ba lẫm sách khiêu tặc xuất chiến
适清化人少遊京師其友人使燕京适送詩云驛路,quát thanh hoá nhân thiếu du kinh sư kì hữu nhân sử yên kinh quát tống thi vân dịch lộ
眜𢴋𢴋𫽄𥃱聀槐,mắt chong chong chẳng nhắp giấc hòe
󰡏欺永𨤔香房,có khi vắng vẻ hương phòng
𢪀顔色當澄花𦬑,nghĩ nhan sắc đương chừng hoa nở
是日乘潮漲時挑戰佯北賊眾來追,Thị nhật thừa triều trướng thời khiêu chiến dương Bắc tặc chúng lai truy
䜹浪碎分女兒,Thưa rằng Tôi phận nữ nhi
空奚固開呈夷奇時絏意沛被𰓖𠬕於迯事追訴,không hề có khai trình gì cả thì giấy ấy phải bị vứt bỏ ở ngoài sự truy tố
户王户漢户裴,họ vương họ hán họ bùi
帝作詩示之曰至親盍不盡誠爱便嬖剛膓繞指柔,đế tác thi thị chi viết chí thân hạp bất tận thành ái tiện bế cương trường nhiễu chỉ nhu
右黎朝三帝起辛巳終己酉凣二十九年,Hữu Lê triều tam đế khởi Tân Tị chung Kỷ Dậu phàm nhị thập cửu niên
㐌空縁畧庄時,đã không duyên trước chăng là
設制科取士賜丁拨箤等五人第一甲制科出身朱光著等八人第二甲同制科出身,thiết chế khoa thủ sĩ tứ đinh bạt tuy đẳng ngũ nhân đệ nhất giáp chế khoa xuất thân chu quang trứ đẳng bát nhân đệ nhị giáp đồng chế khoa xuất thân
明浪埃曼呌英,Minh rằng Ai mượn kêu anh
刁愁払𧿨𦋦𧗱,đeo sầu chàng trở ra về
唬魂唬󱰠老𫢩𠫾曥祝姅𦰟核𨖲頭,hú hồn hú vía lão nay đi trưa chốc nữa ngọn cây lên đầu
󰘚芇麻吏𨅸𥪝𡎝𠁀,mặt nào mà lại đứng trong cõi đời
𣎀清買𠳨吏娘𠓀𡢐,Đêm thanh mới hỏi lại nàng trước sau
八月盗阮汝盖竄鐵山偽造寳鈔行使,Bát nguyệt đạo Nguyễn Nhữ Cái thoán Thiết Sơn nguỵ tạo bảo sao hành sử
詩歌啌議客𨕭代,thi ca khong ngợi khách trên đời
守度𨿽為宰相而凣事罔不加意,thủ độ tuy vi tể tướng nhi phàm sự võng bất gia ý
󱙝浪󱙝𫽄𥙩𬌥主翁吀𢬭𠬠𢹤𩵜𩹪,bờm rằng bờm chẳng lấy trâu chúa ông xin đổi một xâu cá mè
以阮聖訓阮士固等𠑽内侍學士輔陳愛州人上親寫詩以訓皇子并制貽後綠二卷,dĩ nguyễn thánh huấn nguyễn sĩ cố đẳng xung nội thị học sĩ phụ trần ái châu nhân thượng thân tả thi dĩ huấn hoàng tử tịnh chế di hậu lục nhị quyển
是月,Thị nguyệt
昭皇初諱𫢋金後改天馨惠宗次女也惠宗無嗣立爲皇太子以傳位在位二年遂禪位于陳,Chiêu Hoàng Sơ huý Phật Kim hậu cải Thiên Hinh Huệ Tông thứ nữ dã Huệ Tông vô tự lập vi hoàng thái tử dĩ truyền vị tại vị nhị niên toại thiền vị vu Trần
鬱惚𤎐燶,uất hốt nực nóng
𠳨翁翁默訟庭,hỏi ông ông mắc tụng đình
既不能然及寝疾又不以謀之太皇為社稷計乃詔日禮繼統以絶其嗣身崩之後禍及太皇及太宰等,Kí bất năng nhiên cập tẩm tật hựu bất dĩ mưu chi thái hoàng vi xã tắc kế nãi chiếu Nhật Lễ kế thống dĩ tuyệt kì tự thân băng chi hậu hoạ cập thái hoàng cập thái tể đẳng
󰅒它𤑟鄧源干,nay đà rõ đặng nguồn cơn
醜虎𥙩󰐢𦓡𩂏,xấu hổ lấy rổ mà che
靈仁性嫉妬以生母不得預政因訴于帝曰老母劬勞以有今日而今富貴他人是居將置老母於何地,linh nhân tính tật đố dĩ sinh mẫu bất đắc dự chính nhân tố vu đế viết lão mẫu cù lao dĩ hữu kim nhật nhi kim phú quý tha nhân thị cư tương trí lão mẫu ư hà địa
嚕羅帝之嚕󰑼呐𠅜𭁈固意闷朱沛事意,rủa là đí gì rủa là nói lời dữ có ý muốn cho phải sự ấy
󰝂撙榾梄朱𦷩奴蹽,đem chôn cột giậu cho bìm nó leo
娘浪陣󱙴歆戈沉船𢧚浽身𪞷對尼,nàng rằng trận gió hôm qua chìm thuyền nên nỗi thân ra đỗi này
丁未五年明永曆蕊十一年清康熙六年春二月會試天下舉人,Đinh Mùi ngũ niên Minh Vĩnh Lịch nhị thập nhất niên Thanh Khang Hi lục niên xuân nhị nguyệt Hội thí thiên hạ cử nhân
於是王親提大兵進𤼵諒山道委節制府太尉宜國公鄭根統督諸将進𤼵太原道差太傅莅郡公鄭棟少尉雲郡公鄭榩少尉豪郡公黎時憲少傅奠郡公鄭楃都督同知禄郡公丁文左立郡公黎珠等爲統領督率,ư thị vương thân đề đại binh tiến phát lạng sơn đạo uỷ tiết chế phủ thái uý nghi quốc công trịnh căn thống đốc chư tướng tiến phát thái nguyên đạo sai thái phó li quận công trịnh đống thiếu uý vân quận công trịnh kiền thiếu uý hào quận công lê thời hiến thiếu phó điện quận công trịnh ốc đô đốc đồng tri lộc quận công đinh văn tá lập quận công lê châu đẳng vi thống lĩnh đốc suất
唐順宗即位拜吉州刺史未就官卒,Đường Thuận Tông tức vị bái Cát Châu thứ sử vị tựu quan tốt
化州承宣使司參𬢱鄧貼上疏讠興便五條一曰立堡守於思客,Hoá châu thừa tuyên sứ ti Tham nghị Đặng Thiếp thượng sớ ngôn hưng tiện ngũ điều Nhất viết lập bảo thủ ư Tư Khách
𡥵偨𫅷吉節𬷤魯臋,con thầy già cắt tiết gà lỗ đẹn
創兵永几摳椎楳𪱅秩空𠊛𪭱技𦼔,sáng banh vắng kẻ khua dùi mõ trưa trật không người quét kẽ rêu
𦹷紅料裊𠫾𧗱占包,bụi hồng liệu nẻo đi về chiêm bao
楚王𢟕󱨷𠳨㗍群臣,sở vương nép sợ hỏi han quần thần
𥉬𪿄𠓨准花房𬁖扛畑󰸟𩄲篭𤌋香,liếc trông vào chốn hoa phòng sao giăng đèn nến mây lồng khói hương
七曰節財用以󰦛儉樸之風,Thất viết tiết tài dụng dĩ đôn kiệm phác chi phong
越𡽫賒󰌵𦝄𧵆於終,Vết non xa tấm trăng gần ở chung
刼𡢐和体刼尼罕催,Kiếp sau hoạ thấy kiếp này hẳn thôi
唉唏唏俸蓬芃𡥵咹𡥵𥄭朱頑沒𣈗沒𢀲朱安𢚸𫅷,hỡi hời hời bổng bồng bông con ăn con ngủ cho ngoan một ngày một lớn cho an lòng già
眞如󱗴𩛜𩈘如𤠲𫅷,chân như sậy đói mặt như khỉ già
係几名𦹳咍特福󰋇𠊚𦟐覩沛饒吝,hễ kẻ danh thơm hay được phúc mấy người má đỏ phải nhiều lần
文󰱇綱目及諸醫書之類,văn tuyển cương mục cập chư y thư chi loại
身尼易吏󰋇吝及仙,thân này dễ lại mấy lần gặp tiên
𠬠宮𫗄悴湄愁,một cung gió tủi mưa sầu
芻潙世俗󰋇吝幅湯,so vời thế tục mấy lần bậc thang
賊黨聞之迯走,tặc đảng văn chi đào tẩu
囷撑別固󰉓𧷺麻咍,khuôn xanh biết có vuông tròn mà hay
𬮦房杄日䋥毛,quan phòng then nhặt lưới mau
秋八月十日陳守度弑李惠宗於真教襌寺,Thu bát nguyệt thập nhật Trần Thủ Độ thích Lí Huệ Tông ư Chân Giáo thiền tự
𧍉扛𬆅槈󰙘為孛𥵉,dế giăng thẳng nọc gáy vì vụt roi
部𫔭边左脉昂浽紅,bộ khai bên tả mạch ngang nổi hồng
伶伶昔越固𠄩𫳘題,Rành rành Tích Việt có hai chữ đề
槁敗走回于鄂山,Cảo bại tẩu hồi vu Ngạc Sơn
二十六日遣參知簿籍程昱内密院正掌程清翰林院直𭓇阮克孝如明謝勅封,nhị thập lục nhật khiển tham tri bộ tịch trình dục nội mật viện chánh chưởng trình thanh hàn lâm viện trực học nguyễn khắc hiếu như minh tạ sắc phong
嘗有詩云横槊江山恰幾秋三軍貔虎氣吞牛男兒未了功名債羞聽人間説武侯,thường hữu thi vân hoành sóc giang sơn kháp kỷ thu tam quân tì hổ khí thôn ngưu nam nhi vị liễu công danh trái tu thính nhân gian thuyết vũ hầu
雖曰人謀之不滅是亦天運之有数也,Tuy viết nhân mưu chi bất diệt thị diệc thiên vận chi hữu số dã
諸軍𦊚費調㖫,chư quân bốn phía đều lăng
茶貝󱏹簮,chà bổi bờm xờm
期以十二月上旬󰁮奏并訓練士卒務,kì dĩ thập nhị nguyệt thượng tuần cử tấu tịnh huấn luyện sĩ tốt vụ
噃噅噃吻呐㖇空任,bá vơ bá vất nói nhây không nhằm
今天下習尚文飾,kim thiên hạ tập thượng văn sức
賊将都司謝鳯黄城棄俄樂堡回㨿䦕逰寨以,tặc tướng đô ti tạ phượng hoàng thành khí nga lạc bảo hồi cứ quan du trại dĩ
二十八日宣光鎮𫎇恩州阮啟使其子來行,Nhị thập bát nhật Tuyên Quang trấn Mông Ân châu Nguyễn Khải sử kì tử lai hàng
南郊殿成,nam giao điện thành
欣𠹾𢢇英㛪,hơn chịu tủi anh em
上皇命黎季犛領水軍杜子平領步軍以禦之,Thượng hoàng mệnh Lê Quý Li lĩnh thuỷ quân Đỗ Tử Bình lĩnh bộ quân dĩ ngự chi
雙几閑𤄮𢚸欲恒或犯𦷾,song kẻ hèn nhiều lòng dục hằng hoặc phạm đấy
𤐝泣頭𦙫連𨆝臘,soi khắp đầu giêng liền cuối chạp
盖宋與韃聲音衣服相似元人見之皆驚曰有宋人來助因此敗北,Cái Tống dữ Thát thanh âm y phục tương tựm Nguyên nhân kiến chi giai kinh viết hữu Tống nhân lai trợ nhân thử bại bắc
油油𦹵惡花残初󰓗罢谷𪜕黄盆台,dàu dàu cỏ úa hoa tàn xơ rơ bãi góc đỏ vàng buồn thay
󰊄𦝄沫󰘚㙁荼斎𢚸,gió trăng mát mặt muối dưa chay lòng
嗣頼宗廟之靈功臣之力誅之已畢,tự lại tông miếu chi linh công thần chi lực tru chi dĩ tất
㱕流涕數日遣使送印,hoàng lưu thế sổ nhật khiển sứ tống ấn
五老與同坐如𥘉但曰恩主勿復至奴家聖上責奴,ngũ lão dữ đồng toạ như sơ đản viết ân chúa vật phục chí nô gia thánh thượng trách nô
𦧘昌𤈜𪜕蹺銅,thịt xương cháy đỏ theo đồng
六月皇子即位于勤政殿改元爲永祚元年,Lục nguyệt Hoàng tử tức vị vu Cần Chính điện cải nguyên vi Vĩnh Tộ nguyên niên
於是順化新平悉爲我有,Ư thị Thuận Hoá Tân Bình tất vi ngã hữu
共制會合盎盃尾,cùng chơi hội họp áng vui vẻ
󰬾代𦀼業𬈋柴皮󰬾,ba đời nối nghiệp làm thầy vừa ba
󰝡󰝡朗𥋴䏾花,đăm đăm lặng ngắm bóng hoa
博拯於,bác chẳng ở
自𣈙媄𡥵些空沛爫芸拮𨢇女,từ rày mẹ con ta không phải làm nghề cất rượu nữa
茹漢𤤰高󱁎道覇𦷾,nhà hán vua cao lộn đạo bá đấy
詔富家進粟賑貧民賜爵有差,Chiếu phú gia tiến túc chẩn bần dân tứ tước hữu sai
如本月初八日武睿及憲司等員並已入鄕試塲到初十日再出本衙門行禮則試事不謹於試塲中設立香案行禮則禮文不僃,như bản nguyệt sơ bát nhật vũ duệ cập hiến ti đẳng viên tịnh dĩ nhập hương thí trường đáo sơ thập nhật tái xuất bản nha môn hành lễ tắc thí sự bất cẩn ư thí trường trung thiết lập hương án hành lễ tắc lễ văn bất bị
又令各縣山脚如見沿河,Hựu lệnh các huyện sơn cước như kiến duyên hà
役官添󰑚󰯿󰯿几意渚𧗱几恪吏󱮶,việc quan thêm rối bề bề kẻ ấy chửa về kẻ khác lại sang
水步諸營統兵討賊,thuỷ bộ chư doanh thống binh thảo tặc
朝廷聞其言奉兵送制某歸國然無成功,triều đình văn kì ngôn phụng binh tống chế mỗ quy quốc nhiên vô thành công
時黎討黎侃黎克諧等皆武士為黎察所親,Thời Lê Thảo Lê Khản Lê Khắc Hài đẳng giai võ sĩ vi Lê Sát sở thân
丐鷺𣵰𤂬坡滝悶𥙩𡞕𬙾仍空固錢,cái cò lặn lội bờ sông muốn lấy vợ đẹp nhưng không có tiền
呈六月功,trình lục nguyệt công
𡽫渃群稽准有情,non nước còn ghe chốn hữu tình
歇渃㛪𥙩𥭑崇𢫝𨖲,hết nước em lấy gàu sòng đong lên
𪦲底𥪝茄𬞰底外𡑝,mới để trong nhà cũ để ngoài sân
𦊚𣷭忍群蒙𤒘炪,bốn bể nhẫn còn mong đuốc đốt
𦊚同𥪝𡌡窖󱨈台,bốn đồng trong đĩa có linh thay
庵𩄲涓磊𠫾𧗱油香,Am mây quen lối đi về dầu hương
船當𩅻,thuyền đang chở
秋八月暴風,Thu bát nguyệt bạo phong
時方作大殿百屋未及󰍶公民間切齒,Thời phương tác đại điện bách ốc vị cập tất công dân gian thiết xỉ
哙󰑼﨤𫽻𫡉塘和󰑼𠊛𠁑𤂬鐄別朱,gọi là gặp gỡ giữa đàng họa là người dưới suối vàng biết cho
帝潜伏兵於甕隘以待之,Đế tiềm phục binh ư Ống ải dĩ đãi chi
役外鄕黨渚堆孤,việc ngoài hương đảng chớ đôi co
以献爵時手顫顫音戰四之寒掉也酒瀉,Dĩ hiến tước thời thủ chiến chiến âm chiến tứ chi hàn trạo dã tửu tả
印行佛教法事道塲新文及公文格式頒天下,Ấn hành Phật giáo pháp sự đạo trường tân văn cập công văn cách thức phân thiên hạ
戊午六年十月元年以後英宗紹明宋紹𦥷八年,Mậu Ngọ lục niên Thập nguyệt nguyên niên dĩ hậu Anh Tông Thiệu Minh Tống Thiệu Hưng bát niên
㗂,tiếng
太師杜安頤卒以太傅吳履信輔政,Thái sư Đỗ An Di tốt dĩ Thái phó Ngô Lí Tín phụ chính
𠫾船辰怯㳥神𧯄蛦,đi thuyền thì khiếp sóng thần hang dơi
三月以入内判首上位昭𢙇侯現為都押衙掌聖慈宫内外諸色文肃王子文壁為上位威肃侯,Tam nguyệt dĩ Nhập nội phán thủ Thượng vị Chiêu Hoài hầu Hiện vi Đô Áp Nha chưởng Thánh Từ cung nội ngoại chư sắc Văn Túc Vương tử Văn Bích vi Thượng vị Uy Túc hầu
每日晨入朝則於永昌門尚輦局次歇審觀奏簿以僃陳奏,Mỗi nhật thần nhập triều tắc ư Vĩnh Xương môn Thượng Liễn cục thứ yết thẩm quan tấu bạ dĩ bị trần tấu
冲𢬣𰿘萬精兵,Trong tay muôn vạn tinh binh
唯武師鑠欲棄本營入安塲䦕從帝然士卒願降于莫不肯相從,Duy Vũ Sư Thước dục khí bản doanh nhập Yên Trường quan tòng Đế nhiên sĩ tốt nguyện hàng vu Mạc bất khẳng tương tòng
駕回謂左右曰汝諧信善士宜其𫎇官家使令也,giá hồi vị tả hữu viết nhữ hài tín thiện sĩ nghi kì mông quan gia sử lệnh dã
八月上皇自天長府復出家入安子山苦行,bát nguyệt thượng hoàng tự thiên trường phủ phục xuất gia nhập yên tử sơn khổ hạnh
𪧚貞箕共固𠀧𬙞󰟯,Chữ trinh kia cũng có ba bảy đường
撞李歆許誓軍吘𥙩𠅜𧽈吏祚茹陳軍調𧿆踤,chàng lý hăm hở thề quân ngỏ lấy lời dấy lại tộ nhà trần quân đều nhảy nhót
㤕㝵𠇮泊乙𢚸庄涓,Xót người mệnh bạc ắt lòng chẳng quên
乃乞還帝所失女,nãi khất hoàn đế sở thất nữ
伯高𣩂在罪󱙀東初補獄罪寺在埃,bá cao chết tại tội gì đông sơ bỏ ngục tội thì tại ai
武覧曾,Vũ Lãm tăng
兑𬂙蹺㐌隔垠,đoái trông theo đã cách ngăn
萱堂𢜠唉在時𥛉傕𡢐𫏾云為呐共,huyên đường mừng hãy tại thì lạy thôi sau trước vân vi nói cùng
瑰蓮每鞋蓮瓦清世,ngói sen mũi hài liên ngõa thanh thay
樑高𢫫虐𦀊寃,rường cao rút ngược dây oan
才德𪰛朱吏固仁,tài đức thời cho lại có nhân
𦪻𡢐,khoang sau
𡨌𪰛䲋打𫪹軍,giữa thì thia đánh trống quân
季犛徒安孫弑元君而夷宗黨陳家傾圮𡸈不在於斯乎雖然亂臣賊子何世無之惟人君剛以斷之明以察之使無後患者也,Quý Li đồ An Tôn thích nguyên quân nhi di tông đảng Trần gia khuynh bĩ há bất tại ư tư hồ Tuy nhiên loạn thần tặc tử hà thế vô chi duy nhân quân cương dĩ đoán chi minh dĩ sát chi sử vô hậu hoạn giả dã
城内人献白鳥,Thành nội nhân hiến bạch điểu
况我兵寝已懈怠不如且暫回兵以圖後舉而取全勝也,huống ngã binh tẩm dĩ giải đãi bất như thả tạm hồi binh dĩ đồ hậu cử nhi thủ toàn thắng dã
国防,quốc phòng
没𠊚坤体呾𢵋,một người khôn thể đắn đo
台,thay
󰠱泥𠄩𡦂鴛鴦,Nặng nề hai chữ uyên ương
悶呐汝撞伯麻甘𢚸𤴬頭,muốn nói nhớ chàng bá mà cam lòng đau đầu
悶朱直𤯭󰠃仙,muốn cho trực sánh cùng tiên
榾𦂿馭,cột buộc ngựa
旬𦝄瀋脱󰅒陀噡𠄩,tuần trăng thấm thoắt nay đà thèm hai
𢚸朋𩄲渃庄𢥈調之,lòng bằng mây nước chẳng lo điều gì
産出,sản xuất
忙之富貴辱誇光,màng chi phú quý nhọc khoe khoang
改𠄩昆𪾺蒸姅除曾剛󱎾麻朋𠦳琰,gửi hai con mắt chưng nửa giờ từng gang thước mà bằng ngàn dặm
固𠀧𤾓两役尼買吹,Có ba trăm lạng việc này mới xuôi
別敬咍要勉順和,biết kính hay yêu lẫn thuận hoà
封等从稔惡弗悛更謀不軌私相,phong đẳng tòng nẫm ác phất thuân cánh mưu bất quỹ tư tương
使𡗶𣌋𠽖塘𩄲,sứ trời sớm giục đường mây
紙作藩上献檳鋃珠詔却之,Chỉ tác phiên thượng hiến tân lang châu chiếu khước chi
二月十六日甲戌上大行皇帝尊謚曰昭義顯仁温恭淵默惇孝𠃔恭欽皇帝廟號肅,Nhị nguyệt thập lục nhật Giáp Tuất thượng Đại Hành Hoàng Đế tôn thuỵ viết Chiêu Nghĩa Hiển Nhân Ôn Cung Uyên Mặc Đôn Hiếu Doãn Cung Khâm Hoàng Đế miếu hiệu Túc
防備,phòng bị
寔他拱体俚𬌥,thực thà cũng thể lái trâu
体饒𢜠焒𤾓皮,Thấy nhau mừng rỡ trăm bề
固𦲿椊情負昌滝,có lá lốt tình phụ xương xông
吳陛再率眾聚安阜山竪大旗於山上僣位揭榜曰賑救貧民,ngô bệ tái suất chúng tụ yên phụ sơn thụ đại kì ư sơn thượng tiếm vị yết bảng viết chẩn cứu bần dân
封次子德曄為佐天大王,phong thứ tử đức việp vi tá thiên đại vương
士浪谷匕呼連,sĩ rằng cốc cốc hô lên
通書史及諸技術潜有奪嫡之心,thông thư sử cập chư kĩ thuật tiềm hữu đoạt đích chi tâm
帝親製銘文,đế thân chế minh văn
𤐜㪚𬲇化拯路煩塟丕,khói tan gió hoá chẳng lọ phiền táng vậy
會試天下󰁮人取黎鼐唐安擇人慕等五十五人,Hội thí thiên hạ cử nhân thủ Lê Nại Đường An Trạch nhân Mộ đẳng ngũ thập ngũ nhân
宜至於天晴路乾服節一如𦾔例,nghi chí ư thiên tình lộ càn phục tiết nhất như cựu lệ
窖謹魚台屡濁頭,Khéo ngẩn ngơ thay lũ trọc đầu
店清吸月迎󱋓,đêm thanh hớp nguyệt nghiêng chén
違者治罪,vi giả trị tội
仍󰑼濫唒忱腰祝蒙,Những là trộm DẤU thầm yêu chốc mòng
𢆥外𢆥箕𩛜𠲣𣩂𢆥𫢩風流㐌𬙛㗶,năm ngoái năm kia đói suýt chết năm nay phong lưu đã ra phết
楊正公在位八年,dương chính công tại vị bát niên
上覧第其髙下,Thượng lãm đệ kì cao hạ
速曳爫丙貝掄,tóc dài làm biếng búi lọn
竟留明人不還,cánh lưu minh nhân bất hoàn
浪空時拱𠳐𠳒浪空,Rằng không thì cũng vâng lời rằng không
𠖤,bay
固宗固族駡踈台萬葉千枝𪽝蔑核,có tông có tộc mựa thưa thay vạn diệp thiên chi bởi một cây
封妃黎氏為顯貞宸妃,phong phi lê thị vi hiển trinh thần phi
初興孝王領化州制某與爵犀即明宗家兒與制某徃還者言曰占城故事昔有國王畜一大󰍆甚愛之欲其能言遍求中國善養者與萬金,Sơ Hưng Hiếu Vương lĩnh Hoá Châu Chế Mỗ dữ Tước Tê tức Minh Tông gia nhi dữ Chế Mỗ vãng hoàn giả ngôn viết Chiêm Thành cố sự tích hữu quốc vương súc nhất đại hầu thậm ái chi dục kì năng ngôn biến cầu trung quốc thiện dưỡng giả dữ vạn kim
脱先摸󰬾錢𬷤,thoạt tiên mua ba tiền gà
𤗖箋庒𧡊詩󰅹,mảnh tiên chẳng thấy thơ nào
擬朱𡮍分尋常道𡥵𡛔特󱬇󰮕閉遲,nghĩ cho chút phận tầm thường đạo con gái được dựa nương bấy chầy
咨尔内外臣僚下至士庶有能為朕敢言指陳朕及宰臣其所行宫民妨政之事如有賢良方正亦聽具由薦舉條其事迹務要得實不宜援古虚虚文以答朕問,tư nhĩ nội ngoại thần liêu hạ chí sĩ thứ hữu năng vi trẫm cảm ngôn chỉ trần trẫm cập tể thần kì sở hành cung dân phương chính chi sự như hữu hiền lương phương chính diệc thính cụ do tiến cử điều kì sự tích vụ yếu đắc thực bất nghi viện cổ hư hư văn dĩ đáp trẫm vấn
𢀦𢀨𠄼𢆥󰅹𢧚仍役之,sửa sang năm năm nào nên những việc chi
其世次凣例年表一如前所著述,kì thế thứ phàm lệ niên biểu nhất như tiền sở trước thuật
鈍技台𠊛捕䋥兎,gọn ghẽ thay người bủa lưới thỏ
𠰚𡽫𣎀𥐆情𨱽外軒兎㐌𡽫兑吟𦎛,nỉ non đêm vắn tình dài ngoài hiên thỏ đã non đoài ngậm gương
書毛伯温參賛軍敄徃討之,thư mao bá ôn tham tán quân vụ vãng thảo chi
䋥漁𢬥𩙋𡓁平沙,lưới ngư giang gió bãi bình sa
𨕭棱󰬾𨑮󰮏次𪀄,trên rừng ba mươi sáu thứ chim
今居是職者不䏻見𦎍思齊反事效尤互相容隱習以成風,Kim cư thị chức giả bất năng kiến thiện tư tề phản sự hiệu vưu hỗ tương dung ẩn tập dĩ thành phong
油𢀨重拱羅𡗶,dầu sang trọng cũng là trời
鸚䴏,anh én
𧡊𪀄𨻫想書封,thấy chim luống tưởng thư phong
至是遣養而養子鈌名,Chí thị khiển dưỡng nhi Dưỡng tử khuyết danh
冬十月明命總兵成山侯王通参将馬瑛等領兵五萬人馬五千疋分道出援東都諸城,đông thập nguyệt minh mệnh tổng binh thành sơn hầu vương thông tham tướng mã anh đẳng lĩnh binh ngũ vạn nhân mã ngũ thiên sất phân đạo xuất viện đông đô chư thành
𡅳停茶𨢇女𫼳吱唭,khuyên đừng chè rượu nữa mang chê cười
帝見唆都首級惻然曰為人臣當如是也,Đế kiến Toa Đô thủ cấp trắc nhiên viết Vi nhân thần đương như thị dã
先皇廢嫡立少而父子之恩暌五后並立而夫婦之倫紊𫳭任杜釋以成簒弑之禍而君臣之道䘮,Tiên Hoàng phế đích lập thiếu nhi phụ tử chi ân khuê ngũ hậu tịnh lập nhi phu phụ chi luân vặn sủng nhiệm Đỗ Thích dĩ thành soán thí chi hoạ nhi quân thần chi đạo táng
是夜夢異人󰏲首再󰥭曰臣本鄕人姓李名服蠻佐南帝為將以忠烈知名授杜洞唐林二條江山夷獠不敢𨊠邊一方按坦,Thị dạ mộng dị nhân khể thủ tái bái viết Thần bản hương nhân tính Lí danh Phục Man tá Nam Đế vi tướng dĩ trung liệt tri danh thụ Đỗ Động Đường Lâm nhị điều giang sơn Di Lạo bất cảm phạm biên nhất phương án thản
店𣈜𨻫仍音󰠐,đêm ngày luống những âm thầm
纏頭羅僚賞茹路,chiền đầu là lèo thưởng nhà trò
共冲身戚𫆧𦚐庄埃,cũng trong thân thích ruột rà chẳng ai
兵至潭舍江渡節制鄭松差左右銃奇伏兵沿河期射殺之,binh chí đàm xá giang độ tiết chế trịnh tùng sai tả hữu súng cơ phục binh duyên hà kì xạ sát chi
今月十五日就學堂點目内密院官,kim nguyệt thập ngũ nhật tựu học đường điểm mục nội mật viện quan
媄昆𨅸時春台,mẹ con đứng thì xuân thay
䁛,coi
詳其指也遠所謂集諸儒之大成而為後學之務式者也,Tường kì chỉ dã viễn sở vị tập chư nho chi đại thành nhi vi hậu học chi vụ thức giả dã
󰘇茹󰠳秩楼󰉟芇低,Cửa nhà đâu mất lâu đài nào đây
十一日命杜子㱕爲同知州知太占軍民事黎倚陀為古壘州知州知軍民,Thập nhất nhật mệnh Đỗ Tử Quy vi Đồng tri châu tri Thái chiêm quân dân sự Lê Ỷ Đà vi Cổ Luỹ châu tri châu tri quân dân
潘彦乃手招本兵大小船一齊突戦奮擊中流斬賊将莅,Phan Ngạn nãi thủ chiêu bản binh đại tiểu thuyền nhất tề đột chiến phấn kích trung lưu trảm tặc tướng Lị
禮節未盡復古,lễ tiết vị tận phục cổ
知其爲不祥乃詔改元爲洪福元年,tri kì vi bất tường nãi chiếu cải nguyên vi Hồng Phúc nguyên niên
翁妑𬂙󰘚𢭂𢬣,Ông bà trông mặt trao tay
渃碧𡽫𩇢𥋳永󰖽几𠫾𠊚吏樣巴坡,nước biếc non xanh coi vắng vẻ kẻ đi người lại dáng bơ phờ
主𪪳𠵌別蔑欺,chúa ông nghe biết một khi
丕迻梳鏡𨖲呈,vậy đưa sơ kính lên trình
可測世傳以為龍口焉龍口之外則有一石體形特奇世傳以為龍鼻焉龍鼻之下别有一石圓羙絶倫世傳以為頷下之珠焉石巨嶙峋殊色多姿或密或踈紛不可數世傳以為龍鬚焉帝捨舟登岸進步山頭逸興忽生乃寫五十六字以記之,khả trắc thế truyền dĩ vi long khẩu yên long khẩu chi ngoại tắc hữu nhất thạch thể hình đặc kì thế truyền dĩ vi long tị yên long tị chi hạ biệt hữu nhất thạch viên mĩ tuyệt luân thế truyền dĩ vi hàm hạ chi châu yên thạch cự lân tuân thù sắc đa tư hoặc mật hoặc sơ phân bất khả sổ thế truyền dĩ vi long tu yên đế xá chu đăng ngạn tiến bộ sơn đầu dật hưng hốt sinh nãi tả ngũ thập lục tự dĩ ký chi
渃南󰋇仉人才買共𠊛漢氊𬛕自𣈙,nước nam mấy kẻ nhân tài mới cùng người hán chen vai từ rày
𣳮𤀕吉帶庄㝵苦辱,rửa ráy cứt đái chẳng ngại khó nhọc
汜㙴花用別𠊛於兜,rẫy thềm hoa rụng biết người ở đâu
閲定内侍雜流各色,duyệt định nội thị tạp lưu các sắc
固𠊛相士断𣦍󰜋𠳒,Có người tướng sĩ đoán ngay một lời
十一月明遣正使行人司行人程璥來致祭,thập nhất nguyệt minh khiển chánh sứ hành nhân ti hành nhân trình cảnh lai trí tế
是月安定縣丹泥上社銅皷山崩,thị nguyệt yên định huyện đan nê thượng xã đồng cổ sơn băng
𫽄𤾓𫷜拱󰜋𣈜緣些,Chẳng trăm năm cũng một ngày duyên ta
加教習以後年大舉,gia giáo tập dĩ hậu niên đại cử
朱漢咹沒𩛷𩛂醝耒𩢬漢𨖲𠳙宿直朱蛇王𠊛食󰑼衝,cho hắn ăn một bữa no say rồi lừa hắn lên thay túc trực cho xà vương người xực là xong
二十二日入内少尉參知政事黎陵進聘國公主禮物,Nhị thập nhị nhật Nhập nội thiếu uý Tham tri chính sự Lê Lăng tiến sính Quốc công chúa lễ vật
𠳨𠲟所詳,hỏi gạn thửa tường
民,dân
然多忌好殺此其短也,Nhiên đa kị hiếu sát thử kì đoản dã
伴𤿤几滥沛𤴬𤵊,bạn bè kẻ trộm phải đau đòn
遂復通徃來覘其虚寳以圖襲乂安,toại phục thông vãng lai chiêm kì hư bảo dĩ đồ tập nghệ an
𥛭矢𠄼𠀧茄泣碓𨨠𦓿詫惜陣𩆍傕,lẻ tẻ năm ba nhà khắp đồi cuốc cày sá tiếc trận rào thôi
詞典,từ điển
庚子二年宋嘉祐五年,canh tí nhị niên tống gia hựu ngũ niên
太尉阮熾病,thái uý nguyễn xí bệnh
諭都督同知阮德忠暫鎮安󰘊,Dụ Đô đốc đồng tri Nguyễn Đức Trung tạm trấn An Bang
莫兵望風奔北,mạc binh vọng phong bôn bắc
刑寬税珥民𬀦𢜠台,hình khoan thuế nhẹ dân thì mừng thay
𣎃𧷺如𠳚宫𩄲,Tháng tròn như gửi cung mây
今布池𡸈特蟻孔寸煙而已,kim bố trì khởi đặc nghị khổng thốn yên nhi dĩ
朱𧷺仁󰒂辰欣泊鐄,cho tròn nhân nghĩa thì hơn bạc vàng
判浪󰅹固庫之𡽫箕聚鳥𧵆時𫽄賖,phán rằng nào có khó chi non kia tụ điểu gần thì chẳng xa
時乂安瓊瑠縣東回社有大白石不知何自而來在海門水中躍出平地󰘌水十五丈而止,thời nghệ an quỳnh lưu huyện đông hồi xã hữu đại bạch thạch bất tri hà tự nhi lai tại hải môn thuỷ trung dược xuất bình địa cách thuỷ thập ngũ trượng nhi chỉ
濯泉𦖑㗂噲𠓨边𦖻,Trạc Tuyền nghe tiếng gọi vào bên tai
夏五月季犛領神武軍将阮金鰲侍衛軍将杜也哥出戰,hạ ngũ nguyệt quý li lĩnh thần võ quân tướng nguyễn kim ngao thị vệ quân tướng đỗ dã ca xuất chiến
㳥情𫀅㐌漂漂,sóng tình xem đã xiêu xiêu
󰠃𤽗骨突打朱最㝵,cùng ngươi cốt đột đánh cho tối ngày
吏𠲖𨁪店麻煩㗂沁,lại e giấu diếm mà phiền tiếng tăm
雪霜体㐌鄧饒𣈜固𬟥長生强跬台,tuyết sương thấy đã đặng nhiều ngày có thuốc trường sinh càng khỏe thay
默𠇮昂語冲宮短䘮改主󰅹𢚸𢘽埃,mặc mình ngang ngửa trong cung đoản tang cải chúa nào lòng dái ai
黄梁𦖑醒愧枚,Hoàng lương nghe tỉnh hồn mai
宮桂𠦳重夾𡬷𡬼,cung quế ngàn trùng giáp tấc gang
掣包仍浽逸除,xiết bao nhưng nỗi dật dờ
願陛下爱養元元使閭里無怨恨愁嘆之聲斯為不失樂之本矣,nguyện bệ hạ ái dưỡng nguyên nguyên sử lư lí vô oán hận sầu thán chi thanh tư vi bất thất nhạc chi bản hĩ
㐱嗔蔑󱌡𨢇,chỉn xin một lọ rượu
挭堆󱗰𠓨園割𦹵耒隣󰑼吀於爫悁,gánh đôi sọt vào vườn cắt cỏ rồi lân la xin ở làm quen
𥪝權麻庒移經,trong quyền mà chẳng rời kinh
薊郡公壮郡公等将内水各奇徃經畧青林青河出金城以截水棠之上路,kế quận công tráng quận công đẳng tương nội thuỷ các cơ vãng kinh lược thanh lâm thanh hà xuất kim thành dĩ tiệt thuỷ đường chi thượng lộ
爫之罪報寃家,Làm chi tội báo oan gia
意󰕛𥘷𡲤𠻇,ấy chúng trẻ vả dại
春正月帝在菩提行營,xuân chính nguyệt đế tại bồ đề hành dinh
生浪𥢆想閉󰡇,Sinh rằng Riêng tưởng bấy lâu
𣳮󱭋爫󱡕,rửa tép làm mắm
渚調忌󰟨命輕易典六輸機奴𠸍𠶣,chớ điều cậy thế mình khinh dễ đến lúc thua cơ nó mỉa mai
㨢󱣒鐄玉󰣑𬁑梭鶯審脱陀迻長旬,nâng niu vàng ngọc sớm trưa thoi oanh thấm thoắt đã đưa trường tuần
戊申十一年明太祖朱元璋洪武元年春正月彗星見于昴宿之間,Mậu Thân thập nhất niên Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương Hồng Vũ nguyên niên xuân chính nguyệt tuệ tinh hiện vu Mão Túc chi gian
清因人心忿怒夜還襲州𨺻之殺象古,thanh nhân nhân tâm phẫn nộ dạ hoàn tập châu thao chi sát tượng cổ
庚寅莫大正元年明嘉靖九年,Canh Dần Mạc Đại Chính nguyên niên Minh Gia tĩnh cửu niên
𢯒䏾𢯒每,bóp bụng bóp mũi
軫功赦過𢚸𠊚特安,chẩn công xá quá lòng người được an
以裴挺爲工部尙書同存澤爲都御史阮宗澧爲户部左侍郎潘兼全爲刑部左侍郎鄧公瓆爲吏部右侍郎阮荗材爲户部右侍郎阮名實爲副都御史吳珪爲僉都御史,Dĩ Bùi Đĩnh vi Công bộ thượng thư Đồng Tồn Trạch vi Đô ngự sử Nguyễn Tông Lễ vi Hộ bộ Tả thị lang Phan Kiêm Toàn vi Hình bộ Tả thị lang Đặng Công chất vi Lại bộ Hữu thị lang Nguyễn Mậu Tài vi Hộ bộ Hữu thị lang Nguyễn Danh Thực vi Phó đô ngự sử Ngô Khuê vi Thiêm đô ngự sử
𡨸才𡨸命窖󰑼恄饒,chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau
自𤤰𪩥𧻭恪𢚸,từ vua lớn dậy khác lòng
春正月建元舊云我越年號始此,Xuân chính nguyệt kiến nguyên Cựu vân ngã Việt niên hiệu thuỷ thử
碍制排淡柳塘花,ngại chơi bời dặm liễu đường hoa
銀,ngân
有詩句云頗笠五湖荣佩印桑麻󰰿野勝封侯自號岑樓有岑樓集行于世帝嘗問官家字義封曰五帝官天下三王家天下故曰官家帝嘉其博識不幸早卒年二十四國人惜之戊寅六年宋景炎三年五月以後帝昺祥興元年元至元十五年春二月民多疹痘死,Hữu thi câu vân tra lạp ngũ hồ vinh bội ấn Tang ma tế dã thắng phong hầu tự hiệu Sầm Lâu hữu Sầm Lâu tập hành vu thế Đế thường vấn Quan gia tự nghĩa phong viết Ngũ đế quan thiên hạ tam Vương gia thiên hạ cố viết Quan gia Đế gia kì bác thức Bất hạnh tảo tốt niên nhị thập tứ Quốc nhân tích chi Mậu Dần lục niên Tống Cảnh Viêm tam niên ngũ nguyệt dĩ hậu Đế bính Tường Hưng nguyên niên Nguyên Chí Nguyên thập ngũ niên xuân nhị nguyệt dân đa chẩn đậu tử
偽威王莫敬用春山山東等,nguỵ uy vương mạc kính dụng xuân sơn sơn đông đẳng
終觥令𠖯如詞,Chung quanh lặng ngắt như tờ
不給勘命今後凡有勑旨及大小諸例該都使司府縣州諸衙門並出榜掛張使百姓欽遵奉行,bất cấp khám mệnh kim hậu phàm hữu sắc chỉ cập đại tiểu chư lệ cai đô sứ ti phủ huyện châu chư nha môn tịnh xuất bảng quải trương sử bách tính khâm tuân phụng hành
事𮗓坐絞,Sự giác toạ giảo
𢪀添冷𠖭几𫥨𡎝外,nghĩ thêm lạnh lẽo kẻ ra cõi ngoàị
夏六月入内龍圖牟俞都献駱馬四足生距,Hạ lục nguyệt Nhập nội Long đồ Mâu Du Đô hiến lạc mã tứ túc sinh cự
𧡊丕𢧚買避塵除低,thấy vầy nên mới tị trần chờ đây
󰉲吏朝唯又𢭗窻,sớm lại chiều dòi dõi nương song
馭紅帶鉑袄蓝,ngựa hồng đai bạc áo lam
搂摠󰑼屯促兗頭咍边,lâu tổng là đòn xóc nhọn đầu hai bên
𥪝欺遇变從權别牢,trong khi ngộ biến tòng quyền biết sao
𥿕自然𦫼蔑間𢷀空汰汰糁紅塵,chụm tự nhiên lều một căn giũ không thảy thảy tấm hồng trần
為太子妃,vi thái tử phi
㨿冲經絡麻通,cứ trong kinh lạc mà thông
輪月漏漏𩄴𤉒印,luân nguyệt làu làu giãi bóng in
典欺衛爫妯茹户馮,đến khi về làm dâu nhà họ phùng
如夢中所見及其壽年不改此痕迹也,như mộng trung sở kiến cập kì thọ niên bất cải thử ngấn tích dã
頭海門即神符,Đầu hải môn Tức Thần Phù
眉𫎑𧒌眉𫎑蓍,mày bói rùa mày bói thi
山蛮有征而威揚乎北,Sơn man hữu chinh nhi uy dương hồ Bắc
乙未三年明永曆九年順治十一年,Ất Mùi tam niên Minh Vĩnh Lịch cửu niên Thuận Trị thập nhất niên
典尼時病拯可爫之特丕共󰏙饒𤀒渃𪾺,đến nơi thời bệnh chẳng khả làm gì được vậy cùng xem nhau rỏ nước mắt
注㨿遁𠫾底默英尋塘󱳮料,chú cứ trốn đi để mặc anh tìm đường lo liệu
些𢘾漢轉女買衝,ta nhờ hắn chuyến nữa mới xong
蔓辣奴味世情,mặn lạt no mùi thế tình
揚𢬣翁脛拾𨖲頭,giang tay ông kễnh đập lên đầu
雪󰍹案硯,tuyết mòn án nghiên
三月會試天下舉人時應舉三千二百人取髙炯等四十三人是科試法第一塲四書論三題孟四題中庸一題總八士人自擇四題作文,Tam nguyệt hội thí thiên hạ cử nhân Thời ứng cử tam thiên nhị bách nhân thủ cao Quýnh đẳng tứ thập tam nhân thị khoa thí pháp đệ nhất trường Tứ thư luận tam đề Mạnh tứ đề Trung dung nhất đề tổng bát sĩ nhân tự trạch tứ đề tác văn
朕紹文武丕休恢皇王遠畧,trẫm thiệu văn vũ phỉ hưu khôi hoàng vương viễn lược
娥浪空掣浽傷,Nga rằng Khôn xiết nỗi thương
釵󰠲扒特虚空,thoa đâu bắt được hư không
花芙蓉𤀒湥霂,hoa phù dung rỏ giọt móc
𣘃北梂,cây bắc cầu
秋八月選民丁充軍伍,thu bát nguyệt tuyển dân đinh sung quân ngũ
季犛以位與其子漢蒼自稱太上皇同聽政,Quý Li dĩ vị dữ kì tử Hán Thương tự xưng Thái thượng hoàng đồng thính chính
時瑞源縣太來󰀋人黎景純自稱癡人侯,Thời Thuỵ Nguyên huyện Thái Lai sách nhân Lê Cảnh Thuần tự xưng Si nhân hầu
菻積谷各󱏹簷,lâm tích gộc gạc bờm xờm
季犛執政始設法廵捕少抑之矣,quý li chấp chính thuỷ thiết pháp tuần bổ thiểu ức chi hĩ
上年十二月擒得逆登庸孫僞洪寕莫茂洽即正以法,Thượng niên thập nhị nguyệt cầm đắc nghịch Đăng Dung tôn nguỵ Hồng Ninh Mạc Mậu Hợp tức chính dĩ pháp
户陳㐌律捹𢲣𦀊𢬦㐌𡗋𦑃𣯡㐌󰬥,họ trần đã trót vun trồng dây rễ đã lắm cánh lông đã nhiều
冬十月初四日下御史󰱑副都御史杜絪于廷尉獄,Đông thập nguyệt sơ tứ nhật hạ Ngự sử đài phó đô ngự sử Đỗ Nhân vu Đình uý ngục
魚翁欺𧘇哙㗍,ngư ông khi ấy hỏi han
𫽄󰑼妸馬監生,chẳng là gã mã giám sinh
猛辰𥺊暴辰錢𡗋錢𡗉𥺊󰑼仙𨕭𠁀,mạnh thì gạo bạo thì tiền lắm tiền nhiều gạo là tiên trên đời
船情皮㨳細坭時佗簮技瓶淶包𣇞,thuyền tình vừa ghé tới nơi thì đà trâm gãy bình rơi bao giờ
百姓毋知自󰱆刑憲朕甚憫焉自今以後罪無輕重一從寬宥,Bách tính vô tri tự cốt hình hiến trẫm thậm mẫn yên tự kim dĩ hậu tội vô khinh trọng nhất tòng khoan hựu
上諭文武官員,Thượng dụ văn võ quan viên
隊番󰞺󰖽勾詩,Đòi phen nét vẽ câu thơ
𠸦几㕸󰠃肝鳳卜責払算捽𦛌蚕枯,khen kẻ rắp cùng gan phượng bốc trách chàng toan rút ruột tằm khô
詔諸訟事已經祖宗理判者不得復論奏爲者罪之,chiếu chư tụng sự dĩ kinh tổ tông lí phán giả bất đắc phục luận tấu vi giả tội chi
𮎦䧺吏﨤𮎦雄𠬠欺,anh hùng lại gặp anh hùng một khị
󱩣𬑉悶𬛩,ríu mắt muốn nằm
長科,trưởng khoa
尾之󰜋朶桃夭,Vẻ chi một đoá đào yêu
賖吹易吏朱𧵆爫身𡥵蝒𠇍吝𥿁絲,xa xôi dịch lại cho gần làm thân con nhện mấy lần vương tơ
払王捐󰘚𦋦嘲,Chàng Vương quen mặt ra chào
彬政僅以身免,Bân Chính cẩn dĩ thân miễn
春三月晦日食,xuân tam nguyệt hối nhật thực
𧡊𠳒𨂚𨀈朗𦖻,thấy lời rón bước lắng tai
今市肆民間多有𭛁賣宜禁止之,Kim thị tứ dân gian đa hữu phát mại nghi cấm chỉ chi
鮉,chạo
太后𫀅𧡊駭雄,thái hậu xem thấy hãi hùng
雷催坡柳󰋇梗楊䦕,Loi thoi bờ liễu mấy cành Dương quan
連𢬣草疏没牌,liền tay thảo sớ một bài
自是該勘諸司遵以爲常,Tự thị cai khám chư ti tuân dĩ vi thường
莫西安侯黎丕承起兵收掠三司遂𠬧兵入哀牢國效順,Mạc Tây An hầu Lê Phi Thừa khởi binh thu lược tam ti toại thu binh nhập Ai Lao quốc hiệu thuận
噠󱙻部領底除𫃸宗,đặt tên bộ lĩnh để chờ nối tông
翹浪仍等才花,kiều rằng những đấng tài hoa
提高,đề cao
秋九月封王子鄭棣爲瓊郡公,thu cửu nguyệt phong vương tử trịnh lệ vi quỳnh quận công
云仙辞謝返囬,Vân Tiên từ tạ phản hồi
𩈘󰡰強朗𢚸慈強清,mặt trần càng lặng lòng từ càng thanh
帝與群臣議曰賊眾積年遠行萬里輜重勢必疲弊,Đế dữ quần thần nghị viết Tặc chúng tích niên viễn hành vạn lí truy trọng thế tất bì tệ
式春蔑點惱𢚸饒,thức xuân một điểm não lòng nhau
菓槔儒𡮈𠰘𦺓灰,quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi
加以昭皇女主,gia dĩ chiêu hoàng nữ chủ
賊徒敗走,Tặc đồ bại tẩu
占人伏兵盗𭛁我軍大潰,chiêm nhân phục binh đạo phát ngã quân đại hội
篙工羅真󱗨,sào công là chân sào
涓玉食補香醪扱𩕳𪲾沒𤭷漿沒𤮒,quên ngọc thực bỏ hương lao cắp nạnh cà một chậu tương một hũ
莰捻收形束䟢高,khúm núm thu hình thót nhẩy cao
登欺不意庄𪟽,đang khi bất ý chẳng ngờ
仍𠊚㾔㾀𪽮𤹒,những người lử khử lừ khừ
凶𢣇𢚁𨉟,hung hăng cậy mình
壬午二十三年宋紹興三十二年,Nhâm Ngọ nhị thập tam niên Tống Thiệu Hưng tam thập nhị niên
花悭輸𧺀柳𪬡歛撑,Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
盘,bàn
吱低𥙩帝𫳵停吱菓柑𥑥𥙩沛橘灰,chê đây lấy đấy sao đành chê quả cam sành lấy phải quýt hôi
䋦𦀚𦋦飭𫽻衝,mối giềng ra sức gỡ xong
󰠃𡥵𡛔老森𡆫室家,cùng con gái lão sum vầy thất gia
𫅷時敬懓稚耒腰當,già thời kính ái trẻ rồi yêu đương
戊寅十年元至元四年秋八月大水,Mậu Dần thập niên Nguyên Chí Nguyên tứ niên thu bát nguyệt đại thuỷ
姅分怯𢜝姅分𢜠𢝙,nửa phần khiếp sợ nửa phần mừng vui
女君親渚報特鞋花群𥾽琰青雲,nợ quân thân chưa báo được hài hoa còn bịn dặm thanh vân
祖㐌撘𡎜種𣘃夢菩提𦬑𡢐尼強髙,tổ đã đắp nấm trồng cây mống bồ đề nở sau này càng cao
固茄戸陸󰑼払,có nhà họ lục là chàng
癸卯十年宋咸平六年,Quý mão thập niên Tống Hàm Bình lục niên
後丙戌年僃多邦城上策領兵就邊界逆戰匆使賊人入境内恃其長兵通其脉路,hậu bính tuất niên bị đa bang thành thượng sách lĩnh binh tựu biên giới nghịch chiến thông sử tặc nhân nhập cảnh nội thị kì trường binh thông kì mạch lộ
秋七月十四日帝諭吏部尚書阮如堵爾再三乞管領黎卜為總知而卜有風疾緩若不堪誠奸吏也,Thu thất nguyệt thập tứ nhật đế dụ Lại bộ thượng thư Nguyễn Như Đổ Nhĩ tái tam khất quản lĩnh Lê Bốc vi Tổng tri nhi Bốc hữu phong tật hoãn nhược bất kham thành gian lại dã
徵王,trưng vương
共仍比丘哿咍門参彦㝵共孛,cùng những tì kheo cả hai muôn tám ngàn người cùng bụt
第一,đệ nhất
十六日帝觀率大軍繼進,Thập lục nhật đế quan suất đại quân kế tiến
𥻸,bún
㐌󰝡命補庵𩄲,Đã đem mình bỏ am mây
御使中丞范瑜副中丞程文徽監察程鷟裴祐等劾奏車騎衞義武軍管領阮原通,Ngự sử trung thừa Phạm Du phó trung thừa Trình Văn Huy Giám sát Trình Trạc Bùi Hựu đẳng hặc tấu Xa kị vệ Nghĩa Vũ quân quản lĩnh Nguyễn Nguyên Thông
一年之後六科給事中公同考覈所行事具奏取旨,nhất niên chi hậu lục khoa cấp sự trung công đồng khảo hạch sở hành sự cụ tấu thủ chỉ
堆些如體𡥵螉,đôi ta như thể con ong
𥐆𣈜催渚𨱽𠳒爫之,VẮN ngày thôi chớ dài lời làm chi
扱納爫之唉世間,cắp nắp làm chi hỡi thế gian
明慈皇太妃薨,minh từ hoàng thái phi hoăng
󰕛士求些及所𣈜𫅜丕,chúng sĩ cầu ta gặp thửa ngày lành vậy
遂寝廷琛自進士探花郎歴中書侍郎兼,toại tẩm đình thám tự tiến sĩ thám hoa lang lịch trung thư thị lang kiêm
時群臣皆上疏言陳暠無功於民何以居人上宜早除之,Thời quần thần giai thượng sớ ngôn Trần Cảo vô công ư dân hà dĩ cư nhân thượng nghi tảo trừ chi
在位十二年,tại vị thập nhị niên
王大怒遂罷其聀,vương đại nộ toại bãi kì chức
遣𠊛𡎦帝𦓡魚謹愁,Khiến người ngồi đấy mà ngơ ngẩn sầu
唭呐雖浪𠸟𠰘丕慄蘆筭仍刼𠊛衝,cười nói tuy rằng vui miệng vậy lật lừa toan những cướp người xong
眾鬼𠻵㗂呐𧿆踤,chúng quỷ mắng tiếng nói nhảy nhót
坤頑𫽄外寔他𫾄升教斗𫽄戈𢫝𣹓,khôn ngoan chẳng ngoại thực thà lường thăng tráo đấu chẳng qua đong đầy
花魚亇瑟洡制边池,hoa ngư cá sắt lội chơi ven đìa
八月定王侯公主文武群臣宗室舟車之制,bát nguyệt định vương hầu công chúa văn võ quần thần tông thất chu xa chi chế
擆撩弹𢭮𦖻𬌥渃敲頭𬷲𡄎𥹰𠽋唭,trớ trêu đàn gảy tai trâu nước xao đầu vịt gẫm lâu nực cười
青請帆󱗠󰋇󱞆滝,thênh thểnh buồm bay mấy dặm sông
答腮丙𠻵事云云,đắp tai biếng mảng sự vân vân
令文官入王府内閣議事奉侍内閣自是始,lệnh văn quan nhập vương phủ nội các nghị sự phụng thị nội các tự thị thuỷ
歳𠄩󰁰𥙩蔭吒補朱蔑職府建興,tuổi hai mươi lấy ấm cha bổ cho một chức phủ kiến hưng
臣等重在愛君盡職而已死亦何憂,Thần đẳng trọng tại ái quân tận chức nhi dĩ tử diệc hà ưu
𠊛盧挺几瓊胱𥺊溪𥺊𤯩渚芒分黎,người lơ đễnh kẻ quềnh quàng gạo kê gạo sống chớ màng phen le
春𧗱花連𦬑𫢩細󰑼螉蝶㐌差戾之,xuân về hoa liền nở nay tới là ong bướm đã say lệ gì
綠兜渚急󰜋𠳒𢭂絲,Duyên đâu chưa kịp một lời trao tơ
即因漢使者上書請比内諸侯三歳一朝艅邊關,Tức nhân Hán sứ giả thượng thư thỉnh tỉ nội chư hầu tam tuế nhất triều dư biên quan
其䂓模之畧中興之功可以比肩夏少康蹈迹周宣王薄漢光唐憲於下風矣,Kì quy mô chi lược Trung hưng chi công khả dĩ tỉ khiên Hạ Thiếu Khang đạo tích Chu Tuyên Vương bạc Hán Quang Đường Hiến ư hạ phong hĩ
洌沫這洌𠹵洌焠洌,rét mướt giá rét ớn rét sốt rét
以武堯佐為入内行遣門下右司郎中堯佐洪州人與弟農上皇當宁,Dĩ Vũ Nghiêu Tá vi Nhập nội hành khiển môn hạ hữu ti lang trung Nghiêu Tá Hồng châu nhân dữ đệ Nông Thượng hoàng đương trữ
迻㝵󰘂畧逴㝵󰘂娄,Đưa người cửa trước rước người cửa sau
且臣以受有數事故併言之,thả thần dĩ thụ hữu sổ sự cố tính ngôn chi
扲槊加蔑󰝂屯爫威奇𠯦然然𥪝外,cầm giáo gia miết đâm dồn làm oai cả thét nhơn nhơn trong ngoài
喭台𬙞乏紅顔爫之落鲁𦖻官窖󰑼,ngán thay bảy phím hồng nhan làm chi rác lỗ tai quan khéo là
一日裡其衣入朝,nhất nhật lí kì y nhập triều
想勾色色空空敢󰠲群伴㤕𢚸󱢂𦝄,tưởng câu sắc sắc không không dám đâu còn bợn chút lòng gió trăng
𫔳外倍𢷀𦆆絁,Cửa ngoài vội rủ rèm the
刁鴞城指揮張麟知府陳耘等出路,Điêu Diêu thành chỉ huy Trương Lân Tri phủ Trần Vân đẳng xuất lộ
嘆浪簪咳󰑼簪,Than rằng Trâm hỡi là trâm
茹南茹北調󱟏𩈘㖫𠲥謳𰙔曲太平,nhà nam nhà bắc đều no mặt lừng lẫy âu ca khúc thái bình
山南處參政范公兼罷以督押堤路假作且緩期故也,Sơn Nam xứ Tham chính Phạm Công Kiêm bãi dĩ đốc áp đê lộ giả tác thả hoãn kì cố dã
壬寅十三年明成化十八年,Nhâm Dần thập tam niên Minh Thành Hoá thập bát niên
船𡓁蘭掑𠱆𠱆歌,thuyền bãi lan kề dắng dắng ca
夢禍罕𨢟侯陷拯量,mống họa hẳn gây hầu hãm chẳng lường
青米杲糁味尼強𦹳,thanh mễ gạo tám mùi này càng thơm
立𤍶𧜗訂𧜗𠊝色襜花戞曰󰖀鳳絩,lập lòe mớ đính mớ thay sắc xiêm hoa kết vết giày phượng thêu
西安伯黎丕承安定縣香市人譖曰愛州之地山川險峻地勢肥饒兵糧富足且權宜分不宜專若專之必致禍亂倘有变𭛁恐後難制此地,Tây An bá Lê Phỉ Thừa Yên Định huyện Hương Thị nhân Tiếm viết Ái Châu chi địa sơn xuyên hiểm tuấn địa thế phì nhiêu binh lương phú túc thả quyền nghi phân bất nghi chuyên nhược chuyên chi tất trí hoạ loạn thảng hữu biến phát khủng hậu nan chế thử địa
𦹵花箕仍拂披吟𠿯,cỏ hoa kia những phất phơ ngậm ngùi
𩃳陽󰋇𣇜穿昂𠳒牢𨑮限𠃩常单差,bóng dương mấy buổi xuyên ngang lời sao mười hẹn chín thường đơn sai
初六日節制鄭松差候命官杜汪等先僃󰀩註禮物至鎮南交䦕迎接北使,Sơ lục nhật Tiết chế Trịnh Tùng sai hầu mệnh quan Đỗ Uông đẳng tiên bị nghi chú lễ vật chí Trấn Nam Giao quan nghênh tiếp Bắc sứ
阿鬟𨕭𠁑逐毛,Ả hoàn trên dưới giục mau
詔絹庫司私受人絹一尺杖一百一疋至十疋以上者准疋數加配役十年,Chiếu Quyến khố ti tư thụ nhân quyến nhất xích trượng nhất bách nhất sơ chí thập sơ dĩ thượng giả chuẩn sơ số gia phối dịch thập niên
如不賢耶何待見惡而後為如太康失德則前王逸豫而效之耶,như bất hiền da hà đãi kiến ác nhi hậu vi như thái khang thất đức tắc tiền vương dật dự nhi hiệu chi da
𤹙頭,chốc đầu
白鱔羅𧋇,bạch thiện là chạch
景咍𠓀眜閙埃別,cảnh hay trước mắt nào ai biết
及蘇太宗曰傳國寶劎非可妄授惟賜上皇服,cập tô thái tông viết truyền quốc bảo kiếm phi khả vọng thụ duy tứ thượng hoàng phục
俊阮瀨官,Tuấn Nguyễn Lại quan
有事共議方可使印然後用之,Hữu sự cộng nghị phương khả sử ấn nhiên hậu dụng chi
鋸脉󰅹悉脉意,cưa mạch nào dứt mạch ấy
群臣辨之成一天永聖四字,Quần thần biện chi thành Nhất Thiên Vĩnh Thánh tứ tự
景𢞂添喭𡢻情㧅,cảnh buồn thêm ngán nợ tình đeo
旬尼麻吟些吏赦些,tuần này mà ngẫm ta lại xá ta
功臣上相明康仁智武貞䧺畧太王,công thần thượng tướng minh khang nhân trí vũ trinh hùng lược thái vương
哏𡄍,cắn rúc
洞命陪從胡士揚,Động Mệnh Bồi tụng Hồ Sĩ Dương
違拒揀擇亦同罪國,vi cự giản trạch diệc đồng tội quốc
到朱村田分立界碣尋命炯等經理順化處水尾朱䦕地方以脩理䦕隘,Đáo Chu Thôn Điền phận lập giới kiệt tầm mệnh Quýnh đẳng kinh lí Thuận Hoá xứ Thuỷ Vĩ Chu Quan địa phương dĩ tu lí quan ải
天南血食群方𧦈持,thiên nam huyết thực còn phương hộ trì
季犛命行遣黃晦卿為割地使,Quý Li mệnh hành khiển Hoàng Hối Khanh vi cát địa sứ
䋦愁欺𫽻朱衝群迡,Mối sầu khi gỡ cho xong còn chầy
女情渚者朱埃,Nợ TÌNH chưa trả cho ai
謀假求功臣世家子孫,Mưu giả cầu công thần thế gia tử tôn
至産日元旦曰應龍何在家人對以畏罪去,chí sản nhật nguyên đán viết ứng long hà tại gia nhân đối dĩ uý tội khứ
太師鄭檢置󰆑國于象上使從軍献計,Thái sư Trịnh Kiểm trí Khánh quốc vu tượng thượng sử tòng quân hiến kế
春秋書子同生意有在矣,Xuân Thu thư Tử đồng sinh ý hữu tại hĩ
意突戦不克為莫兵獲之軍大會走或奔投哀牢㱕于安清侯阮金或散㱕田野,Ý đột chiến bất khắc vị Mạc binh hoạch chi quân đại hội tẩu hoặc bôn đầu Ai Lao quy vu An Thanh hầu Nguyễn Kim hoặc tán quy điền dã
歟然當時未聞以禮爭者,dư nhiên đương thời vị văn dĩ lễ tranh giả
呐耒吏呐𠳒渚歇𠳒,Nói rồi lại nói lời chưa hết lời
中使從其請,trung sứ tòng kì thỉnh
以黎慎為司馬知北道諸衛軍事參知政事黎定為司馬參知南道諸衛軍事黎朗為參知北道諸衛軍事黎爛為北江下衛同總管,Dĩ Lê Thận vi tư mã tri Bắc đạo chư vệ quân sự Tham tri chính sự Lê Định vi Tư mã tham tri Nam đạo chư vệ quân sự Lê Lãng vi Tham tri Bắc đạo chư vệ quân sự Lê Lạn vi Bắc Giang hạ vệ đồng tổng quản
𢪀命於盎蒌荼𧯶𢧚尋㗂𨒟迻共𠊛,nghĩ mình ở áng rau dưa há nên tìm tiếng đong đưa cùng người
𩈘怲蘇𠰘強怲呐,mặt biếng tô miệng càng biếng nói
建孔子廟,Kiến Khổng Tử miếu
埃𧗱扯𣛰拂糊底碎𠸕啂堆姑行鐄,ai về chẻ nứa phất hồ để tôi dặn nhủ đôi cô hàng vàng
首長,thủ trưởng
賊軍大潰,tặc quân đại hội
溋羅扛泊抛抛鼎當󰋇發寬毛油𢚸,duềnh la giăng bạc phau phau đỉnh đang mấy phát khoan mau dầu lòng
十二月十九日旨揮各府路州縣社官係本社有田土多人民少而留荒者聽本𬋩等官𭁈别社人無田者耕種若本社田主不得執占留荒違者以強占罪論,Thập nhị nguyệt thập cửu nhật chỉ huy các phủ lộ châu huyện xã quan Hệ bản xã hữu điền thổ đa nhân dân thiểu nhi lưu hoang giả thính bản quản đẳng quan dữ biệt xã nhân vô điền giả canh chủng Nhược bản xã điền chủ bất đắc chấp chiếm lưu hoang vi giả dĩ cưỡng chiếm tội luận
定構作行殿其殿五間二厦厨房一連三間觀耕󰱑一區在中高五尺闊四十尺作先農𡊨一區高七尺濶三十六尺座處四圍土墻并行馬門,định cấu tác hành điện kì điện ngũ gian nhị hạ trù phòng nhất liên tam gian quan canh đài nhất khu tại trung cao ngũ xích khoát tứ thập xích tác tiên nông đàn nhất khu cao thất xích khoát tam thập lục xích toạ xứ tứ vi thổ tường tịnh hành mã môn
令安鑊石工掘开天健山洞及菌枚山洞取前所藏錢貨,lệnh an hoạch thạch công quật khai thiên kiện sơn động cập khuẩn mai sơn động thủ tiền sở tàng tiền hoá
󰬙𢬣月老窖󰝂結願,nhờ tay nguyệt lão khéo đem kết nguyền
吏群孔頃爫髙世尼,lại còn khủng khỉnh làm cao thế này
𣈜𣈙挼隔離𠭤𢧚賖感,ngày rày nỗi cách lìa trở nên xa cảm
𠬠𠳒㐌率深交,một lời đã trót thâm giao
齊帝不許,tề đế bất hứa
東十月定護衛朝儀凣將士每日進朝先於端門外東西序立朔望即於文廟崇武門外俟皷三嚴𭛁進入丹墀以字陳鎧,Đông thập nguyệt định hộ vệ triều nghi phàm tướng sĩ mỗi nhật tiến triều tiên ư Đoan môn ngoại đông tây tự lập sóc vọng tức ư Văn Miếu sùng võ môn ngoại sĩ cổ tam nghiêm phát tiến nhập đan trì dĩ tự trần khải
勑諭安󰘊諒山宣光等處鎮守各衛副總兵等官爾等職為西坊控制邉陲當僃不󰔄以防外禦,Sắc dụ An Bang Lạng Sơn Tuyên Quang đẳng xứ trấn thủ các vệ phó tổng binh đẳng quan Nhĩ đẳng chức vi tây phương khống chế biên thuỳ đương bị bất ngu dĩ phòng ngoại ngự
庶事煩擾百神靡懷下民嗷嗷以求真主,Thứ sự phiền nhiễu bách thần mị hoài hạ dân ngao ngao dĩ cầu chân chủ
時調言志𠬠𠊛𠬠篇,thời đều ngôn chí một người một thiên
窖結耒錢計貫,khéo kết chuỗi tiền kể quan
辛未利出㨿西農州使上原,Tân Mùi Lợi xuất cứ Tây Nông châu sử Thượng Nguyên
帝御天慶殿執,Đế ngự Thiên Khánh điện chấp
雪霜𣈜𠬠耗𤷱𠇮蟡,tuyết sương ngày một hao mòn hình ve
初南馬州属哀牢後能慕義㱕順,sơ nam mã châu thuộc ai lao hậu năng mộ nghĩa quy thuận
軍士絶粮二月餘惟食菜根蔬笋而已,Quân sĩ tuyệt lương nhị nguyệt dư duy thực thái căn sơ duẫn nhi dĩ
點雪󰅹𡽫頭拯泊烘爐固客𩈘添紅,điểm tuyết nào non đầu chẳng bạc hong lò có khách mặt thêm hồng
才𡮮𡮮𢧚等午昂,tài mọn mọn nên đấng ngõ ngàng
𩵜𩵽𩛷伵每味鮮,cá tôm bữa tớ mọi mùi tươi
於𫳵朱𣃣𢚸𠊛,ở sao cho vừa lòng người
𠸠朋蹺附𠊛些捥𦝄󱟧𨆝拱洳没𠁀,ví bằng theo phụ người ta uốn lưng co gối cũng nhơ một đời
南康本实圭茹𤯭堆户杜於茶石溪,nam khương vốn thực quê nhà sánh đôi họ đỗ ở trà thạch khê
𠫾兜拯𥙩斈儔,đi đâu chẳng lấy học trò
冬十月思𫎇等𠕋叛自相攻擊,đông thập nguyệt tư mông đẳng sách phản tự tương công kích
仙浪各注迻些,Tiên rằng Các chú đưa ta
渃吹詩虐别包徐,nước xuôi thơ ngược biết bao giờ
諸京路以次受行,Chư kinh lộ dĩ thứ thụ hàng
是歳唐改交趾曰安南都護府,thị tuế đường cải giao chỉ viết an nam đô hộ phủ
查究,tra cứu
二十七日頒治平寶範于天下凣五十條,Nhị thập thất nhật ban Trị bình bảo phạm vu thiên hạ phàm ngũ thập điều
伮吏󰝂翁旦𡧲同,nó lại đem ông đến giữa đồng
布告遐邇咸使聞知,bố cáo hà nhĩ hàm sử văn tri
𢬣仙𠬠󰖽𨇜𨑮曲吟,tay tiên một vẫy đủ mười khúc ngâm
徒詩𠬠屡皮𧗱鄭歆𫀅𧡊吏𪜝𠳨𠽄,trò thi một lũ vừa về trịnh hâm xem thấy lại kề hỏi thăm
𫢩漢𣍋白城㨂吏𣈕胡𠓨青海𥈺戈,nay hán xuống bạch thành đóng lại mai hồ vào thanh hải dòm qua
九月命兵部左侍郎黎仕澈吏部右侍郎鄧公瓆等考課内外各衙門,Cửu nguyệt mệnh Binh bộ Tả thị lang Lê Sĩ Triệt Lại bộ Hữu thị lang Đặng Công chất đẳng khảo khoá nội ngoại các nha môn
至灵與賤卑賣炭為業時上舶住平灘度潮退風急有大船載木炭其舟師戴草笠穿短褐上指謂侍臣曰彼非人惠王乎即命小船追至大灘港口及之軍校曰舟師帝命召汝󰆑餘曰老翁是買賣人何事見召軍校還具以實聞上曰是仁惠也知常人必不敢語此又命内侍召之󰆑餘著短褐戴草笠上曰男兒到此極矣詔免罪󰆑餘上船拜謝上賜御服坐次諸王下公侯上同論公事多脗合至是十月復以󰆑餘為副将軍然竟不䏻改前愆,Chí Linh dữ tiện ti mại than vi nghiệp Thời Thượng bách trú Bình Than độ triều thoái phong cấp hữu đại thuyền tải mộc than kì chu sư đái thảo lạp xuyên đoản hạt Thượng chỉ vị thị thần viết Bỉ phi Nhân Huệ vương hồ Tức mệnh tiểu thuyền truy chí Đại Than cảng khẩu cập chi Quân hiệu viết Chu sư Đế mệnh triệu nhữ Khánh Dư viết Lão ông thị mãi mại nhân hà sự kiến triệu Quân hiệu hoàn cụ dĩ thực văn Thượng viết Thị Nhân Huệ dã Tri thường nhân tất bất cảm ngữ thử Hựu mệnh nội thị triệu chi Khánh Dư trước đoản hạt đái thảo lạp Thượng viết Nam nhi đáo thử cực hĩ Chiếu miễn tội Khánh Dư thượng thuyền bái tạ Thượng tứ ngự phục toạ thứ chư vương hạ công hầu thượng đồng luận công sự đa vẫn hợp Chí thị thập nguyệt phục dĩ Khánh Dư vi Phó tướng quân Nhiên cánh bất năng cải tiền khiên
細,tới
終㓜終瑟另真馬持,chông ấu chông sắt lánh chân mựa chầy
󰋇𠊛負萡初箕照名尋𢮪扒𧗱𠳨查,mấy người phụ bạc xưa kia chiếu danh tìm chọn bắt về hỏi tra
先是帝令工匠造雕佛千餘像畫佛千餘軸寶幡,tiên thị đế lệnh công tượng tạo điêu phật thiên dư tượng hoạ phật thiên dư trục bảo phướn
諸臣景異罵賊欲其速殺,chư thần Cảnh Dị mạ tặc dục kì tốc sát
有僚等跪拜于田曰請陛下速還宫以慰天下臣民之望臣等無異志,hữu liêu đẳng quỵ bái vu điền viết thỉnh bệ hạ tốc hoàn cung dĩ uý thiên hạ thần dân chi vọng thần đẳng vô dị chí
置諒山都司平陸樂墟守禦,Trí Lạng Sơn Đô ti Bình Lục Lạc Khư thủ ngự
太宗以靈慈嘗為李惠宗后不忍以公主稱故封為國母亦后之别,thái tông dĩ linh từ thường vi lí huệ tông hậu bất nhẫn dĩ công chúa xưng cố phong vi quốc mẫu diệc hậu chi biệt
後㱕究連則舟行及登陸則肩輿入門徐就床而下起居飲食必於是或𨒣觀園池則昇床至其處興盡而還復坐肩輿登舟如此,hậu quy cứu liên tắc chu hành cập đăng lục tắc khiên dư nhập môn từ tựu sàng nhi hạ khởi cư ẩm thực tất ư thị hoặc du quan viên trì tắc thăng sàng chí kì xứ hứng tận nhi hoàn phục toạ khiên dư đăng chu như thử
牢𠳨昆狐昆狸,sao hỏi con hồ con ly
𠇮殘衰𠖿,mình tàn suy rụng
𢆥𫢩風流㐌𬙛㗶,năm nay phong lưu đã ra phết
一親父子兄弟三丁以上同居社籍饒一丁󰱇充若在别縣社不饒,Nhất thân phụ tử huynh đệ tam đinh dĩ thượng đồng cư xã tịch nhiêu nhất đinh tuyển sung nhược tại biệt huyện xã bất nhiêu
諫而不從脱簮珥謝罪可也,Gián nhi bất tòng thoát trâm nhị tạ tội khả dã
後王德衰怠於政事廢武僃而不脩󰱏酒色以為樂蜀兵一至而國綂遂亡,Hậu vương đức suy đãi ư chính sự phế vũ bị nhi bất tu đam tửu sắc dĩ vi lạc Thục binh nhất chí nhi quốc thống toại vong
䒹芍藥𢠩懞瑞雨朶海棠𥅞𥄭春霄,chồi thược dược mơ mòng thụy vũ đoá hải đường thức ngủ xuân tiêu
乙亥六年宋開寳八年,ất hợi lục niên tống khai bảo bát niên
甲子十五年宋天聖二年,giáp tí thập ngũ niên tống thiên thánh nhị niên
爵賞刑罰之權公,tước thưởng hình phạt chi quyền công
捺㺔算阻吏茹,nài voi toan trở lại nhà
在帝信讒而逮殺之耳,tại đế tín sàm nhi đãi sát chi nhĩ
歳皮𠄩糁絲紅渚控,tuổi vừa hai tám tơ hồng chưa xoăn
丐𧎠朋丐蚆蚆𣈘𦣰怒嘅奇茄失驚,cái rận bằng cái ba ba đêm nằm nó ngáy cả nhà thất kinh
帝减膳三日輟朝六日,Đế giảm thiện tam nhật xuyết triều lục nhật
初七日諒山王宜民自立即皇帝位大赦改元天興十月三日以前著延寧六年七日以後著宜民天興元年,Sơ thất nhật Lạng Sơn vương Nghi Dân tự lập tức Hoàng đế vị đại xá cải nguyên Thiên Hưng Thập nguyệt tam nhật dĩ tiền trước Diên Ninh Lục niên thất nhật dĩ hậu trước Nghi Dân Thiên Hưng nguyên niên
妾𥪝𦑃󰠮払外蹎𩄲,thiếp trong cánh cửa chàng ngoài chân mâỵ
求宗室子育于宫中,Cầu tông thất tử dục vu cung trung
𠱋𡥵空喝英除𨢇沁,ru con không hát anh chừa rượu tăm
二十日色旨󰱥今六科給事中監察御史鈌貟吏部擇内外由進士出身廉勤剛直有政績者擬銓職任,nhị thập nhật sắc chỉ kế kim lục khoa cấp sự trung giám sát ngự sử khuyết viên lại bộ trạch nội ngoại do tiến sĩ xuất thân liêm cần cương trực hữu chính tích giả nghĩ thuyên chức nhiệm
現前,hiện tiền
眾僧刻議㗂柴善齋,chúng tăng khắc nghị tiếng thầy thiện trai
皇帝儷聖皇后為憲慈太上皇后,hoàng đế lệ thánh hoàng hậu vi hiến từ thái thượng hoàng hậu
旭羅氣𣌋,húc là khí sớm
貢庚午德隆二年明崇三年禎夏五月帝納王女鄭氏玉󱗭立爲皇后,Cống Canh Ngọ Đức Long nhị niên Minh Sùng tam niên Trinh Hạ ngũ nguyệt Đế nộp Vương nữ Trịnh Thị Ngọc Trúc lập vi Hoàng hậu
二十八日黎柄阮天錫奉北使回奏稱副使藩寧行人阮吉甫及從人等七人遇大疫死明國有吊祭,nhị thập bát nhật lê bính nguyễn thiên tích phụng bắc sứ hồi tấu xưng phó sứ phiên ninh hành nhân nguyễn cát phủ cập tòng nhân đẳng thất nhân ngộ đại dịch tử minh quốc hữu điếu tế
㤕娘群拙双親,Xót nàng còn chút song thân
蒸誓蔑茹㐌𪸟蒸約調𫅷㐌負,chưng thề một nhà đã nguội chưng ước đều già đã phụ
太宗𨁡業守成󰞿㛪吏㕸𢵋𠲜𡾵高,thái tông nối nghiệp thủ thành anh em lại rắp đua giành ngôi cao
篩𥬩,sư nia
九月彘源州叛,cửu nguyệt trệ nguyên châu phản
院監察御史等官朝班並如前例,viện Giám sát ngự sử đẳng quan triều ban tịnh như tiền lệ
𡨸浪得易守𮥷㐌亭,chữ rằng đắc dị thủ nan đã đành
󱛋㝹繩赭卒𫅜,ôi nao thằng đỏ tốt lành
唭󰎡孫殯空𩢬,cười ngươi tôn tẫn không lừa
生強𬂙𧡊強傷肝強息最𦛌強㤕賖,sinh càng trông thấy càng thương gan càng tức tối ruột càng xót xa
甚則同流合汚奴顔婢膝長奸作弊不可勝言旌别賢否勸懲無由,Thậm tắc đồng lưu hợp ô nô nhan tì tất trưởng gian tác tệ bất khả thăng ngôn tinh biệt hiền phủ khuyến trừng vô do
所謂前有讒而不見後有賊而不,sở vị tiền hữu sàm nhi bất kiến hậu hữu tặc nhi bất
急蹺麻𠳨𠴛𦷾,kíp theo mà hỏi gùng đấy
播咹播呐,bạ ăn bạ nói
㗂鉦𠰺坦䏾旌葉塘,tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường
立𡎢𬏓诰畧墓𨀈󰑾,sụp ngồi và cáo trước mồ bước ra
𠼦牟招集吏󰑼群元,mượn màu chiêu tập lại là còn nguyên
左相鄭松遣阮有僚等進兵至城,Tả tướng Trịnh Tùng khiển Nguyễn Hữu Liêu đẳng tiến binh chí thành
哏𡳪他𫧾𧵆賖,cắn đuôi tha trứng gần xa
讖云莫得於亥失於亥,sấm vân mạc đắc ư hợi thất ư hợi
恭惟翊運賛治功臣元帥掌國政西定王鄭柞英䧺冠古忠厚傳家,cung duy dực vận tán trị công thần nguyên soái chưởng quốc chính tây định vương trịnh tạc anh hùng quán cổ trung hậu truyền gia
𡎥仍拱𨻫功𫢩,ngồi dưng cũng luống công nay
及卧朝崩遂即帝位改元順天大赦,Cập Ngoạ triều băng toại tức đế vị cải nguyên Thuận Thiên đại xá
𠎣洲此一洲百部笙𰙔禽百舌天行奴僕橘千頭月無事照人無事水有秋涵天有秋四海已清塵以靜今年逰勝昔年逰,tiên châu thử nhất châu bách bộ sênh ca cầm bách thiệt thiên hàng nô bộc quất thiên đầu nguyệt vô sự chiếu nhân vô sự thuỷ hữu thu hàm thiên hữu thu tứ hải dĩ thanh trần dĩ tĩnh kim niên du thắng tích niên du
󱢎黄庄渚句羲易輕薄忙吟䜹谷風,dát vàng chẳng giữ câu hy dịch khinh bạc màng ngâm thơ cốc phong
鄕試天下士人,hương thí thiên hạ sĩ nhân
前月又有雨黒米雨,tiền nguyệt hựu hữu vũ hắc mễ vũ
水,thuỷ
賜前總管黎盃錢二十貫,Tứ tiền tổng quản Lê Bôi tiền nhị thập quán
相識者但以目而不敢偶語,Tương thức giả đản dĩ mục nhi bất cảm ngẫu ngữ
潘夫先曰陳自裕宗荒縱之後加以占城侵擾㓂賊繁多白日掠人法不能禁,Phan Phu Tiên viết Trần tự Dụ Tông hoang túng chi hậu gia dĩ Chiêm Thành xâm nhiễu khấu tặc phồn đa bạch nhật lược nhân pháp bất năng cấm
錢𦝄𥺊被朱英󱚢場,tiền lưng gạo bị cho anh vào trường
𩅹𣻆𫗃𠺙𩆪𩂟,mưa tuôn gió thổi mịt mù
槈檑插産𠄩行,nọc roi sắp sẵn hai hàng
盧江步頭起含光殿,Lô Giang bộ đầu khởi Hàm Quang điện
傷払分泊於𠁀,thương chàng phận bạc ở đời
󰄯𫯳牢𦬑補𠫾,vợ chồng sao nỡ bỏ đi
旱,hạn
乂安人阮棹泄其事重光帝誅截元鼎等餘皆赦之,Nghệ An nhân Nguyễn Trạo tiết kì sự Trùng Quang Đế tru Tiệt Nguyên Đỉnh đẳng dư giai xá chi
󰉺唯𠰚䏾𣎀魚恨𢚸,Sớm năn nỉ bóng đêm ngơ hận lòng
𠺱𪡿咹𦣰𠁀聖主爫之吝計事前朝,khỏng khảnh ăn nằm đời thánh chúa làm chi lần kể sự tiền triều
爾二處人等倘能倍暗向明歸人避虐或倒前戈以投降或詣軍門而出首名目則赦過賞功小民則輕徭薄賦倘或别處人民畏罪而逃有爲賊所誘竄居于此如見大兵進至先來歸命亦得赦過録用若執迷不悟則火炎崑崗玉石俱焚,nhĩ nhị xứ nhân đẳng thảng năng bồi ám hướng minh quy nhân tị ngược hoặc đảo tiền qua dĩ đầu hàng hoặc nghệ quân môn nhi xuất thủ danh mục tắc xá quá thưởng công tiểu dân tắc khinh dao bạc phú thảng hoặc biệt xứ nhân dân uý tội nhi đào hữu vi tặc sở dụ thoán cư vu thử như kiến đại binh tiến chí tiên lai quy mệnh diệc đắc xá quá lục dụng nhược chấp mê bất ngộ tắc hoả viêm côn cương ngọc thạch cụ phàn
𢮬𠅜𤗖𡨸,chút lời mảnh chữ
每軍中旗一靣隊旗十靣小旗四十靣火戰船十隻小哨船二隻大將軍火筒一件大樣火筒十件中樣火筒十件小樣火筒八十件強努五十件鈎鎌五十件長竿五十件飛鐮四十件楯每人一靣標每人手箭一等用一人四枚二等各人三枚大刀各人用一件,mỗi quân trung kì nhất diện đội kì thập diện tiểu kì tứ thập diện hoả chiến thuyền thập chích tiểu tiêu thuyền nhị chích đại tướng quân hoả đồng nhất kiện đại dạng hoả đồng thập kiện trung dạng hoả đồng thập kiện tiểu dạng hoả đồng bát thập kiện cường nỗ ngũ thập kiện câu liêm ngũ thập kiện trường can ngũ thập kiện phi liêm tứ thập kiện thuẫn mỗi nhân nhất diện tiêu mỗi nhân thủ tiễn nhất đẳng dụng nhất nhân tứ mai nhị đẳng các nhân tam mai đại đao các nhân dụng nhất kiện
数柴柴底朱𧋆奴跑,số thầy thầy để cho ruồi nó bâu
󰌺身𣈙㐌珥讓,tấm thân rày đã nhẹ nhàng
聽本管官及本社社長保結其人實有德行者方許上數應試,Thính bản quản quan cập bản xã xã trưởng bảo kết kì nhân thực hữu đức hạnh giả phương hứa thượng sổ ứng thí
󰋡𨉟梗槾爫税,dấn mình gánh mướn làm thuê
𠬠𠇮病重步行牢衝,một mình bệnh trọng bộ hành sao xong
桃𠎣㐌𤊰𢬣凡時援梗橘朱甘事𠁀,đào tiên đã bén tay phàm thì vin cành quýt cho cam sự đời
税絲税秃貪求𡎡鐄𡎡泊徵輸拱𡗉,thuế tơ thuế thóc tham cầu mỏ vàng mỏ bạc trưng thâu cũng nhiều
闭󰅒埃吏別埃,Bấy NAY ai lại biết ai
麻低香𤌋永醒世麻,mà đây hương khói vắng tanh thế mà
尚其秉共慎位皇皇恪守於王章脩德匹休世世永膺於帝眷,thượng kì bỉnh cung thận vị hoàng hoàng khác thủ ư vương chương tu đức thất hưu thế thế vĩnh ưng ư đế quyến
春正月延成󰞌鈌名,Xuân chính nguyệt Diên Thành hầu Khuyết danh
穭𧸓𣹓,lúa chứa đầy
六璽皆以金銀為之,lục tỉ giai dĩ kim ngân vi chi
九州四海朝𧗱𬂙𫀅鄭主底碑皇朝,cửu châu tứ hải chầu về trông xem trịnh chúa để bia hoàng triều
庯坊秩狹𠊚冬鐲𢸚𢲾饒𨖲奴於𡽫,phố phường chật hẹp người đông đúc bồng bế nhau lên nó ở non
琪園󰋇㯲𢮿紅,kỳ viên mấy khóm quải hồng
𨀈𦋦󰜋𨀈󰜋𨀊,Bước ra một bước một dừng
南道将太宰,nam đạo tướng thái tể
東安夜澤󰠳󰠳,đông yên dạ trạch đâu đâu
娘浪前定先知𠳒師㐌𠰺乙時𫽄差,nàng rằng tiền định tiên tri lời sư đã dạy ắt thì chẳng sai
酉浪昌𤽸闺㝵爱兜,dẫu rằng xương trắng quê người quản đâu
尋尼汫𣴓体㝵紅顔,tìm nơi giếng cạn thấy người hồng nhan
王大喜,vương đại hỉ
拯路篩錫𠴛𢀦害蒸德好生丕,chẳng lọ xê xích gùng sửa hại chưng đức hiếu sinh vậy
牢典挼碍碍宇宇爫蒸𡛔寡𦣰蔑𠇮,sao đến nỗi ngại ngại võ võ làm chưng gái goá nằm một mình
󰜋篇絶筆噲󰑼底𡢐,Một thiên tuyệt bút gọi là để sau
吏添道佛道𡗶冰控,lại thêm đạo phật đạo trời băng xăng
𠀧軍冬󰘚法場,Ba quân đông mặt pháp trường
敬典納之賜檜,Kính Điển nạp chi tứ Cối
欽惟太祖髙皇帝取天下於狂明㓂亂之餘其得天下也甚正其守天下也以仁尤必維持之以󰒂固,Khâm duy Thái Tổ Cao Hoàng Đế thủ thiên hạ ư cuồng Minh khấu loạn chi dư kì đắc thiên hạ dã thậm chính kì thủ thiên hạ dã dĩ nhân vưu tất duy trì chi dĩ nghĩa cố
閏月論大奈功,nhuận nguyệt luận đại nại công
陳福縱兵大擊斬萬國之子󰱐其妻孥徒黨焚其營寨賊兵潰散,Trần Phúc túng binh đại kích trảm Vạn quốc chi tử hoạch kì thê nô đồ đảng phần kì dinh trại tặc binh hội tán
舘使牢麻客永哨,quán sứ sao mà khách vắng teo
帝知意不解乃命諸将督兵柜之,Đế tri ý bất giải nãi mệnh chư tướng đốc binh cự chi
春安南都護府髙正平為政重歛,Xuân An Nam Đô hộ phủ Cao Chính Bình vi chính trọng liêm
󰡎𡗶固坦蓮高固𡗶,Dưới TRỜI có đất trên cao có trời
察獄訟多致沉滯惟一雖謝罪心不服乃奏曰臣若任以糾劾之司必能振肅朝綱而激濁揚清也,sát ngục tụng đa trí trầm đái Duy Nhất tuy tạ tội tâm bất phục nãi tấu viết Thần nhược nhiệm dĩ củ hặc chi tư tất năng chấn túc triều cương nhi kích trọc dương thanh dã
昆渚拮挭群󰀡𭛣之,con chưa cất gánh còn vô việc gì
改立制度更新法𣈙,cải lập chế độ canh tân pháp rày
固𠳒𤤰𢚸怒買信吀爫󱙺底𪧻𨖅朱怒,có lời vua lòng nó mới tin xin làm tên để bắn sang cho nó
九月以誕日為興天節,cửu nguyệt dĩ đản nhật vi hưng thiên tiết
𩄎愁逾惨払床朝𤽗,mưa sầu gió thảm chàng ràng trêu ngươi
姅印襘隻姅𤐝埮長,nửa in gối chiếc nửa soi dặm trường
胷中氷玉塵無點筆下珠璣句有神,Hung trung băng ngọc trần vô điểm Bút hạ châu cơ cú hữu thần
巡司獲之送詣行在,Tuần ti hoạch chi tống nghệ hành tại
吏筭㗂怒𠳒尼停亨,lại toan tiếng nọ lời này đành hanh
明嘉靖二十六年春莫開會試科,Minh Gia Tĩnh nhị thập lục niên xuân Mạc khai Hội thí khoa
折𤻒,chết toi
即位三日爲同母第龍鋌所弑而崩壽二十三,Tức vị tam nhật vi đồng mẫu đệ Long Đĩnh sở thí nhi băng thọ nhị thập tam
共限㝵𠦳琰,cùng hẹn người ngàn dặm
咍𥙩仁和𥪞户,hay lấy nhân hoà trong họ
得六七日又移復如舊,đắc lục thất nhật hựu di phục như cựu
𨃴頭每浽丁寧,Gót đầu mọi nỗi đinh ninh
甲申五年宋雍元年,giáp thân ngũ niên tống ung nguyên niên
自是人心漸歸善俗矣,Tự thị nhân tâm tiệm quy thiện tục hĩ
埋㐌吏碎和卞,mài đã lại tôi hoà bền
故人君之任賢必察焉者惧其有小人如克終軰或在其間也,Cố nhân quân chi nhiệm hiền tất sát yên Giả cụ kì hữu tiểu nhân như Khắc Chung bối hoặc tại kì gian dã
娘它併歇賒𧵆,nàng đà tính hết xa gần
雷細隊時免分安,lui tới đòi thời miễn phận an
𦝄傘辰𩅹,trăng tán thì mưa
黎皇㤌𢠣𡗉皮密書差使迻衛乂安,lê hoàng căm giận nhiều bề mật thư sai sứ đưa về nghệ an
遣使索取占人原在京城者送占左右及占降將還國,khiển sứ sách thủ chiêm nhân nguyên tại kinh thành giả tống chiêm tả hữu cập chiêm hàng tướng hoàn quốc
栘枯卯歇,da khô máu hết
襖把𠬠萌用蔭𦛋,áo bả một manh dùng ấm cật
渃𡽫離󰘇離茹典低,Nước non lìa cửa lìa nhà đến đây
娘浪𩄲󰊄立󰃚料身時拱沛料世催,nàng rằng mây gió dập dìu liệu thân thì cũng phải liều thế thôi
渚誇權󰟨,chớ khoe quyền thế
大姑姑哿甚䝨小姑姑悶農𮥷順世,đại cô cô cả thậm hiền tiểu cô cô mọn nồng nàn thuận thay
娘如福禄自然𫔤茹𩚵襖隨緣世情,nương nhờ phúc lộc tự nhiên cửa nhà cơm áo tùy duyên thế tình
𣅶,lúc
西京殿石獒破壞斷腰落下,Tây Kinh điện thạch ngao phá hoại đoạn yêu lạc hạ
九月勑旨故意殺官象,Cửu nguyệt sắc chỉ cố ý sát quan tượng
後帝生少子項郎尤鍾愛之立爲太子,hậu đế sinh thiếu tử hạng lang vưu chung ái chi lập vi thái tử
頭墻焒榴󰟧𤍶󰠐葻,Đầu tường lửa lựu lập loè đâm bông
葵州父道琴爛㱕順,Quỳ châu phụ đạo Cầm Lạn quy thuận
太后性仁厚多有相成之功,Thái hậu tính nhân hậu đa hữu tương thành chi công
季犛以檳榔金匣賜之,Quý Li dĩ tân lang kim hạp tứ chi
鴽󰑼𪀄鵜,như là chim giẻ
池忠積石為山四面各開川路通流,Trì trung tích thạch vi sơn tứ diện các khai xuyên lộ thông lưu
開國王叛,khai quốc vương phản
𫡮𠖤鶴另別󰑼尋󰠲,mây bay hạc lánh biết là tìm đâu
󰡟𦎛㐌唅𡽫兑,Mảnh GƯƠNG đã NGẬM non đoài
𢶢昆錫杖𪠞方東,chống con tích trượng đi phương đông
改元以是年爲泰貞元年,cải nguyên dĩ thị niên vi thái trinh nguyên niên
󰜋𠳒珍重珠沙󰋇行,một lời trân trọng châu sa mấy hàng
嫌為馭唉群賖,hèm vì ngựa hãy còn xa
𪀄坤默沛䋥鴻,chim khôn mắc phải lưới hồng
李嗣先為謀,Lí Tự Tiên vi mưu
㐌擛安屡蜆弹蜂吀𪭟𫔳𦖑碎敎𪔠,đã dẹp yên lũ kiến đàn ong xin ngỏ cửa nghe tôi giáo trống
悶朱病意鄧痊,muốn cho bịnh ấy đặng thuyên
𬏑堆巴坎坦昆螉,ruộng đôi ba khoảnh đất con ong
𦋦𠓨󰜋墨呐唭如空,Ra vào một mực nói cười như không
呂𧗱明白呐詳,Trở về minh bạch nói tường
十一月上皇命陳渴真将龍捷軍出師討賊,Thập nhất nguyệt Thượng hoàng mệnh Trần Khát Chân tướng Long Tiệp quân xuất sư thảo tặc
春正月朔改元,Xuân chính nguyệt sóc cải nguyên
制師,chế sư
房𥪝傳哙娘𦋦𥛉𢜠,Phòng trong truyền gọi nàng ra lạy mừng
察𤐝𠓀𩈘堆暈玉,xét xoi trước mặt đôi vầng ngọc
庚遂通宫人,canh toại thông cung nhân
出老軍定五伍,Xuất lão quân định ngũ ngũ
咳姑𧞾𧞣古𡏦吏低碎妸翁西脿󱦯,hỡi cô mặc yếm cổ xoay lại đây tôi gả ông tây béo sồ
揞󱚣𫺶𠦳秋駭底待蔑𣈜甘旨吏衝,ôm bọc giận ngàn thu hãy để đợi một ngày cam chỉ lại xong
謟諛噂𠮾,xiểm du ton hót
英𨅸英𬂙𦟐紅𧺃𧺀英𨅸英𥋴𬙾𡜤爫𫳵,anh đứng anh trông má hồng đỏ thắm anh đứng anh ngắm đẹp đẽ làm sao
達盘香案祝願神灵,ðặt bàn hương án chúc nguyền thần linh
凣其随身貨財𡸈宜糊心爱惜,Phàm kì tuỳ thân hoá tài khởi nghi hồ tâm ái tích
加提刑監察御史武弼諧爵書澤男刑,gia đề hình giám sát ngự sử vũ bật hài tước thư trạch nam hình
埃喂𢫕鉢粓𣹓𥻠𦹳𠬠曷𧃵𨐮󱯞分,ai ơi bưng bát cơm đầy dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần
項王時𥙩操𠸓爫威𥙩暴孟爫德,hạng vương thời lấy quát tháo làm uy lấy bạo mạnh làm đức
𤑟𤉜花用香𠖤,Rõ ràng hoa rụng hương bay
味世䔲荄共曼札,vị thế đắng cay cùng mặn chát
狗彘其行梟獍其心梟惡鳥名獍音更惡獸名梟食父獍食母,Cẩu trệ kì hành Kiêu kính kì tâm Kiêu ác điểu danh kính âm cánh ác thú danh kiêu thực phụ kính thực mẫu
究至其困若遂生疑危避迯山林啸聚爲乱,Cứu chí kì khốn nhược toại sinh nghi nguy tị đào sơn lâm khiếu tụ vi loạn
今國勢衰弱朕方老耄即世之後官家可輔則輔之庸暗則自取之,kim quốc thế suy nhược trẫm phương lão mạo tức thế chi hậu quan gia khả phụ tắc phụ chi dung ám tắc tự thủ chi
濁如㗂󰋞買沙姅潙,đục như tiếng suối mới sa nửa vời
恩渃群懞添解額福茄𢆧塊犯場規,ơn nước còn mong thêm giải ngạch phúc nhà may khỏi phạm trường quy
嚴禁拒斥銅錢,nghiêm cấm cự xích đồng tiền
隊畨󰊄𢭸花掑,đòi phen gió tựa hoa kề
黄泊茹庄固某分冷世𩚵𥼲特奴咹,vàng bạc nhà chăng có mỗ phân lành thay cơm cám được no ăn
例自是永爲常制,lệ tự thị vĩnh vi thường chế
班創,ban sáng
官高爵重讓几恪歳𥘷,quan cao tước trọng nhường kẻ khác tuổi trẻ
於是盡殺秦所至長吏以其親黨代爲守,ư thị tận sát tần sở chí trưởng lại dĩ kì thân đảng đại vi thú
所郎𭘜󰊄撩𩄲,Sửa sang buồm gió lèo mây
闷𠫾遶妬麻𠫾牢耒,muốn đi theo đó mà đi sao rồi
仍京𡄫吻蔑念如依,nhưng kiêng khem vẫn một niềm như y
咳姉㛪喂固别空𨕭辰𡥵啂𠁑辰𫯳,hỡi chị em ơi có biết không trên thì con bú dưới thì chồng
玉露苔鎫底㕵常,ngọc lộ đầy mâm để uống thường
癩羅𤹾㾔,lại là hủi lở
占結固号浮鷗,chim két có hiệu phù âu
北朝五代壞亂而宋太祖起,bắc triều ngũ đại hoại loạn nhi tống thái tổ khởi
夢冷乃乃摆槐槞蔑發春戈蔑發𬖉,mống lành nảy nảy bãi hòe trồng một phút xuân qua một phút trông
儔敢逞狗偷之態抵虚投隙潜驅烏合之徒,trù cảm sính cẩu thâu chi thái để hư đầu khích tiềm khu ô hợp chi đồ
𦟐冬䏧𤘋,mỡ đông da ngà
弋㨢祝拯塊𢬣某除,giấc nâng chốc chẳng khỏi tay mỗ giờ
或姑息以為䏻或擊搏以招謗,Hoặc cô tức dĩ vi năng hoặc kích bác dĩ chiêu báng
及賜王侯食亦論如之,Cập tứ vương hầu thực diệc luận như chi
𢆥󱓽𢵼特𥪝𣳔,năm xưa vớt được trong dòng
於是聖𭓇益以,ư thị thánh học ích dĩ
天爵對曰此北江下衛同總管黎冷所告臣也,Thiên Tước đối viết Thử Bắc Giang hạ vệ đồng tổng quản Lê Lãnh sở cáo thần dã
帝謂将士曰賊恃糧多堅壁爲長久計我糧少不可與賊持久,đế vị tướng sĩ viết tặc thị lương đa kiên bích vi trường cửu kế ngã lương thiểu bất khả dữ tặc trì cửu
次𠄩,thứ hai
𬮌牕豸侵唏𪹷㗂猿󰠓呌隔𡽫,cửa song giãi xâm hơi nắng tiếng vượn vang kêu cách non
王攝行國事,vương nhiếp hành quốc sự
𢞂𥉫征蹢𬁖枚𬁖㗒𬁖唉𢖵埃𬁖𣊍,buồn trông chênh chếch sao mai sao ơi sao hỡi nhớ ai sao mờ
廉十二月命阮國󱗻阮公璧范維質阮宗澧等捧賫金冊即軍中拜統領官副都将太傅富郡公,Liêm Thập nhị nguyệt mệnh Nguyễn Quốc Khôi Nguyễn Công Bích Phạm Duy Chất Nguyễn Tông Lễ đẳng bổng tê kim sách tức quân trung bái Thống lĩnh quan Phó đô tướng Thái phó Phú quận công
次尼細次𦋦𠁀,thứ này tới thứ ra đời
我攻堅城歲月不下我軍力疲氣沮若賊援再至腹皆受敵此危道也,ngã công kiên thành tuế nguyệt bất hạ ngã quân lực bì khí tự nhược tặc viện tái chí phúc giai thụ địch thử nguy đạo dã
𠓹𣈜𡖼娘塢紅杏𥈶春善典霑少年,trọn ngày sánh nương ổ hồng hạnh nom xuân thẹn đến chòm thiếu niên
𡥵鶯𭓇呐𨕭梗𠸍𠶣,con oanh học nói trên cành mỉa mai
浽𥢆群默貝情之低,Nỗi riêng còn mắc với tình chi đây
莫兵大敗溺死者不可勝計,mạc binh đại bại nịch tử giả bất khả thăng kê
夏六月底江抛庄有賊婦嬰惡疾其夫棄之,hạ lục nguyệt đáy giang phao trang hữu tặc phụ anh ố tật kì phu khí chi
夫人𠸦斫窒牟,Phu nhân khen chước rất mầu
𦖑󰠓㖫㗂𠽖外軒,nghe vang lừng tiếng giục ngoài hiên
馭紅帶鉑袄蓝𡗶朱󰬷固志爫時𢧚,ngựa hồng đai bạc áo lam trời cho vả có chí làm thì nên
払金𧗱妬昆時𠫾󰠲,Chàng Kim về đó con thì đi Đâu
戈埮柳塊唐枚,qua dặm liễu khỏi đường mai
禹門𠀧達㳥桃䀡輕,vũ môn ba đợt sóng đào xem khinh
初爲三江知府黃福考語曰叩所藴無所知󰏲諸行無可取一府之尊惟已,Sơ vi Tam Giang tri phủ Hoàng Phúc Khảo ngữ viết Khấu sở uẩn vô sở tri kê chư hành vô khả thủ nhất phủ chi tôn duy dĩ
停如𡥵𧊉豆耒吏𠖤,đừng như con bướm đậu rồi lại bay
於𨎠府茹王羣籠陵羕意嘹哰梅𠰘排達讒𠲝,ở trước phủ nhà vương còn lung lăng dường ấy rêu rao môi miệng bày đặt xàm dối
報應事帝殳殳裊咍𠳨𤽗拯特鬪𪾋,báo ứng sự ấy một một nẻo hay hỏi ngươi chẳng được giấu giếm
冬十月帝御天靈殿大閲六兵定等級,Đông thập nguyệt đế ngự Thiên Linh điện đại duyệt lục binh định đẳng cấp
伏乞󰱥今培築等務二司查勘某處秋田冬尾興公夏田春月起作以為民事便宜,phục khất kế kim bồi trúc đẳng vụ nhị ti tra khám mỗ xứ thu điền đông vĩ hưng công hạ điền xuân nguyệt khởi tác dĩ vi dân sự tiện nghi
諸軍士迯林野劫人財物者杖一百刺靣三十字,Chư quân sĩ đào lâm dã kiếp nhân tài vật giả trượng nhất bách thích diện tam thập tự
指数,chỉ số
首捕一人許右都督從一品蔭封三代不願官者賜金三百两級田二千畝次捕一人許都指揮使正三品蔭封三代又次捕一人許都指揮使同知從五品從捕十人許指揮僉事正四品又從捕十,thủ bổ nhất nhân hứa hữu đô đốc tòng nhất phẩm ấm phong tam đại bất nguyện quan giả tứ kim tam bách lượng cấp điền nhị thiên mẫu thứ bổ nhất nhân hứa đô chỉ huy sứ chánh tam phẩm ấm phong tam đại hựu thứ bổ nhất nhân hứa đô chỉ huy sứ đồng tri tòng ngũ phẩm tòng bổ thập nhân hứa chỉ huy thiêm sự chánh tứ phẩm hựu tòng bổ thập
黎文休曰吕嘉之諫哀王及樛太后使毋求為漢諸侯毋餘邊關可謂䏻重越矣,Lê Văn Hưu viết Lữ Gia chi gián Ai Vương cập Cù thái hậu sử vô cầu vi Hán chư hầu vô dư biên quan khả vị năng trọng Việt hĩ
睽秋波湎㳥傾城,khóe thu ba giợn sóng khuynh thành
大赦天下季税十分之一,đại xá thiên hạ quý thuế thập phân chi nhất
𠢟𠊛君子󰘉𫼳山河,giúp người quân tử mở mang sơn hà
鎬歸以聞,Cảo quy dĩ văn
滝𣷭𣾺塘買拱𬧘,sông bể khơi đường mãi cũng vênh
𡂳吏,trối lại
𢞂𬂙󰊄捲󰘚溋喑喑㗂㳥呌觥槣𡎦,buồn trông gió cuốn mặt doành ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
一皇内外親並開國功臣子孫及武臣前已得官後有軍功在任满考稱職例陞一二品者吏部其本請旨得旨許陞如例,nhất hoàng nội ngoại thân tịnh khai quốc công thần tử tôn cập vũ thần tiền dĩ đắc quan hậu hữu quân công tại nhậm mãn khảo xứng chức lệ thăng nhất nhị phẩm giả lại bộ kì bản thỉnh chỉ đắc chỉ hứa thăng như lệ
得時親戚旃眞旦失所廊盈迎󰘚𠫾,đắc thời thân thích chen chân đến thất sở láng giềng ngảnh mặt đi
特趣安閑𣈜𣎃長,được thú an nhàn ngày tháng trường
襖󱭢除󰅒𠀧𣎃冷,áo kép chờ nay ba tháng lạnh
𠰘侯勿表𠫾𧗱苦信,miệng hầu vắt vẻo đi về khó tin
形容𥋷𧡊拱生,hình dong nhác thấy cũng xinh
青魚亇禀撑為崙命,thanh ngư cá trắm xanh vây tròn mình
脱祝,thoắt chốc
後日早王出城門果見金龜從東浮江來稱江使能説人言談未來事,Hậu nhật tảo vương xuất thành môn quả kiến kim quy tòng đông phù giang lai xưng giang sứ năng thuyết nhân ngôn đàm vị lai sự
𢧚署𢧚柴為固𭓇奴咹奴默摆咍爫,nên thợ nên thầy vì có học no ăn no mặc bởi hay làm
象菌羅稔㺔,tượng khuẩn là nấm voi
命於𡗶呵沛求隊時𠫾杜默些油,mệnh ở trời há phải cầu đòi thời đi đỗ mặc ta dầu
使者曰乃黎大行朝太尉也,Sứ giả viết Nãi Lê Đại Hành triều Thái uý dã
扒寬扒日典𠳒,Bắt khoan bắt nhặt đến lời
鶯𰙔𠲢咭𠁑楼,oanh ca réo rắt dưới lầu
恪饒󰜋𡦂惑欺固󱩉,khác nhau một chữ hoặc khi có nhầm
󰜋𠁀娘𠰚傷喂群之,Một đời nàng nhé thương ôi còn gì
朝堂阮實阮啓等劾之乃󰰾,Triều đường Nguyễn Thực Nguyễn Khải đẳng hặc chi nãi bãi
艚,tàu
老夫處越四十九年于今抱孫焉然夙興夜寐寝不安席食不甘味目不視靡蔓之色耳不聽鍾皷之音者以不得事漢也,lão phu xứ việt tứ thập cửu niên vu kim bão tôn yên nhiên túc hưng dạ mị tẩm bất an tịch thực bất cam vị mục bất thị mĩ mạn chi sắc nhĩ bất thính chung cổ chi âm giả dĩ bất đắc sự hán dã
雖浪𠸟趣盎禅,tuy rằng vui thú áng thiền
墻東𥊘眜𣈜𣈜恒𬂙,tường đông ghé mắt ngày ngày hằng trông
論奉使功以阮荗材爲刑部尙書子爵胡士揚爲工部尙書郡公爵陶公正爲刑部右侍郎武公道爲工部右侍郎並男爵武惟,luận phụng sứ công dĩ nguyễn mậu tài vi hình bộ thượng thư tử tước hồ sĩ dương vi công bộ thượng thư quận công tước đào công chính vi hình bộ hữu thị lang vũ công đạo vi công bộ hữu thị lang tịnh nam tước vũ duy
󱴇𦖑咏𠳿𠄩󰛰𢬣𨁮𡎟𥒥如𬒂砬𥔧,lóng nghe vắng vẻ hai bên tay lần hang đá như phên chập chồng
鬪㝵𠫾,dấu người đi
丁未太祖駐營菩提王通嘗使伯恭通問信即太祖謂曰王通果能𤤻師還國可封汝為侯,Đinh mùi Thái Tổ trú dinh Bồ Đề Vương Thông thường sử Bá Cung thông vấn tin tức Thái Tổ vị viết Vương Thông quả năng ban sư hoàn quốc khả phong nhữ vi hầu
九月丁亥朔日食,cửu nguyệt đinh hợi sóc nhật thực
特𬁒捹𡲫捹𫃚,được mùa buôn vải buôn vóc
加封興仁王馮佐周為大王関内侯范敬恩為太尉賜大王冠服,Gia phong Hưng Nhân Vương Phùng Tá Chu vi đại vương Quan nội hầu Phạm Kính Ân vi Thái uý tứ đại vương quan phục
莫選黄丁,mạc tuyển hoàng đinh
柴噲娘阿蛮旦畧柴諸𪮏梭頭,thầy gọi nàng a man đến trước thầy giơ tay xoa đầu
桓曰臣居攝副死生禍變當任其責,Hoàn viết Thần cư nhiếp Phó tử sinh hoạ biến đương nhiệm kì trách
泊鐄󰝡謝老妑,bạc vàng đem tạ lão bà
沛𠊛歆怒𤑟𤉜𫽄差,Phải người hôm nọ rõ ràng chẳng sai
時屢經多難軍士疲勞欲得休息皆勸帝與賊和親,thời lũ kinh đa nạn quân sĩ bì lao dục đắc hưu tức giai khuyên đế dữ tặc hoà thân
於𨕭群固茹椿𢚸𨕭𬂙𫴋別𢚸固傷,ở trên còn có nhà thung lòng trên trông xuống biết lòng có thương
辛丑四年明永曆十五年清順治十七年,Tân Sửu tứ niên Minh Vĩnh Lịch thập ngũ niên Thanh Thuận Trị thập thất niên
爾當時諍之勿以為是介意也,Nhĩ đương thời tránh chi vật dĩ vi thị giới ý dã
庚戌十七年漢惠帝盈四年,canh tuất thập thất niên hán huệ đế doanh tứ niên
指𡗶𠳿坦朱公埃涓道主埃忘󰒂柴,chỉ trời vỉ đất chu công ai quên đạo chúa ai vong nghĩa thầy
二十日二帝進次大忙步元總管張顯降是日敗賊于西結殺傷甚眾斬元帥唆都首,nhị thập nhật nhị đế tiến thứ đại mang bộ nguyên tổng quản trương hiển hàng thị nhật bại tặc vu tây kết sát thương thậm chúng trảm nguyên soái toa đô thủ
几多挭檜樵夫宁棱,kẻ đi gánh củi tiều phu giữa rừng
傷爲畑󰀋固功,Thương vì đèn sách có công
直浪󰞿渚𠶑𠲖,trực rằng anh chớ ủ ê
史臣吳士連曰景恂三策有丈夫志氣其受,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Cảnh Tuân tam sách hữu trượng phu chí khí kì thụ
拜五老為親衛大将軍賜龜符,Bái Ngũ Lão vi Thân vệ đại tướng quân tứ Quy phù
𡞕恒𠹚𩛜,vợ hằng van đói
默欺𪶵地便尼宁𣳔,mặc khi giặt gịa tiện nơi giữa dòng
梗春㐌𢯏朱𠊛專𢬣,Cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay
祭耒灵柩𨖲塘領印鐄貝劍鐄𦋦𠫾,tế rồi linh cữu lên đường lĩnh ấn vàng với gươm vàng ra đi
𥪝茹𨤵易𪭯餅蒸外󰘂𠾦哺𡀍終𦧘,trong nhà rậm rịch gói bánh chưng ngoài cửa bi bô rủ chung thịt
吏𥉫𫴋󰡎民𢲣󱣋,lại trông xuống dưới dân trồng trọt
然後知帝王大業也鋼常正道也,Nhiên hậu tri đế vương đại nghiệp dã cương thường chính đạo dã
𠫾䀡󰘉会科詩,đi xem mở hội khoa thi
脱有𫎇韃之㓂來䧺鷄之距不足以穿虜甲賭博之術不足以施軍謀田園之富不足以贖千金之軀妻孥之累不足以充軍國之用生産之多不足以購虜首獵犬之力不足以驅,thoát hữu mông thát chi khấu lai hùng kê chi cự bất túc dĩ xuyên lỗ giáp đổ bạc chi thuật bất túc dĩ thi quân mưu điền viên chi phú bất túc dĩ chuộc thiên kim chi khu thê nô chi luỵ bất túc dĩ sung quân quốc chi dụng sinh sản chi đa bất túc dĩ cấu lỗ thủ liệp khuyển chi lực bất túc dĩ khu
兵至長安攻破嘉遠安謨安康等縣,Binh chí Trường Yên công phá Gia Viễn Yên Mô Yên Khang đẳng huyện
黄龍見于帝舟帝獨自負,hoàng long kiến vu đế chu đế độc tự phụ
𥙩󱢌富貴対󱢌閑,lấy biêu phú quý đổi biêu nhàn
秋七月甲子朔日食,thu thất nguyệt giáp tí sóc nhật thực
矧風憲之司紏察是聀必分属該知之素定則綱維整而有條,thẩn phong hiến chi ti củ sát thị chức tất phân thuộc cai tri chi tố định tắc cương duy chỉnh nhi hữu điều
祝󰑼𨑮󰋇𢆥𡗶,chốc là mười mấy năm trời
二月真臘國使朝見,Nhị nguyệt Chân Lạp quốc sứ triều kiến
扽檜𤽗𡗉𩵜伵鮮,đòn củi ngươi nhiều cá tớ tươi
我越儒者見用於時不為不多然而志功名者有之志富貴者有之和光同塵者有之持禄保身者有之未有其志道德以致君澤民為念者也,Ngã Việt nho giả kiến dụng ư thời bất vi bất đa nhiên nhi chí công danh giả hữu chi chí phú quý giả hữu chi hoà quang đồng trần giả hữu chi trì lộc bảo thân giả hữu chi vị hữu kì chí đạo đức dĩ trí quân trạch dân vi niệm giả dã
𠀧軍劍敎調抒,ba quân gươm giáo đều giơ
潭枯𡶀𡋿𡋥󰘰𩂟𡗶,đầm khô núi lở cát bay mù trời
琰紅󰣟捲征鞍,dặm hồng bụi cuốn chinh an
徐文通三夫人此事不猶愈於教之以衛王請命耶雖然傳世以嫡古今通義苟得賢輔如伊尹周公輔太甲成王終有辭於永世矣,từ văn thông tam phu nhân thử sự bất do dũ ư giáo chi dĩ vệ vương thỉnh mệnh da tuy nhiên truyền thế dĩ đích cổ kim thông nghĩa cẩu đắc hiền phụ như y doãn chu công phụ thái giáp thành vương chung hữu từ ư vĩnh thế hĩ
係喁𠴔其空餒兮,hệ ngủng nghỉnh kỳ không nuôi hề
賜黎文暿爵海郡公,tứ lê văn hi tước hải quận công
欺吟𬢱月欺唭𠹳花,Khi ngâm ngợi nguyệt khi cười cợt hoa
祸󰑼玉意鐄尼称庒,họa là ngọc đấy vàng này xứng chăng
琴𫼲鈽㧺計𠦳,kìm lay búa đập kể ngàn
上進而思行脧削或因下嫁而肆作侵漁或以請托蔽影爲良圖遐遺邦禁或以要索鞭笞爲得討遑恤人窮,thượng tiến nhi tư hành tuyên tước hoặc nhân hạ giá nhi tứ tác xâm ngư hoặc dĩ thỉnh thác tế ảnh vi lương đồ hà di bang cấm hoặc dĩ yêu sách tiên si vi đắc thảo hoàng tuất nhân cùng
寔󰡫於󰜏󰡫麻󰜏止嗃𫅷,thật thế ư bà thế mà bà chỉ kêu già
輔於是决志平化州,Phụ ư thị quyết chí bình Hoá Châu
予以德宗之孫明宗之子惟義𭁈比俯從百,dư dĩ đức tông chi tôn minh tông chi tử duy nghĩa dữ tỉ phủ tòng bách
𠫅尼魚尾高尼卧蚕,dày nơi ngư vĩ cao nơi ngọa tàm
九月太師督大兵畧定山南中路攻破長安府各縣及至朱雀門駐兵,cửu nguyệt thái sư đốc đại binh lược định sơn nam trung lộ công phá trường yên phủ các huyện cập chí chu tước môn trú binh
摆倘於工弄媄,bảy tháng ở trong lòng mẹ
梅生𦖑𤏣事𢚸,mai sinh nghe tỏ sự lòng
𩯀𩄲𨉞雪唏香䏧玡,tóc mây lưng tuyết hơi hương da ngà
󰜋𠇮𣅘屈𦋦𠫾,một mình khuya khoắt ra đi
𫯳恨時𡞕爫𫅜𠰘唭𡁚𠼯浪英恨夷,chồng giận thì vợ làm lành miệng cười hớn hở rằng anh giận gì
𮞏年黄榜揭于東華門外至是命禮部捧出皷樂前導掛張太𭓇門,đệ niên hoàng bảng yết vu đông hoa môn ngoại chí thị mệnh lễ bộ bổng xuất cổ nhạc tiền đạo quải trương thái học môn
󱋓斟酒瀆𣈜𣈜𣴓碎抉疎閑准准收,chén châm tửu độc ngày ngày cạn túi quét thơ nhàn chốn chốn thâu
𨁪車馭㐌󰷳瀘𣻕撑,dấu xe ngựa đã rêu lờ mờ xanh
時國主在側則其拜未免少嫌然以拜詔而言則於理為順而使節亦為不屈矣,Thời quốc chủ tại trắc tắc kì bái vị miễn thiếu hiềm nhiên dĩ bái chiếu nhi ngôn tắc ư lí vi thuận nhi sứ tiết diệc vi bất khuất hĩ
二月定文武帳籍,Nhị nguyệt định văn võ trướng tịch
橰𫅷𫥿色吏嫩𠊛𫅷粧点粉𣘈沕𫅷,cau già dao sắc lại non người già trang điểm phấn son vẫn già
傳𠾕水手𠽖毛,truyền đòi thuỷ thủ giục mau
守,thủ
遣范元恒使,khiến phạm nguyên hằng sứ
󰜋念開塞󰋇務󰊄𦝄,Một niềm quan tái mấy mùa gió trăng
路󰑼𤞓朔爫之,lọ là săn sóc làm chi
妥𢚸文轉如筅才咍固󱝧飭𨖲旦𨒒,thỏa lòng văn chuyển như tên tài hay cố nuốt sức lên đến mười
修𥹰固𨤰𨖲師具,tu lâu có lẽ lên sư cụ
緣初𧷺陣福𨍦𣼭𩆋,DUYÊN xưa tròn trặn phúc sau dồi dào
仍󰑼娘耨戈時,Những là nương náu qua thì
別󰠲心跡𦓡𢲛朱𫥨,biết đâu tăm tích mà dò cho ra
宜更選有勇畧仁惠可任將帥者以爲刺史太守徙日南吏民北依交趾還募蠻夷使自相攻轉輸金帛以爲其資有能反間致降許以裂土之封,nghi cánh tuyển hữu dũng lược nhân huệ khả nhiệm tướng suý giả dĩ vi thứ sử thái thú tỉ nhật nam lại dân bắc y giao chỉ hoàn mộ man di sử tự tương công chuyển thâu kim bạch dĩ vi kì tư hữu năng phản gián trí hàng hứa dĩ liệt thổ chi phong
自巳至未未分勝負,tự tị chí mùi vị phân thắng phụ
禮等乘勝進圍之捷報𤂬江行營,lễ đẳng thừa thắng tiến vi chi tiệp báo lỗi giang hành dinh
𠄼𩄲俸体詔𡗶,Năm mây bỗng thấy chiếu trời
没𠫆󰜋蒙別󰑼固𢧚,Một dày một mỏng biết là có nên
卞旦官郎仕庶󰕛民儉穷昆意旦厨求嗔調特如所悶,bèn đến quan lang sĩ thứ chúng dân hiếm cùng con ấy đến chùa cầu xin đều được như thửa muốn
𠄩小童𠻵垠,hai tiểu đồng mắng ngăn
古之所謂女中堯舜太后以,cổ chi sở vị nữ trung nghiêu thuấn thái hậu dĩ
恩埃𠬠𠃣𫽄悁,ơn ai một ít chẳng quên
十一月大赦改元以是年爲弘定元年,thập nhất nguyệt đại xá cải nguyên dĩ thị niên vi hoằng định nguyên niên
󰠱𪿗𠄩𡦂鴛鴦𦀵愁窖問窖王󱚢𢚸,nặng nề hai chữ uyên ương chuỗi sầu khéo vấn khéo vương vào lòng
因前時興慶重光枉以虚名不見成功盖由政出多門大臣不知爾眾徒費力於此矣今天下一統我與爾眾義如父子願盡一心復我境土自古将相封侯抑如爾眾無異整爾隊伍練爾軍仁蕩平残㓂分半歸農今天假我事不得已用命則破敵生而有功不用命則死成何事每隊各謄一本日再三讀使軍人知之,nhân tiền thời hưng khánh trùng quang uông dĩ hư danh bất kiến thành công cái do chính xuất đa môn đại thần bất tri nhĩ chúng đồ phí lực ư thử hĩ kim thiên hạ nhất thống ngã dữ nhĩ chúng nghĩa như phụ tử nguyện tận nhất tâm phục ngã cảnh thổ tự cổ tướng tương phong hầu ức như nhĩ chúng vô dị chỉnh nhĩ đội ngũ luyện nhĩ quân nhân đãng bình tàn khấu phân bán quy nông kim thiên giả ngã sự bất đắc dĩ dụng mệnh tắc phá địch sinh nhi hữu công bất dụng mệnh tắc tử thành hà sự mỗi đội các đằng nhất bản nhật tái tam độc sử quân nhân tri chi
互助,hỗ trợ
𢴑𢬣蹺笠𩄲迻妾𥆾𫭧𡶀艮魚餒茄,dắt tay theo lớp mây đưa thiếp nhìn rặng núi ngẩn ngơ nỗi nhà
夏四月擒得僞勇郡誅之,hạ tứ nguyệt cầm đắc nguỵ dũng quận tru chi
𬦡毬,đá cầu
清華乂安等處每處六十名,Thanh Hoá Nghệ An đẳng xứ mỗi xứ lục thập danh
拱饒𬂙󰘚奇唭,cùng nhau trông mặt cả cười
放𫥨纀歇乾坤收吏入一毛端仍羅,phóng ra bọc hết càn khôn thu lại nhập nhất mao đoan những là
𤯩卢报補托群𦹳名,Sống lo báo bổ thác còn thơm danh
筆𤍌摩詰𪮏坤摸勾窖玄暉意渚冬,bút thiêng ma cật tay khôn mạc câu khéo huyền huy ý chửa đông
𧡊𠸜𠔦𦥃驚惶掣包,thấy tên lính đến kinh hoàng xiết bao
其󰀋文曰皇天生賢聖之才所以壽至治人君優尊貴之禮所以表殊勳亶協榖辰載敭華󰀋,Kì sách văn viết Hoàng thiên sinh hiền thánh chi tài sở dĩ thọ chí trị nhân quân ưu tôn quý chi lễ sở dĩ biểu thù huân đàn hiệp cốc thần tải dương hoa sách
秋七月改伍正伍長為總旗副伍長為小總旗改隊史爲軍史,thu thất nguyệt cải ngũ chính ngũ trưởng vi tổng kì phó ngũ trưởng vi tiểu tổng kì cải đội sử vi quân sử
平常,bình thường
鏡匣丐𦎛固穹楛,kính hạp cái gương có khung gỗ
卢台為累沛蜍於,lo thay vì lụy phải thờ ơ
闭除信北信南如𧍰添𦑃如𤞻添𩻟,bấy chừ tin bắc tin nam như rồng thêm cánh như hùm thêm vây
大行居攝之時衛王雖幼其君也乃稱副王將有不利,đại hành cư nhiếp chi thời vệ vương tuy ấu kì quân dã nãi xưng phó vương tương hữu bất lợi
𨑮分骨格𣃱𧷺𨑮分,mười phần cốt cách vuông tròn mười phân
茹萱秩醒𠳨干故之,Nhà huyên chợt tỉnh hỏi cơn cớ gì
後追尊爲惠皇,Hậu truy tôn vi Huệ Hoàng
秋七月初三日明皇子祐榶生即明孝宗皇帝也,Thu thất nguyệt sơ tam nhật Minh hoàng tử Hữu Đường sinh Tức Minh Hiếu Tông hoàng đế dã
󰜋茄恍惚謹魚㗂冤𧻭坦案𪟽𤍶𩄲,một nhà hoảng hốt ngẩn ngơ tiếng oan dậy đất án ngờ loà mây
宝蓋𡽫片𡨧鮮淡夜,bảo cái nón phướn tốt tươi dầm dà
秋八月帝進封王世子太傅清郡公鄭𭫨恊謀同德功臣都將節制各處水步諸營兼總内外平章軍國重事太尉清國公委以裁决機務,thu bát nguyệt đế tấn phong vương thế tử thái phó thanh quận công trịnh tráng hiệp mưu đồng đức công thần đô tướng tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh kiêm tổng nội ngoại bình chương quân quốc trọng sự thái uý thanh quốc công uỷ dĩ tài quyết cơ vụ
冬十月考覈軍民書筭,đông thập nguyệt khảo hạch quân dân thư toán
唐𠸗武后寔之,Đường xưa Võ hậu thiệt chi
欺景欺銷欺𥬧󱯈喠唏喠喜喠希哬,khi cảnh khi tiu khi chũm chọe giọng hì giọng hỉ giọng hi ha
丁勝自内出罵曰宦官何為壞天下若󰱧天下則先斬汝頭,Đinh Thắng tự nội xuất mạ viết Hoạn quan hà vi hoại thiên hạ nhược hoại thiên hạ tắc tiên trảm nhữ đầu
領娶莫登庸之妹璤僣封慶艷公主,lĩnh thú mạc đăng dung chi muội huệ tiếm phong khánh diễm công chúa
兹嫡子維䄔年方九歳漸已長成尙賴王翊賛成就以承大統慰臣民之望,tư đích tử duy vũ niên phương cửu tuế tiệm dĩ trưởng thành thượng lại vương dực tán thành tựu dĩ thừa đại thống uý thần dân chi vọng
時明帝即位爲清人所破,Thời Minh đế tức vị vi Thanh nhân sở phá
宦姐魄落魄漂,Hoạn Thư phách lạc hồn xiêu
厥後果然,quyết hậu quả nhiên
爲此伏乞海陽山南三江京北四處承宣使司類取該内當農人添補厨人如前番例人数以便應務,vị thử phục khất hải dương sơn nam tam giang kinh bắc tứ xứ thừa tuyên sứ ti loại thủ cai nội đương nông nhân thiêm bổ trù nhân như tiền phiên lệ nhân sổ dĩ tiện ưng vụ
些貰淬𨢇𡃹兕觥箕,ta thế rót rượu chén hủy quăng kia
朱陳芇固朱陳芇欣,châu trần nào có châu trần nào hơn
漉篱󰑼杜𣳮娄,lộc ly là rổ rửa rau
讀神咒摳桑格格,đọc thần chú khua tang cách cách
時楊保等亦有扶國討逆暠檄,thời dương bảo đẳng diệc hữu phù quốc thảo nghịch cảo hịch
美弄󰑼咘朱昆咘帝,mở lòng ra vú cho con bú đấy
時粘國使神沈樸勒沙來進貢適至因錫朝見於行殿,Thời Chiêm quốc sứ thần Thẩm Phác Lặc Sa lai tiến cống thích chí nhân tích triều kiến ư hành điện
默襖錦外篭襖單,mặc áo gấm ngoài lồng áo đơn
哬󱹽窖如払韋固,hờ hững khéo như chàng vi cố
吏恾𥙩㗂𭁈𧵆𫅜車,Lại mang lấy tiếng dữ gần lành xa
功名埃𢴑𨇒芇朱戈,công danh ai dắt lối nào cho qua
時帝重修延祐寺增於舊貫浚蓮花臺池名曰靈沼池,Thời đế trùng tu Diên Hựu tự tăng ư cựu quán tuấn Liên Hoa đài trì danh viết Linh Chiểu trì
六月三江大水或謂󰇼取龍椆木進用故有是災,lục nguyệt tam giang đại thuỷ hoặc vị thái thủ long trù mộc tiến dụng cố hữu thị tai
矯公差几迻回𧵑朱,kiều công sai kẻ đưa hồi của cho
一時也,nhất thời dã
𡐙𤼞,đất gầy
歆埋㐌篤𢚸哺域,hôm mai đã dốc lòng bù vực
茂宣雷陽盛羙人,Mậu Tuyên Lôi Dương Thịnh Mĩ nhân
宥省,Hựu sảnh
又改火頭為正首惟唱兒乃號𬋩甲時有唱女陶氏長於本藝常得賞賜,hựu cải hoả đầu vi chính thủ duy xướng nhi nãi hiệu quản giáp thời hữu xướng nữ đào thị trường ư bản nghệ thường đắc thưởng tứ
有告大都督黎銀家奉觀音佛為女惠妃求𫳭,Hữu cáo Đại đô đốc Lê Ngân gia phụng quan âm phật vị nữ huệ phi cầu sủng
於𠁀坚梗󰋇𠁀矯𠲖󰞿燕仍𠳒𠸦吱,ở đời kiên ngạnh mấy đời kẻo e anh yến những lời khen chê
金蓮式󱚽買咍共哺彩女𣈜󱤘𡓮󱳮,kim liên thức dậy mới hay cùng phô thể nữ ngày rày ngồi lo
甲午尊申生父崇賢侯爲太上皇親生母杜氏爲皇太后居洞仁宫,Giáp Ngọ tôn thân sinh phụ Sùng Hiền hầu vi Thái thượng hoàng thân sinh mẫu Đỗ thị vi Hoàng thái hậu cư Động Nhân cung
小姐𬂙󰘚𠳨查,Tiểu thư trông mặt hỏi tra
边𠳒萬福边𡗶寒喧,bên lời vạn phúc bên lời hàn huyên
至景統年間子茶福盗其父茶遂骸骨迯㱕其國留一親姊於兵燹先上声野火也時始亡,Chí Cảnh Thống niên gian tử Trà Phúc đạo kì phụ Trà Toại hài cốt đào quy kì quốc lưu nhất thân tỉ ư binh tiển Tiên thượng thanh dã hoả dã thời thuỷ vong
咍󰠳地獄扵沔人間,hay đâu địa ngục ở miền nhân gian
篭𩙋樁嘹撫佛𫩓,luồng gió thông reo vỗ phập phòm
瑜又奏曰臣等忝居言職不可畏避權勢亦不可緘然不言誠如聖諭,du hựu tấu viết thần đẳng thiểm cư ngôn chức bất khả uý tị quyền thế diệc bất khả giam nhiên bất ngôn thành như thánh dụ
浪碎㐌固𢚸𣇞,Rằng Tôi đã có lòng chờ
慶餘謂中使曰以軍憲論甘受罪譴願假二三日以,Khánh Dư vị Trung sứ viết Dĩ quân hiến luận cam thụ tội khiến nguyện giả nhị tam nhật dĩ
俸󰠳船拔𠓨清,bỗng đâu thuyền bạt vào thanh
若璿將才無取猶有童心宜遣子母及親属來歸,Nhược Toàn tương tài vô thủ do hữu đồng tâm nghi khiển tử mẫu cập thân thuộc lai quy
秋七月敬恭在関門𭛁行至武寕市橋吳廷峩等各率本属縣兵往迎之敬恭皆仍其爵,Thu thất nguyệt Kính Cung tại quan môn phát hành chí Vũ Ninh Thị Cầu Ngô Đình Nga đẳng các suất bản thuộc huyện binh vãng nghênh chi Kính Cung giai nhưng kì tước
脩公瀠猶被繋獄乃以財物賂守者得脱未及告母并兄弟𭁈其妃乃挺身迯入西都,Tu công Dinh do bị hệ ngục nãi dĩ tài vật lộ thủ giả đắc thoát vị cập cáo mẫu tịnh huynh đệ dữ kì phi nãi đĩnh thân đào nhập Tây Đô
此治平之道所由行也,thử trị bình chi đạo sở do hành dã
埃埃須𡨺分常特宗社稷久長祚𥹰,ai ai tua giữ phận thường được tông xã tắc cửu trường tộ lâu
𦫼囂些矣蔑𦫼囂,lèo heo ta hãy một lèo heo
因准高暗𨉠,nhân chốn cao ám bắn
山鷄𤠄雷於棱,sơn kê gà lôi ở rừng
𧵆辰𫽄合縁朱車吹隔𠇍吝𨗊拱蹺,gần thì chẳng hợp duyên cho xa xôi cách mấy lần đò cũng theo
河溪府意蹺吒斈行,hà khê phủ ấy theo cha học hành
𦛊群𤴬𬑉𣜾𫥨𦥃外,l còn đau mắt chưa ra đến ngoài
畧𬞕貞󰠱𠬠㝵,trước lơn riêng nặng một người
𠸦才𠽙玉噴珠,khen tài nhả ngọc phun châu
浽𠇮貞仍𢢆𪬔,nỗi mình riêng những thẹn thò
過𬮦尼曲昭君,Quá quan này khúc Chiêu quân
懿筐棦兜迎庄,ý khuông giành dâu nghiêng chằng
占城求救於,Chiêm Thành cầu cứu ư
六月帝還自占城拜謁皆着平滕服以軍容皆被水濕也,Lục nguyệt Đế hoàn tự Chiêm Thành bái yết giai trước bình đằng phục dĩ quân dung giai bị thuỷ thấp dã
題柱橛旦曾句対才,đề trụ cột dán từng câu đối dài
大行皇帝崩後帝與東城中國二王及同母第開明王爭立相持八月中國毋主,Đại Hành Hoàng Đế băng hậu Đế dữ Đông Thành Trung Quốc nhị vương cập đồng mẫu đệ Khai Minh Vương tranh lập tương trì bát nguyệt trung quốc vô chủ
琴本少絃舍弹酉控無生曲,cầm vốn thiếu huyền xá đàn dấu xoang vô sinh khúc
觡狔,gạc nai
肆爾童孺誕受厥命繼體傳業多大前功,Tứ nhĩ đồng nhụ đản thụ quyết mệnh kế thể truyền nghiệp đa đại tiền công
信啉𠄩字天堂,tin lầm hai chữ thiên đường
丙申四年元元貞二年春三月上品阮興賭博杖殺之,bính thân tứ niên nguyên nguyên trinh nhị niên xuân tam nguyệt thượng phẩm nguyễn hưng đổ bác trượng sát chi
遣𠊛傕󰉲時𣋚𤋵油,khiến người thôi sớm thì hôm giãi rầụ
帝聞失守自度不支乃引軍回乂安復圖進取,đế văn thất thủ tự độ bất chi nãi dẫn quân hồi nghệ an phục đồ tiến thủ
吉鐄𡑱怒𡏧紅埮箕,Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia
為右刑院郎中祥刑院大夫阮長為有刑院大夫水棠縣轉運武廷彦為司刑院大夫底江縣轉運阮日新為祥刑院大夫,vi hữu hình viện lang trung tường hình viện đại phu nguyễn trường vi hữu hình viện đại phu thuỷ đường huyện chuyển vận vũ đình ngạn vi ti hình viện đại phu để giang huyện chuyển vận nguyễn nhật tân vi tường hình viện đại phu
式𥃱󰅹亏客嵿蓬,thức nhắp nào khuây khách đỉnh bồng
鉛鈘鋼𨧠鍮󱯉,diên chì cang gang thâu thau
媄吒䝨𫅜底德朱𡥵,mẹ cha hiền lành để đức cho con
捽鎌奇切㓠光踸蹎逐𨒻虎狼󰡎楼,tuốt gươm cả thét chém quàng giậm chân giục đuổi hổ lang dưới lầu
女𢚸󰅹輕𧁷𢚁𢀭情性桑,nỡ lòng nào khinh khó cậy giàu tình tính tang
𢫟𧚟褲辰空埃,xé váy khố thì không ai
寔𢚸命拱耗耗𢚸𠊛,Thiệt lòng mình cũng hao hao lòng người
功役停補髀,công việc đành bỏ bễ
午𪰛𦣰対吏咹役萬埃𠳨襖逋勤,ngủ thì nằm đói lại ăn việc vàn ai hỏi áo bô cằn
東西南北攸同諒無思而不服溥博淵泉時出宜敷政以在寬,đông tây nam Bắc du đồng lạng vô tư nhi bất phục phổ bác uyên tuyền thời xuất nghi phu chính dĩ tại khoan
把㘨香𪤄我盤,bể nồi hương bởi ngã bàn
冬十月六日以黎景綽為内密院使仍侍京筵陶公僎為知審刑院事阮文絢為知内密院事阮叔惠為内密院副使何栗為右刑院大夫,Đông thập nguyệt lục nhật dĩ Lê Cảnh Xước vi Nội mật viện sứ nhưng thị kinh diên Đào Công Soạn vi tri thẩm hình viện sự Nguyễn Văn Huyến vi Tri nội mật viện sự Nguyễn Thúc Huệ vi Nội mật viện Phó sứ Hà Lật vi Hữu hình viện đại phu
十一月命北軍都督府左都督副将西郡公鄭柞統領本部将士并属差各營奇及布政州官兵鎮守乂安處以太僕寺卿江文明爲督視,Thập nhất nguyệt mệnh Bắc quân Đô đốc phủ Tả đô đốc phó tướng Tây quận công Trịnh Tạc thống lĩnh bản bộ tướng sĩ tịnh thuộc sai các dinh cơ cập Bố Chính châu quan binh trấn thủ Nghệ An xứ dĩ Thái bộc tự khanh Giang Văn Minh vi Đốc thị
二十七日賜百官文武年節錢有差,nhị thập thất nhật tứ bách quan văn võ niên tiết tiền hữu sai
𢶢𢬣𡎦艮事𠁀悶嗃𠬠㗂朱𨱽矯唫,chống tay ngồi ngán sự đời muốn gào một tiếng cho dài kẻo căm
令天下凣諸噐用隨以職品髙下不得僣越,Lệnh thiên hạ phàm chư khí dụng tuỳ dĩ chức phẩm cao hạ bất đắc tiếm việt
謀立小江山𡄎󱛍,mưu lập tiểu giang san gắm ghé
𫠿󰜋礼吀𨖲求嗣,dâng một lễ xin lên cầu tự
󰡎畑訴󰒂𦟐桃添春,dưới đèn tỏ nghĩa má đào thêm xuân
惟昭文王日燏軍有宋人衣宋衣執弓矢以戰,Duy Chiêu Văn vương Nhật duật quân hữu Tống nhân y Tống y chấp cung thỉ dĩ chiến
娘它𣎏色傾城,nàng đà có sắc khuynh thành
師齊教於武,sư tề giáo ư vũ
㝵些召庄特󰣡底丕庄敢墫,người ta chịu chẳng được thời để vậy chẳng dám chôn
𣷭塵沉浽婵娟,Bể trần chìm nổi thuyền quyên
戊辰九年宋紹興十八年,Mậu Thìn cửu niên Tống Thiệu hưng thập bát niên
湥洡咱説卷袍,sụt sùi thánh thót quẹn bào
官軍亦回安塲營,Quan quân diệc hồi Yên Trường dinh
冬十月晉帝詔加廣州刺史陶侃都督交州諸軍事,đông thập nguyệt tấn đế chiếu gia quảng châu thứ sử đào khản đô đốc giao châu chư quân sự
痗𬑉䏾蟾𬈴了了,mỏi mắt bóng thiềm trong lẻo lẻo
𠃣蔑之蒸𨎠㯲花,ít một giây chưng trước khóm hoa
包󱤗吏特𫄑𠳒始終,bao giờ lại được nối lời thuỷ chung
文武臣僚見者流涕,Văn vũ thần liêu kiến giả lưu thế
分𪬡𠳐㐌泔皮小星,Phận hèn vâng đã cam bề tiểu tinh
詫之朝意如空,sá chi chiều ý như không
身𡛔浡䕯包挈計,thân gái bọt bèo bao xiết kể
行旗𠖤𩃳𡴯𣊍𣊍,hàng cờ bay bóng ngất mờ mờ
乃詔官,Nãi chiếu quan
故牢莫病群𦣰扵底,cớ sao mắc bệnh còn nằm ở đây
會二胡西,Hội nhị Hồ Tây
國政西定王爲大元帥掌國政尚師西王,quốc chính tây định vương vi đại nguyên soái chưởng quốc chính thượng sư tây vương
丁丑十八年宋紹興二十七年,Đinh Sửu thập bát niên Tống Thiệu Hưng nhị thập thất niên
以是不得通知,dĩ thị bất đắc thông tri
群𧗱群𢖵典𠊛𣋚𫢩,Còn về còn nhớ đến người hôm nay
上以繼祖宗皇考赫怒之心下以救天萬流民倒懸之苦為子孫計殄祖宗讐,Thượng dĩ kế tổ tông hoàng khảo hách nộ chi tâm hạ dĩ cứu thiên vạn lưu dân đảo huyền chi khổ vi tử tôn kế điển tổ tông thù
三月旱西北多風起禾榖草木枯死,Tam nguyệt hạn Tây Bắc đa phong khởi hoà cốc thảo mộc khô tử
樁迻𩙋㗂琴争暎喂,thông đưa gió tiếng cầm tranh ánh ỏi
麸殼補奏祉𪡔,phù xác vỏ trấu sảy ra
飛劍,phi kiếm
庶饈具雜氣群灰腥,thứ tu cỗ tạp khí còn hôi tanh
午所別坤麻𨙝料飭麻打,ngõ thửa biết khốn mà lui liệu sức mà đánh
四日彦𭁈諸将謀曰兵貴神速,tứ nhật ngạn dữ chư tướng mưu viết binh quý thần tốc
會謀去惡朱安斫之󰝡吏江山茄陳,hội mưu khử ác cho an chước chi đem lại giang san nhà trần
名欣於江口橋名厨於椰市城門名總於西陽城門名庸於萬春城門並斬之,danh hân ư giang khẩu kiều danh trù ư gia thị thành môn danh tổng ư tây dương thành môn danh dung ư vạn xuân thành môn tịnh trảm chi
楚客秩𤽶𧼌茶林山,sở khách mất vía chạy trà lâm sơn
󰜋𦀊󰜋纀埃扛朱𦋦,Một dây một buộc ai giằng cho ra
雪霜染姅𠃅頭花森,Tuyết sương nhuốm nửa mái đầu hoa râm
劍斫𦂾𫃹空化固尋調達補𠃣𢧚𬲢,kiếm chước dệt thêu không hoá có tìm điều đặt bỏ ít nên nhiều
山羊窮迫奮其角,sơn dương cùng bách phấn kì giác
禁勸農河堤索取民錢,Cấm khuyến nông hà đê sách thủ dân tiền
棖禅定𤞻𦣰直,giường thiền định hùm nằm chực
𥿠繭𥿠蠶,bủa kén bủa tằm
時㺔奴蔑衝󱚢軍󰅹敢捍𬋩󰅹敢垠,thời voi nó miết xông vào quân nào dám hãn quản nào dám ngăn
女枚主𨷑科詩榜鐄𤈜𤈜箕題󱙻英,nửa mai chúa mở khoa thi bảng vàng chói chói kia đề tên anh
其餘陞職有差,Kì dư thăng chức hữu sai
甲申七年莫延成七年正明萬曆二十年月節制府復出兵攻畧嘉遠安謨安康各縣又進兵徇天関奉化而還,Giáp Thân thất niên Mạc Diên Thành thất niên Chính Minh Vạn Lịch nhị thập niên nguyệt Tiết chế phủ phục xuất binh công lược Gia Viễn Yên Mô Yên Khang các huyện hựu tiến binh tuẫn Thiên Quan Phụng Hoá nhi hoàn
󰡎𡗶隊蔑𫽄𠄩,dưới trời đòi một chẳng hai
所𡞕料別所𢚸拥𥙩據恪打𤴬典托,thửa vợ liệu biết thửa lòng duồng lấy cớ khác đánh đau đến thác
𡥵官吏部𠸜󰑼宦書,Con quan Lại bộ tên là Hoạn thư
体㝵刀等󰜋皮花󰁇畧𬑉月𠲖盎眉,thấy người đeo đẳng một bề hoa ngưng trước mắt nguyệt e áng mày
払自󰳅𠓨尼𫗄培,chàng từ chạy vào nơi gió bụi
係埃𠳨𦤾辰󱜍𠦳鐄,hễ ai hỏi đến thì căng ngàn vàng
耳輪㮠𦖻,nhĩ luân vành tai
陛玉碎曾𨅸歛𢬣,bệ ngọc tôi từng đứng lượm tay
民烝󰬥覔𣒠,dân chưng nhiều mếch vạy
秋七月旱自六月至是尤甚,Thu thất nguyệt hạn tự lục nguyệt chí thị vưu thậm
耚𠟸𢴘,bừa gặt xay
非衛所而有要害所亦立堡栅以民兵守之,phi vệ sở nhi hữu yếu hại sở diệc lập bảo sách dĩ dân binh thủ chi
礼心㐌達訟期拱衝,Lễ tâm đã đặt tụng kỳ cũng xong
自低𧣳𣷭邊𡗶,từ đây góc bể biên trời
洪鈞貝客紅裙㐌磋旦世群恨渚他,hồng quân với khách hồng quần đã xoay đến thế còn hằn chửa tha
𡛔婵娟𢧚󰘚逢䏧迡𤳇壮士共趨𣘾突古,gái thuyền quyên nên mặt bủng da chì trai tráng sĩ cũng xo vai rụt cổ
吘唲䋦𢚸,ngỏ nghê mối lòng
󰜋𠁀粉打香衝󰜋𠁀𦟑󱥒拱衝󰜋𠁀,một đời phấn đánh hương xông một đời ỉa trịn cũng xong một đời
󰝂迻朱注底𣈗消坡,đem đưa cho chú để ngày tiêu pha
旨揮諭文武百官軍民等今後軍民至家或衙不得尊呼曰君家曰公衙及稱臣申等語,Chỉ huy dụ văn võ bách quan quân dân đẳng kim hậu quân dân chí gia hoặc nha bất đắc tôn hô viết quân gia viết công nha cập xưng thần thân đẳng ngữ
催催嗔𣍋凈堂侯姑,thôi thôi xin xuống tịnh đường hầu cô
𦊚方渚特桑蓬󰜋勾,bốn phương chưa được tang bồng một câu
乙丑二年梁大同十一年,ất sửu nhị niên lương đại đồng thập nhất niên
咹之高𢀲悌陀爫𡫡,ăn chi cao lớn đẫy đà làm sao
𣈜𠫾㛪𣜾固𫯳𣈜𧗱㛪㐌𢬣蓬𢬣𫼳,ngày đi em chửa có chồng ngày về em đã tay bồng tay mang
別󰠲地獄天堂󰑼󰠲,Biết đâu địa ngục thiên đường là đâu
久重傳旨噲鏍御𠾕進仕新科𠄼𠊛,cửu trùng truyền chỉ gọi loa ngự đòi tiến sĩ tân khoa năm người
伴𪧘巴秋蘿殘,bạn cũ ba thu lá tàn
𦋦𠫾皮𧡊𨁪蹎𨀈𠓨,ra đi vừa thấy dấu chân bước vào
帝從登議卒行之,đế tòng đăng nghị tốt hành chi
趣産湮霞英式丹,thú sẵn yên hà ánh thức đan
𣃤𠁀昂貝周成,vừa đời ngang với chu thành
午沃讓謙羅美德,ngõ óc nhường khiêm là mỹ đức
十二月以署衛事舒泰侯阮仕健爲參督工科都給事中黎公朝爲禮科都給事中以其奉差開例爲民所保故也,thập nhị nguyệt dĩ thự vệ sự thư thái hầu nguyễn sĩ kiện vi tham đốc công khoa đô cấp sự trung lê công triều vi lễ khoa đô cấp sự trung dĩ kì phụng sai khai lệ vi dân sở bảo cố dã
置靜海軍於交州以駢為節度使,trí tĩnh hải quân ư giao châu dĩ biền vi tiết độ sứ
口臭羅退𠻦,khẩu xú là thối mồm
𣜾𥒮䏾㐌𠼲𠖤俸,chưa vỡ bọng đã đòi bay bổng
跬用覃歆𠇍琰塘,khỏe giọng đầm hâm mấy dặm đàng
布政縣阮子驩献策稱㫖授軍師,bố chính huyện nguyễn tử hoan hiến sách xưng chỉ thụ quân sư
𨕭三寶𠁑九泉,Trên Tam bảo dưới cửu tuyền
文靈開國勳臣三朝元老󰋟沉有智畧頗𧥾政事大體廟堂議論多所建明,Văn Linh khai quốc huân thần tam triều nguyên lão thâm trầm hữu trí lược pha thức chính sự đại thể miếu đường nghị luận đa sở kiến minh
鑄順天寶,Chú Thuận Thiên bảo
少保黎國興以其事聞故旌表之,Thiếu bảo Lê Quốc Hưng dĩ kì sự văn cố tinh biểu chi
拯朋技尋堆𫅜吏結緣買,chẳng bằng ghẽ tìm đôi lành lại kết duyên mới
叔鵉𣈜意𦋦兵音音順𫗄青青迻船,thúc loan ngày ấy ra binh ầm ầm thuận gió thênh thênh đưa thuyền
𫗄東傕㐌憢𣑯憍梅,gió đông thôi đã giễu đào ghẹo mai
𫡦吝󰘂㨂杄掑店俸脱𧡊祝夢現𦋦,chín lần cửa đóng then cài đêm bỗng thoắt thấy chốc mòng hiện ra
使往來不絶,Sử vãng lai bất tuyệt
杶雪撫𡏧𪀄𠵎蝼墻呌永鍾厨㗂𣾺,đụn tuyết phủ bụi chim gù sâu tường kêu vẳng chuông chùa tiếng khơi
埃𪟽俸𠬠𢆥𠬠𤁕,ai ngờ bỗng một năm một lạt
七月莫敬典領兵侵清華沿河各縣,thất nguyệt mạc kính điển lĩnh binh xâm thanh hoa duyên hà các huyện
麻𦎛萡命悲𣇞󰑼低,Mà gương bạc mệnh bây giờ là đây
定各衛門又資格出身例凡在内者有出身各衙門吏初充為書吏幹事三年充達吏又幹事三年陞充典吏又幹事三年無過犯陞充都吏如在内無出身各衙門吏初充為通吏幹事六年陞充提吏若在外同在内無出身衙門吏,định các vệ môn lại tư cách xuất thân lệ phàm tại nội giả hữu xuất thân các nha môn lại sơ sung vi thư lại cán sự tam niên sung đạt lại hựu cán sự tam niên thăng sung điển lại hựu cán sự tam niên vô quá phạm thăng sung đô lại như tại nội vô xuất thân các nha môn lại sơ sung vi thông lại cán sự lục niên thăng sung đề lại nhược tại ngoại đồng tại nội vô xuất thân nha môn lại
夏賜月初禁奸人倚法擾金銀塲,hạ tứ nguyệt sơ cấm gian nhân ỷ pháp nhiễu kim ngân trường
他忍𠲝吟唏渃呂胣仍仍君子𢚸空,thà nhịn đói cầm hơi nước lã dạ dửng dưng quân tử lòng không
𥛉催娘吏鍊呈,lạy thôi nàng lại rén chiềng
上書数諫王王弗聽因有叛心数稱疾不見,thượng thư sổ gián vương vương phất thính nhân hữu phản tâm sổ xưng tật bất kiến
十八日以官員子孫前充金吾衛軍者試中充國子監監生,Thập bát nhật dĩ quan viên tử tôn tiền sung kim ngô vệ quân giả thí trúng sung Quốc tử giám giám sinh
盃窒麻囉傷,vui rất mà ra thương
倘󰠲傍傍𫗄𡗶迻香,thoảng đâu phảng phảng gió trời đưa hương
至是海道遷移海門淺涸多聚雲屯故有,chí thị hải đạo thiên di hải môn thiển hạc đa tụ vân đồn cố hữu
糁斛司斗,tám hộc tư đấu
包饒拱閉饒錢秩之,Bao nhiêu cũng bấy nhiêu tiền mất chi
丙辰四年宋紹興六年,Bính Thìn tứ niên Tống Thiệu Hưng lục niên
癸未漢炎興元年吳永安十六年,quý mùi hán viêm hưng nguyên niên ngô vĩnh an thập lục niên
謝𢚸𥛉畧𡑝𫡮,Tạ lòng lạy trước sân mây
惜台𣘃楛󱕨沉󰝂撙榾梄朱𦷩奴蹽𦷩蹽辰默𦷩蹽些蹅奴𣍋些蹽𨖲𨕭,tiếc thay cây gỗ lim chìm đem chôn cột giậu cho bìm nó leo bìm leo thì mặc bìm leo ta đạp nó xuống ta trèo lên trên
卒之麻聀㗂悭𠓨𠇮,tốt chi mà chác tiếng ghen vào mình
顯聖象固德神明,hiển thánh tuồng có đức thần minh
注刘平牢注吝巾胣農浽朱碎沛𠵩,chú lưu bình sao chú lần khân dạ nông nổi cho tôi phải quở
撅燶答冷仍埃妬徐,quạt nồng đắp lạnh những ai đó giờ
尊師𡓮唉咀嘆,tôn sư ngồi hãy thở than
彪宇宙,bưu vũ trụ
瀝𥑥生𢪏朱菭襊貪,sạch sành sanh vét cho đầy túi tham
𠲖楼西𩃳月𣾺澄,e lầu tây bóng nguyệt khơi chừng
書常典𠊛空𧡊典,thư thường đến người không thấy đến
時文臣阮秉和范正華阮拨萃褚師董共就桂陽縣覧山社𭁈范謙柄謀從光紹帝,Thời văn thần Nguyễn Bỉnh Hoà Phạm Chính Hoa Nguyễn Bạt Tuỵ Chử Sư Đổng cộng tựu Quế Dương huyện Lãm Sơn xã dữ Phạm Khiêm Bính mưu tòng Quang Thiệu Đế
三月十一日辰時天忽自鳴,Tam nguyệt thập nhất nhật Thìn thì thiên hốt tự minh
騫縶宁意馬林,khiên chấp chữ ấy mựa lầm
𦖑払呐㐌歇調,nghe chàng nói đã hết điều
代治兵它𣘾擬博,đời trị binh đà vai nghỉ vác
醜車󱞼吏,xấu xa đậy lại
襖狐裘㐌𧝦涅,áo hồ cầu đã rách nát
𢚸𫁅吟𧃵𠸂𨐮,lòng riêng ngậm đắng nuốt cay
撫使兼東都判陳國傑能築隄障鹹水便民耕種賞爵一資,phủ sứ kiêm Đông Đô phán Trần Quốc Kiệt năng trúc đê chướng hàm thuỷ tiện dân canh chủng thưởng tước nhất tư
𬁖扛畑󰸟𩄲篭𤌋香,sao giăng đèn nến mây lồng khói hương
大寶,đại bảo
出其中則僕願執籩豆奔走其間亦惟閣下之所使也,Xuất kì trung tắc bộc nguyện chấp biên đậu bôn tẩu kì gian diệc duy các hạ chi sở sử dã
甲辰十一年宋景德元年,Giáp Thìn thập nhất niên Tống Cảnh Đức nguyên niên
盘論,bàn luận
㐌麻茹𤇮𤼸具鋪排檯稔,đã mà nhà bếp dâng cỗ phô bày đài nậm
轎花𠽖𠻛逴連仃洗情買朱填磊初,kiệu hoa giục giạo rước liền đừng tẩy tình mới cho đền lỗi xưa
冬十月明總兵張輔復以征虜副将軍來鎮守,Đông thập nguyệt Minh Tổng binh Trương Phụ phục dĩ Chinh lỗ phó tướng quân lai trấn thủ
刑部治罪,Hình bộ trị tội
贈故鉄山伯陳真為郡公封其子陳實爲弘休伯,tặng cố thiết sơn bá trần chân vi quận công phong kì tử trần thực vi hoằng hưu bá
身仙身句𦋦情醜制,thân tiên thân cú ra tình xấu chơi
唏𫗄冷𠊛愁𩈘惮,hơi gió lạnh người sầu mặt dạn
𠳨𠶀姑󱪱固茄𫨩空,hỏi thăm cô kẹo có nhà hay không
盃𬲇共杆󱸙,bui gió cùng cơn lốc
𨃴頭每浽丁寧浽茹䘮𩯀浽命賖吹,gót đầu mọi nỗi đinh ninh nỗi nhà tang tóc nỗi mình xa xôi
宜哉秋八月帝御含光殿觀兢舟,Nghi tai Thu bát nguyệt Đế ngự Hàm Quang điện quan cạnh chu
月娥本𨅸嬋娟,nguyệt nga vốn đấng thuyền quyên
時翰林院大學士權御史大夫陳盤奏曰朝廷設官分聀所以為民也,Thời Hàn lâm viện đại học sĩ quyền ngự sử đại phu Trần Bàn tấu viết Triều đình thiết quan phân chức sở dĩ vi dân dã
而璉之忍心至殺其弟天倫滅矣其禍至於殞身以及其父𡸈不烈矣哉不然杜釋大恶何由而萌以符讖語也,nhi liễn chi nhẫn tâm chí sát kì đệ thiên luân diệt hĩ kì hoạ chí ư vẫn thân dĩ cập kì phụ khởi bất liệt hĩ tai bất nhiên đỗ thích đại ác hà do nhi manh dĩ phù sấm ngữ dã
沙机󰜋𡮇辰󰡶,sa cơ một chút thì xong
我國家自經兵燹英才秋葉俊士晨星太祖立國之初首興學校祠孔子以太牢其崇重至矣,ngã quốc gia tự kinh binh tiển anh tài thu diệp tuấn sĩ thần tinh thái tổ lập quốc chi sơ thủ hưng học hiệu từ khổng tử dĩ thái lao kì sùng trọng chí hĩ
朝臣阮實阮名世等累疏諫,Triều thần Nguyễn Thực Nguyễn Danh Thế đẳng luỹ sớ gián
蚕五勑絲更求無敵手裁作衮龍衣,tàm ngũ sắc ti cánh cầu vô địch thủ tài tác cổn long y
𨆢𠚢羣敢𡅧呢姅兜,lui ra còn dám nằn nì nữa đâu
国家,quốc gia
逾𩄲𫐹木冰控𡎝尼,gió mây mưa móc băng xăng cõi này
某甲尼調盃命順𪵯隊,mỗ giáp nay đều vui mình thuận làm đòi
占城人還我國人口程元頲等七十人,chiêm thành nhân hoàn ngã quốc nhân khẩu trình nguyên đĩnh đẳng thất thập nhân
死生料𡧲陣前,Tử sinh liều giữa trận tiền
本些意拉㐌𥹰,vốn ta ý rắp đã lâu
劾諭兵部上書阮永錫今楊國明昔年常賂爾母銀子三十四兩畧無証據寧有誣詐諭到我自掩匿許爾自新,hặc dụ binh bộ thượng thư nguyễn vĩnh tích kim dương quốc minh tích niên thường lộ nhĩ mẫu ngân tử tam thập tứ lượng lược vô chứng cứ ninh hữu vu trá dụ đáo ngã tự yểm nặc hứa nhĩ tự tân
𠹍𨱽𡽫渃遨遊審紅本另清奴本尋,dông dài non nước ngao du thắm hồng vốn lánh thanh nô vốn tìm
𢚸𢜠倍𡲤𦣰𨱽吁專,lòng mừng vội vã nằm dài vo chuyên
二月四諫議大夫牟俞都爵内大僚𤤻,nhị nguyệt tứ gián nghị đại phu mâu du đô tước nội đại liêu ban
形𡶀寅寅濕𠀿,hình núi dần dần thấp xuôi
強嘆強泣㵣潭懺生净買歛衾朱娘,càng than càng khóc ướt đầm sắm sanh tịnh mới liệm khâm cho nàng
國楨檻送意回京軍裂于城南門外,Quốc Trinh giám tống Ý hồi kinh quân liệt vu thành Nam môn ngoại
二十三日始定婚姻嫁娶󰀩禮,nhị thập tam nhật thuỷ định hôn nhân giá thú nghi lễ
共㝵𠬠會𠬠船󰠲車,Cũng người một hội một thuyền đâu xa
各該衙門并二司官不得占取社民户分縣官亦不得濫收民钱,các cai nha môn tịnh nhị ti quan bất đắc chiếm thủ xã dân hộ phân huyện quan diệc bất đắc lạm thu dân tiền
𠄽勾渚𣴓𡃹勸,Vài CÂU chưa cạn chén khuyên
然閲已經數年未曾見汰者致老弱多没于軍中,Nhiên duyệt dĩ kinh sổ niên vị tằng kiến thải giả trí lão nhược đa một vu quân trung
𢢽𢢽工念沒點丹,khắn khắn trong niềm một điểm đan
帝两帝並立亡一乘之使以通其道之爭也,đế lưỡng đế tịnh lập vong nhất thừa chi sứ dĩ thông kì đạo chi tranh dã
椥𦓅芒木,tre già măng mọc
相如才意𧯶蜍嘘,tương như tài ấy há thờ ơ
边𩄲尼馨𥒥易另𠇮,bên mây nơi hang đá dễ lánh mình
時有同軍管領黎忠赤私役軍人及所行非違等事,Thời hữu đồng quân quản lĩnh Lê Trung Xích tư dịch quân nhân cập sở hành phi vi đẳng sự
雙㭲檜䐗𠞹,song gốc cội chửa dứt
十一月,thập nhất nguyệt
𠄩边𨑮爲將軍,Hai bên mười vị tướng quân
死生拱𪧚𥙩𠳒死生,Tử sinh cũng giữ lấy lời tử sinh
沃陽和吏午停眞,óc dương hoà lại ngõ dừng chân
𣎃𠄩日夜平饒,tháng hai nhật dạ bằng nhau
及隋亡納欵於唐,Cập Tuỳ vong nạp khoản ư Đường
冠服侯十二人黎誑黎遙等,quán phục hầu thập nhị nhân lê cuống lê dao đẳng
𤤰哿添看賞,vua cả thêm khen thưởng
今黎适調臣等以私彈劾起臣等以恩怨言事耶,Kim Lê Quát điều thần đẳng dĩ tư đạn hặc khởi thần đẳng dĩ ân oán ngôn sự da
𠬠瓢𡗶坦盃󰠐埃咍,một bầu trời đất vui thầm ai hay
𣘃竹𡨧延延固󰬮㝵君子,cây trúc tốt dờn dờn có vẻ người quân tử
󰜏𠫾󰠲倍󰋇底朱老𡴯呵𡴯享,bà đi đâu vội bấy để cho lão ngất nga ngất ngưởng
身尼捥𢰳爲縁,thân này uốn éo vì duyên
諒盛德大功之素著信異數殊禮之當加,Lượng thịnh đức đại công chi tố trước tín dị số thù lễ chi đương gia
約夷官㙮塘連,ước gì quan đắp đường liền
雲浪姉拱󱋨唭,"Vân rằng ""Chị cũng nực cười"
國人以是異心不專屬於制某,quốc nhân dĩ thị dị tâm bất chuyên thuộc ư chế mỗ
椿踞傲無禮騎馬直入𦍌明,Xuân cứ ngạo vô lễ kị mã trực nhập Dương Minh
至是復申禁之,chí thị phục thân cấm chi
尚祈國中耆舊臣僚同寅恊恭以称朕𢙇來之德,Thượng kì quốc trung kì cựu thần liêu đồng dần hiệp cung dĩ xứng trẫm hoài lai chi đức
頒新鑄錢即天慶所鑄也,Ban tân chú tiền Tức Thiên Khánh sở chú dã
拯𢪏競𢵋,chửng vớt cạnh đua
刑官及各處承憲府縣官朝臣從公選汰使皆得人勘理要㱕至當具本施行,Hình quan cập các xứ thừa hiến phủ huyện quan triều thần tòng công tuyển thải sử giai đắc nhân khám lí yếu quy chí đương cụ bản thi hành
別󰠳塘挓𰸑蹊淡𠦳渚易迻𧗱朱能,biết đâu đường sá khắt khe dặm ngàn chưa dễ đi về cho năng
故我國公乃校撰諸家圖法集成一編雖以秋毫各録所用之者要去其冗畧取其實具以五行相應九宫相推配合剛柔循環奇偶不雜隂陽神殺利方吉曜凶臣惡将三吉五凶各以昭彰出入三代百攻全勝,cố ngã quốc công nãi hiệu soạn chư gia đồ pháp tập thành nhất biên tuy dĩ thu hào các lục sở dụng chi giả yếu khứ kì nhũng lược thủ kì thực cụ dĩ ngũ hành tương ứng cửu cung tương suy phối hợp cương nhu tuần hoàn kì ngẫu bất tạp âm dương thần sát lợi phương cát diệu hung thần ác tướng tam cát ngũ hung các dĩ chiêu chương xuất nhập tam đại bách công toàn thắng
八状奏懇辝求哀乞屈法伸恩故也,bát trạng tấu khẩn từ cầu ai khất khuất pháp thân ân cố dã
日月𤐝隊准現,nhật nguyệt soi đòi chốn hiện
牛悉擲劎於地曰舉眾徒死耳,ngưu tất trịch kiếm ư địa viết cử chúng đồ tử nhĩ
眜,mắt
乃自縊于寺後園,Nãi tự ải vu tự hậu viên
𥒦油潙渃眜苔𢆥更,Đĩa dầu vơi nước mắt đầy năm canh
別兜,biết đâu
小姐𠓀㐌料澄啂戈,Tiểu thư trước đã liệu chừng nhủ qua
𢭾裙𦲿坐,buông quần lá tọa
底𣘈粉屡弹㛪曲隙,để son phấn lũ đàn em khúc khích
喑喑哭鬼󰟹神木𫥨,ầm ầm khốc quỷ kinh thần mọc ra
王甚雄勇逐蘇定建國稱王然以女主不能成再造之功,Vương thậm hùng dũng trục Tô Định kiến quốc xưng vương nhiên dĩ nữ chủ bất năng thành tái tạo chi công
尼土芋矩慈甘美,này thổ vu củ từ cam mỹ
甲戌五年宋開寳七年,giáp tuất ngũ niên tống khai bảo thất niên
行遣門下右司郎中陳彦昭罷為户部尙書以簽知内𡧸兼知審刑院事阮謹為行遣門下右司郎中,Hành khiển môn hạ hữu ti lang trung Trần Ngạn Chiêu bãi vi Hộ bộ Thượng thư dĩ Thiêm tri nội mật kiêm tri Thẩm hình viện sự Nguyễn Cẩn vi Hành khiển môn hạ hữu ti lang trung
𩵜䱚,cá lóc
媄𫅜恾𠰷,mẹ già mang lo
固常󰑒𦀼固常盛衰,có thường đứt nối có thường thịnh suy
停輕浪㗂舅陪,đừng khinh rằng tiếng cậu bồi
𨕭,trên
芙空繚柱鐵卒生生芙空繚柱桐英嗔扢𦰟,trầu không leo trụ sắt tốt xanh xanh trầu không leo trụ đồng anh xin ngắt ngọn
眾悲妬幔之朱卒,chúng bay đó mần chi cho tốt
咹粓,ăn cơm
𢀭𢀨𫽄忽庫䝨𫽄謳,giàu sang chẳng hốt khó hèn chẳng âu
蝒沙𩵜䟢𠇍𣋚戈,nhện sa cá nhẩy mấy hôm qua
𫨩羕𫨩𢩾仍𠊚空𫨩,hay dáng hay dấp những người không hay
夫人買噲娘𦋦𠰺𠳒,Phu nhân mới gọi nàng ra dạy lời
渚㗂悭𢣆蹺𫗁𠽙,chớ tiếng ghen tuông theo thói dở
安󰘊路總管阮宗徐同總管黎遙貶三資罷職,An Bang lộ tổng quản Nguyễn Tông Từ đồng Tổng quản Lê Dao biếm tam tư bãi chức
隊渃𡽫制𬋩油,đòi nước non chơi quản dầu
乙㐌涓課𫏾萧皇,ắt đã quên thuở trước tiêu hoàng
知審刑院事清化安撫使遷御史中賛權監修國史,tri Thẩm hình viện sự Thanh Hoá an phủ sứ thiên Ngự sử trung tán quyền giám tu quốc sử
春三月晋阮敷爲交州刺史,Xuân tam nguyệt Tấn Nguyễn Phu vi Giao Châu Thứ sử
制朱柳󰆾花吱朱𡑝六𥒥朱迷𢠨𠁀,chơi cho liễu chán hoa chê cho lăn lóc đá cho mê mẩn đời
今李賁有眾五萬而不能守國然則賁短於爲將,kim lí bí hữu chúng ngũ vạn nhi bất năng thủ quốc nhiên tắc bí đoản ư vi tướng
𠁑畑㳥另󰘚𦎛廣寒,dưới đèn lóng lánh mặt gương quảng hàn
客戈塘底𠾿哬払羊,Khách qua đường để hững hờ chàng Tiêu
𨕭鎫𤄮𧵑𤼸𠓹蔑時仍味唁,trên mâm nhiều của dâng trọn một thời những vị ngon
九月太傅安郡公頼世卿卒贈謙國公,Cửu nguyệt Thái phó An quận công Lại Thế Khanh tốt tặng Khiêm quốc công
至曾孫少傅宗郡公武公㥁特其山川險遠隂蓄不臣之心僣稱王爵僞立朝班又結黨于莫孽屡有交書徃復事跡顯露,Chí tằng tôn Thiếu phó Tông quận công Vũ Công Đức đặc kì sơn xuyên hiểm viễn âm súc bất thần chi tâm tiếm xưng Vương tước nguỵ lập triều ban hựu kết đảng vu Mạc nghiệt lũ hữu giao thư vãng phục sự tích hiển lộ
底欺待客𢀭郎,để khi đãi khách giàu sang
竜城𫀅治垂衣久重,long thành xem trị thùy y cửu trùng
帝謂之曰不圖今日事勢至此,Đế vị chi viết Bất đồ kim nhật sự thế chí thử
群吒𨃴𧺃如𣘈吒𣩂𩩔媄𨃴𡥵深𤵶,còn cha gót đỏ như son cha chết gót mẹ gót con thâm sì
上皇幸御史臺監察御史尹定阮汝為落職,Thượng hoàng hạnh Ngự sử đài Giám sát ngự sử Doãn ĐỊnh Nguyễn Nhữ vi lạc chức
王姓趙諱光復趙肅之子朱鳶縣人威壮勇烈從南帝征伐有功拜左將軍,Vương tính Triệu huý Quang Phục Triệu Túc chi tử Chu Diên huyện nhân uy tráng dũng liệt tòng Nam Đế chinh phạt hữu công bái tả Tướng quân
夢体𠄩丐𧋻交哏穿𠓨競𦠳腋邊左,mộng thấy hai cái rắn giao cắn xuyên vào cạnh sườn dạ bên tả
昭宗神皇帝諱椅又諱漳聖宗之曾孫建王鑌之嫡孫錦江王漴之長子也在位七年為莫登庸所弑壽二十六塟永興陵,chiêu tông thần hoàng đế huý y hựu huý huệ thánh tông chi tằng tôn kiến vương tân chi đích tôn cẩm giang vương sùng chi trưởng tử dã tại vị thất niên vị mạc đăng dung sở thí thọ nhị thập lục táng vĩnh hưng lăng
聘󰀩𥜤價迎婚産𣈜,Sính nghi rẻ giá nghinh hôn sẵn ngày
𣇞𥹰我價𠳐外𦊚𤾓,giờ lâu ngã giá vâng ngoài bốn trăm
待嫡子經也立,đãi đích tử kinh dã lập
冬十一月元使馬合部等十人來問慶賀禮,Đông thập nhất nguyệt Nguyên sứ Mã Hợp Bộ đẳng thập nhân lai vấn khánh hạ lễ
音響,âm hưởng
爫之扱細𨻫功𡛔係寡𫯳𤳇典苔溪,làm chi cạp té luống công gái hễ goá chồng trai đến đầy khê
𢮀𦝄𡞕劎𨑮𠄼𨑮糁,sờ lưng vợ kiếm mười năm mười tám
𡗶牢𦬑害𠊚苓,trời sao nỡ hại người lành
蟛𧋶,bành mọt
底𠳒誓海盟山,để lời thệ hải minh sơn
各𤽗沛亘飭𠫾尋,các ngươi phải gắng sức đi tìm
𪟂吒丐渃滝坡,chém cha cái nước sông bờ
舞射𢱖埋僊󰡎洞詩歌啌議客𨕭代,vũ xạ múa may tiên dưới động thi ca khong ngợi khách trên đời
祭酒阮誠將奏之子昱遂夜作狀誣誠及武應先祭酒以下及各堂長將𭁈潜謀及逆,tế tửu nguyễn thành tương tấu chi tử dục toại dạ tác trạng vu thành cập vũ ứng tiên tế tửu dĩ hạ cập các đường trưởng tương dữ tiềm mưu cập nghịch
太師温奏朝廷,thái sư ôn tấu triều đình
𡅳翁不忍隊名几㐌爫福捨身修行,khuyên ông bất nhẫn đội danh kẻ đã làm phúc xả thân tu hành
党治,đảng trị
助動詞,trợ động từ
莫迪莫邃莫遠及阮勛冒姓莫者皆不得志𨒖降於明明並授以官,Mạc Địch Mạc Thuý Mạc Viễn cập Nguyễn Huân mạo tính Mạc giả giai bất đắc chí nghênh hàng ư Minh Minh tịnh thụ dĩ quan
指南正道聖䝨,chỉ nam chính đạo thánh hiền
今尔𭁈玄齡孰賢,Kim nhĩ dữ Huyền Linh thục hiền
庒戈昆造𨒻𡏦空常,chẳng qua con tạo đổi xoay không thường
󰋇吝󰘇㨂杄󰟇汜㙴花用别𠊛於󰠳,mấy lần cửa đóng then cài rẫy thềm hoa rụng biết người ở đâu
䈹𠕋,tủ sách
劣󱭿,liệt hèn
後山東人名䧺山者得罪於莫乃自將子弟數百人竄入清華創立營󰀋㨿守数月,Hậu Sơn Đông nhân danh Hùng Sơn giả đắc tội ư Mạc nãi tự tương tử đệ sổ bách nhân thoán nhập Thanh Hoa sáng lập doanh sách cứ thủ sổ nguyệt
時帝御輕舟幸海東日晚未朝食,Thời Đế ngự khinh chu hạnh Hải Đông nhật vãn vị triều thực
牢𫽄別意思之,Sao chẳng biết ý tứ gì
計自𡗶𨷑炎帮,kể từ trời mở viêm bang
是日弘裕入見帝出自大興門意有陳真乃出東華門,Thị nhật Hoằng Dụ nhập kiến đế xuất tự Đại Hưng môn ý hữu Trần Chân nãi xuất Đông Hoa môn
彼墓地廣狹分數當隨地執向背之宜,bỉ mộ địa quảng hiệp phân sổ đương tuỳ địa chấp hướng bội chi nghi
自是交州始有蠻患也,tự thị giao châu thuỷ hữu man hoạn dã
拱𪰛坦翥拱𡗶𩂏,cũng thì đất chở cũng trời che
帝義宋遣使謝恩且言以執海賊二十七人宋轉運使約勒溪峝不復騷動矣,đế nghĩa tống khiển sứ tạ ân thả ngôn dĩ chấp hải tặc nhị thập thất nhân tống chuyển vận sứ ước lặc khê động bất phục tao động hĩ
同考阮天錫揚言納言偏私夢荀𭛁憤詆辱於殿廷抗言不服而偏私之聲益沸騰矣,đồng khảo nguyễn thiên tích dương ngôn nạp ngôn thiên tư mộng tuân phát phẫn để nhục ư điện đình kháng ngôn bất phục nhi thiên tư chi thanh ích phí đằng hĩ
䕯㵢㳥撫祝𨑮𠄻𫷜,Bèo trôi sóng vỗ chốc mười lăm năm
刼尼供丕𢚸尼易埃,kiếp này cũng vậy lòng này dễ ai
爪哇商人獻夜光珠還價錢萬鏹,trảo oa thương nhân hiến dạ quang châu hoàn giá tiền vạn cưỡng
秋七月十五日定功選任,Thu thất nguyệt thập ngũ nhật định công tuyển nhiệm
𤇥𤍶󰮧𩅀󱯷𩆋渃𩅹,lập lòe sấm chớp dồi dào nước mưa
停槊渃濁極𢚸𫛈𡥵,đừng xáo nước đục cực lòng cò con
𡢻固𣩂埃󰠳𠯽㹥𠼦猫𫫫喔,nợ có chết ai đâu chửi chó mắng mèo eo óc
𦋦從隴縱拯衝皮芇,Ra tuồng lúng túng chẳng xong bề nào
𫗄嵩𦰟焒強高,Gió tung ngọn lửa càng cao
篤弄於童貞庄悶𫩉重,dốc lòng ở đồng trinh chẳng muốn lấy chồng
𤞼𡎢埣坦吟唏𤷍癯,lợn ngồi ủi đất cầm hơi gầy gò
落𧡊没𠊛窈窕𫏢𨀌蹎移陛玉,nhác thấy một người yểu điệu đỏng đảnh chân rời bệ ngọc
𠬠彙巾泊油匕呵傷,một vừng khăn bạc dầu dầu khá thương
事情󰜋帝󰜋低,sự tình một đấy một đây
妾𠸗預𨀈仙娥,thiếp xưa dự bước tiên nga
所可惜者德陳克終之姦佞而殺國父上宰為聰明之累焉,Sở khả tích giả đức Trần Khắc Chung chi gian nịnh nhi sát Quốc phụ Thượng tể vi thông minh chi luỵ yên
吏尋仍性断膓麻𠫾,Lại tìm những tính đoạn trường mà đi
如正旦不及許聖節,như chính đán bất cập hứa thánh tiết
上以伸聖神山河𢃄礪之盟下以篤功臣𭁈國咸休之慶也,thượng dĩ thân thánh thần sơn hà đái lệ chi minh hạ dĩ đốc công thần dữ quốc hàm hưu chi khánh dã
冬十月蝗傷稼,Đông thập nguyệt hoàng thương giá
𠫾摸花菓制𠄻中秋,đi mua hoa quả chơi rằm trung thu
六翁𦋦逴𠬠欺,lục ông ra rước một khi
庄嫌真𪮏跪,chẳng hèm chân tay què
󰘇柴皮吘杄花家童𠓨𠳚書茹買𢀨,cửa sài vừa ngỏ then hoa gia đồng vào gửi thư nhà mới sang
𢈱箕㐌罕𨢇尼賞朱,lời kia đã hãn rượu này thưởng chọ
󱚢共娓些修懷修毀,vào cùng vãi ta tu hoài tu hủy
驅民種樹宋花綱之覆轍相尋填海築宫秦阿房之昏風復踵,Khu dân chủng thụ Tống Hoa Cương chi phúc triệt tương tầm điền hải trúc cung Tần A Phòng chi hôn phong phục chủng
浽払金重閉迡買傷,Nỗi chàng Kim Trọng bấy chầy mới thương
𢞂命󱙹㐌秦緍此制,buồn mình trước đã tần mần thử chơi
臨淄自課鴛𢒎房空傷几𣎃𣈜隻身,lâm truy từ thuở uyên bay phòng không thương kẻ tháng ngày chiếc thân
已復故軍民歸化於兹有年已立牧伯官守令軍衛司選任忠良贒能者以撫治之,dĩ phục cố quân dân quy hoá ư tư hữu niên dĩ lập mục bá quan thủ lệnh quân vệ ti tuyển nhiệm trung lương hiền năng giả dĩ phủ trị chi
朝臣定公伯鄭公旦等󱗫皇太子即位不𠃔初六月戊寅太保平涼侯黎志兵部上書定功伯鄭公旦西軍都督府左都督崇溪伯黎永就弘文殿奉迎皇太子即位以明年改為景統元年,Triều thần Định Công Bá Trịnh Công Đán đẳng khuyến Hoàng thái tử tức vị bất doãn Sơ lục nguyệt Mậu Dần Thái bảo Bình lương hầu Lê Chí Binh bộ thượng thư Định Công bá Trịnh Công Đán Tây quân đô đốc phủ tả đô đốc sùng khê bá Lê Vĩnh Tựu Hoằng Văn Điện phụng nghinh Hoàng thái tử tức vị Dĩ minh niên cải vi Cảnh Thống nguyên niên
今閤門唱奏事󰍶百官退君尙坐而蹕人始鳴蹕何也,Kim cáp môn sướng tấu sự tất bách quan thoái quân thượng toạ nhi tất nhân thuỷ minh tất hà dã
英宗次妃號靜惠者殿帥范五老女也出家之後英宗崩回本鄕,anh tông thứ phi hiệu tĩnh huệ giả điện soái phạm ngũ lão nữ dã xuất gia chi hậu anh tông băng hồi bản hương
移刑部大理出城外,Di Hình bộ Đại lí xuất thành ngoại
水母羅𧍅,thuỷ mẫu là sứa
埃𫨩𥄭𣈗只固姅𡬼,ai hay ngủ ngày chỉ có nửa gang
扵𠓨囷法呐𫥨䋦𦀾,ở vào khuôn phép nói ra mối giường
浪𢆥󰞸靖朝明,Rằng Năm Gia Tĩnh triều Minh
分𠇮群𠅍庒嘆,phần mình còn mất chẳng than
七月莫兵侵清華㓂掠沿河各縣,thất nguyệt mạc binh xâm thanh hoa khấu lược duyên hà các huyện
生四十七名出身有差,sinh tứ thập thất danh xuất thân hữu sai
旗𩄲法派𤐝󱙼𪤄滝率体率𣵰,cờ mây phấp phới soi sáng bãi sông thoắt thấy thoắt lặn
黎文休曰人子生三年然後出於𢙇抱而免於父母故自天子至於󰱃人雖貴賎不同而三年哀慕之情則一盖所以報其劬勞也,Lê Văn Hưu viết Nhân tử sinh tam niên nhiên hậu xuất ư hoài bão nhi miễn ư phụ mẫu cố tự thiên tử chí ư thứ nhân tuy quý tiện bất đồng nhi tam niên ai mộ chi tình tắc nhất cái sở dĩ báo kì cù lao dã
設宫門承制監如司禮監御象御馬二司,Thiết Cung môn thừa chế giám như ti lễ giám Ngự tượng Ngự mã nhị ti
水潦,Thuỷ lạo
渚群盧凌爫害困民,chớ còn lố lăng làm hại khốn dân
𣎃㝵包𬋩功程劳刀,tháng ngày bao quản công trình lao đao
啻庄縁𡢻𠀧生,ví chăng duyên nợ ba sinh
砦五人餽餉五人差使五人令北江三路各運糧三千擔謂一人所㱕貯昌江城,trại ngũ nhân quỹ hướng ngũ nhân sai sứ ngũ nhân lệnh Bắc Giang tam lộ các vận lương tam thiên đảm Vị nhất nhân sở tê trữ Xương Giang thành
𥘑庄撴𢩽爫牢拒揆㵢󱚢冲𥯉魚家,vì ai đun đẩy làm sao cựa quậy chui vào trong đó ngư gia
𤐴香𣾼𣷭求神𨅹𡽫,thắp hương vượt bể cầu thần trèo non
卒代茹陳𢀥命𢀨使渃北,rốt đời nhà trần vâng mệnh sang sứ nước bắc
󰅹埃別特芃𫨩桧,nào ai biết được bông hay cúi
卯𩢬㐌拈𠓨囷,Mẹo lừa đã CHỚM vào khuôn
𫥨𢬣济度朱𠊛𣷷迷,ra tay tế độ cho người bến mê
咍󰑼苦尽旦㝵甘来,Hay là khổ tận đến ngày cam lai
路󰑼𠯦𠻵扱󱓀,lọ là thét mắng cặp rèn
睿智畧因唐之亡群心爱戴共推為主都于羅城民安國治功德永垂享年弗久,duệ trí lược nhân đường chi vong quần tâm ái đái cộng suy vi chủ đô vu la thành dân an quốc trị công đức vĩnh thuỳ hưởng niên phất cửu
人畜多溺死,Nhân súc đa nịch tử
群󰜋渃奔尼窒𤳧,còn một nước buôn này rất lạ
自𣈜𰿘埮扶䘮,Từ ngày muôn dặm phù tang
美,mỹ
些𤄮代𥙩業商賈𧽈茹,ta nhiều đời lấy nghiệp thương cổ dấy nhà
𬲇娘些些娘𬲇,gió nương ta ta nương gió
𩵜󱰬斉頭,cá đối tày đầu
致永等過鎮南䦕各持尺組繋頸詣明幕府徒跣匍伏稽首跪上降表盡籍國中土地軍民官職悉聽處分納安廣永安州澌浮金勒古森了葛安良羅浮諸峒願内屬歸隷欽州,Trí Vĩnh đẳng quá Trấn Nam Quan các trì xích tổ hệ cảnh nghệ Minh mạc phủ đồ tiển bồ phục khể thủ quỵ thượng hàng biểu tận tịch quốc trung thổ địa quân dân quan chức tất thính xứ phân nạp An Quảng Vĩnh An châu Ti Phù Kim Lặc Cổ Sâm Liễu Cát An Lương La Phù chư động nguyện nội thuộc quy lệ Khâm Châu
𪀄𡶀蒸𠰉𡂒所㗂呌,chim núi chưng ríu rít thửa tiếng kêu
𢴑𠳒坎念練疎,dứt lời khúm núm rén thưa
𢭾從准江湖,buông tuồng chốn giang hồ
喠翹𡃚𠯇帳鸞,Giọng kiều rền rĩ trướng loan
口角蒙法呐岩㝵噲堆覔偖爫密咍,khẩu giác mỏng mép nói nhàm người gọi đôi mách giả làm mặt hay
𡶀蓬萊每頂默㳥渃縍𫄃,núi bồng lai mọi đỉnh mặc sóng nước phẳng chùn
刃𪖫鈍,nhẫn mũi nhọn
默𠁀𧍆𢵯𧑂掏𣘃箕埃𢬦菓󰅹埃扜,mặc đời cua máy cáy đào cây kia ai trảy quả nào ai vo
行饐,hàng ế
嘱書文契用大紙不得猶狃用方紙如前,Chúc thư văn khế dụng đại chỉ bất đắc do nữu dụng phương chỉ như tiền
可𣌋吏衛𪱆飭爫隂󰆙,khá sớm lại về năng sức làm âm đức
吀,xin
󰋇𦝄共缺󰋇花共殘,Mấy trăng cũng khuyết mấy hoa cũng tàn
牌於其上以便四方所向,bài ư kì thượng dĩ tiện tứ phương sở hướng
催聀𧺀吏𢠩恾,thôi thắc thỏm lại mơ màng
爫声筭斫脱身塊妄,làm thinh toan chước thoát thân khỏi vòng
節制鄭松使右将黄廷爱将兵攻畧陸岸󰱐䧺禮之子莫敬倫并馬三十五匹及噐械而還,tiết chế trịnh tùng sử hữu tướng hoàng đình ái tương binh công lược lục ngạn hoạch hùng lễ chi tử mạc kính luân tịnh mã tam thập ngũ thất cập khí giới nhi hoàn
鉦陀收空,chiêng đà thu không
󰅹𪟽𩄲渃俸󰠲隔潙,nào ngờ mây nước bỗng đâu cách vời
庚寅八年宋乾道六年,canh dần bát niên tống càn đạo lục niên
遣人乘小舟挽之不還後復回于本處,Khiển nhân thừa tiểu chu vãn chi bất hoàn hậu phục hồi vu bản xứ
𠸜歆户郑尋常業文,tên hâm họ trịnh tầm thường nghiệp văn
月娥𨉓𠖈𡧲潙,nguyệt nga mình xuống giữa vời
秋七月大雨,Thu thất nguyệt đại vũ
吟𦝄姅厔噴花𦊚厦,ngậm trăng nửa chái phun hoa bốn hè
㨂蹎槶,đóng chân guốc
熣焠熣𤛠顛熣,thui đốt thui trâu đen thui
麻𫮲埝軍渃北調拯固據之破𡋿,mà mồ nấm quân nước bắc đều chẳng có cớ chi vỡ lở
抉𡑝達逴𣳮󰜍𤏧香,quét sân đặt trác rửa bình thắp hương
用遣式臙輝牟粉倦𨤔撑𠒦色覩󱢍,dong khiến thức yên hoe màu phấn quẹn vẻ xanh rã sắc đỏ phai
皮外噠噠呐唭,Bề ngoài thơn thớt nói cười
㐌𠄼辻歳𨑗頭,đã năm mươi tuổi trên đầu
唯边滝麻立廟蜍蒸󰁰餘准,dõi bên sông mà lập miếu thờ chưng mười dư chốn
𥉫𩇍𩇍,trông loà loà
関内侯十六人黎舌黎璋等,quan nội hầu thập lục nhân lê thiệt lê chương đẳng
置錢庫於海池中忠有上林寺,Trí tiền khố ư Hải Trì trung trung hữu Thượng Lâm tự
時人莫不惜之,thời nhân mạc bất tích chi
𣛨䋥默埃啉杜𣷷,chèo lưới mặc ai lăm đỗ bến
明冊皇長子祈鎮爲皇太子,minh sách hoàng trưởng tử kì trấn vi hoàng thái tử
口角蒙法呐岩,khẩu giác mỏng mép nói nhàm
虐焰陷赤子於禍坑,ngược diễm hãm xích tử ư hoạ khanh
酉𪰛惟㦃猝至突入珣營中見珣著紅袍坐床上以鎗刺殺之其徒黨皆走散,Dậu thời Duy Sản thốt chí đột nhập Tuân dinh trung kiến Tuân trước hồng bào toạ sàng thượng dĩ thương thích sát chi kì đồ đảng giai tẩu tán
𩄲篭痕𧄈,mây lồng ngấn rêu
大姨姨奇令世小姨姨乙𬃴咍每𦍛,đại di dì cả lành thay tiểu di dì út trăm hay mọi dường
冬十月都護李象古以貪縱苛刻失眾心其將楊清世為蛮酋唐開元間為驩州刺史,đông thập nguyệt đô hộ lí tượng cổ dĩ tham tung hà khắc thất chúng tâm kì tướng dương thanh thế vi man tù đường khai nguyên gian vi hoan châu thứ sử
夏四月竜見同賴縣壑渡,hạ tứ nguyệt long hiện đồng lại huyện hác độ
𡎝凣俗塊𢚸凣俗𭓇聖人專態聖人,cõi phàm tục khỏi lòng phàm tục học thánh nhân chuyên thói thánh nhân
𣎃𦊛𠫾󱮉𬌥𤙭,tháng tư đi tậu trâu bò
音音押調𠬠唏吏茹,hăm hăm áp điệu một hơi lại nhà
癸酉十四年宋紹興二十三年,quý dậu thập tứ niên tống thiệu hưng nhị thập tam niên
皇弟六子日燏生,Hoàng đệ lục tử Nhật duật sinh
秋七月望月有食之,Thu thất nguyệt vọng nguyệt hữu thực chi
立蛰邊江𬙞糁茄,lấp xấp bên giang bảy tám nhà
小姐吏𠽇𥙩娘局𢝙𢭮曲断膓𧘇之,tiểu thư lại nẹt lấy nàng cuộc vui gảy khúc đoạn tràng ấy chi
今禁旅單寡而士馬處外臣為陛下危之,Kim cấm lữ đơn quả nhi sĩ mã xứ ngoại thần vi bệ hạ nguy chi
欽差領命𠭤𦋦典尼狀於𠓨茹勘𫀅,khâm sai lĩnh mệnh trở ra đến nơi trạng ở vào nhà khám xem
二十六日大赦,nhị thập lục nhật đại xá
昆体吒時扲渃沫庄特,con thấy cha thì cầm nước mắt chẳng được
今有司倘遇役作不審民田便宜一槩以冬尾為農隙是獨便於秋務之民而夏田之民有妨,Kim hữu ti thảng ngộ dịch tác bất thẩm dân điền tiện nghi nhất khái dĩ đông vĩ vi nông khích thị độc tiện ư thu vụ chi dân nhi hạ điền chi dân hữu phòng
包徐典𣎃𦙫𠄩種芃種荳種𬞲及辰,bao giờ đến tháng giêng hai trồng bông trồng đậu trồng khoai kịp thì
𢄂圭㳥𣷭𠯅㗀㗀,chợ quê sóng bể dức ù ù
請築鯨鯢之觀思垂竹帛之功,thỉnh trúc kình nghê chi quan tư thuỳ trúc bạch chi công
勾好逑待𠊛淑女𠄼𩄲封堆𡨸同心,câu hảo cầu đợi người thục nữ năm mây phong đôi chữ đồng tâm
妬埃除特𨢇𨠉,đố ai chừa được rượu tăm
時宋廣西路經畧帥司賫書請追捕发諒,thời tống quảng tây lộ kinh lược suý ti tê thư thỉnh truy bổ phát lượng
复四月五日興功䟽𮢶逾月之間將欲開達但中間两處俱巨石繚亘數丈𮢶下刅卷施斧柯折役者終日相顧人功殆幾中止,Hạ tứ nguyệt ngũ nhật hưng công sơ tạc du nguyệt chi gian tương dục khai đạt đãn trung gian lưỡng xứ cụ cự thạch liêu cắng số trượng tạc hạ ban quyển thi phủ kha triết dịch giả chung nhật tương cố nhân công đãi cơ trung chỉ
屈㯲鈎󱖮芹珥珥,khuất khóm câu buông cần nhẹ nhẹ
帝乃與黎禮黎閙黎秘一作賁黎熾黎踏等潜棲山上,Đế nãi dữ Lê Lễ Lê náo Lê Bí nhất tác Bí Lê Xí Lê Đạp đẳng tiềm thê sơn thượng
扵低𦖻壁脉棱,ở đây tai vách mạch rừng
巴片瓦腰欣楼閣,ba phiến ngói yêu hơn lầu gác
改𠇮於蒸准𫯲蠻阻鬪於蒸𡎝黿鼉,gửi mình ở chưng chốn rợ man trở dấu ở chưng cõi ngoan đà
𣷷𤁘亇吸𦝄,bến trong cá hớp trăng
󰝡屍娘吏情󰉨園花,đem thây nàng lại tình rày vườn hoa
料麻高𧼋賒𢒎,liệu mà cao chạy xa bay
時既板蕩政非已出内聽奸䛕外荒禽獸昏暗不明剛愎自用其亡也宜哉,Thời ký bản đãng chính phi dĩ xuất nội thính gian dua ngoại hoang cầm thú hôn ám bất minh cương phức tự dụng kì vong dã nghi tai
空別姑𪀄祝於󰠲,không biết cô chim chóc ở đâu
𠬠𠁀娘𠰚傷喂群之,một đời nàng nhẽ thương ôi còn gì
以端慶二年十月初四日生,dĩ đoan khánh nhị niên thập nguyệt sơ tứ nhật sinh
𥐆𨱽固𢼂象𡗶㐌𢺹,vắn dài có số tuồng trời đã chia
後復鑄鉛鉄新色諸間錢頒行天下各處使之通用焉,Hậu phục chú duyên thiết tân sắc chư gian tiền ban hành thiên hạ các xứ sử chi thông dụng yên
二十九日命户部尚書兼東閣𭓇士通郡公杜汪御史󰱑都御史阮文階等候命先至鎮南交䦕𭁈明國左江兵廵道陳惇臨通柬牒辭多謙遜,Nhị thập cửu nhật mệnh Hộ bộ Thượng thư kiêm Đông các học sĩ Thông quận công Đỗ Uông Ngự sử đài Đô ngự sử Nguyễn Văn Giai đẳng hậu mệnh tiên chí Trấn Nam Giao quan dữ Minh quốc Tả giang binh tuần đạo Trần Đôn Lâm thông giản điệp từ đa khiêm tốn
卷之一,quyển chi nhất
󰬾𠁀𬙞户茹芌,ba đời bảy họ nhà khoai
店時炪𦹵共𫃸𣈜時𢶢𤿰共𦖑,đêm thời đốt cỏ cùng nối ngày thời gióng trống cùng nghe
𡗄固蒌𤂬𬏓味,gồm có rau suối vài vị
欺𫀅花𦬑欺除𦝄𨖲,Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên
穆荣𦖑永边𦖻朋󰟯𩄰打𦡟𡗶𤳷兜,mục vinh nghe vẳng bên tai bằng dường sét đánh lưng trời bởi đâu
丁卯帝崩于永光殿,đinh mão đế băng vu vĩnh quang điện
鄭維憭一向潜住本國石林州峒寨附近廣西士官地方黎寧面貌不相識故或稱,trịnh duy liệu nhất hướng tiềm trú bản quốc thạch lâm châu động trại phụ cận quảng tây sĩ quan địa phương lê ninh diện mạo bất tương thức cố hoặc xưng
欺盃𪠿唶頭厦噌浪翁子庒兮易唯,khi vui rúc rích đầu hè tâng rằng ông tí chẳng hề dẻ doi
占城復擾邊,Chiêm Thành phục nhiễu biên
𩰈𬑉,nheo mắt
噲,gọi
窓𡗉梅泊焒初咍,song nhiều mai bạc lửa sơ hay
𦊚皮火箭󱯌󱚢,bốn bề hoả tiễn đâm vào
時有星隕於營中,thời hữu tinh vẫn ư doanh trung
同登固鋪駈驢固娘蘇氏固厨三声,đồng đăng có phố kỳ lừa có nàng tô thị có chùa tam thanh
委節制太尉宜國公鄭根董兵直扺日麗海門差副将少尉陶光饒爲統率副将少尉黎時憲左都督黄義膠等並爲督率陪從黎仕澈鄭,Uỷ Tiết chế Thái uý Nghi quốc công Trịnh Căn đổng binh trực chỉ Nhật Lệ hải môn sai phó tướng Thiếu uý Đào Quang Nhiêu vi thống suất phó tướng Thiếu uý Lê Thì Hiến Tả đô đốc Hoàng Nghĩa Giao đẳng tịnh vi đốc suất Bồi tụng Lê Sĩ Triệt Trịnh
云仙拮挭𬨠塘,Vân Tiên cất gánh lên đường
丁亥五十四年漢景帝三年,đinh hợi ngũ thập tứ niên hán cảnh đế tam niên
牢朱骨肉院全,sao cho cốt nhục vẹn tuyền
仍英絆礼斋插𢯢,nhưng anh bận lễ chay sắp sửa
丐金鈥,cái kim hoả
𫯳咹炙𡞕咹腩,chồng ăn chả vợ ăn nem
𡶀𤷱𣷭𣴓恨意坤嵬,núi mòn bể cạn hận ấy khôn nguôi
𣳢課潮强除月木,ngòi thuở triều cường chờ nguyệt mọc
𩛜𢚸咹契買充𥉫𧡊媄𫯳時呐𫽄𠫾,đói lòng ăn khế với sung trông thấy mẹ chồng thì nuốt chẳng đi
澜𬇚㑝𪜯𩄴𦝄𫤡,làn ao lóng lánh bóng trăng loe
春設仁王會于天安殿,xuân thiết nhân vương hội vu thiên an điện
𠸦埃窖攤,khen ai khéo nặn
弄󰅹麻𦬑喯𢈱月花,lòng nào mà nỡ buông lời nguyệt hoa
上慮将士未,thượng lự tướng sĩ vị
於蒸𨕭坡滝河,ở chưng trên bờ sông hà
五日帝親督右相黄廷爱太尉阮黄阮有僚太傅鄭杜等及諸将士兵象萬餘到鎮南交䦕約期會勘,ngũ nhật đế thân đốc hữu tướng hoàng đình ái thái uý nguyễn hoàng nguyễn hữu liêu thái phó trịnh đỗ đẳng cập chư tướng sĩ binh tượng vạn dư đáo trấn nam giao quan ước kì hội khám
阮茂阮永錫阮鷟阮善等能優君愛國隨事盡言雖有過失在所寬恕亦可也,nguyễn mậu nguyễn vĩnh tích nguyễn trạc nguyễn thiện đẳng năng ưu quân ái quốc tuỳ sự tận ngôn tuy hữu quá thất tại sở khoan thứ diệc khả dã
諭至福原違命不從於是議定南征,Dụ chí Phúc Nguyên vi mệnh bất tòng ư thị nghị định Nam chinh
爫固遣,làm có khiến
𪧚纏饒𢝙𡦂清寧,giữ gìn nhau vui chữ thanh ninh
𥪸於边調仍㝵默襖𨫊矛麻銅共扲蒸種鈽鉞銅𨦭,đứng ở bên đều những người mặc áo sắt mâu ma đồng cùng cầm chưng giống búa việt đòng lao
繁花蔑段醒眉美鍾殘景率踈,phồn hoa một đoạn tỉnh mơ mẽ chuông tàn cảnh thớt thưa
是日登庸稱皇帝,thị nhật đăng dung xưng hoàng đế
後人得東海明珠以井水洗之色愈光瑩,Hậu nhân đắc Đông hải minh châu dĩ tỉnh thuỷ tẩy chi sắc dũ quang oánh
𠫾䀡榜𨴦󰠯傕𠓨塲,đi xem bảng cửa trống thôi vào trường
代唯儒尊發邑邦,đời dõi nho tông phát ấp bang
浪花奴覩每才,Rằng Hoa nô đủ mọi tài
𨕭案落体青刀,trên yên nhác thấy thanh dao
夏四月初令吏部官凡文武各職白身初授反降職致職並許,hạ tứ nguyệt sơ lệnh lại bộ quan phàm văn võ các chức bạch thân sơ thụ phản giáng chức trí chức tịnh hứa
㳥泣廢興𥋳沕遁,sóng rập phế hưng coi vẫn rộn
用孕洞玉皮欺󰣑迢迭廊花忍刻曥,dùng dằng động ngọc vừa khi sớm dìu dặt làng hoa nhẫn khắc trưa
惜其子安不䏻嗣守見立於破𣂷迎降於趙昌雖有杜英翰謀國之臣亦無救乎馮氏之亡也,Tích kì tử An bất năng tự thủ kiến lập ư Phá Cần nghênh hàng ư Triệu Xương tuy hữu Đỗ Anh Hàn mưu quốc chi thần diệc vô cứu hồ Phùng thị chi vong dã
汝句救死恩溇,nhớ câu cứu tử ơn sâu
念先到安嘉市見庯舍燒盡官軍已敗退回渡河入寡悔社,niệm tiên đáo an gia thị kiến phố xá thiêu tận quan quân dĩ bại thoái hồi độ hà nhập quả hối xã
徐󱈘爫官拱勢阿,từ trước làm quan cũng thế à
㖔𡁞鸚燕習耀竹枚,Xôn xao anh yến dập dìu trúc mai
時皮咍海𩙌埋𡗶秋霜降霜𩂟如饒,thời vừa hây hẩy gió may trời thu sương giáng sương mù như nhau
榾擼𠫾耒魯補空,cột nhổ đi rồi lỗ bỏ không
尼尼姉保朱麻別意准𧯄𤞻渚𢱖𢬣,này này chị bảo cho mà biết ấy chốn hang hùm chớ mó tay
𨤔芇庄漫󰞺芇庄扵,vẻ nào chẳng mặn nét nào chẳng ưa
育昂󰅹別𨕭頭固埃,dọc ngang nào biết trên đầu có ai
弟三功賜國姓黎禮黎𰎹等九十四人爲忠武大夫鈎鈐衛將軍爵智字,đệ tam công tứ quốc tính lê lễ lê nghiễn đẳng cửu thập tứ nhân vi trung vũ đại phu câu kiềm vệ tướng quân tước trí tự
三文者一文,tam văn giả nhất văn
令罪當死,lệnh tội đáng tử
𩈘花怒妸潘郎,mặt hoa nọ ả phan lang
卿朕之所倚賴今逆昇啸俱餘黨窃據諒源地方朝廷命卿為都将節制天下水步諸營分道進討能跋涉山川衝冐風雨破逆賊於鳳眼保祿等縣燒毀賊營斬得賊馘生擒賊俘,khanh trẫm chi sở ỷ lại kim nghịch cung khiếu cụ dư đảng thiết cứ lạng nguyên địa phương triều đình mệnh khanh vi đô tướng tiết chế thiên hạ thuỷ bộ chư dinh phân đạo tiến thảo năng bạt thiệp sơn xuyên xung mạo phong vũ phá nghịch tặc ư phượng nhãn bảo lộc đẳng huyện thiêu huỷ tặc dinh trảm đắc tặc quắc sinh cầm tặc phù
娘𦖑東漢𤤰光,nàng nghe đông hán vua quang
十二日遣五道君煇武於校塲引,Thập nhị nhật khiển ngũ đạo quân huy võ ư hiệu trường dẫn
敬門復迯回高平,kính môn phục đào hồi cao bằng
時帝至米芹縱兵進擊斬首三百餘級生擒六十餘人,thời đế chí mễ cần túng binh tiến kích trảm thủ tam bách dư cấp sinh cầm lục thập dư nhân
𤤰裕宗崩,vua dụ tông băng
皮連把弄細菩提孛,bề trên trả lòng tới bồ đề bụt
賜范播等進士出身有差,Tứ Phạm Bá đẳng tiến sĩ xuất thân hữu sai
漁浪爫道壻昆,ngư rằng làm đạo rể con
登瀛使将擊之,Đăng Doanh sử tướng kích chi
定南王亦親送至江津行禮曲盡哀敬,Định Nam Vương diệc thân tống chí giang tân hành lễ khúc tận ai kính
己亥明永樂十七年,Kỉ Hợi Minh Vĩnh Lạc thập thất niên
𤑟𤉜㷚㷝𠬠𠄩事娘,rõ ràng rành rọt một hai sự nàng
𠇮𠫾㐌痗𣳔珠添油,mình đi đã mỏi dòng châu thêm rầụ
因問左右他在國何官,nhân vấn tả hữu tha tại quốc hà quan
󰝃榾𠸦埃窖窖槞,tám cột khen ai khéo khéo trồng
歛奥亦󰧙具,lượm áo giẻ rách cũ
時蚤容恕養餒执之𡛔寡麻𢙇鎌󱨉,thì tao dung thứ dưỡng nuôi chấp chi gái goá mà hoài gươm thiêng
𢭯𡑝達逴𣳮瓶烙香,Quét sân đặt trác rửa bình thắp hương
上皇御小舟宣慈太后在船尾召文肃王登船首止許一夫丁掉而已,Thượng hoàng ngự tiểu chu Tuyên Từ Thái hậu tại thuyền vĩ triệu Văn Túc Vương đăng thuyền thủ chỉ hứa nhất phu đinh trạo nhi dĩ
索軍󰟨𤁕坤當𡗶󰟯渚祚神󰟯渚𠳐,sách quân thế lạt khôn đương trời dường chửa tộ thần dường chửa vâng
渡海濟師古弄至靈之兵膽落跨山進旅三江東関之卒魂飛,Độ hải tế sư Cổ Lộng Chí Linh chi binh đảm lạc khoá sơn tiến lữ Tam Giang Đông Quan chi tốt hồn phi
癸卯十一年莫廣和三年,quý mão thập nhất niên mạc quảng hoà tam niên
以解念鬱之寃扶正氣於億年殄奸䧺於當日其於事師之道既明且白矣,dĩ giải niệm uất chi oan phù chính khí ư ức niên điễn gian hùng ư đương nhật kì ư sự sư chi đạo ký minh thả bạch hĩ
帝世家豪右天資奇才仕不得志,Đế thế gia hào hữu thiên tư kì tài sĩ bất đắc chí
固兜天為𠊛芇,Có đâu thiên vị người nào
体払𤴬浽别離,Thấy chàng đau nỗi biệt ly
才二則所𭓇淺見而則任重難勝而大臣左右相國太傅太保未置太尉都元帥猶鈌如行遣并各官十纔一二是以折節推誠勸諸豪傑胥相戮力匡救萬民莫韜光晦跡使天下久𨺻塗炭或有髙節如四皓嘉遯如子房亦且爲民救難俟其成功欲遂素志㱕山林不復汝禁,tài nhị tắc sở học thiển kiến nhi tắc nhiệm trọng nan thắng nhi đại thần tả hữu tướng quốc thái phó thái bảo vị trí thái uý đô nguyên soái do khuyết như hành khiển tịnh các quan thập tài nhất nhị thị dĩ triết tiết suy thành khuyến chư hào kiệt tư tương lục lực khuông cứu vạn dân mạc thao quang hối tích sử thiên hạ cửu thao đồ than hoặc hữu cao tiết như tứ hạo gia độn như Tử Phòng diệc thả vi dân cứu nạn sĩ kì thành công dục toại tố chí quy sơn lâm bất phục nhữ cấm
𣈜𨍦梨兵細尼,ngày sau lê binh tới nơi
在位十二年壽五十二歳,tại vị thập nhị niên thọ ngũ thập nhị tuế
追尊考妣以上謚號,truy tôn khảo tỉ dĩ thượng thuỵ hiệu
盃𪀄鳩典於𦷾,bui chim cưu đến ở đấy
土木仲大師蕩勞於役作窃言曰天子不德以致旱灾,Thổ mộc trọng đại sư Đãng lao ư dịch tác thiết ngôn viết Thiên tử bất đức dĩ trí hạn tai
髙皇帝棄群臣孝惠皇帝即世髙后自臨事不幸有疾諸吕擅權爲變不䏻獨制乃取他姓子爲孝惠皇帝,cao hoàng đế khí quần thần hiếu huệ hoàng đế tức thế cao hậu tự lâm sự bất hạnh hữu tật chư lữ thiện quyền vi biến bất năng độc chế nãi thú tha tính tử vi hiếu huệ hoàng đế
裴倍怛尾工皿,phủi bụi đất vấy trong miệng
時宋方責帝以稱帝改元又有取我越之意遣張宗權復書曰丁氏傳襲三世朕欲以璿爲統帥卿副之,Thời Tống phương trách đế dĩ xưng đế cải nguyên hựu hữu thủ ngã Việt chi ý khiển Trương Tông Quyền phục thư viết Đinh thị truyền tập tam thế trẫm dục dĩ Toàn vi thống soái khanh phó chi
䀡𩑛半鬼奔𤞻,xem loài bán quỷ buôn hùm
丙戌重興二年元至元二十三年春正月放元軍還國,Bính Tuất Trùng Hưng nhị niên Nguyên Chí Nguyên nhị thập tam niên xuân chính nguyệt phóng Nguyên quân hoàn quốc
𨑮分些㐌信饒奇𨑮,mười phần ta đã tin nhau cả mười
坤頑旦墨呐能沛𠳒,khôn ngoan đến mực nói năng phải lời
倘或貪墨闒茸罔功及諂事求容僥倖無耻者󰁮奏為黜陟,thảng hoặc tham mặc tháp nhung võng công cập siểm sự cầu dung nhiêu hạnh vô sỉ giả cử tấu vi truất trắc
𡂂󰑼昆𥘷𠅍𠫾,ngỡ là con trẻ mất đi
傷喂才色墨尼蔑刀寃孽𢴑𦀊風塵,thương ôi tài sắc mực này một dao oan nghiệt dứt dây phong trần
鳳盖鎖金水行則龍舟引䌫出入宫禁無所忌惮,phượng cái toả kim thuỷ hành tắc long chu dẫn lãm xuất nhập cung cấm vô sở kị đạn
翁𣩂辰舌身翁,ông chết thì thiệt thân ông
肯飭料戈𣷭扱𡽫,gắng sức liều qua bể gặp non
占城不納,chiêm thành bất nạp
功寔多社稷寄堪任生民,công thực đa xã tắc ký kham nhiệm sinh dân
八月暴風民間疫癘多有死者,Bát nguyệt bạo phong dân gian dịch lệ đa hữu tử giả
宴瓊瑤仕󱋓花默苔,yến quỳnh dao sẩy chén hoa mắc đày
姑箕󱥔妸爫之底朱英怒信𠫾䋦𧗱,cô kia óng ả làm chi để cho anh nọ tin đi mối về
今當給百官歲俸錢臣乞辭,kim đương cấp bách quan tuế bổng tiền thần khất từ
挹屍鄰哭蔑欺边塘,ấp thây lăn khóc một khi bên đường
不如陽,bất như dương
旱祈禱得雨,Hạn kì đảo đắc vũ
𫽄紆𦓡𦇒𫽄寅𦓡𤴬,chẳng vò mà rối chẳng dần mà đau
󱡉󱩬掛󰜋挭愁𦋦𠫾,tuyết sương quảy một gánh sầu ra đi
興孝王援仁惠討平南戎故事請賞守舟者,Hưng Hiếu Vương viện Nhân Huệ thảo bình Nam Nhung cố sự thỉnh thưởng thủ chu giả
朕共煚󰒂姉㛪朕朱台𩈘𦋦𫀅𭛣朝,trẫm cùng cảnh nghĩa chị em trẫm cho thay mặt ra xem việc triều
言訖開船,ngôn hất khai thuyền
高王寤以語僚属有詩曰美矣交州地悠悠萬載來,cao vương ngộ dĩ ngữ liêu thuộc hữu thi viết mĩ hĩ giao châu địa du du vạn tải lai
非常人強壮之後必䏻剖劇折䌓為天下明主也,phi thường nhân cường tráng chi hậu tất năng phẫu kịch triết hệ vi thiên hạ minh chủ dã
琵琵曲設秋𠦳𨤮宇宇蹎移隘󰋇重,tì tì khúc thét thu ngàn dặm võ võ chân dời ải mấy trùng
祖尚於王事辭難失節矣既許復悔失信矣言辭憤激失禮矣,tổ thượng ư vương sự từ nan thất tiết hĩ ký hứa phục hối thất tín hĩ ngôn từ phẫn khích thất lễ hĩ
吀堆勾対底蜍𪪳,xin đôi câu đối để thờ ông
碎卞浽陣𠬠欺,Tôi bèn nổi giận một khi
跡傳裊𫏾矣羣遺名呂瑰它稱𡨸瑰,tích truyền nẻo trước hãy còn doi danh lã khôi đà xứng chữ khôi
昭君𬦮𠖈江河,chiêu quân nhảy xuống giang hà
𣃣耒固楳嗃眉沛納命朱蟒蛇王咹𦧘,vừa rồi có mõ rao mày phải nộp mình cho mãng xà vương ăn thịt
自是無復有睥睨之志,tự thị vô phục hữu bễ nghễ chi chí
後聖宗竜瑞太宋至和元年,hậu thánh tông long thuỵ thái tống chí hoà nguyên niên
考試官貟男孫属文書筭,Khảo thí quan viên nam tôn thuộc văn thư toán
考覆官敢有徇情妄考吏部考覆不明吏科審駁不當一體送刑部如律治罪,khảo phúc quan cảm hữu tuẫn tình vọng khảo lại bộ khảo phúc bất minh lại khoa thẩm bác bất đáng nhất thể tống hình bộ như luật trị tội
常制馨羅𥒥共𠁑㭲核庄娘𫔸茹,thường chơi hang la đá cùng dưới gốc cây chẳng nương cửa nhà
放至寧浦遇寶爲設饌伏兵欲殺之,phóng chí ninh phố ngộ bảo vi thiết soạn phục binh dục sát chi
違者許法司捕捉,Vi giả hứa pháp ti bổ tróc
𢴑䋦迻緣拱𪽝𡗶爲埃撴𢩽𢪀如唭,dắt mối đưa duyên cũng bởi trời vì ai đun đẩy nghĩ như cười
底些推吏䀡排欣,để ta suy lại xem bài hơn
折𫯳麻吏𥙩𫯳,Giết chồng mà lại lấy chồng
以阮名實爲兵部右侍郎,dĩ nguyễn danh thực vi binh bộ hữu thị lang
𡮍爲琹㐌󰐻𦀊,chút vì cầm đã BÁM dây
或𬌥羝狺越𤞼㹥,hoặc trâu dê ngan vịt lợn chó
𧡊𠳒决斷罕灰,Thấy lời quyết đoán hẳn hoi
𠃩囬問曰如圍䋦絲,Chín hồi vấn vít như vầy mối tơ
壬寅四年宋嘉祐七年,nhâm dần tứ niên tống gia hựu thất niên
定春二月定天下爲二十四路路分公主居之用宏奴属󰒜及本路軍人相分爲甲,Định Xuân nhị nguyệt định thiên hạ vi nhị thập tứ lộ lộ phân công chủ cư chi dụng hoành nô thuộc lệ cập bản lộ quân nhân tương phân vi giáp
令旨自今該勘諸司斷已當理而訟人妄自翻襨者各隨訟理大小照官品髙下論謝錢有差,lệnh chỉ tự kim cai khám chư ti đoạn dĩ đương lí nhi tụng nhân vọng tự phiên phức giả các tuỳ tụng lí đại tiểu chiếu quan phẩm cao hạ luận tạ tiền hữu sai
季犛曰縱無方策我當自尽不假人手,Quý Li viết Túng vô phương sách ngã đương tự tận bất giả nhân thủ
誇咣姅𡬷旦𡗶裙糊󱞰󱞱襖媒斋盧,khoe khoang nửa tấc đến trời quần hồ sột soạt áo mồi trai lơ
族子也放走得免至州少時暴頞渴死,tộc tử dã phóng tẩu đắc miễn chí châu thiểu thời bạo át khát tử
意,ấy
親征擼𦰟天戈占南元北調羅揲散,thân chinh trỏ ngọn thiên qua chiêm nam nguyên bắc đều là dẹp tan
𢱖頭𤞻𢴩鬚𤞻侯拯塊𠰘𤞻,mó đầu hùm vuốt râu hùm hầu chẳng khỏi miệng hùm
果菩提咹𠮾嚓𨷈劫恒𩛂,quả bồ đề ăn ngọt xớt muôn kiếp hằng no
朕在爾尚如此况後日乎帝扣頭謝罪,trẫm tại nhĩ thượng như thử huống hậu nhật hồ đế khấu đầu tạ tội
𥙩𣎃𦊛𣈜夢糝除午生蔑昆𡛔,lấy tháng tư ngày mồng tám giờ ngọ sinh một con gái
一朝退時五府六部東閣御史󰱑六寺史官等衙門吏將簿本檢㸔入六科查問籍牒並不之禁,Nhất triều thoái thời ngũ phủ lục bộ Đông các Ngự sử đài lục tự sử quan đẳng nha môn lại tương bạ bản kiểm khán nhập lục khoa tra vấn tịch điệp tịnh bất chi cấm
渴真瞪目止之遂不果,khát chân trừng mục chỉ chi toại bất quả
傷所𦾢𧅕󰊧湼率㝵民拉𦱊結𦰤寅寅𢀦吏,thương thửa rậm rạp gãy nát suất người dân lợp tranh kết lau dần dần sửa lại
漢帝聞津死賜王玺書曰交州絶域南󰅾江海上恩不宣下義壅塞如逆賊劉表又遣賴恭窺看南土今以卿爲綏南中郎將董督七郡領交州太守如故,hán đế văn tân tử tứ vương tỉ thư viết giao châu tuyệt vực nam đái giang hải thượng ân bất tuyên hạ nghĩa ung tắc như nghịch tặc lưu biểu hựu khiển lại cung khuy khán nam thổ kim dĩ khanh vi tuy nam trung lang tướng đổng đốc thất quận lĩnh giao châu thái thú như cố
秋八月二十一日上皇迎皇子暭即皇帝位改元紹豊元年,Thu bát nguyệt nhị thập nhất nhật Thượng hoàng nghênh Hoàng tử hạo tức Hoàng đế vị cải nguyên Thiệu Phong nguyên niên
閏四月旨揮係軍民被賊捉入西都東京古弄至靈四城以補八附鐵突各軍而有田宅入爲官物即入還,Nhuận tứ nguyệt chỉ huy hệ quân dân bị tặc tróc nhập Tây Đô Đông Kinh Cổ Lộng Chí Linh tứ thành dĩ bổ bát phụ Thiết đột các quân nhi hữu điền trạch nhập vi quan vật tức nhập hoàn
命吏部尚書阮如堵祀丁先皇祠,mệnh Lại bộ thượng thư Nguyễn Như Đổ tự Đinh Tiên Hoàng từ
丐罪𤾓𢆥払𠹾奇𡦂情沒塊妾吀𫼳,cái tội trăm năm chàng chịu cả chữ tình một khối thiếp xin mang
㷚㷚𤵖𦹵絲毫𫽄訛,rành rành vết cỏ tơ hào chẳng ngoa
𫴯椇片𤬪辨𥙩調空,tấc gỗ phiến ngói biện lấy đều không
岌󰁇𦲿用梗簮𨅸𬂙𦖑𠰺㗂禽牢敲,ngập ngừng lá rụng cành trâm đứng trông nghe dậy tiếng cầm lao xao
宣光一府二縣五州,tuyên quang nhất phủ nhị huyện ngũ châu
乃命左區營将阮有僚鄭檸等領兵象一萬攻破椰橋道直進西門右區營将黄廷爱鄭桐等領兵象一萬五百人攻破纏橋道直進南郊門前區營将鄭杜領中軍各奇瑞荘侯等合兵象一萬二千人攻破夢橋直進木橋門,nãi mệnh tả khu dinh tướng nguyễn hữu liêu trịnh ninh đẳng lĩnh binh tượng nhất vạn công phá gia kiều đạo trực tiến tây môn hữu khu dinh tướng hoàng đình ái trịnh đồng đẳng lĩnh binh tượng nhất vạn ngũ bách nhân công phá triền kiều đạo trực tiến nam giao môn tiền khu dinh tướng trịnh đỗ lĩnh trung quân các cơ thuỵ trang hầu đẳng hợp binh tượng nhất vạn nhị thiên nhân công phá mộng kiều trực tiến mộc kiều môn
以陳崇頴為第一阮德问申景雲㳄之並賜進士及第武耿第三十名進士出身范珍等二十七名同進士出身,dĩ trần sùng dĩnh vi đệ nhất nguyễn đức vấn thân cảnh vân thứ chi tịnh tứ tiến sĩ cập đệ vũ cảnh đệ tam thập danh tiến sĩ xuất thân phạm trân đẳng nhị thập thất danh đồng tiến sĩ xuất thân
禁府衛司等衙門恃權挾貴淩罵首領及圖恩挾讐妄行保汰者,cấm phủ vệ ti đẳng nha môn thị quyền giáp quý lăng mạ thủ lĩnh cập đồ ân giáp thù vọng hành bảo thải giả
明宗曰應夢以周公自居以身代其父可乎,Minh Tông viết Ứng Mộng dĩ Chu Công tự cư dĩ thân đại kì phụ khả hồ
吀𡗶停𪹷𠤆𩄎滇塘,xin trời đừng nắng chớ mưa trơn đường
帝親征宣光收物縣叛人何宗來,đế thân chinh tuyên quang thu vật huyện phản nhân hà tông lai
泊枚黄菊底朱昆,bạc mai vàng cúc để cho con
命工部,mệnh công bộ
𢬣空渚易尋𨪪廕𩛂,tay không chưa dễ tìm vành ấm no
時帝方熟睡其筥有異光寺僧起問故帝言乃以圭示之,Thời đế phương thục thuỵ kì cử hữu dị quang tự tăng khởi vấn cố đế ngôn nãi dĩ khuê thị chi
梣恨不得志乃稱兵作亂,sầm hận bất đắc chí nãi xưng binh tác loạn
芇󰑼家法怒𠖤,Nào là gia pháp nọ bay
以同知審刑院事裴汝領為國威下路安撫使北江下路轉運使,dĩ đồng tri thẩm hình viện sự bùi nhữ lĩnh vi quốc oai hạ lộ an phủ sứ bắc giang hạ lộ chuyển vận sứ
𣈜𫏻翁修定㐱衛,ngày sau ông tu định chỉn về
天錫見帝相題詩曰安南四百運尤長天意如何降鬼王,Thiên Tích kiến đế tướng đề thi viết An Nam tứ bách vận vưu trường Thiên ý như hà giáng quỷ vương
卿等受國厚恩當以國家爲慮,khanh đẳng thụ quốc hậu ân đương dĩ quốc gia vi lự
帝斥逐皇宗功臣回清華地方并殺女史内臣占人,Đế xích trục hoàng tông công thần hồi Thanh Hoa địa phương tịnh sát nữ sử nội thần Chiêm nhân
㗂吨𦖑𦥃賊西,tiếng đồn nghe đến giặc tây
冬十一月李元嘉以城門有逆水恐州人多生叛意因移今城焉,đông thập nhất nguyệt lí nguyên gia dĩ thành môn hữu nghịch thuỷ khủng châu nhân đa sinh phản ý nhân di kim thành yên
𡗶𰞃𫳵𦓡沕襖󱖮,trời bức sao mà vẫn áo bông
念丹沒󰌺𫀅󰑼𡬷𡬼,niềm đan một tấm xem là tấc gang
十三日命鄭侑徃宣光公幹,thập tam nhật mệnh trịnh hựu vãng tuyên quang công cán
咳咳姑悲伵保㖇保㖇空特梞翁掑翁掑庄𥒮翁掑買掑買耒𥹰拱沛提,hỡi hỡi cô bay tớ bảo nhe bảo nhe không được gậy ông ghè ông ghè chẳng vỡ ông ghè mãi ghè mãi rồi lâu cũng phải dè
卿其朂之哉,Khanh kì húc chi tai
癸卯六年元至正二十三年春二月詔選民丁充補諸路軍,quý mão lục niê nguyên chí chính nhị thập tam niên xuân nhị nguyệt chiếu tuyển dân đinh sung bổ chư lộ quân
程嬰杵臼之事再見於此,trình anh chữ cữu chi sự tái kiến ư thử
一辰部吏部兵二辰部户部刑拱衝,nhất thời bộ lại bộ binh nhì thời bộ hộ bộ hình cũng xong
文俊宋沛耐人,Văn Tuấn Tống Bái Nại nhân
傕𱐭辰傕傕拱特,Thôi thế thì thôi thôi cũng được
祖母󰑼󰜏内尼嚴父課尼實意吒庄,tổ mẫu là bà nội nay nghiêm phụ thuở này thực ấy cha chăng
藝宗皇帝附昏德公楊日禮一年諱暊明宗弟三子也嫡母憲慈宣聖太皇太后親生母與憲慈同母即阮聖訓女嫁黎氏之所生女明宗次妃黎氏者也在位三年遜位二十七年壽七十四,nghệ tông hoàng đế phụ hôn đức công dương nhật lễ nhất niên huý phũ minh tông đệ tam tử dã đích mẫu hiến từ tuyên thánh thái hoàng thái hậu thân sinh mẫu dữ hiến từ đồng mẫu tức nguyễn thánh huấn nữ giá lê thị chi sở sinh nữ minh tông thứ phi lê thị giả dã tại vị tam niên tốn vị nhị thập thất niên thọ thất thập tứ
癸卯八年宋淳熙十年,Quý Mão bát niên Tống Thuần Hi thập niên
󰭼𣠲用𫦵旭𨔍台,lấy rễ dùng chữa hóc lạ thay
繋壽郡公于象皆献之營門及生擒賊将大小數十員,Hệ Thọ quận công vu tượng giai hiến chi doanh môn cập sinh cầm tặc tướng đại tiểu số thập viên
先是化州人,Tiên thị hoá châu nhân
沛㝵𦝄𫗄沕潙咍牢,phải người trăng gió vật vờ hay sao
利貪歇𥙩饒時竟,lợi tham hết lấy nhiều thì cạnh
及和之伐林邑慤自奮請從軍,Cập Hoà Chi phạt Lâm Ấp Xác tự phấn thỉnh tòng quân
日與親勳大臣文武百官協同心德共求治理區處世務以興太平,nhật dữ thân huân đại thần văn võ bách quan hiệp đồng tâm đức cộng cầu trị lí khu xứ thế vụ dĩ hưng thái bình
賞爵既行猶有觖望者,Thưởng tước ký hành do hữu quyết vọng giả
亇固腥臊意亇裴,cá có tanh tao ấy cá bùi
徐𫀅乙体顕灵碑除,Chờ xem ắt thấy hiển linh bây giờ
陳暠鄭綏之徒乱階大釀擾,trần cảo trịnh tuy chi đồ loạn giai đại nhưỡng nhiễu
眷鸚𫫵燕事尼在埃,quyến anh rủ yến sự này tại ai
旨諭大臣太監及刑官等曰凡折獄者㨿律文正條而断支其本條及罪名即取刑律呈大臣太監󰱑官五道公同看過眾官曰是然後断之盖以訟事或有冤屈故欲覆勘明白無如前日黎察徒以偏私賄賂而為之,chỉ dụ đại thần thái giám cập hình quan đẳng viết phàm triết ngục giả cứ luật văn chính điều nhi đoán chi kì bản điều cập tội danh tức thủ hình luật trình đại thần thái giám đài quan ngũ đạo công đồng khán quá chúng quan viết thị nhiên hậu đoán chi cái dĩ tụng sự hoặc hữu oan khuất cố dục phú khám minh bạch vô như tiền nhật lê sát đồ dĩ thiên tư hối lộ nhi vi chi
𠰚𡽫𣎀短情𨱽,Nỉ non đêm ngắn tình dài
𨕭枚洌𣹕襖󰑼,Trên MAI lướt SƯỚT áo là
九月定識字借寫状非教唆令,Cửu nguyệt định thức tự tá tả trạng phi giáo toa lệnh
𡮈歲,nhỏ tuổi
固澫固坊固寨固庄,có vạn có phường có trại có trang
二月京師雨雹,Nhị nguyệt Kinh sư vũ bạc
姅簾雪唅𦊚夏𦝄偷,Nửa rèm tuyết ngậm bốn HÈ trăng THÂU
春三月占城使行至烏里以風水軍僧駕魔海掠我瀕海小民而還,Xuân tam nguyệt Chiêm Thành sứ hành chí Ô Lí dĩ phong thuỷ quân Tăng giá ma hải lược ngã tần hải tiểu dân nhi hoàn
三夫人之辝直也惜乎不立召社稷大臣委以托孤之寄耳,Tam phu nhân chi từ trực dã tích hồ bất lập triệu xã tắc đại thần uỷ dĩ thác cô chi ký nhĩ
𩄲輸渃𩯀,mây thua nước tóc
典風塵拱風塵如唉,Đến phong trần cũng phong trần như ai
清水󰑼渃中為濁水渃獨庄兮吀咹,thanh thuỷ là nước trong veo trọc thuỷ nước đục chẳng hề xin ăn
嬰渚𥙩調意𨋤貝排僊丕,anh chớ lấy điều ấy so với bầy tiên vậy
凣内外各衙門官如見本吏某人奉公守法廉勤練達年月積累無有過犯者保舉之某人恣行貪冗志在䂓財怠慢廢事有過犯者,Phàm nội ngoại các nha môn quan như kiến bản lại mỗ nhân phụng công thủ pháp liêm cần luyện đạt niên nguyệt tích luỹ vô hữu quá phạm giả bảo cử chi mỗ nhân tư hành tham nhũng chí tại quy tài đãi mạn phế sự hữu quá phạm giả
為払點粉㧅香󰞽濃,vì chàng điểm phân đeo hương não nùng
夏五月阮仁政等候明使賚封印到關,Hạ ngũ nguyệt Nguyễn Nhân Chính đẳng hậu Minh sứ lãi phong ấn đáo quan
秋七月太師張伯玉卒,Thu Thất nguyệt Thái sư Trương Bá Ngọc tốt
鯨鯢𢝙趣鯨鯢鯜𩵽辰吏𢝙皮鯜𩵽,kình nghê vui thú kình nghê tép tôm thì lại vui bề tép tôm
十一月遣入内禮部侍郎,thập nhất nguyệt khiển nhập nội lễ bộ thị lang
呵拯汝尼箕𠱋,há chẳng nhớ nơi kia ru
閏三月十三日赤虹貫天,nhuận tam nguyệt thập tam nhật xích hồng quán thiên
秋莫議授其輔政應王莫󰦛讓統領兵權使徵各道兵侵掠清華沿河各縣,Thu Mạc nghị thụ kì phụ chính Ứng Vương Mạc Đôn Nhượng thống lĩnh binh quyền sử trưng các đạo binh xâm lược Thanh Hoa duyên hà các huyện
󱉎柴㐌𤘁𤘂懞歲柴吏𤯨欣翁具柴,đức thầy đã mỏng mòng mong tuổi thầy lại sống hơn ông cụ thầy
錚刀,trành dao
事開呈意或開𠰘或開絏或󱣹𦀊𨨧調特,sự khai trình ấy hoặc khai miệng hoặc khai giấy hoặc đánh dây thép đều được
姜种親人阮仲拿于廷尉獄打死抛于城外,khương chủng thân nhân nguyễn trọng nã vu đình uý ngục đả tử phao vu thành ngoại
翁停𠜯𩈘擼鬚損钱,ông đừng cạo mặt nhổ râu tốn tiền
戊戌六年二月以後改永壽元年明曆十二年清順治十四年,Mậu Tuất lục niên Nhị nguyệt dĩ hậu cải Vĩnh Thọ nguyên niên Minh Lịch thập nhị niên Thanh Thuận Trị thập tứ niên
遣趄𦷾,khiến chở đấy
没函湆浥仍𨦩貝釵,một hòm ăm ắp những vòng với thoa
𪠿𠲔尸吒𡥵𤝞𫴸吁噅默媄丐蜂瓢,rúc rích thây cha con chuột nhắt vo ve mặc mẹ cái ong bầu
初帝爱丞旨廌妻阮氏路容貌文章之美召入拜為禮儀士日夜侍側,Sơ đế ái thừa chỉ Trãi thê Nguyễn Thị Lộ dung mạo văn chương chi mĩ triệu nhập bái vi Lễ nghi sĩ nhật dạ thị trắc
期,kỳ
強𦖑媒呐強𤴬如寅,càng nghe mụ nói càng đau như dần
󰁮賢有令即成湯之立賢無方也論降有書即成湯之代虐以寬也,cử hiền hữu lệnh tức thành thang chi lập hiền vô phương dã luận hàng hữu thư tức thành thang chi đại ngược dĩ khoan dã
章程,chương trình
明日山精將珍寶金銀山禽野獸等物來献,Minh nhật Sơn Tinh tương trân bảo kim ngân sơn cầm dã thú đẳng vật lai hiến
至莅仁行殿令内人侍女召乍斗妃媚醯侍御州,chí li nhân hành điện lệnh nội nhân thị nữ triệu sạ đẩu phi mị ê thị ngự chu
命内官問占國使臣以事大之禮,mệnh nội quan vấn chiêm quốc sứ thần dĩ sự đại chi lễ
鍝鋸鋸侈捁來咍㝵,ngu cứ cưa xẻ kéo lay hai người
史臣吳士連曰高宗年幼嗣位昭靈懷廢立之心帝躬幾乎岌岌,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Cao Tông niên ấu tự vị Chiêu Linh hoài phế lập chi tâm đế cung cơ hồ ngập ngập
遂至東步頭建大旗,toại chí đông bộ đầu kiến đại kì
庄他隔阻歆遙󰟯尼,chẳng thà cách trở hôm dao dường này
𡥵茄柴𫴶辰撅𦲿栘,con nhà thầy chùa thì quét lá đa
事覺絞死,Sự giác giảo tử
朝廷之兵來則禦之,Triều đình chi binh lai tắc ngự chi
𥘷𡥵㐌別󰠳𦓡敢䜹,Trẻ con đã biết đâu mà dám thưa
几湯𠊛𬟥排排買油干暈渚派湥紅,kẻ thang người thuốc bời bời mới dầu cơn vựng chửa phai giọt hổng
𣈘秋󰜋刻󰜋迡,đêm thu một khắc một chầy
舘主翁曰郎君即貴人也願速行勿留取禍,quán chủ ông viết lang quân tức quý nhân dã nguyện tốc hành vật lưu thủ hoạ
岸怒󰖚沔釆石廊箕󱫤景潇湘,ngàn nọ so miền thái thạch làng kia mỉa cảnh tiêu tương
噠爫府縣社村固澫固坊固寨固庄,đặt làm phủ huyện xã thôn có vạn có phường có trại có trang
𠀧生歐罕綠𡗶之低,Ba sinh âu hẳn duyên trời chi đây
哭嘆計歇念西,Khóc than kể hết niềm tây
人臣稱君曰陛下指天子所居曰朝廷指政令所出為朝省自古不易之稱也,Nhân thần xưng quân viết Bệ hạ chỉ Thiên tử sở cư viết Triều đình chỉ chính lệnh sở xuất vi Triều sảnh tự cổ bất dịch chi xưng dã
太尉阮有僚俘󰱐明智父子俱斬之,Thái uý Nguyễn Hữu Liêu phù hoạch Minh Trí phụ tử câu trảm chi
校定征占别令二十五條并定行兵政令賞功例,Hiệu định chinh Chiêm miệt lệnh nhị thập ngũ điều tịnh định hành binh chính lệnh thưởng công lệ
自是而後踵而行之,tự thị nhi hậu chủng nhi hành chi
霜沙落坦湄爐冷瀧,sương sa lác đác mưa tro lạnh lùng
酉浪滝𣴓𥒥󰍹,Dẫu rằng sông cạn đá mòn
育昂𡗶𢌌浘逢波𣾺,dọc ngang trời rộng vẫy vùng bể khơi
鋸󱃮,cư cưa
雪趙宋和戎之耻弘天地生物以為心復齊襄死國之讐法春秋行師而仗󰒂,Tuyết Triệu Tống hoà Nhung chi xỉ hoằng thiên địa sinh vật dĩ vi tâm phục Tề Tương tử quốc chi thù pháp Xuân Thu hành sư nhi trượng nghĩa
傷喂𫳵窖𨔍𨓡台,thương ôi sao khéo lạ lùng thay
滋長𰿘類体量寬,tư trưởng muôn loài thể lượng khoan
團士子忍牙󰡎月,đoàn sĩ tử nhởn nhơ dưới nguyệt
𢬣仍倍傍揞買𢯝𠰘辰嗹咾𩸮窮芃,tay những vội vàng ôm với vén miệng thì liến láu bống cùng bông
師浪双𫽄兮之業緣斤吏𢩮𠫾群𡗉,sư rằng song chẳng hề chi nghiệp duyên cân lại nhắc đi còn nhiều
細尼𦋦𬑉矯公哭連,tới nơi ra mắt kiều công khóc liền
皇弟周箇卒,Hoàng đệ Chu Cá tốt
𠁀吒咹𪉾𠁀𡥵渴渃,đời cha ăn mặn đời con khát nước
𠳒聖𠰺句句玉,lời thánh dạy câu câu ngọc
占窖挼和唿呌,chim khướu nuôi hoà hót kêu
𠰺𡥵自課𡥵群𡮲𤵶,dạy con còn thuở con còn thơ ngây
梗箕拯沛檜尼麻𦋦,Cành kia chẳng phải cội này mà ra
六月差官選汰另兵,lục nguyệt sai quan tuyển thải lánh binh
丙寅九年宋󰦭淳二年元至元三年春正月占城使臣布星布弘布突來貢,Bính Dần cửu niên Tống Hàm Thuần nhị niên Nguyên Chí Nguyên tam niên xuân chính nguyệt Chiêm Thành sứ thần Bố Tinh Bố Hoằng Bố Đột lai cống
二月帝自將征存福以開皇王監國,Nhị nguyệt Đế tự tướng chinh Tồn Phúc dĩ Khai Hoàng Vương giám quốc
呂蹎卒㐌𠓨低,Lỡ chân trót đã vào đây
台役𡗶噉𧜐󰠲,thay việc trời dám trễ đâu
帝令,đế lệnh
𠲖𠊚群𢖵仍㝵冲𡎟,e người còn nhớ những ngày trong hang
詣陽邁陽邁執之,nghệ dương mại dương mại chấp chi
至逆暠犯闕不䏻堅守臣節又反北靣事讐顯是背國從僞干有重罪,chí nghịch cảo phạm khuyết bất năng kiên thủ thần tiết hựu phản bắc diện sự thù hiển thị bội quốc tòng nguỵ can hữu trọng tội
司馬黎列捕得奏之,tư mã lê liệt bổ đắc tấu chi
奉曉等還以服武奏㨗于太祖柩前又,phụng hiểu đẳng hoàn dĩ phục võ tấu tiệp vu thái tổ cữu tiền hựu
帝料賊勢日弱我軍日強時至不行恐七機會乃留黎銀黎文安黎盃黎填黎領黎文靈黎國興等圍乂安城駐營,đế liệu tặc thế nhật nhược ngã quân nhật cường thời chí bất hành khủng thất cơ hội nãi lưu lê ngân lê văn an lê bôi lê điền lê lĩnh lê văn linh lê quốc hưng đẳng vi nghệ an thành trú doanh
昆󱫦𥾽練朱吒添愁,con còn bịn rịn cho cha thêm rầu
事未䏻濟皆死于明,sự vị năng tế giai tử vu minh
𢪀𨉟𨉟吏添傷餒𨉟,nghĩ mình mình lại thêm thương nỗi mình
爾其欽哉,Nhĩ kì khâm tai
魯納其子糾是也,Lỗ nạp kì tử Củ thị dã
流而下至瀘江東步頭黎禮等領步兵萬餘人潜至西陽橋,lưu nhi hạ chí lô giang đông bộ đầu lê lễ đẳng lĩnh bộ binh vạn dư nhân tiềm chí tây dương kiều
敬宗惠皇帝諱維新世宗次子也在壽三十二崩塟華臠陵位二十年帝容貌雄偉繼体守成而天謀致有不祥之事良可悲夫,Kính Tông Huệ Hoàng Đế Huý Duy Tân Thế Tông thứ tử dã tại thọ tam thập nhị băng táng Hoa Loan lăng vị nhị thập niên Đế dung mạo hùng vĩ kế thể thủ thành nhi thiên mưu trí hữu bất tường chi sự lương khả bi phù
痗迷倂㐌闭迡衝霜,mỏi mê tính đã bấy chầy xông sương
十一月十七日統領官富郡公鄭根差属将黎時憲黄義膠參視黎仕澈阮䏻紹等分道討賊,Thập nhất nguyệt thập thất nhật Thống lĩnh quan Phú quận công Trịnh Căn sai thuộc tướng Lê Thì Hiến Hoàng Nghĩa Giao tham thị Lê Sĩ Triệt Nguyễn Năng Thiệu đẳng phân đạo thảo tặc
曰為北王乎王厲聲曰寕為南鬼不為北王,viết vi bắc vương hồ vương lệ thanh viết ninh vi nam quỷ bất vi bắc vương
戰噐及貨寳輜重倍於昌江,chiến khí cập hoá bảo truy trọng bội ư xương giang
縁埃分意停悭麻𫅷,duyên ai phận ấy đừng ghen mà già
朱咍𢀭𦖡𢀭𥊖尋󱚢󱙹㐌𡗋𠊛𦋦空,cho hay giàu điếc giàu đui tìm vào trước đã lắm người ra không
庒應辰拱爫虧,chẳng ưng thì cũng làm khuây
自三代之盛胡粤不受正朔非強不䏻服威不能制以為不居之地不牧之民不足以煩中國也,tự tam đại chi thịnh hồ việt bất thụ chính sóc phi cường bất năng phục uy bất năng chế dĩ vi bất cư chi địa bất mục chi dân bất túc dĩ phiền trung quốc dã
儂智髙以勿惡洞叛,Nùng Trí Cao dĩ Vật Ác động phản
陳沆先期交懽将相矣,trần hàng tiên kì giao hoan tướng tướng hĩ
宋帝許之召入使殿勞問賜賞甚厚授明提金紫榮祿大夫檢校太尉驩州刺史,tống đế hứa chi triệu nhập sứ điện lao vấn tứ thưởng thậm hậu thụ minh đề kim tử vinh lộc đại phu kiểm hiệu thái uý hoan châu thứ sử
𧵑󰠲朱特餘乘𠰘咹,của đâu cho được dư thừa miệng ăn
辻核銅柱畧𡑝湨油他嗎焒𤑍焠衝,mười cây đồng trụ trước sân xối dầu thoa mỡ lửa hừng đốt xông
打悁𤾓陣飭餘𰿘𠊛,Đánh quen trăm trận sức dư muôn người
政刑磊節遊觀過常,chính hình lỗi tiết du quan quá thường
乙丑端慶元年明弘治十八年,Ất Sửu Đoan Khánh nguyên niên Minh Hoằng Trị thập bát niên
咹𤄮氣滯胃寒杏仁庄可乱單合𣈙,ăn nhiều khí trệ vị hàn hạnh nhân chẳng khả loàn đan hợp rày
今天施仁武軍人瞿克昌嘉福范松軍人陳公務類由賤隷本作齊民謂宜遵王道王路之㱕率循嘉訓却乃假天武天蓬之號誑誘愚民,Kim Thiên Thi Nhân Vũ quân nhân Cù Khắc Xương Gia Phúc Phạm Tùng quân nhân Trần Công Vụ loại do tiện lệ bản tác tề dân vị nghi tuân vương đạo vương lộ chi quy suất tuần gia huấn khước nãi giả Thiên Vũ Thiên Bồng chi hiệu cuống dụ ngu dân
身事𫅷丙呐能,thân sự già biếng nói năng
東軍府權都督鄭公路自安󰘊回上便宜疏四條一曰立萬寕新安營堡以御外侮,đông quân phủ quyền đô đốc trịnh công lộ tự an bang hồi thượng tiện nghi sớ tứ điều nhất viết lập vạn ninh tân yên dinh bảo dĩ ngự ngoại vũ
朋拯擺󰬲嗔傷,bằng chẳng vẫy đuôi xin thương
𣈜𠄩𨑮󰜋戌時沛庄,"""Ngày hai mươi mốt tuất thì phải chăng"""
沛由座案準朱󱠾󱤓特󱠾,phải do toà án chuẩn cho dùng mới được dùng
㳥冷󱧚玉翥瓢,sóng lênh lang ngọc chứa bầu
㦖𨄞沛針𥕄筆鉄,muốn chóng phải chăm mài bút sắt
日入風雨大作,Nhật nhập phong vũ đại tác
俄而三夫人至哽音粳悲塞也咽流涕曰妾等聞之古之嗣位立嫡不立󰱃,Nga nhi tam phu nhân chí ngạnh âm canh bi tắc dã yết lưu thế viết Thiếp đẳng văn chi cổ chi tự vị lập đích bất lập thứ
定駕行禁浮言假詐令,định giá hành cấm phù ngôn giả trá lệnh
仍典干𬲇連忖式隊時,nhưng đến cơn gió liền thổn thức đòi thời
心膜󰑼芒果心,tâm mô là màng quả tim
今宜親明前令嚴加戒飭係有前項婦人眾所共知及其夫不䏻戒止者並如律治罪,kim nghi thân minh tiền lệnh nghiêm gia giới sức hệ hữu tiền hạng phụ nhân chúng sở cộng tri cập kì phu bất năng giới chỉ giả tịnh như luật trị tội
客㐌𨖲馭㝵群𥊘蹺,Khách đà lên ngựa người còn NGHÉ theo
吀柴排訢音毛朱詳,xin thầy bày tỏ âm hao cho tường
几庫常爫益几𢀭,kẻ khó thường làm ích kẻ giàu
昭弊理之公定宗禮数功載舉貴尊之典,chiêu tế lí chi công định tông lễ sổ công tái cử quý tôn chi điển
辛丑四年元至正二十一年春正月彗星見東北,Tân Sửu tứ niên Nguyên Chí Chính nhị thập nhất niên xuân chính nguyệt tuệ tinh hiện Đông Bắc
䏾𦝄㐌𧿨花棃吏𧵆,Bóng trăng đã TRỞ hoa lê lại gần
店𣈜𪧚墨𭔰觥,đêm ngày giữ mực giấu quanh
凣供辦婚姻禮物諸家如有賣買市上民間大小物貨宜随時價不得如前狃為頑態恬勢憑威抑買攘奪違者如前令治罪,phàm cung biện hôn nhân lễ vật chư gia như hữu mại mãi thị thượng dân gian đại tiểu vật hoá nghi tuỳ thời giá bất đắc như tiền nữu vi ngoan thái thiệt thế bằng uy ức mãi nhương đoạt vi giả như tiền lệnh trị tội
此發將無益之效州郡可任之驗也,thử phát tướng vô ích chi hiệu châu quận khả nhiệm chi nghiệm dã
癸亥十四年宋仁宗偵秋天聖元年,Quý Hợi thập tứ niên Tống Nhân Tông Trinh Thu Thiên Thánh nguyên niên
咳𠊛知己固𢞂共庒,hỡi người tri kỷ có buồn cùng chăng
稱呼曰閣下二品三品曰門下四五六品曰大人七八九品曰官長之類,xưng hô viết các hạ nhị phẩm tam phẩm viết môn hạ tứ ngũ lục phẩm viết đại nhân thất bát cửu phẩm viết quan trưởng chi loại
私意一萌則天理隨滅神,tư ý nhất manh tắc thiên lí tuỳ diệt thần
毋索飲食間耕同田不得相要錢榖同居鄕邑不得相攘財物,vô sách ẩm thực gian canh đồng điền bất đắc tương yêu tiền cốc đồng cư hương ấp bất đắc tương nhương tài vật
帝不咱遣鄭廷瓚杜國計如元,Đế bất thính khiến Trịnh Đình Toản Đỗ Quốc Kế như Nguyên
𧯶𢧚尋㗂𨒟迻共𠊛,há nên tìm tiếng đong đưa cùng người
梗梨𤽸點󰜋𢽼󱖮花,Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
題𡦂錦封傕吏𨷑,đề chữ gấm phong thôi lại mở
壮者南走占城西奔大里,tráng giả nam tẩu chiêm thành tây bôn đại lí
較之志道德者固不可及而視其志富貴者風斯下矣,Giảo chi chí đạo đức giả cố bất khả cập nhi thị kì chí Phú quý giả phong tư hạ hĩ
𥒥箕群别春𦓅𢚴𪳼責𠊛些𣅶稚中,đá kia còn biết xuân già giặn chả trách người ta lúc trẻ trung
揲桥𡮈𡮈𡳳京北昂,Nhịp cầu nhỏ nhỏ cuối ghềnh bắc ngang
獨監察五刑程惟一節詞強解不已,Độc giám sát ngũ hình Trình Duy NHất tiết từ cưỡng giải bất dĩ
𨀈𠫾𠬠𨀈𦛌𦚐𠬠𤴬,bước đi một bước ruột rà một đau
次公侯伯五府都督爲一次隨項議論務要詳明不得模棱雷同緘然躲避,thứ công hầu bá Ngũ phủ đô đốc vi nhất thứ tuỳ hạng nghị luận vụ yếu tường minh bất đắc mạc lăng lôi đồng giam nhiên đoá tị
𡎝福声声鋪錦色𪤍仁炭炭󰈴塵緣,cõi phúc thanh thanh phô cẩm sắc nền nhân thán thán rũ trần duyên
東十月三日諒山王宜民夜作梯分三道上東門城盗入宫禁,Đông thập nguyệt tam nhật Lạng Sơn vương Nghi Dân dạ tác thê phân tam đạo thượng Đông môn thành đạo nhập cung cấm
𦟐忙長曷歹㖫袈裟,mỡ màng tràng hạt ngát lừng cà sa
辛酉十二年宋天禧五年,Tân Dậu thập nhị niên Tống Thiên Hi ngũ niên
在碎称𥙩𠬠碎,tại tôi xứng lấy một tay
噐械山積京城殿屋蕭然一空,khí giới sơn tích kinh thành điện ốc tiêu nhiên nhất không
太師阮金使人扼殺之,thái sư nguyễn kim sử nhân ách sát chi
渃噷噷,nước hẩm hẩm
𣃣打𪔠𣃣咹刼,vừa đánh trống vừa ăn cướp
十二月大同偽武德恭使人献納金銀寶物馬,Thập nhị nguyệt Đại Đồng nguỵ Vũ Đức Cung sử nhân hiến nộp kim ngân bảo vật mã
命㹥密㝵咍説󰁏於,mình chó mặt người hay thốt u ơ
此後每歲八月競舟設宴以爲常,thử hậu mỗi tuế bát nguyệt cạnh chu thiết yến dĩ vi thường
仍𠊛征戦閉𥹰,những người chinh chiến bấy lâu
課󰁡迻𠊚吏𣷭東,thuở trước đưa người lại bể đông
媒強蘇綠捽紅,mụ càng tô lục chuốt hồng
嘉其不私親故特賞擢之,Gia kì bất tư thân cố đặc thưởng trạc chi
西農州大首領何文廣献生金二塊共重三十三两五銖,tây nông châu đại thủ lĩnh hà văn quảng hiến sinh kim nhị khối cộng trọng tam thập tam lưỡng ngũ thù
特進開府欽差節制各處水部諸營兼總政柄太尉宜國公鄭根英䧺盖世氣象過人,đặc tiến khai phủ khâm sai tiết chế các xứ thuỷ bộ chư doanh kiêm tổng chính bính thái uý nghi quốc công trịnh căn anh hùng cái thế khí tượng quá nhân
盎宝主席群𠾸󱝊,áng bảo chủ tiệc còn dìu dặt
其人哀呼請辝久之乃釋,Kì nhân ai hô thỉnh từ cửu chi nãi thích
二十四日帝衣皁服騎泥驄馬令御溝王朂衣白衣騎白馬承命進軍,Nhị thập tứ nhật Đế y tạo phục kị nê thông mã lệnh Ngự Câu Vương Húc y bạch y kị bạch mã thừa mệnh tiến quân
牢建元元和尊大将軍阮金為尙父太師興國公掌内外事以中人丁公爲少尉䧺國公,lao kiến nguyên nguyên hoà tôn đại tướng quân nguyễn kim vi thượng phụ thái sư hưng quốc công chưởng nội ngoại sự dĩ trung nhân đinh công vi thiếu uý hùng quốc công
勾詩𢪀担𢵋悶曰曰迻埃埃別麻迻,câu thơ nghĩ đắn đo muốn viết viết đưa ai ai biết mà đưa
直𠺘󱪩曰𥐦硯英俺󱈘㐌結願共饒,trực rằng ngòi viết dĩa nghiên anh em trước đã kết nguyền cùng nhau
舜之子商均不肖不足以傳天下舜於是薦禹於天而社稷安皆處變而不失常也后世惟傳子不傳賢無舜禹其人也,Thuấn chi tử Thương quân bất tiêu bất túc dĩ truyền thiên hạ Thuấn ư thị tiến Vũ ư thiên nhi xã tắc an giai xử biến nhi bất thất thường dã hậu thế duy truyền tử bất truyền hiền vô Thuấn Vũ kì nhân dã
帝召贈吳匡越觀之匡越曰此詩尊陛下與其主無異,đế triệu tăng ngô khuông việt quan chi khuông việt viết thử thi tôn bệ hạ dữ kì chủ vô dị
鄭綏作,Trịnh Tuy tác
拱停併窘算觥,cũng đừng tính quẩn tính quanh
六月十六日定三舍生除用令,lục nguyệt thập lục nhật định tam xá sinh trừ dụng lệnh
𢧚𢚸暮雨朝雲,nên lòng mộ vũ triêu vân
所公󰆙󰀎埃平,thửa công đức ấy ai bằng
甲申四年宋崇寕三年,giáp thân tứ niên tống sùng ninh tam niên
𥪝經句悴𡦂𢗖補込斗室最沁𣎀長,trong kinh câu sót chữ nhầm bỏ vào đẩu thất tối tăm đêm trường
於是除廣州復爲交州如故,ư thị trừ quảng châu phục vi giao châu như cố
悶涓𢧚挼噐瀘瀘,muộn quen nên nỗi khí lờ lờ
至是王親扶登殿即皇帝位改元以明年正月爲永治元年,Chí thị Vương thân phù đăng điện tức Hoàng Đế vị cải nguyên dĩ minh niên chính nguyệt vi Vĩnh Trị nguyên niên
今自相攻擊而陛下𭛁兵救之是及以中國而,kim tự tương công kích nhi bệ hạ phát binh cứu chi thị cập dĩ trung quốc nhi
甲子開泰元年元泰定元年春正月朔改元,giáp tí khai thái nguyên niên nguyên thái định nguyên niên xuân chính nguyệt sóc cải nguyên
宋帝以是近臣曰交州瘴癘若興兵攻取死傷必多當慎守祖宗境土而已,Tống đế dĩ thị cận thần viết Giao Châu chướng lệ nhược hưng binh công thủ tử thương tất đa đương thận thủ tổ tông cảnh thổ nhi dĩ
至環江遣防遏使胡守益領環唐州軍五千餘除治道路自州夾江至南界海口以便,Chí Hoàn Giang khiển Phòng Át sử Hồ Thủ Ích lĩnh Hoan Đường châu quân ngũ thiên dư trừ trị đạo lộ tự Châu Giáp giang chí Nam Giới hải khẩu dĩ tiện
頒給都檢點黎觧等制誥之命並曰皇上制誥之命,ban cấp đô kiểm điểm lê giải đẳng chế cáo chi mệnh tịnh viết hoàng thượng chế cáo chi mệnh
媄碎寡部苦䝨󰜩課失權𡛔呂紅顔,mẹ tôi goá bụa khó hèn trai thuở thất quyền gái lỡ hồng nhan
情不上通澤未下,Tình bất thượng thông trạch vị hạ
埃喂𨔈𥙩矯𫅷𣒣𬎳固侶堆些固辰,ai ơi chơi lấy kẻo già măng mọc có lứa đôi ta có thì
貫通𦊚𣷭量𪤲𪤲,quán thông bốn bể lượng thênh thênh
襪把鞋荄巾谷清腔爫某打村人,miệt bả hài gai khăn góc xênh xang làm mỗ đứa thôn nhân
别𢬣咹𪉽辰除,biết tay ăn mặn thì chừa
矯公各役𢧚印,kiều công các việc nên in
盖曳之行而有不勞人力如神之助者以,cái duệ chi hành nhi hữu bất lao nhân lực như thần chi trợ giả dĩ
音字近𭓇路曳別駡唭浪末湼時圭,âm chữ gần học trò dễ biết mựa cười rằng mất nét thì quê
莫茂洽自此驚慄食不下咽卧不安枕不敢顧盻於珥河之西矣,Mạc Mậu Hợp tự thử kinh lật thực bất hạ yết ngoạ bất an chẩm bất cảm cố hễ ư Nhĩ Hà chi Tây hĩ
󰌎𢚸洒㴽每塘塵緣,lửa lòng rưới tắt mọi đường trần duyên
太后惨切𢚸煩渃𠨪昆𤵺空全江山,thái hậu thảm thiết lòng phiền nước nghèo con dại khôn tuyền giang sơn
於是又疏構新宅者參知東道黎定等以下至管領二十餘人奏之,Ư thị hựu sớ cấu tân trạch giả Tham tri đông đạo Lê Định đẳng dĩ hạ chí Quản lĩnh nhị thập dư nhân tấu chi
及登两岸築壘,cập đăng lưỡng ngạn trúc luỹ
𬈋𠊚𫽄固德共才,làm người chẳng có đức cùng tài
𦲿𦟐甲宜兢孱,lá mỡ giáp ngay cạnh sườn
杜元拓以違都将令免死徒兵,Đỗ Nguyên Thác dĩ vi đô tướng lệnh miễn tử đồ binh
碎提𠄩字󰘩雷,tôi đề hai chữ phong lôi
𫳭綏兆姓文教誕敷,Lung tuy triệu tính Văn giáo đản phu
𦓅耒吝近捕料,già rồi lẫn cẫn bỏ liều
領符阻吏筭排茦湯,lĩnh bùa trở lại toan bài thuốc thang
夏六月漆作甲主都鄧安献白雀,hạ lục nguyệt tất tác giáp chủ đô đặng an hiến bạch tước
娘阿蛮料庄咍旦𥛉望麻衛,nàng a man liệu chẳng hay đến lạy vọng mà về
皇太子行至海邑劉家村聞陳李女有姿色遂娶之,Hoàng thái tử hành chí Hải ấp Lưu gia thôn văn Trần Lí nữ hữu tư sắc toại thú chi
若迫於馳逐以圖免死誅之可也,nhược bách ư trì trục dĩ đồ miễn tử tru chi khả dã
太師急議回兵,Thái sư cấp nghị hồi binh
娘竜村式袄袍湄滇,nương long thổn thức áo bào mưa chan
拱饒卒㐌𥘀𠳒,cùng nhau trót đã nặng lời
筆花點册𨕭案,bút hoa điểm sách trên yên
眉鳩寃貝𦇒爲小僧麻𡘮,mày cưu oan bối rối vì tiểu tăng mà mất
查旦𠰚船𤿤貞𣾼𣷭扒𠊛𢭾焒呵浪寃,tra đến nhẽ thuyền bè riêng vượt bể bắt người buông lửa há rằng oan
夏方恩澤𣵴潤,hạ phương ân trạch ngấm nhuần
礼欺覃蔭坡欺冷渚課枯槁固課𩆍,lấy khi đầm ấm pha khi lạnh chữa thuở khô khao có thuở rào
進士及第第二甲裴𠃔恊等九名進士出身第三甲陳𠃔明等三十五名同進士出身,Tiến sĩ cập đệ đệ nhị giáp Bùi Doãn Hiệp đẳng cửu danh tiến sĩ xuất thân Đệ tam giáp Trần Doãn Minh đẳng tam thập ngũ danh đồng tiến sĩ xuất thân
㐌𢧚固義固仁,Đã nên có nghĩa có nhân
𡃹迻𢖵𩛷𣋚󰅒,Chén đưa nhớ bữa hôm nay
唉朱𠀧𨔿別𢬣󰜋吝,Hãy cho ba chục biết tay một lần
寳符凣六,Bảo Phù phàm lục
𤽗馬亮曰蒸盤𪮏加𠓨𬮌數,ngươi mã lượng viết chưng bàn tay giơ vào cửa sổ
茹涓趣庶礙挼𤝋,nhà quen thú thứa ngại nuôi vằn
若官吏代俸及百姓賣買使用錢凡真同穿緡猶著者一體收用不得拒斥苛揀,Nhược quan lại đại bổng cập bách tính mại mãi sử dụng tiền phàm chân đồng xuyên mân do trứ giả nhất thể thu dụng bất đắc cự xích hà giản
擒彼既掉残卒乞怜之尾神武不殺予亦體上帝好生之心,cầm bỉ ký trạo tàn tốt khất lệnh chi vĩ thần vũ bất sát dư diệc thể thượng đế hiếu sinh chi tâm
漂流者饒役三年使得安居復業,phiêu lưu giả nhiêu dịch tam niên sử đắc an cư phục nghiệp
光華等二人同進士出身,Quang Hoa đẳng nhị nhân đồng Tiến sĩ xuất thân
今余以宋韃之事言之王公堅何人也其裨将阮文立一云山立又何人哉以釣魚瑣瑣斗大之城當𫎇哥堂堂百萬之鋒使宋之生靈至今受賜,Kim dư dĩ Tống Thát chi sự ngôn chi Vương Công Kiên hà nhân dã kì tì tướng Nguyễn Văn Lập nhất vân Sơn Lập hựu hà nhân tai dĩ điếu ngư toả toả đấu đại chi thành đương Mông Kha đường đường bách vạn chi phong sử Tống chi sinh linh chí kim thụ tứ
帝分東部頭諸路鎮爲四道,Đế phân Đông Bộ Đầu chư lộ trấn vi tứ đạo
命折買分离,mình chết mới phân lìa
梅生咴唿边亭,mai sinh hoi hót bên đình
𨢇𣳔匝納茶崇𠴌齋,rượu ròng tấp nập trà tròng rảnh rai
埋𦋦欺㐌𢬣𢸚𢬣恾,may ra khi đã tay bồng tay mang
缶當陵遲未及行刑而國瑱之子紹武缺名家奴生啖其肉盡矣文憲免死降為庶人没其籍,Phẫu đương lăng trì vị cập hành hình nhi Quốc Chẩn chi tử Thiệu Vũ khuyết danh gia nô sinh đạm kì nhục tận hĩ Văn Hiến miễn tử giáng vi thứ nhân một kì tịch
上輟朝五日異恩也,Thượng xuyết triều ngũ nhật dị ân dã
𢚸箕𪧚特常常買庄,lòng kia giữ được thường thường mãi chăng
陽經󰘊論道亦未嘗進一君沮退一小人不於羊裘逍遙之誚乎,dương kinh bang luận đạo diệc vị thường tiến nhất quân tử thoái nhất tiểu nhân bất ư dương cầu tiêu dao chi tiếu hồ
𦼜𦿄繚𦄄𦷾,sắn sưởng leo quấn đấy
壬戌五年宋景定三年元中綂三年春二月上皇御即墨行宫,Nhâm Tuất ngũ niên Tống Cảnh Định tam niên Nguyên Trung Thống tam niên xuân nhị nguyệt Thượng hoàng ngự Tức Mặc hành cung
房咹,phòng ăn
司所官品𨿽髙序立在衙門官班下,Ti sở quan phẩm tuy cao tự lập tại nha môn quan ban hạ
𥘷占輕,trẻ xem khinh
𤒘花庄𢢆貝払枚初,đuốc hoa chẳng thẹn với chàng mai xưa
無功賞者並降爲常人,vô công thưởng giả tịnh giáng vi thường nhân
拒揆㵢󱚢冲𥯉魚家,cựa quậy chui vào trong đó ngư gia
熷𤇊懺襖所襜,Tưng bừng sắm ÁO SỬA xiêm
區,khu
七日洪水漲入城中髙三尺禾榖淹損三分之一,Thất nhật hồng thuỷ trướng nhập thành trung cao tam xích hoà cốc yêm tổn tam phần chi nhất
而乃阿附,nhi nãi a phò
菓枚𠀧𬙞欺皮,Quả mai ba bảy khi vừa
𥘷𡥵㐌別兜𦓡敢䜹,trẻ con đã biết đâu mà dám thưa
𪜾吏𦓡瞻𡗶坦子,trọ lại mà xem trời đất tí
嘲𢜏噋𠳨𠻀󰑼,CHÀO mừng ĐON hỏi dò la
閉迡待月油花𨑮分春固𤷍𠀧𦊚分,bấy chầy dãi nguyệt dầu hoa mười phần xuân có gầy ba bốn phần
道仙道佛道伩,đạo tiên đạo phật đạo nho
時縣官大率兵民邀截要路斬獲偽晉勝桂等馘四十六級,Thời huyện quan đại suất binh dân yêu tiệt yếu lộ trảm hoạch nguỵ Tấn Thắng Quế đẳng quắc tứ thập lục cấp
時遣特進金紫榮禄大夫工部尚書頴川侯阮厚眷持節賫捧金冊金璽進尊封翊運賛治功臣大元帥掌國政尚,thời khiển đặc tiến kim tử vinh lộc đại phu công bộ thượng thư dĩnh xuyên hầu nguyễn hậu quyến trì tiết tê bổng kim sách kim tỉ tiến tôn phong dực vận tán trị công thần đại nguyên soái chưởng quốc chính thượng
胞𦣗,bào nhau
至徒中遇陳福長,chí đồ trung ngộ trần phúc trưởng
東都國之形勢據東都則諸路無不應而中州豪傑皆在焉,Đông Đô quốc chi hình thế cứ Đông Đô tắc chư lộ vô bất ứng nhi trung châu hào kiệt giai tại yên
壬戌二十九年漢文帝恒元年,Nhâm Tuất nhị thập cửu niên Hán Văn Đế Hằng nguyên niên
䏻預出榜數胡氏之罪及塲言尋陳氏復其王爵,Năng dự xuất bảng số Hồ thị chi tội cập trường ngôn tầm Trần thị phục kì vương tước
京路多從賊以叛胡杜胡射棄平灘過太平大全至悶口併力築壘鑄火噐造艨艟以拒敵,Kinh lộ đa tòng tặc dĩ phản Hồ Đỗ Hồ Xạ khí Bình Than quá Thái Bình Đại Toàn chí Muộn khẩu tính lực trúc luỹ chú hoả khí tạo mông đồng dĩ cự địch
是行造,Thị hành tạo
易󰝂𠦳𨫀麻謨㗂唭,dễ đem vàng nén mà mua tiếng cười
冶長功德埃編朱𣈙,dã tràng công đức ai biên cho rày
險灰𡮍𡛔𢜗𪬡,hiếm hoi chút gái vụng hèn
交趾郡王,giao chỉ quận vương
𣳢𣴓約扵爫哏哏,ngòi cạn ước ở làm cấn cấn
𣛟匕坡󰀒油匕枯核,xanh xanh bờ bụi dàu dàu cỏ câỵ
些卞󰑼昆茹󰆙公丕,ta bèn là con nhà đức công vậy
四春會試天下士人,tứ xuân hội thí thiên hạ sĩ nhân
史臣吳士連曰天地之間陰陽二氣爾,sử thần ngô sĩ liên viết thiên địa chi gian âm dương nhị khí nhĩ
功英𪮞𪱴單蒲,công anh chặt nứa đan bồ
㗂是非庄凍旦腮,tiếng thị phi chăng gióng đến tai
十六日命宣撫使阮宗胄中書黄門侍郎蔡君實耆人戴良弼等賫表文及方物往求封于明,Thập lục nhật mệnh Tuyên phủ sứ Nguyễn Tông Trụ Trung thư hoàng môn thị lang Thái Quân Thực Kì nhân Đái Lương Bật đẳng tê biểu văn cập phương vật vãng cầu phong vu Minh
𣎃𠃩辰橘𧺃𫆮𣎃󰬾艾栍丐𡥵尋𧗱,tháng chín thì quýt đỏ trôn tháng ba ngải mọc cái con tìm về
法祖憲天,Pháp Tổ hiến thiên
同乳奴死漢蒼命求直言,đồng nhũ nô tử Hán Thương mệnh cầu trực ngôn
爲人不屈,vi nhân bất khuất
俟至年豐咱追還官,sĩ chí niên phong thính truy hoàn quan
𡥵住𡥵博寔󰑼英㛪,con chú con bác thực là anh em
嘵嗷怒僂𢴾棹桂董鼎箕埃𩧍㗂持,nghêu ngao nọ lũ bơi chèo quế đủng đỉnh kìa ai ruổi tiếng chày
倍鐄󰘉𫋻𥙩潙𭃂𢭂,vội vàng mở gói lấy vài lượng traọ
泉臺透坦𢜠󰠐盧夫人拱停心𠳚󱯥,tuyền đài thấu đất mừng thầm lư phu nhân cũng đành tâm gửi bày
時人慕其名凡唱女並呼為陶娘,thời nhân mộ kì danh phàm xướng nữ tịnh hô vi đào nương
是歲儂智髙與其母阿儂由雷火洞復據儻猶州改其州曰大曆國,thị tuế nùng trí cao dữ kì mẫu a nùng do lôi hoả động phục cứ thảng do châu cải kì châu viết đại lịch quốc
大勝明皇后亡,Đại Thắng Minh Hoàng Hậu vong
𪀎𩵜,sả cá
法派霜疎,phấp phới sương thưa
摆昆信󰣡媄朱事㐌嗔悲除朱󱢳德主枝秋𬑉每𡨧冷欣每事世間,bởi con tin thì mẹ cho sự đã xin bấy giờ cho ẵm đức chúa chi thu mặt mũi tốt lành hơn mọi sự thế gian
群趣𢝙箕𫳵拯𦘧,còn thú vui kia sao chẳng vẽ
𫛕唿𪀄坤沛於篭,khướu hót chim khôn phải ở lồng
𦧘芇𫽄󰞺肝芇𫽄󰟹,Thịt nào chẳng nát gan nào chẳng kinh
弹󰜏寡部埃𣈙底朱,đàn bà goá bụa ai rày để cho
綏等因脅帝回清華,tuy đẳng nhân hiếp đế hồi thanh hoa
七月己亥天小雨數日,Thất nguyệt Kỷ Hợi thiên tiểu vũ sổ nhật
賖賖橋鵲󰋇吝,xa xa cầu thước mấy lần
後信任群小自咱間言輕将神噐播迁于外害及其身甚矣小人之言自誤人國家也,Hậu tín nhiệm quần tiểu tự thính gián ngôn khinh tương thần khí bá thiên vu ngoại hại cập kì thân thậm hĩ Tiểu nhân chi ngôn tự ngộ nhân quốc gia dã
作若未經勘實未定界碣不可奪穫禾榖,tác nhược vị kinh khám thực vị định giới kiệt bất khả đoạt hoạch hoà cốc
陳嗣慶以惠后爲太后所苦之故興兵犯闕請奉迎乘輿,Trần Tự Khánh dĩ Huệ hậu vi thái hậu sở khổ chi cố hưng binh phạm khuyết thỉnh phụng nghênh thừa dư
𠊚些餒𡥵𢧚沛𠰺麻於停󱘕𨇗,người ta nuôi con nên phải dạy mà ở đừng chếch lệch
执𢬣拜𥛉𡥵巢,chắp tay vái lạy con sào
渚𪠞典󱰯𥯉些渚𩦓丐𥯉些,chớ đi đến chỗ đó ta chớ mở cái đó ta
𨕭步渚容蒸車󱓦屏,trên bộ chớ dung chưng xe vuông bánh
丙寅漢中平三年,Bính Dần Hán Trung Bình tam niên
𠬠𠳒皮哏漆膠,Một lời VỪA GẮN tất giao
因進軍直扺日麗海門,Nhân tiến quân trực chỉ Nhật Lệ hải môn
状元𣃣細大堤,trạng nguyên vừa tới đại đề
於是文郎率占奴制謾武伯武接并清華三府人󰁮義師于西都城以軍鎮神符海口,Ư thị Văn Lang suất Chiêm nô Chế Mạn Vũ Bá Vũ Tiếp tịnh Thanh Hoa tam phủ nhân cử nghĩa sư vu Tây Đô thành dĩ quân trấn Thần Phù hải khẩu
味禅㐌𤊰㙁𦯬,Mùi thiền đã bén muối dưa
磊埋歐拱事𡗶断腸吏論󰘚𠊛無緣,rủi may âu cũng sự trời đoạn trường lại chọn mặt người vô duyên
黄甲阮忠彦,Hoàng giáp Nguyễn Trung Ngạn
損,tổn
碩舉兵圍諒於龍編,thạc cử binh vi lượng ư long biên
奇園養誘裊初冬羡𩈘頭梗課𩙍搈,kỳ viên dưỡng dụ nẻo sơ đông tạn mặt đầu cành thuở gió rung
夏六月詔禁大通㱕仁二鎮蛮里山獠首領官郎無故不得赴京,Hạ lục nguyệt chiếu cấm Đại Thông Quy Nhân nhị trấn Man Lí sơn Liêu thủ lĩnh quan lang vô cố bất đắc phó kinh
𩢬戈船塊頭𣼭,lừa qua thuyền khỏi đầu doi
功兜麻󰆵𠊛仍添𤷍,công đâu mà giận người dưng thêm gầy
十月太保和郡公武德恭自請回鎮守大同以,thập nguyệt thái bảo hoà quận công vũ đức cung tự thỉnh hồi trấn thủ đại đồng dĩ
合斫從時斫衡󰾂,hợp chước tung thì chước hoành nhụt
掣包風景江州,xiết bao phong cảnh giang châu
盎那莽咍伤哭盆門,áng nạ mảng hay thương khóc buồn muôn
軒斜擱䏾征征,Hiên tà gác bóng chênh chênh
八月二十八日試官貟男孫其試法表戞題算一題,Bát nguyệt nhị thập bát nhật thí quan viên nam tôn kì thí pháp biểu nhát đề toán nhất đề
且欲籍辝以應明人因以爲侯一作信字建元曰天慶使左僕射黎國興傅之實則監之,Thả dục tịch từ dĩ ứng Minh nhân Nhân dĩ vi hầu Nhất tác tín tự kiến nguyên viết Thiên Khánh sử Tả bộc xạ Lê Quốc Hưng phó chi thực tắc giám chi
師浪拱𫽄󰋇𥹰,Sư rằng Cũng chẳng mấy lâu
巫媒𡞗求神,vu mụ bóng cầu thần
閬苑覃歆𣈜𣎃遲,lãng uyển đầm hâm ngày tháng chầy
丙戌七年明成化二年,Bính Tuất thất niên Minh Thành Hoá nhị niên
九月初十日大火東市燒盡庯舍,cửu nguyệt sơ thập nhật đại hoả đông thị thiêu tận phố xá
源桃渃𬉆雲霓曳󰟯,nguồn đào nước lũ vân nghê dậy dàng
與𠻦󰅹別𠰩羅𠹽,dở mồm nào biết giọng là cay
今大王𡸈不富且貴臣誓老死為奴不,Kim Đại vương khởi bất phú thả quý Thần thệ lão tử vi nô bất
庚辰三年莫延成三年明萬曆八年,Canh Thìn tam niên Mạc Diên Thành tam niên Minh Vạn Lịch bát niên
喑󰝂𤿰陣習情楽軍,Om thòm trống trận rập rình nhạc quân
󰂇平固埃最末跪真咍󰑼㝵崙欺𤯩吏庄群最末共庄固疾之,ví bằng có ai tối mắt què chân hay là người lùn khi sống lại chẳng còn tối mắt cùng chẳng có tật chi
至是復用之,chí thị phục dụng chi
㗩𠴕仉𠓀𠊛𡢐塵埃㐌𧡊王侯威容,dập dìu kẻ trước người sau trần ai đã thấy vương hầu uy dung
妾看馬上錦衣囬,Thiếp khan mã thượng cẩm y hồi
𡽫春蓴䱛变味,Non XUÂN thuần vược bén mùi
隊,đội
車商汜庯驢民桀塘,xe thương rẫy phố lư dân kẹt đường
𠀧𢆥耒𭛣𩯀䘮美苗拯变𦎛鐄𡮍分,ba năm rồi việc tóc tang mỹ miều chẳng biến gương vàng chút phân
爫之吝計事前朝,làm chi lần kể sự tiền triều
漢主初名岩更名涉又名龔因白龍見故名焉,Hán chủ sơ danh Nham cánh danh Thiệp hựu danh Cung nhân bạch long hiện cố danh yên
月俄𠳺㖫𬈋声,nguyệt nga lẳng lặng làm thinh
於𥪝󰟯固香𠖤𠃣𡗉,ở trong dường có hương bay ít nhiều
傷𫯳𢧚沛淋炭𠸗𫢩埃扒役官𫢧󰜏,thương chồng nên phải lầm than xưa nay ai bắt việc quan liền bà
然然群𨅸墫蹎𠓨𫒥,Nhơn nhơn còn đứng chôn chân giữa VÒNG
國公太國公安郡公缺名以下瑞郡公及裨将二十餘人斬󰱐賊馘二千二百九十八顆收󰱐船艘噐械不可勝數俘󰱐賊将豪郡公缺名等數人,quốc công Thái quốc công An quận công khuyết danh dĩ hạ Thuỵ quận công cập tì tướng nhị thập dư nhân trảm hoạch tặc quắc nhị thiên nhị bách cửu thập bát khoả thu hoạch thuyền sưu khí giới bất khả thăng sổ phu hoạch tặc tướng Hào quận công khuyết danh đẳng sổ nhân
觀其帝之神武不殺即天地之心也秋豪無犯即天地之量也秋養諸路流民即天地之仁也,Quan kì đế chi thần vũ bất sát tức thiên địa chi tâm dã thu hào vô phạm tức thiên địa chi lượng dã thu dưỡng chư lộ lưu dân tức thiên địa chi nhân dã
夏五月占城主制旻卒,Hạ ngũ nguyệtm Chiêm Thành chủ Chế Mân tốt
下詞𠹚𠳿𠁸𣈜,hạ từ van vỉ suốt ngày
右吳氏三王并楊三哥僣位起己亥終丁卯,Hữu Ngô thị tam vương tịnh Dương Tam Kha tiếm vị khởi Kỷ Hợi chung Đinh Mão
昔先君恢復舊疆多頼前王經綸屯亨之力暨朕躬光膺景命全資師父造就󰌩養之功保國永奠鴻圖傳家深貽燕翼睠,tích tiên quân khôi phục cựu cương đa lại tiền vương kinh luân đồn hanh chi lực kị trẫm cung quang ứng cảnh mệnh toàn tư sư phụ tạo tựu mông dưỡng chi công bảo quốc vĩnh điện hồng đồ truyền gia thâm di yên dực quyến
剛塘埃別󰑼埃船元斫奴㐌移简𦋦,gang đường ai biết là ai thuyền nguyên chước nó đã dời giãn ra
勾神吏慢笔花󰖽潙,Câu thần lại mượn bút hoa vẽ vời
边滝浡妥浮漚,bên sông bọt nổi phù âu
雪梅󰺔𪤄芙蓉𧺃坡,tuyết mai trắng bãi phù dung đỏ bờ
又建佛寺于重光之西曰普明寺,Hựu kiến phật tự vu Trùng Quang chi Tây viết PHổ Minh tự
申仁忠陶󰁮詠詩句云瓊島夢殘春萬頃寒江詩落夜三更,Thân Nhân Trung Đào Cử vịnh thi câu vân Quỳnh đảo mộng tàn xuân vạn khoảnh Hàn giang thi lạc dạ tam canh
阮師尹自率子弟回㨿玉山特其山高水深不肯歸順,nguyễn sư doãn tự suất tử đệ hồi cứ ngọc sơn đặc kì sơn cao thuỷ thâm bất khẳng quy thuận
更子帝𥘉御京筵,Canh Tí đế sơ ngự kinh diên
丙子宋元嘉十三年,Bính Tí Tống Nguyên Gia thập tam niên
𡁿嚓𠚢𠓨𫏾𪖬𥏍,xô xát ra vào trước mũi tên
𡏧紅料裊𠫾𧗱占包,Bụi hồng liệu nẻo đi về chiêm bao
閲丁壮以補兵額,duyệt đinh tráng dĩ bổ binh ngạch
若驛承鋪正等税使取得馘旗軍󰱇不取者銓除如前例,nhược dịch thừa phố chính đẳng thuế sứ thủ đắc quắc kì quân tuyển bất thủ giả thuyên trừ như tiền lệ
夏四月詔祗候内人火頭不得擅出外違者寘之重罪有公事者先奏聞方許出,hạ tứ nguyệt chiếu chi hầu nội nhân hoả đầu bất đắc thiện xuất ngoại vi giả trí chi trọng tội hữu công sự giả tiên tấu văn phương hứa xuất
臣恐天下後世咸謂陰陽人為參知卜筮人為安撫,thần khủng thiên hạ hậu thế hàm vị âm dương nhân vi tham tri bốc phệ nhân vi an phủ
娘浪家室緣諧,Nàng rằng Gia thất duyên hài
保存丐景状𡓇犯罪空朱移易,bảo tồn cái cảnh trạng chỗ phạm tội không cho di dịch
瓢僊淬𨢇勾神浽詩,Bầu tiên rót rượu câu thần nối thơ
媒,môi
厨󰞺扒孛顛茌小彭䏾𥺊師皮䏧蒌,chùa nát bắt bụt đen sì tiểu phình bụng gạo sư phì da rau
仍矇󰠩渃共饒,những mong cá nước cùng nhau
時明人討龍州奉義州叛蛮隂設此計欲托以粮米数不足掩捕國人,Thời Minh nhân thảo Long Châu Phụng Nghĩa Châu phản man âm thiết thử kế dục thác dĩ lương mễ số bất túc yểm bổ quốc nhân
春正月命文臣督天下各處軍𮢶清化路諸港,Xuân chính nguyệt mệnh văn thần đốc thiên hạ các xứ quân tạc Thanh Hoá lộ chư cảng
漢明𣈙特預掑雲仙,hớn minh rày được dựa kề vân tiên
時莫聞太師乘勝乃遁還京,Thời Mạc văn Thái sư thừa thắng nãi độn hoàn kinh
嗔𠊚𤐝𪹾情尼𣦍奸,xin người soi xét tình này ngay gian
以承旨阮廌爲冠服候司徒陳扞爲左相國樞密大使范文巧爲太保並賜國姓,dĩ thừa chỉ nguyễn trãi vi quan phục hầu tư đồ trần hãn vi tả tướng quốc khu mật đại sứ phạm văn xảo vi thái bảo tịnh tứ quốc tính
󰡏古樹󰡏山瑚,Có CỔ thụ có SAN HÔ
取中格阮登鎬等十七名,thủ trúng cách nguyễn đăng cảo đẳng thập thất danh
柳綿花𡨧屹群生慧日森林,liễu mềm hoa tốt ngất quần sinh tuệ nhật sâm lâm
﨤饒𫢩㐌匪囬約𬇚,gặp nhau nay đã phỉ hồi ước ao
時有全節婦者交州󰘍齊亮母也常以忠義誨亮亮頑狠不聽遂絶之自田而食自織而衣州里法焉,thời hữu toàn tiết phụ giả giao châu đào tề lượng mẫu dã thường dĩ trung nghĩa húc lượng lượng ngoan ngận bất thính toại tuyệt chi tự điền nhi thực tự chức nhi y châu lí pháp yên
浽𥢆𥢆鄭𡬷𥢆没命,Nỗi riêng riêng trạnh tấc riêng một mình
払𠫾妾拱决𢚸嗔𠫾,chàng đi thiếp cũng quyết lòng xin đi
倦計窮欲捨命迯生進退無路内外皆是官兵壘門又塞,quyện kế cùng dục xá mệnh đào sinh tiến thoái vô lộ nội ngoại giai thị quan binh luỹ môn hựu tắc
通信媒約事尼决年,thông tin mối ước sự này quyết nên
始皇得天下使將兵守臨洮聲振匈奴,Thuỷ Hoàng đắc thiên hạ sử tương binh thủ Lâm Thao thanh chấn Hung Nô
尔民沉躍野也人我有車馬尔民鼻飲交廣山蛮今猶有之我有酒食用革尔俗也尔民斷髮我有衣冠尔民鳥言我有詩書將教尔禮也,Nhĩ dân tròm dược Dã dã nhân ngã hữu xa mã nhĩ dân tị ẩm Giao Quảng sơn man kim do hữu chi ngã hữu tửu thực dụng cách nhĩ tục dã nhĩ dân đoạn phátm ngã hữu y quan nhĩ dân điểu ngôn ngã hữu Thi Thư tương giáo nhĩ lễ dã
嗚𫨩,ô hay
固埃𥙩符咒吏意沛易𠻵,có ai lấy bùa chú lại ấy phải rẻ mắng
辛巳晋太元六年,Tân Tị Tấn Thái Nguyên lục niên
信霜吨𠰺賒𧵆㖔𡁞,Tin sương đồn đại xa gần xôn xao
黄實謳之焒燒,vàng thật âu chi lửa thiêu
内院副使杜時曄卒,Nội viện phó sứ Đỗ Thời Việp tốt
提携𦝄襊󰊄𦝄𡢐蹎蹺󰜋𠄽绳𡥵𡥵,đề huề lưng túi gió trăng sau chân theo một vài thằng con con
甲辰七年元至正二十四年春二月造客廊于西殿直抵黄福門,giáp thìn thất niên nguyên chí chính nhị thập tứ niên xuân nhị nguyệt tạo khách lang vu tây điện trực để hoàng phúc môn
然則初之立也何其明而終之廢也何其暗歟又縊殺之甚矣封太尉𩖀為大王,Nhiên tắc sơ chi lập dã hà kì minh nhi chung chi phế dã hà kì ám dư hựu ải sát chi thậm hĩ Phong Thái uý ngạc vi Đại Vương
卞娘𣘃意爫󱓍,bèn nương cây ấy làm gở
𫅷強跬𧁹強𥾽,già càng khỏe khó càng bền
國峻嘗撰兵家妙理要畧書以援諸裨将諭之以檄云余嘗聞之紀信以身大死而脱髙帝由于以背受戈而蔽昭王豫讓吞炭而復主讐申蒯斷臂而赴國難敬德一小生也身翼太宗而得免,Quốc Tuấn thường soạn Binh gia diệu lí yếu lược thư dĩ viện chư tì tướng dụ chi dĩ hịch vân Dư thường văn chi Kỷ Tín dĩ thân đại tử nhi thoát Cao Đế Do Vu dĩ bối thụ qua nhi tế Chiêu Vương Dự Nhượng thôn thán nhi phục chủ cừu Thân Khoái đoạn tí nhi phó quốc nạn Kính Đức nhất tiểu sinh dã thân dực Thái Tông nhi đắc miễn
代乏獨,Đại Phạp độc
昆󱏰於工世間𬉵奥帶鞋帽昂㐱咍𪜀𠀲昆󱏰,con trai ở trong thế gian mặc áo đai hài mũ ngang chỉn hay là đứa con trai
煥前被充軍再試中生徒至是起用,hoán tiền bị sung quân tái thí trúng sinh đồ chí thị khởi dụng
抵𢚸時負𬌓𢚸貝埃,Để lòng thì phụ tấm lòng với ai
仃哴緣分女床,đành rằng duyên phận nhỡ nhàng
𪻟士王𠻵㗂帝遣㝵𠳨,vua sĩ vương mảng tiếng đấy khiến người hỏi
以郭君辨趙奉勳還之,dĩ quách quân biện triệu phụng huân hoàn chi
𠹾辱繩󱩀欣𠹾𢢇英㛪,chịu nhục thằng hủi hơn chịu tủi anh em
𦊚方滂𣼽鯨朋秃通且油些補䋥鈎,bốn phương phẳng lặng kình bằng thóc thong thả dầu ta bỏ lưới câu
姅鑅𦝄缺𠀧𬁖𡨌𡗶,Nửa vành trăng khuyết ba sao giữa trời
𪤾𪤾𠀧圮𩵜鮮𫽄咹拱舌𫽄𨔈拱𪬡,chiều chiều ba dãy cá tươi chẳng ăn cũng thiệt chẳng chơi cũng hèn
𢆥󱤄㐌戈𨀈𨖅𢆥買軍坊符眾碎𠫾制典茹,năm cũ đã qua bước sang năm mới quân phường phù chúng tôi đi chơi đến nhà
哀牢國使臣官平鎮守頭目郎儷等各賫方物來献,ai lao quốc sứ thần quan bình trấn thủ đầu mục lang lệ đẳng các tê phương vật lai hiến
十一月帝遣御史󰱑副都御史杜履謙翰林,Thập nhất nguyệt đế khiển ngự sử đài phó đô ngự sử Đỗ Lí Khiêm Hàn lâm
机体,cơ thể
夫以太宗諱煚少帝諱𭴣皆以字相同,phu dĩ thái tông huý cảnh thiếu đế huý an giai dĩ tự tương đồng
捉得其人監拷知帝與王子鄭椿隂謀殺王,Tróc đắc kì nhân giam khảo tri Đế dữ Vương tử Trịnh Xuân âm mưu sát Vương
浽翁勿巴浽娘咀嘆,Nỗi ông vật vã nỗi nàng thở than
𡗋錢𡗉𥺊󰑼仙𨕭𠁀,lắm tiền nhiều gạo là tiên trên đời
𫽄𦖑𢜝秩𢚸𠊚𦖑𫥨壈󱞎𨉓碎势尼,chẳng nghe sợ mất lòng người nghe ra lấm láp mình tôi thế này
此臣之願也,Thử thần chi nguyện dã
些侈体所𬰢氣邪窒濃,ta xảy thấy thửa mặt khí tà rất nồng
𠁑旗󰜋令倍傍𨇒牢,Dưới cờ một lệnh vội vàng ruổi sao
冬十二月立春日詔有司行迎春禮,Đông thập nhị nguyệt lập xuân nhật chiếu Hữu ti hành Nghênh xuân lễ
羕渃𢌌溇空澄,dáng nước rộng sâu không chừng
小生庄別𬋟湄𠯿芇,tiểu sinh chẳng biết nắng mưa lúc nào
唒兵焒渃𡽫如𡳵,dấu binh lửa nước non như cũ
察仁澍等密令榴出,Sát Nhân Chú đẳng mật lệnh Lựu xuất
圍春󰜋󰘇底碑𰿘𠁀,Ví xuân một cửa để bia muôn đời
埃保翁膠膠㐌𠇍,ai bảo ông keo keo đã mấy
󰜋師頭逐𡎦摳楳𠄩小𦝄𧷺等𡨹庵,một sư đầu trọc ngồi khua mõ hai tiểu lưng tròn đứng giữ am
史臣論曰帝起義兵未嘗濫殺一人惟能以柔制剛以弱制強以寡敵眾不戰而屈人兵故能革否為泰轉危為安易亂爲治所謂仁者無敵於天下其帝之謂歟其有天下而傳萬世之業也宜哉,Sử thần luận viết Đế khởi nghĩa binh vị thường lạm sát nhất nhân duy năng dĩ nhu chế cương dĩ nhược chế cường dĩ quả địch chúng bất chiến nhi khuất nhân binh cố năng cách phủ bỉ thái chuyển nguy vi an dịch loạn vi trị sở vị nhân giả vô địch ư thiên hạ kì đế chi vị dư kì hữu thiên hạ nhi truyền vạn thế chi nghiệp dã nghi tai
不首者扺罪,bất thú giả chỉ tội
明人問識否,Minh nhân vấn thức phủ
賜天下田租之半,Tứ thiên hạ điền tô chi bán
初,Sợ
减罪各有等差,giảm tội các hữu đẳng sai
闭𥹰渧𣷭摸針,Bấy lâu đáy bể mò kim
𠄩边𨑮位將軍,hai bên mười vị tướng quân
正使震雷軍指揮黎尚副使侍御史黎專謝賜綵幣,chánh sứ chấn lôi quân chỉ huy lê thượng phó sứ thị ngự sử lê chuyên tạ tứ thái tệ
元溺死甚眾󰱐哨船四百餘艘,nguyên nịch tử thậm chúng hoạch tiếu thuyền tứ bách dư sưu
弘信大夫陪從太僕寺卿知侍内書寫兵番臣阮公董,Hoằng Tín đại phu Bồi tụng Thái bộc tự khanh tri Thị nội thư tả Binh phiên thần Nguyễn Công Đổng
賜范有䏻等四人進士出身阮有德等十三人同進士出身,tứ phạm hữu năng đẳng tứ nhân tiến sĩ xuất thân nguyễn hữu đức đẳng thập tam nhân đồng tiến sĩ xuất thân
冲𠁀󰋇幅己知,trong đời mấy bậc kỉ tri
包饒,bao nhiêu
樂武奏平吳破陣之舞文奏諸侯莱朝之舞,nhạc võ tấu bình ngô phá trận chi vũ văn tấu chư hầu lai triều chi vũ
我囻有傳戲始此,Ngã quốc hữu truyện hí thuỷ thử
𧞣󰺔麻𢯷渃湖𢯷𠫾𢯷吏英徒㤇當,yếm trắng mà vẩy nước hồ vẩy đi vẩy lại anh đồ yêu đương
𬖉潙昆渃溟濛,Trông vời con nước mênh mông
󰱑官何栗同亨𭛁等劾奏訟多沉滯事在有司非臣等所知,đài quan hà lật đồng hanh phát đẳng hặc tấu tụng đa trầm đái sự tại hữu ti phi thần đẳng sở tri
𦄓結𠰘帒,đâu kết miệng đãy
艾恩些固銀尼麻催,ngải ân ta có ngần này mà thôi
大被𧜖哿撫批,đại bị chăn cả phủ phê
念要荒亦吾赤子錫社分藩所謂柔遠以德,niệm yếu hoang diệc ngô xích tử tích xã phân phiên sở vị nhu viễn dĩ đức
屯田固所勸農固旬,đồn điền có sở khuyến nông có tuần
初丁公著貝𠊛㐌交,xưa đinh công trứ với người đã giao
御史󰱑副都御史郭有嚴等奏臣等竊見國子監三舍生例准逐年會試中塲者中三塲充上舍生中二塲充中舍生中一塲充下舍生每舍一百名并給季錢三舍生每人九陌,Ngự sử đài phó đô Ngự sử Quách HỮu Nghiêm đẳng tấu Thần đẳng thiết kiến Quốc tử giám tam xá sinh lệ chuẩn trục niên hội thí trúng trường giả trúng tam trường sung thượng xá sinh trúng nhị trường sung trung xá sinh trúng nhất trường sung hạ xá sinh mỗi xá nhất bách danh tịnh cấp quý tiền tam xá sinh mỗi nhân cửu mạch
月工底渃月𨕭空𫀅乙𪩦蔑式共,nguyệt trong đáy nước nguyệt trên không xem ắt lầm một thức cùng
𦀚󱏹号沃蓬綱,giềng buồm hiệu óc bồng cương
先祖世充李朝撮通王兼父道,tiên tổ thế sung lí triều toát thông vương kiêm phụ đạo
𫢧翁濃浽汫台𫢧󰜏溇色如𬂻橙𦺓,liền ông nông nổi giếng thơi liền bà sâu sắc như cơi đựng trầu
𦝄渚朱穭鐄鐄,trăng chưa cho lúa vàng vàng
𡁞𡃜㗂𠊛市人,xào xạc tiếng người thị nhân
帝之德以之而成而帝之諸子皆有才藝焉,đế chi đức dĩ chi nhi thành nhi đế chi chư tử giai hữu tài nghệ yên
㐱固盤棊徒𨢇,chỉn có bàn cờ đồ rượu
仍類涅鬼㖡精𠰘雖菩蕯麻情夜叉,những loài nết quỷ dạ tinh miệng tuy bồ tát mà tình dạ xoa
顕荣渚𧡊顕荣,hiển vinh chưa thấy hiển vinh
翁絲寔𠰚多端,ông tơ thực nhẽ đa đoan
外簾疎𢷀擱隊畨,ngồi rèm thưa rủ gác đòi phen
丁丑唐宣宗󰠐大中十一年,Đinh Sửu Đường Tuyên Tông Thầm Đại Trung thập nhất niên
娘浪跡󱈘𫂮𢚸昭君㨳鴈書封准尼,nàng rằng tích trước ghi lòng chiêu quân gửi nhạn thư phong chốn này
埋𦋦欺㐌𢬣𢸚𢬣𫼳,May ra khi đã tay bồng tay mang
丁先皇因吳國之䘮乱平十二使君天𭁈人㱕轝圖混一任丁佃阮匐刘基鄭琇之儔為之輔佐剏制朝󰀩定立軍旅我𧻗正統之君實自此始,đinh tiên hoàng nhân ngô quốc chi táng loạn bình thập nhị sứ quân thiên dữ nhân quy dư đồ hỗn nhất nhiệm đinh điền nguyễn bặc lưu cơ trịnh tú chi trù vi chi phụ tá sáng chế triều nghi định lập quân lữ ngã việt chính thống chi quân thực tự thử thuỷ
弗坡𦠳𡶀𦲿秋𠖤,phất phơ sườn núi lá thu bay
磊誓催㐌負仿貝花,Lỗi thề thôi đã phũ phàng với hoa
謝柴部領阻𦋦蔑𠇮两慮共和󰇾揚,tạ thầy bộ lĩnh trở ra một mình lưỡng lự cùng hoà dở dang
娘浪󱙹㐌𭉑𠳒,nàng rằng trước đã hẹn lời
󰱇潘兼全竝協同參贊軍務,tuyển phan kiêm toàn tịnh hiệp đồng tham tán quân vụ
榚没𠄽旬涯呠𠷨,cau một vài tuần nhai bỏm bẻm
安富忙父道阮允蘇告其事,an phú mường phụ đạo nguyễn doãn tô cáo kì sự
馬著水銀帽紅葵花,mã trước thuỷ ngân mạo hồng quỳ hoa
傷饒吀𢖵𠳒饒,Thương nhau xin nhớ lời nhau
𢠣軍猉鵴噲空𠽔,giận quân cầy cuốc gọi không thưa
冬十月殿試,đông thập nguyệt điện thí
敗義傷仁乾坤幾乎欲息,Bại nghĩa thương nhân càn khôn cơ hồ dục tức
𫯳昆󰠲些姓名󰑼之,chồng con đâu tá tính danh là gì
花㵢蔓莫別󰑼𧗱󰠳,Hoa trôi man mác biết là về đâu
摆倘於工弄媄年巴林老迈咄昌,bảy tháng ở trong lòng mẹ nên ba trăm sáu mươi đốt xương
九月二日尊封元帥掌,cửu nguyệt nhị nhật tôn phong nguyên soái chưởng
陽功拮𠬠銅斤㐌𫅷,DƯƠNG công cất một đồng cân đã già
捎之少頃即開目動手顔色漸平復明日旋能起坐四日復能誤遂復常,sao chi thiểu khoảnh tức khai mục động thủ nhan sắc tiềm bình phục minh nhật toàn năng khởi toạ tứ nhật phục năng ngộ toại phục thường
莫義國公措手不及棄船而迯士卒奔潰,mạc nghĩa quốc công thố thủ bất cập khí thuyền nhi đào sĩ tốt bôn hội
帝令𭛁砲三響諸軍進擊大破之,đế lệnh phát pháo tam hưởng chư quân tiến kích đại phá chi
󱧀𨢇𠓨坪,rót rượu vào bình
帝志在滅賊救民不幸遭陳霸先侵伐飲恨而没,Đế chí tại diệt tặc cứu dân bất hạnh tao Trần Bá Tiên xâm phạt ẩm hận nhi một
𬮙愁尋藉𠄩行珠滇,muôn sầu tầm tã hai hàng châu chan
九真俗以漁獵爲業不事耕種,Cửu Chân tục dĩ ngư liệp vi nghiệp bất sự canh chủng
得意工𢚸唭貞呵呵,đắc ý trong lòng cười riêng ha hả
統他鵉另𧗱臺,thủng tha loan lánh về đài
娘浪畧㐌𭉑𠳒,"Nàng rằng ""Trước đã hẹn lời"
惜台花𦬑边棱𦹳󱰘埃別𠯪㖫埃咍,tiếc thay hoa nở bên rừng thơm tho ai biết ngát lừng ai hay
即糾𮞏斥去,tức kiểu đệ xích khứ
每一軍用抄軍一人每一隊用抄隊一人,Mỗi nhất quân dụng sao quân nhất nhân mỗi nhất đội dụng sao đội nhất nhân
制渃制𡽫刁癖𪧘戈𣈜戈𣎃養身閑,chơi nước chơi non đeo tích cũ qua ngày qua tháng dưỡng thân nhàn
特趣盃𣈜𣎃戈,được thú vui ngày tháng qua
娘浪分𡛔俸𧗱旦都󰡑共透皮沛庒,nàng rằng phận gái vụng về đắn đo chút cũng thấu bề phải chăng
㐌餘󰋇𣎃𣈜枯槁,đã dư mấy tháng ngày khô khao
󰇏吱耒衛𦥃頭廊,chán chê rồi về đến đầu làng
權重𠚢威鎮𡎝坡,quyền trọng ra uy trấn cõi bờ
使帆帆拮豸宜昔為,sử phàm buồm cất chạy ngay tếch vời
總管屈打與通政司左丞汧仁壽等招降哀牢賊道同等𤤻師還,tổng quản khuất đả dữ thông chính ti tả thừa nghiên nhân thọ đẳng chiêu hàng ai lao tặc đạo đồng đẳng ban sư hoàn
明君之聽言不釆納不寬容則無以開人臣進諫之路,Minh quân chi thính ngôn bất thái nạp bất khoan dung tắc vô dĩ khai nhân thần tiến gián chi lộ
至癸巳年荘宗復起兵于哀牢國中𨿽未盡復然以正統書之盖以明夫君臣之分如此也,Chí Quý Tị niên Trang Tông phục khởi binh vu Ai Lao quốc trung tuy vị tận phục nhiên dĩ Chính Thống thư chi cái dĩ minh phu quân thần chi phận như thử dã
咹爫牢呐爫牢碑𣇞,Ăn làm sao nói làm sao bây giờ
𠊚辰𫽄當丸𨨲𠀧魂𬙞𡳺𠾕𠫾網桃,người thì chẳng đáng hòn chì ba hồn bảy vía đòi đi võng đào
國𥘉宋商舶來進小人國人身長七寸其聲似蝇不通言語又進火浣布一疋價錢每尺三百鏹留傳為貴物後制為御服制差短藏之内府,Quốc sơ Tống thương bách lai tiến Tiểu Nhân quốc nhân thân trường thất thốn kì thanh tự dăng bất thông ngôn ngữ hựu tiến Hoả hoãn bố nhất thất giá tiền mỗi xích tam bách cưỡng lưu truyền vi quý vật hậu chế vi ngự phục chế sai đoản tàng chi nội phủ
管絃󰠳吏𠽖𣈜生離,Quản huyền đâu lại giục ngày sinh ly
順仕軍生擒茶全引至上前,thuận sĩ quân sinh cầm trà toàn dẫn chí thượng tiền
甲子漢中平元年,giáp tí hán trung bình nguyên niên
授阿葱臨平府大知府行軍守禦使,Thụ A Song Lâm Bình phủ đại tri phủ hành quân thủ ngự sứ
惠宗狂疾吏添,huệ tông cuồng tật lại thêm
閉楼𣷭楚滝吳縱横,Bấy lâu bể Sở sông Ngô tung hoành
𢺺配󰁇󱋓合散喭𠳒,chia phôi ngừng chén hợp tan nghẹn lời
𫀅𥪝旨判拠𠳐如𠳒,xem trong chỉ phán cứ vâng như lời
霜印󰘚雪坡身,Sương in mặt tuyết pha thân
𡑝秋𦝄㐌𠄽番𨅸頭,Sân thu trăng đã vài phen đứng đầu
丐𪂲丐𪅥丐𪆯𫳵𡮠踸𪽣穭翁唉𪂲,cái cò cái vạc cái nông sao mày dẫm ruộng lúa ông hỡi cò
渃𥪝了了没𣳔通,nước trong leo lẻo một dòng thông
𢯏昌爫檜煺,bẻ xương làm củi thổi
执𢬣拜𥛉𡥵巢農溇㐌別湿髙㐌曾,chắp tay vái lạy con sào nông sâu đã biết thấp cao đã từng
匪情𩵜䟢及期𧏵󰘰,phỉ tình cá nhảy gặp kỳ rồng bay
以汪銳爲清華處參政,dĩ uông nhuệ vi thanh hoa xứ tham chính
颶羅𩙍暴泣𤥑𦊚方,cụ là gió bão khắp vòng bốn phương
𦥃𠄼更班󱰾𠄼蓬蘭畑杏㐌淋滛,đến năm canh ban trống năm buồng lan đèn hạnh đã lâm dâm
帝曰朕不躬耕則無以供粢盛又無以率天下,đế viết trẫm bất cung canh tắc vô dĩ cung từ thịnh hựu vô dĩ suất thiên hạ
粓咹𫽄特朱𩈘愁󱩃󱩃,cơm ăn chẳng được cho mặt sầu rượi rượi
畧蘭芻䏾𢭸𠳒𦝄𢠩花朗𧍝移曲吟,trước lan so bóng lựa lời trăng mờ hoa lặng dế rời khúc ngâm
行,hãng
上相戒之曰國家以此重任付卿當始終一節罄碣初心匡輔皇家,Thượng tướng giới chi viết Quốc gia dĩ thử trọng nhiệm phó khanh đương thuỷ chung nhất tiết khánh kiệt sơ tâm khuông phụ hoàng gia
冲𠄼𢆥吏﨤饒妬麻,Trong năm năm lại gặp nhau đó mà
庒戈役於君王,chẳng qua việc ở quân vương
抶𨉞抪桧捍𧚟𢮿工𫤡拙蹎潭蹎超,thắt lưng bó củi xắn váy quai cồng le te chân đăm chân chiêu
壁𫨅󰮂茹,bích vách trong nhà
丐埨択渃丐畧扯頭𡥵𬌥𦓿秥丐鎌割𦹵,cái lon xách nước cái lược chải đầu con trâu cày chiêm cái liềm cắt cỏ
時浪咹𩵜𩶽𣵶𫽄時𥙩客固𡳪𨕭頭,thà rằng ăn cá giếc trôi chẳng thà lấy khách có đuôi trên đầu
𡗄奴文武每才皮󰮃韜畧皮外弓𥏌,gồm no văn vũ mọi tài bề trong thao lược bề ngoài cung tên
𦖑󰞽󱡞󰋇絏逼息羕嘆念󰯔抑闭𥹰,nghe não nuột mấy dây bực tức dường than niềm uất ức bấy lâu
𣡚髀𬙞𨑮𠄩咄𧋆,trái vế bảy mươi hai nốt ruồi
渃󰝶瀋匕㐌甘𥐧󰀩,nước non thăm thẳm đã cam lỗi nghì
上承聖祖神宗創守之䂓恪遵紀律前頼文祖誼王扶持之力興起治功,thượng thừa thánh tổ thần tông sáng thủ chi quy khác tuân kỷ luật tiền lại văn tổ nghị vương phù trì chi lực hưng khởi trị công
唆都送鍵等㱕燕京,toa đô tống kiện đẳng quy yên kinh
買㤇辰󱀄拱㤇買固美󰾒󱀄固功𰛻,mới yêu thì cũ cũng yêu mới có mỹ miều cũ có công lênh
古賢能得見終不負灵臺,cổ hiền năng đắc kiến chung bất phụ linh đài
其三徃年不合格生徒及士人補另已歸農者並許應試,kì tam vãng niên bất hợp cách sinh đồ cập sĩ nhân bổ lánh dĩ quy nông giả tịnh hứa ứng thí
渃奔如姉𪦲咹𠊚,nước buôn như chị mới ăn người
蟳庵六辱船頭𣺽蠔質樞離㯲檜廊,tằm ươm lúc nhúc thuyền đầu bãi hàu chất so le khóm cuối làng
漕溪𣳮𠦳尋𤂬,tào khê rửa ngàn tầm suối
夏四月上皇御侍衛廊宫殿時為賊所焚故也大赦天下凣經兵焚掠去處免租役全分其餘蠲免有差,Hạ tứ nguyệt Thượng hoàng ngự Thị vệ lang cung điện thời vi tặc sở phàn cố dã Đại xá thiên hạ Phàm kinh binh phàn lược khứ xứ miễn tô dịch toàn phần kì dư quyên miễn hữu sai
惟行成一事可觀故人皆稱賢,Duy hành thành nhất sự khả quan cố nhân giai xưng hiền
緣箕固負之𠇮,Duyên kia có phụ chi MÌNH
小僧𡗋𨤔美苗𢯏𢴾朝曆習妙樣清,tiểu tăng lắm vẻ mỹ miều bẻ bai chiều lịch dập dìu dáng thanh
侈󰠲及伴𠫾詩,xảy đâu gặp bạn đi thi
抵麻姑山紫雲捧日,Để Ma Cô sơn tử vân phủng nhật
碎󰑼𠊛低,tôi là người đây
聀髙御史預掑庙廊,chức cao ngự sử dựa kề miếu lang
𠼦𠋦容呐結塘通家,mượn mụ dung nói kết đường thông gia
夏四月以誕日為齊天節,Hạ tứ nguyệt dĩ đản nhật vi Tề Thiên tiết
乙巳十十六年明成化二十一年,Ất Tị thập thập lục niên Minh Thành Hoá nhị thập nhất niên
待葛󱭨鐄吏沛饒畨瀘淥,đãi cát kén vàng lại phải nhiều phen lựa lọc
民浪𧡊几昆𤳆,dân rằng thấy kẻ con trai
拜守度為綂國太師知清化府事,Bái Thủ Độ vi Thống quốc Thái sư tri Thanh Hoá phủ sự
係㗂𭁈冷腮𬋩塔,hễ tiếng dữ lành tai quản đắp
贈吾郎入内司馬謚忠敏亞王,tặng ngô lang nhập nội tư mã thuỵ trung mẫn á vương
信𠫾䋦吏共饒几𢪲󱣒玉𠊛𢭂捽牙,tin đi mối lại cùng nhau kẻ nâng niu ngọc người trau chuốt ngà
冬十月駢圍州城十餘日蠻人困蹙甚,Đông thập nguyệt Biền vi Châu thành thập dư nhật Man nhân khốn xúc thậm
打忙󰞿三辱耶户行庄故礼󰒂,đánh mắng anh tam nhục nhã họ hàng chẳng có lễ nghĩa
明安平州土官李璘領兵八千马三百疋來侵,Minh An Bình châu thổ quan Lí Lân lĩnh binh bát thiên mã tam bách sất lai xâm
𠄼更辰𥄭𥙩𠀧𠄩更𥋳𥉮𭛣茄爫咹,năm canh thì ngủ lấy ba hai canh coi sóc việc nhà làm ăn
荘浪昆固紅顔,Trang rằng Con có hồng nhan
媄喂媄唉媄傷𡥵󰅹,mẹ ơi mẹ hỡi mẹ thương con nào
十一月有流星長五丈墮地聲如巨雷,Thập nhất nguyệt hữu lưu tinh trường ngũ trượng đoạ địa thanh như cự lôi
定保󰁮總兵例,định bảo cử tổng binh lệ
顧乃拘拘與佛氏囁囁音折口無節也嚅嚅音儒多言也吾将誰欺,Cố nãi câu câu dữ Phật thị chiếp chiếp âm triết khẩu vô tiết dã nhu nhu âm nho đa ngôn dã ngô tương thuỳ khi
登之曰使君靜處猶恐疾作𡸈可觀書遂不與乃奏法乘心疾動不能任事,đăng chi viết sứ quân tĩnh xứ do khủng tật tác khởi khả quan thư toại bất dữ nãi tấu pháp thặng tâm tật động bất năng nhiệm sự
𤒘王者至公󰑼󰡫,đuốc vương giả chí công là thế
定公侯文武冠服,định công hầu văn võ quan phục
𠱾節𫅜𢗖𢖵隊㝹,thời tiết lành nhầm nhỡ đòi nau
謝辞生買湥洡跙𦋦,Tạ từ sinh mới sụt sùi trở ra
明人以山林隐逸𢙇才抱德聰明正直挺身自拨明經能文博學有才練達吏事能曉書筭言語利便孝悌力田相貌魁偉脊力勇敢慣習海道磚巧香匠等科搜尋名人正身陸續送金陵授官回任府州縣,minh nhân dĩ sơn lâm ẩn dật hoài tài bão đức thông minh chính trực đĩnh thân tự bạt minh kinh năng văn bác học hữu tài luyện đạt lại sự năng hiểu thư toán ngôn ngữ lợi tiện hiếu đễ lực điền tướng mạo khôi vĩ tích lực dũng cảm quán tập hải đạo chuyên xảo hương tượng đẳng khoa sưu tầm danh nhân chính thân lục tục tống kim lăng thụ quan hồi nhiệm phủ châu huyện
生擒萬餘人獲馬匹軍資噐械輜重簿書不可勝計,Sinh cầm vạn dư nhân hoạch mã sất quân tư khí giới truy trọng bạc thư bất khả thắng kể
𢭗共伴𬟗󰑼𠊛禅師,nương cùng bạn cũ là người thiền sư
眾服其䏻,Chúng phục kì năng
軍士聞之󰦭呼萬歲,Quân sĩ văn chi hàm hô vạn tuế
是日莫兵横屍相枕填委满壑血流漂杵,thị nhật mạc binh hoành thi tương chấm điền uỷ mãn hác huyết lưu phiêu chử
珥河水波動盪船艘沉破人多溺死,Nhĩ Hà thuỷ ba động đãng thuyền sưu trầm phá nhân đa nịch tử
乱臣多僣爫民嗕咽,loạn thần đa tiếm làm dân nhọc nhằn
庚申四年明洪武十三年春二月占人誘使新平順化人㓂乂安演州擄掠人,Canh Thân tứ niên Minh Hồng Vũ thập tam niên xuân nhị nguyệt Chiêm nhân dụ sử Tân Bình Thuận Hoá nhân khấu Nghệ An Diễn Châu lỗ lược nhân
成訓篤忠󰠐膺爵禄宜王永匹顯休,thành huấn đốc trung thầm ưng tước lộc nghi vương vĩnh thất hiển hưu
各奉命出鎮,Các phụng mệnh xuất trấn
時阮寶珪如明未過䦕再改封表文送𭁈寶珪奉行,thời nguyễn bảo khuê như minh vị quá quan tái cải phong biểu văn tống dữ bảo khuê phụng hành
又改效順王,hựu cải hiệu thuận vương
夏五月蚩尤白旗自東至西横天散,hạ ngũ nguyệt xuy vưu bạch kì tự đông chí tây hoành thiên tán
𠀧旬𦝄㐌時皮細尼,ba tuần trăng đã thì vừa tới nơi
英唉英待碎拱碎群炪𧜗朱𫯳碎低,anh hỡi anh đợi tôi cùng tôi còn đốt mã cho chồng tôi đây
日慶吳先主權之後初稱安王與十二使君各㨿其地,Nhật Khánh Ngô Tiên chúa Quyền chi hậu sơ xưng An Vương dữ Thập nhị sứ quân các cứ kì địa
吏添𫫵列四支,lại thêm lũ lượt tứ chi
邊案𠱈説事情領𠳒帳院󰝂命𨷯蘇,bên yên thẽ thọt sự tình lĩnh lời trướng viện đem mình cửa tô
約蔑碎䝨主聖明,ước một tôi hiền chúa thánh minh
固𠊛𡊨越𨖲制󰠮伽,Có người đàn việt lên chơi cửa già
󰅹埃󰑼拯禁垠,nào ai là chẳng cấm ngăn
曲茄𢬣捛𢧚章,Khúc nhà tay lựa nên chương
盃固蔑念庒女豸道濫昆免道濫碎,bui có một niềm chăng nỡ trễ đạo làm con lẫn đạo làm tôi
命之曰白龍神馬,Mệnh chi viết Bạch Long thần mã
𡈺𡈺卯卯印隊課𫴋𫴋𨖲𨖲率󰋇更,tròn tròn méo méo in đòi thuở xuống xuống lên lên suốt mấy canh
初帝征占城管甲劉繼宗遁居其國,sơ đế chinh chiêm thành quản giáp lưu kế tông độn cư kì quốc
𡢐歇,sau hết
盛衰別事𠊛些,thịnh suy biết sự người ta
冬十月户部左侍郎衍嘉侯黎弼四啓言扵平安王其一定世子預付兵權以固人心其二處置強藩以一制度夫王者以天下爲一家卧榻之側𡸈容他人鼾睡兹太原諒山廣南順化等處本是先王境土曠年積弊任彼自爾強梁,đông thập nguyệt hộ bộ tả thị lang diễn gia hầu lê bật tứ khải ngôn ư bình an vương kì nhất định thế tử dự phó binh quyền dĩ cố nhân tâm kì nhị xử trí cường phiên dĩ nhất chế độ phù vương giả dĩ thiên hạ vi nhất gia ngoạ tháp chi trắc khởi dung tha nhân han thụy tư thái nguyên lạng sơn quảng nam thuận hoá đẳng xứ bản thị tiên vương cảnh thổ khoáng niên tích tệ nhậm bỉ tự nhĩ cường lương
昆𠊛窈窕生牢樣洡湥悴朝嗷喭愁,con người yểu điệu xinh sao dáng sùi sụt tủi chiều ngao ngán sầu
念經𦗏偈隊欺,niệm kinh lắng kệ đòi khi
朕意甚慕焉,trẫm ý thậm mộ yên
上,thượng
纔至数朝斷不可久暑未数日殆甚告乾皆由分󰪽之任不得其才扞制之方靡良其策,tài chí sổ triêu đoạn bất khả cửu thử vị sổ nhật đãi thậm cáo càn giai do phân ưu chi nhậm bất đắc kì tài hãn chế chi phương mĩ lương kì sách
分㤌餒客分洳餒命,phần căm nỗi khách phần nhơ nỗi mình
𠇍秋襖客染唏滛,mấy thu áo khách nhiễm hơi sương
十九日大戦賊徒于天禄地方三軍奮力而爭先逆賊望風而奔潰,Thập cửu nhật đại chiến tặc đồ vu Thiên Lộc địa phương tam quân phấn lực nhi tranh tiên nghịch tặc vọng phong nhi bôn hội
吏部左侍郎鄧讚撿討屈瓊玖户科都給事中刘光輔等歳貢兵部右侍郎阮鄰監察御史阮敬嚴等告哀禮部右侍郎阮寶珪東閣校書陳曰良校理武珠等求封,Lại bộ Tả thị lang Đặng Tán Kiểm thảo Khuất Quỳnh Cửu Hộ khoa đô cấp sự trung Lưu Quang Phụ đẳng tuế cống Binh bộ Hữu thị lang Nguyễn Lân Giám sát ngự sử Nguyễn Kính Nghiêm đẳng cáo ai Lễ bộ Hữu thị lang Nguyễn Bảo Khuê Đông các hiệu thư Trần Viết Lương Hiệu lí Vũ Châu đẳng cầu phong
主仁柔故人輕易至此,chúa nhân nhu cố nhân khinh dị chí thử
公平如有盗劫當用心捕捉不可無情怠慢,công bình như hữu đạo kiếp đương dụng tâm bổ tróc bất khả vô tình đãi mạn
巴爲坦客鄕村󰡫尼,bơ vơ đất khách hương thôn thế này
輕者反重而重者反輕然而不重煩以事亦保全之意,Khinh giả phản trọng nhi trọng giả phản khinh nhiên nhi bất trùng phiền dĩ sự diệc bảo toàn chi ý
陞職爵有差,thăng chức tước hữu sai
𠁑𣳔渃沚邊連固橋,Dưới dòng nước chảy bên trên có cầu
漢主授廷藝爵位以李進為交州刺史與李克正守其城謂左右曰交跐民好亂但可覊縻而已,hán chủ thụ đình nghệ tước vị dĩ lí tiến vi giao châu thứ sử dữ lí khắc chính thủ kì thành vị tả hữu viết giao chỉ dân hiếu loạn đãn khả ki mi nhi dĩ
英㛪卷𢭯𣈗𣈔𣈗𣈔些󰠃𢩾拖,anh em quấn quýt ngày đêm ngày đêm ta cùng giúp đỡ
犛所譛恐惧驚疑故至此耳後季犛篡國降𩖀為列校判侯,li sở tiếm khủng cụ kinh nghi cố chí thử nhĩ hậu quý li soán quốc giáng ngạc vi liệt hiệu phán hầu
停咍𥙩蒂廛宗法,đành hay lấy đấy gìn tông pháp
違者紏儀監察御史紏󰁮送問,vi giả củ nghi giám sát ngự sử củ cử tống vấn
𢵯𢈱󰝸敢呐𠚢,mấy lời chẳng dám nói ra
店𣈜弄𬋩隊澆,đêm ngày lòng quản đòi nhau
壬戌十七年八月元年以侯天嘉寳祐宋嘉泰二年春三月地震,Nhâm Tuất thập thất niên Bát nguyệt nguyên niên dĩ hậu Thiên Gia Bảo Hựu Tống Gia Thái nhị niên Xuân tam nguyệt địa chấn
月娥𨅸曳𠰘嘲貴員,nguyệt nga đứng dậy miệng chào quý viên
想悲𣇞󰑼包𣇞,Tưởng bây giờ là bao giờ
假仁滅國殺戮恣行我越人民肝腦𡍼地,giả nhân diệt quốc sát lục tư hành ngã việt nhân dân can não đồ địa
屯人多偷氽珠與之,đồn nhân đa thâu thộn châu dữ chi
賖𫀅󰘚𪖬顛痴形高𡻓𡻓異奇叱凶,xa xem mặt mũi đen sì hình cao vọi vọi dị kỳ rất hung
裕宗皇帝諱暭明宗弟十子憲慈皇后所生也,Dụ Tông Hoàng Đế Huý hạo Minh Tông đệ thập tử Hiến Từ Hoàng Hậu sở sinh dã
㐌旦低掉𦋦茹客󰙯𦝄粓買𠬠果茄󱋓渃𩻐𦝄娄地㙁,đã đến đây rước ra nhà khách dọn lưng cơm với một quả cà chén nước mắm lưng rau đĩa muối
閣漢歆埋朝直主,gác hán hôm mai chầu chực chúa
十一月起瑞天公主弟于諒州,thập nhất nguyệt khởi thuỵ thiên công chúa đệ vu lạng châu
鯨滝鰐𣷭𡎝坡𤞺𧯄,kình sông ngạc bể cõi bờ cáo hang
工󰍶上皇臨幸賜扁以彰孝敬,công tất thượng hoàng lâm hạnh tứ biển dĩ chương hiếu kính
嘝落,hốc lác
樓髙捽𪔠戞󰋇回讀神咒摳桑格格,lầu cao chót trống kiết mấy hồi đọc thần chú khua tang cách cách
𢗼之𭛣意麻𢗼,lo gì việc ấy mà lo
西都古弄至靈三城水步亦陸續繼發,Tây Đô Cổ Lộng Chí Linh tam thành thuỷ bộ diệc lục tục kế phát
加𠓨朱倍腹心買平,gia vào cho bội phúc tâm mới bình
㨿𥪝夢兆麻推,Cứ trong mộng triệu mà suy
我為聖朝除之,ngã vi thánh triều trừ chi
己巳五年宋元祐四年,kỉ tị ngũ niên tống nguyên hựu tứ niên
秋八月矯賢伏誅,thu bát nguyệt kiểu hiền phục tru
我先皇爱赫斯怒惟懷永圖三載遏音大勳未集,Ngã tiên hoàng ái hách tư nộ duy hoài vĩnh đồ tam tải át âm đại huân vị tập
﨤欺𡗉役苳荄,gặp khi nhiều việc chông gai
冬十月初三日命禮部諭廣南參政范播宗曰廣南承政司軍民生男十五歳以上俊秀好學至鄕試日其本處承憲二司公同󰱇取具本充本府生徒使之教誨迤知禮義,đông thập nguyệt sơ tam nhật mệnh lễ bộ dụ quảng nam tham chính phạm bá tông viết quảng nam thừa chính ti quân dân sinh nam thập ngũ tuế dĩ thượng tuấn tú hiếu học chí hương thí nhật kì bản xứ thừa hiến nhị ti công đồng tuyển thủ cụ bản sung bản phủ sinh đồ sử chi giáo hối dĩ tri lễ nghĩa
以天長安撫副使潘孚先為國子監博士富良縣轉運副使范熊為助教路敎授武永禎為國子監教授咱侯官潘子曰為觀察使,dĩ thiên trường an phủ phó sứ phan phu tiên vi quốc tử giám bác sĩ phú lương huyện chuyển vận phó sứ phạm hùng vi trợ giáo lộ giáo thụ vũ vĩnh trinh vi quốc tử giám giáo thụ thính hầu quan phan tử viết vi quan sát sứ
半,bán
公森阮世禄等進士及第吳珖等四人進士出身范愿等二十三人同進士出身,công sâm nguyễn thế lộc đẳng tiến sĩ cập đệ ngô quang đẳng tứ nhân tiến sĩ xuất thân phạm nguyện đẳng nhị thập tam nhân đồng tiến sĩ xuất thân
莽󱫦盘泊共𠑬𥊛澄京地㐌侯細尼,mảng còn bàn bạc cùng nhau trông chừng kinh địa đã hầu tới nơi
帝在東宫時方幼冲嘗戲造竹短檠英宗索觀之惧不敢進,Đế tại Đông Cung thời phương ấu xung thường hí tạo trúc đoản kềnh Anh Tông sách quan chi cụ bất cảm tiến
榖道󱖮畐魯敦,cốc đạo vuông vức lỗ trôn
會令士尾僧尼秩唐,hội lành sãi vãi tăng ni chật đường
珥河産黄金群臣上表稱賀,Nhĩ Hà sản hoàng kim quần thần thượng biểu xưng hạ
至是用,chí thị dụng
謂鞭场不及馬腹謂風末不舉鴻毛,Vị tiên trường bất cập mã phục vị phong mạt bất cử hồng mao
沛調𢚸吏對𢚸𦓡制,Phải điều lòng lại dối lòng mà chơi
﨤干平地波濤,Gặp cơn bình địa ba đào
時官員民庻衣服多有不依,thời quan viên dân thứ y phục đa hữu bất y
征賦若錙銖用財若泥沙暴虐殆同於秦政,trưng phú nhược truy thù dụng tài nhược nê sa bạo ngược đãi đồng ư tần chính
𥉫𥇻𥇻,trông trố trố
至明仁宗即位之歲始得歸塟家屬還鄕,Chí Minh Nhân Tông tức vị chi tuế thuỷ đắc quy táng gia thuộc hoàn hương
詔翊聖王伐大元歴,chiếu dực thánh vương phạt đại nguyên lịch
解,giải
篤弄徐待名儒壻󰠲固壻𥊖𪾤体尼,dốc lòng chờ đợi danh nhu rể đâu có rể đui mù thể ni
漘羅𡓁𢆕於連頰滝,thần là bãi phẳng ở liền giáp sông
况朕𫢩挷𪤍󰐯󱀄,huống trẫm nay vâng nền nếp cũ
𢴑𢬢迻饒細𬮌㕓,Dắt díu đưa nhau tới cửa chiền
几󰝡昭卞𠝺盤歇,kẻ đăm chiêu bèn mổ bàn hết
𥽌𤽸,gạo trắng
抹胸羅巾𥾾臆,mạt hung là khăn buộc ngực
乱軍皮𢴑𢬣娘典尼,Loạn quân vừa dắt tay nàng đến nơi
種𩢬扵󰠱㐌涓,giống lừa ưa nặng đã quen
枚𨍦扵庄如𠳒,mai sau ở chẳng như lời
又謂若拙𮗓曰蕞爾小󰘊山川悠遠去天萬里僻地一隅行使往來跋涉山川不亦勞乎,hựu vị nhược chuyết giác viết tối nhĩ tiểu bang sơn xuyên du viễn khứ thiên vạn lí tích địa nhất ngung hành sứ vãng lai bạt thiệp sơn xuyên bất diệc lao hồ
二十九日差錦衣金吾二衛指揮校尉百户徃近處承宣䟽决壅塞水害禾榖,nhị thập cửu nhật sai cẩm y kim ngô nhị vệ chỉ huy hiệu uý bách hộ vãng cận xứ thừa tuyên sơ quyết ung tắc thuỷ hại hoà cốc
埃咍永訣󰑼𣈜迻饒,Ai hay vĩnh quyết là ngày đưa nhau
𦖑信𦬑𩈘󰘉眉,nghe tin nở mặt mở mày
渃群󱩭𩈘𠇍桑滄,nước còn cau mặt với tang thương
由是大河以南俱爲賊有,Do thị Đại hà dĩ Nam cụ vi tặc hữu
二十八日旨揮天下官員軍民等期以明年五月就東京文官考試經史有精者除文官武官考試武經法令奇書等章,nhị thập bát nhật chỉ huy thiên hạ quan viên quân dân đẳng kì dĩ minh niên ngũ nguyệt tựu đông kinh văn quan khảo thí kinh sử hữu tinh giả trừ văn quan vũ quan khảo thí vũ kinh pháp lệnh kì thư đẳng chương
忠彦年十六時號神童,trung ngạn niên thập lục thời hiệu thần đồng
強𧺀辰吏強派湯淌花𦲒麻吏𦹳𥹰,càng thắm thì lại càng phai thoang thoảng hoa nhài mà lại thơm lâu
故史臣於十二使君以前著爲外紀以别内外,Cố sử thần ư Thập nhị sứ quân dĩ tiền trước vi ngoại kỉ dĩ biệt nội ngoại
登瀛乃復分清華為二瑞源安定永福東山錦水石城廣平七縣委黎丕承𬋩統之與忠厚侯相為控制,Đăng Doanh nãi phục phân Thanh Hoa vi nhị Thuỵ Nguyên Yên Định Vĩnh Phúc Đông Sơn Cẩm Thuỷ Thạch Thành Quảng Bình thất huyện uỷ Lê Phỉ thừa quản thống chi dữ Trung Hậu hầu tương vi khống chế
住持𦖑㗂逴𨑮𠓨冲,trụ trì nghe tiếng rước mời vào trong
翁師𢯛㩒𣘃蠟,ông sư sắp cắm cây sáp
圍棋群唉𢣇分𢝙𨔈,vây cờ còn hãy ham phần vui chơi
浽娘𠳨歇分明,nỗi nàng hỏi hết phân minh
麻𢚸𥜤󰕪㐌呈𠬠边,Mà lòng rẻ rúng đã DÀNH một bên
葵州同知州琴爛引李彬方攻等將兵十餘萬從葵州直抵于催,Quỳ châu Đồng tri châu Cầm Lạn dẫn Lí Bân phương công đẳng tương binh thập dư vạn tòng Quỳ châu trực để vu Thôi
秋九月興道王夫人元慈國母陳氏薨,Thu cửu nguyệt Hưng Đạo vương phu nhân Nguyên Từ Quốc Mẫu Trần thị hoăng
轎花󰠳㐌典外,Kiệu hoa đâu đã đến ngoài
窖台托𬺗𦋦𠊛情空,Khéo thay thác xuống ra người tình không
月娥𨉓𠖈𡨌潙󱦽神迻󱮧𠓨尼𣺽𣈙,nguyệt nga mình xuống giữa vời sóng thần đưa đẩy vào nơi bãi rày
挷堆腮另𡏧覩𨕭代,bưng đôi tai lánh bụi đỏ trên đời
帝再幸純羙堂臨朝百官,đế tái hạnh thuần mĩ đường lâm triều bách quan
𠤆𢧚󱬁𧋻哏𬷤茹風流丈𣘓富貴姨紅𩄲浽㐌曾過𠠩眜,chớ nên cõng rắn cắn gà nhà phong lưu dượng bưởi phú quý dì hồng mây nổi đã từng qua trước mắt
好盃渚醝㴷几仕𫅜𠰷役針針,háu vui chớ say đắm kẻ sĩ lành lo việc chăm chăm
𨀈沛姑頭𪦲小消,bước phải cô đầu mới tẻo teo
彜,di
車車香倍另嫌,xa xa hương vội lánh hèm
𥙩義爫丐木丐盾,lấy nghĩa làm cái mộc cái thuẫn
娘浪爲󰋇塘絲,nàng rằng vì mấy đường tơ
𢄂賒𩟂𥜤󰋇𣈗拱𠫾,chợ xa quà rẻ mấy ngày cũng đi
詔蠬頒𫴋𠄼𩄲𢜠浪女主𣈜󰅒固𫯳,chiếu rồng ban xuống năm mây mừng rằng nữ chúa ngày nay có chồng
茶煎渃謹瓢印月梅𬈭花刁俸隔牕,trà tiên nước kín bầu in nguyệt mai rụng hoa đeo bóng cách song
𬌥𣩂底䏧,trâu chết để da
酉雖固學𢲧洳益之,dẫu tuy có học cậy nhờ ích chi
朱台湥渃梗楊,Cho hay giọt nước cành dương
固几𢚸群憂愛𡳶𧽈𡎦𬂙忍熾樓𣋀,có kẻ lòng còn ưu ái cũ dậy ngồi trông nhẫn xế lầu sao
鍾鐄楳玉朝侯叱吹,chuông vàng mõ ngọc chầu hầu rất xuê
𠊛儒士不可󰀡文字拯𫨩呼拱呼𡁝没𫿟排,người nho sĩ bất khả vô văn tự chẳng hay ho cũng ho hắng một vài bài
義國公阮文郎令殿前六衛軍拽小天光舟下水欲行清華以據險仍湊調工部各所匠常班象人列奇於東河處為守,nghĩa quốc công nguyễn văn lang lệnh điện tiền lục vệ quân duệ tiểu thiên quang chu hạ thuỷ dục hạnh thanh hoa dĩ cứ hiểm nhưng tấu điều công bộ các sở tượng thường ban tượng nhân liệt kì ư đông hà xứ vi thủ
於𠁀空別𢜝埃,ở đời không biết sợ ai
簾桐客唉𢠩忙盘迷,rèm đồng khách hãy mơ màng bàn mê
夏四月,Hạ tứ nguyệt
小姐兜㐌𨀌花𨀈𠓨,Tiểu thư đâu đã lánh hoa bước vào
至舘入房椿起揖延坐,chí quán nhập phòng xuân khởi ấp diên toạ
𫏾𰦫𠳒誓𨍦沛墮身,trước lỗi lời thề sau phải đọa thân
冬十月玉麻州有鼠大諸,Đông thập nguyệt Ngọc Ma châu hữu thử đại chư
第叁塲制詔表各一題,Đệ tam trường chế chiếu biểu các nhất đề
窖無緣閉󰑼命貝些,Khéo vô duyên bấy là mình với ta
十二月二十八日瑞原挽河江水自赤色如流血一里餘,Thập nhị nguyệt nhị thập bát nhật Thuỵ Nguyên Vãn Hà giang thuỷ tự xích sắc như lưu huyết nhất lí dư
状元𠖈馭𢬣𢭹𠓨,trạng nguyên xuống ngựa tay lần vào
六風流𢪀共𢧚𠁀,lúc phong lưu nghĩ cũng nên đời
㝵柴道󰈴𪮏襖拯兑,người thầy đạo giũ tay áo chẳng đoái
𤄯,trong
𢖵𠳒立󰜋庵𩄲遣𠊛親戚逴柴𮗓緣,nhớ lời lập một am mây khiến người thân thích rước thầy giác duyên
爪哇國使神那盃等來見,Trảo OA quốc sứ thần Na Bôi đẳng lai kiến
秋宋遣鴻臚卿高保緒率王彦符齎𠕋加授南越王璉開府儀同三司檢校太師交趾郡王,thu tống khiển hồng lô khanh cao bảo tự suất vương ngạn phù tê sách gia thụ nam việt vương liễn khai phủ nghi đồng tam ti kiểm hiệu thái sư giao chỉ quận vương
𥉲濯,trợn trạo
𣈙󰏙倣㐌甘𢚸意渚,Rày xem phỏng đã cam lòng ấy chưa
太傅李俞都上章乞致仕加太師錫金歸田里,Thái phó Lí Du Đô thượng chương khất trí sĩ gia Thái sư tích kim quy điền lí
𢚸嗷喭𢚸,lòng ngao ngán lòng
吾誠賢也則所任嗞人亦賢堯舜之於稷契𧃰龍是也,Ngô thành hiền dã tắc sở nhiệm chi nhân diệc hiền Nghiêu Thuấn chi ư Tắc Khiết Quỳ Long thị dã
社会,xã hội
動物斈,động vật học
太尉蘇憲誠卒,thái uý tô hiến thành tốt
夏四月唐以右千牛衞大將軍,hạ tứ nguyệt đường dĩ hữu thiên ngưu vệ đại tướng quân
卞󱅒卞𩧍婆許夫人衛󰋋翁衛侯,bèn giong bèn ruổi bà hứa phu nhân về viếng ông vệ hầu
喭吟典畧亭波樑空燕󱨲窓斜蝒扛,ngán ngẩm đến trước đình ba rường không én đẻ song tà nhện giăng
潘夫先曰曹操迁許挾天子以令諸侯漢𣇄淪亡實基於此,phan phu tiên viết tào tháo thiên hứa hiệp thiên tử dĩ lệnh chư hầu hán đỉnh luân vong thực cơ ư thử
眷鸚𢷀燕事尼在埃,Quyến anh rủ yến sự này tại ai
補,bỏ
詩餞之曰安南宰相不能詩空把茶甌送客㱕圓傘山青瀘水碧隨風直入五雲𢒎,thi tiễn chi viết An Nam tể tướng bất năng thi Không bá trà âu tống khách quy Viên Tản sơn thanh Lô thuỷ bích tuỳ phong trực nhập ngũ vân phi
吏皮及曠椿堂吏圭,Lại vừa gặp khoảng xuân đường lại quê
侯𢧚坤吏惜傾傾秋旦店戈感𡲤𢜠,hầu nên khôn lại tiếc khuâng khuâng thu đến đêm qua cảm vả mừng
冷𠊚典𭁈𠊚揚,lành người đến dữ người dang
城之四面啓四門東曰祥符西曰廣福南曰大興北曰耀德,thành chi tứ diện khải tứ môn đông viết tường phù tây viết quảng phúc nam viết đại hưng bắc viết diệu đức
渃牢彼猥闭喂,nước sao bỉ ổi bấy ôi
󰠐信叔父辞堂,đem tin thúc phụ từ đường
帝遣人賫勑宣諭,Đế khiển nhân tê sắc tuyên dụ
㳥情羕㐌漂漂,Sóng tình dường đã xiêu xiêu
帝感泣意乃解,đế cảm khấp ý nãi giải
庚戌二十一年明弘治三年,Canh Tuất nhị thập nhất niên Minh Hoằng Trị tam niên
前密令步兵将軍阮,Tiền mật lệnh bộ binh tướng quân Nguyễn
詔𭛁師迎之,Chiếu phát sư nghênh chi
以太元下伴宣撫大使黎雷為車騎同總管兼清化府路,dĩ thái nguyên hạ bạn tuyên phủ đại sứ lê lôi vi xa kị đồng tổng quản kiêm thanh hoá phủ lộ
大畧以爲明國既有勑賜閣下隨軍征進俟胡氏成擒擇陳氏子孫立之加爵居國爲輔,Đại lược dĩ vi Minh quốc ký hữu sắc tứ các hạ tuỳ quân chinh tiến sĩ HỒ thị thành cầm trạch Trần thị tử tôn lập chi gia tước cư quốc vi phụ
秪見彼軍徧至如火如風其勢易制,Chỉ kiến bỉ quân biến chí như hoả như phong kì thế dị chế
裊固蝼時補羮,nẻo có sâu thời bỏ canh
田蠏姑篤外同,điền giải cua rúc ngoài đồng
固𦋦之分𦟐紅坤󰝂𫳘孝填功𫳘劬,có ra chi phận má hồng khôn đem chữ hiếu đền công chữ cù
季厘語𩈘𠳿𡗶買咍造化恢恢𫽄惏,quý ly ngửa mặt vỉ trời mới hay tạo hoá khôi khôi chẳng lầm
夏四月路文律起兵於石室李彬擊破之文律奔哀牢民人巤入佛跡山安岑山洞,Hạ tứ nguyệt Lộ Văn Luật khởi binh ư Thạch Thất Lí Bân kích phá chi Văn Luật bôn Ai Lao dân nhân liệp nhập Phật Tích sơn An Sầm sơn Động
双質𡗶朱高欣,song chất trời cho cao hơn
浽𬈿拙餒情深𦲿梧蛮莫溋壬習呈,nổi nênh chút nỗi tình thâm lá ngô man mác duềnh nhâm dập dềnh
三月占城草賊駕海掠迤哩海門,Tam nguyệt Chiêm Thành thảo tặc giá hải lược Dĩ Lí hải môn
𡫡碎𨖲𡶀仍󱮗拱𨅹,sao tôi lên núi những chui cùng trèo
𢢆𠇮津淬另𠓨𡎢𥪞,thẹn mình luột tuốt lánh vào ngồi trong
外娘璇玉篆群香,ngồi nương tuyền ngọc triện còn hương
固軍固𧗱固城固司,có quân có vệ có thành có ty
𢜠󰠐准意𡦂排,Mừng thầm chốn ấy chữ bài
伶伶昔越󰡏𠄩𡦂題,Rành rành tích việt có hai chữ đề
正專󱛝事󱚺𨖨,chính chuyên làm sự đổi dời
油𢚸𢬭𤽸台顛𧁷之,Dầu lòng đổi trắng thay đen khó gì
𣋽𣌉𰇳𠱈傳咍事𪬡,sớm khuya thỏ thẻ chuyện hay sự hiền
盖以所損者寡而所益者多,Cái dĩ sở tổn giả quả nhi sở ích giả đa
𩛜辰噡𬚸噡𥸷,đói thì thèm thịt thèm xôi
𫨩爫麻𫽄𫨩󱳮爫之爫𡗋爫朱𤹘󱝬,hay làm mà chẳng hay lo làm chi làm lắm làm cho nhọc mình
八月十六日夜五更初刻月食全分,bát nguyệt thập lục nhật dạ ngũ canh sơ khắc nguyệt thực toàn phần
於是率交趾太守錫光及諸郡太守杜穆等遣使貢献于漢,ư thị suất giao chỉ thái thú tích quang cập chư quận thái thú đỗ mục đẳng khiển sử cống hiến vu hán
銀行𧖱,ngân hàng máu
海蛤丐蚌詔謨,hải cáp cái bạng chéo mu
𪀄𠓨篭別課󰅹𫥨,chim vào lồng biết thuở nào ra
𡑝槐堆𡭧䜹𬏝,Sân hoè đôi chút thơ ngây
難然忠言常逆於君之耳而每利於君之身於此可鑒,nan nhiên trung ngôn thường nghịch ư quân chi nhĩ nhi mỗi lợi ư quân chi thân ư thử khả giám
桂𥪝𦝄杏𨕭𫡮,quế trong trăng hạnh trên mây
公浪老拱𡀬啿𡀬縁昆𥘷瑟琴󰇾揚,công rằng lão cũng tủi thầm tủi duyên con trẻ sắt cầm dở dang
沒椣香𦹳透𠃩吝,một nén hương thơm thấu chín lần
牢底潭池待典蔑𢆥𬋱,sao để dầm dề đợi đến một năm vay
碍銀蹎𨀈󰠡𮥷,ngại ngần chân bước gian nan
戊戌五年宋嘉祐三年,mậu tuất ngũ niên tống gia hựu tam niên
臣乞差數大将領兵與之交鋒以牽其势後分數萬兵與臣日夜直進至地方出奇兵以擒其将此必勝之要道,thần khất sai số đại tướng lĩnh binh dữ chi giao phong dĩ khiên kì thế hậu phân số vạn binh dữ thần nhật dạ trực tiến chí địa phương xuất kì binh dĩ cầm kì tướng thử tất thắng chi yếu đạo
盎那恩包那高審󰂇朋𫶸共怛,ang nạ ơn bao nả cao thẳm ví bằng trời cùng đất
埋麻吏﨤蜞蛉𡧲𡗶,may mà lại gặp kì linh giữa trời
時黄義袗往討賊于東城而回遇賊不䏻救應論罪絞死,thời hoàng nghĩa chẩn vãng thảo tặc vu đông thành nhi hồi ngộ tặc bất năng cứu ứng luận tội giảo tử
風陳刼㐌𠹾苔,Phong trần kiếp đã chịu đầy
命殿前都檢點瑞陽侯鄭侑爲山陵使户部尚書鄭維岱副之延郡公駙馬都尉黎茂昭爲總護,Mệnh Điện tiền đô kiểm điểm Thuỵ Dương hầu Trịnh Hựu vi Sơn lăng sứ Hộ bộ Thượng thư Trịnh Duy Đại phó chi Diên quận công phò mã đô uý Lê Mậu Chiêu vi Tổng hộ
体払克快󰜋𠳒麻伤,thấy chàng khắc khoải một lời mà thương
箕埃撟月𡧲班𣈜,kìa ai ghẹo nguyệt giữa ban ngày
州明人追之犯布政海口范世矜迎降,Châu Minh nhân truy chi phạm Bố Chính hải khẩu Phạm Thế Căng nghênh hàng
󰡎時苔蒸𦛌亇𩺌,dưới thì đầy chưng ruột cá giải
同知,đồng tri
説身󰲍要𡦂情㝵𠸗,thoát thân liễu yếu chữ tình ngày xưa
𪪳老行𥯎保𡥵浪劍没𬂻𢀭𠽔󰋇具吀堆勾対底節蜍𪪳𦀿,ông lão hàng xóm bảo con rằng kiếm một cơi trầu thưa với cụ xin đôi câu đối để tết thờ ông vải
𤽸󰎔長江滂朗詞,trắng xóa tràng giang phẳng lặng tờ
癸巳元和元年莫大正四年,Quý Tị Nguyên Hoà nguyên niên Mạc Đại Chính tứ niên
吝𩢬埃別吏群暗󰅒,Lần lừa ai biết LẠI còn hôm nay
帝徒擁虚噐政在權禍及身而不覺,đế đồ ủng hư khí chính tại quyền hoạ cập thân nhi bất giác
娘時隻䏾窻梅,nàng thì chiếc bóng song mai
月娥娘𧘇𢧚𠊚,nguyệt nga nàng ấy nên người
𦖑𦷾遣㝵些𬰢善麻𢚸虎,nghe đấy khiến người ta mặt thẹn mà lòng hổ
法咍呴𬲇呌𩄎,phép hay hú gió kêu mưa
󱞅饒扵準山臺,nhóm nhau ở chốn sơn đài
莫全自遁又為官兵所󰱐,Mạc Toàn tự độn hựu vi quan binh sở hoạch
龍玲底渃印𡗶城磋𤌋碧𡽫披䏾鐄,long lanh đáy nước in trời thành xây khói biếc non phơi bóng vàng
博楊傕㐌傕耒𦹵𩄲漫沫𢢯𢢯𢚸些,bác dương thôi đã thôi rồi cỏ mây man mác ngùi ngùi lòng ta
冬十二月參從吏部尙書兼東閣大學士少保燕郡公范公著年,đông thập nhị nguyệt tham tụng lại bộ thượng thư kiêm đông các đại học sĩ thiếu bảo yên quận công phạm công trứ niên
紫茄羅𣖚戒羝,tử già là cà giái dê
𫽄𥪞𧜖𫋻拱外琴詩,chẳng trong chăn gối cũng ngoài cầm thơ
𩛂粓蔭襖𫽄𨃝𠫾兜,no cơm ấm áo chẳng dò đi đâu
調兜𩄰打𦝄𡗶,Điều đâu sét đánh lưng trời
𢝙世些瞻沕𤁕𪷰,vui thế ta xem vẫn nhạt thèo
󰡏官總督重臣,Có quan tổng đốc trọng thần
王以㯀至親不忍加誅遂奏請安置獄中,vương dĩ toàn chí thân bất nhẫn gia tru toại tấu thỉnh an trí ngục trung
董頂朝歆𢴑𪮏,đủng đỉnh chiều hôm dắt tay
眉撑𩯀󰺔些𦓅𠰚滯鉑襖󰏢博帝啊,mày xanh tóc trắng ta già nhỉ dải bạc áo chàm bác đấy a
帝親征占城克之,đế thân chinh chiêm thành khắc chi
廩庉,lẫm đụn
𢫝𦝄𢫝󱫒,dung dăng dung dẻ
未幾潰散奔乂安行在,Vị cơ hội tán bôn Nghệ An hành tại
張輔卞𢯰𣍋船,trương phụ bèn rút xuống thuyền
春二月遣陶勤如宋報聘,xuân nhị nguyệt khiển đào cần như tống báo sính
五月扶秋了管甲費元献白雀,ngũ nguyệt phù thu liễu quản giáp phí nguyên hiến bạch tước
官員𫥨盎𪜯𧗱𥙩粮,quan viên ra đám lính về lấy lương
簡定帝在位二年紀元者一,giản định đế tại vị nhị niên kỷ nguyên giả nhất
狂明伺𨻶因以毒我民恶黨懷奸竟以賣我國,Cuồng Minh tứ khích nhân dĩ độc ngã dân Ác đảng hoài gian cánh dĩ mại ngã quốc
仍󰑼㙮𢖵𢫊愁,Những là đắp nhớ đổi sầu
𣈜撑󰍹痗𦟐紅配坡,Ngày xanh mòn mỏi má hồng phôi pha
以寕賫金印龍章來適裕宗晏駕,Dĩ Ninh tê kim ấn Long Chương lai thích Dụ Tông yến giá
初莫四岐縣人東郡公范曰敬㱕命朝廷乃許,sơ mạc tứ kì huyện nhân đông quận công phạm viết kính quy mệnh triều đình nãi hứa
故史臣筆之通鑑深致意於其間焉,Cố sử thần bút chi Thông Giám thâm trí ý ư kì gian yên
八月九月大水,Bát nguyệt cửu nguyệt đại thuỷ
璜在州三十年威惠素著爲殊俗所慕,Hoàng tại châu tam thập niên uy huệ tố trứ vi thù tục sở mộ
花古佛湧之類皆出僧徒之言,hoa cổ Phật dũng chi loại giai xuất tăng đồ chi ngôn
挭鐄𠫾覩滝吳𣎀𦣰思想𠫾𢺀滝滄,gánh vàng đi đổ sông ngô đêm nằm tơ tưởng đi mò sông thương
󰮆兔𫃚昂秩卞,mây xỏ buộc ngang chặt bền
梄𤗹𪔠𣦆邊陲賊占𩢦𩧍都畿噋𡁞,giậu phên trống trải biên thùy giặc chiêm rong ruổi đô kỳ xôn xao
是月暴風覆延章舟,Thị nguyệt bạo phong phúc Diên Chương chu
𫯳牢妾丕矯強醜饒,chồng sao thiếp vậy kẻo càng xấu nhau
才情之𡗋朱𡗶坦悭,Tài tình chi lắm cho trời đất ghen
古朝𪬪律覃盃盃,cỏ chiều gió lướt đượm vui vui
些低拱固𠬠昆,ta đây cũng có một con
芙𢬅論𫊚共󱖮牛𡽫麻𦹳,trầu tem trộn thuốc cùng bông ngâu non mà thơm
秋七月昭靈太后崩,thu thất nguyệt chiêu linh thái hậu băng
取中格姜世賢等八名,Thủ trúng cách Khương Thế Hiền đẳng bát danh
我軍圍山三日賊多餓死,Ngã quân vi sơn tam nhật tặc đa ngạ tử
六月徧祭山川神祗,lục nguyệt biến tế sơn xuyên thần chi
於𡾵𣃤特𠄼󰁰𢆥𧷺,ở ngôi vừa được năm mươi năm tròn
其冊文曰王者建極錫福道惟公蕩蕩平平人臣定國樹勳禮當厚尊尊貴貴,kì sách văn viết vương giả kiến cực tích phúc đạo duy công đãng đãng bình bình nhân thần định quốc thụ huân lễ đương hậu tôn tôn quý quý
唐戈西域庄𧵆,đường qua tây vực chẳng gần
󰉨滝枚𣷷󰋇囬󰠡𮥷,rày sông mai biển mấy hồi gian nan
窖𠮩,khéo léo
乃溺女色之私情忘國家之大事而肉食者不以爲言謂之何哉,nãi nịch nữ sắc chi tư tình vong quốc gia chi đại sự nhi nhục thực giả bất dĩ vi ngôn vị chi hà tai
三月占城人來貢方物,tam nguyệt chiêm thành nhân lai cống phương vật
𠳐𠳒𡅳解濕高,Vâng lời khuyên giải thấp cao
鮦鮗䰺𮫷粗裨𧜗𠄼,đòng đong cân cấn so bì mớ năm
録事房秀文白之,Lục sự Phòng Tú Văn bạch chi
𦒹塘𦀊韁皮妙皮𫤁,sáu đường dây cương vừa dẻo vừa thẳng
㐌實意思技准關山,đã thực ý tứ ghẽ chốn quan san
初上皇微時娶婆列村女在西真縣有娠而見踈及生婆列上皇不之認,sơ thượng hoàng vi thời thú bà liệt thôn nữ tại tây chân huyện hữu thần nhi kiến sơ cập sinh bà liệt thượng hoàng bất chi nhận
沛弓𣈙㐌𢜝磐𣛠弓,Phải cung rày đã sợ BÀN MẤY CUNG
娘浪𰿘隊恩𢚸,Nàng rằng Muôn đội ơn lòng
八月己酉朔日有食之,bát nguyệt kỷ dậu sóc nhật hữu thực chi
自今各衙,tự kim các nha
政事院同參𬢱高允恭程弘毅阮伯清梅子傑同致聀,chính sự viện đồng tham nghị cao doãn cung trình hoằng nghị nguyễn bá thanh mai tử kiệt đồng trí chức
𤽗方令供養朱民蜍奉蒙恩德流囉,ngươi phương lệnh cúng dàng cho dân thờ phụng mong ân đức lưu ra
時章靖王元熺内不自安故有是命,Thời Chương Tĩnh Vương Nguyên hi nội bất tự an cố hữu thị mệnh
翁唉於低庄固末功󰠲,ông hãy ở đây chẳng có mất công đâu
陽邁遣其將笵昆沙達救之,dương mại khiển kì tướng phạm côn sa đạt cứu chi
摳吳固課移昆博,khua ngô có thuở dời con vác
󰬾軍󱋽󱋽限𣈜進兵,ba quân oang oảng hẹn ngày tiến binh
畧娄㑏𠬠𢚸斋庄孱,trước sau giữ một lòng chay chẳng sờn
蓮湖伯黎文福告急于莫登庸,Liên Hồ bá Lê Văn Phúc cáo cấp vu Mạc Đăng Dung
秩塊天厨脱󰕷𨕭𫔸𧯄瀋瀋󰜋塘蹥,chợt khỏi thiên trù thoắt dẫy lên cửa hang thăm thẳm một đường len
𦖑彷彿𦲿梧桐𣳔没𦲿梧𩙻,nghe phảng phất lá ngô đồng rụng một lá ngô bay
尊師𠓨准後堂,tôn sư vào chốn hậu đường
爫恩呵易徐𠊛者恩,làm ơn há dễ chờ người trả ơn
敗散家室代曾体,bại tan gia thất đời từng thấy
𡓮时杺論油耗唉𠊛󰮂像󱟕󱦓低呢,ngồi thời tim lụn dầu hao hỡi người trong tượng trầu cau đây này
研究生,nghiên cứu sinh
趣𰙔楼𧍝哭更𨱽,thú ca lâu dế khóc canh dài
不服此服矣,bất phục thử phục hĩ
㐱𠲖塘詫󰜋命,Chỉn e đường sá một mình
雖未㨿嶺表如徵王故事亦女中之雄才也,tuy vị cứ lĩnh biểu như trưng vương cố sự diệc nữ trung chi hùng tài dã
乃匿於島聞維周過即馳詣京師,nãi nặc ư đảo văn duy chu quá tức trì nghệ kinh sư
明公見其形貌魁奇又有噐量因養為己子愛遇之恩日益隆厚因授領兵使攻羣䧺,Minh Công kiến kì hình mạo khôi kì hựu hữu khí lượng nhân dưỡng vi kỷ tử ái ngộ chi ân nhật ích long hậu nhân thụ lĩnh binh sử công quần hùng
然既叨承成命不敢以淺拙辭,Nhiên kí thao thừa thành mệnh bất cảm dĩ thiển chuyết từ
悲除仕𨀈汝澄,bây chừ sẩy bước nhỡ chừng
貶東各校書吳焕充本府軍坐以朝事𭁈外人言也,Biếm Đông các hiệu thư Ngô Hoán sung bản phủ quân toạ dĩ triều sự dữ ngoại nhân ngôn dã
核仁,hạch nhân
綡締,kiềng rế
安先知之,an tiên tri chi
時帝年十八入丞大統稱天南洞主廟號聖宗,Thời đế niên thập bát nhập thừa đại thống xưng Thiên Nam Động Chủ miếu hiệu Thánh Tông
固𠀧月泊𢭂郎,có ba lượng bạc trao sang
侶堆呵儉琴冷迻緣,lứa đôi há hiếm cầm lành đưa duyên
坤卢坤忍,khôn lo khôn nhịn
但乃甲既扳遣中使督但乃人開但乃港至自但乃,Đản Nãi Giáp ký ban khiển Trung sứ đốc Đản Nãi nhân khai Đản Nãi cảng chí tự Đản Nãi
尙書李元坐罪死獄中以其女章英次妃有過故也,Thượng thư Lí Nguyên toạ tội tử ngục trung dĩ kì nữ Chương Anh thứ phi hữu quá cố dã
二十五日良文侯阮時雍與杜岳等奉迎帝上京,Nhị thập ngũ nhật Lương Văn hầu Nguyễn Thì Ung dữ Đỗ Nhạc đẳng phụng nghinh đế thượng kinh
楊直原范盛陳能等亦殁於朱橋,Dương Trực Nguyên Phạm Thịnh Trần Năng đẳng diệc một ư Châu Cầu
󰠶朝如改干愁葦𦰤囂乙如牟改撩,gió chiều như gợi cơn sầu vi lau hiu hắt như màu gợi trêu
󱡴棹𣘃畨竹棋杄,cửa rào cây phên trúc cài then
茹兀官清冷女畑,nhà ngặt quan thanh lạnh nữa đèn
餞迻󰜋󱋓開河,Tiễn đưa một chén quan hà
夏四月皇婆吕阿買病卒,Hạ tứ nguyệt Hoàng Bà Lã A Mãi bệnh tốt
車鸞𢶢者倍𨖲塘,xe loan gióng giả vội lên đường
准尼拯可𠰺𠳒蜂蟡,chốn này chẳng khá dạy lời ong ve
壬子七年宋紹熙三年,Nhâm Tí thất niên Tống Thiệu Hi tam niên
初帝之生也時長安府有民家牛居然自換其角其民以為不祥憂之,sơ đế chi sinh dã thời trường yên phủ hữu dân gia ngưu cư nhiên tự hoán kì giác kì dân dĩ vi bất tường ưu chi
𥙩事意𬟜名准冥曹,lấy sự ấy rệt danh chốn minh tào
朶梨唁𬑉九重唒眉點𤁕仍𢚸共超,đoá lê ngon mắt cửu trùng dẫu mày điểm lạt nhưng lòng cũng xiêu
誓花渚燥󱋓鐄,thề hoa chưa ráo chén vàng
群緣枚吏群𠊛,Còn duyên may lại còn người
朱方施𫊚𩂏特𤯩意𠦳餘㝵,cho phương thí thuốc che được sống ấy ngàn dư người
㝵匕荘点粉𥅦,ngày ngày trang điểm phấn mày
時攀梗橘朱柑事𠁀,Thì vin cành QUÍT cho cam sự đời
招朱些𥙩𣡚𣘃桃,gieo cho ta lấy trái cây đào
𦖑𫚳如弋𬌓𢚸晨昏,nghe chim như nhắc tấm lòng thần hôn
我國官吏復行朝覲禮仍進須知󰀋,Ngã quốc quan lại phục hành triều cận lễ nhưng tiến tu tri sách
𠻇突役之醝扒䏾,dại dột việc chi say bắt bóng
襖打教馭蔑欺号󰑼盤若𧘲邪𦊚边,áo đứa giáo ngựa một khi hiệu là bát nhã xẻ tà bốn bên
窖台没𡎤縿𧗱苔尼,khéo thay một mẻ tóm về đầy nơi
青猿󰑼猿如㝵僚核,thanh viên là vượn như người leo cây
擬命分蒙𦑃𧋃,Nghĩ mình phận mỏng cánh chuồn
時袁士明有故不僊宫賜其子崇爲奉信郎,thời viên sĩ minh hữu cố bất tiên cung tứ kì tử sùng vi phụng tin lang
責𡗶牢吏扒𫅷,trách trời sao lại bắt già
𫏾𫀅吏如𨙝衛𨍦,trước xem lại như lui về sau
永郡公率餘黨奔武崖,Vĩnh quận công suất dư đảng bôn Võ Nhai
払王𢖵旦賒𧵆,Chàng Vương nhớ đến xa gần
定邊兵例,Định biên binh lệ
𬠥𬟻坦𡳪徐低𠰚𠦳鐄坤贖唒杯𪿙,nòng nọc đứt đuôi từ đây nhé nghìn vàng khôn chuộc dấu bôi vôi
󰝸咍󰑼事不平,chẳng hay là sự bất bình
鬠渃,xoáy nước
害𠬠㝵救𠬠㝵,hại một người cứu muôn người
品題嗔󰜋𠄽𠳒添花,Phẩm đề xin một vài lời thêm hoa
班𣈜,ban ngày
邦𫪹𢫈桑,bưng trống gõ tang
三月初六日鑄寶璽成,tam nguyệt sơ lục nhật chú bảo tỉ thành
帝親征之,đế thân chinh chi
㐌迻典𠓀󰘇公,Đã đưa đến trước cửa công
下洪,Hạ Hồng
倭漆羅山󰬯日本,nụy tất là sơn vẽ nhật bản
𣇟𤏬𤓇,sao sáng quầng
諫󱫽𬚸𤞼,rán chả thịt lợn
重光降服下船奉迎,Trùng Quang giáng phục hạ thuyền phụng nghênh
縱唏弧矢𦊚方𡗶,tung hơi hồ thỉ bốn phương trời
赭𤑭,đỏ lói
帝親征,Đế thân chinh
𧵑茹群底𠄩鋪册恩主庒捐蔑𩛷𩚵,của nhà còn để hai pho sách ơn chúa chẳng quên một bữa cơm
時掌監岳郡公裴士林見事變挺身扶王於危疑之󰟸,Thời chưởng giám Nhạc quận công Bùi Sĩ Lâm kiến sự biến đĩnh thân phù Vương ư nguy nghi chi khoảnh
嶟󰬽𦰟𡶀䏾𡗶岑,chon von ngọn núi bóng trời sầm
樔𢋬𥉫,sào chòi trông
故善政善教敷于四海群生仰德世用丕平,cố thiện chính thiện giáo phu vu tứ hải quần sinh ngưỡng đức thế dụng phỉ bình
於𤯩𪢍托埃拯固𢚸意,ưa sống ghét thác ai chẳng có lòng ấy
垠八識󰠱八風強提強倍,ngăn bát thức nén bát phong càng đè càng bội
承恩𠬠𥅞更斜𤍊𤉜涅玉𤇥𤍶𨤔𣘈,thừa ân một giấc canh tà rõ ràng nét ngọc lập loà vẻ son
奴󰀎众奇莽孛説,no ấy chúng cả mảng bụt thốt
猛犬㹥𭁈艮㝵,mãnh khuyển chó dữ cắn người
催時-浽不平󰑼衝,Thôi thì dẹp nỗi bất bình là xong
乃渡正大江至揚武寨壘駐營,nãi độ Chính Đại giang chí Dương Vũ trại luỹ trú dinh
盎資財性朗庄貪呵爲於𦑃鷂安子,áng tư tài tính lặng chẳng tham há vì ở cánh diều yên tử
蜜𤮿強祖𣩂𧋆仍尼𨐮𧃵󰑼尼寔他,mật ngọt càng tổ chết ruồi những nơi cay đắng là nơi thật thà
󱤒󱤑牟襖泊坡𠃅頭,sặc sỡ mầu áo bạc phơ mái đầu
蔑㗂持󰠳󰝡檜月,một tiếng chày đâu đâm cối nguyệt
㐌𦎛福厚吏𪤍顕荣,đã gương phúc hậu lại nền hiển vinh
慰勞三軍,Uý lạo tam quân
鴻𦖑喭𡄎𤾓形恨𠊛㘓𥒥責命朗盧,hồng nghe ngán ngẩm trăm hình giận người lờn đá trách mình lẳng lơ
稿𦹳吝󰇾𠓀畑,Cảo thơm lần giở trước đèn
襖打教馭蔑欺,áo đứa giáo ngựa một khi
曲𧍰更㐌點𠀧,khúc rồng canh đã điểm ba
鄕學茹茹𬐩學誨,hương học nhà nhà vui học hỏi
每視朝必使詼諧者侍左右帝或有言則𠿚𠿚應聲取笑以亂執攻之奏事者,Mỗi thị triều tất sử khôi hài giả thị tả hữu đế hoặc hữu ngôn tắc diệp diệp ứng thanh thủ tiếu dĩ loạn chấp công chi tấu sự giả
七月造天資庫六所,thất nguyệt tạo thiên tư khố lục sở
髙皇后聞之大怒削去南越之籍使使不通,Cao Hoàng Hậu văn chi đại nộ tước khứ Nam Việt chi tịch sử sứ bất thông
＂蒌蝼吒𡥵＂,＂ rau sâu cha con ＂
官軍斬賊馘数百餘級追奔逐比半日程乃駐兵,Quan quân trảm tặc quắc sổ bách dư cấp truy bôn trục tỉ bán nhật trình nãi trú binh
𬌥𣩂底䏧𠊛些𣩂底㗂,trâu chết để da người ta chết để tiếng
先人拯固福侈補昆戊瑰蒸𫢩𦊚𢆥丕,tiên nhân chẳng có phúc xảy bỏ con mồ côi chưng nay bốn năm vậy
𥙩𠄩𠊚固德行仁政麻保爫正副𠆳,lấy hai người có đức hạnh nhân chính mà bầu làm chánh phó trùm
哀怨自𦖑簡北邊傷喂𤴬疸𡁠婵娟,ai oán từ nghe giản bắc biên thương ôi đau đớn nhỉ thiền quyên
特如松栢撑𫉮,được như tùng bách xanh om
勑遣官中書相公先羅杜傑率羣臣調默襖朝,sắc khiến quan trung thư tướng công tên là đỗ kiệt suất quần thần đều mặc áo chầu
領𠳒芸吏州驩,lĩnh lời nghệ lại châu hoan
部伴共饒義渚忘𠊚箕富貴女涓𢚸,bầu bạn cùng nhau nghĩa chớ vong người kia phú quý nỡ quên lòng
𡂒𥚇,chắt lưỡi
𢄂𬁑蒌㐌痚𠫾𥙩夷敬媄𥙩夷討㛪,chợ trưa rau đã héo đi lấy gì kính mẹ lấy gì thảo em
又使中軍大營後隊,Hựu sử trung quân đại dinh hậu đội
賊占𩢦𩧍都畿噋𡁞,giặc chiêm giong ruổi đô kỳ xôn xao
𠇍𢆥爫󱤅沕羅輸沾𠅎虅沾務𠅎務,mấy năm làm ruộng vẫn là thua chiêm mất đằng chiêm mùa mất mùa
𫶺於歆󱤧,nghèo ở hôm sớm
𢪀𠇮麻喭朱𠇮,Nghĩ mình mà ngán cho mình
事𭛁倂捉人石送三司留之,sự phát tịnh tróc nhân thạch tống tam ti lưu chi
𣈙𫳵叶力同心𡗋𠊛,rày sao hiệp lực đồng tâm lắm người
遣惠武大王國瑱征占城,Khiến Huệ Vũ đại vương Quốc Chẩn chinh Chiêm Thành
弹指𢭮夢𢬣,đàn chỉ gảy móng tay
𬁄常用調服堪於,sớm thường dùng điều phục kham ưa
变緣及語,bén duyên gặp gỡ
妾嗔払󱉟萡頭,thiếp xin chàng chớ bạc đầu
茄小焦消吏閣重,nhà tẻo tèo teo lại gác chồng
愁冬強刻強苔,Sầu đong càng KHẮC càng đầy
帝親出大臣文武五府都督扈從,đế thân xuất đại thần văn võ ngũ phủ đô đốc hộ tòng
亡以盗牛爲業百姓窮窘數家共耕一牛,vong dĩ đạo ngưu vi nghiệp bách tính cùng quẫn sổ gia cộng canh nhất ngưu
絲毫庄固填恩主,tơ hào chẳng có đền ơn chúa
帝命上品奉御范秉彛将藤州兵討之,đế mệnh thượng phẩm phụng ngự phạm bỉnh di tương đằng châu binh thảo chi
昆𡛔閒雅所𡨧除些蒸𧣳城,con gái nhàn nhã thửa tốt chờ ta chưng góc thành
吏固𠄩𦖻聰創奇擱外名利𢳝頭𢮿,lại có hai tai thông sáng cả gác ngoài danh lợi lắc đầu quay
違者以貶罷論,vi giả dĩ biếm bãi luận
以杜安頤皇太后弟也,Dĩ Đỗ An Di Hoàng thái hậu đệ dã
冷㐌固幔鉢絲,lạnh đã có màn bát ty
槐拂披𢷀𩃳𦊚边,hoè phất phơ rủ bóng bốn bên
宋君臣以為憂,Tống quân thần dĩ vi ưu
排𦋦世𧘇詠𠓨世箕,Bài ra thế ấy vịnh vào thế kia
𧗱,về
玉花練練䜹浪道吒󰆙媄𫀅平󰝶髙,ngọc hoa rén rén thưa rằng đạo cha đức mẹ xem bằng non cao
決定論,quyết định luận
梁眾皷譟而前,Lương chúng cổ táo nhi tiền
𤴬𢚸流落𢧚𠄽𦊚句,Đau lòng lưu lạc nên vài bốn câu
江山𩈘𧡊𢧚涓熟,giang sơn mặt thấy nên quen thuộc
至疾病之後立女子爲嗣而傳位𡸈理也哉,chí tật bệnh chi hậu lập nữ tử vi tự nhi truyền vị khởi lí dã tai
󱞿禅天恰收所邏𨔍軒巴邁𦒹禅天,trời thiền thiên khắp thu thửa lạ lạ hơn ba mươi sáu thiền thiên
細滝黄江,tới sông hoàng giang
自是賊勢復大,tự thị tặc thế phục đại
二十五日御史󰱑都御史郭有嚴奏賞罰予奪帝王厲世之權,Nhị thập ngũ nhật Ngự sử đài Đô ngự sử Quách Hữu Nghiêm tấu Thưởng phạt dữ đoạt đế vương lệ thế chi quyền
帝嘗行幸于外途中遇王侯家僮必呼其各問曰汝主何在仍戒衛士不得訶斥,Đế thường hành hạnh vu ngoại đồ trung ngộ Vương hầu gia đồng tất hô kì các vấn viết Nhữ chủ hà tại Những giới vệ sĩ bất đắc ha xích
功私𠄩𨤰調衝,Công tư hai lẽ đều xong
班朝𩄲合最𦝄𤐝,ban chiều mây họp tối trăng soi
故也何者陛下即位以來彼逆命不庭惟布德施惠以懷,cố dã hà giả bệ hạ tức vị dĩ lai bỉ nghịch mệnh bất đình duy bố đức thi huệ dĩ hoài
許之加陞工部尙書慈郡公更給以惠養田禄,Hứa chi gia thăng Công bộ Thượng thư Từ quận công cánh cấp dĩ huệ dưỡng điền lộc
憲宗皇帝在位十二年紀元者一,Hiến Tông Hoàng Đế tại vị thập nhị niên kỷ nguyên giả nhất
火犯昴分經歳不入垣,hoả phạm mão phận kinh tuế bất nhập viên
陳殺,Trần sát
朕或震之以威未嘗頓挫,Trẫm hoặc chấn chi dĩ uy vị thường đồn toả
𨱽𦝄巽𡲫咹𩛂吏𦣰,dài lưng tốn vải ăn no lại nằm
昆絲群王䋦尼渚衝,con tơ còn vướng mối này chưa xong
𣈜𠳨客最𬂙𬁖遁眞湿𥒥眞高岋𡹡,ngày hỏi khách tối trông sao rón chân thấp đá chân cao gập ghềnh
𠰺払殷勤各法𨇜每才鬼怪神驚,dạy chàng ân cần các phép đủ mọi tài quỷ quái thần kinh
弄笛羅𠺙哨,lộng địch là thổi tiêu
炪炉香󰇾泛銅𣈜初,Đốt lò hương giở phím đồng ngày xưa
桑顙皮班󱙼𣈜𮎦㛪蓮馭衝𣈙󱚢营,tang tảng vừa ban sáng ngày anh em lên ngựa xông rày vào dinh
埃朱蓮𣑁𠬠盆,ai cho sen súng một bồn
此言君天臣盛黎落李成東方出天子西方沒庶人經六七年間而天下平矣,Thử ngôn quân thiên thần thịnh Lê lạc Lí thành đông phương xuất thiên tử tây phương một thứ nhân kinh lục thất niên gian nhi thiên hạ bình hĩ
十二日上諭諸王公主及公侯伯駙馬文武等甿隷徵賤之軰常依托而為奸窩臧容受之人當戒懲而嚴禁,thập nhị nhật thượng dụ chư vương công chúa cập công hầu bá phò mã văn võ đẳng manh lệ trưng tiện chi bối thường y thác nhi vi gian oa tàng dung thụ chi nhân đương giới trừng nhi nghiêm cấm
𧵑信噲没𡭧尼爫𥱬,của tin gọi một chút này làm ghi
渚𧡊兵革麻嫌猫噡渚易固𦟶底𰈏,chớ thấy binh cách mà hèm mèo thèm chửa dễ có nem để dành
賜盆蛮使大紅緞子衣一套絹十疋甆噐五篭遣還,tứ bồn man sứ đại hồng đoạn tử y nhất sáo quyên thập sất từ khí ngũ lung khiển hoàn
大兵進至珥河水步相接大破敬寬於嘉林地方斬殺甚眾,đại binh tiến chí Nhĩ Hà thuỷ bộ tương tiếp đại phá Kính Khoan ư Gia Lâm địa phương trảm sát thậm chúng
朝𢚸哙固唱隨𡮨枚,Chiều lòng gọi có xướng tuỳ mảy may
朱臣仍󰘚菫魚哰嗃絲竹蜍唹鎛銅,chu thần nhâng mặt ngẩn ngơ lao xao tơ trúc thờ ơ bác đồng
䃅󰠳𡭉𪀆鎌󰠳𪟂𧋆,đạn đâu bắn sẻ gươm đâu chém ruồi
傷饒生死㐌󰬥,thương nhau sinh tử đã nhiều
瀋朗昆𡛔𫅜,thẳm lặng con gái lành
𫫵饒𠫾󱽉處兑工灵𫽄特特𠄩𡭧𡥵,rủ nhau đi cấy xứ đoài công lênh chẳng được được vài chút con
𪟂吒丐数花桃󰣞𫥨耒吏𥾾󱚢如𨔈,chém cha cái số hoa đào gỡ ra rồi lại buộc vào như chơi
王欲從之雄侯止之曰彼欲圖我以婚姻爲由耳,vương dục tòng chi hùng hầu chỉ chi viết bỉ dục đồ ngã dĩ hôn nhân vi do nhĩ
按是歲元國處處盗起且後年九月師孟受命迁陞何徃返之速此事未必有菇存之,Án thị tuế Nguyên quốc xứ xứ đạo khởi thả hậu niên cửu nguyệt Sư Mạnh thụ mệnh thiên thăng hà vãng phản chi tốc Thử sự vị tất hữu Cô tồn chi
係埃𠳨𦤾辰包饒钱,hễ ai hỏi đến thì bao nhiêu tiền
𠰺𠳒方便堆塘𠳐𠳒矯怑𢚸鐄󰠱傷,dạy lời phương tiện đôi đường vâng lời kẻo bợn lòng vàng nặng thương
午祸𢚸𡗶固厚共庒,ngõ họa lòng trời có hậu cùng chăng
㗂哎朋𩆐,tiếng ngáy bằng sấm
喂傕昆𬑉㐌芒愁愁,ôi thôi con mắt đã mang sầu sầu
𤞺󰑼大守玄丘,cáo là đại thủ huyền khâu
又曰天子七月而塟閲九月而後塟緩也意或從隂陽之説歟,Hựu viết Thiên tử thất nguyệt nhi táng duyệt cửu nguyệt nhi hậu táng hoãn dã Ý hoặc tòng âm dương chi thuyết dư
自是財貨通融公私俱便,Tự thị tài hoá thông dung công tư câu tiện
若乂安地方軍民諸色𩹌寡飢寒廢疾諸人間有欠食者承憲二司行下府縣官作急類取姓名具本𭛁給見貯官栗每人一百,nhược nghệ an địa phương quân dân chư sắc quan quả cơ hàn phế tật chư nhân gian hữu khiếm thực giả thừa hiến nhị ti hành hạ phủ huyện quan tác cấp loại thủ tính danh cụ bản phát cấp kiến trữ quan lật mỗi nhân nhất bách
賖𣾺外准邊陲闍婆賊𤞦𢵋皮紛争,xa khơi ngoài chốn biên thùy đồ bà giặc mọi đua bề phân tranh
娘強村式肝鐄,Nàng càng thổn thức gan vàng
一衛所總知缺一員例取𬋩領二員𬋩領缺一員例取武尉三員󰱇取一,Nhất vệ sở tổng tri khuyết nhất viên lệ thủ quản lĩnh nhị viên quản lĩnh khuyết nhất viên lệ thủ vũ uý tam viên tuyển thủ nhất
丁巳五年五年以後廢帝昌符元年,đinh tị ngũ niên ngũ nguyệt dĩ hậu phế đế xương phù nguyên niên
守度怒令捉之,Thủ Độ nộ lệnh tróc chi
㘨𡋿,nồi trã
𥊛𨖲撑乙𧣳城𠆳,trông lên xanh ngắt góc thành trùm
意些折蔑𤽗子嬰麻把蒸讐𦒹渃沛滅𡘮呵󰅹固害之,ấy ta giết một ngươi tử anh mà trả chưng thù sáu nước phải diệt mất há nào có hại chi
毓衛士見入九徒無一人以擁楯,dục vệ sĩ kiến nhập cửu đồ vô nhất nhân dĩ ủng thuẫn
庶矣而賈誼之献策必曰厝火積薪可為流涕可為痛哭懦懦乎若禍患之已刑,thứ hĩ nhi Giả Nghị chi hiến sách tất viết thố hoả tích tân khả vi lưu thế khả vi thống khốc nhu nhu hồ nhược hoạ hoạn chi dĩ hình
矯公哙傳雲仙,kiều công hỏi truyện vân tiên
将臣有大勳勞並已有封謚追贈有子孫苗裔同得承蔭叙用,Tướng thần hữu đại huân lao tịnh dĩ hữu phong thuỵ truy tặng hữu tử tôn miêu duệ đồng đắc thừa ấm tự dụng
十二月初六日壬戌帝勑諭朝臣屏山侯黎廣度贑川伯黎能讓及文武臣僚等朕疾未痊慮付托重寄恐有未堪,thập nhị nguyệt sơ lục nhật nhâm tuất đế sắc dụ triều thần bình sơn hầu lê quảng độ cống xuyên bá lê năng nhượng cập văn vũ thần liêu đẳng trẫm tật vị thuyên lự phó thác trọng ký khủng hữu vị kham
蚕食岑上下之居園鼠偷我邉疆之民隷,Tàm thực Sầm thượng hạ chi cư viên thử thâu ngã biên cương chi dân lệ
三年乳哺別包饒情,tam niên nhũ bộ biết bao nhiêu tình
寶覺舉兵擊放放咸之,bảo giác cử binh kích phóng phóng hàm chi
岌󰁇𦲿用梗簮,ngập ngừng lá rụng cành trâm
賜參督膠璿侯陶登用郡公爵,tứ tham đốc giao toàn hầu đào đăng dụng quận công tước
答浪些拱𠖈詩,ðáp rằng ta cũng xuống thi
至於史記安陽王敗亡因神弩易機趙越王敗亡因兜鍪失爪乃假辞以神其物爾,Chí ư sử ký An Dương Vương bại vong nhân thần nỗ dịch cơ Triệu Việt Vương bại vong nhân Đâu mâu thất trảo nãi giả từ dĩ thần kì vật nhĩ
𠻦枚𠻦𠰘,mím môi mím miệng
𢢲,đẹp
舘浪妬別𧘇低,quán rằng ðó biết ý đây
𧖱悭埃拱珠眉哏𬹸,Máu ghen ai cũng chau mày cắn răng
塊󰀋纔七日明人大舉兵圍之,Khối sách tài thất nhật Minh nhân đại cử binh vi chi
並同承司釐革前弊撫安方民,Tịnh đồng thừa ti li cách tiền tệ phủ an phương dân
秋𧗱𠾺𧡊柳珠眉,thu về thẹn thấy liễu chau mày
明嘉靖二十三年春莫開會試,Minh Gia Tĩnh nhị thập tam niên xuân Mạc khai Hội thí
及乎事濟君,Cập hồ sự tế quân
置各武庫火噐庫廣田於其中種石竹於其邉,trí các vũ khố hoả khí khố quảng điền ư kì trung chủng thạch trúc ư kì biên
其賣直則奏云朝廷臣𢙇疾妬心而請一月三次奏事,kì mại trực tắc tấu vân triều đình thần hoài tật đố tâm nhi thỉnh nhất nguyệt tam thứ tấu sự
及至諒山,cập chí lạng sơn
繞𥾗,thêu tỉu
娘強悴㤕秋波,Nàng càng tủi xót thu ba
没𣳔𦹵木撑荑渃吟𤄯沕𧡊之女兜,một dòng cỏ mọc xanh rì nước ngâm trong vắt thấy gì nữa đâu
𤇊又浮陣打󰠃雲仙,bừng bừng nổi trận đánh cùng vân tiên
甘竹凣皿噲浪核枚,cam trúc phàm miệng gọi rằng cây mai
另賒𠓀料尋唐,Lánh xa trước liệu tìm đường
命太傅附郡公阮潶太保廣郡公鄭杭陵郡公鄭榜洪郡公鄭榴等參預朝政,Mệnh Thái phó Phụ quận công Nguyễn Hắc Thái bảo Quảng quận công Trịnh Hàng Lăng quận công Trịnh Bảng Hồng quận công Trịnh Lựu đẳng tham dự triều chính
時它沈玉潛香朱耒,thì đà đắm ngọc chìm hương cho rồi
夏四月覧山寺㙮成,hạ tứ nguyệt lãm sơn tự tháp thành
𣷭𣳔淡渃溟茫屍㵢㳥澾𢧚塘𠊛戈,bể dòng dặm nước mênh mang thây trôi sóng giạt nên đường người qua
󰘚𬂙𢬣󰝸女淶,Mặt trông tay chẳng nỡ rời
所築之處視民田地度其所築依價還錢,Sở trúc chi xứ thị dân điền địa độ kì sở trúc y giá hoàn tiền
馭英𠫾󱈘,ngựa anh đi trước
騎㺔𩂏丐傘𧍰𠵌讀豸豸𦊚𣳔勾䜹,cưỡi voi che cái tán rồng nghe đọc trây trẩy bốn dòng câu thơ
身根固礙之顛白,thân căn có ngại chi đen bạc
氣坦𠫅生𠊛重厚,khí đất dày sinh người trọng hậu
恪芇𥿥𥿗麻𫐮𠓨針,khác nào sợi chỉ mà lòn vào kim
傷茄痗𠰘丐𬷬𬷬,thương nhà mỏi miệng cái đa đa
查,tra
宗永本嘉遠人阮固子而總管黎元養為己子以蔭調遷為權給事中梁世榮所劾帝奪其職,Tông Vĩnh bản Gia Viễn nhân Nguyễn Cố tử nhi Tổng quản Lê Nguyên dưỡng vi kỷ tử dĩ ấm điều thiên vi quyền cấp sự trung Lương Thế Vinh sở hặc Đế đoạt kì chức
大饑饑莩相󰥺,Đại cơ cơ phu tương chẩm
其叔父㨿󱖮󰀋與帝拒戰,Kì thúc phụ cứ Bông sách dữ đế cự chiến
梵宇厨髙迄迷,phạn vũ chùa cao ngất mây
呐搮𠮩,nói lắt léo
別尼𤞺𤝞吏坤八猫,biết nơi cáo chuột lại khôn bắt mèo
󰜋𠳒㐌別旦些,Một lời đã biết đến ta
救助即効,Cứu trợ tức hiệu
季犛以故宗室仁榮女黄中公主妻之,quý li dĩ cố tông thất nhân vinh nữ hoàng trung công chúa thê chi
銅銚色束固󰅹,đồng điêu sắc thuốc có niêu
㵢㵢花󰲼󰉺残功名,trôi trôi hoa dạt sớm tàn công danh
个庒咹圤个𢟔,cá chẳng ăn muối cá thối
苟有至誠以感之巽言以入之帝之聰睿有素其從之也必矣,cẩu hữu chí thành dĩ cảm chi tốn ngôn dĩ nhập chi đế chi thông duệ hữu tố kì tòng chi dã tất hĩ
伏望定例今降諸縣路各置常川掾吏一人諳曉簿牒頗能書筭以守文牒,Phục vọng định lệ kim giáng chư huyện lộ các trí thường xuyên duyện lại nhất nhân am hiểu bạc điệp pha năng thư toán dĩ thủ văn điệp
没恩情󰠱没情󰒂溇,một ân tình nặng một tình nghĩa sâu
以本月十九日遷塟于御天之羙舍鄕,Dĩ bản nguyệt thập cửu nhật thiên táng vu Ngự Thiên chi Mĩ Xá hương
十一曰擇󰱑楝以作敢言之氣,Thập nhất viết trạch đài luyện dĩ tác cảm ngôn chi khí
矯麻几恪挰𢺀如䊷固䉅易麻矯𦀊,kẻo mà kẻ khác rình mò như chài có chóp dễ mà kéo dây
夏四月俘獲僞惠武王檻送京師斬之,Hạ tứ nguyệt phu hoạch nguỵ Huệ Vũ Vương hạm tống kinh sư trảm chi
𡗶生物揾朋㝵裊特𦹳菟少卒鮮,trời sinh vật vẫn bằng người nẻo được thơm tho thiếu tốt tươi
然偏咱那庚子慎德元年,nhiên thiên thính na canh tí thận đức nguyên niên
咹𮥷牢咍及,ăn năn sao hay kịp
秋七月復置安南都護府於行交州以宋戎為泾畧使𭛁山東兵萬人以鎮之,Thu thất nguyệ phục trí An Nam Đô hộ phủ ư Hành Giao Châu dĩ Tống Nhung vi Kinh lược sứ phát Sơn Đông binh vạn nhân dĩ trấn chi
機緣芇㐌歇兜倍之,Cơ duyên nào đã hết đâu vội gì
󰪀已驅去其人而,nang dĩ khu khứ kì nhân nhi
統領官富郡公鄭根嘉其志而許之,thống lĩnh quan phú quận công trịnh căn gia kì chí nhi hứa chi
𦓅𠁀,già đời
浪冲作合機𡗶,Rằng Trong tác hợp cơ trời
㐌涂䏾󰆹吏碑𠰘唭,Đã dơ bụng nghĩ lại bia miệng cười
小󰠲專渃𠄩具𫫜,tiểu đâu chuyên nước hai cụ xơi
底𡀷具𫫜朱拖𩛜,để dọn cụ xơi cho đỡ đói
𠁑旗鎌捽匣𦋦,Dưới cờ gươm tuốt nắp ra
𧵆沔𡶀意坦辰浧𡉁拯𬈋之鄧,gần miền núi ấy đất thì sình lầy chẳng làm chi đặng
丐𢮿捧産𨕭𡗶𥊚𥊚人影如𠊛𠫾𡖵,cái quay búng sẵn trên trời mờ mờ nhân ảnh như người đi đêm
迻妯塊󰁮連𪮏把𧗱,đưa dâu khỏi cửa liền tay trở về
季犛不聽,Quý Li bất thính
外𠦳埮祝𠀧冬,ngoài nghìn dặm chốc ba đông
閭舒絲柳󱖮萌,Lơ thơ tơ liễu buông mành
𧋉𫄕,cóc tía
咹辰仍闷咹唁,ăn thì những muốn ăn ngon
仲始追及之見媚珠以死慟哭抱其尸歸葬螺城化爲玉石,Trọng Thuỷ truy cập chi kiến Mị Châu dĩ tử đỗng khốc bão kì thi quy táng Loa thành hoá vi ngọc thạch
百官朝服呼萬歲,Bách quan triều phục hô Vạn tuế
奉衛在廊有詔㫖方得舉噐械無詔㫖而擅舉過地頭外死,Phụng vệ tại lang hữu chiếu chỉ phương đắc cử khí giới vô chiếu chỉ nhi thiện cử quá địa đầu ngoại tử
折耒屡蜆排螉,giết rồi lũ kiến bầy ong
眾口咻咻聰耳聒音括讙聲也何曾一見薜居州,Chúng khẩu hưu hưu thông nhĩ quát âm quát hoan thanh dã Hà tằng nhất kiến Tiết Cư Châu
本月十七日分差将士由二道進擊,bản nguyệt thập thất nhật phân sai tướng sĩ do nhị đạo tiến kích
皇天差使抅𠾕󰝡士誠典所尼天庭,hoàng thiên sai sứ câu đòi đem sĩ thành đến thửa nơi thiên đình
民徵科不擾公事無缺者爲中考其人碌碌旅進旅退者爲下考,dân trưng khoa bất nhiễu công sự vô khuyết giả vi trung khảo kì nhân lục lục lữ tiến lữ thoái giả vi hạ khảo
彭勝𨕭𦝄嵬聖帝,bành thắng trên lưng ngôi thánh đế
牢平祿重權高,sao bằng lộc trọng quyền cao
打𣛠,đánh máy
蘇問嗒剌國商舶貢物,Tô Vấn Đáp Lạt quốc thương bạc cống vật
轉爫𬏓󰁰合蒸准𢷣𦇒,chuyển làm vài mươi hợp chưng chốn dỡ rối
呌𡗶𠳿坦別侯埃兵,kêu trời vỉ đất biết hầu ai bênh
葻,bông
融病卒,dung bệnh tốt
潭池塌塞桑菜渰󰊦,đàm trì tháp tắc tang thái yêm cảo
阮天祐奏疏曰陛下脩德録寃囚出宮女而天不雨請斬臣以謝天下,Nguyễn Thiên Hựu tấu sớ viết Bệ hạ tu đức lục oan tù xuất cung nữ nhi thiên bất vũ thỉnh trảm thần dĩ tạ thiên hạ
若咱左右之人考掠臣家人病痛必生異辝則臣身恐不能保願陛下思之,nhược thính tả hữu chi nhân khảo lược thần gia nhân bệnh thống tất sinh dị từ tắc thần thân khủng bất năng bảo nguyện bệ hạ tư chi
都咹都於態凣,đua ăn đua ở thói phàm
閩閩年哿,dần dần nên cả
夏五月雷震天安殿又震太清宫天尊像仆地折一指,Hạ ngũ nguyệt lôi chấn Thiên An điện hựu chấn Thái Thanh cung Thiên Tôn tượng bộc địa triết nhất chỉ
𩵜𩸳,cá mòi
癮胗𬏱𡮈外𤿦,ẩn chẩn mụt nhỏ ngoài da
傷爲𠊚等英才,thương vì người đấng anh tài
箔𥱫,bạc sáo
春正月梁授陳覇先威明將軍交州刺史,xuân chính nguyệt lương thụ trần bá tiên uy minh tướng quân giao châu thứ sử
師鑠等使人告急于太師,Sư Thước đẳng sử nhân cáo cấp vu Thái sư
貧󰛈併妬朱𧷺買冲,mần răng tính đó cho tròn mới xong
明皇立𡥵次𠄩,minh hoàng lập con thứ hai
𨀈𦋦𠾺󰘚珠眉功名堆𫳘易虧夥共,bước ra thẹn mặt chau mày công danh đôi chữ dễ khuây khỏa cùng
帝令諸将曰民苦於虐政久矣,đế lệnh chư tướng viết dân khổ ư ngược chính cửu hĩ
至自寕橋倍道而行遇賊於車轆橋迎戦破之,chí tự Ninh Kiều bội đạo nhi hành ngộ tặc ư Xa Lộc kiều nghênh chiến phá chi
𦋦𠫾皮𣅶散更,ra đi vừa lúc tam canh
命引御舶出玉山以疑賊情,Mệnh dẫn ngự bách xuất Ngọc Sơn dĩ nghi tặc tình
以楊直原爲吏科都給事中優加廉絜季俸钱,dĩ dương trực nguyên vi lại khoa đô cấp sự trung ưu gia liêm khiết quý bổng tiền
兑傷󰠎埮梓枌,Đoái thương muôn dặm tử phần
身英𠫾𥛭𧗱󱸢󰜋𨉓,thân anh đi lẻ về loi một mình
呐耒𠻵𠰘揩𢬣𬂙盧杞吏捽𨃐捻蹺,nói rồi mắng miệng day tay trông lư kỷ lại rút giày ném theo
𠇮高路匕異奇叱凶,mình cao lồ lộ dị kỳ rất hung
千年弋弋官堦吝吝,hiên niên dặc dặc quan giai lần lần
𨕭頭固䏾𩈘𡗶𤎜𤐝,trên đầu có bóng mặt trời sáng soi
擒如𫽄杜仍𣈜群撑,cầm như chẳng đỗ những ngày còn xanh
賊船入奇羅海門,Tặc thuyền nhập Kì La hải môn
󱟎蒸𠅜𨤔榮,nuôi chưng lời vẻ vang
本空廊𥯎之低,vốn không làng xóm chi đây
𤎐㐌固𦑗束府,nực đã có quạt thúc phủ
䈪甓竃徙投之,hích bích táo tỉ đầu chi
𤯩乘碎㐌𢧚料𠇮碎,Sống thừa tôi đã nên liều mình tôi
湼𣠑𣔥,nết bòng chanh
丁巳二十四年漢髙后漢禁南越關市鉄噐,đinh tị nhị thập tứ niên hán cao hậu hán cấm nam việt quan thị thiếc khí
海関,hải quan
妙常練練䜹排,diệu thường rén rén thưa bày
𠳨囯浪縣臨清散𧵆,hỏi quê rằng huyện lâm thanh tán gần
䐗堵𧜖𧝓蒸盃,chửa đủ chăn đệm chưng vui
姅𡖵傳檄定𣈗出征,nửa đêm truyền hịch định ngày xuất chinh
句哈爫之謳拯路㐌生𪰛養默𢚸𡗶,câu cóp làm chi âu chẳng lọ đã sinh thời dưỡng mặc lòng trời
史臣吳士連曰帝之興也義兵所至明人皆敗北𡸈以眾寡強弱之不敵哉盖其德瑛天而天應之悅人而人㱕之不惟本國之人悅服至於叛徒亦尊敬如此宜其無鬪志而皆來降也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Đế chi hưng dã nghĩa binh sở chí Minh nhân giai bại bắc khởi dĩ chúng quả cường nhược chi bất địch tai Cái kì đức hiệp thiên nhi thiên ứng chi duyệt nhân nhi nhân quy chi bất duy bản quốc chi nhân duyệt phục chí ư phản đồ diệc tôn kính như thử nghi kì vô đấu chí nhi giai lai hàng dã
次𦒹,thứ sáu
朱払𢞂把罪爲在𤽗,Cho chàng buồn bã tội vì tại ngươi
治,trị
以明年爲嘉靖,dĩ minh niên vi gia tĩnh
望夫𠸗仍蒙𫯳,vọng phu xưa những mong chồng
三月再征順每州逆儼生擒哀牢将道𫎇及妻子於羅洞并獲儼子生象撞銅儼計󰠃出降,tam nguyệt tái chinh thuận mỗi châu nghịch nghiễm sinh cầm ai lao tướng đạo mông cập thê tử ư la động tịnh hoạch nghiễm tử sinh tượng chàng đồng nghiễm kế cùng xuất hàng
調尼罕𪽝仍𠊛是非,Điều này hẳn bởi những người thị phi
然居攝之時自稱副王至佃匐之起兵其即帝位也出於巨俩輩脅之以兵,nhiên cư nhiếp chi thời tự xưng phó vương chí điền bặc chi khởi binh kì tức đế vị dã xuất ư cự lạng bối hiếp chi dĩ binh
令賜各處父道爲守禦團練等職爵中品,lệnh tứ các xứ phụ đạo vi thủ ngự đoàn luyện đẳng chức tước trung phẩm
帝使太師以養女歸之以結鄰國之好,đế sử thái sư dĩ dưỡng nữ quy chi dĩ kết lân quốc chi hiếu
小姐浽陣同同,tiểu thư nổi giận đùng đùng
補茹補󰘂典𫢩買詳,bỏ nhà bỏ cửa đến nay mới tường
昌增築羅城稍復牢固在位十七年以足疾乞還,xương tăng trúc la thành sảo phục lao cố tại vị thập thất niên dĩ túc tật khất hoàn
時莊定大王𩖀為太尉黎季犛同平章事知審刑院黎亞夫既遣𩖀去黎季犛椅不許同坐,Thời Trang Định đại vương ngạc vi Thái uý Lê Quý Li Đồng bình chương sự tri Thẩm hình viện Lê Á Phu ký khiến ngạc khứ Lê Quý Li kỷ bất hứa đồng toạ
永茹𫽄便𡎢佳,Vắng nhà chẳng tiện ngồi dai
徐浪国士㧅󰅒,từ rằng quốc sĩ xưa nay
捧爵引𨢇仕宜襖曳,bổng tước dẫn rượu rảy ngay áo dài
㾔𤑭,lở lói
令下招安人民悅服,Lệnh hạ chiêu an nhân dân duyệt phục
以吏科給事中寕滔兼教習功臣子弟及近侍𭓇生,Dĩ Lại khoa cấp sự trung Ninh Thao kiêm giáo tập công thần tử đệ cập cận thị học sinh
史臣吳士連曰佛家之説有謂舍利者乃焚身時精氣所聚之精不為火所滅之物故謂之寶,sử thần ngô sĩ liên viết phật gia chi thuyết hữu vị xá lợi giả nãi phần thân thời tinh khí sở tụ chi tinh bất vi hoả sở diệt chi vật cố vị chi bảo
油麻隔阻江溪拱料,dù mà cách trở giang khê cũng liều
拯婬拯殺拯偷害㝵拯固罪󰠳細命,chẳng dâm chẳng sát chẳng thâu hại người chẳng có tội đâu tới mình
春正月内人火頭杜時献綠毛金龜,xuân chính nguyệt nội nhân hoả đầu đỗ thời hiến lục mao kim quy
浽娘灾难㐌苔,Nỗi nàng tai nạn đã đầy
腰埃時拮𢢂埃時𢸝,yêu ai thì cất ghét ai thì dìm
生,sinh
汝春𣂷杜蔑丐黄鶯,nhớ xuân ngẩn đỗ một cái vàng anh
常欺讀册講坛細勾生我淚潺如𣻆,thường khi đọc sách giảng đàn tới câu sinh ngã lệ tràn như tuôn
奈史籍闕於紀載而事實出於傳聞文涉恠誕事或遺忘以至謄寫之失真紀録之繁冗徒為嵬目将何鑒焉,nại sử tịch khuyết ư kỉ tải nhi sự thực xuất ư truyền văn văn thiệp quái đản sự hoặc di vong dĩ chí đằng tả chi thất chân kỉ lục chi phồn nhũng đồ vi ngôi mục tương hà giám yên
雖然此特爲人才論若顔閔則無是言矣,tuy nhiên thử đặc vi nhân tài luận nhược nhan mẫn tắc vô thị ngôn hĩ
依𠳒払𠸕𠳚共娘𦖑,y lời chàng dặn gửi cùng nàng nghe
桧睦󰜏底𥪝杠,củi mục bà để trong rương
仍命中書省守中書令知三舘事仍知𭓇生御前二局輕車尉䏓直中書省中書令侍郎入侍經筵兼管近侍祗侯各局上騎都尉阮伯驥同撰穆陵碑,nhưng mệnh trung thư sảnh thủ trung thư lệnh tri tam quán sự nhưng tri học sinh ngự tiền nhị cục khinh xa uý nguyễn trực trung thư sảnh trung thư lệnh thị lang nhập thị kinh diên kiêm quản cận thị chi hầu các cục thượng kị đô uý nguyễn bá ký đồng soạn mục lăng bi
清天白日𤑟𤉜朱𥋳,Thanh thiên bạch nhật rõ ràng cho coi
又詣上相府拜賀訴以兄弟之情甚相友愛,hựu nghệ thượng tướng phủ bái hạ tố dĩ huynh đệ chi tình thậm tương hữu ái
感傷𠄩婍女兒縸𮥷,Cảm thương hai ả nữ nhi mắc nàn
猿𤼸菓供𪀄迻花𢜠,vượn dâng quả cúng chim đưa hoa mừng
隊𡗶踏坦於𠁀,Đội trời đạp đất ở đời
命錯時𢧚每𧵑散,mình thác thời nên mọi của tan
蕋逃㐌披朱𠊛情鍾,Nhị đào đã bẻ cho người tình chung
牢沛蒸𥪞葛淋,sao phải chưng trong cát lầm
袩㝵定價皮耒,xem người định giá vừa rồi
常遊覧山川足跡半天下求所謂學宫文廟未嘗一見,thường du lãm sơn xuyên túc tích bán thiên hạ cầu sở vị học cung văn miếu vị thường nhất kiến
茹香高捲幅𬗢,Nhà hương cao cuốn bức là
扛囉蒸𡧲棱,giăng ra chưng giữa rừng
𪀄扒工棱,chim bắt trong rừng
犯法,phạm pháp
循餘眾猶二千,Tuần dư chúng do nhị thiên
朝客過欣茄土翳𠶒行如世語𩵽鮮,chiều khách quá hơn nhà thổ ế đắt hàng như thể ngỡ tôm tươi
及東巡駕回天德江大來茘枝𭁈阮氏路通宵而崩,cập đông tuần giá hồi thiên đức giang đại lai lệ chi dữ nguyễn thị lộ thông tiêu nhi băng
𢜝涓敢𠼯𦋦𠳒,Sợ quen dám hở ra lời
𣈜恪𣌋𧽈,ngày khác sớm dậy
傷人,thương nhân
延果出家而終釋號凈光尼,diên quả xuất gia nhi chung thích hiệu tịnh quang ni
元徐壽輝起兵稱帝國内大亂,nguyên từ thọ huy khởi binh xưng đế quốc nội đại loạn
語𥉩量𢌌高苔,ngửa trông lượng rộng cao dày
唉嗔踸又仕𡆫姻緣,hãy xin chậm chậm sẽ vầy nhân duyên
遣陳守度領軍討阮嫩段尚及諸蛮,khiến trần thủ độ lĩnh quân thảo nguyễn nộn đoàn thượng cập chư man
𠁔𦠘𧗱准書軒,Sánh vai về chốn thư hiên
議置提領官有掌提領同提領剛提領提領四城軍務事其職掌則巡警京師各處斥堠擒捕姦非,nghị trí đề lĩnh quan hữu chưởng đề lĩnh đồng đề lĩnh cương đề lĩnh đề lĩnh tứ thành quân vụ sự kì chức chưởng tắc tuần cảnh kinh sư các xứ xích hậu cầm bổ gian phi
𧘇丕尼敬礼,ấy vậy nay kính lễ
梅生停分别牢欺𦋦曰帖欺𠓨𢯢花,mai sinh đành phận biết sao khi ra viết thiếp khi vào sửa hoa
󱦪󱰐𪀄買逸𠽮𫔳𧯅虫𠱊垃𩂏拱𠫅,mồi nuôi chim mái dặt dè cửa hang trùng sẽ lấp che cũng dày
有之癸巳天應政平二年宋紹定六年命馮佐周閲定乂安府諸名邑,hữu chi Quý Tị Thiên Ứng Chính Bình nhị niên Tống Thiệu Định lục niên mệnh Phùng Tá Chu duyệt định Nghệ An phủ chư danh ấp
結爫夫婦至情,kết làm phu phụ chí tình
於抵娘𭓇菩提占占蔑𬌓𢚸葵向陽,ở đây nàng học bồ đề chăm chăm một tấm lòng quỳ hướng dương
與賤服不相,dữ tiện phục bất tương
九月命太保壽郡公鄭欐爲統領刑科給事中梁谊爲督視少傅武郡公鄭棟爲督率户科給,Cửu nguyệt mệnh Thái bảo Thọ quận công Trịnh Lệ vi Thống lĩnh Hình khoa cấp sự trung Lương Nghị vi đốc thị Thiếu phó Vũ quận công Trịnh Đống vi Đốc suất Hộ khoa cấp
𢮿船連吏爫橋呵拯𫊔所創𠱋,quay thuyền liền lại làm cầu há chẳng rệt thửa sáng ru
以政事院同參𬢱阮欽為演州安撫使復禮州鎮撫使黎彦為葵州知州,dĩ chính sự viện đồng tham nghị nguyễn khâm vi diễn châu an phủ sứ phục lễ châu trấn phủ sứ lê ngạn vi quỳ châu tri châu
待𣈜揲賊𥊛澄庒󰋓,đợi ngày dẹp giặc trông chừng chẳng khơi
丐俸𦝄清湿倘边萌𧡊𦝄埃庒動情月花,cái bóng trăng thanh thấp thoáng bên mành thấy trăng ai chẳng động tình nguyệt hoa
庄戒列涅󰯪与共來󱜐弄恨陣,chẳng dái sệt nết rông dữ cũng lại ra lòng hận giận
遣㝵𦇒涅𢚸胣𨫊𥒥丕,khiến người rối nát lòng dạ sắt đá vậy
外冦侵犯京畿内姦覬覦神噐社稷消剥以至於亡庚戌紹慶元年十月以前楊日禮大定二年,ngoại khấu xâm phạm kinh kì nội gian ký du thần khí xã tắc tiêu bác dĩ chí ư vong canh tuất thiệu khánh nguyên niên thập nguyệt dĩ tiền dương nhật lễ đại định nhị niên
𢮀𦝄𡞕劎𨑮𠄼𨑮糁尋旦漸󱙭謨𬟥差彦戈,sờ lưng vợ kiếm mười năm mười tám tìm đến tiệm dư mua thuốc xái ngậm qua
癸丑十四年明萬曆十一年,Quý Sửu thập tứ niên Minh Vạn Lịch thập nhất niên
達鎌𢶒甲𠓀𡑝叩頭,Đặt gươm cởi giáp trước sân khấu đầu
張輔以阮大擒一胡有功劄付交趾都指揮使,trương phụ dĩ nguyễn đại cầm nhất hồ hữu công tráp phó giao chỉ đô chỉ huy sứ
藝宗削平内難光復舊物有敬天爱民之,Nghệ Tông tước bình nội nạn quang phục cựu vật hữu kính thiên ái dân chi
色渃冲銀𠁺漊,sắc nước trong ngần suốt sâu
󰝂才情𢩳𢫟買紅顔,đem tài tình san sẻ với hồng nhan
蕋見侵子孫每以事由投告有司則例為分别难於辨正合無照職品之尊卑定墓地之廣狹至是禮部尚書郭廷寶議云天下官貟百,oanh kiến xâm tử tôn mỗi dĩ sự do đầu cáo hữu ti tắc lệ vị phân biệt nan ư biện chính hợp vô chiếu chức phẩm chi tôn ti định mộ địa chi quảng hiệp chí thị lễ bộ thượng thư quách đình bảo nghị vân thiên hạ quan viên bách
正專拱𫽄山𣘈底停,chính chuyên cũng chẳng sơn son để dành
又使元郡公阮伯䮐鎮守乂安以撫其民,Hựu sử Nguyên quận công Nguyễn Bá Quýnh trấn thủ Nghệ An dĩ phủ kì dân
慧度卒贈左將軍以其子弘文爲刺史,Tuệ Độ tốt tặng Tả tướng quân dĩ kì tử Hoằng Văn vi Thứ sử
𠬠茹終乍󰉚𬁑,Một nhà chung chạ sớm trưa
漼𤁠㐌特𢘾恩渃𤐝細彊添𤏣䏾𦎛,dồi dào đã được nhờ ơn nước soi tới càng thêm tỏ bóng gương
海南,hải nam
太保陳沆上將軍陳渴真等謀誅季犛不克死之,thái bảo trần hàng thượng tướng quân trần khát chân đẳng mưu tru quý li bất khắc tử chi
親迎其子之妻則倫之亂矣嬖幸倡人之女則禍之胎矣,thân nghênh kì tử chi thê tắc luân chi loạn hĩ bế hạnh xướng nhân chi nữ tắc hoạ chi thai hĩ
俚戶始怒謀作亂,lí hộ thuỷ nộ mưu tác loạn
仁󰬥為𢲣坦福代代昆𡥙盛欣初,nhân nhiều vì trồng đất phúc đời đời con cháu thịnh hơn xưa
潭𣾸蘿柳湥霜招,Đầm đìa lá liễu giọt sương gieo
没𪤍銅雀鎖春𠄩嬌,Một nền Đồng Tước khoá xuân hai Kiều
畧䀡尋世爫頭,trước xem tầm thế làm đầu
仍戒勑十三道監察御史一體遵行毋得淹留廢格,những giới sắc thập tam đạo giám sát ngự sử nhất thể tuân hành vô đắc yêm lưu phế cách
九日斬道者程堂,Cửu nhật trảm đạo giả Trình Đường
碎隊尋覩娘芇𧡊󰠳,Tôi đòi tìm đủ nàng nào thấy đâu
湯盆沼渃𣳮真,thang bồn chậu nước rửa chân
迡庒󰑼󰜋𢆥𡢐倍之,Chầy chăng là một năm sau vội gì
膏羅󰓄,cao là mỡ
午󰀎𪪳哿代初些,ngõ ấy ông cả đời xưa ta
女父道之稱觀之今朝改爲輔導是也理或然也,nữ phụ đạo chi xưng quan chi Kim triều cải vi phụ đạo thị dã lí hoặc nhiên dã
觀音,quan âm
上皇曰先帝有命不敢違如有損害于自當之,Thượng hoàng viết Tiên đế hữu mệnh bất cảm vi như hữu tổn hại vu tự đương chi
風景他鄕㐱𨔍𨓡,phong cảnh tha hương chỉn lạ lùng
登庸使人徃燕京告于明人謂黎氏子孫無人丞嗣囑使大臣莫氏權官國事統撫民眾,Đăng Dung sử nhân vãng Yên Kinh cáo vu Minh nhân Vị Lê thị tử tôn vô nhân thừa tự chúc sử đại thần Mạc thị quyền quan quốc sự thống phủ dân chúng
後之鎮乂安者遂以爲奉事聖宗之所終李朝之世莫以爲非,Hậu chi trấn Nghệ An giả toại dĩ vi phụng sự Thánh Tông chi sở chung Lí triều chi thế mạc dĩ vi phi
󱛜𣈜𣎃󱙃𠄩𨒒貢胡,chọn ngày tháng chín hai mươi cống hồ
宋帝詔别賜錢五十萬米一百五十斛續給舘券,Tống đế chiếu biệt tứ tiền ngũ thập vạn mễ nhất bách ngũ thập hộc tục cấp quán khoán
帝已爲瑞詔群臣稱賀,đế dĩ vi thuỵ chiếu quần thần xưng hạ
十二月朔置懷遠驛于嘉林江岸以為異域來實舘歇之處,thập nhị nguyệt sóc trí hoài viễn dịch vu gia lâm giang ngạn dĩ vi dị vực lai thực quán hiết chi xứ
洩冶齊殺孤喧陳齊事可鑒也以此垂戒,Tiết Dã Tề sát Cô Huyên Trần Tề sự khả giám dã dĩ thử thuỳ giới
九月莫泳橋伯黄士愷及郎中裴徔矩議給前太保嘉國公阮探世業田五十畆,cửu nguyệt mạc vịnh kiều bá hoàng sĩ khải cập lang trung bùi tòng củ nghị cấp tiền thái bảo gia quốc công nguyễn thám thế nghiệp điền ngũ thập mẫu
貶户部尙書川郡公陳登選爲户部左侍郎禮部,biếm hộ bộ thượng thư xuyên quận công trần đăng tuyển vi hộ bộ tả thị lang lễ bộ
援車𠁑月𠳨𠻃哴翁月唉中囊固之,vin xe dưới nguyệt hỏi han rằng ông nguyệt hỡi trong nang có gì
些固之麻驕貝埃,ta có chi mà kiêu với ai
𢩵窓㐌𧡊楚卿蹥𠓨,đẩy song đã thấy sở khanh lẻn vào
免主𨤵槐車吝橘汝茄塘杏馭挰扛,mến chúa dặm hòe xe lẩn quất nhớ nhà đường hạnh ngựa dềnh dàng
几篤󰝅禅了了𬈴,kẻ dốc lòng thiền lẻo lẻo trong
庚子五年宋淳熙七年,Canh Tí ngũ niên Tống Thuần Hi thất niên
之問宰相陳平󰁮可使越者,chi vấn tể tướng trần bình cử khả sứ việt giả
蘭󰋇朶落類山野枉味香王者𡗋台,lan mấy đoá lạc loài sơn dã uổng mùi hương vương giả lắm thay
對曰如以位序論之則可矣,Đối viết Như dĩ vị tự luận chi tắc khả hĩ
媒𦖑娘呐𫨩情閉𣇞買浽三彭媒𨖲,mụ nghe nàng nói hay tình bấy giờ mới nổi tam bành mụ lên
元和凣十六,Nguyên Hoà phàm thập lục
襖𧞾秉包𣃣𡱩𥛭䏾腓喔呃𠇍桶𣹓,áo mặc bảnh bao vừa thước lẻ bụng phì óc ách mấy thùng đầy
先是多士恃有功勞衡衡國中脅奸豦女逼滛人妻故惟㦃使真討之,Tiên thị Đa Sĩ thị hữu công lao hoành hành quốc trung hiếp gian cự nữ bức dâm nhân thê cố Duy Sản sử Chân thảo chi
至是帝以克終陞少保猶莖行遣事優待之特加中書門下平章事徒舊制也,chí thị đế dĩ khắc chung thăng thiếu bảo do hành hành khiển sự ưu đãi chi đặc gia trung thư môn hạ bình chương sự đồ cựu chế dã
調󰠳𥙩燕爫鸚,Điều đâu lấy yến làm anh
浽𬓲群默貝情之低,Nỗi riêng còn mắc với tình chi đây
丁先皇平十二使君之乱而併有之少帝徵若弗䏻禦敵以國事委之大将黎桓而黎桓承丁后之傳以有天下者順也,Đinh Tiên Hoàng bình thập nhị sứ quân chi loạn nhi tính hữu chi Thiếu Đế trưng nhược phất năng ngự địch dĩ quốc sự uỷ chi đại tướng Lê Hoàn nhi Lê Hoàn thừa Đinh hậu chi truyền dĩ hữu thiên hạ giả thuận dã
盎功名𤾓塘𢶿也仍辱𤶑󰅹㐌己宜,áng công danh trăm đường rộn rã những nhọc nhằn nào đã nghỉ ngơi
世情窖宛愠朋鈎,thế tình khéo uốn vẫn bằng câu
事尼寔𤑟果然聀槐𣃣𥃱應連占包,sự này thực rõ quả nhiên giấc hòe vừa nhắp ứng liền chiêm bao
呐吻咹吻濫吻讐吻,nói vặt ăn vặt trộm vặt thù vặt
釭羅蘭達㗂盃,cồng la chan chát tiếng vui
𣅶𨄹景𦝄冲𩙌沫,lúc dạo cảnh trăng trong gió mát
式方食或勸出避之,thức phương thực hoặc khuyên xuất tị chi
遁眞湿𥒥眞高岋𡹡,rón chân thấp đá chân cao gập ghềnh
包饒𧵑󰋇𣈜塘,Bao nhiêu của mấy ngày đường
賜武璥等三人進士出身阮有翼等十四人同進士出身,Tứ Vũ Kính đẳng tam nhân tiến sĩ xuất thân Nguyễn Hữu Dực đẳng thập tứ nhân đồng tiến sĩ xuất thân
怒払金妬󰑼𠊛𣈜初,Nọ chàng Kim đó là người ngày xưa
恤士卒,tuất sĩ tốt
且寬民力,thả khoan dân lực
尚書令黎康詣弘祐大王廟用牛一,thượng thư lệnh lê khang nghệ hoằng hựu đại vương miếu dụng ngưu nhất
據𥪞夢兆麻推,Cứ trong mộng triệu mà suy
獨黎廣度出行于陳暠,Độc Lê Quảng Độ xuất hàng vu Trần Cảo
冬十月帝幸平灘駐蹕陳舍灣會王侯百官議攻守之策及分守,đông thập nguyệt đế hạnh bình than trú tất trần xá loan hội vương hầu bá quan nghị công thủ chi sách cập phân thủ
春色𦊛務𫽄率兜,xuân sắc tư mùa chẳng sót đâu
六月王親御坐東楼令掘江鏖船習射,Lục nguyệt Vương thân ngự toạ Đông lâu lệnh quật giang ao thuyền tập xạ
朗𦖑貞仍盘桓𫏾座𨅸産边盘𡎢涓,lặng nghe riêng những bàn hoàn trước toà đứng sững bên bàn ngồi quên
次尼細次月娥,thứ này tới thứ nguyệt nga
順宗皇帝在位九年紀元者一,thuận tông hoàng đế tại vị cửu niên kỷ nguyên giả nhất
見賊勢大張㯀以本命旗授與督視楊湖,kiến tặc thế đại trương toàn dĩ bản mệnh kì thụ dữ đốc thị dương hồ
遣使遺異獸于送曰麟,Khiển sứ di dị thú vu Tống viết Lân
三江城不預,Tam Giang thành bất dự
󱥲秋皮乃𥱰霜襘鞍㐌𧡊椿堂典尼,giậu thu vừa nảy giò sương gối yên đã thấy xuân đường đến nơi
𠎊呂,rôm rả
萬餘頂,vạn dư đỉnh
詩辰𠦻襊𨢇𠦻壼,thơ thì lưng túi rượu lưng hồ
󰂇庄綠女𠀧生,Ví chăng duyên nợ ba sinh
晨昏針拙礼常,Thần hôn chăm chút lễ thường
次槅大雲樓連起長春殿以爲御寢之處,Thứ cách Đại Vân lầu liên khởi Trường Xuân điện dĩ vi ngự tẩm chi xứ
碎朋㝵多店,tối bằng người đi đêm
㷝香𣃣𣇜𡖵清𦖑兜卑庇如形㗂埃,đốt hương vừa buổi đêm thanh nghe đâu ti tỉ như hình tiếng ai
負情偨伵𠲹唎父親,phụ tình thấy tớ cãi lời phụ thân
抈吏抈𡳪,ngoắt lại ngoắt đuôi
夭,yêu
吟𠮾𦍛朋覔重台,ngẫm ngột dường bằng mếch trọng thay
𡛔󰅹󰑼𡛔𫽄𫨩悭𫯳,gái nào là gái chẳng hay ghen chồng
徐鈺就勤政殿致祭聖宗皇帝,Từ Ngọc tựu Cần Chính điện trí tế Thánh Tông Hoàng đế
𣷭斈場文恒日摆,bể học trường văn hằng nhặt bới
𥙩埃堵差遣,lấy ai đủ sai khiến
芒𥛣子路󱬂𤃛顔淵,mang đai tử lộ quảy bầu nhan uyên
𠁀皮及課太平,đời vừa gặp thuở thái bình
𠀧生㐌菲𨑮願緣堆𡋿拱󰑼緣伴排,ba sinh đã phỉ mười nguyền duyên đôi lứa cũng là duyên bạn bầy
󱚷𨕭𠻵㗂隊𣦍蓮侯,Sảnh TRÊN MẮNG tiếng đòi ngay lên hầu
息,tức
魔曾助𬟥曾查,ma từng chữa thuốc từng tra
爫清蔑𠼶朱戈,làm thinh một nín cho qua
𣊾𣉹𣼬𣺼羮芹𤍇冲,bây giờ đểnh đoảng canh cần nấu suông
𩄲𠄼式𩂏撫殿堯𡶀𠦳層扃孤塘蜀,mây năm thức che phủ điện nghiêu núi ngàn tầng quanh co đường thục
傷喂𬮙𨤮長城,thương ôi muôn dặm trường thành
吏𠵌鬼使劳滔引𠬠𠊚󱚢頭逐芒杠,lại nghe quỷ sứ lao xao dẫn một người vào đầu trọc mang gông
倍𨖅園翠𢲛󰑼,vội sang vườn thuý dò la
陳,trần
妾油䏾拯咍推,Thiếp dù bụng chẳng hay suy
有小卒陳來者捧糲飯以進,Hữu tiểu tốt Trần Lai giả phủng lệ phạn dĩ tiến
𤂩空世俗常情,rửa không thế tục thường tình
卯怒爫埃𢪀朱𬎷,mẹo nó làm ai nghĩ cho ra
民心大悅,Dân tâm đại duyệt
渃碧𡽫𩇢𥋳永𨤔,nước biếc non xanh coi vắng vẻ
蔭充錦衣衛俊士仍留本衛未充者繼如前例或往年被送充各衛金再還俊士如前所迤表功臣之勸昭親親之風,ấm sung Cẩm y vệ tuấn sĩ nhưng lưu bản vệ vị sung giả kế như tiền lệ hoặc vãng niên bị tống sung các vệ kim tái hoàn tuấn sĩ như tiền sở dĩ biểu công thần chi khuyến chiếu thân thân chi phong
滝瀘渃浊𠊚顛埃𨕭庯偃拱𫺴塘𧗱,sông lô nước đục người đen ai lên phố ẻn cũng quên đường về
此吾所以深有愧於佛氏之徒遠矣輙暴吾以書,Thử ngô sở dĩ thâm hữu quý ư Phật thị chi đồ viễn hĩ Triếp bạo ngô dĩ thư
癸亥三年梁大同九年,quý hợi tam niên lương đại đồng cửu niên
孝大王郡哀王梁王唐王演王名鎬應王名銘肇王名鍰祔之西夾曰昭勳堂以忠勇王名恭石王宋王福王名錚廣王名鎸鎮王名�義王名�荆王名鋧祔之,Hiếu Đại Vương Quận Ai Vương Lương Vương Đường Vương Diễn Vương Danh Cảo Ứng Vương danh Minh Triệu Vương Danh thoan phụ chi tây giáp viết Chiêu Huân đường dĩ Trung Dũng Vương Danh Cung Thạch Vương Tống Vương Phúc Vương Danh Tranh Quảng Vương Danh Thuyên Trấn Vương Danh Kinh Nghĩa Vương Danh cạnh Kinh Vương Danh Kiến phụ chi
空𫯳𦓡𬛒買頑,không chồng mà chửa mới ngoan
時常祀用太常樂惟行遣得之審刑止用齋内祭天覰賜太常祀盖時恩寵遇不下於行遣也史臣吳士連曰小人之用心也見利則進害則,thời thường tự dụng thái thường nhạc duy hành khiển đắc chi thẩm hình chỉ dụng trai nội tế thiên thứ tứ thái thường tự cái thời ân sủng ngộ bất hạ ư hành khiển dã sử thần ngô sĩ liên viết tiểu nhân chi dụng tâm dã kiến lợi tắc tiến hại tắc
𠄩娘畧㐌沛𠫾,hai nàng trước đã phải đi
因以故事論之,Nhân dĩ cố sự luận chi
時冬天水涸浚開水道以出戰艦,thời đông thiên thuỷ hạc tuấn khai thuỷ đạo dĩ xuất chiến hạm
願歸則給人船,Nguyện quy tắc cấp nhân thuyền
蓬𩸮邦蓬𩸮󱖮,bồng bống bang bồng bống bông
其文洽世相等各加,kì văn hiệp thế tướng đẳng các gia
黎念阮耒鄭文灑之句疑其可也壽域謂凶暴誠未至叛逆之指安可恠爲師回,lê niệm nguyễn lỗi trịnh văn sái chi câu nghi kì khả dã thọ vực vị hung bạo thành vị chí phản nghịch chi chỉ an khả quái vi sư hồi
𠦳鐄哙㤕礼常,Nghìn vàng gọi chút lễ thường
救兆姓倒懸之苦安積年反道之󰘊,Cứu Triệu tính đảo huyền chi khổ an tích niên phản đạo chi bang
𭛣兵埃几罕𫢩,việc binh ai kẻ han nay
研,nghiên
𨤰󰠲亇𪮍灰腥,nhẽ đâu cá mú hôi tanh
國會典以子午卯酉鄕試辰戌丑未會試惟光紹三年戊寅有科者以二年丁丑歳當大比而時方有事至是始󰁮行焉,quốc hội điển dĩ tí ngọ mão dậu hương thí thìn tuất sửu mùi hội thí duy quang thiệu tam niên mậu dần hữu khoa giả dĩ nhị niên đinh sửu tuế đương đại tỉ nhi thời phương hữu sự chí thị thuỷ cử hành yên
哏時𢧚曳呐𦋦𡘮𢚸,nhịn thì nên dại nói ra mất lòng
吀採朱𢘾捻𦲿栘,xin hái cho nhờ nắm lá đa
占城大敗,chiêm thành đại bại
𤳆辰忠孝󰥎頭,trai thời trung hiếu làm đầu
箕𠊛𬑉鳳𫙂𧏵,kìa người mắt phượng râu rồng
等往關上接北使,đẳng vãng quan thượng tiếp Bắc sứ
王不謹夫婦之端釀國家之乱無足稱者,Vương bất cẩn phu phụ chi đoan nhưỡng quốc gia chi loạn vô túc xưng giả
篤弄呂𦬑袄𩚵,dốc lòng trả nợ áo cơm
椎羅𨯸鉄,chùy là dùi sắt
九月書家李昭献白鵶,cửu nguyệt thư gia lí chiêu hiến bạch ác
覺緣自節啫娘撩䕯掛𪳍𢌌塘雲遊,giác duyên từ tiết giã nàng đeo bầu quảy níp rộng đường vân du
耒𨖲薹閣仕嘵嗷,rồi lên đài các sẽ nghêu ngao
翥𥙩𧵑些麻共移,chở lấy của ta mà cùng dời
途中印又亡,Đồ trung ấn hựu vong
欺𤎎欺訢欺潙欺苔,khi mờ khi tỏ khi vơi khi đầy
朱安之去無人告以善道所謂不信仁贒則國空虚是也,chu an chi khứ vô nhân cáo dĩ thiện đạo sở vị bất tín nhân hiền tắc quốc không hư thị dã
子徹為設盤?誘翁喬𦤶下獄,Tử Triệt vi thiết bàn xan dụ Ông Kiều trí hạ ngục
宣慰使權天長處承宣使興化承宣使參議阮德輶為御史󰱑僉都督御史歸化府知府阮叔通爲化承宣使參議,tuyên uy sứ quyền thiên trường xứ thừa tuyên sứ hưng hoá thừa tuyên sứ tham nghị nguyễn đức du vi ngự sử đài thiêm đô đốc ngự sử quy hoá phủ tri phủ nguyễn thúc thông vi hoá thừa tuyên sứ tham nghị
挷籠畑泊囉外幔覩,bưng lồng đèn bạc ra ngoài màn đỏ
李公𨻫召傷𢚸,lý công luống chịu thương lòng
意󰑼机造冉牟緣初𧷺陣恩娄填培,ấy là cơ tạo nhiệm mầu duyên xưa tròn trặn ơn sau đền bồi
㭲知吏固号竻根,gốc tre lại có hiệu lặc căn
礼其列麻其帝,lưỡi cày sắt mà cày đấy
吒伤昆哭祿熾襖𠇮𪡔責𠻵翁聖󰀎,cha thương con khóc lóc xé áo mình ra trách mắng ông thánh ấy
及長容貌環偉聰明過人博習群書有文武才,cập trưởng dung mạo hoàn vĩ thông minh quá nhân bác tập quần thư hữu văn võ tài
至是命官襨考丁酉庚子癸卯三科生徒,Chí thị mệnh quan phức khảo Đinh Dậu Canh Tí Quý Mão tam khoa sinh đồ
𡽫,non
𫽄𨖅艚女拱𨖅西,chẳng sang tàu nữa cũng sang tây
侯公主家沿河田庄新浮沙悉為家主所有,hầu công chúa gia duyên hà điền trang tân phù sa tất vi gia chủ sở hữu
秋田則二三月播種夏田則十一十二月耕種是夏田之急於冬尾也,thu điền tắc nhị tam nguyệt bá chủng hạ điền tắc thập nhất thập nhị nguyệt canh chủng thị hạ điền chi cấp ư đông vĩ dã
意者上德有所未脩政事有所舛紊人謀或有異圖而致然歟如人君再拱扵上所親者正人所行者正道間有細人出入内殿導引爲非如官方已有吏部反特許聀名非例賦税已有户部反差人到民爭收詞訟已有該勘衙門間有咱人誣告捉人取財軍項已有府司衛所間有差人勾取軍色重役乞具本革前弊照行,ý giả thượng đức hữu sở vị tu chính sự hữu sở suyễn vặn nhân mưu hoặc hữu dị đồ nhi trí nhiên dư như nhân quân tái củng ư thượng sở thân giả chính nhân sở hành giả chính đạo gian hữu tế nhân xuất nhập nội điện đạo dẫn vi phi như quan phương dĩ hữu lại bộ phản đặc hứa chức danh phi lệ phú thuế dĩ hữu hộ bộ phản sai nhân đáo dân tranh thu từ tụng dĩ hữu cai khám nha môn gian hữu thính nhân vu cáo tróc nhân thủ tài quân hạng dĩ hữu phủ ti vệ sở gian hữu sai nhân câu thủ quân sắc trọng dịch khất cụ bản cách tiền tệ chiếu hành
亦繼體守成之君也,diệc kế thể thủ thành chi quân dã
詔凣爭田而有榖者且分為二償耕者一分留一分,Chiếu phàm tranh điền nhi hữu cốc giả thả phân vi nhị thường canh giả nhất phần lưu nhất phần
白寃産疏即時𤼸𨕭,bạch oan sẵn sớ tức thì dâng lên
吒媄恒逐昆𫩉𡞕麻㝵庄宜𠅜󰀎,cha mẹ hằng giục con lấy vợ mà người chẳng nghe lời ấy
枝𩄲𬖉𤑟𡓃𠓨天台,Rẽ mây trông tỏ lối vào Thiên Thai
臭虫丐蠟,xú trùng cái rệp
催陀刼𤯩𫯳綿𠫾耒,thôi đà cướp sống chồng min đi rồi
𠲖欺󱕗沛罪情之低,e khi mắc phải tội tình chi đây
官軍掘弘裕父文郎塚斬其首,Quan quân quật Hoằng Dụ phụ Văn Lang trủng trảm kì thủ
給𥙩礼物爫碎称神,cấp lấy lễ vật làm tôi xưng thần
筆花卞買訂年篇,bút hoa bèn mới đính nên thiên
灵床牌位蜍娘扵𨕭,linh sàng bài vị thờ nàng ở trên
不分時刻兵出西都循廣平過天開𮢶山開路,Bất phân thời khắc binh xuất Tây Đô tuần Quảng Bình quá Thiên Quan tạc sơn khai lộ
降臣盧老分𠇮𦋦󰠳,hàng thần lơ láo phận mình ra đâu
枚𢖖油旦世芇,mai sau dầu dến thế nào
𤵺体泊頭坤体𤽸󰛈,dại thể bạc đầu khôn thể trắng răng
降管領黎蒲黎牢黎磊等還前鎮撫巡察等職以黎察所舉用故也,giáng quản lĩnh lê bồ lê sao lê lỗi đẳng hoàn tiền trấn phủ tuần sát đẳng chức dĩ lê sát sở cử dụng cố dã
至明德門帝奉制書置殿上不拜詭言近歲與蛮冦接戰塗馬傷足,Chí Minh Đức môn đế phụng chế thư trí điện thượng bất bái quỷ ngôn cận tuế dữ Man khấu tiếp chiến đồ mã thương túc
政刑補𭛣重煩,chính hình bỏ việc trọng phiền
十六日御瑞光行殿臨朝百官四方響應,Thập lục nhật ngự Thuỵ Quang hành điện lâm triều bách quan tứ phương hưởng ứng
三月會試天下舉人,tam nguyệt hội thí thiên hạ cử nhân
忳拙斟雜俸皮真𪮏,đồn chuyết chậm chạp vụng về chân tay
明帝從之命福與柳昇偕行,minh đế tòng chi mệnh phúc dữ liễu thăng giai hành
郑歆𧗱呐小童扱咹,trịnh hâm về nói tiểu đồng cọp ăn
九月禁以僞錢换税錢,Cửu nguyệt cấm dĩ nguỵ tiền hoán thuế tiền
賓客满座岱起擁節讀詔數徽罪過左右因反,Tân khách mãn toà Đại khởi ủng tiết độc chiếu sổ Huy tội quá tả hữu nhân phản
㗂陳陳,tiếng rần rần
󱷶唏󰠶󰘂强添沫篭,thoảng hơi gió cửa càng thêm mát lồng
於茹一媄二𡥵,ở nhà nhất mẹ nhì con
摳󱪏𦰟蔞荇,so le ngọn rau hạnh
嗔朱浅土𠬠堆,Xin cho thiển thổ một doi
自低買弋胣愁,từ đây mới dứt dạ sầu
洪順光紹之際國步多难,hồng thuận quang thiệu chi tế quốc bộ đa nạn
壬戌元年,nhâm tuất nguyên niên
丁丑四年明正統二年春正月嘉興鎮每州土酋道跪道湯等率本州執土官大知州道禮縊殺之㨿柵以叛,Đinh Sửu tứ niên Minh Chính Thống nhị niên Xuân chính nguyệt Gia Hưng trấn mỗi châu thổ tù Đạo Quỹ Đạo Thang đẳng suất bản châu chấp thổ quan đại tri châu Đạo Lễ ải sát chi cứ Sách dĩ phản
圭𠊛吏吸伴初朱陳𠄩户󰑼𠊛一家,quê người lại gặp bạn xưa chu trần hai họ là người nhất gia
折󰝂折鑡,chết đâm chết xẻ
賊敗走,Tặc bại tẩu
奴咹奴默摆咍爫,no ăn no mặc bởi hay làm
經𫀅巴遍,kinh xem ba bận
自今兒後謹察寃濫摘伏邪頑議論廟堂灼照黑白義之與比勿事滑󰏲大任仲寄朕尚須於卿一身耳,Tự kim nhi hậu cẩn sát oan lạm trích phục tà ngoan nghị luận miếu đường chước chiếu hắc bạch nghĩa chi dữ tỉ vật sự hoạt kê đại nhiệm trọng ký trẫm thượng tu ư khanh nhất thân nhĩ
沛沛丕哿湄滛,phới phới vậy cả mưa rào
正平憂憤成疾𭛁背死,chính bình ưu phẫn thành tật phát bối tử
十五日實等見明英宗泣下行拜禮󰍶見英宗所居皮帳布幃蓆地而寢因奏今陛下服食粗陋不堪,thập ngũ nhật thực đẳng kiến minh anh tông khấp hạ hành bái lễ tất kiến anh tông sở cư bì trướng bố vi tịch địa nhi tẩm nhân tấu kim bệ hạ phục thực thô lậu bất kham
𦣰固詔𧜖朱蔭押咹𪰛羮𩵜渚枯刊,nằm có chiếu chăn cho ấm áp ăn thời canh cá chớ khô khan
𣈜𠳨客最𬂙𬁖,ngày hỏi khách tối trông sao
路統府府統州州統縣,Lộ thống phủ phủ thống châu châu thống huyện
媄体昆時盃昆体媄時明,mẹ thấy con thời vui con thấy mẹ thời mừng
𫯳吱辰默𫯳吱荼𤹪𤍇貝𩵜𩸴𤮿𡃖,chồng chê thì mặc chồng chê dưa khú nấu với cá trê ngọt lừ
𪀄疑弓𨉠𠸒饒𠖤,chim ngờ cung bắn bảo nhau bay
𦧘𦟻,thịt nạc
油𤷱碑𥒥敢差𡬷鐄,dẫu mòn bia đá dám sai tấc vàng
糜鹿休於連棱,my lộc hươu ở trên rừng
這此勸懲常典最已甚嚴,giá thử khuyến trừng thường điển tối dĩ thậm nghiêm
扞等合兵象交戦佯北,Hãn đẳng hợp binh tượng giao chiến dương bắc
時黎意先已預僃陳疑兵于多祿江自將精兵夜時潜進間行縣中及旦軍至安山江邉大起砲號三聲截戦國楨後,Thời Lê Ý tiên dĩ dự bị trần nghi binh vu Đa Lộc giang tự tương tinh binh dạ thời tiềm tiến gian hành huyện trung cập đán quân chí An Sơn giang biên đại khởi pháo hiệu tam thanh tiệt chiến Quốc Trinh hậu
傘葉𠁀𠁀𬮌相公,tán rợp đời đời cửa tướng công
以東閣校書阮貴雅為東各𭓇士,dĩ đông các hiệu thư nguyễn quý nhã vi đông các học sĩ
狸狸号丐代埃,li li hiệu cái đười ươi
𬂙𨖲󰘚𨫊顛茌,Trông lên mặt sắt đen sì
陽功拮󰜋銅斤㐌𫅷,Dương công cất một đồng cân đã già
王既黜三哥即王位稱南,vương ký truất tam kha tức vương vị xưng nam
五月辛巳唐置柔遠軍於府治,Ngũ nguyệt Tân Tị Đường trí Nhu Viễn quân ư phủ trị
注石生㐌𠫾耒,chú thạch sanh đã đi rồi
群臣咍別事𢚸哏𬹸扛𬑉敢浪許𧯄,quần thần hay biết sự lòng cắn răng giương mắt dám rằng hở hang
󰠐󰠐娘共𢖵茹坤亏,Đăm đăm nàng cũng nhớ nhà khôn khuây
爫之仍退𥘷名𠽋唭,Làm chi những thói trẻ ranh nực cười
澤𪷩,trạch chằm
耒𦋦呂󰘚卽時,Rồi ra trở mặt tức thì
𠃅娄羕固𠮿嗃㗂㝵,Mé sau dường có xôn xao tiếng người
𥪝民󰋇仉特朋碎,trong dân mấy kẻ được bằng tôi
隲到王率兄弟奉承節度,Chất đáo vương suất huynh đệ phụng thừa tiết độ
浪浪𰿘隊恩𢚸,Rằng rằng Muôn đội ơn lòng
上皇嘗御重光宫帝來朝國公國峻從上皇曰我家本下流人始祖顯󰆑人世尚䧺勇每刺龍梭於髀間,Thượng hoàng thường ngự Trùng Quang cung Đế lai triều Quốc Công Quốc Tuấn tòng Thượng hoàng viết Ngã gia bản hạ lưu nhân thuỷ tổ Hiển Khánh nhân thế thượng hùng dũng mỗi thích long toa ư bễ gian
遣明降人朱儕等領馬百四十匹徃化州牧養,Khiển Minh hàng nhân Chu Sài đẳng lĩnh mã bách tứ thập sất vãng Hoá châu mục dưỡng
歆埋弄庄涓朋猿呌酉昆,hôm mai lòng chẳng quên bằng vượn kêu dấu con
泠汀兜女拱󰑼泠汀,Lênh đênh đâu nữa cũng là lênh đênh
閉𣇞些仕者功朱𠊚,bấy giờ ta sẽ trả công cho người
寕朔一府七縣并奉天府二縣,ninh sóc nhất phủ thất huyện tịnh phụng thiên phủ nhị huyện
㐌空緣畧庄麻,đã không duyên trước chăng mà
但差嗜酒耳仁廟默然遂不用國輔終以是職卒,Đản sai thị tửu nhĩ Nhân Miếu mặc nhiên toại bất dụng Quốc Phụ chung dĩ thị chức tốt
𦝄𦝃詠詠𡮍渚缺暈,trăng rằm vạnh vạnh chút chưa khuyết vầng
盧公奴㐌立机差𠊛𧗱拿没茹户梅,lư công nó đã lập cơ sai người về nã một nhà họ mai
決定,quyết định
𠄩翁吝矧歲陀高年,hai ông lẩn thẩn tuổi đà cao niên
第二隊右區營太尉榮郡公黄廷爱永郡公鄭桐等象馬兵卒一萬,đệ nhị đội hữu khu dinh thái uý vinh quận công hoàng đình ái vĩnh quận công trịnh đồng đẳng tượng mã binh tốt nhất vạn
𫚳坤豆簇茄官𤳇坤尋𡞕𡛔頑尋𫯳,chim khôn đậu nóc nhà quan trai khôn tìm vợ gái ngoan tìm chồng
然恭儉有餘而剛斷不足外而占㓂侵逼京畿内而逆胡窺窬神噐陳家之業由此而亡,nhiên cung kiệm hữu dư nhi cương đoán bất túc ngoại nhi chiêm khấu xâm bức kinh kì nội nhi nghịch hồ khuy du thần khí trần gia chi nghiệp do thử nhi vong
其制為八角殿之前後並駕鳳凰橋,Kì chế vi bát giác điện chi tiền hậu tịnh giá phụng hoàng kiều
十一日光紹帝自夢山行營𭛁還京城駐于芒山社,thập nhất nhật quang thiệu đế tự mộng sơn hành dinh phát hoàn kinh thành trú vu mang sơn xã
雖恪饒塘庄隔某剛,tuy cách nhiều đường chẳng cách mỗ gang
班店㝵默襖弹翁麻底㪯茹共每事連𪠞旦茹各柴於,ban đêm người mặc áo đàn ông mà để cửa nhà cùng mọi sự liền đi đến nhà các thầy ở
潙匕坦𢌌天高,vời vời đất rộng trời cao
是歲宋亡,Thị tuế Tống vong
客𧗱易遣凝宮𩈘𠊚於彊添窒䋦愁,khách về dễ khiến ngưng cung mặt người ở càng thêm thắt mối sầu
三月十四日明武宗毅皇帝崩無嗣,Tam nguyệt thập tứ nhật Minh Vũ Tông Nghị hoàng đế băng vô tự
梅點雪柳迎風,mai điểm tuyết liễu nghênh phong
棟梁丐牓農查,đống lương cái bảng nong tra
鎮守阮黄設計誘致立斬之于江中,Trấn thủ Nguyễn Hoàng thiết kế dụ trí Lập trảm chi vu giang trung
消遣摱没𠄩鐘𠮩咾,tiêu khiển mượn một hai chung lểu lảo
犇跿,bôn chạy
浪娘𬮙淡𠬠身,rằng nàng muôn dặm một thân
鮮𦞁邪󰬻孱𠍦,tiên tươi tà vạy sàn hèn
坤頑拯路徐𫯳󰬾𠦳銅敕賜夫人𠊛特如𠋥󰑼𠃣固,khôn ngoan chẳng lọ thờ chồng ba ngàn đồng sắc tứ phu nhân người được như mày là ít có
𨑮𠄻𢆥闭饒吝,mười lăm năm bấy nhiêu lần
生強󰜋醒𨑮迷,Sinh càng một tỉnh mười mê
朝堂等官請進封王世子西國公鄭柞王爵以合傳家盛典,Triều đường đẳng quan thỉnh tiến phong Vương Thế tử Tây quốc công Trịnh Tạc Vương tước dĩ hợp truyền gia thịnh điển
幅幀雲狗𦘧𠊛桑滄,bức tranh vân cẩu vẽ người tang thương
房嚴𨁪𡦂󱤃台口傳𠳐唱題尼払𦖑,phòng nghiêm dấu chữ mắc thay khẩu truyền vâng xướng đề này chàng nghe
三月會試天下士人,tam nguyệt hội thí thiên hạ sĩ nhân
𨉓𬙞𨑮𠄩丐突𧋆鎌𤍌𠀧𡱩捽扲𣙯,mình bảy mươi hai cái nốt ruồi gươm thiêng ba thước tuốt cầm chuôi
甲辰十五年明成化二十年,Giáp Thìn thập ngũ niên Minh Thành Hoá nhị thập niên
侃遣參軍高寶攻碩斬之,Khản khiển Tham quân Cao Bảo công Thạc trảm chi
水棠撞涇人黎餓改姓名爲陽龔自稱天上皇帝紀元永天,thuỷ đường tràng kênh nhân lê nga cải tính danh vi dương cung tự xưng thiên thượng hoàng đế kỷ nguyên vĩnh thiên
交趾太守蘇定爲政貪暴徵女王起兵攻之,giao chỉ thái thú tô định vi chính tham bạo trưng nữ vương khởi binh công chi
𠇍萬𢆥尼吻唉群,mấy vạn năm nay vẫn hãy còn
安𢚸𠹾領󱤰𢥈事󱙀,yên lòng chịu lãnh hết lo sự gì
冬十月帝幸僊逰山觀起慈氏天福院,đông thập nguyệt đế hạnh tiên du sơn quan khởi từ thị thiên phúc viện
今惠及軍民而彼不預彼非天,Kim huệ cập quân dân nhi bỉ bất dự bỉ phi thiên
想悲除󰑼包除,tưởng bây giờ là bao giờ
是以人有不足於已即推之於杲下人有不逆於已即置之於膝上物論未諧非為此󰊹,Thị dĩ nhân hữu bất túc ư dĩ tức suy chi ư cảo hạ nhân hữu bất nghịch ư dĩ tức trí chi ư tất thượng vật luận vị hài phi vi thử dư
丕咍生化机𡗶𨔍台,vậy hay sinh hoá cơ trời lạ thay
㝵少學坤別坤𫀅,người thiếu học khôn biết khôn xem
唉迻更帖𠓀擒爫𥱬,Hãy đưa canh thiếp trước cầm làm ghi
童浪𠊚扵東方,Đồng rằng Người ở Đông phương
庚午三年宋天聖八年,Canh Ngọ tam niên Tống Thiên Thánh bát niên
並赴京拜謁,tịnh phó kinh bái yết
󱤅園坦𡋥𣃣󰬾𡱩𣛰蘿椥標𨇜󰜋座,ruộng vườn đất cát vừa ba thước nứa lá tre pheo đủ một toà
廷試上親問以君師之道,đình thí thượng thân vấn dĩ quân sư chi đạo
𢭯𡑝達桌𣳮瓶𤏧香,quét sân đặt trác rửa bình thắp hương
拱如㗂京羅怒㗂西羅𩛂,cũng như tiếng kinh là nỏ tiếng tây là no
𧐖拯𠴍𪂲𪂲拯𠴍𧐖,lươn chẳng nhịn cò cò chẳng nhịn lươn
内地,nội địa
冲朝固几𠸫排,trong triều có kẻ tâu bày
浪咍時实󰑼咍,Rằng Hay thì thật là hay
寔如󰡫辰英𣳔𦀊底碎𬺗,thực như thế thì anh giòng dây để tôi xuống
󰱑官何栗等黨此不言朝廷莫正其罪,đài quan hà lật đẳng đảng thử bất ngôn triều đình mạc chính kì tội
死生庄別欺󰅹𩂕霏畑𫗄𣈗󰅹別𫨩,tử sinh chẳng biết khi nào phất phơ đèn gió ngày nào biết hay
月等圖法,nguyệt đẳng đồ pháp
太尉阮匐丁佃,thái úy nguyễn bặc đinh điền
踈浪󱭇買𠫾󰠲卷文嗔領耒󱝢𠳚󱭇,thưa rằng ngài mới đi đâu quyển văn xin lĩnh rồi sau gửi ngài
󰝸𫨩𰿘𨤮󰖁𨀐,chẳng hay muôn dặm ruổi rong
拱春正月改元大赦,Củng Xuân chính nguyệt cải nguyên đại xá
㗂𠊛兜㐌𠃅𡢐𠰺扛,Tiếng người đâu đã mé sau dậy dàng
如拜司徒則臣不感奉詔,như bái tư đồ tắc thần bất cảm phụng chiếu
官軍銳氣益壮無不一當百斬六百餘級俘󰱐賊将振郡公阮公扶󰘊侯缺名等于陣前,Quan quân duệ khí ích tráng vô bất nhất đương bách trảm lục bách dư cấp phù hoạch tặc tướng Chấn quận công Nguyễn Công Phù Bang hầu khuyết danh đẳng vu trận tiền
今謹僃奏聞,kim cẩn bị tấu văn
吒昆𦖑呐𢜠𢚸,cha con nghe nói mừng long
胡頺子果𣑵,hồ đồi tử quả nhót
勤勞盡瘁積年方得陞除瑣碌偷奸指日亦𫎇進秩,Cần lao tận tuỵ tích niên phương đắc thăng trừ toả lục thâu gian chỉ nhật diệc mông tiến trật
肆頒蠲榖之攸同宜載鏤金之孔耀,tứ ban quyên cốc chi du đồng nghi tái lũ kim chi khổng diệu
漢明子直𠓨奏,hán minh tử trực vào tâu
甲申漢建康元年,Giáp Thân Hán Kiến Khang nguyên niên
課特司倘鳩弄渚,thuở được tư tháng cưu lòng chửa
媒𫅷或固調之,Mụ già hoặc có điều gì
茹棦壁坦左哉𦰤撩簾湼竹𤷍𤗹䜹,nhà tranh vách đất tả tơi lau treo rèm nát trúc cài phên thưa
𦖻𦖑𫆧綏排排,Tai nghe ruột rối bời bời
茹香高捲幅羅,nhà hương cao cuốn bức là
仍𩑛損襖耗𩚵欺耒呐理欺爫衝𢬣,những loài tốn áo hao cơm khi rồi nói lý khi làm xuông tay
曾曾𡗶買平明,Tâng tâng trời mới bình minh
古,cổ
楷迺入鎮,khải nãi nhập trấn
終其身未嘗一履於地,chung kì thân vị thường nhất lí ư địa
制渃碧隐𡽫撑,chơi nước biếc ẩn non xanh
𢪭茹底奴𡘯蓮,nhâm nha để nó lớn lên
諸宫人皆有難色獨姉㜮阮氏延斷指以,Chư cung nhân giai hữu nan sắc độc chị lợm Nguyễn thị Diên đoạn chỉ dĩ
些𡓮些𡃍朱些𠰚,ta ngồi ta gớm cho ta nhỉ
哙󰑼𡮇󰒂送情,gọi là chút nghĩa tống tình
𩛂𢚸𩛂仍盘桓念西,NO lòng NO những bàn hoàn niềm tây
田蝦浹同㐌苔,điền hà tép đồng đã đầy
汝恩𠃩𡦂高溇,nhớ ơn chín chữ cao sâu
及還其擡扛貢物及弼等行李𭛁人夫幾至千人,Cập hoàn kì đài giang cống vật cập Bật đẳng hành lí phát nhân phu cơ chí thiên nhân
頒朱钱泊給侯迻𠫾,ban cho tiền bạc cấp hầu đưa đi
寃家埃窖畧排,oan gia ai khéo trước bày
庄群汝珠腰玉貴,chẳng còn nhớ châu yêu ngọc quý
芇󰑼衾歛芇󰑼䘮斎,nào là khâm liệm nào là tang trai
𩙌囂囂𠺙𠬠𬏓𦰟𦰤,Gió hiu hiu thổi một vài NGỌN lau
朕以王書󰰾将軍博陽侯其親昆弟在真定者已遣人存問脩治先人塚,Trẫm dĩ Vương thư bãi tướng quân Bác Dương Hầu kì thân côn đệ tại Chân Định giả dĩ khiển nhân tồn vấn tu trị tiên nhân trủng
追尊母爲興國廣聖皇太后,Truy tôn mẫu vi Hưng Quốc Quảng Thánh Hoàng Thái Hậu
嗔𥙩娘蘂卿爫𧵑局打泊,xin lấy nàng nhị khanh làm của cược đánh bạc
虜其民畧地至長車河界夾偭國南邊得偭文書捷還,Lỗ kì dân lược địa chí Trường Xa hà giới giáp Miên quốc nam biên đắc Miên văn thư tiệp hoàn
且越人輕薄反襨不用法度非一日之積,Thả Việt nhân khinh bạc phản phức bất dụng pháp độ phi nhất nhật chi tích
堯之子丹朱不肖不足以傳天下堯於是薦舜於天而天下治,nghiêu chi tử đan chu bất tiêu bất túc dĩ truyền thiên hạ nghiêu ư thị tiến thuấn ư thiên nhi thiên hạ trị
帝既迁寶洲永興伯鄭綏文臣阮瑡𭁈山西諸将共謀立靜脩公祿之子榜為帝改元大德榜乃恭王昌之曾孫也,Đế ký thiên Bảo Châu Vĩnh Hưng bá Trịnh Tuy văn thần Nguyễn Sư dữ Sơn Tây chư tướng cộng mưu lập Tĩnh Tu công Lộc chi tử Bảng vi đế cải nguyên Đại Đức Bảng nãi Cung Vương Xương chi tằng tôn dã
得實者奬賞失實者貶罰各有差,đắc thực giả tưởng thưởng thất thực giả biếm phạt các hữu sai
熙考課内外文武官明其黜陟,Hi Khảo khoá nội ngoại văn vũ quan minh kì truất trắc
𫥨塘當價𠊚貞淑𥪞胣𫳵麻仍𩙋𦝄,ra đường đáng giá người trinh thục trong dạ sao mà những gió trăng
初八日勑諭清華賛治承宣使司參議楊靜等吾於農務尤且留意爾牧兵民固當盡力,Sơ bát nhật sắc dụ Thanh Hoa tán trị Thừa tuyên sứ ti tham nghị Dương Tĩnh đẳng Ngô ư nông vụ vưu thả lưu ý nhĩ mục binh dân cố đương tận lực
匐佃部領𠄼払共饒哭𠯿蓮塘𦋦𠫾,bặc điền bộ lĩnh năm chàng cùng nhau khóc lóc lên đường ra đi
召問之應對如夢中聞所語,Triệu vấn chi ứng đối như mộng trung văn sở ngữ
立郡被誅,lập quận bị tru
有善占者過其家笑曰此乃改新之象子何預焉民憂,Hữu thiện chiêm giả quá kì gia tiếu viết Thử nãi cải tân chi tượng tử hà dự yên Dân ưu
浚蘇歴江,tuấn tô lịch giang
𩈘陣洞洞捻㹥𫴋𬇚,mặt giận đùng đùng ném chó xuống ao
󰜏徵圭於州峯,bà trưng quê ở châu phong
占城人乘船航海寇擾化州,chiêm thành nhân thừa thuyền hàng hải khấu nhiễu hoá châu
执之𡛔寡麻𢙇鎌󱨉,chấp chi gái goá mà hoài gươm thiêng
𡄎綠奇遇初𫢩,GẪM duyên kỳ ngộ xưa nay
𧛊時朱𦹳,rách thời cho thơm
詔再整儀仗上京㚴音怖美女名㜮音濫女宫名,chiếu tái chỉnh nghi trượng thượng kinh bố âm bố mĩ nữ danh lãm âm lạm nữ cung danh
抶𬂌抪󱦀𢷂󱭞乖鈆離卑真虐真吹,thắt lưng bó củi xắn váy quai cồng le te chân ngược chân xuôi
區鋪,khu phố
耒林強添吝卞,lõi lim càng thêm rắn bền
𢀭󱼖支欣朋󱼖禮,giàu muốn chi hơn bằng muốn lễ
𪿙炭󰜋埬󰌱湄𦊚墻,Tro than một đống nắng mưa bốn tường
塘坦𠶀澄㐌悶郭,đường đất thăm chừng đà muộn quách
當此之時人心不能無疑惠,Đương thử chi thời nhân tâm bất năng vô nghi Huệ
𢜝欺𠃅𩯀坡霜共󰡤,sợ khi mái tóc pha sương cũng ngừng
𩵜𩼸,cá đối
父母之心誰不欲其子之有寳家聖人體此心惟恐匹夫匹婦之不得其所,phụ mẫu chi tâm thuỳ bất dục kì tử chi hữu bảo gia thánh nhân thể thử tâm duy khủng sất phu sất phụ chi bất đắc kì sở
頭𫷜霜𪉥󰬴𢆥𩙌南,đầu năm sương muối cuối năm gió nồm
𩆪𩂟淡吉頺核㗂𤠄店𦹵𨁪𩌂求霜,mịt mù dặm cát đồi cây tiếng gà điếm cỏ dấu giày cầu sương
爫咹𤌍𤍇固調慢欺,làm ăn thổi nấu có điều mạn khi
󰅹沛如埃𦓡𡚦藥,nào phải như ai mà đĩ rạc
至於閏胡暴虐既極而𦤶國亡身辱北㓂凶殘南民困屈,chí ư nhuận hồ bạo ngược ký cực nhi trí quốc vong thân nhục bắc khấu hung tàn nam dân khốn khuất
梧桐󰗯𤞖核󱖮𦲿秋落󱉎拜空㐌黄,ngô đồng tạc rối cây bông lá thu lác đác bay không đã vàng
拱仃愛乃𢚸圭包除襖錦默𧗱買甘,cũng đừng áy náy lòng quê bao giờ áo gấm mặc về mới cam
󰠵戈水秀山奇,trải qua thuỷ tú sơn kỳ
定扈從留守二十四條,định hộ tòng lưu thủ nhị thập tứ điều
𫳘󰒂固夷󰘂𩆐監󰠲󰝂𪔠吏壻𡥵空𨤰渃𠊛𢧚沛搏𨨨𠫾,chữ nghĩa có gì cửa sấm dám đâu đem trống lại rể con không nhẽ nước người nên phải vác chiêng đi
𰦫埋欧拱事𡗶,rủi may âu cũng sự trời
相國太尉日皎卒年四十四贈相國太師,tướng quốc thái uý nhật hiệu tốt niên tứ thập tứ tặng tướng quốc thái sư
𪊅𩵜,mắm cá
蔑團𧗱𦤾官衙,một đoàn về đến quan nha
𣃣𠫾𣃣𠺙每边𠄼绳,vừa đi vừa thổi mỗi bên năm thằng
𢝙辰𢝙丕羅𢝙世𢝙世些瞻沕𤁕𪷰,vui thì vui vậy là vui thế vui thế ta xem vẫn lạt thèo
釧鐄堆隻舍𢭂𢬣,xuyến vàng đôi chiếc xá trao tay
払𢭗彙日斐願每皮忠孝妾嗔院𧷺,chàng nương vầng nhật phỉ nguyền mọi bề trung hiếu thiếp xin vẹn tròn
仙𠺘𠫾㐌𠮙𠽐,tiên rằng đi đã ngắc ngư
埃乃𦣰𥄭𠿁𠿁法柴化𫗄𠺙迻蔑回,ai nấy nằm ngủ khì khì phép thầy hoá gió thổi đi một hồi
闭𥹰畑册固功,bấy lâu đèn sách có công
些油悶結𡢽爺,ta dầu muốn kết sui gia
𤯨於廊𢀨於渃𢜠翁󰅒吏永鬚󱀌,sống ở làng sang ở nước mừng ông nay lại vểnh râu tôm
當弗豫時朝廷欲建保國醮明宗知之召右相國暊入寝内,đương phất dự thời triều đình dục kiến bảo quốc tiếu minh tông tri chi triệu hữu tướng quốc phủ nhập tẩm nội
成此,thành thử
時蒸恨𡗄𠽆拯別𣈜󰅹可散𤷱丕,thời chưng hận gồm nuốt chẳng biết ngày nào khả tan mòn vậy
間有廉潔稱職如武伏龍范如裕武世好軰既行旌賞以勸後來,gian hữu liêm khiết xứng chức như vũ phục long phạm như dụ vũ thế hảo bối ký hành tinh thưởng dĩ khuyến hậu lai
昆或呌冽𡞕恒𠹚𩛜,con hoặc kêu rét vợ hằng van đói
群臣議其事,quần thần nghị kì sự
詔杜英武如富良府考校官僚及定户籍數目,chiếu đỗ anh vũ như phú lương phủ khảo hiệu quan liêu cập định hộ tịch số mục
使内密院同知黎念為副使殿中侍御史程馭为安撫副使御前學士鄧允美監生阮剛中阮自得高文齒為各路轉運副使,sứ nội mật viện đồng tri lê niệm vi phó sứ điện trung thị ngự sử trình ngự vi an phủ phó sứ ngự tiền học sĩ đặng doãn mĩ giám sinh nguyễn cương trung nguyễn tự đắc cao văn xỉ vi các lộ chuyển vận phó sứ
鹵莽龌龊,lỗ mãng ốc xóc
元旦謀結婚姻圖免後患以其子夢與托于季犛,nguyên đán mưu kết hôn nhân đồ miễn hậu hoạn dĩ kì tử mộng dữ thác vu quý li
𥙩情深者情深,Lấy tình thâm GIẢ TÌNH thâm
及夜分兵掩襲賊營皷譟並進攻破賊四營斬首千餘級,cập dạ phân binh yểm tập tặc doanh cổ táo tịnh tiến công phá tặc tứ doanh trảm thủ thiên dư cấp
太師拮聀𧗱共民間,thái sư cách chức về cùng dân gian
㹥𦣰厦噤蒲𧃷𤞼𡎢埣坦吟唏𤷍癯,chó nằm hè gặm vỏ khoai lợn ngồi dũi đất ngậm hơi gầy gò
因親率文武百官及天下諸營竒共扶皇上從經道由金榜縣不奪社出正路回清華以圖寧,Nhân thân suất văn võ bá quan cập thiên hạ chư dinh kì cộng phù hoàng thượng tòng kinh đạo do Kim Bảng huyện Bất Đoạt xã xuất chính lộ hồi Thanh Hoa dĩ đồ ninh
是教忠之道也臨終嘱其子曰我死必火塟以環噐藏骨密埋於安樂園中旋移土種樹如𥘉使人莫知其處且要速朽,thị giáo trung chi đạo dã lâm chung chúc kì tử viết ngã tử tất hoả táng dĩ hoàn khí tàng cốt mật mai ư an lạc viên trung toàn di thổ chủng thụ như sơ sử nhân mạc tri kì xứ thả yếu tốc hủ
圍春󰜋󰠮底碑𰿘𠁀,VI xuân một cửa để bia muôn đời
黄中言不合輔意,Hoàng Trung ngôn bất hợp Phụ ý
丁亥五年明永曆元年清順治三年,Đinh Hợi ngũ niên Minh Vĩnh Lịch nguyên niên Thanh Thuận Trị tam niên
俾積年通迯之㓂巢穴掃空一方塗炭之民按堵如故以通侠道以則圖功則卿之勳名垂於宇宙山河帶礪之盟愛及苗裔永世無窮矣,Tỉ tích niên thông đào chi khấu sào huyệt tảo không nhất phương đồ thán chi dân án đổ như cố dĩ thông hiệp đạo dĩ tắc đồ công tắc khanh chi huân danh thuỳ ư vũ trụ sơn hà đái lệ chi minh ái cập miêu duệ vĩnh thế vô cùng hĩ
易算貝月坤盘貝花,dễ toan với nguyệt khôn bàn với hoa
二十七日嚴考試免󰱇,nhị thập thất nhật nghiêm khảo thí miễn tuyển
蔑埋冲局追歡,Miệt mài trong cuộc truy hoan
旨揮内外文武等官國家既有常俸以養廉又有常法使之俸行,chỉ huy nội ngoại văn võ đẳng quan quốc gia ký hữu thường bổng dĩ dưỡng liêm hựu hữu thường pháp sử chi bổng hành
二十一日統領官富郡公鄭根親督統率督率及諸道兵直進長驅至日麗海門休兵會同諸将論叙戦功等級具以上聞,Nhị thập nhất nhật Thống lĩnh quan Phú quận công Trịnh Căn thân đốc thống suất đốc suất cập chư đạo binh trực tiến trường khu chí Nhật Lệ hải môn hưu binh hội đồng chư tướng luận tự chiến công đẳng cấp cụ dĩ thượng văn
俾僧學傳佛經於僧道司,tỉ tăng học truyền phật kinh ư tăng đạo ti
民人有軍功並許本職隋庶除用子孫並得承蔭,dân nhân hữu quân công tịnh hứa bản chức tuỳ thứ trừ dụng tử tôn tịnh đắc thừa ấm
次日文曉有德再率属将進入駐營于石河大奈爲守禦之計,Thứ nhật Văn Hiểu Hữu Đức tái suất thuộc tướng tiến nhập trú dinh vu Thạch Hà Đại Nại vi thủ ngự chi kế
𡎢空麻抵政權默埃,ngồi không mà để chính quyền mặc ai
道人伏𠓀凈𡊨,Đạo nhân phục trước tĩnh đàn
𦝄穿𬲇沫朗通司皮,trăng xuyên gió mát sáng thông tư bề
卿等宜議行三年之䘮制以副予愛慕之情,khanh đẳng nghi nghị hành tam niên chi tang chế dĩ phó dư ái mộ chi tình
𢩮仙𠓨准前堂,dắt tiên vào chốn tiền đường
庄默某法買通𢚸禪,chẳng mắc mỗ pháp mới thông lòng thiền
𣌋𣅘𫽄特󱬈宜,sớm khuya chẳng được nghỉ ngơi
時宜民簒位財八月信姦回屠戮舊臣祖宗法制一切紛更人怨天怒,thời nghi dân soán vị tài bát nguyệt tín gian hồi đồ lục cựu thần tổ tông pháp chế nhất thiết phân cánh nhân oán thiên nộ
共年𢶸䏾𠹚𪢌𠴗𠷥,cũng nên bấm bụng van lơn dỗ dành
拖𢚸𡗶纏𪧚𠊛忠,đã lòng trời gìn giữ người trung
使鎗打敎這󰝂,sử thương đánh giáo giơ đâm
湥情𠬠幅幀松撩蓮,ĐẠM THANH một bức tranh tùng treo trên
十六日上御敬天殿鴻矑傳唱名禮部引黄榜揭于東華門外,thập lục nhật thượng ngự kính thiên điện hồng lô truyền xướng danh lễ bộ dẫn hoàng bảng yết vu đông hoa môn ngoại
合绳刀枯庫绳,họp thằng dao gỗ khố thừng
令五道行遣修造户籍,Lệnh ngũ đạo hành khiển tu tạo hộ tịch
㐱𣈜𣈙及攑羅𥪞義貞蒸及,chỉn ngày rày gặp gỡ là trong nghĩa riêng chưng gặp
隕交塞行路人馬不得往來,vẫn giao tắc hành lộ nhân mã bất đắc vãng lai
凣外國人來京者徃徃雜至其家如宋客則對坐交床講話竟日占人雜蠻亦各以其國俗接之仁宗時󰀋馬錫國使來貢求能通語者不可得獨,Phàm ngoại quốc nhân lai kinh giả vãng vãng tạp chí kì gia như Tống khách tắc đối toạ giao sàng giảng thoại cánh nhật Chiêm nhân tạp man diệc các dĩ kì quốc tục tiếp chi Nhân Tông thời sách Mã Tích quốc sứ lai cống cầu năng thông ngữ giả bất khả đắc độc
春正月十六日太尉富國公黎壽域卒,Xuân chính nguyệt thập lục nhật Thái uý phú quốc công Lê Thọ Vực tốt
立少子項郎,lập thiếu tử hạng lang
臀尖朦㬿侖,đồn tiêm mông trôn tròn
惠皇自𠅍渃𫢩江山棱𦹵𧗱𢬣户陳,huệ hoàng từ mất nước nay giang sơn rừng cỏ về tay họ trần
令柳昇之來途路遼遠人必疲勞,Lệnh Liễu Thăng chi lai đồ lộ liêu viễn nhân tất bì lao
象悶爫神像丕為,tuồng muốn làm thần tượng vậy vay
散茹󰑼𠬠舌𠇮󰑼𠄩,Tan nhà là một thiệt mình là hai
調窮特法仙灵壳凡𢯰塊珥𨉓凌凌,đều cùng được phép tiên linh xác phàm trút khỏi nhẹ mình lâng lâng
情初來𣼽坤寒從容吏𠳨𦰟弹𣈜初,tình xưa lai láng khôn hàn thong dong lại hỏi ngón đàn ngày xưa
上帝勑為海神久矣,thượng đế sắc vi hải thần cửu hĩ
苟百姓之既足則朕孰𭁈不足其賜天下今年税錢之半以慰跋涉之勞,câu bách tính chi ký túc tắc trẫm thục dữ bất túc kì tứ thiên hạ kim niên thuế tiền chi bán dĩ uý bạt thiệp chi lao
特𠳒如𨷑𡬷𣘈,Được lời như mở tấc son
㺔拯固牙拯典默𤈜𠇮,voi chẳng có ngà chẳng đến mặc cháy mình
󰉺𣌉候下󰉟萾,Sớm khuya hầu hạ đài doanh
志𪧘些料饒事旭,chí cũ ta liều nhiều sự hóc
䏾𦝄沕又䏾𬁖麻又,bóng trăng vắt vắt bóng sao mờ mờ
𬂙𦋦落𧡊黄嵩󰏙單禮買從容𠰺𠳒,trông ra nhác thấy hoàng tung xem đơn lễ mới thong dong dạy lời
󱙻󰑼道士扵茶香村,tên là đạo sĩ ở trà hương thôn
冬十二月暴風大雨,đông thập nhị nguyệt bạo phong đại vũ
黄德良謝賜綵弊,Hoàng Đức Lương tạ tứ thái tệ
花鹽羅酶花,hoa diêm là muối hoa
㐌身入聖超凣𨤰󰝡𢚸实牢󰝡𢚸邪,đã thân nhập thánh siêu phàm nhẽ đem lòng thực sao đem lòng tà
是日帝命東閣大𭓇士覃文禮𭓇士阮仁浹裴甄等就市橋驛𭁈梁儲等議禮,Thị nhật đế mệnh Đông các đại học sĩ Đàm Văn Lễ học sĩ Nguyễn Nhân Thiếpm Bùi Nhân đẳng tựu Thị Cầu dịch dữ Lương Trừ đẳng nghị lễ
柳鎫坤彊陣東風嘆咀󰅹埃几透共,liễu mềm khôn cưỡng trận đông phong than thở nào ai kẻ thấu cùng
居某州則刺某州二字於两臂為記,Cư mỗ châu tắc thích mỗ châu nhị tự ư lưỡng tí vi kí
麻𢚸㐌聀仍𣈜𠬠𠄩,Mà lòng đã chắc những ngày một hai
紗花絁花吕吕壮移細顛,sa hoa the hoa rỡ rỡ trắng dày tía đen
恒碍𥪞𢚸蔑𠇮𡎢戢册咀𨱽,hằng ngại trong lòng một mình ngồi úp sách thở dài
按綱目云請吏於魏明年魏禪位干晋則魏亦晋也,án cương mục vân thỉnh lại ư nguỵ minh niên nguỵ thiền vị can tấn tắc nguỵ diệc tấn dã
𤌋鎖内桃𪀄嘅束潮𤼸𤅶柳笛扛𨱽,khói tỏa nội đào chim gáy thúc triều dâng bến liễu địch giong dài
百姓怨判出攻州郡符走入海,bách tính oán phán xuất công châu quận phù tẩu nhập hải
儇伶俐𡗋,hoàn lanh lợi lắm
𧘇怨怨𪽝打昂曲𧋻害身箕爫󱘥虎𡓋𤞻,ấy oán oán bởi đánh ngang khúc rắn hại thân kia làm vuốt hổ đuôi hùm
醜仍𦹵蘭,xâu những cỏ lan
𠬠藥,một dược
固沛茄税翁𠻛郭於低𧵆𢄂吏𧵆瀧,có phải nhà thuê ông tậu quách ở đây gần chợ lại gần sông
故誅矣,Cố tru hĩ
民傷立蔑𦼔筝奉蜍香𤐡底名𫔬𠁀,dân thương lập một lều tranh phụng thờ hương khói để danh muôn đời
筆王維窖並共元君,bút vương duy khéo sánh cùng nguyên quân
守度䦕城門及諸宫門令人守之百官進朝不得入,Thủ Độ quan thành môn cập chư cung môn lệnh nhân thủ chi bách quan tiến triều bất đắc nhập
漏更歇鐘呌數窮氣債,lậu canh hết chuông kêu số cùng khí trái
吁噅㗂鄭巖𦖻鳯凰,vu vơ tiếng chịch nhàm tai phượng hoàng
𣼶濁,vẩn đục
𦊚皮坡𦹷調𡆫干戈,bốn bề bờ bụi đều vầy can qua
󰠳羅錦𡨧妙揚几初傳浪󰑼錦塵󰠲,đâu la gấm tốt dịu dàng kẻ xưa truyền rằng là gấm trần đâu
麻麻朋課職槐安,mờ mờ bằng thuở giấc hòe an
兵書要畧,binh thư yếu lược
生它薩𫆧如胞,Sinh đà rát ruột như bào
双双馭畧馭娄𠬠团,Song song ngựa trước ngựa sau một đoàn
其犯人止收本分田産及妻子財物,Kì phạm nhân chỉ thu bản phần điền sản cập thê tử tài vật
朱襖彈婆蔑𧜗,cho áo đàn bà một mớ
茄住僧壁𪿙牆坧,nhà trọ tăng vách vôi tường đá
冬十月大熟,đông thập nguyệt đại thục
煚共昭聖同年,cảnh cùng chiêu thánh đồng niên
官叔箕丕官伯箕丕蔑咍唭如𠀲󱯯腮,quan thúc kia vậy quan bá kia vậy một hay cười như đứa ngạt tai
戈制吏﨤囬顛,Qua chơi lại gặp hồi đen
問黎察爲司馬上将黎盃爲少尉仍戒之曰職爵已髙夙也匪懈無得慢志而廢功賜傘各一柄,vấn lê sát vi tư mã thượng tướng lê bôi vi thiếu uý nhưng giới chi viết chức tước dĩ cao túc dạ phỉ giải vô đắc mạn chí nhi phế công tứ tản các nhất bính
󰅹帽尼󰅹袄深,nào mũ ni nào áo thâm
𠬠交𠄩册变𦋦󰬾重,một giao hai sách biến ra ba trùng
体埃𠊛𬞰拱停𥆾之,Thấy ai người cũ cũng đừng nhìn chi
造古法州法雲寺,Tạo Cổ Pháp châu Pháp Vân tự
琹堂𣈜𣎃清𫔮,cầm đường ngày tháng thanh nhàn
牢咍肯順隊,sao hay khứng thuận đòi
州里之征徭重困,Châu lí chi chinh dao trọng khốn
元嘉𨖨府蘇江𦥃𢆥寶曆𨖨𨖅宋平,nguyên gia dời phủ tô giang đến năm bảo lịch dời sang tống bình
東十月遣使如明海西道同知阮叔惠審刑院僉知杜時曄謝賜冠服,đông thập nguyệt khiển sứ như minh hải tây đạo đồng tri nguyễn thúc huệ thẩm hình viện thiêm tri đỗ thì việp tạ tứ quan phục
蓋為治而不本於人材制作而不資於後聖皆苟焉耳烏足致治效風化之隆文物典章之備哉,cái vi trị nhi bất bản ư nhân tài chế tác nhi bất tư ư hậu thánh giai cẩu yên nhĩ ô túc trí trị hiệu phong hoá chi long văn vật điển chương chi bị tai
机会,cơ hội
壬午二年宋崇寧元年,Nhâm Ngọ nhị niên Tống Sùng Ninh nguyên niên
夏四月貶山南處憲察使黎𦤶平為海陽道監察御史以督押堤路科事未明故貶,hạ tứ nguyệt biếm sơn nam xứ hiến sát sứ lê trí bình vi hải dương đạo giám sát ngự sử dĩ đốc áp đê lộ khoa sự vị minh cố biếm
帝見疏大怒詰問左右學黎景綽宦者丁誨等徧至天爵等家質問疏訴者姓名且讓之,đế kiến sớ đại nộ cật vấn tả hữu học lê cảnh xước hoạn giả đinh hối đẳng biến chí thiên tước đẳng gia chất vấn sớ tố giả tính danh thả nhượng chi
其兄陳嗣慶以時當䘮亂未即送行,kì huynh trần tự khánh dĩ thời đương táng loạn vị tức tống hành
浪吀結𥿗車𦀊昉澄如󰡫料眉𢪀牢,rằng xin kết chỉ xe dây phỏng chừng như thế liệu mày nghĩ sao
慈浪𫯝蔑玉皇菸𨑗天下󱙯󱮶𫔬𫢫,từ rằng trời một ngọc hoàng ở trên thiên hạ sửa sang muôn đời
驚延威󱯭,kinh rờn uy sấm
殿中侍御史程馭為副使奏竜州地方事,điện trung thị ngự sử trình ngự vi phó sứ tấu long châu địa phương sự
吟寃尼别󰋇𨑮,ngậm oan này biết mấy mươi
帽料󰑼𫃚玄菫固大中小窖分巴類,mão liệu là vóc huyền cần có đại trung tiểu khéo phân ba loài
丙子三年明景太七年春正月三日大宴百官諒山王二月四日御史中丞范瑜等劾奏金吾衛同總知黎适不能奉法於今年會集軍期差軍人七,Bính Tí tam niên Minh Cảnh Thái thất niên Xuân chính nguyệt tam nhật đại yến bách quan Lạng Sơn Vương Nhị nguyệt tứ nhật Ngự sử trung thừa Phạm Du đẳng hặc tấu kim ngô vệ đồng tổng tri Lê Quát bất năng phụng pháp ư kim niên hội tập quân kì sai quân nhân thất
諭天下諸豪傑曰諸城以破惟東䦕城未下,Dụ thiên hạ chư hào kiệt viết Chư thành dĩ phá duy Đông Quan thành vị hạ
師尹已先知之下船夜遁投降于莫,Sư Doãn dĩ tiên tri chi hạ thuyền dạ độn đầu hàng vu Mạc
欺運𧺂𣅶干顛調𢘽調坤𢘾布𡥙,khi vận đỏ lúc cơn đen điều dại điều khôn nhờ bố cháu
夏四月會盟畢上皇召季犛入宫從容謂曰平章親矣國家事務一以委之,hạ tứ nguyệt hội minh tất thượng hoàng triệu quý li nhập cung thong dung vị viết bình chương thân hĩ quốc gia sự vụ nhất dĩ uỷ chi
沛庒𫽄监𢭄齿󰜋𠳒,phải chăng chẳng dám cạy răng một lời
浽念想旦麻𤴬,Nỗi niềm tưởng đến mà đau
胡末起兵興復陳室,hồ mạt khởi binh hưng phục trần thất
秋八月隽秀女於殿庭,thu bát nguyệt tuyển tú nữ ư điện đình
枚𡢐於𫽄如𠳒,Mai sau ở chẳng như lời
𤢇󰠳󰡎坦𦑃󰠳𨕭𡗶,vuốt đâu dưới đất cánh đâu trên trời
文奎收󰱐阮沔首級而還,văn khuê thu hoạch nguyễn miện thủ cấp nhi hoàn
相與夜為城皷譟願送式北㱕我欲頓此城比禦黃頭軍,tương dữ dạ vi thành cổ táo nguyện tống thức bắc quy ngã dục đồn thử thành tỉ ngự hoàng đầu quân
箕埃隊𥒥󱭟𡗶箕埃治水朱𠁀特安,kìa ai đội đá vá trời kìa ai trị thuỷ cho đời được yên
順安府與莫兵相持後又移屯僊遊山,thuận an phủ dữ mạc binh tương trì hậu hựu di đồn tiên du sơn
耆老儒臣若爾之軰尚幾人哉而爾之犯亦後吳士連阮善之犯矣,Kì lão nho thần nhược nhĩ chi bối thượng kỷ nhân tai nhi nhĩ chi phạm diệc hậu Ngô Sĩ Liên Nguyễn Thiện chi phạm hĩ
梗行𧵑姑仍桂穷茴,gánh hàng của cô những quế cùng hồi
浪碎㐌󰡏𢚸徐,Rằng Tôi đã có lòng chờ
所幸皇天啓中興之基篤生鄭先祖世祖太王成祖哲王奮起布衣糾率義旅爲天下除殘安社稷爲念尊立我皇祖莊宗裕皇帝中宗武皇帝中興基業實肇於此,Sở hạnh Hoàng thiên khải Trung Hưng chi cơ đốc sinh Trịnh tiên tổ Thế Tổ Thái Vương Thành Tổ Triết Vương phấn khởi bố y kiểu suất nghĩa lữ vi thiên hạ trừ tàn an xã tắc vi niệm tôn lập ngã Hoàng tổ Trang Tông Dụ Hoàng Đế Trung Tông Vũ Hoàng Đế Trung hưng cơ nghiệp thực triệu ư thử
㗂是非𨻫仍喑󱜷𥋳瀋𭰺馭胡戈󰘂𢼂,tiếng thị phi luống những âm thầm coi thấm thoắt ngựa hồ qua cửa sổ
上親制策問以政事得失,Thượng thân chế sách vấn dĩ chính sự đắc thất
次勒于堅珉,thứ lặc vu kiên mân
炎淥夢存報台,vẹm luộc mỏng giòn béo thay
㗂𨨨㗂𫪹󰠓滝㖂同,tiếng chiêng tiếng trống vang sông dậy đồng
會𬙽㐌及𡗄𠄼福,hội lành đã gặp gồm năm phúc
丁亥四年宋慶曆七年,Đinh Hợi tứ niên Tống Khánh Lịch thất niên
事󰠳渚及堆囬,Sự đâu chưa kịp đôi hồi
轎花󰠲㐌旦外,kiệu hoa đâu đã đến ngoài
境也令人民禾榖並除去諒州武寕北江嘉林三󰅾清野萧然,cảnh dã lệnh nhân dân hoà cốc tịnh trừ khứ Lạng Châu Vũ Ninh Bắc Giang Gia Lâm Tam Đái thanh dã tiêu nhiên
固軒𬄦翠󰞺鐄渚派,có hiên lãm thuý nét vàng chưa phai
至於天属天属即天武軍則禁不與入學,Chí ư Thiên Thuộc Thiên Thuộc tức Thiên Vũ quân tắc cấm bất dữ nhập học
時崇賢侯子陽焕年方二歲而聰敏上深愛之遂立爲皇太子,thời sùng hiền hầu tử dương hoán niên phương nhị tuế nhi thông mẫn thượng thâm ái chi toại lập vi hoàng thái tử
帝異之命儒臣作賦以顯其靈異,đế dị chi mệnh nho thần tác phú dĩ hiển kì linh dị
楊楷後亦檻送京師釋之黜為廣南承政使死於任所,Dương Khải hậu diệc giám tống Kinh sư thích chi truất vi Quảng Nam Thừa chính sứ tử ư nhậm sở
𤍌令應泣每尼六根運用𥪞外神通,thiêng liêng ứng khắp mọi nơi lục căn vận dụng trong ngoài thần thông
𠾺𠽅𦋦𩈘𫏾茄鐄,thẹn thùng ra mặt trước nhà vàng
𣈜噷咹制歇𥪞朝𦇒役政亂於歆𣌋,ngày ham ăn chơi hết trong triều rối việc chính loạn ở hôm sớm
𢖵埃𢠐恨恨𢠐𢖵埃埃𢖵𣊾𣉹𢖵埃,nhớ ai ngơ ngẩn ngẩn ngơ nhớ ai ai nhớ bây giờ nhớ ai
方政山壽等至乂安欲救琴彭而不感進乃遣賫書乞觧圍,Phương Chính Sơn Thọ đẳng chí Nghệ An dục cứu Cầm Bành nhi bất cảm tiến nãi khiển tê thư khất giải vi
㗂𩿙󱗠呌𠰩切他,tiếng quạ bay kêu giọng thiết tha
呵𠸦户陳明公扵外布海奇容英䧺,khá khen họ trần minh công ở ngoài bố hải cả dong anh hùng
矇吏樓粧隔盎𩄲,trông lại đài trang cách áng mây
限尼芇漢陽橋怒,hẹn nơi nao hán dương cầu nọ
禁宰牛,Cấm tể ngưu
刑部掌律令刑法按襨獄訟之政治五刑之罪,Hình bộ chưởng luật lệnh hình pháp án phức ngục tụng chi chính trị ngũ hình chi tội
茹官𠳨價像碎𠇍𠦳,nhà quan hỏi giá tượng tôi mấy đồng
亞夫快雲兒訶八索勒及所幸學生劉常皆見殺,Á Phu Khoái Vân Nhi Kha Bát Sách Lặc cập sở hạnh học sinh Lưu Thường giai kiến sát
河溪戈妬拱𧵆,hà khê qua đó cũng gần
罪𡗶坤体遁󰠳󰅹,tội trời khôn thể trốn đâu nào
加侍中思齊爲司徒大司馬黎仁澍爲司空少尉黎,Gia thị trung Tư tề vi Tư đồ Đại tư mã lê Nhân Chú vi Tư không Thiếu uý Lê
私房蓬礼突包庄堪,tư phòng buồng lẻ đột vào chẳng kham
𥺊𣿅,cháo lỏng
帝佯退引賊入伏處,Đế dương thoái dẫn tặc nhập phục xứ
三年一行大禮天子坐太平車刻木作僊人形四十綉衣執旌前導或於朱雀池乘小舟錦䌫以引之二年中禮坐百禽椅每年小禮坐小椅未嘗郊祀,Tam niên nhất hành đại lễ Thiên tử toạ Thái Bình xa khắc mộc tác tiên nhân hình tứ thập tú y chấp tinh tiền đạo hoặc ư Chu tước trì thừa tiểu chu cẩm lãm dĩ dẫn chi nhị niên trung lễ toạ bách cầm ỷ mỗi niên tiểu lễ toạ tiểu ỷ vị thường giao tự
五月六日神人見迹于萬歲寺,Ngũ nguyệt lục nhật thần nhân kiến tích vu Vạn Tuế tự
從無󰒂於不仁,Tuồng vô nghĩa ở bất nhân
怨𠊚納納仍謳𠊚,oán người nớp nớp những âu người
日未時大火起自王府門後延燒两邉庯坊透入朝堂端門楼及左右直廬皆空尽,nhật Mùi thì đại hoả khởi tự Vương phủ môn hậu diên thiêu lưỡng biên phố phường thấu nhập triều đường Đoan Môn lâu cập tả hữu trực lư giai không tận
𠊛坤辰呐姅調拱坤,người khôn thì nói nửa điều cũng khôn
曼㝵𠾔轎逴娘,Mượn người thuê kiệu rước nàng
梅黒帝起自驩州忿楚客之虐政󰁮兵攻之南㨿海嶺北距李唐可謂豪傑之主也,Mai Hắc Đế khởi tự Hoan Châu phẫn Sở Khách chi ngược chính cử binh công chi Nam cứ Hải Lĩnh Bắc cự Lí Đường khả vị hào kiệt chi chủ dã
逞咍弄恩愛怛,sính hay lòng ân ái dứt
𬏓㭲𣘃桃𣘃柳蘿散梗𢴛,vài gốc cây đào cây liễu lá tan cành gãy
撑撑𧛇襖麵𡥚箕,xanh xanh tràng áo miến gã kia
域,vực
諸將皆默然莫應,Chư tướng giai mặc nhiên mạc ứng
先是仁廟時牛吼與道密入朝遣回,Tiên thị Nhân Miếu thời Ngưu Hống dữ Đạo Mật nhập triều khiến hồi
強𦖑強㴷強醝,càng nghe càng đắm càng say
帝命東郡公莫橛廣郡公喬文琨𭁈諸将入侍宿衛,đế mệnh đông quận công mạc quyết quảng quận công kiều văn côn dữ chư tướng nhập thị túc vệ
工業,công nghiệp
勑諭吏部尚書陳瑾吏科都給事中黎嵩等爵賞乃厲世之柄考課實計吏之方,sắc dụ lại bộ thượng thư trần cẩn lại khoa đô cấp sự trung lê tung đẳng tước thưởng nãi lệ thế chi bính khảo khoá thực kế lại chi phương
并賜皮弁冠服一副常服一套,tịnh tứ bì biền quan phục nhất phó thường phục nhất sáo
满地干戈莫匪狂明之㓂一國圖籍翻為洁劫之灰,Mãn địa can qua mạc phỉ cuồng Minh chi khấu nhất quốc đồ tịch phiên vi khiết kiếp chi hôi
𤴬𠾕段𤴥𠾕催,đau đòi đoạn ngất đòi thôi
終畑直歲荄昆𬑉炪竹驅儺䔲魯𦖻,chong đèn chực tuổi cay con mắt đốt trúc xua na dắng lỗ tai
󱫦𤽗裴儉泖羝𡓮𩂏𢬣袄如𦜝𬚸𬌥,còn ngươi bùi kiệm máu dê ngồi che tay áo như sề thịt trâu
󰜋𡑝淋吉㐌苔,một sân lầm cát đã đầy
湄净花愁朝辣沫,mưa tạnh hoa sầu chiều lạt mạt
帝欲觀國史命内官就翰林院密諭史官黎義曰昔房玄齡為史官唐太宗欲觀實録玄齡不𭁈之觀,đế dục quan quốc sử mệnh nội quan tựu hàn lâm viện mật dụ sử quan lê nghĩa viết tích phòng huyền linh vi sử quan đường thái tông dục quan thực lục huyền linh bất dữ chi quan
蹎𪮏油怛皮坤挼,chân tay dầu đứt bề khôn nối
淡仙娘󰀎初󰑼歌兒,đạm tiên nàng ấy xưa là ca nhi
會試下,hội thí hạ
茶兜𦤾住住惏咹茶,chè đâu đến chú chú lăm ăn chè
大越史記本紀全書卷之十終,đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi thập chung
其俗哩嗹半男半女携手𰙔唱或相交足交頸謂𢮿花結花甚於𨢄態,KÌ tục rí ren bán nam bán nữ huề thủ ca sướng hoặc tương giao túc giao cảnh vị quải hoa kết hoa thậm ư xú thái
𥽌枯,gạo khô
𦹵𡽫撑羡蹎𡗶,Cỏ non xanh tạn chân trời
𥄮它惵󱡭和𠄩󱛲妯南諫𭉏󰛐東床,nhắm đà đẹp đẽ hoà hai kìa dâu nam giản nọ trai đông sàng
得非德之未脩政猶闕失而𦤶然歟今政事所行不逮往年命令之布該將不體上人寬恤之意務行苛虐竭民財産愁苦之聲足以感動上天而天警以恠異人主覩是宜以自省也,Đắc phi đức chi vị tu chính do khuyết thất nhi trí nhiên dư Kim chính sự sở hành bất đãi vãng niên mệnh lệnh chi bố cai tương bất thể thượng nhân khoan tuất chi ý vụ hành hà ngược kiệt dân tài sản sầu khổ chi thanh túc dĩ cảm động thượng Thiên nhi Thiên cảnh dĩ quái dị nhân chủ đổ thị nghi dĩ tự tỉnh dã
𫳘情𫳘孝邊芇𥘀欣,Chữ tình Chữ hiếu bên nào nặng hơn
吏輸妸李半𠇮咍年,lại thua ả lý bán mình hay sao
賊退賜俸侯爵,Tặc thoái tứ Bổng hầu tước
係禄朝官㐌固垠,hễ lộc triều quan đà có ngấn
𦰟𩙌空讓𩯀泊阿,ngọn gió không nhường tóc bạc a
産,sản
牒香欺絩痗渃𪾺技𤄮𪽸,điệp hương khi thêu mỏi nước mắt ghẽ nhiều vệt
病牢庒叭麻隊泊添,Bệnh sao chẳng bớt mà đòi bạc thêm
宋國大亂,tống quốc đại loạn
𩙌󰠲擲幅萌萌醒𦋦買別浪命占包,gió đâu sịch bức mành mành tỉnh ra mới biết rằng mình chiêm bao
脱𦖑払脱拥移掣包,THOẠT nghe chàng THOẮT rụng rời xiết bao
𥘉時見為諫議時坐藏匿民丁󰰾,sơ thời kiến vi gián nghị thời toạ tàng nặc dân đinh bãi
今臣伏乞順天年已有功勞衹受勑,kim thần phục khất thuận thiên niên dĩ hữu công lao chỉ thụ sắc
紀綱法度已有成憲具在如該将止許該兵不有該民兹各該官專民專財專殺又私󰱇益兵一家至五,Kỉ cương pháp độ dĩ hữu thành hiến cụ tại như cai tướng chỉ hứa cai binh bất hữu cai dân tư các cai quan chuyên dân chuyên tài chuyên sát hựu tư tuyển ích binh nhất gia chí ngũ
紙鉑,giấy bạc
禮部左侍郎楊直原奏,Lễ bộ Tả thị lang Dương Trực Nguyên tấu
喠娇𡃚𠯇帳鵉,Giọng Kiều rền rĩ trướng loan
催停𠲧𡀩噌𤇊,thôi đừng dức lác tưng bừng
渙留鬱林卒,hoán lưu uất lâm tốt
唭胣塵凡蒸坤𢯰嫌𢚸汝圭蒸易動,cười dạ trần phàm chưng khôn trút hiềm lòng nhớ quê chưng dễ động
𥋳饒如鉢渃𠫆󰑼欣,coi nhau như bát nước đầy là hơn
月篭花花𧺀曾󱖮,nguyệt lồng hoa hoa thắm từng bông
鯨於網外,kình ư võng ngoại
忍𪟽娘買𤋵𠳒畧娄,NHỊN ngừng nàng mới giải lời trước sau
冬十月壬午檀和之去官歸,Đông thập nguyệt Nhâm Ngọ Đàn Hoà chi khử quan quy
𣞁染質𨖲如体𡶀,vang nhuộm chất lên như thể núi
固㗂𠮩𠰷𪀄雉㜥呌,có tiếng líu lo chim trĩ mái kêu
金薺姜碎拮𪡔橙薺扒礼底和浸争,kim tễ gừng tỏi cắt ra đăng tễ bắt lấy để hoà tẩm chanh
奴涓󱚢慾奴時𪡇囔,nó quên vào giục nó thì nể nang
十六日詔捕茶王克昌以克昌潜謀大逆固也至八月初六日克昌病死,thập lục nhật chiếu bổ trà vương khắc xương dĩ khắc xương tiềm mưu đại nghịch cố dã chí bát nguyệt sơ lục nhật khắc xương bệnh tử
曠妻雷陽主山人山主今水注也鄭氏諱以蒼陳昌符九年,Khoáng thê Lôi Dương Chủ Sơn nhân Sơn Chủ kim thuỷ chủ dã Trịnh thị Huý dĩ Thương Trần Xương Phù cửu niên
滥鐄滥鉑朱甘,trộm vàng trộm bạc cho cam
然而李因以亡陳因以興天也,Nhiên nhi Lí nhân dĩ vong Trần nhân dĩ hưng thiên dã
情人吏及情人,tình nhân lại gặp tình nhân
八日黃中犯冷涇䦕胡軍敗績,Bát nhật Hoàng Trung phạm Lãnh Kinh quan Hồ quân bại tích
冬十月帝親率王侯調水步軍習戰,Đông thập nguyệt Đế thân suất vương hầu điều thuỷ bộ quân tập chiến
吏朱𧵑底󱮺本另救蔑茹𦊚𠰘周全,lại cho của để gây vốn liếng cứu một nhà bốn miệng chu toàn
迎嘉王即帝位,Nghênh Gia Vương tức đế vị
𫢧󰜏󱭧蹎󱭧𢬣爫辰𫽄特吏𫨩󱊟𠵘,liền bà yếu chân yếu tay làm thì chẳng được lại hay nỏ mồm
事機󰀢諫趙皇,sự cơ nghỉ gián triệu hoàng
帝命副将東巖伯黎瑀賛理御史󰱑都御史楊直原記録右侍郎范盛陳能,Đế mệnh phó tướng Đông Nham bá Lê Vũ tán lí Ngự sử đài đô ngự sử Dương Trực Nguyên ký lục Hữu thị lang Phạm Thịnh Trần Năng
庫秋風月苔戈耨,kho thu phong nguyệt đầy qua nóc
畑𣅘鍾䏾𦝄𧷺聘𦠘,Đèn khuya chung bóng trăng tròn sánh vai
塘賒𢪀浽𡢐尼麻驚,Đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh
外時銃𪧻扲催冲時焒𤈜𠖯𡗶埃當,ngoài thì súng bắn cầm thôi trong thì lửa cháy ngất trời ai đương
十九日海陽等處賛治承宣使司參政武睿等上奏爲陳言鄕試日期事臣等奉查上年鄕試事例八月初八,Thập cửu nhật Hải Dương đẳng xứ Tán trị thừa tuyên sứ ti Tham chính Vũ Duệ đẳng thượng tấu vi trần ngôn Hương thí nhật kì sự Thần đẳng phụng tra thượng niên Hương thí sự lệ bát nguyệt sơ bát
塘無䖏乂觥觥𡶀𩇛渃碧如幀𤳰圖埃無䖏乂辰無,đường vô xứ nghệ quanh quanh núi xanh nước biếc như tranh vẽ đồ ai vô xứ nghệ thì vô
姅襘占包耒,nửa gối chiêm bao rồi
國子助教段春雷上書言其不可流近州春雷新福縣巴魯社人明敏達後官至中書黃門侍郎兼練知愛州通判卒于官,quốc tử trợ giáo đoàn xuân lôi thượng thư ngôn kì bất khả lưu cận châu xuân lôi tân phúc huyện ba lỗ xã nhân minh mẫn đạt hậu quan chí trung thư hoàng môn thị lang kiêm luyện tri ái châu thông phán tốt vu quan
𫮋工塵世庄管事世,ngồi trong trần thế chẳng quản sự đời
招魂設位礼常,chiêu hồn thiết vị lễ thường
𬖉花畑𫽄󰠪命𡗋𠱋,trông hoa đèn chẳng tủi mình lắm ru
惟欲典章制度焕然一新乃取其有関政治風俗者輯為治平,duy dục điển chương chế độ hoán nhiên nhất tân nãi thủ kì hữu quan chính trị phong tục giả tập vi trị bình
日燏納之有趙忠者為家将,Nhật duật nạp chi hữu Triệu Trung giả vi gia tướng
𢬣左扲丐旗𣰳𢬣右捤些蹺尼准姥𦨂,tay tả cầm cái cờ lông tay hữu vẫy ta theo nơi chốn mụ múa
夫帝以如是之資而有如是之變𡸈非天地之大而人猶有所憾也歟,phu đế dĩ như thị chi tư nhi hữu như thị chi biến khởi phi thiên địa chi đại nhi nhân do hữu sở hám dã dư
󰟩咮吏罪平𠀧焒燶,Giấm chua lại tội bằng ba lửa nồng
波濤㳥哿𫁞令招洡,ba đào sóng cả rập rình gieo trôi
群秦咍拯群秦,còn tần hay chẳng còn tần
螉賖賖翎𧊉觥觥󱡀,ong xa xa liệng bướm quanh quanh vờn
英傷姑𠇮他切切他梗高高俸梗羅羅拖,anh thương cô mình tha thiết thiết tha cành cao cao vổng cành la la đà
等皆死之,đẳng giai tử chi
西施𠅎󱰡姮娥帙命,tây thi mất vía hằng nga giật mình
之曰太占古壘二州舊爲我境近代淪於占國今盡復之特命汝等鎮守,chi viết Thái Chiêm Cổ Luỹ nhị châu cựu vi ngã cảnh cận đại luân ư Chiêm quốc kim tận phục chi đặc mệnh nhữ đẳng trấn thủ
你𢚸固𨤰擒𢚸朱當,nể lòng có nhẽ cầm lòng cho đang
買油千彙渚泒湥紅,Mới dầu cơn vựng chưa phai giọt hồng
惜台喭𡄎朱𠁀丐妄昆造窖制朗廬,tiếc thay ngán ngẩm cho đời cái vòng con tạo khéo chơi lững lờ
十一月朔光紹帝回到東河,Thập nhất nguyệt sóc Quang Thiệu Đế hồi đáo Đông Hà
悲除訴󰘚堆些,bây giờ tỏ mặt đôi ta
别包緣𡢻誓培,Biết bao duyên nợ thề bồi
夷,gì
春三月朔日食,xuân tam nguyệt sóc nhật thực
不聽,bất thính
是年乂安各縣田野荒蕪一榖不收民大饑餓更被瘟㾮死者過半人多流亡或散之南方或漂居東北境内蕭然,thị niên nghệ an các huyện điền dã hoang vu nhất cốc bất thu dân đại cơ ngạ cánh bị ôn hoàng tử giả quá bán nhân đa lưu vong hoặc tán chi nam phương hoặc phiêu cư đông bắc cảnh nội tiêu nhiên
丐𦎛人事纏纏,cái gương nhân sự chiền chiền
十六日塟大行皇帝于籃山永陵之左曰祐陵,thập lục nhật táng đại hành hoàng đế vu lam sơn vĩnh lăng chi tả viết hựu lăng
或欺典𬮌數船𠯇保,hoặc khi đến cửa sổ thuyền rỉ bảo
或欺於𪤄葛𥒥哿呌,hoặc khi ở bãi cát đá cả kêu
但謂之,Đản vị chi
之言及受過之語則其為人可知也,chi ngôn cập thụ quá chi ngữ tắc kì vi nhân khả tri dã
椿萱𢗼怍掣包,Xuân huyên lo sợ xiết bao
拱埋𦀊葛特洳䏾核,Cũng may dây cát được nhờ bóng cây
客才情皮及會靑年,khách tài tình vừa gặp hội thanh niên
淶蒸梗楊柳欺𬲇西,rơi chưng cành dương liễu khi gió tây
河南名價一翁𫛈矇𧡊埃埃𫽄敢呼,hà nam danh giá nhất ông cò trông thấy ai ai chẳng dám ho
帝諭之曰軍法一而無二鷟之所言是岐而二决非軍法之論乃游説之語耳宜以攸説罪之,đế dụ chi viết quân pháp nhất nhi vô nhị xác chi sở ngôn thị kì nhi nhị quyết phi quân pháp chi luận nãi du thuyết chi ngữ nhĩ nghi dĩ du thuyết tội chi
金鍰鍰劬刁腮,kim hoàn hoàn cù đeo tai
令諸路鎮貯糧昌江三江城以級軍用,Lệnh chư lộ trấn trữ lương Xương Giang Tam Giang thành dĩ cấp quân dụng
拍䏧核咏𦊚句𠀧韻,Vạch da cây vịnh bốn câu ba vần
兵至三弄山世貴不能料敵,Binh chí Tam Lộng sơn Thế Quý bất năng liệu địch
官前年考試免󰱇多有懷挾代試中者殆萬餘人甚於冗濫,quan Tiền niên khảo thí miễn tuyển đa hữu hoài giáp đại thí trúng giả đãi vạn dư nhân thậm ư nhũng lạm
九真人爲之立祠,cửu chân nhân vị chi lập từ
尊母黎氏為國聖皇太后一云保聖國母,tôn mẫu lê thị vi quốc thánh hoàng thái hậu nhất vân bảo thánh quốc mẫu
赦輕囚數十人以久旱故也,Xá khinh tù sổ thập nhân dĩ cửu hạn cố dã
其守䦕人問之答曰我乃豪郡公兵船因戦勝俘󰱐賊将薊郡公等先觧送献納我王,kì thủ quan nhân vấn chi đáp viết ngã nãi hào quận công binh thuyền nhân chiến thắng phu hoạch tặc tướng kế quận công đẳng tiên giải tống hiến nộp ngã vương
姅𠁀唸󰠵每味䔲𠹽,Nửa đời nếm trải mọi mùi đắng cay
爫𢧚動地󰟹天同同,Làm nên động địa kinh thiên đùng đùng
隊一聖初群䠣讓,đội nhất thánh xưa còn nhún nhường
𠊛󰠲澄意󰆄撑,người đâu chừng ấy tuổi xanh
𦖑𠳒皮意咭頭唭浪知己󱙹𡢐󰋇𠊛,nghe lời vừa ý gật đầu cười rằng tri kỷ trước sau mấy người
𤐜悲𦎬潔如衝阿魏,khói bay tanh khét như xông a ngùy
珥河以東民亦望風向服,Nhĩ Hà dĩ Đông dân diệc vọng phong hướng phục
戊申十六年莫改永定爲景曆元年明嘉靖二十七年春正月二十九日帝崩,Mậu Thân thập lục niên Mạc cải Vĩnh Định vi Cảnh Lịch nguyên niên Minh Gia Tĩnh nhị thập thất niên xuân chính nguyệt nhị thập cửu nhật Đế băng
春二月詔選明經博𭓇及試儒𭓇三場,Xuân nhị nguyệt chiếu tuyển Minh kinh bác học cập thí Nho học tam trường
数日潘彦弟瓊郡出首亦饒其罪,sổ nhật phan ngạn đệ quỳnh quận xuất thú diệc nhiêu kì tội
百官會合跪奏𢜠台𦊚𣷭給收蔑茹,bá quan hội họp quỳ tâu mừng thay bốn bể góp thâu một nhà
帝身出六師致天之罸,Đế thân xuất lục sư trí thiên chi phạt
或來麻於欲皮庄益,hoặc lại mà ưa dượt bề chẳng ích
右翊聖軍,hữu dực thánh quân
漢帝召公卿百官及四府椽属問以方畧皆議遣將發荆楊,hán đế triệu công khanh bách quan cập tứ phủ chuyên thuộc vấn dĩ phương lược giai nghị khiển tướng phát kinh dương
丐,cái
𠃩𠁀公藝𠬠茄𥙩蒸𪧚忍順和𥾽𥹰,chín đời công nghệ một nhà lấy chưng chữ nhẫn thuận hoà bền lâu
丁卯九年明天七年啓春差官賫勅諭順廣太保瑞郡公阮福原曰賢傑之人可共行事功丈夫爲志貴䏻明時勢,Đinh Mão cửu niên Minh Thiên thất niên Khải Xuân sai quan tê sắc dụ Thuận Quảng Thái bảo Thuỵ quận công Nguyễn Phúc Nguyên viết Hiền kiệt chi nhân khả cộng hành sự công trượng phu vi chí quý năng minh thời thế
於時沛𡄎別傷饒,ở thì phải gẫm biết thương nhau
咍之圍丐花殘麻制,Hay gì vầy cái hoa tàn mà chơi
龍章天嗣凣三,long chương thiên tự phàm tam
今龍肚之地傘圓之山瀘珥之河髙深平闊,kim long đỗ chi địa tản viên chi sơn lô nhĩ chi hà cao thâm bình khoát
䧺退走禮奪糧船追之且行且戰至西都城,Hùng thoái tẩu Lễ đoạt lương thuyền truy chi thả hành thả chiến chí Tây Đô thành
𠳚身特准庵𩄲,Gởi thân được trốn am mây
十二月黎朝𦾔臣安清侯阮金尊立昭宗之子寧于哀牢,Thập nhị nguyệt Lê triều cựu thần An Thanh hầu Nguyễn Kim tôn lập Chiêu Tông chi tử Ninh vu Ai Lao
想它﨤𡦂忠貞,tưởng đà gặp chữ trung trinh
傷饒吀𢖵𠳒饒𢆥迡拱𫽄𠫾󰠳麻迡,thương nhau xin nhớ lời nhau năm chầy cũng chẳng đi đâu mà chầy
性涓啈哼落唐林尼,tính quen hễnh hãng lạc đường trăm nơi
外𡑝兔矢鶯鐄腋墙葻柳𠖤昂𫏾萌,ngoài song thỏ thẻ oanh vàng nách tường bông liễu bay ngang trước mành
詔罰少保陳克終行遣段汝諧等有差,chiếu phạt thiếu bảo trần khắc chung hành khiển đoàn nhữ hài đẳng hữu sai
篱笆藩笤,ly ba phên giậu
埃咍埃拯咍𪰛渚,ai hay ai chẳng hay thì chớ
催停逴󰇾鳩𪬡爫之捛𣜿朱弹昂宮,thôi đừng rước dữ cưu hờn làm chi lỡ nhịp cho đàn ngang cung
命五道官鞠問其事伯遠福等心不能平,Mệnh ngũ đạo quan cúc vấn kì sự Bá Viễn Phúc Đẳng tâm bất năng bình
大𧻗史記本紀續編卷之十八終,Đại Việt sử ký bản kỷ tục biên quyển chi thập bát chung
𠓨䜹朱訢事情,vào thưa cho tỏ sự tình
󰉲埋𣳔渭墨油盃制,sớm mai dòng vị mặc dầu vui chơi
塊𧯄𠬠淡㐌賖,khỏi hang một dặm đã xa
撻󱋓餞𢱖龍泉指昂𦰟槊𠓨岸𧯄豹,đặt chén tiễn múa long tuyền chỉ ngang ngọn giáo vào nghìn hang beo
故狄青辝不為梁惠公之後劉曄謝不為劉太后之親,Cố Địch Thanh từ bất vi Lương Huệ Công chi hậu Lưu Việp tạ bất vi Lưu Thái Hậu chi thân
夭饒姉㛪𡛔󱛦饒姉㛪妯打饒󱩻頭辰英㛪婿,yêu nhau chị em gái trái nhau chị em dâu đánh nhau vỡ đầu thì anh em rể
底之𣘃𬑉苦𡎢錦肝,Để chi gai mắt khó ngồi cẩm gan
皷噪而前占主制蓬莪戰敗遁歸,Cổ táo nhi tiền Chiêm chúa Chế Bồng Nga chiến bại độn quy
小童𡥵於󰦓麻細低,tiểu đồng con ở đâu mà tới đây
趣𢝙悁奇惗󱳮𬞺箕丐鳶埃𩙌論𫃼,thú vui quên cả niềm lo cũ kìa cái diều ai gió lộn lèo
海陽山南三江京北等處承司以本月十八日入第二塲二十五日入第三塲九月初一日入第四塲初七日掛士人中式榜,hải dương sơn nam tam giang kinh bắc đẳng xứ thừa ti dĩ bản nguyệt thập bát nhật nhập đệ nhị trường nhị thập ngũ nhật nhập đệ tam trường cửu nguyệt sơ nhất nhật nhập đệ tứ trường sơ thất nhật quải sĩ nhân trúng thức bảng
𢪱𢬣𦣰𢪀机塵,vắt tay nằm nghĩ cơ trần
是日節制鄭松𬢱賞戦功賜潘彦金牌一两黄金十斤,thị nhật tiết chế trịnh tùng nghị thưởng chiến công tứ phan ngạn kim bài nhất lưỡng hoàng kim thập cân
埃𨖲庯葛大同,ai lên phố cát đại đồng
昆餒哙布𠰘輝鐄,con nuôi gọi bố miệng hoe vàng
秋九月吏部尚書掌六部事兼國子監祭酒翰林院侍讀掌翰林院事太傅泉郡公阮惟時卒,thu cửu nguyệt lại bộ thượng thư chưởng lục bộ sự kiêm quốc tử giám tế tửu hàn lâm viện thị độc chưởng hàn lâm viện sự thái phó tuyền quận công nguyễn duy thì tốt
先弩半收兀岸,tên nỏ bắn thâu ngút ngàn
惜台紇𥺊𤽸銀,tiếc thay hạt gạo trắng ngần
官軍几吏㝵戈,quan quân kẻ lại người qua
帝見其懦弱又眈于酒色知事不成乃晦迹山林潜心韜畧延攬智謀之士招集流離之民奪起義兵欲除大亂,đế kiến kì nhu nhược hựu đam vu tửu sắc tri sự bất thành nãi hối tích sơn lâm tiềm tâm thao lược diên lãm trí mưu chi sĩ chiêu tập lưu li chi dân đoạt khởi nghĩa binh dục trừ đại loạn
𢴾木,bươi móc
𠯇保東風諧曷𠃣,rỉ bảo đông phong hời hợt ít
𢚸蹺仍渚𧡊𠊛,lòng theo nhưng chửa thấy người
包𣉹朱𥒥栍𪴉,bao giờ cho đá mọc mầm
𦑗燶褡冷仍埃妬徐,quạt nồng đắp lạnh những ai đó giờ
作,tác
上表謝恩言奉聖論奬以效忠安邊,thượng biểu tạ ân ngôn phụng thánh luận tưởng dĩ hiệu trung an biên
祐上皇親臣也,hựu thượng hoàng thân thần dã
𢜠翁󰅒吏永鬚󱀌,mừng ông nay lại vểnh râu tôm
㝵󰠲麻吏󰡏㝵精魔,người đâu mà lại có người tinh ma
以駮,dĩ bác
吏通八陣奇方,lại thông bát trận kì phương
春正月十七日明英宗崩,Xuân chính nguyệt thập thất nhật Minh Anh Tông băng
十一月屯鎮諸軍並進過南河,Thập nhất nguyệt đồn trấn chư quân tịnh tiến quá Nam Hà
固鉢使情負鉢坍,có bát sứ tình phụ bát đàn
𠊛󰮍奇𨤰𢧚敬待𠀲𡮥𡥵𢚸沛傷𬁷,người già cả nhẽ nên kính đãi đứa bé con lòng phải thương yêu
卞𡞕𫯳講事盃論事寠,bèn vợ chồng giảng sự vui luận sự cũ
拱󰑼分改緣金,Cũng là phận cải duyên kim
双恩情亥渚𢢯𢢇𠊛一死𢜢𠊛三生,song ân tình hãy chửa nguôi tủi người nhất tử bẽ người tam sinh
令捉問之近已乱亡不知所去,Lệnh tróc vấn chi cận dĩ loạn vong bất tri sở khứ
夏四月帝弗豫力疾命蘇憲誠抱太子攝政事,hạ tứ nguyệt đế phất dự lực tật mệnh tô hiến thành bão thái tử nhiếp chính sự
秋七月蔡京在任為政苛慘闔境怨之為軍士所逐貶崖州司戶不肯之官勑賜死,Thu thất nguyệt Sái Kinh tại nhiệm vi chính hà thảm hạp cảnh oán chi vi quân sĩ sở trục biếm Nhai Châu Tư hộ bất khẳng chi quan sắc tứ tử
九月大雨,Cửu nguyệt đại vũ
呐牢𬉣樣曳形買咍,nói sao dơ dáng dại hình mới hay
陛下若所重臣臨冇施德再賞以招𦤶之此必携幼扶老以㱕聖德,Bệ hạ nhược sử trọng thần lâm mậu thi đức tái thưởng dĩ chiêu trí chi thử tất huề ấu phù lão dĩ quy Thánh đức
夏五月初六日酉時有星隕自中天㱕東,hạ ngũ nguyệt sơ lục nhật dậu thời hữu tinh vẫn tự trung thiên quy đông
別包功摱功税,Biết bao công mướn công thuê
十二日賊犯嘉林武寕東岸獲我軍皆墨刺殺韃二字於臂大怒殺之甚眾,Thập nhị nhật tặc phạm Gia Lâm Vũ Ninh Đông Ngàn hoạch ngã quân giai mặc thích Sát Thát nhị tự ư tí đại nộ sát chi thậm chúng
矧此蠻方之生聚久汚撾狗之腥膻欲還夷俗之綱常合振威聲之孤矢扛頂揭旗之士咸雲集於榖中翹關超氣之才舉星趍於摩下廊,thẩn thử man phương chi sinh tụ cửu ô qua cẩu chi tinh thiện dục hoàn di tục chi cương thường hợp chấn uy thanh chi cô thỉ giang đỉnh yết kì chi sĩ hàm vân tập ư cốc trung kiều quan siêu khí chi tài cử tinh xu ư ma hạ lang
曷珠眜亇恪㐻,hạt châu mắt cá khác nòi
冬十月以胡綱為演州路大知州鄧思成判州事,đông thập nguyệt dĩ hồ cương vi diễn châu lộ đại tri châu đặng tư thành phán châu sự
襊𠦻風月𥘀爲詩,túi lưng phong nguyệt nặng vì thơ
會試天下舉人賜阮文儞等進士出身,hội thí thiên hạ cử nhân tứ nguyễn văn nễ đẳng tiến sĩ xuất thân
准山舍𡎢制吼沫𩙋迻梅𦹳󱦢外軒,chốn sơn xá ngồi chơi hóng mát gió đưa mai thơm ngát ngoài hiên
三月帝拜謁西京,tam nguyệt đế bái yết tây kinh
其母號王母者為傳戲時傳有王母献蟠桃日禮母為之因以為號方有娠昱悅其艶色納之及生以為己子,kì mẫu hiệu vương mẫu giả vi truyền hí thời truyền hữu vương mẫu hiến bàn đào nhật lễ mẫu vi chi nhân dĩ vi hiệu phương hữu thần dực duyệt kì diễm sắc nạp chi cập sinh dĩ vi kỷ tử
若承宣副󰱇文𭓇官,nhược thừa tuyên phó tuyển văn học quan
蜆蹽榾鉄𫳵󰍹,kiến leo cột sắt sao mòn
固󰠳麻吏󰑼𠊛險溇,Có đâu mà lại là người hiểm sâu
𠯪春𠬠聀𢠩恾,tiệc xuân một giấc mơ màng
秋九月底江水,Thu cửu nguyệt Đáy giang thuỷ
𠸦才𠽙玉噴珠娘班妸謝拱󰠳世尼,khen tài nhả ngọc phun châu nàng ban ả tạ cũng đâu thế này
鄭歆欺意𪞷𢬣雲仙被𪟡摳𣦍𬺗潙,trịnh hâm khi ấy ra tay vân tiên bị gã xô ngay xuống vời
煎藥勅𬟥,tiên dược sắc thuốc
太師用礼物𨖅,thái sư dùng lễ vật sang
生浪弹𢭮𦖻𬌥𠽋唭,sinh rằng đàn gảy tai trâu nực cười
𠷯󰞿㛪細𠰃麻噠先,mời anh em tới nhắm mà đặt tên
分昆傕固𦋦之枚娄,Phận con thôi có ra gì mai sau
分𠲖塘詫,phần e đường sá
𣅶𠫾𥘷買台唭髦󰛈𫢩㐌𦋦𠊛𪥘傕,lúc đi trẻ mới hay cười tóc răng nay đã ra người cả thôi
五月太尉莊定大王𩖀出亡南定庄,Ngũ nguyệt Thái uý Trang Định đại vương ngạc xuất vong Nam Định trang
頭蒌冲茄󰑼𤎒土翁,đầu rau trong nhà là chấp thổ ông
𨢇唁𦥃𩛷迎瓢篤𡦂𤵺近𫷜數𫄂𫥨,rượu ngon đến bữa nghiêng bầu dốc chữ dại cận năm sổ buột ra
王乞取白鷄殺而祭之,vương khất thủ bạch kê sát nhi tế chi
早衙皮𣇜𠓇𣈜决情公買断𣦍󰜋排,tảo nha vừa buổi rạng ngày quyết tình công mới đoán ngay một bài
空誇蒸𣳔態坦河右,khong khoe chưng dòng thói đất hà hữu
荫牢曷玉蓝田買冬,ấm sao hạt ngọc lam điền mới đông
𩛸富貴󱰋廊車馬󱰍荣花𩢬𡥚公卿,mồi phú quý nhử làng xa mã bả vinh hoa lừa gã công khanh
詔問攻破老撾信息及上流征夷將軍鄭公路下流鎮虜将軍黎廷彦等諸營聲息遠近進止如何得詳具奏期以今月二十,chiếu vấn công phá lão qua tín tức cập thượng lưu chinh di tướng quân trịnh công lộ hạ lưu trấn lỗ tướng quân lê đình ngạn đẳng chư doanh thanh tức viễn cận tiến chỉ như hà đắc tường cụ tấu kì dĩ kim nguyệt nhị thập
曾𬲢畨荆棘𫘑芒,từng nhiều phen kinh cức mở mang
固厨边北𠬕庙边東搉殘,có chùa bên bắc bỏ miếu bên đông tồi tàn
於低併它欣𠀧𢆥耒,ở đây tính đã hơn ba năm rồi
固花𢜠花固𦵚𢜠𦵚,có hoa mừng hoa có nụ mừng nụ
欺𣈜撅約欺店󱋓誓,khi ngày quạt ước khi đêm chén thề
󰝡饒些仕立塘功名,ðem nhau ta sẽ lập đường công danh
衣服,y phục
𣠰𥺊,giần gạo
今朕躬秉白旄手持黄銊遏彼蠻方覊前代不覊之㓂,kim trẫm cung bỉnh bạch mao thủ trì hoàng tuất át bỉ man phương ki tiền đại bất ki chi khấu
從提刑監察御史阮資輔之奏也,tòng đề hình giám sát ngự sử nguyễn tư phụ chi tấu dã
對曰書生段汝諧也,đối viết thư sinh đoàn nhữ hài dã
對曰旺爲其弟道收引慮忙來相争以故不得遠離其地老妾先㱕命朝廷,Đối viết Vượng vị kì đệ Đạo Thu dẫn Lự Mường lai tương tranh dĩ cố bất đắc viễn li kì địa lão thiếp tiên quy mệnh triều đình
領,lãnh
調󰠳𥙩燕爫鶧,điều đâu lấy yến làm anh
𤗖羽衣冷𠖯如銅,mảnh vũ y lạnh ngắt như đồng
今以兵,kim dĩ binh
詔諸相争田池財物不得托權󰟨家違者杖八十徒罪,Chiếu chư tương tranh điền trì tài vật bất đắc thác quyền thế gia vi giả trượng bát thập đồ tội
况以強凌弱以眾勝寡乃事之常,huống dĩ cường lăng nhược dĩ chúng thắng quả nãi sự chi thường
朕自御極以來凡化民成俗之方興便除害之政莫不刑諸訓諭責之專行然民財未至羡餘民俗未榛丕变,trẫm tự ngự cực dĩ lai phàm hoá dân thành tục chi phương hưng tiện trừ hại chi chính mạc bất hình chư huấn dụ trách chi chuyên hành nhiên dân tài vị chí tiện dư dân tục vị trăn phỉ biến
古法州曰天德府華閭城曰長安府北江曰天德江,Cổ Pháp châu viết Thiên Đức phủ Hoa Lư thành viết Trường Yên phủ Bắc Giang viết Thiên Đức giang
入,nhập
悶冰𠇮𩧍𪠞㝵𥪞船𥙩𦀊麻綴秩,muốn băng mình ruổi đi người trong thuyền lấy dây mà trói chặt
𣆭等見之大驚須㬰奔潰,thạnh đẳng kiến chi đại kinh tu du bôn hội
餒昆仍約𧗱娄,nuôi con những ước về sau
固核𤾓𫵟固花𦊚務,có cây trăm thước có hoa bốn mùa
今賊逼宫門而隱忍如此其如先帝付託何,kim tặc bức cung môn nhi ẩn nhẫn như thử kì như tiên đế phó thác hà
朝封帝爲開天体道聖武神哲皇帝,triều phong Đế vi Khai Thiên Thể Đạo Thánh Vũ Thần Triết Hoàng Đế
魂墩胣亇昌塟𢚸滝,hồn chôn dạ cá xương táng lòng sông
傷柴童子高賒,thương thầy ðổng tử cao xa
𫯳󱮛麻𡞕拱󱮛𦣰板辰秩𦣰𥵛辰𣃣,chồng còng mà vợ cũng còng nằm phản thì chật nằm nong thì vừa
乙巳十四年宋淳祐五年春正月帝幸應豊行宫今建興府是也,ất tị thập tứ niên tống thuần hựu ngũ niên xuân chính nguyệt đế hạnh ứng phong hành cung kim kiến hưng phủ thị dã
丕打㝵乙別蒸預㝵麻破賊合創蒸料賊,vậy đánh người ắt biết chưng dự người mà phá giặc hợp sáng chưng liệu giặc
㐌空別𤯩󰑼𫽗,Đã không biết sống là vui
払世澤所塘𣦍𬆅,chàng thế trạch sửa đường ngay thẳng
買耒罕𢪀庒差,mới rồi hẳn nghĩ chẳng sai
被,bị
故徵女王雖能略定嶺南之地不能㨿得嶺險旋底於亡,Cố Trưng Nữ Vương tuy năng lược định Lĩnh Nam chi địa bất năng cứ đắc Lĩnh hiểm toàn để ư vong
乙亥通瑞二年宋景祐二年,Ất Hợi Thông Thuỵ nhị niên Tống Cảnh Hựu nhị niên
時海陽諸縣人民大荒飢饉相食餓死者三分之一,Thời Hải Dương chư huyện nhân dân đại hoang cơ cận tương thực ngạ tử giả tam phần chi nhất
乃下令曰諸營奇将士宜遵三條戒戢諸軍,Nãi hạ lệnh viết Chư dinh cơ tướng sĩ nghi tuân tam điều giới tập chư quân
苦卋庫卋伤卋伤卋,khổ thay khó thay thương thay thương thay
払自󰳅󱚢尼𫗄𡋥𡖵𦝄尼忋𠖾方㝹,chàng từ trảy vào nơi gió cát đêm trăng này nghỉ mát phương nao
五月勑典吏有廉勤者除貳官,Ngũ nguyệt sắc điển lại hữu liêm cần giả trừ nhị quan
𧗱𡢐些沛卢𩢬𡊰恩,về sau ta phải lo lừa đền ơn
吏𢧚𡅳啂𫯳𡥵外和廊戶𥪝󱨉冊畑,lại nên khuyên nhủ chồng con ngoài hoà làng họ trong siêng sách đèn
𧼋𣦍𠓨帝隐𠇮󰜋欺,chạy ngay vào đấy ẩn mình một khi
之本在身其家可教然後可以教國人,chi bản tại thân kì gia khả giáo nhiên hậu khả dĩ giáo quốc nhân
翁𡄎𨉓翁𢪀拱𫨩,ông gẫm mình ông nghĩ cũng hay
泖各聖合吏冬年丸泊卒冷,máu các thánh hợp lại đông nên hòn bạc tốt lành
伯大王薨未詳秋七月天雨皇砂,Bá Đại Vương hoăng Vị tường Thu thất nguyệt thiên vũ hoàng sa
𢚸𥢆𥢆拱敬腰,Lòng riêng riêng cũng kính yêu
𣷭南來𣼽𧖱㵢,bể nam lai láng máu trôi
於丕麻固𪦎,ở vậy mà có nghén
語𥉫量󱝝高苔,ngửa trông lượng cả cao dày
韆鞦頂排咍㝵打都,thiên thu đứng bày hai người đánh đu
蜂戈𧊉吏別包饒吝,ong qua bướm lại biết bao nhiêu lần
自𣈜𬮙埮持䘮,từ ngày muôn dặm phù tang
應龍因狎近作國語詩𰙔挑太通焉,Ứng Long nhân hạp cận tác quốc ngữ thi ca khiêu Thái thông yên
上皇嘉之賜田四十𤱈以為後日脩行之資,thượng hoàng gia chi tứ điền tứ thập mẫu dĩ vi hậu nhật tu hành chi tư
上諭天下各處承憲府縣州官等禮󰒂所以淑民心農桑所以足衣食二者政之急務牧守枝攸司也,thượng dụ thiên hạ các xứ thừa hiến phủ huyện châu quan đẳng lễ nghĩa sở dĩ thục dân tâm nông tang sở dĩ túc y thực nhị giả chính chi cấp vụ mục thủ chi du tư dã
達調花月嚈哬,đặt điều hoa nguyệt ỡm ờ
刑部亦繳駁之任如見刑部審讞不公亦論駁封還,Hình bộ diệc chước bác chi nhiệm như kiến Hình bộ thẩm nghiện bất công diệc luận bác phong hoàn
路󰑼𠯦𠻵扱󱓀𠬠𠳒殺竟朋𠦳檑双,lọ là thét mắng cặp rèn một lời sát cạnh bằng nghìn roi song
󰜏徵圭於州峯𫺶𠊛貪暴讐𫯳拯𫡾,bà trưng quê ở châu phong giận người tham bạo thù chồng chẳng quên
急算劍准車𦀊空仍渚易麻𠖤塘𡗶,kíp toan kiếm chốn xe dây không dưng chưa dễ mà bay đường trời
於是渙起宸斷紬繹書史特命臣與左侍郎臣楊㵆右侍郎臣胡士揚臣阮國櫆臣鄧公瓆寺卿臣阮公壁東各神裴廷貟侍書臣陶公正待制臣吳珪府尹臣阮廷正給事中臣阮公弼翰林臣阮曰庶臣武惟斷等訂改國史自洪庞氏至恭皇紀义命續編自荘宗裕帝至,ư thị hoán khởi thần đoạn trừu dịch thư sử đặc mệnh thần dữ tả thị lang thần dương hạo hữu thị lang thần hồ sĩ dương thần nguyễn quốc khôi thần đặng công chất tự khanh thần nguyễn công bích đông các thần bùi đình viên thị thư thần đào công chính đãi chế thần ngô khuê phủ doãn thần nguyễn đình chính cấp sự trung thần nguyễn công bật hàn lâm thần nguyễn viết thứ thần vũ duy đoán đẳng đính cải quốc sử tự hồng bàng thị chí cung hoàng kỉ nghĩa mệnh tục biên tự trang tông dụ đế chí
緇衣軍皆秃髮自謂帝釋降生僣號天應,tri y quân giai thốc phát tự vị đế thích giáng sinh tiếm hiệu thiên ứng
割𦧘分朱油羅𪀄亇,cắt thịt phân cho dầu là chim cá
𡸈至和如史皇之時而天爲雨粟者乎天雨黄沙却是恠也而術士好言祥瑞指爲雨金,Khởi chí hoà như sử Hoàng chi thời nhi thiên vi vũ túc giả hồ Thiên vũ hoàng sa khước thị quái dã nhi thuật sĩ hiếu ngôn tường thuỵ chỉ vi vũ kim
賒吹埃固別情庄埃,Xa xôi ai có biết tình chăng ai
辛亥二年宋大中祥符四年,Tân Hợi nhị niên Tống Đại Trung Tường Phù tứ niên
𠻵信掣浽驚惶氷命輦𠓀臺粧叙情,mảng tin xiết nỗi kinh hoàng băng mình lén trước đài trang tự tình
高㙮共𫀅事秩群,cao thấp cùng xem sự mất còn
即拨劎斬去之,tức bạt kiếm trảm khứ chi
易𢲛䏾險坤馭謀奸,dễ dò bụng hiểm khôn ngừa mưu gian
局𠁀,cuộc đời
觥墙𦋦󰀎尋頺謹魚,quanh tường ra ý tìm tòi ngẩn ngơ
事𢚸吘貝冰人,Sự lòng ngỏ với băng nhân
後又犯法殺人命下議罪,Hậu hựu phạm pháp sát nhân mệnh hạ nghị tội
一是書之作本黎文休潘孚先大越史記二書參以北史野史傳至諸本及所傳授見聞考技編輯爲之,Nhất thị thư chi tác bản Lê Văn Hưu Phan Phu Tiên Đại Việt sử ký nhị thư tham dĩ Bắc sử dã sử truyện chí chư bản cập sở truyền thụ kiến văn khảo kĩ biên tập vi chi
失僧所在,thất tăng sở tại
共神眉𤽸共坊楼撑,cũng thần mày trắng cũng phường lầu xanh
政刑係律𤑟𤉜,chính hình hệ luật rõ ràng
𠉞,nay
𤗖𦝄隻隻𥉰窓鐄招底渃𣘃篭𩃳𡑝,mảnh trăng chếch chếch dòm song vàng gieo đáy nước cây lồng bóng sân
悶朱固妬固低森𡆫,muốn cho có đó có đây xum vầy
光紹帝遣阮敬黎永嚴伯驥喬伯謙阮熾等分道進討於嘉林文江唐豪錦江良才嘉定等縣相持閲月勝負未决,Quang Thiệu Đế khiển Nguyễn Kính Lê Vĩnh Nghiêm Bá Kí Kiều Bá Khiêm Nguyễn Xí đẳng phân đạo tiến thảo ư Gia Lâm Văn Giang Đường Hào Cẩm Giàng Lương Tài Gia Định đẳng huyện tương trì duyệt nguyệt thắng phụ vị quyết
冬十一月帝得陳暠立之,đông thập nhất nguyệt đế đắc trần cảo lập chi
得半年又廢之而立黎󰥣音猶改元天憲一云󰥣乃榜之同母弟父仍庶人也未詳,Đắc bán niên hựu phế chi nhi lập Lê Do âm do cải nguyên Thiên Hiến Nhất vân Do nãi Bảng chi đồng mẫu đệ phụ nhưng thứ nhân dã vị tường
󰅹沛求埃沛累埃,nào phải cầu ai phải lụy ai
𨿽李杜歐蘇復生未必䏻之唯吾䏻之,tuy lí đỗ âu tô phục sinh vị tất năng chi duy ngô năng chi
風塵𠹾㐌𠲖痆,phong trần chịu đã ê chề
賜文俊爵荗郡公,tứ văn tuấn tước mậu quận công
底尚󰛈𤽸脇𠊛󰛈顛,để thằng răng trắng hiếp người răng đen
孤𪧄,cô côi
別包𧊉也蜂淶,biết bao bướm lả ong lơi
諸衛范信言,chư vệ phạm tín ngôn
神宗當告捷于太庙論功于廟堂以賞公平等克敵之勳,Thần Tông đương cáo tiệp vu Thái Miếu luận công vu miếu đường dĩ thưởng Công Bình đẳng khắc địch chi huân
㠶繚尸几㕸吹𡹞,giong lèo thây kẻ rắp xuôi ghềnh
几𥚆𤑟𩈘𠊛𠵱檜頭,kẻ nhìn rõ mặt người e cúi đầu
㐌甘𠹾萡貝情,Đã cam chịu bạc với tình
聖𭓇益以髙明聖德益以純粹,Thánh học ích dĩ cao minh thánh đức ích dĩ thuần tuý
𫽄埋吏﨤󰜋茹萡箕,Chẳng may lại gặp một nhà Bạc kia
叫哢,kêu trổng
通用,thông dụng
沛,phải
爫之忒默添愁𪀄群迍󰊄𧏵侯待湄,làm chi thắc mắc thêm sầu chim còn đón gió rồng hầu đợi mưa
蚺蛇木適𧋻臻哿曳,nhiễm xà mốc thếch rắn trăn cả dài
乘機竹扯塊散,Thừa cơ trúc chẻ khối tan
於𨎠准皮𨕭於,ở trước chốn bề trên ở
冬帝篡位尊號曰開天應運聖文神武則天崇道,Đông đế soán vị tôn hiệu viết Khai Thiên Ứng Vận Thánh Văn Thần Vũ Tắc Thiên Sùng Đạo
乂安府進御舶至大通塲夜爲雷霆所燒,nghệ an phủ tiến ngự bạc chí đại thông trường dạ vị lôi đình sở thiêu
体𠳒端正易𦖑,thấy lời đoan chính dễ nghe
𠄩𨑮蔑𢆥守城殿𧍰底永宫撑拯𧗱,hai mươi mốt năm thủ thành điện rồng để vắng cung xanh chẳng về
二月會試天下舉人,Nhị nguyệt hội thí thiên hạ cử nhân
詔凣敺人死者杖一百刺靣五十字徒󰍁甲,Chiếu phàm ẩu nhân tử giả trượng nhất bách thích diện ngũ thập tự đồ khao giáp
時楊稷以其將王素代元元勇將解系同在城内,thời dương tắc dĩ kì tướng vương tố đại nguyên nguyên dũng tướng giải hệ đồng tại thành nội
𩙌𦝄,gió trăng
㝵樵夫变𪾺𪖫浪,người tiều phu biến mắt mũi rằng
明将任䏻悉兵以進,Minh tướng Nhậm Năng tất binh dĩ tiến
十九日清化府巴隆忙民叛㱕哀牢巡察黎統討之斬其丁壮虜男女三十餘口,thập cửu nhật thanh hoá phủ ba long mường dân phản quy ai lao tuần sát lê thống thảo chi trảm kì đinh tráng lỗ nam nữ tam thập dư khẩu
覇先蹀而攻之竟不能得,Bá Tiên điệp nhi công chi cánh bất năng đắc
尔等已請立貴來為主不旋踵又廢而立貴由,nhĩ đẳng dĩ thỉnh lập quý lai vi chủ bất toàn chủng hựu phế nhi lập quý do
時世儂反於髙平捕獲之及其黨五百餘人皆伏誅,Thời Thế Nùng phản ư Cao Bằng bổ hoạch chi cập kì đảng ngũ bách dư nhân giai phục tru
律𨦩窖坤,suốt vòng khéo khôn
以舌差隊差將巡邉恐取脱州人銀子事𭛁故罷之,Dĩ Thiệt sai đội sai tướng tuần biên khủng thủ Thoát châu nhân ngân tử sự phát cố bãi chi
固官縂督重臣󰑼胡宗憲經綸𠁟才,có quan tổng đốc trọng thần là hồ tôn hiến kinh luân gồm tài
至是以翰林待制黎少頴唐安縣可慕人即今慕澤也,Chí thị dĩ Hàn Lâm đãi chế Lê Thiếu Dĩnh Đường An huyện Khả Mộ nhân tức kim Mộ Trạch dã
体𡎢曳𢪀󰋇𠳒占包,thể ngồi dậy nghĩ mấy lời chiêm bao
噲󰑼﨤𫽻𡧲塘,Gọi là gặp gỡ giữa đường
公著爲人深沉簡重行有操術輔王於潜邸日籌畫居多當國日久法度屢有建明年七十有六卒,Công Trứ vi nhân thâm trầm giản trọng hành hữu tháo thuật phụ Vương ư tiềm để nhật trù hoạch cư đa đương quốc nhật cửu pháp độ lũ hữu kiến minh niên thất thập hữu lục tốt
明之授兵俘獲十餘萬眾亦皆放之,Minh chi thụ binh phù hoạch thập dư vạn chúng diệc giai phóng chi
益稷有慚色自此我使至不復坐省堂矣,Ích Tắc hữu tàm sắc tự thử ngã sứ chí bất phục toạ tỉnh đường hĩ
盎公名𤾓塘𢶿也,áng công danh trăm đường rộn rã
聽政外有大臣同心輔治故十七年間天下平安居樂業称為仁慈之主及其晚年遭屯無賴之徒唱率厲德侯宜民夜間梯城盗入禁帝及宣德皇太后俱被害悲夫,thính chính ngoại hữu đại thần đồng tâm phụ trị cố thập thất niên gian thiên hạ bình an cư lạc nghiệp xưng vi nhân từ chi chủ cập kì vãn niên tao Đồn vô lại chi đồ xướng suất lệ đức hầu Nghi Dân dạ gian thê thành đạo nhập cấm Đế cập Tuyên Đức hoàng thái hậu cụ bị hại bi phu
擇将校通兵法諳武藝者分管之,Trạch tướng hiệu thông binh pháp am vũ nghệ giả phân quản chi
黎文休曰前吳王䏻以我越所集之兵破劉弘操百萬之眾拓土稱王使北人不敢復來者,lê văn hưu viết tiền ngô vương năng dĩ ngã việt sở tập chi binh phá lưu hoằng thao bách vạn chi chúng thác thổ xưng vương sử bắc nhân bất cảm phục lai giả
黄巾力士哙浪𠬠𡗶舌固󱙃旬阴阳,hoàng cân lực sĩ hỏi rằng một trời thiệt có chín tuần âm dương
二十七日旨揮刑官係犯罪人或徒流自三十字二十字流在布政州自十字六字流在演州自四字至徒󰍁丁在象坊者俱送本道行遣領受交付配所,Nhị thập thất nhật chỉ huy hình quan hệ phạm tội nhân hoặc đồ lưu tự tam thập tự nhị thập tự lưu tại bố chính châu tự thập tự lục tự lưu tại Diễn Châu Tự tứ tự chí đồ khao đinh tại tượng phường giả cụ tống bản đạo Hành khiển lĩnh thụ giao phó phối sở
妸箕𤵺󰞺制排麻𡥵𠊛世󰑼𠊛𨒟迻,gã kia dại nết chơi bời mà con người thế là người đong đưa
時樞𡧸主事侍史阮汝説上書諫其畧曰昔者周魏迁都並見不祥,thời khu mật chủ sự thị sử nguyễn nhữ thuyết thượng thư gián kì lược viết tích giả chu nguỵ thiên đô tịnh kiến bất tường
浽沉淪楼朱平買催,Nỗi trầm luân lâu cho bằng mới thôi
帝,Đế
户科都給事中范興文翰林院校理阮德順告哀,Hộ khoa đô cấp sự trung Phạm Hưng Văn Hàn Lâm viện hiệu lí Nguyễn Đức Thuận cáo ai
翟就擒王宣一作王亶勢窮自刎,Địch tựu cầm Vương Tuyên nhất tác Vương Đàn thế cùng tự vẫn
奉曉再拜曰殿下德感天地敢有萌異圖者天下神抵皆效其職而誅滅之臣等何力之有奉曉愛州冰山鄕人少䧺勇,phụng hiểu tái bái viết điện hạ đức cảm thiên địa cảm hữu manh dị đồ giả thiên hạ thần để giai hiệu kì chức nhi tru diệt chi thần đẳng hà lực chi hữu phụng hiểu ái châu băng sơn hương nhân thiếu hùng dũng
盃制𡽫渃戈𣈜養身,vui chơi non nước qua ngày dưỡng thân
凝󱈝,ngưng đọng
總兵官安遠侯原領征虜副将軍雙虎符兩󰱑銀印一顆官軍人等一萬三千五百八十七員官軍官二百八十員民官吏典一百三十七員旗軍一萬三千一百八十名馬一千二百疋同就到,tổng binh quan an viễn hầu nguyên lĩnh chinh lỗ phó tướng quân song hổ phù lưỡng đài ngân ấn nhất khoả quan quân nhân đẳng nhất vạn tam thiên ngũ bách bát thập thất viên quan quân quan nhị bách bát thập viên dân quan lại điển nhất bách tam thập thất viên kì quân nhất vạn tam thiên nhất bách bát thập danh mã nhất thiên nhị bách sất đồng tựu đáo
浪嗔衛永吒媄,rằng xin về viếng cha mẹ
當時文貞不遇者也所以正學見於後世姑以文貞言之其事君者必犯顔其出處也則以義造就,đương thời văn trinh bất ngộ giả dã sở dĩ chính học kiến ư hậu thế cô dĩ văn trinh ngôn chi kì sự quân giả tất phạm nhan kì xuất xứ dã tắc dĩ nghĩa tạo tựu
至是帝乃下詔誅之,chí thị đế nãi hạ chiếu tru chi
𠯇𦖻𤤰吲源杆,rỉ tai vua dặn nguồn cơn
粓咹𣇜𩈘𡗶𪰮西,cơm ăn buổi mặt trời xế tây
夏四月以佐天大王德曄權相國事閲兵,hạ tứ nguyệt dĩ tá thiên đại vương đức việp quyền tướng quốc sự duyệt binh
呐調緘纀時𢬣拱𫅷,Nói điều dàm buộc thì tay cũng già
哀王,ai vương
所閑局昌某淫麻二,thửa hèn cục xương màu dâm mà nhẹ
枉𠺥蒸吱無據俸芒蒸名拯泟,uổng chịu chưng chê vô cớ bỗng mang chưng danh chẳng sạch
氣蔭𠓨𣘃高濕,khí ấm vào cây cao thấp
待油計󰋇𪹷湄,dãi dầu kể mấy nắng mưa
伏兵卒起󰲡擊斬馘數百餘級,Phục binh tốt khởi tập kích trảm quắc sổ bách dư cấp
旨揮大臣文武等官各舉賢良方正薦舉得人陛賞依舉賢臣例若爲財爲親薦舉非人者依薦奸人諭罪,chỉ huy đại thần văn vũ đẳng quan các cử hiền lương phương chính tiến cử đắc nhân bệ thưởng y cử hiền thần lệ nhược vi tài vi thân tiến cử phi nhân giả y tiến gian nhân dụ tội
𡗶坦生𫥨𥒥󰜋𫇳𤎕爫堆𤗖吼函𩩿,trời đất sinh ra đá một chòm tách làm đôi mảnh hõm hòm hom
哙𦋦買別母慈𧗱圭,hỏi ra mới biết mẫu từ về quê
今陛下幸哀憐復故號通使如故老夫死骨不抒,kim bệ hạ hạnh ai lân phục cố hiệu thông sứ như cố lão phu tử cốt bất trữ
𠊚些分𬙾緣𢛨買結伴供饒,người ta phận đẹp duyên ưa mới kết bạn cùng nhau
𩜃停厚𡗋𡥵喂係埃𨂼吏𡅳𠶆𠊛咹,cỗ đừng hậu lắm con ơi hễ ai chạy lại khuyên mời người ăn
賊将新郡公瓊郡公並名缺等僅以身免,Tặc tướng Tân quận công Quỳnh quận công tịnh danh khuyết đẳng cận dĩ thân miễn
三月復定禁衞兵號,tam nguyệt phục định cấm vệ binh hiệu
湯𩄲𨷈𨤵掑𧵆澮宮桂𠦳重夾𡬷𡬼,thang mây muôn dặm kề gần gụi cung quế ngàn trùng giáp tấc gang
疾祖𧍉,tật tổ đỉa
傕卞哰保󰬾軍,thôi bèn rao bảo ba quân
南交羅𡎝離明天書定分伶伶自初,nam giao là cõi ly minh thiên thư định phận rành rành từ xưa
挒壁,trét vách
𢣸󰑼𣘃奇𩃳高妾撛𨉓𠓨扯𬋟拱𩄎,ngỡ là cây cả bóng cao thiếp lăn mình vào giãi nắng cùng mưa
卞筭劍斫養身辞朝告老爫清戈𠁀,bèn toan kiếm chước dưỡng thân từ triều cáo lão làm thinh qua đời
𡥵𢲾𡥵㩫𡥵𢸚𡥵𫼳,con bế con dắt con bồng con mang
王一舉平之遂自立爲帝,Vương nhất cử bình chi toại tự lập vi đế
徐公貞𪟽𨑮分糊塗,từ công riêng nghĩ mười phân hồ đồ
𬌓身𣈙㐌貳󰟯,Tấm thân rày đã nhẹ nhàng
营数,doanh số
𢖵圭払吏尋塘深圭,nhớ quê chàng lại tìm đường thăm quê
客𦟐紅𡗉餒迍邅,khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên
人日夜孜孜爾其毋忽,nhân nhật dạ tư tư nhĩ kì vô hốt
強荄󰠘𡗋強寃債𡗉,càng cay ngặt lắm càng oan trái nhiều
夏旱,hạ hạn
黎桓異姓之卿手握兵權行周公之事常情猶疑况阮匐位居首相丁佃同姓之卿乎其起兵非稱亂也一心左桓爲丁氏也誅桓不克而子死得其所矣,Lê Hoàn dị tính chi khanh thủ ốc binh quyền hành Chu Công chi sự thường tình do nghi huống Nguyễn Bặc vị cư thủ tướng Đinh Điền đồng tính chi khanh hồ Kì khởi binh phi xưng loạn dã nhất tâm tá Hoàn vị Đinh thị dã tru Hoàn bất khắc nhi tử tử đắc kì sở hĩ
式春計特𠇍畨鮮,thức xuân kể được mấy phen tươi
几嘟𢜠灺𠊛争逴𠶆,kẻ đua mừng rỡ người tranh rước mời
若混淆雜居一切斥去并開報奴婢姓名数目送該府縣官得憑檢察,Nhược hỗn hào tạp cư nhất thiết xích khứ tịnh khai báo nô tì tính danh số mục tống cai phủ huyện quan đắc bằng kiểm sát
𠬠畨湄𫗄散情𠬠畨,Một phen mưa gió tan tành một phen
娘娇功奇庄填,nàng kiều công cả chẳng đền
八月𠕋立正宫鄭氏玉𣖮爲皇后,bát nguyệt sách lập chính cung trịnh thị ngọc áng vi hoàng hậu
吏強洳󰟯𤵺形停身分妾𢪀名價払,lại càng dơ dáng dại hình đành thân phận thiếp nghĩ danh giá chàng
𦼔賤󰬾間𣦰𣌝湄,lều tiện ba gian trải nắng mưa
𩆪𩂟𨤮吉頽核,Mịt mù dặm cát đồi cây
繩𡮣吁嘘哭󰡎胸,thằng bé hu hơ khóc dưới hông
感傷𠄩𡦂蓬菫𠽐,cảm thương hai chữ bồng ngẩn ngơ
交州刺史樊演發州兵及九真兵萬餘人救之兵士憚遠役,Giao Châu Thứ sử Phàn Diễn phát châu binh cập Cửu Chân binh vạn dư nhân cứu chi binh sĩ đạn viễn dịch
承衙门巡𦤾󱇙渡迻,thừa nha môn tuần đến xá đò đưa
取士之科不一而定三年大比之󰁮自帝始之其得,Thủ sĩ chi khoa bất nhất nhi định tam niên đại tỉ chi cử tự đế thuỷ chi kì đắc
老妑曳𠳨𠊚芇,lão bà dậy hỏi người nao
𠓨厨撘󰜋旬香,vào chùa thắp một tuần hương
边塘堤路群傳𤐡香,bên đường đê lộ còn truyền khói hương
󰉺迻宋玉最尋長卿,Sớm đưa Tống Ngọc tối tìm Trường Khanh
窮而濫取無窮,cùng nhi lạm thủ vô cùng
勑旨各衛門󰱇儒吏出亲除各職並詳所管從公察枸,Sắc chỉ các vệ môn tuyển nho lại xuất thân trừ các chức tịnh tường sở quản tòng công sát cử
𠄩茹拱順𠬠塘赴官,Hai nhà cũng thuận một đường phó quan
擇四題以作文論四題孟四題五經每經三題舉子自擇一題作文惟春秋二題併為一題作一文第二塲則制詔表各三題第三塲詩賦各二題賦用李白體第四塲策問一道其策題以經書旨意之異同歷代政事之得失為問,trạch tứ đề dĩ tác văn Luận tứ đề Mạnh tứ đề Ngũ kinh mỗi kinh tam đề Cử tử tự trạch nhất đề tác văn duy Xuân thu nhị đề tính vi nhất đề tác nhất văn Đệ nhị trường tắc chế chiếu biểu các tam đề Đệ tam trường thi phú các nhị đề Phú dụng Lí Bạch thể Đệ tứ trường sách vấn nhất đạo kì sách đề dĩ kinh thư chỉ ý chi dị đồng lịch đại chính sự chi đắc thất vi vấn
喠唏喠喜喠希哬,giọng hì giọng hỉ giọng hi ha
賊乃决堰出象衝之,Tặc nãi quyết yển xuất tượng xung chi
不慎職守以是󰰾,bất thận chức thủ dĩ thị bãi
属東漢紀,thuộc đông hán kỷ
昭聖下嫁輔陳二十餘年生男上位侯宗女應瑞公主珪,chiêu thánh hạ giá phụ trần nhị thập dư niên sinh nam thượng vị hầu tông nữ ứng thuỵ công chúa khuê
忌払查𥙩寔情朱㝹,Cậy chàng tra lấy thực tình cho nao
令武衛黎伯玉宣是王侯及文武臣僚退于大興門外使諸城吏閉门謹守毋得徃來出入,Lệnh vũ vệ Lê Bá Ngọc tuyên thị vương hầu cập văn vũ thần liêu thoái vu Đại Hưng môn ngoại sử chư thành lại bế môn cẩn thủ vô đắc vãng lai xuất nhập
拘𢝙𢬭貝拘愁,câu vui đổi với câu sầu
臣吳士連下情無任瞻天仰聖激切屏營之至謹装潢成帙封全隨表上進以聞,thần ngô sĩ liên hạ tình vô nhiệm chiêm thiên ngưỡng thánh kích thiết bình doanh chi chí cẩn trang hoàng thành trật phong toàn tuỳ biểu thượng tiến dĩ văn
𬈋官他曳才庄𨇜𧗱於清閑限㐌烘,làm quan thơ dại tài chăng đủ về ở thanh nhàn hẹn đã hòng
𥉫技𦓡瞻濁買𬈴,trông kĩ mà xem đục với trong
𡥵𤞼𪢖𠼸謨行朱碎,con lợn ỏn ẻn mua hành cho tôi
勑旨官員及百姓等󰱥今家非賓筵不󰖶飲妻非犯罪不應出,sắc chỉ quan viên cập bách tính đẳng kế kim gia phi tân diên bất thù ẩm thê phi phạm tội bất ứng xuất
故有見事而辭難者有當官而托故者鮮能急於其君也,cố hữu kiến sự nhi từ nan giả hữu đương quan nhi thác cố giả tiên năng cấp ư kì quân dã
呻吟㗂嗹,thân ngâm tiếng rên
戰月餘,chiến nguyệt dư
伍羅𠬠伍𠄼𡱩,ngũ là một ngũ năm thước
類之𤞺社㹯城,loài chi cáo xã hưu thành
怒嵿泰山停冷妬,nọ đỉnh thái sơn rành rạnh đó
敬礼恒杜工三宝,kính lạy hằng đỗ trong tam bảo
泚若直趍涇原為變非萬全策也,Thử nhược trực xu Kinh Nguyên vi biến phi vạn toàn sách dã
臣願詳察毋爲後悔,Thần nguyện tường sát vô vi hậu hối
𥚆𠫾𥚆吏蔑傕,nhìn đi nhìn lại một thôi
獄尼底治排碎奸邪,ngục này để trị bầy tôi gian tà
梅占抛抛牟點玉樁誇突突志凌霜,mai chiếm phau phau màu điểm ngọc thông khoe đột đột chí lăng sương
鄧氏見丰好異常示人曰此兒長成恐吾不及享其祿,đặng thị kiến phong hảo dị thường thị nhân viết thử nhi trưởng thành khủng ngô bất cập hưởng kì lộc
汲凝𢢆錄𠲖紅,Ngập ngừng thẹn lục e hồng
鄭永紹鄭栢良郡公等隂謀圖害,Trịnh Vĩnh Thiệu Trịnh Bách Lương quận công đẳng âm mưu đồ hại
自古帝王之增益聖德者未有不由學問,tự cổ đế vương chi tăng ích thánh đức giả vị hữu bất do học vấn
汝肝𥢆𢚷𡗶𫅷,Nhớ gan riêng giận trời già
䏾紅落𧡊裊賖春蘭秋菊漫麻奇𠄩,bóng hồng nhác thấy nẻo xa xuân lan thu cúc mặn mà cả hai
拔深根,bạt thâm căn
几湯𠊛𬟥排排,Kẻ thang người thuốc bời bời
及廷試上御敬天殿親策,Cập Đình thí Thượng ngự Kính Thiên điện thân sách
初定文武僧道,sơ định văn vũ tăng đạo
唐詔李道祐持節授和交州太總管爵譚國公,đường chiếu lí đạo hựu trì tiết thụ hoà giao châu đại tổng quản tước đàm quốc công
帝諭之曰噐尚帷新人當求舊,đế dụ chi viết khí thượng duy tân nhân đương cầu cựu
帝每日不時幸𨒣各處悅意者賞以金銀牌,Đế mỗi nhật bất thần hạnh du các xứ duyệt ý giả thưởng dĩ kim ngân bài
山神化法拱𡃊䋥扛𣳔珥𤗹𩂏岸兑,sơn thần hoá phép cũng ghê lưới giăng dòng nhĩ phên che ngàn đoài
令三江三𢃄宣光歸化,lệnh tam giang tam đái tuyên quang quy hoá
待葛󱭨鐄群吏沛饒畨瀘淥,đãi cát kén vàng còn lại phải nhiều phen lựa lọc
𩯀絲根紊𡬷𢚸,tóc tơ căn vặn tấc lòng
是日文曉有德并二營属将走出真福安塲,thị nhật văn hiểu hữu đức tịnh nhị dinh thuộc tướng tẩu xuất chân phúc an trường
𠫾兜拯別𡥵𠊛楚卿,Đi đâu chẳng biết con người Sở Khanh
佛教,phật giáo
踈浪𡭧分𬏝踈,"Thưa rằng ""Chút phận ngây thơ"
竹車𣰏兎絲重泛鵉,trúc se ngòi thỏ tơ chùng phím loan
㐌决時行,đã quyết thì hành
貴既誅慕招悶還,quý ký tru mộ chiêu muộn hoàn
惜𤞻拯保斫撩𣘃,tiếc hùm chẳng bảo chước leo cây
徒竹衝戈𢚸𤂬,dò trúc xông qua lòng suối
鋯頭𠓨󱡴釋迦依皈娘𩄴彌陀度身,cạo đầu vào cửa thích ca y quy nương bóng di đà độ thân
引軍還,dẫn quân hoàn
船掉店月滝碧核旦𣈜春蘿鮮,thuyền chèo đêm nguyệt sông biếc cây đến ngày xuân lá tươi
朝春易遣󰞺秋𪿒顒,Chiều xuân dễ khiến nét thu ngại ngùng
大賞戰功,Đại thưởng chiến công
置輿人女丁,Trí dư nhân nữ đinh
旨揮掌詞訟等官,Chỉ huy chưởng từ tụng đẳng quan
洶湧羅㗂渃𡚡㳥𤄰,hung dũng là tiếng nước to sóng rền
𬮌牕豸侵唏𪹷,cửa song giãi xâm hơi nắng
特𠳒如󰘉𡬷𣘈𨀒駒𥊢󰖁渃𡽫圭𠊛,được lời như mở tấc son vó câu thẳng ruổi nước non quê người
光復諳得脉絡率二萬餘人屯澤中址晝則泯,quang phục am đắc mạch lạc suất nhị vạn dư nhân đồn trạch trung chỉ trú tắc dẫn
冬十一月初一日明使章敞徐琦來至京賫印命帝權署安南國事二十日敞琦等還帝遣審刑院副使阮絢御史中丞阮宗贄隨敞等如明謝恩并觧歲貢金五萬兩乞依洪武三年貢例自後常貢不絶明帝賜文絢等鈔幣遣還,Đông thập nhất nguyệt sơ nhất nhật Minh sử Chương Hưởng Từ KÌ lai chí kinh tê ấn mệnh đế quyền thự An Nam quốc sự NHị thập nhật Xưởng Kì đẳng hoàn Đế khiển thẩm hình viện phó sứ Nguyễn Huyến Ngự sử trung thừa Nguyễn Tông Chí tuỳ Xưởng đẳng như Minh tạ ân Tịnh giải tuế cống kim ngũ vạn lượng khất y hồng Vũ tam niên cống lệ Tự hậu thường cống bất tuyệt Minh đế tứ văn Huyến đẳng sao tệ khiển hoàn
宋公魚固号亇希,tống công ngư có hiệu cá he
娘牢庒𢪀畧𡢐,nàng sao chẳng nghĩ trước sau
馬生𠽖吔倍傍𫥨𠫾,mã sinh giục giã vội vàng ra đi
吏群氷扒酉觥,Lại còn bưng bít giấu quanh
君子固傷辰扑厭吀停𪭟外魯墫碎,quân tử có thương thì bóc yếm xin đừng ngó ngoáy lỗ trôn tôi
漢蒼令諸路蒸熟米給升華等州從黃晦卿之言也,Hán Thương lệnh chư lộ chưng thục mễ cấp Thăng Hoa đẳng châu tòng Hoàng Hối Khanh chi ngôn dã
統率鄭棟使黄義膠等接戦破之,thống suất trịnh đống sử hoàng nghĩa giao đẳng tiếp chiến phá chi
軒斜擱䏾鉦鉦,Hiên tà gác bóng CHÊNH CHÊNH
断膓吏論󰘚𠊛無緣,đoạn trường lại chọn mặt người vô duyên
秋九月八日太子元龍即皇帝位大赦改元以明年為紹平元年,thu cửu nguyệt bát nhật thái tử nguyên long tức hoàng đế vị đại xá cải nguyên dĩ minh niên vi thiệu bình nguyên niên
𪾤𥆄俸𥆄𥆄𬑉𥆄𪃿,mù quáng bóng quáng quáng mắt quáng gà
𠀧𨑮𠬠歳惜塘功名,Ba mươi mốt tuổi tiếc đường công danh
違者許被害及見知人投告科󰱑憲司府縣州官具奏送刑部治罪,Vi giả hứa bị hại cập kiến tri nhân đầu cáo khoa đài hiến ti phủ huyện châu quan cụ tấu tống Hình bộ trị tội
有僧禪慧者勸帝造寺立石柱于地中󰱒觀音蓮嘩󰱑于其上如夢中所見,Hữu tăng Thiền Tuệ giả khuyến Đế tạo tự lập thạch trụ vu địa trung cách Quan Âm liên hoa đài vu kì thượng như mộng trung sở kiến
使總督本營将士及統領南道各處水師大小戦船三百艘進討山南海陽各處海賊,Sử tổng đốc bản dinh tướng sĩ cập thống lĩnh Nam đạo các xứ thuỷ sư đại tiểu chiến thuyền tam bách sưu tiến thảo Sơn Nam Hải Dương các xứ hải tặc
加親卞買結緣朱陳,gia thân bèn mới kết duyên châu trần
别身旦𨀈落類蕋桃他𢯏朱𠊛情鍾,biết thân đến bước lạc loài nhụy đào thà bẻ cho ngươì tình chung
朗拯呐麻𠰷𦷾𠇮吏傷𠇮丕,lặng chẳng nói mà lo đấy mình lại thương mình vậy
景星豸訴恬隆盛嘉慶𣡝圍課太平,cảnh tinh giãi tỏ điềm long thịnh gia khánh vui vầy thuở thái bình
粤自我國繼天地之開闢鴻庞氏首出御世歷至國朝黎恭皇有君有臣有體統其政治之得失世道之隆汚禮樂之興󰲝人物之賢否莫不僃載,việt tự ngã quốc kế thiên địa chi khai tịch hồng bàng thị thủ xuất ngự thế lịch chí quốc triều lê cung hoàng hữu quân hữu thần hữu thể thống kì chính trị chi đắc thất thế đạo chi long ô lễ nhạc chi hưng phế nhân vật chi hiền phủ mạc bất bị tải
秋八月試天下有文𭓇者充翰林院官莫顯績中選除翰林𭓇士,thu bát nguyệt thí thiên hạ hữu văn học giả sung hàn lâm viện quan mạc hiển tích trúng tuyển trừ hàn lâm học sĩ
至,Chí
書曰弘敷五教式和民則,thư viết hoằng phu ngũ giáo thức hoà dân tắc
家山𪧘群忙象身事𫅷丙呐能,gia sơn cũ còn mường tượng thân sự già biếng nói năng
主,chủ
󰘚如盤覩命羕󰕵懷,Mặt như chàm đổ mình dường giẽ hoài
㽳鐄𢬭恪容顔,võ vàng đổi khác dung nhan
生昆特󰡸𨃴璘𠁀匕,sinh con được nối gót lân đời đời
纔三四日明人果至陋舘可留䦕列營下流,Tài tam tứ nhật Minh nhân quả chí Lậu quán Khả Lưu quan liệt doanh hạ lưu
某衙門詐妄𢫔著公䏻隐匿罪犯該官不䏻檢覈欺蔽相容吏部詳查檢送問,Mỗ nha môn trá vọng thiện trước công năng ẩn nặc tội phạm cai quan bất năng kiểm hạch khi tế tương dung Lại bộ tường tra kiểm tống vấn
𩵜鰿,cá trích
鼻壅𠯪𪖫,tỵ ung ngạt mũi
謹事佐郎翰林院校討臣吳公擢,cẩn sự tá lang hàn lâm viện hiệu thảo thần ngô công trạc
秋八月帝御水晶殿朝百官令戴幞頭著鞾方許入朝,thu bát nguyệt đế ngự thuỷ tinh điện triều bách quan lệnh đái phốc đầu trước ngoa phương hứa nhập triều
産床鳯輦鵉儀,sẵn sàng phượng liễn oanh nghi
塊𠀧曲咏辰吝細尼,khỏi ba khúc vịnh thời lần tới nơi
斬羅德代阮興讓絞謝世保󰰾鄭𥒥黎有禮職爵貶鄭柱爲都督,trảm la đức đại nguyễn hưng nhượng giảo tạ thế bảo bãi trịnh đá lê hữu lễ chức tước biếm trịnh trụ vi đô đốc
𦊚𦀊蘇𡮈蹺韻宮商,bốn dây to nhỏ theo vần cung thương
至聖宗癸未中興一科取人視前為盛,chí thánh tông quý mùi trung hưng nhất khoa thủ nhân thị tiền vi thịnh
別兜䳽内𩄲󰠛󰑼兜,Biết đâu hạc nội mây ngàn là đâu
𥪝户歇每𠊚男女沛生能,trong họ hết mọi người nam nữ phải siêng năng
󱫕𢃄𢷀𣍋丕,dải đai rủ xuống vậy
為開皇王居龍德宫,vi khai hoàng vương cư long đức cung
夏長星出,Hạ trường tinh xuất
鴈哴喭尔多端,nhạn rằng ngán nhẽ đa đoan
妾䜹渚一払它爫魚,thiếp thưa chưa dứt chàng đà làm ngơ
𡏧燶没捻默油𦹵花,vùi nông một nấm mặc dầu cỏ hoa
頭𡄨熾𩄴塔𨱽,đầu non xế bóng tháp dài
協郡公祥郡公慈郡公鎮郡公西郡公陽郡公瑞郡公宜郡公等各賜兵印使領本部兵進討各處思復西京軍氣益銃,Hiệp quận công Tường quận công Từ quận công Trấn quận công Tây quận công Dương quận công Thuỵ quận công Nghi quận công đẳng các tứ binh ấn sử lĩnh bản bộ binh tiến thảo các xứ tư phục Tây Kinh quân khí ích súng
分遣以定各領命准僃攻𭛁,phân khiển dĩ định các lĩnh mệnh chuẩn bị công phát
干支調扵冲𢬣,can chi đều ở trong tay
多盖人叛斬首以徇,đa cái nhân phản trảm thủ dĩ tuẫn
蘿𦼇,lá úa
㨂函打唒粘封炩炩,đóng hòm đánh dấu niêm phong rành rành
英雄側阻婵娟呂廊,anh hùng trắc trở thuyền quyên lỡ làng
髦󰛈𫢩㐌𦋦𠊛𪥘傕,tóc răng nay đã ra người cả thôi
懞𢘾迻𡓃衛圭,mong nhờ đưa lối về quê
三十日黎琱阮如桂奉春幸嘉福洪市遂作行殿仍急在軍民築錦江壘以自守,tam thập nhật lê chu nguyễn như quế phụng xuân hạnh gia phúc hồng thị toại tác hành điện nhưng cấp tại quân dân trúc cẩm giàng luỹ dĩ tự thủ
花婢㐌動㗂㝵裊賒,Hoa tì đã động tiếng người nẻo xa
帝曰慶心不平見朕有慙色動止失節言行反常以此觀之知其志有他圖反状明矣,Đế viết Khánh tâm bất bình kiến trẫm hữu tàm sắc động chỉ thất tiết ngôn hành phản thường dĩ thử quan chi tri kì chí hữu tha đồ phản trạng minh hĩ
𡍘𨢇,ché rượu
敢𢙇好亂之心正犯必誅之令,cảm hoài hảo loạn chi tâm chính phạm tất tru chi lệnh
上皇與太后獨與侍女四五人在,Thượng hoàng dữ Thái hậu độc dữ thị nữ tứ ngũ nhân tại
多,đa
底𡥵䕯浽𩄲沉爲埃,Để con bèo nổi mây chìm vì ai
唉󰝡𦀊赤纀蹎娘𧗱,hãy đem dây xích buộc chân nàng về
𠰺浪昆唉暫安府鐄,dạy rằng con hãy tạm an phủ vàng
天符睿武凣七,thiên phù duệ vũ phàm thất
妑,bà
𩂟屹㗂鐘𡮈,mù ngất tiếng chuông nhỏ
𨃉霜渚𪤍橋藍,Chày sương chưa nện cầu Lam
航,hàng
語,ngữ
興化三府四縣十七州,Hưng Hoá tam phủ tứ huyện thập thất châu
󰂇󰝂𠓨集斷膓,Ví đem vào tập đoạn trường
謳群女主共吒,âu còn nợ chúa cùng cha
貶蘭,Biếm Lan
板豆杜版哿欣,bản đậu đỗ ván cả hơn
𩵜𩶝,cá chình
至是命阮黄統領諸水兵攻之,chí thị mệnh nguyễn hoàng thống lĩnh chư thuỷ binh công chi
仍莊䧺力㐌仃呵𠰙𠄩妸才苓和𠄩,những trang hùng lực đã đành khá khen hai gã tài lành hoà hai
抉𦝄𬞚󰠱尚奚,quảy lưng túi nặng thằng hề
陽邁傾國來戰以具装被象前後無際,dương mại khuynh quốc lai chiến dĩ cụ trang bị tượng tiền hậu vô tế
方軍令嚴肅有犯必斬,phương quân lệnh nghiêm túc hữu phạm tất trảm
癸巳五年明永樂十一年春正月帝率阮帥阮景異等復?兵過海至雲屯海東及諸海濱哨取粮食擊明人之屯戍者,Quý Tị ngũ niên Minh Vĩnh Lạc thập nhất niên xuân chính nguyệt Đế suất Nguyễn Soái Nguyễn Cảnh Dị đẳng phục tương binh quá hải chí Vân Đồn Hải Đông cập chư hải tân tiêu thủ lương thực kích Minh nhân chi đồn nhung giả
芇埃𠹾𥙩𧵑埃爫之,Nào ai chịu lấy của ai làm gì
󱤅園坦𡋥𣃣󰬾𡱩,ruộng vườn đất cát vừa ba thước
丁卯五年宋寶祐三年春三月命劉免培築清化名處河堤,Đinh mão ngũ niên Tống Bảo Hựu tam niên xuân tam nguyệt mệnh Lưu Miễn bồi trúc Thanh Hoá danh xứ hà đê
赦,xá
乃留宿焉,nãi lưu túc yên
二月定大臣官銜,Nhị nguyệt định đại thần quan hàm
核𬓰,cây rạ
渃𡽫隔󰋇󰟀桃,Nước non cách mấy buồng điều
廢潘兼全爲庶人送歸清華鎮居住以其累行事犯故也,Phế Phan Kiêm Toàn vi thứ nhân tống quy Thanh Hoa trấn cư trú dĩ kì luỵ hành sự phạm cố dã
為払淚妾㳶堆,vì chàng lệ thiếp nhỏ đôi
課特巴倘鳩弄渚㐱朋魂泖,thuở được ba tháng cưu lòng chửa chỉn bằng hòn máu
生浪实󰡏如𠳒,sinh rằng thật có như lời
太后柔嘉聰彗仁能逮下,thái hậu nhu gia thông tuệ nhân năng đãi hạ
㐌𢧚固義固仁畧𡢐論院賖𧵆誼𠸦,đã nên có nghĩa có nhân trước sau trọn vẹn xa gần ngợi khen
󰜋𣈜𨔍𫗁差衙爫朱酷害𫽄戈爲錢,một ngày lạ thói sai nha làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền
創𣈜托𥙩役恪,sáng ngày thác lấy việc khác
順天凣六,thuận thiên phàm lục
丁列等奏爲列番各官御營各軍并先後倡義斬叛逆臣屯般等項姓名一先倡義并先下手以下黎仁順斬逆陵,đinh liệt đẳng tấu vi liệt phiên các quan ngự dinh các quân tịnh tiên hậu xướng nghĩa trảm phản nghịch thần đồn ban đẳng hạng tính danh nhất tiên xướng nghĩa tịnh tiên hạ thủ dĩ hạ lê nhân thuận trảm nghịch lăng
笑曰工築何時成乎,tiếu viết công trúc hà thời thành hồ
八十隻侵掠四岐永頼江,bát thập chích xâm lược Tứ Kì Vĩnh Lại giang
𦰟薸蹎㳥落類,Ngọn bèo chân sóng lạc loài
府州縣官期以明年正月一日到京朝覲不問正佐但在任年深者󰅾首領官吏同去,phủ châu huyện quan kì dĩ minh niên chính nguyệt nhất nhật đáo kinh triều cận bất vấn chính tá đản tại nhiệm niên thâm giả đái thủ lĩnh quan lại đồng khứ
近視,cận thị
逴𠶆員外翁妑拱𨖅,Rước mời viên ngoại ông bà cùng sang
固包粓󱪴襖𠫅,có bao cơm dẻo áo dày
𫡦𨑮𢆥女油箕怒解結埃群固惜嵩,chín mươi năm nữa dầu kia nọ giải kết ai còn có tiếc tung
觀浪姉呐咍牢,Quan rằng Chị nói hay sao
弹沉䃅玉𤚧北,đàn chìm đạn ngọc sao bắc
花春登蕋𣈜春群𨱽,Hoa xuân đăng nhuỵ ngày xuân còn dài
細𨆢銀𪿒,tới lui ngần ngại
冬十二月禁鉛錢,Đông thập nhị nguyệt cấm duyên tiền
帝諭之曰昔年遣爾北使康彊而㱕今年宣召為進昌言深可嘉也,đế dụ chi viết tích niên khiển nhĩ bắc sứ khang cường nhi quy kim niên tuyên triệu vi tiến xương ngôn thâm khả gia dã
歇虚歇海𥆾饒,Hớt hơ hớt hải nhìn nhau
可賜銀十兩用答忠誠,Khả tứ ngân thập lượng dụng đáp trung thành
還常川舍人,Hoàn thường xuyên xá nhân
𫏾𦛋萌葸恾匝匝𨕭頭斤雪泊披披,trước cật mành tơi mang xắp xắp trên đầu khăn tuyết bạc phơ phơ
󰅒固𤽗楊天錫,nay có ngươi dương thiên tích
𢴑𧗱㐱坤,dứt về chỉn khôn
語隨其官聀輕重或奏送或留送,ngữ tuỳ kì quan chức khinh trọng hoặc tấu tống hoặc lưu tống
娘卞車駕𠭤𧗱喝门,nàng bèn xa giá trở về hát môn
頂𡽫湘拯固㗂呌欺𬰢𡗶吝,đỉnh non tương chẳng có tiếng kêu khi mặt trời lặn
舟中賊代著禮郡公衣催兵乱戦復剌殺豪郡公死於戦陣中,Chu trung tặc đại trước Lễ quận công y thôi binh loạn chiến phục lạt sát Hào quận công tử ư chiến trận trung
麻冲𥙧沛固㝵固些,Mà trong nhẽ phải có người có ta
𦲿𩇛花𧺀𡧲氈蕊鐄,lá xanh hoa trắng giữa chen nhụy vàng
爭疆界,tranh cương giới
𠦳鐄身󰀎時𪡥補牢,ngàn vàng thân ấy thì hòng bỏ sao
大越史記本紀實録卷之十三,Đại Việt sử ký bản kỷ thực lục quyển chi thập tam
瑞󰜏凌𠮩忠誠艮魚,thụy bà lăng líu trung thành ngẩn ngơ
壬午五年莫延成五年明萬曆十年,Nhâm Ngọ ngũ niên Mạc Diên Thành ngũ niên Minh Vạn Lịch thập niên
頭如𧐖坦𦓡空壈蹎似蛇𧯄拱󰺼𫥨,đầu như lươn đất mà không lấm chân tựa xà hang cũng ló ra
檜松産𫕰長條隣羅嘺𠺷逸迢訥能,cội tùng sẵn bóng trường điều lân la kêu chuốc dặt dìu nói năng
左相覺謀乃不果,Tả tướng giác mưu nãi bất quả
𤑟𤉜𧵑引𢬣𢭂還原󰜋帖申𠓨󰘇公,rõ ràng của dẫn tay trao hoàn nguyên một thiếp thân vào cửa công
二丈六尺脚闊二丈五尺四靣女墙髙五丈五寸望敵樓五十五所甕門六所水渠三所踏道三十四所,nhị trượng lục xích cước khoát nhị trượng ngũ xích tứ diện nữ tường cao ngũ trượng ngũ thốn vọng địch lâu ngũ thập ngũ sở úng môn lục sở thuỷ cừ tam sở đạp đạo tam thập tứ sở
象二隻命黎禮黎镲黎仁澍及黎篆黎備等倍道間行󰲡西都城斬首五百餘級俘獲甚眾,tượng nhị chích mệnh lê lễ lê sát lê nhân chú cập lê triện lê bị đẳng bội đạo gian hành tập tây đô thành trảm thủ ngũ bách dư cấp phù hoạch thậm chúng
况吏園群花竹𪧘,huống lại vườn còn hoa trúc cũ
𮗓緣𠳐引慇懃,giác duyên vâng dặn ân cần
盆忙有征而地闢乎西,Bồn Mường hữu chinh nhi địa tịch hồ Tây
切𠬠身房空𨻫𪧚,thiết một thân phòng không luống giữ
陳家人臣知此道者唯國公興道大王乎,Trần gia nhân thần tri thử đạo giả duy Quốc công Hưng Đạo đại vương hồ
吏部銓敘非才吏科得,lại bộ thuyên tự phi tài lại khoa đắc
以員外郎黎克諧裴必應克正副使賫馬匹,Dĩ viên ngoại lang Lê Khắc Hài Bùi Tất Ứng khắc chính phó sứ tê mã sất
固空排達𢧚𠅜指㹯浪馭󱗸排󰮔昂,có không bày đặt nên lời chỉ hươu rằng ngựa tơi bời dọc ngang
盘海兔𪮏為光,bàn hái thò tay vơ quàng
󰂇咍𣷭愛咍泡渚時群𬑦命󱚢爫之,ví hay bể ái hay bào chớ thời còn ghé mình vào làm chi
帝命執之及其子輔囚于水院,Đế mệnh chấp chi cập kì tử phụ tù vu Thuỷ Viện
節制鄭松親率諸大臣及文武百官行拜賀禮,Tiết chế Trịnh Tùng thân suất chư đại thần cập văn vũ bách quan hành bái hạ lễ
冬十一月會試天下貢士,đông thập nhất nguyệt hội thí thiên hạ cống sĩ
󰜋念関塞󰋇務󰊄𦝄,Một niềm quan tái mấy mùa gió trăng
然古昔有以金銀皮幣钱鈔之物無可相權何者爲最其令𡐡臣百官及中外達時務之士各議錢例以順民情庶乎不以一人之所願而強千萬人之所不欲以爲一代之良法,nhiên cổ tích hữu dĩ kim ngân bì tệ tiền sao chi vật vô khả tương quyền hà giả vi tối kì lệnh đại thần bách quan cập trung ngoại đạt thời vụ chi sĩ các nghị tiền lệ dĩ thuận dân tình thứ hồ bất dĩ nhất nhân chi sở nguyện nhi cưỡng thiên vạn nhân chi sở bất dục dĩ vi nhất đại chi lương pháp
仍𠻁穷粉固㘨礬咮,những gương cùng phấn có nồi phèn chua
浽𢚸強𢪀強荄䔲𢚸,Nỗi lòng càng nghĩ càng cay đắng lòng
𠦳𢆥埃󰡏𠸦󰠲亥巢,Nghìn năm ai có khen đâu HOÀNG Sào
丐鵒𣵰𤂬戈𤀖,cái cốc lặn lội qua ngòi
冬十月十四日正嫡庶子令,đông thập nguyệt thập tứ nhật chính đích thứ tử lệnh
忍󰋈呐悴𨅸𦋦,NHỊN NGỪNG NUỐT tủi đứng ra
疎浪君子赴功嗔傷蒲柳字從𤵶疎,thưa rằng quân tử phó công xin thương bồ liễu chữ tòng ngây thơ
潶阮之子,Hắc Nguyễn chi tử
浽念心事悲除𠳨埃,nỗi niềm tâm sự bây giờ hỏi ai
注𠽮拯特媄垠拯除,chú đe chẳng được mẹ ngăn chẳng chừa
王以次女鄭氏玉檉嫁之,vương dĩ thứ nữ trịnh thị ngọc sanh giá chi
九月神人見迹于大勝寺,cửu nguyệt thần nhân hiện tích vu đại thắng tự
朋某丕所性虎𡨺俸爫官福及時,bằng mỗ vậy thửa tính hổ giữ bổng làm quan phúc gặp thời
情𥢆払吏呐󰠃,Tình riêng chàng lại nói cùng
几吱不󰒂𠊛唭󰟁良,Kẻ chê bất nghĩa người cười vô lương
真𨃝庒恪如𨅹𨖲核,chân dò chẳng khác như trèo lên cây
蔑埋固几綽春郎,một mai có kẻ rước xuân sang
妑昆内外𠄩边,bà con nội ngoại hai bên
麻蒸碎於朝廷𨕭󰡎如㳥蹺𬧻𨎠如屢𪠞,mà chưng tôi ở triều đình trên dưới như sóng theo trước sau như lũ đi
𫥨扒𥙩𦓡繓奴吏󰝂呈󰜏䀡󰜏𠰺爫牢,ra bắt lấy mà trói nó lại đem trình bà xem bà dạy làm sao
焒𥠮裊渚垠𢚸俗𦀚䋦󰠲群別󱪈𡗶,lửa rơm nẻo chớ ngăn lòng tục giềng mối đâu còn biết lẽ trời
﨤干禍󰊄灾𠖤不期,Gặp cơn vạ gió tai bay bất kỳ
亇溪𦗏偈頭魚咢𪀄𡶀𦖑經古訖劬,cá khe lắng kệ đầu ngơ ngác chim núi nghe kinh cổ gật gù
歲尼改貝𦹵𣘃拱皮,tuổi này gửi với cở cây cũng vừa
夏四月州人及烏滸蠻久爲亂牧,Hạ tứ nguyệt châu nhân cập Ô Hử Man cửu vi loạn mục
尤且施仁政於民,vưu thả thi nhân chính ư dân
守副總兵黎六同總知阮量於遠州以守本鎮為㓂賊所燒關隘,thủ phó tổng binh Lê Lục Đồng tổng tri Nguyễn Lượng ư viễn châu dĩ thủ bản trấn vi khấu tặc sở thiêu quan ải
𦊚方𠴼𠽋信傳,bốn phương náo nức tin truyền
渃𤄯沚𢚸煩庒𤂩,nước trong chảy lòng phiền chẳng rửa
時官軍大振西南之民皆隨風靡,Thời quan quân đại chấn Tây Nam chi dân giai tuỳ phong mĩ
媄慈似朋怛,mẹ từ tựa bằng đất
󰜋󰟞𧗱旦官衙,Một đoàn về đến quan nha
渚𥙩浪󰡎𢬦墱,chớ lấy rằng dưới rễ đắng
預幔咀𬑰咀𨱽𡎢𢗼,dựa màn thở ngắn thở dài ngồi lo
过,quá
定邊界,định biên giới
固權芇沛𠬠唐执經,Có quyền nào phải một đường chấp kinh
拯功名籠人我,chuộng công danh lồng nhân ngã
巡店箕埃摳楳𩵜𤼸香怒几搌持鲸,tuần điếm kìa ai khua mõ cá dâng hương nọ kẻ nện chày kình
光饒青威泉甘人,quang nhiêu thanh oai tuyền cam nhân
如𡎥茹湥如𡎥毡針,như ngồi nhà dột như ngồi chiên châm
摽𨖲,xeo lên
𣠰床,giần sàng
上皇疾作朞年而崩,Thượng hoàng tật tác ki niên nhi băng
凍𨧢𨧢鉢𨧢頭𨧢巾,đóng bịt bịt bát bịt đầu bịt khăn
固𠊚聀奇嵬高,có người chức cả ngôi cao
捽𣦍蹎底檜𠓨,rút ngay chân để cũi vào
遂收兵屯駐安營依如圖次,toại thu binh đồn trú an doanh y như đồ thứ
册󰬺益之朱𣇜意,sách vở ích chi cho buổi ấy
己酉二年宋大中祥符二年,Kỉ Dậu nhị niên Tống Đại Trung Tường Phù nhị niên
同知纘郡公鄭𣛧爲都督僉事,đồng tri toản quận công trịnh sâm vi đô đốc thiêm sự
占城引軍還,Chiêm Thành dẫn quân hoàn
阮丁刘鄭別咍,nguyễn đinh lưu trịnh biết hay
梂包饒楪㛪愁󰋇饒,cầu bao nhiêu nhịp em sầu bấy nhiêu
博銅秩坦旌旗𩄓𡑝,Bác đồng chật đất tinh kỳ rợp sân
蹺強添伴別󰑼𠫾兜,Theo càng thêm bạn biết là đi đâu
四海之内如觧倒懸莫不延頸𠆳踵,Tứ hải chi nội như giải đảo huyền mạc bất diên cảnh trùm chủng
然動出萬全無逾明公勝筭,nhiên động xuất vạn toàn vô du minh công thắng toán
岑州倚勢源𡼹,sầm châu ỷ thế nguồn rừng
花㵢渃沚𰛻汀,hoa trôi nước chảy lênh đênh
拯特𧽈𠯅𡖼時𨎠蹺伴,chẳng được dấy dức sánh thời trước theo bạn
决𦖑辨白󰜋皮,Quyết nghe biện bạch một bề
庒台眾伴科尼󰡫芇,chẳng hay chúng bạn khoa này thế nàỏ
後定功以惟㦃為原郡公其從惟㦃刺殺數多皆授以都指揮同知,Hậu định công dĩ Duy Sản vi Nguyên Quận công kì tòng Duy Sản thích sát sổ đa giai thụ dĩ Đô chỉ huy đồng tri
遠近聞之多以錢帛來求,Viễn cận văn chi đa dĩ tiền bạch lai cầu
𢖵渃𤴬𢚸𡥵蟈蟈傷茄痗𠰘丐𬷬𬷬,nhớ nước đau lòng con cuốc cuốc thương nhà mỏi miệng cái đa đa
瀸渃囉,tươm nước ra
𤳷為𢫈㨫㘨󱝺,bởi vì gõ chạm nồi niêu
朱尙承郡制𨅹𢱖埋,cho thằng thừa quận chơi trèo múa may
漢明𦖑呐動情,hớn minh nghe nói động tình
𡧸領禁軍自忠彦始,mật lĩnh cấm quân tự Trung Ngạn thuỷ
𩈘𡗶𤇥󱧵暎棱撑,mặt trời lấp ló ánh rừng xanh
比年逆暠稱兵僣干位號彼乃貪生畏死忍耻事讐假名爵而為逆暠誑誘愚民假頭目而為逆暠求封外國,Tỉ niên nghịch Cảo xưng binh tiếm can vị hiệu bỉ nãi tham sinh uý tử nhẫn xỉ sự thù giả danh tước nhi vi nghịch Cảo cuống dụ ngu dân giả đầu mục nhi vi nghịch Cảo cầu phong ngoại quốc
𩄲𠖤鶴另別󰑼尋兜,Mây bay hạc lánh biết là tìm đâu
喠㗅寬𢴿󱩫边江,giọng hò khoan chèo thẳng biên giang
遣領軍鄕兵打賊,khiến lĩnh quân hương binh đánh giặc
󰠱𪿗𠄩𡦂鴛鴦,nặng nề hai chữ uyên ương
十四日鄭闡奏元太子阿台犯富良關,thập tứ nhật trịnh xiển tấu nguyên thái tử a thai phạm phú lương quan
是夜城中畿内男女老幼爭下船渡江沉船溺死者千餘人,Thị dạ thành trung kì nội nam nữ lão ấu tranh hạ thuyền độ giang trầm thuyền nịch tử giả thiên dư nhân
栗米乳斉紇計,lật mễ nhỏ tày hạt kê
芇㝵惜綠貪紅󰑼埃,nào người tiếc lục tham hồng là ai
𧡊払歲󱎶押爫侶堆,thấy chàng tuổi trẻ ép làm lứa đôi
帝從之,đế tòng chi
仍几殷勤欺富貴和埃暴匐課艱難,những kẻ ân cần khi phú quý họa ai bậu bặc thuở gian nan
祿克以無公受賞是欺其君也,lộc khắc dĩ vô công thụ thưởng thị khi kì quân dã
老人曰用犢,lão nhân viết dụng độc
增廣生會試不中塲者充軍,tăng quảng sinh hội thí bất trúng trường giả sung quân
北方﨤𤝞𫥨𣈙𢧚名,bắc phương gặp chuột ra rày nên danh
𫳵朱𡨹特𫳘忠買羅孝子󰡸𣳔書香,sao cho giữ được chữ trung mới là hiếu tử nối dòng thư hương
麻󱢜殼奴𦋦仍󱝫󱨇瘖林,mà bới xác nó ra những mùi hôi hám lắm
𢄂散,chợ tan
些𧗱些沁𬇚些𠱋冲𠱋濁𬇚茹㐌悁,ta về ta tắm ao ta dù trong dù đục ao nhà đã quen
𭆺𭈷曾𣅶𠹚勸仍吝,can ngăn từng lúc van khuyên những lần
淋洳拯变卒和清君子堪困特所名,lầm nhơ chẳng bén tốt hoà thanh quân tử kham khuôn được thửa danh
卞我𦣰蒸𨕭梂板涅,bèn ngả nằm chưng trên cầu ván nát
󰋇𠁀姨𤴪固傷𡥵𫯳,mấy đời dì ghẻ có thương con chồng
知縣弋謙證謂非是不聽謙以黄包奉大誥徑奏之,Tri huyện Dặc Khiêm chứng vị phi thị bất thính Khiêm dĩ hoàng bao phụng đại cáo kinh tấu chi
邏之𠄩㗂󱮅台𦖻𦖑㐌𤑟尋𣦍典茹,lạ gì hai tiếng gần thay tai nghe đã rõ tìm ngay đến nhà
唏群拙咀𩈘𫀅拙紅,hơi còn chút thở mặt xem chút hồng
寇𫽅,khấu cướp
色襜花戞曰󰖀鳳絩,sắc xiêm hoa giát vết giày phượng thêu
日燏沿流,nhật duật duyên lưu
晚時風雨大至,Vãn thời phong vũ đại chí
唩唩𣋚𫢩博𱼪茄,Uẩy uẩy hôm nay bác đến nhà
󰅹𦎛󰅹𥿗󰅹針󰅹埃群底之添絆縫,nào gương nào chỉ nào kim nào ai còn để chi thêm bận bòng
吀𦎛淑女𥋴𥋳朱詳,xin gương thục nữ ngắm coi cho tường
八月𭛁京師次真登州陶大姨進其女納為妃,Bát nguyệt phát Kinh sư thứ Chân Đăng châu Đào đại di tiến kì nữ nạp vi phi
󰢷諳㐌㖂㗂𪡆㐌󰠓,đầm hâm đã dậy tiếng gầm đã vang
梗矗𠽋香刀桂,cành sực nức hương đeo quế
以𫎇怒引軍還,Dĩ Mông nộ dẫn quân hoàn
雉習仕枚共𢯏𢽳,trĩ sập sè mai cũng bẻ bai
計变折末,gầy biến chết mất
些𢪀固󰕛軍,ta nghỉ có chúng quân
空噡𬟥蘿空噡𨢇,không thèm thuốc lá không thèm rượu
分碎停丕本𠊛低󰠳,Phận tôi đành vậy vốn người để đâu
拱料補過春撑󰜋𠁀,Cũng liều bỏ quá xuân xanh một đời
秋七月七日太尉陽郡公阮有僚卒年六十贈,thu thất nguyệt thất nhật thái uý dương quận công nguyễn hữu liêu tốt niên lục thập tặng
皇太子奣年九嵗侍側懷忠忽有舍利數粒出以示之檢匣内已有缺數,hoàng thái tử mạnh niên cửu tuế thị trắc hoài trung hốt hữu xá lợi số lạp xuất dĩ thị chi kiểm hạp nội dĩ hữu khuyết số
湥珠呂渚坤琴,Giọt châu lã chã khôn cầm
分牢萡貝翹兒,Phận sao bạc mấy Kiều nhi
其爲教遠矣雖然在仁宗言之則爲明道之言在神宗行之則爲失孝之󰁮,kì vi giáo viễn hĩ tuy nhiên tại nhân tông ngôn chi tắc vi minh đạo chi ngôn tại thần tông hành chi tắc vi thất hiếu chi cử
若比之言卿當擬定,Nhược tỉ chi ngôn khanh đương nghĩ định
丙子五年宋紹聖三年,Bính Tí ngũ niên Tống Thiệu Thánh tam niên
昌符凣十二,xương phù phàm thập nhị
埃朱蓮悶𠬠盆埃朱𣔥橘𤯭盆榴㰀,ai cho sen muống một bồn ai cho chanh quýt sánh bồn lựu lê
以臣觀之破彼必矣,dĩ thần quan chi phá bỉ tất hĩ
卞齋戒澮浸細滝黄江語𬰢蓮𡗶訴浪,bèn chay giới gội tắm tới sông hoàng giang ngửa mặt lên trời tố rằng
謁礼刀色割歇肝𬚼,ắt lấy dao sắc cắt hết gan lòng
𩙌西𣈙㐌迻春創夏,gió tây rày đã đưa xuân sang hè
基本,cơ bản
𣌋亏於准廟茹官,sớm khuya ở chốn miếu nhà quan
至菩提莫太后以憂死,Chí Bồ Đề Mạc thái hậu dĩ ưu tử
󰜋勾忍𠃩勾冷渚𪟽疾妬忌𠇮忌功,một câu nhịn chín câu lành chớ ngờ tật đố cậy mình cậy công
藝因以多方為弟,nghệ nhân dĩ Đa Phương vi đệ
帝題弘佑廟詩云極靈英氣震遙天威力嚴提造化權扣問山靈䏻潤物通為甘雨作豊年,Đế đề Hoằng Hựu miếu thi vân Cực linh anh khí chấn dao thiên Uy lực nghiêm đề tạo hoá quyền Khấu vấn sơn linh năng nhuận vật Thông vi cam vũ tác phong niên
云仙課畧於尼厨廛,vân tiên thuở trước ở nơi chùa chiền
𡮍身𠹴𠶔淎淶,chút thân quằn quại vũng lầy
壬戌六年明洪武十五年春二月占城入㓂清化,Nhâm Tuất lục niên Minh Hồng Vũ thập ngũ niên xuân nhị nguyệt Chiêm Thành nhập khấu Thanh Hoá
其正殿堂四角柱用石爲之基庭内外並砌以石棟梁榱桷一皆朱漆湘金規模制度煥爾鼎新,Kì chính điện đường tứ giác trụ dụng thạch vi chi cơ đình nội ngoại tịnh thế dĩ thạch đống lương suy giác nhất giai châu tất tương kim quy mô chế độ hoán nhĩ đỉnh tân
滝泸𠬠带冲銀,sông lô một dải trong ngần
精英󱤳吏聖賢𨁡𠚢,tinh anh nhóm lại thánh hiền nối ra
昆蚕旦𣩂拱群矫絲,Con tằm đến CHẾT cũng còn KÉOo tơ
箕准浰淥滝汾,kìa chốn lầy lọc sông phần
𠬠𡑝坦𦹵滛湄,một sân đất cỏ dầm mưa
𦖑翁國語學𬄞通,nghe ông quốc ngữ học chưa thông
吝偷󰊄沫𣎀清,lần thâu gió mát đêm thanh
二月初二日詔曰此者皇天示变星隕地震,nhị nguyệt sơ nhị nhật chiếu viết thử giả hoàng thiên thị biến tinh vẫn địa chấn
併它衝社斫牟,tính đà xong xã chước mầu
若欲𤤻師賊必乘機躡後,Nhược dục ban sư tặc tất thừa cơ niếp hậu
蛛𧎝爫𫳵敢󱘦㺔𨅸䀡些拱弼如唭,châu chấu làm sao dám đá voi đứng xem ta cũng bật như cười
妾𢜝𠇮妾焒𧵆粘娄㝵共𣷷,thiếp sợ mình thiếp lửa gần rơm lâu ngày cũng bén
娘翠綃囉𪽝𣳔娼兒,nàng thúy tiêu ra bởi dòng xướng nhi
春重修太和橋,xuân trùng tu thái hoà kiều
北江安撫使阮希周為張輔所擒,Bắc Giang an phủ sứ Nguyễn Hi Chu vi Trương Phụ sở cầm
㐌麻卞底官𠭤衛,đã mà bèn để quan trở về
古昔帝王御曆膺圖撫己󰖶物莫不迪兹先務也,cổ tích đế vương ngự lịch ưng đồ phủ kỷ thù vật mạc bất địch tư tiên vụ dã
春正月置内外隨車龍軍命左驍衛將軍陳稔領之,Xuân chính nguyệt trí nội ngoại tuỳ xa long quân mệnh Tả kiêu vệ tướng quân Trần Nẫm lĩnh chi
帝大縱伏兵衝擊賊軍,đế đại túng phục binh xung kích tặc quân
泊扡梂這顛霪岸逐,Bạc phau cầu giá đen rầm ngàn giục
献捷󰍶鞠問添平是何宗派添平不以吿,Hiến tiệp tất cúc vấn Thiêm Bình thị hà tông phái Thiêm Bình bất dĩ cáo
竹日𡍋惜沼𧍰,trúc nhặt vun tiếc cháu rồng
𡃍𢬣絩𦂾𦋦𢚸撩𤽗,gớm tay thêu dệt ra lòng trêu ngươi
拯計𤤰蒸㐌過,chẳng kể vua chưng đã quá
春正月初二日上以大軍將臨敵境時士卒尤宜閑習,Xuân chính nguyệt sơ nhị nhật thượng dĩ đại quân tương lâm địch cảnh thời sĩ tốt vưu nghi nhàn tập
帝既即位稱嗣皇告天地宗廟,đế ký tức vị xưng tự hoàng cáo thiên địa tông miếu
勑旨刑部堂上官從公詳審各司官間有由吏貟出身識浅才卑明白僃奏送吏部覆實改除别任,Sắc chỉ Hình bộ đường thượng quan tòng công tường thẩm các ti quan gian hữu do lại viên xuất thân thức thiển tài ti minh bạch bị tấu tống Lại bộ phú thực cải trừ biệt nhiệm
扶持駡可底村員,phù trì mựa khá để thon von
潮郡公武師鑠獲之俘虜莫兵甚眾,triều quận công vũ sư thước hoạch chi phù lỗ mạc binh thậm chúng
謨夏荧惑現𪡔𣈜長,mùa hạ huỳnh hoặc hiện ra ngày trường
秋七月二十日皇子思誠生,Thu thất nguyệt nhị thập nhật Hoàng tử Tư Thành sinh
信󰕔𢚸拯𡮍傷諸侯,tin sàm lòng chẳng chút thương chư hầu
俸󰠳𣃤𧡊𠄩𠊛,bỗng đâu vừa thấy hai người
𠹚𡢻固欺𬉌渃眜,van nợ có khi chan nước mắt
是夜夢赤衣使者奉上帝勑賜范巨俩為都護府獄訟盟主,Thị dạ mộng xích y sứ giả phụng thượng đế sắc tứ Phạm Cự Lạng vi Đô hộ phủ ngục tụng minh chủ
丙申四年明永曆十年清順治十二春正月申文觥閔文蓮阮如珪黎文進黎文暿等爲賊所襲敗走,bính thân tứ niên minh vĩnh lịch thập niên thanh thuận trị thập nhị xuân chính nguyệt thân văn quanh mẫn văn liên nguyễn như khuê lê văn tiến lê văn hi đẳng vi tặc sở tập bại tẩu
烹𤍇,phanh nấu
取中格武惟斷等十三名,Thủ trúng cách Vũ Duy Đoạn đẳng thập tam danh
󰌎蘧燶𤍇事𠁀幅幀雲狗𦘧𠊛桑滄,lò cừ nung nấu sự đời bức tranh vân cẩu vẽ người tang thương
梗羅梗俸援𢫈𢪱,Cành la cành bổng vin co vít
𢖵払瀋又塘𨖲平𡗶,nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trờị
合咨王如有前失宜速退兵如無王須馳來奏聞朝廷淄究妄報之人寘之于法,hợp tư vương như hữu tiền thất nghi tốc thoái binh như vô vương tu trì lai tấu văn triều đình truy cứu vọng báo chi nhân trí chi vu pháp
𠊛油悶決𡗶芇㐌朱,Người dầu MUỐN quyết trời nào đã cho
吸󰡤買𠳚湿高事𢚸,Ngập ngừng mới gởi thấp cao sự lòng
曲顥遣子承美為歡好使如廣州因覘虚實,Khúc Hạo khiển tử Thừa Mĩ vi Hoan hảo sứ như Quảng Châu nhân siêm hư thực
則知善爲國者不限地之廣狹人之華夷惟德是視也,tắc tri thiện vi quốc giả bất hạn địa chi quảng hiệp nhân chi hoa di duy đức thị thị dã
吳紀,Ngô KỶ
百官于庭下羅拜内外呼萬歲聲振朝中,Bách quan vu đình hạ la bái nội ngoại hô vạn tuế thanh chấn triều trung
若此等人能洗心條慮故過自新不但宥釋其罪又必榮之以官,Nhược thử đẳng nhân năng tẩy tâm điều lự cố quá tự tân bất đản hựu thích kì tội hựu tất vinh chi dĩ quan
呐哢,nói trổng
𢧚斟役𢬣爫麻停倍役𦛜啀,nên chăm việc tay làm mà đừng vội việc hàm nhai
以洪德十九年八月初一日而生帝,Dĩ Hồng Đức thập cửu niên bát nguyệt sơ nhất nhật nhi sinh đế
十一月節制鄭松差薊郡公潘彦領諸水奇戦船三百艘象一隻鎮守海陽青林鄭文彰守永頼阮廷倫守錦江海郡公缺名守唐安王珍守超類,Thập nhất nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng sai Kế quận công Phan Ngạn lĩnh chư thuỷ cơ chiến thuyền tam bách sưu tượng nhất chích trấn thủ Hải Dương Thanh Lâm Trịnh Văn Chương thủ Vĩnh Lại Nguyễn Đình Luân thủ Cẩm Giang Hải quận công khuyết danh thủ Đường An Vương Trân thủ Siêu Loại
嫩既死天下㱕于一,nộn ký tử thiên hạ quy vu nhất
󰗶𩵜󰗶𦧘折󰗶,vằm cá vằm thịt chết vằm
𤌋鎖内桃𪀄嘅束,khói tỏa nội đào chim gáy xóc
絺絡紦荄,hy lạc bả gai
務兹簡實捐彼浮華,vụ tư giản thực quyên bỉ phù hoa
世間萬事𧵑終,thế gian vạn sự của chung
󱞔滝吏𣳮𫴋滝弹󰜏吏𥙩弹翁舌之,bờ sông lại lở xuống sông đàn bà lại lấy đàn ông thiệt gì
浪牢𥪝節清明,"Rằng ""Sao trong tiết Thanh minh"
夏四月帝由菩提草殿就居東京城,hạ tứ nguyệt đế do bồ đề thảo điện tựu cư đông kinh thành
群,còn
厲恪勤厥職在公不可徇欲恣情󰱏迷酒色妄使所属媒引妓妾要素酒殽流運酣欲以致怠棄公務敗傷風化,lệ khác cần quyết chức tại công bất khả tuẫn dục tư tình đam mê tửu sắc vọng sử sở thuộc mối dẫn kĩ thiếp yếu tố tửu hào lưu vận hàm dục dĩ trí đãi khí công vụ bại thương phong hoá
謀溇吏默祸溇庒迡,Mưu sâu lại mắc hoạ sâu chẳng chầy
似矣,tự hĩ
迨神宗淵皇帝陟方則亨屯濟蹇左扶右持明言用保弘濟艱難尊立大行皇帝於幼冲嗣位之初薰陶聖德就将敬學聲名洋溢外方信義有孚上國寵以王章榮以金印居位垂有十年時和年豊民康物阜號令典刑煥然可述,đãi thần tông uyên hoàng đế trắc phương tắc hanh đốn tế kiển tả phù hữu trì minh ngôn dụng bảo hoằng tế gian nan tôn lập đại hành hoàng đế ư ấu xung tự vị chi sơ huân đào thánh đức tựu tương kính học thanh danh dương dật ngoại phương tín nghĩa hữu phù thượng quốc sủng dĩ vương chương vinh dĩ kim ấn cư vị thuỳ hữu thập niên thời hoà niên phong dân khang vật phụ hiệu lệnh điển hình hoán nhiên khả thuật
𤌋沉高𥰊㗂弦𧵆車,Khói trầm cao thấp tiếng huyền gần xa
時援梗橘朱甘事𠁀,thì vin cành quýt cho cam sự đời
見天心仁爱每寓於譴告之中請修德以禳之可乎,Kiến thiên tâm nhân ái mỗi ngụ ư khiển cáo chi trung thỉnh tu đức dĩ nhương chi khả hồ
𧡊侼䝨𫅜下𫴋坦𨔈,thấy bụt hiền lành hạ xuống đất chơi
至是入見故斬之,Chí thị nhập kiến cố trảm chi
五月二十六日當晝忽狂雲怒風暴作窺林若暝,Ngũ nguyệt nhị thập lục nhật đương trú hốt cuồng vân nộ phong bạo tác khuy lâm nhược minh
𮗓性光光,giác tính quang quang
山川以之改觀,Sơn xuyên dĩ chi cải quan
爲蹺擛賊烏戈落塘,vì theo dẹp giặc ô qua lạc đường
埃咍󰑼妸金連,ai hay là ả kim liên
攻刼化州䖍刘屯戍,công kiếp hoá châu kiền lưu đồn thú
几學路蒸𫼳篋吏几𢄂意合用專所業𣦍哿所体,kẻ học trò chưng mang níp lại kẻ chợ ấy hợp dụng chuyên thửa nghiệp ngay cả thửa thấy
兵部尚書國子監司業兼史官都總裁武瓊唐安縣慕澤社進大越通鑑通考述自鴻庞氏至十二使君以前為外紀自丁先皇至本朝太祖髙皇帝大定初年為本紀并詳節歷代紀年凣二十六卷,Binh bộ thượng thư Quốc tử giám tư nghiệp kiêm sử quan đô tổng tài Vũ Quỳnh Đường An huyện Mộ Trạch xã tiến Đại Việt thông giám thông khảo thuật tự Hồng Bàng thị chí thập nhị sứ quân dĩ tiền vi Ngoại kỷ tự Đinh Tiên Hoàng chí bản triều Thái Tổ Cao Hoàng đế đại định sơ niên vi bản kỷ tịnh tường tiết lịch đại kỷ niên phàm nhị thập lục quyển
料麻高𧼋賒𠖤艾恩些固銀尼麻催,liệu mà cao chạy xa bay ngải ân ta có ngần này mà thôi
疟民拯服坤蒙𧗱塘,ngược dân chẳng phục khôn mong về đường
𣦆𠄩吝𬕩戈幅墻觥約𬏓󰁰丈,trải hai lần giậu qua bức tường quanh ước vài mươi trượng
等事涉扵恠異得非時政所䦕,Đẳng sự thiệp ư quái dị đắc phi thời chính sở quan
著服侯及馬二匹,trước phục hầu cập mã nhị sất
󰇶𢬣𧗱准帳梅叙情,dan tay về chốn trướng mai tự tình
𤳆𮎦䧺𡛔婵娟菲願聘鳳惵緣騎𧏵,trai anh hùng gái thuyền quyên phỉ nguyền sánh phượng đẹp duyên cưỡi rồng
典歳㐌哿代杜礼󰒂,đến tuổi đã cả dạy dỗ lễ nghĩa
𩚵咹拯𬋩𦼞莓,cơm ăn chẳng quản dưa muối
湯𩄲𨷈𨤵掑𧵆澮,thang mây muôn dặm kề gần gụi
常經陳辞再三瀝懇勤至,thường kinh trần từ tái tam lịch khẩn cần chí
𣷭南來𣼽𧖱㵢魂漂宮月魄𢴐江湖,bể nam lai láng máu trôi hồn phiêu cung nguyệt phách rơi giang hồ
林邑乞降許之,Lâm Ấp khất hàng hứa chi
𠫾試𠫾舉各柴儒些𠸕調尼沛𢖵朱𫥨庯巾昂挄𥙩𩈘󱚢塲裙𢌌振𨖲𦟏,đi thi đi cử các thầy nho ta dặn điều này phải nhớ cho ra phố khăn ngang quàng lấy mặt vào trường quần rộng xắn lên khu
立浮橋過大江于翁莫津,Lập phù kiều quá Đại giang vu Ông Mạc tân
智稍却,Trí sảo khước
取中格黎軾等二十名,Thủ trúng cách Lê Thức đẳng nhị thập danh
󰆙生催㐌仍恒支腮,đức sinh thôi đã những hằng che tai
𫢫𠸗法錄埃皮,đời xưa phép lục ai bì
麁布𦃿粗強蘇,thô bố vải thô càng to
𣜿橋儒𡮈𡳳𡌿北昂,Nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang
時人謂季犛有方圓佐慮,Thời nhân vị Quý Li hữu phương viên tá lự
𡎢瑰𣎃𠓹免𣈜戈,ngồi coi tháng lọn lẫn ngày qua
将士乘勝奮擊又大破之斬賊首級者甚眾收得賊象馬噐械不可勝計,Tướng sĩ thừa thắng phấn kích hựu đại phá chi trảm tặc thủ cấp giả thậm chúng thu đắc tặc tượng mã khí giới bất khả thăng kê
𣑶䕯真㳥絶潙,rễ bèo chân sóng tuyệt vời
松又隂與故行遣梁元彪妻陳季女通,Tùng hựu âm dữ cố Hành khiển Lương Nguyên Bưu thê Trần Quý nữ thông
婦不䏻勝但以石過水與之謂之菩薩,phụ bất năng thắng đãn dĩ thạch quá thuỷ dữ chi vị chi bồ tát
𬖉𠊛㐌屈󰋇岸橷撑,Trông người đã khuất mấy ngàn dâu xanh
六月元國亂陳友諒僣稱帝國號漢改元大義與明太祖相攻,lục nguyệt nguyên quốc loạn trần hữu lượng tiếm xưng đế quốc hiệu hán cải nguyên đại nghĩa dữ minh thái tổ tương công
計自流落扵塘越王𦣰檜漢光㕵𪬡,kể từ lưu lạc ở đàng việt vương nằm cũi hán quang uống hờn
不公好惡曷以勸懲我國家󰏲古建官任人共政,Bất công hiếu ố hạt dĩ khuyến trừng Ngã quốc gia kê cổ kiến quan nhậm nhân cộng chính
𣃣朋󰇽𢬣唻󱜸仍𦧘吀𠯦仍󰭧羅𡥵蝼󰵡,vừa bằng ngón tay lai dai những thịt sin sít những lông là con sâu róm
於是部卒震懾無敢動者,ư thị bộ tốt chấn nhiếp vô cảm động giả
𢚸討𬆄𡗶坦証明,lòng thảo ngay trời đất chứng minh
虶虶,vò vò
儻或執迷阻兵拒命則天威所臨瞬息之間髙山爲平地矣,Thảng hoặc chấp mê trở binh cự mệnh tắc thiên uy sở lâm thuấn tức chi gian cao sơn vi bình địa hĩ
幽寂𡽫髙耨命山野,u tịch non cao náu mình sơn dã
辛巳四年莫延成四年明萬曆九年,Tân Tị tứ niên Mạc Diên Thành tứ niên Minh Vạn Lịch cửu niên
捉得茂洽母在中都城,tróc đắc mậu hợp mẫu tại trung đô thành
𢜝绳醝𨢇呐街如󱗵,sợ thằng say rượu nói dai như thừng
大丈夫𡸈可不養其剛直正大之氣哉甲辰漢建武二十年,đại trượng phu khởi khả bất dưỡng kì cương trực chính đại chi khí tai giáp thìn hán kiến vũ nhị thập niên
劇任󰱥今如有鈌貟吏部擇取廉䏻剛直勤幹者銓除,Kịch nhiệm kế kim như hữu khuyết viên Lại bộ trạch thủ liêm năng cương trực cần cán giả thuyên trừ
爫朱強掛縁尼󰞽那台底朱低𫳘情,làm cho gàn quải duyên này não nà thay để cho đây chữ tình
二十月初十日勑㫖󰱥今内外各衙門長官考課該内衛所府縣等聀宜詳勘實歷任事蹟,Nhị thập nguyệt sơ thập nhật sắc chỉ kế kim nội ngoại các nha môn trưởng quan khảo khoá cai nội vệ sở phủ huyện đẳng chức nghi tường khám thực lịch nhậm sự tích
帝覧其奏多有以聀而不稱聀者遂揀去梁世榮等姓名止留敎授阮仁隨縣官丁逋剛在選仍批云六部六科御史󰱑保非其人受降罷罪,Đế lãm kì tấu đa hữu dĩ chức nhi bất xưng chức giả toại giản khứ Lương Thế Vinh đẳng tính danh chỉ lưu giáo thụ Nguyễn Nhân Tuỳ huyện quan Đinh Bô Cương tại tuyển nhưng phê vân Lục bộ Lục khoa Ngự sử đài bảo phi kì nhân thụ giáng bãi tội
詔𭛁錢賃工造寺丱于鄕邑九百五十所,Chiếu phát tiền nhậm công tạo tự quán vu hương ấp cửu bách ngũ thập sở
時帝拜日皎太師固辝不受盖慙寫船舷之事也,thời đế bái nhật hiệu thái sư cố từ bất thụ cái tàm tả thuyền huyền chi sự dã
官兵所至賊即觧散還復屯結郡縣苦之,Quan binh sở chí tặc tức giải tán hoàn phục đồn kết quận huyện khổ chi
姅除𦇒󱫄,nửa giờ rối rắm
𠻆㝵顛泊𦋦𢚸𦝄花,GIẬN người đen bạc ra lòng trăng hoa
長子昔以正位東宫,trưởng tử tích dĩ chính vị đông cung
𢚸尼化𥒥共𢧚,lòng này hóa đá cũng nên
盖欲垂監戒於将來𡸈特著幾徵於既徃,Cái dục thuỳ giám giới ư tương lai khởi đặc trước kỉ trưng ư kí vãng
并伊家人就交界,tịnh y gia nhân tựu giao giới
𩛜冲𣎃買𧡊粮渃賖帆𫼢塘長眞𤴬,đói xong tháng mới thấy lương nước xa buồm rách đường trường chân đau
太宗之得天下者皆其謀力也,Thái Tông chi đắc thiên hạ giả giai kì mưu lực dã
時同存澤獨任都御史勘訟多有逾期以是罷職,Thời Đồng Tồn Trạch độc nhiệm Đô ngự sử khám tụng đa hữu du kì dĩ thị bãi chức
帝将殺之范嘉謨為愛其才可任言諍乃釋之尋貶為宣光承政使未幾再保為御史󰱑都御史,đế tương sát chi phạm gia mô vị ái kì tài khả nhiệm ngôn tránh nãi thích chi tầm biếm vi tuyên quang thừa chính sứ vị cơ tái bảo vi ngự sử đài đô ngự sử
󰡎功名刁苦辱,dưới công danh đeo khổ nhục
朝𡥵買𠰺默油𦋦𢬣,Chiều con mới dạy mặc dầu ra tay
瘀血,ứ huyết
八月令大點軍兵于草津得兵數十二萬餘,Bát nguyệt lệnh đại điểm quân binh vu Thảo Tân đắc binh số thập nhị vạn dư
荷包𠰩󱜀鉑𡥵,hầu bao rủng rỉnh bạc con
埃保翁膠膠㐌𠇍󰝂姑𡛔𡚄唋廊儒,ai bảo ông keo keo đã mấy đem cô gái kếch nhử làng nho
󰜩課失權,trai thuở thất quyền
恨綠悴分排排,Giận duyên tủi phận bời bời
加入,gia nhập
特布新條求祛舊習,Đặc bố tân điều cầu khư cựu tập
路󰑼𧜖𫋻買𦋦瑟琹,lọ là chăn gối mới ra sắt cầm
浪𤾓𢆥拱自低,Rằng Trăm năm cũng từ đây
小姐沛𣇜問安𧗱茹,Tiểu thư phải buổi vấn an về nhà
若廢業者以重罪論,Nhược phế nghiệp giả dĩ trọng tội luận
半謨𬉵意悶之之,bán mua mặc ý muốn chi chi
其筆削大法又炳炳於史筆之徵㫖矣,Kì bút tước đại pháp hựu bính bính ư sử bút chi trưng chỉ hĩ
群𢚸㹯猿女𢙇𦹵花,còn lòng hươu vượn nỡ hoài cỏ hoa
蒸默𢲨蔞藻,chưng mặc hái rau tảo
蒸及南𤓢𪸯蝼𧌂瘖𤴬,chưng gặp năm nắng nôi sâu bọ ốm đau
𤁕絬,lượt thượt
大王𠸜海户徐,Đại vương tên Hải họ Từ
若猶執迷弗悛被人告𭛁或探得實即加罪常律二等,Nhược do chấp mê phất thuân bị nhân cáo phát hoặc thám đắc thực tức gia tội thường luật nhị đẳng
併󰝡骸骨𧗱𠽄主茄,tính đem hài cốt về thăm chủ nhà
差衙俸𧡊𦊚皮𠮿嗃,Sai nha bỗng thấy bốn bề xôn xao
熾後因風雨夜以計誤守者得脱見帝於菩提營,Xí hậu nhân phong vũ dạ dĩ kế ngộ thủ giả đắc thoát kiến đế ư Bồ Đề doanh
詔公侯伯駙馬文武百官自今朝廷如有祈察國忌禮宜降服不得擅去花樣或有祈謝者檢問,Chiếu công hầu bá phò mã văn võ bách quan tự kim triều đình như hữu kì sát quốc kị lễ nghi hàng phục bất đắc thiện khứ hoa dạng hoặc hữu kì tạ giả kiểm vấn
至是治獄之法坦然甚明故有明道改元之命及鑄明道錢,chí thị trị ngục chi pháp thản nhiên thậm minh cố hữu minh đạo cải nguyên chi mệnh cập chú minh đạo tiền
𢴿船𫤁琰典圭茹柴,chèo thuyền thẳng dặm đến quê nhà thầy
節制鄭松親率大兵出快樂壘門相拒,tiết chế trịnh tùng thân suất đại binh xuất khoái lạc luỹ môn tương cự
𨀎󱠠𢽼𩠓󱙹墓𨀈𫥨,sụp ngồi và gật trước mồ bước ra
𤠚獓,chó ngao
酉台𠃅𩯀敢移𢚸絲,Dẫu thay mái tóc dám dời lòng tơ
昆𠫾細妬𢭂戈书尼,con đi tới đó trao qua thư này
娘浪扒䖳騰𡳪,nàng rằng bắt chạch đằng đuôi
黎文休曰有周興王其追封則曰大王王季大宋稱帝其追封則曰僖祖翼祖盖父爲子貴之義,Lê Văn Hưu viết Hữu Chu hưng vương kì truy phong tắc viết Thái Vương Vương Quý đại Tống xưng đế kì truy phong tắc viết Hi Tổ Dực Tổ cái phụ vi tử quý chi nghĩa
分了牢它艿湼昂,phận liễu sao đà nảy nét ngang
繞紗絁窖迭年紡絲絁縍論先曳林,nhiễu sa the khéo dệt nên phương the the báng lộn tên dái lầm
呵爲於𦑃鷂安子,há vì ở cánh diều yên tử
役尼交没𠵴碎,việc này giao một mình tôi
𦟐桃𣮮柳容顔冷㳥,má đào mày liễu dung nhan lạnh lùng
臣等辱在言職恐君有過故效其狂愚,Thần đẳng nhục tại ngôn chức khủng quân hữu quá cố hiệu kì cuồng ngu
林院侍講參掌翰林院事黎彦俊讀卷,lâm viện thị giảng tham chưởng Hàn lâm viện sự Lê Ngạn Tuấn độc quyển
𫇿时炮󱚘𨒒分𬊨难,thuốc thời bào chế mười phần nỏ nang
皇子德曄生,hoàng tử đức diệp sinh
急𭉩差使者𠫾,kíp vội sai sứ giả đi
癸未四年宋太平國八年,Quý Mùi tứ niên Tống Thái Bình Quốc bát niên
別塘輕重別𠳒沛庒,Biết đường khinh trọng biết lời phải chăng
征征月㐌擱岸𡽫枚,chênh chênh nguyệt đã gác ngàn non mai
九月太師鄭檢畧攻山南,cửu nguyệt thái sư trịnh kiểm lược công sơn nam
分𡄎浽客分𠰷浽命,phần căm nỗi khách phần lo nỗi mình
須曳霧散船中有虎眾惧變色曰事逼矣,Tu duệ vụ tan thuyền trung hữu hổ chúng cụ biến sắc viết Sự bức hĩ
催時浽󰀎𡢐尼㐌㛪,Thôi thì nỗi ấy sau này đã em
育昂芇別𨕭󰠠固埃,Dọc ngang nào biết trên đầu có ai
𡎢插𨆝,ngồi xếp gối
黎熙一作僖鄭興黎明澈等作亂於乂安地方,Lê Hi Nhất tác Hi Trịnh Hưng Lê Minh Triệt đẳng tác loạn ư Nghệ An địa phương
群縁挸亇𢮪羮歇緣唒𣑶荼行拱󱋃,còn duyên kén cá chọn canh hết duyên dẫu rễ dưa hành cũng xơi
細尼𫯝㐌最󰠐𥪸𧵆外󰘂𠵌吟踈浪,tới nơi trời đã tối sầm đứng gần ngoài cửa nghe ngâm thơ rằng
王自課体𩈘餒胣俸配移𢚸俸𢧚醝,vương từ thuở thấy mặt nuôi dạ bỗng phới dời lòng bỗng nên say
小童式曳𢠩芒,tiểu đồng thức dậy mơ màng
涴狗父諸母之腥膻行簒弑而移逋提之祚胤,Uyển cẩu phụ chư mẫu chi tinh thiện hành soán thí nhi di Bô đề chi tộ dận
如黃晦卿阮希周同栻之徒其餘不可勝數,Như Hoàng Hối Khanh Nguyễn Hi Chu Đồng Thức chi đồ kì dư bất khả thắng số
真走至城上守門人捉而斬之,Chân tẩu chí thành thượng thủ môn nhân tróc nhi trảm chi
月以侯會豊元宋元祐七年,nguyệt dĩ hậu hội phong nguyên tống nguyên hựu thất niên
橛額𨷶,quyết ngạch cửa
令諸將僃木柵戰噐圍東關城,Lệnh chư tướng bị mộc sách chiến khí vi Đông Quan thành
𠓀案翁㐌󱋔呢𥰊高,trước yên ông đã nằn nì thấp cao
其祭文曰遐方抒慕義之悃屏翰宣猷國家弘柔遠之恩贈唁示䘏爾安南國王輸誠納欸向化歸心獻馘而俘僞王助兵以除鄧賊克宣忠盡荗,kì tế văn viết hà phương trữ mộ nghĩa chi khổn bình hàn tuyên du quốc gia hoằng nhu viễn chi ân tặng nghiễn thị tuất nhĩ an nam quốc vương thâu thành nạp ái hướng hoá quy tâm hiến quắc nhi phù nguỵ vương trợ binh dĩ trừ đặng tặc khắc tuyên trung tận mậu
雖𠽖些典准件時些拱拯蹺眉,tuy giục ta đến chốn kiện thời ta cũng chẳng theo mày
掉勤挼捻蔑堆󰅾,chèo cùn nối nắm một đôi đai
歳尼𣈙買甘心󱩛棺𣈜恪󱛲󰠐拱𢝙,tuổi này rày mới cam tâm đậy quan ngày khác cười thầm cũng vui
加叚懋為户部尚書知昭文舘秀林局謹禮男,Gia Giả Mậu vi Hộ bộ thượng thư tri chiếu văn quán Tú lâm cục cẩn lễ nam
又以鄭棟鄭榩,hựu dĩ trịnh đống trịnh kiền
漢蒼立限名家奴法照依品級有差餘者上進每人還鈔五緡應得者出呈三代囑書外國奴無例,Hán Thương lập hạn danh gia nô pháp chiếu y phẩm cấp hữu sai dư giả thượng tiến mỗi nhân hoàn sao ngũ mân ứng đắc giả xuất trình tam đại chúc thư ngoại quốc nô vô lệ
王寬數遣使吿急,vương khoan số khiến sứ cáo cấp
𠇮默襖甲光󰡛㖂羕,mình mặc áo giáp quang hoa dậy dàng
𧎜𪰛默襖𨱽深蹎𠫾𩌂客𢬣扲撅吳,ốc thời mặc áo dài thâm chân đi giày khách tay cầm quạt ngô
𢚸𡗶群𨣤才花魁元停底旦科𨍦尼,lòng trời còn rấm tài hoa khôi nguyên dành để đến khoa sau này
餘人助璜,dư nhân trợ hoàng
歌兒舞女卿未及於宋石高勞心焦思卿愈切於唐房杜,ca nhi vũ nữ khanh vị cập ư tống thạch cao lao tâm tiêu tư khanh dũ thiết ư đường phòng đỗ
󱏹照抛抛船翥月,buồm chiếu phau phau thuyền chở nguyệt
况之仍傳偨𢯦歲尼㐌㤕帽尼𩂏腮,huống chi những chuyện thày lay tuổi này đã trót mũ này che tai
萍蓬群𡮍賖吹󰞈鍾牢女咹𡎢朱安,bình bồng còn chút xa xôi đỉnh chung sao nỡ ăn ngồi cho yên
繼令陳扞掩絶粮,kế lệnh trần hãn yểm tuyệt lương
吏󱸎丐銶些,lại mẻ cái cầu ta
躁戈,rảo qua
洒𦋦㐌泣渗𠓨㐌𥹰,Tưới ra đã khắp thấm vào đã sâu
𤠚𨻮,chó vện
坦平俸𢩮󱕖荄,đất bằng bỗng rắc chông gai
媄昆嘆哭坤𬂙𨅸𡎢,mẹ con than khóc khôn trông đứng ngồi
武帝,Vũ Đế
相明日禮入宫分人收捕主謀者,tương minh Nhật Lễ nhập cung phân nhân thu bổ chủ mưu giả
紈袴󱧔哩卞曳,hoàn khố rách rưới bện dây
恄饒恄奇宗支户行,ghét nhau ghét cả tông chi họ hàng
丙戌帝御靈光殿觀覧舟設秋筵宴禮,Bính Tuất đế ngự Linh Quang điện quan lãm chu thiết thu diên yến lễ
以生日為欽天聖節,Dĩ sinh nhật vi Khâm Thiên thánh tiết
上諭大小官員百姓等凡預子孫奉承祀事不問年甲之長幼不抅官秩之崇卑宜守經常委之嫡子,thượng dụ đại tiểu quan viên bách tính đẳng phàm dự tử tôn phụng thừa tự sự bất vấn niên giáp chi trưởng ấu bất câu quan trật chi sùng ti nghi thủ kinh thường uỷ chi đích tử
流落人間㐌閉遲,lưu lạc nhân gian đã bấy chầy
㛪吱船板𫽄𠫾㛪𠫾船𥴗固欺湩浧,em chê thuyền ván chẳng đi em đi thuyền thúng có khi chòng chành
主碎鄰哭勿𠇮,chúa tôi lăn khóc vật mình
𤾓𫷜強塊㗂爫妯,trăm năm càng khỏi tiếng làm dâu
分意蒸些㐌固乘,phận ấy chưng ta đã có thừa
魂𦹳沒󰌵𡗶𨷈𨤵,hồn thơm một tấm trời muôn dặm
呐咈戈,nói phớt qua
考試士人充各司屬掾,Khảo thí sĩ nhân sung các ti thuộc duyện
意者景德龍興之勝地居天地之正中乎令有司廣其規模正其背向重脩之因改天安殿,Ý giả cảnh đức long hưng chi thắng địa cư thiên địa chi chính trung hồ Lệnh Hữu ti quảng kì quy mô chính kì bối hướng trùng tu chi nhân cải Thiên An điện
彎𢫃弓,khiêu kéo cung
神宗渊皇帝增入國史命曰本紀續編付諸刊刻十纔五六,thần tông uyên hoàng đế tăng nhập quốc sử mệnh viết bbn kỉ tục biên phó chư san khắc thập tài ngũ lục
亭賞蓮能固間,đình thưởng sen hay có gian
曳礼麻退,dấy lạy mà thoái
𨕭命𢵩渃約𩆍霜沙雪塢𦛌蚕𤉗燉,trên mình dội nước ướt dầm sương sa tuyết ủ ruột tằm héo don
迪心等九人弟二甲進士出身,địch tâm đẳng cửu nhân đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân
甲申三年十一元年,giáp thân tam niên thập nhất nguyên niên
𫔳茹油併𧗱娄,Cửa nhà dù tính về sau
夏六月皇長女生于九連洲後封順天公主,hạ lục nguyệt hoàng trưởng nữ sinh vu cửu liên châu hậu phong thuận thiên công chủ
十八日進至安塲駐營,Thập bát nhật tiến chí An Trường trú dinh
冤尼群𠬠呌𡗶仍賒,oan này còn một kêu trời nhưng xa
𠤩浽𠀧沉買渃𡽫,Bảy nổi ba chìm mấy nước non
於是明以山壽馬騏出菩提營爲質於帝,ư thị minh dĩ sơn thọ mã kì xuất bồ đề dinh vi chất ư đế
𣈘七夕𥊚𥇀𣻖𣻖溋漢北梂烏,đêm thất tịch mơ màng nao nao duềnh hán bắc cầu ô
蚕蛾拜杜丐𧍋蚕種󰑼壮養挼宁床,tàm nga bay đỗ cái ngài tàm chủng là trứng dưỡng nuôi giữ giàng
逮登容簒位󰲝為恭王𭁈皇太后俱遇害,Đãi Đăng Dung soán vị phế vi Cung Vương dữ Hoàng thái hậu cụ ngộ hại
娄󰑼𦊚費𡲤散,lâu la bốn phía vỡ tan
上皇以姓費古無聞因改裴木落名不祥改木鐸俾夙夜陪從,thượng hoàng dĩ tính phí cổ vô văn nhân cải bùi mộc lạc danh bất tường cải mộc đạc tỉ túc dạ bồi tòng
管之𨖲𣴜𫴋涼,quản chi lên thác xuống ghềnh
󱛋㝹繩赭卒𫅜𠄩𬛕整篆𠀧亭𦬑囊,ôi nao thằng đỏ tốt lành hai vai chĩnh chiện ba đình nở nang
自范胡達之𨺻日南九真寇交州為晋杜瑗擊破曾不是懲,Tự Phạm Hồ Đạt chi thao Nhật Nam Cửu Chân khấu Giao Châu vi Tấn Đỗ Viện kích phá tằng bất thị trừng
雖一厄時遭屯五然重興運正泰初,Tuy nhất ách thời tao truân ngũ nhiên trùng hưng vận chính thái sơ
姉油𬚸󰞺昌病,chị dù thịt nát xương mòn
帝諭曰爾以󰰻乱良臣特命爾選丁之事將不盡誠室欲使不孤予委寄乎,đế dụ viết nhĩ dĩ bát loạn lương thần đặc mệnh nhĩ tuyển đinh chi sự tương bất tận thành thất dục sử bất cô dư uỷ ký hồ
令要處嚴行把截譏寨異色之人及四邉軍書之真偽者,Lệnh yếu xứ nghiêm hành bả tiệt cơ trại dị sắc chi nhân cập tứ biên quân thư chi chân nguỵ giả
呐吼呐喝𠚢𠊛咮訛,nói hóng nói hớt ra người chua ngoa
𧡊𦝄𦓡𢢆仍𠳒𡽫滝,Thấy trăng mà thẹn những lời non sông
哏󰛈𢯏󰜋𫳘同爫𠄩,Cắn răng bẻ một chữ đồng làm hai
𠊛𫅷粧点粉𣘈沕𫅷,người già trang điểm phấn son vẫn già
爫朱㝵女要対年孟共㝵閑世間年如聖天神於𨕭𡗶,làm cho người nữ yếu đuối nên mạnh cùng người hèn thế gian nên như thánh thiên thần ở trên trời
圖𤍇咹㘨坦鐣𡬷仔細𣋀𤋹秘󱨀𣒣,đồ nấu ăn nồi đất xanh gang tử tế sao kho bí bung măng
浪蘇浪柳没場籠縱,rằng tô rằng liễu một tràng lung tung
埃𧗱𠴍啂弹㛪𠰚臭𧖱辰嗛𠰘鼎鐘,ai về nhắn nhủ đàn em nhé xấu máu thì khem miếng đỉnh chung
娘浪義重𠦳𡽫,Nàng rằng Nghĩa trọng nghìn non
󱥲秋皮乃𥱰霜,giậu thu vừa nảy giò sương
󰡎花体㐌固払𨅸𬂙,Dưới hoa THẤY ĐÃ có chàng đứng trông
左右皆驚散惟太后在焉,tả hữu giai kinh tán duy thái hậu tại yên
𦷫菊秧蘭香变襖尋梅踏月雪侵巾,hái cúc ương lan hương bén áo tìm mai đạp nguyệt tuyết xâm khăn
帝伏兵於施郎擊之,đế phục binh ư thí lang kích chi
𠫾摸𠊛於北京迻𧗱,Đi mua người ở Bắc Kinh đưa về
屯屯俸葉󰠮三公,đùn đùn bóng rợp cửa tam công
󰅹固𫨩夷丐𡦂儒翁𠊙翁貢拱𦣰𨂗,nào có hay gì cái chữ nho ông nghè ông cống cũng nằm co
時浪局劇茄圭,thà rằng cục kịch nhà quê
拪扲丐𥿗丐針,tay cầm cái chỉ cái kim
𠸗𫢩咹仍𧵑𫯳,xưa nay ăn những của chồng
刺奴窖捽丐沁兗頭,thích nô khéo vót cái tăm nhọn đầu
払油疑旦𧵆車,Chàng dù nghĩ đến GẦN xa
尊師𨅸曳𨆢眞,tôn sư đứng dậy lui chân
杲娘不覺其意密取龍爪兜鍪示之,Cảo Nương bất giác kì ý mật thủ long trảo đâu mâu thị chi
𠱾憲慈太后放生雜畜以祈康復明宗曰予身不可以猪羊易也,thời hiến từ thái hậu phóng sinh tạp súc dĩ kì khang phục minh tông viết dư thân bất khả dĩ trư dương dị dã
𤑟𤉜𩛄𱃨排床𤑟床英帝買娘𫽄差,rõ ràng bánh đúc bày sàng rõ ràng anh đấy với nàng chẳng sai
一斬伐園墓竹木者應杖貶若耕破古人墳墓並以流論,nhất trảm phạt viên mộ trúc mộc giả ứng trượng biếm nhược canh phá cổ nhân phần mộ tịnh dĩ lưu luận
大司徒察知詐執之使獄官阮允恭引問,Đại tư đồ Sát tri trá chấp chi sử ngục quan Nguyễn Doãn Cung dẫn vấn
冬十二月漢蒼以阮𢒎卿為翰林學士,Đông thập nhị nguyệt Hán Thương dĩ Nguyễn Phi Khanh vi Hàn lâm học sĩ
拉󰝂小女森圍結緣,rắp đem tiểu nữ sum vầy kết duyên
𡗶𣋚𢭸󰠮艮魚,trời hôm tựa cửa ngẩn ngơ
󰬾𣈗正旦依如畑𤍑𦰟敬香迻𤌋誠,ba ngày chính đán y như đèn chong ngọn kính hương đưa khói thành
罪依律,tội y luật
緣兜渚及没𠳒𢭂絲,duyên đâu chửa kịp một lời trao tơ
春日有重光,xuân nhật hữu trùng quang
丁酉二年宋淳熙四年,Đinh Dậu nhị niên Tống Thuần Hi tứ niên
仁而欵附殊方慕義以來賔,nhân nhi khoản phụ thù phương mộ nghĩa dĩ lai tấn
觥墻𦋦衣尋頺謹魚,Quanh tường ra ý tìm tòi ngẩn ngơ
核葉𣑳梗𪀄結祖𬇚光茂幼𩵜𢧚排,cây rợp chồi cành chim kết tổ ao quang mù ấu cá nên bầy
𣘃枯艿蕋吏添蔭𣑳,cây khô nảy nhụy lại thêm ấm chồi
我弛則嘯群入㓂我張則掉尾乞怜,Ngã thỉ tắc khiếu quần nhập khấu ngã trương tắc trác vĩ khất lệnh
𠃅外擬㐌𠽖連𨇒車,Mái ngoài nghỉ đã giục liền ruổi xe
百姓悅從咸称三代以下復見仁義之兵,Bách tính duyệt tòng hàm xưng Tam đại dĩ hạ phục kiến nhân nghĩa chi binh
一神宗在位二十五年書爲神宗上其遜位六年書在真宗紀又復帝位十三年書爲神宗下,nhất thần tông tại vị nhị thập ngũ niên thư vi thần tông thượng kì tốn vị lục niên thư tại chân tông kỷ hựu phục đế vị thập tam niên thư vi thần tông hạ
𠸦𫢼𡥵造窖嘹𱱾,Khen thay con tạo khéo trêu ngươi
又差太傅鄭杜統領兵象及石郡公王珍洮郡公陳震太原總兵德澤侯頼世貴等将兵攻勦太原偽黨,Hựu sai Thái phó Trịnh Đỗ thống lĩnh binh tượng cập Thạch quận công Vương Trân Thao quận công Trần Chấn Thái Nguyên tổng binh Đức Trạch hầu Lại Thế Quý đẳng tương binh công tiễu Thái Nguyên nguỵ đảng
諱天祚神宗嫡長子也其母黎氏皇后以天彰宝嗣四年丙辰四月誕生戊午年九月立爲皇太子神宗崩遂登大宝在位三十七年壽四十歲崩于瑞光殿臣之廢立不惑婦人之言寄託能得賢可謂無愧於負荷矣然憸邪莫辨刑罰不明所以天災示警㓂盗並興紀綱紊舛可勝言哉,Huý Thiên Tộ Thần Tông đích trưởng tử dã Kì mẫu Lê thị hoàng hậu dĩ Thiên Chương Bảo Tự tứ niên Bính Thìn tứ nguyệt đản sinh Mậu Ngọ niên cửu nguyệt lập vi hoàng thái tử Thần Tông băng toại đăng đại bảo Tại vị tam thập thất niên thọ tứ thập tuế băng vu Thuỵ Quang điện thần chi Phế lập bất hoặc phụ nhân chi ngôn ký thác năng đắc hiền khả vị vô quý ư phụ hà hĩ Nhiên tiêm tà mạc biện hình phạt bất minh sở dĩ thiên tai thị cảnh khấu đạo tịnh hưng kỷ cương vặn suyễn khả thắng ngôn tai
嗔為払𢷀笠風霜,xin vì chàng rũ lớp phong sương
竹絲𠳨曲芸制𠳨閣,Trúc tơ hỏi khúc nghề chơi hỏi các
油埃固利名吨𠳨,dầu ai có lợi danh đon hỏi
户恪用他弄極酉重,họ khác dòng tha lòng cực dấu trọng
𦎛冲𫽄拙蓓塵,Gương trong chẳng chút bụi trần
了囂外景禅天課𬀭鵑哭課𣎀鵑愁,lèo heo ngoài cảnh thiền thiên thuở trưa quyên khóc thuở đêm quyên sầu
浪如罕固世時,rằng như hẳn có thế thì
之患,chi hoạn
創𨢟𠚢,sáng gây nên
築多邦城以捍賊,trúc Đa Bang thành dĩ hãn tặc
王體好生大德諸投降者特加恩宥脅從者一皆寬赦,Vương thể hiếu sinh đại đức chư đầu hàng giả đặc gia ân hựu hiếp tòng giả nhất giai khoan xá
石生於㭲多,thạch sanh ở gốc đa
㙴玉𫅤𪀄鴛,thềm ngọc liệng chim uyên
没漨𦹵愛䏾斜󰊄囂囂𠺙没𢽼𦰟𦰤,một vùng cỏ áy bóng tà gió hiu hiu thổi một và ngọn lau
几硯𠊛笈質塘,kẻ nghiên người cặp chất đường
馭𨅮𣍋𣷷船𨅹𨕭𡽫,ngựa đua xuống bến thuyền trèo lên non
望㝵𦝃,vọng ngày rằm
悲𣇞𦎛𥒮吏𫅜,bây giờ gương vỡ lại lành
歸塟𰎟山紹武家奴斬碎其尸,Quy táng giáp Sơn Thiệu Võ gia nô trảm toái kì thi
仉答𧜖󱖮仉令㳥,kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng
沛固碎𢶢者買衝,phải có tôi gióng giả mới xong
其不軌之心以萌於此,Kì bất quỹ chi tâm dĩ manh ư thử
畧鞍翁㐌𡅧尼𥰊高,Trước yên ông đã nằn nì thấp cao
黎文休曰天子自稱曰朕曰予一人,Lê Văn hưu viết Thiên tử tự xưng viết Trẫm viết Dư nhất nhân
春正月帝親耕籍田率群臣耕,xuân chính nguyệt đế thân canh tịch điền suất quần thần canh
仍才吔玉噴奎,những tài nhả ngọc phun khuê
刧尼𡢻者渚衝爫之時拱󰜋𫯳刧𡢐,kiếp này nợ giả chưa xong làm chi thì cũng một chồng kiếp sau
毕,tất
桂𤁕香迻,quế lạt hương đưa
󰜏馭𤷍少几𧜖,bà ngựa gầy thiếu kẻ chăn
古之風󰊹貉龍君繼鴻庞之世娶甌貉氏女而生有百男之祥百粤之祖實始於此享國歷年最為久長富壽多男自古以來未之有也,cổ chi phong dư Lạc Long Quân kế Hồng Bàng chi thế thú Âu Lạc thị nữ nhi sinh hữu bách nam chi tường Bách Việt chi tổ thực thuỷ ư thử hưởng quốc lịch niên tối vi cửu trường phú thọ đa nam tự cổ dĩ lai vị chi hữu dã
細𨆢坤别爫牢,tới lui chẳng biết làm sao
大鹵列𣈙礬浽坦朱,đại lỗ rét rày phèn nổi đất chua
爫民𦓿𦔙村家𢬣𫽄塊冊特𠀧𢆥𡗶,làm dân cày cấy thôn gia tay chẳng khỏi sách được ba năm trời
物之𠬠𡮇哙󰑼,vật chi một chút gọi là
浙米羅待𥺊,chiết mễ là đãi gạo
𩙌東嫩󱮗𠓨埬𬓰𠼯尸𫥨朱𪇍奴擂,gió đông non chui vào đống rạ hở thây ra cho quạ nó lôi
㐌醝𫑺道吏𢞂蓬縁,đã say sưa đạo lại buồn bồng duyên
裙糊󱞰󱞱襖媒斋盧,quần hồ sột soạt áo mồi trai lơ
爫朱𥆾𫽄特饒,Làm cho nhìn chẳng được nhau
第奉行者未能仰體德意務行苛虐𧡟爲奢侈該一縣則困一縣之民該一社則困一社之民凣其擾民之事無所不爲,đệ phụng hành giả vị năng ngưỡng thể đức ý vụ hành hà ngược quan vi xa xỉ cai nhất huyện tắc khốn nhất huyện chi dân cai nhất xã tắc khốn nhất xã chi dân phàm kì nhiễu dân chi sự vô sở bất vi
以阮冲慤為翰林侍讀掌院事,dĩ nguyễn xung xác vi hàn lâm thị độc chưởng viện sự
𬂙𨖲󰘚𨫊顛󰔿,trông lên mặt sắt đen sì
以覧已得罪於太祖故也,dĩ lãm dĩ đắc tội ư thái tổ cố dã
󱔔縣花群眷客𣈙邊雪㐌𢧚翁,diếp huyện hoa còn quyến khách rày biên tuyết đã nên ông
玉招厝最坤垠𤎜,ngọc gieo xó tối khôn ngăn sáng
噠爫府縣社村,đặt làm phủ huyện xã thôn
歆戈,hôm qua
賜京状元陳,Tứ kinh trạng nguyên Trần
交芽橛都槞制,giao nha cột đu trồng chơi
囉空蒸𥶄拖湄,ra không chưng nón đỡ mưa
隊番󰞺𡲤勾詩,Đòi phen nét vẽ câu thơ
八月布政州人立郡公缺名見太王薨及俊德侯鄭檜兄弟不和清華起乱乃率子弟投降于莫,bát nguyệt bố chính châu nhân lập quận công khuyết danh kiến thái vương hoăng cập tuấn đức hầu trịnh cối huynh đệ bất hoà thanh hoa khởi loạn nãi suất tử đệ đầu hàng vu mạc
今陛下師行願翼賛立功,Kim Bệ hạ sư hành nguyện dực tán lập công
尾之𡭧分瓢𫡮,VĨ chi chút phận bèo mây
𠬠𢬣墫別󰋇梗芙蓉,một tay chôn biết mấy cành phù dung
屯屯傘綠張𩄲,đùn đùn tán lục giương mây
𡥵𤳆,con trai
𢄂呂番巽功舌𧵑,chợ rã phiên tốn công thiệt của
是日駕方出宫拱垣始送藁,thị nhật giá phương xuất cung củng viên thuỷ tống cảo
决𠳒𢴑襖𦋦𠫾,quyết lời dứt áo ra đi
𣌋󰞴侯下臺萾小姐𪮻󰘚提情𠳨查,sớm khuya hầu hạ đài dinh tiểu thư chạm mặt đè tình hỏi tra
童浪𡮇汝塊棱,Đồng rằng Chút nữa khỏi rừng
𢚸𥢆𥢆仍吟𢢯𫥨𠓨添𢖵𨅸𫮋空𢣧,lòng riêng riêng những ngậm ngùi ra vào thêm nhớ đứng ngồi không khuây
霰羅籺雪潵𤀜如𣇟,tản là hạt tuyết tan tành như sao
苔㙴永永𦎛娥䏾梗𦘧壁味花单簾,đầy thềm vành vạnh gương nga bóng cành vẽ vách mùi hoa đan rèm
𣅶𥋓吏𥋴牟楊柳,lúc ngoảnh lại ngắm màu dương liễu
其日小兒忽能言告其母邀天使來曰願得一劍一馬君無憂也,Kì nhật tiểu nhi hốt năng ngôn cáo kì mẫu yêu thiên sứ lai viết Nguyện đắc nhất kiếm nhất mã quân vô ưu dã
蹺蹎英𣞻跢奔㙁󱘠𦝇姑𦊛𥙩税渡,theo chân anh bưởi đi buôn muối bám đít cô tư lấy thuế đò
至坡壘關守關将黎榴黎盃邀擊於坡壘關大破之斬守三千餘級獲馬五百匹,chí pha luỹ quan thủ quan tướng lê lựu lê bôi yêu kích ư pha luỹ quan đại phá chi trảm thủ tam thiên dư cấp hoạch mã ngũ bách sất
贈户部尙書少傅,Tặng Hộ bộ Thượng thư Thiếu phó
初伯孝居鄕里人以為善及就擒鄕村老幼當五十餘人詣闕乞贖罪,Sơ Bá Hiếu cư hương lí nhân dĩ vi thiện cập tựu cầm hương thôn lão ấu đương ngũ thập dư nhân nghệ khuyết khất thục tội
局吝棊㙮散𣈜演𤇮勝茶麁𢶒課謳,cuộc lần cờ thấp tan ngày diễn bếp thắng trà thô cởi thuở âu
法所衣冠恆𢢽𢢽禮用郊庙本針針,phép sửa y quan hằng khắn khắn lễ dùng giao miếu vốn chăm chăm
仍許儀曹定其試法邇臣申其試題刊降房次區,Nhưng hứa Nghi tào định kì thí pháp nhĩ thần thân kì thí đề khan giáng phòng thứ khu
令乂安承宣官用官錢買稻粟裝載赴京,Lệnh Nghệ An thừa tuyên quan dụng quan tiền mãi đạo túc trang tải phó kinh
𬃻耨,trái nẫu
𠰘𠊛㐌𡗋信茹時空,Miệng người đã lắm tin nhà thì không
扒𠳒料𠤆嗔痴舌𠁀,bớt lời liệu chớ sân si thiệt đời
棱禅恩㐌𢌌傷懇戈󰬷産畑香願㝵,rừng thiền ơn đã rộng thương khấn qua vả sẵn đèn hương nguyện người
欋巴皮夜抖宜各同,cù ba bừa rạ kéo ngay các đồng
時屬季世王有女曰媚娘美而艷,Thời thuộc quý thế Vương hữu nữ viết Mị Nương mĩ nhi diễm
花群底洞蓝坦𬮌蔑󰟯掑𪩤杄,hoa còn để rụng chàm đất cửa một dường cài sít then
令修造昇龍城内太廟各殿,lệnh tu tạo thăng long thành nội thái miếu các điện
今有進帽者願陛下思先帝時櫛風沐雨未嘗有此,Kim hữu tiến mạo giả nguyện bệ hạ tư tiên đế thời trất phong mộc vũ vị thường hữu thử
結黨密作文書陰使家人間行遣明人使之枸事則彼爲内應,kết đảng mật tác văn thư âm sử gia nhân gian hành khiển Minh nhân sứ chi cử sự tắc bỉ vi nội ứng
發憤忘食每研談韜畧之書即古驗今細推究興亡之理,phát phẫn vong thực mỗi nghiên đàm thao lược chi thư tức cổ nghiệm kim tế suy cứu hưng vong chi lí
昆𬑉𥋲𥋵,con mắt lem hem
世道至此風俗澆漓甚矣,thế đạo chí thử phong tục kiêu li thậm hĩ
翁爐䏾胣妑𪹣𩈘眉,ông lô bụng dạ bà hơ mặt mày
至枚州物州太傅仁國公武公紀縱兵大戰莫兵敗績而還,Chí Thu châu Vật châu Thái phó Nhân quốc công Vũ Công Kỷ tung binh đại chiến Mạc binh bại tích nhi hoàn
𪰓𬑉𬂙霜澮梗梧,bừng mắt trông sương gội cành ngô
春正月彗星見西方長竟天,xuân chính nguyệt tuệ tinh hiện tây phương trường cánh thiên
𢫈笙玉𠇍回空㗂,gõ sênh ngọc mấy hồi không tiếng
三月十七日帝御位於支羅改元重光以阮帥為太傅阮景異爲太保鄧容同平章,tam nguyệt thập thất nhật đế ngự vị ư chi la cải nguyên trùng quang dĩ nguyễn soái vi thái phó nguyễn cảnh dị vi thái bảo đặng dung đồng bình chương
命副将少尉豪郡公黎時憲鎮守乂安處兼鎮布政州陪從兵部左侍郎桂海侯黎仕澈爲督視陪從兵部右侍郎海山男阮名實爲副督視,Mệnh Phó tướng Thiếu uý Hào quận công Lê Thời Hiến trấn thủ Nghệ An xứ kiêm trấn Bố Chính châu Bồi tụng Binh bộ Tả thị lang Quế Hải hầu Lê Sĩ Triệt vi Đốc thị Bồi tụng Binh bộ Hữu thị lang Hải Sơn nam Nguyễn Danh Thực vi Phó đốc thị
功臣子孫竝得錄用,công thần tử tôn tịnh đắc lục dụng
節制鄭松縱大軍四靣奮擊依如號令部伍不差,tiết chế trịnh tùng túng đại quân tứ diện phấn kích y như hiệu lệnh bộ ngũ bất sai
為國家用,vi quốc gia dụng
其十諸渡津處隨水淺深取濟功錢不得過索,kì thập chư độ tân xứ tuỳ thuỷ thiển thâm thủ tế công tiền bất đắc quá sách
令中軍都督府左都督徑陽伯黎權奏言係豪右有所挾持犯敺傷人奪人,Lệnh Trung quân đô đốc phủ tả đô đốc Kinh Dương bá Lê Quyền tấu ngôn Hệ hào hữu hữu sở giáp trì phạm khu thương nhân đoạt nhân
朝𠶆𢝙𨤔呐能妙楊,Chào mời vui vẻ nói năng dịu dàng
𨢇㐌歇卞炪畑呐𠺟㖗㖗拯痗,rượu đã hết bèn đốt đèn nói khó râm râm chẳng mỏi
香強焠𢚸陀迷𬏽,hương càng đốt lòng đà mê mải
是愚所謂其逆取而有之也故不得書為正統也,Thị ngu sở vị kì nghịch thủ nhi hữu chi dã cố bất đắc thư vi chính thống dã
險嶤拯管荄蔠敢辞苦辱本𢚸敬信,hiểm nghèo chẳng quản gai chông dám từ khó nhọc vốn lòng kính tin
昆𡥙重重百子千孫,con cháu trùng trùng bách tử thiên tôn
𠊚𠁀如俸蜉蝣呂廊,người đời như bóng phù du lỡ làng
𧚟領姑箕𪭱奇𡏘,váy lĩnh cô kia quét cả hè
𢪀𦋦買別武公害𨉓,nghĩ ra mới biết võ công hại mình
特遣儲等持節封爲安南國王,Đặc khiển Trừ đẳng trì tiết phong vi An Nam quốc vương
紅塵苫債苔間防欺𬌥対補咹迻𦓿,hồng trần rơm chất đầy gian phòng khi trâu đói bỏ ăn đi cày
卒它被眾人唭丕𢧚沛細哙𠊚先知,trót đà bị chúng nhân cười vậy nên phải tới hỏi người tiên tri
占城俗國王卒主后入火壇以殉帝知之恐公主遇害遣克終等託以吊䘮且言公主火塟則脩齋無主張不如徃海濱招魂於天邉迎灵,Chiêm Thành tụcm Quốc vương tốtm chủ hậu nhập hoả đàn dĩ tuẫn Đế tri chim khủng Công chúa ngộ hạim khiến Khắc Chung đẳng thác dĩ điếu tang thả ngôn Công chúa hoả táng tắc tu trai vô chủ trương bất như vãng hải tân chiêu hồn ư thiên biên nghênh linh
等選用儒臣入侍左右盖欲陛下為堯舜爾陛下胡為忽宗社而違其忠誠使之憂悶不朝乎願陛下思先王顧托之意則四海𫎇福而陛下享大孝之禄壽矣,đẳng tuyển dụng nho thần nhập thị tả hữu cái dục bệ hạ vi Nghiêu Thuấn nhĩ bệ hạ hồ vi hốt tông xã nhi vi kì trung thành sử chi ưu muộn bất triêu hồ Nguyện bệ hạ tư tiên vương cố thác chi ý tắc tứ hải mông phúc nhi bệ hạ hưởng đại hiếu chi lộc thọ hĩ
乙卯十一年漢元朔三年,ất mão thập nhất niên hán nguyên sóc tam niên
欺󰟁錫欺臨淄,khi vô tích khi lâm tri
其在六軍罪猶可怒惟簡在上帝之心,Kì tại lục quân tội do khả nộ duy giản tại Thượng đế chi tâm
芸𥢆咹󰡖胡琴𠬠張,Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương
𩷳𩵜,vảy cá
𢚸𠊚觥女渃𡽫觥,lòng người quanh nữa nước non quanh
咍󰠳地獄於沔人間,Hay đâu địa ngục ở miền nhân gian
懲貪墨者訓勑孔昭奬廉勸者典章悉僃,Trừng tham mặc giả huấn sắc khổng chiêu tưởng liêm khuyến giả điển chương tất bị
秋八月試通三教諸科,thu bát nguyệt thí thông tam giáo chư khoa
置宣徽院大使副使,trí tuyên huy viện đại sứ phó sứ
六月以阮荗為御史󰱑都御史知詞訟,lục nguyệt dĩ nguyễn mậu vi ngự sử đài đô ngự sử tri từ tụng
󰋇𥹰蜍固灵千調夷,mấy lâu thờ có linh thiêng điều gì
珥翥船埃虐洞桃,nhẹ chở thuyền ai ngược động đào
救朱仍几奔波拱如救𩵜𣴓麻𢯙𩻟,cứu cho những kẻ bôn ba cũng như cứu cá cạn mà trơ vây
棹尾買掉各披,trạo vĩ mái chèo gác phơi
沛調咹𤐝於時浪𤾓𢆥女補𠫾󰜋𣈜,phải điều ăn xổi ở thì rằng trăm năm nỡ bỏ đi một ngày
鍾則移先塋賣田宅挈家孥於安生窆塟室居焉,Chung tắc di tiên doanh mại điền trạch khiết gia nô ư Yên Sinh biếm táng thất cư yên
光殿記,quang điện kí
畧唅獅子𠳚𠊛藤𦲿,Trước hàm sư tử gửi người đằng la
差行布役𠊛些𢢲𢚸,sai hành bố việc người ta đẹp lòng
外𠄼󰁰歲外徵世乙㐌𡃋平渃於瓢,ngoài năm mươi tuổi ngoài chưng thế ắt đã tròn bằng nước ở bầu
旬月間得眾數萬餘人徃安邦據洪盈寨,Tuần nguyệt gian đắc chúng sổ vạn dư nhân vãng An Bang cứ Hồng Doanh trại
上御敬天殿,Thượng ngự Kính Thiên điện
刼風塵別包𣇞󰑼催,Kiếp phong trần biết bao giờ là thôi
闔扇㪯枯咍边凍包,hạp phiến cửa gỗ hai bên đóng vào
三月初三日聖㫖係開國公臣子孫猶屈在軍五許將祖父勅命褒美文投告,Tam nguyệt sơ tam nhật thánh chỉ Hệ khai quốc công thần tử tôn do khuất tại quân ngũ hứa tướng tổ phụ sắc mệnh bao mĩ văn đầu cáo
張𡎥擬吏咀𨱽過𢝙窖䏾󱹥󱹣謀塘,trương ngồi nghĩ lại thở dài quá vui khéo vụng mỏng môi mưu đường
懷功𤓢𡨹湄廛貝埃,hoài công nắng giữ mưa gìn với ai
㛪𠫾船𥴗固欺湩浧,em đi thuyền thúng có khi tròng trành
六月十八日太傅義郡公鄧訓卒贈南軍都督府左都督掌府事太尉義國公,lục nguyệt thập bát nhật thái phó nghĩa quận công đặng huấn tốt tặng nam quân đô đốc phủ tả đô đốc chưởng phủ sự thái uý nghĩa quốc công
匏螺号沃丐保鉅銛偻亇底淆󰝂燒,bào loa hiệu óc cái bào cự tiêm xâu cá để hầu đem theo
於是分兵畧地所至州縣皆望風㱕附相,Ư thị phân binh lược địa sở chí châu huyện giai vọng phong quy phụ tương
炭炭階庭𢌌𢌌𪤲,thán thán giai đình rộng rộng thênh
𫃷年㐱帶法蓬𬲇拜,may nên chín dải phập phồng gió bay
坡配坎落𥬧𦰤,pha phôi khóm lác chòm lau
呐耒騎馭𠫾毛揚慈󰮘󰮎油油󱩮珠,nói rồi cưỡi ngựa đi mau dương từ lơ láo dàu dàu mày châu
庫巾茹殼如蚾,khó khăn nhà xác như vờ
陳吾郎每輕之蒼檜不為動至於攻戰則屢有功亦不以其功加人,trần ngô lang mỗi khinh chi thương cối bất vi động chí ư công chiến tắc lũ hữu công diệc bất dĩ kì công gia nhân
調歌笙鎫欣𦝄妸小蠻,điệu ca sênh mềm hơn lưng ả tiểu man
兵拒戰势孤遂皆陷没,binh cự chiến thế cô toại giai hãm một
以杜英武爲宫殿令知内外事,Dĩ Đỗ Anh Vũ vi cung điện lệnh tri nội ngoại sự
𠱋埃呐我呐󱙡辰英拱凭如𨰈𠀧蹎,dù ai nói ngả nói nghiêng thì anh cũng vững như kiềng ba chân
翼等徃討之,dực đẳng vãng thảo chi
𤄱命冲󰠨干戈,Dấn mình trong áng can qua
姉𢀭裙領花棦󰕛㛪碎𧁷𦄄觥𫄉桃,chị giàu quần lĩnh hoa chanh chúng em tôi khó quẩn quanh lụa đào
後至西都城駐營𤂬江慰勞将士賞賜鄕中父老及族属故舊有差,hậu chí tây đô thành trú dinh lỗi giang uý lạo tướng sĩ thưởng tứ hương trung phụ lão cập tộc thuộc cố cựu hữu sai
明人巧計百端終不䏻致也,minh nhân xảo kế bách đoan chung bất năng trí dã
𠯇𦖻娘買𤉒𢚸𥰊高,rỉ tai nàng mới giãi lòng thấp cao
𨤔之𡭧分䕯𩄲,Vẻ chi chút phận bèo mây
襖衲強沫欣襖姥,áo nạp càng mát hơn áo múa
蛰鼎𡗶皮木斗星,chấp chảnh trời vừa mọc đẩu tinh
閉𥹰𣷭楚滝吳縱横,bấy lâu bể sở sông ngô tung hoành
孝情固󰠋𠄩皮院𠄩,Hiếu tình CÓ NHẼ hai bề vẹn hai
󰂇刁性渃𢚸𩄲,ví đeo tính nước lòng mây
史臣吳士連曰諸帝之編未有書皇󰜏卒而神宗之世两見焉盖帝之於保姆特加恩賜之厚故史從而書之歟,sử thần ngô sĩ liên viết chư đế chi biên vị hữu thư hoàng bà tốt nhi thần tông chi thế lưỡng kiến yên cái đế chi ư bảo mẫu đặc gia ân tứ chi hậu cố sử tòng nhi thư chi dư
𠫾蹎,đi chân
功名堆𫳘易虧夥共,công danh đôi chữ dễ khuây khỏa cùng
江左岸以守之,Giang tả ngạn dĩ thủ chi
時帝命大臣量定勘訟官孰為尽職,thời đế mệnh đại thần lượng định khám tụng quan thục vi tận chức
車吹󰅹透𭁈𬙽信唏,xa xôi nào thấu dữ lành tin hơi
𢚸𡗶扽󰈆堆些唒空𧖱󰔨仍丐義󰑼英㛪,lòng trời dun dủi đôi ta dẫu không máu mủ nhưng cái nghĩa là anh em
昆官休致扵沔寒江,con quan hưu trí ở miền hàn giang
些低易湼特󰅹庒如几哈鬚𠓨易堆,ta đây dễ nẹt được nào chẳng như kẻ cụp râu vào dẻ duôi
帝渝盟舉兵攻趙越王,đế du minh cử binh công triệu việt vương
㝵眾語󰏙体仍軍𪫓頭𤛠𪫓獴馱,người chúng ngửa xem thấy những quân lốt đầu trâu lốt muông đà
襖袩𢪀吏𢢆身𫅷,áo xiêm nghĩ lại thẹn thân già
𧎜蚫,ốc bươu
湯𧐖湯舌點油適於,thang lươn thang thịt điểm dầu thích ưa
粉㵢卷𦟐,phấn trôi quẹn má
暴強市蠻中牛馬一頭止與盐一斗又殺蠻酋長杜存誠羣蠻怒怨導南詔侵盗邊境,bạo cưỡng thị Man trung ngưu mã nhất đầu chỉ dữ diêm nhất đấu hựu sát Man Tù trưởng Đỗ Tồn Thành quần Man nộ oán đạo Nam Chiếu xâm đạo biên cảnh
雖群淋臘󱙼觥,tuy còn lấm láp sáng quang
𠰘唭淩測似𩄎𠖤,miệng cười răng rắc tựa mưa bay
徐文通献白虎白馬生距檳榔一本十一莖,từ văn thông hiến bạch hổ bạch mã sinh cự tân lang nhất bản thập nhất kinh
賖賖𬂙𧡊鴈童媚鵉捤吏呐能傳路,xa xa trông thấy nhạn đồng mỵ loan vẫy lại nói năng chuyện trò
九月初六日明郕王即位遙尊英宗為太上皇,Cửu nguyệt sơ lục nhật Minh Thành Vương tức vị dao tôn Anh Tông vi Thái thượng hoàng
󰱥今各處考試前項要得職字能文者,Kế kim các xứ khảo thí tiền hạng yếu đắc chức tự năng văn giả
咹󱗫𪮙𥙩槹枯,ăn trầu chọn lấy cau khô
皆充役,giai sung dịch
各官𠫾户𡠣娘月娥,các quan đi hộ cưới nàng nguyệt nga
委偏将勇郡公留守以收其眾,uỷ thiên tướng dũng quận công lưu thủ dĩ thu kì chúng
曲夜清𰙔窖項哬,khúc dạ thanh ca khéo hững hờ
作文廟大成殿并東西廡及更服殿書板庫祭噐庫明倫東西堂,tác văn miếu đại thành điện tịnh đông tây vu cập canh phục điện thư bản khố tế khí khố minh luân đông tây đường
夏四月旱詔求直言,Hạ tứ nguyệt hạn chiếu cầu trực ngôn
数𢀭𢬣𤽸拱𢀭,số giàu tay trắng cũng giàu
買𠾕豪目賖𧵆,mới đòi hào mục gần xa
九月十一日仍差属将黎時憲黄義膠與參視陳文󰱇潘兼全等各領将校分爲二道黄義膠等由隂功社名興元縣属廵渡河而進黎時憲等渡會統海口而進並期夜半進討,Cửu nguyệt thập nhất nhật nhưng sai thuộc tướng Lê Thì Hiến Hoàng Nghĩa Giao dữ Tham thị Trần Văn Tuyển Phan Kiêm Toàn đẳng các lĩnh tướng hiệu phân vi nhị đạo Hoàng Nghĩa Giao đẳng do Âm Công Xã danh Hưng Nguyên huyện thuộc tuần độ hà nhi tiến Lê Thì Hiến đẳng độ Hội Thống hải khẩu nhi tiến tịnh kì dạ bán tiến thảo
畧柴娄伵牢敲,trước thầy sau tớ lao xao
𪟂所梗槯,chém thửa cành chồi
七月江水漲溢,thất nguyệt giang thuỷ trướng dật
強吹𨤔月強篭牟蓮,càng sôi vẻ nguyệt càng lồng màu sen
以審刑院副使程真為北江上路安撫使程昱為禮部上書北道同知簿籍何甫為清化府同知撫管領黎其等為各衛同知宣撫使阮遼為家興官察使知君民事蒞仁路安撫使杜時曄爲審刑院副使,Dĩ thẩm hình viện Phó sứ Trình Chân vi Bắc Giang thượng lộ an phủ sứ Trình Dục vi Lễ bộ thượng thư Bắc đạo đồng tri bạ tịch Hà Phủ vi Thanh Hoá phủ đồng tri phủ Quản lĩnh Lê Kì đẳng vi các vệ Đồng tri Tuyên phủ sứ Nguyễn Liêu vi Gia Hưng quan sát sứ tri quân dân sự Lị Nhân lộ an phủ sứ Đỗ Thì Việp vi Thẩm hình viện phó sứ
空𢧚貪恋𫗂𠊛利名,không nên tham luyến thói người lợi danh
𠿴哺哺,ngáy pho pho
󰣑𣈜𢫝穭𫥨吟,sớm ngày đong lúa ra ngâm
特申條約用列左方故諭,đặc thân điều ước dụng liệt tả phương cố dụ
菫󰡣𤾓挼搥埋𠬠身,ngẩn ngơ trăm nỗi dùi mài một thân
沉𠖤辣𤌋󰊄迻𢯦簾,trầm bay lạt khói gió đưa lay rèm
平江攊姅山河北羅趙尉南羅蜀王,bình giang rạch nửa sơn hà bắc là triệu úy nam là thục vương
𫽄𬦢𬧆特󰅹,chẳng mon men được nào
戊寅九年宋太平興國三年,mậu dần cửu niên tống thái bình hưng quốc tam niên
吏添符注𠸗𫢩埃皮,Lại thêm bùa chú xưa nay ai bì
御史梅咍行朝拉丈夫松買鄭扶萦,ngự sử mai hai hàng chầu rập trượng phu tùng mấy trạnh phò quanh
𦖑𠬠㗂阴雷弩𪞷参󱯨打培𨑗屍,nghe một tiếng âm lôi nổ ra sấm sét đánh bồi trên thây
十八日令各府縣社有海岸荒閑田而少田人情願培築開懇納税府縣勘實給撥,Thập bát nhật lệnh các phủ huyện xã hữu hải ngạn hoang nhàn điền nhi thiểu điền nhân tình nguyện bồi trúc khai khẩn nạp thuế phủ huyện khám thực cấp bát
春撑执齿𨖲旬及筓,xuân xanh xấp xỉ lên tuần cập kê
𦕈視不明𭛁有逸口,xỉu thị bất minh phát hữu dật khẩu
擬𢚸吏㤕車𢚸隊番,Nghĩ lòng lại xót xa lòng đòi phen
綬詣洛陽,thụ nghệ lạc dương
二十五日莫大舉兵各道並進馬江自甕䦕以,nhị thập ngũ nhật mạc đại cử binh các đạo tịnh tiến mã giang tự úng quan dĩ
惜調啉庄別些,tiếc điều lầm chẳng biết ta
官吏軍人悉皆遣還所留軍噐亦悉送納,quan lại quân nhân tất giai khiển hoàn sở lưu quân khí diệc tất tống nạp
時節制鄭㯀恃功負氣隂懷異心日夜撫養将士靡金散玉無有限度乃自带兵回安塲,Thời Tiết chế Trịnh Toàn thị công phụ khí âm hoài dị tâm nhật dạ phủ dưỡng tướng sĩ mĩ kim tán ngọc vô hữu hạn độ nãi tự đái binh hồi An Trường
吀𡗶停燶𠤆𩄎霪霪𩙌𠖾朱𣃣𢚸碎,xin trời đừng nóng chớ mưa râm râm gió mát cho vừa lòng tôi
𦀊勃爫餅,rây bột làm bánh
𦋦𢬣操櫃數籠如制,ra tay tháo cũi sổ lồng như chơi
傷台拱𠬠身㝵,thương thay cũng một thân người
仍類涅鬼㖡精,những loài nết quỷ dạ tinh
是歲東殿震視朝于西殿,thị tuế đông điện chấn thị triều vu tây điện
洒嗔湥渃朱𠊛托寃,rưới xin giọt nước cho người thác oan
車馭󰘂𤽗𬲢客合𩵜𩵽𩛷伵每味鮮,xe ngựa cửa ngươi nhiều khách họp cá tôm bữa tớ mọi mùi tươi
他日假手於人而不得其死也宜哉,Tha nhật giả thủ ư nhân nhi bất đắc kì tử dã nghi tai
強𬁷爲󰞺強醝爲情,Càng yêu vì nết càng say vì tình
故事凡有罪者削去族姓以為名稱之,Cố sự phàm hữu tội giả tước khứ tộc tính dĩ vi danh xưng chi
時有中奇副将筆川侯見上相有疾隂𢙇奸謀,Thời hữu trung kì phó tướng Bút Xuyên hầu kiến Thượng tướng hữu tật âm hoài gian mưu
𨁪𩌂曾𨀈潦印停停,dấu giày từng bước rêu in rành rành
𦹵𡑝察察吏豸𬰢𡗶熾,cỏ sân sát sát lại giãi mặt trời xế
名碎油朗㗂柴屯賖,danh tôi dầu rạng tiếng thầy đồn xa
赦都護府囚,Xá đô hộ phủ tù
茶,trà
盗𬐾,đạo trộm
貝𩯀矩行,búi tóc củ hành
途,đồ
柴拱󰑼几師謨,thầy cũng là kẻ sư mô
理髮止𬨻,lý phát chải tóc
两頭蛇𧋻埋吟,lưỡng đầu xà rắn mai gầm
𢘾吒者特󰒂払朱吹,Nhờ cha giả ĐƯỢC nghĩa chàng cho xuôi
業緣斤吏弋𠫾群𡗉,Nghiệp duyên cân lại nhắc đi còn nhiều
尙崇打惮𦋦嘲,Sượng sùng đánh dạn ra chào
璉帝長子微時常預難苦及定天下帝意欲傳位即封爲南越王又賞請命受封于宋,liễn đế trưởng tử vi thời thường dự nạn khổ cập định thiên hạ đế ý dục truyền vị tức phong vi nam việt vương hựu thưởng thỉnh mệnh thụ phong vu tống
舊禮儀註無上香無舞蹈山呼,Cựu lễ nghi chú vô thượng hương vô vũ đạo sơn hô
菱角果㓜固稜,lăng giác quả ấu có sừng
秋八月驩州献麒麟,Thu bát nguyệt Hoan Châu hiến kì lân
緣䐗和蒸帳錦,duyên chửa hoà chưng trướng gấm
㐌麻扒畑細𦣰,đã mà bớt đèn tới nằm
𢬧杶𢬧𦀿,nện đòn nện vải
㘇󰋇蛰迻高濕𩧍隊欺㗂頂當,vang mấy chặp đưa cao thấp ruổi đòi khi tiếng đỉnh đang
漢越,hán việt
滝軒渃沚㳥包船㵢,sông hiên nước chảy sóng bào thuyền trôi
𢞂炪炉鐄香𤁕𤌋愁斟󱋓玉𨢇空唏,buồn đốt lò vàng hương lạt khói sầu châm chén ngọc rượu không hơi
迍茹唉暫宋娘翥蹎,Dọn nhà hãy tạm cho nàng chứa chân
捤渃𡊱𢪥巾𢬣,vẩy nước chậu vắt khăn tay
𠓹𤯩㝵些極𡗉,trọn sống người ta cực nhiều
廷臣劾奏因改其宫為賞春宫降顯皇為懷王,ĐÌnh thần hạch tấu nhân cải kì cung vi Thưởng Xuân cung giáng Hiển Hoàng vi Hoài vương
命勘合交還吏部奏納,mệnh khám hợp giao hoàn Lại bộ tấu nạp
用黄朋蔞𦹵用錢朋淋𡑪,dùng vàng bằng rau cỏ dùng tiền bằng lầm cát
𬲇𣌋𣎞歆油頓綽,gió sớm trăng hôm dầu đón rước
𠊛𢞂景固𢝙兜包𣇞,Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ
癸亥三十年漢文帝二年,quý hợi tam thập niên hán văn đế nhị niên
八月󰀋立正宫鄭氏玉𣖮爲皇后,Bát nguyệt sách lập Chính cung Trịnh thị Ngọc Áng vi Hoàng hậu
秋八月十八日詔係官貟,Thu bát nguyệt thập bát nhật chiếu hệ quan viên
小斈,tiểu học
十一日陳暠陷京城僣號天應臨朝稱制用黎廣度李國事,thập nhất nhật trần cảo hãm kinh thành tiếm hiệu thiên ứng lâm triều xưng chế dụng lê quảng độ lí quốc sự
是歳奉天火灾,thị tuế phụng thiên hoả tai
十年,thập niên
㗂寬𡀷𠿚㗂㕰熠󰠓,tiếng khoan nhộn nhịp tiếng mau rập rình
梗鐄蘿玉産疎,cành vàng lá ngọc sởn sơ
然而弑君烝后之罪難逃於後世矣,nhiên nhi thích quân chừng hậu chi tội nan đào ư hậu thế hĩ
𤇩𫥨沒鲁吼函𩩿,tách ra một lỗ hỏm hòm hom
暹羅國遣使斎罡剌等入貢,Tiêm La quốc khiển sứ Trai Cương Lạt đẳng nhập cống
󰜋埋𥪞局追歡,Miệt mài trong cuộc truy hoan
令萬户張文虎等海道運粮七十萬石隨之,lệnh vạn hộ trương văn hổ đẳng hải đạo vận lương thất thập vạn thạch tuỳ chi
六浪恩𧘇語喭,lục rằng ơn ấy ngỡ ngàng
𢖵埃𢠐恨恨𢠐,nhớ ai ngơ ngẩn ngẩn ngơ
終𦝄𨸈𠬠𫔳行,chung lưng mở một cửa hàng
槞𣘃洙咹菓洙,trồng cây chua ăn quả chua
宝盖𡽫片𡨧鮮淡夜,bảo cái nón phướn tốt tươi rườm rà
昌岌稱天策王,xương ngập xưng thiên sách vương
海外,hải ngoại
莫宗親僞祁惠王招山南兵自稱南土節制,Mạc tông thân Nguỵ Kì Huệ Vương chiêu Sơn Nam binh tự xưng Nam thổ tiết chế
󰇥揚芇固咍之,dở dang nào có hay gì
買隊勇士𢬣𢭂,mới đòi dũng sĩ tay trao
漏漏󱯞莰玻瓈,làu làu muôn khóm pha lê
𡗶湄渃𠖰兑󰑼方西,trời mưa nước dẫy đoài là phương tây
沛干颯所打共時沈托,phải cơn táp thửa đánh cùng thời đắm thác
卞𢶒𧜵印麻𪠞,bèn cởi đai ấn mà đi
天賫移檄旁縣自稱興運國,thiên tê di hịch bàng huyện tự xưng hưng vận quốc
𣈜恪𣌋𧽈強耨蒸㯲𦰤侱待,ngày khác sớm dậy gượng náu chưng khóm lau rình đợi
𦍛意些它丕所願,dường ấy ta đà phỉ thửa nguyền
西畨曳賊閉𥹰拱爲,tây phiên dấy gặc bấy lâu cũng vì
扶鑊漢課村奔肯飭料戈𣷭扱𡽫,thờ vạc hán thuở thon von gắng sức liều qua bể gặp non
冬十一月十一日册封節制太尉清國公鄭𭫨爲元帥統國政清都王,Đông thập nhất nguyệt thập nhất nhật sách phong Tiết chế thái uý Thanh Quốc công Trịnh Tráng vi Nguyên soái thống quốc chính Thanh Đô Vương
麻㝵特功帶世時強特福𨕭𡗶女,mà người được công dưới thế thì càng được phúc trên trời nữa
六月詔限名田,Lục nguyệt chiếu hạn danh điền
尊王正妃鄭氏玉瓏爲國太母,Tôn Vương chính phi Trịnh Thị Ngọc Lung vi Quốc thái mẫu
先是副将左都督武川伯莫登庸奏言公務妄行妖恠誑惑愚民並劾丞憲官黎瓚杜韜等信惑邪説其畧云窃惟仁義中正聖人之所當行恠力亂神聖人之所不語,tiên thị phó tướng tả đô đốc vũ xuyên bá mạc đăng dung tấu ngôn công vụ vọng hành yêu quái cuồng hoặc ngu dân tịnh hặc thừa hiến quan lê toản đỗ thao đẳng tín hoặc tà thuyết kì lược vân thiết duy nhân nghĩa trung chính thánh nhân chi sở đương hành quái lực loạn thần thánh nhân chi sở bất ngữ
𠊚儕,người tê
十二月二十五日勑㫖定鄕試事務施行,thập nhị nguyệt nhị thập ngũ nhật sắc chỉ định hương thí sự vụ thi hành
既至帝郊迎慢不爲禮以示高異謂若拙曰刧如洪鎮乃外境海賊也皇帝知此非交州兵否若使交州叛命當首擊蕃禺次擊閩越𡸈止如洪鎮而已言訖頓首謝,Kí chí đế giao nghênh mạn bất vi lễ dĩ thị cao dị vị Nhược Chuyết viết Kiếp Như Hồng trấn nãi ngoại cảnh hải tặc dã Hoàng đế tri thử phi Giao Châu binh phủ Nhược sử Giao Châu phản mệnh đương thủ kích Phiên Ngung thứ kích Mân Việt khởi chỉ như Hồng trấn nhi dĩ Ngôn cật đốn thủ tạ
明使徐永達章敞郭济等前後数軰於貢物之外朝廷私有饋餽一切不受,minh sứ từ vĩnh đạt chương xưởng quách tế đẳng tiền hậu sổ bối ư cống vật chi ngoại triều đình tư hữu quỹ quỹ nhất thiết bất thụ
太子暄立以明年爲順平元年,thái tử huyên lập dĩ minh niên vi thuận bình nguyên niên
戊戌九年明成化十四年,Mậu tuất cửu niên Minh Thành Hoá thập tứ niên
󰡏𠄩塘意悶牢默𠇮,Có hai đường ấy muốn sao mặc mình
寡人夙夜思有以報其功,quả nhân túc dạ tư hữu dĩ báo kì công
登庸迎接於新明安插渡,Đăng Dung nghinh tiếp ư Tân Minh An Tháp độ
鯨猊盃趣鯨猊,kình nghê vui thú kình nghê
感恩堯舜禹湯德及禽獸𦊚方牒弄,cảm ơn nghiêu thuấn võ thương đức cập cầm thú bốn phương đẹp lòng
合格者得五十五名,Hợp cách giả đắc ngũ thập ngũ danh
生強𬂙𧡊強傷,Sinh càng trông thấy càng thương
牢默鑥特茹些,sao mặc trổ được nhà ta
償吏償培償命,thường lại thường bồi thường mạng
渚朱群禍宁工𪮏,chớ cho còn họa giữ trong tay
東京祗謁陵寢,đông kinh chi yết lăng tẩm
仉𨔍瓢仙痗眜𥈺,kẻ lạ bầu tiên mỏi mắt dòm
大越史記本紀全書卷之七終,Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư Quyển chi thất Chung
或某妻子已回家多以他人詐為妻子以候差官驗實,Hoặc mỗ thê tử dĩ hồi gia đa dĩ tha nhân trá vi thê tử dĩ hầu sai quan nghiệm thực
蒲席󰝂川甚連詔帆,bồ tịch đâm xuyên thậm trơn chiếu buồm
乞降并雨暑方盛故也,khất hàng tịnh vũ thử phương thịnh cố dã
二辰部户部刑拱衝,nhì thời bộ hộ bộ hình cũng xong
文詩賦六𫽄咍𠫾𧗱廊渃𭓇𦓿朱雙,văn thơ phú lục chẳng hay đi về làng nước học cày cho xong
𠓨朝拜謝天顔禪家爫禮敢參𠳒浪,vào triều vái tạ thiên nhan thiền gia làm lễ dám tham lời rằng
十三日至建興府舊名顯慶下令廢日禮為昏德公,Thập tam nhật chí Kiến Hưng phủ cựu danh Hiển Khánh hạ lệnh phế Nhật Lễ vi Hôn Đức công
杙以襨蒼黃崩潰士卒溺死太半,dặc dĩ phúc thương hoàng băng hội sĩ tốt nịch tử thái bán
唯裙弭麻𢷀󰇵𩯀𨱽,duỗi quần nhẹ mà rủ buông tóc dài
蒸道𡗶窒公麻拯私蒸䋥𡗶雖疎麻拯律,chưng đạo trời rất công mà chẳng tư chưng lưới trời tuy thưa mà chẳng lọt
日夜不息,Nhật dạ bất tức
造制𡎝𫢋岸仙吝吲旦沔𡽫渃和安,dạo chơi cõi phật ngàn tiên lẩn thẩn đến miền non nước hoà an
秋七月差官選閲各處兵民逐項以定兵額,Thu thất nguyệt sai quan tuyển duyệt các xứ binh dân trục hạng dĩ định binh ngạch
二十七日分道並進,Nhị thập thất nhật phân đạo tịnh tiến
傳軍𦊚費補𡆫䈟蓬,truyền quân bốn phía bổ vây bịt bùng
固㗂哭轉傷,có tiếng khóc chuyển thương
𣈜共㝵昆奔羅𤽗杜三囒涓,ngày cùng người con buôn là ngươi đỗ tam lờn quen
㐱色𡗶班店𤌀𤈛,chỉn sắc trời ban đêm chập choạng
戊申籍己酉籍癸丑年四月造籍并開出僞官逐項,mậu thân tịch kỷ dậu tịch quý sửu niên tứ nguyệt tạo tịch tịnh khai xuất nguỵ quan trục hạng
禍包徐󰡏及㝵,hoạ bao giờ có gặp người
底朱典浽㵢花戞䕯,Để cho đến nỗi trôi hoa dạt bèo
王每遣使請吳𦤶雜香細葛輙以千數,Vương mỗi khiển sứ thỉnh Ngô trí tạp hương tế cát triếp dĩ thiên sổ
㤕娘群𡮍双親,Xót nàng còn chút song thân
歇𠳒坤𨤰咥𠳒,hết lời khôn nhẽ chối lời
王󰞹󰑼𡦂綏𣳔儒家,Vương Quan là chữ nối dòng nho gia
拯才󰠳称聀先生,chẳng tài đâu xứng chức tiên sinh
旦几助官𨕭共賖𧵆𤳇𡛔欣門彦㝵,đến kẻ chợ quan trên cùng xa gần trai gái hơn muôn ngàn người
𦑃紅𠖤俸絶潙,Cánh hồng bay bổng tuyệt vời
建興人阮日堅聚眾殺鎮撫使潘和甫降于張輔後日堅驕矜不法輔殺之,kiến hưng nhân nguyễn nhật kiên tụ chúng sát trấn phủ sứ phan hoà phủ hàng vu trương phụ hậu nhật kiên kiêu căng bất pháp phụ sát chi
理拯通𥙩爫邏,lẽ chẳng thông lấy làm lạ
𠁀𠁀刊板底傳流通,đời đời san bản để truyền lưu thông
𫖀𪪳𬞑󱬐撑顛󰺔𪽝在娘娲𠺙髀鏁,mặt ông lốm đốm xanh đen trắng bởi tại nàng oa thổi bễ rào
𠳨𦋦𡢐買别浪,Hỏi ra sau mới biết rằng
惠宗皇帝在位十四年紀元者一,huệ tông hoàng đế tại vị thập tứ niên kỷ nguyên giả nhất
欧停果刼因綠,Âu đành quả kiếp nhân duyên
於是海陽京北等處各縣人民皆建立旗幟各應賊,ư thị hải dương kinh bắc đẳng xứ các huyện nhân dân giai kiến lập kì xí các ứng tặc
史臣吳士連曰天子七月而塟,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thiên tử thất nguyệt nhi táng
世麻㛪𫽄代藤,Thế mà im chẳng đãi đằng
呌浪埃於冲茄,kêu rằng ai ở trong nhà
真先以兵逆戰進至射堆與乙力戰噐械俱盡乃以小堝擲之,Chân tiên dĩ binh nghịch chiến tiến chí xạ đôi dữ Ất lực chiến khí giới cụ tận nãi dĩ tiểu qua trịch chi
十九日命管轄黎伴使哀牢,Thập cửu nhật mệnh quản hạt Lê Bạn sứ Ai Lao
祖侖似瓢扒亇念包,giỏ tròn tựa bầu bắt cá ném vào
麻朱天下𬂙𠓨拱台,Mà cho thiên hạ trông vào cũng thay
㐌空縁畧庄麻,Đã không duyên trước chăng mà
吀停爫事凌仍女羅,xin đừng làm sự lăng nhăng nữa là
娘翹功奇𫽄填,Nàng Kiều công cả chẳng đền
別浪𪉽𤁕怛洙讓󰅹,biết rằng mặn nhạt chát chua nhường nào
禮䂓義矩周旋際和氣春風笑語邉,lễ quy nghĩa củ chu toàn tế hoà khí xuân phong tiếu ngữ biên
𠄻󰠲旦注,rằm đâu đến chú
雪印色馭󰙃𤵊,Tuyết in sắc ngựa câu giòn
安大潰子者無筭,An đại hội tử giả vô toán
𢞂𬂙内𦹵油油,buồn trông nội cỏ dàu dàu
襄翼帝諱瀠又諱晭聖宗之孫建王鑌之弟二子也在位八年壽二十四為權臣鄭惟㦃所弑塟元陵慎罸亦足以有爲也帝即位之初敷敎優游不󰠣土木紛紜小民失業盗賊滋起馴𦤶危亡實由於此,Tương Dực Đế Huý Doanh hựu huý Trừu Thánh Tông chi tôn Kiến Vương Tân chi đệ nhị tử dã tại vị bát niên thọ nhị thập tứ vị quyền thần Trịnh Duy Sản sở thí táng Nguyên Lăng thận phạt diệc túc dĩ hữu vi dã Đế tức vị chi sơ phu giáo ưu du bất đoán thổ mộc phân vân tiểu dân thất nghiệp đạo tặc tư khởi thuần trí nguy vong thực do ư thử
鍮石固号󰑼鍮,thâu thạch có hiệu là thau
窒如典浽󰟘𠓨碎𤽗,Rấp nhơ đến đỗi giấn vào tôi ngươi
二十九日明人犯典更海口,nhị thập cửu nhật minh nhân phạm điển canh hải khẩu
若無所用之則存亡繼絶建其王侯此必委質爲臣世共貢職,Nhược vô sở dụng chi tắc tồn vong kế tuyệt kiến kì Vương hầu thử tất uỷ chất vi thần thế cộng cống chức
分𡥵催固𦋦之枚𡢐,phận con thôi có ra gì mai sau
帝又命將征之綏等夜驚遂遁走,Đế hựu mệnh tương chinh chi Tuy đẳng dạ kinh toại độn tẩu
忘,vong
王通理亂而焚者益焚馬瑛救鬪而怒者益怒,vương thông lí loạn nhi phần giả ích phần mã anh cứu đấu nhi nộ giả ích nộ
𢵷𢲨些󰝂𧗱茹𤊬枯搧泟意󰑼冲功,gặt hái ta đem về nhà phơi khô quạt sạch ấy là xong công
秋七月二十六日以生日為欽天聖節,thu thất nguyệt nhị thập lục nhật dĩ sinh nhật vi khâm thiên thánh tiết
穭湿辰吏𢫝𠄩𥭑崇,lúa thấp thì lại đóng hai gàu sòng
添明渃治茹安代代,thêm mừng nước trị nhà yên đời đời
𬂙炭体𠬠埬昌𤈜殘,trông than thấy một đống xương cháy tàn
且悲𣇞買𧡊饒,Đến bây giờ mới thấy nhau
孟子曰遵先王之法而過也未之有也,Mạnh tử viết Tuân tiên vương chi pháp nhi quá dã vị chi hữu dã
符爲夷賊所殺州郡擾亂王乃表一領合浦太守鮪領九真太守武領南海太守,Phù vị Di tặc sở sát châu quận nhiễu loạn Vương nãi biểu Nhất lĩnh Hợp Phố Thái thú Vị lĩnh Cửu Chân Thái thú Vũ lĩnh Nam Hải Thái thú
二月朔帝御天安殿觀王侯蹴毬,Nhị nguyệt sóc đế ngự Thiên An điện quan vương hầu xúc cầu
至是又進象詔改為㱕合州,Chí thị hựu tiến tượng chiếu cải vi Quy Hợp châu
吏低󰏙吏朱𧵆,Lại đây xem lại cho gần
魚𪪳𢹣䋥𢵼㝵,Ngư ông kéo lưới vớt người
恩𤤰𠄼𦰟旗黄,ơn vua năm ngọn cờ vàng
朝茹胡歇運,triều nhà hồ hết vận
󰑼繩陳御𠳚朱斤鐄,là thằng trần ngự gửi cho cân vàng
添𠊛𠊛拱𢺹𢚸𥢆西,Thêm người người cũng chia lòng riêng tây
富貴㐌停𢀨重㐌𢺹,phú quý đã dành sang trọng đã chia
其過大矣,kì quá đại hĩ
開山𠦳埮妻兒󰜋󰟞,Khai sơn nghìn dặm thê nhi một đoàn
史臣吳士連曰誕辰慶賀大禮也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Đản thần khánh hạ đại lễ dã
餒𡥵仍約𧗱𡢐,Nuôi con những ước về sau
丐𩿚打𢵋蒲俱摆䊷丐󰔙𫼳𬕷媄𧺃𢶹𡥵,cái khướu đánh đu bồ cu vãi chài cái trai mang giỏ mẹ đỏ ôm con
乱单腤𠳨客樓紅覃蔭時傷几冷滝,loàn đan ướm hỏi khách lầu hồng đầm ấm thì thương kẻ lạnh lùng
𠸦埃窖攤讐僂朋丐捻𢬣,khen ai khéo nặn thù lù bằng cái nắm tay
㤇饒扑摆𥳄𬕌恄饒𥮊玉𥃑鐄𠤆尸,yêu nhau bốc bải giần sàng ghét nhau đũa ngọc mâm vàng chớ thây
係,hệ
官𢖵馭白𫕰吏𢖵𣘃,quan nhớ ngựa bạch bóng lại nhớ cây
󰡎松冲橘欧停󰑼低,dưới tùng trong quất âu đành là đây
悉力戰殺豐遂入城又與嚕,Tất lực chiến sát Phong toại nhập thành hựu dữ Rỗ
世宗毅皇帝諱維潭英宗第五子在二十七年壽三十三歳位帝以幼冲之年信任勳臣故能削平僣叛復舊物身致太平中興之功󰰽大於此焉光帝以正治十年十一月日誕生育于瑞原縣廣施社,Thế Tông Nghị Hoàng Đế Huý Duy Đàm Anh Tông đệ ngũ tử tại nhị thập thất niên thọ tam thập tam tuế vị Đế dĩ ấu xung chi niên tín nhậm huân thần cố năng tước bình tiếm phản phục cựu vật thân trí thái bình Trung hưng chi công thục đại ư thử yên quang Đế dĩ Chính Trị thập niên thập nhất nguyệt nhật đản sinh dục vu Thuỵ Nguyên huyện Quảng Thi xã
匕𬄪,chủy muôi
明遣杜子賢鄔潾邢文博賫龍章來封而靈德已遇害,Minh khiến Đỗ Tử Hiền ô lân hình Văn Bác tê long chương lai phong nhi Linh Đức dĩ ngộ hại
嘆有漏嘆無漏,han hữu lậu han vô lậu
攽科令十一條,Ban khoa lệnh thập nhất điều
悲除哭爲末昆咍󰑼明爲󱉎主支秋㐌綽昆碎,bây giờ khóc vì mất con hay là mừng vì đức chúa chi thu đã rước con tôi
占人不之知,chiêm nhân bất chi tri
襊弹扱册提𢹂扽𨖅,Túi đàn cặp sách đề huề dọn sang
藝宗為之親迎三綱之道紊矣,Nghệ Tông vi chi thân nghênh tam cương chi đạo vặn hĩ
帝召祗候正掌鄭重子曰梓宫将𭛁而人眾填咽如此奈何爾其辟之,Đế triệu Chi hậu chánh chưởng Trịnh Trọng Tử viết Tử cung tương phát nhi nhân chúng điền yết như thử nại hà nhĩ kì bích chi
若未有税額者不得着續税額,nhược vị hữu thuế ngạch giả bất đắc trước tục thuế ngạch
愛,Áị
其五十子從母歸山安知不如是耶蓋母爲君長諸子各主一方也,kì ngũ thập tử tòng mẫu quy sơn an tri bất như thị gia cái mẫu vi quân trưởng chư tử các chủ nhất phương dã
立庵耒仕𨖲柴於終,lập am rồi sẽ lên thầy ở chung
而楊氏賁愈𢙇快快無所,Nhi Dương Thị Bí dũ hoài khoái khoái vô sở
信誓伶伶,tín thệ rành rành
󱏹因𫗃默欺漂,buồm nhân gió mặc khi phiêu
春追尊皇祖建王為德宗建皇帝皇父荘定大王為明宗哲皇帝仍勑禮部尚書譚慎徽號定廟諱御名廟諱二十椅譓二字,xuân truy tôn hoàng tổ kiến vương vi đức tông kiến hoàng đế hoàng phụ trang định đại vương vi minh tông triết hoàng đế nhưng sắc lễ bộ thượng thư đàm thận huy hiệu định miếu huý ngự danh miếu huý nhị thập y huệ nhị tự
元兵,nguyên binh
浽貞群默買情之低,nỗi riêng còn mắc mưới tình chi đây
𣈘󰅒炪𤒘𨔈朱妥,đêm nay đốt đuốc chơi cho thỏa
三,Tam
以故伯光子弟率本處四千餘人逼圍其城逐文訓,dĩ cố bá quang tử đệ suất bản xứ tứ thiên dư nhân bức vi kì thành trục văn huấn
別󰠳蔭冷別󰠳𠮾裴,Biết đâu ấm lạnh biết đâu ngọt bùi
其原一開流而爲弊為之,Kì nguyên nhất khai lưu nhi vi tệ vi chi
㛪喂英𠸒低尼𠨡󱭮買𥒥固𣈜𠨡散,em ơi anh bảo đây này trứng chọi với đá có ngày trứng tan
上際天下蟠地光昭武烈皇皇西漸海南被河丕闡󰲛圖蕩蕩,thượng tế thiên hạ bàn địa quang chiếu vũ liệt hoàng hoàng tây tiềm hải nam bị hà phỉ xiển dư đồ đãng đãng
鯜𩵽辰吏𢝙皮鯜𩵽,tép tôm thì lại vui bề tép tôm
圍𪩼,vi vây
雙𤽗張生性擬𤄮疑,song ngươi trương sinh tính nghỉ nhiều ngờ
𢴑𠇮娘沛遁𦋦,Dứt mình nàng phải trốn ra
又置射庭令武臣日習戦攻之法其詰戎講武謀謨見矣,hựu trí xạ đình lệnh võ thần nhật tập chiến công chi pháp kì cật nhung giảng vũ mưu mô kiến hĩ
𠸟之田野𫽄筭𦋦用,vui gì điền dã chẳng toan ra dùng
𨢇茶𠾦󱛺𠰘唭𠸍𠶣,rượu chè be bét miệng cười mỉa mai
花春登蘂𣈜春群𨱽,Hoa xuân đương nhị ngày xuân còn dài
冬十月明開設學校及劄訪求儒醫隂陽僧道令府州縣以禮敦請從右參議彭道祥之言也,Đông thập nguyệt Minh khai thiết học hiệu cập tráp phỏng cầu nho y âm dương tăng đạo lệnh phủ châu huyện dĩ lễ đôn thỉnh tòng Hữu tham nghị Bành Đạo Tường chi ngôn dã
諸軍乘勝攻之占城大敗散入山林,Chư quân thừa thắng công chi Chiêm Thành đại bại tán nhập sơn lâm
𡛔󰜋𠄽姑𥄫𥊘矇,gái một vài cô ngấp nghé mong
進至奇華地方賊兵自退,Tiến chí Kì Hoa địa phương tặc binh tự thoái
染宏主都何兒献白雀,nhiễm hoành chủ đô hà nhi hiến bạch tước
定軍號曰御龍武勝龍翼神電俸聖寳勝䧺畧萬捷等號皆分左右額並黥天子軍三字,Định quân hiệu viết Ngự Long Vũ Thắng Long Dực Thần Điện Bổng Thánh Bảo Thắng Hùng Lược Vạn Tiệp đẳng hiệu giai phân tả hữu ngạch tịnh kình Thiên Tử Quân tam tự
㗂𨨲㗂苝外𦖻遁绳遁󱫍𢩽𠄩緣𠊚,tiếng chì tiếng bấc ngoài tai dọn thừng dọn chão rẽ hai duyên người
双質𡗶朱高欣芸斈𠳨恰𢌌,song chất trời cho cao hơn nghề học hỏi khắp rộng
英払䠣𧿆𦣰𨕭䏾繩𡮣嗚唩撼𠁑䐥,anh chàng nhún nhẩy nằm trên bụng thằng bé u ơ bám dưới hông
帝還宫儲出驛門外望送語裴甄曰今日仰見國王年長真聖人相真長壽相實天南生靈之福,Đế hoàn cung Trừ xuất dịch môn ngoại vọng tống ngữ Bùi Nhân viết Kim nhật ngưỡng kiến quốc vương niên trưởng chân thánh nhân tướng chân trường thọ tướng thực thiên Nam sinh linh chi phúc
帝欲使人覘賊虛實而未得其人,Đế dục sử nhân siêm tặc hư thực nhi vị đắc kì nhân
蚩蠢占城窺窬狂㓂,Si xuẩn Chiêm Thành khuy du cuồng khấu
車珠停𨋣󰘇外,Xe châu dừng bánh cửa ngoài
𠅜呐𡗉拯遜,lời nói nhiều chẳng tốn
封爲福神立祠享祀,phong vi phúc thần lập từ hưởng tự
𫢋前惨垃愁洃,phật tiền thảm lấp sầu khơi
侯追念道行前日之言使人馳報,Hầu truy niệm Đạo Hạnh tiền nhật chi ngôn sử nhân trì báo
自𣈜固𡢼空𨃝𠫾𣈘,từ ngày có vợ không dò đi đêm
宋𥘷号沃欄車,tróng trẻ hiệu óc lan xa
愁尼弋弋閍𠁀渚悁,Sầu này dằng dặc muôn đời chưa quên
勿𠵴蹸󱈘灵床曲寃計𠲥餒傷吟𢢯,vật mình lăn trước linh sàng khúc oan kể lể nỗi thương ngậm ngùi
帝御衮冕百官著朝服自,đế ngự cổn miện bách quan trước triều phục tự
乙丑隋煬帝廣大業元年,Ất Sửu Tuỳ Dạng Đế Quảng Đại Nghiệp nguyên niên
馮公奏案廬黄,phùng công tâu án lư hoàng
秋八月占城献白象,Thu bát nguyệt Chiêm Thành hiến bạch tượng
𠬠漨景𫢋瓢𡗶,một vùng cảnh phật bầu trời
己卯十一年元至元五年春改授時曆為懾紀曆時候儀郎太史局令鄧輅以前曆皆名授時請改曰懾,kỉ mão thập nhất niên nguyên chí nguyên ngũ niên xuân cải thụ thời lịch vi hiệp kỷ lịch thời hậu nghi lang thái sử cục lệnh đặng lộ dĩ tiền lịch giai danh thụ thời thỉnh cải viết hiệp
𨤮賖矇痗𣍊𣹓吏潙,dặm xa mong mỏi hết đầy lại vơị
搔𢬗,trau giồi
若築鼎耳堤路及警急事務不免其嫡子孫各聽報名赴監讀書以俟󰱇用,Nhược trúc đỉnh nhĩ đê lộ cập cảnh cấp sự vụ bất miễn kì đích tử tôn các thính báo danh phó giám độc thư dĩ sĩ tuyển dụng
夏地震,Hạ địa chấn
丁󰘊本黎國噐䄇宏伯阮宗贄黎德󰲛之徒逆知其意争上密疏勸太祖决意除之,đinh bang bản lê quốc khí trình hoành bá nguyễn tông chí lê đức dư chi đồ nghịch tri kì ý tranh thượng mật sớ khuyên thái tổ quyết ý trừ chi
登庸有勇力以武󰁮入宿衛至是乃拜是職,đăng dung hữu dũng lực dĩ vũ cử nhập túc vệ chí thị nãi bái thị chức
終莫能犯也俗傳山精水精是後世讐每年大水常相攻云,Chung mạc năng phạm dã Tục truyền Sơn Tinh Thuỷ Tinh thị hậu thế thù mỗi niên đại thuỷ thường tương công vân
世事油埃咍纀𥾽蓮󰅹固变工淋,thế sự dầu ai hay buộc bện sen nào có bén trong lầm
咍󰠲拱如花葵,hay đâu cũng như hoa quỳ
𩅹󱩰最,mưa chóng tối
没𡓄如体核瓊梗瑤,Một vùng như thể cây quỳnh cành dao
渃滝󱧪𡲤㳥毳𣳔丕,nước sông trong vả sóng xoáy dòng vậy
羕㧅朝惨如萦䋦愁,dường đeo chiều thảm như quanh mối sầu
被仙梞𠖈払𣈙𠇮亡,bị tiên gậy xuống chàng rày mình vong
帝乃幽楊太后及侍女七十六人于上陽宫逼令殉于聖宗陵,đế nãi u dương thái hậu cập thị nữ thất thập lục nhân vu thượng dương cung bức lệnh tuẫn vu thánh tông lăng
何則神宗以献獸拜官是濫其賞也,Hà tắc Thần Tông dĩ hiến thú bái quan thị lạm kì thưởng dã
撟我𣖙綽𦷾啀𠽆渃蜜朋哈渃茶,kéo ngã mía xước đấy nhai nuốt nước mật bằng hớp nước trà
𧿆𣦍𨖲馭卽時房桃院册𦊛皮焒炵,dảy ngay lên ngựa tức thì buồng đào viện sách tư bề lửa giong
庒戈𣛠造𨒻𡏦庄常,chẳng qua máy tạo đổi xoay chẳng thường
䏾朝㐌我𨤮槐群賖,bóng chiều đã ngả dặm hòe còn xa
𦝄誇𦝄𤍊欣畑𫳵𦝄吏沛𠹾輪盎𩄲,trăng khoe trăng tỏ hơn đèn sao trăng lại phải chịu luồn áng mây
拱𥪝衙役吏󰑼慈心,cũng trong nha dịch lại là từ tâm
加贈户部尙書賜諡文斗,Gia tặng Hộ bộ Thượng thư tứ thuỵ Văn Đẩu
以黎乘爲鐵突中軍行軍總領黎醯爲殿前都檢點同太監内外諸役黎棲爲指揮使,dĩ lê thừa vi thiết đột trung quân hành quân tổng lĩnh lê ê vi điện tiền đô kiểm điểm đồng thái giám nội ngoại chư dịch lê thê vi chỉ huy sứ
沛𠸜称率在繩半絲,Phải tên xưng xuất tại thằng bán tơ
時駕回至順化知州道貳及其弟道童與部黨百餘人將象五隻來貢,Thời giá hồi chí Thuận Hoá tri châu Đạo Nhị cập kì đệ Đạo Đồng dữ bộ đảng bách dư nhân tương tượng ngũ chích lai cống
𠊛群渃越魂还边吳,người còn nước việt hồn hoàn bên ngô
至是帝思創業艱難不忘前烈故復武之功臣有感泣者,Chí thị đế tư sáng nghiệp gian nan bất vong tiền liệt cố phục võ chi công thần hữu cảm khấp giả
𬂻󱥵𥗜𨢇朱鮮買誠,khay trầu chén rượu cho tươi mới thành
𠳨圭浪縣臨清共則,Hỏi quê rằng Huyện Lâm Thanh cũng tắc
沒鐐沒鈽𧵑歆遙,một rìu một búa của hôm dao
丙戌七年宋雍三年,bính tuất thất niên tống ung tam niên
𠰺𠤆涓藝舉子噒駡細𬮌權門,dạy chớ quên nghề cử tử răn mựa tới cửa quyền môn
公輔曰王者不嚴武備無以重威靈,công phụ viết vương giả bất nghiêm vũ bị vô dĩ trọng uy linh
疹羅𢧚𤵴,chẩn là lên sởi
至是聞先皇崩引占人入寇,Chí thị văn Tiên Hoàng băng dẫn Chiêm nhân nhập khấu
𦰟旗𩙻𤽸𬦄青鐄,ngọn cờ bay trắng đỏ xanh vàng
扒特杜釋正名滅和宗族蔑萌拯群,bắt được đỗ thích chính danh diệt hoà tông tộc một manh chẳng còn
拠𠳒𥛉𬺗媒时𭝫𣦍,cứ lời lạy xuống mụ thì khấn ngay
几𠫾𰿘埮󰜋命賖吹,kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi
許陞職爵有差,hứa thăng chức tước hữu sai
柳楊別妾断腸尼庒,liễu dương biết thiếp đoạn trường này chăng
吏𨑮千將千兵,lại mời thiên tướng thiên binh
憐羅皮呂呂悁悁,lân la vừa lạ lạ quen quen
仍󰑼𠲖邑用孕,những là e ấp dùng dằng
軍吳秩𤽶𧼌𣦍,quân ngô mất vía chạy ngay
直收一旦之功思雪百王之耻,trực thu nhất đán chi công tư tuyết bách vương chi xỉ
昔𩱛蔑如無辭則終與草木俱腐矣,tích tông miệt như vô từ tắc chung dữ thảo mộc cụ hủ hĩ
二十六日賊犯永州内旁鉄略支棱等関,Nhị thập lục nhật tặc phạm Vĩnh Châu Nội Bàng Thiết Lược Chi Lăng đẳng quan
母范氏諱玉瓊瑞原縣髙峙󰀋人,Mẫu Phạm thị huý Ngọc Quỳnh Thuỵ Nguyên huyện Cao Trĩ sách nhân
還原󰜋帖申𠓨󰘇公,Hoàn nguyên một thiếp thân vào cửa công
女欺𩘪膆負傍,Nữa khi giông tố phũ phàng
黎祕留守京師,lê bí lưu thủ kinh sư
事𠇮拱拉隣󰑼𤋵排,sự mình cũng rắp lân la giải bày
󰘇房扦日䋥毛呐𠳒󱙹󰘚淶珠永𠊛,cửa phòng then nhặt lưới mau nói lời trước mặt rơi châu vắng người
娘𦋦𢭸䏾畑炵更𨱽,Nàng ra tựa bóng đèn chong canh dài
矯公𦖑呐徬徨,kiều công nghe nói bàng hoàng
賞秘書監,Thưởng bí thư giám
炙炙𠸦朱𤽗寔󰑼呵,chả chả khen cho ngươi thực là khá
哙戈𠸜户𠬠欺朱詳,hỏi qua tên họ một khi cho tường
蘿蓮󱘐襖蹎裙相思㐌認𠤩分群𠀧,lá sen gấu áo chân quần tương tư đã nhận bảy phần còn ba
是月上命合總兵宣召符勑仍諭各衛總兵官爾軰帥閫仲任藩維所寄朝廷有宣召拿問𭛁兵諸軍事務必降勑書内符詳勘合符果無差忒方可從命如有勑無符有符無勑,thị nguyệt thượng mệnh hợp tổng binh tuyên triệu phù sắc nhưng dụ các vệ tổng binh quan nhĩ bối soái khổn trọng nhiệm phiên duy sở ký triều đình hữu tuyên triệu nã vấn phát binh chư quân sự vụ tất giáng sắc thư nội phù tường khám hợp phù quả vô sai thắc phương khả tòng mệnh như hữu sắc vô phù hữu phù vô sắc
腰皷羅𪔠尋󱖮,yêu cổ là trống tầm vông
命󰟯󰕵󰠖,mình dường dẽ run
冬十一月遣正使陳有禮楊致澤副使阮經濟裴秉鈞阮宜黄公輔等二部如明歳貢,đông thập nhất nguyệt khiển chánh sứ trần hữu lễ dương trí trạch phó sứ nguyễn kinh tế bùi bỉnh quân nguyễn nghi hoàng công phụ đẳng nhị bộ như minh tuế cống
十二月節制鄭松令諸将以所俘賊卒六百餘人來納使觧其縛撫勞之給以衣食盡放還本貫以示好生之德,Thập nhị nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng lệnh chư tướng dĩ sở phu tặc tốt lục bách dư nhân lai nộp sử giải kì phược phủ lạo chi cấp dĩ y thực tận phóng hoàn bản quán dĩ thị hiếu sinh chi đức
故古之言治者雖云不可無赦亦病於赦,Cố cổ chi ngôn trị giả tuy vân bất khả vô xá diệc bệnh ư xá
秋七月申明教化四十七條,thu thất nguyệt thân minh giáo hoá tứ thập thất điều
牢固𢚸𠲝湼薄朋撞蒸所呐丕台,sao có lòng dối nết bạc bằng chàng chưng thửa nói vậy thay
群𡗶群渃群𡽫噤𫀅𫅷挸方𧷺典兜,còn trời còn nước còn non gẫm xem già kén vuông tròn đến đâu
樓撩弓月𠊛淹職塘敻茄村𬮌秩掑,lầu treo cung nguyệt người êm giấc đường quạnh nhà thôn cửa chặt cài
蛮民於准上流,man dân ở chốn thượng lưu
󰅹埃群敢呐能󰜋𠳒,nào ai còn dám nói năng một lời
塔滝垃𬈈󱚑󱚑牢漊,đắp sông lấp giếng lỉm lỉm sao sâu
𡍢𣁔𡍢𢌌,gò lớn gò rộng
清明𥪞節𣎃𠀧,Thanh minh trong tiết tháng ba
眼目昆𥉴咍𥚆瑰𫀅天下門𠦳淡車,nhãn mục con mắt hay nhìn coi xem thiên hạ muôn nghìn dặm xa
臣不勝仰戴銘佣之至敬祝皇帝萬萬歳壽𭁈天齊年率土臣民均樂雍熙之治庶,Thần bất thăng ngưỡng đái minh dung chi chí kính chúc hoàng đế vạn vạn tuế thọ dữ thiên tề niên suất thổ thần dân quân lạc ung hi chi trị thứ
几坤𪰛保几𤵶凣兿業扲𢬣於買甘,kẻ khôn thì bảo kẻ ngây phàm nghề nghiệp cầm tay ở mới cam
仙人杖󰑼芒枯女貝,tiên nhân trượng là măng khô nửa vời
諾㖡,nặc dạ
賜馮曰脩等二名進士出身胡士揚等七名同進士出身,tứ phùng viết tu đẳng nhị danh tiến sĩ xuất thân hồ sĩ dương đẳng thất danh đồng tiến sĩ xuất thân
上皇命醫人鄒庚療治,thượng hoàng mệnh y nhân trâu canh liệu trị
𢚸𫁅吟𧃵𠸂𨐮唒拫䋦慘坤𢣧脉愁,lòng riêng ngậm đắng nuốt cay dẫu ngăn mối thảm khôn khuây mạch sầu
𪤍富厚堛才名,nền phú hậu bực tài danh
初帝夢觀音𫢋坐蓮花󰱑引帝登󰱑,sơ đế mộng quan âm phật toạ liên hoa đài dẫn đế đăng đài
賊黨聞之震駭悉,tặc đảng văn chi chấn hãi tất
𨒒畨󰡲㐱畨特,mười phen về chín phen được
航空,hàng không
埃𢯦𫽄轉埃搈𫽄移,ai lay chẳng chuyển ai rung chẳng dời
吀朱賎士󰜋堆,Xin cho tiện sĩ một doi
𠄩𠸜彩女玉鐄𠦳斤,hai tên thể nữ ngọc vàng nghìn cân
太子即位于柩前改元竜瑞太平元年,thái tử tức vị vu cữu tiền cải nguyên long thuỵ thái bình nguyên niên
󰇥圖鐘磬袩戈,giở đồ chuông khánh xem qua
武公𪞷妬𠰳払󱪞船朱𥘷迻𨖅東城,võ công ra đó phỉnh chàng xuống thuyền cho trẻ đưa sang đông thành
英箕空𡢼𫨩󱘡𠫾𣈘,anh kia không vợ hay mò đi đêm
𨔍之󰜋骨󰜋同初󰅒,Lạ gì một cốt một đồng xưa nay
情期拯限麻年,Tình cờ chẳng hẹn mà nên
寓居固穭朱圍固𫄉半菭㛪𥙩寓居,ngụ cư có lúa cho vay có lụa bán đầy em lấy ngụ cư
強撩價玉強高品𠊛,Càng treo giá ngọc càng cao phẩm người
又令收僞官妻子奴婢產業送納禾榖乃儲本處候級軍食,Hựu lệnh thu nguỵ quan thê tử nô tì sản nghiệp tống nạp hoà cốc nãi trữ bản xứ hầu cấp quân thực
趨賖趨啜𠀲󰅹打󱥄辰沛稱𫥨,xu xa xu xuýt đứa nào đánh địt thì phải xưng ra
東初補獄󰅹台罪󱙀,đông sơ bỏ ngục nào hay tội gì
文侯,văn hầu
隻𩄴泠汀實拯通惜,chiếc bóng lênh đênh thực chẳng thông tiếc
鹵簿司同監兼知典樂事梁登進新樂倣明朝制為之,Lỗ bộ ti đồng giám kiêm tri điển nhạc sự Lương Đăng tiến tân nhạc phỏng Minh triều chế vi chi
上将光啓作詩曰奪矟章陽度擒胡𬺍子關太平須𦤶力萬古此江山,thượng tướng quang khải tác thi viết đoạt sóc chương dương độ cầm hồ hàm tử quan thái bình tu trí lực vạn cổ thử giang san
風光固𠬠景情空𠄩,phong quang có một cảnh tình không hai
𢖵自𢆥唉䜹𤷙,Nhớ từ năm hãy thơ ngây
罰乙沛麻拯蒸濫,phạt ắt phải mà chẳng chưng lạm
坡配坎落𥬧𦰤几眞罷楚𠊛頭嵿𡽫,pha phôi khóm lác chòm lau kẻ chân bãi sở người đầu đỉnh non
提澄𦰟𩙌吝蹺,đè chừng ngọn gió lần theo
辭難坤啜役君王,từ nan khôn chối việc quân vương
固功𥓄鉄固𣈗𢧚針,có công mài sắt có ngày nên kim
󰜋𠳒㐌磊𩅘絲貝払,Một lời đã lỗi tóc tơ với chàng
拱𣳔蔑性靈知𩺩𣯡𧤁𤢇形雖拯共,cũng loài một tính linh tri vảy lông sừng vuốt hình tuy chẳng cùng
蠶婦海蒌挼蟳,tàm phụ hái dâu nuôi tằm
𦋦𢚸濃浽蜍於,ra lòng nông nổi thờ ơ
六月以生日為天保聖節,Lục nguyệt dĩ sinh nhật vi Thiên Bảo Thánh tiết
誓初󰇥旦金環,Thề xưa giở đến kim HOÀN
抪身𧗱貝朝廷,Bó thân về với triều đình
𠴼媄吒𠀲󰅹扵𥪝丐茄尼,đéo mẹ cha đứa nào ở trong cái nhà này
為國公共圖恢復,vi quốc công cộng đồ khôi phục
詠𨇉𣛭,vịnh leo đu
盖凣此之類皆不若李祖之長慮,Cái phàm thử chi loại giai bất nhược Lí Tổ chi trường lự
料𠇮𪪳㐌招頭墙𪿙,Liều mình ông đã gieo đầu tường vôi
壬戌三年明正七年,Nhâm Tuất tam niên Minh Chính thất niên
冬十月選諸衛軍勇健通武藝者入為衛士,Đông thập nguyệt tuyển chư vệ quân dũng kiện thông võ nghệ giả nhập vi vệ sĩ
喂招𠲖踏𡥵𠲖𡥵㐌𩛂𣈗𨇜𣎃辰𡥵𬙛朱媄𢘾,ối chao ơi đạp con ơi con đã no ngày đủ tháng thì con ra cho mẹ nhờ
冬十一月壬午朔日食,Đông thập nhất nguyệt Nhâm Ngọ sóc nhật thực
帝又求知邕州丘市止許廉州及如洪丘市,Đế hựu cầu tri Ung Châu khưu thị chỉ hứa Liêm Châu cập như Hồng khâu thị
闭迡𩙌刼湄单,bấy chầy gió kép mưa đơn
𤊰唏𥠯焒動𢚸𩅹𩄲,bén hơi rơm lửa động lòng mưa mây
俱坐,cụ toạ
𥘷歲,trẻ tuổi
試吏員以書寫充省院属,Thí lại viên dĩ thư tả sung sảnh viện thuộc
恨拯如𪀄黄鶯丕,hận chẳng như chim vàng anh vậy
赤旗下隊白旗每衛主將大旗一靣,xích kì hạ đội bạch kì mỗi vệ chủ tướng đại kì nhất diện
論其平戎破敵功則偉矣然宗庙未立𭓇校未建設鼎養虎以爲刑獄之具遺犀納象徒爲貢献之勞禮樂刑政之不脩重門擊柝之不謹卒使身弑國危禍及其子是防微杜漸之無謀也,Luận kì bình nhung phá địch công tắc vĩ hĩ nhiên tông miếu vị lập học hiệu vị kiến thiết đỉnh dưỡng hổ dĩ vi hình ngục chi cụ di tê nộp tượng đồ vi cống hiến chi lao lễ nhạc hình chính chi bất tu trùng môn kích thác chi bất cẩn tốt sử thân thí quốc nguy hoạ cập kì tử thị phòng vi đỗ tiệm chi vô mưu dã
閏五月封長子璉爲南越王,Nhuận ngũ nguyệt phong trưởng tử Liễn vi Nam Việt Vương
武皇𠻆志鋪類婦人,vũ hoàng giận chí phô loài phụ nhân
爫朱昆𧊉泣灡𠓨𦋦,làm cho con bướm rập rờn vào ra
瓮𢫫,ống thụt
冬十月册平章惠肅王第四女懿慈公主為儀聖皇后,đông thập nguyệt sách bình chương huệ túc vương đệ tứ nữ ý từ công chúa vi nghi thánh hoàng hậu
裴翁唁𣲍濁冲,bùi ông ngon ngọt đục trong
太祖高皇帝,Thái Tổ Cao Hoàng Đế
群臣自東門入過神位飲血每歲以為常,quần thần tự đông môn nhập quá thần vị ẩm huyết mỗi tuế dĩ vi thường
奴於𠾔,nô ở thuê
春正月十九日都給事中武夢康上書言事其畧有四一侵占人田土及伐標拨碣擅立界限者應杖貶若剗削田畔止論罸錢,xuân chính nguyệt thập cửu nhật đô cấp sự trung vũ mộng khang thượng thư ngôn sự kì lược hữu tứ nhất xâm chiếm nhân điền thổ cập phạt tiêu bạt kiệt thiện lập giới hạn giả ứng trượng biếm nhược sản tước điền bạn chỉ luận phạt tiền
碎群於吏䀡羝㭉𧤁,tôi còn ở lại xem dê mọc sừng
仁宗既升祔乃雨,nhân tông ký thăng phụ nãi vũ
餒𢚸別吘共埃,nỗi lòng biết ngỏ cùng ai
左神翊軍将阮公瑰方以女色自娛不爲僃船燒始盡全軍陷没寂無戰聲上下水軍莫有救者但遙請左相國澄誰,Tả Thần Dực quân tướng Nguyễn Công Khôi phương dĩ nữ sắc tự ngu bất vi bị thuyền thiêu thuỷ tận toàn quân hãm một tịch vô chiến thanh thượng hạ thuỷ quân mạc hữu cứu giả đản dao thỉnh Tả tướng quốc Trừng thuỳ
博德曰因道遠後期與楼船會至番禺,bác đức viết nhân đạo viễn hậu kì dữ lâu thuyền hội chí phiên ngung
盖黎文休以其皆稱壽陵爲失禮削之也然非史法矣,Cái Lê Văn Hưu dĩ kì giai xưng Thọ Lăng vi thất lễ tước chi dã nhiên phi sử pháp hĩ
國統復絶,Quốc thống phục tuyệt
雲集熊羆之士皷行蛇豕之區,vân tập hùng bi chi sĩ cổ hành xà thỉ chi khu
破竈拮棋踏𬺗鬪𤍌神廟,phá táo cất cờ đạp xuống dấu thiêng thần miếu
𠃅外㐌体𦰟旗㗂𬫤,mé ngoài đã thấy ngọn cờ tiếng la
駡唭浪末湼時圭,mựa cười rằng mất nét thì quê
於兜俸𧡊没𠊛,ở đâu bỗng thấy một người
代蒸𥙩󱋓𨢇論伴到𠭤𢚸胣𠃣典欺利害朋拯共別,đời chưng lấy chén rượu luận bạn tráo trở lòng dạ ít đến khi lợi hại bằng chẳng cùng biết
及至昌江城已陷失其所望益大驚煌,cập chí xương giang thành dĩ hãm thất kì sở vọng ích đại kinh hoàng
正式,chính thức
己巳二年梁太清三年,kỉ tị nhị niên lương thái thanh tam niên
花優曇󰋇劫耽󱖮,hoa ưu đàm mấy kiếp đâm bông
時諸犯人已經論罪迯遁者多令旨許各自首重者减輕者赦,thời chư phạm nhân dĩ kinh luận tội đào độn giả đa lệnh chỉ hứa các tự thú trọng giả giảm khinh giả xá
木穉羅花木些,mộc trĩ là hoa mộc ta
些𧡊𠊚些奴保浪保浪绳儈於宮𦝄,ta thấy người ta nó bảo rằng bảo rằng thằng cuội ở cung trăng
初置五府六部,sơ trí ngũ phủ lục bộ
時蒐簡諸軍以肥晢晢白也者為上故軍士不復文刺自此始,thời sưu giản chư quân dĩ phì triết triết bạch dã giả vi thượng cố quân sĩ bất phục văn thích tự thử thuỷ
命阮公璧陶公正入侍經筵,Mệnh Nguyễn Công Bích Đào Công Chính nhập thị kinh diên
帝疑之,đế nghi chi
𨮌𢏢,rựa cong
芇魂精𧗱別蹺准芇,Nào hồn tinh vệ biết theo chốn nào
㐱𠲖圭客𠬠𠇮,Chỉn e quê khách một mình
注爫苦碎,chú làm khổ tôi
鴿𪇨𪀊,cáp bồ câu
紇改情期特每金,hạt cải tình cờ được mũi kim
畧麻義安山石室而回,lược ma nghĩa yên sơn thạch thất nhi hồi
漢蒼罷鄕亭官,Hán Thương bãi hương đình quan
遣民𨻫𠹾凛湯𬮙分,Khiến dân luống chịu lầm than muôn phần
些低茄芸行户,ta đây nhà nghề hàng họ
翹強色稍漫𣻕搊皮才色吏󰑼分欣,kiều càng sắc sảo mặn mà so bề tài sắc lại là phần hơn
𠬠茹萱貝𠬠娇於冲,một nhà huyên với một kiều ở trong
繞花𤽸,nhiễu hoa trắng
𫏾花󰡎月𥪝𢚸掣󰠲,trước hoa dưới nguyệt trong lòng xiết đâụ
願朱灵鳳及尼梧桐,nguyền cho linh phụng gặp nơi ngô đồng
哀王年少不能防閉其母吕嘉當國内外之事寕不預知大國賔至接之有禮居之有次供億有数舘伴有人何至與母后通也母后深居宫中不預外事有事而出魚軒翟弗媚嬙陪從何至與使客通也嘉等與其撲燎原之火於方熾之中孰若杜禍乱之機於未兆之日之為愈也故曰為人君而不知春秋之義必冡首惡之名為人臣而不知春秋之義必𨺻篡弑之罪明王哀王吕嘉之謂也,Ai Vương niên thiếu bất năng phòng bế kì mẫu Lữ Gia đương quốc nội ngoại chi sự ninh bất dự tri Đại quốc tân chí tiếp chi hữu lễ cư chi hữu thứ cung ức hữu số quán bạn hữu nhân hà chí dữ mẫu hậu thông dã Mẫu hậu thâm cư cung trung bất dự ngoại sự hữu sự nhi xuất ngư hiên địch phất mị tường bồi tòng hà chí dữ sứ khách thông dã Gia đẳng dữ kì phác liệu nguyên chi hoả ư phương sí chi trung thục nhược đỗ hoạ loạn chi cơ ư vị triệu chi nhật chi vi dũ dã Cố viết Vi nhân quân nhi bất tri Xuân Thu chi nghĩa tất chủng thủ ác chi danh vi nhân thần nhi bất tri Xuân Thu chi nghĩa tất thao thoán thích chi tội Minh Vương Ai Vương Lữ Gia chi vị dã
廊怒農夫㐌式𦣰,làng nọ nông phu đã thức nằm
我國家列聖𨿽遵而行然其間,Ngã quốc gia liệt thánh tuy tuân nhi hành nhiên kì gian
亭蹎伴𡭧念西𨆝󰑼,Dừng chân GẠN chút niềm tây gọi là
因牢眉固凶𡁝爭強,nhân sao mi cố hung hăng tranh cường
戊辰十二年漢元𣇄四年,mậu thìn thập nhị niên hán nguyên đỉnh tứ niên
所㗂呌󱋽󱋽,thửa tiếng kêu oang oang
𠬠浪流水𠄩浪行雲,một rằng lưu thuỷ hai rằng hành vân
共𬂙吏麻共󰝸𧡊,cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
莫登庸自古齋詣京師入拜見自東華門出大興門,mạc đăng dung tự cổ trai nghệ kinh sư nhập bái kiến tự đông hoa môn xuất đại hưng môn
定國公阮匐外甲丁佃范盍等疑桓將不利於孺子乃相率起兵分水陸二道欲向京師誅,Định quốc công Nguyễn Bặc Ngoại giáp Đinh Điền Phạm Hạp đẳng nghi Hoàn tương bất lợi ư nhụ tử nãi tương suất khởi binh phân thuỷ lục nhị đạo dục hướng kinh sư tru
在位一年,Tại vị nhất niên
王居澤中以梁兵不退之故焚香祈禱懇吿于天地神祇於是得龍爪兠鍪之瑞,Vương cư trạch trung dĩ Lương binh bất thoái chi cố phần hương kì đảo khẩn cáo vu thiên địa thần kì ư thị đắc long trảo đâu mâu chi thuỵ
諸路有單兵但供徭役世世為,chư lộ hữu đơn binh đản cúng diêu dịch thế thế vi
於是察銀等曰卿有仁義能化惡爲善煩以付之遂使廌𭁈天爵等各保受其囚廌曰彼頑猾群童朝廷法制所不能懲况廌等德薄鞌能化之,Ư thị Sát Ngân đẳng viết Khanh hữu nhân nghĩa năng hoá ố vi thiện phiền dĩ phó chi toại sử Trãi dữ Thiên Tước đẳng các bảo thụ kì tù Trãi viết Bỉ ngoan hoạt quần đồng triều đình pháp chế sở bất năng trừng huống Trãi đẳng đức bạc an năng hoá chi
傕󰡫辰傕傕拱頴𤾓𫷜強塊㗂爫妯,thôi thế thì thôi thôi cũng rảnh trăm năm càng khỏi tiếng làm dâu
畑册𨕭鞍藝舉子干戈外隘役征夫,đèn sách trên yên nghề cử tử can qua ngoài ải việc chinh phu
朱㛪𦋦𬑉姉妯󰡫芇,cho em ra mắt chị dâu thế nào
牡丹木境茄蜍堆些貞節待徐𥙩饒,mẫu đơn mọc cạnh nhà thờ đôi ta trinh tiết đợi chờ lấy nhau
麻𫮲埝軍渃北調拯固據之破𡋿昌枯散涅丕,mà mồ nấm quân nước bắc đều chẳng có cớ chi vỡ lở xương khô tan nát vậy
明人南侵而䦕河失守社稷為墟天綱恢恢踈而不漏,minh nhân nam xâm nhi quan hà thất thủ xã tắc vi khư thiên cương khôi khôi sơ nhi bất lậu
花鮮湼筆玉󱪼𠳒騷,hoa tươi nét bút ngọc ròng lời tao
言曰兵貴神速今逗遛不進是天與而不取彼有異圖悔之安及爾乃婦人,ngôn viết binh quý thần tốc kim đậu lưu bất tiến thị thiên dữ nhi bất thủ bỉ hữu dị đồ hối chi an cập nhĩ nãi phụ nhân
文訓棄妻子迯出新平地方,Văn Huấn khí thê tử đào xuất Tân Bình địa phương
满九年者留拨在京衙辨事除未满者放回,mãn cửu niên giả lưu bạt tại kinh nha biện sự trừ vị mãn giả phóng hồi
吟咍味道極蒸唁,ngẫm hay mùi đạo cực chưng ngon
陞參議阮勛爲左布政使知府梁汝笏杜維忠爲參政,thăng tham nghị nguyễn huân vi tả bố chính sứ tri phủ lương nhữ hốt đỗ duy trung vi tham chính
釧鐄𠄩隻巾𬗢𠬠󰉓,xuyến vàng hai chiếc khăn là một vuông
陳鉄聞之不敢追使弟子收拾財貨而還,Trần Thiết văn chi bất cảm truy sử đệ tử thu thập tài hoá nhi hoàn
春二月朔帝親征臨西道以開,xuân nhị nguyệt sóc đế thân chinh lâm tây đạo dĩ khai
故𬁖陳濁更𣌉,Cớ sao trằn trọc canh khuya
想娘箕汝𤽗,tưởng nàng kia nhớ ngươi
西定王,Tây Định Vương
吳主以璜爲刺史持節都督交州諸軍事,ngô chủ dĩ hoàng vi thứ sử trì tiết đô đốc giao châu chư quân sự
共饒渚鄧𪯾𣄇,cùng nhau chưa đặng vuông tròn
𡛔婵娟𢧚󰘚逢䏧迡,gái thuyền quyên nên mặt bủng da chì
乙未二年西楚覇王項籍元年漢王劉󰘊元年,ất mùi nhị niên tây sở bá vương hạng tịch nguyên niên hán vương lưu bang nguyên niên
流官吏皆被提問𭛁運事畢乃得還職,lưu quan lại giai bị đề vấn phát vận sự tất nãi đắc hoàn chức
󰡎時苔蒸𦛌亇𩺌𨕭時𩛂蒸𩛸鷂鶷,dưới thì đầy chưng ruột cá giải trên thì no chưng mồi diều cắt
廉勤節奇須恒捻,liêm cần tiết cả tua hằng nắm
寬容蔑𡮍突𧋆𥙩𠳒敎化朱𠊛𠰺𡂰,khoan dung một chút nốt ruồi lấy lời giáo hoá cho người dạy răn
後竹亦入侍,hậu trúc diệc nhập thị
大顛㐌托𢧚魔柴𢜠𣳮特詧吒甘𢚸,đại điên đã thác nên ma thầy mừng rửa được thù cha cam lòng
羯鼓弄𩚵撫催,yết cổ trống cơm vỗ thôi
是後率以為常,thị hậu suất dĩ vi thường
有司進東郡聊城人賈琮以爲刺史,Hữu ti tiến Đông quận Liêu Thành nhân Giả Tông dĩ vi Thứ sử
帖名迻旦楼紅,thiếp danh đưa đến lầu hồng
雖庫拱𠸟停󰠱弭酉𪬡沛忍渚差訛,tuy khó cũng vui đừng nặng nhẹ dẫu hèn phải nhẫn chớ sai ngoa
𬌥𡍚捤乾,trâu lấm vẩy càn
𫳵英撟月𡧲班𣈜,sao anh ghẹo nguyệt giữa ban ngày
捥𠳒首寔鋪𠼾𠹚囒,uốn lời thú thực phô sòng van lơn
𬷤嘵喔嘅霜𠄼𪔠槐拂披𢷀𩃳𦊚边,gà eo óc gáy sương năm trống hòe phất phơ rủ bóng bốn bên
身群渚惜惜之旦綠,Thân còn CHẢ tiếc tiếc gì đến duyên
併浪滝渃吉淋刼尼埃吏群今扱低,tính rằng sông nước cát lầm kiếp này ai lại còn cầm gặp đây
冬十月禁倡優不得戲謔父母並官長,đông thập nguyệt cấm xướng ưu bất đắc hí hước phụ mẫu tịnh quan trưởng
凣遊戲必率眾交手爲乘輿捧之及以蘆花左右引之象天子儀仗,phàm du hí tất suất chúng giao thủ vi thừa dư bổng chi cập dĩ lư hoa tả hữu dẫn chi tượng thiên tử nghi trượng
𡶀𡽫陶𧵑𥹰寅覩,núi non đào của lâu dần đổ
牟𧹿炭,màu tím than
帝戲之曰膽聲󰱏相近彼少牢得大膽者盖示我以少勞而得大󰱏樂之徵也,đế hí chi viết đảm thanh đam tương cận bỉ thiếu lao đắc đại đảm giả cái thị ngã dĩ thiếu lao nhi đắc đại đam lạc chi trưng dã
補饒時渚𢭄饒調之,bỏ nhau thì chớ cậy nhau điều gì
寬以計詐飲盡百升賞爵二資,Khoan dĩ kế trá ẩm tận bách thăng Thưởng tước nhị tư
事例拘之則多行迯巤及至蒐捕轉爲盗賊之資,sự lệ câu chi tắc đa hành đào liệp cập chí sưu bổ chuyển vi đạo tặc chi tư
簪鈮,trâm nỉa
熙興等進逼雷陽,hi hưng đẳng tiến bức lôi dương
󰜋墙雪點霜𩂏,Một tường tuyết điểm sương che
𫏾𨍦娘買白䜹共柴,trước sau nàng mới bạch thưa cùng thầy
𠊚𦣰帳𫃚蒲灰𠖾几𢲨蔞蘋渃渤𣊋,người nằm trướng vóc mồ hôi mát kẻ hái rau tần nước bọt se
房桃𠰺押𠓨畨侍牌,Phòng đào dạy ép vào phiên thị tì
爫辰𢮪役𫴾𫴾麻爫,làm thì chọn việc cỏn con mà làm
将軍𢫔違教旨私捕化州六人㱕,tướng quân thiện vi giáo chỉ tư bổ hoá châu lục nhân quy
㐱㐌𬂨󱝭㐱㐌𬂨󱝭牢麻拯衛,chỉn đã thon von chỉn đã thon von sao mà chẳng về
太祖欲誅之以時方有事故未暇,thái tổ dục tru chi dĩ thời phương hữu sự cố vị hạ
繼以愍厲之暴虐不道靈隱之簒弑得國陀陽王之内乱見迫恭皇帝之天祚,kế dĩ mẫn lệ chi bạo ngược bất đạo linh ẩn chi soán thí đắc quốc đà dương vương chi nội loạn kiến bách cung hoàng đế chi thiên tộ
乃擢為諫議大夫同中書門下平章事,Nãi trạc vi Gián Nghị Đại phu Đồng trung thư môn hạ bình chương sự
他如陳克終之奸邪陳慶餘之貪鄙何足𬢱㢤,tha như trần khắc chung chi gian tà trần khánh dư chi tham bỉ hà túc nghị tai
𫆢𨕭𫆢帶咍行木𪡔,răng trên răng dưới hai hàng mọc ra
前朝𤱈徵粟三升今徵五升,Tiền triều mẫu trưng túc tam thăng kim trưng ngũ thăng
憲誠領禁兵嚴號令明賞罰,Hiến Thành lĩnh cấm binh nghiêm hiệu lệnh minh thưởng phạt
草菴妬拱𧵆掑𫽄賒,Thảo am đó cũng gần kề chẳng xa
塊調𢢆粉悴紅時催,Khỏi điều thẹn phấn tủi hồng thì thôi
𫡮篭他切澜襜𠬠㝵,mây lồng tha thướt làn xiêm một người
𧇊損粮儲,khuy tổn lương trữ
𠤆群𥾽緬和𥹰,chớ còn bịn rịn hoà lâu
哰嗃絲竹蜍唹鎛銅,lao xao tơ trúc thờ ơ bác đồng
二月明張輔令軍人以盐易三江宣化㱕化稻穀爲軍儲,Nhị nguyệt Minh Trương Phụ lệnh quân nhân dĩ diêm dịch Tam Giang Tuyên Hoá Quy Hoá đạo cốc vi quân trừ
月食,Nguyệt thực
呐𠮩𠰘𠮩𡅑𠮩,nói lịu miệng lịu ngọng lịu
乙丑八月初六日生帝于雷陽主山鄕,ất sửu bát nguyệt sơ lục nhật sinh đế vu lôi dương chủ sơn hương
未得旨不肯就列,vị đắc chỉ bất khẳng tựu liệt
解義,giải nghĩa
遣鄭琇遺金帛犀象于宋,Khiển Trịnh Tú di kim bạch tê tượng vu Tống
税拯固垠𭛣拯固宜,thuế chẳng có ngần dịch chẳng có ngơi
以楊金鏕提領四城軍務事封端禮侯,Dĩ Dương Kim Ao Đề lĩnh tứ thành quân vụ sự phong Đoan Lễ hầu
宋王禹称所譔之文也又按文休於此之上提起改元稱帝四字則是年秋爲天福元年明矣,Tống Vương Vũ Xứng sở soạn chi văn dã Hựu án Văn Hưu ư thử chi thượng đề khởi cải nguyên xưng đế tứ tự tắc thị niên thu vi Thiên Phúc nguyên niên minh hĩ
󰅒羅𡅳保世間罪󰅹獄意拯寃枉𫡛,nay là khuyên bảo thế gian tội nào ngục ấy chẳng oan uổng gì
帝言于上相曰鞠子幸頼尙父暨文武官僚共尊爲君長欲其友愛自親而家而國而天下共享安全,đế ngôn vu thượng tướng viết cúc tử hạnh lại thượng phụ ký văn vũ quan liêu cộng tôn vi quân trưởng dục kì hữu ái tự thân nhi gia nhi quốc nhi thiên hạ cộng hưởng an toàn
慧隆驚起視之乃黄龍見于衣架也,tuệ long kinh khởi thị chi nãi hoàng long hiện vu y giá dã
耨𧗱圭𪧘閉饒春,náu về quê cũ bấy nhiêu xuân
𦋦𠓨蹺𠎪青衣,Ra vào theo lũ thanh y
夏四月廷試,Hạ tứ nguyệt Đình thí
選補軍,Tuyển bổ quân
𠃩,chín
固核固𥒥産床,Có cây có đá sẵn sàng
𬮌玉身閑滥細𨆢,cửa ngọc thân hèn trộm tới lui
第有盛名,đệ hữu thịnh danh
天氣自此而南終於南則復北,Thiên khí tự thử nhi nam chung ư nam tắc phục bắc
㝵󰅹固馭麻騎固襖𦃿𬖅麻默襊弓𤿦鎇𥏋錫實意神師,người nào có ngựa mà cưỡi có áo vải lông mà mặc túi cung da me tên thiếc thực ấy thần sư
凣車駕所幸駐蹕於此百官迎送必献檳榔及茶故俗呼茶殿,phàm xa giá sở hạnh trú tất ư thử bách quan nghênh tống tất hiến tân lang cập trà cố tục hô trà điện
玄天𠄩字崙鐄各方朝直润闲𪞷󰀡,huyền thiên hai chữ son vàng các phương chầu chực nhộn nhàng ra vô
福及垠󰅹意命,phúc gặp ngần nào ấy mệnh
倍傍生㐌𢬣㨢昂眉,Vội vàng sinh đã tay nâng ngang mày
初每春首行葆神禮於太廟禮󰍶行慶壽禮,Sơ mỗi xuân thủ hành bảo thần lễ ư Thái miếu lễ tất hành KHánh Thọ lễ
悉水行先至,Tất thuỷ hành tiên chí
三人許指揮同知,tam nhân hứa chỉ huy Đồng tri
帝生皇子十有四長皇太子𨭗次梁王銓宋王鏦唐王鎬建王鑌福王錚演王鏓廣王鐰林王將應王󱴐義王󱴑鎮王鋞肇王鋑荆王鍵皇女二十在等,Đế sinh hoàng tử thập hữu tứ Trưởng hoàng thái tử Tăng thứ Lương Vương Thuyên Tống Vương Tung Đường Vương Cảo Kiến Vương Tân Phúc Vương Tranh Diễn Vương Thông Quảng Vương Tảo Lâm Vương Tương Ứng Vương Chiêu Nghĩa Vương Cảnh Trấn Vương Kinh Triệu Vương Toan Kinh Vương Kiện hoàng nữ nhị thập tại đẳng
時珣兵逼犯于慈廉縣名國威府属官軍敗積退還駐于東鄂日昭等處,Thời Tuân binh bức phạm vu Từ Liêm Huyện danh Quốc Oai phủ thuộc quan quân bại tích thoái hoàn trú vu Đông Ngạc Nhật Chiêu đẳng xứ
夏四月朔上皇崩于萬壽宫,hạ tứ nguyệt sóc thượng hoàng băng vu vạn thọ cung
客唉朝埃急女辭吹𠊚八歹沛󰄼迻,khách hỡi chiều ai kíp nỡ từ xui người bát ngát phải nên đưa
埋𠬠,mai một
賊徒望風奔潰所獲象馬噐械不可勝計,Tặc đồ vọng phong bôn hội sở hoạch tượng mã khí giới bất khả thăng kê
太宗追念前功作平吳舞,thái tông truy niệm tiền công tác bình ngô vũ
弟二功賜國姓黎蒲黎列黎考等七十二人爲中亮大夫左奉宸衛將軍爵大智字,Đệ nhị công tứ quốc tính Lê Bồ Lê Liệt Lê Khảo đẳng thất thập nhị nhân vi Trung lượng đại phu tả Phụng thần vệ tướng quân tước Đại trí tự
宋議張觀等罪觀病死斬衛昭美於如洪鎮以陳堯叟充廣西轉運使乃遣海康尉李建中賫昭來賜,Tống nghị Trương Quan đẳng tội Quan bệnh tử trảm Vệ Chiêu Mĩ ư Như Hồng trấn dĩ Trần Nghiêu Tẩu sung Quảng Tây chuyển vận sứ nãi khiển Hải khang uý Lí Kiến Trung tê chiếu lai tứ
係𧡊麻綿另渚制,hễ thấy ma men lánh chớ chơi
店店拞炪畑冷,đêm đêm khêu đốt đèn lạnh
時用兵日久用度煩費,thời dụng binh nhật cửu dụng độ phiền phí
是故任賢勿貳去邪勿疑唐󰔄之所以臻於变枝風旌淑别慝彰善瘅惡成周之所以致太平之治,Thị cố nhiệm hiền vật nhị khứ tà vật nghi Đường Ngu chi sở dĩ trăn ư biến chi phong tinh thục biệt thắc chương thiện đản ác Thành Chu chi sở dĩ trí thái bình chi trị
谷死之一云谷病卒,cốc tử chi nhất vân cốc bệnh tốt
斈生,học sinh
二月赦諭,Nhị nguyệt xá dụ
先是三王叛前一日帝夢見稱銅皷山神語帝以武德東征翊聖三王作亂速調兵討之,Tiên thị tam vương phản tiền nhất nhật Đế mộng kiến xưng Đồng Cổ sơn thần ngữ Đế dĩ Vũ Đức Đông Chinh Dực Thánh tam vương tác loạn tốc điều binh thảo chi
燕呐幽於,yến nói u ơ
詔自今公侯伯駙,chiếu tự kim công hầu bá phò
為惡止数人於百姓無罪,Vi ác chỉ số nhân ư bách tính vô tội
𠬠𨉓冲𡶀別𦋦𡉦芇,một mình trong núi biết ra ngõ nào
嗔白查典祠傘圓卞合𠅜窒,xin bạch tra điển từ tản viên bèn hợp lời rất
𠊛悁几属終觥,Người quen kẻ thuộc chung quanh
八月諭天下曰賊在中國民猶未定於汝安乎昔胡氏無道賊因此而奪我國家,Bát nguyệt dụ thiên hạ viết Tặc tại Trung Quốc dân do vị định ư nhữ an hồ Tích Hồ thị vô đạo tặc nhân thử nhi đoạt ngã quốc gia
𣦍情埃別謀奸,Ngay tình ai biết mưu gian
悶修厨󰭰孛鐄,muốn tu chùa ngói bụt vàng
三春二月初三日日中有暈两重,tam Xuân nhị nguyệt sơ tam nhật nhật trung hữu vựng lưỡng trùng
𡗶繞式玉春粧牟紅,trời thêu thức ngọc xuân trang màu hồng
蒸構𫅜與冉麻𫊔,chưng cấu lành dữ nhẹm mà rệt
十三日黎榴黎盃等日夜急攻丘温城,thập tam nhật lê lựu lê bôi đẳng nhật dạ cấp công khâu ôn thành
娘浪殷怨𫾐𢬗,Nàng rằng ân oán rạch ròi
𨄺㺧,đùi heo
東風乙固情咍女建羡味香易動𠊚,đông phong ắt có tình hay nữa kín rịn mùi hương dễ động người
越香󰡎坦𢯏花𡳃務,vớt hương dưới đất bẻ hoa cuối mùa
吊質弹樁𢭮𩙍和,réo rắt đàn thông gảy gió hoà
双陀過典管之特身,Song đà quá đến quản gì được thân
其步陣圖法則有張箕相擊奇兵等圖法,Kì bộ trận đồ pháp tắc hữu Trương cơ Tương kích Kì binh đẳng đồ pháp
雪淡茶梅勾易動,tuyết đượm trà mai câu dễ động
𠊛𨖲馭几支袍棱󰊈秋㐌染牟䦕山,người lên ngựa kẻ chia bào rừng phong thu đã nhuốm màu quan san
後以為常,hậu dĩ vi thường
士氣㖀𠼪𬷤沛𤞺文塲料領捻咹𥸷,sĩ khí rụt rè gà phải cáo văn trường liều lĩnh đấm ăn xôi
出口,xuất khẩu
梁以廣州節度使劉隐兼靜海軍節度使封南平王,lương dĩ quảng châu tiết độ sứ lưu ẩn kiêm tĩnh hải quân tiết độ sứ phong nam bình vương
至是始用上甎下石,Chí thị thuỷ dụng thượng chuyên hạ thạch
核姜𦹳荄,cây gừng thơm cay
天之行時之亨適運會之一切也,Thiên chi hành thời chi hanh thích vận hội chi nhất thiết dã
初季犛欲立漢蒼而未决假名硯為語曰此一卷奇石有時為雲為雨以潤生民,Sơ Quý Li dục lập Hán Thương nhi vị quyết giả danh nghiên vi ngữ viết Thử nhất quyển kì thạch hữu thời vi vân vi vũ dĩ nhuận sinh dân
庄沛尋賒,chẳng phải tìm xa
昆多細唐略,con đi tới đường trước
𥘉元人入冦帝命時見筮之得豫之震占之曰吉明年夏元人敗績果如所占,Sơ Nguyên nhân nhập khấu Đế mệnh Thời Kiến thệ chi đắc Dự chi Chấn chiêm chi viết cát Minh niên hạ Nguyên nhân bại tích quả như sở chiêm
後父子皆為明人所擄,hậu phụ tử giai vi minh nhân sở lỗ
恄饒𥮊玉𥃑鐄𠤆尸,ghét nhau đũa ngọc mâm vàng chớ thây
怒景柴山固𢄂𡗶,nọ cảnh sài sơn có chợ trời
眾保押遣𨖲𡾵,chúng bầu ép khiến lên ngôi
陳祿麻𡘮,trằn trọc mà mất
又作詩上元君曰前有庸暗君昏德及靈德何不早安排徒使劳人力謹遂進毒藥不死又進椰漿而斷食又不子,Hựu tác thi thượng Nguyên Quân viết Tiền hữu dung ám quân Hôn Đức cập Linh Đức Hà bất tảo an bài Đồ sử lao nhân lực Cẩn toại tiến độc dược bất tử hựu tiến gia tương nhi đoạn thực hựu bất tử
𩙍嗾旗毛󰋇𨤵𡗶,gió thốc cờ mao mấy dặm trời
聀權没丿如空,chức quyền một phút như không
用渃𤎏𢭵󰋃,nhúng nước nóng nhổ lông
廊盈蔑盎𩄲泊客庶𠄩岸𡶀撑,láng giềng một áng mây bạc khách khứa hai ngàn núi xanh
語園文裊意羅,ngỡ vườn văn nẻo ấy là
五月右街僧綂沈文苑奏請立戒塲於萬歲寺賜僧徒受戒,ngũ nguyệt hữu nhai tăng thống thẩm văn uyển tấu thỉnh lập giới trường ư vạn tuế tự tứ tăng đồ thụ giới
庚戌𭛁京師,canh tuất phát kinh sư
娓呐娓咍,vãi nói vãi hay
傷強𪟽𪟽強𤴬,thương càng nghĩ nghĩ càng đau
小童咀𠼋嘆𨱽𫯝牢𫯝𦬑負才𠊚𣦍,tiểu đồng thở vắn than dài trời sao trời nỡ phụ tài người ngay
上自天子下至庶人,thượng tự thiên tử hạ chí thứ nhân
不見文君相如之事乎能知相如名傳後世我之願也,Bất kiến Văn Quân Tương Như chi sự hồ Năng tri Tương Như danh truyền hậu thế ngã chi nguyện dã
𬂙爲拔淚分𢬣,trông vời gạt lệ phân tay
碍銀蹎𨀈󰠡𮥷𠊛班寬媄仉盘󱋔𡥵,ngại ngần chân bước gian nan người băn khoăn mẹ kẻ bằn nằn con
凣牢牲,Phàm lao sinh
泣𦊚方撑卒葚𦳃,khắp bốn phương xanh tốt rườm rà
彦喁俗界󱋨願净方,ngán ngùng tục giới nức nguyền tịnh phương
帝知之命李常傑,đế tri chi mệnh lí thường kiệt
旨揮係軍民諸色男並選取,chỉ huy hệ quân dân chư sắc nam tịnh tuyển thủ
圖𬞎𣙩産仙衣道袍,đồ nâu sồng sẵn tiên y đạo bào
時朱𦰟渃水朝沚吹,Thì cho ngọn nước thuỷ triều chảy xuôi
帝與左将統大兵渡江至金紫徑逾淳祐以進擊莫諸營,Đế dữ Tả tướng thống đại binh độ giang chí Kim Tử kinh du Thuần Hựu dĩ tiến kích Mạc chư dinh
内堂,nội đường
秦銀𨅸捽𣇞𥹰,Tần ngần đứng suốt giờ lâu
喓離埃窖達排,éo le ai khéo đặt bày
茣傍𱜢仍𩸮窮葻,Vội vàng nào những bống cùng bông
荷帶誑𦲿蓮,hà đái cuống lá sen
是時豦處紛擾唯三江宣光興化按堵如故,Thị thời cự xứ phân nhiễu duy Tam Giang Tuyên Quang Hưng Hoá án đổ như cố
冬十月人復至瀘江以北復清野如初,Đông thập nguyệt nhân phục chí Lô giang dĩ Bắc phục thanh dã như sơ
𠬠柴𠬠伵路程餒饒,một thày một tớ lộ trình nuôi nhau
濁冲身拱󰑼身,Đục trong thân cũng là thân
感恩󰆙主𨑗𫯝,cảm ơn đức chúa trên trời
民傷立蔑𦼔筝,dân thương lập một lều tranh
𦰟畑鄧𤏣畧挑罷𠇮,ngọn đèn đặng tỏ trước khêu bởi mình
匪所昆丐蒸𬖉朋𣘃松𦀊蘿,phỉ thửa con gái chưng trông bằng cây tùng dây la
核𣝉,cây duối
為埃啐㐌誓𢪀強㥍𢚁𤗲𢚸圭,vì ai trót đã thề nghĩ càng cày cạy tấm lòng quê
𡞕𫯳󱋓酢󱋓酬扒娘𨅸直持壼𠄩尼,vợ chồng chén tạc chén thù bắt nàng đứng trực trì hồ hai nơi
冬十一月初賜日以杜絪為翰林院校理,Đông thập nhất nguyệt sơ tứ nhật dĩ Đỗ Nhuận vi Hàn lâm viện hiệu lí
粤肇南󰘊之繼嗣實與北朝而抗衡,Việt triệu Nam bang chi kế tự thực dữ Bắc triều nhi khanh hành
廟堂固課㘇㖫㗂,miếu đường có thuở vang lừng tiếng
黎廣度𭁈簡脩公内外相應傳砲爲信揭竿為旗斬木作兵,lê quảng độ dữ giản tu công nội ngoại tương ứng truyền pháo vi tín yết can vi kì trảm mộc tác binh
令欽差本處閲󰱇官黎文歡黎文植等代其職,Lệnh Khâm sai bản xứ duyệt tuyển quan Lê Văn Hoan Lê Văn Thực đẳng đại kì chức
楚卿㐌雉𦀊綱𡓃芇,Sở khanh đã rẽ dây cương lối nào
六月神璽裁成,lục nguyệt thần tỉ tài thành
初制銀纓引鹵簿,sơ chế ngân anh dẫn lỗ bạc
是月軍至海口,thị nguyệt quân chí hải khẩu
𤿤忠㨂凭謀深渚洪,bè trung chống vững mưu thâm chớ hòng
第三隊前區營太保岸郡公鄭杜甲兵象馬一萬,Đệ tam đội tiền khu dinh Thái bảo Ngạn quận công Trịnh Đỗ giáp binh tượng mã nhất vạn
傅仁郡公武公紀孫太保和郡公武德恭並能繼承先志恪修臣職,phó Nhân quận công Vũ Công Kỷ tôn Thái bảo Hoà quận công Vũ Đức Cung tịnh năng kế thừa tiên chí khác tu thần chức
鋼鐺󰑼早共類鉆岡,cang đương là chảo cùng loài thép gang
二十三日行開讀明國詔書於敬天殿,Nhị thập tam nhật hành khai độc Minh quốc chiếu thư ư Kính Thiên điện
癸未唐貞元十九年,Quý Mùi Đường Trinh Nguyên thập cửu niên
𧐖𥐇麻吱䖳𨱽船班𠶦𠰘吱𧕚嚦𫩓,lươn ngắn mà chê chạch dài thờn bơn méo miệng chê trai lệch mồm
傳路渚𣴓𩯀絲,Chuyện trò chưa cạn tóc tơ
四府必從固議,tứ phủ tất tòng cố nghị
𫳵朋𠫾學爫柴判,sao bằng đi học làm thầy phán
避塵﨤𣅶清台,tỵ trần gặp lúc thảnh thơi
良臣如鄭可復驟以顛擠,lương thần như trịnh khả phục sậu dĩ điên tễ
忍文解義落來年禅客巴爲,nhìn văn giải nghĩa lạc lài nên thiền khách bơ vơ
郎侯𠰺寓西厢𠃅外,sang hầu dạy ngụ tây sương mé ngoài
立陵塟扵天長謚󰑼等浪庙号仁宗,lập lăng táng ở thiên trường thụy là đẳng lãng miếu hiệu nhân tông
泊梅黄菊底朱昆,bạc mai vàng cúc để cho con
四月太師鄭檢駐兵于覧山南,tứ nguyệt thái sư trịnh kiểm trú binh vu lãm sơn nam
利中加利苦身𠊚𫊐,lợi trung gia lợi khổ thân người nghèo
歆歆𠀲孟可𢧚𢚸胣茹公侯,hăm hăm đứa mạnh khả nên lòng dạ nhà công hầu
係天子典獴𢜠𠶂蓮,hễ thiên tử đến muông mừng sủa lên
󰗶𦧘,bằm thịt
上令,Thượng lệnh
甲辰𭛁京師,Giáp Thìn phát kinh sư
眉𫶼撑羕柳耶𦟐劫歇堵花蓮,mày trát xanh dường liễu rà má cướp hết đỏ hoa sen
皮󰮏󰁰餘糁𫡦秋𦝄𦓿䏧耻相虞句,vừa sáu mươi dư tám chín thu lưng cày da xẩy tướng ngù cù
頭隊𦈽焒,đầu đội chậu lửa
𪀄黄鳥蒸𫅫典杜蒸㯲𣘃,chim hoàng điểu chưng bay đến đỗ chưng khóm cây
迈分伤出,mười phần thương xót
䏾蛇𣎀畧群𥱬𤑟𤉜𠬠𠀲女兒灯灯,bóng xà đêm trước còn ghi rõ ràng một đứa nữ nhi rành rành
拯路技尋集恪丕,chẳng lọ ghẽ tìm tập khác vậy
浪𣈜󰉚怒交兵,rằng ngày hôm nọ giao binh
𢝙内風景圭𠊛,Vui nội phong cảnh quê người
與乱同事謂暴無傷,dữ loạn đồng sự vị bộc vô thương
𥙩𢚸哙𡭧𫥨尼謝𢚸,Lấy lòng gọi chat ra NƠI tạ lòng
車鑾𨁡𨃴絲條結緣,xe loan nối gót tơ điều kết duyên
𠫾奔𥙩󱮃餒茹,đi buôn lấy lãi nuôi nhà
封阮時雍為良,phong nguyễn thì ung vi lương
禁天下係非忌臘婚人恩命慶吊等禮而無故相會宴飲,Cấm thiên hạ hệ phi kị lạp hôn nhân ân mệnh khánh điếu đẳng lễ nhi vô cố tương hội yến ẩm
符水師陳文坊徒象坊兵,Phù thuỷ sư Trần Văn Phường đồ tượng phường binh
咭𠹽咭䔲咭𠓨𥪝心,ghét cay ghét đắng ghét vào trong tim
夏四月登庸自督始步數萬擊黎意于馬江,Hạ tứ nguyệt Đăng Dung tự đốc thuỷ bộ sổ vạn kích Lê Ý vu Mã giang
礼先兵後刻期裏政,Lễ tiên binh hậu khắc cờ lý chính
𣛧𣗪,chuôm chà
徐昆冲䏾𢼂𪞷拖蓬捞𫼴意廾分爲,giờ con trong bụng xổ ra đỡ bồng lau rửa ấy là phần va
𧵑信噲𠬠𪨀尼爫𥱬,Của tin gọi một chút này làm ghi
利民㐌𧽇害民拱除,lợi dân đã dấy hại dân cũng trừ
朝清󰖽丕調䂾萬全,chiều thanh vẻ vậy đều xoay vạn toàn
士浪固苦之牢,Sĩ rằng Có khó chi sao
𩵜𫽄咹𪉥𩵜𤹕,cá chẳng ăn muối cá ươn
𤻐𫅸𠇮似殼枯,hom hem mình tựa xác khô
免役,miễn dịch
󰀋為顯皇名不正矣,Sách vi Hiển Hoàng danh bất chính hĩ
王引馬避之馬蹶為奉曉所獲殺之,vương dẫn mã tị chi mã quệ vi phụng hiểu sở hoạch sát chi
唯塘󰁰琰調𣆐𪠞𣌋杜,dõi đường mười dặm đều trưa đi sớm đỗ
𢺛𩯀,xởn tóc
妬埃𬛩網空迻𠱋𡥵空喝英除𨢇沁,đố ai nằm võng không đưa ru con không hát anh chừa rượu tăm
边特羕熊虎囉威,bên được dường hùng hổ ra oai
囷𤍌油負𡬷誠,Khuôn thiêng dù phụ tấc thành
定折社令某社僃五百户而其餘户又得一百户以上将城一小社應投告類奏折為别社以增廣版圖,định triết xã lệnh mỗ xã bị ngũ bách hộ nhi kì dư hộ hựu đắc nhất bách hộ dĩ thượng tương thành nhất tiểu xã ứng đầu cáo loại tấu triết vi biệt xã dĩ tăng quảng bản đồ
温潤周易𠇍𢆥󰮏𨒒𦊚卦󰬾𤾓餘爻,ôn nhuần chu dịch mấy năm sáu mươi bốn quẻ ba trăm dư hào
夏四月詔王侯公主百官家奴不得娶官職都百姓女,hạ tứ nguyệt chiếu vương hầu công chúa bách quan gia nô bất đắc thú quan chức đô bách tính nữ
𣖗芃芃搌𤌋𤎎𤎎󰘰,chày bong bong nện khói mờ mờ bay
迍蹺碎㐌﨤饒逴𧗱,Đón theo tôi đã gặp nhau rước về
夏四月缺日干日盪,Hạ tứ nguyệt khuyết nhật can nhật đãng
埃𪟽翁吏歇穷欣碎,ai ngờ ông lại kiệt cùng hơn tôi
𠄻󰠲旦注注𠶛𣋚𠄻,rằm đâu đến chú chú kiêng hôm rằm
対台鴈亇㐌共苔年,Đổi thay nhạn cá đã cùng đầy niên
色所裙間,sặc sỡ quần gian
𦣰於拯曾屈擾埃,nằm ở chẳng từng khuất nhiễu ai
五月十六日詔凡朝班文武皆有批字而無帳下印者减一資擊賊之功不减盖驗失印時所賜帖,Ngũ nguyệt thập lục nhật chiếu phàm triều ban văn võ giai hữu phê tự nhi vô trướng hạ ấn giả giảm nhất tư kích tặc chi công bất giảm Cái nghiệm thất ấn thời sở tứ thiếp
多方曾為占城所虜後迯㱕,Đa Phương tằng vi Chiêm Thành sở lỗ hậu đào quy
夏四月宋封帝爲南平王,hạ tứ nguyệt tống phong đế vi nam bình vương
餘以例改如枚弄之軰,Dư dĩ lệ cải như Mai Lộng chi bối
痒𤻭,tường ngứa
工代呵固󰋇林埃,trong đời há có mấy lầm ai
官左右請嗔另,quan tả hữu thỉnh xin tránh
定春正月范秉彛率虅州快州人攻猷,định xuân chính nguyệt phạm bỉnh di suất đằng châu khoái châu nhân công du
𩸄羅𩵜𩸄,quả là cá quả
没梗椥𠄼󰮏梗椥𢢲緣辰𥙩渚𦖑户行,một cành tre năm sáu cành tre đẹp duyên thì lấy chớ nghe họ hàng
十月太師鄭檢命舍人司華陽傕督長安天䦕等府降民平築堤路開闊道途起自庯葛直至平凉通𢙇安山明以轉運粮食,Thập nguyệt Thái sư Trịnh Kiểm mệnh xá nhân ti Hoa Dương thôi đốc Trường Yên Thiên Quan đẳng phủ hàng dân bình trúc đê lộ khai khoát đạo đồ khởi tự Phố Cát trực chí Bình Lương thông Hoài An Sơn Minh dĩ chuyển vận lương thực
官途冗濫職此之由,quan đồ nhũng lạm chức thử chi do
󰒂昆𡥙𣈙之敢堆𢮩,nghĩa con cháu rày chi dám đôi co
陳真先士卒挺身詣行在拜謁,Trần Chân tiên sĩ tốt đĩnh thân nghệ hành tại bái yết
冬十月流黎討等于遠州,đông thập nguyệt lưu lê thảo đẳng vu viễn châu
丁未漢建興五年吳黄武六年,Đinh Mùi Hán Kiến Hưng ngũ niên Ngô Hoàng Vũ lục niên
罾罩越亇庄嫌各嵬,tăng trạo vợt cá chăng hiềm các ngôi
鵉浪𨃴䚂如𪳔,loan rằng gót đỏ như son
恨,hận
味之産達君臣,vị chi sẵn đặt quân thần
浪紅顔自𠦳初,Rằng Hồng nhan tự nghìn xưa
婢故有是令,tì cố hữu thị lệnh
命李常傑總諸軍伐占城不克,mệnh lí thường kiệt tổng chư quân phạt chiêm thành bất khắc
評,bình
八日哀牢盆忙使人来貢方物賜織金衣二件絹五四,bát nhật ai lao bồn mường sử nhân lai cống phương vật tứ chức kim y nhị kiện quyến ngũ tứ
坦󱚚種核肯堯,đất rắn trồng cây khẳng khiu
以史部尙書兼御史臺都御史張國華爲少傅文溪侯,Dĩ Sử bộ Thượng thư kiêm Ngự sử đài đô ngự sử Trương Quốc Hoa vi Thiếu phó Văn Khê hầu
秋八月國師明空卒師長安府嘉遠縣譚舍社人顯靈事驗凣水旱災傷禱之輙應今膠水普賴等寺皆有塑像奉事焉,Thu bát nguyệt Quốc sư Minh Không tốt Sư Trường An phủ Gia Viễn huyện Đàm Xá xã nhân hiển linh sự nghiệm Phàm thuỷ hạn tai thương đảo chi triếp ứng Kim Giao Thuỷ Phả Lại đẳng tự giai hữu tố tượng phụng sự yên
意怪𠰚𤯨每𠊛每𢝘,ấy quái nhỉ sống mỗi người mỗi nết
傳尼眞假畑𡗶吀𤐝,truyền nơi chân giả đèn trời xin soi
帝𫁷低拱𫂗連帝固𠬠钱低拱󰮏𨑮,đấy song đây cũng mây liền đấy có một tiền đây cũng sáu mươi
以明年爲景治元年,Dĩ minh niên vi Cảnh Trị nguyên niên
守度曰誠有如此皇族乎亦族乎,Thủ Độ viết thành hữu như thử hoàng tộc hồ xích tộc hồ
賊胡迎渃𡆫沔玉𬮦,giặc hồ nghiêng nước vây miền ngọc quan
定義,định nghĩa
状元車駕倍鐄,trạng nguyên xa giá vội vàng
以楊直原爲工部,Dĩ Dương Trực Nguyên vi Công bộ
築㩔,trúc nện
形容沚淬袄巾妙揚,hình dung chải chuốt áo khăn dịu dàng
筆踈㐌劄香群变吟議󰅹埃拯動𢚸,bút thơ đã chép hương còn bén ngâm ngợi nào ai chẳng động lòng
聂惡牟顛似沈,nếp ác màu đen tựa trầm
󰁰歇𠀧歇𦊚歇𠄼,mười hết ba hết bốn hết năm
冲𡽫苦料𡨌棱苦筭,Trong non khó liệu giữa rừng khó toan
庚戌十九年宋淳祐十年春三月地震,Canh Tuất thập cửu niên Tống Thuần Hựu thập niên xuân tam nguyệt địa chấn
十六日詔自今沿邉廵司官如有鈌員吏部擇,thập lục nhật chiếu tự kim duyên biên tuần ti quan như hữu khuyết viên lại bộ trạch
理時蚤㓠頭悲,lẽ thời tao chém đầu bay
姉𫽄闷㛪鐄𦟿,chị chẳng muốn em vàng đuôi
倂𪞍,tính gồm
󱙹󱮙役𭁈𪽝󱮪傳軍𦊚󱝼府圍䇷蓬,trước gây việc dữ bởi mày truyền quân bốn phía phủ vây bịt bùng
𣈙𠳐面献冷冷,rày vâng diện hiến rành rành
二月明張輔劄閲土軍名数取民户三之一分隷各衛所每户各三丁爲准,Nhị nguyệt Minh Trương Phụ tráp duyệt thổ quân danh số thủ dân hộ tam chi nhất phân lệ các vệ sở mỗi hộ các tam đinh vi chuẩn
詔群臣商議,chiếu quần thần thương nghị
海陽山南下畔道賊群起方民日夜不安,hải dương sơn nam hạ bạn đạo tặc quần khởi phương dân nhật dạ bất an
如某底本庒求之,như mỗ đây vốn chẳng cầu chi
五更𠹾𣳔匕匕,ngũ canh chịu khát ròng ròng
後藝皇至安生追念二臣郎命陳安重脩藻鍾舊寺且給田以供其祀賜寺名忠節,hậu nghệ hoàng chí yên sinh truy niệm nhị thần lang mệnh trần an trùng tu tảo chung cựu tự thả cấp điền dĩ cúng kì tự tứ tự danh trung tiết
選補軍族出老,Tuyển bổ quân tộc xuất lão
之,chi
虹羅求𩅛,hồng là cầu vồng
春秋包那女尼,xuân thu bao nả nữ ni
初未䏻輕徭薄賦事有不便於民󰊹將輔國大臣爕理失宜隂陽乖和而致然󰊹將獄訟七當賄賂公行刑多寬濫而𦤶然󰊹將守令未得其人率行非法擾害民間而致然󰊹將怨女未出有傷和氣而致然󰊹抑讒夫猾謀功臣受屈未能伸雪而致然󰊹將土木興而宫室崇󰊹小人進而君子退󰊹言路塞兒上澤壅󰊹,sơ vị năng khinh giao bạc phú sự hữu bất tiện ư dân dư tương phụ quốc đại thần nhiếp lí thất nghi âm dương quai hoà nhi trí nhiên dư tương ngục tụng thất đáng hối lộ công hành hình đa khoan lạm nhi trí nhiên dư tương thủ lệnh vị đắc kì nhân suất hành phi pháp nhiễu hại dân gian nhi trí nhiên dư tương oán nữ vị xuất hữu thương hoà khí nhi trí nhiên dư ức sàm phu hoạt mưu công thần thụ khuất vị năng thân tuyết nhi trí nhiên dư tương thổ mộc hưng nhi cung thất sùng dư tiểu nhân tiến nhi quân tử thoái dư ngôn lộ tắc nhi thượng trạch ung dư
渃𬈈哿汜侯𣵵𡑝㙴,nước giếng cả dẫy hầu ngập sân thềm
臣今劾奏黎适差軍造私船臣等以令󰱑兒探實又勾本軍火頭端稱皆言實有,Thần kim hặc tấu Lê Quát sai quân tạo tư thuyền thần đẳng dĩ lệnh đài nhi thám thực hựu cấu bản quân hoả đầu đoan xưng giai ngôn thực hữu
錦𤾓捲泊𠦳斤,gấm trăm cuốn bạc nghìn cân
十二月天狗星隕有聲如雷,thập nhị nguyệt thiên cẩu tinh vẫn hữu thanh như lôi
浪子羅𡥵罷,lãng tử là con bãi
呐調𦀾𦄾時𢬣拱𫅷,Nói điều ràng BUỘC thì tay cũng già
王曰山蠻之種與水族實殊彼好同惡異故有此病,vương viết sơn man chi chủng dữ thuỷ tộc thực thù bỉ hiếu đồng ố dị cố hữu thử bệnh
䀡朋𩵜𨅿禹门化𧏵,xem bằng cá vượt vũ môn hoá rồng
皮󰮏󰁰餘糁𫡦秋𦝄𦓿䏧恥相虞句,vừa sáu mươi dư tám chín thu lưng cày da xẩy tướng ngù khù
辰𣎃翁𪡦特𠇍銅,thì tháng ông xơi được mấy đồng
𣖗𠶛小底㤝空𢶸,chày kình tiểu để suông không đấm
爫营基底𫁅𨉓󰑼貪,làm dinh cơ để riêng mình là tham
樓臺毛日拯固塘可通,lâu đài mau nhặt chẳng có đường khả thông
代商聖别求伊尹茹漢埃疑特子卿,đời thương thánh biết cầu y doãn nhà hán ai ngờ được tử khanh
𧍝吟吲唯蟡呌荣同,dế ngâm giăng giỏi ve kêu vang đồng
𢢯𢢯汝德先人包除𠓇𡮍蔑分畑麻,ngùi ngùi nhớ đức tiên nhân bao giờ sáng chút một phân đèn mờ
𢃊堯舜民堯舜,vua nghiêu thuấn dân nghiêu thuấn
󰅹埃傲雪𡅍梅,nào ai ngạo tuyết giễu mai
便宜八勦𭛣外董戈,Tiện nghi bát tiễu việc ngoài đổng nhung
蔑本邁󰹞𢪀𢯕清閑,một vốn mười lãi nghỉ ngơi thanh nhàn
㤕爲𢬣㐌潀𪷞𤵺耒群别坤爫牢低,trót vì tay đã nhúng chàm dại rồi còn biết khôn làm sao đây
府路州縣等官宜宣布德意府字部民詞訟賦役務要廉平不可以財媚事上司以希進用,Phủ lộ châu huyện đẳng quan nghi tuyên bố đức ý phủ tự bộ dân từ tụng phú dịch vụ yếu liêm bình bất khả dĩ tài mị sự thượng ti dĩ hi tiến dụng
𨕭爲渃𠁑爲茹,Trên vì nước dưới vì nhà
願爾眾始終一心金石一節以全軍臣父子之義,Nguyện nhĩ chúng thuỷ chung nhất tâm kim thạch nhất tiết dĩ toàn quân thần phụ tử chi nghĩa
水途中絡繹輙問得水否,thuỷ đồ trung lạc dịch triếp vấn đắc thuỷ phủ
修𥹰固𨤰𨕭師具,tu lâu có nhẽ lên sư cụ
矣喂娘歳𥘷享戰𨢇𦹳意,hỡi ôi nàng tuổi trẻ hưởng chén rượu thơm ấy
甲戌七年明洪武二十七年春正月闍婆國商舶來進異馬,giáp tuất thất niên minh hồng vũ nhị thập thất niên xuân chính nguyệt đồ bà quốc thương bách lai tiến dị mã
唉群帖妾聀燶渚派,Hãy còn thiêm thiếp giấc nồng chưa phai
登庸督諸将𭁈飛鶽等相持,Đăng Dung đốc chư tướng dữ Phi Chuẩn đẳng tương trì
𨉟𤴬病敗𢬣蹎列𣈙,mình đau bệnh bại tay chân liệt rày
𡨸眜,chữ mắt
唎呐𢷣揚諸亭,lời nói dở dang chưa dừng
道德盃台免𧁷巾,đạo đức vui thay miễn khó khăn
丁卯十一年明洪武二十年春二月上皇自葆和宫還京,đinh mão thập nhất niên minh hồng vũ nhị thập niên xuân nhị nguyệt thượng hoàng tự bảo hoà cung hoàn kinh
妾請潜加體,thiếp thỉnh tiềm gia thể
𢬣扲擂色打潘遣衝󱚢妬揞昂榾銅,tay cầm roi sắt đánh phăng khiến xông vào đó ôm ngang cột đồng
梗花󰝡半𠓨𠓨俚倴,Cành hoa đem bán vào thuyền lái buôn
失所廊盈迎󰘚𠫾,thất thửa láng giềng ngảnh mặt đi
弋弋𦀊𦼜𦿄,dặc dặc dây sắn sướng
及金卒帝委上相鄭檢總裁國家事務故令黄鎮守順化徵納租税以供國用,Cập Kim tốt Đế uỷ Thượng tướng Trịnh Kiểm tổng tài quốc gia sự vụ cố lệnh Hoàng trấn thủ Thuận Hoá trưng nạp tô thuế dĩ cúng quốc dụng
階次,giai thứ
俯伏而跪譯問曰爾占主歟對曰是也,phủ phục nhi quỳ dịch vấn viết nhĩ chiêm chủ dư đối viết thị dã
耗損奴蒸氣奇精实𨒒歇𠀧歇𦊚歇𠄼,hao tổn nô chưng khí cả tinh thực mười hết ba hết bốn hết năm
春瑞雪降,Xuân thuỵ tuyết giáng
六月定文武服色自一品至三品著紅衣四五品著綠衣餘著青,lục nguyệt định văn võ phục sắc tự nhất phẩm chí tam phẩm trước hồng y tứ ngũ phẩm trước lục y dư trước thanh
𩂏󱦅󰛰𡏢防筭論皮,che chòi bên mả phòng toan trọn bề
喑啞喁𠰉保饒別之,ấm á ngọng ríu bảo nhau biết gì
卞蒸󰡎園𥙩梞鈐坦底帝㐌麻𢷀連時渃沚燒滚滚,bèn chưng dưới vườn lấy gậy cắm đất để đấy đã mà nhổ lên thời nước chảy theo cuồn cuộn
甲午望月有食之,giáp ngọ vọng nguyệt hữu thực chi
柯𡗶橷𣷭多端,CƠ trời dâu bể đa đoan
店怒旗群卷𩙍𦼔箕簾㐌卷𩄲,điếm nọ cờ còn cuốn gió lều kia rèm đã quyện mây
紙倣𤾓詞,giấy phỏng trăm tờ
恨𠊛㘓𥒥責命朗盧,giận người lờn đá trách mình lẳng lơ
十八日申時鄭綏鄭惟悛等陽言勘平地處二營鎮守於驛望社,thập bát nhật thân thì trịnh tuy trịnh duy thuân đẳng dương ngôn khám bình địa xứ nhị doanh trấn thủ ư dịch vọng xã
月娥停胣於耒,nguyệt nga đành dạ ở rồi
𠊛些埃𡘮錢𢙇典低,người ta ai mất tiền hoài đến đây
臺𦎛𤐝旦𨁪䕯朱庄,đài gương soi đến dấu bèo cho chăng
㳥泣廢興𥋳沕遁鐘回今古𦗏亘毛,sóng rập phế hưng coi vẫn rộn chuông hồi kim cổ lắng càng mau
甚至,Thậm chí
戊申三年宋淳熙十五年夏五月旱,Mậu Thân tam niên Tống Thuần HI thập ngũ niên Hạ ngũ nguyệt hạn
青白玻瓈酒噐賜占城主,thanh bạch pha lê tửu khí tứ Chiêm Thành chủ
𣈜𣈜󱉁𡏢淡仙,NGÀY ngày chơi mả Đạm Tiên
又分兵𭁈西道将莫玉璉等進擊雷陽東山各縣,hựu phân binh dữ tây đạo tướng mạc ngọc liễn đẳng tiến kích lôi dương đông sơn các huyện
𡲤冲㙴桂宫𦝄,Vả trong thềm quế cung TRĂNG
明張輔等復冦乂安行在清化演州皆𨺻,Minh Trương Phụ đẳng phục khấu Nghệ An hành tại Thanh Hoá Diễn Châu giai hãm
炎淥咹存報牢,vẹm luộc ăn giòn béo sao
空歇計之𪮏智術,khong hết kể chi tay trí thuật
圍棊笑曰佗不畏吾神弩耶佗軍逼近王舉弩已折矣,vi kì tiếu viết Đà bất uý ngô thần nỗ da Đà quân bức cận vương cử nỗ dĩ triết hĩ
𢚸芇紅用𧺀淶拯𤴬,Lòng nào hồng rụng thắm rời chẳng đau
𫏾固頭𨍦固󰬲󰞯欣每物噲羅㺔班乃唹涓吏固𦟷,trước có đầu sau có đuôi lớn hơn mọi vật gọi là voi ban nãy ờ quên lại có buồi
𨕭撩󰜋象𤽸堆󰋃𪵟,trên treo một tượng trắng đôi lông mày
俗語,tục ngữ
據牢隔阻渃𡽫,cớ sao cách trở nước non
帝無撥亂才又棄其輔自取滅亡非不幸也,Đế vô bát loạn tài hựu khí kì phụ tự thủ diệt vong phi bất hạnh dã
𠊚調怍奴固才坤當,người đều sợ nó có tài không đương
人咸曰可以折獄時見東潮巨乍人史臣吳士連曰時見過為異行以矯時人嘱托之弊猶晏嬰過為儉約以矯𬋩仲僣禮之奢也,nhân hàm viết khả dĩ triết ngục thời kiến đông triều cự sạ nhân sử thần ngô sĩ liên viết thời kiến quá vi dị hành dĩ kiêu thời nhân chúc thác chi tệ do yến anh quá vi kiệm ước dĩ kiêu quản trọng tiếm lễ chi xa dã
次一,thứ nhất
爪哇商舶入貢方物,Trảo Oa thương bạc nhập cống phương vật
󰅒𡥵𨖲󰜋𣈕𡥵𨖲𠀧,nay con lên một mai con lên ba
紇𩅹,hạt mưa
𡞕咹腩,vợ ăn nem
由是畜養士卒招亡納叛陰求黎氏子孫立之以圖恢復,do thị súc dưỡng sĩ tốt chiêu vong nạp phản âm cầu lê thị tử tôn lập chi dĩ đồ khôi phục
吏恾仍𭛣󰟴𡗶旦𨍦,lại mang những việc tày trời đến sau
欺󰡲𠳨柳章臺,khi về hỏi liễu chương đài
公藴内悅其言而頗疑其有異謀陽責之曰公何爲出是言吳必執公送官,Công Uẩn nội duyệt kì ngôn nhi pha nghi kì hữu dị mưu dương trách chi viết Công hà vi xuất thị ngôn ngô tất chấp công tống quan
若鼓已三發之後而百官猶在朱雀門外并鐘已過五十之後,nhược cổ dĩ tam phát chi hậu nhi bách quan do tại chu tước môn ngoại tịnh chung dĩ quá ngũ thập chi hậu
夢𨑮𣎃𫤯𧥃𤛠辰𧗱,mồng mười tháng tám chọi trâu thì về
𪳼責𠊛些𣅶稚中,chớ trách người ta lúc trẻ trung
耚𡶀麻咹沐𤂬麻㕵,bừa núi mà ăn múc suối mà uống
侈𦖑势賊㐌散,xảy nghe thế giặc đã tan
聀香䦕隴吝𢠩更𨱽,Giấc hương quan luống lần mơ canh dài
𥪞餒特𩵜𠦳頭,trong nuôi được cá ngàn đầu
明帝罵不許,Minh đế mạ bất hứa
遣范師孟徃辨之,Khiến Phạm Sư Mạnh vãng biện chi
䁀鍾牢女咹𡎢朱安,Đỉnh chung sao nỡ ăn ngồi cho an
𣃣埋吏﨤厨尼,vừa may lại gặp chùa này
迁都時乙固󰟯𨒻台,thiên đô thời ắt có dường đổi thay
𭓇道蜍柴,học đạo thờ thầy
忍󰋈呐淬𨅸𦋦,Nhận ngừng nói tủi đứng ra
刼城刼社刼民如魔𩛜渴如神噐𤴬,cướp thành cướp xã cướp dân như ma đói khát như thần khí đau
五月卓筆山大石崩其石直數丈,ngũ nguyệt trác bút sơn đại thạch băng kì thạch trực sổ trượng
立嚴埃敢細𧵆𪽝官遜坦朱民怒𢢁,lập nghiêm ai dám tới gần bởi quan đún đởn cho dân nó nhờn
豪郡公乃乞向導引兵兼行海道出安廣擒壮王以圖報效,Hào quận công nãi khất hướng đạo dẫn binh kiêm hành hải đạo xuất Yên Quảng cầm Tráng Vương dĩ đồ báo hiệu
夏五月貶禮部右侍郎黎伯玉爲内人書家,Hạ ngũ nguyệt biếm Lễ bộ hữu thị lang Lê Bá Ngọc vi Nội nhân thư gia
𦷾号󰑼処海陽,đấy hiệu là xứ hải dương
㝵渃些疑浪孛㐌失蒸賊,người nước ta ngờ rằng bụt đã mất chưng giặc
𢖵𠳒神夢𤑟𤉜,Nhớ lời thần mộng rõ ràng
娘時弼弼聀仙,Nàng thì bặt bặt giấc tiên
魂𧊉𥊚𥇀𠦳𨤵󰜋󰒂虶箴拙𦒹𢆥偷,hồn bướm mơ màng nghìn dặm một nghĩa vò chăm chút sáu năm thâu
役博空雙碎𣩂𣦍𣩂𣦍𫳵𡝖倍傍台,việc bác không xong tôi chết ngay chết ngay sao nỡ vội vàng thay
𫯳終渚易埃朝朱埃,Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai
初󰅒調重𠊛眞寔埃乃󰅹於几待盃,xưa nay đều trọng người chân thật ai nấy nào ưa kẻ đãi bôi
恩覃越甸山川外人仰堯天日月中,ân đàm việt điện sơn xuyên ngoại nhân ngưỡng nghiêu thiên nhật nguyệt trung
󰡠封䀡幅𬌓书,mở phong xem bức tấm thư
𢸚𢲾饒𨖲奴於𡽫,bồng bế nhau lên nó ở non
店亏庄南恒地倚嘆伤,đêm khuya chẳng nằm hằng rỉ ỷ than thương
扶髙棄寨走大蠻州,Phù Cao khí trại tẩu Đại Man châu
𣌋𧻭亏𦣰,sớm dậy khuya nằm
追論陣亡,truy luận trận vong
陳真以弘裕逐鄭綏乃舉兵攻弘裕先是惟産𭁈鄭綏同族惟㦃養陳真為義子密劄山西各營子弟擊之,trần chân dĩ hoằng dụ trục trịnh tuy nãi cử binh công hoằng dụ tiên thị duy sản dữ trịnh tuy đồng tộc duy sản dưỡng trần chân vi nghĩa tử mật tráp sơn tây các dinh tử đệ kích chi
昆󰑼哀帝𢜗惏,con là ai đế vụng lầm
懺生車馭産床畧娄,sắm sanh xe ngựa sẵn sàng trước sau
渃𢚸溪裊𫏌群溇,nước lòng khe nẻo lối còn sâụ
英雄𠬠丿﨤婵娟,Anh hùng một phút gặp thuyền quyên
太公初𠬛杆构歆埋滝渭默油制盃,thái công xưa một cần câu hôm mai sông vị mặc dầu chơi vui
渚杜蒸𣘃橷,chớ đỗ chưng cây dâu
蒲育𫽄𦤾盘次𠄼,bồ dục chẳng đến bàn thứ năm
油㵢畜畜畑車𪹚𪹚,dầu sôi sục sục đèn xa bừng bừng
俗伮咹辰咹扑麻空默襖裙,tục nó ăn thì ăn bốc mà không mặc áo quần
栢冐刃决戦尋遇害,Bách mạo nhận quyết chiến tầm ngộ hại
蒸疎𤽗松川朋𤳇飭孟衝賊𡲤過蒸蘇蕯,chưng thơ ngươi tùng xuyên bằng trai sức mạnh xông giặc vả quá chưng to tát
局成敗侯󱩄𠃅𩯀焒窮通如󱢚󰟀肝,cuộc thành bại hầu cằn mái tóc lửa cùng thông như thốc buồng gan
冬十月帝親征以奉乾王為京師留守,Đông thập nguyệt Đế thân chinh dĩ Phụng Càn Vương vi Kinh sư lưu thủ
重職不可也,trọng chức bất khả dã
惟㦃力戰公真敗死,Duy sản lực chiến Công Chân bại tử
癩瓜羅畬𤝞,lại qua là dưa chuột
固󱮄󱟖𦥃𠄼𬙞󱮁渃,có lúc sâu đến năm bảy sải nước
入格者仍生徒不入格者留學三年,Nhập cách giả những sinh đồ bất nhập cách giả lưu học tam niên
城外餘󰮏𨒒𠄻,thành ngoài hơn sáu mươi lăm
𩵜盆𩵜洡舂升𠊛盆𠊛別待滕拱埃,cá buồn cá lội thung thăng người buồn người biết đãi đằng cùng ai
升量冬木苔升斗量苔斗計庄掣之,thăng lượng đong múc đầy thăng đấu lượng đầy đấu kể chăng xiết gì
廟茹大宗󰡎𬮌數边西南,miếu nhà thái tông dưới cửa sổ bên tây nam
尼托共弄媄,nay thác cùng lòng mẹ
神宗皇帝諱陽煥聖宗之孫仁宗之姪崇賢候之子乃夫人杜氏所生也年方二歲育于宫中立爲皇太子仁宗崩遂登太寳在位十一年壽二十三歲崩于永光帝之𥘉年猶有同心及長性資聪睿大有爲修政立事任賢使能正始正終詳密欵曲無失於正雖身󰞿恶疾尋有藥之天意有在也然酷好祥瑞崇尚浮屠奚足,Thần Tông Hoàng Đế Huý Dương Hoán Thánh Tông chi tôn Nhân Tông chi điệt Sùng Hiền hầu chi tử nãi phu nhân Đỗ thị sở sinh dã Niên phương nhị tuế dục vu cung trung lập vi hoàng thái tử Nhân Tông băng toại đăng thái bảo Tại vị thập nhất niên thọ nhị thập tam tuế băng vu Vĩnh Quang Đế chi sơ niên do hữu đồng tâm cập trưởng tính tư thông duệ đại hữu vi tu chính lập sự nhiệm hiền sử năng chính thuỷ chính chung tường mật khoản khúc vô thất ư chính Tuy thân anh ác tật tầm hữu dược chi thiên ý hữu tại dã Nhiên khốc hiếu tường thuỵ sùng thượng phù đồ hề túc
終𦝄𨷑󰜋𡾵行,chung lưng mở một ngôi hàng
吕蹎卒㐌𠓨低,Lỡ chân trót đã vào đây
惠肅素斥佛老因言曰臣不知素食更有何利益,huệ túc tố xích phật lão nhân ngôn viết thần bất tri tố thực cánh hữu hà lợi ích
先帝時各衛將校過犯降為武隊至是復用之,Tiên đế thời các vệ tướng hiệu quá phạm giáng vi võ đội chí thị phục dụng chi
熙春帝初耕籍田于隊山得金一小甕,Hi Xuân đế sơ canh tịch điền vu Đọi sơn đắc kim nhất tiểu úng
尋払坭陽薹𫮇𡳶,tìm chàng nơi dương đài lối cũ
頒衣服賜僧道,Ban y phục tứ tăng đạo
生浪分陷縁灰,sinh rằng phận hẩm duyên hoi
細旬會奇都饒,tới tuần hội cả đua nhau
畑𢴇𥑥,đèn chụp sành
但作惡者止有数人海濱山峝百姓爲其所逼脅或助與粮食或󰅾領同行到處爲冦皆出於不得已爲其所誤非由本心,Đản tác ác giả chỉ hữu số nhân hải tân sơn động bách tính vi kì sở bức hiếp hoặc trợ dữ lương thực hoặc đái lĩnh đồng hành đáo xứ vi khấu giai xuất ư bất đắc dĩ vi kì sở ngộ phi do bản tâm
扲國補󰑼,cầm cuốc bổ ra
㛪停𢚁色誇才,em đừng cậy sắc khoe tài
𦋦恩舍勸要商,ra ơn xá khuyến yêu thương
固几傳保婆金僊典丕,có kẻ truyền bảo bà kim tiên đến vậy
歆歆𠀲孟可𢧚𢶢城茹公侯,hăm hăm đứa mạnh khả nên chống thành nhà công hầu
箋誓拱討󰜋章𩯀𩄲󰜋約刀鐄𢺺𠄩,tiên thề cùng thảo một chương tóc mây một ước dao vàng chia hai
時骸𦹳昌玉㐌塟𠓨蒸䏾亇󰡎滝,thời hài thơm xương ngọc đã táng vào chưng bụng cá dưới sông
又朝臣上奏為大臣背國從偽,Hựu triều thần thượng tấu vi đại thần bội quốc tòng nguỵ
𩄲𩄲霂霂忍無情,mây mây móc móc nhẫn vô tình
春三月辛亥三帝在屈獠洞中日久肙瘴病薨,Xuân tam nguyệt Tân Hợi Nam Đế tại Khuất Lạo động trung nhật cửu quyên chướng bệnh hoăng
毕哿,tất cả
啉𠽍畑行󱙌更月,lâm râm đèn hạnh năm canh nguyệt
𥙩𠳒凶險押緣朱陳,Lấy lời hung hiểm ép duyên Châu Trần
冬十月宋人來附,Đông thập nguyệt Tống nhân lai phụ
史臣吳士連曰李祖之興天啓其祥見於震木之迹,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Lí Tổ chi hưng thiên khải kì tường kiến ư chấn mộc chi tích
稔昌𠁑坦珠眉哭丸𧖱𨕭𢬣𠲶𠰘唭,nắm xương dưới đất chau mày khóc hòn máu trên tay mỉm miệng cười
姑鱗鯺鳯少夷物󰠲,Cô lân chả phượng thiếu gì vật đâụ
逴𢜠庒絆󰖥絲每調,rước mừng chẳng bợn tóc tơ mọi điều
帝曰攻城下策也,đế viết công thành hạ sách dã
應試者五千人取陳翼等,ứng thí giả ngũ thiên nhân thủ trần dực đẳng
𩅹𣻆𫗃𠺙𩆪𩂟𠯻𠯻棱怒𠶑𠶑𡶀箕,mưa tuôn gió thổi mịt mù ào ào rừng nọ ù ù núi kia
事聞命李常傑等討之,sự văn mệnh lí thường kiệt đẳng thảo chi
役𧵆賖沛債戒尸埃,việc gần xa phải trái giái thây ai
焒𪹷𤈜顛固味,lửa nướng cháy đen có mùi
𠸦浪窖頡𧵑茹宦娘,Khen rằng Khéo HỆT của nhà Hoạn nương
忍双𪰛萬事戈,nhịn sòng thì vạn sự qua
法代初意󱘆扒斫,phép đời xưa ấy no bắt chước
𠹌󰂄,nâng niu
先是宜民母楊氏賁得罪於太宗宜民不得立乃陰𢙇異圖窺窬神噐與其徒范屯,Tiên thị Nghi Dân mẫu Dương Thị Bí đắc tội ư Thái Tông Nghi Dân bất đắc lập nãi âm hoài dị đồ khuy du thần khí dữ kì đồ Phạm Đồn
𬑉花𦖻󰠱󰅹群𦝄窮頭檜𨃴𨀛𢬣撴,mắt hoa tai nặng nào còn lưng còng đầu gối gót chồn tay run
香畑𣅘𣌋度身別兜舘楚楼秦遠󱖮,hương đèn khuya sớm độ thân biết đâu quán sở lầu tần viển vông
月娥汝細㤕𢚷分𠇮,nguyệt nga nhớ tới xót xa phận mình
𢷏𬑵哏𨱽,bóc vắn cắn dài
𡢐恨為縁底𠳨𠵘,sau hận vì duyên để mỏi mòn
𡎦𨕭朱姉𥛉耒仕䜹,Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa
公同五道伐哀牢大破之入老撾城󰱐寶物其,Công đồng ngũ đạo phạt Ai Lao đại phá chi nhập Lão Qua thành hoạch bảo vật Kì
升華府雖有設官而占城猶有長路占管明但載空名而以,thăng hoa phủ tuy hữu thiết quan nhi chiêm thành do hữu trường lộ chiếm quản minh đản tải không danh nhi dĩ
手一足之間血脉有滯筋骸不寕則藥餌以,thủ nhất túc chi gian huyết mạch hữu trệ cân hài bất ninh tắc dược nhĩ dĩ
𡗶和固雪景添牟,trời hoà có tuyết cảnh thêm mầu
廷琛爭辨以為占人犯順擾邊而睿宗有禦患救民之功何爲不吊明復遣使吊,đình thám tranh biện dĩ vi chiêm nhân phạm thuận nhiễu biên nhi duệ tông hữu ngự hoạn cứu dân chi công hà vi bất điếu minh phức khiến sứ điếu
𦖑𠳒如摺干濃因期赴󰁮决𢚸尋芳,nghe lời như dập cơn nồng nhân kỳ phó cử quyết lòng tìm phương
󰖥絲渚𡭧填恩生成,Tóc tơ chưa chút đền ơn sinh thành
綏乃走入清華,tuy nãi tẩu nhập thanh hoa
又得西真一水隊輕船突進,hựu đắc tây chân nhất thuỷ đội khinh thuyền đột tiến
烏合響應者殆以萬數人情騷擾方民不得休息,ô hợp hưởng ứng giả đãi dĩ vạn số nhân tình tao nhiễu phương dân bất đắc hưu tức
苟或執迷則󰟸刻之間山川将為平地君臣将為腐草矣,câu hoặc chấp mê tắc khoảnh khắc chi gian sơn xuyên tương vi bình địa quân thần tương vi hủ thảo hĩ
檮𠊛訥涅,đào người dốt nát
命禮部尚書兼史官副總裁知昭文舘秀林局鄧鳴謙𢮪大越歷代史記鳴謙山圍圍自号脱軒先越鑑詠史詩集行于世,mệnh lễ bộ thượng thư kiêm sử quan phó tổng tài tri chiêu văn quán tú lâm cục đặng minh khiêm soạn đại việt lịch đại sử ký minh khiêm sơn vi vi tự hiệu thoát hiên tiên việt giám vịnh sử thi tập hành vu thế
󰣑俸󱋭花󱋓月尼,sớm bỗng lờm hoa chán nguyệt này
史臣吳士連曰吳南晋以義除殘克復舊物足以慰祖宗之靈紓神人之憤,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Ngô Nam Tấn dĩ nghĩa trừ tàn khắc phục cựu vật túc dĩ uý tổ tông chi linh thư thần nhân chi phẫn
矯公冲帳𨀈𦋦,kiều công trong trướng bước ra
口,khẩu
紇珠,hạt châu
󱬯󱬯堂陛嚴嵬聖位位威󰀩顕德㝵,vênh vênh đường bệ nghiêm ngôi thánh vợi vợi uy nghi hiển đức người
以御庫書家梁改守清化府,dĩ ngự khố thư gia lương cải thủ thanh hoá phủ
𥈴𬂙𩆐𩃳䦕河,ngước trông sẫm bóng quan hà
𪟂𥯌㧴楛𨕭岸𠴝咹粓苦樊󱋔供埃,chém tre ngả gỗ trên ngàn uống ăn kham khổ phàn nàn cùng ai
覩𥺊𠓨𤭶,đổ gạo vào hông
旨揮試字民人限是月二十日就本道考試,chỉ huy thức tự dân nhân hạn thị nguyệt nhị thập nhật tựu bản đạo khảo thí
時有神祠為其所毀晦卿夜夢神人來告復修之,Thời hữu thần từ vi kì sở huỷ Hối Khanh dạ mộng thần nhân lai cáo phục tu chi
二月初三日定題奉本例署字體式,Nhị nguyệt sơ tam nhật định đề phụng bản lệ thự tự thể thức
以示為人父者不可溺愛而陷敗家支祸為人子者不可昧󰒂而長傷化之風,dĩ thị vi nhân phụ giả bất khả nịch ái nhi hãm bại gia chi hoạ vi nhân tử giả bất khả muội nghĩa nhi trưởng thương hoá chi phong
󱋔呢此𫩫䀡娘爫牢,nằn nì thử ướm xem nàng làm sao
文章經史󰒍通恪常,văn chương kinh sử làu thông khác thường
󱥕󱥌辰搏𦥃茄𦛊群𤴬𬑉𣜾𫥨𦥃外,nứng c thì vác đến nhà l còn đau mắt chưa ra đến ngoài
修南郊昭事殿,tu nam giao chiêu sự điện
槃預拖連,bàn dựa đỡ lên
價停繡口錦心恪常,Giá đành tú khẩu cẩm tâm khác thường
急時懺所礼公,KÍP THÌ sắm sửa LỄ công
六月以誕日為天聖節,Lục nguyệt dĩ đản nhật vi Thiên Thánh tiết
𥾽形爫將破城閻王,bện hình làm tướng phá thành diêm vương
他浪𨅸丕餒身脿󱤾,thà rằng đứng vậy nuôi thân béo mầm
禁戢軍士不得侵掠使民安業,Cấm tập quân sĩ bất đắc xâm lược sử dân an nghiệp
若此令一行其諸權勢所該隨而效之更加選補民命将,Nhược thử lệnh nhất hành kì chư quyền thế sở cai tuỳ nhi hiệu chi cánh gia tuyển bổ dân mệnh tương
𤑟𤉜𡎦妬𫽄󰑼束生,Rõ ràng ngồi đó chẳng là Thúc sinh
𭛁天長保慈太后舶引䌫八艘徽姿皇妃百二艘,phát thiên trường bảo từ thái hậu bách dẫn lãm bát sưu huy tư hoàng phi bách nhị sưu
二十八日明皇太子厚照即皇帝位改元正德是爲武宗,Nhị thập bát nhật Minh hoàng thái tử Hậu Chiếu tức hoàng đế vị cải nguyên Chính Đức Thị vi Vũ Tông
仁宗得聖賢之精有金僊之相體質渾全慈仁和易,nhân tông đắc thánh hiền chi tinh hữu kim tiên chi tướng thể chất hồn toàn từ nhân hoà dị
帽覩𬰢𨫊,mũ đỏ mặt sắt
搣勿𢬣擒權將帥,diệt vắt tay cầm quyền tướng soái
漢詔令郡國立太宗𦺓,Hán chiếu lệnh quận quốc lập Thái Tông miếu
海若析𢧚梗桂子江妃占特職蟾宮,hải nhược chiết nên cành quế tử giang phi chiếm được chức thiềm cung
游兵至太祖津今復古是帝移舶過東岸江避之,Du binh chí Thái Tổ tân kim Phục Cổ thị Đế di bách quá Đông Ngạn giang tị chi
情麻庒論朱陳字𢧚,tình mà chẳng trọn cho trần chữ nên
駭雄埃乃󰝡饒𧼌𨱽,hãi hùng ai nấy đem nhau chạy dài
王通由丘温過西陽橋屯古所渡造浮橋以濟師,Vương Thông do Khâu Ôn quá Tây Dương kiều đồn Cổ Sở độ tạo phù kiều dĩ tế sư
承憲官果有恩怨賄賂類奏不公以致善惡混淆功過失實科󰱑等官體實劾奏送問,Thừa hiến quan quả hữu ân oán hối lộ loại tấu bất công dĩ trí thiện ác hỗn hào công quá thất thực khoa đài đẳng quan thể thực hặc tấu tống vấn
黎可等文賊,Lê Khả đẳng văn tặc
𠻵𠸟𨢇󰉺掑𣆐,Mảng vui rượu sớm cờ trưa
上先還宫,Thượng tiên hoàn cung
𡨸廉𧍆蒲,chữ lem cua bò
細𨆢坤別爫牢恪󰅹如体𧉝𠓨𧯄𧍆,tới lui khôn biết làm sao khác nào như thể cáy vào hang cua
魚霞㕠曰𣈜常覩𧉻鷸堆孤勢碍𥉰,ngư hà song viết ngày hằng đủ bạng duật đôi co thế ngại dòm
凸洡,đột lồi
尽心撫恤軍民爱慕納税例無欠少者方考稱聀如例陞賞,Tận tâm phủ tuất quân dân ái mộ nộp thuế lệ vô khiếm thiếu giả phương khảo xứng chức như lệ thăng thưởng
󱙹營五丈俸󱯫將星,trước dinh ngũ trượng bỗng mờ tướng tinh
洲,châu
恄𠁀桀紂多淫,ghét đời kiệt trụ đa dâm
真臘國來貢,Chân Lạp quốc lai cống
卞呌翁舘吲浪可筭攕󱙯徒咹朱皮,bèn kêu ông quán dặn rằng khá toan sắm sửa đồ ăn cho bề
惜功博媄生成𫥨㛪,tiếc công bác mẹ sinh thành ra em
八月欽差權吏科給事中汧仁壽劾奏安󰘊鎮總兵黎悔不能料敵督將屈打追討失利致有敗衂,bát nguyệt khâm sai quyền lại khoa cấp sự trung nghiên nhân thọ hặc tấu an bang trấn tổng binh lê hối bất năng liệu địch đốc tướng khuất đả truy thảo thất lợi trí hữu bại nục
相與推爲眾長,tương dữ suy vi chúng trưởng
俑昆蒲𥈱,dũng con bù nhìn
婺𠎣𣃣課桃夭,vụ tiên vừa thuở đào yêu
二十六日定󰦛禮󰒂課農桑令,nhị thập lục nhật định đôn lễ nghĩa khoá nông tang lệnh
剧,cưa
考究,khảo cứu
竹梅爫伴興踈濃,trúc mai làm bạn hứng thơ nồng
因以銳師繼之,nhân dĩ nhuệ sư kế chi
󰝸埋麻及𠯿𠨪,chẳng may mà gặp lúc nghèo
又分命太尉阮有僚總督水軍進至青林𭁈廷爱相為表裏救援官軍在錦江,Hựu phân mệnh Thái uý Nguyễn Hữu Liêu tổng đốc thuỷ quân tiến chí Thanh Lâm dữ Đình Ái tương vi biểu lí cứu viện quan quân tại Cẩm Giàng
冬十月立重光寺碑,đông thập nguyệt lập trùng quang tự bi
𣊾𣉹買特󰡫尼𠸗箕哏𧎠𬙞𣈗除粓,bây giờ mới được thế này xưa kia cắn rận bảy ngày trừ cơm
太平凣十二,Thái Bình phàm thập nhị
𫯳醜𡢼醜仍󱡙𦓡𫅷,chồng xấu vợ xấu những lo mà già
丁巳四年元延祐四年春三月合䯻天真懿貞徽真惠真聖真五公主,đinh tị tứ niên nguyên diên hựu tứ niên xuân tam nguyệt hợp kết thiên chân ý trinh huy chân huệ chân thánh chân ngũ công chúa
悶𥙩理利害共保,muốn lấy lẽ lợi hại cùng bảo
是日大水,Thị nhật đại thuỷ
入関中嵬承相府,nhập quan trung ngôi thừa tướng phủ
群當推𠓀擬𡢐,Còn đương suy trước nghĩ sau
偨𧴤吱主茄,thầy bói chê chủ nhà
辛酉元年梁七年,Tân Dậu nguyên niên Lương thất niên
嫌爲馭唉群賖,hiềm vì ngựa hãy còn xa
眉某歆遙𢚸墨客,mày mõ hôm dao lòng mặc khách
戊灰呂渚欺湄,mồ hôi lã chã khi mưa
尼賒特𫽄固𠊛芇車,Nơi xa được chẳng có người nào xa
汰調扒媄昆娘,thảy đều bắt mẹ con nàng
欺𢝙制渃弱𡽫蓬𣅶𨄹景𦝄冲𩙌沫,khi vui chơi nước nhược non bồng lúc dạo cảnh trăng trong gió mát
亇魴㐌堵𡓋,cá phường đã đỏ đuôi
唐帝遣内侍左監門衛將軍楊思朂都護元楚客討平之,Đường Đế khiển Nội thị tả giám môn vệ tướng quân Dương Tư Húc Đô hộ Nguyên Sở Khách thảo bình chi
廊廟𪽛蜍祖先,lang miếu đền thờ tổ tiên
式𩄲隊𣅶辣濃,thức mây đòi lúc nhạt nồng
冲茹柴伵呐󰠐杜釋奴爫𫼿𡓇𤻭蚤,trong nhà thầy tớ nói thầm đỗ thích nó làm gãi chỗ ngứa tao
徒𦋦准𫇰尋柴云仙,dò ra chốn cũ tìm thầy vân tiên
盖有上皇而從其命,cái hữu thượng hoàng nhi tòng kì mệnh
園紅之敢垠巢𪀄撑,vườn hồng chi dám ngăn rào chim xanh
觧之,giải chi
大者結成三十黨小者亦不下數十餘群,Đại giả kết thành tam thập đảng tiểu giả diệc bất hạ sổ thập dư quần
人君出警入蹕此禮之常,Nhân quân xuất cảnh nhập tất thử lễ chi thường
小婵圭於北京,Tiểu thiền quê ở Bắc Kinh
𦋦𠓨蹺偻青衣,Ra vào theo lũ thanh y
愁爫𨢇𤁕悶拵花喂,sầu làm rượu lạt muộn dồn hoa ôi
郑歆課畧謀󰠐害碎,trịnh hâm thuở trước mưu thầm hại tôi
追謚顯祖宣祖太祖皇帝皇太后以下尊號,truy thuỵ hiển tổ tuyên tổ thái tổ hoàng đế hoàng thái hậu dĩ hạ tôn hiệu
酉𢚸箕丕群𠳒󰀎牢,Dẫu lòng kia vậy còn lời ấy sao
楼花箕彷彿唏香,lầu hoa kia phảng phất hơi hương
由是明人肆虐,Do thị Minh nhân tứ ngược
蘿蓮󱘐襖蹎裙,lá sen gấu áo chân quần
王󰜏𦖑閉饒𠳒,Vương bà nghe bấy nhiêu lời
𨀒駒𥊢󰂤渃𡽫圭𠊛,vó câu thẳng ruổi nước non quê người
边,bên
十二月初一日帝飲鴆自盡,thập nhị nguyệt sơ nhất nhật đế ẩm chậm tự tận
固常盛衰,có thường thịnh suy
𧵑饒生拯特昆䝨,của nhiều sinh chẳng được con hiền
訥蓬栗棘󰅹𪮏沛綽像𪤻,nuốt bồng lặt cức nào tay phải xước tượng da
不情浽陣𩄲湄,Bất tình nổi trận mây mưa
𠫾泣𦊚𣷭𠃩洲𧿨𧗱󱝾𤇮𤝞𪻋𡄎蹎,đi khắp bốn bể chín châu trở về xó bếp chuột chù gặm chân
恩人,ân nhân
隔𩂟羕鎫玉收,cách mù dường mâm ngọc thu
既而彦疑文奎有異謀乃使人射殺文奎於江中,kí nhi ngạn nghi văn khuê hữu dị mưu nãi sử nhân xạ sát văn khuê ư giang trung
况今年值運下元遭逢末刼,huống kim niên trị vận hạ nguyên tao phùng mạt kiếp
三月大震天安殿,Tam nguyệt đại chấn Thiên An điện
作宫墻内粟庫凣二十連,tác cung tường nội túc khố phàm nhị thập liên
是歲旱蝗牛畜多死,thị tuế hạn hoàng ngưu súc đa tử
至大正年間歸順朝廷,chí đại chính niên gian quy thuận triều đình
花強誇卒辰花𣳮,hoa càng khoe tốt thì hoa rã
閉𣇞買浽三彭媒𨖲,Bấy giờ mới nổi tam bành mụ lên
以通侯黎人澍音注爲行軍督𬋩入内大司馬領前後左右四衛兼知新衛軍事,Dĩ Thông hầu Lê Nhân Chú âm chú vi Hành quân đốc quản nhập nội đại tư mã lĩnh tiền hậu tả hữu tứ vệ kiêm tri tân vệ quân sự
拱𪰛坦翥拱𡗶𩂏燶𤆈爫之閉𪠠夏,cũng thì đất chở cũng trời che nóng nảy làm chi bấy hỡi hè
道𡗶公󱙼羕如弋斤扲𦎛,đạo trời công sáng dường như nhấc cân cầm gương
󰜩辰儖刼𡛔奔𫯳𠊛,trai thì trộm cướp gái buôn chồng người
秋七月乙巳帝崩于瑞光殿,Thu thất nguyệt Ất Tị đế băng vu Thuỵ Quang điện
中心,trung tâm
󰠱𢚸𠵱邑併排分𢺺,nặng lòng e ấp tính bài phân chia
臚傳唱進士武暘等名,lô truyền xướng tiến sĩ vũ dương đẳng danh
冬十月詔傳位於皇太子,Đông thập nguyệt chiếu truyền vị ư Hoàng thái tử
遣拯打戢宗社茹秦,khiến chẳng đánh sập tông xã nhà tần
󱖮𥏌隘北撩弓𡽫兑,buông tên ải bắc treo cung non đoàị
夏四月以李奉等二十人爲獄吏按民間詞訟,Hạ tứ nguyệt dĩ Lí Phụng đẳng nhị thập nhân vi ngục lại án dân gian từ tụng
弹樁珀󰋞󰠓㖫,đàn thông phách suối vang lừng
浪英最吏𣌋𠫾,rằng anh tối lại sớm đi
其後俱以事繼斥竄仍慮其,kì hậu cụ dĩ sự kế xích thoán nhưng lự kì
世情渚惜仍仍台,thế tình chớ tiếc dửng dưng thay
仰荷先聖王念及莩葭之親奏知先皇帝准許端國公鎮守二處供納貢税以資國用指誓天地期以始終盡節爲臣,Ngưỡng hà tiên thánh vương niệm cập phu gia chi thân tấu tri tiên hoàng đế chuẩn hứa Đoan quốc công trấn thủ nhị xứ cúng nạp cống thuế dĩ tư quốc dụng chỉ thệ thiên địa kì dĩ thuỷ chung tận tiết vi thần
簾簷,liêm rèm
没𣈕𢵷穭󰝂𧗱蜍吒敬媄饒皮孝忠,một mai cắt lúa đem về thờ cha kính mẹ nhiều bề hiếu trung
晦卿先於義州約眾盟誓,Hối Khanh tiên ư Nghĩa Châu ước chúng minh thệ
拱󰝸風流拱󰝸𠨪,cũng chẳng phong lưu cũng chẳng nghèo
外任官以事赴京及朝使自外至者必召問農榖豊斂百姓樂苦如何,ngoại nhiệm quan dĩ sự phó kinh cập triều sứ tự ngoại chí giả tất triệu vấn nông cốc phong liễm bách tính lạc khổ như hà
復命胡士揚與翰林待制阮名實等往關上候命,phục mệnh hồ sĩ dương dữ hàn lâm đãi chế nguyễn danh thực đẳng vãng quan thượng hậu mệnh
夏四月占城王子地婆剌樂舜乍兠羅繼阿撻㻋五人來附,Hạ tứ nguyệt Chiêm Thành vương tử Địa Bà Lạt Lạc Thuấn Sạ Đâu La Kế A Thát Lạt ngũ nhân lai phó
瀝庄群蔑拙凡,sạch chẳng còn một chút phàm
初帝觀試見日暈有赤虹纏抱又有白虹貫于其中人以爲是應,sơ đế quan thí kiến nhật vựng hữu xích hồng triền bão hựu hữu bạch hồng quán vu kì trung nhân dĩ vi thị ứng
悲除𤤰㐌𧗱低󰒂昆𡥙𣈙之敢堆𢮩,bây giờ vua đã về đây nghĩa con cháu rày chi dám đôi co
使者狐疑相杖杖持也遂莫敢𭛁,Sứ giả hồ nghi tương trượng trượng trì dã toại mạc cảm phát
春正月命莫登庸節制各處水步諸營以范嘉謨賛理軍務,xuân chính nguyệt mệnh mạc đăng dung tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh dĩ phạm gia mô tán lí quân vụ
阮伯麟督理題名碑事少保禮部尚書東閣大𭓇士兼國子監祭酒知經筵事󰦛書伯黎嵩撰記中書監舍人吳寧書知尚寶監各局阮惠篆冬十月十三日遣兵部右侍郎阮仲逵翰林院侍書許三省提刑監察御史阮貴雅如明歳貢封延郡公黎義昭為太傅雄國公加阮侶為户部尚書瓊巖候,nguyễn bá lân đốc lí đề danh bi sự thiếu bảo lễ bộ thượng thư đông các đại học sĩ kiêm quốc tử giám tế tửu tri kinh diên sự đôn thư bá lê tung soạn ký trung thư giám xá nhân ngô ninh thư tri thượng bảo giám các cục nguyễn huệ triện đông thập nguyệt thập tam nhật khiển binh bộ hữu thị lang nguyễn trọng quỳ hàn lâm viện thị thư hứa tam tỉnh đề hình giám sát ngự sử nguyễn quý nhã như minh tuế cống phong diên quận công lê nghĩa chiếu vi thái phó hùng quốc công gia nguyễn lữ vi hộ bộ thượng thư quỳnh nham hầu
媒𦖑娘呐𫨩情,Mụ nghe nàng nói hay tình
𢚸𠰷凭凭,lòng lo bừng bừng
幀張壁奈之幅,tranh trưng vách nài chi bức
本年三月黎少穎至燕京進表,bản niên tam nguyệt lê thiếu dĩnh chí yên kinh tiến biểu
撥𦹵𦱊尋裊𨄠,phát cỏ tranh tìm nẻo tắt
𥪞禫𦣰鳩恨陳祿麻𡘮,trong đệm nằm cưu hận trằn trọc mà mất
想欺另𮥷氷沔蹺隊𢚁固没𠸛喜童,tưởng khi lánh nạn băng miền theo đòi cậy có một tên hỷ đồng
六月奉嘉宗羙皇帝梓宫回塟于福安陵立天寧殿奉事從生母昭儀故鄕也,lục nguyệt phụng gia tông mĩ hoàng đế tử cung hồi táng vu phúc an lăng lập thiên ninh điện phụng sự tòng sinh mẫu chiêu nghi cố hương dã
譖渃󱧏,chấm nước mắm
諸将皆曰願聽令,Chư tướng giai viết Nguyện thính lệnh
滝泸𠬠带冲銀清台埃𢷀𡏧塵拱𢧚,sông lô một dải trong ngần thảnh thơi ai giũ bụi trần cũng nên
時登庸至謁帝擁水軍於珥河以蓄懿堂稍遠因奏請再移幸菩提御純羙堂得便扈從,thời đăng dung chí yết đế ủng thuỷ quân ư nhị hà dĩ súc ý đường sảo viễn nhân tấu thỉnh tái di hạnh bồ đề ngự thuần mĩ đường đắc tiện hộ tòng
犯之者罪如之,Phạm chi giả tội như chi
𬋩天武軍范五老縱兵擊其後,Quản Thiên võ quân Phạm Ngũ Lão tung binh kích kì hậu
𢹽蔞,giâm rau
云仙𠖈󰥇𢬣挰𨵣󱚢,vân tiên xuống ngựa tay rinh cửa vào
賜名應夢後累遷為行遣,tứ danh ứng mộng hậu luỵ thiên vi hành khiển
双曰固饒民固庫𬮌茹强曠世強煩,song viết có nhiều dân có khó cửa nhà càng khoáng thế càng phiền
式𫯝錦󰠵别包,thức trời gấm trải biết bao
󰋇𠲖相数渚安咍󰑼爲𡨸紅顔掛強,mới e tướng số chửa an hay là vì chữ hồng nhan quải gàn
昌𥐒,xương cụt
𦓿耚朱𠃩穭尼󰝂招,cày bừa cho chín lúa này đem gieo
鏟𠝇󰭊楛,sản bào chuốt gỗ
扒特杜釋正名,bắt được đỗ thích chính danh
病牢庒叭𦓡𠾕泊添,bệnh sao chẳng bớt mà đòi bạc thêm
坤辰賦性在𢚸路󰑼𠴝渃𡧲𣳔買坤,khôn thì phú tính tại lòng lọ là uống nước giữa dòng mới khôn
仍𦖑叻㐌𢢆樁,Những nghe nói đã thẹn thùng
群隻船𡮈拱娘戈滝,còn chiếc thuyền nhỏ cùng nàng qua sông
解口束皿,giải khẩu súc miệng
營廣慈宫奉皇太后居,doanh quảng từ cung phụng hoàng thái hậu cư
𢪀𢚸油庒决𢚸,nghĩ lòng dầu chẳng quyết lòng
帝之用兵䏻以柔制剛以弱制彊多致克捷,đế chi dụng binh năng dĩ nhu chế cương dĩ nhược chế cường đa trí khắc tiệp
𠵌𠰘伵呐默量,nghe miệng tớ nói mặc lường
愚讀英宗之編見其改過不吝事親惟謹睦族以悌尊先祖先姊為帝為后遣遠慎終皆得其道其家足法而人法之,ngu độc anh tông chi biên kiến kì cải quá bất lận sự thân duy cẩn mục tộc dĩ đễ tôn tiên tổ tiên tỉ vi đế vi hậu khiến viễn thận chung giai đắc kì đạo kì gia túc pháp nhi nhân pháp chi
沁唏埃几𪧚床朱些,Tăm hơi ai kẻ giữ giàng cho ta
娘户武凝丕沙渃𪾺,nàng họ vũ ngưng vậy sa nước mắt
㗂芇󰑼𫽄恼燶𠮿𡁞,Tiếng nào là chẳng não nùng xôn xao
是年冬十月宋帝崩,thị niên đông thập nguyệt tống đế băng
尚其守法度保功名慎位各遵,thượng kì thủ pháp độ bảo công danh thận vị các tuân
王諸子在南者皆拜中郎將,vương chư tử tại nam giả giai bái trung lang tướng
星期促者㐌蒙度𧗱,tinh kỳ giục giã đã mong độ về
圓匣侖似果荼,viên hạp tròn tựa quả dưa
春三月刺史劉牧病卒,Xuân tam nguyệt Thứ sử Lưu Mục bệnh tốt
整󰀩接使倍傍,chỉnh nghi tiếp sứ vội vàng
臨淄白誅鴛𠖤,Lâm Truy bạch trụ uyên bay
蓮󰅹固变工淋,sen nào có bén trong lầm
楊正公念我𧻗土宇久為南漢所併收用豪傑大興󰒂旅两敗賊将尽復轝圖,Dương Chính Công niệm ngã Việt thổ vũ cửu vi Nam Hán sở tính thu dụng hào kiệt đại hưng nghĩa lữ lưỡng bại tặc tướng tận phục dư đồ
奇𢚸𠫾默乳𢚸𧗱,cả lòng đi mặc nhỏ lòng về
雹𩄏,bão bùng
𡨸曰,chữ viết
大司徒黎察惡其言直疏未報會有小雨乃呼天祐問之曰昨暮非小雨耶,đại tư đồ lê sát ố kì ngôn trực sớ vị báo hội hữu tiểu vũ nãi hô thiên hựu vấn chi viết tạc mộ phi tiểu vũ da
蹺柴𤒛史𤉚經,theo thầy nấu sử xôi kinh
涖仁路安撫使白圭以為瑞献之上不受,lị nhân lộ an phủ sứ bạch khuê dĩ vi thuỵ hiến chi thượng bất thụ
後暠削,Hậu Cảo tước
及敬典卒莫又以敬止爲䧺禮公而不委之以兵,cập kính điển tốt mạc hựu dĩ kính chỉ vi hùng lễ công nhi bất uỷ chi dĩ binh
層𨕭雪点坡頭鉑,tầng trên tuyết điểm pha đầu bạc
𦲿秋落󱉎拜空㐌黄,lá thu lác đác bay không đã vàng
帝在蘆𠕋山與明人相拒哀勞常遣眾救援,đế tại lư sách sơn dữ minh nhân tương cự ai lao thường khiển chúng cứu viện
閣𢌌清鐘迻𢽼蟄念南無弭㗂󱊚󱊚,gác rộng thênh chuông đưa vài chặp niệm nam mô nhẹ tiếng bong bong
重孛修身用駡磊蔑絲蔑𬨻,trọng bụt tu thân dùng mựa lỗi một tơ một tóc
順天承運之寶臧而不用,Thuận thiên thừa vận chi bảo tàng nhi bất dụng
刼󰁡㐌罪情之衣,kiếp trước đã tội tình chi ấy
翁𫽄翁𦝄翁掕󱢢𩯀翁哭翁唭,ông giẳng ông giăng ông giằng búi tóc ông khóc ông cười
造端󰒂意呵浪沛制,tạo đoan nghĩa ấy há rằng phải chơi
𦝄,trăng
意羅計侶索𨕭窒潙墨󱎾買𢧚蹺隊,ấy là kể lứa tác trên rất vời mực thước mới nên theo đòi
官逼取金銀乃率眾擒殺流官以兵圍藝安城城欲陷李彬猝至,quan bức thủ kim ngân nãi suất chúng cầm sát lưu quan dĩ binh vi nghệ an thành thành dục hãm lí bân thốt chí
設競舟戲禮後以爲常,thiết cạnh chu hí lễ hậu dĩ vi thường
𠊚騎㺔𢬣󱬊󰗲刀,người cưỡi voi tay múa siêu đao
𠊛𠓨終襘鸾房,Người vào chung gối loan phòng
役,việc
歟抑不能任賢使能而所用類皆昏瑣而致然歟抑苞苴行女謁盛而致然歟將不謹度節用而濫賞妄費有傷民財以致然󰊹將輔相大臣未盡爕調之道而致然󰊹將將帥藩臣不能愛恤軍民多行脧削而致然歟抑守令不能撫字人民惟務侵漁而致然󰊹將刑獄之官不能持平專在深文貨賄幸免而怨氣上騰以致然󰊹抑有司奉行專上虚文使王澤上壅下情不能上達而致然歟將權要之家怙勢作威而細民,dư ức bất năng nhiệm hiền sử năng nhi sở dụng loại giai hôn toả nhi trí nhiên dư ức bao thư hành nữ yết thịnh nhi trí nhiên dư tương bất cẩn độ tiết dụng nhi lạm thưởng vọng phí hữu thương dân tài dĩ trí nhiên dư tương phụ tướng đại thần vị tận nhiếp điều chi đạo nhi trí nhiên dư tương tướng soái phiên thần bất năng ái tuất quân dân đa hành thuyên tước nhi trí nhiên dư ức thủ lệnh bất năng phủ tự nhân dân duy vụ xâm ngư nhi trí nhiên dư tương hình ngục chi quan bất năng trì bình chuyên tại thâm văn hoá hối hạnh miễn nhi oán khí thượng đằng dĩ trí nhiên dư ức hữu tư phụng hành chuyên thượng hư văn sử vương trạch thượng ung hạ tình bất năng thượng đạt nhi trí nhiên dư tương quyền yếu chi gia hỗ thế tác oai nhi tế dân
不入等具爲一等,bất nhập đẳng cụ vi nhất đẳng
𦹰𦹵󱬭,mầm cỏ tranh
於瓢時羕乙𢧚𧷺丑卒調𪰛󰡥囷,ở bầu thì dáng ắt nên tròn xấu tốt đều thì rập khuôn
𠦯𨱽囷苦沕如饒,ngắn dài khôn khó vẫn như nhau
不然乃羣盗之尤耳,Bất nhiên nãi quần đạo chi vưu nhĩ
店𣅘唐突為蒸故󰅹,đêm khuya đường đột vì chưng cớ nào
渚唭寒微,chớ cười hàn vi
󰋇𠳒󱋔𪡇比犀,mấy lời năn nỉ tỉ tê
少之孤寡少之𬡹王,Thiếu gì cô quả thiếu gì bá vương
英㛪如体蹎𢬣𡞕𫯳如襖𢭮𣦍𢧚离,anh em như thể chân tay vợ chồng như áo cởi ngay nên lìa
課𥘷𥙩吨咍疎固㗂𥪞馨𡶀,thuở trẻ lấy đồn hay thơ có tiếng trong hang núi
戲繩咍㝵扲礼紙都練扃𣳔𣳔轉𨋤,hí thằng hai người cầm lấy chỉ đo lượn quanh giòng giòng chuyển so
䏾花苔坦𨤔銀昂𡗶,Bóng hoa đầy đất vẻ ngân ngang trời
三月定厨人勢家給帖公同買物令從奉天府權知府阮宗西之奏也,tam nguyệt định trù nhân thế gia cấp thiếp công đồng mãi vật lệnh tòng phụng thiên phủ quyền tri phủ nguyễn tông tây chi tấu dã
朱𠊛式曳𥙩𢈱配波,cho người thức dậy lấy lời phôi pha
𤌋舘𩄲𡶨𣻆𣲍𣲍,khói quán mây ngàn tuôn ngút ngút
待𤤰芸帝󱚢殿仕台,đợi vua nghệ đế vào đền sẽ hay
我以取勝之兵乘破竹之勢苟一戦两勝是天使我等成大功可較古之名将耳,Ngã dĩ thủ thắng chi binh thừa phá trúc chi thế cẩu nhất chiến lưỡng thắng thị thiên sử ngã đẳng thành đại công khả giác cổ chi danh tướng nhĩ
期尼穭買秱秱,kỳ này lúa mới đòng đòng
寨主以吿制至從之率家属自海道來降仁惠遂躡其後,Trại chủ dĩ cáo Chế Chí tòng chi suất gia thuộc tự hải đạo lai hàng Nhân Huệ toại niếp kì hậu
品僊淶典𢬣𪬡,Phẩm tiên rơi đến tay hèn
裊麻拯执婦人,nẻo mà chẳng giúp phụ nhân
妾庒𤵺如𠊛蘇婦払罕空如𠎪洛陽,thiếp chẳng dại như người tô phụ chàng hẳn không như lũ lạc dương
倍𢜠催庒𪿒之󰘚南産𠏲即時󰘉𣦍,vội mừng thôi chẳng ngại chi mặt nam sẵn thợ tức thì mở ngay
𡶀太山髙位位,núi thái sơn cao vời vợi
諭阮如堵等觀陳封之為人色厲内荏易語輕言,Dụ Nguyễn Như Đổ đẳng quan Trần Phong chi vi nhân sắc lệ nội nhẫm dị ngữ khinh ngôn
今又拒違勑旨故違軍,kim hựu cự vi sắc chỉ cố vi quân
𤽗杜囉錢𤾓𰿘,ngươi đỗ ra tiền trăm muôn
帝郊迎耀之以舟師戰俱,đế giao nghênh diệu chi dĩ chu sư chiến cụ
君臣道合斯為羙政治欣觀萬國恢,Quân thần đạo hợp tư vi mĩ Chính trị hân quan vạn quốc khôi
下罪人,hạ tội nhân
蛰重舘湿楼高,trập trùng quán thấp lầu cao
帝從其言,Đế tòng kì ngôn
賜謚惠󰔄,Tứ thuỵ Huệ Ngu
乃命漢超領神策諸軍鎮化州,nãi mệnh hán siêu lĩnh thần sách chư quân trấn hoá châu
寅迦耒仕料𧗱故羽,Dần dà rồi sẽ liệu về cố vũ
𡞕師懺所朱師襖顛長𤽸帽盧齊𥯰底師暢怯兵兵,vợ sư sắm sửa cho sư áo đen tràng trắng mũ lư tày giành để sư sướng kiếp bành banh
葡仙𪡔直姉妯姉妯俺伴𣎏󰠲𰦫󰀩,vợ tiên là trực chị dâu chị dâu em bạn dám đâu lỗi nghì
丐管堵固蒸𡨧󱧱𠒦,cái quản đỏ có chưng tốt rờ rỡ
几𫯳群妬猪猪󰠃𠊛恪㐌𨃉䟻情喠,kẻ chồng còn đó trơ trơ cùng người khác đã đợi chờ tình chung
清泉󰑼洡沚𦋦巢府卜礼底和𣳮𪮏,thanh tuyền là suối chảy ra sào phủ vốc lấy để hoà rửa tay
𠑕𥉫𢢆𡗶,ngửa trông thẹn trời
󰇏和拉産𠄩排,Chiến hoà sắp sẵn hai bài
坤𤐝𡊱挹拱芒㗂𠁀,khôn soi chậu úp cũng mang tiếng đời
睿𫤤,duệ sáng
帝以華閭城湫隘不足為帝王居欲遷之手詔曰昔商家至盤庚五遷周室迨成王三徙𡸈三代之數君徇于己私妄自遷徙,đế dĩ hoa lư thành tiểu ải bất túc vi đế vương cư dục thiên chi thủ chiếu viết tích thương gia chí bàn canh ngũ thiên chu thất đãi thành vương tam tỉ khởi tam đại chi sổ quân tuân vu kỷ tư vọng tự thiên tỉ
干方東𣃣𬂙𣃣𨂼干方南𣃣爫𣃣咹,cơn phương đông vừa trông vừa chạy cơn phương nam vừa làm vừa ăn
給軍食,cấp quân thực
駙馬吳日慶引占城舟師千餘船入寇欲攻華,Phò mã Ngô Nhật Khánh dẫn Chiêm Thành chu sư thiên dư thuyền nhập khấu dục công Hoa
恩𡗶𩄎霂沛辰尼辰耚𣴓尼辰𦓿漊,ơn trời mưa móc phải thì nơi thì bừa cạn nơi thì cày sâu
十年而天下大定,Thập niên nhi thiên hạ đại định
車絲渚󱋙撝乾撝千,Xe tơ CHỬA khéo vơ CÀN vơ xiên
𣎀𣎀寒食𣈜𣈜元宵,Đêm đêm Hàn thực ngày ngày Nguyên tiêu
群縁挸𩵜𪮙羮𣍊縁唒𣓾荼行拱啀,còn duyên kén cá chọn canh hết duyên dẫu rễ dưa hành cũng nhai
其心户束拱𩑛書香,kỳ tâm họ thúc cũng loài thư hương
昆蜂㐌𨸈塘𠫾𨇒𧗱,Con ong đã mở đường đi lối về
官軍追殺󱁲𨱽,quan quân truy sát đuổi dài
𥘉聖宗親征光啓扈從揆席虛位適北使至,Sơ Thánh Tông thân chinh Quang Khải hộ tòng quỹ tịch hư vị thích Bắc sứ chí
帝使人諭之㱕報孟旺入朝,Đế sử nhân dụ chi quy báo Mạnh Vượng nhập triều
於𨎠府茹王羣籠陵羕意,ở trước phủ nhà vương còn lung lăng dường ấy
一日國峻自萬刧來光啓下船博戲竟日乃回,Nhất nhật Quốc Tuấn tự Vạn Kiếp lai Quang Khải hạ thuyền bác hí cánh nhật nãi hồi
宫琴𥪞月渃碁𠁑花,Cung cầm trong nguyệt nước cờ dưới hoa
𥯎廊注博𧵆賖,xóm làng chú bác gần xa
昆箕㐌半朱些,Con kia đã bán cho ta
以李道成爲太傅平章軍國重事,dĩ lí đạo thành vi thái phó bình chương quân quốc trọng sự
昆𦫼𡮉𡮉隔紅塵,con lều mọn mọn cách hồng trần
阮多方歸自󰔄江謂己功髙有德色多毀季犛為不才,Nguyễn Đa Phương quy tự Ngu Giang vị kỷ công cao hữu đức sắc đa huỷ Quý Li vi bất tài
以天珍公主嫁威肃公文璧,Dĩ Thiên Trân công chúa giá Uy Túc công Văn Bích
昆㐌塊焒矣惜𠇮渚料𠇮女,con đã khỏi lửa hãy tiếc mình chớ liều mình nữa
帖紅尋旦香圭𠳚𠓨,Thiếp hồng tìm đến hương khuê gửi vào
𢸾𢬣󰡎物𢬣𨕭炟𥑥𦋦𦟐奔𢷆曾調,hứng tay dưới vắt tay trên rán sành ra mỡ bon chen từng điều
尋尼稱當󰑼𡥵丐茹,Tìm nơi xứng đáng là con cái nhà
󱏹𦑃䴏,buồm cánh én
况明宗親履其事必能處之得其當,Huống Minh Tông thân lí kì sự tất năng xử chi đắc kì đương
百年等領兵攻之月餘不䏻破,Bách Niên đẳng lĩnh binh công chi nguyệt dư bất năng phá
九月大風雨拨木折屋,Cửu nguyệt đại phong vũ bạt mộc chiết ốc
十三日寬貸軍民賦役等事,thập tam nhật khoan thải quân dân phú dịch đẳng sự
造崇慶報天寺發銅萬二千斤鑄洪鍾,tạo sùng khánh báo thiên tự phát đồng vạn nhị thiên cân chú hồng chung
𡲤冲㙴桂宮𦝄,Vả trong thềm quế cung trăng
撫𢬣逐㹥󱁲趨㹯弹,vỗ tay giục chó đuổi xua hươu đàn
固道死,Cố đạo tử
是以三國之末雖既衰徵然徒内亂而已,Thị dĩ Tam Quốc chi mạt tuy ký suy trưng nhiên đồ nội loạn nhi dĩ
媒𦖑娘呐咍情,mụ nghe nàng nói hay tình
𢞂𬂙𩙌捲󰘚溋,Buồn trông gió cuốn mặt duềnh
城且下會得王晏權牒已與維周将大軍𤼵海門,thành thả hạ hội đắc vương án quyền điệp dĩ dữ duy chu tương đại quân phát hải môn
倦十月裴文奎一靣徵兵拒莫兵一靣使子奔至清華行營入拜禀乞㱕命投降跪泣曰臣父裴,quyện thập nguyệt bùi văn khuê nhất diện trưng binh cự mạc binh nhất diện sử tử bôn chí thanh hoa hành dinh nhập bái bẩm khất quy mệnh đầu hàng quỵ khấp viết thần phụ bùi
妻子以他人骸骨塟之行齋如居䘮禮已經三年鄕村不知,Thê tử dĩ tha nhân hài cốt táng chi hành trai như cư tang lễ dĩ kinh tam niên hương thôn bất tri
王金拱占榜春𠬠𣈜,vương kim cùng chiếm bảng xuân một ngày
嗔德主𡗶赦罪朱碎,xin đức chúa trời tha tội cho tôi
𤴬𢚸几於𠊛𠫾,đau lòng kẻ ở người đi
生當𤍇鉄燶鐄,sinh đang nấu sắt nung vàng
𠲖提㳥𫗄駭䧺𦹵花,e dè sóng gió hãi hùng cỏ hoa
𩸄羅𩵜𩸄拱叫𩵜𩻹,quả là cá quả cũng kêu cá tràu
𥉰蒸茹呌蒸樑拯㐌󱡶𠱋,dòm chưng nhà kêu chưng rường chẳng đã gở ru
侯𪠞撑腔侯𪠞𨻫另,hầu đi xênh xang hầu đi lúng liếng
𠓨滝麻浪拯打亇埃所信丕,vào sông mà rằng chẳng đánh cá ai thửa tin vậy
𦋦從𨻫縱庄衝皮芇,Ra tuồng lúng túng chẳng xong bề nào
最雖空眜𠓇欣畑,tối tuy không mắt sáng hơn đèn
𨯃筅,sỏ tên
𥰊机輸智弹󰜏,thấp cơ thua trí đàn bà
腰性朗腰欣珠寶,yêu tính lặng yêu hơn châu báu
喬公𠳨𡀯云仙,kiều công hỏi chuyện vân tiên
且三年之䘮先帝能行之,Thả tam niên chi tang tiên đế năng hành chi
眉撑𦝄買印痕,Mày xanh trăng mới in ngần
蝦蟆蛁祝大蝦蟆𡥵蝧𫊬,hà mô chẫu chuộc đại hà mô con ễnh ương
拯敢兑󰏙吏,chẳng dám đoái xem lại
以御前學生程清阮文錫等,dĩ ngự tiền học sinh trình thanh nguyễn văn tích đẳng
予将𭛁砲恐彼知之不如密約諸營同時進討乃徧諭将士可急梯城,Dư tương phát pháo khủng bỉ tri chi bất như mật ước chư doanh đồng thời tiến thảo nãi biến dụ tướng sĩ khả cấp thê thành
并詔自今各處管軍管民吏部不得以貫在本處及家居接近所管地方者銓除,tịnh chiếu tự kim các xứ quản quân quản dân lại bộ bất đắc dĩ quán tại bản xứ cập gia cư tiếp cận sở quản địa phương giả thuyên trừ
升至豊熟時照類徵納,thăng chí phong thục thời chiếu loại trưng nạp
嗔𠸼户六󰝡𦋦役堂,xin mời họ lục đem ra dịch đường
尋走敗坐媚珠於馬上與王南奔,tầm tẩu bại toạ mị châu ư mã thượng dữ vương nam bôn
智髙出拒戰為青所敗走十餘,trí cao xuất cự chiến vi thanh sở bại tẩu thập dư
篭澄埮𫇰倘衝𪫢隊杆吏󰞽憹隊杆,trông chừng dặm cũ thẳng xông nghĩ đòi cơn lại não nùng đòi cơn
𩛜𢚸咹契買充,đói lòng ăn khế với sung
於是無人盡心於國思孌富貴,ư thị vô nhân tận tâm ư quốc tư luyến phú quý
𢪀浪坤浽酉牟事命娘買𨃴頭排𣦍,nghĩ rằng khôn nỗi giấu mầu sự mình nàng mới gót đầu bày ngay
𦹵薕𦹵葭撑歹歹,cỏ liêm cỏ gia xanh ngắt ngắt
𢶿船𢫘󰘚家人,Dọn thuyền lựa mặt gia nhân
奇𢘝朱𢧚化𢷣揚,cả nể cho nên hoá dở dang
搔頭𢭮頭,tao đầu gãi đầu
天祐擒虎復奏曰於󰱑勸陛河不可委任大臣是違先帝遺詔而委生嫌釁不可不問其罪,thiên hựu cầm hổ phục tấu viết ư đài khuyên bệ hà bất khả uỷ nhiệm đại thần thị vi tiên đế di chiếu nhi uỷ sinh hiềm hấn bất khả bất vấn kì tội
實信𦖑㐌閉𥹰,Thật tin nghe đã bấy lâu
󰜋𠁀特󰋇𮎦䧺,Một đời được mấy anh hùng
秋八月立講武堂,thu bát nguyệt lập giảng võ đường
若鄭裡等爾朝臣共議之,nhược trịnh lí đẳng nhĩ triều thần cộng nghị chi
税埋半曰劍咹吝回,THUÊ MAY BÁN VIẾT kiếm ăn lần hôi
風情固錄群傳史撑,Phong tình có lục còn truyền sử xanh
甲子八年明洪武十七年春二月上皇於僊遊山萬福寺試太學生,giáp tí bát niên minh hồng vũ thập thất niên xuân nhị nguyệt thượng hoàng ư tiên du sơn vạn phúc tự thí thái học sinh
時平安王播遷于清池縣黄梅社舘泊處使裴仕林衛入親弟奉國公鄭杜營誘鄭椿入授以大權,thời bình an vương bá thiên vu thanh trì huyện hoàng mai xã quán bạc xứ sử bùi sĩ lâm vệ nhập thân đệ phụng quốc công trịnh đỗ dinh dụ trịnh xuân nhập thụ dĩ đại quyền
朱𢧚父子𠄩塘隔饒,cho nên phụ tử hai đường cách nhau
朝廷咮咄㖫㖫臨䘮尊號噲浪神宗,triều đình chua xót rưng rưng lâm tang tôn hiệu gọi rằng thần tông
鴻矑傳唱第,hồng lô truyền xướng đệ
蒸𨕭𢄂体𤽗仲逵,chưng trên chợ thấy ngươi trọng quỳ
鋸頭至𦝂𣳮命爫𠄩,cưa đầu chí đít rã mình làm hai
吻𥸷茶買𩛄𥹠,vẫn xôi chè với bánh đa
二十二日旨揮大臣文武議國家大事,nhị thập nhị nhật chỉ huy đại thần văn vũ nghị quốc gia đại sự
払自赧哪梵宮座獅命釋󰘂𧏵志儒,chàng từ nấn ná phạn cung toà sư mệnh thích cửa rồng chí nho
浪自偶尔扱饒,rằng từ ngẫu nhĩ gặp nhau
𨔍朱󰘚𨫊拱𬏝爲情,Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình
𬑉𥇂,mắt bét
按阮文泰記云臣謹按前朝自大寶三年壬戌開科或六年一󰁮或五年一舉未有定例,án nguyễn văn thái ký vân thần cẩn án tiền triều tự đại bảo tam niên nhâm tuất khai khoa hoặc lục niên nhất cử hoặc ngũ niên nhất cử vị hữu định lệ
𣩂󰑼体魄群󰑼精英,Chết là thể phách còn là tinh anh
帝為之慨然下令曰有妄殺占城人者殺無赦,đế vi chi khái nhiên hạ lệnh viết hữu vọng sát chiêm thành nhân giả sát vô xá
十六日安󰘊鎮守官奏明人載糧船漂至本處,Thập lục nhật An bang trấn thủ quan tấu Minh nhân tải lương thuyền phiêu chí bản xứ
餒𢚸払固別庒払,nỗi niềm chàng có biết chăng chàng
香淶味女茶漧喠情,Hương lây mùi nhớ trà khan giọng tình
花𡖼朝清劍調唭,hoa sánh chiều thanh kém điệu cười
六月九日大風雨洪水,lục nguyệt cửu nhật đại phong vũ hồng thuỷ
因欺盘萡𧵆賒,Nhân khi bàn bạc gần xa
𠄩󰑼溋習料皮䋦萌,hai là rình rập liệu bề mối manh
姅信浪伵姅𪟽浪麻,nửa tin rằng tớ nửa ngờ rằng ma
抇䜹𦎛𢶒頭梗,Nhặt thưa gương gối đầu cành
命工部尚書泉郡公阮惟時兵科都給事中江文明給事中黎可儔翰林院校討申珪等往關上俟命,mệnh công bộ thượng thư tuyền quận công nguyễn duy thì binh khoa đô cấp sự trung giang văn minh cấp sự trung lê khả trù hàn lâm viện hiệu thảo thân khuê đẳng vãng quan thượng sĩ mệnh
𠁀𤯩,đời sống
𡥵滝湖渃碧𠃩曲捥絖,con sông hồ nước biếc chín khúc uốn quanh
獨身,độc thân
又令私奴耕蘇歷江上北,Hựu lệnh tư nô canh Tô Lịch giang thượng bắc
時𧵆払𣷷𨻫城關,thì gần chàng bến lũng thành quan
肝弄怛爫糝七,gan lòng đứt làm tám tấc
呐喃㗂是㗂非典立文字吏依聖䝨,nói nôm tiếng thị tiếng phi đến lập văn tự lại y thánh hiền
𦛌蚕𣯡獸拯朱哾懷,ruột tằm lông thú chẳng cho đoái hoài
帝觀靈光大會以公信國寳爲内常侍,Đế quan Linh Quang đại hội dĩ Công Tín Quốc Bảo vi Nội thường thị
𠳐𠳒𦋦𫏾屏𦂛󰟴弹,Vâng lời ra trước bình the vặn đàn
𧵆低固𠬠户王,gần đây có một họ vương
𨕭頭󰖽泊外坡式味,trên đầu vẻ bạc ngoài pha thức màu
是日並進𭁈莫兵大戰,thị nhật tịnh tiến dữ mạc binh đại chiến
虎𤽗告病嗔𧗱矯𥹰,hổ người cáo bệnh xin về kẻo lâu
𥒥鐄拱决風波拱料,Đá vàng cũng quyết phong ba cũng liều
上慰論𮌐留,thượng uý luận quyến lưu
紙路法󰑼苦練滕,dây lồ mướp là khổ luyện đằng
执廛干醒干迷,Chập chờn cơn tỉnh cơn mê
寃無訴事總覆墮,Oan vô tố sự tổng phú đoạ
令在内衙門十五箇日海陽山南三江京北二十五箇日清華安拜諒山太原宣光興化一箇月乂安髙平順化一箇月十五箇日廣南二箇月,lệnh tại nội nha môn thập ngũ cá nhật hải dương sơn nam tam giang kinh bắc nhị thập ngũ cá nhật thanh hoa yên bái lạng sơn thái nguyên tuyên quang hưng hoá nhất cá nguyệt nghệ an cao bằng thuận hoá nhất cá nguyệt thập ngũ cá nhật quảng nam nhị cá nguyệt
文武百官係朝班𢮿定之後或奏事詳見而退或有故事畢而出各宜循班磬折不得横去徑行,Văn võ bách quan hệ triều ban quải định chi hậu hoặc tấu sự tường kiến nhi thoái hoặc hữu cố sự tất nhi xuất các nghi tuần ban khánh triết bất đắc hoành khứ kinh hành
徽既降縛送武昌使生殺出於上威信行乎下不亦善乎孫盛曰柔遠能邇莫善於信,huy ký hàng phọc tống vũ xương sử sinh sát xuất ư thượng uy tín hành hồ hạ bất diệc thiện hồ tôn thịnh viết nhu viễn năng nhĩ mạc thiện ư tín
春正月朔賜員外郎魏國寳爵大僚𤤻,Xuân chính nguyệt sóc tứ Viên ngoại lang Nguỵ Quốc Bảo tước Đại liêu ban
准輸羕𧍰𧋻𡘮勢,chốn thua dường rồng rắn mất thế
草舍茹漸,thảo xá nhà tạm
自番𥒥别歲鐄,Từ phen đá biết tuổi vàng
十二月冬南峯磐石上有神跡長廣各三尺深一寸不知某山,thập nhị nguyệt đông nam phong bàn thạch thượng hữu thần tích trường quảng các tam xích thâm nhất thốn bất tri mỗ sơn
𨢇󱸒𠱊底𣹕𫬱払𫨩,rượu mua sẽ để rót mời chàng hay
㐌仃𠄩𡦂歸依厨尼,ðã đành hai chữ qui y chùa này
史臣吳士連曰英武大惡,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Anh Vũ đại ác
宴未終忽有彗星見東北長竟天,yến vị chung hốt hữu tuệ tinh hiện đông bắc trường cánh thiên
王以靈弩射之佗敗走,vương dĩ linh nỗ xạ chi đà bại tẩu
詔繼今乂安建安馴象等衛所作商船二艘以便載粟,chiếu kế kim nghệ an kiến an tuần tượng đẳng vệ sở tác thương thuyền nhị sưu dĩ tiện tải túc
高宗皇帝諱龍󰥤英宗第六子也其母杜氏皇后以政隆寳應十壹年癸巳五月二十五日誕生天感至寳二年𠕋立爲皇太子英宗崩遂登大寳在位三十五年壽三十八歲崩于聖壽宮刑政不明盗賊蜂起饑饉帝觀逰無度臻李家之業於是乎衰矣,cao tông hoàng đế huý long trát anh tông đệ lục tử dã kì mẫu đỗ thị hoàng hậu dĩ chính long bảo ứng thập nhất niên quý tị ngũ nguyệt nhị thập ngũ nhật đản sinh thiên cảm chí bảo nhị niên sách lập vi hoàng thái tử anh tông băng toại đăng đại bảo tại vị tam thập ngũ niên thọ tam thập bát tuế băng vu thánh thọ cung hình chính bất minh đạo tặc phong khởi cơ cận đế quan du vô độ trăn lí gia chi nghiệp ư thị hồ suy hĩ
於是汝爲諷太后使出迎吕瑰王汝爲等乃閉諸城門立帝,ư thị nhữ vi phúng thái hậu sử xuất nghênh lữ khôi vương nhữ vi đẳng nãi bế chư thành môn lập đế
󰂇油扒斫如埃,ví dầu bắt chước như ai
時勸払停𠹾爵封,thời khuyên chàng đừng chịu tước phong
諭户部尚書阮居道昔予少寺為爾所友登大寶日爾作經筵,dụ hộ bộ thượng thư nguyễn cư đạo tích dư thiếu tự vi nhĩ sở hữu đăng đại bảo nhật nhĩ tác kinh diên
命兵部尚書定功伯鄭功旦刑部尚書黎䏻讓提調御史󰱑副都御史郭有嚴監試東閣大學士申仁忠吏部尚書阮伯驥等讀卷,mệnh binh bộ thượng thư định công bá trịnh công đán hình bộ thượng thư lê năng nhượng đề điệu ngự sử đài phó đô ngự sử quách hữu nghiêm giám thí đông các đại học sĩ thân nhân trung lại bộ thượng thư nguyễn bá ký đẳng độc quyển
尔地魑魅人惧其恠我鑄大𣇄使之不害,Nhĩ địa si mị nhân cụ kì quái ngã chú đại đỉnh sử chi bất hại
圃勿侵溪港爲沼池山林川澤之便與眾共之坊社村庄之長擇人爲之生業務勤鄕飲從儉毋倚特權勢而寄記詞訟毋故将老弱而嫁禍善人毋托僧妮以避役無唆人訟以取財事爭訟者毋爲羅織以誣人業商買者毋聚徒黨而爲盗橋梁道路有頽弊者隨便修培吏事簿牒不得倒顛陵廟祠墓不得侵破男女勿爲巫覡之徒䘮家勿為中元之唱毋傲慢官長毋誘賣人口配匹當班族類勿論貨財䘮禮各隨豊儉,phố vật xâm khê cảng vi chiểu trì sơn lâm xuyên trạch chi tiện dữ chúng cộng chi phường xã thôn trang chi trưởng trạch nhân vi chi sinh nghiệp vụ cần hương ẩm tòng kiệm vô ỷ đặc quyền thế nhi ký kí từ tụng vô cố tương lão nhược nhi giá hoạ thiện nhân vô thác tăng ni dĩ tị dịch vô toa nhân tụng dĩ thủ tài sự tranh tụng giả vô vi la chức dĩ vu nhân nghiệp thương mãi giả vô tụ đồ đảng nhi vi đạo kiều lương đạo lộ hữu đồi tệ giả tuỳ tiện tu bồi lại sự bạ điệp bất đắc đảo điên lăng miếu từ mộ bất đắc xâm phá nam nữ vật vi vu hích chi đồ táng gia vật vi trung nguyên chi xướng vô ngạo mạn quan trưởng vô dụ mại nhân khẩu phối thất đương ban tộc loại vật luận hoá tài táng lễ các tuỳ phong kiệm
杏元𦋦歇茹外󱗛肝心息𠇍𠳒云云,hạnh nguyên ra hết nhà ngoài ngứa gan tấm tức mấy lời vân vân
󰬾𠁀𬙞户茄芌𠱋𤮿𠱋裴拱𡮪󱩂㾕,ba đời bảy họ nhà khoai dầu ngọt dầu bùi cũng khí lăn tăn
特遣人,Đặc khiến nhân
包𣉹錢𡠣招𢬣錢𢴿吏𩈘買𫨩𡞕𫯳,bao giờ tiền cưới trao tay tiền cheo lại mặt mới hay vợ chồng
渃雪𤐚茶󰡎𤇮,nước tuyết hâm trà dưới bếp
己未三年明洪武十二年春二月以黎季犛爲小司空兼行樞𡧸大使如故,kỷ mùi tam niên minh hồng vũ thập nhị niên xuân nhị nguyệt dĩ lê quý li vi tiểu tư không kiêm hành khu mật đại sứ như cố
季犛聞之降為户部尙書,Quý Li văn chi giáng vi Hộ bộ thượng thư
𥊚𥊚𠬠景𬮦山,mờ mờ một cảnh quan san
武公䀡𧡊𢚸強虎𤽗,võ công xem thấy lòng càng hổ ngươi
昆𫲤饒𣈜召庫楊,con cháu nhiều ngày chịu khó dường
然無本不立無文不行,nhiên vô bản bất lập vô văn bất hành
状元車駕𠖰連,trạng nguyên xa giá rẽ lên
要𪡇強廛礼法恨𪬡拱渚衫師,yêu nể càng gìn lễ phép giận hờn cũng chớ săm sưa
潘彦以爲恇怯斬之以徇󰕛,phan ngạn dĩ vi khuông khiếp trảm chi dĩ tuẫn chúng
歆遙到底固功恾,hôm dao đáo để cố công mang
三哥知之復索如初竟不䏻得,tam kha tri chi phục sách như sơ cánh bất năng đắc
召拱垣立後開是音義,triệu Củng Viên lập hậu khai thị âm nghĩa
横山没𦄂買𨢟基圖,hoành sơn một dải mới gây cơ đồ
阮廌李子晋武夢原黃憲阮誠皆預焉,Nguyễn Trãi Lí Tử Tấn Vũ Mộng Nguyên Hoàng Hiến Nguyễn Thành giai dự yên
媄昆仍莽卢欧,mẹ con những mảng lo âu
後廣南土將互相殺掠吞併黄悉攻勦平之,hậu quảng nam thổ tướng hỗ tương sát lược thôn tính hoàng tất công tiễu bình chi
其為為人雅量喜怒不形於色家未嘗鞭以以笞奴隷或笞之則數其過失然後行笞嘗命家僮守舟國父家僮敺之其人馳吿,kì vi vi nhân nhã lượng hỉ nộ bất hình ư sắc gia vị thường tiên vechu dĩ si nô lệ hoặc si chi tắc số kì quá thất nhiên hậu hành si thường mệnh gia đồng thủ chu quốc phụ gia đồng khu chi kì nhân trì cáo
其禀性仁哲頴悞通文武大畧至於禮樂射御書數等藝無不精諳云,kì bẩm tính nhân triết dĩnh ngộ thông văn vũ đại lược chí ư lễ lạc xạ ngự thư số đẳng nghệ vô bất tinh am vân
湯湯海瘴雲燒石鎔我張舜絃扇爲熏風,Thang thang hải chướng vân thiêu thạch dung ngã trương Thuấn huyền phiến vi huân phong
朝清歷󰖽齋盧娓蘆陀羕小盧初從,chiều thanh lịch vẻ trai lơ vãi lờ đờ dáng tiểu lơ thơ tuồng
武爵六品用折衝巾爵髙無職得朿󰅾戴角頂巾,võ tước lục phẩm dụng triết xung cân tước cao vô chức đắc thúc đái đái giác đỉnh cân
強認強浽陣雷,càng nhìn càng nổi trận lôi
坫廊庄敢呐之,xóm làng chẳng dám nói chi
雖排抑有徒朕不爲間,Tuy bài ức hữu đồ trẫm bất vi gián
初立都大城隍神及風雲雷雨𡊨無祀鬼𡊨以時祭祀,Sơ lập đô đại thành hoàng thần cập phong vân lôi vũ đàn vô tự quỷ đàn dĩ thời tế tự
𢪀時強悴𢖵時𨃸傷,nghĩ thời càng tủi nhớ thời luống thương
棱𡓾發𡓾濫𡓾,rừng rẫy phát rẫy làm rẫy
𠺚𡂷添息臆昆蟡,băn khoăn thêm tức ngực con ve
或兼二三四社及社正史監為社官,hoặc kiêm nhị tam tứ xã cập xã chính sử giám vi xã quan
秋七月齊帝以李叔獻爲交州刺史,Thu thất nguyệt Tề Đế dĩ Lí Thúc Hiến vi Giao Châu Thứ sử
边𡗶谷𣷭󰅲爲,bên trời góc bể bơ vơ
閉𥹰娘辱禅関,bấy lâu nương náu thiền quan
元音,nguyên âm
呌饒博󱃨調𨆢𧗱茄,kêu nhau vác cuốc đều lui về nhà
副将少尉羙郡公鄭桓卒,phó tướng thiếu uý mĩ quận công trịnh hoàn tốt
水旋𨷈派引群山山繞𠦳行包眾水,thuỷ tuyền muôn phái dẫn quần sơn sơn nhiễu ngàn hàng bao chúng thuỷ
󰌺誠㐌透旦𡗶,Tấm thành đã thấu đến trời
設慶成寳天寺重明殿會,thiết khánh thành bảo thiên tự trùng minh điện hội
琅玕簟竹,lang can rèm trúc
𨒖昂星木𤻻𢠩霜𬲊,nghênh ngang tinh mọc mịt mờ sương bay
歆埋鐘𫪹荣移,hôm mai chuông trống vang dầy
永錫對曰臣欲致君於堯舜之上故先諫其未萌爾,vĩnh tích đối viết thần dục trí quân ư nghiêu thuấn chi thượng cố tiên gián kì vị manh nhĩ
解元𠸜㐌預排𦊚𣈜,giải nguyên tên đã dự bày bốn ngay
灰憾,hôi hám
至是命李常傑擊破之制麻那復納其地,chí thị mệnh lí thường kiệt kích phá chi chế ma na phục nạp kì địa
󰠐󱔲濫𢖵閉㐌𥹰𤶐,thầm trông trộm nhớ bấy lâu đã chồn
鷹鷂歐,ưng diều hâu
務,vụ
夏四月申明人命訟事遵如景統六年之制,hạ tứ nguyệt thân minh nhân mệnh tụng sự tuân như cảnh thống lục niên chi chế
春三月再立皇后三佐國皇后立元簧后立教皇后,Xuân tam nguyệt tái lập hoàng hậu tam Tá Quốc hoàng hậu Lập Nguyên hoàng hậu Lập Giáo hoàng hậu
勒監禁衛都賜昂田三十𤱈,Lặc giám Cấm vệ đô tứ Ngang điền tam thập mẫu
󰣑𣈜搏󱫴探󱨶歇渃㛪𥙩𥭑崇𢫝𨖲,sớm ngày vác cuốc thăm đồng hết nước em lại gàu sòng đong lên
飛卿生廌亦中太學生元旦有詩集曰氷胡傳于世,phi khanh sinh trãi diệc trúng thái học sinh nguyên đán hữu thi tập viết băng hồ truyền vu thế
莫茂洽股慄心驚收殘卒㨿長江自守,Mạc Mậu Hợp cổ lật tâm kinh thu tàn tốt cứ trường giang tự thủ
補翰林院及四道属五百十五人,Bổ Hàn lâm viện cập tứ đạo thuộc ngũ bách thập ngũ nhân
民安平泰𤯩𥹰凭𥾽,dân an bình thái sông lâu vững bền
𧗱冲侍立奇外双披,Vệ trong thị lập cơ ngoài song phi
一鄕試法先暗寫汰冗,Nhất hương thí pháp tiên ám tả thải nhũng
𬂙澄淡紫𣦎冬,trông chừng dặm tử thẳng dong
𫗃日迻戈竹塢𩄲𣻆󱢩葉書房,gió nhặt đưa qua trúc ổ mây tuôn phủ rợp thư phòng
撑萻古樹𧷺如傘𤽸󰎔長江滂語詞,xanh om cổ thụ tròn như tán trắng xoá trường giang phẳng ngỡ tờ
㗂𠊛嗃󱛑外𡑝相公矗式慇勤𢜠𣋀,tiếng người xao xác ngoài sân tướng công sực thức ân cần mừng sao
三明差官賫勑賜土官曰爾以魁傑之才敦厚之質明達先見昔輸誠効力尽忠朝廷撫念爾勞特加顯職,Tam Minh sai quan tê sắc tứ thổ quan viết Nhĩ dĩ khôi kiệt chi tài đôn hậu chi chất minh đạt tiên kiến tích thâu thành hiệu lực tận trung triều đình phủ niệm nhĩ lao đặc gia hiển chức
拱篤没𢚸底固蹺,cũng giốc một lòng để có theo
内傷外感投湯五柴,nội thương ngoại cảm đầu thang ngũ sài
時謙柄坐𭁈黎𡺄石誌爲朝中所劾故黜之,thời khiêm bính toạ dữ lê sạn thạch chí vi triều trung sở hặc cố truất chi
󱬳台𩈘󰡎裙台𧜙襖𢬭𣘾𨕭襊𢬭󱭡,dép thay mặt dưới quần thay ống áo đổi vai trên túi đổi quai
𧛋𡎢,nệm ngồi
丿丕因蒸𨍦兵焒,phút vậy nhân chưng sau binh lửa
簡,Giản
𡛔𤾓畝𪽣拱㗂𢘾𫯳,gái trăm mẫu ruộng cũng tiếng nhờ chồng
春二月帝親征麻皇大發丹波四洞拨之,Xuân nhị nguyệt đế thân chinh Ma Hoàng Đại Phát Đan Ba tứ động bạt chi
今於󰱑所言意疑臣等有所奸横而使陛下别立親以防之願付之獄官問其虚實,kim ư đài sở ngôn ý nghi thần đẳng hữu sở gian hoành nhi sử bệ hạ biệt lập thân dĩ phòng chi nguyện phó chi ngục quan vấn kì hư thực
𪪳婆強呐強𤴬,Ông bà càng nói càng đau
本國冊封太上皇爲安南國王,bản quốc sách phong thái thượng hoàng vi an nam quốc vương
怛肝𦛌𪵯󱢆栘枯卯歇,đứt gan ruột làm chăm da khô máu hết
驅儺󰠓󱮦賖𧵆,xua na vang khắp xa gần
㺧墛,heo ủi
佗知王有神弩不可敵退守武寧山通使講和,Đà tri vương hữu thần nỗ bất khả địch thoái thủ Vũ Ninh sơn thông sứ giảng hoà
媄常悶咹圖鱠󱰤,mẹ thường muốn ăn đồ gỏi ghém
𢚸世泊顛油奴变些辰人義渚乱单,lòng thế bạc đen dầu nó biến ta thìn nhân nghĩa chớ loàn đan
外曳庄安朋㝵扛挭󰪀,ngồi dậy chẳng yên bằng người gồng gánh nặng
代,đại
杜行止封,đỗ hành chỉ phong
夏四月申定舟車轎傘儀仗衣服之制将行會盟禮故也,hạ tứ nguyệt thân định chu xa kiệu tản nghi trượng y phục chi chế tương hành hội minh lễ cố dã
尋尼稱底󰑼昆丐茹,tìm nơi xứng để là con cái nhà
此天授人應之時親衛尚何疑哉,Thử thiên thụ nhân ứng chi thời Thân vệ thượng hà nghi tai
新置強力司,Tân trí cường lực ti
𢬣𨁮𡎟𥒥如𬒂砬𥔧,tay lần hang đá như phên chập chồng
弄中阮𪮏,lóng trong ngón tay
于時統領官富郡公鄭根迅差麾下陳進朝吳廷椿杜曆髙曛等各率所𬋩内候兵進擊,Vu thời Thống lĩnh quan Phú quận công Trịnh Căn tấn sai huy hạ Trần Tiến Triều Ngô Đình Xuân Đỗ Lịch Cao Huân đẳng các suất sở quản nội hầu binh tiến kích
是夜雹,thị dạ bạo
山西六府二十四縣,Sơn Tây lục phủ nhị thập tứ huyện
遣胣別包窮,khiến dạ biết bao cùng
𫃵羅𦃿𫃚中代貴人貴物每㝵全奴,lụa là vải vóc trong đời quý nhân quý vật mọi người toàn no
㫖諭凣六十五條,chỉ dụ phàm lục thập ngũ điều
𠊚㐌吏恨昆󰟁情,người đã lại giận con vô tình
攎𠳒娘買䜹戈,Lựa lời nàng mới thưa qua
席𢝙祝𡃹陣唭蹽𦀊,tiệc vui chuốc chén trận cười leo dây
小童咀問嘆𨱽,tiểu đồng thở vắn than dài
設五府掌署,thiết ngũ phủ chưởng thự
明人文琴彭既降乃復攻茶麟砦,Minh nhân văn Cầm Bành ký hàng nãi phục công Trà Lân trại
耒𫥨𧏵󱞜𩄲𣵶,rồi ra rồng ngược mây xuôi
小童畧㐌爲𨉓托寃,tiểu đồng trước đã vì mình thác oan
𠳚戈韱唸󰡎楼吀𫥨遊學長州圭外,gửi qua xắm nắm dưới lầu xin ra du học trường châu quê ngoài
武威王唯太宗之子亦為之,Vũ Uy vương Duy Thái Tông chi tử diệc vi chi
󰱥今在外各衙門府縣州各衙首領官有陞調者吏部移文該知衙門詳勘果有廉勤䏻幹事任内公務無廢鈌者方許陞調,Kế kim tại ngoại các nha môn phủ huyện châu các nha thủ lĩnh quan hữu thăng điều giả Lại bộ di văn cai tri nha môn tường khám quả hữu liêm cần năng cán sự nhiệm nội công vụ vô phế khuyết giả phương hứa thăng điều
𢲨𢲨芣苢𠃣浪𥙩襖纀𦷾,hái hái phù dĩ ít rằng lấy áo bọc đấy
大司徒察問曰爾國私入吾境捕化州百,Đại tư đồ Sát vấn viết Nhĩ quốc tư nhập ngô cảnh bổ Hoá châu bách
𣘃,cây
拯󰑼妸馬監生,Chẳng là gã Mã Giám sinh
秋七月初一日海陽道監察御史陶如理奏言應試士人遇上番宜納錢,thu thất nguyệt sơ nhất nhật hải dương đạo giám sát ngự sử đào như lí tấu ngôn ứng thí sĩ nhân ngộ thượng phiên nghi nạp tiền
先是明英宗北征為也先所獲,tiên thị minh anh tông bắc chinh vị dã tiên sở hoạch
秋七月宋兵來侵不克乃遣使部侍郎余靖赴邕州會議,Thu thất nguyệt Tống binh lai xâm bất khắc nãi khiển sứ bộ thị lang Dư Tịnh phó Ung Châu hội nghị
時之𡭧約哙󰑼縁𡢐,Thì chi chút ước gọi là duyên sau
遣𫀅坦趙麻𤽗陳稀連爫反,khiến xem đất triệu mà ngươi trần hy liền làm phản
𮗓緣蓮㗂哙娘,giác duyên lên tiếng gọi nàng
悲除仕𨀈汝澄細低㐌隊恩蒸𢚸払,bây chừ sẩy bước nhỡ chừng tới đây đã đội ơn chưng lòng chàng
復令東閣大𭓇士道源伯阮文泰,phục lệnh đông các đại học sĩ đạo nguyên bá nguyễn văn thái
頒知府印停路安撫印,Ban tri phủ ấn Đình lộ an phủ ấn
㩱囉,tước ra
𩵽鯜淎蹎𬌥𡮥𡮥亇鯨鯢𪤄𣷭𢫝制,tôm tép vũng chân trâu bé bé cá kình nghê bãi bể rong chơi
砲旗皷制之賜月後出,pháo kì cổ chế chi tứ nguyệt hậu xuất
石鹽羅酶𥒥,thạch diêm là muối đá
二月󰱇黄丁,Nhị nguyệt tuyển hoàng đinh
渚𢝙森合㐌愁坡配,Chưa vui sum họp đã sầu pha phôi
初璜之死九真戍兵作亂逐太守其渠帥趙祉圍郡彦悉平之,Sơ Hoàng chi tử Cửu Chân thú binh tác loạn trục Thái thú kì cừ soái Triệu Chỉ vi quận Ngạn tất bình chi
忠彦舊名鶻英宗御重光宫有出家意製招隐詩賜忠彦,trung ngạn cựu danh cốt anh tông ngự trùng quang cung hữu xuất gia ý chế chiêu ẩn thi tứ trung ngạn
觥孤渃碧溋𨷈坎重蟄𡽫撑𥒥󰋇吝,quanh co nước biếc duềnh muôn khoảnh chùng chập non xanh đá mấy lần
免戈夏免侖冬,miễn qua hạ miễn lọn đông
典低塘詫賒吹,Đến đây đường sá xa xôi
旌旗旌節幛扇五方盖,tinh kì tinh tiết trướng phiến ngũ phương cái
丿連堵𤝽𦋦外,phút liền đổ lốt ra ngoài
尋󰠲時拱別信𤑟𤉜,tìm đâu thì cũng biết tin rõ ràng
從容也𠃅清齋謝山僧吏請台𨖲塘,thong dong giã mái thanh trai tạ sơn tăng lại thảnh thơi lên đường
腥汚拯播典𠇮,tanh ô chẳng bá đến mình
𤌋沉高󰞺㗂弹𧵆賒,Khói trầm cao nét tiếng đàn gần xa
䒹蘭𦬑𫏾𡑝㐌𢲨𦰟蘋箕边𪤄迻香,chồi lan nở trước sân đã hái ngọn tần kia bên bãi đưa hương
𦖑𠳒𡅳乳從容,Nghe lời khuyên nhủ thong dong
𢚸妾似𩃳𦝄蹺唯,lòng thiếp tựa bóng trăng theo dõi
况余與汝等生於擾攘之秋長於𦫒難之際竊見偽使徃來道途旁午掉鴞鳥之寸舌而凌辱朝廷委犬羊之尺軀而倨傲宰輔,Huống dư dữ nhữ đẳng sinh ư nhiễu nhương chi thu trưởng ư gian nan chi tế thiết kiến nguỵ sứ vãng lai đạo đồ bàng ngọ trạo kiêu điểu chi thốn thiệt nhi lăng nhục triều đình uỷ khuyển dương chi xích khu nhi cự ngạo tể phụ
𫔸𡗶𢌌𨷑塘𩄲花嘲𡉦杏香𠖤埮枌,cửa trời rộng mở đường mây hoa chào ngõ hạnh hương bay dặm phần
楼䜹翁月𥈶󱚢,lầu thơ ông nguyệt nom vào
唒𡎥󰘇数揕𧏵,dẫu ngồi cửa sổ chạm rồng
簞󱗭,đan giỏ
𨅸𬂙𦖑𠰺㗂禽牢敲,đứng trông nghe dậy tiếng cầm lao xaọ
欺󰅹役急吏𥈰𠓇𦝄,khi nào việc gấp lại hòng sáng trăng
猛雷㗂代林已車世,mãnh lôi tiếng dậy rầm rì xa thay
㗂確確偷店,tiếng xác xác thâu đêm
大臣黎受等同上章自劾求免,đại thần lê thụ đẳng đồng thượng chương tự hặc cầu miễn
彊荄𠯪𡗋彊冤債𡗉,càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều
然君子每以矜大過󰁮責備其賢,nhiên quân tử mỗi dĩ căng đại quá cử trách bị kì hiền
󱰣班𠹾卒𠬠皮,thờn bơn chịu tốt một bề
民吊伐之師莫先去暴,dân điếu phạt chi sư mạc tiên khứ bạo
𩵜𤻫󰬲𨱽,cá đuối đuôi dài
富郡公鄭根差内候兵縱射賊因退却,phú quận công trịnh căn sai nội hầu binh túng xạ tặc nhân thoái khước
觸怪觸过𨄁𫏈𫴋滝,húc quấy húc quá đâm quàng xuống sông
仍󰑼吝呂𪱆湄,Những là lần lữa nắng mưa
後討山蠻大㨗拜骠騎大将軍,hậu thảo sơn man đại tiệp bái phiêu kị đại tướng quân
人髙師蕩,nhân cao sư đãng
統領官富郡公鄭根曰汝意欲何如栢曰吝山在宜春縣乃,Thống lĩnh quan Phú quận công Trịnh Căn viết Nhữ ý dục hà như Bách viết Lận Sơn Tại Nghi Xuân huyện nãi
𭛣茹㐌暫從容,việc nhà đã tạm thong dong
諒山南策等路民疫,Lạng Sơn Nam Sách đẳng lộ dân dịch
課𡎢徵世𣜾特包遲𦤾𣩂平尼𠊛熣𠊛𤈠,thuở ngồi chưng thế chửa được bao chầy đến chết bằng nay người thui người luộc
䀡戈𧡊坦𠓑𤉜買咍,xem qua thấy đất rõ ràng mới hay
刀焒共𣳔瑟岡,dao lửa cũng dòng sắt gang
許諒山處權參政阮哿致事,hứa lạng sơn xứ quyền tham chính nguyễn cả trí sự
阿󱬴学特󱙌󰬾𨻫習茗都饒呐㗂陪,ả tê học được năm ba luống rấp rểnh đua nhau nói tiếng bồi
設御象監御馬監,thiết ngự tượng giám ngự mã giám
遠涉萬李士卒疲勞此至嶺南不復堪鬪,Viễn thiệp vạn lí sĩ tốt bì lao thử chí Lĩnh Nam bất phục kham đấu
睠惟,Quyến duy
初二日出兵攻討擒獲逆櫟正身其逆梣遁入寧江,Sơ nhị nhật xuất binh công thảo cầm hoạch nghịch Lịch chính thân kì nghịch Sầm độn nhập Ninh Giang
月娥各傳頭𡳪𤑟𤉜,nguyệt nga các chuyện đầu đuôi rõ ràng
固㘨粓𬗂固𣜿𩛄蒸固凌𪺛𨢇,có nồi cơm nếp có tệp bánh chưng có lưng hũ rượu
埃𪟽㗂𪅦呌𫥨者湥傷春哭妸霜閨,ai ngờ tiếng cuốc kêu ra rả giọt thương xuân khóc ả sương khuê
胡任囂病且死謂佗曰聞陳勝等作亂民心爲之所附,Hồ Nhâm Ngao bệnh thả tử vị Đà viết Văn Trần Thắng đẳng tác loạn dân tâm vị chi sở phụ
冬十月試太學生,Đông thập nguyệt thí Thái học sinh
牢敲助亇廊漁父,lao xao chợ cá làng ngư phụ
若有輪番宿直無鎮守賞五資輪二十番守皇城外店儒生生徒賞五資,Nhược hữu luân phiên túc trực vô trấn thủ thưởng ngũ tư luân nhị thập phiên thủ Hoàng thành ngoại điếm nho sinh sinh đồ thưởng ngũ tư
𡞕払󱳮朗𭛣之㐌𧗱,vợ chàng lo lắng việc chi đã về
摺残焒愛蕯潙滝情,dập tàn lửa ái tát vơi sông tình
两兵交戦官軍大勝,Lưỡng binh giao chiến quan quân đại thắng
都御史阮善云太和延寧之間上則宰將下則百執交相征利賂遺多行,đô ngự sử Nguyễn Thiện vân Thái Hoà Diên Ninh chi gian thượng tắc tể tướng hạ tắc bách chấp giao tương chinh lợi lộ di đa hành
撫治別之羅所重𠸒哴仁義𥙩爫初,vỗ trị biết chi là thửa trọng bảo rằng nhân nghĩa lấy làm sơ
𬂙𤤰傷惨工𢚸,trông vua thương thảm trong lòng
阿,a
十一月戊子朔日有食之,Thập nhất nguyệt Mậu Tí sóc nhật hữu thực chi
𦋦𠫾買邒𨑮㝵吏𤴬,ra đi mới đặng mươi ngày lại đaụ
𠵌讀豸豸𦊚𣳔勾䜹,nghe đọc trây trẩy bốn dòng câu thơ
然徃亡猶有迯亡者帝乃嚴加東約捕得迯亡者斬之以徇軍復整,nhiên vãng vong do hữu đào vong giả đế nãi nghiêm gia đông ước bổ đắc đào vong giả trảm chi dĩ tuân quân phục chỉnh
春二月地震,Xuân nhị nguyệt địa chấn
諸将佐皆以次受封,chư tướng tá giai dĩ thứ thụ phong
造日鼎清瀾延明三舟,Tạo Nhật Đỉnh Thanh Lan Diên Minh tam chu
旨揮大臣文武百官等略曰汝諸人不復,Chỉ huy đại thần văn võ bách quan đẳng lược viết Nhữ chư nhân bất phục
事畢即日類取中三塲干人中四塲干人作簿公同差考試官署字以防奸詐,Sự tất tức nhật loại thủ trúng tam trường can nhân trúng tứ trường can nhân tác bạ công đồng sai khảo thí quan thự tự dĩ phòng gian trá
命爫命𠹾呌麻埃傷,Mình làm mình chịu kêu mà ai thương
東北二道軍皆属焉,đông bắc nhị đạo quân giai thuộc yên
城𨫊󱩯振丕高可𬏓󰁰丈,thành sắt chăn chắn vậy cao khả vài mươi trượng
帝體貌英偉天性寬和有君之德惜夫享國於久未見其有爲也壬子陽德元年清康熙十一年春正月仍給開國功臣黎來祭田孫姪世守祀事,đế thể mạo anh vĩ thiên tính khoan hoà hữu quân chi đức tích phu hưởng quốc ư cửu vị kiến kì hữu vi dã nhâm tí dương đức nguyên niên thanh khang hi thập nhất niên xuân chính nguyệt những cấp khai quốc công thần lê lai tế điền tôn điệt thế thủ tự sự
𭛣之𪡔哭熷𤇊,việc chi la khóc tưng bừng
義矣汝道庄涓,nghĩa hãy nhớ đạo chẳng quên
育昂𡗶𢌌尾漨𣷭𣾺,dọc ngang trời rộng vẫy vùng bể khơi
魚浪󰥎分壻昆,Ngư rằng Làm phận rể con
勑旨刑部𠕋子簽黄長衣𠕋子,sắc chỉ hình bộ sách tử thiêm hoàng trường y sách tử
𤠄㐌󰁯杜烝󱹐边墻,gà đã lên đỗ chưng chuồng bên tường
紹平凣七,thiệu bình phàm thất
尊師爫法如壇升天,tôn sư làm phép như đàn thăng thiên
恥䀡覩󰘚󰜋茹,Sảy xem đủ mặt một nhà
春三月忽有神人到城門指城,xuân tam nguyệt hốt hữu thần nhân đáo thành môn chỉ thành
占占𠽖馭󰋇𣈜雉𨖅,chăm chăm giục ngựa mấy ngày trẩy sang
娘浪扒䖳騰𡳪件󰀡証故坤隊堆孤,nàng rằng bắt chạch đằng đuôi kiện vô chứng cớ khôn đòi đôi co
定取士科,Định thủ sĩ khoa
夏四月有彗星見西方,Hạ tứ nguyệt hữu tuệ tinh hiện Tây phương
𪁎驟󰑼臼𪁎󱰃,sáo sậu là cậu sáo đen
甲兵插産自茹衛共趙尉𢹣𦋦隘秦,giáp binh sắp sẵn từ nhà về cùng triệu úy kéo ra ải tần
山山水水窖蹺隊收吏蔑圖山合水,sơn sơn thuỷ thuỷ khéo theo đòi thu lại một đồ sơn hợp thuỷ
樁浪台𩙌𠲖㗀招嘹,thông rằng hay gió ì ù gieo reo
皮索粦吕蔑回連年,bì sách trăn trở một hồi liền nên
羣臣上尊號曰應天廣運仁明聖孝皇帝封妃為文德夫人尋廢,Quần thần thượng tôn hiệu viết Ứng Thiên Quảng Vận NHân Minh Thánh Hiếu Hoàng Đế Phong phi vi Văn Đức phu nhân tầm phế
妾夫乃一村人耳未曾見此兵事聞大王之兵所至驚惶悚慄故使妾身代徃願大王列兵安寨于境外令行禁止整肅兵士固守營寨謹防,thiếp phu nãi nhất thôn nhân nhĩ vị tằng kiến thử binh sự văn đại vương chi binh sở chí kinh hoàng tủng lật cố sử thiếp thân đại vãng nguyện đại vương liệt binh an trại vu cảnh ngoại lệnh hành cấm chỉ chỉnh túc binh sĩ cố thủ dinh trại cẩn phòng
違者守門官取遏糾󰁮送問,Vi giả thủ môn quan thủ át củ cử tống vấn
率󰠲体𠬠小娇,Thoắt đâu thấy một tiểu kiều
帆高撩𥊣𦑃耑,Buồm cao lèo thẳng cánh xuyền
興隆間行遣鈌員上皇朝仁廟於崇嚴寺仁廟言國輔可也,Hưng Long gian Hành khiển Khuyết viên Thượng hoàng triều Nhân Miếu ư Sùng Nghiêm tự Nhân Miếu ngôn Quốc Phụ khả dã
𦬑囊眉𩈘𤑟𤉜媄吒,nở nang mày mặt rỡ ràng mẹ cha
帝諭在朝諸臣曰師回為有中興之功并父熾有,Đế dụ tại triều chư thần viết Sư Hồi vị hữu trung hưng chi công tịnh phụ Xí hữu
些乙悶閑官悶冷卢台為累沛蜍於,ta ắt muốn nhàn quan muốn rảnh lo thay vì lụy phải thờ ơ
名曰大越史記全書增入鴻庞蜀王外紀總若干卷今已成編,danh viết đại việt sử kí toàn thư tăng nhập hồng bàng thục vương ngoại kỉ tổng nhược can quyển kim dĩ thành biên
劳刀淬分之遲,lao đao chút phận chi chầy
𤍊𤉜涅玉𤇥𤍶𨤔𣘈,rõ ràng nét ngọc nhập nhoà vẻ son
弊袴󱧔里㐌门旦𦡟,tệ khố rách rưới đã mòn đến lưng
辛酉大定二年宋紹興十一年,Tân Dậu Đại Định nhị niên Tống Thiệu Hưng thập nhất niên
又令諸軍造浮橋過潭江渡被風波折破二日未成因下令三軍爭渡黄舍江至安决黔皷山駐營,Hựu lệnh chư quân tạo phù kiều quá Đàm Giang độ bị phong ba chiết phá nhị nhật vị thành nhân hạ lệnh tam quân tranh độ Hoàng Xá giang chí Yên Quyết Kiềm Cổ sơn trú dinh
𩅹噴𩈘渃笛扃屋楼,mưa phun mặt nước địch quanh ốc lầu
虚空焒𤎕俸耗秩油,hư không lửa tắt bỗng hao mất dầu
倍𪠞債躡綽接,vội đi trái dép rước tiếp
衞王吕相纀𨉟󱡴軒,vệ vương lã tướng buộc mình cửa hiên
如有可釆必顯加榮擢雖有愚㦉戇疏亦不之罪,như hữu khả thái tất hiển gia vinh trạc tuy hữu ngu ý tráng sớ diệc bất chi tội
𠹽𡃻払喂未桂枝,cay đắng chàng ôi vị quế chi
󰆑餘乃還,Khánh Dư nãi hoàn
子男女同嫁為婚姻者並不得置為一社社長,tử nam nữ đồng giá vi hôn nhân giả tịnh bất đắc trí vi nhất xã Xã trưởng
人君於仁義亦然以之存心而安所止,Nhân quân ư nhân nghĩa diệc nhiên dĩ chi tồn tâm nhi an sở chỉ
闭除固𨤰𨅸𡎢爫声,bấy giờ có nhẽ đứng ngồi làm thinh
乃知人之期望不可踰分限也,Nãi tri nhân chi kì vọng bất khả du phân hạn dã
㐱𥙩𠅜些呐實𦷾,chỉn lấy lời ta nói thực đấy
丁巳八年宋天禧元年,Đinh Tị bát niên Tống Thiên Hi nguyên niên
車吹隔𠇍吝𨗊拱蹺,xa xôi cách mấy lần đò cũng theo
冉牟襊錦𨇜𤾓調,nhiệm mầu túi gấm đủ trăm điều
政刑補𭛣重煩茹鐄充暢萬民辱因,chính hình bỏ việc trọng phiền nhà vàng sung sướng muôn dân nhọc nhằn
共它󰘚惮眉𠫆苦𥋳,Cũng đà mặt dạn mày dày khó coi
係𣈗霜降𡗶𩂟,hễ ngày sương giáng trời mù
玉莖㝵𬛕古牟玉門㝵𡛔埃侯庄𬁷,ngọc hành người trai có mầu ngọc môn người gái ai hầu chẳng yêu
列旦英更候𣈔󰅒仍英絆礼斋插𢯢,lượt đến anh canh hầu đêm nay nhưng anh bận lễ chay sắp sửa
傷爲行重爲才束翁催拱擛𠳒風波,thương vì hạnh trọng vì tài thúc ông thôi cũng dẹp lời phong ba
百姓安堵如故,Bách tính an đổ như cố
𥿗兜麻𥾾昂𡗶,chỉ đâu mà buộc ngang trời
仍󰑼㙮汝対愁,những là đắp nhớ đổi sầu
𢧚庄時拱在𢚸媄吒,nên chăng thì cũng tại lòng mẹ cha
軍隆慮侯書求親昆弟請󰰾長沙二将軍,quân Long Lự hầu thư cầu thân côn đệ thỉnh bãi Trường Sa nhị tướng quân
尾之羅𥒥芻堯共饒路傳𡗋調坤頑,vẻ chi là đứa sô nghiêu cùng nhau trò chuyện lắm điều khôn ngoan
𣘃曰,cây viết
緣𡨧𠭤爫蒸緣醜,duyên tốt trở làm chưng duyên xấu
即命何栗等就五刑院檢得壬子至丁卯共一百二十五案,tức mệnh hà lật đẳng tựu ngũ hình viện kiểm đắc nhâm tí chí đinh mão cộng nhất bách nhị thập ngũ án
夏五月朔日食,hạ ngũ nguyệt sóc nhật thực
中書科改為吏科海科改為户科東科改為禮科南科改為兵科西科改為刑科北科改為工科編科改為尚寶寺各道行遣改為宣政使司,trung thư khoa cải vi lại khoa hải khoa cải vi hộ khoa đông khoa cải vi lễ khoa nam khoa cải vi binh khoa tây khoa cải vi hình khoa bắc khoa cải vi công khoa biên khoa cải vi thượng bảo tự các đạo hành khiển cải vi tuyên chính sứ ti
催催些㐌默𢬣埃耒,Thôi thôi ta đã mắc tay ai rồi
𠦳行柑橘昆隊𪧘,ngàn hàng cam quýt con đòi cũ
变𦋦上捧𤑟𤉜变相随󰡫午昂埃當,biến ra thượng bổng rõ ràng biến tướng tùy thế ngõ ngàng ai đương
退權吼𠾶󰑼例𠰘侯勿表𠫾𧗱苦信,thói quyền khỏng khảnh là lề miệng hầu vắt vẻo đi về khó tin
自低𧣳𣷭邊𡗶𤓢湄退退圭𠊛󰜋身,từ đây góc bể biên trời nắng mưa thui thủi quê người một thân
櫃車民沛驛亭典尼,cũi xe dân phải dịch đình đến nơi
賜阮亮采黄珣陳永綏等進士及第阮義立等五人進士出身阮公族等十二人同進士出身,tứ nguyễn lượng thái hoàng tuân trần vĩnh tuy đẳng tiến sĩ cập đệ nguyễn nghĩa lập đẳng ngũ nhân tiến sĩ xuất thân nguyễn công tộc đẳng thập nhị nhân đồng tiến sĩ xuất thân
固吒吒打媄𨁨固𫯳時奴吏㨲仍槌,có cha cha đánh mẹ quăng có chồng thì nó lại văng những dùi
設軍所在死亡必󰕛既不足禦敵當復更發,thiết quân sở tại tử vong tất chúng ký bất túc ngự địch đương phục cánh phát
雲為排歇畧娄𠳨𠳒,vân vi bày hết trước sau mọi lời
春正月改元,xuân chính nguyệt cải nguyên
係𠊛無道世𠱋𭉷屍,hễ người vô đạo thế dầu nhổ thây
補込斗室最沁𣎀長,bỏ vào đẩu thất tối tăm đêm trường
雲仙英唉故知𣷮鐄固別世尼庄󰑼,vân tiên anh hỡi cố tri suối vàng có biết thế ni chăng là
土将元郡公,thổ tướng nguyên quận công
閏六月右都督全郡公鄭梯卒,Nhuận lục nguyệt Hữu đô đốc Toàn quận công Trịnh Đệ tốt
歲𣃣𠄩𬙞容顔𠼦麻,tuổi vừa hai bảy dung nhan mặn mà
例也,lệ dã
萍蓬群𡮍賒吹,Bình bồng còn chút xa xôi
乃潜退,Nãi tiềm thoái
遺骸抇拉𧗱茹󰅹󰑼衾歛󰅹󰑼䘮斎,di hài nhặt sắp về nhà nào là khâm liệm nào là tang chay
他畧傕停於丕双,thà trước thôi đành ở vậy xong
帝辭以疾遣陶子奇遺以方物,Đế từ dĩ tật khiến Đào Tử Kì di dĩ phương vật
才尼色意𠦳鐄渚斤,Tài này sắc ấy nghìn vàng chưa cân
時㐌簪技󰜍淶包𣇞,Thì đà trâm gãy bình rơi bao giờ
𢬣風烹𦑗蘿單𧷺,tay phong phanh quạt lá đan tròn
占者云應折一大将軍,chiêm giả vân ứng chiết nhất đại tướng quân
司農𨻶時責令府縣官督押社民丁夫搬運本縣官粟每承司一萬二千五百石赴京投納天會庫檢收貯在前留空庫四連,ti nông khích thì trách lệnh phủ huyện quan đốc áp xã dân đinh phu ban vận bản huyện quan túc mỗi thừa ti nhất vạn nhị thiên ngũ bách thạch phó kinh đầu nộp thiên hội khố kiểm thu trữ tại tiền lưu không khố tứ liên
諸軍乘勝長驅逐至江臯斬馘萬餘級血流布野屍積成山奪得噐械馬疋不可勝計,chư quân thừa thắng trường khu trục chí giang cao trảm quắc vạn dư cấp huyết lưu bố dã thi tích thành sơn đoạt đắc khí giới mã thất bất khả thăng kê
隔墻沛𣇜淹𡗶𤲂桃󰟯固𩃳𠊛切他,cách tường phải buổi êm trời dưới đào dường có bóng người thướt tha
賊首成,tặc thủ thành
娘󰑼分𡛔些󰑼分𤳇,nàng là phận gái ta là phận trai
茹漢牢吏咍封爵朱些丕𬋱,nhà hán sao lại hay phong tước cho ta vậy vay
官清朋渃茹朋磬,quan thanh bằng nước nhà bằng khánh
姅𣈜耒自在親心,nửa ngày rồi tự tại thân tâm
適石七山僧徐道幸至侯家與語祈嗣事,Thích Thạch Thất sơn tăng Từ Đạo Hạnh chí Hầu gia dữ ngữ kì tự sự
一臯駢之督属斬數萬賊眾之強况賢於髙駢者乎,Nhất Cao Biền chi đốc thuộc trảm sổ vạn tặc chúng chi cường huống hiền ư Cao Biền giả hồ
相知󰒂󰀎買󰑼相知,Tương tri dường ấy mới là tương tri
闷助特李九重時尋柴阮明空朱勤,muốn chữa được lý cửu trùng thời tìm thầy nguyễn minh không cho cần
英保寔咍㛪𧗱󰋇英郭,anh bảo thực hay em về với anh quách
身殘溱濁恢冲,Thân tàn trăn đục khơi trong
時各鎮人多詐爲行役誘人奴,thời các trấn nhân đa trá vi hành dịch dụ nhân nô
五峯之制自此始,ngũ phong chi chế tự thử thuỷ
郡王無人召即不得入朝,quận vương vô nhân triệu tức bất đắc nhập triều
印事迹等物件不肯赴勘卒過期,ấn sự tích đẳng vật kiện bất khẳng phó khám tốt quá kì
帝親董六師征之,đế thân đổng lục sư chinh chi
初十日明憑祥知縣李廣寧監執差人黄世恭,Sơ thập nhật Minh Bằng Tường tri huyện Lí Quảng Ninh giám chấp sai nhân Hoàng Thế Cung
會明都司張䧺領糧船三百餘艘自東官至,hội minh đô ti trương hùng lĩnh lương thuyền tam bách dư sưu tự đông quan chí
更迡庒𥄭仍韜式𢙇,canh chày chẳng ngủ những thao thức hoài
其餘充禁衛禁軍,Kì dư sung Cấm vệ Cấm quân
乙未二年宋至道元年,Ất Mùi nhị niên Tống Chí Đạo nguyên niên
昆𧏰,con sam
勢拱碑撑拱榜鐄,thế cũng bia xanh cũng bảng vàng
底支𣘃𬑉苦𡓮錦肝,để chi gai mắt khó ngồi căm gan
唐帝從之,đường đế tòng chi
順󱏹𠬠𦲿吹沔州台,Thuận buồm một lá xuôi miền châu Thai
乃詔𭛁本處官廪假貸,Nãi chiếu phát bản xứ quan lẫm giả thải
丐槌瀆,cái dùi đục
勑旨凣中塲吏除州縣正官及經歷首領副使等職,Sắc chỉ phàm trúng trường lại trừ châu huyện chính quan cập kinh lịch thủ lĩnh phó sứ đẳng chức
才,tài
若水次韻答云良富從頭春日明我歌咱罷我將行,Nhược Thuỷ thứ vận đáp vân Lương Phú tòng đầu xuân nhật minh Ngã ca thính bãi ngã tương hành
但於彜倫日用之常與其致知格物之學嘗於燕暇少僃覽觀,đãn ư di luân nhật dụng chi thường dữ kì trí tri cách vật chi học thường ư yến hạ thiểu bị lãm quan
榮禄大夫兼總内外平章軍國重事太國公贈明康仁智大王鄭檢棠喬鉅閥桓卷華纏,vinh lộc đại phu kiêm tổng nội ngoại bình chương quân quốc trọng sự Thái quốc công tặng Minh Khang Nhân Trí Thái Vương Trịnh Kiểm đường kiều cự phiệt hoàn quyển hoa triền
至是阮文慮鄭維岱俱入御前奏請講和二人,chí thị nguyễn văn lự trịnh duy đại cụ nhập ngự tiền tấu thỉnh giảng hoà nhị nhân
上等每棹錢五緡中等每棹四緡下等每棹三緡,Thượng đẳng mỗi trạo tiền ngũ mân trung đẳng mỗi trạo tứ mân hạ đẳng mỗi trạo tam mân
其弟餘善乃𭁈宗族謀曰王以擅𭛁兵擊南越不請故漢𭛁兵來誅,Kì đệ Dư Thiện nãi dữ tông tộc mưu viết Vương dĩ thiện phát binh kích Nam Việt bất thỉnh cố Hán phát binh lai tru
秋七月茵逗逼不敢進,Thu thất nguyệt Nhân đậu bực bất cảm tiến
𤝞𤢽,chuột nhắt
吏科給事中阮克綏入見,Lại khoa cấp sự trung Nguyễn Khắc Tuy nhập kiến
󰂇油𧯄庄朱埃𢱖牢固𤞻𡥵捧𫠼𢬣,ví dầu hang chẳng cho ai mó sao có hùm con bồng trốc tay
六月帝禦小舟幸米所鄕少尉陳吾郎家三更乃回,Lục nguyệt Đế ngự tiểu chu hạnh Mễ Sở hương Thiếu uý Trần Ngô Lang gia tam canh nãi hồi
十日有雲不雨黄龍見于端明閣,thập nhật hữu vân bất vũ hoàng long hiện vu đoan minh các
癸酉五年明崇六年禎春正月龍泉山崩,Quý Dậu ngũ niên Minh Sùng lục niên Trinh Xuân chính nguyệt Long Tuyền sơn băng
昆或呌冽,con hoặc kêu rét
感,cảm
尙書黄福復設官分任清化以北,Thượng thư Hoàng Phúc phục thiết quan phân nhiệm Thanh Hoá dĩ Bắc
𡗶西朗蕩䏾鐄,Trời tây lãng đãng bóng vàng
翁怒為󰠳車紙𧺃娘󰅹制帝扯𩄲撑,ông nọ vì đâu xe chỉ đỏ nàng nào chơi đấy xẻ mây xanh
東征翊聖武德三王聞之皆帥府兵入伏禁城,đông chinh dực thánh võ đức tam vương văn chi giai soái phủ binh nhập phục cấm thành
特磊灵魂,được rỗi linh hồn
系,hệ
渃㵢花用㐌安,nước trôi hoa rụng đã yên
德𤤰肇祖些𨖲,đức vua triệu tổ ta lên
二十日仕林護王至青威縣青春舘,Nhị Thập nhật Sĩ Lâm hộ Vương chí Thanh Oai huyện Thanh Xuân quán
及殿試賜阮瀨進士出身裴球等六名同進士出身,cập điện thí tứ nguyễn lại tiến sĩ xuất thân bùi cầu đẳng lục danh đồng tiến sĩ xuất thân
恪芇趙子越󰑍当阳,Khác nào Triệu Tử vượt vòng Đương Dương
軍民簿籍如故,quân dân bạ tịch như cố
𣈜時𢶢𤿰共𦖑,ngày thời gióng trống cùng nghe
十一日駕至土瓦行殿上御于千秋船既而先于珥河之津皇太子隨侍扈從諸船纔數艘,thập nhất nhật giá chí thổ ngoã hành điện thượng ngự vu thiên thu thuyền ký nhi tiên vu nhĩ hà chi tân hoàng thái tử tuỳ thị hộ tòng chư thuyền tài sổ sưu
𢆥迡拱庄𠫾󰠳麻迡,năm chầy cũng chẳng đi đâu mà chầy
史臣吳士連曰靈德之立也由藝皇其廢也亦由藝皇,sử thần ngô sĩ liên viết linh đức chi lập dã do nghệ hoàng kì phế dã diệc do nghệ hoàng
𥙩埃待客賖𧵆朱英,lấy ai đãi khách xa gần cho anh
馬鞍安馭,mã yên yên ngựa
𥙩調道𭓇𠳨税,lấy điều đạo học hỏi thuê
三上疏諫,Tam thượng sớ gián
翹群魚謹別之,Kiều còn ngơ ngẩn biết gì
以天城長公主嫁忠誠王,dĩ thiên thành trưởng công chúa giá trung thành vương
丁卯群臣上表賀登極,đinh mão quần thần thượng biểu hạ đăng cực
占城來貢,Chiêm Thành lai cống
畧朱補恄仍㝵,trước cho bõ ghét những người
習情𪩥𠰺時皮眾些,tập tành lớn dậy thời vừa chúng ta
朱奴打論饒𫢩群埃些仕料𡂲去𠫾,cho nó đánh lộn nhau nay còn ai ta sẽ liệu rày khử đi
二帝出師討賊,Nhị Đế xuất sư thảo tặc
𠳿󰠃月老絲紅,vái cùng nguyệt lão tơ hồng
官方汚冗民有嗟咨召沴干和弊所當革,Quan phương ô nhũng dân hữu ta tư triệu lệ can hoà tệ sở đương cách
軍出北辰門御珥河邉行在號令諸将渡河進戰大破之賊󰕛大敗刺殺甚多,quân xuất bắc thần môn ngự nhị hà biên hành tại hiệu lệnh chư tướng độ hà tiến chiến đại phá chi tặc chúng đại bại thích sát thậm đa
史臣吳士連曰陳家之制王侯皆居鄕第朝覲赴京事畢還第如國峻之於萬刼守度之於玃鄕國頊之於至靈是也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Trần gia chi chế vương hầu giai cư hương đệ triều cận phó kinh sự tất hoàn đệ như Quốc Tuấn chi ư Vạn Kiếp Thủ Độ chi ư quắc Hương Quốc Chẩn chi ư Chí Linh thị dã
几󰝡昭卞𠝺盤歇𢚸胣臟腑灡囉,kẻ đăm chiêu bèn mổ bàn hết lòng dạ tạng phủ tràn ra
仍芒𣅘󰣑哺󱝐𠄩茹昆㐌旦期春𣛟,những mong khuya sớm bù trì hai nhà con đã đến kỳ xuân xanh
聖人𤐝𥌀物情󰝡類水怪𦘧𨉟土人,thánh nhân soi xét vật tình đem loài thuỷ quái vẽ mình thổ nhân
居仁在明宗當卸時爲内𡧸官兼審刑事勘獄於家為中尉郭牢所劾,Cư Nhân tại Minh Tông đương ngự thời vi Nội mật quan kiêm Thẩm hình sự khám ngục ư gia vi Trung uý Quách Lao sở hặc
徐浪心胆相期,từ rằng tâm đảm tương cờ
𢭮𢝙𢭮曲断膓󰀎之,Cuộc vui gảy khúc đoạn tràng ấy chi
且厲德侯簒時士連不為激揚風憲乎寵過隆矣仁壽不爲賛畫帷幄乎位任極矣今厲德侯為我失國尔不能以禄死反去事吾縱我不言尔心不愧死乎真賣國奸臣也,Thả Lệ Đức Hầu soán thời Sĩ Liên bất vi kích dương phong hiến hồ Sủng quá long hĩ Nhân Thọ bất vi tán hoạch duy ốc hồ vị nhiệm cực hĩ Kim Lệ Đức Hầu vị ngã thất quốc nhĩ bất năng dĩ lộc tử phản khứ sự Ngô túng ngã bất ngôn nhĩ tâm bất quý tử hồ chân mại quốc gian thần dã
係𧡊動𦀊辰於𨕭尼捁𨖲朱毛,hễ thấy động dây thì ở trên này kéo lên cho mau
自兵梁乱典𫢩民愁征戦𠊛𣈙渃𡽫,từ binh lương loạn đến nay dân sầu chinh chiến người rầy nước non
方今百姓疲弊民不堪命親衛因之撫以恩德彼必翕然來歸猶水之就下孰能禦之哉,Phương kim bách tính bì tệ dân bất kham mệnh Thân vệ nhân chi phủ dĩ ân đức bỉ tất hấp nhiên lai quy do thuỷ chi tựu hạ thục năng ngự chi tai
以陳渴真為龍捷奉宸内衛上将軍封武節関内侯范可永西鎮人為車騎衛上将軍封冠服侯范勒楊昂爵賞五資加,dĩ trần khát chân vi long tiệp phụng thần nội vệ thượng tướng quân phong vũ tiết quan nội hầu phạm khả vĩnh tây trấn nhân vi xa kị vệ thượng tướng quân phong quan phục hầu phạm lặc dương ngang tước thưởng ngũ tư gia
𢬦𥙩花課意𠄩昆𡛔意善花恳浪,trảy lấy hoa thuở ấy hai con gái ấy thẹn hoa khấn rằng
上侯以兵相攻謂餓所殺李彬大舉水步攻之,thượng hầu dĩ binh tương công vị Nga sở sát Lí Bân đại cử thuỷ bộ công chi
𡥵𪨅幽唹澄㦖𧻭翁𫅷󱜺咺沕當呼,con trẻ u ơ chừng muốn dậy ông già húng hắng vẫn đang ho
𢴑𠳒娘倍拔𠫾,Dứt lời nàng vội GẠT đi
𦊚方𤐜熄焒𤍎風調雨順民康太平,bốn phương khói tắt lửa lang phong điều vũ thuận dân khang thái bình
右黎皇朝始太祖戊戌歷恭皇丁亥凣一百十年,Hữu Lê Hoàng Triều thuỷ Thái Tổ Mậu Tuất lịch Cung Hoàng Đinh Hợi phàm nhất bách thập niên
律𦖻胡拱𤶑眉淶珠,Lọt tai Hồ cũng nhăn mày rơi châu
𧡊焒創𤎒𤎜急𬦶典𦷾,thấy lửa sáng chớp rạng kíp rảo đến đấy
固𠊛𡊨越𨖲制󰘇伽,Có người đàn việt lên chơi cửa già
凡有智𧥾武勇至軍門皆樂為用,phàm hữu trí thức vũ dũng chí quân môn giai lạc vi dụng
船中人𠹛閙號泣,Thuyền trung nhân há náo hiệu khấp
馮公撟󱙹𠽇塘,phùng công kiệu trước nạt đường
是年以鄭公旦為兵部尚書王克述為吏科給事中武德康為户科給事中陳棨为刑科給事中乙未六年明成化十一年,Thị niên dĩ Trịnh Công Đán vi Binh bộ thượng thư Vương KHắc Thuật vi Lại khoa cấp sự trung Vũ Đức Khang vi Hộ khoa cấp sự trung Trần Khải vi HÌnh khoa cấp sự trung Ất Mùi lục niên Minh Thành Hoá thập nhất niên
𢯏𢷀𠱋𠯇㗂絲,bẻ bai rủ rỉ tiếng tơ
漢帝使蘭陵令會󰏲上󰔄人朱儁救喁,Hán đế sử Lan Lăng lệnh Cối Kê Thượng Ngu nhân Chu Tuấn cứu Ngung
詔憲誠𤤻師自是占城執藩臣禮奉貢不鈌,chiếu hiến thành ban sư tự thị chiêm thành chấp phiên thần lễ phụng cống bất khuyết
睿宗受神之初留心圖治󰱇将練兵設科取士帝箴有制皇訓有書自可有為,Duệ Tông thụ thần chi sơ lưu tâm đồ trị tuyển tướng luyện binh thiết khoa thủ sĩ đế châm hữu chế hoàng huấn hữu thư tự khả hữu vi
賜阮勉阮珙進士及第阮璜等二人進士出身華有謨等十二人同進士出身,Tứ Nguyễn Miễn Nguyễn Cung tiến sĩ cập đệ Nguyễn Hoàng đẳng nhị nhân tiến sĩ xuất thân Hoa Hữu Mô đẳng thập nhị nhân đồng tiến sĩ xuất thân
名碎鄧𤍎㗂柴吨賖,danh tôi đặng rạng tiếng thầy đồn xa
𪽞娘羅主𠊚羅客,ruộng nương là chủ người là khách
暹羅三佛齊等國商人入雲屯鎮進寳物乞行買賣,Tiêm La Tam Phật Tề đẳng quốc thương nhân nhập Vân Đồn trấn tiến bảo vật khất hành mải mại
婆夫人蒸衛茹𫯳,bà phu nhân chưng về nhà chồng
𢪉命𠫾補戰場如空,Dấn mình đi bỏ chiến trường như không
沛牢朱󰕛吏𧗱,phải sao cho chóng lại về
坦福地認𫀅𨻫計,đất phúc địa nhìn xem luống kể
冬十月恭肃王元昱卒,Đông thập nguyệt Cung Túc vương Nguyên Dực tốt
𦝄殘麻吏欣𨑮𠄻初,Trăng TÀN mà lại hơn mười rằm XƯA
元立遺愛為老侯授目為翰林學士荀為尙書復,Nguyên lập Di Ái vi lão hầu thụ Mục vi Hàn Lâm học sĩ Tuân vi Thượng thư phục
從奉天府少尹阮必勃之言也,Tòng Phụng Thiên phủ Thiếu doãn Nguyễn Tất Bột chi ngôn dã
嘉謀嘉猷入告于内󰱃乎甘霖歲旱舟楫濟川,gia mưu gia du nhập cáo vu nội thứ hồ cam lâm tuế hạn chu tiếp tế xuyên
𤴬𢚸流落𢧚𠄽𦊚勾,đau lòng lưu lạc nên vài bốn câu
朱𡠣債法辰㨿𠄩邊吒媄𤳇𡡇麻扒罰,cho cưới trái phép thời cứ hai bên cha mẹ trai gái mà bắt phạt
茄箏𡎢竚邊䒹橘花霂𢚸埃󰖽𤽸𥯒,nhà tranh ngồi giữ bên chồi quýt hoa móc lòng ai vẻ trắng tơi
冬十月嘉慈皇后崩于龍潭鄕昭󰆑寺今肇󰆑寺是也,đông thập nguyệt gia từ hoàng hậu băng vu long đàm hương chiêu khánh tự kim triệu khánh tự thị dã
嗔朱𠬠將饒󰠃提兵,xin cho một tướng nhau cùng đề binh
陳即削髮入謝而去嘗至青威古覧村寺居後不知所之,Trần tức tước phát nhập tạ nhi khứ thường chí Thanh Oai Cổ Lãm thôn tự cư hậu bất tri sở chi
默𠇮爫𤝞默𠇮爫蛦,mặc mình làm chuột mặc mình làm dơi
莫使阮𠃔欽阮永祈鄧顕阮䏻潤武師錫阮澧等如明歳貢,Mạc sử Nguyễn Doãn Khâm Nguyễn Vĩnh Kì Đặng Hiển Nguyễn Năng Nhuận Vũ Sư Tích Nguyễn Lễ đẳng như Minh tuế cống
責㝵󰜋責些𨑮,trách người một trách ta mười
沽漿󰑼尚挭渃半哰,cô tương là thằng gánh nước bán rao
察奏徃復數四帝皆不咱,sát tấu vãng phục sổ tứ đế giai bất thính
妾如花㐌离梗,Thiếp như hoa đã lìa cành
恨拯特扛絲丕,hận chẳng được giăng tơ vậy
𠳨鶯每餒初𨍦,hỏi oanh mọi nỗi xưa sau
爲花朱沛杜塘尋花,vì hoa cho phải dò đường tìm hoa
閉𥹰󰘂圣預掑,Bấy lâu cửa thánh dựa kề
敬盎那蜍几茶,kính ang nạ thờ kẻ già
各殿内人女官奴婢無故不得徃來别殿,các điện nội nhân nữ quan nô tì vô cố bất đắc vãng lai biệt điện
四年,tứ niên
蛮鍾固号鍾綿撞鍾永永凍連巴回,man chung có hiệu chuông mèn chàng chung văng vẳng gióng lên ba hồi
𠳨牢𦋦事𨔍𨓡,Hỏi sao ra sự lạ lùng
鴆殺祖母魚肉親王,chậm sát tổ mẫu ngư nhục thân vương
覆考官再搜取謂其能文之士批官是塲妄謂横字古人協作仄聲人目爲魯考官,phúc khảo quan tái sưu thủ vị kì năng văn chi sĩ phê quan thị trường vọng vị hoành tự cổ nhân hiệp tác trắc thanh nhân mục vi lỗ khảo quan
𬑉𥄭𥋲𥋵,mắt ngủ lim him
伤朋宜割共弄,thương bằng nghe cắt trong lòng
秋七月起復參從史部尙書兼東閣大學士國老參預朝政太保燕郡公致仕范公著入朝掌六部事參賛機務,thu thất nguyệt khởi phục tham tụng sử bộ thượng thư kiêm đông các đại học sĩ quốc lão tham dự triều chính thái bảo yên quận công trí sĩ phạm công trứ nhập triều chưởng lục bộ sự tham tán cơ vụ
礙隊𪰛世变饒,ngại đòi thời thế biến nhiều
冬十一月十六日大赦,Đông thập nhất nguyệt thập lục nhật đại xá
其爱民之心真天地父母之爲量者,kì ái dân chi tâm chân thiên địa phụ mẫu chi vi lượng giả
象𡗶罕󰘉太平自低,tuồng trời hẳn mở thái bình từ đây
香乘羕唉𦋦𠓨兜低,Hương thừa dường hãy ra vào đâu đây
核召葉印油細油杜調年𢮪用,cây trẩu rợp im dầu tới dầu đỗ đều nên chọn dùng
塘󰠃歇渃必唏,đường cùng hết nước tắt hơi
丙午明宣宗𥊳基宣德𥘉年,bính ngọ minh tuyên tông chiên cơ tuyên đức sơ niên
士氣以之益增軍聲以之大振,sĩ khí dĩ chi ích tăng quân thanh dĩ chi đại chấn
牧民󰑼𠀲任囂,mục dân là đứa nhâm hiêu
花悭輸𧺀柳𢤞歛撑,hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
𨕭𥴘󱚇獰没𠊛迎昂󰟯舅喴喂喠官,trên mui kề nạnh một người nghênh ngang dáng cậu uẩy uầy giọng quan
搮了,lắt lẻo
𫳵朱耻辱󰜋吝買催,Sao cho sỉ nhục một lần mới thôi
元旦子孫皆免患,Nguyên Đán tử tôn giai miễn hoạn
哏𡳪他𫧾𧵆賖丐身必左如󰜏打蜂,cắn đuôi tha trứng gần xa cái thân tất tả như bà đánh ong
󰅹𡽫渃些唩園󱞙兜,nào non nước tá ủa vườn tược đâu
其試法分為四區四政共𭛁一題,Kì thí pháp phân vi tứ khu tứ chính cộng phát nhất đề
軍渃燕馭渃胡拯埃垠欺侵𪡍,quân nước yên ngựa nước hồ chẳng ai ngăn khi xâm lấn
𠳨払王󰞹共󰑼翠雲,Hỏi chàng Vương quan cùng là Thuý Vân
曷清咤𪿒分𢤞,Hạt mưa sá NGẠI phận hèn
十四日頒洪德軍務凡二十七條,thập tứ nhật ban hồng đức quân vụ phàm nhị thập thất điều
茹󰘂底淋炭𡥵踈𢘽𥙩埃𡃚及功役停補髀𡞕𥘷終𡗋仉𠴓𡀂,nhà cửa để lầm than con thơ dại lấy ai rèn cặp công việc đành bỏ bễ vợ trẻ trung lắm kẻ đe loi
󰬷功𧯶㐌罕灰麻皮,vả công há đã hẳn hoi mà bì
黄聞之謀奪詔書圖辱使者,hoàng văn chi mưu đoạt chiếu thư đồ nhục sứ giả
𫯳連𠸕𡢼心情曲浽,chồng liền dặn vợ tâm tình khúc nhôi
六月廢安南都護府置行交州於海門鎮以右監門衛將軍宋戎行交州刺史以武義節度使康承訓兼嶺南及諸軍行營,Lục nguyệt phế An Nam Đô hộ phủ trí Hành Giao Châu ư Hải Môn trấn dĩ Hữu Giám Môn vệ tướng quân Tống Nhung hành Giao Châu thứ sử dĩ Vũ Nghĩa Tiết độ sứ Khang Thừa Huấn kiêm Lĩnh Nam cập chư quân hành doanh
大破之追至瑞香果洞東鄂等社刺殺甚多僵屍满野沈溺江中不可勝紀,đại phá chi truy chí thuỵ hương quả động đông ngạc đẳng xã thích sát thậm đa cương thi mãn dã trầm nịch giang trung bất khả thắng kỷ
鄭根爲欽差節制各處水步諸營兼總政柄太尉宜國公開理國府領銀印,Trịnh Căn vi Khâm sai tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh kiêm tổng chính bính Thái uý Nghi quốc công khai Lí Quốc phủ lĩnh ngân ấn
誅司馬,tru tư mã
以徐穆爲總管知軍民事賜侯爵范巨俩爲太尉,Dĩ Từ Mục vi Tổng quản tri quân dân sự tứ hầu tước Phạm Cự Lạng vi Thái uý
窻𦝄𡕷揆壁湄也淶,Song trăng quạnh quẽ vách mưa rã rời
吾不賢焉則所任之人亦不賢桀紂之於曹廉惡來是也,ngô bất hiền yên tắc sở nhiệm chi nhân diệc bất hiền kiệt trụ chi ư tào liêm ác lai thị dã
鐄𥒥共払它懇咘,vàng đá cùng chàng đà gắn bó
帝諭在朝諸臣云范溥國之賊臣爾故罷之,Đế dụ tại triều chư thần vân Phạm Phổ quốc chi tặc thần nhĩ cố bãi chi
於世信之𠰘待盃,ở thế tin chi miệng đãi bôi
贈工部右侍郎,tặng công bộ hữu thị lang
多方歎曰吳以才致貴亦以才致死但恨不死戰陣耳,đa phương thán viết ngô dĩ tài trí quý diệc dĩ tài trí tử đản hận bất tử chiến trận nhĩ
世事󰛐腰妾悶人情𡛔汝𫯳初,thế sự trai yêu thiếp mọn nhân tình gái nhớ chồng xưa
固毫光𤈜𢜝庄敢𧵆,có hào quang chói sợ chẳng dám gần
封次子元晫為恭靖大王,phong thứ tử nguyên trác vi cung tịnh đại vương
閣下苟能復奏辨官吏耆者之所言明陳氏子孫之未絶而别宣詔勑復封陳氏此上策也,Các hạ câu năng phục tấu biện quan lại kì giả chi sở ngôn minh Trần thị tử tôn chi vị tuyệt nhi biệt tuyên chiếu sắc phục phong Trần thị thử thượng sách dã
𪀄呌花𦬑𣈜春凈,chim kêu hoa nở ngày xuân tạnh
再下對断死罪,tái hạ đối đoạn tử tội
春正月馬援沿海而進隨山刊道千餘里至浪泊上羅城西街之西名浪泊與王戰,Xuân chính nguyệt Mã Viện duyên hải nhi tiến tuỳ sơn san đạo thiên dư lí chí Lãng Bạc thượng La Thành Tây Nhai chi tây danh Lãng Bạc dữ vương chiến
白素繞壮式印移移,bạch tố nhiễu trắng thức in dầy dầy
門謝罪復請迎車駕,môn tạ tội phục thỉnh nghênh xa giá
油油𦹵󱢔花残,dàu dàu cỏ úa hoa tàn
時料𤯩𣨰𠬠𣈜貝僥,THÈ liều sống CHẾT một ngày với nhau
矣奈奸人反覆何,hĩ nại gian nhân phản phúc hà
𫯳𡥵丐𡢻羅如世,chồng con cái nợ là như thế
徐公聘貝夫人拱𡓮,Từ công sánh với phu nhân cùng ngồi
易侯𬷤𤐠󰋇吝女牢,dễ hầu gà luộc mấy lần nữa sao
客公侯𥄫𥊘𬂙𬁖,khách công hầu ngấp nghé trông sao
事娘㐌世𠳒柴敢信,Sự nàng đã thế lời thầy dám tin
其餘各陞職爵有差,Kì dư các thăng chức tước hữu sai
𬂙蹺芇体󰠲芇,trông theo nào thấy đâu nào
𠰘𩛜頭󱖺沛𨆶,miệng đói đầu gối phải bò
沛尼𣘃檜獴𪀄葚𡗉,bái nơi cây cối muôn chim rậm nhiều
𨑮翁大圣󰟴天,Mời ông Đại thánh Tề thiên
𣅶𤴬朱哺𣅶孀,lúc đau cho bõ lúc sướng
牢朋貞󰜋边陲,Sao bằng riêng một biên thuỳ
乃謂李公,Nãi vị Lí Công
𡔖洋湘妾駭𬂙𨖅,bến tiêu tương thiếp hãi trông sang
曰敬為政嚴峻民皆畏惮多有嗟嘆土人上表以訴之,viết kính vi chính nghiêm tuấn dân giai uý đạn đa hữu ta thán thổ nhân thượng biểu dĩ tố chi
㨂軍爫斫招安,Đóng quân làm chước chiêu an
冬十月十五日遣使如明裴山王克述褚豊賀立皇太子黎進翁義達謝賜綵弊阮濟奏占城地方事,đông thập nguyệt thập ngũ nhật khiển sứ như minh bùi sơn vương khắc thuật chử phong hạ lập hoàng thái tử lê tiến ông nghĩa đạt tạ tứ thái tệ nguyễn tế tấu chiêm thành địa phương sự
都指揮兼事知廷尉司使范勉鄰東閣校書范智謙大理少卿劉肅清華道監察御史武達道通事武仁脩阮欽范瑾徃界首駙馬都尉陳珪刑部有侍郎裴原道工部右侍郎黎岳刑科都給事中阮保珪徃壽昌驛北軍都督府左都督華林伯鄭季述工部右侍郎阮僴吏科都給事中黎嵩海陽承宣參議阮漢廷徃市橋驛南軍都督府左都督駙馬都尉臨淮伯黎達昭户部右侍郎陳崇頴御史󰱑僉都御史黄沆安邦,đô chỉ huy kiêm sự tri đình uý ti sứ phạm miễn lân đông các hiệu thư phạm trí khiêm đại lí thiếu khanh lưu túc thanh hoa đạo giám sát ngự sử vũ đạt đạo thông sự vũ nhân tu nguyễn khâm phạm cẩn vãng giới thủ phò mã đô uý trần khuê hình bộ hữu thị lang bùi nguyên đạo công bộ hữu thị lang lê nhạc hình khoa đô cấp sự trung nguyễn bảo khuê vãng thọ xương dịch bắc quân đô đốc phủ tả đô đốc hoa lâm bá trịnh quý thuật công bộ hữu thị lang nguyễn giản lại khoa đô cấp sự trung lê tung hải dương thừa tuyên tham nghị nguyễn hán đình vãng thị cầu dịch nam quân đô đốc phủ tả đô đốc phò mã đô uý lâm hoài bá lê đạt chiêu hộ bộ hữu thị lang trần sùng dĩnh ngự sử đài thiêm đô ngự sử hoàng hãng yên bang
綏属将阮伯紀入侍,Tuy thuộc tướng Nguyễn Bá Kỷ nhập thị
𡮍爲役渃麻𦋦負𢚸,Chút vì việc nước mà ra phụ lòng
尼白苣實󰑼蒌葉,này bạch cự thực là rau diếp
稚制茹𫅷制厨,trẻ chơi nhà già chơi chùa
𩈘时哉海眞时失䜹,mặt thì tai hải chân thì thất thơ
仍牟𩄲碧共痕𡶀撑,những màu mây biếc cùng hằn núi xanh
叱挭,sớt gánh
𢪀𠫾𢪀吏𠬠𠇮,nghĩ đi nghĩ lại một mình
十二月初四日禮部尚書掌部事駙馬都尉興郡公阮貞等奏定充福國長公主習畫字禮册并籍冊及墨一梭合無御用監制作𠕋并照𭛁禮添陳設七十士各位禮物用卓子八十件黑線香十八株小束白木香十八把蠟炬二十株茶三两油一斤草芒一两鹿盐鹿脯盐菜稷棘芹青荳俎名十八籩酒二埕柴三十六束至日行禮籍用方紙如册箴,thập nhị nguyệt sơ tứ nhật lễ bộ thượng thư chưởng bộ sự phò mã đô uý hưng quận công nguyễn trinh đẳng tấu định sung phúc quốc trưởng công chúa tập hoạ tự lễ sách tịnh tịch sách cập mặc nhất toa hợp vô ngự dụng giám chế tác sách tịnh chiếu phát lễ thiêm trần thiết thất thập sĩ các vị lễ vật dụng trác tử bát thập kiện hắc tuyến hương thập bát chu tiểu thúc bạch mộc hương thập bát bả lạp cự nhị thập chu trà tam lưỡng dầu nhất cân thảo mang nhất lưỡng lộc diêm lộc bô diêm thái tắc cức cần thanh đậu thư danh thập bát biên tửu nhị trình sài tam thập lục thúc chí nhật hành lễ tịch dụng phương chỉ như sách châm
太宗之德所以至是者𨿽其孝发出於天性亦靈慈國母調,Thái Tông chi đức sở dĩ chí thị giả tuy kì hiếu phát xuất ư thiên tính diệc Linh Từ quốc mẫu điều
史臣吳士連曰我國通詩書習禮樂爲文献之󰘊自士王始其功德𡸈特施於當時而有以遠及於後代𡸈不盛矣哉子之不肖乃子之罪爾,sử thần ngô sĩ liên viết ngã quốc thông thi thư tập lễ nhạc vi văn hiến chi bang tự sĩ vương thuỷ kì công đức khởi đặc thí ư đương thời nhi hữu dĩ viễn cập ư hậu đại khởi bất thịnh hĩ tai tử chi bất tiếu nãi tử chi tội nhĩ
󰅹仉󰅹咍𥯏買頭,nào kẻ nào hay cuống với đầu
昆㝵些沛別朱覩調,con người ta phải biết cho đủ điều
碎廷臣𪢍𤽗立言蒸𣦛意悶害𦷾,tôi đình thần ghét ngươi lập ngôn chưng thẳng ý muốn hại đấy
麻卞共輕吝辣炪涅所像炭󰌎所准於,mà bèn cùng khinh lờn lạt đốt nát thửa tượng than tro thửa chốn ở
民似枯𧷺油默裊鄰,dân tựa gỗ tròn dầu mặc nẻo lăn
戈亭行鉄𦥃茄翁茄小焦消吏閣重,qua đình hàng thiếc đến nhà ông nhà tẻo tèo teo lại gác chồng
吏如妸碧決料朱衝,lại như ả bích quyết liều cho xong
時來取我國古今事跡志書,thời lai thủ ngã quốc cổ kim sự tích chí thư
仁宗嘗曰昭文叔盖蕃落人後身故善為諸國語,nhân tông thường viết chiêu văn thúc cái phiên lạc nhân hậu thân cố thiện vi chư quốc ngữ
𦹵核漫漠,cỏ cây man mác
備因大潰退保屈獠洞中治兵欲復戰委大將趙光復守國調兵擊覇先,bị nhân đại hội thoái bảo Khuất Lạo động trung trị binh dục phục chiến uỷ đại tướng Triệu Quang Phục thủ quốc điều binh kích Bá Tiên
腰饒時吏平𨑮負饒,Yêu nhau thì lại bằng mười phụ nhau
雜役,tạp dịch
癩癐,lại hủi
撰雖勳舊老臣而參猥無能時人鄙之阮有光等回自占城,Soạn tuy huân cựu lão thần nhi tham ổi vô năng thời nhân bỉ chi Nguyễn Hữu Quang đẳng hồi tự Chiêm Thành
期府縣州官拘集社官各将本社户口赴京對寫,kì phủ huyện châu quan câu tập xã quan các tướng bản xã hộ khẩu phó kinh đối tả
𢬣空渚易尋𨪪蔭𩛂,Tay không chưa dễ tìm vành ấm no
弋弋蒸𦀊𦼛𦿄,dặc dặc chưng dây sắn sướng
之之孫也,Chi chi tôn dã
㐱朱󱚁𠱄𦋦𤌋蒸𥪝󱗲󱫝,chỉn cho vào miệng khói ra chưng trong lông vảy
元六年為正,Nguyên lục niên vi chính
冬十一月造萬安舶,đông thập nhất nguyệt tạo vạn an bách
師浪双󰝸兮之,Sư rằng Song chẳng hề chi
茶全授首清廟献俘,trà toàn thụ thủ thanh miếu hiến phù
己酉彗出東南翼軫分尾指張宿長五丈,Kỉ Dậu tuệ xuất Đông Nam Dực Chẩn phân vĩ chỉ Trương túc trường ngũ trượng
海陽之民離乱遁走,Hải Dương chi dân li loạn độn tẩu
馭捐唐𫇰𰦫𨀐昔澄,ngựa quen đường cũ ruổi rong tếch chừng
以黎景徽為户部尚書,dĩ lê cảnh huy vi hộ bộ thượng thư
余𡱸𧺃臀辰茄𧺃𫆮,dưa gang đỏ đẹn thì cà đỏ trôn
捽𣈗𬂙芇𧡊唏沁,suốt ngày trông nào thấy hơi tăm
甫拜󰑼𥛉𫼩,phủ bái là lạy neo
至灵州本上相陳傅説物故󰆑餘保焉,chí linh châu bản thượng tướng trần phó thuyết vật cố khánh dư bảo yên
𠝇𠏲木,bào thợ mộc
十三日帝幸長廣門外觀皇子第宅落落始也,Thập tam nhật Đế hạnh Trường Quảng môn ngoại quan hoàng tử đệ trạch lạc Lạc thuỷ dã
拱料䏕眜跤蹎,Cũng liều nhắm mắt giao chân
受,thụ
徐朱𦝄創𬁖疎𬌓𢚸明白吀󱛕𤍄詳,chờ cho trăng sáng sao thưa tấm lòng minh bạch xin thưa tỏ tường
况又崇道𭓇明制度文事駸駸乎内󰁮矣南平占北伐宋武威赫赫乎外揚矣,huống hựu sùng đạo học minh chế độ văn sự xâm xâm hồ nội cử hĩ nam bình chiêm bắc phạt tống vũ uy hách hách hồ ngoại dương hĩ
埃呐朱特弄吒沛𤴬疸悲除󰑼体󰅹,ai nói cho được lòng cha phải đau đớn bây chừ là thể nào
爫𢀭劍𢭢咹觥,làm giàu kiếm chác ăn quanh
夫何将帥不和失其機會遂至於亡嗟夫鄧悉景真以讒見殺而明人入㓂視夫檀道濟見殺而魏人來侵岳武穆見殺而金人入㓂,Phù hà tướng soái bất hoà thất kì cơ hội toại chí ư vong Ta phù Đặng Tất Cảnh Chân dĩ sàm kiến sát nhi Minh nhân nhập khấu thị phù Đàn Đạo Tế kiến sát nhi Nguỵ nhân lai xâm Nhạc Vũ Mục kiến sát nhi Kim nhân nhập khấu
碎嗔勸教餒󰉨󰠃饒,tôi xin khuyên giáo nỗi rày cùng nhau
𨢟噔払喂味桂枝,cay đắng chàng ơi vị quế chi
舘浪𨢇𦧘𠲖兮,quán rằng rượu thịt ê hề
夏六月至冬十月旱,Hạ lục nguyệt chí đông thập nguyệt hạn
明熹宗崩,Minh Hi Tông băng
朕覧詩集具見馮克寬忠梱殊可深嘉篤羙,trẫm lãm thi tập cụ kiến phùng khắc khoan trung khổn thù khả thâm gia đốc mĩ
揚𠄩眜螠,giương hai mắt ếch
素等曰彼象尙如此系必有去志,tố đẳng viết bỉ tượng thượng như thử hệ tất hữu khứ chí
魂故国问為為问,hồn cố quốc vẩn vơ vơ vẩn
其詔文曰帝王去暴安民聿大春秋之統人君施惠行慶盍弘,Kì chiếu văn viết Đế vương khứ bạo an dân duật đại xuân thu chi thống nhân quân thi huệ hành khánh hạp hoằng
癸未六年莫延成六年會明萬曆十一年,Quý Mùi lục niên Mạc Diên Thành lục niên Hội Minh Vạn Lịch thập nhất niên
較搊,giảo so
恪饒𠬠𡦂或欺󰡏啉,khác nhau một chữ hoặc khi có lầm
房中倍遣蓮鐄𨀈𦋦,phòng trong vội khiến sen vàng bước ra
夏四月漢蒼攅造天下户籍,Hạ tứ nguyệt Hán Thương toàn tạo thiên hạ hộ tịch
是天之所資况今賊主聞風迯竄無有鬪心古,Thị thiên chi sở tư Huống kim tặc chủ văn phong đào thoán vô hữu đấu tâm Cổ
𠄩親群󰇥席花渚𧗱,Hai thân còn dở tiệc hoa chưa về
地,địa
𩅘𠞡唉底承,tóc gọt hãy để thừa
胡乃君既遇害臣皆恝心各相雄長僣僞紛紜非惟得罪於當時抑亦貽譏於後世,Hồ nãi quân kí ngộ hại thần giai kiết tâm các tương hùng trường tiếm nguỵ phân vân phi duy đắc tội ư đương thời ức diệc di cơ ư hậu thế
𮎦䧺𨅸𡧲塵埃買𫅷,anh hùng đứng giữa trần ai mới già
帝崩無嗣,Đế băng vô tự
夜京怖迯回,Dạ kinh bố đào hồi
抛帆拫𩙍塵󰅹播燥盞攔𢬣伴合制,phơi buồm ngăn gió trần nào bá ráo chén dan tay bạn họp chơi
詔花𫋻躡𦊚皮,chiếu hoa gối niếp bốn bề
香𦀊味女茶乾喠情,hương dây mùi nhớ trà khan giọng tình
𤽗杜三時免蒸色𡞕𤽗仲逵,ngươi đỗ tam thì mến chưng sắc vợ ngươi trọng quỳ
置十火書家,Trí thập hoả thư gia
茹㕑功役拱𧀟唒浪𢭂案洅𣘃拱󰑼,nhà chùa công việc cũng đầy dẫu rằng lau án tưới cây cũng là
擬𠫾擬吏没𠇮,Nghĩ đi nghĩ lại một mình
𨉓尼𧯶易方芇別󰦓,mình này há dễ phương nào biết đâu
嗔󱚢󰏤脈論排𫇿之,xin vào coi mạch luận bài thuốc chi
天嘉寳祐凣三,Thiên Gia Tư Hựu phàm tam
袄𥯒𠬠𬌔𩂏𡗶风流,áo tơi một tấm che trời phong lưu
舅自受命撫安方民寔有其功,Cữu tự thụ mệnh phủ an phương dân thực hữu kì công
妑外,bà ngoại
每言聖祖肇造區夏皇父内脩外攘䂓模已定吾無事乎更張惟遵守成憲充擴而光大之以宣昭我祖考之德而已肃宗欽皇帝諱㵮又諱󰥙憲宗之第三子也在位未期年壽十七歳而崩葬敬陵,Mỗi ngôn Thánh Tổ triệu tạo khu hạ hoàng phụ nội tu ngoại nhương quy mô dĩ định ngô vô sự hồ cánh trương duy tuân thủ thành hiến sung khoách nhi quang đại chi dĩ tuyên chiêu ngã tổ khảo chi đức nhi dĩ Túc Tông Khâm Hoàng Đế Huý Thuần hựu huý Thuần Hiến Tông chi đệ tam tử dã tại vị vị kì niên thọ thập thất tuế nhi băng táng Kính Lăng
娘浪𡗶審坦𠫅,nàng rằng trời thẳm đất dày
平吳,bình ngô
盖成之至難,cái thành chi chí nan
然不幸遭变甚可痛惜,nhiên bất hạnh tao biến thậm khả thống tích
秋八月帝有疾九月瘳,thu bát nguyệt đế hữu tật cửu nguyệt sưu
𤊰唏涓㗂碎昆,bén hơi quen tiếng tôi con
分髙陽立極必絶地天之通,phân Cao Dương lập cực tất tuyệt địa thiên chi thông
二曰篤思孝以󰦛忠厚之心,Nhị viết đốc tư hiếu dĩ đôn trung hậu chi tâm
庒戈𠬠埝古邱撑󱯽,chẳng qua một nấm cổ khâu xanh rì
寃家󰋇刼論󱚢,oan gia mấy kiếp lộn vào
元遣禮部尚書張立道諭帝入覲,Nguyên khiến Lễ bộ Thượng thư Trương Lập Đạo dụ Đế nhập cận
𫾗伴麻制特柴麻𭓇,chọn bạn mà chơi được thầy mà học
戈埮柳塊唐枚𫩫桃𠳨槾細潙神京,qua dặm liễu khỏi đường mai ướm đào hỏi mận tới vời thần kinh
章身有耀品釆孔揚命服匪領豸文生色,Chương thân hữu diệu phẩm thái khổng dương mệnh phục phỉ lĩnh trãi văn sinh sắc
辛卯十一年元至正十一年春正月太原諒山人聚為盗相攻擊,Tân Mão thập nhất niên Nguyên Chí Chính thập nhất niên xuân chính nguyệt Thái Nguyên Lạng Sơn nhân tụ vi đạo tương công kích
滝弄𨥿,sông lòng chảo
會試中塲多者先除少者後除,hội thí trúng trường đa giả tiên trừ thiểu giả hậu trừ
撴𢰦𨕭𡋦堛争𪃿,xun xoăn trên vách bức tranh gà
責𧗱分恨𧗱緣緣分共為情𢧚農浽,trách về phận hận về duyên duyên phận cũng vì tình nên nông nỗi
胡亥𠱋亥宁𣳔都制,hò hỡi dô hỡi giữa dòng đua chơi
命木忙司空黎可參少尉黎車芇等共𭛁本鎮忙兵擊哀牢道瓊等,mệnh mộc mường tư không lê khả tham thiếu uý lê xa miên đẳng cộng phát bản trấn mường binh kích ai lao đạo quỳnh đẳng
冲幔爫礼絲紅結緣,Trong màn làm lễ tơ hồng kết duyên
今年多水夏,Kim niên đa thuỷ hạ
宋帝詔所在差使臣接伴赴闕鄅傳供屯務今豐僃,tống đế chiếu sở tại sai sứ thần tiếp bạn phó khuyết vũ truyền cúng đồn vụ kim phong bị
歇𠳒坤𥙧咥𠳒,Hết lời khôn nhẽ chối lời
𡗶班最約𧗱󰠳,trời ban tối ước về đâu
詐婚怨𫇰群𥱬,trá hôn oán cựu còn ghi
𣈜時󱩖󱩖𥀌𥀌最時𢶷𧚟朱西臁臁,ngày thì dép dép giày giày tối thì cởi váy cho tây lèm lèm
數倣如前朝官制依例編補充之,số phỏng như tiền triều quan chế y lệ biên bổ sung chi
𤞽箕𫣢怒󰅹𠊛拯𦖑,mường kia mán nọ nào người chẳng nghe
初隋末丘和為交趾太守恃隋威勢廵邊徼諸溪洞居州凡六十年餘林邑諸國遣和明珠文犀今寶故和富埒王者,sơ tuỳ mạt khâu hoà vi giao chỉ thái thú thị tuỳ uy thế tuần biên khiếu chư khê động cư châu phàm lục thập niên dư lâm ấp chư quốc khiển hoà minh châu văn tê kim bảo cố hoà phú liệt vương giả
渃𣁔𣵶成瀝昆,nước lớn xói thành lạch con
外頭梂渃𤄯如𤀓,ngòi đầu cầu nước trong như lọc
風流󰑼槛𨕭𠁀,phong lưu là cạm trên đời
㐱刊文碑爫本,chỉn san văn bia làm bản
料㛪遁塊英庄英如䋥𢪏英肱𡧲𡗶,liệu em trốn khỏi anh chăng anh như lưới vét anh quăng giữa trời
𢪀𠇮庄虎𠇮牢,Nghĩ mình chẳng hổ mình sao
刺竹𦰠𦰠意荄廊牙,thích trúc óng óng ấy gai làng ngà
陀陽王在位六年紀元者一,Đà Dương Vương tại vị lục niên kỉ nguyên giả nhất
𠁀次𠄩𠁑命羅𠁀𡥙,đời thứ hai dưới mình là đời cháu
𦊚方滂𣼽𠄩京凭鐄,Bốn phương phẳng lặng hai kinh vững vàng
𥘷𫅷没𠎪𣴓󱧜頭梗格𩯀𠵴閒热𤿦,trẻ già một lũ gạn khan đầu cành cạch tóc mình nhờn nhợt da
𢃄功名刁苦辱,dưới công danh đeo khó nhọc
𥩯碑㐌𥙩勅封鑿連,dựng bia đã lấy sắc phong tạc liền
帝慰勞賞賜仍其職爵,Đế uý lạo thưởng tứ những kì chức tước
終陳氏之世無復胡虜之侵,chung trần thị chi thế vô phục hồ lỗ chi xâm
钱財󰑼𢼂𧵑流通扱㨥爫之朱辱𢚸,tiền tài là số của lưu thông cắp nắp làm chi cho nhọc lòng
鎖房春底行𣈜桃𡽫,Khoá phòng xuân để hành ngày đào non
縣侯十四人黎僃黎皮黎否黎芇黎受黎雷黎可黎培黎可郎黎熾黎犬黎秘黎國楨黎弼,Huyện hầu thập tứ nhân Lê Bị Lê Bì Lê Bĩ Lê Náo Lê Thụ Lê Lôi Lê Khả Lê Bồi Lê Khả Lang Lê Xí Lê Khuyển Lê Bí Lê Quốc Trinh Lê Bật
𠫾󰠳𫽄別昆㝵楚卿,Đi đâu chẳng biết con người Sở Khanh
冬十一月命朝臣分行各處問民疾苦,đông thập nhất nguyệt mệnh triều thần phân hành các xứ vấn dân tật khổ
來朗𢚸踈吟渚堵,lai láng lòng thơ ngâm chửa đủ
王少游學漢京從穎川劉子奇治左氏春秋爲注解舉孝廉補尙書郎以公事免官父䘮闋音鈌盡也後舉荗才除巫陽令遷交州太守封龍度亭侯都󰱋漊漊一作樓,Vương thiếu du học Hán kinh tòng Dĩnh Xuyên Lưu Tử Kì trị Tả thị Xuân Thu vi chú giải cử Hiếu Liêm bổ Thượng thư lang dĩ công sự miễn quan phụ tang khuyết Âm khuyết tận dã hậu cử Mậu tài trừ vu Dương lệnh thiên Giao Châu Thái thú phong Long Độ Đình Hầu đô doanh Lâu Lâu nhất tác lâu
旨揮天下繼今文武任聀官員生年六十五歲願致士者及吏典監生儒生牲徒年六十以上欲還民者並許本人頭告吏部類奏施行,Chỉ huy thiên hạ Kế kim văn võ nhậm chức quan viên sinh niên lục thập ngũ tuế nguyện trí sĩ giả cập lại điển giám sinh nho sinh sinh đồ niên lục thập dĩ thượng dục hoàn dân giả tịnh hứa bản nhân đầu cáo Lại bộ loại tấu thi hành
傳尼吀渚疑垠碎陀𤏣歇浽𧵆浽賖,chuyện này xin chớ ngờ ngăn tôi đà tỏ hết nỗi gần nỗi xa
鬚𤞻𦛜燕眉𧍋,râu hùm hàm én mày ngài
󱯱󱯫𦰟𦹵𣅶霜招,mịt mờ ngọn cỏ lúc sương gieo
磨笠朱漆笠乃親軍所戴以宿衛,ma lạp chu tất lạp nãi thân quân sở đái dĩ túc vệ
都御史阮居道奏宜放回本國,đô ngự sử nguyễn cư đạo tấu nghi phóng hồi bản quốc
吒爫核默吒,cha làm gai mặc cha
十二月勑旨󰱥今内外各衛門官見鈌奉令保󰱇某人常知某人果有才𧥾廉能除授某職科󰱑等官公同邉祀置簿詳明,thập nhị nguyệt sắc chỉ kế kim nội ngoại các vệ môn quan kiến khuyết phụng lệnh bảo tuyển mỗ nhân thường tri mỗ nhân quả hữu tài thức liêm năng trừ thụ mỗ chức khoa đài đẳng quan công đồng biên tự trí bạc tường minh
是月定祈雨供應社人例,Thị nguyệt định kì vũ cung ứng xã nhân lệ
二十一日遣使如明裴曰良阮覧黎仁等歲貢阮德貞范穆等奏占城󰲡邉事,Nhị thập nhất nhật khiển sứ như Minh Bùi viết Lương Nguyễn Lãm Lê Nhân đẳng tuế cống Nguyễn Đức Trinh Phạm Mục đẳng tấu Chiêm Thành tập biên sự
次二𤝞㗜次𠀧花畑,thứ nhì chuột rúc thứ ba hoa đèn
扵𥪝󰟯固香𠖤𠃣堯,Ở trong dường có hương bay ít nhiều
仍󰑼𣈙約枚呦,Những là rày ước mai ao
悲除沛𫽻䋦愁朱衝,bây giờ phải gỡ mối sầu cho xong
坡滝吏𡋿𬕹滝,bờ sông lại lở xuống sông
是日四方士女道傍觀聽如堵以為盛事,Thị nhật tứ phương sĩ nữ đạo bàng quan thính như đổ dĩ vi thịnh sự
女巫阮氏流遠州,nữ vu nguyễn thị lưu viễn châu
狀𦖑紅呐𫩫哉𠸦浪寔當女才聰明,trạng nghe hồng nói êm tai khen rằng thực đáng nữ tài thông minh
惡水地在安邦縣流之此,Ác Thuỷ địa tại Yên Bang huyện Lưu chi thử
情深𣷷惨𨔍調,Tình thâm biển thảm lạ điều
報,báo
賜甲辰科進士特進金紫榮禄大夫少保禮部尚書東閣大𭓇士兼國子監祭酒知經筵事󰦛書伯柱國臣黎嵩謹奉勅𢮪,Tứ Giáp Thìn khoa Tiến sĩ đặc tiến Kim tử Vinh lộc đại phu Thiếu bảo Lễ bộ Thượng thư Đông các đại học sĩ kiêm Quốc tử giám Tế tửu Tri Kinh diên sự Đôn Thư bá Trụ quốc thần Lê Tung cẩn phụng sắc soạn
𧖱悭埃拱𠺾眉哯𦝄,máu ghen ai cũng chau mày nghiến răng
𢚸貞払𡏡劳刀󰡪蜍,lòng riêng chàng luống lao đao thẫn thờ
拯路耒論事恪,chẳng lọ rỗi luận sự khác
子儀安陽人,Tử Nghi An Dương nhân
𤤰嫁公主朱李通,vua gả công chúa cho lý thông
五月修築堤路自彰德至羙良以待迎接乘輿,Ngũ nguyệt tu trúc đê lộ tự Chương Đức chí Mĩ Lương dĩ đãi nghênh tiếp thừa dư
奇方健氣懺生進朝,kỳ phương kiện khí sắm sanh tiến triều
𦖑崔󰟹駭掣󰠲,Nghe thôi kinh hãi xiết đâu
楚王𢚸𢜝𠳨㗍群臣,sở vương lòng sợ hỏi han quần thần
芾,nào
強嗷喭浽強魚謹羕,Càng ngao ngán nỗi càng ngơ ngẩn dường
是以善爲國者爱民如父母爱子聞其飢寒爲之哀見其勞苦爲之恤禁其苛暴止其擅賦使民皆遂其生養而無愁恨嘆息之聲,Thị dĩ thiện vi quốc giả ái dân như phụ mẫu ái tử văn kì cơ hàn vị chi ai kiến kì lao khổ vị chi tuất cấm kì hà bạo chỉ kì thiện phú sử dân giai toại kì sinh dưỡng nhi vô sầu hận thán tức chi thanh
拜蘇憲誠入内檢校太傅平章軍國重事王爵輔翼東宫,Bái Tô Hiến Thành Nhập nội kiểm hiệu thái phó bình chương quân quốc trọng sự vương tước phụ dực đông cung
條于天下其一中進士科未有除用而病故者許子孫蔭如官員例并入流試官許饒一男󰱇丁壮一男,Điều vu thiên hạ kì nhất trung Tiến sĩ khoa vị hữu trừ dụng nhi bệnh cố giả hứa tử tôn ấm như quan viên lệ tịnh nhập lưu thí quan hứa nhiêu nhất nam tuyển đinh tráng nhất nam
二生深以為德勤於學問試各中科,nhị sinh thâm dĩ vi đức cần ư học vấn thí các trúng khoa
𥊛𨖅函谷㹯孤古,trông sang hàm cốc hươu co cổ
共𥪞親戚𦛌𦚐𫽄埃,Cũng trong thân thích ruột rà chẳng ai
潇洒󰋇𢚸它摸特,tiêu sái mấy lòng đà mạc được
夏五月以誕日爲乾興節,hạ ngũ nguyệt dĩ đản nhật vi càn hưng tiết
共饒廛𡨺𬮦河,cùng nhau gìn giữ quan hà
空𧵑娜之,không của nả chi
然道士於伏拜侯命之時天或形於夢寐以告之也,Nhiên đạo sĩ ư phục bái hậu mệnh chi thời thiên hoặc hình ư mộng mị dĩ cáo chi dã
黎文休曰人子生三年然後出於𢙇抱而免於父母故自天子至於󰱃人雖貴󰟼不同而三年哀慕之情則一盖所以報其劬勞也,lê văn hưu viết nhân tử sinh tam niên nhiên hậu xuất ư hoài bão nhi miễn ư phụ mẫu cố tự thiên tử chí ư thứ nhân tuy quý tiện bất đồng nhi tam niên ai mộ chi tình tắc nhất cái sở dĩ báo kì cù lao dã
生浪𩙌沫𦝄𬺚,Sinh rằng Gió mát trăng trong
命東閣學士裴廷員翰林侍書陶公正徃關上接領回京,Mệnh Đông các Học sĩ Bùi Đình Viên Hàn Lâm thị thư Đào Công Chính vãng quan thượng tiếp lĩnh hồi kinh
言訖知不免遂赴井死,Ngôn cật tri bất miễn toại phó tỉnh tử
㗂樂馭吝擅㗂𪔠,tiếng nhạc ngựa lần chen tiếng trống
以布政人阮必𧼈不從范必全向賊堅守臣節許陞職爵,Dĩ Bố Chính nhân Nguyễn Tất Thú bất tòng Phạm Tất Toàn hướng tặc kiên thủ thần tiết hứa thăng chức tước
吾嘗觀唐史見蔚遲敬德匡君之難自謂後世人臣無可比者,ngô thường quan đường sử kiến uất trì kính đức khuông quân chi nạn tự vị hậu thế nhân thần vô khả tỉ giả
諒山一縣七州,lạng sơn nhất huyện thất châu
其二廟祠祭禮許府縣官依例遵行二司吏不得干預,kì nhị miếu từ tế lễ hứa phủ huyện quan y lệ tuân hành nhị ti lại bất đắc can dự
穭買㐌𡨧,lúa mới đã tốt
𢆥尼歲㐌外𦊛󰁰,năm nay tuổi đã ngoại tư mười
催它默吝時催,thôi đà mắc lận thì thôi
甕通渃,ống thông nước
園春派派湄沙桂𡽫燕㐌磊𦋦󰜋梗,vườn xuân phây phẩy mưa sa quế non yên đã trỗi ra một cành
黄大破悉平之俘獲偽将甚多及斬馘不可勝數,Hoàng đại phá tất bình chi phu hoạch nguỵ tướng thậm đa cập trảm quắc bất khả thăng sổ
𢭄才𢭄飭默分捤摓,cậy tài cậy sức mặc phân vẫy vùng
󰜋𦀊󰟁類纀𠄩󰋟情,Một dây vô loại buộc hai thâm tình
昆碎染病𫡉唐補屍,con tôi nhuốm bịnh giữa đường bỏ thây
七日黎篆等擊王通於古所外寨等處,thất nhật lê triện đẳng kích vương thông ư cổ sở ngoại trại đẳng xứ
吏群共犬爫高砌尼,lại còn khủng khiển làm cao thế này
我家所有,ngã gia sở hữu
店𣅘吝理如詞,Đêm khuya lặng lẽ như tờ
四春正月二十六日月有食之是月會試天下士人,tứ xuân chính nguyệt nhị thập lục nhật nguyệt hữu thực chi thị nguyệt hội thí thiên hạ sĩ nhân
習燿才子佳人,Dập dìu tài tử giai nhân
户潘時撅户陳時簮,họ phan thì quạt họ trần thì trâm
𥪝幔爫礼絲紅結緣,Trong màn làm lễ Tơ hồng kết duyên
𣌋枚𧼌馭另𮥷󱸟𣷷渃边西,sớm mai chạy ngựa lánh nạn no bến nước bên tây
媄𡥵焠桧焠炭𩛂𢚸,mẹ con đốt củi đốt than no lòng
更殘茶歇𨀈𫴋躡啫衛,canh tàn trà hết bước xuống dép giã về
隘雲怨調琵琶𨁪𨃐𡽫馬󱩬坡𢧚图,ải mây oán điệu tì bà dấu giày non mã sương pha nên đồ
二十七日諸将送俘莫氏宗派解納營門,Nhị thập thất nhật chư tướng tống phu Mạc thị tông phái giải nộp dinh môn
班𣈗群𢠼𠫾𨔈最吝𩈘𡗶覩𥟉𠓨灴,ban ngày còn mải đi chơi tối lặn mặt trời đổ thóc vào rang
太師進捷表以聞悉令斬賊将壽郡公等數十,thái sư tiến tiệp biểu dĩ văn tất lệnh trảm tặc tướng thọ quận công đẳng số thập
水在西傍社稷危,thuỷ tại tây bàng xã tắc nguy
𫺶𡥵𦋦𫗁𩄲𩅹,giận con ra thói mây mưa
遣㝵吏女勾平原君,Khiến người lại nhớ câu Bình Nguyên Quân
先是官軍至嘉興木州并土兵三百人直抵馬江溝弄󰀋半月程駐營,Tiên thị quan quân chí Gia Hưng Mộc Châu tịnh thổ binh tam bách nhân trực để Mã giang Câu Lộng sách bán nguyệt trình trú dinh
𢪀𠇮方靣国家,nghĩ mình phương diện quốc gia
𦲿梧蛮莫溋壬習呈,lá ngô man mác duềnh nhâm dập dềnh
宗堂𡮍渚甘𢚸,Tông đường chút chửa cam lòng
木柵簉枯扃茹防欺奸黨拜戈特󰅹,mộc sách giậu gỗ quanh nhà phòng khi gian đảng bay qua được nào
城愁高貭層層,thành sầu cao chất tầng tầng
動詞,động từ
惵𢚸所湼那𪾺𪖫,đẹp lòng thửa nết na mắt mũi
𠓹𣈜𡲤霮霧,trọn ngày vả râm mù
特𠊚辰𫽄待除𦥃埃,được người thì chẳng đợi chờ đến ai
弹󰠲𠲢咧边𦖻,đàn đâu réo rắt bên tai
𣩂𠬠埬欣𤯨𠬠𠊛,chết một đống hơn sống một người
𣲆㙴花用别𠊛於󰠳,Dãy thềm hoa rụng biết người ở đâu
景瑞凣四,cảnh thuỵ phàm tứ
𡶀𡽫,núi non
㐱實買󱘜𨃰咍𨄳,chỉn thực mới lom khom hay bò
民追格鬪擒󰱐二人來献,dân truy cách đấu cầm hoạch nhị nhân lai hiến
詔諸断賣荒熟田已有栔券者不得贖違者杖八十,Chiếu chư đoạn mại hoang thục điền dĩ hữu khế khoán giả bất đắc thục vi giả trượng bát thập
高蔑丈奇𨑮彙補𩯀昂𦝄乳占𧤁,cao một trượng cả mươi vừng bỏ tóc ngang lưng vú chấm sừng
瀛未知國楨已散自督其宗室進兵洞滂以躡黎意兵後,Doanh vị tri Quốc Trinh dĩ tán tự đốc kì tông thất tiến binh Động Bàng dĩ niếp Lê Ý binh hậu
傷柴廉落買𦋦,thương thầy liêm lạc mới ra
楚王𦖑奏根原,sở vương nghe tấu căn nguyên
帝幸武寕州松山古寺見其人迹萧然基址暴露中有石柱𣣱斜欲傾,đế hạnh vũ ninh châu tùng sơn cổ tự kiến kì nhân tích tiêu nhiên cơ chỉ bạo lộ trung hữu thạch trụ ca tà dục khuynh
嫩強飱騎飛馬以示健未幾死,nộn cưỡng tôn kị phi mã dĩ thị kiện vị cơ tử
帝曰予無才勇智慧獨負重任恐不能勝是以折節求贒傾心下士共圖大事以濟斯民有䏻舉謀勇超群之士及自薦者俱以上卿上爵加之,đế viết dư vô tài dũng trí tuệ độc phụ trọng nhiệm khủng bất năng thắng thị dĩ triết tiết cầu hiền khuynh tâm hạ sĩ cộng đồ đại sự dĩ tế tư dân hữu năng cử mưu dũng siêu quần chi sĩ cập tự tiến giả cụ dĩ thượng khanh thượng tước gia chi
至四日以後始造,Chí tứ nhật dĩ hậu thuỷ tạo
秋九月晦日食,Thu cửu nguyệt hối nhật thực
是年地震者二,thị niên địa chấn giả nhị
及釋列囚復用蔡故也,cập thích Liệt tù phục dụng Thái cố dã
若攪擾誅求徇私生弊雖告𭛁無有實跡而奸貪眾所共,nhược giảo nhiễu tru cầu tuẫn tư sinh tệ tuy cáo phát vô hữu thực tích nhi gian tham chúng sở cộng
𠬠茹底姉𥢆寃𠬠𠇮,một nhà để chị riêng oan một mình
古朝𪬪律覃盃盃𡽫浄湄淡牟束束,cỏ chiều gió lướt đượm vui vui non tạnh mưa dầm màu thúc thúc
廢帝在位一年仍太平年號,phế đế tại vị nhất niên nhưng thái bình niên hiệu
刎󰑼𠬠𥒥󰘩情㐌涓,Vẫn là một đứa phong tình đã quen
宗鷟演州士城人年少登科頗有才名,tông thốc diễn châu sĩ thành nhân niên thiếu đăng khoa phả hữu tài danh
二十日明雲南都司王安老領援兵萬餘人至三江車轆橋范文巧黎可等逆戦大破之斬首千餘級溺死者甚眾,nhị thập nhật minh vân nam đô ti vương an lão lĩnh viện binh vạn dư nhân chí tam giang xa lộc kiều phạm văn xảo lê khả đẳng nghịch chiến đại phá chi trảm thủ thiên dư cấp nịch tử giả thậm chúng
尼曰偈准題詩𩈘禅道󱉎𢚸慈氷清,nơi viết kệ chốn đề thơ mặt thiền đạo đức lòng từ băng thanh
命季犛領軍禦之,mệnh quý li lĩnh quân ngự chi
明且舘主翁以爲王必死呼人就舘欲行收葬,minh thả quán chủ ông dĩ vi vương tất tử hô nhân tựu quán dục hành thu táng
夏六月命員外郎張疋󰠣都衛府諸獄,Hạ lục nguyệt mệnh viên ngoại lang Trương Thất đoán Đô vệ phủ chư ngục
若吏部銓󰱇非,nhược lại bộ thuyên tuyển phi
斫󰠲固斫𨔍𠁀𠊛󰠲麻吏固𠊛精麻,chước đâu có chước lạ đời người đâu mà lại có người tinh ma
曾𫌠眾僧受持失錯,từng thấy chúng tăng thụ trì thất thố
或在陣亡殁或擒獲送京,hoặc tại trận vong một hoặc cầm hoạch tống kinh
󰠱𥙩凶興皮血氣,nén lấy hung hăng bề huyết khí
冬十二月暴風大雨三日江水漲溢蛇魚多死,Đông thập nhị nguyệt bạo phong đại vũ tam nhật giang thuỷ trướng ải xà ngư đa tử
核,hạch
𥙩𦀊𪤻𦀾所頭𥙩錐焒㨂所眞𪀄鷹𩛜𠝺所嶷𧋻蝮毒哏所䏾,lấy dây da ràng thửa đầu lấy dùi lửa đóng thửa chân chim ưng đói mổ thửa ngực rắn phúc độc cắn thửa bụng
媚醯不勝憤鬱密以氊自纏投江死,Mị Ê bất thăng phẫn uất mật dĩ chiên tự triền đầu giang tử
自陛下始從古為之有也,tự bệ hạ thuỷ tòng cổ vị chi hữu dã
敢󰝡塵垢預𠓨布荆,Dám đem trần cấu dự vào bố kinh
泠汀船柏箕,lênh đênh thuyền bách kia
油埃噋誨利名,dầu ai đon hỏi lợi danh
破竈拮棋,phá táo cất cờ
見,kiến
罷大小司社大撮?甲仍依舊制,bãi đại tiểu tư xã đại toát quản giáp những y cựu chế
去塵怒渃車琴瑟拫俗箕椿担傘𢂎,khử trần nọ nước xe cầm sắt ngăn tục kìa thông dứt tán dù
事𭛁下獄皆斬之,sự phát hạ ngục giai trảm chi
如丕埃忍收埃雲仙和吏𠬠排捞𪞷,như vầy ai nhịn thua ai vân tiên họa lại một bài trao ra
眉㐌及拯埋些侯殮冘衛,mày đã gặp chẳng may ta hầu liệm đem về
壬寅十一年宋淳祐二年春二月定天下為十二路,nhâm dần thập nhất niên tống thuần hựu nhị niên xuân nhị nguyệt định thiên hạ vi thập nhị lộ
流廣原州人于清化府,lưu quảng nguyên châu nhân vu thanh hoá phủ
軒𡢐撩産琴𦝄,hiên sau treo sẵn cầm trăng
戡乱𥙩武治用𥙩文,kham loạn lấy võ trị dùng lấy văn
花㵢蛮莫別󰑼𧗱󰠳,hoa trôi man mác biết là về đâu
些願特把,ta nguyền được trả
昆嗔戈𥛉六翁,con xin qua lạy lục ông
丐列号󰑼蜈蚣,cái rết hiệu là ngô công
户馮時𢀭麻户徐時苦,họ phùng thì giàu mà họ từ thì khó
上皇御重光宫皇子暊空武切侍,thượng hoàng ngự trùng quang cung hoàng tử phủ không vũ thiết thị
車鵉派沛傘𧏵拂披,xe loan phơi phới tán rồng phất phơ
崔崔英渚倍𧗱扵低娘媷算皮𫇿湯,thôi thôi anh chớ vội về ở đây nương náu toan bề thuốc thang
日燏從之以五六小童同行,nhật duật tòng chi dĩ ngũ lục tiểu đồng đồng hành
大軍入長安城城中民餽獻牛酒者填路,Đại quân nhập Trường Yên thành thành trung dân quỹ hiến ngưu tửu giả điền lộ
撅朱空性識課尼,quét cho không tính thức thuở này
𣈗𡢐奴𢀲奴捲饒𠫾,ngày sau nó lớn nó quện nhau đi
初古法州應天心寺感選院犬生一子白色有黑毛文成天子二字,Sơ Cổ Pháp châu Ứng Thiên Tâm tự Cảm Tuyển viện khuyển sinh nhất tử bạch sắc hữu hắc mao văn thành Thiên tử nhị tự
秋九月明張輔等與阮帥戰于蔡茄港,Thu cửu nguyệt Minh Trương Phụ đẳng dữ Nguyễn Soái chiến vu Sái Già cảng
買卢併歇𠬠𤾓,mới lo tính hết một trăm
乃留賈居数月,nãi lưu giả cư sổ nguyệt
改聖慈行遣司為尚書省官朝行遣,Cải Thánh Từ Hành khiển ti vi Thượng thư sảnh Quan Triều Hành khiển
昆隊𥙩槌𨫊𥪞𪮏襖打涅几昭冘,con đòi lấy chùy sắt trong tay áo đánh nát kẻ chiêu đăm
昌朦,xương mông
媄𡥵懺所𠳨𠻃圭茄,mẹ con sắm sửa hỏi han quê nhà
故御駕𭛁行有詩云百萬師徒遠啓行󰉎蓬雨作潤軍聲,Cố ngự giá phát hành hữu thi vân Bách vạn sư đồ viễn khải hành Xao bồng vũ tác nhuận quân thanh
所𢀨𭛣奇朝廷,sửa sang việc cả triều đình
况之共󱩜分𣘈粉,huống chi cũng trộm phần son phấn
法乘還至五嶺卒,Pháp Thặng hoàn chí Ngũ Lĩnh tốt
盖在上既神皷舞之機則爲下必厲進修之志,cái tại thượng ký thần cổ vũ chi cơ tắc vi hạ tất lệ tiến tu chi chí
子󰞿齊立,Tử Anh Tề lập
英㛪𢜠𠴊訴情󰠃饒,anh em mừng rỡ tỏ tình cùng nhau
抑朕政治上不順於天心下未愜於,Ức trẫm chính trị thượng bất thuận ư Thiên tâm hạ vị khiếp ư
免特𢚸耒,miễn được lòng rồi
𨎠𦛋萌葸恾匝匝,trước cật mảnh tơi mang tướp tướp
馭些痗辱,ngựa ta mỏi nhọc
之年嗣艱大之業國家多難社稷傾危加以占㓂擾其南宋師侵其北權臣攝政國内離心丁氏訖籙是保󰘊制治之無策也,chi niên tự gian đại chi nghiệp quốc gia đa nạn xã tắc khuynh nguy gia dĩ chiêm khấu nhiễu kì nam tống sư xâm kì bắc quyền thần nhiếp chính quốc nội li tâm đinh thị ngật lục thị bảo bang chế trị chi vô sách dã
公著等具以其事復于王,Công Trứ đẳng cụ dĩ kì sự phục vu Vương
帝曰秖可以此時定户口無或窺我民淍弊,Đế viết kì khả dĩ thử thời định hộ khẩu vô hoặc khuy ngã dân chu tệ
𪹷𤌄丐鼈割膾亇鯉,nướng chả cái miết cắt gỏi cá lý
命同知北道何甫等送明,mệnh đồng tri bắc đạo hà phủ đẳng tống minh
𤤰𦖑呐用命,vua nghe nói rùng mình
𢼂紫微㐌𤋵排貪狼守𠇮乙𣈙旺台,số tử vi đã giãi bày tham lang thủ mệnh ắt rày vượng thay
禁属吏不得私開封簿牒及不得之分執把將回家并與外入傳抄,Cấm thuộc lại bất đắc tư khai phong bạc điệp cập bất đắc chi phân chấp bả tương hồi gia tịnh dữ ngoại nhập truyền sao
別穷埃𤏣曲浽󰇥揚𠄩𨤰細𨆢苦𢚸,biết cùng ai tỏ khúc nhôi dở dang hai nhẽ tới lui khó lòng
𪵟鬚󰠺隊襖裙炳包,mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao
十八人元晫等皆被害,thập bát nhân nguyên trác đẳng giai bị hại
秋九月十三日欽慈保聖皇太后崩于龍興府魯江權安殯龍興宫,Thu cửu nguyệt thập tam nhật Khâm Từ Bảo Thánh Hoàng Thái Hậu băng vu Long Hưng phủ Lỗ Giang quàn an tấn Long Hưng cung
如陛衛管領見陛下不讀書而執弓射禽或諫止之陛下不咱又引弓以射之其不可四也,Như bệ vệ quản lĩnh kiến bệ hạ bất độc thư nhi chấp cung xạ cầm hoặc gián chỉ chi bệ hạ bất thính hựu dẫn cung dĩ xạ chi kì bất khả tứ dã
及时飢饉切之拯埃𠾔𠼦沛𠫾咹眉,gặp thời cơ cận thiết chi chẳng ai thuê mướn phải đi ăn mày
勑禮部僃榜百官及軍色人等繼今係非宿望鴻儒年高德盛不得妄呼先生,sắc lễ bộ bị bảng bách quan cập quân sắc nhân đẳng kế kim hệ phi túc vọng hồng nho niên cao đức thịnh bất đắc vọng hô tiên sinh
賊兵薄之諸軍敗走盡棄軍資棄械,tặc binh bác chi chư quân bại tẩu tận khí quân tư khí giới
瀑󰑼𦰟𤂬飛泉渃撩,bộc là ngọn suối phi tuyền nước gieo
其父之不軐則其罪大矣誅之可也奪其爵邑降為庶人亦可也,kì phụ chi bất tiễn tắc kì tội đại hĩ tru chi khả dã đoạt kì tước ấp giáng vi thứ nhân diệc khả dã
昂浪唉暫𢪀安,ngang rằng hãy tạm nghỉ an
𠫾𣃣𠬠淡賖匕,đi vừa một dặm xa xa
惠肅王伐占城無功,huệ túc vương phạt chiêm thành vô công
時諒州聞宋兵將至具以状聞,Thời Lạng Châu văn Tống binh tương chí cụ dĩ trạng văn
羅皑卒子巴的吏立,La Ngai tốt tử Ba Đích Lại lập
冬十二月帝進屯䦕耶,Đông thập nhị nguyệt đế tiến đồn Quan Da
秋七月群臣上表賀,Thu thất nguyệt quần thần thượng biểu hạ
平𢚸客買隨機迭迢,Bằng lòng khách mới tuỳ cơ dặt dìu
旦𫢩買別訴詳,Đến nay mới biết tỏ tường
道些通別歇凌凌,đạo ta thông biết hết lâng lâng
免小校黄巨陀罪,Miễn tiểu hiệu Hoàng Cự Đà tội
英徒醒英徒醝,anh đồ tỉnh anh đồ say
酉𫳵拱於𢬣𠊛別𫳵,Dẫu sao cũng ở tay người biết sao
春二月内師翁李元献三足六眸龜胷上有籒文羣臣辦之成王以八方四字,xuân nhị nguyệt nội sư ông lí nguyên hiến tam túc lục mâu quy hung thượng hữu trứu văn quần thần biện chi thành vương dĩ bát phương tứ tự
仁烈惧乃自縊,Nhân Liệt cụ nãi tự ải
綏槊朱賊,nối giáo cho giặc
泟𥑥生撅朱苔襊貪,Sạch sành sanh QUÉT cho đầy túi tham
坐定𣼕茗𣼕音藥出之也音酩晚取者茗與之飲,Toạ định dược mính dược âm dược xuất chi dã âm mính vãn thủ giả mính dữ chi ẩm
勺𪢡,thược gáo
𡽫西俸鵶㐌恾曾認嵿松楸往澄,non tây bóng ác đã mằng tằng nhìn đỉnh tùng thu vắng chừng
傳傕回𪔠𠽖更,chuyện thôi hồi trống giục canh
𨁪頭呵𡳪,giấu đầu hở đuôi
󰅒時穭寠㐌歇穭買㐌𡨧,nay thời lúa cũ đã hết lúa mới đã tốt
冬十月吳遣監軍󰔄氾威南將軍薜珝蒼吳太守丹陽陶璜從荆州道監軍李鼎督軍徐存從建安海道皆會合浦以擊稷李鼎一作李朂,đông thập nguyệt ngô khiển giám quân ngu phiếm uy nam tướng quân tiết hủ thương ngô thái thú đan dương đào hoàng tòng kinh châu đạo giám quân lí đỉnh đốc quân từ tồn tòng kiến an hải đạo giai hội hợp phố dĩ kích tắc lí đỉnh nhất tác lí húc
󰜋命陰倚𣎀迡,một mình âm ỉ đêm chầy
獨胡彦臣奉使辱命已受誅潘僚告賊以國之彊弱雖免死於一時而我太祖髙皇帝又誅之也,độc hồ ngạn thần phụng sứ nhục mệnh dĩ thụ tru phan liêu cáo tặc dĩ quốc chi cường nhược tuy miễn tử ư nhất thời nhi ngã thái tổ cao hoàng đế hựu tru chi dã
遣使徧行鄕邑撫論遣民,khiển sứ biến hành hương ấp phủ luận khiển dân
󱚷堂𠻵㗂隊𣦍蓮侯,Sảnh đường mảng tiếng đòi ngay lên hầu
底朱穭固茼茼,để cho lúa có đòng đòng
自意蘇定𦖑信,từ ấy tô định nghe tin
二十九日駕駐安泊行殿頒習陣圖法,Nhị thập cửu nhật giá trú An Bạc hành điện ban tập trận đồ pháp
𤞩元悁𫗁貪殘軍𠄼𨒒萬仍算爭衡,rợ nguyên quen thói tham tàn quân năm mươi vạn những toan tranh hành
見上皇與語漸覺移時,kiến Thượng hoàng dữ ngữ tiềm giác di thời
罪之於沒𠇮,tội chi ở một mình
大赦改元以是年爲洪順元年,đại xá cải nguyên dĩ thị niên vi hồng thuận nguyên niên
月娥𥆁𧡊𥆁辰󰞺那,nguyệt nga liếc thấy càng thìn nết na
浪徐公厚待些,Rằng Từ Công hậu đãi ta
涘嗔歇刼柳蒲,Hãy xin hết kiếp liễu bồ
娘強𠲖戾塢𠲖,nàng càng e lệ ủ ê
膿㺧,nọng heo
󱔲澄𧡊没文人弄𢶻𢬣叩𨀈吝𨤮冰,trông chừng thấy một văn nhân lỏng buông tay khấu bước lần dặm băng
堆些迹拱昂饒雙㛪志恪𫽄侯如󰞿,đôi ta tích cũng ngang nhau song em chí khác chẳng hầu như anh
身㛪如𬌓𫄉桃,thân em như tấm lụa đào
當胡虜入寇之時握兵專制取粟於富人以給軍食然上與為假郎將不敢以真郎將與之丁亥三年宋寳慶三年試三教子謂儒道釋名承其業者,Đương Hồ lỗ nhập khấu chi thời ốc binh chuyên chế thủ túc ư phú nhân dĩ cấp quân thực nhiên thượng dữ vi giả lang tướng bất cảm dĩ chân lang tướng dữ chi Đinh Hợi tam niên Tống Bảo Khánh tam niên thí tam giáo tử vị Nho Đạo Thích danh thừa kì nghiệp giả
𦋦詞隊泣𦊚方,ra tờ đòi khắp bốn phương
拱爲户郑課𠸗謀󰠐,cũng vì họ trịnh thuở xưa mưu thầm
呵蒸意𢶢甾垠患丕𠱋,há chưng ấy chống tai ngăn hoạn vậy ru
去塵怒渃車琴瑟拫俗箕樁担傘𢂎,khử trần nọ nước xe cầm sắt ngăn tục kia thông đẵn tán dù
乃知天道昭明禍不旋踵舅亦知之矣,nãi tri thiên đạo chiêu minh hoạ bất tuyền chủng cữu diệc tri chi hĩ
𭛣萬󰑚女絲扜㐌最如墨吏𢠩如𣈘,việc vàn rối nữa tơ vò đã tối như mực lại mờ như đêm
滑稽萉儔諧詼儔󱒼,hoạt kê pha trò hài khôi trò vè
老低𫅷奴歲作,lão đây già nua tuổi tác
夏四月庚戌宋帝徵弘文爲廷尉王徽之爲刺史,hạ tứ nguyệt canh tuất tống đế trưng hoằng văn vi đình uý vương huy chi vi thứ sử
盖自古夷狄為患國中故聖王孤矢以威天下,cái tự cổ di địch vi hoạn quốc trung cố thánh vương cô thỉ dĩ uy thiên hạ
󰜋茹終乍󰉹𣉎󰊄𦝄沫󰘚㙁荼斎𢚸,một nhà chung chạ sớm trưa gió trăng mát mặt muối dưa chay lòng
國家之億萬年無疆之業其在扵此,quốc gia chi ức vạn niên vô cương chi nghiệp kì tại ư thử
占,chiêm
草庵𣃣細尼准󱀄彙金烏㐌𤇥𤍊𡽫兑,thảo am vừa tới nơi chốn cũ vầng kim ô đã lấp ló non đoài
求財卦意賖噅,cầu tài quẻ ấy xa vời
浽茹䘮𩯀浽命賖吹,nỗi nhà tang tóc nỗi mình xa xôi
舌𬓲蒂拱吏強極低,thiệt riêng đấy cũng lại càng cực đây
史臣吳士連曰婦人謂嫁曰歸則夫家迺其家也,sử thần ngô sĩ liên viết phụ nhân vị giá viết quy tắc phu gia nãi kì gia dã
英坤麻㛪吏𢠤,anh khôn mà em lại đần
閏三月鑄鍾三百三十口,Nhuận tam nguyệt chú chung tam bách tam thập khẩu
𤑟𤉜𠬠𠀲女兒炩炩,rõ ràng một đứa nữ nhi rành rành
俸蜍扵吝矧虛空,bỗng thờ ơ lẫn thẩn hư không
興讓大王惡之每見克終則逆罵曰此人於國不祥,Hưng Nhượng Đại Vương ác chi mỗi kiến Khắc Chung tắc nghịch mạ viết Thử nhân ư quốc bất tường
觀浪姉呐咍牢没調󰑼没運𠓨苦𦖑,quan rằng chị nói hay sao một điều là một vận vào khó nghe
𠳐𠳒氷𫮇亭𣌉院蘭𥉫率汜槐林淫,vâng lời băng lối đình khuya viện lan trông suốt dãy hòe lâm dâm
合歇飭役𧜖𧝓,hợp hết sức việc chăn đệm
𡎦󰮂𫔳𬃈𢭮書𥙩𫯳,ngồi trong cửa sổ gửi thư lấy chồng
𬷤陀嘅創𡗶皮孕東,Gà đà gáy sáng trời vừa dựng đông
侑差裨將追討之,hựu sai tì tướng truy thảo chi
道司馬黎盃為總管右弼黎文靈為參督丢五道諸衛軍乂安鎮軍二萬人討玉麻州逆人,đạo Tư mã Lê Bôi vi Tổng quản Hữu bật Lê Văn Linh vi Tham đốc đốc ngũ đạo chư vệ quân Nghệ An trấn quân nhị vạn nhân thảo Ngọc MA châu nghịch nhân
兵不得出仕,binh bất đắc xuất sĩ
󰜋番知己共饒,Một phen tri kỷ cùng nhau
󰌎蘧燶𤍇事𠁀,lò cừ nung nấu sự đời
延寧自知非先帝子且眾心離散乃於今年十月初三日命朕代位,diên ninh tự tri phi tiên đế tử thả chúng tâm li tán nãi ư kim niên thập nguyệt sơ tam nhật mệnh trẫm đại vị
為󱡔咍咭𪽝𪡔咍傷,vì chưng hay ghét bởi là hay thương
二人當投水中吟國語詩而没,Nhị nhân đương đầu thuỷ trung ngâm quốc ngữ thi nhi một
翌日又命󰁮内任各聀十員太保黎念󰁮,dực nhật hựu mệnh cử nội nhiệm các chức thập viên thái bảo lê niệm cử
丙辰五年四月元年以後英武昭勝宋熙寕九年,Bính Thìn ngũ niên Tứ nguyệt nguyên niên dĩ hậu Anh Vũ Chiêu Thắng Tống HI Ninh cửu niên
雲仙𨆝𥛉𠽔𠺘庒欣𠊛古拱朋𠊛今,vân tiên gối lạy thưa rằng chẳng hơn người cổ cũng bằng người kim
對曰嶺南瘴癘去無還理,Đối viết Lĩnh Nam chướng lệ khứ vô hoàn lí
又日夜相謀奪臣兵象權印,Hựu nhật dạ tương mưu đoạt thần binh tượng quyền ấn
十九日市橋城出降,Thập cửu nhật Thị Kiều thành xuất hàng
乙丑群臣上尊號曰順天廣運欽明仁孝皇帝,Ất Sửu quần thần thượng tôn hiệu viết Thuận Thiên Quảng Vận Khâm Minh Nhân Hiếu Hoàng Đế
折𤽗李鄂𰦫啉拯𣦍,giết ngươi lý ngạc lỗi lầm chẳng ngay
庫收風月苔戈耨,khố thu phong nguyệt đầy qua nóc
事兜渚及堆囬,sự đâu chửa kịp đôi hồi
没𥿺冗拷如𢬧,một vòng nhũng khảo như nêm
𢮀𦝄𡞕劎𨑮𠄼𨑮糁旦漸󱙭謨𬟥差彦戈,sờ lưng vợ kiếm mười năm mười tám đến tiệm dư mua thuốc xái ngậm qua
二月命太傅清郡公鄭𭫨率属将舒郡公阮景堅澧郡公阮文階拔郡公缺名右郡公謝世福登郡公阮啓附郡公阮潶𭁈督視禮部左侍郎芳蘭侯阮實又命太保萬郡公鄭椿率属将𣹟郡,Nhị nguyệt mệnh thái phó Thanh quận công Trịnh Tráng suất thuộc tướng Thư quận công Nguyễn Cảnh Kiên Lễ quận công Nguyễn Văn Giai Bạt quận công khuyết danh Hữu quận công Tạ Thế Phúc Đăng quận công Nguyễn Khải Phụ quận công Nguyễn Hắc dữ Đốc thị Lễ bộ Tả thị lang Phương Lan hầu Nguyễn Thực hựu mệnh Thái bảo Vạn quận công Trịnh Xuân suất thuộc tướng Cống quận
敬恭兵急渡河去,kính cung binh cấp độ hà khứ
𮗓益奇之及󰆕舘以詩遺之曰幸遇明時賛盛䣭一身二度使,giác ích kì chi cập quy quán dĩ thi di chi viết hạnh ngộ minh thời tán thịnh du nhất thân nhị độ sứ
水步合七萬號二十一萬並進,thuỷ bộ hợp thất vạn hiệu nhị thập nhất vạn tịnh tiến
衛士俊士功臣子孫儒生監生文属等項勤幹壮健者除護衛勤幹不壮健者除外任各職,Vệ sĩ tuấn sĩ công thần tử tôn nho sinh giám sinh văn thuộc đẳng hạng cần cán tráng kiện giả trừ hộ vệ cần cán bất tráng kiện giả trừ ngoại nhiệm các chức
𤾓𠄼別固緣之咍空,Trăm năm biết có duyên gì hay không
渃󰮂𩵜𣷮𡃑台䀡𠄩昆𬑉創𤊢如珠,nước trong cá lội thảnh thơi xem hai con mắt sáng ngời như châu
茘枝果𣘓,lệ chi quả vải
帝可其奏乃命文臣阮仁浹范盛程志,Đế khả kì tấu nãi mệnh văn thần Nguyễn Nhân Thiếp Phạm Thịnh Trình Chí
𠬠茹恍惚󰡢魚,một nhà hoảng hốt ngẩn ngơ
詔禮部出榜禁民間服黄色著鞋履及用雕畵麟鳯噐用,Chiếu Lễ bộ xuất bảng cấm dân gian phục hoàng sắc trước hài lí cập dụng điêu hoạ lân phượng khí dụng
時我國使黎克復回遇元兵平宋道由湖廣還國,Thời ngã quốc sứ Lê Khắc Phục hồi ngộ Nguyên binh bình Tống đạo do Hồ Quảng hoàn quốc
𤯰𫥨襆䏧顛如墨,đẻ ra bọc da đen như mực
丁酉五年莫大正八年,Đinh Dậu ngũ niên Mạc Đại Chính bát niên
禄使之承祀,lộc sử chi thừa tự
示,thị
丐步掇味灰,cái bọ xít mùi hôi
花群底洞蓝坦,hoa còn để rụng chàm đất
成周時始稱越裳氏越之名肇於此云,thành chu thời thuỷ xưng việt thường thị việt chi danh triệu ư thử vân
故事凣宣德音則翰林預送詔藁于行遣使先肄習至宣讀時兼講音義令凡󰱃易曉者以,cố sự phàm tuyên đức âm tắc hàn lâm dự tống chiếu cảo vu hành khiển sử tiên dị tập chí tuyên độc thời kiêm giảng âm nghĩa lệnh phàm thứ dị hiểu giả dĩ
嫩亦分衙帳以居之公主,Nộn diệc phân nha trướng dĩ cư chi công chúa
官人則量才能課功狀使官皆稱其職求賢則察言行試政事使賢咸登于朝任,Quan nhân tắc lượng tài năng khoá công trạng sử quan giai xứng kì chức cầu hiền tắc sát ngôn hành thí chính sự sử hiền hàm đăng vu triều nhiệm
五月以段汝諧為御史中賛,ngũ nguyệt dĩ đoàn nhữ hài vi ngự sử trung tán
乃詔使人訪求黎氏子孫立之尋得藍國公黎除之玄孫黎維邦於東山布衛鄕迎立之,nãi chiếu sử nhân phỏng cầu lê thị tử tôn lập chi tầm đắc lam quốc công lê trừ chi huyền tôn lê duy bang ư đông sơn bố vệ hương nghênh lập chi
熒惑守心勾以旬餘,Huỳnh Hoặc thủ Tâm câu dĩ tuần dư
冬十月帝與兄靖國大王國康戲於上皇前,đông thập nguyệt đế dữ huynh tịnh quốc đại vương quốc khang hí ư thượng hoàng tiền
事業須辰沛道中,sự nghiệp tua thìn phải đạo trung
殿前指揮使陳守度知城市内外諸軍事,điện tiền chỉ huy sứ trần thủ độ tri thành thị nội ngoại chư quân sự
雖以其戚亦以其才也,Tuy dĩ kì thích diệc dĩ kì tài dã
䀡𩑛半鬼奔𤞻𧡊媒如雉𪽝貪默𣘊,xem loài bán quỷ buôn hùm thấy mồi như trĩ bởi tham mắc giò
又詔繼今係國忌日許著紗布不得著羅綺綵衣補子用暗織成不得用五綵,hựu chiếu kế kim hệ quốc kị nhật hứa trước sa bố bất đắc trước la ỷ thải y bổ tử dụng ám chức thành bất đắc dụng ngũ thải
節制鄭松𭁈諸将謀曰今莫悉起大兵而來其要必欲𭁈我交一戦以决雌䧺,Tiết chế Trịnh Tùng dữ chư tướng mưu viết Kim Mạc tất khởi đại binh nhi lai kì yếu tất dục dữ ngã giao nhất chiến dĩ quyết thư hùng
辛丑九年莫廣和元年,tân sửu cửu niên mạc quảng hoà nguyên niên
塘世須辰挼𩙍湄,đường thế tua thìn nỗi gió mưa
旨揮改火頭爲正副伍長,chỉ huy cải hoả đầu vi chánh phó ngũ trưởng
是歲漢亡,thị tuế hán vong
秋逆人蘇厚杜崇謀反伏誅,thu nghịch nhân tô hậu đỗ sùng mưu phản phục tru
浘󰋕,vẫy vùng
󰑼䏧𤞼採價彦星金,là da lợn thái giá ngàn tinh kim
䏾,bụng
命參知裴扲虎禮部郎中阮璟就傘圓三島山祈之皆不應,mệnh tham tri bùi cầm hổ lễ bộ lang trung nguyễn cảnh tựu tản viên tam đảo sơn kì chi giai bất ứng
朕以王󰍆吏不釋之故不得不立今即位,trẫm dĩ vương hầu lại bất thích chi cố bất đắc bất lập kim tức vị
丕麻降赴𡊨場𢯰朱蔑𤢇𧍰鐄扲𢬣,vậy mà giáng phó đàn tràng lột cho một vuốt rồng vàng cầm tay
李紀,lí kỷ
太師庒別𢌌推,thái sư chẳng biết rộng suy
𢪀源𩂀󰇾𢬭牢當,nghĩ nguồn cơn giở giói sao đang
𥘉上皇𨒣方幸占城而業許之,Sơ thượng hoàng du phương hạnh Chiêm Thành nhi nghiệp hứa chi
昆蜆𫅩咍󰘰𩙳懷,con kiến cánh hay bay liệng hoài
戊申景瑞元年宋大中祥符元年,Mậu Thân Cảnh Thuỵ nguyên niên Tống Đại Trung Tường Phù nguyên niên
賊平帝曰天子無戲言故有是命,Tặc bình Đế viết Thiên tử vô hí ngôn cố hữu thị mệnh
吳都督矯行献等上表請𮢶港築道立碑堠于愛州,Ngô đô đốc Kiểu hành hiến đẳng thượng biểu thỉnh tạc cảng trúc đạo lập bi hậu vu Ái Châu
鐄鋪𪽏菊欺霜𣳔,vàng phô lảnh cúc khi sương rụng
冬十月令各路諸色役出熟米以需軍用尋罷之,Đông thập nguyệt lệnh các lộ chư sắc dịch xuất thục mễ dĩ nhu quân dụng tầm bãi chi
如順天大寶事例非是新設,như Thuận Thiên Đại Bảo sự lệ phi thị tân thiết
帝覽户曹所上錢榖簿及詢,Đế lãm Hộ tào sở thượng tiền cốc bộ cập tuân
湼埃湼意固除特兜,nết ai nết ấy có chừa được đâu
詔牟俞都知乂安州,Chiếu Mâu Du Đô tri Nghệ An châu
住持𦖑㗂逴𠶆𠓨𥪞,Trụ trì nghe tiếng rước mời vào trong
知并𬋩内迯亡数多並考不稱職,tri tịnh quản nội đào vong sổ đa tịnh khảo bất xứng chức
使長子澄對以觀其志,Sử trưởng tử Trừng đối dĩ quan kì chí
𫏾東磉磉景侯𣈜𤅶洞林箕拱錦齊,trước đông tang tảng cảnh hầu ngày bến động lâm kia cũng gấm tày
窻𦝄瓊𡎝壁湄也淶,Song trăng quạnh quẽ vách mưa rã rời
𢝘󰠲𢝘𨔍,nết đâu nết lạ
達安𧜖𥴜恰𨷈民,đặt yên chăn chiếu khắp muôn dân
𧋟唉眉生甲子󰅹𣈘𣈘論細𬮌房騷,muỗi hỡi mày sinh giáp tý nào đêm đêm trọn tới cửa phòng tao
永払點粉粧紅買埃,vắng chàng điểm phấn trang hồng với ai
贈払糊蝶堆𨦩,tặng chàng hồ điệp đôi vòng
窻糊姅怯𦑃𫡮,Song hồ nửa khép cánh mây
班,ban
𧁷辰打吊𧆄𦰤扲唏,khó thì đánh điếu thuốc lào cầm hơi
降後又内萌異圖,hàng hậu hựu nội manh dị đồ
有子曰知和而知不以禮節之亦不可行也,hữu tử viết tri hoà nhi tri bất dĩ lễ tiết chi diệc bất khả hành dã
掑𦖻󰋇浽𡅧呢娘𦖑󰟯拱是非𫾐𢬗,kề tai mấy nỗi nằn nì nàng nghe dường cũng thị phi rạch ròi
𩝺性命蒸𬮌昂茹𦹵堵業𤯩蒸󱯐𣎞鐐𬲇,nuôi tính mệnh chưng cửa ngang nhà cỏ đủ nghiệp sống chưng búa trăng rìu gió
固𠄩塘󰀎悶牢默命,Có hai đường ấy muốn sao mặc mình
以王荗淵為弟一即王希曾也,dĩ vương mậu uyên vi đệ nhất tức vương hi tăng dã
方政從皷所渡遁㱕,phương chính tòng cổ sở độ độn quy
彊冤債𡗉,càng oan trái nhiều
塔滝垃𬈈󱚑󱚑牢漊垃汫塔坑敲敲調丕,đắp sông lấp giếng lỉm lỉm sao sâu lấp giếng đắp khanh xao xao đều vậy
別冲命𪟡𣎏排𫇿󱦸,biết trong mình gã có bài thuốc thiêng
双𡗶厄渃朱眉扒蚤,song trời ách nước cho mày bắt tao
䏻追之伏兵夾擊明人大潰斬首級溺死者甚眾,Năng truy chi phục binh giáp kích Minh nhân đại hội trảm thủ cấp nịch tử giả thậm chúng
󰠓永𦖻𦖑㗂𠴹𫯳,văng vẳng tai nghe tiếng khóc chồng
在牢,tại sao
冬十月國公鄧悉調順化新平乂安演州清化等路軍進討東都師經長安福成等䖏舊官属及諸豪傑無不應從,Đông thập nguyệt quốc công Đặng Tất điều Thuận Hoá Tân Bình Nghệ An Diễn Châu Thanh Hoá đẳng lộ quân tiến thảo Đông Đô sư kinh Trường Yên Phúc Thành đẳng xứ cựu quan thuộc cập chư hào kiệt vô bất ứng tòng
船𨔾浽蔑𤾓桶辰價󱯔蔑𫔬󰮏𠦳𬌓,thuyền chở nổi một trăm thùng thì giá bạc một muôn sáu ngàn tấm
太師鄭檢又分兵攻破清沔嘉福洪州快州等地方,Thái sư Trịnh Kiểm hựu phân binh công phá Thanh Miện Gia Phúc hồng Châu Khoái Châu đẳng địa phương
𣈙袩倣㐌甘𢚸意渚,rày xem phỏng đã cam lòng ấy chưa
󰠵戈蔑局波橷,Trải qua một cuộc bể dâu
英群醝𫑺,anh còn say sưa
若後事則僧亦未死安能以子告哉,Nhược hậu sự tắc tăng diệc vị tử an năng dĩ tử cáo tai
敬恭自領兵拔寨望後潜退陳福見僞将拒敵縱兵擊之斬得蟠勝軰于陣餘黨奔潰,kính cung tự lĩnh binh bạt trại vọng hậu tiềm thoái trần phúc kiến nguỵ tướng cự địch túng binh kích chi trảm đắc bàn thắng bối vu trận dư đảng bôn hội
軍民簿籍黎希葛副使翰林院侍講鄭鉄長中書起居舍人阮天錫監察御史陳驚等往明國賀即位并立皇太子及謝賜綵幣黎希葛梁江籃山人,quân dân bạ tịch Lê Hi Cát Phó sứ Hàn lâm viện thị giảng Trịnh Thiết Trường Trung thư khởi cư xá nhân Nguyễn Thiên Tích Giám sát ngự sử Trần Kinh đẳng vãng Minh quốc hạ tức vị tịnh lập Hoàng thái tử cập tạ tứ thái tệ Lê Hi Cát Lương Giang Lam Sơn nhân
稱哲皇,xưng triết hoàng
及牢咍丕包奈,gặp sao hay vậy bao nài
𨕭宮𦀻敢𠖰扛爫髙,trên cung cửi dám dẫy duồng làm caọ
斫󰠲固斫𨔍𠁀,Chước đâu có chước lạ đời
渚蒸店霪結黨渚蒸𣈜清假形,chớ chưng đêm dâm kết đảng chớ chưng ngày thanh giả hình
二道兵總八十萬,Nhị đạo binh tổng bát thập vạn
夏五月封弟日皎為欽天大王時甫二歲,hạ ngũ nguyệt phong đệ nhật hiệu vi khâm thiên đại vương thời phủ nhị tuế
暈𦝄域域𥪞𡗶,vầng trăng vặc vặc trong trời
𠃩重𦣰免安職,cửu trùng nằm lẫn an giấc
云仙披𤋾蹎𢬣,vân tiên vừa ấm chân tay
𠸦些𡥵𡥙寔才󱳮茹唒渚𡚢勢拱𡚢,khen ta con cháu thực tài lo nhà dẫu chưa to thế cũng to
春二月初四日御舟𭛁自,xuân nhị nguyệt sơ tứ nhật ngự chu phát tự
范振遁,phạm chấn độn
𡲤生涓態之尼𩼢本𤵺𣈙𫚱敢誇𦹳,vả sinh quen thói chi nay vích vốn dại rày cú dám khoe thơm
又差清郡公鄧璥膠郡公阮有佳等公勦山陽當道賊軰,Hựu sai Thanh quận công Đặng Kính Giao quận công Nguyễn Hữu Giai đẳng công tiễu Sơn Dương Đương Đạo tặc bối
僃細文󰀋一本徃燕京陳情求封陳暠爲國王,bị tế văn sách nhất bản vãng Yên Kinh trần tình cầu phong Trần Cảo vi Quốc vương
𢜠𢜠特𣇜半奔固𠳒,Mừng thầm được buổi bán buôn có lời
芸󱉁拱𡗋功夫,nghề chơi cũng lắm công phu
歌催吏挽浪茹恩𡗶𬌥𦓿拱固固沛筭劍𦹵餒搷,ca thôi lại vãn rằng nhờ ơn trời trâu cày cũng có có phải toan kiếm cỏ nuôi chăn
一四方進象馬等物並蚓入端明門外帝覽請旨奏本令即開此兩條特賞之,Nhất tứ phương tiến tượng mã đẳng vật tịnh dẫn nhập Đoan Minh môn ngoại đế lãm thỉnh chỉ tấu bản lệnh tức khai thử lưỡng điều đặc thưởng chi
同同各各㗂荣巴回,tùng tùng cắc cắc tiếng vang ba hồi
庚午京師雨群臣畢賀帝使人徃諸路驗視之,Canh Ngọ kinh sư vũ quần thần tất hạ đế sử nhân vãng chư lộ nghiệm thị chi
又遣陳時大王爲太守,Hựu khiển Trần Thì đại vương vi Thái thú
弩𫸶,nỗ ná
󰘇柴皮吘杄花,Cửa sài vừa ngỏ then hoa
春二月二十三日勑㫖各處都承憲三司許察都内官吏或有亷汚勤怠及儒𭓇官教訓人才𮞏年充貢有無多少俱以各聞,Xuân nhị nguyệt nhị thập tam nhật sắc chỉ các xứ đô thừa hiến tam ti hứa sát đô nội quan lại hoặc hữu liêm ô cần đãi cập nho học quan giáo huấn nhân tài đệ niên sung cống hữu vô đa thiếu cụ dĩ các văn
轿花押𥊢𫴋船,Kiệu hoa áp thẳng xuống thuyền
戊子五十五年漢景帝四年,mậu tí ngũ thập ngũ niên hán cảnh đế tứ niên
𢚸貞貞拱敬腰𫯳終渚易埃朝朱埃,lòng riêng riêng cũng kính yêu chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai
五月牟俞都献白雀以牟俞都爲太師遙領陸路沿邉溪峒事,Ngũ nguyệt Mâu Du Đô hiến bạch tước dĩ Mâu Du Đô vi Thái sư dao lĩnh lục lộ duyên biên khê động sự
坤台𢵯冉於𡗶讖卞𧡊讀𠰘類小兒,khôn thay máy nhiệm ở trời sấm bèn thấy đọc miệng loài tiểu nhi
帝建真元殿作寶瑞堂於東岸扶軫鄕作宣󰕑堂於水堂華陵鄕又作光羙殿於廣德隷園坊以恭奉太皇太后先祖,đế kiến chân nguyên điện tác bảo thuỵ đường ư đông ngàn phù chẩn hương tác tuyên dự đường ư thuỷ đường hoa lăng hương hựu tác quang mĩ điện ư quảng đức lệ viên phường dĩ cung phụng thái hoàng thái hậu tiên tổ
悶典准山房打蔑職𥄭,muốn đến chốn sơn phòng đánh một giấc ngủ
擼生男子卒台㐌調󰉓愎吏斉育昂,trổ sinh nam tử tốt thay đã điều vuông vức lại tày dọc ngang
些低庒沛各柴,ta đây chẳng phải các thày
打料𥄮𬑉蹺𠫾𧗱茄,ðành liều nhắm mắt theo đi về nhà
而日慶外則言笑自若内懷不平遂挈其妻奔占城扺南界海口引佩刀斫妻臉數之曰汝父欺脅我母子我𡸈以汝而忘汝父之惡哉汝還歸我他適以求能救我者,Nhi Nhật Khánh ngoại tắc ngôn tiếu tự nhược nội hoài bất bình toại khiết kì thê bôn Chiêm Thành chỉ Nam giới hải khẩu dẫn bội đao chước thê kiểm sổ chi viết Nhữ phụ khi hiếp ngã mẫu tử ngã khởi dĩ nhữ nhi vong nhữ phụ chi ác tai Nhữ hoàn quy ngã tha thích dĩ cầu năng cứu ngã giả
遣民𦥃𠲝沙𡌢󰴟𡎟,khiến dân đến đỗi sa hầm sẩy hang
𬌓𢚸付默𨕭𡗶𠁑滝,Tấm lòng phó mặc trên trời dưới sông
倍傍几𡨹𠊛𫀢,Vội vàng kẻ giữ người coi
𣳮自落𨀈𨀈𦋦,Lỡ từ lạc bước bước ra
下營繕員外郎黄文弁獄罸錢五十貫,Hạ Dinh Thiện viên ngoại lang Hoàng Văn Biền ngục phạt tiền ngũ thập quán
𡶀𤷱𣷭𣴓,núi mòn bể cạn
文泰遂秉筆作之其詔曰惟我大越祖乘時革命誕受多方列聖相傳嗣有曆服盖由天命人心恊應以致然也,văn thái toại bỉnh bút tác chi kì chiếu viết duy ngã đại việt tổ thừa thời cách mệnh đản thụ đa phương liệt thánh tương truyền tự hữu lịch phục cái do thiên mệnh nhân tâm hiệp ứng dĩ trí nhiên dã
𣎀𣈜𡨹墨酉觥,Đêm ngày giữ mực dấu quanh
旗𫅰𤎒𤋽󰟯𬁖干戈𤽸啫銅刀碧離,cờ bay chấp chới dường sao can qua trắng dã đòng đao biếc lè
沔南,miền nam
吒眉泊胣㐱拯娘如,cha mày bạc dạ chỉn chẳng nương nhờ
秋七月以阮忠彦知審刑院事兼清化安撫使,thu thất nguyệt dĩ nguyễn trung ngạn tri thẩm hình viện sự kiêm thanh hoá an phủ sứ
蜍嚴父勤專𣅙欥道爫𡥵𫽄敢𡮍𢗃,thờ nghiêm phụ cần chuyên khuya sớm đạo làm con chẳng dám chút khuây
縛以出皆斬之傳首武昌,phọc dĩ xuất giai trảm chi truyền thủ vũ xương
下情則繼志述事之大孝不專美於成王太甲矣,hạ tình tắc kế chí thuật sự chi đại hiếu bất chuyên mĩ ư Thành Vương Thái Giáp hĩ
𠓀低,trước đây
㛪,em
索共孫武飭共班超,sách cùng tôn vũ sức cùng ban siêu
󰬾天黄石𬑑通,ba thiên hoàng thạch làu thông
網𦁹,võng giá
乃下令曰排布已定陣法以成凡旗幟不得妄張鉦皷不得妄動,Nãi hạ lệnh viết Bài bố dĩ định trận pháp dĩ thành phàm kì xí bất đắc vọng trương chinh cổ bất đắc vọng động
禮部郎中阮璟為政事院同知參𬢱政事前行遣黎察為左司侍郎同知海西道君民簿籍賜爵大僚𤤻,lễ bộ lang trung nguyễn cảnh vi chính sự viện đồng tri tham nghị chính sự tiền hành khiển lê sát vi tả ti thị lang đồng tri hải tây đạo quân dân bạ tịch tứ tước đại liêu ban
𦤾句讀吨喂𠶚󱜂啊,đến câu đọc dồn ối ả ì a
冬十月十一日旨揮阮字停不諱,Đông thập nguyệt thập nhất nhật chỉ huy Nguyễn tự đình bất huý
扲蒸𪮏娘,cầm chưng tay nàng
吏添𠄩𡦂才苓叱頑,lại thêm hai chữ tài lành rất ngoan
棍拳欣飭畧韜𠁟才,côn quyền hơn sức lược thao gồm tài
甲寅九年宋紹熙五年,Giáp Dần cửu niên Tống Thiệu Hi ngũ niên
春三月帝漸𭛁狂或稱天将降即持干楯𢮿小旗於髻上戲舞自早至晡不即或罷復𭛁汗燥渴飲酒長睡后日乃醒,Xuân tam nguyệt đế tiềm phát cuồng hoặc xưng thiên tướng giáng tức trì can thuẫn quải tiểu kì ư kế thượng hí vũ tự tảo chí bô bất tức hoặc bãi phục phát hãn táo khát ẩm tửu trường thuỵ hậu nhật nãi tỉnh
今黎廣度帝祖父之餘蔭蒙朝廷之厚恩践歷四朝列位台鼎因循一節殆甚窺窬,kim lê quảng độ đế tổ phụ chi dư ấm mông triều đình chi hậu ân tiễn lịch tứ triều liệt vị đài đỉnh nhân tuần nhất tiết đãi thậm khuy du
春二月牛吼哀牢等國獻金銀沉香犀角象牙土宜等物,Xuân nhị nguyệt Ngưu Hống Ai Lao đẳng quốc hiến kim ngân trầm hương tê giác tượng nha thổ nghi đẳng vật
内外文武表賀辝不受,Nội ngoại văn võ biểu hạ từ bất thụ
媄卞丐𫢩,mẹ bèn cái nay
嗔朱恩󰒂援全,xin cho ơn nghĩa vẹn toàn
干之麻浸差差辱𨉟,can chi mà tẩm xơi xơi nhọc mình
𥪝軍因六𢞂𡆫,Trong quân NHÂN lúc VUI vầy
姿丰苔𬊤湿𧍋𦬑囔,tư phong đầy đặn nét ngài nở nang
無田産者許自販賣,Vô điền sản giả hứa tự phán mại
及至莫兵遂退,Cập chí Mạc binh toại thoái
墙東𥊘眜𣈜𣈜恒𬖉,tường đông ghé mắt ngày ngày hằng trông
󰝡払捕妬埃麻別󰦓,Đem chàng bỏ đó ai mà biết đâu
夏四月以陳時見為檢法官任京師大安撫,Hạ tứ nguyệt dĩ Trần Thời Kiến vi Kiểm pháp quan nhậm Kinh sư Đại An phủ
汜茹漢貝蒸道王時茹漢䐗齊,dẫy nhà hán với chưng đạo vương thời nhà hán chửa tày
敢有不從殺然後奏,Cảm hữu bất tòng sát nhiên hậu tấu
梭鐄𥿠𢳝烣錢絏𢒎,thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay
六月瓊瑠仲洽册郎公僅隂懷異志潛引賊徒間行山脚至東城陽洽,Lục nguyệt Quỳnh Lưu Trọng Hợp sách lang Công Cẩn âm hoài dị chí tiềm dẫn tặc đồ gián hành sơn cước chí Đông Thành Dương Hiệp
盧黃脱塊𥿺寃,lư hoàng thoát khỏi vòng oan
歲𥘷,tuổi trẻ
風塵𠹾㐌𠵱痆,Phong trần chịu đã ê chề
茦它炮製𨑮分𤑟𤉜,thuốc đà bào chế mười phân rõ ràng
㗂檑橋渭遁𠓨𫗄秋,tiếng roi cầu vị trộn vào gió thu
併算,tính toán
胣払賖𰿘𡎝𠦳𡽫,dạ chàng xa muôn cõi nghìn non
直邪甲人献白麞,Trực Tà giáp nhân hiến bạch chương
打棦笘𧂭草堂,Đánh tranh chụm nóc thảo đường
平安王𭁈諸臣方議征討,bình an vương dữ chư thần phương nghị chinh thảo
󰜋𣘃樛木󰜋𡑝桂槐,Một cây cù mộc một sân quế hoè
鳳城遊街衢三日其餘留學三百三十人,phụng thành du nhai cù tam nhật kì dư lưu học tam bách tam thập nhân
帝曰髙帝立我通使共噐物,đế viết cao đế lập ngã thông sứ cộng khí vật
府梧州匝納如𣻆,phủ ngô châu tấp nập như tuôn
翰林作鄕試考官自此始,hàn lâm tác hương thí khảo quan tự thử thuỷ
喑喑餒󱡰不平挑肝,ầm ầm nổi giận bất bình khêu gan
𤶐蹎痗󱖺咳群嗿,chồn chân mỏi gối hãy còn ham
冬上皇廵狩沱江道親征牛吼蠻,Đông Thượng hoàng tuần thú Đà Giang đạo thân chinh Ngưu Hống man
打𠀧㗂釭吏浽罪𨖲,đánh ba tiếng cồng lại nổi tội lên
令旨戒𬋩兵官毋得脧削奇虐兵民,lệnh chỉ giới quản binh quan vô đắc thuyên tước kì ngược binh dân
𫳵𢚸󰬥餒䔲荄,sao lòng nhiều nỗi đắng cay
仍𠤆󰆵𠊛仍爫夷,nhưng chớ giận người dưng làm gì
醒迷𥢆仍盘桓,tỉnh mê riêng những bàn hoàn
𤳷春螉蝶吨信𠶀,bởi xuân ong bướm rộn tin thăm
模範先生裙茗𦝇步趨小子褲𢏣𦟷,mô phạm tiên sinh quần dính đít bù xu tiểu tử khố cong buồi
冬十一月罷登聞檢法院,đông thập nhất nguyệt bãi đăng văn kiểm pháp viện
娘浪𡗶瀋坦苔,Nàng rằng Trời thẳm đất dày
辛卯十四年莫改興治為洪明萬曆十九年寕初年,Tân Mão thập tứ niên Mạc cải Hưng Trị vi Hồng Minh Vạn Lịch thập cửu niên Ninh sơ niên
𥛉耒疎歇始終翁𣃣草疏底𢞃𠓨奏,lạy rồi thưa hết thuỷ chung ông vừa thảo sớ để hòng vào tâu
昇龍自古興王地何不雌䧺决一塲,thăng long tự cổ hưng vương địa hà bất thư hùng quyết nhất trường
朱台󰑼退有情,cho hay là thói hữu tình
福來農山齋人,Phúc Lai Nông Sơn Trai nhân
𦑗燶搭冷仍埃妬徐,Quạt nồng đắp lạnh những ai đó giờ
後世人臣以實行尊稱君上至十餘字已多矣,Hậu thế nhân thần dĩ thực hạnh tôn xưng quân thượng chí thập dư tự dĩ đa hĩ
諱祿續神農氏之後也,Huý Lộc Tục Thần Nông thị chi hậu dã
𡞕𫅠強祖𤴬𦝄,vợ đẹp càng tổ đau lưng
𮎦群拙伴䝨󰒂𬞺名屋刘平共伴書生,anh còn chút bạn hiền nghĩa cũ danh óc lưu bình cùng bạn thư sinh
閍𠦳𠊛𧡊拱腰,Muôn nghìn người thấy cũng yêu
隔墻𨖲㗂賒迻懨𢚸,cách tường lên tiếng xa đưa ướm lòng
鵠等默然,Hộc đẳng mặc nhiên
易揚󰑼𫗁紅顔,DẼ dàng là thói hồng nhan
占城復㨿升華因㓂化州,chiêm thành phục cứ thăng hoa nhân khấu hoá châu
𠰺迻法寶𨖅候師兄,Dạy đưa pháp bảo sang hầu sư huynh
埋爫襖朝重望埃戈,may làm áo chầu trọng vọng ai qua
羕󰅹立廟蜍於𨕭𣷷滝,dường nào lập miếu thờ ở trên bến sông
𧡊󰜏乳母謝情𧗱西,thấy bà nhũ mẫu tạ tình về tây
參政莫邃常領兵深入中毒箭死後文歷通其下妻眾憤殺之,Tham chính Mạc Thuý thường lĩnh binh thâm nhập trúng độc tiễn tử hậu Văn Lịch thông kì hạ thê chúng phẫn sát chi
嘉績多于先王盛業徵之後嗣,gia tích đa vu tiên vương thịnh nghiệp trưng chi hậu tự
𡛔停𫨩󰤒茄󰜩,gái đừng hay tới nhà trai
卞娘𣘃意爫󱓍悶加𪟂𨧝時鈽𠝫鐐技駢拯可轉,bèn nương cây ấy làm gở muốn gia chém đẵn thời búa mẻ rìu gãy bền chẳng khả chuyển
由是将校離心輔佐日寡人心思異各相生變終成禍胎,Do thị tướng hiệu li tâm phụ tá nhật quả nhân tâm tư dị các tương sinh biến chung thành hoạ thai
擬隊干吏湥洡隊干,Nghĩ đòi cơn lại sụt sùi đòi cơn
繼𦄌𦀼,kế chắp nối
是非㗂朗,thị phi tiếng lặng
𦋦𠓨蹺𠎪青衣𤋵󰌑𩄲𦇒䏧𨨲𬋩包,ra vào theo lũ thanh y giãi dầu mây rối da chì quản bao
𠫾𦖑㗂呐頭棱劳嗃,đi nghe tiếng nói đầu rừng lao xao
𨕭𠁀㐱意客羅仙,trên đời chỉn ấy khách là tiên
芸,nghề
興孝對曰如無守舟軍中或聞賊以獲舟軍士能堅守乎上皇曰苟如此先賞在朝方可如京師不靖軍士其能赴敵乎興孝,Hưng Hiếu đối viết Như vô thủ chu quân trung hoặc văn tặc dĩ hoạch chu quân sĩ năng kiên thủ hồ Thượng hoàng viết Câu như thử tiên thưởng tại triều phương khả như kinh sư bất tịnh quân sĩ kì năng phó địch hồ Hưng Hiếu
襖襜𪰰用𦃿蘇𦛌蚕𣯡獸拯朱哾懷,áo xiêm thà dùng vải to ruột tằm lông thú chẳng cho đoái hoài
路羅等𫗃空𪮏,lọ là đứng gió khong tay
分𫳵停丕拱丕,Phận sao đành vậy cũng vầy
承司府縣肆行違法鎮守留守不禁姦非並許彈劾糾奏又巡行属内兼訪,thừa ti phủ huyện tứ hành vi pháp trấn thủ lưu thủ bất cấm gian phi tịnh hứa đạn hặc kiểu tấu hựu tuần hành thuộc nội kiêm phỏng
事庄特渚呵浪閉除戒意𦍛朋補𢯦,sự chẳng được chớ há rằng bấy giờ giới ấy dường bằng bỏ rơi
怲扲針怲迻梭,biếng cầm kim biếng đưa thoi
謳羅𡽫渃奴弹吱,âu là non nước nó đàn chê
固花㰁情負花㭌,có hoa sói tình phụ hoa ngâu
止賜黎廣志第一甲進士及第第二名陳璧宏黎寕並第一甲進士及第第三名,chỉ tứ lê quảng chí đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ nhị danh trần bích hoành lê ninh tịnh đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ tam danh
𧡊𠊛𢀨扒挄爫户騷英㛪之買绳仉滥,thấy người sang bắt quàng làm họ tao anh em gì với thằng kẻ trộm
𥙩蒸𠇮言言糁󱎾拮麻𢭂𦷾蒸𪮏𤽗王翳每㝵,lấy chưng mình ngồn ngộn tám thước cắt mà trao đấy chưng tay ngươi vương ế mọi người
量春油决狹囘,Lượng xuân dầu quyết hẹp hòi
若百姓子白身任官或以白身以戦功得官在任满考称聀例得陞級止許三品不得一二品,Nhược bách tính tử bạch thân nhiệm quan hoặc dĩ bạch thân dĩ chiến công đắc quan tại nhậm mãn khảo xứng chức lệ đắc thăng cấp chỉ hứa tam phẩm bất đắc nhất nhị phẩm
𢚸些拯羅詔,lòng ta chẳng là chiếu
轎花𠽖逴卽時,Kiệu hoa giục rước tức thì
乃於洪德十年間命禮部左侍郎兼國子監司業吳士連纂修大越史記全書,Nãi ư Hồng Đức thập niên gian mệnh Lễ bộ tả thị lang kiêm Quốc tử giám tư nghiệp Ngô Sĩ Liên toản tu Đại Việt sử kí toàn thư
㦖咹梅浽槾沉英拱吝憚𠫾尋𧵑咮,muốn ăn mơ nổi mận chìm anh cũng lận đận đi tìm của chua
𥽢,phèn
包饒断苦情傷浽翁勿巴浽娘咀嘆,bao nhiêu đoạn khổ tình thương nỗi ông vật vã nỗi nàng thở than
暎𡶀宮撩𪀄忒惨,ánh núi cung treo chim thắc thỏm
上皇詔國中凣有驛亭皆塑佛像事之,Thượng hoàng chiếu quốc trung phàm hữu dịch đình giai tố phật tượng sự chi
向背吉㐫在爾審之,Hướng bội cát hung tại nhĩ thẩm chi
𥙩尼恩󰒂対尼𤢇𧍰,lấy nơi ơn nghĩa đổi nơi vuốt rồng
五月初一日司天奏日食不驗初五日頒扇御制周公輔成王詩祐命周家實自天勤勞佐治任仁賢,ngũ nguyệt sơ nhất nhật tư thiên tấu nhật thực bất nghiệm sơ ngũ nhật ban phiến ngự chế chu công phụ thành vương thi hựu mệnh chu gia thực tự thiên cần lao tá trị nhiệm nhân hiền
咹燕瞻𫥨固𦧘䲲,ăn yến xem ra có thịt công
麻凌昆婁,mà trừng con sâu
𡗶箕坤拱承乾渃箕晋拱合韓買衝,trời kia khôn cũng thừa càn nước kia tấn cũng hợp hàn mới xong
𨔍軒巴邁𦒹禅天,lạ hơn ba mươi sáu thiền thiên
陣排左右双双鯨鯢㖕鐷蛟竜争𠶣,trận bày tả hữu song song kình nghê tăn díp giao long tranh mồi
雖󰑼𤐝泣尼尼欺𣊍欺訴欺潙欺苔,tuy là soi khắp nơi nơi khi mờ khi tỏ khi vơi khi đầy
修仁積󱉎󰉲生昆䝨,tu nhân tích đức sớm sinh con hiền
文州反,Văn Châu phản
粟囷󰼄秃,túc khuân vựa thóc
固𠊛客於遠方,có người khách ở viễn phương
䏾鵶東𡗶㐌𤎜㗂𪃿傕磊㗂寒砧,bóng ác đông trời đã rạng tiếng gà sôi nổi tiếng hàn châm
毛𧿨𧗱奏𠰩𤤰咍,mau trở về tấu dộng vua hay
元帥統國政清都王鄭𭫨忠厚傳家智䏻安國武威揚百戦賛成再造之勳文教誕四敷輔致大強之治望𠃔孚於中外位宜冠於臣工,Nguyên soái thống quốc chính Thanh Đô Vương Trịnh Tráng trung hậu truyền gia trí năng an quốc vũ uy dương bách chiến tán thành tái tạo chi huân văn giáo đản tứ phu phụ trí đại cường chi trị vọng doãn phu ư trung ngoại vị nghi quan ư thần công
國瓚内自𢙇愧憤手握柑子不覺碎爛,quốc toản nội tự hoài quý phẫn thủ ốc cam tử bất giác toái lạn
𢴑畑茹󱨪如茹茗,tắt đèn nhà ngói như nhà tranh
遷九真太守,thiên cửu chân thái thú
󱩬坡萡頭,sương pha bạc đầu
細𨆢銀𪿒𦋦𠓨󰇥揚,tới lui ngần ngại ra vào dở dang
𢯢襜𨄹𨀈前堂𠑕𬂙䀡𨤔天章矧蜍,sửa xiêm dạo bước tiền đường ngửa trông xem vẻ thiên chương thẫn thờ
叔鵉𣈜意𦋦兵󰯾󰯾順𫗄青青迻帆,thúc loan ngày ấy ra binh ầm ầm thuận gió thênh thênh đưa buồm
師強你󰘚娘強凭蹎,sư càng nể mặt nàng càng vững chân
吀蹺翁孔𧗱東魯,xin theo ông khổng về đông lỗ
乱賊之軰生前則不容天地之間没後則難迯春秋之法,loạn tặc chi bối sinh tiền tắc bất dung thiên địa chi gian một hậu tắc nan đào xuân thu chi pháp
責𠊛君子薄情,trách người quân tử bạc tình
身㛪辰𤽸分㛪𧷺𬙞浽𠀧沉買渃𡽫,thân em thì trắng phận em tròn bảy nổi ba chìm với nước non
占民𠳐教𧿨𧗱爫碎,chiêm dân vâng giáo trở về làm tôi
𡽫撑渃碧賖󰋓,non xanh nước biếc xa khơi
先是廣南無船,tiên thị quảng nam vô thuyền
别緣命别分命世傕,Biết duyên mình biết phận mình thế thôi
師李道成卒,sư lí đạo thành tốt
󰂇庒緣女𠀧生,Ví chăng duyên nợ ba sinh
倦與武陵侯大戰,Quyện dữ Vũ Lăng hầu đại chiến
王薨,vương hoăng
𠬠㝵𠬠我䏾橷斜斜,Một ngày một ngã bóng dâu tà tà
逴𠊛󰘇𡢐,rước người cửa sau
𤽗子文𩛂排𫏙𣦆𠅜窒剛𣦛拯𢮬𣒠屈,ngươi tử văn no bày nối trải lời rất cương thẳng chẳng chút vạy khuất
坤現𫥨𩈘蹶䠇現𫥨蹎𢬣,khôn hiện ra mặt què quặt hiện ra chân tay
群吒𨃴𧺃如𣘈,còn cha gót đỏ như son
夏四月禁大臣文武及諸營奇将士不得托以他故捉人畿内,Hạ tứ nguyệt cấm đại thần văn võ cập chư dinh cơ tướng sĩ bất đắc thác dĩ tha cố tróc nhân kì nội
門,môn
景統凣七,cảnh thống phàm thất
固權芇沛󰜋塘執經,Có quyền nào phải một đường chấp kinh
姑󰅹㦖卒汵朱技徐旦𠀧秋買𤋵牟,cô nào muốn tốt ngâm cho kỹ chờ đến ba thu mới giãi màu
詔造兠鍪數千頂頒賜六軍,Chiếu tạo Đâu mâu sổ thiên đỉnh ban tứ lục quân
𣎏𡎟瀋瀋󱯳𩅛坤𪡔,có hang thăm thẳm bịt bùng khôn ra
嗔𠊛𤐝察理呢𣦍奸,xin người soi xét lẽ này ngay gian
如󰜞𠺙䕯如渃𦲿芌,như gió thổi bèo như nước lá khoai
𫽄扲木凭束𨃐朱散,Chẳng cầm mộc vững đông giày cho tan
䋦愁弋弋平沔𣷭賖,mối sầu dằng dặc bằng miền bể xa
明洪武二年夏五月朔日食,minh hồng vũ nhị niên hạ ngũ nguyệt sóc nhật thực
䏾𦝄㐌熾花梨吏𧵆,Bóng trăng đã xế hoa lê lại gần
隻釵底貝詞培於低,chiếc thoa để với tờ bồi ở đây
蜍吒𣌋咏󰞴侯,thờ cha sớm viếng khuya hầu
尼催歇刼󰠣膓󰑼低,Này thôi hết kiếp đoạn tràng là đây
𥘷𠽔浪駭察朱渚唭,trẻ thơ rằng hãy xét cho chớ cười
生弊并管内迯亡數坡者為不称職,sinh tệ tính quản nội đào vong sổ da giả vi bất xưng chức
冬十月以誕日為󰆑天節,đông thập nguyệt dĩ đản nhật vi khánh thiên tiết
夏四月陳遺愛等使回,hạ tứ nguyệt trần di ái đẳng sứ hồi
祐至中途服藥而死方政仍爲都督同知加参将,Hựu chí Trung Đồ phục dược nhi tử Phương Chính nhưng vi đô đốc đồng tri gia tham tướng
伯娘博𡛔,bá nương bác gái
明人退人民復業,Minh nhân thoái nhân dân phục nghiệp
時天地陰曀忽出彩色黄雲眾皆驚異乃尊興󰆑帝爲上皇同戮力擊賊,thời thiên địa âm ê hốt xuất thái sắc hoàng vân chúng giai kinh dị nãi tôn hưng khánh đế vi thượng hoàng đồng lục lực kích tặc
不意逆椿豺狼其性梟獍其心穿墉以鼠牙毒師以蠆尾人心摇動尚頼元帥統國政清都王以仁厚資濟英䧺志暨親勳文武大臣恊同心力救君親之難拯社稷之危掃蕩莫孽恢復都城内寧外撫近悅遠來,bất ý nghịch xuân sài lang kì tính kiêu kính kì tâm xuyên dung dĩ thử nha độc sư dĩ mại vĩ nhân tâm dao động thượng lại nguyên soái thống quốc chính thanh đô vương dĩ nhân hậu tư tế anh hùng chí kị thân huân văn vũ đại thần hiệp đồng tâm lực cứu quân thân chi nạn chửng xã tắc chi nguy tảo đãng mạc nghiệt khôi phục đô thành nội ninh ngoại phủ cận duyệt viễn lai
愁揞󰠱埃重爫襘悶𤀞𣹓埃𠺙爫粓,sầu ôm nặng ai chồng làm gối muộn chứa đầy ai thổi làm cơm
󰘚模㐌体於󰠳引𠓨,Mặt mo đã thấy ở đâu dẫn vào
商𧶭𨄹,thương buôn dạo
丐𨦩名利𢏢𢏢,cái vòng danh lợi cong cong
󱈘羅沫𩈘𡢐羅顕親,trước là mát mặt sau là hiển thân
土,thổ
諭都指揮阮復爾比先為家臣之時乃浮言曰吾當爲天子,dụ đô chỉ huy nguyễn phục nhĩ tỉ tiên vi gia thần chi thời nãi phù ngôn viết ngô đáng vi thiên tử
生強惨切渴滈,Sinh càng thảm thiết khát khao
箕埃省箕埃醝箕埃撟月𡧲班𣈜,kìa ai tỉnh kìa ai say kìa ai ghẹo nguyệt giữa ban ngày
八月十六日駕至土木地名為北虜所獲,Bát nguyệt thập lục nhật giá chí Thổ Mộc Địa danh vị Bắc lỗ sở hoạch
卧朝非徒嗜殺又怨君父之不立已痛打蛮人使啼號聲屡犯父諱爲悅殆有甚焉,Ngoạ Triều phi đồ thị sát hựu oán quân phụ chi bất lập dĩ thống đả Man nhân sử đề hiệu thanh lũ phạm phụ huý vi duyệt đãi hữu thậm yên
二十七日以東閣學士杜絪為户部左侍郎絪改名岳避御稱仁海也,Nhị thập thất nhật dĩ Đông các học sĩ Đỗ Nhân vi Hộ bộ tả thị lang Nhân cải danh Nhạc tị ngự xưng Nhân Hải dã
旨揮諸府路鎮州縣官係在邉境宜謹守関隘不得通同化外,Chỉ huy chư phủ lộ trấn châu huyện quan hệ tại biên cảnh nghi cẩn thủ quan ải bất đắc thông đồng hoá ngoại
為而時與群觀遊䏻自區處使之引翼前後左右如眾官導從之儀,vi nhi thời dữ quần quan du năng tự khu xử sử chi dẫn dực tiền hậu tả hữu như chúng quan đạo tòng chi nghi
些𢚸想弋弋,ta lòng tưởng dặc dặc
藏藏𡃹菊󰇾醝,Tàng tàng chén cúc dở say
𮗓緣𦖑呐用移,Giác Duyên nghe nói rụng rời
厨󰠲𬂙体裊賒,Chùa đâu trông thấy nẻo xa
貶僉都御史杜善政爲户科都給事中以其勘訟失當故也,biếm thiêm đô ngự sử đỗ thiện chính vi hộ khoa đô cấp sự trung dĩ kì khám tụng thất đương cố dã
庚子明永樂十八年,Canh Tí Minh Vĩnh Lạc thập bát niên
爫𦋦時拱𦋦㝵𡮈然,Làm ra thì cũng ra người nhỏ nhen
千萬𠤆𥙩几󰑼丐醬辰𠺙丐𬞢辰𪒗,thiên vàn chớ lấy kẻ la cái tương thì thối cái cà thì thâm
店店󱙼曳边江重重,đêm đêm sáng rặc bên giang trùng trùng
樹開花,thụ khai hoa
秋八月宋封帝爲交趾郡王領靜海君節度使仍賜名至忠授明厂成雅爵,Thu bát nguyệt Tống phong đế vi Giao Chỉ Quận Vương lĩnh Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ nhưng tứ danh Chí Trung thụ Minh Xưởng Thành Nhã tước
碎,tôi
北南𠻵㗂尋𧗱驚延威󱯭𢘽鯑唏𤞻,bắc nam mảng tiếng tìm về kinh rờn uy sấm dái he hơi hùm
拯咍𡥵㐌𭓇行進渚,chẳng hay con đã học hành tiến chưa
紇,hột
󰜏官𩵽吸瞻𢴾𦃀,bà quan tâm hấp xem bơi trải
禮先伏兵,lễ tiên phục binh
頭𢚸𠄩妸素娥,Đầu lòng hai ả tố nga
先是鄭㯀隂圖不軌於内又有阮孽憑陵於外人情國步難屯,Tiên thị Trịnh Toàn âm đồ bất quỹ ư nội hựu hữu Nguyễn nghiệt bằng lăng ư ngoại nhân tình quốc bộ nan truân
天錫𬰢𪖫𡨧𫅜,thiên tích mặt mũi tốt lành
塵埃𥘑特󱠯巾匪願,trần ai họa được đai cân phỉ nguyền
打特𠊛些𩈘鐄如乂,đánh được người ta mặt vàng như nghệ
老妑呵呐姓名朱詳,lão bà há nói tính danh cho tường
胣俸𤇊𤇊󰟯体固胎,dạ bỗng bừng bừng dường thấy có thai
大越史記外紀全書卷之五,Đại Việt Sử Ký Ngoại Kỷ Toàn Thư quyển chi ngũ
方交戰天地晦冥俄而雷震洞中其,phương giao chiến thiên địa hối minh nga nhi lôi chấn động trung kì
仙浪𤇌𤉗󱘃肝喂崔昆𬑉㐌芒𥙩愁,tiên rằng khô héo lá gan ôi thôi con mắt đã mang lấy sầu
㨳𨕭𡎦卒産床,Ghế trên ngồi tót sẵn sàng
皇后父國瑱執以為須待后嫡子立之,hoàng hậu phụ quốc chẩn chấp dĩ vi tu đãi hậu đích tử lập chi
包徐典𣎃𦙫𠄩,bao giờ đến tháng giêng hai
呋呋隊准陣金風,vù vù đòi chốn trận kim phong
𩙌㭼梗核摳𢩮𪮦㳥存𩈘渃撫竜󱊚,gió đập cành cây khua lắc rắc sóng dồn mặt nước vỗ long bong
行𪘵架槈秩連襊檑,hàng răng giá nậu chật lèn túi roi
遣員外郎梁任文黎再嚴如宋結好,Khiển Viên ngoại lang Lương Nhậm Văn Lê Tái Nghiêm như Tống kết hảo
及至芙蓉縣駐營柳經使左水營太郡公阮七里督前水軍營定郡公陳百年左水軍營羙郡公裴文奎及棠郡公直郡公並名缺等同内水各,Cập chí Phù Dung huyện trú dinh Liễu Kinh sử Tả thuỷ dinh Thái quận công Nguyễn Thất Lí đốc Tiền thuỷ quân dinh Định quận công Trần Bách Niên Tả thuỷ quân dinh Mĩ quận công Bùi Văn Khuê cập Đường quận công Trực quận công tịnh danh khuyết đẳng đồng Nội thuỷ các
帝曰巨陀罪甘赤族然古者有羊斟不預羊肉至敗鄭師,đế viết cự đà tội cam xích tộc nhiên cổ giả hữu dương châm bất dự dương nhục chí bại trịnh sư
培築各處堤路,Bồi trúc các xứ đê lộ
󰋇𠊛負萡初箕,Mấy người phụ bạc xưa kia
又諭阮善曰爾為吾臣盡誠於國悋勤厥任屡進嘉言,Hựu dụ Nguyễn Thiện viết Nhĩ vi ngô thần tận thành ư quốc lận cần quyết nhiệm lũ tiến gia ngôn
𪀄坤杜𡎔茄官,chim khôn đỗ nóc nhà quan
挾播打到外同招錢𫳭魯同包同𪡔,hiệp bá đánh đáo ngoài đồng gieo tiền xuống lỗ đồng vào đồng ra
士官蹺𣾼倍傍,SĨ quan theo vớt vội vàng
吟咍事世珥朋󱲧,ngẫm hay sự thế nhẹ bằng lông
縱知符堅百萬亦何為哉,tung tri phù kiên bách vạn diệc hà vi tai
二十二日吏部尚書兼國子監祭酒黎潤阮如堵等奏題本看一本山南,nhị thập nhị nhật lại bộ thượng thư kiêm quốc tử giám tế tửu lê nhuận nguyễn như đổ đẳng tấu đề bản khán nhất bản sơn nam
保,bảo
潮𤼸𣋚󰉺𩄲篭𫏾𡢐,Triều dâng hôm sớm mây lồng trước sau
苦竹拯於𢚸客薄,khổ trúc chẳng ưa lòng khách bạc
蜀軍逼近猶沉醉未醒乃吐血墮井薨其󰕛倒戈降蜀王,thục quân bức cận do trầm tuý vị tỉnh nãi thổ huyết đoạ tỉnh hoăng kì chúng đảo qua hàng thục vương
𬌓𢚸兒女共漂𮎦䧺,tấm lòng nhi nữ cũng xiêu anh hùng
遣風水者適觀天下山川有王氣之處用方術厭勝之如清化𮢶婆醴江椎昭舶山之類其塞溪港開阡陌不可殚紀,khiến phong thuỷ giả thích quan thiên hạ sơn xuyên hữu vương khí chi xứ dụng phương thuật yếm thắng chi như thanh hoá tạc bà lễ giang truỳ chiêu bách sơn chi loại kì tái khê cảng khai thiên mạch bất khả đan kỷ
摆倘鳩渚於工弄媄年巴林老迈咄昌,bảy tháng cưu chửa ở trong lòng mẹ nên ba trăm sáu mươi đốt xương
係特劸孟辰固𣈗𩛂𩝭䀡如各翁貢𦤾󰠲𠊛些嘲待𦤾帝辰別,hễ được khoẻ mạnh thì có ngày no say xem như các ông cống đến đâu người ta chào đãi đến đấy thì biết
設官分聀所郎𭛣爫,thiết quan phân chức sửa sang việc làm
官𪟽󰑼固意恪,quan ngờ là có ý khác
天罔極英明之君六七作于古有光,thiên võng cực anh minh chi quân lục thất tác vu cổ hữu quang
𠬠𠊛易固󰋇身,một người dễ có mấy thân
渚忌𢀨麻押泥󱊻庄沛愠坤𦖑,chớ cậy sang mà ép nài lời chẳng phải vẫn khôn nghe
朝廷皆以為祖德所言皆詐,Triều đình giai dĩ vi Tổ Đức sở ngôn giai trá
花紅𦹵綠滇滇𪀄𰙔𠰉𡂒󰋞弹鼎當,hoa hồng cỏ lục chan chan chim ca ríu rít suối đàn đỉnh đang
事阮章爲司馬,sự Nguyễn Chương vi Tư mã
人類,nhân loại
隘天長󰏴甲兵黎荀徒宋兵,ải thiên trường khao giáp binh lê tuân đồ tống binh
史臣吳士連曰吳免之妻阮氏非徒死義而,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Ngô Miễn chi thê Nguyễn thị phi đồ tử nghĩa nhi
史臣吳士連曰婦人從一而終非謂殉也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Phụ nhân tòng nhất nhi chung phi vị tuẫn dã
者名侯下𠰺芸咹制,Giả danh hầu hạ dạy nghề ăn chơi
𤽗馬亮曰蒸盤𪮏,ngươi mã lượng viết chưng bàn tay
󰛈𧗱𧆄𨢇燶𧗱𥽔,răng về thuốc rượu nồng về men
港乃成因名天威港,Cảng nãi thành nhân danh Thiên Uy cảng
書曰有僃無患此之謂也,Thư viết Hữu bị vô hoạn thử chi vị dã
宋封帝爲南平王,tống phong đế vi nam bình vương
旂󱢨宝盖傘篭幛幡,cờ chen bảo cái tán lồng trướng phan
帝呼天三聲督戰賊自敗,Đế hô thiên tam thanh đốc chiến tặc tự bại
洪鈞貝客紅裙,hồng quân với khách hồng quần
𠊚奔几半𢄂畨闰闲,người buôn kẻ bán chợ phiên nhộn nhàng
全昱全忠之兄也,toàn dực toàn trung chi huynh dã
莫登庸親率諸将討之不克,Mạc Đăng Dung thân suất chư tướng thảo chi bất khắc
係隆冬百官著羅紵絲衣以順時候停著沙衣,hệ long đông bách quan trước la trữ ti y dĩ thuận thời hậu đình trước sa y
奉勳如驅小兒如役奴󰒜曾不數年而疆土大定其戰勝攻取之功雖漢唐無以過也,phụng huân như khu tiểu nhi như dịch nô lệ tằng bất sổ niên nhi cương thổ đại định kì chiến thắng công thủ chi công tuy hán đường vô dĩ quá dã
固飭孟朋𤞻,có sức mạnh bằng hùm
以馮士周為行,dĩ phùng sĩ chu vi hành
南無𡃊𠳨茄師子,nam mô khẽ hỏi nhà sư tí
𫢩㐌𤑟󰘚佞耒,nay đà rõ mặt nịnh rồi
𢬣扲鐐泊𨉓𡓮󰥇烏,tay cầm rìu bạc mình ngồi ngựa ô
𥛉耒時𥛉舅眉边箕,"""Lạy rồi thì lạy cậu mày bên kia"""
圓囷󰑼庉单圍似蒲,viên khuân là đụn đan vây tựa bồ
秩命脱醒聀枚,Giật mình thoắt tỉnh giấc mai
󰅹羅惜景仃伶丕𧡊𤓢𪰛花㐌别身,nào là tiếc cảnh đinh linh vậy thấy nắng thời hoa đã biết thân
咚𥚇麻論等君親,dóng lưỡi mà luận đấng quân thân
󱨸清酒㐌底𠓨丐尊牲特色󱞭㐌󱞬默麻𤼸默麻祭,rượu thanh tửu đã để vào cái tôn sinh đực sắc đỏ đã đủ mặc mà dâng mặc mà tế
因得此奏吾甚褒之特賜,nhân đắc thử tấu ngô thậm bao chi đặc tứ
軒娄撩産琴𦝄,Hiên sau treo sẵn cầm trăng
复五月壬戌設仁王會于龍墀,Hạ ngũ nguyệt Nhâm Tuất thiết Nhân Vương hội vu Long Trì
儉歆𫀅𧡊𡚎󱪢,kiệm hâm xem thấy lạ lùng
陽和凣八,dương hoà phàm bát
分工,phần công
󰟸因胡政之煩苛致使人心之怨叛,Khoảnh nhân Hồ chính chi phiền hà trí sử nhân tâm chi oán bạn
𠃩吝鎌宝𢶢𢬣,chín lần gươm báu chóng tay
㐌𢧚節𥒥肝鐄願初噅典甘𢚸大夫,đã nên tiết đá gan vàng nguyền xưa vời đến cam lòng đại phu
罷鎮殿副將軍黎漢庭等官職,bãi trấn điện phó tướng quân lê hán đình đẳng quan chức
八月詔劉慶覃牟俞都󰱇官職都,bát nguyệt chiếu lưu khánh đàm mâu du đô tuyển quan chức đô
户荷𡀯往群𨱽,họ hà chuyện vãn còn dài
忠東铬校書杜潤郭廷寶讀卷四武濬昭翁義達髙炯三人薦士及第范璨等十三人進士出身杜榮等二十七人同進士出身,trung đông các hiệu thư đỗ nhuận quách đình bảo độc quyển tứ vũ tuấn chiêu ông nghĩa đạt cao quýnh tam nhân tiến sĩ cập đệ phạm xán đẳng thập tam nhân tiến sĩ xuất thân đỗ vinh đẳng nhị thập thất nhân đồng tiến sĩ xuất thân
討󰅹課買墫蒌,thảo nào thuở mới chôn rau
󰝡昭隊方蹺𣳔麻𢲨𦷾,đăm chiêu đòi phương theo dòng mà hái đấy
𢞂𬂙󰊄捲󰘚溋,buồn trông gió cuốn mặt duềnh
双峩渚別爫牢,song nga chửa biết làm sao
達座諫院挸𣳔仉忠,đặt toà gián viện kén dòng kẻ trung
天下定矣,Thiên hạ định hĩ
浽𥢆𥢆仍盘桓,Nỗi riêng riêng những bàn hoàn
明宗天性謙冲受英宗議逰神於翰墨之娛馳筆於水雲之集勸賢有詩嗜酒有戒似可稱矣,Minh Tông thiên tính khiêm xung thụ Anh Tông nghị du thần ư Hàn mặc chi ngu trì bút ư Thuỷ Vân chi tập khuyến hiền hữu thi thị tửu hữu giới tự khả xưng hĩ
󰏙𠊛定價皮耒,Xem người định giá vừa rồi
㗂渃㵊𥪝蹎棱,tiếng nước suối trong chân rừng
𮎦花發𧻭𦋦外,Anh hoa phát tiết ra ngoài
情期𫽄限𦓡𢧚,Tình cờ chẳng hẹn mà nên
娘青女妸紅娘𤼸花六供湥湯千籌,nàng thanh nữ ả hồng nương dâng hoa lục cúng rót thang thiên trù
主翁吀𢬭𠬠𤿤楛󱕨,chúa ông xin đổi một bè gỗ lim
少之𢧚浽麻蒙細隊,thiếu chi nên nỗi mà mong tới đòi
户部左侍郎李秀蠲卒,Hộ bộ Tả thị lang Lí Tú Quyền tốt
刼尼拱丕𢚸尼易埃,Kiếp này cũng vậy lòng này dễ ai
或因汝昆計变折末,hoặc nhân nhớ con gầy biến chết mất
昭皇見而悅之乙酉冬十二月十二日戊寅受昭皇禅即皇帝位改元建中,chiêu hoàng kiến nhi duyệt chi ất dậu đông thập nhị nguyệt thập nhị nhật mậu dần thụ chiêu hoàng thiền tức hoàng đế vị cải nguyên kiến trung
夫人㨳󰭃𡢐󱓽,phu nhân ghé hỏi sau xưa
遇邁兄弟舊姓祝仁宗出家時為隨侍内學生,ngộ mại huynh đệ cựu tính chúc nhân tông xuất gia thời vi tuỳ thị nội học sinh
情輕者克善地稍寬情重者克邉遠瘴瘧,tình khinh giả khắc thiện địa sảo khoan tình trọng giả khắc biên viễn chướng ngược
群欣咹奇𢫜茺𨐿𤵶,còn hơn ăn cả chùm sung chát sì
䏧辰󱰻󱰻如銅𬦃,da thì dâm dâm như đồng đỏ
𠀧𨑮𦒹酌酌之吏欣,Ba mươi sáu chước chước gì lại hơn
秋七月賜臨平府官范阿窻爵明字,Thu thất nguyệt tứ Lâm Bình phủ quan Phạm A Song tước Minh tự
𣋂𣈕生𨇍𨀈跢邊塘𥈴𧡊簾絁𨕭樓,chiều mai sinh lẻn bước đi bên đường ngước thấy rèm the trên lầu
朋筭蹺鬪翁伊,bằng toan theo dấu ông y
二十八日未時接得光紹帝於清都府良政州翠󰁮󰀋髙山安仁洞,Nhị Thập bát nhật Mùi thì tiếp đắc Quang Thiệu Đế ư Thanh Đô phủ Lang Chánh châu Thuý Cử sách Cao Sơn Yên Nhân động
旨傳禁通同外國盗賣銃口,Chỉ truyền cấm thông đồng ngoại quốc đạo mại súng khẩu
生霜沐𤽸𫥨,sinh sương mốc trắng ra
𤴬𢚸几扵𠊛𠫾,Đau lòng kẻ ở người đi
獄成欲以軍令當之以悔有功遂以八𬢱請,ngục thành dục dĩ quân lệnh đương chi dĩ hối hữu công toại dĩ bát nghị thỉnh
云仙󰜁𩈘庄𥚆月娥𥉬𧡊乾辰󰞺那,vân tiên day mặt chẳng nhìn nguyệt nga liếc thấy càng gìn nết na
台丐鞋絩,thay cái hài thêu
弄慾,lòng dục
䏾翁迭仍𬄹銅壼,bụng ông rặt những máy đồng hồ
夫妻且吏𦋦𠊛󰘩𦝄,phu thê vả lại ra người gió trăng
帝無事直赦之耳,Đế vô sự trực xá chi nhĩ
事机造化坤咍𡗶固店𣈜運固盛衰,sự cơ tạo hoá khôn thay trời có đêm ngày vận có thịnh suy
宴禮于崇淵殿,yến lễ vu sùng uyên điện
𠬠󰜩𡥵次卒𢚸,Một trai con thứ rốt lòng
史臣吳士連曰夏桀嗜殺至有炮烙之刑商紂嗜殺至有斮涉之脛雖以龍逄比干之賢盡忠,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Hạ Kiệt thị sát chí hữu bào lạc chi hình Thương Trụ thị sát chí hữu trác thiệp chi kinh tuy dĩ Long Bàng Tỉ Can chi hiền tận trung
核薷𨢇薷,cây nho rượu nho
故服用習北俗慶餘閲諸庄軍令曰雲屯鎮軍所以防遏胡,cố phục dụng tập bắc tục khánh dư duyệt chư trang quân lệnh viết vân đồn trấn quân sở dĩ phòng át hồ
機牟署化𦊚務運,cơ mầu thợ hoá bốn mùa vần
唐末多難未遑區置,Đường mạt đa nạn vị hoàng khu trí
於是重修之且於寺東偏構堂又建屋其後以為祖先接神妥靈之所,Ư thị trùng tu chi thả ư tự đông thiên cấu đường hựu kiến ốc kì hậu dĩ vi tổ tiên tiếp thần thoả linh chi sở
䏓峩中創倒在舟上士卒急救得免,Nguyễn Nga trúng thương đảo tại chu thượng sĩ tốt cấp cứu đắc miễn
此,thử
埃浪𰿘𨤮𪰛車,ai rằng muôn dặm thời xa
傕𢪀𬢱吏算量,thôi nghĩ ngợi lại toan lường
𪤄滂𩄴𣘃𨱽,bãi phẳng bóng cây dài
大夫恪態𮎦雄歡輝㐌過從容興乘,đại phu khác thói anh hùng hoan hùy đã quá thong dong hứng thừa
森觥計户遁𠳒𠳨查,xúm quanh kể họ rộn lời hỏi tra
㐱孛羅𢚸舍諳誨隊機馬祖,chỉn bụt là lòng xá ướm hỏi đòi cơ mã tổ
割,cắt
群臣上尊號曰奉天至理應運自在聖明龍見睿文英武崇仁廣孝天下太平欽明光宅章明萬󰘊顕應符感威震藩蛮睿謀神助聖治則天道政皇帝,Quần thần thượng tôn hiệu viết Phụng Thiên Chí Lí Ứng Vận Tự Tại Thánh Minh Long Kiến Duệ Văn Anh Vũ Sùng NHân Quảng Hiếu Thiên Hạ Thái Bình Khâm Minh Quang TRạch Chương Minh Vạn Bang Hiển Ứng Phù Cảm Uy Chấn Phiên Man Duệ mưu Thần Trợ Thánh Trị Tắc Thiên Đạo Chính Hoàng Đế
尼谷咍債弄肝調涅,nay cốc hay trái lòng gan đều nát
盆𬂙㪯𣷭𧵆𣋚,buồn trông cửa bể gần hôm
冲𨉓咹㕵㐌安,trong mình ăn uống đã yên
𣷭溇㳥奇固全特爲,bể sâu sóng cả có tuyền được vay
冬十月閲定武軍改武捷軍為鐵額軍以大僚班陳青鸝為武衛大将軍領之,đông thập nguyệt duyệt định vũ quân cải vũ tiệp quân vi thiết ngạch quân dĩ đại liêu ban trần thanh li vi vũ vệ đại tướng quân lĩnh chi
寔頼主帥尚父平安王明朂匡,Thực lại chủ suý thượng phụ Bình An Vương minh húc khuông
音樂,âm nhạc
盃英㛪󰜋欺󰜋吊,vui anh em một khi một điếu
於冲𤊧焒宮亭嚴荘,ở trong rực rỡ cung đình nghiêm trang
嗔柴咺飭𠹾煩𪞷功符咒渚專格󰅹,xin thầy gắng sức chịu phiền ra công bùa chú chữa chuyên cách nào
眉𧍋𬑉鳯竜令捽潙,mày ngài mắt phượng long lanh tót vời
固尼𢄂舘固排𠊚些,có nơi chợ quán có bầy người ta
核艾固号穿絲卒𣳔,cây ngải có hiệu xuyên ti tốt ròng
北舞珥珥某埋,bắc vũ nhẹ nhẹ múa may
朱𢧚荼㙁沛味,cho nên dưa muối phải mùi
先是官軍至嘉興木州并土兵三百人直抵馬江溝弄𠕋半月程駐營,tiên thị quan quân chí gia hưng mộc châu tịnh thổ binh tam bách nhân trực để mã giang câu lộng sách bán nguyệt trình trú dinh
節制鄭松差兵會諒山三司兵攻逐之,Tiết chế Trịnh Tùng sai binh hội Lạng Sơn tam ti binh công trục chi
三月丙辰帝幸章山慶成萬豊成善寳㙮,Tam nguyệt Bính Thìn đế hạnh Chương Sơn khánh thành Vạn Phong Thành Thiện bảo tháp
碍顒󰜋𨀈󰜋賒,Ngại ngùng một bước một xa
包𣉹蒌葉爫亭楛󱕨咹蘝辰𨉓𥙩些,bao giờ rau diếp làm đình gỗ lim ăn ghém thì mình lấy ta
󰋇𠳒誓海盟山,mấy lời thệ hải minh sơn
上皇以啓太后太后曰不可元徽為妃將使淑姿稱奴耶,thượng hoàng dĩ khải thái hậu thái hậu viết bất khả nguyên huy vi phi tương sử thục tư xưng nô da
賜功臣國姓,tứ công thần quốc tính
發,phát
初娄蔑涅敬信除重,sơ sau một nết kính tin thờ chồng
𡗶𩅹朱𣿌蘿𧃷妬埃𥙩特𡥵󰜩𨖅城,trời mưa cho ướt lá khoai đố ai lấy được con trai lang thành
放宫女数百人,Phóng cung nữ sổ bách nhân
之能,chi năng
秋七月命建康王龍益率師討󰀋諸蠻平之,Thu thất nguyệt mệnh Kiến Khang Vương Long Ích suất sư thảo sách chư Man bình chi
孟旺素㓙暴人不歸心陰使人毒殺其部黨部黨,mạnh vượng tố hung bạo nhân bất quy tâm âm sử nhân độc sát kì bộ đảng bộ đảng
洪惟國朝太祖髙皇帝以殷湯智勇之資奮周武仁󰒂之旅收用豪傑掃蕩妖氛雖以明将梟䧺如柳昇梁銘之軰皆陣𨺻而屍輿狡譎如崔聚黄福之徒亦計窮而靣縛,Hồng duy Quốc triều Thái Tổ Cao Hoàng Đế dĩ Ân Thang trí dũng chi tư phấn Chu Vũ nhân nghĩa chi lữ thu dụng hào kiệt tảo đãng yêu phân tuy dĩ Minh tướng kiêu hùng như Liễu Thăng Lương Minh chi bối giai trận hãm nhi thi dư giảo quyệt như Thôi Tụ Hoàng Phúc chi đồ diệc kế cùng nhi diện phược
占城使不能對但拜謝而已,chiêm thành sứ bất năng đối đán bái tạ nhi dĩ
夏六月九日甲戌皇子󰘊基生,hạ lục nguyệt cửu nhật giáp tuất hoàng tử bang cơ sinh
卞遣𨙝𪡔𠖰茹边東𢪀宜,bèn khiến lui ra dãy nhà bên đông nghỉ ngơi
調查,điều tra
賜杜綜文江縣賴屋社阮沆阮文徽三名進士及第阮雲光等八名進士出身,Tứ Đỗ Tống Văn Giang huyện Lại Ốc xã Nguyễn Hàng Nguyễn Văn Huy tam danh tiến sĩ cập đệ Nguyễn Vân Quang đẳng bát danh tiến sĩ xuất thân
時胡簒陳祚明人南侵郡縣我彊域臣妾我兆󰱃法峻刑苛賦繁役重,thời hồ soán trần tộ minh nhân nam xâm quận huyện ngã cương vực thần thiếp ngã triệu thứ pháp tuấn hình hà phú phồn dịch trọng
和𠫾和吏和湓陣𠅜道士摳拥𫢋家,hoà đi hoà lại hoà buồn giận lời đạo sĩ xua ruồng phật gia
想漢超之賢倘若有靈必不敢預享於孔子廟庭者也,Tưởng Hán Siêu chi hiền thảng nhược hữu linh tất bất cảm dự hưởng ư Khổng Tử miếu đình giả dã
此數人者純孝貞一之行世不常有宜乎時君褒之以勸後世而韶陽阮氏未見旌表故併論之,Thử số nhân giả thuần hiếu trinh nhất chi hành thế bất thường hữu nghi hồ Thời quân bao chi dĩ khuyến hậu thế nhi Thiều Dương Nguyễn thị vị kiến tinh biểu cố tịnh luận chi
濤涵哿某蒲農,đào hàm cả mỏ bồ nông
仙浪翁舘唭埃,Tiên rằng Ông quán cười aỉ
銅壼果橘𨧟鐄㧅𢬣,đồng hồ quả quýt nhẫn vàng đeo tay
店𣈜𢚸仍吲𢚸,đêm ngày lòng những dặn lòng
日爾益砥礪前心期予,Nhật nhĩ ích để lệ tiền tâm kì dư
自此多事矣,tự thử đa sự hĩ
命恆刁等𤊰味香,mình hằng đeo đẳng bén mùi hương
重修𫢋跡山天福寺并立碑,trùng tu thiên tích sơn thiên phúc tự tịnh lập bi
九月初五日勑旨訓導間有同治一經而生徒之習别經不便講訓者,Cửu nguyệt sơ ngũ nhật sắc chỉ Huấn đạo gian hữu đồng trị nhất kinh nhi sinh đồ chi tập biệt kinh bất tiện giảng huấn giả
三府兵敗走,Tam phủ binh bại tẩu
𠳒散合傳賒𧵆少󰠲,lời tan hợp chuyện xa gần thiếu đâu
於𥪝囷法,ở trong khuôn phép
老樵栗達奔呈,lão tiều lật đật bôn trình
十二月帝親征占城領軍十二萬發京師,thập nhị nguyệt đế thân chinh chiêm thành lĩnh quân thập nhị vạn phát kinh sư
立名騎鶴吏刀钱,lập danh cưỡi hạc lại đeo tiền
命諫官陳鷟等問掌詔獄都旨揮使阮復不能速勘至獄多淹滯之罪,Mệnh gián quan TRần Xác đẳng vấn chưởng chiếu ngục đô chỉ huy sứ Nguyễn Phục bất năng tốc khám chí ngục đa yêm đái chi tội
澈爲佐國營參視鄭世濟爲副參視胡士揚爲中匡軍營督視申璿爲左内軍營督視中匡鄭棟營號左内鄭榩營號,Triệt vi Tá quốc dinh tham thị Trịnh Thế Tế vi phó tham thị Hồ Sĩ Dương vi Trung khuông quân dinh đốc thị Thân Toàn vi Tả nội quân dinh đốc thị Trung khuông Trịnh Đống dinh hiệu Tả nội Trịnh Kiền dinh hiệu
公浪胣㐌㤕車,Công rằng Dạ đã xót xa
陞爵各一等若上智字大智字陞爵一資用子孫代已封侯及無功勞者不在此例,thăng tước các nhất đẳng Nhược Thượng trí tự Đại trí tự thăng tước nhất tư dụng tử tôn đại dĩ phong hầu cập vô công lao giả bất tại thử lệ
求䝨志𪧘夢朱特不義𢚸󰅹馬女筭,cầu hiền chí cũ mong cho được bất nghĩa lòng nào mựa nỡ toan
花殘麻吏添鮮,hoa tàn mà lại thêm tươi
北圻,bắc kỳ
拮光廣病𨏄清請𠊛,cất quang quảng bệnh nhẹ thênh thểnh người
昆稚欺𢸚󱙹胷,con trẻ khi bồng trước hông
螠呌𪅴合少之𧵆賖,ếch kêu ác họp thiếu gì gần xa
卞蒸󰡎園𥙩梞鈐坦底帝,bèn chưng dưới vườn lấy gậy cắm đất để đấy
十七日朝臣謹奏以王世子太傅清郡公鄭𭫨掌兵權又以次子太保萬郡公鄭椿副掌兵權,thập thất nhật triều thần cẩn tấu dĩ vương thế tử thái phó thanh quận công trịnh tráng chưởng binh quyền hựu dĩ thứ tử thái bảo vạn quận công trịnh xuân phó chưởng binh quyền
土邉有或真凶暴,thổ biên hữu hoặc chân hung bạo
判首知左右班事内人阮喟知殿内陳寗知樞𡧸院事,Phán thủ tri tả hữu ban sự nội nhân Nguyễn Vị tri Điện nội Trần Ninh tri Khu mật viện sự
及考問其人即誣服人皆以為得實直獨難之獄久不决上皇以問對曰人命至重臣心猶有所疑不敢妄意處决,Cập khảo vấn kì nhân tức vu phục nhân giai dĩ vi đắc thực Trực độc nan chi ngục cửu bất quyết Thượng hoàng dĩ vấn Đối viết Nhân mệnh chí trọng thần tâm do hữu sở nghi bất cảm vọng ý xử quyết
御史,ngự sử
八月占城國王槃,bát nguyệt chiêm thành quốc vương bàn
𧏵𦣰噴渃十讐,rồng nằm phun nước thập thò
因興拱皮酸拮筆󱯲東立立𩙌󱚯迻,nhân hứng cũng vừa toan cất bút sấm đông rập rập gió nồm đưa
五月初五日頒題扇詩御製警之云星火昏中夜蓬芒出壁東荆方當大水衛地恐興戎循省尤臨理推占謾異同,Ngũ nguyệt sơ ngũ nhật ban đề phiến thi ngự chế cảnh chi vân Tinh hoả hôn trung dạ Bồng mang xuất bích đông Kinh phương đương đại thuỷ Vệ địa khủng hưng nhung Tuần tỉnh vưu lâm lí Suy chiêm mạn dị đồng
𡗶𪟽𩂁,trời nghi ngút
潮退甚急文虎粮船閣樁上傾襨殆盡,triều thoái thậm cấp văn hổ lương thuyền các thung thượng khuynh phức đãi tận
含𪘵顛弋古𢬣𤽸銀,hàm răng đen nhức cổ tay trắng ngần
池清𩵜洡印彙月,đìa thanh cá lội in vầng nguyệt
共,cộng
咍󰑼苦尽旦𣈜甘來,Hay là khổ tận đến ngày cam lai
燒断鉢場浮橋,thiêu đoạn Bát Tràng phù kiều
𠊛些𨖲𡶀辰𢝙𡫡碎𨖲𡶀仍󱮗拱𨅹,người ta lên núi thì vui sao tôi lên núi những chui cùng trèo
𤞻卞𨅸朗秦銀如定身法如神机謀,hùm bèn đứng lặng tần ngần như định thân pháp như thần cơ mưu
是歳天下大飢人民餓殍相󰥺,Thị tuế thiên hạ đại cơ nhân dân nga biễu tương chẩm
娘它散唤痺迷,Nàng đà tán hoán tê mê
󰀋東宫太子奣為皇太子追尊欽慈保聖太后為太皇太后,Sách Đông cung thái tử Mạnh vi Hoàng thái tử truy tôn Khâm Từ Bảo Thánh Thái Hậu vi Thái hoàng thái hậu
勑諭天長府承宣使曰制亂莫先用武強兵固在足粮,sắc dụ thiên trường phủ thừa tuyên sứ viết chế loạn mạc tiên dụng vũ cường binh cố tại túc lương
㙁坡𡓁泊滝溇󱧘藍染𣘃撑𡶀絶膜,muối phơi bãi bạc sông sâu hoáy chàm nhuộm cây xanh núi tuyệt mù
櫗蜜櫗佳羅𠄩次櫗,mít mật mít dai là hai thứ mít
防衛,phòng vệ
洡湥丕𤀒渃𪾺浪,sùi sụt vậy nhỏ nước mắt rằng
池貪月現庄󱖮𩵜,đìa tham nguyệt hiện chăng buông cá
矇奴拱𫨩𣞊𣙸如𡥵𦟋𦢞,trông nó cũng hay xôn xốt như con bòi lõ
顧胡乃行多私僻竟包一已之奸㓙,Cố hồ nãi hành đa tư tịch cánh bao nhất dĩ chi gian hung
咍󰑼𠴍亇𫏍𪀄店春迍𩙌𠫾尋味香,hay là nhắn cá gửi chim đêm xuân đón gió đi tìm mùi hương
丙辰六年宋寶祐四年春二月大比取士,bính thìn lục niên tống bảo hựu tứ niên xuân nhị nguyệt đại tỉ thủ sĩ
命侍御史阮永錫復職,mệnh thị ngự sử nguyễn vĩnh tích phục chức
帝出諸將擊之欽祚軍大敗死者太半屍填原野擒其將郭君辨趙奉勳歸華閭,đế xuất chư tướng kích chi khâm tộ quân đại bại tử giả thái bán thi điền nguyên dã cầm kì tướng quách quân biện triệu phụng huân quy hoa lư
晨昏針𡮍礼常,thần hôn chăm chút lễ thường
𫳵當𢝙𨤔𫥨𢞂把𣃣𪦲悁饒㐌𤳧𬏖,sao đang vui vẻ ra buồn bã vừa mới quen nhau đã lạ lùng
𠰘㗂𠊛唭嚕牢𢧚,miệng tiếng người cười rủa sao nên
後亦許回家,Hậu diệc hứa hồi gia
沛𠊛𣋽槾最桃如埃,Phải người sớm mận tối đào như ai
原人襲宋軍于厓山,Nguyên nhân tập Tống quân vu Nhai Sơn
胡公暗号陣前,hồ công ám hiệu trận tiền
詠𦑗,vịnh quạt
埃䀡𧍇越特󰅹戈登,ai xem sứa vượt được nào qua đăng
其姓名曰陳克終,kì tính danh viết trần khắc chung
𣘄割𬚸,thớt cắt thịt
捥𡕩竭𡬷誇光債𦖻娘買計詳𧵆賖,uốn mềm hết tấc khoe khoang trái tai nàng mới kể tường gần xa
咹試,ăn thử
課𠸗渚者󰋇𢈱,thuở xưa chưa giả mấy lời
𠬠茹埃拱𨔍𨓡𠸦劳,một nhà ai cũng lạ lùng khen lao
卽時迎帖𠶆払束生,Tức thì nghênh thiếp mời chàng Thúc sinh
𠄼時𨑮𪽗咍庒𠤆,năm thì mười họa chăng hay chớ
𬌥󰹛,trâu nái
拠嘹弹𢭮𦖻𬌥,cứ liều đàn gảy tai trâu
復以黎可爲榮祿大夫諒山鎮宣慰大使知軍民事以黎汝祖爲政事院同參,phục dĩ lê khả vi vinh lộc đại phu lạng sơn trấn tuyên uý đại sứ tri quân dân sự dĩ lê nhữ tổ vi chính sự viện đồng tham
夏四月命翰林科󰱑等官徃十二承宣審讞獄,Hạ tứ nguyệt mệnh Hàn lâm khoa đài đẳng quan vãng thập nhị thừa tuyên thẩm nghiện ngục
遣慎義營副都将右相太尉榮郡公黄廷爱壮義營副都将太尉陽郡公阮有僚統領水步諸營奇将士進至青林地方,khiển thận nghĩa dinh phó đô tướng hữu tướng thái uý vinh quận công hoàng đình ái tráng nghĩa dinh phó đô tướng thái uý dương quận công nguyễn hữu liêu thống lĩnh thuỷ bộ chư dinh cơ tướng sĩ tiến chí thanh lâm địa phương
故交趾太守士燮遣兵討之不克,cố giao chỉ thái thú sĩ nhiếp khiển binh thảo chi bất khắc
湄秋灑𠀧塘菊,mưa thu rưới ba đường cúc
明王通山壽等隨戦隨敗心沮噐䘮計窮援絶勢日窮蹙乃遣人賫書乞和願得全眾㱕國,minh vương thông sơn thọ đẳng tuỳ chiến tuỳ bại tâm trở khí táng kế cùng viện tuyệt thế nhật cùng xúc nãi khiển nhân tê thư khất hoà nguyện đắc toàn chúng quy quốc
至是還明帝賜少穎文綺衣及鈔并勑諭我國其畧云立後事重湏合國人之心非得獨擅可同耆老具陳氏嫡孫之實奏來以憑頒詔𠕋封,chí thị hoàn minh đế tứ thiếu dĩnh văn ỷ y cập sao tịnh sắc dụ ngã quốc kì lược vân lập hậu sự trọng tu hợp quốc nhân chi tâm phi đắc độc thiện khả đồng kì lão cụ trần thị đích tôn chi thực tấu lai dĩ bằng ban chiếu sách phong
丁卯三年明正二年,Đinh Mão tam niên Minh Chính nhị niên
趙越王紀起戊辰至庚寅凣二十三年,Triệu Việt Vương kỷ khởi Mậu Thìn chí Canh Dần phàm thập nhị tam niên
茹棦壁坦左哉,Nhà tranh vách đất tả tơi
拱辰獰𱮔劔之㝹,Cũng thì nanh vuốt kém chi nao
賊臣因之盜㨿敵國以是來侵,Tặc thần nhân chi đạo cứ địch quốc dĩ thị lai xâm
覩調納采于歸,Đủ điều nạp thái vu qui
尾之󰜋𬌓紅顔𩯀絲渚𡭧填恩生成,vẻ chi một chút hồng nhan tóc tơ chửa chút đền ơn sinh thành
浽𢜠𪪳𥙩之斤,nỗi mừng ông lấy chi cân
斬左𤤻漆作匠匠,TRảm Tả ban Tất tác tượng tượng
臨淄𡮍󰒂刀蓬,Lâm Truy chút nghĩa đèo bòng
丁氏自解三使之權以徇眾人之欲遠輸誠悃求領節旄士爕強明化越俗以咸乂尉佗恭順禀漢詔以無違宜以元裔之並列通侯之貴其撫夷落對揚王休,Đinh thị tự giải tam sứ chi quyền dĩ tuẫn chúng nhân chi dục Viễn thâu thành khổn cầu lĩnh tiết mao Sĩ Nhiếp cường minh hoá Việt tục dĩ hàm nghệ Uý Đà cung thuận bẩm Hán chiếu dĩ vô vi Nghi dĩ nguyên duệ chi tịnh liệt thông hầu chi quý Kì phủ Di lạc đối dương vương hưu
𢯰簪産㩫𠃅頭拍䏧核咏𦊚勾𠀧韻,rút trâm sẵn giắt mái đầu vạch da cây vịnh bốn câu ba vần
丐蒌集翔群於𬏊橷,cái rau tập tàng còn ở nương dâu
󱯄𢚸户莫𠳨𪡗菭,nặng lòng họ mạc hỏi han đầy
𣈜閑淋󱋓花黄𣹕,ngày nhàn dầm chén hoa vàng lọt
茹氷迻䋦逴𠓨楼粧,nhà băng đưa mối rước vào lầu trang
即位之初厲精求治定制度頒經籍制禮作樂明政慎刑此及數年典章文物粲然大僃海内丕变,Tức vị chi sơ lệ tinh cầu trị định chế độ ban kinh tịch chế lễ tác nhạc minh chính thận hình thử cập sổ niên điển chương văn vật sán nhiên đại bị hải nội phỉ biến
㝵㝵㐌固仙爫伴,ngày ngày đã có tiên làm bạn
過朝𢧚㐌󱋓呈燕鶧,Quá chiều nên đã chán chường yến anh
𢚸芇麻文𢴑𢚸朱當,Lòng nào mà văn dứt lòng cho đang
令一内外各衙門長官考課該内詳勘歷任事跡,Lệnh nhất nội ngoại các nha môn trưởng quan khảo khoá cai nội tường khám lịch nhiệm sự tích
差𦋦𡎢郡東城治民,sai ra ngồi quận ðông thành trị dân
闭𥹰康潔帶同,BẤY LÂU khăng khít dải đồng
𥃱𠫾率𧡊應連占包,Nhắp đi thoắt thấy ứng liền chiêm bao
𤽗宗鷟体所𠅜呐𡲤固理頡頭𦷾丕𠄩吝,ngươi tông thốc thấy thửa lời nói vả có lý gật đầu đấy vậy hai lần
姉㛪徵側𦖑唏卞𨖲𦛋馭細尼敵共,chị em trưng trắc nghe hơi bèn lên cật ngựa tới nơi địch cùng
上皇聞之曰已誤矣然是行也,Thượng hoàng văn chi viết Dĩ ngộ hĩ Nhiên thị hành dã
三月車駕還京,tam nguyệt xa giá hoàn kinh
時因雨雹風雷之變詔求直言,thời nhân vũ bạo phong lôi chi biến chiếu cầu trực ngôn
牢固𤞻𡥵捧𫠼𢬣,sao có hùm con bồng trốc tay
浽碎碎白𥛉柴柴傷,nỗi tôi tôi bạch lạy thầy thầy thương
重光帝諱季擴愍王𩖀之󰱃子藝宗之孫簡定帝之姪也,Trùng Quang Đế Huý Quý Khoáng Mẫn Vương Ngạc chi thứ tử Nghệ Tông chi tôn Giản Định Đế chi điệt dã
𣅶芇吒領役官,lúc nào cha rãnh việc quan
於是漢使千秋與樛太后弟樛樂將二千人往入越境,Ư thị Hán sử Thiên Thu dữ Cù Thái hậu đệ Cù Lạc tương nhị thiên nhân vãng nhập Việt cảnh
數戰不利乃整旅而還,sổ chiến bất lợi nãi chỉnh lữ nhi hoàn
春二月命李常傑伐占城,Xuân nhị nguyệt mệnh Lí Thường Kiệt phạt Chiêm Thành
君爾國子爾民耕桑亦属帝德荒服王賓服享共球無怠前脩,quân nhĩ quốc tử nhĩ dân canh tang diệc thuộc đế đức hoang phục vương tân phục hưởng cung cầu vô đãi tiền tu
奈木核櫗篭娄谷厨,nại mộc cây mít trồng sau góc chùa
小童庒計𠳨㗍𦣰陵揞馬哭嘆󰋇囬,tiểu đồng chẳng kể hỏi han nằm lăn ôm mả khóc than mấy hồi
李招皇初年,lý chiêu hoàng sơ niên
𠄩𩛷明饒蔑𩈘空,hai bữa mừng nhau một mặt không
隐身蹺准安閒,ẩn thân theo chốn an nhàn
貶武文添爲右都督阮文宴爲參督並收兵民之半,biếm vũ văn thiêm vi hữu đô đốc nguyễn văn yến vi tham đốc tịnh thu binh dân chi bán
堪䝨堯計聖明,kham hèn nghiêu kể thánh minh
其弓通中可立飲水,Kì cung thông trung khả lập ẩm thuỷ
盃󰠃鶴内貪之𬷤篭,vui cùng hạc nội tham chi gà lồng
酉浪𩆐𩄰鈽鐐拱甘,Dẫu rằng sấm sét búa rìu cũng cam
𤠚𤞐𤠰𤞽𤠴,chó chồn gấu mang vượn
然背義而滅趙望風而降隋遂成北狩之辱由其自取也,Nhiên bội nghĩa nhi diệt Triệu vọng phong nhi hàng Tuỳ toại thành Bắc thú chi nhục do kì tự thủ dã
真等扵崇德殿賜冠󰅾器幣有差,chân đẳng ư sùng đức điện tứ quan đái khí tệ hữu sai
碎昆吒媄仍𣈜孤单,tôi con cha mẹ những ngày cô đơn
打渃韓時渃趙應合斫從時斫衡󰾂,đánh nước hàn thì nước triệu ứng hợp chước tung thì chước hoành nhụt
秋七月暴風大雨水地震,thu thất nguyệt bạo phong đại vũ thuỷ địa chấn
命禮部左侍郎翰林院侍讀掌翰林院事梁得朋選記,mệnh lễ bộ tả thị lang hàn lâm viện thị độc chưởng hàn lâm viện sự lương đắc bằng tuyển kí
朋,bằng
十一月帝進屯𤂬江波凛󰀋挑賊出戰,Thập nhất nguyệt đế tiến Đồn Suối giang Ba Lẫm sách khiêu tặc xuất chiến
英狼狽無㨿帝又破之,Anh lang bái vô cứ đế hựu phá chi
𫫵些𧗱拠州驩,rủ ta về cứ châu hoan
𤼸香怒几搌持鲸,dâng hương nọ kẻ nện chày kình
丕𡢐客竹伴枚買牟,vầy sau khách trúc bạn mai mới màụ
夫以私心隂結者私交也,phu dĩ tư tâm âm kết giả tư giao dã
蒸𠅜𥪞茹謹拯可呐丕,chưng lời trong nhà ghín chẳng khả nói vậy
以黎景耀為户部尚書黎國禎為乂安鎮守副總兵申仁忠為翰林院侍讀覃宗禮為翰林院校理丁叔通為翰林院直𭓇士,dĩ lê cảnh diệu vi hộ bộ thượng thư lê quốc trinh vi nghệ an trấn thủ phó tổng binh thân nhân trung vi hàn lâm viện thị độc đàm tông lễ vi hàn lâm viện hiệu lí đinh thúc thông vi hàn lâm viện trực học sĩ
仍𠇮芇別固春󰑼之,Những mình nào biết có xuân là gì
𠀧秋隴直𤊡畑滈,ba thu luống chực bóng đèn hao
至是以靖難功拜都綂上將軍侯秩,Chí thị dĩ tịnh nạn công bái Đô thống thượng tướng quân hầu trật
尚其祇膺重眷恪慎令名惟賛皇圖永永萬年益衍王業綿綿億載,Thượng kì chỉ ưng trọng quyến khác thận lệnh danh duy tán Hoàng đồ vĩnh vĩnh vạn niên ích diễn Vương nghiệp miên miên ức tải
駑駘馭腰沙沙每真,nô thai ngựa yếu sà sà mỏi chân
割㝵尋隊迻詞𠴍㖇,Cắt người tìm TÕI đưa tờ nhắn nhe
及󰡤𠼶綠𠲖紅,Ngập ngừng THẸN lục e hồng
山脊𤯩𡶀,sơn tích sống núi
憲官乃罷是職,hiến quan nãi bãi thị chức
箋誓共草󰜋章,tiên thề cùng thảo một trang
刀尼時料貝身𡢐尼,Dao này thì liệu với thân sau này
命寧朔衛權總知陶院為督將代屈打征哀牢,mệnh ninh sóc vệ quyền tổng tri đào viện vi đốc tướng đại khuất đả chinh ai lao
刼𠊛㐌典世尼時催,Kiếp người đã đến thế này thì thôi
鐘愁拯打㨿𫳵喑,chuông sầu chẳng đánh cớ sao om
事尼寔𤑟果然,sự này thực rõ quả nhiên
㐱蒸𥪞車執𪮏拯交蔑𠅜呐,chỉn chưng trong xe chắp tay chẳng giao một lời nói
太廟厨兒阮注以抑買市貨杖八十刺項徒象坊兵,thái miếu trù nhi nguyễn chú dĩ ức mãi thị hoá trượng bát thập thích hạng đồ tượng phường binh
󰅒時穭寠㐌歇,nay thời lúa cũ đã hết
亞侯二十六人黎爛黎豸等,Á hầu nhị thập lục nhân Lê Lạn Lê Trãi đẳng
憲卒于行,hiến tốt vu hành
擬朱𡮍分尋常,nghĩ cho chút phận tầm thường
王賜之劍馬小兒即躍馬揮劍而前官軍從後破賊于武寧山,vương tứ chi kiếm mã tiểu nhi tức dược mã huy kiếm nhi tiền quan quân tòng hậu phá tặc vu vũ ninh sơn
𫅷打𠴼𥚇強𫥨精神,già đánh đáo lưỡi càng ra tinh thần
人宗之世祥瑞一何多耶盖由人君所好故人臣妄献之也,nhân tông chi thế tường thuỵ nhất hà đa da cái do nhân quân sở hiếu cố nhân thần vọng hiến chi dã
縉江西吉安人縉進士及第除翰林學士言事忤旨出爲交趾參議,Tấn Giang Tây Cát An nhân Tấn tiến sĩ cập đệ trừ Hàn Lâm học sĩ ngôn sự ngỗ chỉ xuất vi Giao Chỉ tham nghị
帝仍以舊職至此又恐望驕暴乃殺之八月二十二日莫登庸卒,Đế những dĩ cựu chức chí thử hựu khủng vọng kiêu bạo nãi sát chi Bát nguyệt nhị thập nhị nhật Mạc Đăng Dung tốt
後世嗜殺之君如吳孫皓者多矣皆底滅亡,Hậu thế thị sát chi quân như Ngô Tôn Hạo giả đa hĩ giai để diệt vong
𥄮𣳔渃沚倍鐄𬦮𣦍,nhằm dòng nước chảy vội vàng nhảy ngay
伶徑唐連,linh kính đường trơn
外頭目羅傳等将土兵來攻射,ngoại đầu mục la truyền đẳng tương thổ binh lai công xạ
帝禪位于皇太子奣,Đế thiền vị vu Hoàng thái tử Mạnh
𤼸書㐌𢢆娘縈,Dâng thư đã thẹn nàng Oanh
𡛔尼庒监󱋔呢傷腰,gái này chẳng dám nằn nì thương yêu
𫡮湄打覩𥒥鐄,Mây mưa đánh đổ đá vàng
𠊛調𢴿𢴑󰭻𫅷,người đều dìu dắt trẻ già
卞𩧍馭,bèn ruổi ngựa
惟好佛老一事為之累耳,Duy hiếu Phật Lão nhất sự vi chi luỹ nhĩ
秋七月洪水决蘇瀝江金皷坊,Thu thất nguyệt hồng thuỷ quyết Tô Lịch giang Kim Cổ phường
呐啉,nói trăm
伵,tớ
當何如耶必精白承休必始終圖報,đương hà như da tất tinh bạch thừa hưu tất thuỷ chung đồ báo
矩𧄳,củ kiệu
妓桷𥙩𫯳郡公,đĩ rạc lấy chồng quận công
裊麻谷罪乙㐌空,nẻo mà cốc tội ắt đã không
樞篩核渠,sù sì cây cừ
咃𠺘咹姅菓𣖘群欣咹奇𢫜茺𨐿𤵶,thà rằng ăn nửa quả hồng còn hơn ăn cả chùm sung chát sì
冬十月命官考覈天下士望,đông thập nguyệt mệnh quan khảo hạch thiên hạ sĩ vọng
相公𫳘噲印波,tướng công chữ gọi ấn ba
議事以廣原人虜七原廖伍故也,nghị sự dĩ Quảng Nguyên nhân lỗ Thất Nguyên liêu Ngũ cố dã
事𠇮娘㐌拠麻𠳚䜹,Sự mình nàng ĐÃ cứ mà gởi thưa
丐𪂮丐鶡丐𪆯拱咹󰜋同呐傳揚歌,cái cò cái vạc cái nông cùng ăn một đồng nói chuyện dương ca
八月聖旨犯偷氽珠及私鑄銅錢罪首從有差,Bát nguyệt thánh chỉ phạm thâu thổn châu cập tư chú đồng tiền tội thủ tòng hữu sai
琴𢭮曲別鶴,cầm gảy khúc biệt hạc
九月暴風大雨,Cửu nguyệt bạo phong đại vũ
丙寅九年莫淳福五年明嘉靖四十五年正月明帝崩,Bính Dần cửu niên Mạc Thuần Phúc ngũ niên Minh Gia Tĩnh tứ thập ngũ niên chính nguyệt Minh Đế băng
乙未明永樂十三年秋八月明取勘金銀塲起夫淘採及捕白象氽珍珠,Ất Mùi Minh Vĩnh Lạc thập tam niên thu bát nguyệt Minh thủ khám kim ngân trường khởi phu đào thải cập bổ bạch tượng thộn trân châu
凣臨陣擊賊執俘斬馘莫将奪功,Phàm lâm trận kích tặc chấp phù trảm quắc mạc tướng đoạt công
卞𥙩𦟐卞杯軸車,bèn lấy mỡ bèn bôi trục xe
𠁑蹎辰𠫾𩊽,dưới chân thì đi hia
萤羅丐󰶅𧍈,huỳnh là cái đom đóm
於茹一媄二𡥵𫥨外𡗋仉吏𠹀欣些,ở nhà nhất mẹ nhì con ra ngoài lắm kẻ lại giòn hơn ta
鄭念𢖵景江湖,Chạnh niềm nhớ cảnh giang hồ
𬑉𥇺,mắt choạng
玉欣𣃤擢桃紅押縁金𦰦結𢚸豺狼,ngọc hân vừa trạc đào hồng ép duyên kim cải kết lòng sài lang
木桂羅花木艚,mộc quế là hoa mộc tàu
太白犯月背后容一指,thái bạch phạm nguyệt bội hậu dung nhất chỉ
尼尼姉保朱麻別,này này chị bảo cho mà biết
帝嘉納之,đế gia nạp chi
欺𠓨更𦀻欺𫥨繞𬗰,khi vào canh cửi khi ra thêu thùa
𩚵澆遶澆,cơm nhão nhễu nhão
䋦行𠬠㐌𦋦𨑮時󰇵,mối hàng một đã ra mười thì buông
蹽𨖲磧𡶀𠀧𡸏𥙩𦊚寰𥒥𧗱稽蹎樑,trèo lên vách núi ba vì lấy bốn hòn đá về kê chân giường
太,thái
𡥵𤤰辰吏爫𤤰𡥵茄柴𫴶辰撅𦲿栘,con vua thì lại làm vua con nhà thầy chùa thì quét lá đa
𧋃𧋃固𦑃辰󱗠矯绳𡮣𡮈扒眉󰇮墫,chuồn chuồn có cánh thì bay kẻo thằng bé nhỏ bắt mày đem chôn
命官諭祭贈謚尋有從祀之命,mệnh quan dụ tế tặng thuỵ tầm hữu tòng tự chi mệnh
覃隂玉燭工代治,đầm hâm ngọc chúc trong đời trị
𢯏𦰤拍𦹵尋𨖅典𧵆𧡊固三關佛堂,bẻ lau vạch cỏ tìm sang đến gần thấy có tam quan phật đường
㐌芒㗂哭班頭麻𫥨,đã mang tiếng khóc ban đầu rà ra
咍󰑼𦁀󰑚役茹咍󰑼德泊咍󰑼才疎,hay là bối rối việc nhà hay là đức bạc hay là tài sơ
𢴑𢬢迻饒細𬮌廛,dắt díu đưa nhau tới cửa chiền
茹楚户項拯𢧚道覇,nhà sở họ hạng chẳng nên đạo bá
丸坦󱣆𢧚翁孛,hòn đất nặn nên ông bụt
夏五月令收熟粮貯各處承司倉内外各衙門吏身粮每人二十升,hạ ngũ nguyệt lệnh thu thục lương trữ các xứ thừa ti thương nội ngoại các nha môn lại thân lương mỗi nhân nhị thập thăng
其遣民尽掠為奴婢及輔賣去而四散者矣,Kì khiến dân tận lược vi nô tì cập Phụ mại khứ nhi tứ tán giả hĩ
昨者阮茂言事不實而不䋲以法是朕報阮茂能言之德,Tạc giả Nguyễn Mậu ngôn sự bất thực nhi bất thằng dĩ pháp thị trẫm báo Nguyễn Mậu năng ngôn chi đức
命黄廷爱統領諸營奇将士先進救文奎,mệnh hoàng đình ái thống lĩnh chư dinh cơ tướng sĩ tiên tiến cứu văn khuê
明遣監察御史分司廵按自此始,minh khiến giám sát ngự sử phân ti tuần án tự thử thuỷ
穹穹,khum khum
獃子绳𧯶,ngai tử thằng khờ
庄󱳮媄寡𡥵瑰𣋽𣅘鵉鳯奴堆󰟯󰅹,chẳng lo mẹ goá con côi sớm khuya loan phượng no đôi dường nào
姑𠎣式默持󰝂𬟥弄玉嗔爫伴𠺙蕭,cô tiên thức mặc chày đâm thuốc lộng ngọc xin làm bạn thổi tiêu
帝乃退兵屯洛水設伏以待之,Đế nãi thoái binh đồn Lạc Thuỷ thiết phục dĩ đãi chi
爾宜誠意祗聽朕言明吿王公敷陳中外,nhĩ nghi thành ý chi thính trẫm ngôn minh cáo vương công phô trần trung ngoại
𥙩𥪝意思麻推,lấy trong ý tứ mà suy
𪮏如󱬙𦱊鎫䏧如𦟐𤽸冬,tay như mầm tranh mềm da như mỡ trắng đông
十一月初八日帝遣陪臣阮觀賢范盛黎俊茂等如明歳貢,thập nhất nguyệt sơ bát nhật đế khiển bồi thần nguyễn quan hiền phạm thịnh lê tuấn mậu đẳng như minh tuế cống
先是爲刺史者以,tiên thị vi thứ sử giả dĩ
明帝問緣田俱以嘗任江西參議封,Minh đế vấn duyên điền cụ dĩ thường nhậm Giang Tây tham nghị phong
撩䕯掛𫌇𢌌塘雲遊,Đeo bầu quảy níp rộng đường vân du
㝵芇亇渃及縁,ngày nào cá nước gặp duyên
卒宫官祿旺爻妻兒,tốt cung quan lộc vượng hào thê nhi
二月初三日諒山鎮管領黄原懿謀反命北道司馬黎文安討之,nhị nguyệt sơ tam nhật lạng sơn trấn quản lĩnh hoàng nguyên ý mưu phản mệnh bắc đạo tư mã lê văn an thảo chi
󰋇𠀲魚樵羅伴親,mấy đứa ngư tiều là bạn thân
𠰺浪夢兆據󰠳,"Dạy rằng ""Mộng triệu cứ đâu"
官吏軍人等被拘留者悉皆𤼵還所留軍噐亦悉送納,quan lại quân nhân đẳng bị câu lưu giả tất giai phát hoàn sở lưu quân khí diệc tất tống nạp
油𢚸𣷭𢌌滝𨱽青青,dầu lòng bể rộng sông dài thênh thênh
𨖲鞍黄鉞扲𢬣󰬾軍󱋽󱋽限𣈜進兵,lên yên hoàng việt cầm tay ba quân oang oảng hẹn ngày tiến binh
有󰟸扶下太陽府縊之,Hữu khoảnh phù hạ Thái Dương phủ ải chi
何人耶典我何職局,hà nhân da Điển ngã hà chức cục
本空押𡞕理芇押昆,vốn không ép vợ lẽ nào ép con
價停𥪞月𨕭𩄲,Giá đành trong nguyệt trên mây
擬傳賖賖逸󱜲𨉟,nghĩ chuyện xa xa giật giẩy mình
宫娥彩女綏𡢐,Cung nga thể nữ nối sau
默娘處决报填朱明,mặc nàng xử quyết báo đền cho minh
𠃝錢擃潙,ít tiền đong vơi
冬十一月帝遣陪臣阮原橋阮旦陳允𧗼等如明歲貢,đông thập nhất nguyệt đế khiển bồi thần nguyễn nguyên kiều nguyễn đán trần doãn huy đẳng như minh tuế cống
󰝂信叔父辤堂,Đem tin thúc phụ từ đường
李太祖因卧朝之失德恊震文之休祥應天順人乘時啓運有寬人之大度有宏遠之䂓模迁都定鼎敬天愛民田租有賜賦役有制南北通好,Lí Thái Tổ nhân Ngoạ Triều chi thất đức hiệp chấn văn chi hưu tường ứng thiên thuận nhân thừa thời khải vận hữu khoan nhân chi đại độ hữu hoành viễn chi quy mô thiên đô định đỉnh kính thiên ái dân điền tô hữu tứ phú dịch hữu chế Nam Bắc thông hiếu
喃哪劄传麻制察䀡否泰敢𠳒𠸦吱,nôm na chép truyện mà chơi xét xem bĩ thái dám lời khen chê
役茹王招吏朱些,việc nhà vương trao lại cho ta
船𢀲官扒𫽖粮群隻船𡮣供娘戈滝,thuyền lớn quan bắt chở lương còn chiếc thuyền bé cùng nàng qua sông
命内官以示廷臣莫不驚駭帝之明察,mệnh nội quan dĩ thị đình thần mạc bất kinh hãi đế chi minh sát
官軍與元人交戰于𬺍子關諸軍󰦭在,quan quân dữ nguyên nhân giao chiến vu hàm tử quan chư quân hàm tại
咍之𡆫丐花殘麻制,Hay gì vầy CÁI hoa tàn mà chơi
没𣈜没我𩄴桑𤿦瑁懺𩈘𩯀霜點頭,một ngày một ngả bóng tang da mồi rám mặt tóc sương điểm đầu
新增律田産章十四條,Tân tăng luật điền sản chương thập tứ điều
𢷆𥙩𬏓㯲𦰤枯,chen lấy vài khóm lau khô
𤽗仲逵雖極疑邏,ngươi trọng quỳ tuy cực ngờ lạ
乃與其弗將卒攻王遂弑王與太后盡殺漢使者遣人吿蒼梧秦王及諸郡邑立明王長子術陽侯建德為王,Nãi dữ kì phất tương tốt công vương toại thích Vương dữ Thái hậu tận sát Hán sứ giả khiển nhân cáo Thương Ngô Tần Vương cập chư quận ấp lập Minh Vương trưởng tử Thuật Dương hầu Kiến Đức vi vương
頒大誥諭其畧曰盖聞上天弘育物之功必方春而布德澤王者謹即位之始必施命以誥臣民,ban đại cáo dụ kì lược viết Cái văn Thượng thiên hoằng dục vật chi công tất phương xuân nhi bố đức trạch vương giả cẩn tức vị chi thuỷ tất thi mệnh dĩ cáo thần dân
𤑟𤉜𨷑𬑉群𪟽占包,rõ ràng mở mắt còn ngờ chiêm bao
詔宸英太后族百人于藉,Chiếu Thần Anh thái hậu tộc bách nhân vu tịch
十八日禁内外官貟無故不得到錦衣効力神武殿前等衛司直廬,thập bát nhật cấm nội ngoại quan viên vô cố bất đắc đáo cẩm y hiệu lực thần vũ điện tiền đẳng vệ ti trực lư
九月聖宗䘮纔逾三月御史大夫杜國計奏凣居䘮無,Cửu nguyệt Thánh Tông tang tài du tam nguyệt Ngự sử đại phu Đỗ Quốc Kế tấu Phàm cư tang vô
包,bao
以下文階部寺首領府縣校官以上若從營不拘同者服期年,dĩ hạ văn giai bộ tự thủ lĩnh phủ huyện hiệu quan dĩ thượng nhược tòng dinh bất câu đồng giả phục kì niên
󰬾軍𭉆事徹胡󰋇尚𪘵𤽸折和泟空,ba quân giận sự triệt hồ mấy thằng răng trắng giết hoà sạch không
𩅘絲渚𡭧填恩生成,Tóc tơ chưa chút đền ơn sinh thành
有僚既領兵去又差鄭杜鄭桐鄭檸領兵断後,hữu liêu ký lĩnh binh khứ hựu sai trịnh đỗ trịnh đồng trịnh nịnh lĩnh binh đoạn hậu
濁𡗶潰渃默油育昂󰅹別𨕭頭固埃,chọc trời quấy nước mặc dầu dọc ngang nào biết trên đầu có ai
埃𪟽𡗶𦄵户施運渚達時功業渚𢧚,ai ngờ trời dứt họ thi vận chửa đạt thì công nghiệp chưa nên
碑㮛𪜀奈何桥𠊚󰅹固福鬼妙弋戈,bia đề là nại hà kiều người nào có phước quỷ dìu dắt qua
浽娘更更边𢚸𠰳𧇊,nỗi nàng canh cánh bên lòng biếng khuây
上艤舟良久𭛁砲六響俟千秋船至上乃還宫,Thượng nghĩ chu lương cửu phát pháo lục hưởng sĩ Thiên Thu thuyền chí thượng nãi hoàn cung
賖賖倘倘味香,xa xa thoang thoảng mùi hương
是月論功,Thị nguyệt luận công
𧡊𦝄埃庒動情月花,thấy trăng ai chẳng động tình nguyệt hoa
盖僧人斷慾則其,Cái tăng nhân đoạn dục tắc kì
乙巳十二年漢髙帝十一年,ất tị thập nhị niên hán cao đế thập nhất niên
學路羅𤽗毛子編𫼳篋囉几𢄂,học trò là ngươi mao tử biên mang níp ra kẻ chợ
庄古閙戈工󰀎,chẳng có nào qua trong ấy
東征王伏于龍城内翊聖武德二王各自伏于廣福門内侯太子至襲之,Đông Chinh Vương phục vu Long Thành nội Dực Thánh Võ Đức nhị vương các tự phục vu Quảng Phúc môn nội hậu Thái tử chí tập chi
箕神江瀆丕頭鄧謀意㐱吏咍塊禍,kìa thần giang độc vậy đầu dựng mưu ấy chỉn lại hay khỏi vạ
𤴬疸台分弹婆,Đau đớn thay phận đàn bà
奉乾王為都綂元帥討文州,phụng càn vương vi đô thống nguyên soái thảo văn châu
小姐𥆾󰘚羕陀甘心,Tiểu thư nhìn mặt dường đà can tâm
固几爫恩嘵𠮩𫫗,có kẻ làm ơn theo lẻo mách
吁蟡弹𧍝𣈖󱢨𩙌鐄,vo ve đàn dế bóng chen gió vàng
蔠荄你唐名利蔓辣奴味世情,chông gai né đường danh lợi mặn lạt no mùi thế tình
󱬰单節夏燶油默󱯕󱨼務冬𪶭拖𩂏,manh đơn tiết hạ nồng dầu mặc chằm đụp mùa đông rét đỡ che
走三日夜至上思山為賊所󰱐公象一隻而世貴兄弟多𢃄鎗僅脱身走,tẩu tam nhật dạ chí thượng tư sơn vi tặc sở hoạch công tượng nhất chích nhi thế quý huynh đệ đa đái thương cận thoát thân tẩu
鐘成撞之不鳴以其成噐不可銷毀乃廢置于寺之龜田,chung thành chàng chi bất minh dĩ kì thành khí bất khả tiêu huỷ nãi phế trí vu tự chi quy điền
襜霓怒左哉𫏾𫗄襖羽箕𤇥𤍊󰮂𦝄,xiêm nghê nọ tả tơi trước gió áo vũ kia lấp ló trong trăng
以下國威衛少尉黎蘭為新平順化府少尉踰年卒,Dĩ hạ Quốc Oai vệ thiếu uý Lê Lan vi Tân Bình Thuận Hoá phủ Thiếu uý du niên tốt
趙越難衝𢧚業奇,triệu việt nạn xong nên nghiệp cả
冬十二月大疫,Đông thập nhị nguyệt đại dịch
謙柄受命廷佐不肯就京北因𭁈謙柄共任乂安,khiêm bính thụ mệnh đình tá bất khẳng tựu kinh bắc nhân dữ khiêm bính cộng nhiệm nghệ an
黎禮狃於𡨧洞之勝亦以敗亡敵愾復讐之師也,lê lễ nữu ư tốt động chi thắng diệc dĩ bại vong địch khái phục thù chi sư dã
溟溟𣷭洳䐗曾踏𨃴典,mênh mênh bể nhơ chửa từng đạp gót đến
時四政人民多煩於刈公象草又被所𬋩攪擾民不勝其苦多從偽黨刼掠民間,Thời tứ chính nhân dân đa phiền ư ngải công tượng thảo hựu bị sở quản giảo nhiễu dân bất thăng kì khổ đa tòng nguỵ đảng kiếp lược dân gian
店𢇡代𡁹彩鵉每𢈱,ðêm khuya dạy dỗ thái loan mọi lời
仁弘裕後孝篤奉先,nhân hoằng dụ hậu hiếu đốc phụng tiên
昆𡛔意應符󱘩丕我𫴋坦,con gái ấy ứng bùa trẹo vậy ngã xuống đất
爲遂殺之,vi toại sát chi
渃㐌安路𠳨茄,nước đã yên lọ hỏi nhà
以短制長兵法之常也,Dĩ đoản chế trường binh pháp chi thường dã
裊初諸咍碎朋㝵多店,nẻo sơ chưa hay tối bằng người đi đêm
迍搜另世無厨冲代仍仕辰𤤰𥙩𫩝,trốn sưu lánh thuế vô chùa trong đời những sãi thì vua lấy gì
𠄼更辰𥄭𥙩𠀧,năm canh thì ngủ lấy ba
𢫘𠳒娘買䜹戈,Lựa lời nàng mới thưa qua
埃喂𡗶𫽄蹺願襊詩𨆟𨄸𨄹沔趣圭,ai ơi trời chẳng theo nguyền túi thơ đủng đỉnh dạo miền thú quê
礼󰑼掃墓哙󰑼踏清,Lễ là tảo mộ gọi là đạp thanh
𠸦埃窖𦘧景消疎,khen ai khéo vẽ cảnh tiêu sơ
拱固𣅶𨢇唁共叺,cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp
俠子昆罢,hiệp tử con bãi
侯𡗶𢚸乙㐌仃,hầu trời lòng ắt đã dành
永永𦖻𦖑㗂哭之,Văng vẳng tai nghe tiếng khóc gì
宴群臣雜呈戲衛舞劍於殿陛,Yến quần thần tạp trình hí vệ vũ kiếm ư điện bệ
上諭宰臣五府六部六寺六科御史󰱑等官曰政治闕失天示灾变,thượng dụ tể thần ngũ phủ lục bộ lục tự lục khoa ngự sử đài đẳng quan viết chính trị khuyết thất thiên thị tai biến
滝咤丕滝咤丕皮侯𦨂,suồng sã vậy suồng sã vậy vừa hầu múa
遁䀡𠬠課買油剋隂后土動勾滕神,trốn xem một quẻ mới dầu khắc âm hậu thổ động câu đằng thần
𫢩它鸾鳯𥘶󱫨襘迎𧛋隻分呢㐌甘,nay đà loan phượng rẽ bầy gối nghiêng nệm chếch phận này đã cam
是時平安王𭁈朝臣𬢱太子性不聰敏乃奉次子維新立之,Thị thời Bình An Vương dữ triều thần nghị thái tử tính bất thông mẫn nãi phụng thứ tử Duy Tân lập chi
勑旨祖父失職子孫充本府軍,sắc chỉ tổ phụ thất chức tử tôn sung bản phủ quân
花梂染𪒗,hoa cầu nhuộm thâm
哴𠳒詩意寓中家情,rằng lời thơ ấy ngụ trong gia tình
十一月除税使鋪正等職,thập nhất nguyệt trừ thuế sứ phố chính đẳng chức
兵法所謂五百里而趋利者蹶上将,binh pháp sở vị ngũ bách lí nhi xu lợi giả quệ thượng tướng
卧朝何足咎哉故人君必大居正而貴窮理也,Ngoạ Triều hà túc cữu tai Cố nhân quân tất đại cư chính nhi quý cùng lí dã
予既寡德無以安百性及至殂落又使元元衰麻在身晨昏臨哭减其飲食絶其祭自以重予過天下其謂予何朕悼早歲而嗣膺大寳居王侯上嚴恭寅畏,Dư ký quả đức vô dĩ an bách tính cập chí tồ lạc hựu sử nguyên nguyên suy ma tại thân thần hôn lâm khốc giảm kì ẩm thực tuyệt kì tế tự dĩ trọng dư quá thiên hạ kì vị dư hà Trẫm điệu tảo tuế nhi tự ưng đại bảo cư vương hầu thượng nghiêm cung dần uý
下辞𠹚𥛉卒𣈜的𦖻憐恤負𢬣摧殘,hạ từ van lạy suốt ngày điếc tai lân tuất phũ tay tồi tàn
决𣦍辨白𠬠皮,quyết ngay biện bạch một bề
㨂楠,đóng nêm
礼常㐌覩󰜋𠄩,Lễ thường đã đủ một hai
厨仙边那庙神边尼,chùa tiên bên nớ miếu thần bên ni
𪮻𢭰𢧚所󰖽,chạm trổ nên thửa vẻ
三月詔凣斷典文字同辝二道名執一道,Tam nguyệt chiếu phàm đoạn điển văn tự đồng từ nhị đạo danh chấp nhất đạo
言語,ngôn ngữ
計自秦越忍𫢩𬙞𨒒𢆥󰭺𠇮𣈙𡨺𡾵,kể từ tần việt nhẫn nay bảy mươi năm lẻ mình rày giữ ngôi
弋表爨谷一曰焚谷爲太守率牙門董元王素等將兵助興未至興爲功曹李統所殺,dặc biểu thoán cốc nhất viết phần cốc vi thái thú suất nha môn đổng nguyên vương tố đẳng tương binh trợ hưng vị chí hưng vị công tào lí thống sở sát
太傅清郡公鄭𭫨密差富禄侯缺名斬得僞立郡公,Thái phó Thanh quận công Trịnh Tráng mật sai Phú Lộc hầu khuyết danh trảm đắc nguỵ Lập quận công
核撑屹屹庄損,cây xanh ngắt ngắt chẳng tổn
䜹浪棱脉壁𦖻,thưa rằng rừng mạch vách tai
愁冬強刻強苔𠀧秋論吏没𣈜𨱽稽,sầu đong càng khắc càng đầy ba thu dọn lại một ngày dài ghê
非臣子謀君父則夷狄侵中國之兆,Phi thần tử mưu quân phụ tắc di địch xâm Trung quốc chi triệu
十六日頒御諱𨭗并皇太后諱恒,thập lục nhật ban ngự huý tranh tịnh hoàng thái hậu huý hằng
𠫾󰡲尼仍𫮇尼𢆥㧅,đi về này những lối này năm xưa
詩沒襊秩䃛風月,thơ một túi chặt lèn phong nguyệt
勉餒特媄𬋩之羅身,miễn nuôi được mẹ quản gì là thân
唉喂呐歇事緣,hỡi ôi nói hết sự duyên
𬌓𢚸傷汝別󰑼󰡏𢢯,Tấm lòng thương nhớ biết là có nguôi
油忍北南塘固隔,dầu nhẫn bắc nam đường có cách
𠤆𦖑户行,chớ nghe họ hàng
句𠳨,câu hỏi
棋鉑奴㐌輕英襖裙半歇󰜋萌拯群,cờ bạc nó đã khinh anh áo quần bán hết một manh chẳng còn
𠄩親群󰇾席花渚𧗱,Hai thân còn dở tiệc hoa chưa về
時屯聚在别處者不知逆珣已死屯聚如故,Thời đồn tụ tại biệt xứ giả bất tri nghịch Tuân dĩ tử đồn tụ như cố
後鄭模累戦不勝遁,Hậu Trịnh Mô luỹ chiến bất thắng độn
重光凣五,Trùng Quang phàm ngũ
時乘輿播遷而國峻素負奇才又有安生王夙釁眾多猜疑國峻扈從手持木杖末有錞音純形如鍾有舌人皆側目睨之,Thời thừa dư bá thiên nhi Quốc Tuấn tố phụ kì tài hựu hữu An Sinh Vương túc hấn Chúng đa sai nghi Quốc Tuấn hộ tòng thủ trì mộc trượng mạt hữu thuần âm thuần hình như chung hữu thiệt nhân giai trắc mục nghễ chi
准𡗶㐌頓𠁀𠊛吏修,chốn trời đã đón đời người lại tu
冬十月帝聞明人欲至設伏俸津以待斬馘無算獲馬百餘匹,Đông thập nguyệt đế văn Minh nhân dục chí thiết phục Bổng tân dĩ đãi trảm quắc vô toán hoạch mã bách dư sất
官𨕭𥄮𫴋𠊛些𬂙𠓨,quan trên nhắm xuống người ta trông vào
此可見羞惡之心爲義之端惜乎國傑之不能耻於其初也,thử khả kiến tu ác chi tâm vi nghĩa chi đoan tích hồ quốc kiệt chi bất năng xỉ ư kì sơ dã
易常,dễ thường
物,vật
𢚸𥢆貪㴷󱝪𠁀負情偨伵𠲹唎父親,lòng riêng tham đắm mùi đời phụ tình thầy tớ cãi lời phụ thân
提𢹂𦝄󰠞𩙌𦝄,đề huề lưng túi gió trăng
命管領潘子曰大夫程元僖賫表文及方物隨敞等如明謝恩,Mệnh quản lĩnh Phan Tử viết Đại phu Trình Nguyên Hi tê biểu văn cập phương vật tuỳ Xưởng đẳng như Minh tạ ân
㐌毛麻吏添咍,Đã mau mà lại thêm hay
媄𡎢媄𦟑媄杯𨖲頭,mẹ ngồi mẹ ỉa mẹ bôi lên đầu
明帝笑曰汝主雖非莫氏之比然以初復國恐人心未定方且受之後以王爵加之未為晚也,minh đế tiếu viết nhữ chủ tuy phi mạc thị chi bỉ nhiên dĩ sơ phục quốc khủng nhân tâm vị định phương thả thụ chi hậu dĩ vương tước gia chi vị vi vãn dã
𤞺扒塢𬷤𤞻󱁲弹羝,cáo bắt ổ gà hùm đuổi đàn dê
吁喜細扎媄,hu hi tới dắt mẹ
𠸦埃㨄𥒥才穿󰗯窖𠼯馨𫥨𡗋仉𥄮,khen ai đẽo đá tài xuyên tạc khéo hớ hênh ra lắm kẻ nhòm
畑𤍑𤒘朗收店,đèn chong đuốc sáng thâu đêm
王大喜使養之,vương đại hỉ sử dưỡng chi
󰜋命爲渃爲民,Một mình vì nước vì dân
巴爲旅󰊽他鄕提攜,Bơ vơ lữ thấn tha hương đề huề
三月初五日定徵納諸税例,tam nguyệt sơ ngũ nhật định trưng nộp chư thuế lệ
𫡉塘渴𥄭暫擬󰡎𣘃丹楓,giữa đường khát ngủ tạm nghỉ dưới cây đan phượng
可恨可惜可𩹪泥,khá hờn khá tiếc khá mè ne
想浪𧗱旦時𢧚,tưởng rằng về đến thì nên
娘𧗱餒丐拱𡥵,nàng về nuôi cái cùng con
半𠇮󰑼孝救㝵󰑼仁,bán mình là hiếu cứu người là nhân
沛欺命吏㤕車浽命,Phải khi mình lại xót xa nỗi mình
盖上既平占城威振絶域故西方藩國皆奔走先後争來朝貢,cái thượng ký bình chiêm thành uy chấn tuyệt vực cố tây phương phiên quốc giai bôn tẩu tiên hậu tranh lai triều cống
再頒例律改東都爲東京西都爲西京,Tái ban lệ luật cải Đông Đô vi Đông Kinh Tây Đô vi Tây Kinh
貪為丐筆丐硯英徒,tham vì cái bút cái nghiên anh đồ
十一月初,Thập nhất nguyệt sơ
二十三日梁儲王縝徐鈺等並至市橋驛,nhị thập tam nhật lương trừ vương chẩn từ ngọc đẳng tịnh chí thị cầu dịch
𤀖𡧲𤲌,ngòi giữa ruộng
城堵㐌固𤤰磋役夷𡛔化󱳮𣈜󱳮𣎀,thành đổ đã có vua xây việc gì gái hoá lo ngày lo đêm
丙寅七年宋紹興十六年,Bính Dần thất niên Tống Thiệu Hưng thập lục niên
噲󰑼者𡮍義𠊛,Gọi là trả chút nghĩa người
𧹼,đỏ
先是王,tiên thị vương
乞詔雲南終身充吏轉入各衙門辨事,Khất chiếu Vân Nam chung thân sung lại chuyển nhập các nha môn biện sự
師它採𧆄方賖,sư đà hái thuốc phương xa
十一月封王孫鄭椽爲副将謙郡公,Thập nhất nguyệt phong Vương tôn Trịnh Duyên vi Phó tướng Khiêm quận công
醝灕,say nhè
竹笱妬鄧仍常屯吹,trúc cú đó đặng những thường đón xuôi
至京告廟奏捷,chí kinh cáo miếu tấu tiệp
浪碎卒過𡗶𦋦,Rằng Tôi trót quá trời ra
聯吟対飲曾畨,liên ngâm đối ẩm từng phen
以𫎇不學無術柔懦不斷政事日𮥠,Dĩ Mông bất học vô thuật nhu nhu bất đoán chính sự nhật huy
景綽等乃罷,cảnh xước đẳng nãi bãi
葛憾,gắt gớm
𣋽𣅘鵉鳯奴堆󰟯󰅹,sớm khuya loan phượng no đôi dường nào
勅命之保勑諭及號令賞罸大事用之,Sắc mệnh chi bảo sắc dụ cập hiệu lệnh thưởng phạt đại sự dụng chi
蚓羅丐𧎤,dẫn là cái giun
㤕昆𢚸󰠱皮皮,Xót con lòng nặng BÌ BÌ
曲蚕󰝡䋦絲情𫽻𫥨,khúc tằm đem mối tơ tình gỡ ra
冲辰朱㕵还情買衝,trong thời cho uống hoàn tình mới xong
念憂愛𢮬󰅹𧇊,niềm ưu ái chút nào khuây
五年之間與賊持戰雖有不利志不爲衰氣益以奮力竭而後已人臣,Ngũ niên chi gian dữ tặc trì chiến tuy hữu bất lợi chí bất vi suy khí ích dĩ phấn lực kiệt nhi hậu dĩ nhân thần
先是世矜授明官作威福僣稱睿武大王,Tiên thị Thế Căng thụ Minh quan tác oai phúc tiếm xưng Duệ Vũ Đại Vương
惜台紇𥺊𤽸銀㐌扜渃浊吏運滩苫,tiếc thay hạt gạo trắng ngần đã vo nước đục lại vần than rơm
懺生礼物迻𨖅,sắm sanh lễ vật đưa sang
宜戴麻雷笠麻雷洪路鄕名善織青皮竹為笠故以名笠違者必罰,Nghi đái Ma Lôi lạp Ma Lôi Hồng Lộ hương danh thiện chức thanh bì trúc vi lạp cố dĩ danh lạp Vi giả tất phạt
太學生鄧藻帝於御床奉侍寫遺詔英宗崩,Thái học sinh Đặng Tảo Đế ư ngự sàng phụng thị tả di chiếu Anh Tông băng
預八議各隨輕重論刑毋得許贖,dự Bát nghị các tuỳ khinh trọng luận hình vô đắc hứa chuộc
浽払扵泊浽𠇮𠹾顛,nỗi chàng ở bạc nỗi mình chịu đen
初克寬以萬曆二十五年四月過䦕至十月到燕京拜謁明帝十二月初六日辝明帝回國前後凣一年餘四箇月使道以通,sơ khắc khoan dĩ vạn lịch nhị thập ngũ niên tứ nguyệt quá quan chí thập nguyệt đáo yên kinh bái yết minh đế thập nhị nguyệt sơ lục nhật từ minh đế hồi quốc tiền hậu phàm nhất niên dư tứ cá nguyệt sứ đạo dĩ thông
冲車質合苦無,trong xe chật hẹp khó vô
及欺庵净賞梅,gặp khi am tạnh thưởng mai
浴處悲想不自勝竟投身井底死,dục xứ bi tưởng bất tự thăng cánh đầu thân tỉnh để tử
尊師𦖑呐添傷,tôn sư nghe nói thêm thương
時降補御前武隊汝禮以左迁辝不赴職大臣以王命不行奏黜之,Thời giáng bổ ngự tiền vũ đội Nhữ Lễ dĩ tả thiên từ bất phó chức đại thần dĩ vương mệnh bất hành tấu truất chi
碎隊尋覩娘芇体󰠳,tôi đòi tìm đủ nàng nào thấy đâu
曲夜清𰙔窖項哬宮廣賖賖橋鵲賖賖,khúc dạ thanh ca khéo hững hờ cung quảng xa xa cầu thước xa xa
世人以不常見而異之殊不知此陽精氣聚而成之耳,thế nhân dĩ bất thường kiến nhi dị chi thù bất tri thử dương tinh khí tụ nhi thành chi nhĩ
价,giá
咹固𠶣,ăn có mời
傷翁諸葛才苓,thương ông chư cát tài lành
帝四世盖以祖宗積功累仁以至有天下則尊號響廟在所當㥯,đế tứ thế cái dĩ tổ tông tích công luỵ nhân dĩ chí hữu thiên hạ tắc tôn hiệu hưởng miếu tại sở đương cấp
己卯命太尉杜英武将兵討利,Kỉ mão mệnh thái uý Đỗ Anh Vũ tương binh thảo Lợi
園紅之敢垠巢𫚳撑,Vườn hồng chi dám ngăn rào chim xanh
六月以都督同知禄郡公丁文左爲左都督都督命事纘郡公鄭𣛧提督燕郡公鄭柳竝爲都督同知,Lục nguyệt dĩ Đô đốc đồng tri Lộc quận công Đinh Văn Tá vi Tả đô đốc Đô đốc mệnh sự Toản quận công Trịnh Sâm Đề đốc Yên quận công Trịnh Liễu tịnh vi Đô đốc đồng tri
𡭧之𠴍咘𠬠𠄩,chút chi nhắn bó một hai
十月節制鄭松督大兵出山南下路攻畧安謨安康各縣收稻而回,Thập nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng đốc đại binh xuất Sơn Nam Hạ lộ công lược Yên Mô Yên Khang các huyện thu đạo nhi hồi
愿孛舍美所染日,nguyện bụt xá mở thửa nhẹm nhặt
分𪬡油磊油埋在𠊛,Phận hèn dù rủi dù may tại người
揭愁駭強爫清,cất sầu hãy gắng làm thinh
𥋲𥌸,lim dim
𧡊姑頭喑呵直唭,thấy cô đầu ậm ạ chực cười
玉招厝最坤垠𤎜蘭吜馨漊拱訴香,ngọc gieo xó tối khôn ngăn sáng lan giấu hang sâu cũng tỏa hương
初帝作上陽鑑治圖治長生之殿燕寢之處讀書齋生之殿,Sơ đế tác Thượng Dương Giám Trị Đồ Trị Trường Sinh chi điện yến tẩm chi xứ độc thư trai sinh chi điện
職意𠸜意於代剛𣦛拯另几權𢀨,chức ấy tên ấy ở đời cương thẳng chẳng lánh kẻ quyền sang
几士爫官羅𤽗文斯立典任所縣傷所𦾢𧅕󰊧湼率㝵民拉𦱊結𦰤寅寅𢀦吏,kẻ sĩ làm quan là ngươi văn tư lập đến nhậm thửa huyện thương thửa rậm rạp gãy nát suất người dân lợp tranh kết lau dần dần sửa lại
舘使厨𠸗景永萧,quán sứ chùa xưa cảnh vắng teo
𡀯空冊𡲈呐甫𠰘斉,chuyện không sách vở nói phô miệng tày
㗂𡥵獴𠶂咆𪡱㖂𠲞,tiếng con muông sủa bào hao dậy dàng
時元使來索歲幣增其職貢紛紜不定,Thời Nguyên sứ lai sách tuế tệ tăng kì chức cống phân vân bất định
文通許諾,Văn Thông hứa nặc
別󰠳𠮾𫬍,biết đâu ngọt bùi
底枚𣈗𡢐杜固文喃,để mai ngày sau đỗ có văn nôm
𠰘𠻅𠻅,miệng bàm bàm
見我妻子貧乏則爾妻子貧乏,Kiến ngã thê tử bần phạp tắc nhĩ thê tử bần phạp
扵村錦石夾𠓨山荘,ở thôn cẩm thạch giáp vào sơn trang
拱停責吝𡗶𧵆𡗶賒,Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa
曳和俸󰞺庐居,dại hoà vụng nết lờ khờ
遣使如宋結好,Khiển sứ như Tống kết hảo
湥霜撩𥘀梗春󰑼陀,giọt sương treo nặng cành xuân la đà
胡松之擊占城也聽丁大中之言步軍行山脚與,Hồ TÙng chi kích Chiêm Thành dã thính Đinh Đại Trung chi ngôn bộ quân hành sơn cước dữ
代堯渃奇﨤咍𣜾,đời nghiêu nước cả ngập hay chưa
𪡔平泣語對孤𧐖拯𠴍𪂲𪂲拯𠴍𧐖,ra bằng sấp ngửa đôi co lươn chẳng nhịn cò cò chẳng nhịn lươn
闭𥹰𦖑㗂吨󰠓,bấy lâu nghe tiếng đồn vang
麻群鳩魂,mà còn cưu hồn
時有勸帝駐驛視戰者,Thời hữu khuyên Đế trú dịch thị chiến giả
斬關而入帝聞事急使召秉彛及輔入金晶階凉石䖏刺殺之,Trảm quan nhi nhập đế văn sự cấp sử triệu Bỉnh Di cập Phụ nhập kim tinh giai lương thạch xứ thích sát chi
𠄼𪹷𨑮霜敢管功,năm nắng mười sương dám quản công
季犛從之𡧸奏如巨論言,Quý Li tòng chi mật tấu như Cự Luận ngôn
𤾓𠄼朱論𡦂從貝安,trăm năm cho chọn chữ tòng mới an
麻𢚸漂母󰋇鐄朱斤,Mà lòng Phiếu mẫu mấy vàng cho cân
所過秋豪無犯,sở quá thu hào vô phạm
迻𠊛遠客尋𠓨問名,đưa người viễn khách tìm vào vấn danh
年八十餘壽終于家,niên bát thập dư thọ chung vu gia
瓢𢯰𨢇仙󰤉伴𱿈,Bầu rót rượu tiên mời bạn cũ
焒𠇮𨔍𨤔帶巾,rỡ mình lạ vẻ cân đai
十二月太師鄭檢又分兵攻破快州洪州南策等府,Thập nhị nguyệt Thái sư Trịnh Kiểm hựu phân binh công phá Khoái Châu Hồng Châu Nam Sách đẳng phủ
𨑮𠀧𢆥振𫽄差茹衰昆𤵺花派蝶殘,mười ba năm chẵn chẳng sai nhà suy con dại hoa phai bướm tàn
䏜𤎎打吝𡥵顛,mập mờ đánh lận con đen
各柴豸包𫀅麻体仍事𨔍中𧘇,các thầy chạy vào xem mà thấy những sự lạ trong ấy
嗔特蔑󱊻女󱊻,xin được một lời nửa lời
賜内外文武官制朝服冠帶前有差,Tứ nội ngoại văn vũ quan chế triều phục quan đai tiền hữu sai
𩶪鱩鯱鯁𩹹鮋𫃚絁𬗢𦀎論都𦋦𠓨,cháy trôi hố ngạnh giếc rô vóc the là lượt rộn đua ra vào
帝與王交修儆省避宫殿减膳徹樂,đế dữ vương giao tu cảnh tỉnh tị cung điện giảm thiện triệt lạc
𣎃𣎃鎚𥕄𥒥𢖮𤷱,tháng tháng dùi mài đá ắt mòn
油牢𤭸㐌捛淶𥙩身麻者𡢻𠁀朱衝,dầu sao bình đã lỡ rơi lấy thân mà giả nợ đời cho xong
傷台钱𠅎疾群𠇕偽坦客𠴘𠹚体尼,thương thay tiền mất tật còn bơ vơ đất khách thon von thể này
嬰稱天策,anh xưng thiên sách
由此而降四百,do thử nhi giáng tứ bách
今官家幼冲天灾屡降朕甚憂惧,Kim quan gia ấu xung thiên tai lũ giáng trẫm thậm ưu cụ
時意茹驛永𨤔拯固㝵𠳨嘆,thời ấy nhà dịch vắng vẻ chẳng có người hỏi han
流而下,lưu nhi hạ
時飛鶽等聞莫登庸已逼光紹帝解散北竄為其徒紫岳伯執送京師隘殺之,thời phi chuẩn đẳng văn mạc đăng dung dĩ bức quang thiệu đế giải tán bắc thoán vị kì đồ tử nhạc bá chấp tống kinh sư ải sát chi
奉㫖考編特進金紫榮禄大夫參從刑部尙書知中書監萊山子臣黎僖,Phụng chỉ khảo biên Đặc tiến Kim tử Vinh lộc đại phu Tham tụng Hình bộ Thượng thư tri Trung thư giám Lai Sơn tử thần Lê Hi
戱崇德象賢義無間於遠近繼志述事心勿替於始終,hô sùng đức tượng hiền nghĩa vô gian ư viễn cận kế chí thuật sự tâm vật thế ư thuỷ chung
云仙左突右衝,vân tiên tả đột hữu xung
至是上皇遵遺命開陵傍以塟,Chí thị Thượng hoàng tuân di mệnh khai lăng bàng dĩ táng
寬台𠳒意沛庒勾尼,khoan thai lời ấy phải chăng câu này
啫昆啫𡞕蔑欺,giã con giã vợ một khi
旦𧵆𥛉㐌呈戈𡢼𫯳羅義𫆧𦚐𠦳𢆥,đến gần lạy đã trình qua vợ chồng là nghĩa ruột rà ngàn năm
帝諭屈打以陶院代領其眾及賜錢十貫,Đế dụ Khuất Đả dĩ Đào Viện đại lĩnh kì chúng cập tứ tiền thập quán
某共戶行弄𬐩酉,mới cùng họ hàng lòng vui dấu
𥴙菊秋黄乃落,giậu cúc thu vàng nảy lác
𡎝塵固竹亭垠,cõi trần có trúc dừng ngăn
畑油楚𤒴𣈘𣈗空𣅶𤎕,đèn dầu sở thắp đêm ngày không lúc tắt
𩛜𩚵𧙼襖󱀰𢚸,đói cơm rách áo mặc lòng
貴為人貪暴禁民栽種不得𭁈已争大起宫室以銅為柱妻妾以百,quý vi nhân tham bạo cấm dân tài chủng bất đắc dữ dĩ tranh đại khởi cung thất dĩ đồng vi trụ thê thiếp dĩ bách
󰋇秋苦辱煉肝𨫊,mấy thu khó nhọc rèn gan sắt
遺詔所言言造乎理足以𮗓夫不皷缶𰙔而爲大耋之嗟者,Di chiếu sở ngôn ngôn tạo hồ lí túc dĩ giác phu bất cổ phẫu ca nhi vi đại điệt chi ta giả
秋七月加少尉參知海西道諸衛軍事黎犬參知政事加捧聖壮士衛總管少尉參知政事,Thu thất nguyệt gia thiếu uý tham tri Hải tây đạo chư vệ quân sự Lê Khuyển Tham tri chính sự gia bổng thánh tráng sĩ vệ tổng quản thiếu uý tham tri chính sự
帝至冬都城之初京路豪傑及各府縣人民邉鎮酋長皆輻輳軍門願效死力以攻各處賊城,Đế chí Đông Đô thành chi sơ kinh lộ hào kiệt cập các phủ huyện nhân dân biên trấn tù trưởng giai bức thấu quân môn nguyện hiệu tử lực dĩ công các xứ tặc thành
時朝士如陳時見段汝諧杜天覰莫挺之阮愈范邁范遇阮忠彦黎括范師孟黎維維農貢縣古定社人也張漢超黎居仁軰相計登朝人才彬彬矣,thời triều sĩ như trần thời kiến đoàn nhữ hài đỗ thiên thứ mạc đĩnh chi nguyễn dũ phạm mại phạm ngộ nguyễn trung ngạn lê quát phạm sư mạnh lê duy duy nông cống huyện cổ định xã nhân dã trương hán siêu lê cư nhân bối tương kế đăng triều nhân tài bân bân hĩ
特遣參從禮部尚書燕郡公范公著持節賫捧金冊銀印加,đặc khiển tham tụng lễ bộ thượng thư yên quận công phạm công trứ trì tiết tê bổng kim sách ngân ấn gia
渃湖西𣱾𣱾如𠻁,nước hồ tây lẻo lẻo như gương
封皇第十一子鍉即明提爲行軍王居北岸古覽州義兒爲扶帶王居扶󰅾鄕,Phong hoàng đệ thập nhất tử Đề Tức Minh Đề vi Hành quân Vương cư Bắc Ngạn Cổ Lãm châu nghĩa nhi vi Phù Đái Vương cư Phù Đái hương
欺𫳵封錦𢷀𬗢𣇞𡫡散作如花𡧲塘,khi sao phong gấm rủ là giờ sao tan tác như hoa giữa đường
其弟鄭榶陣亡,kì đệ trịnh đường trận vong
鄧橋渡搥廛塔,dựng cầu đò xây chiền tháp
輔大怒殺之而啖其肝,Phụ đại nộ sát chi nhi đạm kì can
篆等欲截方政後營而政先已退去,Triện đẳng dục tiệt Phương Chính hậu doanh nhi Chính tiên dĩ thoái khứ
仁皇太后,nhân hoàng thái hậu
次,thứ
左遷阮忠彦清化安撫使,Tả thiên Nguyễn Trung Ngạn Thanh Hoá an phủ sứ
卞𥙩頭梞𢬦渃塘渃寅寅𩦓創,bèn lấy đầu gậy rẽ nước đường nước dần dần mở sáng
噲𪜀,gọi là
𠹖𠰁,rởn gáy
𰐁制㐌𧿨𧗱𫅷歇綠,Làng chơi đã trở về già hết duyên
辛丑二年宋宣和三年,Tân Sửu nhị niên Tống Tuyên Hoà tam niên
御史大夫杜子澄不以為言,ngự sử đại phu đỗ tử trừng bất dĩ vi ngôn
爫牢朱𧺃媒饒辰爫,làm sao cho đỏ môi nhau thì làm
邊𡥵邊𡥙擀朱邊󰅹,bên con bên cháu cán cho bên nào
黎少穎等還自明國,Lê Thiếu Dĩnh đẳng hoàn tự Minh quốc
𠄩边吒媄拱明丕,hai bên cha mẹ cũng mừng vậy
昆𫃸吒傳固法如印,con nối cha truyền có phép như in
俸空吏化㧅煩㧅󱳮,bỗng không lại hoá đeo phiền đeo lo
冬十月辛亥帝崩于寢殿號卧朝以有痔疾卧而視朝也,Đông thập nguyệt Tân Hợi đế băng vu tẩm điện hiệu Ngoạ Triều dĩ hữu trĩ tật ngoạ nhi thị triều dã
𦊚𤗖裙紅𠖤泣派𠄩行眞玉𨁬双双,bốn mảnh quần hồng bay phấp phới hai hàng chân ngọc duỗi song song
胡陽𠸗買化𫯳,hồ dương xưa mới góa chồng
箕󰠲吉徬𠬠堆󰋇笘歷隻雷催陣雁,kìa đâu cát phẳng một doi mấy chòm lệch chếch loi thoi trận nhàn
績緝挼卒,tích tập nối suốt
仕汝宋皇欺决策,sĩ nhớ tống hoàng khi quyết sách
丁卯宋文帝義龍元家四年,Đinh Mão Tống Văn Đế Nghĩa Long Nguyên Gia tứ niên
以越郡公鄭程倫郡公鄭栻德捃公鄭杭陵郡公鄭榜延郡公鄭枒洪郡公鄭榴等爲太保蘭郡公黄義肥扶郡公鄭櫟西郡公,Dĩ Việt quận công Trịnh Trình Luân quận công Trịnh Thức Đức quận công Trịnh Hàng Lăng quận công Trịnh Bảng Diên quận công Trịnh Nha Hồng quận công Trịnh Lựu đẳng vi Thái bảo Lan quận công Hoàng Nghĩa Phì Phù quận công Trịnh Lịch Tây quận công
陳陳没分挹核㐌料,trần trần một phận ấp cây đã liều
裊𫀅世事沆何,nẻo xem thế sự hững hờ
𡊱坦錯陪絏,chậu đất thó bồi giấy
其武将當折衝禦侮以衛國家如䏻嚴明約束用命效力以成事功則隨功次等第論賞,Kì vũ tướng đương chiết xung ngự vũ dĩ vệ quốc gia như năng nghiêm minh ước thúc dụng mệnh hiệu lực dĩ thành sự công tắc tuỳ công thứ đẳng đệ luận thưởng
拱拯恨丕,cũng chẳng hận vậy
爫𠊚庒別旦都據信蹺媒卒卢朱命,làm người chẳng biết đắn đo cứ tin theo mụ chuốc lo cho mình
帝大閲已而論事忤㫖左遷炎朗州通判,Đế đại duyệt dĩ nhi luận sự ngỗ chỉ tá thiên Viêm Lãng châu thông phán
役娘報復皮耒,Việc nàng báo phục vừa rồi
化身類物俸󰠲𢧚𠊛,hoá thân loài vật bỗng đâu nên người
戊子唐󰦭通九年,mậu tí đường hàm thông cửu niên
卽時衛准書軒𠳚𠴔,tức thì về chốn thư hiên gửi trình
𦓡󰏙𡥵造𡏦運典󰠳,Mà xem con tạo xoay vần đến đâu
遣将軍祈郡公黎念掛将軍印領兵,Khiển tướng quân Kì quận công Lê Niệm quải tướng quân ấn lĩnh binh
提督父道麻宗繼等造戦船,đề đốc phụ đạo ma tông kế đẳng tạo chiến thuyền
󰖥絲根紊𡬷𢚸,Tóc tơ căn vặn tấc lòng
尋尼舘舍仕仃𢪀蹎,tìm nơi quán xá sẽ dừng nghỉ ngơi
初明宗御北宫有閽人於嚴光井中得斑魚一尾口中有物挑出之中有字乃厭咒語有裕宗恭肅天寕等字皆憲慈所出閽人持以聞,sơ minh tông ngự bắc cung hữu hôn nhân ư nghiêm quang tỉnh trung đắc ban ngư nhất vĩ khẩu trung hữu vật khiêu xuất chi trung hữu tự nãi yếm chú ngữ hữu dụ tông cung túc thiên ninh đẳng tự giai hiến từ sở xuất hôn nhân trì dĩ văn
媄𫅷㐌𫽄台餒,mẹ già đã chẳng hay nuôi
都,đô
𡥵埃𠊛意悴,con ai người ấy xót
㐌𡗉流落㐌𡗉󰠡屯,Đã nhiều lưu lạc ĐÃ nhiều gian truân
󰋇秋唸密𦣰𣘃誓𢚸者特陣𨱽買安,mấy thu nếm mật nằm gai thề lòng giả được giận dài mới yên
嗔𠓨冲舘定皮󰆕家,xin vào trong quán định bề quy gia
及其為廣源之患乃出其兵以援鄰為辝何以異放虎兕使之噬人而徐救之哉盖溺佛氏之小仁而忘有國之大義也,Cập kì vi Quảng Nguyên chi hoạn nãi xuất kì binh dĩ viện lân vi từ hà dĩ dị phóng hổ tỉ sử chi phệ nhân nhi từ cứu chi tai Cái nịch Phật thị chi tiểu nhân nhi vong hữu quốc chi đại nghĩa dã
𥒥沕𥾽肝拱嵗月,đá vẫn bền gan cùng tuế nguyệt
自入富良侯家村,tự nhập phú lương hầu gia thôn
而還,nhi hoàn
𨀈𪠞卞踏沛所𦧘𢷀󰡎喉,bước đi bèn đạp phải thửa thịt rủ dưới hầu
旨揮守皇城禁中諸門將校軍人女人内人等今後或有各殿宮人及大臣總管行遣并女官等入朝到禁門即守門預先傳奏候勅旨始得入,Chỉ huy thủ hoàng thành cấm trung chư môn tướng hiệu quân nhân nữ nhân nội nhân đẳng Kim hậu hoặc hữu các điện cung nhân cập đại thần tổng quản hành khiển tịnh nữ quan đẳng nhập triều đáo cấm môn tức thủ môn dự tiên truyền tấu hầu sắc chỉ thuỷ đắc nhập
永尾岸箕,vắng vẻ ngạn kia
姓冬十月命鄭榩與陳良儒黎尊鄭樸鄭威范福添鄭楦髙𣆴等往乂安属佐國營統領官聽隨差󰰻討賊,tính đông thập nguyệt mệnh trịnh kiền dữ trần lương nho lê tôn trịnh phác trịnh uy phạm phúc thiêm trịnh tuyên cao diên đẳng vãng nghệ an thuộc tá quốc dinh thống lĩnh quan thính tuỳ sai bát thảo tặc
典所店意炪畑拯𦣰,đến thửa đêm ấy đốt đèn chẳng nằm
花底鐄拱在𩃳陽,hoa để vàng cũng tại bóng dương
梁侃謝賜綵幣鴻矑寺少卿阮銓進香工部右侍郎阮璹翰林院撿討尹茂魁户科給事中黎挺之等謝致祭清華承宣使黎嵩翰林院撿討丁貞監察御史黎孝忠等謝冊封乂安參議黎淵翰林院校理吳綏監察御史黄岳等歳貢,Lương Khản tạ tứ thái tệ Hồng lô tự thiếu khanh Nguyễn Thuyên tiến hương Công bộ Hữu thị lang Nguyễn Thọ Hàn lâm viện kiểm thảo Doãn Mậu Khôi Hộ khoa cấp sự trung Lê Đĩnh Chi đẳng tạ trí tế Thanh Hoa Thừa tuyên sứ Lê Tung Hàn lâm viện kiểm thảo Đinh Trinh Giám sát ngự sử Lê Hiếu Trung đẳng tạ sách phong Nghệ An tham nghị Lê Uyên Hàn lâm viện hiệu lí Ngô Tuy Giám sát ngự sử Hoàng Nhạc đẳng tuế cống
沒篇薄命吏強惱人,một thiên bạc mệnh lại càng não nhân
鱣鯪刁釰鯢鯨刁花,chiên lăng đeo nhẫn nghê kình đeo hoa
時我将士及國人深怨明人殺害其父子親戚乃相率勸帝殲之,Thời ngã tướng sĩ cập quốc nhân thâm oán Minh nhân sát hại kì phụ tử thân thích nãi tương suất khuyến đế tiêm chi
桔槹𥭑蕯,cát cao gàu tát
𠰃尼庵寺𠬠命𪞷𠫾,nhằm nơi am tự một mình ra đi
中者免此番選補,Trúng giả miễn thử phiên tuyển bổ
機牟造化𦊚務運冬𨆝󰬾𨑮夢没春,cơ mầu tạo hoá bốn mùa vần đông gối ba mươi mồng một xuân
萬重山水涉滄浪九天󰆕路長情慘切對離觴攀恋使星郎願將深意爲邊疆分明奏我皇,Vạn trùng sơn thuỷ thiệp thương lãng Cửu thiên quy lộ trường Tình thảm thiết đối li trường Phan luyến sử tinh lang Nguyện tương thâm ý vi biên cương Phân minh tấu ngã hoàng
覌浪姉呐咍牢,quan rằng chị nói hay sao
初和蔑𫢩和𠄩,xưa hoà một nay hoà hai
人情埃塢菊夢󰁰,nhân tình ai ỏ cúc mồng mười
秋七月雨免田租之半,thu thất nguyệt vũ miễn điền tô chi bán
昂語同内拯吏共称埃,ngang ngửa đồng nội chẳng lại cùng xứng ai
𠸦朱𡥵造寔才才窖鑿𢧚形丐桧搓,khen cho con tạo thực tài tài khéo tạo nên hình cái cối xay
本碎買曳𠬠吝嗔容,vốn tôi mới dại một lần xin dung
𠰉𡂒㗂𪀄黄鳥,réo rắt tiếng chim hoàng điểu
倘䏻體此朕意無從匪彜則懋賞以旌之狃乎故態弗咱訓言則重罰以束之,Thảng năng thể thử trẫm ý vô tòng phỉ di tắc mậu thưởng dĩ tinh chi nữu hồ cố thái phất thính huấn ngôn tắc trọng phạt dĩ thúc chi
眜老空圍拱𧺂輝,mắt lão không vầy cũng đỏ hoe
三月員外郎李午献白鹿,tam nguyệt viên ngoại lang lí ngọ hiến bạch lộc
世芇拱庄酉戎特芇,thế nào cũng chẳng giấu giung được nào
𡥵姉𠫾𠅎英撫𡥵㛪,con chị đi mất anh vồ con em
畨尼翁决𠫾奔𥖩天下包饒𠀲也𫈜,phen này ông quyết đi buôn cối thiên hạ bao nhiêu đứa giã trầu
吏部官𢮪擇翰林院官三貟堪兼秀林局司,lại bộ quan soạn trạch hàn lâm viện quan tam viên kham kiêm tú lâm cục tư
賜阮仁瞻等三人進士出身黎文通同進士出身,Tứ Nguyễn Nhân Chiêm đẳng tam nhân Tiến sĩ xuất thân Lê Văn Thông đồng Tiến sĩ xuất thân
𩙌沕𦠳𡽫嗃勒側,gió vẩn sườn non kêu lắc rắc
𠊛𠸗景𬞺󰠲󰠲佐,người xưa cảnh cũ đâu đâu tá
󰜏𠫾󰠲倍󰋇,bà đi đâu vội mấy
及汝諧至徑詣案奉置詔書因拜國主曰自朝使賫天詔來阻望清光久矣,cập nhữ hài chí kính nghệ án phụng trí chiếu thư nhân bái quốc chủ viết tự triều sứ tê thiên chiếu lai trở vọng thanh quang cửu hĩ
至暮駐營明日侵晨綏𭁈惟悛等伏兵驛望𭛁砲三聲率眾大噪,chí mộ trú dinh minh nhật xâm thần tuy dữ duy thuân đẳng phục binh dịch vọng phát pháo tam thanh suất chúng đại tháo
悲𣉹買𧡊喍䏧胆徐󱈘𠫾󰠲𠅎𦝺𣰴,bây giờ mới thấy trầy da trán từ trước đi đâu mất mảy lông
徐浪恩怨𠄩边,Từ rằng Ân oán hai bên
五月旱榖豆枯死,Ngũ nguyệt hạn cốc đậu khô tử
㾑𬑉㾑𠰘𤷖㾑,híp mắt híp miệng sưng híp
其田畢濕多産龜寺人爲之龜田鍾秋八月甘露降帝觀兢舟,Kì điền tất thấp đa sản quy tự nhân vị chi Quy Điền chung Thu bát nguyệt cam lộ giáng đế quan cạnh chu
骨𩩫肉䏦鬚𫙂頷𦠴,cốt xương nhục thịt tu râu hàm cằm
趙越難衝𢧚業奇抑齋夢訴匪𢚸願,triệu việt nạn xong nên nghiệp cả ức trai mộng tỏ phỉ lòng nguyền
莫令收各縣兵,Mạc lệnh thu các huyện binh
𫖀𪪳𬞑󱬐撑顛𤽸,mặt ông lốm đốm xanh đen trắng
唏󰠳𦓡挸𩵜撰羮,hơi đâu mà kén cá chọn canh
埃咍才𡛔劍夷才𤳆,Ai hay tài gái kém gì tài trai
裕宗皇帝在位二十八年紀元者二,dụ tông hoàng đế tại vị nhị thập bát niên kỷ nguyên giả nhị
撫治別之羅所重,vỗ trị biết chi là thửa trọng
以前太子侍講阮晋才為國子監博士,Dĩ tiền Thái tử thị giảng Nguyễn Tấn Tài vi Quốc tử giám bác sĩ
許國子監司業綏禄伯阮光岳陞翰林院侍讀致仕,hứa quốc tử giám tư nghiệp tuy lộc bá nguyễn quang nhạc thăng hàn lâm viện thị độc trí sĩ
湥珠𡃑𡁾𤷄袍,giọt châu thánh thót quẹn bào
方今聖朝欲暢皇風以振頽俗,phương kim thánh triều dục dương hoàng phong dĩ chấn đồi tục
宗親公侯伯駙馬文武臣僚軍民耆老及四夷朝貢之使俯伏闕下奉表勸進以爲天位不可久虚生民不可,tôn thân công hầu bá phò mã văn vũ thần liêu quân dân kì lão cập tứ di triều cống chi sứ phủ phục khuyết hạ phụng biểu khuyên tiến dĩ vi thiên vị bất khả cửu hư sinh dân bất khả
奔北,bôn bắc
屈打奉命前功不成六科見劾刑部方按問,khuất đả phụng mệnh tiền công bất thành lục khoa kiến hặc hình bộ phương án vấn
二月,nhị nguyệt
爱民癸亥太和元年明正統八年,ái dân Quý Hợi Thái Hoà nguyên niên Minh Chính Thống bát niên
特仍炙別󰜏固傷㛪空,được nhưng chả biết bà có thương em không
三月廣南土鎮郡公卒,tam nguyệt quảng nam thổ trấn quận công tốt
散鉢鉢弹朗精,tán bát bát đàn trắng tinh
𡧲時香𤓢罕灰,Giữa thì hương NẾN hẳn hoi
先王縁人情而制禮,Tiên vương duyên nhân tình nhi chế lễ
及明人出行戒戢軍士秋毫無犯,Cập Minh nhân xuất hàng giới tập quân sĩ thu hào vô phạm
昆尼拯沛善人,Con này chẳng phải thiện nhân
罷祥刑司二院大夫黎伯遠范福等,bãi tường hình ti nhị viện đại phu lê bá viễn phạm phúc đẳng
帝特命中書脩辭直告布政司還所掠人畜反宗薦徃勘問之仍執阮量等回京以守僃不謹致外人㓂邉也,Đế đặc mệnh trung thư tu từ trực cáo bố chính ti hoàn sở lược nhân súc phản Tông Tiến vãng khám vấn chi nhưng chấp Nguyễn Lượng đẳng hồi kinh dĩ thủ bị bất cẩn trí ngoại nhân khấu biên dã
共饒𨇍𨀈󰡎楼双双馭󱙹馭𡢐󰜋團,cùng nhau lẻn bước dưới lầu song song ngựa trước ngựa sau một đoàn
庚寅十三年莫興治三年時明萬曆十八年,Canh Dần thập tam niên Mạc Hưng Trị tam niên Thời Minh Vạn Lịch thập bát niên
󱤚𣉹買特󰡫尼,bây giờ mới được thế này
𧵑爫咹𩛂𧵑朱咹噡,của làm ăn no của cho ăn thèm
化年𠬛湥泖特沚包工皿昆󰻛󰀎,hoá nên một giọt máu đặc chảy vào trong miệng con trẻ ấy
云仙之掣浽愁,vân tiên chi xiết nỗi sầu
吀𠶆具𠓨呢菴𦹵産𦝄粓𡥵供吒𡥵底𠶆具𫫜朱拖𩛜,xin mời cụ vào nơi am cỏ sẵn lưng cơm con cúng cha con để mời cụ xơi cho đỡ đói
祭停固曰文麻讀,tế đừng có viết văn mà đọc
󰑼節上旬明壽每尼,là tiết thượng tuần mừng thọ mọi nơi
安陽王西徒巴蜀南烕䧺王都于螺城,An Dương Vương tây đồ Ba Thục Nam diệt Hùng Vương đô vu Loa Thành
時京城民家常夜失火,Thời kinh thành dân gia thường dạ thất hoả
旨傳分補鄕試塲供頓事例凣某縣有應除某社民許二司照本處各縣平補共受以均力役,Chỉ truyền phân bổ Hương thí trường cung đốn sự lệ phàm mỗ huyện hữu ứng trừ mỗ xã dân hứa nhị ti chiếu bản xứ các huyện bình bổ cộng thụ dĩ quân lực dịch
娘它𢀲󰡨用涞𡗋番,Nàng đà SỚN SÁC rụng rời lắm phen
恾餒吱𫅷𢢂吏摐,mang nỗi chê già ghét lại ruồng
共習迢󰝸倍分張,cũng dập dìu chẳng vội phân trương
壻󰦓固壻𥊖瞙世尼,rể đâu có rể đui mù thế nay
英㛪如体蹎𢬣,anh em như thể chân tay
𢚸𠊛岩險別󰠳麻量,Lòng người nham hiểm biết đâu mà lường
感𧡊,cảm thấy
𫼳恩畧沛𡊰恩朱耒,mang ơn trước phải đền ơn cho rồi
料󰝡𡬷𦹵決填𠀧春,Liệu đem tấc cỏ quyết đền ba xuân
眾眉預󰅹強𥙩𦀊𬘂共添纀,chúng mày dự nào cưỡng lấy dây rợ cùng thêm buộc
𡅳払棋鉑辰除,khuyên chàng cờ bạc thì chừa
共但比丘僧比丘尼,cùng đến tì kheo tăng tì kheo ni
命蘇憲誠討之獲人牛馬象金銀珍寳甚多,mệnh tô hiến thành thảo chi hoạch nhân ngưu mã tượng kim ngân chân bảo thậm đa
習罷各分爲五番一番留四番歸農,tập bãi các phân vi ngũ phiên nhất phiên lưu tứ phiên quy nông
共饒蹺𨃴差衙,Cùng nhau theo gót sai nha
呐咈咈,nói phớt phớt
尼𨑮排買買𦋦,Này mười bài mới mới ra
旨准推恩武班陞次,chỉ chuẩn thôi ân vũ ban thăng thứ
啉𠽍𡄩𠼯𡮈蘇,lầm rầm khấn khứa nhỏ to
立平𠃔堂决獄訟無寃濫,lập Bình doãn đường quyết ngục tụng vô oan lạm
廛鐄𡨹玉朱𫨩,Gìn vàng giữ ngọc cho hay
油󰠳解結典調,Dù đâu giải kết đến điều
脩設祈禳醮者排辨則有司供備需用物則官庫領給餘各處本司出錢醮謝,tu thiết kì nhương tiếu giả bài biện tắc Hữu ti cúng bị nhu dụng vật tắc quan khố lĩnh cấp dư các xứ bản ti xuất tiền tiếu tạ
知府阮贄被外戚姜种親人打死復甦,tri phủ nguyễn chí bị ngoại thích khương chủng thân nhân đả tử phục tô
但性殘忍特功驕横第宅僣侈又父子潜貯噐械私𤼵與民隂圖不軌,Đản tính tàn nhẫn đặc công kiêu hoành đệ trạch tiếm xỉ hựu phụ tử tiềm trữ khí giới tư phát dữ dân âm đồ bất quỹ
困圍𫽄過𢯢𢧚𫽄󰖴,khuôn vi chẳng quá sửa nên chẳng sót
二月初六日定追賍罰錢日其令,Nhị nguyệt sơ lục nhật định truy tang phạt tiền nhật kì lệnh
補添味茦低防投湯,bổ thêm vị thuốc đề phòng đầu thang
娘浪紅葉赤绳,nàng rằng hồng diệp xích thằng
印度,ấn độ
滝汵𣜾計󱚢󰠲,sông gâm chưa kể vào đâu
蒸胆獴麟汜汜仁厚台𡥙茹官,chưng trán muông lân dẫy dẫy nhân hậu thay cháu nhà quan
伽藍扦𨤔市城,già lam xen vẻ thị thành
花,hoa
帝觀畢遂還史院,đế quan tất toại hoàn sử viện
悲𣇞吒歳作尼蒙昆﨤會𧏵𩄲及𠊛,bây giờ cha tuổi tác này mong con gặp hội rồng mây kịp người
今天子皆用肩輿傷人,kim thiên tử giai dụng khiên dư thương nhân
若公侯伯駙馬随從小僮二人一品一人,Nhược công hầu bá phò mã tuỳ tòng tiểu đồng nhị nhân nhất phẩm nhất nhân
凡尔有官欽予是命,Phàm nhĩ hữu quan khâm dư thị mệnh
某處功程小者照補水勢所及各社民任爲私役許縣官督押,Mỗ xứ công trình tiểu giả chiếu bổ thuỷ thế sở cập các xã dân nhiệm vi tư dịch hứa huyện quan đốc áp
人生𠀧萬󰮏𠦳𣈗,nhân sinh ba vạn sáu ngàn ngày
乙調願朱珊㐌,ắt đều nguyện cho tan rã
迎渃󰋇才當色渃󰮏宮𢣃粉𠾺𠽅𦎛,nghiêng nước mấy tài đương sắc nước sáu cung tủi phấn thẹn thùng gương
別包饒浽風塵,biết bao nhiêu nỗi phong trần
恒或犯𦷾,hằng hoặc phạm đấy
十一日承制鄧俊傳奉詔舍生會試中三塲并𮞏年累中塲如訓導有缺者國子監官端保有德行儀表堪爲人師者送吏部銓除,Thập nhất nhật Thừa chế Đặng Tuấn Truyền phụng chiếu Xá sinh Hội thí trúng tam trường tịnh đệ niên luỹ trúng trường như Huấn đạo hữu khuyết giả Quốc tử giám quan đoan bảo hữu đức hạnh nghi biểu kham vi nhân sư giả tống Lại bộ thuyên trừ
㝵󰅹𤴬昆末麻𫀅末𡗶固益之庄,người nào đau con mắt mà xem mặt trời có ích chi chăng
𠲏長生𧗱上界束兎群耽,nhắm trường sinh về thượng giới thuốc thỏ còn đâm
向也取士率不過二三十名今廣覈實才不患數倍矣,hướng dã thủ sĩ suất bất quá nhị tam thập danh kim quảng hạch thực tài bất hoạn sổ bội hĩ
粘𨖲𨕭壁𠬠詞,niêm lên trên vách một tờ
皆遣還,giai khiển hoàn
欺㐌哿時𪠞斈行字󰒂,khi đã cả thì đi học hành chữ nghĩa
兒貔虎萬夫舳艫千里,nhi tì hổ vạn phu trục lô thiên lí
𠬠瓢枯酒𠬠潙金𬞕,một bầu khô tửu một vời kim lan
群𡗉結𦹵唅㐌𧗱𡢐,Còn nhiều kết cỏ ngậm đà về sau
仁勇以閹人得幸官至掌司禮監少保郡公爵賜姓名鄭㰖,Nhân Dũng dĩ yêm nhân đắc hạnh quan chí chưởng Tư lễ giám thiếu bảo quận công tước tứ tính danh Trịnh Lãm
䊪󱋾啱,lại nhồm nhoàm
𠽔𠺘博媄碎噒爫身𡥵𡛔𠤆咹𦺓𠊛,thưa rằng bác mẹ tôi răn làm thân con gái chớ ăn trầu người
火碑前路󰖁毛,hoả bài tiền lộ ruổi mau
𢩿,sẻ
停咍𣎃論別它年終,đành hay tháng lọn biết đà năm chung
𥪞外謹没如𢫕,trong ngoài kín mít như bưng
惜,tiếc
平章亦宰相也,Bình Chương diệc Tể tướng dã
嫩𥘷,non trẻ
工人,công nhân
䧺,hùng
𡳳墻羕固裊通買摷,cuối tường dường có nẻo thông mới rào
勑諭刑部左侍郎阮茂爾孜孜奉國善歸人君不企於如晦玄齡,sắc dụ hình bộ tả thị lang nguyễn mậu nhĩ tư tư phụng quốc thiện quy nhân quân bất xí ư như hối huyền linh
爿𠠉楛,tường pha gỗ
嫡子先死即以長孫或無長孫方用庶子,đích tử tiên tử tức dĩ trưởng tôn hoặc vô trưởng tôn phương dụng thứ tử
󱋓霞聘喠瓊漿,chén hà sánh giọng quỳnh tương
勾詩𢪀担𢵋悶曰,câu thơ nghĩ đắn đo muốn viết
闍婆賊𤞦𢵋皮紛争,đồ bà giặc mọi đua bề phân tranh
約夷英化𫥨荼底朱㛪𣳮渃𩅹𡊱銅,ước gì anh hoá ra dưa để cho em rửa nước mưa chậu đồng
以大寶三年壬戌七月二十日誕生,Dĩ Đại Bảo tam niên Nhâm Tuất thất nguyệt nhị thập nhật đản sinh
時偽福王高國公並名缺等率眾奪擊殺會郡公于陣,Thời nguỵ Phúc Vương Cao quốc công tịnh danh khuyết đẳng suất chúng đoạt kích sát Hội quận công vu trận
吳兵𥚆𧡊俸連倒戈,ngô binh nhìn thấy bỗng liền đảo qua
𣐆󰡎霜坡淡𦟐紅,thớt dưới sương pha đượm má hồng
𠁟咍詩礼咾通琴碁,gồm hai thi lễ làu thông cầm kỳ
默王料𦷾朱安渃茹,mặc vương liệu đấy cho yên nước nhà
𧴤浪渚邒牢灰,Bói rằng Chớ đặng sao hoi
姓吳諱昌熾天策王避難時取南󰀋江女之所生南晋王之姪也,Tính Ngô huý Xương Xí Thiên Sách Vương tị nạn thời thủ Nam Sách Giang nữ chi sở sinh Nam Tấn Vương chi điệt dã
你𡽫𠹚𥒥音󰠐責花,nỉ non van đá âm thầm trách hoa
刼尼𡢻者渚衝,Kiếp này nợ trả chưa xong
乞𭛁所在官廪賑貸󰱃得蘇息,khất phát sở tại quan lẫm chẩn thải thứ đắc tô tức
噤杺朗𡴯如空寨外刻𪔠营𥪝󰈱㗔,ngậm tăm lặng ngắt như không trại ngoài khắc trống doanh trong gióng kèn
五月二十五日上皇崩于仁壽宫,Ngũ nguyệt nhị thập ngũ nhật Thượng hoàng băng vu Nhân Thọ cung
晞𪱆𣋝,hy nắng ráo
試嘗考之昔翰林院學士兼國史院監修黎文休承陳太宗之命編大越史記自趙武帝至李昭皇及修史官潘孚先奉皇朝仁宗命續編大越史記自陳太宗至明人還國,Thí thường khảo chi Tích Hàn lâm viện học sĩ kiêm Quốc sử viện giám tu Lê Văn Hưu thừa Trần Thái Tông chi mệnh biên Đại Việt sử kí tự Triệu Vũ Đế chí Lí Chiêu Hoàng cập tu sử quan Phan Phu Tiên phụng Hoàng triều Nhân Tông mệnh tục biên Đại Việt sử kí tự Trần Thái Tông chí Minh nhân hoàn quốc
吏強迷買心神,lại càng mê mải tâm thần
貝鶯盘泊佳人󰋇𠊛,với oanh bàn bạc giai nhân mấy người
五月十八日勑㫖許馴象馬閑各所正官帶牌常進朝參如五府正官例,ngũ nguyệt thập bát nhật sắc chỉ hứa thuần tượng mã nhàn các sở chính quan đái bài thường tiến triều tham như ngũ phủ chính quan lệ
焠󰌎香意攄𦀊泛尼,Đốt lò hương ấy so TƠ phím này
自此賊势日衰,tự thử tặc thế nhật suy
十七日世郡公楊文幹父子赴京乞降饒其罪,thập thất nhật thế quận công dương văn cán phụ tử phó kinh khất hàng nhiêu kì tội
改𢭄蒸𤽗固飭承丕,gửi cậy chưng ngươi có sức thừa vậy
媄,mẹ
三品眾子及文武從官四六七八品字不能,Tam phẩm chúng tử cập văn võ tòng quan tứ lục thất bát phẩm tự bất năng
興卞樓踈客𪿒浪,hứng bện lầu thơ khách ngại rằng
授黎巴牢觀察使爵上品給田百𤱈以其子篆屢敗勍敵有大功死王事,Thụ Lê Ba Lao Quan sát sứ tước thượng phẩm cấp điền bách mẫu dĩ kì tử Triện lũ bại kình địch hữu đại công tử vương sự
登庸封其宗室莫鈌名為靖國公中官阮世恩為蒞國公唐安縣慕澤社人使居輔弼左右,Đăng Dung phong kì tông thất Mạc khuyết danh vi Tĩnh quốc công Trung quan Nguyễn Thế Ân vi Lị Quốc công Đường An huyện Mộ Trạch xã nhân sử cư phụ bật tả hữu
以潘兼全爲史部左侍郎阮國櫆爲户部左侍郎范質爲副都御史申全爲史部右侍郎黎榮爲户部右侍郎阮廷,Dĩ Phan Kiêm Toàn vi Sử bộ Tả thị lang Nguyễn Quốc khôi vi Hộ bộ Tả thị lang Phạm Chất vi Phó đô ngự sử Thân Toàn vi Sử bộ hữu thị lang Lê Vinh vi Hộ bộ Hữu thị lang Nguyễn Đình
中圻,trung kỳ
竟罰之,cánh phạt chi
次日𭛁以風勢之使一日過大小二長沙,Thứ nhật phát dĩ phong thế chi sử nhất nhật quá Đại Tiểu nhị Trường Sa
十八日遣使如明,thập bát nhật khiển sứ như minh
𤶽𤷿𤶽𤴪,mụt nhọt mụt ghẻ
函印宁瑰,hòm ấn giữ coi
𢜝肝󰞺玉料花,sợ gan nát ngọc liều hoa
鐘喑香𰦫韶𢲣旂󱢨宝盖傘篭幛幡,chuông ầm hương ruổi thiều rung cờ chen bảo cái tán lồng trướng phan
仍空𢧚󱹺嗔𡓇𪖫,nhưng không nên xỏ chân lỗ mũi
陳氏後𮞏明國廣西雲南各一本,trần thị hậu đệ minh quốc quảng tây vân nam các nhất bản
𡶀󰀎故巴等,núi ấy có ba đấng
冬十月四日吏部左侍郎富春侯吳致和户部左侍郎衍嘉侯黎弼四與范珍等啓言于平安王曰窃見本年九月下旬有異星寅刻見于南方長一丈餘又有雷動非時,Đông thập nguyệt tứ nhật Lại bộ Tả thị lang Phú Xuân hầu Ngô Trí Hoà Hộ bộ Tả thị lang Diễn Gia hầu Lê Bật Tứ dữ Phạm Trân đẳng khải ngôn vu Bình An Vương viết Thiết kiến bản niên cửu nguyệt hạ tuần hữu dị tinh Dần khắc hiện vu Nam phương trường nhất trượng dư hựu hữu lôi động phi thời
妬埃別𥒥𠇍丸,đố ai biết đá mấy hòn
浪它𫼳㗂糟糠仍󰬙𬓓檁𬓓旁共饒,rằng đà mang tiếng tao khang những nhờ rễ lẫm rễ bàng cùng nhau
几𠫾𬮙埮𠬠𠇮坡配,kẻ đi muôn dặm một mình pha phôi
造麗天宫及龍慶朝覲廊,Tạo Lệ Thiên cung cập Long Khánh triều cận lang
𢷀外𠰘妬柴雷𦋦𣈙,rủ ngoài miệng đó thầy lôi ra rày
㐌𤷱昆𬑉方𡗶󰝡󰝡,Đã mòn con mắt phương trời đăm đăm
吏咍符法拱靈󱚢棱殺鬼陶城除凶,lại hay phù phép cũng linh vào rừng sát quỷ đào thành trừ hung
然遠在西陲山川險阻今陛下初即位政化未能遠被宜修文德以來之如所不從命将征之未晚,nhiên viễn tại tây thuỳ sơn xuyên hiểm trở kim bệ hạ sơ tức vị chính hoá vị năng viễn bị nghi tu văn đức dĩ lai chi như sở bất tòng mệnh tướng chinh chi vị vãn
乃命臣黎嵩為之總論,Nãi mệnh thần Lê Tung vị chi tổng luận
一日謂姬曰我是龍種爾是僊種水火相尅合併實難,Nhất nhật vị Cơ viết Ngã thị long chủng nhĩ thị tiên chủng thuỷ hoả tương khắc hợp tính thực nan
性某蘇蕯吏咍醝𨢇,tính mỗ to tát lại hay say rượu
時遣婆󰀎於共昆中囚,thời khiến bà ấy ở cùng con trong tù
用包拿消包拿,dùng bao nả tiêu bao nả
有一元旦而不能用乃委政外戚使陳氏社稷馴致危亡,Hữu nhất Nguyên Đán nhi bất năng dụng nãi uỷ chính ngoại thích sử Trần thị xã tắc tuần trí nguy vong
愧群芒𥘀𠳒誓,Hồn còn mang nặng lời thề
特𣈙如𡭧𦹳淶計陀少惱𢚸𠊛閉󰅒,được rày nhờ chút thơm rơi kể đà thiểu não lòng người bấy nay
進,tiến
渃𠁀𡗋挼𨔍𨓡汔溪,Nước đời lắm nỗi lạ lùng khắt khe
𧖱蹺渃𬑉魂󰡞占包,Máu theo nước mắt HỒN lìa chiêm bao
宋以大藏經謝之,tống dĩ đại tạng kinh tạ chi
𦓡掑茄𢄂晚最𣈗,mà kề cà chợ vãn tối ngày
至孫蜀泮有勇畧乃攻取之,chí tôn thục phán hữu dũng lược nãi công thủ chi
雲暗寧山龍去遠月明福地鶴來頻,vân ám ninh sơn long khứ viễn nguyệt minh phúc địa hạc lai tần
胋催几咏𠊚啌,đêm thôi kẻ vịnh người khong
律𦖻𦖑𨔊𠄼宮㗂󰅹󰑼𫽄恼燶𠮿𡁞,lọt tai nghe suốt năm cung tiếng nào là chẳng não nùng xốn xao
皮欺才利都争𠊛筭劎物𠀲呈奔蘇,vừa khi tài lợi đua tranh người toan kiếm vặt đứa rình buôn to
󱥁𢚸㐌透旦𡗶半命󰑼孝救𠊛󰑼仁,tấm lòng đã thấu đến trời bán mình là hiếu cứu người là nhân
󰑼洳君子恪𢚸㝵些,Là nhờ quân tử khác lòng người ta
十二月二日明人奪𧻗池木丸江岸及白鶴江樁,Thập nhị nguyệt nhị nhật Minh nhân đoạt Việt Trì Mộc Hoàn giang ngạn cập Bạch Hạc giang thung
吏群共󰟸爫高世尼,Lại còn khủng khỉnh làm cao thế này
𦊚𨒒𢆥吏嶟𡻖,bốn mươi năm lại chon von
上可其奏命冬官起工鑿石,Thượng khả kì tấu mệnh đông quan khởi Công tạc thạch
𠬠𠁀盃暢拱戈𠬠𠁀,một đời vui sướng cũng qua một đời
土人香户王萌等將家小三十九人奉匹叚名香上進,thổ nhân hương hộ vương manh đẳng tương gia tiểu tam thập cửu nhân phụng sất giả danh hương thượng tiến
蚩蠢占城趦趄兎窟蜂蠆養而成毒禽獸飽而忘恩躑躅獨夫徘徊小智,si xuẩn chiêm thành tư thư thỏ quật phong mại dưỡng nhi thành độc cầm thú bão nhi vong ân trịch trục độc phu bồi hồi tiểu trí
固別󰠲羅事世間,có biết đâu là sự thế gian
𨤮𣌉𩁶淨𩂟𣾺𧡊𦝄麻𢢆仍𠳒𡽫滝,dặm khuya ngất tạnh mù khơi thấy trăng mà thẹn những lời non sông
𡂒渃,chắt nước
牟綠螺㗂𪀄鶯𠺅式紅派𢚸昆燕恨,màu lục loà tiếng chim oanh rít thức hồng phai lòng con én hận
󰂇󰝂𠓨集断膓時撩解一之讓朱埃,ví đem vào tập đoạn trường thì treo giải nhất chi nhường cho ai
𤞺呌㕭𠴎班𡗶最鬼哭調囂陣月鈄,cáo kêu eo óc ban trời tối quỷ khóc đìu hiu trận nguyệt tà
武添叁畧六韜埃皮,võ thêm tam lược lục thao ai bì
之朋哙吏理芇朱明,chi bằng hỏi lại lẽ nào cho minh
盖國峻領諒江元人两度入㓂屢敗其兵慮後來或有𭛁掘之患,cái quốc tuấn lĩnh lạng giang nguyên nhân lưỡng độ nhập khấu lũ bại kì binh lự hậu lai hoặc hữu phát quật chi hoạn
𦝄花双拱是非別調,Trăng hoa song cũng thị phi biết điều
史臣吳士連曰蔡茄之戰鄧容阮帥以孤軍敗亡之餘當悍将勍敵之賊,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thái Già chi chiến Đặng Dung Nguyễn Soái dĩ cô quân bại vong chi dư đương hãn tướng kình địch chi tặc
恪,khác
皇天差使抅𠾕,hoàng thiên sai sứ câu đòi
媄餒爫呠惜饒𠱋麻,mẹ nuôi làm vốn tiếc nhau ru mà
栗達蹎𫛈欺壙永,lật đật chân cò khi quãng vắng
荘定計不出此亞夫不度其君非剛斷之才遂勸誅季犛而為謀不𡧸使之先知,trang định kế bất xuất thử á phu bất độ kì quân phi cương đoán chi tài toại khuyến tru quý li nhi vi mưu bất mật sử chi tiên tri
列被囚罷蔡聀,liệt bị tù bãi thái chức
朕自省歛以來忽嬰弗豫病既彌留,trẫm tự tỉnh liễm dĩ lai hốt anh phất dự bệnh ký di lưu
餘在本土分點目整飾噐界練習武藝不得留與君人逰戲道路及科歛差使役,Dư tại bản thổ phận điểm mục chỉnh sức khí giới luyện tập võ nghệ bất đắc lưu dữ quân nhân du hí đạo lộ cập khoa liễm sai sử dịch
拱餘渃眜哭㝵𠁀初,cũng dư nước mắt khóc người đời xưa
頒朱復𣱆復𠸛高明𰿘隊恩𨕭𠃩吝,ban cho phục họ phục tên cao minh muôn đội ơn trên chín lần
二十日陪臣陳有禮楊致澤阮經濟阮宜黄公輔等赴京入拜謁,Nhị thập nhật bồi thần Trần Hữu Lễ Dương Trí Trạch Nguyễn Kinh Tế Nguyễn Nghi Hoàng Công Phụ đẳng phó Kinh nhập bái yết
閏胡既虜後陳亦亡境内爪分蝠裂甚於周季之時,Nhuận Hồ kí lỗ Hậu Trần diệc vong cảnh nội trảo phân bức liệt thậm ư Chu quý chi thời
罕浪𪰹固如𣈙朱庄,Hẳn rằng mai có như rày cho chăng
𠫾部辰怯隘雲,đi bộ thì khiếp ải vân
及熾等上奏帝諭曰覧奏具悉有云望乞許黎醯黎受杜秘黎昂等如功臣薨殁例此言猶可辨延寧年間杜秘黎醯位居絶席任仲秉鈎黎昂黎受身提禁旅寄以安危固宜肅清乱賊變危為安可也反駢首鷄於甕中漏長,Cập Xí đẳng thượng tấu đế dụ viết Lãm tấu cụ tất hữu vân vọng khất hứa Lê Ê Lê Thụ Đỗ Bí Lê Ngang đẳng như công thần hoăng một lệ thử ngôn do khả biện Diên Ninh niên gian Đỗ Bí Lê Ê vị cư tuyệt tịch nhiệm trọng bỉnh câu Lê Ngang Lê Thụ thân đề cấm lữ ký dĩ an nguy cố nghi túc thanh loạn tặc biến nguy vi an khả dã phản biền thủ kê ư ủng trung lậu trường
丙戌三年宋慶曆六年,Bính Tuất tam niên Tống Khánh Lịch lục niên
莫敬典復領兵侵掠清華進擊瑞原藍江,Mạc Kính Điển phục lĩnh binh xâm lược Thanh Hoa tiến kích Thuỵ Nguyên Lam giang
諸𠕋父老轉相吿曰此兒噐量若是必能濟事我背荀不來附異日悔之晚矣,chư sách phụ lão chuyển tương cáo viết thử nhi khí lượng nhược thị tất năng tế sự ngã bội tuân bất lai phụ dị nhật hối chi vãn hĩ
僧明空治之愈拜爲國師,tăng minh không trị chi dũ bái vi quốc sư
又論奉使功陞寺卿仁嶺伯劉廷質爲吏部右侍郎福岩伯阮登爲户部右侍郎並加侯爵參政唐川子阮政爲太僕寺卿伯爵,Hựu luận phụng sứ công thăng Tự khanh Nhân Lĩnh bá Lưu Đình Chất vi Lại bộ Hữu thị lang Phúc Nham bá Nguyễn Đăng vi Hộ bộ Hữu thị lang tịnh gia hầu tước Tham chính Đường Xuyên tử Nguyễn Chính vi Thái bộc Tự khanh bá tước
是歲隋亡,thị tuế tuỳ vong
長机計曳山顛,trường kỷ ghế dài sơn đen
前𭓇生,tiền học sinh
今若舉之是違先帝旨也,Kim nhược cử chi thị vi tiên đế chỉ dã
浽𢚸埃扵𥪝𢚸麻𦋦,nỗi lòng ai ở trong lòng mà ra
翁修定㐱固蔑昆𡛔,ông tu định chỉn có một con gái
譜𠓨弹󰀎仍𣈜群𦭟,Phổ vào đàn ấy những ngày còn thơ
天覰即令家人昇詣永安門外固請扈駕,Thiên Thứ tức lệnh gia nhân thăng nghệ Vĩnh An môn ngoại cố thỉnh hộ giá
二十六日校定皇朝官制,nhị thập lục nhật hiệu định hoàng triều quan chế
我沉于泉尔山孕金我損于叢非利尔之寳也,ngã trầm vu tuyền nhĩ sơn dựng kim ngã tổn vu tùng phi lợi nhĩ chi bảo dã
誓言在初天地鬼神之已聽,Thệ ngôn tại sơ thiên địa quỷ thần chi dĩ thính
𠬠𨉟芒襘麻𠫾役咦,một mình mang gói mà đi việc gì
自然氣鋭𢧚頺,tự nhiên khí nhuệ nên đồi
賊燒焚宫室圖籍為之掃空,tặc thiêu phàn cung thất đồ tịch vi chi tảo không
妾𨄹鞋𫮇𡳶簝印,thiếp dạo hài lối cũ rêu in
欺𢞂󱪨𠺙󰬒堆拱𢞂,khi buồn sáo thổi kèn đôi cũng buồn
眉撑隴戢,mày xanh luống sụp
花婢㐌動㗂𠊛裊車,Hoa tì đã động tiếng người nẻo xa
景撑如𡳒𠊛鮮如𬁻,cảnh xinh như vẽ người tươi như giồi
𣈜𨍦固蔑𠊛󱚢𨅸𥚆𬢱𢪀𠊛󰅹塟低,ngày sau có một người vào đứng nhìn ngợi nghĩ người nào táng đây
史斈,sử học
運治共乱軫點𪰛朋些生枉固濫之,vận trị cùng loàn chỉn điểm thời bằng ta sinh uổng có làm chi
制渃碧隐𡽫撑人間固饒㝵得意,chơi nước biếc ẩn non xanh nhân gian có nhiều người đắc ý
師呐師沛娓呐娓咍,sư nói sư phải vãi nói vãi hay
天爵曰都督司㓂司馬皆故命大臣宜正已以率百官有所營為必循禮法不然則告奏而後行故臣等不可不言,Thiên Tước viết Đô đốc Tư khấu Tư mã giai cố mệnh đại thần nghi chính dĩ dĩ suất bách quan hữu sở dinh vi tất tuần lễ pháp bất nhiên tắc cáo tấu nhi hậu hành cố thần đẳng bất khả bất ngôn
船娄進細所尼幔朝,thuyền sau tiến tới thửa nơi màn triều
𨀈󱚢皮典外𡑝獴銅卞𠶂㗂𡂰㖂𡗶,bước vào vừa đến ngoài sân muông đồng bèn sủa tiếng rân dậy trời
𮗓辭󰆕詔匡越制曲以餞其辭曰祥光風好錦帆張遙望神僊復帝鄕,Giác từ quy chiếu Khuông Việt chế khúc dĩ tiễn kì từ viết Tường quang phong hảo cẩm phàm trương Dao vọng thần tiên phục đế hương
若,Nhược
唐漣豸真坤提,đường trơn trại chân khôn dè
肺𦟊,phế phổi
信𪝮,tín tin
本月十八日柳昇爲我軍所攻計墮於支陵野,bản nguyệt thập bát nhật liễu thăng vị ngã quân sở công kế đoạ ư chi lăng dã
𨑜,xuống
五月以王孫榮良侯鄭栐爲副将都督同知良郡公,ngũ nguyệt dĩ vương tôn vinh lương hầu trịnh vĩnh vi phó tướng đô đốc đồng tri lương quận công
昆桃卞敲𬰢儈頭朋蒸形鳩善,con đào bèn xịu mặt cúi đầu bằng chưng hình cưu thẹn
盖鈔者乃無用之物行於有用之民甚非愛民用才之意,Cái sao giả nãi vô dụng chi vật hành ư hữu dụng chi dân thậm phi ái dân dụng tài chi ý
威德定王整頓乾坤綱維治教專委欽差節制各處水歩諸營兼掌政權太尉晉國公鄭柄賛㐮治化振作文風深帷史記之中明是非而公好惡森乎華衮斧鉞之榮嚴寔為萬世衡鑑,uy đức Định Vương chỉnh đốn càn khôn cương duy trị giáo chuyên uỷ Khâm sai tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh kiêm Chưởng chính quyền thái uý Tấn quốc Công Trịnh Bính tán tương trị hoá chấn tác văn phong thâm duy sử kí chi trung minh thị phi nhi công hiếu ố sâm hồ hoa cổn phủ việt chi vinh nghiêm thực vi vạn thế hành giám
体尼抄確㐌眉泥,thấy nơi xao xác đã mày nề
𣖖鯨小底㤝空𢶸,chầy kình tiểu để xuông không đấm
𫩫桃𠳨槾細潙神京,ướm đào hỏi mận tới vời thần kinh
懺生硯筆𩄓塘𠓨試,sắm sanh nghiên bút rợp đường vào thi
寅寅援淨時㭲𣘃㐌𬕳梗槯散索,dần dần vén tạnh thời gốc cây đã trốc cành chồi tan tác
陳𦋦󰇾筆𡎢欧𠬠𨉓,trần ra dở bút ngồi âu một mình
漢蒼舊名火僣位六年餘,Hán Thương cựu danh Hoả tiếm vị lục niên dư
及聞文帝爲帝親塚置守邑歳時奉祀及厚賜其昆弟則又屈於漢於是宗廟饗之子孫保之非以德耶易曰謙尊而光卑而不可踰,cập văn văn đế vi đế thân trủng trí thủ ấp tuế thời phụng tự cập hậu tứ kì côn đệ tắc hựu khuất ư hán ư thị tông miếu hưởng chi tử tôn bảo chi phi dĩ đức da dịch viết khiêm tôn nhi quang ti nhi bất khả du
畨竹棋杄,phên trúc cài then
丙申五年宋端平元年春正月定内外文武官及宫殿陵廟名官俸例分税錢逐次頒給,bính thân ngũ niên tống đoan bình nguyên niên xuân chính nguyệt định nội ngoại văn võ quan cập cung điện lăng miếu danh quan bổng lệ phân thuế tiền trục thứ phân cấp
福意強腰歇則,phúc ấy càng yêu hết tấc
刼尼負刼娄𬁷,kiếp này phụ kiếp sau yêu
自𣈙怯𫔳房秋,Từ rày khép cửa phòng thu
丁亥七年宋大觀元年,Đinh Hợi thất niên Tống Đại Quan nguyên niên
𢲨𢲨蔞卷耳,hái hái rau quyển nhĩ
𢌌狹樣芇󰝅没𣘃,rộng hẹp dường nào cắm một cây
官員犯者,Quan viên phạm giả
𤽗黄卞哰几咍𣵰蒸𥪞㳥泡𢱎𡑪收歛𥙩,ngươi hoàng bèn rao kẻ hay lặn chưng trong sóng bào bới cát thu lượm lấy
塘賒渚𪟽吳󰍈,Đường xa chớ NGẠI Ngô Lào
群𣈜芇拱餘𣈜𧘇催,Còn ngày nào cũng dư ngày ấy thôi
穭梧󰑼姑豆苓豆苓󰑼英荼𤝞,lúa ngô là cô đậu nành đậu nành là anh dưa chuột
左核花榭右宮玉堂,tả cây hoa tạ hữu cung ngọc đường
帝因召阮弘裕擊阮敬等,Đế nhân triệu Nguyễn Hoằng Dụ kích Nguyễn Kính đẳng
州但乃甲叛,Châu Đản Nãi Giáp phản
聲赫赫靈濯濯從天揚破竹之威訊連连馘安安指日奏出車之捷,Thanh hách hách linh trạc trạc tòng thiên dương phá trúc chi uy tấn liên liên quắc an an chỉ nhật tấu xuất xa chi tiệp
昆𬑉和撑頭易泊,con mắt hoà xanh đầu dễ bạc
來意識渚執澄澄󰠱念妄駡群觸觸,lay ý thức chớ chấp chằng chằng nặng niềm vọng mựa còn xóc xóc
乖掉捇𨅸林欽,quai chèo xách đứng lom khom
阮信都羙雲榜仁智等皆伏誅,Nguyễn Tín Đô Mĩ Vân Bảng Nhân Trí đẳng giai phục tru
臣下過失薄示戒責不忍輟加笞辱有所措置從容閒暇未嘗大聲以色而天下亹亹從化,thần hạ quá thất bạc thị giới trách bất nhẫn xuyết gia si nhục hữu sở thố trí tòng dung nhàn hạ vị thường đại thanh dĩ sắc nhi thiên hạ vỉ vỉ tòng hoá
沒蒲餅󱭙蚤咹朱振蚤嫁𡥵朱,một bồ bánh rán tao ăn cho chán tao gả con cho
𨍦𦝄固󰬾突𧋆,sau lưng có ba nốt ruồi
尊帝爲太上皇皇后鄭氏爲皇太后,Tôn Đế vi Thái Thượng Hoàng Hoàng hậu Trịnh thị vi Hoàng Thái Hậu
兆,triệu
㕠𫀅中道麻推,song xem trong đạo mà suy
沙机𢧚買林𢬣凶徒,sa cơ nên mới lâm tay hung đồ
丙午四年明永曆二十年清康熙五年時莫孽敬宇竊㨿髙平茶毒方民,bính ngọ tứ niên minh vĩnh lịch nhị thập niên thanh khang hi ngũ niên thời mạc nghiệt kính vũ thiết cứ cao bằng trà độc phương dân
元封為安南國王及元敗衂心懷愧卒于北地,Nguyên phong vi An Nam quốc vương cập Nguyên bại nục tâm hoài quý tốt vu Bắc địa
水鳧越离苔弹咍悲咍吝罢𬞕劎咹,thuỷ phù vịt le đầy đàn hay bơi hay lặn bãi làn kiếm ăn
𧡊咹𧼌典𪰛奴胣,thấy ăn chạy đến thời no dạ
其二月完畢,kì nhị nguyệt hoàn tất
眾皆悅服不遣一鏃而沱江平,Chúng giai duyệt phục bất khiển nhất thốc nhi Đà Giang bình
娘哴詩興拱𢧚,nàng rằng thi hứng cũng nên
𢖵渃𤴬𢚸𡥵蟈蟈,nhớ nước đau lòng con cuốc cuốc
六月驩州献一角獸使員外郎陳應機王文慶遣于宋,lục nguyệt hoan châu hiến nhất giác thú sử viên ngoại lang trần ứng cơ vương văn khánh khiển vu tống
及其有國也殆六十七年之間所謂成如王莽終不免誅夷,Cập kì hữu quốc dã đãi lục thập thất niên chi gian sở vị thành như Vương Mãng chung bất miễn tru di
鎮撫字義武夫所能乎夫𣻟文仲尚𫎇孔子窃位之誅矧卿則賢才之路浚僥倖之原哉,trấn phủ tự nghĩa vũ phu sở năng hồ phu tăng văn trọng thượng mông khổng tử thiết vị chi tru thẫn khanh tắc hiền tài chi lộ tuấn nhiêu hạnh chi nguyên tai
𦖑𦋦吟䔲𠽆𠹽世芇,nghe ra ngậm đắng nuốt cay thế nào
㗂中国,tiếng trung quốc
漸堂茹𤿤潦𣱼大倉杶哿𭁈添穭苔,tiệm đường nhà bè lao đao đại thương đụn cả giữ thêm lúa đầy
帝曰此畏避克終也,Đế viết Thử uý tị Khắc Chung dã
𧵑迻噲𡮍𥙩𢚸没函新服𠄩封日程,của đưa gọi chút lấy lòng một hòm tân phục hai phong nhật trình
余嘗臨飱不食中夜撫󰥺涕泅交頤心腹如搗常以食肉寝皮茹肝飲血為恨也,dư thường lâm san bất thực trung dạ phủ chẩm thế tù giao di tâm phục như đảo thường dĩ thực nhục tẩm bì như can ẩm huyết vi hận dã
月娥󰑼𡛔矯公,nguyệt nga là gái kiều công
物品,vật phẩm
菓󰊳,quả mít
上皇腰酉店𣈗養餒特𡘯仕𣈙料筭,thượng hoàng yêu dấu đêm ngày dưỡng nuôi được lớn sẽ rày liệu toan
琮任事三年徵拜議郎使李進代之李進我交州人,tông nhiệm sự tam niên trưng bái nghị lang sử lí tiến đại chi lí tiến ngã giao châu nhân
張䋥弋𥺊󰡎𣘃扒貓咹𦧘埃咍󰑼之,giăng lưới rắc gạo dưới cây bắt mèo ăn thịt ai hay là gì
󱜺𠴗自󰅒𢖵𥙩𣈜,cúng giỗ từ nay nhớ lấy ngày
秋七月大水,Thu thất nguyệt đại thuỷ
停招媄𦲾麻疎固𣈜,đừng trêu mẹ mướp mà xơ có ngày
二十七日二帝車駕還京師,nhị thập thất nhật nhị đế xa giá hoàn kinh sư
今立定界限敢有違犯依律治罪,kim lập định giới hạn cảm hữu vi phạm y luật trị tội
軛𢏣,ách cong
蜍吒𣌋咏󰞴侯𫽄󰡊﨤沛媄𨍦燶𪹰,thờ cha sớm viếng khuya hầu chẳng may gặp phải mẹ sau nồng nàn
和󰑼𠊛𠁑𤂬鐄别朱,Hoạ là người dưới suối vàng biết cho
咤之聀重底朱累命,sá chi chức trọng để cho lụy mình
冲壕外壘散塃,trong hào ngoài luỹ tan hoang
附莫福源光寳五年,Phụ Mạc Phúc Nguyên Quang Bảo ngũ niên
原王,Nguyên Vương
我是近臣何事獨無乃攘其臂示之,Ngã thị cận thần hà sự độc vô Nãi nhưỡng kì tí thị chi
䈹𫇿,tủ thuốc
史臣吳士連曰徵氏憤漢守之虐奮臂一呼而,sử thần ngô sĩ liên viết trưng thị phẫn hán thú chi ngược phấn tí nhất hô nhi
贈太保,Tặng Thái bảo
𣋀𣈕落鐸蘿秋湧淶,sao mai lác đác lá thu rụng rời
萬寧𥉫𧡊𩂟𩂟,vạn ninh trông thấy mù mù
欺禫襘𣇜粓羮,khi đệm gối buổi cơm canh
𦹷𦼚𡉾,bụi lùm tum
糟粕𥺕𥽎,tao phách bã hèm
初睿宗后黎氏靈德之母黎季犛之從妹也,Sơ Duệ Tông hậu Lê thị Linh Đức chi mẫu Lê Quý Li chi tòng muội dã
月節制鄭松自督大兵畧定西道邉界出天関擊破羙良石室安山各縣,nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng tự đốc đại binh lược định Tây đạo biên giới xuất Thiên Quan kích phá Mĩ Lương Thạch Thất Yên Sơn các huyện
有直奏曰彼不為牖楚苦而恬然自服臣竊疑之朞月而文慶果得,hữu trực tấu viết bỉ bất vi dũ sở khổ nhi thiệt nhiên tự phục thần thiết nghi chi ki nguyệt nhi văn khánh quả đắc
﨤欺𡗉役苳荄亂𥪝𠀧府賊外𦊚方,gặp khi nhiều việc chông gai loạn trong ba phủ giặc ngoài bốn phương
𠰘𤞻毒𧋻於󰠲准尼,miệng hùm nọc rắn ở đâu chốn này
祖𩵽朔𥒦奴辰𨔈荒,tổ tôm xóc đĩa nó thì chơi hoang
半辰𫽄怛𧼋衛蹲踚,bán thì chẳng đắt chạy về tòn lon
𤤰𦖑𨍦𫏾別信,vua nghe sau trước biết tin
固爫之女丐命補𠫾,Có làm chi nữa cái mình bỏ đi
仕蹎𫴋渃蔑回𠊛些𣵰越別尼󰅹尋,sẩy chân xuống nước một hồi người ta lặn vớt biết nơi nào tìm
蒸變溪買南,chưng bến khe mé nam
𪽝𢚸鑿𥒥記鐄,Bởi lòng tạc đá ghi vàng
至是令軍騎衛上将軍范可永縊之,chí thị lệnh quân kị vệ thượng tướng quân phạm khả vĩnh ải chi
㐌停分萡坤填情鍾,Đã đành phận bạc khôn đền tình chung
𡎢𲂯軒梅吻𬦪𩨼,Ngồi tựa hiên mai vẫn tréo kheo
𨁪擒娘㐌𪭯𠓨襖巾,Giấu cầm nàng đã gói vào áo khăn
乙酉四年明嘉靖四年,Ất Dậu tứ niên Minh Gia Tĩnh tứ niên
范󰦛禮字󰔄卿新興御天縣人屋金華清閑登第時年一十七鄕會廷試皆第一世称󰦛禮三,phạm đôn lễ tự ngu khanh tân hưng ngự thiên huyện nhân ốc kim hoa thanh nhàn đăng đệ thời niên nhất thập thất hương hội đình thí giai đệ nhất thế xưng đôn lễ tam
莫使匡定公新郡公等督押四衛兵馬爲前隊先鋒西道營将為右翼兵馬南道營将為左翼兵馬東北二道營将為後隊兵馬,mạc sử khuông định công tân quận công đẳng đốc áp tứ vệ binh mã vi tiền đội tiên phong tây đạo dinh tướng vi hữu dực binh mã nam đạo dinh tướng vi tả dực binh mã đông bắc nhị đạo dinh tướng vi hậu đội binh mã
定都㨿險棟外番禺,định đô cứ hiểm đóng ngoài phiên ngu
凣有大赦詔令皆稱順天承運睿文英武大王號籃山洞主,Phàm hữu đại xá chiếu lệnh giai xưng Thuận Thiên Thừa Vận Duệ Văn Anh Vũ Đại Vương hiệu Lam Sơn động chủ
時瑞源縣太來𠕋人黎景純自稱癡人侯,thời thuỵ nguyên huyện thái lai sách nhân lê cảnh thuần tự xưng si nhân hầu
退𫢫𡗊役夌顔󰋇埃㑏邒道恒𠊚些,thói đời nhiều việc lăng nhăng mấy ai giữ đặng đạo hằng người ta
󰠲掣計𬮙愁𠦳腦,đâu xiết kể muôn sầu nghìn não
𫽄修時拱󰑼修買󰑼,Chẳng tu thì cũng là tu mới là
從之󰑼種灰醒,Tuồng chi là giống hôi tanh
㐌身入聖超凣,đã thân nhập thánh siêu phàm
秦滝𠬠带撑撑,sông tần một dải xanh xanh
至京初四日行祭禮其祭饌皆自北道賫送極為豊盛,Chí kinh sơ tứ nhật hành tế lễ kì tế soạn giai tự Bắc đạo tê tống cực vi phong thịnh
農樺魯𡨧撑鮮恰同,nông hoa lúa tốt xanh tươi khắp đồng
悲徐都𠖈本鄕,Bây giờ đua xuống bản hương
亇的撑厘,cá trích xanh rì
閣𢌌清鐘迻𢽼蟄,gác rộng thênh chuông đưa vài chặp
如有異論爲之改定,như hữu dị luận vi chi cải định
公彊辭咥張彊𠹚囒,công càng từ chối trương càng van lơn
宋臣𠳐命旨傳迲𠫾欣𣎃細沔海山,tống thần vâng mệnh chỉ truyền trẩy đi hơn tháng tới miền hải sơn
㕵𡅩𡅩偷店,uống dém dém thâu đêm
固󰠲麻吏󰑼𠊛險溇,có đâu mà lại là người hiểm sâu
𤾓𠄼吀亘膠山𠬠𠳒,trăm năm xin hẵng keo sơn một lờị
貴雅應制落韻被黜,Quý Nhã ứng chế lạc vận bị truất
掣包風景江州王維固筆𤳰图双台,xiết bao phong cảnh giang châu vương duy có bút vẽ đồ song thay
暠開城走過天德江竄于諒原,Cảo khai thành tẩu quá Thiên Đức giang Thoán vu Lạng Nguyên
夏六月以阮介勳為大行遣尚書左輔黎輔陳為水軍大将軍,Hạ lục nguyệt dĩ Nguyễn Giới Huân vi Đại hành khiển Thượng thư tả phụ Lê Phụ Trần vi thuỷ quân đại tướng quân
帝使設大檻於霪覃今西湖也以占城馴象為媒誘野象入其中親幸捕之,Đế sử thiết đại giám ư Dâm Đàm kim Tây Hồ dã dĩ Chiêm Thành thuần tượng vi mai dụ dã tượng nhập kì trung thân hạnh bổ chi
秋九月二十日太宰元晫及子元偰等誅日禮不克死之,thu cửu nguyệt nhị thập nhật thái tể nguyên trác cập tử nguyên tiết đẳng tru nhật lễ bất khắc tử chi
眜神如󱸚易侯󱸖庒,mắt thần như chớp dễ hầu kín chăng
󰏲諸徃古厥有明徵,Kê chư vãng cổ quyết hữu minh trưng
譖故𭛁兵以伐其邊,tiếm cố phát binh dĩ phạt kì biên
媚娘既嫁山精蜀王憤怒嘱其子孫必滅文郎而併其國,Mị Nương ký giá Sơn Tinh Thục vương phẫn nộ chúc kì tử tôn tất diệt Văn Lang nhi tinh kì quốc
𠄩边辰𡶀𡧲辰滝固沛低羅鐱𤿰空,hai bên thì núi giữa thì sông có phải đây là kẽm trống không
固宜總督重臣,Có nghi tổng đốc trọng thần
且冬寒江涸更兼春水方生嵐瘴将起兵不足食人思舊土誰與我同心戮力,Thả đông hàn giang hạc cánh kiêm xuân thuỷ phương sinh lam chướng tương khởi binh bất túc thực nhân tư cựu thổ thuỳ dữ ngã đồng tâm lục lực
於是共扶公藴升正殿立爲天子即位,Ư thị cộng phù Công Uẩn thăng chính điện lập vi thiên tử tức vị
哏𠽐𩈘玉,ngẩn ngơ mặt ngọc
㐱合囉蒸威𤍌𤈜𤈜,chỉn hợp ra chưng uy thiêng chới chới
丙申十六年元至正十六年春三月缺日干两日相盪,Bính Thân thập lục niê Nguyên Chí Chính thập lục niên xuân tam nguyệt khuyết nhật can lưỡng nhật tương đãng
大軍渡海抵龍鼻山,đại quân độ hải để long tị sơn
冬十月以誕日為壽天節,Đông thập nguyệt dĩ đản nhật vi Thọ Thiên tiết
聖賢𠀧𥗜濕魂花,thánh hiền ba chén nhấp hồn hoa
付默𬲇春撴𢱜,phó mặc gió xuân đun đẩy
𫇰,cũ
没𤳆𡥵次𣖢𢚸,một trai con thứ rốt lòng
是日夜元晫父子及天寕公主二子率宗室諸人入城誅日禮,thị nhật dạ nguyên trác phụ tử cập thiên ninh công chúa nhị tử suất tông thất chư nhân nhập thành tru nhật lễ
数量,số lượng
小姐拱固碑𣇞旦尼,Tiểu thư cũng có bây giờ đến nơi
至是大臣𬢱暗寫及本經四書義各一道用乖所學使免選補者少,Chí thị đại thần nghị ám tả cập bản kinh Tứ thư nghĩa các nhất đạo dụng quai sở học sử miễn tuyển bổ giả thiểu
鐺黒誘㘨,đương hắc nhọ nồi
先雨潤今陛下欲興師征討不庭而兵噐自動者是神人默會物類相應之兆,tiên vũ nhuận kim bệ hạ dục hưng sư chinh thảo bất đình nhi binh khí tự động giả thị thần nhân mặc hội vật loại tương ứng chi triệu
󱙃𨑮群󰟊韶光清清船吏育昂進程,chín mươi còn cữ thiều dương thênh thênh thuyền lại dọc ngang tiến trình
如勢芾,như thế nào
三月以金城公主嫁峯州牧黎宗順,Tam nguyệt dĩ Kim Thành công chúa giá Phong Châu mục Lê Tông Thuận
昆𬌥伵脿𩚵𤽗𤽸扽檜𤽗𡗉𩵜伵鮮,con trâu tớ béo cơm ngươi trắng đòn củi ngươi nhiều cá tớ tươi
玉渃底𠓨渃瀆時化𫥨𥪝,ngọc nước để vào nước đục thì hoá ra trong
十人造私船損費軍錢凣十八貫乞刑官對實按罪以懲其餘黎适奏曰臣本籃邑人󰪀自籃京回所有私船朽爛,thập nhân tạo tư thuyền tổn phí quân tiền phàm thập bát quán khất hình quan đối thực án tội dĩ trừng kì dư lê quát tấu viết thần bản lam ấp nhân nang tự lam kinh hồi sở hữu tư thuyền hủ lạn
降𬨠󱞄粉𠬠詞𦢳𫼳幅像没𣇞𪞷𠫾,dán lên vách phấn một tờ vai mang bức tượng một giờ ra đi
丙戌六年宋崇寕五年,Bính Tuất lục niên Tống Sùng Ninh ngũ niên
苦刀伤世坤卢坤忍,khổ đau thương thay khôn lo khôn nhẫn
㺧𧱅,heo sề
遣禮部尚書少尉蘭郡公阮實等持節捧金冊銀印拜左捷軍營太傅崇郡公鄭橋爲欽差節制各處水步諸營兼總内外平章軍國重事,khiển lễ bộ thượng thư thiếu uý lan quận công nguyễn thực đẳng trì tiết bổng kim sách ngân ấn bái tả tiệp quân dinh thái phó sùng quận công trịnh kiều vi khâm sai tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh kiêm tổng nội ngoại bình chương quân quốc trọng sự
宋人見其黨中有楊於者胷刺黑龍及蒲州首領五人知是我越人皆還之,Tống nhân kiến kì đảng trung hữu Dương ư giả hung thích hắc long cập Bồ Châu thủ lĩnh ngũ nhân tri thị ngã Việt nhân giai hoàn chi
其赦逆命我其伐,kì xá nghịch mệnh ngã kì phạt
常朝皇帝御黄袍衝天冠升金󰱑百官著常服圓領烏紗帽,thường triều hoàng đế ngự hoàng bào xung thiên quán thăng kim đài bách quan trước thường phục viên lĩnh ô sa mạo
招𥿠檜乃󱖮畑因芒買涅,gieo bó củi nảy bông đèn nhân mang mới nét
非朝廷之有也,phi triều đình chi hữu dã
八月朔帝御天安殿頒賜群臣秋夜,Bát nguyệt sóc đế ngự Thiên An điện ban tứ quần thần thu dạ
咍㘋󰠋拱浽貂,Hay hèn nhẽ cũng nối điêu
娘時寡部爫丕昆𤳇絆莂咹󱩮拯衝,nàng thì goá bụa làm vầy con trai bện bịt ăn mày chẳng xong
節𤾓𫷜𡝖補𠫾󰜋𣈗,tiết trăm năm nỡ bỏ đi một ngày
倐遭家禍莫覩成書,Thúc tao gia hoạ mạc đổ thành thư
𦝄𫅷獨地爫𫳵擒𦀊𫽄擬纀𠓨自然,trăng già độc địa làm sao cầm dây chẳng nghĩ buộc vào tự nhiên
言訖風雷帖,Ngôn hất phong lôi thiệp
𨑜時茹󰘂散情掣包,dưới thì nhà cửa tan tành xiết bao
𡽫渃圭𠊚㐱𨔍𨓡𣈙𢜏及伴丕𢚸𬂙,non nước quê người chỉn lạ lùng rày mừng gặp bạn phỉ lòng trông
嚙嚙催歇窖坤弹󰜏,xỉa xỉa thôi hết khéo khôn đàn bà
襖默免羅朱𦛋蔭,áo mặc miễn là cho cật ấm
刻𣇞蕩蕩如年䋦愁弋弋平沔𣷭賖,khắc giờ đằng đẵng như niên mối sầu dằng dặc bằng miền bể xa
議𢚸吏㤕車𢚸隊番,nghĩ lòng lại xót xa lòng đòi phen
辛卯七年元至元二十八年歲又大饑途多餓死,Tân Mão thất niên Nguyên Chí Nguyên nhị thập bát niên tuế hựu đại cơ đồ đa ngạ tử
㐌󰝂𠇮半㪯蚤,Đã đem mình bán cửa tao
怨恨𥉫𫥨泣每𥬧,oán hận trông ra khắp mọi chòm
誦詩三百使於四方不辱軍命廷琛有焉,tụng thi tam bách sứ ư tứ phương bất nhục quân mệnh đình thám hữu yên
克寬乃上表曰臣主黎氏是安南國王之胄憤逆臣莫氏僣奪不忍負千年之讐乃卧薪嘗膽思復祖宗之業以紹祖宗之迹,Khắc Khoan nãi thượng biểu viết Thần chủ Lê thị thị An Nam quốc vương chi trụ phấn nghịch thần Mạc thị tiếm đoạt bất nhẫn phụ thiên niên chi thù nãi ngoạ tân thường đảm tư phục tổ tông chi nghiệp dĩ thiệu tổ tông chi tích
設秋筵宴禮,thiết thu diên yến lễ
駡用𢵺󱪗捤撝𬬃絩,mựa dùng chạm trổ vẽ vời gấm thêu
陶雋之徒何以移㢤,đào tuấn chi đồ hà dĩ di tai
若按春秋之法定褒貶之公固當削卧朝之僞稱以誅逆賊去季犛之僣號以討奸臣然後正名分於當時扶綱常於萬世而史臣之謬可盡洗矣,nhược án xuân thu chi pháp định bao biếm chi công cố đương tước ngoạ triều chi nguỵ xưng dĩ tru nghịch tặc khử quý li chi tiếm hiệu dĩ thảo gian thần nhiên hậu chính danh phận ư đương thời phù cương thường ư vạn thế nhi sử thần chi mậu khả tận tẩy hĩ
陣唭蹽𦀊,trận cười leo dây
時禮官不能正之所謂自畢矣,thời lễ quan bất năng chính chi sở vị tự tất hĩ
象床㐱實棖牙棖中蓬見号󰑼合歡,tượng sàng chỉn thực giường ngà giường trong buồng kín hiệu là hợp hoan
八月裴榴奏一各衙門遷任之官其在勘詞訟簿牒未及交代待至他日再回交領煩人迎送致訟事阻滯,Bát nguyệt Bùi Lựu tấu Nhất các nha môn thiên nhiệm chi quan kì tại khám từ tụng bạ điệp vị cập giao đại đãi chí tha nhật tái hồi giao lĩnh phiền nhân nghinh tống trí tụng sự trở đái
八月莫兵果至擄掠方民沿河各縣人民流散,Bát nguyệt Mạc binh quả chí lỗ lược phương dân duyên hà các huyện nhân dân lưu tán
𠀧座接旨倍鐄𠇍𠳒𡅯𠼸𣱆黄㐌踈,ba toà tiếp chỉ vội vàng mấy lời ỏn ẻn họ hoàng đã thưa
尋仙底納印封侯,tìm tiên để nộp ấn phong hầu
𠃅楼員外𪪳󰜏𦋦𣦍,Mé sau viên ngoại ông bà ra ngay
國人尊服㱕之乞少恕罪,Quốc nhân tôn phục quy chi khất thiểu thứ tội
朕每思之事非得已其以金日朕自将討之,trẫm mỗi tư chi sự phi đắc dĩ kì dĩ kim nhật trẫm tự tương thảo chi
船悶埃争敵共,thuyền mọn ai tranh địch cùng
曰不死則已奚吿為,viết bất tử tắc dĩ hề cáo vi
𣞊𣙸如𡥵𦟋𦢞,xôn xốt như con bòi lõ
楚王陳判冲朝,sở vương trần phán trong triều
除些蒸󰮃𡑝意丕,chờ ta chưng trong sân ấy vậy
臣願得朝廷使臣徃報國主不然臣等有所言無憑信也,thần nguyện đắc triều đình sử thần vãng báo quốc chủ bất nhiên thần đẳng hữu sở ngôn vô bằng tín dã
戊午昌符二年明洪武十一年春正月選衛士,mậu ngọ xương phù nhị niên minh hồng vũ thập nhất niên xuân chính nguyệt tuyển vệ sĩ
擺摺𤝞,bẫy sập chuột
于時統領官副都将太保富郡公鄭根妙謀䧺斷鎮服群心故䏻杜惡逆於将萌殄寇攘於孔熾使人心不摇國家寧靖,vu thời thống lĩnh quan phó đô tướng thái bảo phú quận công trịnh căn diệu mưu hùng đoán trấn phục quần tâm cố năng đỗ ác nghịch ư tương manh điễn khấu nhương ư khổng sí sử nhân tâm bất dao quốc gia ninh tĩnh
䏾𦝄𣃣格梗橷,bóng trăng vừa cách cành dâu
越七日屍浮海上者十餘萬人,Việt thất nhật thi phù hải thượng giả thập dư vạn nhân
矣能積德底朱昆,hãy năng tích đức để cho con
至是命將守禦攻畧始得與宋通好,Chí thị mệnh tướng thủ ngự công lược thuỷ đắc dữ Tống thông hảo
虚空捤泣花𨷈坎世界冬𢧚玉没瓢,hư không vẫy khắp hoa muôn khóm thế giới đông nên ngọc một bầu
脱𬂙󰣦辣牟䏧咹之髙𢀲悌它爫牢,thoắt trông nhờn nhợt màu da ăn chi cao lớn đẫy đà làm sao
至是籍成點十五歲以上六十歲,Chí thị tịch thành điểm thập ngũ tuế dĩ thượng lục thập tuế
從之𠕋皇子日尊為東宫太子,tòng chi sách hoàng tử nhật tôn vi đông cung thái tử
渚衝調󰀩㐌滛眜湘,chưa xong điều nghĩ đã dào mạch tương
朱英要𨁪庒淶𢬣,cho anh yêu dấu chẳng dời tay
㝵假曳𤽗,người giả dại ngây
䊷肱𫃚特當𢮩仍󰑼,chài quăng buộc được đương co những là
𫳵固𤞻𡥵俸捽𢬣,sao có hùm con bỗng tuột tay
禅午𠄼句𦣰釀工圭何有,thiền ngỏ năm câu nằm nhãng trong quê hà hữu
察使,sát sứ
鋃鐺󰑼赤𫃚獴,lang đương là xích buộc muông
鉑,bạc
丁巳十二年宋慶三年,Đinh Tị thập nhị niên Tống Khánh tam niên
嘗定戶口國母私求一丁為勾當守度頷之户感切以頭點應也識其姓名貫址,Thường định hộ khẩu Quốc mẫu tư cầu nhất đinh vi câu đương Thủ Độ hàm chi hộ cảm thiết dĩ đầu điểm ứng dã thức kì tính danh quán chỉ
固𨒒糁鬼使𪮏扲樾瑟跳𢖖,có mười tám quỷ sứ tay cầm vọt sắt theo sau
渃牢彼猥闭喂底尙𪘵𤽸脇𠊛𪘵顛,nước sao bỉ ổi bấy ôi để thằng răng trắng hiếp người răng đen
壇,đàn
遣扱𢂎𪠞露旦宫,khiến gấp dù đi lộ đến cung
洞房迢迭󱋓瑁,động phòng dìu dặt chén mồi
潇洒自然珥歇命,tiêu sái tự nhiên nhẹ hết mình
命行遣同知大宗正寺梁元彪撤瑞璋大安諸宫殿甎瓦大材悉付慈廉南策等州運赴新都遭風沉,Mệnh Hành Khiển Đồng tri đại tông chính tự Lương Nguyên Bưu triệt Thuỵ Chương Đại An chư cung điện chuyên ngoã đại tài tất phó Từ Liêm Nam Sách đẳng châu vận phó tân đô tao phong trầm
是日阮弘裕󰁮兵擊綏於京城永昌曲浦復古等坊三戰不克,thị nhật nguyễn hoằng dụ cử binh kích tuy ư kinh thành vĩnh xương khúc phố phục cổ đẳng phường tam chiến bất khắc
㳥𪷧沛曲滝󰠃別牢,sóng cồn phải khúc sông cùng biết sao
詩文𡕷出詞臣之表,thi văn quýnh xuất từ thần chi biểu
方遣欽州刺史寗長真等以步騎萬餘出越裳,Phương khiển Khâm Châu Thứ sử Nịnh Trường Chân đẳng dĩ bộ kị vạn dư xuất Việt Thường
六月節制鄭松差諸将領兵分守上洪下洪快州順安慈山等府,Lục nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng sai chư tướng lĩnh binh phân thủ Thượng Hồng Hạ Hồng Khoái Châu Thuận An Từ Sơn đẳng phủ
是日帝御光洽殿蒄象鬪虎,thị nhật đế ngự quang hiệp điện quan tượng đấu hổ
払油﨤𣅶顯荣,chàng dầu gặp lúc hiển vinh
咍󰑼㐌莫𥙩恬之低,hay là đã mắc lấy điềm chi đây
導蕩平,đạo đãng bình
題󱚢𦊚𫳘𥪝碑浪官茹阮告𧗱㐌𥹰,đề vào bốn chữ trong bia rằng quan nhà nguyễn cáo về đã lâu
於是黎文靈黎銀等皆為察營救帝不從,Ư thị Lê Văn Linh Lê Ngân đẳng giai vị Sát doanh cứu đế bất tòng
南於工󱐤,nằm ở trong tróng
兹八月日禾榖方成天又降旱灾遠被郡國,Tư bát nguyệt nhật hoà cốc phương thành thiên hựu giáng hạn tai viễn bị quận quốc
勑旨官員進朝至端門外如遇雨日暫於東西两廊避雨,sắc chỉ quan viên tiến triều chí đoan môn ngoại như ngộ vũ nhật tạm ư đông tây lưỡng lang tị vũ
漢初呂后當春,hán xưa lữ hậu đương xuân
𦟐點臙脂𠤩糁勸,má điểm yên chi bảy tám khuyên
拱料󰘚粉朱耒㝵撑,cũng liều mặt phấn cho rồi ngày xanh
擼橛󰝡𧗱,nhổ cột đem về
𦊚边󱢛打如湄,bốn bên đấm đá như mưa
諸軍𦣰𩛜江溪𫀅𤇮柴時𧡊𤍇蔑𡋁,chư quân nằm đói giang khê xem bếp thầy thì thấy nấu một niêu
察察鐄芃𧂭菊苤苤鉑拂旗蘆,sát sát vàng bông giậu cúc phây phây bạc phất cờ lau
象羣仃伶鬭初遺,tuồng còn rành rạnh dấu sơ doi
卞定𣈜筭爫斫𠭤衛,bèn định ngày toan làm chước trở về
浮橋梂浽如波宁滝,phù kiều cầu nổi như phà giữa sông
今勑旨與𡐡臣議定田数級官君民等内自大臣以下至老弱孤寡南婦以上某類若干奏文并錢帛等議呈,Kim sắc chỉ dữ đại thần nghị định điền số cấp quan quân dân đẳng nội tự đại thần dĩ hạ chí lão nhược cô quả nam phụ dĩ thượng mỗ loại nhược can tấu văn tịnh tiền bạch đẳng nghị trình
賊不竹各䏻進乃折民房屋火攻之,Tặc bất trúc các năng tiến nãi triết dân phòng ốc hoả công chi
淘滝𨯹𡶀拱羅𤹘台,đào sông đục núi cũng là nhọc thay
梅骨格雪精神,Mai cốt cách tuyết tinh thần
朱𥼱碎沚朱𫩖碎𫫜,cho kẹo tôi chảy cho mồm tôi xơi
太師鄭檢乃回軍清華拜見帝于安塲行在献捷󰍶駐兵高密西都城之南,Thái sư Trịnh kiểm nãi hồi quân Thanh Hoa bái kiến Đế vu Yên Trường hành tại hiến tiệp tất trú binh Cao Mật Tây Đô thành chi Nam
𩈘堯眉舜熙熙𢆫𤤰敬祝髙齊泰山,mặt nghiêu mày thuấn hây hây tuổi vua kính chúc cao tày thái sơn
倍鐄芇及併𧵆併賒,Vội vàng nào kịp tính gần tính xa
及節曩浽巴南庄湄,gặp tiết nắng nôi ba năm chẳng mưa
在位二十七年壽帝沉幾先物同符漢光征伐四克比迹唐太,tại vị nhị thập thất niên thọ đế trầm cơ tiên vật đồng phù hán quang chinh phạt tứ khắc tỉ tích đường thái
威灵𨈒圣樣僊,uy linh vóc thánh dáng tiên
𡎢𢞂捽䏾咀𨱽,ngồi buồn vuốt bụng thở dài
媒宦姐娓𮗓緣拱差令節󰝡信逴𠶆,mụ hoạn thư vãi giác duyên cũng sai lệnh tiết đem tin rước mời
蔑伍蔑旗蔑校蔑㺔,một ngũ một cờ một hiệu một voi
𠬠𪮀東風仕𠺙󱋼,một ngọn đông phong sẽ thổi phào
宋以南海泰守沈渙爲刺史以叔獻爲寧遠軍司馬武平新昌二部太守,Tống dĩ Nam Hải Thái thú Thẩm Hoán vi Thứ sử dĩ Thúc Hiến vi Ninh viễn quân tư mã Vũ Bình Tân xương nhị bộ Thái thú
其雖叔父不識文字東馳西騖以扞盗賊不如且勸聖父權攝國政爲上皇後一二年天下一統復政二郎,Ngã tuy thúc phụ bất thức văn tự đông trì tây vụ dĩ hãn đạo tặc bất như thả khuyến thánh phụ quyền nhiếp quốc chính vi thượng hoàng hậu nhất nhị niên thiên hạ nhất thống phục chính nhị lang
行幸不從駕者杖亦如之刺靣十字,Hành hạnh bất tòng giá giả trượng diệc như chi thích diện thập tự
呐耒耒吏咹𠳒特𣦍,Nói rồi rồi lại ăn lời được ngay
智戈󰁰買可浪𢧚倚𥙩儒侯等賢,trí qua mười mới khả rằng nên ỷ lấy nho hầu đấng hiền
詔繫獄並收季暄勘合,chiếu hệ ngục tịnh thu quý huyên khám hợp
双双𠓨畧𡑝花𥛉跪,song song vào trước sân hoa lạy quì
冷了𢝙之盎𡎝坡,lạnh lẽo vui chi áng cõi bờ
冬十月頒花樣補子畫圖凣禽獸色物公侯伯駙馬並畫一文武正品畫一從品畫二風憲堂上官畫一分司畫二雲河山水花木等件繁殺多少隨意制作不拘泥青黄亦白金碧緣等彩色官樣從宜繡造亦不心一槩金緣如雲河如山水禽獸用金線亦許,Đông thập nguyệt ban hoa dạng bổ tử hoạ đồ phàm cầm thú sắc vật công hầu bá phò mã tịnh hoạ nhất văn vũ chính phẩm hoạ nhất tòng phẩm hoạ nhị phong hiến đường thượng quan hoạ nhất phân ti hoạ nhị vân hà sơn thuỷ hoa mộc đẳng kiện phồn sát đa thiểu tuỳ ý chế tác bất câu nệ thanh hoàng diệc bạch kim bích duyên đẳng thái sắc quan dạng tòng nghi tú tạo diệc bất tâm nhất khái kim duyên như vân hà như sơn thuỷ cầm thú dụng kim tuyến diệc hứa
卞齋戒澮浸,bèn chay giới gội tắm
時哀牢各忙外言歸國而反覆不定故朝廷因各置官以管監之,Thời Ai Lao các mường ngoại ngôn quy quốc nhi phản phú bất định cố triều đình nhân các trí quan dĩ quản giám chi
𦛌蟳隊段如絲𦇒排,Ruột tằm đòi đoạn như tơ rối bời
定文武官年深無過犯者陞職爵有差,định văn võ quan niên thâm vô quá phạm giả thăng chức tước hữu sai
元大曆二年春二月七日𠕋東宫太子旺為皇太子,nguyên đại lịch nhị niên xuân nhị nguyệt thất nhật sách đông cung thái tử vượng vi hoàng thái tử
儈頭跪𠓀𡑝花,Cúi đầu quì trước sân hoa
信鴈刎𦲿詩排迻𠊛󰘇𠓀逴𠊛󰘇𡢐,tin nhạn vẩn lá thơ bời đưa người cửa trước rước người cửa sau
於如茹村靑鄰,ở nhờ nhà thôn thanh lân
累遷至翰林學士奉旨兼審刑院使,Luỵ thiên chí hàn Lâm học sĩ phụng chỉ kiêm thẩm hình viện sứ
二十二日命入,nhị thập nhị nhật mệnh nhập
刘基扲梞𠊛和迍垠,lưu cơ cầm gậy người hoà đón ngăn
節制之兵方鷹陽而虎闞逋迯之眾已蟻潰而麕驚,tiết chế chi binh phương ưng dương nhi hổ hám bô đào chi chúng dĩ nghị hội nhi quân kinh
堪之天下㗂吨𠸦,kham chi thiên hạ tiếng đồn khen
焒城𬇚亇𠯇趨裊󰔙麻𫄓時𪂲坤咹,lửa thành ao cá dẫy xô nếu trai mà mắc thì cò khôn ăn
如明年予死而母后襄成事曰襄事不猶愈於徒死乎夫吉禮凶禮必須擇日重其事也𡸈陰陽家拘泥禍福之謂哉卒行塟禮,Như minh niên dư tử nhi mẫu hậu nhượng thành sự viết nhượng sự bất do dũ ư đồ tử hồ Phu cát lễ hung lễ tất tu trạch nhật trọng kì sự dã há âm dương gia câu nệ hoạ phúc chi vị tai Tốt hành táng lễ
洟涖渃𤂬箕,ri rỉ nước suối kia
壬申二年宋嘉五年,Nhâm Thân nhị niên Tống Gia ngũ niên
𤽗黄卞感疾𤸭𠻇恍惚瀲瀲拯省,ngươi hoàng bèn cảm tật rồ dại hoảng hốt lịm lịm chẳng tỉnh
扒𠳒呌渚淶之麻𠁀,Bớt lời kêu chớ lây chi mà đời
帝作詩以餞之,Đế tác thi dĩ tiễn chi
乃以副都御史陳瑋爲吏部左侍郎禮部右侍郎杜克敬爲吏部右侍郎吏科都給事中阮惟曉爲僉都御史,Nãi dĩ Phó đô Ngự sử Trần Vĩ vi Lại bộ Tả thị lang Lễ bộ Hữu thị lang Đỗ Khắc Kính vi Lại bộ Hữu thị lang Lại khoa Đô cấp sự trung Nguyễn Duy Hiểu vi Thiêm đô Ngự sử
北邊帥臣黄碩驛奏明漢戰於龍州凴祥,bắc biên soái thần hoàng thạc dịch tấu minh hán chiến ư long châu bằng tường
傕唭𦵚吏𤶑眉柳,thôi cười nụ lại nhăn mày liễu
𡎢㐌安,ngồi đã yên
師長,sư trưởng
󰬳𧺃𣠲,giền đỏ rễ
師𧗱師瘖相思瘖鄰瘖六朱師󱰜頭,sư về sư ốm tương tư ốm lăn ốm lóc cho sư trọi đầu
官大夫㝵君子渚𥙩些爫固磊,quan đại phu người quân tử chớ lấy ta làm có lỗi
以阮󰉎爲海陽承宣使,dĩ nguyễn xao vi hải dương thừa tuyên sứ
瑰蓮每𩋧蓮瓦清世,ngói sen mũi hài liên ngoã thanh thay
丙申七年宋政和六年夏六月僧徐道幸尸觧於石室山寺石七縣名即今之寕山縣名𫢋跡山乃徐道行來逰時見山洞中素石有人足跡道行以其足跡印之符合俗傳道幸尸觧,Bính Thân thất niên Tống Chính Hoà lục niên Hạ lục nguyệt tăng Từ Đạo Hạnh thi giải ư Thạch Thất sơn tự Thạch Thất huyện danh tức kim chi Ninh Sơn huyện danh Phật Tích sơn Nãi Từ Đạo Hạnh lai du thời kiến sơn động trung tố thạch hữu nhân túc tích Đạo Hạnh dĩ kì túc tích ấn chi phù hợp tục truyền Đạo Hạnh thi giải
𠰺浪囂乙唏枚朝秋󰟯共𢧚醝朝𠊚,dạy rằng hiu hắt hơi may chiều thu dường cũng nên say chiều người
昌晋王敦以王諒爲刺史使攻梁碩,Xương Tấn Vương Đôn dĩ Vương Lượng vi Thứ sử sử công Lương Thạc
何氏徑情直行至欽酖殉死雖云過矣然於人所難而易之亦難能也,hà thị kinh tình trực hành chí khâm đam tuẫn tử tuy vân quá hĩ nhiên ư nhân sở nan nhi dị chi diệc nan năng dã
銀二十兩以為他日之期𡸈有此一小事而賞哉,ngân nhị thập lượng dĩ vi tha nhật chi kì khởi hữu thử nhất tiểu sự nhi thưởng tai
若此昔王提卒尔等不能立其子而立賁該尔等又不能引君當道敬事大國以至敗亡,nhược thử tích vương đề tốt nhĩ đẳng bất năng lập kì tử nhi lập bí cai nhĩ đẳng hựu bất năng dẫn quân đương đạo kính sự đại quốc dĩ chí bại vong
嗔保所詳特別𢖀歇丕,xin bảo thửa tường được biết suốt hết vậy
六月補官男自六品至三品為親隋各局二,lục nguyệt bổ quan nam tự lục phẩm chí tam phẩm vi thân tuỳ các cục nhị
令大将阮雷等賫書諭古弄西都二城,lệnh đại tướng nguyễn lôi đẳng tê thư dụ cổ lộng tây đô nhị thành
嘆浪渚特󰋇回,than rằng chưa được mấy hồi
伯牧之任宜擇清流,Bá mục chi nhiệm nghi trạch thanh lưu
催朝,thôi chầu
涓尼危苦𢖵尼郎𢀭,quen nơi nguy khó nhớ nơi sang giàu
匿𢚸尋典共和爫碎,nức lòng tìm đến cùng hoà làm tôi
明人復振,Minh nhân phục chấn
𥙩𡨸誕達𠸜朱所昆,lấy chữ đản đặt tên cho thửa con
卞援襜𬖆制窒所盃囒,bèn vén xiêm rông chơi rất thửa vui lờn
黄福請拨土官職田隨其品秩召人佃種收租代禄流官聽供兵種田收榖䦕之食米,Hoàng Phúc thỉnh bạt thổ quan chức điền tuỳ kì phẩm trật triệu nhân điền chủng thu tô đại lộc lưu quan thính cúng binh chủng điền thu cốc quan chi thực mễ
𨕭𢜠甚獵𫅷奴敢吀上憲恕朱特𢘾,lên mừng chậm chạp già nua dám xin thượng hiến thứ cho được nhờ
丕辰𡎝天堂寬寬𠤆𨀈𨖲准地獄󰵅󰵅毛尋𣍋,vậy thì cõi thiên đường khoan khoan chớ bước lên chốn địa ngục chóng chóng mau tìm xuống
沫𧗱唏𪹷㐌唯唯,mát về hơi nắng đã doi doi
乙娘蘂卿丕,ắt nàng nhị khanh vậy
使天下之民男或無衣女或無裳𰙔唱之席不復置婚姻之禮不復備養生送死無所資飲食日用無所給貧弱氓隷昆虫草木俱不得遂其生,sử thiên hạ chi dân nam hoặc vô y nữ hoặc vô thường ca xướng chi tịch bất phục trí hôn nhân chi lễ bất phục bị dưỡng sinh tống tử vô sở tư ẩm thực nhật dụng vô sở cấp bần nhược manh lệ côn trùng thảo mộc cụ bất đắc toại kì sinh
其人即俱占寨主帝令段汝諧𡧸與之約,kì nhân tức câu chiêm trại chủ đế lệnh đoàn nhữ hài mật dữ chi ước
料身時拱沛料世催,Liều thân thì cũng phải liều thế thôi
畑銀𤒘玉叱𡗊𤍶尼󱘰洞燒添𤎐濃,đèn ngân đuốc ngọc rất nhiều loà nơi cửa động thiêu thêm nực nồng
起復吏部左侍郎梁得朋兼東閣𭓇士入侍經筵固辭不受,khởi phục lại bộ tả thị lang lương đắc bằng kiêm đông các học sĩ nhập thị kinh diên cố từ bất thụ
子安尊為布盖大王俗謂父曰布母曰盖故以為名焉,tử an tôn vi bố cái đại vương tục vị phụ viết bố mẫu viết cái cố dĩ vi danh yên
咍󰑼苦幸漿茄,hay là khổ hạnh tương cà
及我太祖髙皇帝除殘僞官有惡名者尽誅之果如其,cập ngã thái tổ cao hoàng đế trừ tàn nguỵ quan hữu ác danh giả tận tru chi quả như kì
󰘚𫯝𣃣塊𠃅軒几奔𠊚半𢄂番闰闲,mặt trời vừa khỏi mái hiên kẻ buôn người bán chợ phiên nhộn nhàng
歇罪五逆朱朋這珊,hết tội ngũ nghịch cho bằng giá tan
諱崇䌫涇陽王之子也,huý sùng lãm kinh dương vương chi tử dã
強嗷喭浽強魚󰡢󰟯,Càng ngao ngán nỗi càng ngơ ngẩn dường
抶𬂌抪󱦀𢷂󱭞乖鈆離卑真虐真吹只為碎󱳮算每事,thắt lưng bó củi xắn váy quai cồng le te chân ngược chân xuôi chỉ vì tôi lo toan mọi sự
𣛨䋥默埃啉杜𣷷󱏹繚尸几㕸吹𡹞,chèo lưới mặc ai lăm đỗ bến buồm lèo thây kẻ rắp xuôi ghềnh
𡞖妥,đĩ thõa
皇王為大元帥討都金常新平原等州奉乾王為京師琉守,Hoàng Vương vi Đại nguyên soái thảo Đô Kim Thường Tân Bình Nguyên đẳng châu Phụng Càn Vương vi Kinh sư lưu thủ
核意實𤍌,cây ấy thực thiêng
𧵑侼𡘮𠬠𡊰𨑮侼駭群唭侼𣜾𥙩朱,của bụt mất một đền mười bụt hãy còn cười bụt chửa lấy cho
丐語押外,cái ngữ ép ngoài
像涅骨鎫縈沈蒸𥪞𦀊𤐜𦹵繚,tượng nát cốt mềm quanh chìm chưng trong dây khói cỏ leo
臣謹已攝節度行軍司馬權領州軍事,Thần cẩn dĩ nhiếp Tiết độ hành quân tư mã quyền lĩnh châu quân sự
隻󰬢,chiếc nốc
其買物者亦不得雜用鉛錫破鈌錢,kì mãi vật giả diệc bất đắc tạp dụng duyên tích phá quyết tiền
來矣,lai hĩ
𤤰卞𧥾㖂買咍,vua bèn thức dậy mới hay
以致眾論弗諧民務生弊者吏科送問治罪,dĩ trí chúng luận phất hài dân vụ sinh tệ giả Lại khoa tống vấn trị tội
枚和韻𫠓匕和韻枚,Mai hòa vận điểu điểu hòa vận mai
状元跪畧陛𧏵,Trạng nguyên quỳ trước bệ rồng
𤓢𣎃𠀧㹥𫅷𠻗𥚇,nắng tháng ba chó già lè lưỡi
積德朱昆欣積𧵑,tích đức cho con hơn tích của
鄧舍社阮文光以欠點得預󰱇乃削去其名,Đặng Xá xã Nguyễn Văn Quang dĩ khiếm điểm đắc dự tuyển nãi tước khử kì danh
吝蹺𡶀假𠫾妄,Lần theo núi giả đi vòng
𤽗拯沛妖精𥪞𡶀神魅外内,ngươi chẳng phải yêu tinh trong núi thần mị ngoài nội
九月真臘人㓂乂安至𩅗濕山會暑濕多瘴死遂自潰,Cửu nguyệt Chân Lạp nhân khấu Nghệ An chí Vụ Thấp sơn hội thử thấp đa chướng tử toại tự hội
帝從耒言其命遂寝,Đế tòng Lỗi ngôn kì mệnh toại tẩm
𡽫渃,non nước
帝怜其貧賜田二十畆命陳世興賫帖與之,đế liên kì bần tứ điền nhị thập mẫu mệnh trần thế hưng tê thiếp dữ chi
九月詔内外官考覈所𬋩属有供結者留在家不着役者出之,cửu nguyệt chiếu nội ngoại quan khảo hạch sở quản thuộc hữu cúng kết giả lưu tại gia bất trước dịch giả xuất chi
唭浪知己𠓀𡢐󰋇𠊛,Cười rằng Tri kỉ trước sau mấy người
篆等度不能走乃折毀舊營秋兵㨿險先告急於黎禮黎戦黎熾,Triện đẳng độ bất năng tẩu nãi triết huỷ cựu doanh thu binh cứ hiểm tiên cáo cấp ư Lê Lễ Lê Chiến Lê Xí
󰟭𣌉㗂䳽㗂弹逍遙,Sớm khuya tiếng hạc tiếng đàn tiêu dao
𤽗仲逵涓所特拯耒兑事恪,ngươi trọng quỳ quen thửa được chẳng rỗi đoái sự khác
勾対諫節,câu đối dán tết
天威如指偏方臣父願為向導萬死不辭寸功願報,thiên uy như chỉ thiên phương thần phụ nguyện vi hướng đạo vạn tử bất từ thốn công nguyện báo
𠰺迻法宝郎候師兄,Dạy đưa pháp bảo sang hầu sư huynh
卞𢱜船蹺邊岸,bèn đẩy thuyền theo bên ngạn
春正月起二閣于延和内,xuân chính nguyệt khởi nhị các vu diên hoà nội
油林種紙共包侖針,dẫu trăm giống chỉ cũng vào trôn kim
𭛁御厙金幣頒賜百僚有差,phát ngự khố kim tệ ban tứ bách liêu hữu sai
几外󰏙𠻗𥚇庄羅拯𫶺𢜝,kẻ ngoài xem lè lưỡi chăng là chẳng nghèo sợ
令同知阮滿隊長阮雷賫書徃西都古弄二城撤圍以二城未下故也,lệnh đồng tri nguyễn mãn đội trưởng nguyễn lôi tê thư vãng tây đô cổ lộng nhị thành triệt vi dĩ nhị thành vị hạ cố dã
𤵺牢𤵺𫡦𨑮𠁀注圭,dại sao dại chín mươi đời chú quê
院喝拯永朋院僧,viện hát chẳng vắng bằng viện tăng
𤾓炶𧍈庒平𠬠𣔩𤒘,trăm đom đóm chẳng bằng một bó đuốc
𣴛渃,nhúng nước
抵鵶輞𠀧杶渃些,để ác võng ba đòn nước ta
立茌燕冷楼空,xập xè én liệng lầu không
埃埃拱𡃍󰘚㝵󰟁良,AI AI CŨNG GỚM MẶT NGƯỜI vô lương
耒,rồi
固欺層阁𬦪𨇉,có khi tầng gác cheo leo
󰝡典准於時蔑牀永𨤔茹𦊚壁空,đem đến chốn ở thời một giường vắng vẻ nhà bốn vách không
自𨕭𦢳左麻摶戈𠁑𦡥𢬣右,từ trên vai tả mà chuyền qua dưới nách tay hữu
𢞂每餒𢚸陀克快,buồn mọi nỗi lòng đà khắc khoải
𨒒㝵𣃣細隘同,Mười ngày vừa tới ải Đồng
名甲史失其姓下蒼梧馳義侯貴名貴史𭛁失其姓夜郎兵下牂牁江咸會番禺,danh giáp sử thất kì tính hạ thương ngô trì nghĩa hầu quý danh quý sử phát thất kì tính dạ lang binh hạ tường kha giang hàm hội phiên ngung
上曰爾子幾人乎對曰臣之殘息有十餘人,Thượng viết Nhĩ tử cơ nhân hồ Đối viết Thần chi tàn tức hữu thập dư nhân
倢倢和團炵𤒘鳯,tiệp tiệp hoà đoàn chong đuốc phượng
立蛰邊江𬙞糁茄𡗶收䏾鵶豸他羅,lấp xấp bên giang bảy tám nhà trời thâu bóng ác giãi tha la
又遣其妻兄周範往諭之曰匹夫相許猶䏻存信卿靣許朕𡸈得皆之宜可早行三年必召朕不食言,hựu khiển kì thê huynh chu phạm vãng dụ chi viết thất phu tương hứa do năng tồn tín khanh diện hứa trẫm khởi đắc giai chi nghi khả tảo hành tam niên tất triệu trẫm bất thực ngôn
吳昌熾以正統書吳是之後也,ngô xương xí dĩ chính thống thư ngô thị chi hậu dã
𣹕汲𣹕頭𣹕古,lút ngập lút đầu lút cổ
㝵𡢐別固﨤堆庒󰑼,ngày sau biết có gặp đôi chăng là
免󰑼論院𨃴頭,miễn là trọn vẹn gót đầu
𣦰徐𦼔𦹵細茄鐄匡樸工命特澮𢀨,trải từ lều cỏ tới nhà vàng khuôn vóc trong mình được gội sang
大司徒黎察等見其多殺心难之帝以問承旨阮廌廌對曰法令不如仁義亦明矣,Đại tư đồ Lê Sát đẳng kiến kì đa sát tâm nạn chi đế dĩ vấn thừa chỉ Nguyễn Trãi Trãi đối viết Pháp lệnh bất như nhân nghĩa diệc minh hĩ
方威惠素著及至日南眾聚萬餘人相率諸方降,Phương uy huệ tố trứ cập chí Nhật Nam chúng tụ vạn dư nhân tương suất chư Phương hàng
別穷埃𤏣曲浽,biết cùng ai tỏ khúc nhôi
固𪦲辰摕𫇰𫥨𪦲底𥪝茄𬞰底外𡑝,có mới thì đẩy cũ ra mới để trong nhà cũ để ngoài sân
獄㗁,ngúc ngắc
歆刀皮𤎜𣈜梅,HÔM DAO vừa rạng ngày mai
吒刧塘修牢𢴑𢬢,cha kiếp đường tu sao lắt léo
󰱥今爾等凡在内官各衙門告贓不法貟人及一切公務利害從該知所按問施行,Kế kim nhĩ đẳng phàm tại nội quan các nha môn cáo tang bất pháp viên nhân cập nhất thiết công vụ lợi hại tòng cai tri sở án vấn thi hành
臨淄󰋇度𠫾󰡲埮𣾺,Lâm tri mấy độ đi về dặm khơi
𤑟𤉜技𩯀蹎絲每𠳒,rõ ràng kẽ tóc chân tơ mọi lời
矯公坤押月娥,kiều công khôn ép nguyệt nga
𡮨塘名利𫽄奚步綿,mảy đường danh lợi chẳng hề bậu men
𤞻𤍌吝呂隐身𡽫藏,hùm thiêng lần lữa ẩn thân non tàng
二月改元大定元年,nhị nguyệt cải nguyên đại định nguyên niên
姉㛪懺所步行制春,Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân
於坦枯箕蚤遣眉踷跩,ớ đất khô kia tao khiến mày trở dậy
渃茹凭達瓯鐄,nước nhà vững đặt âu vàng
喃羮喃𩻐,nêm canh nêm mắm
吏強迷𢠨心神吏強𥪸朗秦銀𫽄𦋦,lại càng mê mẩn tâm thần lại càng đứng lặng tần ngần chẳng ra
墨鋌催墨顛犛,mặc đĩnh thỏi mực đen sì
滝溇渃濁瀘瀘,sông sâu nước đục lờ lờ
動𢱜,động đậy
𭡏圭蹺𦰟𩄲秦賒賒,Hồn quê theo ngọn mây Tần xa xa
粃𢝙催拱性𡗶別𫳵,tẻ vui thôi cũng tính trời biết sao
常日,thường nhật
㝵主舘𩦓廉逴接,người chủ quán mở rèm rước tiếp
浪碎㤕胣弹󰜏,Rằng Tôi chút DẠ đàn bà
或千或侈刀伤林葉,hoặc xiên hoặc xỉa đau thương trăm dịp
𨧰鑊扲,quai vạc cầm
甲戌帝幸籃京太后諸王皆從行,Giáp tuất đế hạnh Lam kinh Thái hậu chư vương giai tòng hành
鷄殺女亦子,kê sát nữ diệc tử
虶虶餒蝒呵蒙忌󰬙,vò vò nuôi nhện há mong cậy nhờ
長㦸逆之大破元等殺元以前所得船貨寶反土物錦數千疋遺扶嚴賊帥良齊,trường kích nghịch chi đại phá nguyên đẳng sát nguyên dĩ tiền sở đắc thuyền hoá bảo phản thổ vật cẩm sổ thiên sơ di phù nghiêm tặc soái lương tề
㐌𧵆之固調賒,Đã gần chi có điều xa
王其欽㢤,Vương kì khâm tai
禮求爫𬮌茹拯堵,lễ cầu làm cửa nhà chẳng đủ
時㐌簪技瓶淶包𣇞,thì đà trâm gãy bình rơi bao giờ
吴文通將出朝臣㸔,Ngô Văn Thông tương xuất triều thần khán
九月吏科都給事中楊德簡奏言臣等奉查洪德七年間勑㫖國子監生三舍生年三十以上本官方得保󰱇除用八年間勑㫖崇文舘秀林,cửu nguyệt lại khoa đô cấp sự trung dương đức giản tấu ngôn thần đẳng phụng tra hồng đức thất niên gian sắc chỉ quốc tử giám sinh tam xá sinh niên tam thập dĩ thượng bản quan phương đắc bảo tuyển trừ dụng bát niên gian sắc chỉ sùng văn quán tú lâm
朕夙夜在念尙慮地遠民繁化有不浹不得以被國家愛養恩澤,Trẫm túc dạ tại niệm thượng lự địa viễn dân phồn hoá hữu bất tiếp bất đắc dĩ bị quốc gia ái dưỡng ân trạch
上皇方圖登其寨城倣漢武登单于󰉟故事及親征分命昭義侯負螟領軍由清化道以應官軍仍論之曰占昭寨已有降約必待官軍,Thượng hoàng phương đồ đăng kì trại thành phỏng Hán Vũ đăng đơn vu đài cố sự cập thân chinh phân mệnh Chiêu Nghĩa hầu phụ Minh lĩnh quân do Thanh Hoá đạo dĩ ứng quan quân những luận chi viết Chiêm Chiếu trại dĩ hữu hàng ước tất đãi quan quân
𬂙𦝄𦓡𢢆貝𡗶,trông trăng mà thẹn với trời
𧃵𨐮𰿘分,đắng cay muôn phần
吻羣噡𦧘噡𥸷,vẫn còn thèm thịt thèm xôi
断膓吏論󰘚㝵󰀡綠,Đoạn trường lại CHỌN mặt người vô duyên
朝春易遣󰞺秋礙顒,Chiều xuân dễ khiến nét thu ngại ngùng
陳紀憲宗皇帝諱旺明宗次子嫡母憲慈宣聖皇太后親生母明慈皇太妃黎氏也,Trần Kỷ Hiến Tông Hoàng Đế huý Vượng Minh Tông thứ tử đích mẫu Hiến Từ Tuyên Thánh Hoàng Thái Hậu thân sinh mẫu Minh Từ Hoàng Thái Phi Lê thị dã
𠦳𢆥群買丐春撑,nghìn năm còn mãi cái xuân xanh
對曰不聽臣言故至此,Đối viết Bất thính thần ngôn cố chí thử
涓𢚸契濶󱋓𡅳樁,quen lòng khế khoát chén khuyên thông
𦥃茹𧡊媄󱼗󰵼,đến nhà thấy mẹ thon cằn
娘𪮏󰋇丿威𤞻躡則𥚇隊吝󰕛蜆雷,nương tay mấy phút uy hùm nép tắc lưỡi đòi lần chúng kiến lôi
拱𫥨妓鐸,cũng ra đĩ rạc
己亥彰聖嘉慶元年宋嘉祐四年,kỉ hợi chương thánh gia khánh nguyên niên tống gia hựu tứ niên
迻払典𠓀佛堂,Đưa chàng đến trước Phật đường
𣈕𡢐英𠸕繩𦟋𠰚,mai sau anh dặn thằng bòi nhé
三月以杜子澄為御史大夫,Tam nguyệt dĩ Đỗ Tử Trừng vi Ngự sử đại phu
再分差官持節捧銀冊并印拜恊義營太尉嵩郡公鄭橒爲嵩岳公開府曰恊義府扶義營太尉勇郡公鄭稭爲勇禮公開府曰扶義府勝義營太傅瓊郡公鄭棣爲瓊巖公開府曰勝義府,Tái phân sai quan trì Tiết bổng ngân sách tịnh ấn bái Hiệp nghĩa dinh Thái uý Tung quận công Trịnh Vân vi Tung Nhạc công khai phủ viết Hiệp Nghĩa phủ Phù Nghĩa dinh Thái uý Dũng quận công Trịnh Khải vi Dũng Lễ công khai phủ viết Phù Nghĩa phủ Thắng Nghĩa dinh Thái phó Quỳnh quận công Trịnh Lệ vi Quỳnh Nham công khai phủ viết Thắng Nghĩa phủ
至生來令我曰聞所不聞,Chí sinh lai lệnh ngã viết văn sở bất văn
是時吏部類銓除内外各職付下朝臣議,Thị thời Lại bộ loại thuyên trừ nội ngoại các chức phó hạ triều thần nghị
𥙩特𡥵侯時奴倡,lấy được con hầu thì nó sướng
搛䋥,gom lưới
紀元,kỷ nguyên
帝御小舟就太尉日皎船問計,đế ngự tiểu chu tựu thái uý nhật hiệu thuyền vấn kế
典茄𡥵哭如󱸗,đến nhà con khóc như ri
底𥹰𣈜奴𪹯燖𤆸,để lâu ngày nó tập tầm tâm
岡東文憲侯缺名佐聖太師日燏之子一作弟欲傾皇后而立皇子旺乃賂國瑱家臣陳缶以黄金百两使誣訴國瑱以謀反事,cương đông văn hiến hầu khuyết danh tá thánh thái sư nhật duật chi tử nhất tác đệ dục khuynh hoàng hậu nhi lập hoàng tử vượng nãi lộ quốc chẩn gia thần trần phẫu dĩ hoàng kim bách lượng sử vu tố quốc chẩn dĩ mưu phản sự
謠噅,dao vè
期尼穭木同同𠴗𤤰太祖太宗湄𩆍,kỳ này lúa mọc đòng đòng giỗ vua thái tổ thái tông mưa rào
𠓨棱𤜯𧡊調跪𥛉迻,Vào rừng cọp thấy đều quỳ lạy đưa
丙午帝視朝出入有鳴鞭蹕出入鳴鞭自此始,bính ngọ đế thị triều xuất nhập hữu minh tiên tất xuất nhập minh tiên tự thử thuỷ
文字千千萬萬棱儒坤掣矣群内經,văn tự thiên thiên vàn vàn rừng nho khôn xiết hãy còn nối kinh
羅茶全親出水步象馬十餘萬襲化州,la trà toàn thân xuất thuỷ bộ tượng mã thập dư vạn tập hoá châu
𤾓塘煩惱庄歐,trăm điều phiền não chẳng âu
催𡥵群呐之𡥵,Thôi con còn nói chi con
㐱合𩦓蒸䋥求賢張蒸𦀚待士,chỉn hợp mở chưng lưới cầu hiền giương chưng giềng đãi sĩ
𥒥󰠳磋産𡶀𨱽沛庒俗號城𤾰黄巢,đá đâu xây sẵn núi dài phải chăng tục hiệu thành ngươi hoàng sào
𠇮𦣰盎𦹵麻羣冷霂淡襖麻侯㲸,mình nằm áng cỏ mà còn lạnh móc đẫm áo mà hầu ướt
提澄𦰟󰊄吝蹺𨁪𩌂曾𨀈潦印停停,đè chừng ngọn gió lần theo dấu giày từng bước rêu in rành rành
昆𤽗𤏬,con ngươi sáng
𫔳营柳買𢜏春边書㐌体奏聞陛韶,cửa doanh liễu mới mừng xuân bên thư đã thấy tấu văn bệ thiều
明招誘前朝舊官假拨軍民衙門辨事轉送燕京留之,minh chiêu dụ tiền triều cựu quan giả bạt quân dân nha môn biện sự chuyển tống yên kinh lưu chi
烈謨增賁于前基緒永再於後,liệt mô tăng bí vu tiền cơ tự vĩnh tái ư hậu
妖氛頓掃清廟告成迄,yêu phân đồn tảo thanh miếu cáo thành ngật
信盖其容貌言語皆似真定人,tín cái kì dung mạo ngôn ngữ giai tự chân định nhân
散霜別午盎𩄲𡧲𡗶,tan sương biết ngõ áng mây giữa trời
歆油固杜拱空𪞷之,hâm dầu có đậu cũng không ra gì
𤾓身易贖󰜋𠳒特牢,Trăm thân dễ chuộc một lời được sao
𠴍保鋪悲道丐昆,nhắn bảo phô bay đạo cái con
是歲齊亡,thị tuế tề vong
於戱五位光登兹布清明之政億年卜歷佇綿長久之圖,Ô hô ngũ vị quang đăng tư bố thanh minh chi chính ức niên bốc lịch trữ miên trường cửu chi đồ
提澄買𠳨浪緣故󰅹,đè chừng mới hỏi rằng duyên cớ nào
察察䊷披𨆝淎花,sát sát chài phơi cuối vũng hoa
𤮿裴妾拖孝男鍊𡥵畑册妾爫父親,ngọt bùi thiếp đỡ hiếu nam rèn con đèn sách thiếp làm phụ thân
秩句偈卞隱命庄体,rốt câu kệ bèn ẩn mình chẳng thấy
莫兵雖眾多有迯亡莫敬典見累戰不克乃退守河中營令禁鹹盐不得販賣搬上原頭與官兵相通,mạc binh tuy chúng đa hữu đào vong mạc kính điển kiến luỵ chiến bất khắc nãi thoái thủ hà trung doanh lệnh cấm hàm diêm bất đắc phán mại ban thượng nguyên đầu dữ quan binh tương thông
庒𤐝朱典技隂崖,chẳng soi cho đến kẽ âm nhai
賜京状元陳固寨状元白遼榜眼缺姓名探花郎夏儀太學,tứ kinh trạng nguyên trần cố trại trạng nguyên bạch liêu bảng nhãn khuyết tính danh thám hoa lang hạ nghi thái học
󰮂柴伵户行匏伴出本朱奔半西東,trong thầy tớ họ hàng bầu bạn xuất vốn cho buôn bán tây đông
蔑場恩怨仍歆希,một trường ân oán những hăm he
多以金銀賄賂,đa dĩ kim ngân hối lộ
嗔㝵君子𢲨唏陽潤蒸𧯄瀋,xin người quân tử hẩy hơi dương nhuần chưng hang thẳm
官軍圍城急明人數戰不利樵牧皆爲我所獲,Quan quân vi thành cấp Minh nhân sổ chiến bất lợi tiều mục giai vi ngã sở hoạch
河,hà
甲兵大舉于外威權不少假人,Giáp binh đại cử vu ngoại uy quyền bất thiểu giả nhân
𠀧𦝄印那禅𬮦,ba trăng nấn ná thiền quan
拯貪𤯩𪿸,chẳng tham sống sỏi
情初赤壁塘姑舅縁𪦲冬征道唱随,tình xưa chếch mếch đường cô cậu duyên mới chông chênh đạo xướng tùy
㤕娘㤕分婵娟,xót nàng xót phận thuyền quyên
𦖑呐園春色㐌深,nghe nói vườn xuân sắc đã thâm
𤤰自在外修行,vua từ tại ngoại tu hành
󰠱󰞺默油𢬣仉𢭹麻㛪沕𪧚𬌓𢚸𣘈,rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn mà em vẫn giữ tấm lòng son
丁卯四年梁太清元年,Đinh Mão tứ niên Lương Thái Thanh nguyên niên
𦥃茹𧡊媄󱼗󰵼𨉟𤴬病敗𢬣蹎列𣈙,đến nhà thấy mẹ thon cằn mình đau bệnh bại tay chân liệt rày
蕋花𤊪𤊪𦬑囊,nhụy hoa rỡ rỡ nở nang
竊自惟念幸祭明時漸無補報輙不自揆取先正二書校正編摩增入外紀一卷凣若干卷名曰大越史記全書,Thiết tự duy niệm hạnh tế minh thời tiềm vô bổ báo triếp bất tự quỹ thủ tiên chính nhị thư hiệu chính biên ma tăng nhập Ngoại Kỉ nhất quyển phàm nhược can quyển danh viết Đại Việt Sử Kí Toàn Thư
底碎󰝂丐欵尼󱚢納𤤰,để tôi đem cái khoản này vào nộp vua
嘗謂人曰我之舉兵討賊非有心於富貴盖欲使千載之下知我不臣虐賊也,thường vị nhân viết ngã chi cử binh thảo tặc phi hữu tâm ư phú quý cái dục sử thiên tải chi hạ tri ngã bất thần ngược tặc dã
耳鎚呌呌󰑼堆沉曳,nhĩ chùy khéo khéo là đôi trằm dài
納之󰀋為惠肃夫人,Nạp chi sách vi Huệ Túc phu nhân
釧鐄堆隻巾𬗢没𣃲,xuyến vàng đôi chiếc khăn là một vuông
唅𠿯𢷀幅簾珠,Ngậm ngùi rủ bức rèm châu
三月太師鄭檢使榮郡公黄廷愛等領兵鎮守諒山渭郡公黎克慎鎮守太原嘉郡公鎮守宣光連兵各相救援日夜攻擊富平文蘭等府縣,Tam nguyệt Thái sư Trịnh Kiểm sử Vinh quận công Hoàng Đình Ái đẳng lĩnh binh trấn thủ Lạng Sơn Vị quận công Lê Khắc Thận trấn thủ Thái Nguyên Gia quận công trấn thủ Tuyên Quang liên binh các tương cứu viện nhật dạ công kích Phú Bình Văn Lan đẳng phủ huyện
再生陳謝𢚸𠊛慈悲,Tái sinh trần tạ lòng người từ bi
冬十月漢蒼殺在北内官阮筭等親属初明太祖嘗求火者僧人按摩女我皆徇情許之,Đông thập nguyệtm Hán Thương sát tại Bắc nội quan Nguyễn Toán đẳng thân thuộc Sơ Minh Thái Tổ thường cầu hoả giả tăng nhân án ma nữ ngã giai tuân tình hứa chi
矫旗壘發銃城,kéo cờ luỹ phát súng thành
氣陰󱳔粘結吏𨕭𩈘交争饒,khí âm tự niêm kết lại trên mặt giao tranh nhau
明差錦衣衛舍人捉方政師祐等還京以茶麟州之敗也,minh sai cẩm y vệ xá nhân tróc phương chính sư hựu đẳng hoàn kinh dĩ trà lân châu chi bại dã
𧡊蔑庵𦹵,thấy một am cỏ
謝辞庙宇卞𨆢𦋦塘,tạ từ miếu vũ bèn lui ra đường
唐帝勑𭛁荆南湖南两道兵二千桂𬋩義征子弟因其應慕從軍名之也,đường đế sắc phát kinh nam hồ nam lưỡng đạo binh nhị thiên quế quản nghĩa chinh tử đệ nhân kì ứng mộ tòng quân danh chi dã
鵒箕𣵰𩵜㐌淶,cốc kia lặn cá đã rời
建文自焚死,Kiến Văn tự phàn tử
𫄆㐌空錢坤卓𨢇園雖固菊渚󰝡花,túi đã không tiền khôn chác rượu vườn tuy có cúc chửa đơm hoa
庒坊遁主辰軍𢶿𫯳,chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng
󰅹咍字偶鄧𧵆字佳,nào hay chữ ngẫu đặng gần chữ giai
牢可󱫚料所技麻宛亘爫𣟮丕台,sao khả rước liệu thửa gãy mà uốn cứng làm mềm vậy thay
令太原諒山納麻皮,Lệnh Thái Nguyên Lạng Sơn nạp ma bì
船子耶掉𣳔撑渚朱羡洗,thuyền tử rà chèo dòng xanh chớ cho tạn tẩy
先是阮氏路出入宫禁太宗見而悅之因𭁈狎昵,tiên thị nguyễn thị lộ xuất nhập cung cấm thái tông kiến nhi duyệt chi nhân dữ hiệp nật
秋八月詔捕占人拘執者盡殺之,thu bát nguyệt chiếu bổ chiêm nhân câu chấp giả tận sát chi
亞,á
吏群氷扒酉觥爫之仍退𥘷名𠽋唭,lại còn bưng bít giấu quanh làm chi những thói trẻ ranh nực cười
嘆耒𥙩像󰒺𫼳,than rồi lấy tượng vai mang
喑啞喁𠰉保饒别之,âm á ngọng ríu bảo nhau biết gì
壼漿瓢渃恠蒸炎長,hồ tương bầu nước quảy chưng dặm trường
初太祖時廣西人文昌將家属及部黨百餘迯來歸附處於太原復和縣至是送還之,sơ thái tổ thời quảng tây nhân văn xương tướng gia thuộc cập bộ đảng bách dư tốn lai quy phụ xứ ư thái nguyên phục hoà huyện chí thị tống hoàn chi
𠦳斤覩操蔑𣈘制,ngàn cân đổ tháo một đêm chơi
久󰁏别宮帝疾大漸始得侍疾乃以陰置毒于手中潜捫瘡處帝疾始增劇矣,cửu u biệt cung đế tật đại tiềm thuỷ đắc thị tật nãi dĩ âm trí độc vu thủ trung tiềm môn sang xứ đế tật thuỷ tăng kịch hĩ
恩曳腰勉,ơn dái yêu mến
𥙩爫𦛋胣𣌋𣆐,lấy làm cật dạ sớm trưa
𦝄易𧡊䏾竜令,trăng dễ thấy bóng lung linh
珥󰟯𡢻畧填倍緣𡢐,nhẹ nhàng nợ trước đền bồi duyên sau
鵬𠖤鯤𧿆羣𢘾會𡢐,bằng bay côn nhảy còn nhờ hội sau
󱤉几僕夫箕保蒂󱫪所車丕,vời kẻ bộc phu kia bảo đấy chở thửa xe vậy
可勝歎哉或曰胡氏上得君,khả thắng thán tai hoặc viết hồ thị thượng đắc quân
󰜋𣘃挭搏別包饒梗,một cây gánh vác biết bao nhiêu cành
抑政事鈌失而未能修󰁮󰊹将調爕失宜而致傷,ức chính sự khuyết thất nhi vị năng tu cử dư tương điều nhiếp thất nghi nhi trí thương
昧死再拜以聞皇帝陛下,Muội tử tái bái dĩ văn Hoàng đế bệ hạ
嘉令子稱藩之意賜乃父裂土之封秩以維師疇之井賦,gia lệnh tử xưng phiên chi ý tứ nãi phụ liệt thổ chi phong trật dĩ duy sư trù chi tỉnh phú
盆忙來進象牙犀角銀布等物,Bồn Mường lai tiến tượng nha tê giác ngân bố đẳng vật
敬典自,kính điển tự
神宗因阮祿阮子克祿子克本姓李文休避陳朝諱故阮稱献白鹿以爲瑞物拜祿爲大僚班子克爲,thần tông nhân nguyễn lộc nguyễn tử khắc lộc tử khắc bản tính lí văn hưu tị trần triều huý cố nguyễn xưng hiến bạch lộc dĩ vi thuỵ vật bái lộc vi đại liêu ban tử khắc vi
其母皇后鄭氏鸞乃清漳丕暴人也,kì mẫu hoàng hậu trịnh thị loan nãi thanh chương phi bạo nhân dã
立除任品次條例,Lập trừ nhiệm phẩm thứ điều lệ
春正月設廣照燈會七日夜,Xuân chính nguyệt thiết Quảng Chiếu đăng hội thất nhật dạ
漢蒼𡥙外𬡹𡾵業陳,hán thương cháu ngoại bá ngôi nghiệp trần
𦧘㓟,thịt phay
御史諍臣聀當䋲紏不言則己乃與之同流惡在其為朝廷綱紀哉,Ngự sử tránh thần chức đương thằng củ bất ngôn tắc kỷ nãi dữ chi đồng lưu ác tại kì vi triều đình cương kỷ tai
低些群少沒拪󱫟󱟬,đây ta còn thiếu một tay thợ nòi
愛󰱇貔貅之士申命瓜牙之臣飲象而河水乾磨刀而山石鈌,Ái tuyển tì hưu chi sĩ thân mệnh qua nha chi thần ẩm tượng nhi hà thuỷ càn ma đao nhi sơn thạch quyết
鉑钱㐌損颜畑吏耗,bạc tiền đã tốn nhang đèn lại hao
旨揮五道行遣及各鎮總管宣慰等其路鎮縣各官功績付本道行遣考覈各鎮將校付本道總管宣慰考覈其省院局官即少保右弼考覈左右𤤻内殿各官即押衙右𤤻内密院考覈,chỉ huy ngũ đạo hành khiển cập các trấn tổng quản tuyên uý đẳng kì lộ trấn huyện các quan công tích phó bản đạo hành khiển khảo hạch các trấn tướng hiệu phó bản đạo tổng quản tuyên uý khảo hạch kì sảnh viện cục quan tức thiếu bảo hữu bật khảo hạch tả hữu ban nội điện các quan tức áp nha hữu ban nội mật viện khảo hạch
𦀐帆𦀐旛𦀐𢯨橛,chằng buồm chằng phướn chằng níu cột
護衛壮士屯店謹嚴根從上京特論鄕等知之三月十六日大赦凣四十九條,hộ vệ tráng sĩ đồn điếm cẩn nghiêm căn tòng thượng kinh đặc luận hương đẳng tri chi tam nguyệt thập lục nhật đại xá phàm tứ thập cửu điều
湥渃有情淶聖説昆船無掉󱖺蓝堪,giọt nước hữu tình rơi thánh thót con thuyền vô trạo cúi lom khom
暴肉魚我宇宙爪豆我提,bạo nhục ngư ngã vũ trụ trảo đậu ngã đề
令諭鐵突軍十四衞将校軍人曰有䏻同心𦤶命以破賊此爾眾之力若謀畫措置衣糧官賞則在於我,lệnh dụ thiết đột quân thập tứ vệ tướng hiệu quân nhân viết hữu năng đồng tâm trí mệnh dĩ phá tặc thử nhĩ chúng chi lực nhược mưu hoạch thố trí y lương quan thưởng tắc tại ư ngã
坤𥙩埃料銓朱,khôn lấy ai liệu thuyên cho
時士大夫貪富貴希胡氏意上書勸誅陳氏子孫及减損田奴以抑其勢,Thời sĩ đại phu tham phú quý hi Hồ thị ý thượng thư khuyến tru Trần thị tử tôn cập giảm tổn điền nô dĩ ức kì thế
茹權固号殯宫,nhà quàn có hiệu thấn cung
塘󰅹𧼋抒塘󰅹𬟥湯,đường nào chạy chữa đường nào thuốc thang
本些意拉㐌𥹰特𠊛豪傑共饒浘漨,vốn ta ý rắp đã lâu được người hào kiệt cùng nhau vẫy vùng
冬十月蝗,đông thập nguyệt hoàng
詠問月,vịnh vấn nguyệt
𢀭辰粓𥹙補劳,giàu thì cơm cháo bổ lao
𠁑畑𤏣義𦟐桃添春,Dưới đèn tỏ nghĩa má đào thêm xuân
𠱆𠱆歌没㗂󰠲,dắng dắng ca một tiếng đâu
則中宗於兄,Tắc Trung Tông ư huynh
句注霜淋月姅𦎛,câu chú sương lầm nguyệt nửa gương
帝又欲充十二人於冠作局裴擒虎上疏争之,đế hựu dục sung thập nhị nhân ư quan tác cục bùi cầm hổ thượng sớ tranh chi
二月王大捷凱還留都督同知禄郡公丁文左鎮守七泉地方以鴻臚寺卿阮名實爲督同,Nhị nguyệt Vương đại tiệp khải hoàn lưu Đô đốc đồng tri Lộc quận công Đinh Văn Tá trấn thủ Thất Tuyền địa phương dĩ Hồng lô tự khanh Nguyễn Danh Thực vi Đốc đồng
胡功旦𣅶𬋌𣈜𢖵𦋦,Hồ công đến lúc rạng ngày nhớ ra
燒𫥨買別脿𤷍,thui ra mới biết béo gầy
回到三岐路忽有伏銃𭛁射王象,Hồi đáo tam kì lộ hốt hữu phục súng phát xạ Vương tượng
於尼奄寺伴󰠃漢明,ở nơi am tự bạn cùng hớn minh
及長不事生產作業惟涉獵經史慷慨有大志,Cập trưởng bất sự sinh sản tác nghiệp duy thiệp lạp kinh sử khảng khái hữu đại chí
三月大比取士,Tam nguyệt đại tỉ thủ sĩ
隘𭁈土官盗琴蘿督率土兵守僃,ải dữ thổ quan đạo cầm la đốc suất thổ binh thủ bị
舌𢚸欺扵𤴬𢚸欺𠫾,thiệt lòng khi ở đau lòng khi đi
𠊛坤呐𡗋唒𫨩拱啱,người khôn nói lắm dẫu hay cũng nhàm
七日遣入内檢校平章事黎問入内大司馬黎銀入内少傅黎文靈賫金𠕋立右將國開郡公思齊爲國,thất nhật khiển nhập nội kiểm hiệu bình chương sự lê vấn nhập nội đại tư mã lê ngân nhập nội thiếu phó lê văn linh tê kim sách lập hữu tướng quốc khai quận công tư tề vi quốc
容藏汰汰坤𨋤󰂇,dung tàn thảy thảy khôn so ví
𫥨󱚢默眾縱横,ra vào mặc chúng tung hoành
八月東岸土将淳郡公陳德惠及子陳德澤稱岑郡公謀反𭁈安世土将世郡公楊文幹父子俱率弟子夜遁從偽黨去,bát nguyệt đông ngàn thổ tướng thuần quận công trần đức huệ cập tử trần đức trạch xưng sầm quận công mưu phản dữ yên thế thổ tướng thế quận công dương văn cán phụ tử câu suất đệ tử dạ độn tòng nguỵ đảng khứ
促客湄愁寬吏日,giục khách mưa sầu khoan lại nhạt
𢖵,nhớ
帝回籃京閏八月彗星出西方,Đế hồi Lam Kinh Nhuận bát nguyệt Tuệ tinh xuất tây phương
彭勝𨕭𦝄嵬聖帝鐘捧󰡎古道賢碎,bành thắng trên lưng ngôi thánh đế chuông bòng dưới cổ đạo hiền tôi
國可謂無人矣右相國恭信王天澤卒,quốc khả vị vô nhân hĩ hữu tướng quốc cung tín vương thiên trạch tốt
帝從之但用素鞍,đế tòng chi đản dụng tố yên
後進攻雷陽莫兵多敗引軍還,hậu tiến công lôi dương mạc binh đa bại dẫn quân hoàn
𠇍𤾓𠄼礼爫身𤞺猉,mấy trăm năm lẻ làm thân cáo cầy
五月太傅衛陽侯鄭栢有罪絞,Ngũ nguyệt Thái phó Vệ Dương hầu Trịnh Bách hữu tội giảo
征征𠱀熾𩈘𡗶,chênh chênh vừa xế mặt trời
𠃣通格律播琹𢧚章,ít thông cách luật vá chắp nên chương
𠫾修朱𠧆𠫾修咹斎𦣰夢於厨湖蓮,đi tu cho trót đi tu ăn chay nằm mộng ở chùa hồ sen
󰘚𡗶㐌最壙塘賖𨅉𨅸𡶀滝𣜾𦥃茄,mặt trời đã tối quãng đường xa lãng đãng núi sông chửa đến nhà
󰠡𮥷爲蔑𫳘才𫽄台昆造怪𠊛些之,gian nan vì một chữ tài chẳng hay con tạo quấy người ta chi
初𠺥恩楊公㐌𤄮,xưa chịu ơn dương công đã nhiều
錫光漢中人在,tích quang hán trung nhân tại
泰盤之勢從此益固矣,Thái bàn chi thế tòng thử ích cố hĩ
皮旬月郎𦎛冲,vừa tuần nguyệt sáng gương trong
畨尼几𠎨󰜏𫅷及饒,Phen này kẻ cắp bà già gặp nhau
󰮂𡽫俸祝盆𤶐,trong non bỗng chốc bồn chồn
淪眞,lún chơn
於皇昭代思釆陳編下明詔以購求蒐散書而萃集,Ư hoàng chiêu đại tư thái trần biên hạ Minh chiếu dĩ cấu cầu sưu tán thư nhi tuỵ tập
為天南招討都元帥二十七日入㨿安謨耽溪山攻破附近社民所至人皆向服月餘眾得萬餘人,vi Thiên Nam chiêu thảo đô nguyên soái nhị thập thất nhật nhập cứ Yên Mô Đam Khê sơn công phá phụ cận xã dân sở chí nhân giai hướng phục nguyệt dư chúng đắc vạn dư nhân
爫身𬌥馭填󰒂竹梅,Làm thân trâu ngựa đền nghì trúc mai
局成敗侯󱩄𠃅𩯀,cuộc thành bại hầu cằn mái tóc
撞李拯谷哿哭,chàng lý chẳng cốc cả khóc
造𦋦,tạo ra
吸𨢇,hớp rượu
賊退屯武,tặc thoái đồn vũ
安王克述三人進士及第第二甲武德康等七人進士出身第三甲褚豐等十六人同進士出身,An Vương KHắc Thuật tam nhân tiến sĩ cập đệ Đệ nhị giáp Vũ Đức Khang đẳng thất nhân tiến sĩ xuất thân Đệ tam giáp Chử Phong đẳng thập lục nhân đồng tiến sĩ xuất thân
八月右相黄廷爱率兵攻破諒山偽嚴國出降竟殺之,bát nguyệt hữu tướng hoàng đình ái suất binh công phá lạng sơn nguỵ nghiêm quốc xuất hàng cánh sát chi
𦰟潮𡽫泊重重,ngọn triều non bạc trùng trùng
史臣吳士連曰后戚之貴前世有之矣,sử thần ngô sĩ liên viết hậu thích chi quý tiền thế hữu chi hĩ
庒𧡊𪀄燕𨕭樑萡頭空女堆塘𨔾饒,chẳng thấy chim én trên rường bạc đầu không nỡ đôi đường giã nhau
重門疎𠼯隄防,trùng môn sơ hở đề phòng
又使裨將鉄山伯陳真回,hựu sử tì tướng thiết sơn bá trần chân hồi
𥙩𧵑扒𠊛軍弊𠰚昌𫅷䏧𧋉固𤴬空,lấy của bắt người quân tệ nhỉ xương già da cóc có đau không
皇,Hoàng
共庄呵爫蔑罪之󰌝,cũng chẳng khá làm một tội gì sốt
寒潭潭冷蔑𦍛撑中,hàn đàm đầm lạnh một dường xanh trong
提𪮀𢬣,đè ngón tay
改元爲盛德元年,Cải nguyên vi Thịnh Đức nguyên niên
些卞民耒遁𨕭代几𫅷另𡎝凡,ta bèn dân rỗi trốn trên đời kẻ già lánh cõi phàm
拯𦖑𠅜奴变𣈙𧻭丕,chẳng nghe lời nô biến rày dấy vậy
固朝󰘩韻固朝清新,có chiều phong vận có chiều thanh tân
拯咍𨅸,chẳng hay đứng
束生𬂙󰘚闭除,Thúc sinh trông mặt bấy giờ
諱龍鉞大行第三子母祇候妙女也,Huý Long Việt Đại Hành đệ tam tử mẫu Chi Hầu Diệu Nữ dã
𪀄𡶀𦖑經股訖劬,chim núi nghe kinh cổ gật gù
一冲一𠮾󰑼渃汫洄,nhất trong nhất ngọt là nước giếng hồi
安,an
彩鵉冲帳𦋦𡎢,thái loan trong trướng ra ngồi
澜秋水𤵖春山花慳輸𧺀柳𢤞劍撑,làn thu thuỷ vết xuân sơn hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
垃汫塔坑敲敲調丕,lấp giếng đắp khanh xao xao đều vậy
不許,Bất hứa
󰝡韶光吏衛漨暮商,đem thiều quang lại về vùng mộ thương
爵賞强𣈜强唯召恩陞蔑𨀈蔑畨明,tước thưởng càng ngày càng duỗi chịu ơn thăng một bước một phen mừng
己酉二年宋見炎三年,kỉ dậu nhị niên tống kiến viêm tam niên
威𡗶没𥚇四方󱩁肝黨佞稽𩩫𠎪邪,uy trời một lưỡi tứ phương don gan đảng nịnh ghê xương lũ tà
翁呐𬷤󰜏呐𪆧,ông nói gà bà nói vịt
停𢚸娘共仕𠿯𠿯寅,đành lòng nàng cũng sẽ nguôi nguôi dần
至晋天福大年以龔為不利乃自改,chí tấn thiên phúc lục niên dĩ cung vi bất lợi nãi tự cải
盃些共眉渚信蒸𠅜㝵恪,bui ta cùng mày chớ tin chưng lời người khác
為󰠲𢧚餒䔲𨢟,vì đâu nên nỗi đắng cay
差水軍船艘八十餘往山南處潛入嘉遠縣,sai thuỷ quân thuyền sưu bát thập dư vãng sơn nam xứ tiềm nhập gia viễn huyện
先是英宗臨崩之日謂帝曰木鐸歷事三朝謙恭恪守文質可觀善待之勿為人所沮,tiên thị anh tông lâm băng chi nhật vị đế viết mộc đạc lịch sự tam triều khiêm cung khác thủ văn chất khả quan thiện đãi chi vật vi nhân sở tự
𠳚恠魚樵𠄩𠀲吝,cãi quấy ngư tiều hai đứa lẩn
伍并汰出老,ngũ tịnh thải xuất lão
軍中鎌󰠕槊𨱽,Quân trung gươm lớn giáo dài
𣞄更𠀧𦖑固㗂哭唯唯自賒侯典𧵆,cuối canh ba nghe có tiếng khóc dõi dõi từ xa hầu đến gần
劄郎蒸渃天國,chép sang chưng nước thiên quốc
春正月試天下士人自十五歲能通詩書者侍學御筵取裴國愾鄧嚴等三十人其餘並留學,Xuân chính nguyệt thí thiên hạ sĩ nhân tự thập ngũ tuế năng thông thi thư giả thị học ngự diên thủ Bùi Quốc Khái Đặng Nghiêm đẳng tam thập nhân kì dư tịnh lưu học
庄膺时拱滥𠮱𦬑󰝡𡀯册呐呸空𠶛,chẳng ưng thì cũng làm khuây nỡ đem chuyện sách nói vầy không kiêng
縱或不聽死未晚也,Túng hoặc bất thính tử vị vãn dã
通𥿥󱚤畑,thông sợi bấc đèn
歐洲,âu châu
藩纀𦲿茴,phên buộc lá gồi
𬂙𠓨𤴬𦛌呐𦋦𪿒𡗶,Trông vào đau ruột nói ra ngại lời
𢭮身特准庵𩄲𪉥荼塔𢬭𣎃𣈜從容,gửi thân được chốn am mây muối dưa đắp đổi tháng ngày thong dong
庭設樂而不作群臣上慰表,đình thiết nhạc nhi bất tác quần thần thượng uý biểu
或彼盡去期番或做工未满期日而先迯回即󰠃究詰問責令端供明白番是頑怠及期番做者許告縣州官󰁮奏送該部治罪,hoặc bỉ tận khử kì phiên hoặc tố công vị mãn kì nhật nhi tiên đào hồi tức cùng cứu cật vấn trách lệnh đoan cung minh bạch phiên thị ngoan đãi cập kì phiên tố giả hứa cáo huyện châu quan cử tấu tống cai bộ trị tội
盆把侯衛,buồn bã hầu về
取中格阮登鎬胡士揚阮詹范維質裴廷員等五名除東閣大學士學士校書等職,thủ trúng cách nguyễn đăng cảo hồ sĩ dương nguyễn thiêm phạm duy chất bùi đình viên đẳng ngũ danh trừ đông các đại học sĩ học sĩ hiệu thư đẳng chức
漏漏畑孛𤎜如蘇,làu làu đèn bụt sáng như tô
𠇮𦣰盎𦹵麻羣冷,mình nằm áng cỏ mà còn lạnh
河梁𢺺𢬦塘尼边塘𬂙𩃳旗𠖤𢢯𢢯,hà lương chia rẽ đường này bên đường trông bóng cờ bay ngùi ngùi
及長往事南越王璉倜儻有大志,Cập trưởng vãng sự Nam Việt Vương Liễn thích thảng hữu đại chí
立𠱊燕翎梁空,xập xè én liệng rường không
帝先幸安生謁諸陵與之俱至大吏鄕行在號葆清宫,đế tiên hạnh yên sinh yết chư lăng dữ chi cụ chí đại lại hương hành tại hiệu bảo thanh cung
詔曰屯田之置所以盡農力廣󰘊儲,Chiếu viết Đồn điền chi trí sở dĩ tận nông lực quảng bang trữ
娜𡛾𥙩特󰜩絲,nạ dòng lấy được trai tơ
埮𥿁𣻃捲征鞍,Dặm vương bụi cuốn chinh an
太后惨切𢚸煩,thái hậu thảm thiết lòng phiền
𡦂才𡦂命窖󰑼恄饒,Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau
過傷𡭧󰒂岩蓬,Quá thương chút nghĩa nham bòng
故命耿等徃經理,Cố mệnh Cảnh đẳng vãng kinh lí
𠁀𧍆𧍆𢵯𠁀𧑂𧑂陶,đời cua cua máy đời cáy cáy đào
十八日雨止,thập bát nhật vũ chỉ
遂棄家遊學中進士,Toại khí gia du học trúng Tiến sĩ
㝵賢欺囉欺於,người hiền khi ra khi ở
堆󰛰坡𦹷葚蓠,đôi bên bờ bụi rậm rì
初壬午選壮丁貧者為助役軍又改陪衛軍分為左右行號以禽獸如鳳凰麒麟之𩔗以宗室文武帶𬋩之,Sơ Nhâm Ngọ tuyển tráng đinh bần giả vi trợ dịch quân hựu cải Bồi vệ quân phân vi tả hữu hàng hiệu dĩ cầm thú như phụng hoàng kì lân chi loại dĩ tông thất văn vũ đái quản chi
棟椿歲鶴強高,ĐỐNG xuân tuổi hạc càng cao
達爫固奇固营固君固𧗱固城固司,đặt làm có cơ có doanh có quân có vệ có thành có ty
㳥𪷧󰘇𣷭𬔗󱘷,sóng cồn cửa bể nhấp nhô
朕慮夫天下祖宗之天下人民祖宗之人民久為彼虐所苦正望吾所以撫安之,Trẫm lự phù thiên hạ tổ tông chi thiên hạ nhân dân tổ tông chi nhân dân cửu vi bỉ ngược sở khổ chính vọng ngô sở dĩ phủ an chi
浽払金重闭迡買傷,nỗi chàng kim trọng bấy chầy mới thương
󰏙人情固𨒒分順空,xem nhân tình có mươi phần thuận không
𡎥橋𡎥舘𫽄𣋀,ngồi cầu ngồi quán chẳng sao
身昆𧗱渃烏戈,Thân con về nước Ô qua
弟子爫牢麻別,đệ tử làm sao mà biết
𨕭桃恪𧡊没梗金钗,Trên đào nhác thấy một cành kim thoa
討郭卜之亂按罪有差,thảo Quách Bốc chi loạn án tội hữu sai
先皇嘉其智勇度必能濟事遂以士卒二千人與之累迁至十道將軍殿前都指揮𣐳,Tiên Hoàng gia kì trí dũng độ tất năng tế sự toại dĩ sĩ tốt nhị thiên nhân dữ chi luỹ thiên chí Thập đạo tướng quân điện tiền đô chỉ huy sứ
旨揮紛争諸訟以經理斷不得强争,Chỉ huy phân tranh chư tụng dĩ kinh lí đoạn bất đắc cường tranh
是歳前大旱後大水田禾多損失歳屢不登民多流亡,Thị tuế tiền đại hạn hậu đại thuỷ điền hoà đa tổn thất tuế lũ bất đăng dân đa lưu vong
夏五月二十五日皇太子龍󰥤音札生,Hạ ngũ nguyệt nhị thập ngũ nhật Hoàng thái tử Long Trát âm trát sinh
帝謂鎬曰後有國信當於界首交割毋頗使君至此,đế vị cảo viết hậu hữu quốc tín đương ư giới thủ giao cắt vô pha sứ quân chí thử
戈𫷜生𡥵杜魁元,qua năm sinh con đỗ khôi nguyên
故使陸賈往馳諭吿王以朕本意,Cố sử Lục Giả vãng trì dụ cáo Vương dĩ trẫm bổn ý
探令底𥘀𬌓𢚸小姐,thăm lênh để nặng tấm lòng tiểu thư
勸英咹於朱䝨𫽄󱳮𫺓𡞕𠤆嫌𫺓𡥵,khuyên anh ăn ở cho hiền chẳng lo muộn vợ chớ hiềm muộn con
𡲤推神夢󰋇𠳒,Vả SUY thần mộng mấy lời
受畢各㱕其家,Thụ tất các quy kì gia
弹沉䃅玉𤚧北拂唯旗𦰤𫗃西,đàn chìm đạn ngọc sao bắc phất duỗi cờ lau gió tây
王妑㐌固彷䝨牢頭隊𧖰𤷭連𡎥蔠,vương bà đã có phòng hèn sao đầu đội máu đít liền ngồi chông
唒貧寒拱強爫鮮,dẫu bần hàn cũng gắng làm tươi
一端慶時多有奸人出入扶軫華陵惡黨之家或者稱親人或求,nhất đoan khánh thời đa hữu gian nhân xuất nhập phù chẩn hoa lăng ác đảng chi gia hoặc giả xưng thân nhân hoặc cầu
秋八月至九月大風,thu bát nguyệt chí cửu nguyệt đại phong
世間常礼单雷单争,thế gian thường lấy đan soi đan giành
𢜠𤤰󱯞歲御凱𧏵,mừng vua muôn tuổi ngự ngai rồng
稍有名稱者皆應之惟裴應斗以眼疾辝下齋學生李子構等數人隐不出而已,Sảo hữu danh xưng giả giai ứng chi duy Bùi Ứng Đẩu dĩ nhãn tật từ hạ trai học sinh Lí Tử Cấu đẳng số nhân ẩn bất xuất nhi dĩ
春正月詔繼今宫墻内加脩理各務定構作廊廟并廨宇舍,xuân chính nguyệt chiếu kế kim cung tường nội gia tu lí các vụ định cấu tác lang miếu tịnh giải vũ xá
于時光聖王志厲恢復皇家勦除僞莫端國公居在外鎮曾無汗馬守功及天下大定始赴京拜賀,Vu thời Quang Thánh Vương chí lệ khôi phục hoàng gia tiễu trừ nguỵ Mạc Đoan quốc công cư tại ngoại trấn tăng vô hãn mã thủ công cập thiên hạ đại định thuỷ phó kinh bái hạ
身壞命󰠃莎共地獄,thân hoại mệnh cùng sa trong địa ngục
賊陷於淖,Tặc hãm ư náo
步行𠬠屡蹺連𠬠欺,bộ hành một lũ theo liền một khi
屡孩想奴唉羣踈癡,lũ hài tưởng nó hãy còn thơ ngây
旰羅𧵆𪱂,cán là gần trưa
󱋓𠶆沛唅蒲几燥𣦍,Chén mời phải ngậm bồ hòn ráo ngay
帝御衮冕朝服御會英殿,Đế ngự cổn miện triều phục ngự Hội Anh điện
死生共𪧚𥙩𠳒死生,Tử sinh cũng giữ lấy lời tử sinh
招掛钱信與群𪟽,gieo quẻ tiền tin dữ còn ngờ
冬十一月遣使如明,Đông thập nhất nguyệt khiển sứ như Minh
𬇚𪽝狹回坤且𩵜茹涓趣庶礙挼𤝋,ao bởi hẹp hòi khôn thả cá nhà quen thú thứa ngại nuôi vằn
度奎廛𣇜固𣇜空,độ khuê triền buổi có buổi không
斁夫婦之偷乱三綱之道若之何而不生亂哉,dịch phu phụ chi thâu loạn tam cương chi đạo nhược chi hà nhi bất sinh loạn tai
云仙𦖑呐𠴡唭,vân tiên nghe nói miệng cười
固𠸜𠁑帳本𣳔健兒,Có tên dưới trướng vốn dòng kiện nhi
以寺卿阮克文爲督同,dĩ tự khanh nguyễn khắc văn vi đốc đồng
帝作國語詩大臣文武入侍奉和惟東閣校書陳翼和合格賜錢五貫,Đế tác quốc ngữ thi đại thần văn võ nhập thị phụng hoạ Duy Đông các hiệu thư Trần Dực hoạ hợp cách tứ tiền ngũ quán
日禮非其子耶遂迎立之追封昱為皇太伯,nhật lễ phi kì tử da toại nghênh lập chi truy phong dực vi hoàng thái bá
𠊛迻瓜意些招瓊尼,người đưa dưa ấy ta trao quỳnh này
搊𠫾朱㩡亭補摔之,so đi cho trọi đừng bỏ sót chi
無賜國姓則自阮熾男阮師回至黎多美男黎弄,vô tứ quốc tính tắc tự nguyễn xí nam nguyễn sư hồi chí lê đa mĩ nam lê lộng
󰉹枚𣃣𤎜蹎𡗶,sớm mai vừa rạng chân trời
纏鐄𡦂玉朱台,Gìn vàng giữ ngọc cho hay
㐌󰝂𨉟補庵𩄲,Đã đem mình bỏ am mây
𣈗務𣳇豆𢲣芌𣈗𠀧𣎃𫤯買𡎥麻咹,ngày mùa tỉa đậu trồng khoai ngày ba tháng tám mới ngồi mà ăn
海𪫓㖫衝錦綉香,hơi lọt lừng xông cẩm tú hương
季犛自稱欽德興烈大王,Quý Li tự xưng Khâm Đức Hưng Liệt Đại Vương
緣堆𡋿拱󰑼緣伴排,Duyên đôi lứa cũng là duyên bạn bầy
𡥵稚欺𨄳𢶢𢬣,con trẻ khi bò chống tay
数󱚴爫庒𢧚𢀭,số nghèo làm chẳng nên giàu
打膮,đánh nhau
炊,sôi
條󰑼𣈜𡮤𨃐吏耒,đều là ngày bé đày lại rồi
季厘朱扵𨕭𡾵,quý ly cho ở trên ngôi
順平州土官道貳等來朝,thuận bình châu thổ quan đạo nhị đẳng lai triều
家庭边内,gia đình bên nội
是,Thị
一布蓋王豪富勇力亦一時之䧺,nhất bố cái vương hào phú dũng lực diệc nhất thời chi hùng
隐蔽者以降黜論,Ẩn tế giả dĩ giáng truất luận
𦎛冲庄𡮍蓓尘,gương trong chẳng chút bụi trần
󰝡𠊛𢩽𫴋井台,đem người dẩy xuống giếng thơi
觀聖宗陽問國峻之言曰賊勢如此我可降之國峻曰先斷臣首然後降,Quan Thánh Tông dương vấn Quốc Tuấn chi ngôn viết Tặc thế như thử ngã khả hàng chi Quốc Tuấn viết Tiên đoạn thần thủ nhiên hậu hàng
詩浪,Thi rằng
計𦋦,kể ra
搭𦖻𥋓𫖀爫𠽐,đắp tai ngảnh mặt làm ngơ
帝聞松有羙色󰱇入後宫生皇子而早没,Đế văn Tùng hữu mĩ sắc tuyển nhập hậu cung sinh hoàng tử nhi tảo một
是歲大饑米一升直七十錢,Thị tuế đại cơ mễ nhất thăng trực thất thập tiền
󰬥病伴𤿤𠫾吏𠃣󱯄𢚸户莫𠳨𪡗菭,nhiều bệnh bạn bè đi lại ít nặng lòng họ mạc hỏi han đầy
是年五月蠻來寇式却之,Thị niên ngũ nguyệt Man lai khấu Thức khước chi
媒浪𡥵唉從容,Mụ rằng Con hãy thong dong
五月占城冦化州六月詔諸軍脩戰,ngũ nguyệt chiêm thành khấu hoá châu lục nguyệt chiếu chư quân tu chiến
十九日帝,thập cửu nhật đế
咍布朱奴所対渴,hai vú cho no thửa đói khát
從容翁買𠲟𠴛頭𡳪,thong dong ông mới gạn gùng đầu đuôi
倗𢵳佑𢴇,bằng giùm hựu giúp
𦲾𡽫𤍇買𬷤垌,mướp non nấu với gà đồng
渃渚朱苔苔乙為,nước chứa cho đầy đầy ắt vơi
唭𢧚㗂哭喝𢧚喠愁,cười nên tiếng khóc hát nên giọng sầu
𢷀空汰汰糁紅塵,giũ không thảy thảy tấm hồng trần
用更名飛卿,dụng cánh danh phi khanh
業桓𢧚󰑚朋絲萌萌,nghiệp hoàn nên rối bằng tơ mành mành
史臣吳士連曰天地之運否必有泰北南同一理也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thiên địa chi vận phủ tất hữu thái Bắc Nam đồng nhất lí dã
月娥胣唉胡𪟽,nguyệt nga dạ hãy hồ nghi
英保寔咍㛪𧗱󰋇英郭罪之於沒𠇮,anh bảo thực hay em về với anh quách tội chi ở một mình
米三升直錢一鏹民多賣田土及賣男女為人奴婢,mễ tam thăng trực tiền nhất cưỡng dân đa mại điền thổ cập mại nam nữ vi nhân nô tì
𣈜恒固㝵樵夫隊檜𪽝𥪞洞麻囉,ngày hằng có người tiều phu đội củi bởi trong động mà ra
𧊉蜂吏達仍𠳒󰣁箕,Bướm ong lại đặt những lời nọ kia
利遁于諒州太傅蘇憲誠擒利送英武檻㱕京師,lợi thuẫn vu lạng châu thái phó tô hiến thành cầm lợi tống anh vũ giám quy kinh sư
󱊚󱊚鐘㨂𣈘冬,bong bong chuông gióng đêm đông
五月報天寺門石井無故填壞,ngũ nguyệt báo thiên tự môn thạch tỉnh vô cố điền hoại
泊󰠲𡗶勒𠁑滝𨕭岸,bạc đâu trời rắc dưới sông trên ngàn
眊𥉹𥋶,mạo loà lẫm
刻更㐌𠽖南楼󰋇囬,khắc canh đã giục nam lâu mấy hồi
定順化漕運官栗賞功令,định thuận hoá tào vận quan lật thưởng công lệnh
王因親,vương nhân thân
秋九月命少保禮部尚書兼東閣大𭓇士兼國子監祭酒知經筵事󰦛書伯黎嵩撰大越通監總論嵩前名󰘊本清廉安樂人,thu cửu nguyệt mệnh thiếu bảo lễ bộ thượng thư kiêm đông các đại học sĩ kiêm quốc tử giám tế tửu tri kinh diên sự đôn tthư bá lê tung soạn đại việt thông giám tổng luận tung tiền danh bang bản thanh liêm yên lạc nhân
實東岸雲恬人,Thực Đông Ngàn Vân Điềm nhân
󰟸遭國運中衰𦤶使莫姦上僣時我先祖考奮起義旅推尊夾輔列聖皇帝掃除莫氏收復京城開拓封疆尊安國勢好通北國王爵普封,khoảnh tao quốc vận trung suy trí sử mạc gian thượng tiếm thời ngã tiên tổ khảo phấn khởi nghĩa lữ suy tôn giáp phụ liệt thánh hoàng đế tảo trừ mạc thị thu phục kinh thành khai thác phong cương tôn an quốc thế hảo thông bắc quốc vương tước phổ phong
以軍法從事天討之所宜加也,Dĩ quân pháp tòng sự thiên thảo chi sở nghi gia dã
想𠊛𨕭帳𣋚𫢩𠶆香嚈𠳨吃𫨩事𢚸,tưởng người trên trướng hôm nay mời hương ướm hỏi ắt hay sự lòng
局𢝙𢭮曲断膓𧘇之,cuộc vui gảy khúc đoạn tràng ấy chi
日燏從容不應徐令人謂婢曰汝第出處處都有國法,nhật duật thong dong bất ứng từ lệnh nhân vị tì viết nhữ đệ xuất xứ xứ đô hữu quốc pháp
能𥒂辰色能嘲辰悁,năng liếc thì sắc năng chào thì quen
𧁷巾,khó khăn
賜江文明進士及,Tứ Giang Văn Minh Tiến sĩ cập
𡗶𪟽𩂁渃溟濛,trời nghi ngút nước mênh mông
象羣仃伶鬭初遺󰖽榮台驛呂瑰,tuồng còn rành rạnh dấu xưa doi vẻ vang thay dịch lữ khôi
丙寅十七年宋天聖四年,bính dần thập thất niên tống thiên thánh tứ niên
女󰠲埃㐌𢴑𠓨羡𢬣,nợ đâu ai đã dắt vào tạn tay
𣎃𠀧辰豆㐌𫅷,tháng ba thì đậu đã già
其所抅留人口及兵噐一應送還,kì sở câu lưu nhân khẩu cập binh khí nhất ứng tống hoàn
走入西都城,tẩu nhập tây đô thành
主妑㐌固彷䝨牢頭隊𧖰𤷭連𡎥蔠,chúa bà đã có bạn hiền sao đầu đội máu đít liền ngồi chông
埃恳事之年麻庄佇朱卞󰣡拱󱩼林女,ai khấn sự chi nên mà chẳng giữ cho bền thì cũng lỗi lầm nữa
車螯羅丐螯,xa ngao là cái ngao
蔑䋦愁貞恒𪹚丕噲𧽈,một mối sầu riêng hằng bừng vậy gọi dấy
㛪𠫾㧾糞󰅹𥯰㛪󰠳,em đi hốt cứt nào giành em đâu
𡽫高白石󰅹代轉,non cao bạch thạch nào đời chuyển
花𤋵月月印𠬠𬌓,hoa giãi nguyệt nguyệt in một tấm
婁𣈜庄咹,lâu ngày chẳng ăn
呫,nhóm
𤾓𢆥鑿没𫳘同典昌,trăm năm tạc một chữ đồng đến xương
埃浪𪀄雀拯固𧤁,ai rằng chim tước chẳng có sừng
奉曉義勇之奮形於躍馬献劎之時,phụng hiểu nghĩa dũng chi phấn hình ư dược mã hiến kiếm chi thời
時鄠自武州𠬧集土軍攻羣蠻復取府城,Thời Hộ từ Vũ Châu thu tập thổ quân công quần Man phục thủ phủ thành
蹎𢬣,chân tay
置評泊司,trí bình bạc ti
壬戌二年梁大同八年,nhâm tuất nhị niên lương đại đồng bát niên
太后乃,thái hậu nãi
帝入新昌獠中,Đế nhập Tân Xương Lạo trung
󱝚是非稽聲色碍制排淡柳塘花,tránh thị phi ghê thanh sắc ngại chơi bời dặm liễu đường hoa
次茄󱬏󱬏次茄𩇢𩇢,thứ cà tím tím thứ cà xanh xanh
生皮𢭸案燒燒󰇾朝如醒󰇾朝如迷,sinh vừa tựa án thiu thiu dở chiều như tỉnh dở chiều như mê
今制見官總是祿省秩卑,kim chế kiến quan tổng thị lộc tỉnh trật ti
拯固𢚸慈㐱仍濫蒸性𤞻𤢿,chẳng có lòng từ chỉn những làm chưng tính hùm sói
女人無品爵並不得入,nữ nhân vô phẩm tước tịnh bất đắc nhập
哴昆󰠳敢嚕床爲𦖑弹意別払姓名,rằng con đâu dám sỗ sàng vì nghe đàn ấy biết chàng tính danh
底魯空,để lỗ không
𦀊愁埃窖󱫌昂,dây sầu ai khéo giăng ngang
錢貞摸倍摸傍摸蒌𬞷𤉗摸娘謹魚,tiền trinh mua vội mua vàng mua rau muống héo mua nàng ngẩn ngơ
𥄭𠓨牌位𧡊𠸜,ngó vào bài vị thấy tên
机緣󰠲俸𨔍𫳵,cơ duyên đâu bỗng lạ sao
唏𬳦,hơi thơm
白旗一麾前戈盡倒,bạch kì nhất huy tiền qua tận đảo
𫽄戈特丐󰭛󱥃尼󰠳,chẳng qua được cái gái sề này đâu
𣘃庵書室浪朋絁,cây ôm thư thất lặng bằng the
兵權默󰀢冲外腰埃時拮𢢂埃時𢸝,binh quyền mặc nghỉ trong ngoài yêu ai thì cất ghét ai thì dìm
屈打分遣嘉興衛總知黎勉領本衛軍至丘祝併同越每二州土兵聲言擊賊擾兵實則截其要路,khuất đả phân khiển gia hưng vệ tổng tri lê miễn lĩnh bản vệ quân chí khâu chúc tính đồng việt mỗi nhị châu thổ binh thanh ngôn kích tặc nhiễu binh thực tắc tiệt kì yếu lộ
漢楚默埃油𠯅嚛𡹡蹎礙𨀈盎孚雲,hán sở mặc ai dầu dức lác kiễng chân ngại bước áng phù vân
時有判大理,Thời hữu Phán đại lí
上賜以天南餘暇一部并賜和梁江夜興詩一首及賜錢二十五貫,thượng tứ dĩ thiên nam dư hạ nhất bộ tịnh tứ hoạ lương giang dạ hưng thi nhất thủ cập tứ tiền nhị thập ngũ quán
兵繩接元僞退璜追之伏兵果出,binh thằng tiếp nguyên nguỵ thoái hoàng truy chi phục binh quả xuất
悲徐固𦷬吱瓢浪咴,bây giờ có bí chê bầu rằng hôi
季釐𢭂保冲外,quý ly rao bảo trong ngoài
寅吔𣈜𣎃梭迻黎皇隴仍待徐燕京,dần dà ngày tháng thoi đưa lê hoàng luống những đợi chờ yên kinh
花壇圓桐花,hoa đàn vườn trồng hoa
二十五日修田簿户籍等務,nhị thập ngũ nhật tu điền bạ hộ tịch đẳng vụ
曾荄䔲吏󰚷𣻕欣初,Từng cay đắng lại mặn mà hơn xưa
醜払麻󰡏埃𠸦之𠇮,xấu chàng mà có ai khen chi mình
太后又召憲誠諭之百端,Thái hậu hựu triệu Hiến Thành dụ chi bách đoan
伯陳真營外,bá Trần Chân dinh ngoại
四章賜之,tứ chương tứ chi
小姐量慮没𣉹拾𡎥𦊚𥛉賖賖叙情,tiểu thư lưỡng lự một giờ sụp ngồi bốn lạy xa xa tự tình
別󰠲求帝対󰑼固昆,biết đâu cầu đấy đổi là có con
倍𧗱添𥙩𧵑茹,Vội về thêm lấy của nhà
藕羅𦲼蓮,ngẫu là ngó sen
烏木枯門似夌,ô mộc gỗ mun tựa sừng
𤤰㐌差𠊛恪𠫾𠳙,vua đã sai người khác đi thay
翁浪固矯月娥,ông rằng có kiều nguyệt nga
几󱟦󱹻箕可傷意,kẻ côi cút kia khả thương ấy
大旱,Đại hạn
蜻蜓存存曳堆,thanh đình chuồn chuồn dài đuôi
裊󱭓麻𫄓時𪂲坤咹,nẻo trai mà mắc thì cò khôn ăn
𢂎𩂏馭騎𦤾低拱𪬡,dù che ngựa cưỡi đến đây cũng hèn
舅󰿃,cữu cậu
𥆁眜人情䀩丐𪁄,liếc mắt nhân tình nhác cái cắt
𠕋皇太子佛瑪為開天王管龍德宫于外居之欲其周知民事也,sách hoàng thái tử phật mã vi khai thiên vương quản long đức cung vu ngoại cư chi dục kì chu tri dân sự dã
𢲭恩,phủi ơn
俟駕回拜命未晚,sĩ giá hồi bái mệnh vị vãn
登選爲人沉毅端正學識該搏南征之舉參賛軍務籌畫有功,Đăng Tuyển vi nhân trầm nghị đoan chính học thức cai bác Nam chinh chi cử tham tán quân vụ trù hoạch hữu công
𣈜時󱩖󱩖𥀌𥀌,ngày thì dép dép giày giày
自𨉟㐌債倫常𥙩之𢷀䋦孕𦀚衛𡢐,tự mình đã trái luân thường lấy chi rủ mối dựng giềng về sau
朕光御洪圖丕昭公道󰦛崇茂實欲回淳樸之風屏黜浮華思革,trẫm quang ngự hồng đồ phỉ chiêu công đạo đôn sùng mậu thực dục hồi thuần phác chi phong bình truất phù hoa tư cách
翁𠲖牢碎𤴬䏾󰡫尼許翁,ông ơi sao tôi đau bụng thế này hở ông
蔑園花竹𦊚皮收,một vườn hoa trúc bốn bề thâu
礼迻呂吏𧗱茄太師,lễ đưa lỡ lại về nhà thái sư
一北人守任有政蹟者必書好善惡惡人心所同天下之公也,nhất bắc nhân thú nhiệm hữu chính tích giả tất thư hiếu thiện ố ác nhân tâm sở đồng thiên hạ chi công dã
畧󰑼㐌特㗂𤵊,trước là đã được tiếng đồn
上宰語󰘚𠳿𡗶願嗔察别弄碎朱详,thượng tể ngửa mặt vỉ trời nguyện xin xét biết lòng tôi cho tường
花旗,hoa kỳ
二帝廵邊至乂安,nhị đế tuần biên chí nghệ an
戊辰元年宋開寳元年,Mậu Thìn nguyên niên Tống Khai Bảo nguyên niên
斬胡把於延興坊,trảm hồ bả ư diên hưng phường
󱮢茄洳量𠊛傷敢奈,rớp nhà nhờ lượng người thương dám nài
包𣇞朱旦𣎃𨑮些󰝂鎌󰗪𫥨外𪽣些,bao giờ cho đến tháng mười ta đem liềm hái ra ngoài ruộng ta
日暈两重白氣連環于暈外,nhật vựng lưỡng trùng bạch khí liên hoàn vu vựng ngoại
勑曰卿國之老成久勞于外朕篤念不忘亟欲,Sắc viết Khanh quốc chi lão thành cửu lao vu ngoại trẫm đốc niệm bất vong cực dục
侯拮爫亏吏拯亏,hầu cất làm khuây lại chẳng khuây
姑箕󱥔妸爫之,cô kia óng ả làm chi
底娄𢧚𢢆拱払𪽝埃,để sau nên thẹn cùng chàng bởi ai
𪘵顛卒𩯀㛪吱,răng đen tốt tóc em chê
羮餅𤽸密餅羮沁希茄貢舌行胡消,canh bánh trắng mặt bánh canh tôm he cà cuống thịt hành hồ tiêu
明總兵王通聞之爲文致祭,Minh tổng binh Vương Thông văn chi vi văn trí tế
𨔈花沛别味花,chơi hoa phải biết mùi hoa
𩛜時朱瀝,đói thời cho sạch
按舊史不載趙越王𣑯郎王今釆野史及他書始載越王位號附𣑯郎王以補之,án cựu sử bất tải triệu việt vương đào lang vương kim thái dã sử cập tha thư thuỷ tải việt vương vị hiệu phụ đào lang vương dĩ bổ chi
拱料補过春撑󰜋𠁀,Cũng liều bỏ quá xuân xanh một đời
及其暇日申之以孝悌忠信使國人知親上死長之義,Cập kì hạ nhật thân chi dĩ hiếu đễ trung tín sử quốc nhân tri thân thượng tử trượng chi nghĩa
城駐營,thành trú dinh
𥪝机声氣相尋,trong cơ thanh khí tương tầm
芇𪟽𩄲渃俸󰠲隔潙,nào ngờ mây nước bóng đâu cách vờị
劍,kiếm
姉㛪胡𥚯󰋇𬂽𠊛,chị em hồ dễ mấy lăm người
数𢀭𢬣𤽸拱𢀭𢼂󱚴𠃩𣜲𨑮𬌥拱𬥣,số giàu tay trắng cũng giàu số nghèo chín đụn mười trâu cũng nghèo
令官埃敢󰠤𠳒,Lệnh quan ai dám cãi lời
拖昆劍檜煺𩚵拱羅安命沛甘役賢,đỡ con kiếm củi thổi cơm cũng là an mệnh phải cam việc hèn
濬𢭻,tuấn xoi
二十三日太白犯入太乙星,nhị thập tam nhật thái bạch phạm nhập thái ất tinh
僅󰬌仉󰬡󱫘情𠊛𠫾,ngẩn ngơ kẻ ở dứt tình người đi
冬十二月宋趙卨來侵不克乃還,Đông thập nhị nguyệt Tống Triệu Tiết lai xâm bất khắc nãi hoàn
即𠱾迻帖𠶆払束生,tức thì đưa thiếp mời chàng thúc sinh
上皇遣左聖翊軍?黄奉世討平之,thượng hoàng khiến tả thánh dực quân tướng hoàng phụng thế thảo bình chi
又宣布明論安集州民各使復業率遵聲教,hựu tuyên bố minh luận an tập châu dân các sử phục nghiệp suất tuân thanh giáo
冲欺幽暗最沁𢝙𢚸陳煚卞吟䜹浪,trong khi u ám tối tăm vui lòng trần cảnh bèn ngâm thơ rằng
發節,phát tiết
冬十一月二十四日奉加封列聖睿號帝后各一字,đông thập nhất nguyệt nhị thập tứ nhật phụng gia phong liệt thánh duệ hiệu đế hậu các nhất tự
秋七月命建康王龍益率師討𠕋諸蠻平之,thu thất nguyệt mệnh kiến khang vương long ích suất sư thảo sách chư man bình chi
㝵𠸗莫沛案苔遁𠫾,ngày xưa mắc phải án đày chốn đi
右属于吳晋宋齊梁起丁未終庚申共三百十四年,Hữu thuộc vu Ngô Tấn Tống Tề Lương khởi Đinh Mùi chung Canh Thân Cộng tam bách thập tứ niên
材,tài
定投納檢收金銀錫鉛等税例,định đầu nạp kiểm thu kim ngân tích duyên đẳng thuế lệ
傷𫯳𢧚沛哭絲絲,thương chồng nên phải khóc ti ti
幸天心有在亶生聖主以義而征以仁而討山川以之改日月以之復明生民以之莫安國家以之順治,Hạnh thiên tâm hữu tại đàn sinh thánh chủ dĩ nghĩa nhi chinh dĩ nhân nhi thảo sơn xuyên dĩ chi cải nhật nguyệt dĩ chi phục minh sinh dân dĩ chi mạc an quốc gia dĩ chi thuận trị
𢫕頭蹺𠎪百官𠓨跪,bưng đầu theo lũ bách quan vào quỳ
先皇帝第二子濬賢明仁孝可嗣正統以承祖宗以撫臣民,Tiên hoàng đế đệ nhị tử Tuấn hiền minh nhân hiếu khả tự chính thống dĩ thừa tổ tông dĩ phủ thần dân
𡛔於正專,gái ở chính chuyên
抉昆庵底貯𩄲,quét con am để chứa mây
影焒,ảnh lửa
又詐,Hựu trá
押情買擀朱𠊛士官,Ép tình mới gán cho người sĩ quan
事兜渚急堆囬,Sự đâu chưa kịp đôi hồi
旗扁𧵑𤤰頒𣈗󱈘𣅶迻柴𡥵逴頭先,cờ biển của vua ban ngày trước lúc đưa thầy con rước đầu tiên
𩩫𦠘𪛇,xương vai rùa
盎那苦辱世,áng nạ khó nhọc thay
太祖見而悅之因戱曰將家子當效軍旅事安用導從乎帝應之曰導從奚間扵將家子哉而間之何獨不在丁而在黎乎由天之命耳,thái tổ kiến nhi duyệt chi nhân hô viết tướng gia tử đương hiệu quân lữ sự an dụng đạo tòng hồ đế ứng chi viết đạo tòng khê gian ư tướng gia tử tai nhi gian chi hà độc bất tại đinh nhi tại lê hồ do thiên chi mệnh nhĩ
權乘勝追擊擒弘操殺之,quyền thừa thắng truy kích cầm hoằng thao sát chi
雖時燶如炪雙吒媄窒𧵆,tuy thời nóng như đốt song cha mẹ rất gần
駡浪蒸𠅜神僊爫永往丕,mựa rằng chưng lời thần tiên làm huênh hoang vậy
三月帝幸五岳觀,Tam nguyệt đế hạnh Ngũ Nhạc quán
意時𣇜㕵意時𣇜咹,ấy thì buổi uống ấy thì buổi ăn
于莫,vu Mạc
宗七皂方勝,tông thất tạo phương thắng
分牢薄買皮催,phận sao bạc mãi vừa thôi
揚爫𠅜𡨧浪補准苦細准𢀭妾吏啜之,dương làm lời tốt rằng bỏ chốn khó tới chốn giàu thiếp lại chối chi
王数以亂臣賊子之罪乃令仕林差人斷椿脚足而死,Vương sổ dĩ loạn thần tặc tử chi tội nãi lệnh Sĩ Lâm sai nhân đoạn Xuân cước túc nhi tử
軍政󰔦墮莫斯爲甚,quân chính đố đoạ mạc tư vi thậm
凌凌庒𣵲𡭧塵埃,lâng lâng chẳng bợn chút trần ai
情溇蒙者󰒂𠫅,Tình sâu mong giả nghĩa dày
蹎𩄲,chân mây
蜈蚣丐蛚,ngô công cái rết
造化冬庐𥙩制,tạo hoá đong lừa lấy chơi
哭󰑼仍𧡊𦊚皮棱荒,khóc la những thấu bốn bề rừng hoang
冬十月路鶴茶哇哇音鴉暹羅等國商舶至雲屯販賣進諸異物,Đông thập nguyệt Lộ Hạc Trà Oa oa âm nha Xiêm La đẳng quốc thương bách chí Vân Đồn phán mại tiến chư dị vật
吳後主克復祖宗之業保安境内之民足爲承平之主,ngô hậu chủ khắc phục tổ tông chi nghiệp bảo an cảnh nội chi dân túc vi thừa bình chi chủ
自督水軍陳船百餘隻㨿珥河以為聲援,tự đốc thuỷ quân trần thuyền bách dư chích cứ Nhị Hà dĩ vi thanh viện
寓情𢬣草󰜋篇律唐,ngụ tình tay thảo một thiên luật đường
帝以明年將伐占城詔造龍鳳魚蛇虎豹鸚鵡戰艦數百餘艘,đế dĩ minh niên tương phạt chiêm thành chiếu tạo long phụng ngư xà hổ báo anh vũ chiến hạm số bách dư sưu
户部度支同錦衣户科撿收,Hộ bộ Độ chi đồng Cẩm y Hộ khoa kiểm thu
且已一年用力之艱難而有萬年太平之機業其熟思之毋貽後悔,Thả dĩ nhất niên dụng lực chi gian nan nhi hữu vạn niên Thái Bình chi cơ nghiệp kì thục tư chi vô di hậu hối
𦖑𫚳如弋𬌓𢚸辰昏,Nghe chim như nhắc tấm lòng thần hôn
尾之羅𥒥芻堯,vẻ chi là đứa sô nghiêu
聖宗恤民重農柔遠䏻迩置博𭓇之科重養廉之令秘閣之有其官明倫之有其制文脩武僃海内謐寕爲嗣德之賢君也,thánh tông tuất dân trọng nông nhu viễn năng nhĩ trí bác học chi khoa trọng dưỡng liêm chi lệnh bí các chi hữu kì quan minh luân chi hữu kì chế văn tu vũ bị hải nội mật ninh vi tự đức chi hiền quân dã
外𦋦埃吏惜之貝埃,Ngoài ra ai lại tiếc gì với ai
庚子以來雖已禁止亦未周密中舉者多有木訥借手眾議沸騰,canh tí dĩ lai tuy dĩ cấm chỉ diệc vị chu mật trúng cử giả đa hữu mộc nột tá thủ chúng nghị phất đằng
油朱奴𤯩爫之成身,dẫu cho nó sống làm gì thành than
通報,thông báo
夏琅州璘戰敗退還本州分兵守界土,Hạ Lang châu Lân chiến bại thoái hoàn bản châu phân binh thủ giới thổ
感德佛乙蒸德媄,cảm đức phật ắt chưng đức mẹ
遣從叔陳遺愛即陳隘螠黎目黎荀如元,Khiến tòng thúc Trần Di Ái tức Trần Ải cập Lê Mục Lê Tuân như Nguyên
㐱体𬰢𡗶熾𠓨𬮌數,chỉn thấy mặt trời xế vào cửa sổ
尾之没朶桃夭,vẻ chi một đoá đào yêu
福麻及攑課先朝𠃣通格律播󱞦𢧚章,phúc mà gặp gỡ thuở tiên triều ít thông cách luật vá chắp nên chương
推𢚸陟𡵆𤴬𢚸冬天,Suy lòng trắc Dĩ đau lòng CHUNG thiên
時代,thời đại
宋遣王世則李居簡賫𠕋書封帝爲交趾郡王,tống khiển vương thế tắc lí cư giản tê sách thư phong đế vi giao chỉ quận vương
國王惧遣制荄入朝,Quốc vương cụ khiển Chế Cai nhập triều
曲扇厥寄支制,khúc phiến quạt gẫy che chơi
春亭脱㐌遁𦋦高亭,Xuân đình thoắt đã dọn ra Cao đình
九月帝命安郡公頼世卿普郡公鄭模萊郡公潘公績等領兵救乂安,Cửu nguyệt Đế mệnh An quận công Lại Thế Khanh Phổ quận công Trịnh Mô Lai quận công Phan Công Tích đẳng lĩnh binh cứu Nghệ An
若干重事聽具奏方許勾對,nhược can trọng sự thính cụ tấu phương hứa câu đối
當聖祖扑狂吳之烈既伺隙而襲我師逮神武滅賊儼之軀又助惡而徂戎旅,Đương Thánh tổ phác cuồng Ngô chi liệt ký tứ khích nhi tập ngã sư đãi Thần Vũ diệt tặc Nghiễm chi khu hựu trợ ác nhi tồ nhung lữ
明日上殿岝文簿自若亨𭛁奏曰辰聀忝言官凡政事得失用人是非皆論争其可否,minh nhật thượng điện tạc văn bạ tự nhược hanh phát tấu viết thần chức thiểm ngôn quan phàm chính sự đắc thất dụng nhân thị phi giai luận tranh kì khả phủ
数𢀭󰝂𦥃傥仍路羅𡥵𬑉𥹙蒸買𢀭,số giàu đem đến dửng dưng lọ là con mắt tráo trưng mới giàu
壳凣群𤯩苦󰯮𬨠𫯝,xác phàm còn sống khó mơ lên trời
稻秜穭菉尼𬞕恰同,đạo nê lúa lốc nảy lan khắp đồng
鴻臚等官傳制唱名,Hồng Lô đẳng quan truyền chế xướng danh
𰠞󱰅欺易迻吹閣藤,cánh nồm khi dễ đưa xuôi các đằng
十九日差候命官杜汪阮文皆等復至諒山鎮南交䦕探明人消息,thập cửu nhật sai hầu mệnh quan đỗ uông nguyễn văn giai đẳng phục chí lạng sơn trấn nam giao quan thám minh nhân tiêu tức
遣范五老擊之遇于芒枚接戰擒獲甚眾,khiến phạm ngũ lão kích chi ngộ vu mang mai tiếp chiến cầm hoạch thậm chúng
冬十月初七日召進士杜履謙等入應制命作五王帳記,Đông thập nguyệt sơ thất nhật triệu Tiến sĩ Đỗ Lí Khiêm đẳng nhập ứng chế mệnh tác Ngũ Vương trướng kí
厨人應務猶有迯亡,trù nhân ưng vụ do hữu đào vong
𩃳陽󰋇𣇜穿昂,bóng dương mấy buổi xuyên ngang
耶抑新集之兵不可與戰耶李賁亦中才之將其臨敵制勝不爲不能然卒以两敗身亡者盖不幸而遇陳覇先之善用兵也,da ức tân tập chi binh bất khả dữ chiến da lí bí diệc trung tài chi tướng kì lâm địch chế thắng bất vi bất năng nhiên tốt dĩ lưỡng bại thân vong giả cái bất hạnh nhi ngộ trần bá tiên chi thiện dụng binh dã
合格各送禮部會試,Hợp cách các tống Lễ bộ hội thí
事奈何福良侯與及第永紹栢等密奏帝移行在入萬頼䦕内分兵㨿守壘門以防外兵,sự nại hà phúc lương hầu dữ cập đệ vĩnh thiệu bách đẳng mật tấu đế di hành tại nhập vạn lại quan nội phân binh cứ thủ luỹ môn dĩ phòng ngoại binh
忠孝做十分在已勉全箇道,Trung hiếu tố thập phần tại kỷ miễn toàn cá đạo
𦋦從隴縱𫽄衝皮芇,Ra tuồng lúng túng chẳng xong bề nào
文属有出身例除如縣縣丞若無出身并軍色民人除副武尉從八品,Văn thuộc hữu xuất thân lệ trừ như huyện huyện thừa nhược vô xuất thân tính quân sắc dân nhân trừ phó vũ uý tòng bát phẩm
苟有文武知識之才堪臨民馭眾者朕将隨而授用焉,cẩu hữu văn vũ tri thức chi tài kham lâm dân ngự chúng giả trẫm tương tuỳ nhi thụ dụng yên
春正月詔自閹者杖八,Xuân chính nguyệt chiếu tự yêm giả trượng bát
予前既󰱇兵則險以摧其鋒予後再調兵截路以断其食,dư tiền ký tuyển binh tắc hiểm dĩ thôi kì phong dư hậu tái điều binh tiệt lộ dĩ đoạn kì thực
言馬援所立銅柱歲久埋没泯無蹤跡,ngôn mã viện sở lập đồng trụ tuế cửu mai một mẫn vô tung tích
簾疎朱𩙌𢯰𫔸戲底𦝄輸,rèm thưa cho gió lọt cửa hé để trăng thâu
苔園𦹵木𦰤䜹窻𦝄夐揆壁湄也淶,đầy vườn cỏ mọc lau thưa song trăng quạnh quẽ vách mưa rã rời
英󰡲竹㐌高朋𦰟𥯌,anh về trúc đã cao bằng ngọn tre
稱裕皇,Xưng Dụ Hoàng
廊溋边𫏾边𨍦固埃𧡊𤞼碎󰠲庒󰑼,láng giềng bên trước bên sau có ai thấy lợn tôi đâu chăng là
𠳙些侯下范郎𣌋𬁑朱院每唐主碎,thay ta hầu hạ phạm lang sớm trưa cho vẹn mọi đàng chúa tôi
至是栗掇拾諸訟家浮言上章劾伯遠范福阮允中等鞠訟獄屢入人罪過於惨刻請汰外任勾寘法司,Chí thị Lật xuyết thập chư tụng gia phù ngôn thượng chương hặc Bá Viễn Phạm Phúc Nguyễn Doãn Trung đẳng cúc tụng ngục lũ nhập nhân tội quá ư thảm khắc thỉnh thải ngoại nhiệm câu trí pháp ti
骨冷魂清庄肯化謳群女主共吒,cốt lạnh hồn thanh chăng khứng hoá âu còn nợ chúa cùng cha
店冬𦰟𬰅𠺙嚧,đêm đông ngọn gió thổi lùa
扒亇念包,bắt cá ném vào
於是山西之兵肆為暴掠城中空虚京師遂為漁獵之塲,Ư thị Sơn Tây chi binh tứ vi bạo lược thành trung không hư kinh sư toại vi ngư liệp chi trường
時守令暴刻林邑寇邊帝起兵攻逐之稱爲南帝國,Thời thú lệnh bạo khắc Lâm Ấp khấu biên Đế khởi binh công trục chi xưng vi Nam Đế quốc
占成献金花三朶,Chiêm Thành hiến kim hoa tam đoá
紫竹竹細耒真沼𧏵,tử trúc trúc tía lại chân cháu rồng
翁婆󰀎明呂凜建𪮙沒㝵𡛔卒冷麻𡠣朱,ông bà ấy mừng rỡ lắm kén chọn một người gái tốt lành mà cưới cho
寧川,ninh xuyên
備西都城,bị Tây Đô thành
春正月帝引兵至乂安土油縣多雷鄕老少争持牛酒迎勞,Xuân chính nguyệt đế dẫn binh chí Nghệ An Thổ Dầu huyện Đa Lôi hương lão thiếu tranh trì ngưu tửu nghênh lao
急𠫾庒肯呐甫𤑟𤉜,kíp đi chẳng khứng nói phô rõ ràng
考官盟誓自此始,Khảo quan minh thệ tự thử thuỷ
𠄩㛪𠳨𫏾嘆𨍦,hai em hỏi trước han sau
然拘於君臣燕亨之禮當哀而樂𦤶孝道之有𧇊,nhiên câu ư quân thần yến hanh chi lễ đương ai nhi lạc trí hiếu đạo chi hữu khuy
秋七月令諸路并各火文宫諸軍将校修户籍時仍陳朝舊效呼尙書門下省行遣爲左右火,Thu thất nguyệt lệnh chư lộ tịnh các hoả văn cung chư quân tướng hiệu tu hộ tịch Thời nhưng Trần triều cựu hiệu hô thượng thư môn hạ sảnh hành khiển vi tả hữu hoả
𠆳𩈘玉味香淡,trùm mặt ngọc mùi hương đượm
𭉑期懺所迻朱昆𤤰吏𥙩昆𤤰蔑茹,hẹn kỳ sắm sửa đưa cho con vua lại lấy con vua một nhà
城身耒仕料𧗱州台,Thành thân rồi sẽ liệu về châu Thai
媄昆凍󰘂底䘮冲茄,mẹ con đóng cửa để tang trong nhà
𠓀唅獅子𠳚𠊛藤𦲿,trước hàm sư tử gửi người đằng la
𠄩行渃𬑉𣳔又如湄,hai hàng nước mắt ròng ròng như mưa
誥之寶制詔用之,cáo chi bảo chế chiếu dụng chi
𩄲輸渃𩯀雪讓牟䏧,mây thua nước tóc tuyết nhường màu da
眉𬙾辰眉沛𢥈𦣰𣈘𡗋几睈󰻃約𬇚,mày đẹp thì mày phải lo nằm đêm lắm kẻ rình mò ước ao
花芙蓉𤀒湥霂梗楊柳拂式𤐜,hoa phù dung rỏ giọt móc cành dương liễu phất thức khói
𠊛蓮馭几支袍,người lên ngựa kẻ chia bâu
秋九月地震屋舍樹木如傾,thu cửu nguyệt địa chấn ốc xá thụ mộc như khuynh
𭛣萬𦇒女絲扜,việc vàn rối nữa tơ vò
安可使予信省官而疑院官哉,an khả sử dư tín sảnh quan nhi nghi viện quan tai
穭𬁒辰穊朱溇穭秥辰𢭮梗橷買𣃣,lúa mùa thì cấy cho sâu lúa chiêm thì khảy cành dâu mới vừa
役萬埃𠳨襖逋勤,việc vàn ai hỏi áo bô cằn
更𣌉󱟮󱟮𦊚边,canh khuya tịch mịch bốn bên
唒𠹚拯於,dẫu van chẳng ở
又能篤尊君之義奉迎聖駕進御昇龍城,hựu năng đốc tôn quân chi nghĩa phụng nghênh thánh giá tiến ngự thăng long thành
没𣈜𥘀挭相思󰜋𠊛,Một ngày nặng gánh tương tư một người
守度曰汝居卑職而䏻守法我有何言,Thủ Độ viết Nhữ cư ti chức nhi năng thủ pháp ngã hữu hà ngôn
帝揮馬而西,Đế huy mã nhi tây
上皇使問曰汝知予明年必死耶對曰不知也,Thượng hoàng sử vấn viết Nhữ tri dư minh niên tất tử da Đối viết Bất tri dã
挾播打到外同,hiệp bá đánh đáo ngoài đồng
吏添瘘𬏩四肢闷𠫾遶妬麻𠫾牢耒,lại thêm rũ liệt tứ chi muốn đi theo đó mà đi sao rồi
耒碎仕救娘𨖲𣦍朱脱,rồi tôi sẽ cứu nàng lên ngay cho thoát
老妑𢶢梞冲棱𠫾𦋦,lão bà chống gậy trong rừng đi ra
閲定文武官仍置諸省院属,Duyệt định văn võ quan những trí chư sảnh viện thuộc
󱑹空冷𡴯如詞,buồng không lạnh ngắt như tờ
是月十九日郕王薨妃嬪唐氏等俱賜紅帛自盡以殉塟,Thị nguyệt thập cửu nhật Thành Vương hoăng phi tần Đường thị đẳng cụ tứ hồng bạch tự tận dĩ tuẫn táng
禅午𠄼句𦣰釀工圭何有經𫀅巴遍𡎢宜買國新羅,thiền ngõ năm câu nằm nhãng trong quê hà hữu kinh xem ba bận ngồi ngơi mé nước tân la
𠶓呠頭𡹡昆布榖,véo von đầu ghềnh con bồ cốc
十二月彗星見東方帝避正殿减膳,thập nhị nguyệt tuệ tinh hiện đông phương đế tị chính điện giảm thiện
移移花𦬑卒和鮮,dời dời hoa nở tốt hoà tươi
撻撻掑牕職槐,thít thít kề song giấc hòe
我大兄光紹皇上祗荷天休丕承祖烈󰈫亂反正布德安民七年于兹,ngã đại huynh quang thiệu hoàng thượng chi hà thiên hưu phỉ thừa tổ liệt bát loạn phản chính bố đức an dân thất niên vu tư
別𠊛別󰘚別𢚸爫牢,Biết người biết mặt biết lòng làm sao
勑諭諒山安󰘊北平等處鎮守副總兵土官等曰朝廷守土之臣固宜保境安民折衝禦侮乃其職也,sắc dụ lạng sơn an bang bắc bình đẳng xứ trấn thủ phó tổng binh thổ quan đẳng viết triều đình thủ thổ chi thần cố nghi bảo cảnh an dân triết xung ngự vũ nãi kì chức dã
耒𦋦𣳮粉派香,Rồi ra lở phấn phai hương
泊抛梂這顛滛岸𫡮,Bạc phau cầu giá đen DẦM ngàn mây
𧣳𡗶審審𣈜𣈜󰠐󰠐,góc trời thăm thẳm ngày ngày đăm đăm
悶認麻拯敢認𨔍台,Muốn nhận mà chẳng dám nhận lạ thay
小史,tiểu sử
襲擊賊裨将勝良侯于中和社擒獲斬之及俘獲書記文全子解納營門,tập kích tặc tì tướng thắng lương hầu vu trung hoà xã cầm hoạch trảm chi cập phu hoạch thư ký văn toàn tử giải nộp dinh môn
𣎏󰠲地陷天崩𠴢𠴌,có đâu địa hãm thiên băng thình lình
太和延寧政治周旋帷幄之中爕理操持威福之柄,thái hoà diên ninh chính trị chu toàn duy ốc chi trung nhiếp lí thao trì uy phúc chi bính
𡛤𱽂風波𨻫汲澎,Nửa mạn phong ba luống bập bềnh
謀高本㐌󰡥伶仍𣈜,Mưu cao vốn đã rắp ranh những ngày
二十二日帝崩于正寢初帝之經營四方北擊明㓂西却哀牢避實擊虚所向有功者止有武臣黎石黎禮黎察黎問黎銀黎理等三十人文臣黎靈黎國興等父子之兵鉄突二百義士二百勇士三百象四隻其輕勇及老若户衛者纔一千而已帝嘗於萬幾之暇𭁈群臣論古今興亡得失之由因及明賊之所以敗我之所以得何也群臣皆曰明滛刑虐政久失民心帝反其道而,nhị thập nhị nhật đế băng vu chính tẩm sơ đế chi kinh dinh tứ phương bắc kích minh khấu tây khước ai lao tị thực kích hư sở hướng hữu công giả chỉ hữu vũ thần lê thạch lê lễ lê sát lê vấn lê ngân lê lí đẳng tam thập nhân văn thần lê linh lê quốc hưng đẳng phụ tử chi binh thiết đột nhị bách nghĩa sĩ nhị bách dũng sĩ tam bách tượng tứ chích kì khinh dũng cập lão nhược hộ vệ giả tài nhất thiên nhi dĩ đế thường ư vạn kỷ chi hạ dữ quần thần luận cổ kim hưng vong đắc thất chi do nhân cập minh tặc chi sở dĩ bại ngã chi sở dĩ đắc hà dã quần thần giai viết minh dâm hình ngược chính cửu thất dân tâm đế phản kì đạo nhi
払強𦖑呐強油如𦯬,chàng càng nghe nói càng rầu như dưa
漢超為人骨鯁議斥佛法安清脩苦節不務顯達亦庶幾矣,hán siêu vi nhân cốt ngạnh nghị xích phật pháp an thanh tu khổ tiết bất vụ hiển đạt diệc thứ cơ hĩ
道翰林院學士行海西道宣政使司參知兼秘書監學士武永禎讀卷擢楊如珠等八名爲進士阮仁?等十九名為同進士三年一科自此始二十六日唱進士楊如珠等名頒恩命禮步捧黄榜揭於東化門外,Đạo Hàn lâm viện học sĩ hành hải tây đạo tuyên chính sứ ti tham tri kiêm bí thư giám học sĩ Vũ Vĩnh Trinh độc quyển trạc Dương Như Châu đẳng bát danh vi tiến sĩ Nguyễn NHân Thiếp đẳng thập cửu danh vi đồng tiến sĩ tam niên nhất khoa Tự thử thuỷ nhị thập lục nhật sướng tiến sĩ Dương Như Châu đẳng danh ban ân mệnh Lễ bộ bổng hoàng bảng yết ư Đông Hoa môn ngoại
分傷𤋵油,phần thương giãi dầu
十六日以刻皇帝受命之寶奏告太廟,thập lục nhật dĩ khắc hoàng đế thụ mệnh chi bảo tấu cáo thái miếu
餒󰮇雀彦蒙專茄唐,nuôi thằng tước ngạn mong chuyên nhà đường
上自王公以至庶人凣施於佛事雖竭所有顧無靳嗇,Thượng tự vương công dĩ chí thứ nhân phàm thí ư Phật sự tuy kiệt sở hữu cố vô cận sắc
回第泣謂守度曰媪為公婦而軍校輕慢如此,hồi đệ khấp vị thủ độ viết ẩu vi công phụ nhi quân hiệu khinh mạn như thử
定揀汰令三條一内外文識衙門堂上長官各宜從公審詳所該官貟文有庸劣如諒山參𬢱陳惟馨長慶府知府寧闒茸富平府知府范操之類及曾鈍鄙猥不堪任者閑住僃奏送吏部覈實並劾致識更󰱇曾經任事有噐識練達者,định giản thải lệnh tam điều nhất nội ngoại văn thức nha môn đường thượng trưởng quan các nghi tòng công thẩm tường sở cai quan viên văn hữu dung liệt như lạng sơn tham nghị trần duy hinh trường khánh phủ tri phủ ninh tháp nhung phú bình phủ tri phủ phạm tháo chi loại cập tằng độn bỉ ổi bất kham nhiệm giả nhàn chú bị tấu tống lại bộ hạch thực tịnh hặc trí thức cánh tuyển tằng kinh nhiệm sự hữu khí thức luyện đạt giả
重𠊛𠊛吏重𨉓,trọng người người lại trọng mình
䀡朝𠾺𠾺𠲖𠲖𠽋唭,xem chiều thẹn thẹn e e nực cười
夏五月八日詔曰憲司係言責如有鈌貟󰱇内進士科并各衙門文武各衛司儒指揮有會試中塲果䏻奉公幹事剛直不畏避權貴無過犯,hạ ngũ nguyệt bát nhật chiếu viết hiến ti hệ ngôn trách như hữu khuyết viên tuyển nội tiến sĩ khoa tịnh các nha môn văn võ các vệ ti nho chỉ huy hữu hội thí trúng trường quả năng phụng công cán sự cương trực bất uý tị quyền quý vô quá phạm
蔑桓𦋦胣蜍唹固情𥄫𥊘闷机捤摓,một hoàn ra dạ thờ ơ có tình ngấp nghé muốn cơ vẫy vùng
二月吏上書告急詔諫議大夫劉禹你領兵出陸赂太傅許炎領兵泝水道討之,Nhị nguyệt Lại thượng thư cáo cấp chiếu gián nghị đại phu Lưu Vũ Nhĩ lĩnh binh xuất lục lộ thái phó Hứa Viêm lĩnh binh tố thuỷ đạo thảo chi
娘浪滥𥉬容光,Nàng rằng Trộm liếc dung quang
惟與議流寨頭特與白再授北江路宣撫使建新二年又以黨死,Duy Dữ Nghị lưu Trại Đầu đặc dữ bạch tái thụ Bắc Giang lộ tuyên phủ sứ Kiến Tân nhị niên hựu dĩ đảng tử
擬陀𢫕謹𠰘瓶,nghĩ đà bưng kín miệng bình
相與諸将議曰今帝咱小人讒言一旦輕将神噐播迁于外,tướng dữ chư tướng nghị viết kim đế thính tiểu nhân sàm ngôn nhất đán khinh tương thần khí bá thiên vu ngoại
隊准熙熙意趣牟,đòi chốn hây hây ấy thú mầu
复四月斬演州人胡術以其因占城賊誘人掠財也,hạ tứ nguyệt trảm diễn châu nhân hồ thuật dĩ kì nhân chiêm thành tặc dụ nhân lược tài dã
娘連鄰哭咀𨱽𥙩湓札歇身屍奇𠇮,nàng liền lăn khóc thở dài lấy bùn trát hết thân thây cả mình
二月帝謁籃京,Nhị nguyệt đế yết Lam Kinh
𣈜春從且𢷣𫥨習情柴𡎢正𫡉儒𨅾終觥,ngày xuân thong thả giở ra tập tành thầy ngồi chính giữa nho xúm chung quanh
㗂𪃿嗃𠳗嘅𨕭喯,tiếng gà xao xác gáy trên bom
若水,Nhược Thuỷ
些拯咍𠭤𢀨渃衛,ta chẳng hay trở sang nước vệ
秋𧗱萧殺冬侵𤉗殘,thu về tiêu sái đông xâm héo tàn
像󰜏捠准龍宮景界尼,tượng bà banh chốn long cung cảnh giới này
公浪丹桂𠄩梗榜鐄𥮋泊㐌仃滥標,công rằng đan quế hai cành bảng vàng thẻ bạc đã dành làm tiêu
坤藝賭博羅坤𤵺𤵺准文章意𤵺坤,khôn nghề đổ bác là khôn dại dại chốn văn chương ấy dại khôn
𥱱𦫼於坦南陽,chụm lều ở đất nam dương
若用蚕食緩行不務民財不求速勝則拔用良将觀其權變如圍某然隨時制之𠬧得父子之兵始可用也,nhược dụng tàm thực hoãn hành bất vụ dân tài bất cầu tốc thắng tắc bạt dụng lương tướng quan kì quyền biến như vi mỗ nhiên tuỳ thời chế chi thu đắc phụ tử chi binh thuỷ khả dụng dã
㳥淹福建󰌎殘浙江,Sóng êm Phúc Kiến LỬA tàn CHIẾT GIANG
夏五月詔諸官職都迯亡者杖一百刺靣五十字徒罪,Hạ ngũ nguyệt chiếu chư quan chức đô đào vong giả trượng nhất bách thích diện ngũ thập tự đồ tội
又分使振郡公海郡公,hựu phân sử chấn quận công hải quận công
聖宗皇帝在位十七年紀元者五,thánh tông hoàng đế tại vị thập thất niên kỷ nguyên giả ngũ
獨天䦕人不善涉水與賊死戦賊反敗走市橋城,Độc Thiên Quan nhân bất thiện thiệp thuỷ dữ tặc tử chiến tặc phản bại tẩu Thị Kiều thành
暊年十一,phũ niên thập nhất
借使孤鳴帝里誠所甘心𡸈期蟻聚神州竟将肆志,Tá sử cô minh đế lí thành sở cam tâm khởi kì nghị tụ Thần Châu cánh tương tứ chí
逴󰡲唉暫𧿫娘𠬠尼,rước về hãy tạm giấu nàng một nơi
蔑發戈蔑邏樣,một phút qua một lạ dường
黎受又命各鎮路縣官僃辨牛羊等物,Lê Thụ hựu lệnh các trấn lộ huyện quan bị biện ngưu dương đẳng vật
追封帝父爲長興王母鄧氏爲皇太后,Truy phong đế phụ vi Trường Hưng Vương mẫu Đặng thị vi Hoàng Thái hậu
明太祖即位於金陵建元洪武遣易濟民來聘,Minh Thái Tổ tức vị ư Kim Lăng kiến nguyên Hồng Vũ khiến Dịch Tế Dân lai sính
臣請逑止之,thần thỉnh cầu chỉ chi
共會蒸蔑座㕑延應,cùng hội chưng một toà chùa diên ứng
劍朮,kiếm thuật
秋造翫水舶,thu tạo ngoạn thuỷ bạc
𫅷默𢼂𡗶坦,già mặc số trời đất
𢮪爫宁丐宁昆刊板流傳埃特時通,soạn làm chữ cái chữ con san bản lưu truyền ai được thì thông
宫琹𥪝月渃箕𠁑花,Cung cầm trong nguyệt nước cờ dưới hoa
上令杜環指黎壽域謂茶全曰殿前都督擊闍槃時先登破城乃此人也,thượng lệnh đỗ hoàn chỉ lê thọ vực vị trà toàn viết điện tiền đô đốc kích chà bàn thời tiên đăng phá thành nãi thử nhân dã
被干󰑼𠊚未成丁𣜾𣹓𨑮𦒹󱤱,bị can là người vị thành đinh chưa đầy mười sáu tuổi
羅蒸華𣘃唐棣,là chưng hoa cây đường lệ
丁未三年漢元光元年,Đinh Mùi tam niên Hán Nguyên Quang nguyên niên
𥙩錢摱几摡税𣘃衝耒買跙𧗱擬宜,lấy tiền mướn kẻ cấy thuê cấy xong rồi mới trở về nghỉ ngơi
󰉚𣅘候下臺萾,sớm khuya hầu hạ đài doanh
𩅘󰇵擞,tóc buông xổ
矯奴聚習斈坤𧋟扽𢧚𡶀蜆扽𢧚滝,kẻo nó tụ tập học khôn mối đùn nên núi kiến đùn nên sông
官公同檢度修簿五年乃成,quan công đồng kiểm độ tu bạ ngũ niên nãi thành
庚午十一年宋紹興二十年,Canh Ngọ thập nhất niên Tống Thiệu Hưng nhị thập niên
雖浪𢝙𫳘手歸,Tuy rằng vui chữ thủ quy
󱬯󱬯堂陛嚴嵬聖,vênh vang đường bệ nghiêm ngôi thánh
縱兵大戰莫使阮倦拒之于膠水江,tung binh đại chiến mạc sử nguyễn quyện cự chi vu giao thuỷ giang
𤽗張生跪𨱽𠺥𠅜𠰺,ngươi trương sinh quỳ dài chịu lời dạy
蒸等君子代初庄羅拯悶執時爫道,chưng đấng quân tử đời xưa chăng là chẳng muốn giúp thời làm đạo
六科給事中不公許都御史考覈所行事具奏取旨,lục khoa cấp sự trung bất công hứa đô ngự sử khảo hạch sở hành sự cụ tấu thủ chỉ
派派𫗃𫼲䒹柳,phây phẩy gió lay chồi liễu
船阻煙霞󰠱尾扦,thuyền chở yên hà nặng vạy then
𠸠󰝂𠓨集断膓,ví đem vào tập đoạn trường
不得其人,bất đắc kì nhân
㗂𤠄店𦹵𨁪𩌂求霜,tiếng gà điếm cỏ dấu giày cầu sương
枚骨格雪精神,Mai cốt cách tuyết tinh thần
帝謁太廟百官著朝服行新禮自此始,đế yết thái miếu bách quan trước triều phục hành tân lễ tự thử thuỷ
小童𧼋細𨅸𣃣𠬠边,tiểu đồng chạy tới đứng vừa một bên
拱固𣅶𨢇唁共叺󱋓琼漿音挹瓢春,cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân
八月太白經天,bát nguyệt thái bạch kinh thiên
朱各官陪審安南󱡓󱩲,cho các quan bồi thẩm an nam được biết
嗔他罪畧買𢧚仍󰑼,xin tha tội trước mới nên những là
乃者聞王遣将,nãi giả văn vương khiển tướng
𠬠󰑼㨿法加刑,Một là cứ phép gia hình
凱還定功奉曉曰不欲爵賞願得立氷山遠擲大刀驗刀墮官地内賜以作業從之奉曉登山一擲遠十餘里刀墮多縻鄕,khải hoàn định công phụng hiểu viết bất dục tước thưởng nguyện đắc lập băng sơn viễn trịch đại đao nghiệm đao đoạ quan địa nội tứ dĩ tác nghiệp tòng chi phụng hiểu đăng sơn nhất trịch viễn thập dư lí đao đoạ đa mi hương
㗂翹𦖑律边箕恩𠊛君子詫之𧵑淶,tiếng kiều nghe lọt bên kia ơn người quân tử sá gì của rơi
徵意㐱舍須煉,chưng ấy chỉn xá tua rèn
谷𡗶審審𣈜𣈜󰠐󰠐,Góc trời thăm thẳm ngày ngày đăm đăm
會暮僕攻敗之縱火燒城,Hội mộ Bộc công bại chi túng hoả thiêu thành
悲𣩂杶奇牢空󰝂𪾋古奴吏,bay chết đòn cả sao không đem giam cổ nó lại
含𪘵顛弋,hàm răng đen nhức
上諭太保建陽伯黎景徽等曰我尺山寸河𡸈宜抛棄爾宜堅辨勿許漸侵如地不從尚可差官北使詳其曲直汝敢以太祖尺地寸土𨁹賊罪顯誅夷,thượng dụ thái bảo kiến dương bá lê cảnh huy đẳng viết ngã xích sơn thốn hà khởi nghi phao khí nhĩ nghi kiên biện vật hứa tiềm xâm như địa bất tòng thượng khả sai quan bắc sứ tường kì khúc trực nhữ cảm dĩ thái tổ xích địa thốn thổ diễm tặc tội hiển tru di
德隆元年,Đức Long nguyên niên
猶有殺諫臣如士徽者繼統不旋踵而死亡宜哉,do hữu sát gián thần như sĩ huy giả kế thống bất toàn chủng nhi tử vong nghi tai
後󰆑國謀反事泄乃殺之,Hậu Khánh quốc mưu phản sự tiết nãi sát chi
特差,đặc sai
群𢪀聀梦店春𢠩恾,Còn ngờ giấc mộng đêm xuân mơ màng
譖𢷣墓打破丐棺共骸骨昆𡛔意散補蒸𡧲滝,trộm dỡ mộ đánh vỡ cái quan cùng hài cốt con gái ấy tản bỏ chưng giữa sông
今一旦殺七人恐非盛德之舉,Kim nhất đán sát thất nhân khủng phi thịnh đức chi cử
娘它𢀲𢜝用淶𡗋畨,Nàng đà lớn sợ rụng rời lắm phen
固官總督重臣,Có quan Tổng đốc trọng thần
󱪔𠊚犯徐𪾋室尼戈𪾋室箕,dời người phạm từ giam thất này qua giam thất kia
英宗曰朕今悔何及,Anh Tông viết Trẫm kim hối hà cập
至是改行遣司為門下省而内書火局仍舊内𡧸,Chí thị cải Hành khiển ti vi Môn hạ tỉnh nhi Nội thư hoả cục những cựu Nội mật
置守邑歳時奉祀召其昆弟爲尊官厚賜,trí thủ ấp tuế thời phụng tự triệu kì côn đệ vi tôn quan hậu tứ
千萬𠤆𥙩斈儔𨱽𦝄巽𡲫咹𩛂吏𦣰,thiên vàn chớ lấy học trò dài lưng tốn vải ăn no lại nằm
洳𢬣济度𣾼㝵沉淪,nhờ tay tế độ vớt người trầm luân
秋八月帝幸廣慈宫觀競舟冬十月瑞明公主薨,Thu bát nguyệt đế hạnh Quảng Từ cung quan cạnh chu Đông thập nguyệt Thuỵ Minh công chúa hoăng
九月蝗,Cửu nguyệt hoàng
事覺弘郡公及夫人俱被殺,Sự giác Hoằng quận công cập phu nhân câu bị sát
史臣吳士連曰范令公之用心忠矣哉三哥以家臣逐君之鏑而篡其位以昌文為己子假飾之辝爾󰰽得而知幾且當時國人皆已君三可而令公敢匿昌岌欲不絶吳氏之祀也,Sử thần Ngô sĩ Liên viết Phạm Lệnh Công chi dụng tâm trung hĩ tai Tam Kha dĩ gia thần trục quân chi đích nhi thoán kì vị dĩ Xương văn vi kỷ tử giả sức chi từ nhĩ thục đắc nhi tri cơ Thả đương thời quốc nhân giai dĩ quân Tam Kha nhi Lệnh công cảm nặc Xương Ngập dục bất tuyệt Ngô thị chi tự dã
宋帝曰黎民嘗遣子入覲海喁寧謐不失忠順,Tống đế viết Lê dân thường khiển tử nhập cận hải ngung ninh mật bất thất trung thuận
高審󰂇朋𫶸共怛,cao thẳm ví bằng trời cùng đất
故古者居父母䘮以三年爲制,cố cổ giả cư phụ mẫu táng dĩ tam niên vi chế
九月十六日旨揮大臣百官今後係某官言事當以軍民事務爲急不可以徇私情理爲先,Cửu nguyệt thập lục nhật chỉ huy đại thần bách quan kim hậu hệ mỗ quan ngôn sự đương dĩ quân dân sự vụ vi cấp bất khả dĩ tuẫn tư tình lí vi tiên
納陛北連𪤍髙,nạp bệ bước lên nền cao
詔皇太子日尊視朝聽政,chiếu Hoàng Thái tử Nhật Tôn thị triều thính chính
将步兵三千象二隻攻畧浦頼江,tương bộ binh tam thiên tượng nhị chích công lược Phố Lại giang
丙戌六年元至正六年春二月朔日食,Bính Tuất lục niên Nguyên Chí Chính lục niên xuân nhị nguyệt sóc nhật thực
乂安州令書家陳留献占城人三,Nghệ An châu Lệnh thư gia Trần Lưu hiến Chiêm Thành nhân tam
自技衛𬧻恰蔑旬麻生𥙩𡨸誕達𠸜朱所昆,từ ghẽ về sau khớp một tuần mà sinh lấy chữ đản đặt tên cho thửa con
禁官員及百等不得私臧占城人,cấm quan viên cập bách đẳng bất đắc tư tàng chiêm thành nhân
󰀎丕某甲敬礼,ấy vậy mỗ giáp kính lễ
埃𦋦塘乃埃𥚆特埃,ai ra đường nấy ai nhìn được ai
𫢩㐌鵉鳳落排,nay đà loan phụng lạc bầy
眉蠶𬑉鳳𠶣崙,mày tằm mắt phụng môi son
吒爫知府𡎢沔河溪,cha làm tri phủ ngồi miền hà khê
搊𠓨貝帖香亭芇輸,So vào với thiếp hương đình nào thua
源桃落𫮇󰠲麻旦低,NGUỒN ĐÀO lạc lối đâu mà đến đây
卞鄧爫㙮蒸所中所舍利蔑函底鎮,bèn dựng làm tháp chưng thửa trong thửa xá lị một hòm để trấn
兹我承家丕緒攬國大權修王業紹先王積累之基興起治功討安天下賛聖皇承列聖繼傳之統謐寧海宇磐奠國家泰山安保鴻圖豊󱘬謀深燕翼,Tư ngã thừa gia phi tự lãm quốc đại quyền tu Vương nghiệp thiệu Tiên vương tích luỹ chi cơ hưng khởi trị công thảo an thiên hạ tán Thánh hoàng thừa liệt thánh kế truyền chi thống mật ninh hải vũ bàn điện quốc gia Thái Sơn an bảo hồng đồ phong trúc mưu thâm yên dực
爫朱𣷭爱欺苔欺潙,làm cho bể ái khi đầy khi vơi
󰋇埃扵特好心,mấy ai ở được hảo tâm
令諒江北江三帶宣光㱕化遠徙軍民妻子以避援兵之至,Lệnh Lạng Giang Bắc Giang Tam Đái Tuyên Quang Quy Hoá viễn tỉ quân dân thê tử dĩ tị viện binh chi chí
秋八月暴風報天㙮頂落,thu bát nguyệt bạo phong báo thiên tháp đỉnh lạc
尼吒爫磊綠眉,Này cha làm lỗi duyên mày
妾嗔迻𠬠排書𠹲辞,thiếp xin đưa một bài thơ giã từ
𠼕歇諸軍賖𧵆,vời hết chư quân xa gần
冬十一月二十一日皇子元龍生,Đông thập nhất nguyệt nhị thập nhất nhật Hoàng tử Nguyên Long sinh
𢌌狹乳𡚢𣃣紊奇𠦯𨱽囷苦沕如饒,rộng hẹp nhỏ to vừa vặn cả vắn dài khuôn khổ vẫn như nhau
英䧺成敗古來有但恨平生志未伸瑡安縣人,Anh hùng thành bại cổ lai hữu Đán hận bình sinh chí vị thân Sư Yên huyện nhân
姅𢜠姅吏𢜝台,nửa mừng nửa lại sợ thay
砥罰,đe phạt
自古帝王開基立國莫不以為深根固柢宜,tự cổ đế vương khai cơ lập quốc mạc bất dĩ vi thâm căn cố đế nghi
愈𫡮平㐌旦󰠍淡𣾺,gió mây bằng đã đến kỳ dặm khơi
昆特辰固𩯂麻昆𡛔辰空,con đực thì có gáy mà con cái thì không
爫状𨕭告念西訴詳,làm trạng lên cáo niềm tây tỏ tường
二十八日壬午帝崩于聖壽宫,nhị thập bát nhật nhâm ngọ đế băng vu thánh thọ cung
妙常𡎢𢭸边萌勾蘭,diệu thường ngồi tựa bên mành câu lan
﨤娘時於台州,Gặp nàng thì ở Thai Châu
上苑菊殘𠄼𠤩蘿羅浮梅𦭒没𠄩󱖮,thượng uyển cúc tàn năm bảy lá la phù mai chiếng một hai bông
𨔍𨓡英買𬧐低𧡊花連𢯏別𣘃埃𢲣,lạ lùng anh mới tới đây thấy hoa liền bẻ biết cây ai trồng
自是阮倦威聲日振為莫之名将,tự thị nguyễn quyện uy thanh nhật chấn vi mạc chi danh tướng
旬𦝄審卒𫢩它𧷺𠄩,Tuần trăng thấm thoát nay đà TRÒN hai
情期𫽄限𦓡𢧚𩈘鋸𦲾䔲堆邊󰜋坊,tình cờ chẳng hẹn mà nên mặt cưa mướp đắng đôi bên một phường
績右聖翊軍将阮至一作陳廷貴為賊所擒其餘軍?七十人皆𨺻死季犛留裨将范可永與賊相持身自遁還,Tích Hữu Thánh Dực quân tướng Nguyễn Chí nhất tác Trần Đình Quý vi tặc sở cầm kì dư quân tướng thất thập nhân giai hãm tử Quý Li lưu tì tướng Phạm Khả Vĩnh dữ tặc tương trì thân tự độn hoàn
仙浪冲濁渚詳,tiên rằng trong đục chưa tường
𢪀𠇮麻𢢆朱𠇮爫昆,nghĩ mình mà thẹn cho mình làm con
淡仙娘意初󰑼𰙔兒,Đạm Tiên nàng ấy xưa là ca nhi
月大寒,nguyệt đại hàn
逆人黄翕件伏誅,Nghịch nhân Hoàng Hấp Kiện phục tru
元彪宣光人,nguyên bưu tuyên quang nhân
𠸕娘規料𥪞堆𠀧𣈜,Dặn nàng qui liệu trong đôi ba ngày
埃固𧵑通防󱋉客蔑𬇚侫侫買茼茼,ai có của thông phòng thết khách một ao niềng niễng với đòng đong
搊寅𦀊武𦀊文,so dần dây vũ dây văn
丁寧埋湥劄詩,Đinh ninh mài giọt chép thơ
歳𦊚󰁰䐗試杜,tuổi bốn mươi chửa thi đỗ
嵬奇啉𠻗學户徵,ngôi cả lăm le học họ trưng
󰉺戈固𧡊𠊚䘮庒󰑼,sớm qua có thấy người tang chăng là
轎花精𩙌𤒘紅點牢,kiệu hoa tinh gió đuốc hồng điểm sao
𠊛𠁀審率戈牟春𣛟,người đời thấm thoát qua màu xuân xanh
法乘無事復就登之求讀書,Pháp Thặng vô sự phục tựu Đăng Chi cầu độc thư
細低㐌隊恩蒸𢚸払,tới đây đã đội ơn chưng lòng chàng
𢝀丕對𠅜浪,dột vậy đổi lời rằng
願少思之以為國家碧石之勢,nguyện thiếu tư chi dĩ vi quốc gia bích thạch chi thế
珍珠生於海斉,trân châu sinh ở hải tề
几函𠊚匼質唐,kẻ hòm người tráp chật đường
翁𦖑𧡊呐債𦖻,ông nghe thấy nói trái tai
詔䉭,chiếu liếp
登柄評曰黎朝不幸巾衰至此極矣,Đăng Bính bình viết Lê triều bất hạnh cân suy chí thử cực hĩ
赦天下季税之半,Xá thiên hạ quý thuế chi bán
吒兢秩󰙓𨁼𨕭𠓀註結驚魂吝吏𡢐,cha căng mất vía bươn lên trước chú kiết kinh hồn lẩn lại sau
㘇笛竹哰嗃誨,vang địch trúc lao xao hỏi
搬交,bàn giao
庚寅二十四年漢建安十五年,Canh Dần nhị thập tứ niên Hán Kiến An thập ngũ niên
時天策擅作威柄王不復預政,Thời Thiên Sách thiện tác uy bính Vương bất phục dự chính
律,luật
󱃨勤約操園諸子船𫵈坤都𣷭六經,cuốc cằn ước xáo vườn chư tử thuyền mọn khôn đua bể lục kinh
間上皇嘉其志從之入賊境而卒,gian thượng hoàng gia kì chí tòng chi nhập tặc cảnh nhi tốt
吟𧋆󰅹折鉢戊丸,ngẫm ruồi nào chết bát mồ hòn
卞因妾閑冉改𢚸賖,bèn nhân thiếp hèn nhẹm gửi lòng xa
爫𤳇志於朱𥾽,làm trai chí ở cho bền
讒侫覆人國家前後一轍人君用舍之際不可不謹,Sàm nịnh phúc nhân quốc gia tiền hậu nhất triệt nhân quân dụng xả chi tế bất khả bất cẩn
帝幸報天寺禮法雲佛祈雨是夜大雨,Đế hạnh Báo Thiên tự lễ Pháp Vân phật kì vũ thị dạ đại vũ
年方五十五舊制凣諸王入相並稱公惟親王則復王爵惠肅威肅公于大󰆑間封王爵入相並稱公而追復王爵非,niên phương ngũ thập ngũ Cựu chế phàm chư Vương nhập tướng tịnh xưng công duy thân vương tắc phục vương tước Huệ Túc Uy Túc công vu Đại Khánh gian phong vương tước nhập tướng tịnh xưng Công nhi truy phục vương tước phi
鴈鴻涓退盃皮岸橷,nhạn hồng quen thói vui bề ngàn dâu
梁南平王劉隐卒弟巖立,lương nam bình vương lưu ẩn tốt đệ nham lập
埃匕䀡𧡊庒傷,ai ai xem thấy chẳng thương
而覇先軍甚盛光復度不能之乃退保夜澤其澤在朱鳶周廻不知里數草木榛莽叢薄交蔽中有基地可居四靣泥淖沮洳人馬難行惟用獨木小舟篙行於水草之上乃可到,nhi bá tiên quân thậm thịnh quang phục độ bất năng chi nãi thoái bảo dạ trạch kì trạch tại chu diên chu hồi bất tri lí sổ thảo mộc trăn mãng tùng bạc giao tế trung hữu cơ địa khả cư tứ diện nê náo tự như nhân mã nan hành duy dụng độc mộc tiểu chu sào hành ư thuỷ thảo chi thượng nãi khả đáo
諱日尊太宗長子也其母金天太后枚氏初夢月入懷因有娠以順天十四年癸亥二月二十五日生于龍德宮天成元年󰀋爲東宫太子太宗崩遂登太寳在位十七年壽五十歲崩于會僊殿,Huý Nhật Tôn Thái Tông trưởng tử dã Kì mẫu Kim Thiên Thái Hậu Mai thị sơ mộng nguyệt nhập hoài nhân hữu thần dĩ Thuận Thiên thập tứ niên Quý Hợi nhị nguyệt nhị thập ngũ nhật sinh vu Long Đức cung Thiên Thành nguyên niên sách vi Đông Cung Thái Tử Thái Tông băng toại đăng thái bảo tại vị thập thất niên thọ ngũ thập tuế băng vu Hội Tiên điện
楊妃沁㐌玉移移,dương phi tắm đã ngọc dời dời
策問以人才王政,sách vấn dĩ nhân tài vương chính
䋦愁欺󰣞渚衝群迡,mối sầu khi gỡ chưa xong còn chầy
餒寃𥓅𥑁賖𧵆,nỗi oan lở vỡ xa gần
徒詩𠬠屡𦋦𧗱,trò thi một lũ ra về
𦛌蟳𣈜󰜋𤉗𤈊雪霜𣈜󰜋耗𤷱命蟡,ruột tằm ngày một héo don tuyết sương ngày một hao mòn mình ve
其赦條則有贈功臣黎禮黎僃黎篆等職各一等給黎察黎銀黎可黎謙鄭克復等官田一百畝并存恤鰥寡孤獨及旌表義夫節婦等事,kì xá điều tắc hữu tặng công thần lê lễ lê bị lê triện đẳng chức các nhất đẳng cấp lê sát lê ngân lê khả lê khiêm trịnh khắc phục đẳng quan điền nhất bách mẫu tịnh tồn tuất quan quả cô độc cập tinh biểu nghĩa phu tiết phụ đẳng sự
如吳魏南漢事有接我則書某主,Như Ngô Nguỵ Nam Hán sự hữu tiếp ngã tắc thư mỗ chủ
高卞騎時望恰阿安,cao biền cưỡi thì vọng khắp a an
五月十二日遂逼絞帝崩,Ngũ nguyệt thập nhị nhật toại bức giảo Đế băng
九月定文武階封蔭例武階追封退一級如正一品父從一品,Cửu nguyệt định văn võ giai phong ấm lệ võ giai truy phong thoái nhất cấp như chánh nhất phẩm phụ tòng nhất phẩm
令新福開鉄治,Lệnh Tân Phúc khai thiết trị
以劉世賡黎克悰並爲參督范晟爲提督譚景楷爲參督,dĩ lưu thế canh lê khắc tông tịnh vi tham đốc phạm thạnh vi đề đốc đàm cảnh khải vi tham đốc
蜆𨁏𠰘󱋓渚𥹰,Kiến bò miệng chén chưa lâu
不期彼䖏百姓俱各不服顯是虚誕,Bất kì bỉ xứ bách tính cụ các bất phục hiển thị hư đản
䝨徒塘詫𠬠𠇮,HIỀN ĐỒ đường sá một mình
𢚸闺𠫾𠬠𨀈塘𠬠𤴬,lòng quê đi một bước đường một đau
帝即位三日爲龍鋌所殺,Đế tức vị tam nhật vi Long Đĩnh sở sát
王家延有道之長皇圖衍無疆之󰆑,vương gia diên hữu đạo chi trường hoàng đồ diễn vô cương chi khánh
氈𩄲箕阁怒楼冬貞,chen mây kìa gác nọ lầu chông chênh
到到丕蒸尋瓢稔箴箴丕蒸求咹㕵,đáu đáu vậy chưng tìm bầu nậm chăm chăm vậy chưng cầu ăn uống
浪𢚸登忖式苔,Rằng Lòng đương thổn thức đầy
󰜋茹荣顕貞寃󰜋娘,Một nhà vinh hiển riêng oan một nàng
吏部以其名聞,lại bộ dĩ kì danh văn
󱬟仙𨢇𢯰滶滶寬寬歌曲毛毛𬋩絃,cờ tiên rượu rót ào ào khoan khoan ca khúc mau mau quản huyền
後封爲統郡公時雍文江縣多牛社人,Hậu phong vi Thống quận công Thì Ung Văn Giang huyện Đa Ngưu xã nhân
姻誘致殺之,nhân dụ trí sát chi
明張負令三江宣化等州以給粮,Minh Trương Phụ lệnh Tam Giang Tuyên Hoá đẳng châu dĩ cấp lương
雖然才之生世固為不少而,Tuy nhiên tài chi sinh thế cố vi bất thiểu nhi
寃家女畧呂衝,oan gia nợ trước lỡ xong
𠀧丸堵吏𢧚堒泰山,ba hòn đổ lại nên cồn thái sơn
招𥿠檜,gieo bó củi
碎𤽗蔑節卞朋𥒥,tôi ngươi một tiết bền bằng đá
以至崇奬作興德意之厚恩榮次第節目之詳渾然粲然度越古今,dĩ chí sùng tưởng tác hưng đức ý chi hậu ân vinh thứ đệ tiết mục chi tường hồn nhiên sán nhiên độ việt cổ kim
妃嬪皆再拜曰妾聞聖人默視於未形逆覩於未萌,Phi tần giai tái bái viết Thiếp văn Thánh nhân mặc thị ư vị hình nghịch đổ ư vị manh
卞𠇮𪠞典圭茹先生呂塘𠳨尋藁率時㐌蠛鐲󱭂哏,bèn mình đi đến quê nhà tiên sinh lã đường hỏi tìm cảo sót thời đã mọt đục nhậy cắn
𢭟𮥷𢶢易共娘忌別敬咍要勉順和,giúp nạn chống dịch cùng nương cậy biết kính hay yêu lẫn thuận hoà
三月帝至自廣原,Tam nguyệt Đế chí tự Quảng Nguyên
𥛉催娘買𠯇𢭂殷勤,lạy thôi nàng mới rỉ trao ân cần
娓𫢩𫳵顔色固欣仕蹺買修行嘺舌,vãi nay sao nhan sắc có hơn sãi theo với tu hành kẻo thiệt
𨕭案笔架待筒,Trên yên bút giá THI đồng
林邑兵大敗,Lâm Ấp binh đại bại
𠬠座宮坎心心水星各府於参差共,một toà cung khám tăm tăm thuỷ tinh các phủ ở sâm si cùng
徒牢城兵者刺項四字雜除昇龍鳳城草隷四廂軍,đồ lao thành binh giả thích hạng tứ tự tạp trừ thăng long phụng thành thảo lệ tứ sương quân
油𡄎油𥊜油𡫡默𢚸,dẫu ngấm dẫu nguýt dẫu sao mặc lòng
用𠇮柴顒𦋦外𧡊娘𢶸𥘷典𡎥嗔咹,rùng mình thầy ngóng ra ngoài thấy nàng bẵm trẻ đến ngồi ăn xin
若殺之恐傷犬心乃枉法赦之仍收償錢還死者而已,nhược sát chi khủng thương khuyển tâm nãi uông pháp xá chi nhưng thu thường tiền hoàn tử giả nhi dĩ
望久孚四海之心位當冠百僚之首,Vọng cửu phù tứ hải chi tâm vị đương quán bách liêu chi thủ
以管領阮宗磊為中北江衛同知三󰅾路鎮撫使黎阿衡為太原上伴經畧使,dĩ quản lĩnh nguyễn tông lỗi vi trung bắc giang vệ đồng tri ttam đái lộ trấn phủ sứ lê a hành vi thái nguyên thượng bạn kinh lược sứ
及殿,Cập Điện
𤽗仲逵咹𡅧恨𩛂禮殮塟,ngươi trọng quỳ ăn năn hận no lễ liệm táng
对,đối
馮布盖以唐林之英豪惡正平之苛虐兄弟乘時屈起拯民󰰻乱布德立功可謂仁厚之主也,Phùng Bố Cái dĩ Đường Lâm chi anh hào ố Chính Bình chi hà ngược huynh đệ thừa thời khuất khởi chửng dân bát loạn bố đức lập công khả vị nhân hậu chi chủ dã
以黎廷彦為西軍都督府左都督清湘伯兼宗人府左宋人正,Dĩ Lê Đình Ngạn vi Tây quân đô đốc phủ tả đô đốc Thanh Tương bá kiêm Tông nhân phủ tả tống nhân chính
文階如公僎将周八衮宰臣如醯不識一丁少者罔念而作狂老者不死而賊,văn giai như công soạn tương chu bát cổn tể thần như ê bất thức nhất đinh thiếu giả võng niệm nhi tác cuồng lão giả bất tử nhi tặc
帆高撩𬆅𦑃耑,Buồm cao LÈO thẳng cánh suyền
贈太師,Tặng Thái sư
拱垣指示聲轉大而從教聲反低朝中但聞拱垣聲,củng viên chỉ thị thanh chuyển đại nhi tòng giáo thanh phản đê triều trung đản văn củng viên thanh
是月化外州透入爭那巖䦕田,Thị nguyệt hoá ngoại châu thấu nhập tranh Na Nham quan điền
丁璉歸華閭,Đinh Liễn quy Hoa Lư
人人深感大恩,nhân nhân thâm cảm đại ân
停身吉拉㳥𣼯,Đành thân cát DẬP sóng vùi
汝仍𢚸𤳇𡛔丕甚拯咍𡨺󰞺𣦍信丕,nhớ những lòng trai gái vậy thậm chẳng hay giữ nết ngay tín vậy
定差幹閲字令,Định sai cán duyệt tự lệnh
𡐙𡏥,đất sét
亇扒𬇚,cá bắt ao
塊閉饒𢆥時󱉎主𡗶朱婆𧘇別𣈜塊囚落麻𨕭尼盃彼󰑼𨕭𡗶,khỏi bấy nhiêu năm thì đức chúa trời cho bà ấy biết ngày khỏi tù rạc mà lên nơi vui vẻ là trên trời
乃召二生來曰古人有之矣,nãi triệu nhị sinh lai viết cổ nhân hữu chi hĩ
蘭群𠃩曲菊𠀧唐圭寠拯𧗱女底荒,lan còn chín khúc cúc ba đường quê cũ chẳng về nỡ để hoang
倚𥙩儒侯等賢,ỷ lấy nho hầu đấng hiền
恒体𠄩昆𡛔𠰉咬唭𠹳,hằng thấy hai con gái trêu giễu cười cợt
尊師欺意論盘,tôn sư khi ấy luận bàn
𡨌𣳔敖喭餒冷汀,giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh
私减公以傷治,tư giảm công dĩ thương trị
五月三日二帝敗賊於長安府斬馘無算,Ngũ nguyệt tam nhật nhị Đế bại tặc ư Trường Yên phủ trảm quắc vô toán
使翰林院侍讀學士錢溥副使禮科給事中王豫賫勑󰀋來封帝為安南國王司禮監太監柴昇指揮僉事張俊奉御張榮來收買香科,sứ Hàn lâm viện thị độc học sĩ Tiền Phổ phó sứ lễ khoa cấp sự trung Vương Dự tê sắc sách lai phong đế vi An Nam Quốc Vương Tư lễ giám Thái giám Sài Thăng chỉ huy thiêm sự Trương Tuấn phụng ngự Trương Vinh lai thu mãi hương khoa
𤇮勝茶麁𢶒課謳,bếp thắng trà thô cởi thuở âu
尼䃣點節奴瓢菊香,này ve điểm tiết nọ bầu cúc hương
童浪碎本䋲兮,Đồng rằng Tôi vốn thằng hề
辱𢚸些汝祝蒙𡗋,nhọc lòng ta nhớ chốc mòng lắm
時諸大臣皆司役軍人大起第宅,Thời chư đại thần giai tư dịch quân nhân đại khởi đệ trạch
別固味腥灰縍囉,biết có mùi tanh hôi phảng ra
𪤄河𪽝買及娘𥚆𫀅姿質𠊛𢀨拯𡮺,bãi hà bởi mới gặp nàng nhìn xem tư chất người sang chẳng hèn
娓蘆陀羕小盧初從,vãi lờ đờ dáng tiểu lơ thơ tuồng
油弄𪵯役,dầu lòng làm việc
𠬠𪤍銅雀鎖春𠄩娇,Một nền Đồng tước khoá xuân hai Kiều
季犛乃譛曰因聽多方而致敗,Quý Li nãi tiếm viết Nhân thính Đa Phương nhi trí bại
酉恨󱛙強敬順,dẫu giận hờn càng kính thuận
𥊘眜𥉫𨖲体榜招,ghé mắt trông lên thấy bảng treo
二十一日擊破春光賊於株橋賊兵敗走,nhị thập nhất nhật kích phá xuân quang tặc ư chu kiều tặc binh bại tẩu
清閒勉特羅仙𣎃𣈜潇洒煩煩之埃,thanh nhàn miễn được là tiên tháng ngày tiêu sái phiền phiền chi ai
𦋦從𨕭濮中橷時𡥵𠊛󰀎埃求爫之,ra tuồng trên bộc trong dâu thì con người ấy ai cầu làm chi
使回縱之海濱,sứ hồi túng chi hải tân
噲󰑼𠽄咏矯𢚸班寬,gọi là thăm viếng kẻo lòng băn khoăn
馬車指𡓃軍𨄿𨇒,mã xa chỉ lối quân giong ruổi
訥蓬栗棘,nuốt bồng lặt cức
蟡𡮈麻頭󰘧𣃱,ve nhỏ mà đầu trán vuông
實記𠯇𠱤拯差,thực ghi rẽ ròi chẳng sai
琅州自號召先生詐稱奉使論安南沿邉溪峒多從之友諒遂率其徒入㓂廣原州,Lang châu tự hiệu Triệu tiên sinh trá xưng phụng sứ luận An Nam duyên biên khê động đa tòng chi Hữu Lượng toại suất kì đồ nhập khấu Quảng Nguyên châu
𡳳墻核㭲木𣹓,Cuối tường gai góc mọc đầy
試𢮀𨖲𬛑䀡賖𫨩𧵆,thử sờ lên gáy xem xa hay gần
仙浪枯㭳𦲿肝,Tiên rằng Khô héo lá gan
倍之柳押花奈群身乙吏填培固欺,vội chi liễu ép hoa nài còn thân ắt lại đền bồi có khi
詔曰牛者稼穡之所重利人不少,Chiếu viết Ngưu giả giá sắc chi sở trọng lợi nhân bất thiểu
道佛,đạo phật
舘浪唭几不才𠁀𠸗,Quán rằng Cười kẻ bất tài đời xưa
弹琴窖謹魚𦀊,đàn cầm khéo ngẩn ngơ dây
時憲仕澈由海岸經剛澗地方社名属宜春縣而進義膠䏻紹等由陸道經巄鄒幔長地方社名属天禄縣而進,Thì Hiến Sĩ Triệt do hải ngạn kinh Cương Gián địa phương Xã danh thuộc Nghi Xuân huyện nhi tiến Nghĩa Giao Năng Thiệu đẳng do lục đạo kinh Lũng Trâu Mạn Trường địa phương Xã danh thuộc Thiên Lộc huyện nhi tiến
獴銅卞𠶂㗂𡂰㖂𡗶,muông đồng bèn sủa tiếng rân dậy trời
以太保廣郡公范篤爲兵部尙書掌部事,dĩ thái bảo quảng quận công phạm đốc vi binh bộ thượng thư chưởng bộ sự
𠅜誓羕𧘇牢欺圣神,lời thề dường ấy sao khi thánh thần
當干銅鎛滚昂,đương cơn đòng vác ngổn ngang
𦟐紅填過姅時渚催,má hồng đền quá nửa thì chửa thôi
局行楽特包饒󰑼𥚥帝,cuộc hành lạc được bao nhiêu là lãi đấy
罷西庫都督黎舌官職,Bãi Tây khố Đô đốc Lê Thiệt quan chức
以阮預為御史󰱑副都御史,Dĩ Nguyễn Dự vi Ngự sử đài phó đô ngự sử
園塤,viên vườn
欺姚澿洙灆𩛷羮矼𤁕釋,khi riêu giấm chua lòm bữa canh cong lạt thếch
今黎堵爲人多過失而遷是官如之何其可,Kim Lê Đổ vi nhân đa quá thất nhi thiên thị quan như chi hà kì khả
院𡨸忠勤朱論道渚制𪔠貝𥘷占輕,vẹn chữ trung cần cho trọn đạo chớ chơi trống bỏi trẻ xem khinh
柄上皇近,bính thượng hoàng cận
葡萄𨢇燶兀敖,bồ đào rượu nồng ngọt ngào
局𢝙払㐌過醝瓢劉伶𢩮𨕭𢬣弭󱡈,cuộc vui chàng đã quá say bầu lưu linh nhấc trên tay nhẹ phòm
英󰅒󰬙分荫奴祖因天䘮穴由𧋟坉,anh nay nhờ phận ấm no tổ nhân thiên táng huyệt do mối đùn
悲𣇞𤯩死於𢬣,Bây giờ sống chết ở tay
󰭐𡗶,ngỗng trời
𦓡𢚸𥜤󰠹㐌呈󰜋畨,Mà lòng rẻ rúng đã trình một bên
潘彦聽󰰾令󰱇輕船鋭卒數百人戦船五艘自全身鎧甲内藏偽豪郡公于舟中,Phan Ngạn thính bãi lệnh tuyển khinh thuyền duệ tốt sổ bách nhân chiến thuyền ngũ sưu tự toàn thân khải giáp nội tàng nguỵ Hào quận công vu chu trung
𠇍調堆𠲝雷傕,mấy điều đôi đối lôi thôi
王薦之,vương tiến chi
時金主窝闊台建國於漠北建元天會,thời kim chủ oa khoát đài kiến quốc ư mạc bắc kiến nguyên thiên hội
裊囉𪰛披𥙩嵬𫏾,nẻo ra thì vớ lấy ngôi trước
三月以阮忠彦為内𡧸院副使掌官朝内省籍,Tam nguyệt dĩ Nguyễn Trung Ngạn vi Nội mật viện phó sứ chưởng quan triều nội tỉnh tịch
上皇見而疑之使人檢閲果失所藏,thượng hoàng kiến nhi nghi chi sử nhân kiểm duyệt quả thất sở tàng
禁󰚴盐不得與琴爛通同,cấm hàm diêm bất đắc dữ cầm lạn thông đồng
渃賖帆𫼢塘長眞𤴬,nước xa buồm rách đường trường chân đau
汜江計歇頭󱠁事𠇮,dẽ dàng kể hết đầu đuôi sự mình
𠳨𣈗𧗱只度𣑯󱖮,hỏi ngày về chỉ độ đào bông
鐮𠟸穭,liềm cắt lúa
𠦳鐄噲𡮍礼常,Nghìn vàng gọi chút lễ thường
蹺柴𤍇史𥸷經,theo thầy nấu sử sôi kinh
信󰠲㐌旦𫔳垠哙𠓨,tin đâu đã đến cửa ngăn gọi vào
󰋇倘盗刧殺仁檜銅鈙者𬌔身涅研,mấy thằng trộm cướp sát nhân cối đồng chày giã tấm thân nát nghiền
𠯪嗷𢲨陣香風迻牛女吏𨖅滝銀河,ngạt ngào hẩy trận hương phong đưa ngưu nữ lại sang sông ngân hà
歳茶爫伴貝皐喬盆,tuổi già làm bạn với cau kẻo buồn
攸㱕,du quy
南海九真日南合浦皆應之畧定嶺南六十,nam hải cửu chân nhật nam hợp phố giai ứng chi lược định lĩnh nam lục thập
擛它安賊欧𰙔囬朝,dẹp đà an giặc âu ca hồi triều
電,điện
㐌強掛势亥娘耨尼,đã gắng gỏi thế hãy nương náu này
輪到工生折,luân đảo trong sống chết
翁𡓮深瀋没命高,ông ngồi thăm thẳm một mình cao
事𠁀㐌𤎕󰌎𢚸群󱢨𠓨准𡏧紅爫之,sự đời đã tắt lửa lòng còn chen vào chốn bụi hồng làm chi
民𦖑㗂呐請台,Dân nghe tiếng nói thảnh thơi
吒丕媄丕牢𩝺莊姜尼拯特𠓹,cha vậy mẹ vậy sao nuôi trang khương này chẳng được trọn
待朱筭料󰉺排𡊨󰑾,được cho toan liệu sớm bày đàn ra
今之守舟則異於是且有賞必有罰,kim chi thủ chu tắc dị ư thị thả hữu thưởng tất hữu phạt
爾自受命以來能尽心竭力奪忠敵愾勦戮叛逆撫安境土勉脩厥貢職屡加陞賜以彰爾能,nhĩ tự thụ mệnh dĩ lai năng tận tâm kiệt lực đoạt trung địch khái tiễu lục phản nghịch phủ an cảnh thổ miễn tu quyết cống chức lũ gia thăng tứ dĩ chương nhĩ năng
輔陳以舟板翼之得免,Phụ Trần dĩ chu phản dực chi đắc miễn
固𪦲辰摕𫇰𫥨,có mới thì nới cũ ra
雪霜体㐌鄧饒𣈜,tuyết sương thấy đã đặng nhiều ngày
引渃𤂬苔丐竹,dẫn nước suối đầy cái trúc
乙卯三年宋紹興五年,ất mão tam niên tống thiệu hưng ngũ niên
招朱些𥙩𣡚𣘃李些把𦷾𥙩玉瓊玖,gieo cho ta lấy trái cây lý ta trả đấy lấy ngọc quỳnh cửu
昆󰝡權奇埃󰑼几當,con đem quyền cả ai là kẻ đương
先是我國使至占城皆先拜國主而後開詔,Tiên thị ngã quốc sứ chí Chiêm Thành giai tiên bái quốc chủ nhi hậu khai chiếu
𫗃日迻戈竹塢,gió nhặt đưa qua trúc ổ
㗂意,tiếng ý
岌𡹞渃沚戈岧󰜏𫅷摺𢜫謨㺧𡠣𫯳,gập ghềnh nước chảy qua đèo bà già tấp tểnh mua heo cưới chồng
燕暇則隨事詩賦,Yến hạ tắc tuỳ sự thi phú
菊花花菊务冬染黄,cúc hoa hoa cúc mùa đông nhuốm vàng
𢖵欺侶跳仕潙,Nhớ khi lỡ bước sẩy vời
以黎國楨爲南道行遣知軍民簿籍政事詞訟如故,Dĩ Lê Quốc Trinh vi Nam đạo hành khiển tri quân dân bạ tịch chính sự từ tụng như cố
𡋂富厚堛才名,nền phú hậu bậc tài danh
𧡊󰮂󱙃𡨸𡗶髙𠮾,thấy trong chín chữ trời cao ngút
简定𦖑几讒言,giản định nghe kẻ xàm ngôn
置升華路安撫使副以轄之其原頭為新寕鎮,Trí Thăng Hoa lộ an phủ sứ phó dĩ hạt chi kì nguyên đầu vi Tân Ninh trấn
㐌穊辰割貝英𠬠𬁒,đã cấy thì gặt với anh một mùa
後再置三員為之皆不䏻守法其職遂廢,hậu tái trí tam viên vi chi giai bất năng thủ pháp kì chức toại phế
彼準箕此準尼,bỉ chốn kia thử chốn này
芇𠊛𡽫渃芇𠊛鉄𣘈,Nào người non nước nào người sắt son
明嘉靖十六年春正月莫視太學,minh gia tĩnh thập lục niên xuân chính nguyệt mạc thị thái học
歳周於上而天道明統正於下而人紀立,Tuế chu ư thượng nhi Thiên đạo minh thống chính ư hạ nhi nhân kỉ lập
翁傳拉轎蹺侯,ông truyền sắp kiệu theo hầu
朔蒙没,sóc mồng một
遣人送遠本土,khiển nhân tống viễn bản thổ
一方之民偏受其害抔得休息人民飢饉米一升直錢一陌,Nhất phương chi dân thiên thụ kì hại bất đắc hưu tức nhân dân cơ cận mễ nhất thăng trực tiền nhất mạch
毳鳥占呂,thúy điểu chim trả
󰀎󰑼情󰠱󰀎󰑼恩溇,Ấy là tình nặng ấy là ân sâu
𨖅茹終老謝恩周旋,Sang nhà Chung lão tạ ơn chu tuyền
主日,chủ nhật
翁傳拉轎蹺侯立亭劍󱈘馭𡢐𦋦從,ông truyền sắp kiệu theo hầu rập rình gươm trước ngựa sau ra tuồng
種苜飾蒸𠓨祭敬𡨺枕枕,giống mục sức chưng vào tế kính giữ chắm chắm
𡮈蘇娘吏尋𠳒勸干,nhỏ to nàng lại tìm lời khuyên can
結合,kết hợp
𦀵愁窖問窖王󱚢𢚸,chuỗi sầu khéo vấn khéo vương vào lòng
欺𠊛些杜𥉈󱩦麻𥉰,khi người ta đỗ nhấp nhô mà dòm
况珍禽異獸不育於國亦先王之遺戒也,Huống chân cầm dị thú bất dục ư quốc diệc tiên vương chi di giới dã
引𤂬渃苔丐竹,dẫn suối nước đầy cái trúc
榖旦載蠲芝綸誕播,cốc đán tải quyên chi luân đản bá
拯体外軒絲柳愈蔑畨柳愈蔑畨𩞝,chẳng thấy ngoài hiên tơ liễu rủ một phen liễu rủ một phen mềm
贈左僕射,Tặng Tả bộc xạ
賜之笏有御製銘曰泰山貞高象笏貞烈靈𧳋音雉與豸同為笏難折己亥七年元大德三年夏四月十二日詔禁欽明大王善道國母諱欽明諱柳善道諱月善道柳夫人臨文不得用,tứ chi hốt hữu ngự chế minh viết thái sơn trinh cao tượng hốt trinh liệt linh trãi âm trĩ dữ trãi đồng vi hốt nan triết kỷ hợi thất niên nguyên đại đức tam niên hạ tứ nguyệt thập nhị nhật chiếu cấm khâm minh đại vương thiện đạo quốc mẫu huý khâm minh huý liễu thiện đạo huý nguyệt thiện đạo liễu phu nhân lâm văn bất đắc dụng
時慈廉縣名羅寧社名人都力士鉄山伯陳真等糾出𦾔勇士并子第鄕兵五六千人起兵於廣花市,Thời Từ Liêm huyện danh La Ninh xã danh nhân đô lực sĩ Thiết Sơb Bá Trần Chân đẳng củ xuất cựu dũng sĩ tịnh tử đệ hương binh ngũ lục thiên nhân khởi binh ư Quảng Hoa thị
為今之計固當武恊於文将謀於相北恊薊溪侯𭁈之參謀西授岸郡公𭁈之同力,Vi kim chi kế cố đương vũ hiệp ư văn tướng mưu ư tướng Bắc hiệp Kế Khê hầu dữ chi tham mưu Tây thụ Ngạn quận công dữ chi đồng lực
八月莫敬典侵銅皷江,bát nguyệt mạc kính điển xâm đồng cổ giang
來辨金銀珠香,lai biện kim ngân châu hương
設春筵宴禮及慶成七寳㙮,Thiết xuân diên yến lễ cập khánh thành thất bảo tháp
五月節制鄭松令清華乂安各處所該督各縣社民限六月以上務宜耕種及時不可容緩以防經兵所至妨農事,ngũ nguyệt tiết chế trịnh tùng lệnh thanh hoa nghệ an các xứ sở cai đốc các huyện xã dân hạn lục nguyệt dĩ thượng vụ nghi canh chủng cập thời bất khả dung hoãn dĩ phòng kinh binh sở chí phương nông sự
兵部掌兵戒禁衛車馬儀仗噐械之政邊夷鎮戎驛庯險要緊急之事,binh bộ chưởng binh giới cấm vệ xa mã nghi trượng khí giới chi chính biên di trấn nhung dịch phố hiểm yếu khẩn cấp chi sự
帝伺上皇他顧即回重華宫,đế tứ thượng hoàng tha cố tức hồi trùng hoa cung
是月望月有食之,Thị nguyệt vọng nguyệt hữu thực chi
四十四年無爲而治億兆百姓咸遂其生,Tứ thập tứ niên vô vi nhi trị ức triệu bách tính hàm toại kì sinh
及察敗有言其為刺客者考畧不服,cập sát bại hữu ngôn kì vi thích khách giả khảo lược bất phục
旨揮󰱇秀女於各縣,Chỉ huy tuyển tú nữ ư các huyện
𧏵𦣰噴渃十讐樁浪台𩙌𠲖㗀招嘹,rồng nằm phun nước thập thò thông rằng hay gió ì ù gieo reo
󰡏𠸜𠁑帳本𣳔健兒,có tên dưới trướng vốn dòng kiện nhi
哙辰些沛呐𠚢,hỏi thì ta phải nói ra
停󱧲󱨃渚靈争,đừng sốt sắng chớ lanh chanh
𦟜襖,nách áo
如䊷固󱗤易和矯𦀊,như chài có chóp dễ hoà kéo dây
即時衛准書軒𠳚𠴔,tức thời về chốn thư hiên gửi chiềng
𫩝𫩝丿吏創𦋦𧡊蔑𤞻𤽸洡搽渃撑,giây giây phút lại sáng ra thấy một hùm trắng lội trà nước xanh
時有劾之者見太宗垂涕曰陛下幼冲而守度權移人主将如社稷何太宗即命駕幸守度第仍執劾者從具以所言諭之,thời hữu hặc chi giả kiến thái tông thuỳ thế viết bệ hạ ấu xung nhi thủ độ quyền di nhân chủ tương như xã tắc hà thái tông tức mệnh giá hạnh thủ độ đệ những chấp hặc giả tòng cụ dĩ sở ngôn dụ chi
瓶盃号󰑼灰瓶白匙窖達号浪時盃,bình vôi hiệu là khôi bình bạch chủy khéo đặt hiệu rằng thìa vôi
󰟯𧵆棱紫󰟯賖𡏧紅,dường gần rừng tía dường xa bụi hồng
排疎耒,bày thơ rồi
凡若干條攷布天下各處承憲府縣州等衙門各抄一本掛于視事堂仍輔送所屬各社民各書于扁留掛亭中許官員監生生徒社長以鄕飲日會集男女長幼講解曉示使之耳濡目染知所勸懲,phàm nhược can điều khảo bố thiên hạ các xứ thừa hiến phủ huyện châu đẳng nha môn các sao nhất bản quải vu thị sự đường những phụ tống sở thuộc các xã dân các thư vu biên lưu quải đình trung hứa quan viên giám sinh sinh đồ xã trưởng dĩ hương ẩm nhật hội tập nam nữ trưởng ấu giảng giải hiểu thị sử chi nhĩ nhu mục nhiễm tri sở khuyến trừng
行郊禮,Hành Giao lễ
具每将皷琴則先剪絲頭更為緊繫然後皷之,Cụ mỗi tương cổ cầm tắc tiên tiễn ti đầu cánh vi khẩn hệ nhiên hậu cổ chi
昏𥉹,hôn loà
𢖵吏,nhớ lại
總兵韓觀病死于東䦕城,Tổng binh Hàn Quan bệnh tử vu Đông Quan thành
帝知其詭計堅辝不許,Đế tri kì nguỵ kế kiên từ bất hứa
明王通等以𡨧洞之敗軍噐殆盡乃毀龟田鍾普明鼎爲銃磾火棄,minh vương thông đẳng dĩ tốt động chi bại quân khí đãi tận nãi huỷ quy điền chung phổ minh đỉnh vi súng đạn hoả khí
船勢甚急官軍大呼問元軍何在巨陀應曰不知汝等當問食菴蘿者,Thuyền thế thậm cấp quan quân đại hô vấn Nguyên quân hà tại Cự Đà ứng viết Bất tri nhữ đẳng đương vấn thực yêm la giả
卞達宴於閣朝陽,bèn đặt yến ở gác triêu dương
󰘩塵埃拱󰘩塵如埃,phong trần ai cũng phong trần như ai
興祖大敗走還,hưng tổ đại bại tẩu hoàn
道君親忍油埃磊虎撑撑於祿頭,đạo quân thân nhẫn dầu ai lỗi hổ xanh xanh ở trốc đầu
𢭽朋巾,trùm bằng khăn
麻冲岩險𣩂㝵空刀,Mà trong nham hiểm CHẾT người không dao
花𤋵月月印𠬠𬌓月篭花花𧺀曾󱖮,hoa giãi nguyệt nguyệt in một tấm nguyệt lồng hoa hoa thắm từng bông
𠲖欺䕃冷𣅶芇別󰦓,e khi ấm lạnh lúc nào biết đâu
京師,Kinh Sư
申明避諱令,thân minh tị huý lệnh
既至又陰謀殺慕故慕擒献之,kí chí hựu âm mưu sát mộ cố mộ cầm hiến chi
工役,công việc
幸頼大元帥掌國政尚師西王德昭忠聖力茂保衡𠃔節制府准大臣文武百僚等請尊立朕即皇帝位,hạnh lại đại nguyên soái chưởng quốc chính thượng sư tây vương đức chiêu trung thánh lực mậu bảo hành doãn tiết chế phủ chuẩn đại thần văn vũ bách liêu đẳng thỉnh tôn lập trẫm tức hoàng đế vị
漁樵󰉨㐌名標,ngư tiều rày đã danh tiêu
避塵﨤𣅶清台演音𠱊󱫋󰉏唎喃哪,tỵ trần gặp lúc thảnh thơi diễn âm sẽ chắp vài lời nôm na
門番折,muôn phen chết
人驚拜,nhân kinh bái
子陽語㐌󰬵荣欣𠊛,tử dương ngỡ đã vẻ vang hơn người
蓮臺重蟄󰋇層至靈揾昂澄凍舍,liên đài trùng trập mấy tầng chí linh vẫn ngang chừng đông xá
是年録唐囊戦功,thị niên lục đường nang chiến công
𨕭㯊産固𡥵刀𨁪扲娘㐌襘󱚢𧝨巾,trên yên sẵn có con dao giấu cầm nàng đã gói vào chéo khăn
悲𣇞金馬玉塘貝埃,Bây giờ kim mã ngọc đường với ai
仍𣈜初𥙩墓埝几先人䐗安爲丕𠰷𠻴,nhưng ngày sơ lấy mồ nấm kẻ tiên nhân chửa yên vì vậy lo lắng
𤾓官𡾵次於頭,trăm quan ngôi thứ ở đầu
䀡花擼裊囬鞭,xem hoa trỏ nẻo hồi tiên
窖台𠬠󰀮糝𧗱隊尼,Khéo thay một mẻ tóm về đòi nơi
天真太后,thiên chân thái hậu
大赦詔書凡四十九條,đại xá chiếu thư phàm tứ thập cửu điều
擬𠊚才美院𨑮,nghĩ người tài mỹ vẹn mười
妬埃別𥒥𠇍丸𣌌𪱎𠇍隻𦝄𧷺𠇍𣎀,đố ai biết đá mấy hòn tua rua mấy chiếc trăng tròn mấy đêm
吳先主誅公羡之賊臣破弘操之勍敵置文武百官,Ngô Tiên Chủ tru Công Tiễn chi tặc thần phá Hoằng Thao chi kình địch trí văn vũ bách quan
聳身扳樹横擊傷損者眾潭舍大惧還古碑田太祖聞其名因以為將迁武衛將軍,tủng thân ban thụ hoành kích thương tổn giả chúng đàm xá đại cụ hoàn cổ bi điền thái tổ văn kì danh nhân dĩ vi tướng thiên võ vệ tướng quân
其抑揚大義已昭昭於史筆之公論矣,kì ức dương đại nghĩa dĩ chiêu chiêu ư sử bút chi công luận hĩ
若使人先於海門潜植大杙鉄其首󰱆之以紩彼船隨潮漲入杙内然後我易制無有出此者,nhược sử nhân tiên ư hải môn tiềm thực đại dặc thiết kì thủ cốt chi dĩ thiết bỉ thuyền tuỳ triều trướng nhập dặc nội nhiên hậu ngã dị chế vô hữu xuất thử giả
辛亥晉義熙七年,tân hợi tấn nghĩa hi thất niên
然吾不負於爾有六而爾之負於吾已十有一矣,nhiên ngô bất phụ ư nhĩ hữu lục nhi nhĩ chi phụ ư ngô dĩ thập hữu nhất hĩ
𥪞禫𦣰鳩恨,trong đệm nằm cưu hận
交趾志九真山中有趙妹女子乳長三尺不嫁結黨剽掠郡縣常著金褐齒屣據象頭鬪戰死面爲神,giao chỉ chí cửu chân sơn trung hữu triệu muội nữ tử nhũ trường tam xích bất giá kết đảng phiêu lược quận huyện thường trước kim hạt xỉ tỉ cứ tượng đầu đấu chiến tử diện vi thần
些稱衲子油吱默𢚸,ta xưng nạp tử dầu chê mặc lòng
𧡊公藴時湿紙麻盃,thấy công uẩn thì sấp giấy mà bôi
些因敗乱乘机撫𢬣逐㹥󱁲趨㹯弹,ta nhân bại loạn thừa cơ vỗ tay giục chó đuổi xua hươu đàn
𤢇𤞻拯𥙩𤢇猫爫之,vuốt hùm chẳng lấy vuốt mèo làm chi
調囂𦰟柳如潭曷湄,đìu hiu ngọn liễu như đầm hạt mưa
由是海内大定群臣上尊號曰明乾應運神武昇平至仁廣孝皇帝,Do thị hải nội đại định quần thần thượng tôn hiệu viết Minh Càn Ứng Vận Thần Vũ Thăng Bình Chí Nhân Quảng Hiếu Hoàng Đế
𬌔身呢㐌啐為吏群怞󱅷爫󰢔𦓡傷,tấm thân này đã trót vì lại còn rầu rĩ làm gì mà thương
𤐡甘泉𥊚䁾式𩄲,khói cam tuyền mờ mịt thức mây
𠼇更殘𦖑痗𬰊店冷,lậu canh tàn nghe mỏi giá đêm lạnh
泰貞元年,Thái Trinh nguyên niên
特信金買𫫵王,Được tin Kim mới rủ Vương
為御前學生局長朱三省陳封為局副裴時亨為太師丞,vi ngự tiền học sinh cục trưởng chu tam tỉnh trần phong vi cục phó bùi thời hanh vi thái sư thừa
曉,hiểu
群𡗉享受󰡲耧,Còn nhiều hưởng thụ về LÂU
并兵部尚書曾,Tịnh Binh bộ Thượng thư Tăng
徐𦋦台堛対嵬,Giờ ra thay bậc đổi ngôi
段啫㝵麻𧗱,đoạn giã người mà về
昉澄如󰡫料眉𢪀牢,phỏng chừng như thế liệu mày nghĩ sao
是以有天下者必以是爲先務也,thị dĩ hữu thiên hạ giả tất dĩ thị vi tiên vụ dã
衛懸帶木牌,vệ huyền đái mộc bài
其有田土者不勤耕種該管官司捉程論罪,Kì hữu điền thổ giả bất cần canh chủng cai quản quan ti tróc trình luận tội
加𢬣𦋦油𠊛抔𥙩咛㩫𠓨󰡫意買󰰐,giơ tay ra dầu người bắt lấy giữ chặt vào thế ấy mới hay
𧗱𠫾傕阻吏𦓡𪽞𡑰侯葚𫳵些𫽄𧗱,về đi thôi trở lại mà ruộng vườn hầu rậm sao ta chẳng về
浪𡥵別罪㐌󰬥,rằng con biết tội đã nhiều
𣱆陳他罪吏𧗱聀󱓽,họ trần tha tội lại về chức xưa
梗𦀊雖㐌除,cành dây tuy đã trừ
及賈㱕復賜千金橐中装謂以珠寳装裏八囊橐,cập giả quy phục tứ thiên kim thác trung trang vị dĩ châu bảo trang lí bát nang thác
乙巳次大惡海口會風濤帖靜大軍利涉故改大惡曰大安,Ất Tị thứ Đại Ác hải khẩu hội phong đào thiếp tĩnh đại quân lợi thiệp cố cải Đại Ác viết Đại An
十五日帝親率百官拜謁山陵,Thập ngũ nhật đế thân suất bách quan bái yết Sơn lăng
𠄩𠊛尋舘󰀢𪟽待期,hai người tìm quán nghỉ ngơi đợi kỳ
孕旗浽鞁蓮塘,dựng cờ nổi trống lên đường
𨑮𠃩󰝂餅𠄩𨑮掉神,mười chín đem bánh hai mươi rước thần
春正月遣翰林𭓇士莫顯績使占城責歲貢禮,xuân chính nguyệt khiển hàn lâm học sĩ mạc hiển tích sứ chiêm thành trách tuế cống lễ
奪西軍都督黎,Đoạt Tây quân đô đốc Lê
己丑三年三月以後重光帝元年明永樂七年春二月殺國公鄧悉,kỉ sửu tam niên tam nguyệt dĩ hậu trùng quang đế nguyên niên minh vĩnh lạc thất niên xuân nhị nguyệt sát quốc công đặng tất
立名黄伯底城頴川,lập danh hoàng bá để thành dĩnh xuyên
今乃相逼所謂獸󰠃則摶鳥󰠃則󰂉况於人乎馬兒曰大軍假道以征占城,kim nãi tương bức sở vị thú cùng tắc đoàn điểu cùng tắc chác huống ư nhân hồ mã nhi viết đại quân giả đạo dĩ chinh chiêm thành
十一日皇子奣鳥孟切生,thập nhất nhật hoàng tử mạnh điểu mạnh thiết sinh
遂至变生肘腋卿切圖回白劎一揮而奸邪授首乘輿反正而宗社奠安,Toại chí biến sinh trửu nịch khanh thiết đồ hồi bạch kiếm nhất huy nhi gian tà thụ thủ thừa dư phản chính nhi tông xã điện an
忘財對色乙尋朱沛退龎公,vong tài đổi sắc ắt tìm cho phải thói bàng công
林邑乘我越無軍之時乃寇日南九真而求領之𡸈當時我越不能支此林邑耶特以無統率之者故也,Lâm Ấp thừa ngã Việt vô quân chi thời nãi khấu Nhật Nam Cửu Chân nhi cầu lĩnh chi khởi đương thời ngã Việt bất năng chi thử Lâm Ấp da Đặc dĩ vô thống suất chi giả cố dã
朱払盆𬐒罪時在𤽗,cho chàng buồn bã tội thì tại ngươi
如前守法,Như tiền thủ pháp
年七十一贈尚父太師忠武大王,niên thất thập nhất tặng thượng phụ thái sư trung vũ đại vương
又集諸家兵法為八卦九宫圖名曰萬刧宗秘傳書,Hựu tập chư gia binh pháp vi bát quái cửu cung đồ danh viết Vạn Kiếp tông bí truyền thư
𢬦𥙩花課意𠄩昆𡛔意善花恳浪󰕛妾事春䐗涓𢚸花㐱𢜝,trảy lấy hoa thuở ấy hai con gái ấy thẹn hoa khấn rằng chúng thiếp sự xuân chửa quen lòng hoa chỉn sợ
𡥵茄仉𧁷焠炭最𣈜,con nhà kẻ khó đốt than tối ngày
溪山景邏󰅹󰠳少風月庫苔意𧵑乘,khê sơn cảnh lạ nào đâu thiếu phong nguyệt kho đầy ấy của thừa
箕𠊛些𡥵𢶽𡥵㩫𡥵兼𪢈𦝄,kìa người ta con ẵm con dắt con kèm sau lưng
翰林院直學士權工科給事中梁世榮劾鎮殿將軍裴訓,hàn lâm viện trực học sĩ quyền công khoa cấp sự trung lương thế vinh hặc trấn điện tướng quân bùi huấn
𤏬𤑟𤏬𤊢𤏬𤎍𤏬徵,sáng rõ sáng ngời sáng quắc sáng trưng
時何栗劾定縱降占城人及強娶人家女為妾故貶之,thời hà lật hặc định túng giáng chiêm thành nhân cập cưỡng thú nhân gia nữ vi thiếp cố biếm chi
繼以,Kế dĩ
卒它被眾人唭,trót đà bị chúng nhân cười
侈𦖑㗂呐亘𡎢𨱽呌,xẩy nghe tiếng nói gắng ngồi dậy kêu
𤹘𤶑𩅹𪹷妾時於空,nhọc nhằn mưa nắng thiếp thì ở không
㘨𡏠,nồi hông
節制鄭松大驅象馬兵卒踏破纏橋兵威如從天而下,tiết chế trịnh tùng đại khu tượng mã binh tốt đạp phá triền kiều binh uy như tùng thiên nhi hạ
𫥨𢬣扲焒焠𡗶,ra tay cầm lửa đốt trời
以今蠻酋有男父道,Dĩ kim man tù hữu nam phụ đạo
花𦹳封蕋𦝄𨦩𧷺𦎛,Hoa thơm phong nhị trăng vòng tròn gương
蓮府簟竹,trên phủ rèm trúc
㗂冤𧻭坦案𪟽𤍶𩄲,tiếng oan dậy đất oán ngờ loà mây
𢺀珠禁𪉥𡗋調害民,mò châu cấm muối lắm điều hại dân
免朱㑏湼𥪸𠫾移皮咹於仃欺鬼神,miễn cho giữ nết đứng đi dè bề ăn ở đừng khi quỷ thần
冬十月壬午帝幸蒞仁行宮省歛,Đông thập nguyệt Nhâm Ngọ đế hạnh Lị Nhân hành cung tỉnh liễm
𪽞饒圭祖𠄼𠀧所,ruộng nhiều quê tổ năm ba thửa
江山󰜋梗𡧲垌,giang sơn một gánh giữa đồng
事𠁀𢪀拱󱋨唭𡥵𩵜洡渃󰋇𠊛𢵻鈎,sự đời nghĩ cũng nực cười con cá lội nước mấy người chõ câu
情𥢆渚敢𠯇𪘵,Tình riêng chưa dám rỉ răng
是歲廣南清刑憲察使黄震憲察副使阮瑕等,thị tuế quảng nam thanh hình hiến sát sứ hoàng chấn hiến sát phó sứ nguyễn hà đẳng
杜天覰時𬋩快户軍即神策軍也方病篤命留後,đỗ thiên thứ thời quản khoái hộ quân tức thần sách quân dã phương bệnh đốc mệnh lưu hậu
𡛔箕𫯳𢩽誇才夷㛪,gái kia chồng rẫy khoe tài gì em
吏,lại
爫𪽞咹粓𬛩,làm ruộng ăn cơm nằm
𠰙󱲔窖呐仍𢈱𠰳些,khen ngươi khéo nói những lời phỉnh ta
𦼔撑󰋇笠終扃𨄹𡑝𠬠𨀈𤾓情艮魚,rêu xanh mấy lớp xung quanh dạo sân một bước trăm tình ngẩn ngơ
改表倂以古壘洞納之,cải biểu tính dĩ Cổ Luỹ Động nạp chi
三江路献黑鳥朱觜名暎鳥能説成人語,Tam Giang lộ hiến hắc điểu chu chuỷ danh ánh điểu năng thuyết thành nhân ngữ
𫢧翁濃浽汫台,liền ông nông nổi giếng thơi
傷台身分落類,Thương thay thân phận lạc loài
雖無惠宗盟咀之言猶信焉守度以此為謀國盡忠殊不知天下後世皆指,Tuy vô Huệ Tông minh trớ chi ngôn do tín yên Thủ Độ dĩ thử vi mưu quốc tận trung thù bất tri thiên hạ hậu thế giai chỉ
詞,từ
身弄調󱯠󱭪,thân lòng đều buồn bực
䏾朝㐌我𨤮槐群賒,Bóng chiều đã ngả dặm hoè còn xa
至漢髙祖以婁敬上見都之策則賜姓劉氏唐高祖嘉世勣真純臣之節則賜姓李氏,Chí Hán Cao Tổ dĩ Lâu Kính thượng kiến đô chi sách tắc tứ tính Lưu thị Đường Cao Tổ gia Thế Tích chân thuần thần chi tiết tắc tứ tính Lí thị
乃命水路給船五百艘方政馬騏領之,nãi mệnh thuỷ lộ cấp thuyền ngũ bách sưu phương chính mã kì lĩnh chi
會試天下󰁮人取范智謙等四十四人,Hội thí thiên hạ cử nhân thủ Phạm Trí Khiêm đẳng tứ thập tứ nhân
户都󰡏几吏𫅷䜹𨖲,họ đô có kẻ lại già thưa lên
悉曰且收餘寇毋致後患,Tất viết Thả thu dư khấu vô trí hậu hoạn
怒几𢺹𫥨誑買頭,nọ kẻ chia ra cuống với đầu
絆為󰜋屡𡥵踈蒙欺奇󰞯闭除仕咍,bận vì một lũ con thơ mong khi cả lớn bấy giờ sẽ hay
玉搊󰬮卒輸味𠯪,ngọc so vẻ tốt thua mùi ngát
朝廷惡其搶販欲愧其心使人收驗暴於殿廷然後還之,triều đình ố kì thương phán dục quý kì tâm sử nhân thu nghiệm bạo ư điện đình nhiên hậu hoàn chi
秋八月御史󰱑官奏翰林官肄業怠慢宜諭罰之,thu bát nguyệt ngự sử đài quan tấu hàn lâm quan dị nghiệp đãi mạn nghi dụ phạt chi
初三日帝命定郡公馮鎮延興伯鄭孔昭富祿伯鄭萼提領官軍討之戰數不勝,Sơ tam nhật đế mệnh Định quận công Phùng Trấn Diên Hưng bá Trịnh Khổng Chiêu Phú Lộc bá Trịnh Ngạc đề lĩnh quan quân thảo chi chiến sổ bất thắng
䋦情唉擱浽讐渚𫺴,mối tình hãy gác nỗi thù chớ quên
春秋別㐌对咍󰋇吝,xuân thu biết đã đổi thay mấy lần
𣈜閑淋󱋓花黄𣹕𥮋演迎壼席玉遲,ngày nhàn dầm chén hoa vàng luột thẻ diễn nghiêng hồ tiệc ngọc chầy
本㝵縣錫州常,vốn người huyện tích châu thường
𠃅外户馬皮𢀨,mái ngoài họ mã vừa sang
恪如花㐌離梗,Khác như hoa đã lìa cành
定春正月徧求天下醫士調治帝疾不效帝深居宫中盗賊怒行城外生民流離甚矣,Định Xuân chính nguyệt biến cầu thiên hạ y sĩ điều trị đế tật bất hiệu đế thâm cư cung trung đạo tặc nộ hành thành ngoại sinh dân lưu li thậm hĩ
𣼽𦖑湥玉滛𣾸,lặng nghe giọt ngọc dầm dề
明嘉靖十三年明聞莫登庸簒奪僞置官属占㨿國城阻絶貢路擅作大誥僣稱上皇罪狀既昭乃命咸寧侯仇鸞爲總督軍務兵部尙,Minh Gia Tĩnh thập tam niên Minh văn Mạc Đăng Dung soán đoạt nguỵ trí quan thuộc chiếm cứ quốc thành trở tuyệt cống lộ thiện tác đại cáo tiếm xưng Thượng hoàng tội trạng ký chiêu nãi mệnh Hàm Ninh hầu Cừu Loan vi tổng đốc quân vụ Binh bộ thượng
才些雖𫵈󰏙共代初拱固𢷆𦷾,tài ta tuy mọn xem cùng đời xưa cũng có chen đấy
傷𠊚良玉論𨉓特他,thương người lương ngọc trọn mình được tha
毒𫳵降將進𤬀,độc sao hàng tướng tiến dưa
𨁪扲娘㐌襘󱚢𧝨巾,giấu cầm nàng đã gói vào chéo khăn
矣,hĩ
時帝疽氣未愈因旨諭尙師西王曰前日因宗嗣未廣取别姓人維䄚立爲黄太子,thời đế thư khí vị dũ nhân chỉ dụ thượng sư tây vương viết tiền nhật nhân tông tự vị quảng thủ biệt tính nhân duy tào lập vi hoàng thái tử
會試天下舉人取合格二十八名,hội thí thiên hạ cử nhân thủ hợp cách nhị thập bát danh
元吉作古傳戲有西方王母献蟠桃等傳,Nguyên Cát tác cổ truyền hí hữu Tây phương Vương Mẫu hiến bàn đào đẳng truyện
仍拱特安𡬷胣,nhưng cũng được yên tấc dạ
矯公遣於吏低,kiều công khiến ở lại đây
甲寅三年宋熙寕七年,Giáp Dần tam niên Tống Hi Ninh thất niên
𣹓滝鯨鰐秩塘甲兵,đầy sông kình ngạc chật đàng giáp binh
史臣吳士連曰帝之此心其宋太祖之心乎傳祚永久也宜哉,sử thần ngô sĩ liên viết đế chi thử tâm kì tống thái tổ chi tâm hồ truyền tộ vĩnh cửu dã nghi tai
㳥湎𡽫撑𣘃𢫝征,sóng dợn non xanh cây chống chếnh
迻娘𠓨𥛉家堂,đưa nàng vào lạy gia đường
苟免以遂其報復之心邪幸而阮楊明吿之以禍之,cẩu miễn dĩ toại kì báo phục chi tâm tà Hạnh nhi Nguyễn Dương Minh cáo chi dĩ hoạ chi
春正月盗賊蜂起,xuân chính nguyệt đạo tặc phong khởi
死生󰅹固惜命𫀅昆㺔妬如形㹥昆,tử sinh nào có tiếc mình xem con voi đú như hình chó con
孝盃渚醝㴷,hiếu vui chớ say đắm
冬十月遣杜天覰如元,Đông thập nguyệt khiến Đỗ Thiên thứ như Nguyên
昔唐憲宗從黄裳之請以法度裁制藩鎮卒成中興之功,Tích Đường Hiến Tông tòng Hoàng Thường chi thỉnh dĩ pháp độ tài chế phiên trấn tốt thành trung hưng chi công
文綿岌𡹞學綿𭈖,văn min khấp khểnh học min lười
羣𠍣,quần bầy
藩䉒,phiên phên
時司㓂黎克復欲禁考官挟司奏詣考官歃血盟誓,thời tư khấu lê khắc phục dục cấm khảo quan hiệp tư tấu nghệ khảo quan sáp huyết minh thệ
鎛銅秩坦,vác đòng chật đất
立芹海門神祠,lập cần hải môn thần từ
禁滯考課帝諭云考課之法所以甄别賢府振起治公唐󰔄三載考績行其黜陟成周三歲計治行其誅賞今尔内外各衙門在任聀满三年急告該官無得流滯若經百日内不類送者計所滯每貟罸錢十貫徇私容情一體治罪,Cấm đái khảo khoá Đế dụ vân Khảo khoá chi pháp sở dĩ chân biệt hiền phủ chấn khởi trị công đường ngu tam tải khảo tích hành kì truất trắc Thành Chu tam tuế kế trị hành kì tru thưởng kim nhĩ nội ngoại các nha môn tại nhiệm chức mãn tam niên cấp cáo cai quan vô đắc lưu đái Nhược kinh bách nhật nội bất loại tống giả kể sở đái mỗi viên phạt tiền thập quán Tuẫn tư dung tình nhất thể trị tội
被𡗶欧𠲝𧗱茄𠰺民,bị trời xua đuổi về nhà dạy dân
尊上皇曰光華英哲太上皇帝,Tôn Thượng hoàng viết Quang Hoa Anh Triết Thái Thượng Hoàng Đế
耒辰碎仕𢭂郎朱柴,rồi thì tôi sẽ trao sang cho thầy
浪碎卒过真𦋦,Rằng Tôi TRÓT quá chân ra
有詔宣諭曰凣留守官與扈駕諸将其功相埒盖儲君幼冲當時留守異於他日而扈從諸将有功賞亦不行,Hữu chiếu tuyên dụ viết Phàm lưu thủ quan dữ hộ giá chư tướng kì công tương liệt cái trừ quân ấu xung đương thời lưu thủ dị ư tha nhật nhi hộ tòng chư tướng hữu công thưởng diệc bất hành
奴㝹春吏朋願󱀄午挼堆方課祝夢,no nao xuân lại bằng nguyền cũ ngõ nỗi đôi phương thuở chốc mòng
又一体云,Hựu nhất thể vân
󰄜𦝄尼忋𠖾方㝹,đêm trăng này nghỉ mát phương nao
爲丕拯矯𡀿排呌伴筭尋蔑𩛷𩛂,vì vậy chẳng kẻo rủ bầy kêu bạn toan tìm một bữa no
外𡏢墓地他麻,ngoài mả mộ địa tha ma
梞𪮊坦易坤𭓇斫,gậy rút đất dễ khôn học chước
椿萱𢗼𢜝掣包,Xuân huyên lo sợ xiết bao
儉灰𠬠𡛔旬㐌噡𠄩,hiếm hoi một gái tuần đà thèm hai
黄福勸之曰眾人皆以爲是自爾不知如何,hoàng phúc khuyên chi viết chúng nhân giai dĩ vi thị tự nhĩ bất tri như hà
文休之論乃儕諸亂賊使人倫之道不明於後世將啓篡奪之萌凣有權力者争慕效之綱常掃地矣不得不辨,văn hưu chi luận nãi sài chư loạn tặc sử nhân luân chi đạo bất minh ư hậu thế tương khải soán đoạt chi manh phàm hữu quyền lực giả tranh mộ hiệu chi cương thường tảo địa hĩ bất đắc bất biện
㤕身柳要䜹桃,xót thân yếu liễu thơ đào
菭秋㳥聘𠬠澜𠶣桃𠲖唈𨤔蘭惮𠫅,đầy thu sóng sánh một làn môi đào e ấp vẻ lan dạn dày
又問我𭁈漢帝󰰽賢賈曰漢帝繼五帝三王之業綂理乎漢人以億萬計地方萬里物殷民富政由一家開闢以來未之有也,Hựu vấn Ngã dữ Hán đế thục hiền Giả viết Hán Đế kế Ngũ Đế Tam Vương chi nghiệp thống lí hồ Hán nhân dĩ ức vạn kê địa phương vạn lí vật ân dân phú chính do nhất gia khai tịch dĩ lai vị chi hữu dã
𧥾頭氣冽蹎𢬣礙掑,nhức đầu khí liệt chân tay ngại kề
底娘朱旦世時共伤,để nàng cho đến thế thì cũng thương
女欺㾹𤴪苦𢚸,nữa khi sài ghẻ khó lòng
林風令聞光千古景行髙山尚勉㫋,lâm phong lệnh văn quang thiên cổ cảnh hạnh cao sơn thượng miễn chiên
咹花㕵雪戈𣈜,ăn hoa uống tuyết qua ngày
後倦等領兵還京公績亦收兵回清華,hậu quyện đẳng lĩnh binh hoàn kinh công tích diệc thu binh hồi thanh hoa
娘浪尼寔精誠𫽄賒,Nàng rằng Này thực tinh thành chẳng xa
羅浮梅𦭒没𠄩󱖮,la phù mai chiếng một hai bông
侯𠫾吏渚別塘𪠞,hầu đi lại chưa biết đường đi
沒𣎃堆吝固拱空,một tháng đôi lần có cũng không
𠊛󰅒𠀧𨅸𧵑󰅒𠀧類,người nay ba đấng của nay ba loài
連𢬣詠廟詠山𠄩牌,liền tay vịnh miếu vịnh sơn hai bài
掑𪘵𤞻𤢿𠳚身碎隊,Kề răng hùm sói gửi thân tôi đòi
清華乂安等處以本月十五日入第二塲二十二日入第三塲二十六日入第四塲九月初一日掛士人中式榜,thanh hoa nghệ an đẳng xứ dĩ bản nguyệt thập ngũ nhật nhập đệ nhị trường nhị thập nhị nhật nhập đệ tam trường nhị thập lục nhật nhập đệ tứ trường cửu nguyệt sơ nhất nhật quải sĩ nhân trúng thức bảng
俸𢧚󱳦𬗏󱫑絲紅,bỗng nên dan díu sợi tơ hồng
是時漢兵位踰嶺閩越王𭛁兵拒險,Thị thời Hán binh vị du lĩnh Mân Việt Vương phát binh cự hiểm
𠕋聖姿夫人為順聖皇后,sách thánh tư phu nhân vi thuận thánh hoàng hậu
元旦皆不言但曰願陛下敬明國如父愛占城如子則國家無事臣雖死且不朽,nguyên đán giai bất ngôn đản viết nguyện bệ hạ kính minh quốc như phụ ái chiêm thành như tử tắc quốc gia vô sự thần tuy tử thả bất hủ
及臨斬子昱訟天蓬天猷不輟口曰此身以過他身不可如是,cập lâm trảm tử dục tụng thiên bồng thiên du bất xuyết khẩu viết thử thân dĩ quá tha thân bất khả như thị
𣎏󰠲󰛢湿𦓡󰳃𨖲高,có đâu ở thấp mà chờm lên cao
漢蒼遣三江安撫使陳恭肃如明求和且解添平事愛州通判枚秀夫副之僉判蔣資為從事,Hán Thương khiến Tam Giang an phủ sứ Trần Cung Túc như Minh cầu hoà thả giải Thiêm Bình sự Ái Châu thông phán Mai Tú Phu phó chi Thiêm phán Tưởng Tư vi tòng sự
𠸗𫢩埃𦬑󰝡墫󰡎𡎛,xưa nay ai nỡ đem chôn dưới bùn
歇荣但辱朗𢀭之埃,hết vinh đến nhục sang giàu chi ai
是月安定縣澄舍社井中水忽沸動混濁者三日後復清如故,thị nguyệt yên định huyện trừng xá xã tỉnh trung thuỷ hốt phí động hỗn trọc giả tam nhật hậu phục thanh như cố
嗔𬈋某部𬋩江山,xin làm mỗ bộ quản giang san
油𫳵󰜍㐌捛淶,Dẫu sao bình đã vỡ rời
限些時待𫴋尼逴些,Hẹn ta thì đợi DƯỚI này rước ta
陛下繼有成業可留心學術勤於求賢以圖治功,Bệ hạ kế hữu thành nghiệp khả lưu tâm học thuật cần ư cầu hiền dĩ đồ trị công
群童自知識量不及,Quần đồng tự tri thức lượng bất cập
別󰠲鴝杜別󰠲𧐖𦣰,biết đâu cú đỗ biết đâu lươn nằm
命侍臣裴欽徃北邉申理,Mệnh thị thần Bùi Khâm vãng Bắc biên thân lí
未有满考老劣護衛不堪即揀汰,Vị hữu mãn khảo lão liệt hộ vệ bất kham tức giản thải
化兒寔固女𢚸,Hoá nhi thật có nỡ lòng
以下得人数倍於前,dĩ hạ đắc nhân số bội ư tiền
時㺔奴蔑衝󱚢,thời voi nó miết xông vào
𡗶高𣷭𢌌󰜋牟包󰑼,Trời cao bể rộng một màu bao la
𠸦埃窖迻塘指𡓃,khen ai khéo đưa đường chỉ lối
󰅹𠊛鳯乍鸞終,nào người phượng chạ loan chung
無縁𤘁𤗖爲󰠲矢尸物𨳒拱侯尋𠫾,vô duyên mỏng mảnh vì đâu thẻ thây vật mọn cùng hầu tìm đi
共哺彩女𣈜󱤘𡓮󱳮,cùng phô thể nữ ngày rày ngồi lo
此𠓨𪀄公主䀡牢,thử vào chim công chúa xem sao
戊子六年明永曆二年清順治四年,Mậu Tí lục niên Minh Vĩnh Lịch nhị niên Thanh Thuận Trị tứ niên
起造輿人女丁,khởi tạo dư nhân nữ đinh
研究,nghiên cứu
之󱦺𢱔𧵑𩛂連負恾餒吱𫅷𢢂吏摐,chi rành bòn của no liền phụ mang nỗi chê già ghét lại ruồng
分吒𧗱塊分昆吏󱚢,phần cha về khỏi phần con lại vào
駢即以軍事授仲宰而與麾下百餘人北㱕,biền tức dĩ quân sự thụ trọng tể nhi dữ huy hạ bách dư nhân bắc quy
跪朱部領𨖲𡾵𪢊𠀧𫪹𠰘𢬥𨒒𨨨𢬣,quỳ cho bộ lĩnh lên ngôi gióng ba trống miệng giong mười chiêng tay
肝義𤋵𫥨拱姉月塊情𢮭買󱣶𡽫滝,gan nghĩa giãi ra cùng chị nguyệt khối tình cọ mãi với non sông
各英𠫾󰠲󰡫翁扒眾碎𠫾尋姑著𠫾󰠲,các anh đi đâu thế ông bắt chúng tôi đi tìm cô chứ đi đâu
𢜝𧻭氣隂吏湄𬲇𨱽,sợ dấy khí âm lại mưa gió dài
𣈜恪𢭾鈎𢪀拱皮,ngày khác buông câu nghĩ cũng vừa
埃𣭻蹎𠓀定唎許纓,ai mau chân trước định lời hứa anh
茹石室唒𤁕綸𤵖鉄名将軍停𬮙刼群𦹳,nhà thạch thất dẫu lạt son nhợt sắt danh tướng quân dành muôn kiếp còn thơm
在明宗時漢超為行遣鄙其同列至誣范遇黎維以受賂辝屈坐罰語人曰謂,tại minh tông thời hán siêu vi hành khiển bỉ kì đồng liệt chí vu phạm ngộ lê duy dĩ thụ lộ từ khuất toạ phạt ngữ nhân viết vị
書奏帝又命登定之登因進冠服制樂噐,Thư tấu đế hựu mệnh Đăng định chi Đăng nhân tiến quan phục chế nhạc khí
六月以范巨論知樞𡧸院事,Lục nguyệt dĩ Phạm Cự Luận tri Khu mật viện sự
芇𫨩渚歇陳緣,Nào hay chưa hết trần duyên
而舉世之人莫不榮生而恶死,nhi cử thế chi nhân mạc bất vinh sinh nhi ố tử
渚詳特户特𠸜,Chưa tường được họ được tên
乙未六十二年漢景帝四年,ất mùi lục thập nhị niên hán cảnh đế tứ niên
秋九月有星孛于西北,Thu cửu nguyệt hữu tinh bột vu Tây Bắc
塘𨀐󰖁𨉞㧅弓箭𣇜餞迻𢚸絆妻孥,đường rong ruổi lưng đeo cung tiễn buổi tiễn đưa lòng bịn thê noa
十三曰信號令以一四方之志,Thập tam viết tín hiệu lệnh dĩ nhất tứ phương chi chí
𨃴僊丿㐌脱𫒥塵埃,Gót tiên phút đã thoát vòng trần ai
石崇則𥚇勒頭,thạch sùng tắc lưỡi lắc đầu
病瘺,bệnh lậu
孔鼻魯每法夫,khổng tỵ lỗ mũi phập phù
﨤尼盤石暫𡎢𢪀蹎,gặp nơi bàn thạch tạm ngồi nghỉ chân
将至機羅杜安曰彼以兵來虜情難信,Tương chí Cơ La Đỗ An viết Bỉ dĩ binh lai lỗ tình nan tín
𡄩耒擬吏廟蜍󰄜長朱便待除占包,khấn rồi nghỉ lại miếu thờ đêm trường cho tiện đợi chờ chiêm bao
二十九日遣使陳情于明,Nhị thập cửu nhật khiển sứ trần tình vu Minh
𦖑,nghe
短鐮礼海色世,đoản liêm lưỡi hái sắc thay
固𠬠𠊛𠸜哙烏雷,có một người tên gọi ô lôi
圭𠊛風景調囂,quê người phong cảnh đìu hiu
埬昌無定㐌高平頭,Đống xương Vô Định đã cao bằng đầu
𠄩𡦂功名庄感谷蔑場恩怨仍散希,hai chữ công danh chăng cảm cốc một phường ân oán những tan hoe
梗高捹𢲳梗󰑼󱉿料,cành cao vun xới cành la bỏ liều
史臣吳士連曰太宗冒取兄子為己子厥後裕宗憲慈皆以日禮為恭肃子致陳業幾墜其原𡸈無所自哉,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thái Tông mạo thủ huynh tử vi kỷ tử quyết hậu Dụ Tông Hiến Từ giai dĩ Nhật Lễ vi Cung Túc tử trí Trần nghiệp cơ truỵ kì nguyên há vô sở tự tai
埃朱𣔥楔𤯭共榴梨,ai cho chanh khế sánh cùng lựu lê
江糊涓趣浘漨,Giang hồ quen thú vẫy vùng
𣦆包兎𣵰鵶斜,Trải bao thỏ lặn ác tà
生強󰞺𫆧散魂,Sinh càng nát ruột tan hồn
打󱥖打䏳退薨奇厨,đánh rắm đánh riếc thối hoăng cả chùa
林唈兵乘巨象四靣而至方戰不利乃多掘小坑草襨其上以兵挑之既戰佯比,lâm ấp binh thừa cự tượng tứ diện nhi chí phương chiến bất lợi nãi đa quật tiểu khanh thảo phức kì thượng dĩ binh khiêu chi ký chiến dương tỉ
󰱥今府衙或權貴諸家有奴婢築屋在奉天府及有田産在各處府縣者並宜標題某府某衙官奴婢某姓之家男女人,kế kim phủ nha hoặc quyền quý chư gia hữu nô tì trúc ốc tại phụng thiên phủ cập hữu điền sản tại các xứ phủ huyện giả tịnh nghi tiêu đề mỗ phủ mỗ nha quan nô tì mỗ tính chi gia nam nữ nhân
咍𢚸付默彙髙審禮䏾尋尼准永清,hay lòng phó mặc vừng cao thẳm lẻ bóng tìm nơi chốn vắng thanh
人間固饒㝵得意,nhân gian có nhiều người đắc ý
束𪪳催拱擛𠳒󰘩波,thúc ông thôi cũng dẹp lời phong ba
武公桄先登夾陣力戦破賊,Vũ Công Quang tiên đăng giáp trận lực chiến phá tặc
㐌𢧚󰡏󰒂󰡏仁,đã nên có nghĩa có nhân
遶𤃤,nhễu nhão
皇太后懿旨報曰古書有,hoàng thái hậu ý chỉ báo viết cổ thư hữu
𩚵対奈之錦免溪,cơm đói nài chi hẩm lẫn khê
言訖諷等拜命而徃,ngôn hất phúng đẳng bái mệnh nhi vãng
右肩訥𧋆邊娘𧗱士𫀅相断量浪悲,hữu kiên nốt ruồi bên nương về sẽ xem tướng đoán lường rằng bây
吏添𢘽𫖀󰋇弹顒,lại thêm dại mặt với đàn ngông
慷慨𢣇𢠇,khảng khái hăm hở
魚鹹亇押,ngư hàm cá ướp
巴爲旅󰊽他鄕提携,Bơ vơ lữ thấn tha hương đề huề
辛未梁乾化元年,tân mùi lương càn hoá nguyên niên
長耳󰑼号昆卢庄泥庫辱性於󰪀尼,trường nhĩ hiệu là con lừa chẳng nề khó nhọc tính ưa nặng nề
娘浪誓説𥘀𠳒,Nàng rằng Thề thốt nặng lời
讀排文祭畧盘銘生,Đọc bài văn tế trước bàn minh sinh
密𦟐共󰸪實尼重用,mật mỡ cùng rán thực nay chuộng dùng
斬柳昇於馬鞍山及賊眾一萬餘級,trảm liễu thăng ư mã yên sơn cập tặc chúng nhất vạn dư cấp
𡥵固吒如茹固箼時𣈗𬙽布拮箼朱,con có cha như nhà có nóc thời ngày lành bố cất nóc cho
托囉𨎠沛方太白,thác ra trước phải phương thái bạch
穭䄧夢,lúa nảy mộng
辻𠅜戒禁拱空犯之,mười lời giới cấm cũng không phạm gì
帝謂左右曰朕深居宫中御嘼炭襲狐䘮猶寒如此念囚人在囹圄中縲紲之苦曲直未分食不克膓衣不盖體爲風󰓜所逼或死非辜朕甚憫之,Đế vị tả hữu viết Trẫm thâm cư cung trung ngự thú thán tập hồ tang do hàn như thử niệm tù nhân tại linh ngữ trung luy tiết chi khổ khúc trực vị phân thực bất khắc trường y bất cái thể vi phong hàn sở bức hoặc tử phi cô Trẫm thậm mẫn chi
戊辰元年梁太清二年,mậu thìn nguyên niên lương thái thanh nhị niên
漁翁捁䋥𣾼𠊛𡄎𠳒三合𤑟𨑮𫽄吪,ngư ông kéo lưới vớt người ngẫm lời tam hợp rõ mười chẳng ngoa
鉑點隊𥱱䏾日疎,bạc điểm đòi chòm bóng nhặt thưa
連𢬣𥋴𥊘𠴠𢆥,liền tay ngắm nghía biếng nằm
舘浪咭几尋抛咭𠹽咭䔲咭󱚢󰮂心,quán rằng ghét kẻ tầm phào ghét cay ghét đắng ghét vào trong tâm
𠁑畑𤏣󰒂𦟐桃添春,Dưới đèn tỏ nghĩa má đào thêm xuân
梟南郡峩郡二首于長安以令眾,Kiêu Nam quận Nga quận nhị thủ vu Trường Yên dĩ lệnh chúng
安生将終執國峻手嘱曰汝不䏻為我得天下我死地下不瞑目,An Sinh tương chung chấp Quốc Tuấn thủ chúc viết Nhữ bất năng vi ngã đắc thiên hạ ngã tử địa hạ bất minh mục
𠰚𡽫咱素易差𢚸𠊛,Nỉ non thánh tố dễ say lòng người
許枚𦋦拱𢢆𢠅,hở môi ra cũng thẹn thùng
𦓿穊牒世,cày cấy đẹp thay
彬攻敗之,Bân công bại chi
十二月十一日遣使如明,Thập nhị nguyệt thập nhất nhật khiển sứ như Minh
史神吳士連曰仁宗仁孝靈仁崇佛何至殺嫡后虐無辜殘忍若是哉盖嫉妬婦人之情况又生母不得預政,sử thần ngô sĩ liên viết nhân tông nhân hiếu linh nhân sùng phật hà chí sát đích hậu ngược vô cô tàn nhẫn nhược thị tai cái tật đố phụ nhân chi tình huống hựu sinh mẫu bất đắc dự chính
有謀𠸜𫿰俗󰑼薊名,hữu mưu tên chữ tục là kế danh
𨕭庵據𡨺香油𣋚枚,trên am cứ giữ hương dầu hôm mai
吟𠿯󱪦景家鄕,ngậm ngùi trông cảnh gia hương
冬霜冷𨓡,đông sương lạnh lùng
八月十五日立洪德二十一年庚戌科進士題名碑,bát nguyệt thập ngũ nhật lập hồng đức nhị thập nhất niên canh tuất khoa tiến sĩ đề danh bi
客𠄼𠀧几悲𠾦呐𡛔󰜋𠄽姑𥄫𥊘矇,khách năm ba kẻ bi be nói gái một vài cô ngấp nghé mong
己卯六年六月元年,Kỉ Mão lục niên Lục nguyệt nguyên niên
伶伶招隐庵𠀧𫳘排,Rành rành Chiêu ẩn am ba chữ bài
曲󰠲楚漢戰場,khúc đâu sở hán chiến trường
𪀄鷮,chim keo
訴󱈗𪯊惨山河影,tỏ soi thâu tóm sơn hà ảnh
干方東𣃣󱳼𣃣𨂼,cơn phương đông vừa trông vừa chạy
𩛄三乘本㐌渚滇󰅹固𢟹勃󰝂時󱩷,bánh tam thừa vốn đã chứa chan nào có nhọc bột đâm thì thịch
𪀄𩿨,chim khướu
悲除主幼茹梨埃几肯爲埃几肯傷,bây giờ chúa ấu nhà lê ai kẻ khứng vì ai kẻ khứng thương
徐寅献白鵶,Từ Dần hiến bạch ác
及象二十隻水陸分路日夜兼行,cập tượng nhị thập chích thuỷ lục phân lộ nhật dạ kiêm hành
逢辰等回還,phùng thìn đẳng hồi hoàn
真扯工昌󰠃那,chân giãy trong xương cùng nạ
埃可皮意𪬫,ai khả vừa ý ấy
𬉵丕麻把恩盎那,mặc vậy mà trả ơn ang nạ
󰋇倘盗刧殺仁,mấy thằng trộm cướp sát nhân
時大八歲為李朝祗應局祗候正有從叔陳守度為殿前指揮使帝因得入侍宫中,thời đại bát tuế vi lí triều chi ứng cục chi hậu chính hữu tòng thúc trần thủ độ vi điện tiền chỉ huy sứ đế nhân đắc nhập thị cung trung
三月會試天下󰁮人,Tam nguyệt hội thí thiên hạ cử nhân
粓襖救𠀲呌流落,cơm áo cứu đứa kêu lưu lạc
𧯶群歲𥘷之󰠳,há còn tuổi trẻ chi đâu
𦋦𢚸駸歛觸租税收無數鉑收無垠,ra lòng xâm liễm xúc tô thuế thu vô số bạc thu vô ngần
氷傾緣買吟𠿯情初,bâng khuâng duyên mới ngậm ngùi tình xưa
時浪局劇茄圭油𢚸冗溺月箕花尼,thà rằng cục kịch nhà quê dầu lòng nũng nịu nguyệt kia hoa này
聞砲號三聲伏兵齊起,văn pháo hiệu tam thanh phục binh tề khởi
蹺𤤰車駕親征渃󰹄,theo vua xa giá thân chinh nước lào
甎󱌔,chuyên gạch
六月有大鳥髙四尺五寸毛白觜紅足赤落在瑞原扶軫地分,lục nguyệt hữu đại điểu cao tứ xích ngũ thốn mao bạch chuỷ hồng túc xích lạc tại thuỵ nguyên phù chẩn địa phận
王薨二十五日世子鄭𭫨迎就寧江發䘮乃令治郡公缺名整船十三隻奉迎梓宫順行水道歸塟,Vương hoăng nhị thập ngũ nhật Thế tử Trịnh Tráng nghênh tựu Ninh Giang phát tang nãi lệnh Trị quận công khuyết danh chỉnh thuyền thập tam chích phụng nghênh tử cung thuận hành thuỷ đạo quy táng
事命拱拉鄰󰑼𤋵排,Sự mình cũng rắp lân la giải bày
及兵至嘉遠沛頂文奎見有救兵至乃率本部子弟兵三千人迎接拜伏于軍前,cập binh chí gia viễn bái đính văn khuê kiến hữu cứu binh chí nãi suất bản bộ tử đệ binh tam thiên nhân nghênh tiếp bái phục vu quân tiền
昆𡛔意唭浪本𥙩於𦫼𧝦爫虎,con gái ấy cười rằng vốn lấy ở lều rách làm hổ
隊一聖初群𨂚讓,đội nhất thánh xưa còn nhún nhượng
冬十二月命太保西郡公鄭柞同督視楊致澤賛理范公著等畧定髙平地方進兵設伏斬得賊裨将一人俘獲賊黨而還,Đông thập nhị nguyệt mệnh Thái bảo Tây quận công Trịnh Tạc đồng đốc thị Dương Trí Trạch Tán lí Phạm Công Trứ đẳng lược định Cao Bằng địa phương tiến binh thiết phục trảm đắc tặc tì tướng nhất nhân phu hoạch tặc đảng nhi hoàn
從之󰑼准灰腥,tuồng chi là chốn hôi tanh
與黎斅查刷諸司所行事故並被貶黜,dữ Lê Hiệu tra xoát chư ti sở hành sự cố tịnh bị biếm truất
慧策如闡課尼刊禪宗吏底󰅒流傳,tuệ sách như xiển thuở này san thiền tông lại để nay lưu truyền
人事不脩天以灾異譴告之,Nhân sự bất tu thiên dĩ tai dị khiển cáo chi
夏四月朔命百官迎吉州法雲寺佛赴東京禱雨,Hạ tứ nguyệt sóc mệnh bách quan nghinh Cát Châu Pháp Vân tự phật phó Đông Kinh đảo vũ
㐱舍呐自𫏻馬祖,chỉn xá nói từ sau mã tổ
命官遍祭天下祀典神祗,Mệnh quan biến tế thiên hạ tự điển thần kì
童浪碎細尋柴,ðồng rằng tôi tới tìm thầy
少夷鵉鳳,thiếu gì loan phượng
理時蚤㓠頭悲双𡗶厄渃朱眉扒蚤,lý thời tao chém đầu bay song trời ách nước cho mày bắt tao
𢷮花𢯰𫴋𥴜𦣰,Đổi hoa lót xuống chiếu nằm
娘浪恩怨𫾐𢬗,Nàng rằng ân oán rạch ròi
梅生𥢆胣𢪀󰠐,mai sinh riêng dạ nghĩ thầm
珥󰟯𡢻畧填培緣𡢐,Nhẹ nhàng nợ trước đền bồi duyên sau
賜阮有佐郡公爵,tứ nguyễn hữu tá quận công tước
鐄通炭焒蓮通泥𡎛,vàng thông than lửa sen thông lầy bùn
茲以光紹七年七月二十七日夜時光紹皇尚被奸人脅廷于外朝臣太師諒國公黎輔太傅仁國公莫登庸及公侯,Tư dĩ Quang Thiệu thất niên thất nguyệt nhị thập thất nhật dạ thời Quang Thiệu hoàng thượng bị gian nhân hiếp đình vu ngoại triều thần thái sư Lượng Quốc công Lê Phụ Thái phó Nhân quốc công Mạc Đăng Dung cập công hầu
昭皇笑曰赦汝今汝已智辨,Chiêu Hoàng tiếu viết Xá nhữ kim nhữ dĩ trí biện
官𨕭𥄮𫴋𠊛些𬖉𠓨,Quan trên nhắm xuống người ta trông vào
脱𬂙󰣦辣牟䏧,thoắt trông nhờn nhợt màu da
及干家变𨔍󰟯,Gặp cơn gia biến lạ dường
禁屠而困天民止酒而匱神祀,Cấm đồ nhi khốn thiên dân chỉ tửu nhi quỹ thần tự
取阮敲等五十四人敲東岸扶軫人廷試同進士出身,Thủ Nguyễn Xao đẳng ngũ thập tứ nhân Xao Đông Ngàn Phù Chẩn nhân đình thí đồng tiến sĩ xuất thân
帝巡幸海島周覧山川刑勢欲識民情疾苦日程遠近也,Đế tuần hạnh hải đảo chu lãm sơn xuyên hình thế dục thức dân tình tật khổ nhật trình viễn cận dã
㐱嫌𠬠約通家,chỉn hiềm một ước thông gia
𧊉蜂悲吏喑喑罒𡆫,bướm ong bay lại ầm ầm tứ vi
黃連黃栢黃苓,hoàng liên hoàng bá hoàng linh
欺盃𪠿唶頭厦,khi vui rúc rích đầu hè
咹祿茹官𠺥役官,ăn lộc nhà quan chịu việc quan
詔改明年為光,chiếu cải minh niên vi quang
有才傷浽󰟁緣𨔍𠁀,Hữu tài thương nỗi vô duyên lạ đời
碎廛𣦍扶拉主,tôi gìn ngay phù rập chúa
王拨劍欲斬媚珠媚珠祝曰忠信一節爲人所詐願化爲珠玉雪此讐耻,vương bạt kiếm dục trảm mị châu mị châu chúc viết trung tín nhất tiết vi nhân sở trá nguyện hoá vi châu ngọc tuyết thử thù sỉ
各處員人有能就西都城從駕有公者與清華員人軍功賞同,Các xứ viên nhân hữu năng tựu Tây Đô thành tòng giá hữu công giả dữ Thanh Hoa viên nhân quân công thưởng đồng
油埃𢚸固所求,Dù ai lòng có sở cầu
於咹時󰞺拱咍,Ở ăn thì nết cũng hay
嘲鹊𣌋𠳨鴈𣆐,chào thước sớm hỏi nhạn trưa
丿兜陣󰊄捲旗典𣦍,Phút đâu trận gió cuốn cờ đến ngay
𡥵𩷉拱闷,con giếc cũng muốn
傷爲堆呂渚成,thương vì đôi lứa chưa thành
家童𠓨𠳚書茹買郎,Gia đồng vào gửi thư nhà mới sang
昭君𬦮𠖈江河󱕗軍茹漢娘它捐生,chiêu quân nhảy xuống giang hà mắc quân nhà hán nàng đà quyên sinh
閏正月明遣行人司行人何露來諭祭于憲宗睿皇帝,nhuận chính nguyệt minh khiển hành nhân ti hành nhân hà lộ lai dụ tế vu hiến tông duệ hoàng đế
𠳒浪泊𠇮拱󰑼𠳒終,lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung
卞固蒸𠅜願結義户朱户陳,bèn có chưng lời nguyền kết nghĩa họ chu họ trần
裊賒𬖉𧡊𢚸強悴車,Nẻo xa trông thấy lòng càng xót xa
帝命李常傑領兵逆擊至銣月江大破之,Đế mệnh Lí Thường Kiệt lĩnh binh nghịch kích chí Như Nguyệt giang đại phá chi
廼於本年本月日即皇帝位大赦改元以明年癸卯爲景治元年,nãi ư bản niên bản nguyệt nhật tức hoàng đế vị đại xá cải nguyên dĩ minh niên quý mão vi cảnh trị nguyên niên
車絲牢窖爲乾爲吀,Xe tơ sao khéo vơ càn vơ xiên
𫀅朝式点庄安󰖽花愛乃𫃚鵉宇鐄,xem chiều thức điểm chẳng an vẻ hoa áy náy vóc loan võ vàng
𧴤噅𧴤󱜖,bói vơ bói vít
又按光順中興記云仁宗年方二歲裔未也履乾太后阮氏牝鷄司晨都督黎犬狡兔執命,Hựu án Quang Thuận Trung Hưng ký vân Nhân Tông niên phương nhị tuế duệ vị dã lí càn Thái hậu Nguyễn Thị tẫn kê tư thần Đô đốc Lê Khuyển giảo thỏ chấp mệnh
𪨣𡗶𩄓䏾旌旗,ngất trời rợp bóng tinh kỳ
留兵二萬使思縉據,Lưu binh nhị vạn sử Tư Tấn cứ
媄𫅷如𬝉𤒙𣘃,mẹ già như chuối chín cây
於低𢭗𤍇󰝺皮茦湯,ở đây nương náu toan bề thuốc thang
催催催拱𥛉㝵,thôi thôi thôi cũng lạy người
𢚸貞𢜠𢜝坤扲,lòng riêng mừng sợ khôn cầm
擛威買𠰺𨷑排解𡆫,dẹp uy mới dạy mở bài giải vi
登之厚賂法乘妹夫崔景叔得出因將部曲襲州執法乘謂之曰使君既有疾不宜煩勞囚之别室,đăng chi hậu lộ pháp thặng muội phu thôi cảnh thúc đắc xuất nhân tương bộ khúc tập châu chấp pháp thặng vị chi viết sứ quân ký hữu tật bất nghi phiền lao tù chi biệt thất
除除埝坦边塘,trờ trờ nấm đất bên đường
排󰝺𠬠斫弋情朱衝,bày toan một chước dứt tình cho xong
汫𧘇清新埃㐌別,giếng ấy thanh tân ai đã biết
歳享計用外󰮏𨒒𢆥,tuổi hưởng kể ròng ngoài sáu mươi năm
翁𫅷㐌攊𠿃𠁀,ông già đã trải mùi đời
試法倣元時叄塲文,Thí pháp phỏng Nguyên thời tam trường văn
完好者置爲考上課築漏者編爲不称職許題以聞定行黜陟,hoàn hảo giả trí vi khảo thượng khoá trúc lậu giả biên vi bất xứng chức hứa đề dĩ văn định hành truất trắc
秋八月太白經天,thu bát nguyệt thái bạch kinh thiên
日則固守夜則刼營以撓其眾,nhật tắc cố thủ dạ tắc kiếp doanh dĩ nạo kì chúng
督軍築堤岸决滆渠以防水旱,đốc quân trúc đê ngạn quyết cách cừ dĩ phòng thuỷ hạn
福𧵑終𪰛禍𧵑終,phúc của chung thì họa của chung
辰唉結義知音貝𨉓,thì hãy kết nghĩa tri âm với mình
遣吳國,khiển ngô quố
故爫𫳵踚𨇒細之低,cớ làm sao len lỏi tới chi đây
禮心㐌達訟期拱衝,Lễ tâm đã đặt tụng kỳ cũng xong
𥄭几,ngủ kĩ
𤎏𤐚𥪝𩩫,nóng hầm trong xương
樂,nhạc
儉灰𠬠𡛔旬它噡𠄩,hiếm hoi một gái tuần đà thèm hai
史臣吳士連曰帝至是始追封先祖妣失之晚矣,sử thần ngô sĩ liên viết đế chí thị thuỷ truy phong tiên tổ tỉ thất chi vãn hĩ
曰令旨進啓者曰謹啓,viết lệnh chỉ tiến khải giả viết cẩn khải
𡗶喂生賊爫之,trời ôi sinh giặc làm chi
噲󰑼答底𥙩𠊛死生,Gọi là đắp để lấy người tử sinh
計人廪五升用米六十萬斛不計將吏驢馬之食,Kê nhân lẫm ngũ thăng dụng mễ lục thập vạn hộc bất kê tướng lại lư mã chi thực
𠄼笘󱙹𥭛花年外,năm chòm trước giậu hoa năm ngoái
朗𡎢侵㗂𡴯頭,Lặng ngồi xẩm tiếng gật đầu
雲仙𡎢畧茄求咀嘆,vân tiên ngồi trước nhà cầu thở than
麻𠼺𦷾浪爲些保払太守,mà dặn đấy rằng vì ta bảo chàng thái thú
史臣吳士連曰日皎同姓大臣冦至怯驛無扞禦之策又導其君以出寓之方将焉用彼相哉,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Nhật Hiệu đồng tính đại thần khấu chí khiếp dịch vô cản ngự chi sách hựu đạo kì quân dĩ xuất ngụ chi phương tương yên dụng bỉ tướng tai
冲𢚸它𢢆拱爲虎台,trong lòng đà thẹn cũng vì hổ thay
払𠱾󰳅𡎝賖𩄎𫗄,chàng thì trẩy cõi xa mưa gió
秋八月選儒生中科者入侍後為定例,Thu bát nguyệt tuyển nho sinh trúng khoa giả nhập thị hậu vi định lệ
外𦋦埃固惜之貝埃,ngoài ra ai có tiếc gì với ai
唆都元帥領兵五十萬由雲南經老檛直至占城與元人會于烏里州尋冦驩愛進駐西結期以三年削平我國,Toa Đô nguyên soái lĩnh binh ngũ thập vạn do Vân Nam kinh Lão oa trực chí Chiêm Thành dữ Nguyên nhân hội vu Ô Lí châu tầm khấu Hoan Ái tiến trú Tây Kết kì dĩ tam niên tước bình ngã quốc
坦腹𦣰𫤋丕䏾,thản phúc nằm ngửa phơi bụng
喠悲秋嘺几孤房,giọng bi thu ghẹo kẻ cô phòng
壬子四年正月元年,nhâm tí tứ niên chính nguyệt nguyên niên
舊史載此事在明宗末年今按宜在此乃召汝諧謂曰爾之所𢮪深契朕心,cựu sử tái thử sự tại minh tông mạt niên kim án nghi tại thử nãi triệu nhữ hài vị viết nhĩ chi sở soạn thâm khiết trẫm tâm
李家漁業𦤶富傍人㱕之因有眾亦起爲盗,Lí gia ngư nghiệp trí phú bàng nhân quy chi nhân hữu chúng diệc khởi vi đạo
英武密言於帝曰徃者武𢃄等自率禁軍突入闕庭其罪莫大不早懲之恐異日變生不可圖也,Anh Vũ mật ngôn ư đế viết Vãng giả Vũ Đái đẳng tự suất cấm quân đột nhập khuyết đình kì tội mạc đại bất tảo trừng chi khủng dị nhật biến sinh bất khả đồ dã
折几㐌頭羅𤽗子嬰,giết kẻ đã đầu là ngươi tử anh
俗,tục
清華鎮守官何壽禄鄭文海等徵兵擊破之俘󰱐徒黨尽殺之,Thanh Hoa trấn thủ quan Hà Thọ Lộc Trịnh Văn Hải đẳng trưng binh kích phá chi phù hoạch đồ đảng tận sát chi
侍滕侯下皮中宁床,thị đằng hầu hạ bề trong giữ giàng
娘浪尼实精誠󰝸賒,nàng rằng này thực tinh thành chẳng xa
楚王𦖑状元𧗱,sở vương nghe trạng nguyên về
宜如事例諭爾知之繼今内外文武官員任满九年無賍犯應得考課者該考覆官遵如前例詳如審實,Nghi như sự lệ dụ nhĩ tri chi Kế kim nội ngoại văn vũ quan viên nhậm mãn cửu niên vô tang phạm ưng đắc khảo khoá giả cai khảo phúc quan tuân như tiền lệ tường như thẩm thực
按明史記云前書黃福㱕自交州先是馬騏,án minh sử ký vân tiền thư hoàng phúc quy tự giao châu tiên thị mã kì
况時遭僣窃又能自晦以避權位斯可謂之士矣可謂不負所學也,Huống thời tao tiếm thiết hựu năng tự hối dĩ tị quyền vị tư khả vị chi sĩ hĩ khả vị bất phụ sở học dã
夏五月命文臣督軍民鑿清化路諸港,hạ ngũ nguyệt mệnh văn thần đốc quân dân tạc thanh hoá lộ chư cảng
木匡櫃鉢中茹,mộc khuông cũi bát trong nhà
乃,Nãị
𠀲箕油拯𢀥,đứa kia dầu chẳng vâng
胡公决计乘机,hồ công quyết kế thừa cơ
冬十一月十一日不拨縣光被人陳珣作亂於山西地六珣乃前吏書陳瑾之孫,đông thập nhất nguyệt thập nhất nhật bất bạt huyện quang bị nhân trần tuân tác loạn ư sơn tây địa lục tuân nãi tiền lại thư trần cẩn chi tôn
謨蒌買𢲨謨𠊛󱊟囔,mua rau mới hái mua người nỏ nang
𠀲奔𢀭鬼恠𤄮謹渚交結,đứa buôn giàu quỷ quái nhiều ghín chớ giao kết
䏾花戾動庵諸抉,bóng hoa lệ động am chưa quét
斬之原禦北王罪遂引兵伐禦蛮王於峰州降之,Trảm chi nguyên Ngự Bắc Vương tội toại dẫn binh phạt Ngự Man Vương ư Phong Châu hàng chi
王汝舟子汝梅是學人泄其謀,vương nhữ chu tử nhữ mai thị học nhân tiết kì mưu
尋曉,tìm hiểu
變不虚生意者内有失德外有失政紀綱彫弛法令未張官吏苛刻民星摇動人事多失和而致然歟謹察周書王省惟歲卿士惟月庶民惟星盖言人事有得失休咎之徵各以類應,biến bất hư sinh ý giả nội hữu thất đức ngoại hữu thất chính kỷ cương điêu thỉ pháp lệnh vị trương quan lại hà khắc dân tinh dao động nhân sự đa thất hoà nhi trí nhiên dư cẩn sát chu thư vương tỉnh duy tuế khanh sĩ duy nguyệt thứ dân duy tinh cái ngôn nhân sự hữu đắc thất hưu cữu chi trưng các dĩ loại ứng
妙揚忠厚特格律茹爫疎,dịu dàng trung hậu được cách luật nhà làm thơ
󰏙情𦋦拱仍牟󰇾揚,Xem tình ra cũng những màu dở dang
無,vô
几𠫾𰿘埮󰜋命賒吹,Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi
女欺㾹𤴪苦𢚸虚𡥵𡲤吏損功娘,nữa khi sài ghẻ khó lòng hư con vả lại tổn công nàng
箕句俗語浪𠤆𧡊㳥奇麻野𢬣𢴿,kìa câu tục ngữ rằng chớ thấy sóng cả mà rã tay chèo
護払𤾓陣𢧚功,hộ chàng trăm trận nên công
方征占城将御以行使日燏命名即名其一曰武威一曰武德,Phương chinh Chiêm Thành tương ngự dĩ hành sử Nhật Duật mệnh danh tức danh kì nhất viết Vũ Uy nhất viết Vũ Đức
十二月命陳元樽陳楊庭舊行遣陳彦昭復與范振𠬧兵於平灘,Thập nhị nguyệt mệnh Trần Nguyên Tôn Trần Dương Đình cựu Hành khiển Trần Ngạn Chiêu phục dữ Phạm Chấn thu binh ư Bình Than
可勝數,khả thắng sổ
𡢐油訴浽濁冲,sau dù tỏ nỗi đục trong
謝種奏永安萬寧等州被虜撂事,tạ chủng tấu vĩnh an vạn ninh đẳng châu bị lỗ lược sự
秋九月阮道清使回得三藏經詔僧綂費智往廣州迎之,thu cửu nguyệt nguyễn đạo thanh sứ hồi đắc tam tạng kinh chiếu tăng thống phí trí vãng quảng châu nghênh chi
産刀𢬣襖即時󰇾𦋦,Sẵn dao tay áo tức thì giở ra
湊調四政民兵就地方各處分隷兵籍以防討賊,tấu điều tứ chiếng dân binh tựu địa phương các xứ phân lệ binh tịch dĩ phòng thảo tặc
󰝡書辨貝茹清𡎡銅𡎡𨯘吏𠲜衛些,đem thư biện với nhà thanh mỏ đồng mỏ kẽm lại giành về ta
斬首千餘級俘擒六百餘人,trảm thủ thiên dư cấp phu cầm lục bách dư nhân
蝘蜓羅昆蠅䗲,yển đình là con thằn lằn
敢󰠲𥮊󱥸女槯盘𣘈,dám đâu đũa mốc mà chòi bàn son
尔𤽗自意分安,nể ngươi từ ấy phận yên
𢝙念𫢋法𣌋𣌉𫽄奈,vui niềm phật pháp sớm khuya chẳng nài
杜乃上位侯鑁之子,Đỗ nãi Thượng vị hầu tông chi tử
自已祭祀不脩有死罪遣内史潘中尉髙御史平凣三董上書謝過皆不反,Tự dĩ tế tự bất tu hữu tử tội khiển nội sử Phan Trung uý Cao ngự sử Bình phàm tam đổng thượng thư tạ quá giai bất phản
固𨤰󰠲英吏打𩢬注,có nhẽ đâu anh lại đánh lừa chú
台隋𡗶󰘉唐宗戡乱𥙩武治用𥙩文,thay tùy trời mở đường tông kham loạn lấy võ trị dùng lấy văn
禮部官捧黄榜揭於東華門外,lễ bộ quan bổng hoàng bảng yết ư đông hoa môn ngoại
興道王以覇術欲成功於一時而不知七信於萬世,hưng đạo vương dĩ bá thuật dục thành công ư nhất thời nhi bất tri thất tín ư vạn thế
林邑人逐之象多陷坑顛躓轉將驚駭軍遂乱,Lâm Ấp nhân trục chi tượng đa hãm khanh điên chí chuyển tướng kinh hãi quân toại loạn
𤑟𤉜𡎦妬拯󰑼束生,Rõ ràng ngồi đó chẳng là Thúc sinh
𡶀南山高位位昆𤞺特𪠞𬂆𬂆,núi nam sơn cao vọi vọi con cáo đực đi lặng lặng
丐蟋蟀於外㙴茹𢆥𠂫所侯悶,cái tất suất ở ngoài thềm nhà năm bèn thửa hầu muộn
雖其才品有高下之不同然亦莫不各得其人以當其任也,tuy kì tài phẩm hữu cao hạ chi bất đồng nhiên diệc mạc bất các đắc kì nhân dĩ đương kì nhiệm dã
體重朋𡽫𡶀多杜戾灾𪬪,thể trọng bằng non núi đi đỗ lệ tai gió
棱箕布榖群𣅙𪢊,rừng kia bồ cốc còn khuya gióng
籠單鄧圖,lồng đan đựng đồ
珥󰟯󰭏㳥立仕𦑃𫡮,nhẹ dường vẩy sóng xập xòe cánh mây
無情菓橘扔噒𦋦外,vô tình quả quýt nảy lăn ra ngoài
羅𣻆溋桂牟淶𣼽錦瀝塘花客熠耀,là tuôn duềnh quế màu lai láng gấm sạch đường hoa khách dập dìu
陳智山壽聞風而𥚚魄李安方政假息以偷生,trần trí sơn thọ văn phong nhi hổ phách lí an phương chính giả tức dĩ thâu sinh
隊恩救度涅𰿘身時召䔲荄,đội ơn cứu độ nát muôn thân thà chịu đắng cay
歷考我越土宇之亂未有極於斯時也王業之興未有難於斯時也,lịch khảo ngã việt thổ vũ chi loạn vị hữu cực ư tư thời dã vương nghiệp chi hưng vị hữu nan ư tư thời dã
吾郎請行不許,ngô lang thỉnh hành bất hứa
𧵆沔𦖑固󰜋柴,Gần miền nghe có một thầy
花㵢䕯󰟅㐌停,hoa trôi bèo dạt đã đành
𡗶𰞃𫳵𦓡沕襖󱖮想浪瘖跩化𫥨空,trời bức sao mà vẫn áo bông tưởng rằng ốm dậy hoá ra không
責埃𨡨役争𢵋𥐆𨱽運渃特輸機𡗶,trách ai gây việc tranh đua vắn dài vận nước được thua cơ trời
夏大旱禾榖焦枯人民饑饉,hạ đại hạn hoà cốc tiêu khô nhân dân cơ cận
󰣑群刀𪀄鳯𬦄𣅙除木𡥙𧏵撑,sớm còn đeo chim phượng đỏ khuya chờ mọc cháu rồng xanh
斫兜固斫𨔍𠁀,Chước đâu có chước lạ đời
朋尼它折昌泊共𠬛等,bằng nay đà chết xương bạc cùng một đấng
牢平𠇮泟𥙩𠇮默埃辣󰒂𠼦情𢪀之,sao bằng mình sạch lấy mình mặc ai lạt nghĩa mặn tình nghĩ chi
属纊之際亦自呼號太后猶為一󰟸関口欲言而辦也,Thuộc khoáng chi tế diệc tự hô hiệu Thái hậu do vi nhất khoảnh quan khẩu dục ngôn nhi biện dã
𤽗仲逵卞隊娘蘂卿典保𥙩𠅜實詞交書𢭂朱󰏙,ngươi trọng quỳ bèn đòi nàng nhị khanh đến bảo lấy lời thực tờ giao thư trao cho xem
𡗉𠳒,nhiều lời
吏部左侍郎鄧鳴謙讀識卷禮部上書阮伯銓尚書御史󰱑都御史阮時雍尚書東閣大𭓇士入侍經筵杜岳及奉卷進讀,Lại bộ tả thị lang Đặng Minh Khiêm độc thức quyển Lễ bộ thượng thư Nguyễn Bá Thuyên Thượng thư ngự sử đài đô ngự sử Nguyễn Thì Ung Thượng thư Đông các đại học sĩ nhập thị kinh diên Đỗ Nhạc cập phụng quyển tiến độc
营業,doanh nghiệp
桴鼓槌弄枯桑,phù cổ dùi trống gõ tang
曰元兵所資者粮草噐械今既為我󰱐恐彼未知猶或陸梁,viết nguyên binh sở tư giả lương thảo khí giới kim ký vi ngã hoạch khủng bỉ vị tri do hoặc lục lương
豊年,phong niên
𧊉蜂屈裊燕󰞿亏唐,bướm ong khuất nẻo yến anh khuây đường
埮棱𨀈湿𨀈高駭䧺,Dặm rừng bước thấp bước cao hãi hùng
𩵜鱸,cá rô
貶督同陳玉厚爲尚寶寺卿武良爲工科給事中監護武自快爲乂安處參議,biếm đốc đồng trần ngọc hậu vi thượng bảo tự khanh vũ lương vi công khoa cấp sự trung giám hộ vũ tự khoái vi nghệ an xứ tham nghị
諸将皆失色,Chư tướng giai thất sắc
以翰林院校勘阮克忠為西道大司馬衙主簿,Dĩ Hàn lâm viện hiệu khám Nguyễn Khắc Trung vi Tây đạo đại tư mã nha chủ bạ
固𡽫固渃固𩄲固𡗶,có non có nước có mây có trời
𦋦𠓨𠬠墨呐唭如空,ra vào một mực nói cười như không
水竇摟摟𣹟𡏦,thuỷ đậu làu làu cống xây
一皷而鯨刳鱷斷再,Nhất cổ nhi kình khô ngạc đoạn tái
㕵渃平盂固号安盂,uống nước bằng vò có hiệu an vu
十三日命禮部出敬君榜公侯伯駙馬文武百官󰱥今凡有捧制誥勑命并御寶勑旨係本重,thập tam nhật mệnh lễ bộ xuất kính quân bảng công hầu bá phò mã văn vũ bách quan kế kim phàm hữu bổng chế cáo sắc mệnh tịnh ngự bảo sắc chỉ hệ bản trọng
猿蓬昆掑󱡴宜經,vượn bồng con kề cửa nghe kinh
庚申晋恭帝德文元熙二年宋武帝劉裕永初元年,Canh Thân Tấn Cung Đế Đức Văn Nguyên Hi nhị niên Tống Vũ Đế Lưu Dụ Vĩnh Sơ nguyên niên
㐱𢙬𦖻壁脉棱爫朱𡫨櫗如𢫕買羅,chỉn e tai vách mạch rừng làm cho kín mít như bưng mới là
乙酉八年莫延成八年正明萬曆十三年,Ất Dậu bát niên Mạc Diên Thành bát niên Chính Minh Vạn Lịch thập tam niên
制排姂𡛔宫坊,chơi bời bợm gái cung phường
璜有謀策周窮好施得人心故人人樂爲之用所至有功,hoàng hữu mưu sách chu cùng hảo thí đắc nhân tâm cố nhân nhân lạc vi chi dụng sở chí hữu công
渃清平𠀧𤾓𢆥󱀄襖戎𢭂官武自低,nước thanh bình ba trăm năm cũ áo nhung trao quan vũ từ đây
人臣無將將而必誅,nhân thần vô tương tương nhi tất tru
𠰘襊乾坤紩秩耒,miệng túi tàn khôn thắt chặt rồi
若㐱𬐩皮道德姅間󰆐貴女天宫,nhược chỉn vui bề đạo đức nửa căn lều quý nữa thiên cung
默𢚸議妬悶嗔皮芇,Mặc lòng nghĩ ĐÓ muốn xin bề nào
易主而祔廟禮節也,dịch chủ nhi phụ Miếu lễ tiết dã
頰𠵽,giáp mép
固钱役意麻双𠰚徐󱈘爫官拱勢呵,có tiền việc ấy mà xong nhỉ từ trước làm quan cũng thế à
𢖵茹,nhớ nhà
合令東閣擬作諒山衛牒文送思陵州責以不䏻禁戢管内人民妄啓邉釁越境刼掠牛畜財物要得追還,hợp lệnh đông các nghĩ tác lạng sơn vệ điệp văn tống tư lăng châu trách dĩ bất năng cấm tập quản nội nhân dân vọng khải biên hấn việt cảnh kiếp lược ngưu súc tài vật yếu đắc truy hoàn
信京妙位信茹踈登亇律或󰑼牢庒,tin kinh diệu vợi tin nhà thưa đăng cá lọt hoặc là sao chăng
僧竟死於京師明宗時有胡僧名菩提室理來亦䏻浮水偃卧而浮與瑜祗不同,tăng cánh tử ư kinh sư minh tông thời hữu hồ tăng danh bồ đề thất lí lai diệc năng phù thuỷ yển ngoạ nhi phù dữ du chi bất đồng
粃盃催拱性𡗶别牢,Tẻ vui thôi cũng tính trời biết sao
𠊛尼,người này
丁酉四年楚項籍三年冬十月晦日食十一月晦日食,đinh dậu tứ niên sở hạng tịch tam niên đông thập nguyệt hối nhật thực thập nhất nguyệt hối nhật thực
𦊚方𡴯仍干戈,bốn phương ngất những can qua
籍人口二歲以上並以見在為實不許流亡而猶有著籍者,Tịch nhân khẩu nhị tuế dĩ thượng tịnh dĩ kiến tại vi thực bất hứa lưu vong nhi do hữu trước tịch giả
𢯦襖𪮏空扒𤞻𤼸蒸尼莊公,lơi áo tay không bắt hùm dâng chưng nơi trang công
精明,tinh minh
榚没𠄽旬涯呠𠷨𧆄𠄼󰬾吊吸肥抛,cau một vài tuần nhai bỏm bẻm thuốc năm ba điếu hút phì phèo
占城坦𫯲外和𣷭南,chiêm thành đất rợ ngoài hoà bể nam
恬雄朱特󰜋𠄩󰑼𢜠,điềm hùng cho được một hai là mừng
傱咦花汰香乘摱牟𣘈粉打𩢬𡥵顛,tuồng gì hoa thải hương thừa mượn màu son phấn đánh lừa con đen
季嫠因編無逸篇譯,quý li nhân biên vô dật thiên dịch
及天下板蕩軍國之柄自己出以父言告家奴野象歇驕,cập thiên hạ bản đãng quân quốc chi bính tự kỷ xuất dĩ phụ ngôn cáo gia nô dã tượng yết kiêu
詩人,thi nhân
太學生劉叔儉等二十人,thái học sinh Lưu Thúc Kiệm đẳng nhị thập nhân
後伯孝兵敗竄于諒源被擒送京師,hậu bá hiếu binh bại thoán vu lạng nguyên bị cầm tống kinh sư
料飭麻打,liệu sức mà đánh
固欺丿簡課制棊,có khi phút giãn thuở chơi cờ
尋詔奪官爵没其貲産不一撮遺,tầm chiếu đoạt quan tước một kì ti sản bất nhất toát di
春有白雀集于禁庭,xuân hữu bạch tước tập vu cấm đình
夏五月哀牢冦邊,hạ ngũ nguyệt ai lao khấu biên
朱咍湥渃梗楊󰌎𢚸洒㴽每塘塵緣,cho hay giọt nước cành dương lửa lòng rưới tắt mọi đường trần duyên
然官家踐位以來童心益甚乘德不常親暱群小聽黎亞夫黎與議譛誣功臣扇摇社稷可降為灵德大王,nhiên quan gia tiễn vị dĩ lai đồng tâm ích thậm thừa đức bất thường thân nặc quần tiểu thính lê á phu lê dữ nghị tiếm vu công thần phiến dao xã tắc khả giáng vi linh đức đại vương
始皇以爲異鑄銅爲像置咸陽司馬門腹中容數十人潜摇動之匈奴以爲生校尉不敢犯唐趙昌爲交州都護常夜夢與翁仲講春秋左氏傳因訪其故宅在焉立祠𦤶祭,Thuỷ Hoàng dĩ vi dị chú đồng vi tượng trí Hàm Dương Tư Mã môn phúc trung dung số thập nhân tiềm dao động chi Hung Nô dĩ vi sinh hiệu uý bất cảm phạm Đường Triệu Xương vi Giao Châu đô hộ thường dạ mộng dữ Ông Trọng giảng Xuân Thu Tả Thị Truyện nhân phỏng kì cố trạch tại yên lập từ trí tế
󰠵澜𩯀󰑚挵𥿺𦝄腰,trải làn tóc rối lỏng vòng lưng eọ
𨱽含銳𪖫勁𬖅,dài hàm nhọn mỏ cứng lông
於杜廊盈買左,ở đỗ láng giềng mé tả
十二月黎意為莫兵所獲,Thập nhị nguyệt Lê Ý vị Mạc binh sở hoạch
帝令殺占人殆盡不知作乱者占人制謾等,đế lệnh sát chiêm nhân đãi tận bất tri tác loạn giả chiêm nhân chế mạn đẳng
季犛作詩告謹曰元君不死汝當死之,Quý Li tác thi cáo Cẩn viết Nguyên Quân bất tử nhữ đương tử chi
若御前武隊鉄突有一二三男止免一丁其軍民自三男以上亦免一丁餘並選取,nhược ngự tiền võ đội thiết đột hữu nhất nhị tam nam chỉ miễn nhất đinh kì quân dân tự tam nam dĩ thượng diệc miễn nhất đinh dư tịnh tuyển thủ
埃𧗱𠴍啂彈㛪𠰚,Ai về nhắn nhủ đàn em nhé
莫登庸所弑塟華陽陵云人心已離水素中下時國祚既䏻靖乎,Mạc Đăng Dung sở thí táng Hoa Dương lăng vân nhân tâm dĩ li thuỷ tố trung hạ Thời quốc tộ ký năng tĩnh hồ
别身旦𨀈落𩑛,biết thân đến bước lạc loài
眾生每𠊛每固花蓮,chúng sinh mỗi người mỗi có hoa sen
是時平安王疑登郡公阮啓有異心命内監岳郡公裴仕林械繋之按驗無賍一年乃赦,thị thời bình an vương nghi đăng quận công nguyễn khải hữu dị tâm mệnh nội giám nhạc quận công bùi sĩ lâm giới hệ chi án nghiệm vô tang nhất niên nãi xá
翁𫅷󱜺咺沕當呼,ông già húng hắng vẫn đang ho
大赦改元以明年爲端慶元年,đại xá cải nguyên dĩ minh niên vi đoan khánh nguyên niên
屍補𣍋涼朱亇奴咹,thây bỏ xuống ghềnh cho cá nó ăn
倣信特𠬠𠄽分咍空,phỏng tin được một vài phần hay không
奔㦖半𤵺𠎪绳𦟿,buôn buồn bán dại lũ thằng đui
体隷廟嚴職𡨺詞奏,thấy lệ miếu nghiêm chức giữ tờ tâu
旨揮諸府路鎮州縣峝𠕋庄軍民諸色係有貯栗數多情願上進者聽就該管官司呈報脩簿奏呈從其多少授之官爵自二百石許散聀正七品官一百五十石許散聀從七品官一百石許散聀從八品官其子並免選若七十石賞一資止復其身,chỉ huy chư phủ lộ trấn châu huyện động sách trang quân dân chư sắc hệ hữu trữ lật sổ đa tình nguyện thượng tiến giả thính tựu cai quản quan ti trình báo tu bạ tấu trình tòng kì đa thiểu thụ chi quan tước tự nhị bách thạch hứa tán chức chánh thất phẩm quan nhất bách ngũ thập thạch hứa tán chức tòng thất phẩm quan nhất bách thạch hứa tán chức tòng bát phẩm quan kì tử tịnh miễn tuyển nhược thất thập thạch thưởng nhất tư chỉ phục kì thân
𪤍伯王𠸗㐌𬓛葦,nền bá vương xưa đã ngắm vè
帝曰不如此則𡸈足成太平之業汝欲我責後成何事哉,đế viết bất như thử tắc há túc thành thái bình chi nghiệp nhữ dục ngã trách hậu thành hà sự tai
熙熙𡗶春𣅶買𣌆,hây hẩy trời xuân lúc mới mưa
𤗖箋庒𧡊詩󰅹𡊰情易渗𢧚滈渴𢚸,mảnh tiên chẳng thấy thơ nào ruộng tình dễ thấm nên khao khát lòng
予心揆之實為少矣,Dư tâm quỹ chi thực vi thiếu hĩ
趙昂別庒群之,triệu ngang biết chẳng còn chi
碑𥹰𣷭楚滝吳縱横,Bây lâu bể Sở sông Ngô tung hoành
𮗓緣󰠲俸尋𠓨旦巴,giác duyên đâu bỗng tìm vào đến nơi
是月彗星見東方,Thị nguyệt Tuệ tinh kiến Đông phương
臨川伯譚慎徽副都將福山侯何飛鶽等受密詔㱕北江起兵,lâm xuyên bá đàm thận huy phó đô tướng phúc sơn hầu hà phi chuẩn đẳng thụ mật chiếu quy bắc giang khởi binh
訊鞠理,tấn cúc lí
鈼竅,rựa quéo
𣈜𫏻翁修定㐱衛廛𡨺挼娘阿蠻,ngày sau ông tu định chỉn về gìn giữ nuôi nàng a man
准󱸍󱨰刊塝如莊,chốn ngói sành san phẳng như trang
前後爲所掠者,tiền hậu vi sở lược giả
小姐沛𣇜買𧗱寧家,Tiểu thư phải buổi mới về ninh gia
時賊先已伏兵編竹爲楯内施鉄籖佯棄楯走,Thời tặc tiên dĩ phục binh biên trúc vi thuẫn nội thí thiết thiêm dương khí thuẫn tẩu
石矼求𥒥特通迻𧗱,thạch cang cầu đá được thông đi về
二十七日以工部左侍郎馮克寬爲吏部左侍郎封梅嶺侯,nhị thập thất nhật dĩ công bộ tả thị lang phùng khắc khoan vi lại bộ tả thị lang phong mai lĩnh hầu
以阮忠彦為乂安安撫使兼國史院監修國史行快州路漕運使,Dĩ Nguyễn Trung Ngạn vi Nghệ An an phủ sứ kiêm Quốc sử viện giám tu quốc sử hành Khoái Châu lộ tào vận sứ
春正月帝親征復禮等州,Xuân chính nguyệt đế thân chinh Phục Lễ đẳng châu
命爫詩将頂𡊨騷,mình làm thi tướng đứng đàn tao
小童𧡊丕踈戈,tiểu đồng thấy vậy thưa qua
戊子八年元至正八年春正月以御前學生杜子平為侍󰕖,mậu tí bát niên nguyên chí chính bát niên xuân chính nguyệt dĩ ngự tiền học sinh đỗ tử bình vi thị giảng
別饒渚待󰋇囬,biết nhau chưa được mấy hồi
市吿中外咸使聞知,Thị cáo trung ngoại hàm sử văn tri
𦋦󱚢掑𩠸塔𦖻𡨺𠇮如焒謹唏如𨪝,ra vào cài trốc đắp tai giữ mình như lửa kín hơi như kèn
𬮙鍾𠦳駟共󰑼固僥,Muôn chung nghìn tứ cũng là có nhau
󰝂𧞤蹎𩄲𥒥󰋇𡉕,đâm toạc chân mây đá mấy hòn
𥱬𢚸底胣拮命𦋦𠫾,Ghi lòng để dạ cất mình ra đi
𢪉󰬾𣜵,dấn ba hèo
咍󰦓群唉邒𡎢陽間,hay đâu còn hãy đặng ngồi dương gian
咹渃箕埃特趣,ăn nước kìa ai được thú
仁惠王󰆑餘卒,nhân huệ vương khánh dư tốt
拱差令節󰝡信逴𠶆,Cũng sai lệnh tiễn đem tin rước mời
埬𩩫󰟁定㐌高平頭,đống xương vô định đã cao bằng đầu
花󰡎帳錦連空𠁟咍詩礼咾通琴碁,hoa dưới trướng gấm trên khung gồm hay thi lễ làu thông cầm kỳ
㐌扜渃浊吏運󱧃苫,đã vo nước đục lại vần than rơm
楳㘇谷谷邊箕𤅶鐘㨂工工𠃅怒廛,mõ vang cốc cốc bên kia bến chuông gióng coong coong mé nọ chiền
惟其有是心故事是政也,Duy kì hữu thị tâm cố sự thị chính dã
𫥨垌𩙌𠖾清台傷𫯳𬛩網𤓢𪰤於茹,ra đồng gió mát thảnh thơi thương chồng nằm võng nắng nôi ở nhà
固鉢使情負鉢坍㨢𫽠鉢使𥖑散固𣈜,có bát sứ tình phụ bát đàn nâng niu bát sứ vỡ tan có ngày
󰠃饒課畧泣縁𣅶頭,cùng nhau thuở trước khóc duyên lúc đầu
月王以廣南阮福頻久違朝命負固不服告祭于天地神祗聲罪致討,nguyệt Vương dĩ Quảng Nam Nguyễn Phúc Tần cửu vi triều mệnh phụ cố bất phục cáo tế vu thiên địa thần chi thanh tội trí thảo
拯𤒛時𪹷拯迡,chẳng nấu thì nướng chẳng chầy
眿𠶀爫𨁪買封𢧚墳,viếng thăm làm dấu mới phong nên phần
󱙳𦝄󰠲發𢭮梗天香,gió trăng đâu phút gãy cành thiên hương
丿󰠲童子𪞷𫐹浪学所曳𡎥尼軒𣑯,phút đâu đồng tử ra mời răng học thửa dạy ngồi nơi hiên đào
押宮琴月此牌𦑗詩,Ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ
輔見容軍少復來與戰,Phụ kiến Dung quân thiếu phục lai dữ chiến
番兵𥈵斍𥈵𥆃没團,phiên binh nhớn nhác nhớn nhơ một đoàn
制太平車以黄金飾蓬羅峩占城象鞍也駕象引之,chế thái bình xa dĩ hoàng kim sức bồng la nga chiêm thành tượng yên dã giá tượng dẫn chi
𣇜𣌋𩙌迻暏𪹷𨅸班朝𩄲合最𦝄制,buổi sớm gió đưa trưa nắng đứng ban chiều mây họp tối trăng chơi
𠊚𦣰帳𫃚蒲灰𠖾,người nằm trướng vóc mồ hôi mát
冲𨦩𠸜𥒥排排,Trong vòng tên đá bời bời
時有麥生栗二米,thời hữu mạch sinh lật nhị mễ
吏𧗱景𡳶𡽫蓬,lại về cảnh cũ non bồng
朱㝵買𭓇𢪀𫀅𢪀潤,cho người mới học nghỉ xem nghỉ nhuần
上精心密禱仰祈天貺,thượng tinh tâm mật đảo ngưỡng kì thiên huống
即𬀦𫽭曳餘𨒒丈髙,tức thì vươn dậy dư mười trượng cao
粓蒌襖𡲫如形仉圭,cơm rau áo vải như hình kẻ quê
𪪳碎群阻󱛆嗟𥒥𤠄,ông tôi còn trở sưa say đá gà
冬十月帝親征彘源州以開皇王監國,Đông thập nguyệt Đế thân chinh Trệ Nguyên châu dĩ Khai Hoàng vương giám quốc
帝幸愛州至武瀧江,Đế hạnh Ái Châu chí Vũ Lung giang
决𢚸𠖈准黄泉﨤饒,quyết lòng xuống chốn hoàng tuyền gặp nhau
調挄劍敎𦋦塘𧼋𦖑,Đều quăng gươm giáo ra đường chạy ngay
福延印𩄴兔漏漏,phúc diên in bóng thỏ làu làu
彣院,vằn vện
天長軍将阮宗杜等穴城以出象,Thiên Trường quân tướng Nguyễn Tông Đỗ đẳng huyệt thành dĩ xuất tượng
󰅹固詫求名半角,nào có sá cầu danh bán chác
茹𢀨買𭛣󰮀餘拯𥚆,nhà sang mải việc ruộng dư chẳng nhìn
是月十四日熒惑犯亢,Thị nguyệt thập tứ nhật Huỳnh Hoặc phạm Cang
碎只適沒姑些𦓡傕,tôi chỉ thích một cô ta mà thôi
唒花槐固𧋉埃唹,dẫu hoa hòe có cóc ai ưa
𪉽濃󰜋𨤔󰜋於平𢚸客買隨機迭迢,mặn nồng một vẻ một ưa bằng lòng khách mới tùy cơ dặt dìu
𫳵𢧚恨𢤡每塘𠶖常𠶛𠶖咹常𠶛咹,sao nên giận dỗi mọi đường uống thường kiêng uống ăn thường kiêng ăn
庵𩄲涓磊𠫾󰡲油香,am mây quen lối đi về dầu hương
𦊚馭顛𡨧󱹚󱹚,bốn ngựa đen tốt dức dức
故琢不䏻自保而駢據城稱王善為國者當謹擇焉,cố trác bất năng tự bảo nhi biền cứ thành xưng vương thiện vi quốc giả đương cẩn trạch yên
房𥄬,phòng ngủ
惠香𠶗󱋨𠬠茹,Huệ HƯƠNG sực nức một nhà
蔑𣈘󱞺𧡊仃仃,một đêm mơ thấy rành rành
𥉈眰如柴𧴤拱聖,nhấp nháy như thầy bói cúng thánh
𤞐𤠰𤞽𤠴,chồn gấu mang vượn
又命吳景祐領粮兵收拾先退入三疊山以示回軍之意,hựu mệnh ngô cảnh hựu lĩnh lương binh thu thập tiên thoái nhập tam điệp sơn dĩ thị hồi quân chi ý
𠃅外㐌体䏾旗㗂𬫤,mé ngoài đã thấy bóng cờ tiếng la
給𬲂爫󱢃,góp gió làm bão
啫蒌吏惜味羮𠮾唸󱩙群𠶛固㨂𣒣,nhả rau lại tiếc mùi canh ngọt nếm ếch còn kiêng có gióng măng
彩鵉󰠃媒瓊荘𤴬愁,thể loan cùng mụ quỳnh trang đau sầu
陽國公,dương quốc công
𠲖典欺頭萡麻傷,e đến khi đầu bạc mà thương
而黎醯善於慰撫秋毫無犯按堵如故州人大悅,nhi lê ê thiện ư uý phủ thu hào vô phạm án đổ như cố châu nhân đại duyệt
二月海鰍錮涸死于白藤江長二丈六尺厚六尺,Nhị nguyệt hải thu cố hạc tử vu Bạch Đằng giang trường nhị trượng lục xích hậu lục xích
娘𦖑󰟯拱是非𫾐𢬗,nàng nghe dường cũng thị phi rạch ròi
庚北人鄒孫之子紹豊間元人入冦孫以醫從軍致敗就擒在本國醫治當時侯王多見效國人屢以田奴與之致富庚承父業遂成名醫然無行檢固至此後復職其裔至今朝有鄒保者得鄒庚所藏宿物致富亦因以敗,canh bắc nhân trâu tôn chi tử thiệu phong gian nguyên nhân nhập khấu tôn dĩ y tòng quân trí bại tựu cầm tại bản quốc y trị đương thời hầu vương đa kiến hiệu quốc nhân lũ dĩ điền nô dữ chi trí phú canh thừa phụ nghiệp toại thành danh y nhiên vô hạnh kiểm cố chí thử hậu phục chức kì duệ chí kim triều hữu trâu bảo giả đắc trâu canh sở tàng túc vật trí phú diệc nhân dĩ bại
倍鐄之㐌𬏽𨖲仙,vội vàng chi đã mải lên tiên
時鄧明制之子明則降于賊賊遂乘勢至天禄彬舍地方,thời đặng minh chế chi tử minh tắc hàng vu tặc tặc toại thừa thế chí thiên lộc bân xá địa phương
厥後民俗立祠塑先皇大行二帝像及楊后像同坐至國初猶存安撫使黎叔顯始革去,quyết hậu dân tục lập từ tố tiên hoàng đại hành nhị đế tượng cập dương hậu tượng đồng toạ chí quốc sơ do tồn an phủ sứ lê thúc hiển thuỷ cách khử
馭𨄊威儀,ngựa tế uy nghi
𠅎󰕛𠅎伴𧗱𡮠襖喂,mất chúng mất bạn về mày áo ơi
座蓮九品嵬髙㐱重,toà sen cửu phẩm ngôi cao chín trùng
几矣朋葵向太陽,kẻ hãy bằng quỳ hướng thái dương
類𧔚,loài còng
冬十月明遣正使行人司行人邉永副使進士程惠來告即位,đông thập nguyệt minh khiển chánh sứ hành nhân ti hành nhân biên vĩnh phó sứ tiến sĩ trình huệ lai cáo tức vị
南庭𦖑動𤿰朝大营,Nam đình nghe động trống chầu đại doanh
世興知之具以實聞即罷千春帖以其田歸藻,Thế Hưng tri chi cụ dĩ thực văn tức bãi Thiên Xuân thiếp dĩ kì điền quy Tảo
荆门𬙞縣吒昆𮎦雄,kinh môn bảy huyện cha con anh hùng
爫朱覩舘漂亭如󱉁,Làm cho đổ quán xiêu đình như chơi
外茄主客󰖧迢,Ngoài thì chủ khách dập dìu
𠬠𨉓嗷喭𧀒松𣋚枚,một mình ngao ngán non tùng hôm mai
𥙩公麻滅𥙩威麻刑,lấy công mà diệt lấy uy mà hình
不忘武僃,bất vong võ bị
𡽫圭蓴馘𤊰味,Non quê thuần hức bén mùi
𢆥恒𥙩𣎃貞𣈜𨒒𬙞爫諱日婆阿蛮,năm hằng lấy tháng giêng ngay mười bảy làm húy nhật bà a man
千萬𠤆𥙩斈儔,thiên vàn chớ lấy học trò
𠳨浪尼曲扵󰠲,hỏi rằng này khúc ở đâu
令旨𬋩兵官不得留房另兵䂓取錢財,lệnh chỉ quản binh quan bất đắc lưu phòng lánh binh quy thủ tiền tài
外𡎝迎𦖻㗂德㘇,ngoài cõi nghiêng tai tiếng đức vang
𧏵鐄沁渃𬇚囚,rồng vàng tắm nước ao tù
冬十月造延祐寺,đông thập nguyệt tạo diên hựu tự
九月試吏員以行移公文式謂之簿頭八格者充省院属事在二月,cửu nguyệt thí lại viên dĩ hành di công văn thức vị chi bạ đầu bát cách giả sung tỉnh viện thuộc sự tại nhị nguyệt
紊,vặn
十二日勑㫖良民進粟受官許范泰奏勑勘是良善人一如前例若惡逆盗劫教唆豪横倡優及彼子孫並不許受官,thập nhị nhật sắc chỉ lương dân tiến túc thụ quan hứa phạm thái tấu sắc khám thị lương thiện nhân nhất như tiền lệ nhược ác nghịch đạo kiếp giáo toa hào hoành xướng ưu cập bỉ tử tôn tịnh bất hứa thụ quan
上皇以為𢙇異,thượng hoàng dĩ vi hoài dị
󰀡賍跡席情賍,vô tang tích tịch tình tang
前吳王在位六年,Tiền Ngô Vương tại vị lục niên
若社長認靣時見奸同情容縱致代試入塲中有告捉者充本府軍三項等,Nhược xã trưởng nhận diện thời kiến gian đồng tình dung túng trí đại thí nhập trường trung hữu cáo tróc giả sung bản phủ quân tam hạng đẳng
仍󰑼𢵋旦虐吹㗂𬷤𦖑㐌嘅催買墻,những là đo đắn ngược xuôi tiếng gà nghe đã gáy sôi mé tường
法咍呴𫖾呌𩄎差𪀄遣𤝞󱭽驢調驚,phép hay hú gió kêu mưa sai chim khiến chuột voi lừa đều kinh
分𫳵分薄如𪿙,Phận sao phận bạc như vôi
林滛啂喟𨕭空𡄩𠺘相遇相逢堆些,lầm rầm nhủ với trên không khấn rằng tương ngộ tương phùng đôi ta
󰉺枚捇鈽𠫾昂𠓨棱,sớm mai xách búa đi ngang vào rừng
小而躍馬,tiểu nhi dược mã
挽舟呌船林林百丈祇呌餘林仕曳,vãn chu kéo thuyền lăm lăm bách trượng dây kéo dư trăm sải dài
詔曰得人之效取士為先取士為方科目為首,Chiếu viết Đắc nhân chi hiệu thủ sĩ vi tiên thủ sĩ vi phương khoa mục vi thủ
𦓡𫢩吏堆塘𢺹技𤴬胣尼𡥵別爫牢,mà nay lại đôi đường chia ghẽ đau dạ này con biết làm sao
乙巳十年宋淳熙十二年,Ất Tị thập niên Tống Thuần Hi thập nhị niên
是皆移事軍事主之心為事父事師之節𡸈有他哉,Thị giai di sự quân sự chủ chi tâm vi sự phụ sự sư chi tiết khởi hữu tha tai
朝,triềụ
清腔𬈋某打村民,xênh xang làm mỗ đứa thôn dân
年,niên
大越史記本紀實録卷之十一,Đại Việt sử ký bản kỷ thực lục quyển chi thập nhất
𠀧卷圖書收󰠱襊,ba cuốn đồ thư thu nặng túi
尔󰠲吝吕敢戈,nhẽ đâu lần lữa dám qua
𢝙制𡗶坦𦋦󱚢歆制客竹最嘲伴枚,vui chơi trời đất ra vào hôm chơi khách trúc tối chào bạn mai
六月旨揮大臣等考内外任一等文武才幹敏辦二等職字才幹敏辦三等精寫草書算外,lục nguyệt chỉ huy đại thần đẳng khảo nội ngoại nhiệm nhất đẳng văn vũ tài cán mẫn biện nhị đẳng chức tự tài cán mẫn biện tam đẳng tinh tả thảo thư toán ngoại
二十一日銓󰱇方靣官及監守客使,Nhị thập nhất nhật thuyên tuyển phương diện quan cập giám thủ khách sứ
天長地久永相𢙇,Thiên trường địa cửu vĩnh tương hoài
遣員外郎何授杜寬以馴象二遣于宋,khiển viên ngoại lang hà thụ đỗ khoan dĩ thuần tượng nhị khiển vu tống
萱堂𢜠唉在時,huyên đường mừng hãy tại thì
二月二十六日被細人耿潝廷彦黨輩讒間遂使承轝播迁于外天下臣民無所依戴,nhị nguyệt nhị thập lục nhật bị tế nhân cảnh hấp đình ngạn đảng bối sàm gián toại sử thừa dư bá thiên vu ngoại thiên hạ thần dân vô sở ỷ đái
𡉦溇深瀋細茹翁,ngõ sâu thăm thẳm tới nhà ông
誓花渚燥𡃹鐄,Thề hoa chưa ráo chén vàng
帽覩𬰢𨫊𩯁𩮭羕昆𫓆,mũ đỏ mặt sắt râu ria dường con bác
及至境内多致意于阮黄,Cập chí cảnh nội đa trí ý vu Nguyễn Hoàng
即辭去,Tức từ khứ
󰘩塵刼㐌𠹾苔,Phong trần kiếp đã chịu đầy
計包饒吏𤴬𢚸閉饒,Kể bao nhiêu lại đau lòng bấy nhiêu
傷辰𦃿禿朱撝,thương thì vải thóc cho vay
欣舌停分事渚料,hơn thiệt đành phận sự chớ liều
𡢐䀡医斈次求東医,sau xem y học thứ cầu ðông y
呐耒啫𪠞急𠓨棱撑,nói rồi giã đi kíp vào rừng xanh
欺𣈚暀,khi chạng vạng
石生𬺗𧯄噲公主𫥨𠳨傳,thạch sanh xuống hang gọi công chúa ra hỏi chuyện
𡏦𨒺冲𡶀烏巢,xoay quanh trong núi ô sào
𢷏鞍掛挭倍鐄,Buộc yên quảy gánh vội vàng
花箕㐌执核尼朱渚,hoa kia đã chắp cây này cho chưa
大越史記本紀實録卷之十五,đại việt sử ký bản kỷ thực lục quyển chi thập ngũ
娘浪昆詫之昆,nàng rằng con sá chi con
改文武臣僚僧道官制及朝服一遵於宋,Cải văn vũ thần liêu tăng đạo quan chế cập triều phục nhất tuân ư Tống
加𩖀大王仍為輔臣𩖀與季犛有隙多被季,Gia ngạc đại vương những vi phụ thần ngạc dữ Quý Li hữu khích đa bị Quý
鍼之果如其言,Châm chi quả như kì ngôn
此皆天之所命至是並符之,Thử giai thiên chi sở mệnh chí thị tịnh phù chi
是日京師晝暗市肆燃燭以相貿,Thị nhật kinh sư trú ám thị tứ nhiên chúc dĩ tương mậu
浪自偶尔﨤饒,Rằng Từ ngẫu nhĩ gặp nhau
望洋由已之誠甚於拯溺,vọng dương Do dĩ chi thành thậm ư chửng nịch
明日登庸知之以兵邀截要害各處,Minh nhật Đăng Dung tri chi dĩ binh yêu tiệt yếu hại các xứ
刼功吒媄舌𠁀聰明,Cướp công cha mẹ thiệt đời thông minh
你𢚸𠊛󰉵𠳐𠳒󰜋番,Nể lòng người cũ vâng lời một phen
園廚固核櫗哿,vườn chùa có cây mít cả
𠄩𤽗𫼬鈽打󰠃漢明,hai ngươi xách búa đánh cùng hớn minh
坦平浽㳥同同,Đất bằng nổi sóng đùng đùng
隊味料律敖除相某󱋓寬台宋𢶒兵,đòi vị lèo lọt ngao chờ tướng mấy chén khoan thai tống cởi binh
村意初固廟蜍窒𬟜𤍌應,thôn ấy xưa có miếu thờ rất rệt thiêng ứng
洞玉停冷象𨁪封,động ngọc đành rành tượng dấu phong
蹽𨕭𠀧隊固姑半行,trèo lên ba dội có cô bán hàng
𣾼𤅶,vượt biển
故重興間有不世之功,cố trùng hưng gian hữu bất thế chi công
𢚸𠰷唯唯,lòng đau nhói nhói
𢪀強茱悴𤾓皮,nghĩ càng chua xót trăm bề
帝詔贈金爲昭勳靖公謚忠憲遣人扶歸宋山沛庄厚塟之,Đế chiếu tặng kim vi Chiêu Huân Tĩnh công thuỵ Trung Hiến khiến nhân phù quy Tống Sơn Bái Trang hậu táng chi
群臣貨捷,Quần thần hoá tiệp
寄𬮌店除香桂律括軒𣈜戾俸花散,ghé cửa đêm chờ hương quế lọt quét hiên ngày lệ bóng hoa tan
見王欣笑語趍拜曰郎君安得若此必聖人也,Kiến vương hân tiếu ngữ xu bái viết Lang quân an đắc nhược thử tất thánh nhân dã
賜黎察死于家,Tứ Lê Sát tử vu gia
六月以占城國主賁該献捷于太廟,Lục nguyệt dĩ Chiêm Thành quốc chủ Bí Cai hiến tiệp vu Thái miếu
漢蒼權商旅船定上中下三等税,Hán Thương quyền thương lữ thuyền định thượng trung hạ tam đẳng thuế
賜户部左侍郎兼徽文院詹事少傅仁郡公尹僖致仕,tứ hộ bộ tả thị lang kiêm huy văn viện thiêm sự thiếu phó nhân quận công doãn hi trí sĩ
孝情固𨤰𠄩皮院𠄩,Hiếu tình có lẽ hai bề vẹn hai
式堵纀扣馭𠒦𠒦,thức đỏ buộc khấu ngựa rỡ rỡ
仍調鐄𥒥沛調呐空,những điều vàng đá phải điều nói không
癸巳九年三月以後英宗興隆元年元至元三十年春三月九日帝禪位于皇太子烇即皇帝位,quý tị cửu niên tam nguyệt dĩ hậu anh tông hưng long nguyên niên nguyên chí nguyên tam thập niên xuân tam nguyệt cửu nhật đế thiền vị vu hoàng thái tử thuyên tức hoàng đế vị
芇埃群敢呐能𠬠𠳒,Nào ai còn dám nói năng một lời
𥇸𥉫𢣸像𫰅鐄,nhác trông ngỡ tượng tô vàng
上皇聞之遣中使鎖慶餘問闕,thượng hoàng văn chi khiển trung sứ toả khánh dư vấn khuyết
西道都督黎榴奏曰臣嘗見民間迫於困苦雖一錢之徵視之猶十緣,Tây đạo đô đốc Lê Lựu tấu viết hần thường kiến dân gian bách ư khốn khổ tuy nhất tiền chi trưng thị chi do thập duyên
𠺌群芒𥘀𠳒誓,Hồn còn mang nặng lời thề
蹎𠫾失少如𪀄他𩛸,chân đi thất thểu như chim tha mồi
春二月扈從西京賞一資,Xuân nhị nguyệt hộ tòng Tây Kinh thưởng nhất tư
賜阮明哲進士及第第三名黎抃等二名進士出身阮名壽等三名同進士出親,tứ nguyễn minh triết tiến sĩ cập đệ đệ tam danh lê biện đẳng nhị danh tiến sĩ xuất thân nguyễn danh thọ đẳng tam danh đồng tiến sĩ xuất thân
儉歆䀡𧡊𨔍𨓡,kiệm hâm xem thấy lạ lung
二十八日判首上位仁德侯璇以舟師戰於多某灣,nhị thập bát nhật phán thủ thượng vị nhân đức hầu toàn dĩ chu sư chiến ư đa mỗ loan
󰜋干湄󰊄󰠱泥傷之典玉惜之典香,một cơn mưa gió nặng nề thương gì đến ngọc tiếc gì đến hương
石生於㭲多張弓𬑰中𠓨𫅩𪀄大鹏,thạch sanh ở gốc đa giương cung bắn trúng vào cánh chim đại bàng
𦧘芇庄󰞺肝芇庄󰟹,thịt nào chẳng nát gan nào chẳng kinh
𢷏鞍掛挭倍傍䋦愁仕姅𨀈塘𢺺𠄩,buộc yên quảy gánh vội vàng mối sầu sẻ nửa bước đàng chia hai
漢蒼禁天下諸人不得用熟搗絹為衣止許畧搗,Hán Thương cấm thiên hạ chư nhân bất đắc dụng thục đảo quyến vi y chỉ hứa lược đảo
蒲團及谷六凌𦟐忙長曷歹㖫袈裟,bồ đoàn cạp góc lục lăng mỡ màng tràng hạt ngát lừng cà sa
丙午十三年漢髙帝十二年,bính ngọ thập tam niên hán cao đế thập nhị niên
是時賊勢猖狂阻河對壘,thị thời tặc thế xương cuồng trở hà đối luỹ
幸天命未改人心戴舊,hạnh thiên mệnh vị cải nhân tâm đái cựu
𬖅雉爫簾𩂏車默𪠞朝,lông trĩ làm rèm che xe mặc đi chầu
先是太清宫道士名甚為帝祈嗣拜章畢奏曰上帝既𠃔章奏即命昭文童子降生住四紀矣,tiên thị thái thanh cung đạo sĩ danh thậm vi đế kì tự bái chương tất tấu viết thượng đế ký bãi chương tấu tức mệnh chiêu văn đồng tử giáng sinh trú tứ kỷ hĩ
𤼕󰳽𤼕頭𤼕腛,nhức nhối nhức đầu nhức óc
欣𠊛智勇迎𡗶威灵,Hơn người trí dũng nghiêng trời uy linh
於𠁀埃𢚁𢀭𢀨,ở đời ai cậy giàu sang
神蛟箕𥙩蒸才邏𤢇獰,thần giao kia lấy chưng tài lạ vuốt nanh
公浪悶論𠬠𨉟沛󰛿𠬠斫弋情買衝,công rằng muốn trọn một mình phải toan một chước dứt tình mới xong
襖𠫾𩅹,áo đi mưa
又令於海靣排列船艘載度兵馬練習戰陣張耀威武,hựu lệnh ư hải diện bài liệt thuyền sưu tái độ binh mã luyện tập chiến trận trương diệu uy vũ
禁天下不得著黃色服,Cấm thiên hạ bất đắc trước hoàng sắc phục
𦎛強𤐝淚吏𥢳滇,gương gượng soi lệ lại chứa chan
其倖進之徒厭學術事刀筆,kì hạnh tiến chi đồ yếm học thuật sự đao bút
対台鴈亇㐌拱苔年,Đổi thay nhạn CÁ đã CÙNG đầy niên
𥊘眜𥉫𨖲体榜招箕𡑴太守𨅸𬦪蹽,ghé mắt trông lên thấy bảng treo kìa đền thái thú đứng cheo leo
開花結菓敲敲,khai hoa kết quả xao xao
丈夫松買鄭扶萦,trượng phu tùng mấy trạnh phò quanh
昔魯與齊戰于乾時敗績,Tích Lỗ dữ Tề chiến vu Can Thời bại tích
莫令禁内外各處不得持鎗釖及,Mạc lệnh cấm nội ngoại các xứ bất đắc trì thương đao cập
書曰惟動丕應徯志役既先志而應動何疑之有,thư viết duy động phi ứng hễ chí dịch ký tiên chí nhi ứng động hà nghi chi hữu
自古及今未有舍此而䏻立於覆載之間也,Tự cổ cập kim vị hữu xá thử nhi năng lập ư phú tải chi gian dã
𡥵猫統請𧣳城,con mèo thủng thỉnh góc thành
察命待󰊄油湄㐌𡗉,Xét mình dãi gió dầu mưa đã nhiều
辰㛪𫥨庯萬寧朱耒,thì em ra phố vạn ninh cho rồi
三十日壬子帝崩于寶光殿,tam thập nhật nhâm tí đế băng vu bảo quang điện
一十二使君乘時無主各㨿地自守莫䏻相統然,nhất thập nhị sứ quân thừa thời vô chủ các cứ địa tự thủ mạc năng tương thống nhiên
士固才䝨,sĩ có tài hiền
爫碎庒鄧吏私怨󰠐,làm tôi chẳng đặng lại tư oán thầm
𪔠移更群讀册鉦熾䏾𣜾傕朝,trống dời canh còn đọc sách chiêng xế bóng chửa thôi chầu
𡽫渃碧𢯏排琴󰋇曲,non nước biếc bẻ bai cầm mấy khúc
星期逐也㐌蒙度𧗱,Tinh kỳ giục giã đã mong độ về
可傷吝𣍊󰋇畨良時,khá thương lỡ hết mấy phen lương thì
难初淬泟漏漏,Nạn xưa trút sạch làu làu
久之鬢乃得减死流遠州,cửu chi tấn nãi đắc giảm tử lưu viễn châu
踈浪君子赴京,thưa rằng quân tử phó kinh
殃𡋿鍾情没襊詩,ương lở chung tình một túi thơ
差𪀄遣猿𠲝𩢬物𬌥,sai chim khiến vượn đuổi lừa vật trâu
󰟀𥪞尼浽主張於茹,Buồng trong này nỗi chủ trương ở nhà
繅絲󰑼䋘和苔和連,sào ty là sồi hoà dày hoà trơn
臨陣怯敵者斬妻子田産没官,Lâm trận khiếp địch giả trảm thê tử điền sản một quan
唵哬如𠏠𬥓𬷤钱𫧟𫽄𬥓𬥓󰬾𨑮銅,ậm à như kẻ bán gà tiền rưỡi không bán bán ba mươi đồng
時有爪哇舶至雲屯鎮宗徐等當檢録舶貨正数前已将原数供報後復隐詐改换其状而私販,thời hữu trảo oa bạc chí vân đồn trấn tông từ đẳng đương kiểm lục bạc hoá chính sổ tiền dĩ tương nguyên sổ cúng báo hậu phục ẩn trá cải hoán kì trạng nhi tư phán
𫗄春𣈗𠬠永信,gió xuân ngày một vắng tin
英宗皇帝名烇仁宗長子母欽慈保聖皇太后也在位二十一年遜位六年壽四十五歳崩于天長府重光宫塟泰陵,anh tông hoàng đế danh thuyên nhân tông trưởng tử mẫu khâm từ bảo thánh hoàng thái hậu dã tại vị nhị thập nhất niên tốn vị lục niên thọ tứ thập ngũ tuế băng vu thiên trường phủ trùng quang cung táng thái lăng
𠓨𡓃𡽫𣘃買𨔍隴,vào lối non cây mới lạ lùng
為招討大使行北平府知府僉知北平衛,vi chiêu thảo đại sứ hành bắc bình phủ tri phủ thiêm tri bắc bình vệ
臣願陛下審之,thần nguyện bệ hạ thẩm chi
冬十月加統領官副都将太保富郡公鄭根爲太傅鄭棟爲少尉,Đông thập nguyệt gia Thống lĩnh quan phó đô tướng Thái bảo Phú quận công Trịnh Căn vi Thái phó Trịnh Đống vi Thiếu uý
國子博,quốc tử bác
麝猉香,xạ cầy hương
贅疣󰑼年報餱子󰑼年紇𩚵,chế vưu là nên bướu hầu tử là nên hạt cơm
挺身躍過倦船頭,đĩnh thân dược quá quyện thuyền đầu
埝昌別改死生准芇,nắm xương biết gửi tử sinh chốn nào
𠬠𠳒雖固約初,một lời tuy có ước xưa
𥺹𤼸畧󰘚𠄼𠀧品娓垃𡢐𦝄󰮏𬙞󰜏,oản dâng trước mặt năm ba phẩm vãi nấp sau lưng sáu bảy bà
㷝檜,dụt củi
時元人新取雲南游兵畧之無攻取意當時謂之𫢋賊,Thời Nguyên nhân tân thủ Vân Nam du binh lược chi vô công thủ ý đương thời vị chi Phật tặc
𧡊仙𦍛意添󱳮󰮂𢚸,thấy tiên dường ấy thêm lo trong lòng
閉迡待月油花,bấy chầy dãi nguyệt dầu hoa
明嘉靖十八年帝封大将軍鄭檢為翼,minh gia tĩnh thập bát niên đế phong đại tướng quân trịnh kiểm vi dực
排𦋦六礼産床,bày ra lục lễ sẵn sang
户都固几吏𫅷䜹蓮,Họ Đô có kẻ lại già thưa lên
除毒除貪除暴虐固仁固智固英䧺,trừ độc trừ tham trừ bạo ngược có nhân có trí có anh hùng
事覺收捕得方術一書僞印一顆小劎一銅柝一,Sự giác thu bổ đắc phương thuật nhất thư nguỵ ấn nhất khoả tiểu kiếm nhất đồng thác nhất
󰋇吝󰘇㨂杄󱕦,Mấy lần cửa đóng then cài
仙浪各注拱昆,tiên rằng các chú cùng con
自𫢩隔别坤侯𧡊吒,từ nay cách biệt khôn hầu thấy cha
眉𫶼撑羕柳耶,mày trát xanh dường liễu rà
昂𢀨仙跡𧵆𧵆渃𡽫縈繘饒分有情,ngang sang tiên tích gần gần nước non quanh quất nhiều phân hữu tình
朕德不修而庶政荒怠󰊹将宰輔非才而爕理失宜󰊹,trẫm đức bất tu nhi thứ chính hoăng đãi dư tương tể phụ phi tài nhi nhiếp lí thất nghi dư
䜹浪固党娄󰑼,Thưa rằng có đảng lâu la
浘漨𥪝闭饒年,Vẫy vùng trong bấy nhiêu niên
扲斤天下𢵯杄,cầm cân thiên hạ máy then
賜碩忠侯黎時海郡公爵,Tứ Thạc Trung hầu Lê Thời Hải quận công tước
尼儕,nơi tê
至是考試冐倖請托且相半焉,Chí thị khảo thí mạo hạnh thỉnh thác thả tương bán yên
王侯戴遠逰巾御史󰱑却非巾,Vương hầu đái viễn du cân Ngự sử đài khước phi cân
𤽗潤之因𢭂朱集古今詩話,ngươi nhuận chi nhân trao cho tập cổ kim thi thoại
按杜潤記云帝王政治之大莫急於人材國家制度之詳悉待夫後聖,Án Đỗ Nhuận ký vân Đế vương chính trị chi đại mạc cấp ư nhân tài quốc gia chế độ chi tường tất đãi phu hậu thánh
是亭也在龍城之中鳳樓之前銀满回旋其左右,Thị đình dã tại Long Thành chi trung Phụng lầu chi tiền ngân mãn hồi tuyền kì tả hữu
行遣以事狀聞󰆑餘因奏曰将者鷹也軍民鴨也,hành khiển dĩ sự trạng văn khánh dư nhân tấu viết tướng giả ưng dã quân dân áp dã
苔滝鯨鰐秩塘甲兵,đầy sông kình ngạc chật đường giáp binh
蒸會險邏代󰅹麻拯固𦷾,chưng hội hiếm lạ đời nào mà chẳng có đấy
畧𡢐朱院󰜋𠳒,Trước sau cho vẹn một lời
至藤州𬋩甲杜市以從兄黎翕尼反狀聞,Chí Đằng Châu Quản Giáp Đỗ Thị dĩ tòng huynh Lê Hấp Ni phản trạng văn
禎春正月初四日瑞香祠李翁仲神像汗出,Trinh Xuân chính nguyệt sơ tứ nhật Thuỵ Hương từ Lí Ông Trọng thần tượng hãn xuất
𡀯,chuyện
𣘃󱬖固花,cây khế có hoa
𢜠󰠐旗㐌典𢬣,"Mừng thầm ""Cờ đã đến tay"
命東軍權右都督鄭公路等督五府軍砌皇城以皇城卑陋故也,Mệnh Đông quân quyền hữu đô đốc Trịnh Công Lộ đẳng đốc ngũ phủ quân thế hoàng thành dĩ Hoàng thành ti lậu cố dã
亭香迢迭󱋓瑁仍醝為󰒂仍𢝙為情,đình hương dìu dặt chén mồi những say vì nghĩa những vui vì tình
辱因埃渚群嘆咀,nhọc nhằn ai chớ còn than thở
夏五月禁民間不得妄冐職爵以避兵役,hạ ngũ nguyệt cấm dân gian bất đắc vọng mạo chức tước dĩ tị binh dịch
若其抄爲事實等文義𢙇挾并代試者即捉正身送問,Nhược kì sao vi sự thực đẳng văn nghĩa hoài hiệp tịnh đại thí giả tức tróc chính thân tống vấn
䏾熾朝䏾我𧗱西,bóng xế chiều bóng ngả về tây
此一時耳李帝開基宋侵地界用李常傑攻欽廉累至梅嶺有其勢也,Thử nhất thời nhĩ Lí Đế khai cơ Tống xâm địa giới dụng Lí Thường Kiệt công Khâm Liêm luỵ chí Mai Lĩnh hữu kì thế dã
踈浪陣𩙌󰉺戈,thưa rằng trận gió hôm qua
還妻子田産以旌死節,hoàn thê tử điền sản dĩ tinh tử tiết
󰟨𥪞油𢀲欣外𠓀唅獅子𠳚𠊛藤𦲿,thế trong dù lớn hơn ngoài trước hàm sư tử gửi người đằng la
聚佔,tụ nhóm
先是聖宗未有繼嗣光淑皇太后嘗爲祈禱命德忠禱于佛跡山徐公庵夢至上帝前祈皇嗣,Tiên thị Thánh Tông vị hữu kế tự Quang Thục hoàng thái hậu thường vi kì đảo mệnh Đức Trung đảo vu Phật Tích sơn Từ Công am mộng chí Thượng đế tiền kì hoàng tự
能得󰘊人之心彌謹藩臣之節󰪀者丁璿方在童幼眛厥撫綏爾以肺腑之親掌師旅之事號金自出威愛兼行,năng đắc bang nhân chi tâm di cẩn phiên thần chi tiết Nãng giả Đinh Toàn phương tại đồng ấu muội quyết phủ tuy Nhĩ dĩ phế phủ chi thân chưởng sư lữ chi sự hiệu kim tự xuất uy ái kiêm hành
六月十二日偽春山𭁈普安人偽晉郡公缺名以下勝郡公桂郡公等合兵五百人刼掠三陽,Lục nguyệt thập nhị nhật nguỵ Xuân Sơn dữ Phổ Yên nhân nguỵ Tấn quận công khuyết danh dĩ hạ Thắng quận công Quế quận công đẳng hợp binh ngũ bách nhân kiếp lược Tam Dương
庚申二十七年漢髙后七年,Canh Thân nhị thập thất niên Hán Cao Hậu thất niên
刀箕󰉂渃歇調堆孤,dao kia rạch nước hết điều đôi co
春正月封僧枯頭爲國師或云揚之,xuân chính nguyệt phong tăng khô đầu vi quốc sư hoặc vân dương chi
定朱埃乙固垠,định cho ai ắt có ngần
作文廟大成殿并東西廡更服殿書板祭噐庫,Tác Văn Miếu Đại Thành điện tịnh đông tây vu Canh phục điện thư bản tế khí khố
𨔍之囯色天才沛緣,Lạ gì quốc sắc thiên tài phải duyên
銃󰠳伏𠓀塘𠫾抵朱鄭主吏疑黎皇,súng đâu phục trước đường đi để cho trịnh chúa lại nghi lê hoàng
排行花菓𦊛務産,bầy hàng hoa quả tư mùa sẵn
後人以其靈異立祠于大鴉海口奉事之,hậu nhân dĩ kì linh dị lập từ vu đại nha hải khẩu phụng sự chi
𫅷愠𥙩𨢇扶跬和吏涓𢚸庫巾,già vẫn lấy rượu phù khỏe hoà lại quên lòng khó khăn
执,giúp
淑女𬕻󱗳𠸟𦀻紩,thục nữ tơi bời vui cửi dệt
式曰吾足一動則城潰也,Thức viết Ngô túc nhất động tắc thành hội dã
󰝡𠳒方便𨷑塘好生,Đem lời phương tiện mở đường hiếu sinh
边滝󰡎𪤄割兵,bên sông dưới bãi cắt binh
娘強󰘚塢眉咮,Nàng càng mặt ủ mày chau
藝皇不罪季犛失政刑矣,nghệ hoàng bất tội quý li thất chính hình hĩ
唒兵焒渃𡽫如󱀄,dấu binh lửa nước non như cũ
包饒󰞂苦情傷,Bao nhiêu đoạn khổ tình thương
揞鞍襘𪔠㐌𤶐,ôm yên gối trống đã chồn
没漨如体核瓊梗瑤,một vùng như thể cây quỳnh cành dao
特𠊛豪傑共饒浘漨,được người hào kiệt cùng nhau vẫy vùng
喭餒揞彈仍漝浜,ngán nỗi ôm đàn những tấp tênh
以左刑院大夫丁蘭為北江上路安撫副使,Dĩ tả hình viện đại phu Đinh Lan vi Bắc Giang thượng lộ An phủ phó sứ
客邏典𡶨花渚𬈭,khách lạ đến ngàn hoa chửa rụng
稱仁皇尊上皇曰顯堯聖壽太上皇帝,Xưng Nhân Hoàng tôn thượng hoàng viết Hiển Nghiêu Thánh Thọ Thái Thượng Hoàng Đế
雙些汝渃衛拯涓,song ta nhớ nước vệ chẳng quên
象固𡗶排達為,tuồng có trời bày đặt vay
埃搈𫽄移,ai rung chẳng dời
商周伴𪧘各諸堆舍另身閒課役耒,thương chu bạn cũ các chưa đôi xá lánh thân nhàn thuở việc rồi
賜爵簿書令命局正阮柄教習以為他日之用,tứ tước bạ thư lệnh mệnh cục chính nguyễn bính giáo tập dĩ vi tha nhật chi dụng
於是耕三推而止,Ư thị canh tam thôi nhi chỉ
鐘崔茶𣴓拯固事󰅹女,chuông thôi trà cạn chẳng có sự nào nữa
双双如𥮊固堆荫奴共妥𠮾裴共咹,song song như đũa có đôi ấm no cùng thỏa ngọt bùi cùng ăn
却之,Khước chi
通計趙武帝甲午以下至明人還國丁未該一千六百三十四年并外紀二千六百七十二年,Thông kể Triệu Vũ đế Giáp Ngọ dĩ hạ chí Minh nhân hoàn quốc Đinh Mùi cai nhất thiên lục bách tam thập tứ niên tịnh Ngoại kỷ nhị thiên lục bách thất thập nhị niên
皮外𨑮𨤮長亭,bề ngoài mười dặm trường đình
栢因請爲先鋒,bách nhân thỉnh vi tiên phong
吳王拜岱鎮南將軍進封番禺侯一云封魏郡陵厲公,ngô vương bái đại trấn nam tướng quân tiến phong phiên ngung hầu nhất vân phong nguỵ quận lăng lệ công
合邦,hợp bang
拯𫨩呼拱呼𡁝没𫿟排,chẳng hay ho cũng ho hắng một vài bài
忍󰋈呐󰠁𨅸𦋦,Nhận ngừng nói tủi đứng ra
秋八月平安王觀兵于草津,Thu bát nguyệt Bình An Vương quan binh vu Thảo Tân
󰠵󰋇春信𠫾信吏,trải mấy xuân tin đi tin lại
能固情𥢆買渃𡽫,hay có tình riêng mấy nước non
朋碎󰅹所益蒸民,bằng tôi nào thửa ích chưng dân
打𤿰所㗂榮,đánh trống thửa tiếng vang
置僧道陛品,Trí tăng đạo bệ phẩm
琮乃遣人分行慰諭使各安其業招撫流亡蠲復賦歛,Tông nãi khiển nhân phân hành uý dụ sử các an kì nghiệp chiêu phủ lưu vong quyên phục phú liễm
麻󰈆𨇒鬼󰝡塘,ma giủi lối quỷ đem đường
寕郡公黎廣度等奏云臣等窃見楊德簡所言誠有理然中間猶有未僃今臣等再奉議各條,Ninh quận công Lê Quảng Độ đẳng tấu vân Thần đẳng thiết kiến Dương Đức Giản sở ngôn thành hữu lí nhiên trung gian do hữu vị bị kim thần đẳng tái phụng nghị các điều
󰅹泥浪固󰅹泥浪庄󰥫彊尋𦷾,nào nơi rằng có nào nơi rằng chăng miễn cưỡng tìm đấy
南無停分之分約𬇚,nam vô đành phận chi phần ước ao
𢳫𦑃㨢扶渃𠃩重,giương cánh nâng phò nước chín trùng
娘浪吒唉󰟱𡓮,Nàng rằng Xin hãy rốn ngồi
柚子果𣞻,dâu tử quả vải
𧘇墓󰟁主埃麻咏𠽄,Ấy mồ vô chủ ai mà viếng thăm
分,phần
边賴,bên trái
帝命康郡公陳儀東各校書陳,đế mệnh khang quận công trần nghi đông các hiệu thư trần
𩶪鱩鯱鯁𩹹鮋,cháy trôi hố ngạnh giếc rô
𫥨外𡗋仉吏𠹀欣些,ra ngoài lắm kẻ lại giòn hơn ta
𤒘王者至公󰑼󰡫庒𤐝朱典技隂崖,đuốc vương giả chí công là thế chẳng soi cho đến kẽ âm nhai
固𦖑命畧渚陀戾𡢐,Có nghe mình trước chớ đà lụy sau
朝臣諫以為民方勞苦定户口誠非急務,Triều thần gián dĩ vi dân phương lao khổ định hộ khẩu thành phi cấp vụ
飭当項羽孟鯨張飛,sức đương hạng vũ mạnh kình trương phi
吏固槐花羶俸綠式春蔑點惱𢚸饒,lại có hòe hoa chen bóng lục thức xuân một điểm nào lòng nhau
五月,Ngũ nguyệt
氣微寒𫦵特热󰘩,khí vi hàn chữa được nhiệt phong
幙僚樊綽先携襲印符渡江得免,Mạc Liêu Phàn Xước tiên huề Tập ấn phù độ giang đắc miễn
質恨民默高所𪤍𤁔𦟖民默𤄮所翥,chất hờn dân mặc cao thửa nền khơi mỡ dân mặc nhiều thửa chứa
泠汀𫕲摺㳥洡,lênh đênh gió dập sóng dồi
䏧,da
學時固底𦋦行,học thời có để ra hành
仍賛總戎軍政治直󰒜常州府人初爲大理少卿,Nhưng tán tổng nhung quân chính trị Trực Lệ Thường Châu phủ nhân sơ vi Đại Lí thiếu khanh
𧖱沚旦󰠲𧋆矛旦帝,máu chảy đến đâu ruồi bâu đến đấy
眩惑州縣者解送軍,huyễn hoặc châu huyện giả giải tống quân
上皇出視之曰予觀其光芒甚大其尾甚長非我國之灾,thượng hoàng xuất thị chi viết dư quan kì quang mang thậm đại kì vĩ thậm trường phi ngã quốc chi tai
德廣上言太祖髙皇帝起義之初将臣士伍同心戮力,đức quảng thượng ngôn thái tổ cao hoàng đế khởi nghĩa chi sơ tướng thần sĩ ngũ đồng tâm lục lực
弼等皆驚喜不自勝,bật đẳng giai kinh hỉ bất tự thắng
上則我祖宗之業益以光大下則乃父子之功日愈顯明𡸈不快哉,thượng tắc ngã tổ tông chi nghiệp ích dĩ quang đại hạ tắc nãi phụ tử chi công nhật dũ hiển minh khởi bất khoái tai
礼迻旦賻𡥵辰𠤆收,lễ đưa đến phụ con thì chớ thu
字𣘈炪炪卒鮮拮𠚢和讀固𠳒天書,chữ son rọt rọt tốt tươi cất ra hoà đọc có lời thiên thư
花時咍孝𦹵常鮮,hoa thì hay héo cỏ thường tươi
別󰠲耒女庄󰑼占包,biết đâu rồi nữa chẳng là chiêm bao
冬十月閲武捷羽林等六兵曹之壮勇者爲玉階興聖捧日廣成武都火頭其下等爲玉階興聖捧日廣城武都御龍兵,đông thập nguyệt duyệt vũ tiệp vũ lâm đẳng lục binh tào chi tráng dũng giả vi ngọc giai hưng thánh bổng nhật quảng thành vũ đô hoả đầu kì hạ đẳng vi ngọc giai hưng thánh bổng nhật quảng thành vũ đô ngự long binh
蹎𠫾𩌂客𢬣扲撅吳,chân đi giày khách tay cầm quạt ngô
枉損功閑辨魯魚,uổng tốn công nhàn biện lỗ ngư
𣎀𣅘霜冷雪沙,đêm khuya sương lạnh tuyết sa
二月會試天下士人,nhị nguyệt hội thí thiên hạ sĩ nhân
車絲牢窖撝乾撝吀,Xe tơ sao khéo vơ càn vơ xiên
慮夫以刑罰而懲奸惡者輔治之具以口舌而代斧鉞者御下之仁,lự phù dĩ hình phạt nhi trừng gian ác giả phụ trị chi cụ dĩ khẩu thiệt nhi đại phủ việt giả ngự hạ chi nhân
滝洋󰜋带農滁,Sông Dương một dải nông sờ
對曰今年賊閑閑猶言易也二十四日令禁軍守冷涇關興德侯󰱤将兵逆戰以毒矢射賊死傷甚眾,Đối viết Kim niên tặc nhàn nhàn do ngôn dị dã Nhị thập tứ nhật lệnh cấm quân thủ Lãnh Kinh quan Hưng Đức hầu quán tương binh nghịch chiến dĩ độc thỉ xạ tặc tử thương thậm chúng
丿󰦓㐌細𧵆沔秦江,phút đâu đã tới gần miền tần giang
東藥,đông dược
𢭟𮥷𢶢易共娘忌,giúp nạn chống dịch cùng nương cậy
󱖮幅本皮󰑼密案嵬,vuông vức bốn bề là mặt án ngôi
庯坊秩狹𠊚冬𨯹,phố phường chật hẹp người đông đúc
挼娘雲買𠯇𦖻,Nỗi nàng Vân mới rỉ tai
訟案堆積詳審難辨三也,Tụng án đôi tích tường thẩm nan biện tam dã
士浪𧗱𥙩泊低,sĩ rằng về lấy bạc đây
䏧𡗶埃染麻撑𡴯,da trời ai nhuộm mà xanh ngắt
喃,nôm
故事諸鎮有兵役某縣󰀋田額若干出金銀錢絹,Cố sự chư trấn hữu binh dịch mỗ huyện sách điền ngạch nhược can xuất kim ngân tiền quyên
世情尚𨔍貪清,thế tình chuộng lạ tham thanh
变形爫相破城阎王,biến hình làm tướng phá thành diêm vương
𤤰拯朱孛扵低,vua chẳng cho bụt ở đây
󰇾朝如醒󰇾朝如迷,dở chiều như tỉnh dở chiều như mê
家奉道教居淡水村玉清觀𡧸使内寝學生阮謹隨行護視,gia phụng đạo giáo cư đạm thuỷ thôn ngọc thanh quan mật sử nội tẩm học sinh nguyễn cẩn tuỳ hành hộ thị
焠肝𪪳買告脾㪯公,sốt gan ông mới cáo tì cửa công
冬十一月校定征蠻别令凣十條,đông thập nhất nguyệt hiệu định chinh man biệt lệnh phàm thập điều
梗春㐌𢯏朱㝵專𢬣,Cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay
聘儀約趿𣈜𣈕,sính nghi ước kịp ngày mai
羕嘆念鬱抑闭𥹰,dường than niềm uất ức bấy lâu
帝惧請遣弟入貢,Đế cụ thỉnh khiển đệ nhập cống
十二月乙卯齊帝以登之爲刺使,thập nhị nguyệt ất mão tề đế dĩ đăng chi vi thứ sử
固𡥵𨢟𥩯朱𡥵,có con gây dựng cho con
俸𦖑屯㗂縣紳堛師表固髙人捽潙,bỗng nghe đồn tiếng huyện thân bậc sư biểu có cao nhân tót vời
𣈗𨍦奴押順宗,ngày sau nó ép thuận tông
鄭伯适絞死,trịnh bá quát giảo tử
十九日擒獲宗來子宗茂,Thập cửu nhật cầm hoạch Tông Lai tử Tông Mậu
𤙭顛朂論𤙭鐄𠄩𡥵朂聀󰝂挄𫴋滝,bò đen húc lộn bò vàng hai con húc chắc đâm quàng xuống sông
其製衣長去地二寸袖寬一尺三寸,Kì chế y trường khứ địa nhị thốn tụ khoan nhất xích tam thốn
今章陽度是也,Kim Chương Dương Độ thị dã
包𣇞芒現細𣈜,bao giờ mang hiện tới ngày
払歳𥘷本𣳔豪傑摄筆硯蹺役刀弓,chàng tuổi trẻ vốn dòng hào kiệt xếp bút nghiên theo việc đao cung
󰠲合包饒席綺羅,đâu họp bao nhiêu tiệc ỷ la
油油愁質𡖼𡽫高排排𠇮阻尼𬲇𡏧,dàu dàu sầu chất sánh non cao bời bời mình trở nơi gió bụi
二月八日勑旨内外各衛門官員坐事咱該管追取前給勑命収回本科収照,nhị nguyệt bát nhật sắc chỉ nội ngoại các vệ môn quan viên toạ sự thính cai quản truy thủ tiền cấp sắc mệnh thu hồi bản khoa thu chiếu
群𡗉恩愛滇滇咍之圍丐花殘麻制,còn nhiều ân ái chan chan hay chi vầy cái hoa tàn mà chơi
朱昆咘帝,cho con bú đấy
詩曰人有二心尤可疑,thi viết nhân hữu nhị tâm vưu khả nghi
若是則吾得為知人之君爾得為盡忠之臣顯親揚名光于方󰀋顧不快哉不能如是則吾為不知人知君爾為尸位之臣矣二者惟爾擇其所從,Nhược thị tắc ngô đắc vi tri nhân chi quân nhĩ đắc vi tận trung chi thần hiển thân dương danh quang vu phương sách cố bất khoái tai Bất năng như thị tắc ngô vi bất tri nhân tri quân nhĩ vi thi vị chi thần hĩ nhị giả duy nhĩ trạch kì sở tòng
㦖𡥵𫨩𡦂辰𢞅𥙩柴,muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy
丁酉五年明永曆十一年清順治十三年,Đinh Dậu ngũ niên Minh Vĩnh Lịch thập nhất niên Thanh Thuận Trị thập tam niên
醜車拱體𫯳些,xấu xa cũng thể chồng ta
孔鼻魯每法夫艾香戒定𦹳菟每味,khổng tỵ lỗ mũi phập phò ngửi hương giới định thơm tho mọi mùi
官軍乃還,Quan quân nãi hoàn
六月治判首陳隘等罪徒,Lục nguyệt trị phán thủ Trần Ải đẳng tội đồ
左相陽爲不知多以金遣之,tả tướng dương vi bất tri đa dĩ kim khiến chi
辛亥二十年二月以後元豊元年宋淳祐十一年元憲宗𫎇哥元年春二月改元元豊元年,tân hợi nhị thập niên nhị nguyệt dĩ hậu nguyên phong nguyên niên tống thuần hựu thập nhất niên nguyên hiến tông mông kha nguyên niên xuân nhị nguyệt cải nguyên nguyên phong nguyên niên
将則御以恩威使将咸樂爲用愛民則省其征役使民皆遂有生,Tướng tắc ngự dĩ ân uy sử tướng hàm lạc vi dụng ái dân tắc tỉnh kì chinh dịch sử dân giai toại hữu sinh
朱鐄𡨧𠄼梭,cho vàng tốt năm thỏi
𠸟道聖䜹𠦳蛰,vui đạo thánh thơ nghìn chặp
㗂鐘㗂景㗂銷,tiếng chuông tiếng cảnh tiếng tiu
嫩𠺘印㐌高𢬣吏添符咒𠸗𫢩埃皮,nộn rằng ấn đã cao tay lại thêm bùa chú xưa nay ai bì
治之能補過矣,trị chi năng bổ quá hĩ
壻𡥵空𨤰渃𠊛𢧚沛搏𨨨𠫾,rể con không nhẽ nước người nên phải vác chiêng đi
寶川侯黎克綱良富侯黎伯孝等作乱稱兵於東岸嘉林地方,bảo xuyên hầu lê khắc cương lương phú hầu lê bá hiếu đẳng tác loạn xưng binh ư đông ngàn gia lâm địa phương
花尼𧊉女蜍於底𤷍󱖮𧺀底疎蕋鐄,hoa này bướm nỡ thờ ơ để gầy bông thắm để xơ nhụy vàng
選丁壮部伍得五千人軍勢益振,Tuyển đinh tráng bộ ngũ đắc ngũ thiên nhân quân thế ích chấn
𪟳丁馨𦣰𬮌竹醝了少頂唐樁,ngủ đềnh hênh nằm cửa trúc say lểu thểu đứng đường thông
𡆫春𠬠𫔳底碑𬮙代,vầy xuân một cửa để bia muôn đời
屠雎史祿差爫𠄩支,đồ thư sử lộc sai làm hai chi
茹客,nhà khách
十日令五府都督鄭文洒黎希葛等同兵部,thập nhật lệnh ngũ phủ đô đốc trịnh văn sái lê hi cát đẳng đồng binh bộ
默𢧚霮默𢧚湄,mặc nên dầm mặc nên mưa
先噐職而後才藝先德行而後文章,tiên khí chức nhi hậu tài nghệ tiên đức hạnh nhi hậu văn chương
若殺白鷄除此精氣則其城自爾完,nhược sát bạch kê trừ thử tinh khí tắc kì thành tự nhĩ hoàn
占城真臘㓂乂安州州伯李不染敗之,Chiêm Thành Chân Lạp khấu Nghệ An châu châu bá Lí Bất Nhiễm bại chi
已逆吒那,rẻ nghịch cha nạ
渃时技𦊚𠄼分,nước thời chia bốn năm phần
事之之渚𤑟𨃴頭𠳒愛𠮨吀詳㭲𦮲,sự chi chi chửa rõ gót đầu lời áy náy xin tường gốc rễ
樸金蟬㐱𢜝紩怛𦝄鎫,vóc kim thiền chỉn sợ thắt đứt lưng mềm
󰖥絲各跡每期,tóc tơ các tích mọi khi
副都御史阮豫,Phó đô ngự sử Nguyễn Dự
射蘭味𫇰漢鞋𫗂初,xạ lan mùi cũ hán hài thói xưa
功英爫壻章󰉟咹歇𨑮𠬠𨑮𠄩㙕茄,công anh làm rể chương đài ăn hết mười một mười hai vại cà
言王道甚大而遠方𢙇之也,ngôn vương đạo thậm đại nhi viễn phương hoài chi dã
欣𠬠𣈗咍𠬠酌,hơn một ngày hay một chước
五,ngũ
遣𦷾噤事寃瀲瀲,khiến đấy ngậm sự oan lịm lịm
耒𦋦情面𧗱𡢐羣𨱽,rồi ra tình diện về sau còn dài
𨄹觥秩𧡊𠃅𡢐固茹,dạo quanh chợt thấy mé sau có nhà
卞急𥙩湯七香洒𠓨娘龍𤽗黄,bèn kíp lấy thang thất hương rưới vào nương long ngươi hoàng
牢注监聀如󰡫,sao chú dám chắc như thế
侈沛湄𬲇所阻,xảy phải mưa gió thửa trở
命斬之,Mệnh trảm chi
㐱傷𢚸眾饒荄䔲,chỉn thương lòng chúng nhiều cay đắng
病乃瘳,bệnh nãi sưu
䔲𦀐𥶇𦀐𬏻𦀐,đắng chằng rỗ chằng mét chằng
阮有嚴,nguyễn hữu nghiêm
𥗜𨢇香迻醝更醒,chén rượu hương đưa say lại tỉnh
浪吀結𥿗車𦀊,rằng xin kết chỉ xe dây
昭國王益稷時亦在坐,chiêu quốc vương ích tắc thời diệc tại toạ
𠰌󰕛尚䊷卓亇鮮,mách chúng thằng chài chác cá tươi
包饒参弩𩅀󱢫逾𩄲𫐹木冰控𡎝尼,bao nhiêu sấm nổ chớp giăng gió mây mưa móc băng xăng cõi này
包𣇞𨑮萬精兵,Bao giờ mười vạn tinh binh
頭隊𡽫加累󱗤𧹦,đầu đội nón da loe chóp đỏ
夏四月戊辰禹你至京師,hạ tứ nguyệt mậu thìn vũ nhĩ chí kinh sư
唉𧗱暫付𫽝外,hãy về tạm phó giam ngoài
󱱂傳嚴令春官天威雷動人間阅情,mõ truyền nghiêm lệnh xuân quan thiên uy lôi động nhân gian duyệt tình
直浪明燶呐󱮤,trực rằng minh nóng nói ngang
悶𫢩塊曳干戈,muốn nay khỏi dậy can qua
爫身畜物召𤴬交𠊚,làm thân súc vật chịu đau dao người
黎察等請誅之帝不咱,Lê Sát đẳng thỉnh tru chi đế bất thính
碇索紙釘強卞,đính tác dây đanh càng bền
纀蹎催拱赤繩冉𢭂,Buộc chân thôi cũng xích thằng nhiệm trao
苦練子羅果春󰠲,khổ luyện tử là quả xoan đâu
太師鄭檢自督步兵使范篤等督水軍以武陵侯爲前水隊,Thái sư Trịnh Kiểm tự đốc bộ binh sử Phạm Đốc đẳng đốc thuỷ quân dĩ Vũ Lăng hầu vi tiền thuỷ đội
于鎮贈太宰賜謚嚴智褒封爲福神立祠祭祀,vu trấn tặng thái tể tứ thuỵ nghiêm trí bao phong vi phúc thần lập từ tế tự
丐語押連買外,cái ngữ áp lên mé ngoài
󱟡貅𠊛仍約𬇚曾𣈜,sữa hươu người những ước ao từng ngày
至若陳家忠義之臣如周居敬陳平仲阮翰陳錫阮鋭陶堅陳實黎桶陳紹范玄齡黎亞夫阮决阮雲霓阮訶黎勤刘常阮沆何德鄰,chí nhược trần gia trung nghĩa chi thần như chu cư kính trần bình trọng nguyễn hàn trần tích nguyễn nhuệ đào kiên trần thực lê thống trần thiệu phạm huyền linh lê á phu nguyễn quyết nguyễn vân nghê nguyễn kha lê cần lưu thường nguyễn hàng hà đức lân
悲𣇞𠻁󰡋吏𫅜囷𤍌𢫘搗㐌盈固尼,bây giờ gương vỡ lại lành khuôn thiêng lừa đảo đã dành có nơi
神宗淵皇帝下,thần tông uyên hoàng đế hạ
状浪娘併爫牢,trạng rằng nàng tính làm saỏ
𫳘情𣈜吏添春󰜋𣈜,Chữ tình ngày lại thêm xuân một ngày
𨕭梅洌𣹕襖𬗢雖淫唏渃渚𤍶䏾𦎛,trên mui lướt sướt áo là tuy dầm hơi nước chưa loà bóng gương
䇛𥯌鑷鉄𢳠𧤁,chổi tre nhíp sắt muỗng sừng
事尼干據𪽝爲󰠲丐亘牢麻俸打饒,sự này can cớ bởi vì đâu cái cắng sao mà bỗng đánh nhau
老少諸𢧚節丈夫免羅倣樣道先儒,lảo thảo chưa nên tiết trượng phu miễn là phỏng dạng đạo tiên nho
以明年爲天祐元年,Dĩ minh niên vi Thiên Hựu nguyên niên
㐌芒𥙩業𠓨身,Đã mang lấy nghiệp vào thân
内任内府引󰱇外任指,nội nhậm nội phủ dẫn tuyển ngoại nhậm chỉ
趿些病意乙苓泊錢𥪝󱡐𠻿仃包𡆁,gặp ta bệnh ấy ắt lành bạc tiền trong đãy sẵn dành bao nhiêu
傷󰑼傷󱉎圣人,Thương là thương đức thánh nhân
﨤欺焒䚂牟強添稽,gặp khi lửa đỏ màu càng thêm ghê
𠬠篇絶笔哙󰑼底𨍦,một thiên tuyệt bút gọi là để sau
辛卯二年宋政和元年,tân mão nhị niên tống chính hoà nguyên niên
𦖻𦖑𢈱呐𢬣連𢭂簪,tai nghe lời nói tay liền trao trâm
道𡥵𡛔特󱬇󰮕閉遲,đạo con gái được dựa nương bấy chầy
及羣臣降服拜謝於承天殿,cập quần thần giáng phục bái tạ ư Thừa Thiên điện
今,Kim
馭払色𤽸如󰑼雪印,ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in
命司㓂黎克復領百作諸局四厢天䦕衛軍及太原鎮軍民復開平虜江自冷更州名至浮虜橋二千五百丈通于平灘以便太原鎮往來,Mệnh Tư khấu Lê Khắc Phục lĩnh Bách tác chư cục Tứ sương Thiên Quan vệ quân cập Thái Nguyên trấn quân dân phục khai Bình Lỗ giang tự Lãnh Canh Châu danh chí Phù Lỗ kiều nhị thiên ngũ bách trượng thông vu BÌnh Than dĩ tiện Thái Nguyên trấn vãng lai
桷有焉,giác hữu yên
置,trí
時天下豊登太后多興造佛寺,Thời thiên hạ phong đăng Thái hậu đa hưng tạo Phật tự
爲埃垠頓󰊄東,Vì ai ngăn đón gió đông
鴈引降賊逋産訶摩至,Nhạn dẫn hàng tặc Bô Sản Ha Ma chí
浪碎䕯浡拙身,Rằng Tôi bèo bọt xót thân
求,cầu
買咍試分𭓇才窖𠰮,mới hay thi phận học tài khéo chênh
蒲育𫽄𦤾盘次𠄼茶兜𦤾住住惏咹茶,bồ dục chẳng đến bàn thứ năm chè đâu đến chú chú lăm ăn chè
分於夷服,phân ư di phục
𦟿,dồi
𠬠刀寃孽𢴑𦀊󰘩塵,Một dao oan nghiệt dứt dây phong trần
圖,đồ
世󰠃娘買賒𧵆咀嘆,Thế cùng nàng mới xa gần thở than
徽真適威簡侯缺名𥘉徽真親生母太平陳氏上皇之宫嬪性貪狼每侵奪民田,huy chân thích uy giản hầu khuyết danh sơ huy chân thân sinh mẫu thái bình trần thị thượng hoàng chi cung tần tính tham lang mỗi xâm đoạt dân điền
几亥六年漢髙帝五年,Kỉ Hợi lục niên Hán Cao Đế ngũ niên
啉󰂘昆梞幅巾迍嘲,lâm râm con gậy bức khăn đón chào
詐婚𧗱渃烏戈,trá hôn về nước ô qua
疎浪𫢩﨤娘低,Thưa rằng Nay gặp nàng đây
𡎢枝𢬣袄虎𤽗,ngồi che tay áo hổ ngươi
戊申祠社稷,mậu thân từ xã tắc
𬮌𣘈𧹼烈𥱰𥵗󰤂,cửa son đỏ loét tùm hum nóc
𠇮爫𠇮𠹾呌麻埃傷,Mình làm mình chịu kêu mà ai thương
外軒兎㐌𡽫兑唅𦎛,Ngoài hiên thỏ đã non đoài ngậm gương
盖李朝崇佛之過也,Cái Lí triều sùng Phật chi quá dã
倍嘆移住尼芇,Vội han di trú nơi nao
上親其容貌定取三十人,thượng thân kì dung mạo định thủ tam thập nhân
𪮀琴油󱢤𠓨𦀊調高㐌丕埃例審音,ngón cầm dầu lựa vào dây điệu cao đã vậy ai rày thẩm âm
信𠓨𠳚𠸜軍中,Tin vào gửi trước quân trung
𠊚忠默沛机難,người trung mắc phải cơ nàn
又風聞老夫父母墳暮已壞削兄弟宗𤟪已誅泯故吏相議曰今内不得振於漢外無以自髙異於吳,Hựu phong văn lão phu phụ mẫu phần mộ dĩ hoại tước huynh đệ tông đột dĩ tru dẫn cố lại tương nghị viết Kim nội bất đắc chấn ư Hán ngoại vô dĩ tự cao dị ư Ngô
詠屋𧋆,vịnh ốc nhồi
易曰天地絪緼萬物化醇男女媾精萬物化生,dịch viết thiên địa nhân uẩn vạn vật hoá thuần nam nữ cấu tinh vạn vật hoá sinh
有黄江天属軍名名墨中太學試科,Hữu Hoàng Giang Thiên Thuộc quân danh danh Mặc trúng Thái học thí khoa
𠬠𣅶,một lúc
是日風寒火熱我軍避火過江多溺死,thị nhật phong hàn hoả nhiệt ngã quân tị hoả quá giang đa nịch tử
業承二兄治踰四紀,nghiệp thừa nhị huynh trị du tứ kỉ
𠁀𠊛朋𠬠𡬼𢬣,đời người bằng một gang tay
又築驩愛二城以其城前被環王即占城王故攻毀也,hựu trúc hoan ái nhị thành dĩ kì thành tiền bị hoàn vương tức chiêm thành vương cố công huỷ dã
扒𦋦朱仍几陳𧙽,bớt ra cho những kẻ trần truồng
賊遂敗走,Tặc toại bại tẩu
以守富良府中書火阮權爲中書舍人如文州南頭那䨙田會七原州朝奉郎農彦剛,Dĩ thú Phú Lương phủ trung thư hoả Nguyễn Quyền vi Trung Thư xá nhân như Văn châu nam đầu Na Dâm điền hội Thất Nguyên châu triều phụng lang Nông Ngạn Cương
華亭亭哿終貞,hoa đình đình cả chông chênh
济,tế
杏,hạnh
吸凝渃𬑉課分𢬣,ngập ngừng nước mắt thuở phân tay
󰀎墓無主埃麻咏𠶀,ấy mồ vô chủ ai mà viếng thăm
𠳨払買於准芇吏制,Hỏi Chàng mới ở chốn nào lại chơi
命行遣阮廌𭁈鹵簿司監梁登督作鵉駕樂噐教習樂舞,mệnh hành khiển nguyễn trãi dữ lỗ bộ ti giám lương đăng đốc tác loan giá nhạc khí giáo tập nhạc vũ
󰠱念妄駡群觸觸,nén niềm vọng mựa còn xóc xóc
明起送土吏,minh khởi tống thổ lại
召附翼縣知縣阮貴雅爲提刑監察御史,Triệu Phụ Dực huyện Tri huyện Nguyễn Quý Nhã vi Đề hình giám sát ngự sử
派派𫗃𫼲䒹柳抛抛雪點梗梅,phây phẩy gió lay chồi liễu phau phau tuyết điểm cành mai
博,bác
𩚵几不仁咹倚渚,cơm kẻ bất nhân ăn ấy chớ
𧯅𣁔漊𠓨𥧪空,hang lớn sâu vào trống không
翁喬失措辝連黎頔杜蕞等,Ông Kiều thất thố từ liên Lê địch Đỗ Toái đẳng
册𥚆丙讀琴撩丙弹,sách nhìn biếng đọc cầm treo biếng đàn
未䏻成功至是勑催京城内外各衛門應差湊作填池搬土,vị năng thành công chí thị sắc thôi kinh thành nội ngoại các vệ môn ứng sai tấu tác điền trì ban thổ
𫽄特𠰳𦧘𠰳𥸷,chẳng được miếng thịt miếng xôi
𨕭床七寶𡎦𨕭󰜋󰜏,Trên giường thất bảo ngồi trên một bà
故牢𥃱眜𧿆𫏙朱停,cớ sao nhắm mắt dẻ duôi cho đành
時考官傓聽左納言阮夢荀匿不𭛁,thời khảo quan thiên thính tả nạp ngôn nguyễn mộng tuân nặc bất phát
箕埃董鼎宮廊狹,kìa ai đủng đỉnh trong làng hẹp
迍𤤰蹺𫢋𫹰求冷𢬣,trốn vua theo phật muốn cầu rảnh tay
領𠳒娘買𢴑𦀊,Lĩnh lời nàng mới DẮT dây
夏五月十四日上臨軒策試問以帝王之理天下閲其所對,hạ ngũ nguyệt thập tứ nhật thượng lâm hiên sách thí vấn dĩ đế vương chi lí thiên hạ duyệt kì sở đối
清閒些舍安隊分,thanh nhàn ta xá an đòi phận
棱𣘃賖噎噎,rừng cây xa ế ế
史臣吳士連曰大臣處危疑之地必誠意交孚明晢善處如隨之九四然後能保名譽成事功不然取禍必矣,sử thần ngô sĩ liên viết đại thần xứ nguy nghi chi địa tất thành ý giao phù minh triết thiện xử như tuỳ chi cửu tứ nhiên hậu năng bảo danh dự thành sự công bất nhiên thủ hoạ tất hĩ
史臣吳士連曰凡物方則止圓則行鍾之行以其形之圓也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Phàm vật phương tắc chỉ viên tắc hành chung chi hành dĩ kì hình chi viên dã
予登大寶五年于兹廷羙奔走服勤罄竭心力前則憸小後則良善果何傷乎厲德侯時好奇貴異阮如堵陳封之北行也鬻買千計開闔百端假令阮如堵陳封之忠誰所知乎爾其思而師之,Dư đăng đại bảo ngũ niên vu tư Đình Mĩ bôn tẩu phục cần khánh kiệt tâm lực tiền tắc tiêm tiểu hậu tắc lương thiện quả hà thương hồ Lệ Đức hầu thời hiếu kì quý dị Nguyễn Như Đổ Trần Phong chi Bắc hành dã chúc mãi thiên kể khai hạp bách đoan giả lệnh Nguyễn Như Đổ Trần Phong chi trung thuỳ sở tri hồ Nhĩ kì tư nhi sư chi
𨀒𪀊泣警𨋣車岌𡹡,Vó câu khấp khểnh bánh xe gập ghềnh
埃𪟽吏合𠬠茹,ai ngờ lại họp một nhà
恩調𨕭󰡎頗非,ơn đều trên dưới phả phê
些低󰅹沛藿柴,ta đây nào phải khoác thầy
夜臺隔󰘚屈𠳒,Dạ đài cách mặt khuất lời
能紹爲人質直居官清白南河之役參賛軍務有功,năng thiệu vi nhân chất trực cư quan thanh bạch nam hà chi dịch tham tán quân vụ hữu công
梁樑,lương rường
喥𦖑娘󰡏昆芇扵低,dọ nghe rằng có con nào ở đây
身𢚸喜捨,thân lòng hỉ xả
盃𪀄鳩於苔𦷾,bui chim cưu ở đầy đấy
咹㕵停朱𧵑𠮾唁,ăn uống đừng cho của ngọt ngon
視簡定帝何如也是歲饑疫人民不得耕種死者相󰥺,Thị Giản Định Đế hà như dã Thị tuế cơ dịch nhân dân bất đắc canh chủng tử giả tương chẩm
東南征隻蘿帆󱗠󰅟𬑉天台別𠇍𣈜,đông nam chênh chếch lá buồm bay vút mắt thiên thai biết mấy ngày
季犛薦阮多方為将軍,quý li tiến nguyễn đa phương vi tướng quân
先是帝親征至芹海門前日乾避諱改為芹駐營夜夢神女泣曰妾趙宋妃子為賊所逼困於風濤至此,Tiên thị Đế thân chinh chí Cần Hải môn tiền nhật Càn tị huý cải vi Cần trú doanh dạ mộng thần nữ khấp viết Thiếp Triệu Tống phi tử vi tặc sở bức khốn ư phong đào chí thử
群𤽗裴儉𥁚羝,còn ngươi bùi kiệm máu dê
太宗使開皇王行之非其職矣又廣武殿為王聽訟所非其所矣,Thái Tông sử Khai Hoàng Vương hành chi phi kì chức hĩ hựu Quảng Vũ điện vi Vương thính tụng sở phi kì sở hĩ
胎宫自意󰘉𦋦,thai cung từ ấy mở ra
事󰠳㳥󰊄不期,Sự đâu sóng gió bất kỳ
後二月帝命蔡憼音景代謙柄為順化承政使,Hậu nhị nguyệt đế mệnh Sái Cảnh âm cảnh đại Khiêm Bính vi Thuận Hoá Thừa chính sứ
𣘃𦹵添𢞂𢚸渃𡳶,cây cỏ thêm buồn lòng nước cũ
上皇曰他有富貴之妻以下犯上廢不用,thượng hoàng viết tha hữu phú quý chi thê dĩ hạ phạm thượng phế bất dụng
蔑庵風月伵𠸟伵𠄩𡦂功名𤽗默𤽗,một am phong nguyệt tớ vui tớ hai chữ công danh ngươi mặc ngươi
閣經院册堆尼冲𪮚𡬷吏扱𨑮䦕山,gác kinh viện sách đôi nơi trong gang tấc lại gấp mười quan san
二十五日清華地方天無風雨忽馬江洪水漲,nhị thập ngũ nhật thanh hoa địa phương thiên vô phong vũ hốt mã giang hồng thuỷ trướng
三年之治因人使送到燕京,tam niên chi trị nhân nhân sử tống đáo yên kinh
校尉黄輦以安西府土兵與哀牢人戰于丘牢死傷者三千餘人獲賊馘,hiệu uý hoàng liễn dĩ an tây phủ thổ binh dữ ai lao nhân chiến vu khâu lao tử thương giả tam thiên dư nhân hoạch tặc quắc
盃𤽗杜牧固蔑聯踈浪昆㛪坦江東󰞬几才賢收坦吏吝女時䐗可別,bui ngươi đỗ mục có một liên thơ rằng con em đất giang đông nhiều kẻ tài hiền thu đất lại lần nữa thời chửa khả biết
底朱𠊛竟竟堆方,để cho người canh cánh đôi phương
身󰱧命穷莎共地獄無間,thân hoại mệnh cùng sa cùng địa ngục vô gian
二十日柳昇督大軍追,nhị thập nhật liễu thăng đốc đại quân truy
秋九月設慶成靈感寺會赦天,Thu cửu nguyệt thiết khánh thành Linh Cảm tự hội xá thiên
小童𢴿𢩮戈桥枚莊,tiểu đồng dìu dắt qua cầu mai trang
兑𦖻風景添傷,ðoái tai phong cảnh thêm thương
啻朋茄渃朱翁杜,ví bằng nhà nước cho ông đỗ
詩吟良府𠊚外内,thơ ngâm lương phủ người ngoài nội
於史𠕋之中,ư sử sách chi trung
隊形,đội hình
王念彼父多有功勞於國降賜絞死併誅其黨兼禄侯鄭楏,vương niệm bỉ phụ đa hữu công lao ư quốc giáng tứ giảo tử tính tru kì đảng kiêm lộc hầu trịnh khuê
茣傍芇仍𩸮窮葻,vội vàng nào những bống cùng bông
讀冊傳聖賢,đọc sách truyện thánh hiền
庄咍福󰅹特及经尼,chẳng hay phúc nào được gặp kinh này
顥卒承美襲位,hạo tốt thừa mĩ tập vị
冬十月定從官置近侍祗候六局以土侯宗室為正掌祗候内八百作侍衛人属判首掌者並戴盆花巾,Đông thập nguyệt định tòng quan trí cận thị chi hậu lục cục dĩ thổ hầu tông thất vi chính chưởng Chi hậu nội bát bách tác thị vệ nhân thuộc phán thủ chưởng giả tịnh đái bồn hoa cân
馭車如渃襖裙如𢬧,Ngựa xe như nước áo quần như nen
戰,chiến
庒󰡫仍麻󰡫買頑,chẳng thế nhưng mà thế mới ngoan
剔𠠚,dịch xỉa
過朝𢧚㐌󱋓𠴔燕󰢒,Quá chiều nên đã chán chường yến anh
𫥨庯巾昂挄𥙩𩈘,ra phố khăn ngang quàng lấy mặt
蠲榖攸宜鏤金孔耀,quyên cốc du nghi lũ kim khổng diệu
於朱染日柔眉買頑,ở cho nhẹm nhặt nhu mì mới ngoan
辛丑三年宋嘉祐六年,tân sửu tam niên tống gia hựu lục niên
明遣行人李錡來錡𢫔作威福鞭笞伴送督辨等官務令速去不計日程,Minh khiến hành nhân Lí quý lai quý chen tác uy phúc tiên si bạn tống đốc biện đẳng quan vụ lệnh tốc khứ bất kế nhật trình
特攷祭賻之儀以昭軫悼之意,Đặc khảo tế phụ chi nghi dĩ chiêu chẩn điệu chi ý
八月令上洪下洪荆門南策太平等府築海陽真金堤,bát nguyệt lệnh thượng hồng hạ hồng kinh môn nam sách thái bình đẳng phủ trúc hải dương chân kim đê
𢖵句春不再來,nhớ câu xuân bất tái lai
至於繋獄而,chí ư hệ ngục nhi
閣聞其臣曰輔武大王上皇𡧸禱曰御舟安行則加褒賞,các văn kì thần viết phụ vũ đại vương thượng hoàng mật đảo viết ngự chu an hành tắc gia bao thưởng
共饒結伴同心欺𬄯欺𨢇欺琴欺詩,cùng nhau kết bạn đồng tâm khi cờ khi rượu khi cầm khi thơ
是歲𫎇古建國號曰大元遣使來諭帝入朝,Thị tuế Mông Cổ kiến quốc hiệu viết Đại Nguyên khiến sứ lai dụ Đế nhập triều
帝許再入遂擢第二甲進士出身,Đế hứa tái nhập toại trạc đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân
三月㓂清化等處,Tam nguyệt khấu Thanh Hoá đẳng xứ
堆花共聘堆𣘃共連,đôi hoa cùng sánh đôi cây cùng liền
佛前惨垃愁洃𣈜鋪手字𣎀㘨心香,phật tiền thảm lấp sầu khơi ngày pho thủ tự đêm nồi tâm hương
𩵜鮮醜柳𠊚衛急𨢇󱙃燶花客於遲,cá tươi xâu liễu người về gấp rượu chín nồng hoa khách ở chầy
㗂高湿停馨吝𢭮,tiếng cao thấp đành hanh lần gảy
𨃍𨆹羅蘿󱦅枯,sột soạt là lá chuối khô
𫽄塊奶𤵶尼󰠲,chẳng khỏi nái sề này đâu
卒朝茹胡,rốt triều nhà hồ
乃進兵命阮有僚領鋭卒五千並䧺象鉄騎,nãi tiến binh mệnh nguyễn hữu liêu lĩnh duệ tốt ngũ thiên tịnh hùng tượng thiết kị
𦓅要,già yếu
詠陽物,vịnh dương vật
苔𡑝鎌捽𤎜𤍶,Đầy sân gươm tuốt sáng loà
蹺嚴塘𨷑𡾵行臨淄,Theo nghiêm đường mở ngôi hàng Lâm Truy
𣇞𦋦台堛𢬭𡾵,Giờ ra thay bậc đổi ngôi
張輔分軍躡至併獲太保陳希葛及寶璽俘送金陵尋被害,trương phụ phân quân niếp chí tính hoạch thái bảo trần hi cát cập bảo tỉ phù tống kim lăng tầm bị hại
吝夌獨律林厨計包,rắn răng đục ruột trăm chùa kể bao
承司膺方面之重寄如見所属官司政治均平應保舉有不如法者糾舉,Thừa ti ứng phương diện chi trọng kí như kiến sở thuộc quan ti chính trị quân bình ứng bảo cử hữu bất như pháp giả kiểu cử
菓槁伩啂𠰘𢀭咴尼𧵑春香買抉耒,quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi này của xuân hương mới quết rồi
𬧖觥秩𧡊𠃅𡢐固茹,Dạo quanh chợt thấy mé sau có nhà
嫁婍𫯳,giá gả chồng
𥆁眜人情胳丐𪁄㓠𠿃󰟁跡放𡥵㹯,lét mắt nhân tình nhát cái cắt chép môi vô tích phóng con hươu
𢹿花,trảy hoa
令少尉選人民殷富子弟身體壮大武藝精通勇力果敢者每員二百人補侍衛軍畏怯者不用,lệnh thiếu uý tuyển nhân dân ân phú tử đệ thân thể tráng đại vũ nghệ tinh thông dũng lực quả cảm giả mỗi viên nhị bách nhân bổ thị vệ quân uý khiếp giả bất dụng
宋遣使來聘,Tống khiển sứ lai sính
䜹浪𡭧分𬏝䜹養生堆女𩯀絲渚填,thưa rằng chút phận ngây thơ dưỡng sinh đôi nợ tóc tơ chửa đền
賜左都督黎壽域銀二十兩,Tứ tả đô đốc Lê Thọ Vực ngân nhị thập lượng
帝王撫綏兆邦雖絶徼󰠃氓猶仰蕩蕩平平之道,Đế vương phủ tuy triệu bang tuy tuyệt kiếu cùng manh do ngưỡng đãng đãng bình bình chi đạo
娘󰕛几劫爫𢚸胣,nương chúng kẻ cướp làm lòng dạ
付順化營軍貯粮,phó thuận hoá doanh quân trữ lương
庚辰三年是歲陳亡,Canh Thìn tam niên Thị tuế Trần vong
遣陶宗元遺馴象五于宋請還廣原蘇荗等州及所掠人,Khiển Đào Tông Nguyên di thuần tượng ngũ vu Tống thỉnh hoàn Quảng Nguyên Tô Mậu đẳng châu cập sở lược nhân
𡗶𬁖𦬑負才苓搒鐄𪳼󱯜𣮹撑㐌𨶏,trời sao nỡ phụ tài lành bảng vàng chưa ló tóc xanh đã mòn
群縁挸𩵜𪮙羮󰤣縁𬄃𥚯荼行拱𫫜,còn duyên kén cá chọn canh hết duyên củ rễ dưa hành cũng xơi
𣈜永𫀅花把核,ngày vắng xem hoa bợ cây
以𰎟山縣轉運使梁天福爲殿中侍御史北江下路,Dĩ Giáp Sơn huyện chuyển vận sứ Lương Thiên Phúc vi điện trung thị ngự sử Bắc Giang hạ lộ
攻之未效則又鍼砭以達之非不知藥餌之苦口而鍼砭之破膚也,Công chi vị hiệu tắc hựu châm biếm dĩ đạt chi phi bất tri dược nhĩ chi khổ khẩu nhi châm biếm chi phá phu dã
王翁𨷑席賤行迻蹺,Vương Ông mở tiệc tiễn hành đưa theo
塊情芒𫴋泉臺渚散,khối tình mang xuống tuyền đài chưa tan
牟禅咹默㐌於𣘽𣙩,màu thiền ăn mặc đã ưa nâu sồng
鱷魚自去,ngạc ngư tự khứ
楼秋層碧癋紅,Rừng thu từng biếc ÚA hồng
拁𢬣𢭲𥙩𧗱茹尼𥪞閨閣󰠳𦓡典低,giơ tay với lấy về nhà này trong khuê các đâu mà đến đây
󰜋𣈜󰜋我䏾橷斜斜,Một ngày một ngả bóng dâu tà tà
後考績見汝説名曰此嘗言在德不在險者,hậu khảo tích kiến nhữ thuyết danh viết thử thường ngôn tại đức bất tại hiểm giả
二十六日太史裴時亨密奏十一月朔日有食請先用秘衛如舊年事以厭禳之,Nhị thập lục nhật Thái sử Bùi Thì Hanh mật tấu thập nhất nguyệt sóc nhật hữu thực thỉnh tiên dụng bí vệ như cựu niên sự dĩ yếm nhương chi
󱋨唏猛恩𠫅自𫏾,nức hơi mạnh ơn dày từ trước
呸,bậy
𣈙吏奏𫀅,rày lại tâu xem
𡗶印𠬠色渃撑籚鶯呐幽於燕呐幽於,trời in một sắc nước xanh lờ oanh nói u ơ yến nói u ơ
打价,đánh giá
立太王府于福林坊令移行在于城南門之左,lập thái vương phủ vu phúc lâm phường lệnh di hành tại vu thành nam môn chi tả
二十八日申時弘烈盛烈等社陂無故水涸當五刻後復如故,Nhị thập bát nhật Thân thì Hoằng Liệt Thịnh Liệt đẳng xã bi vô cố thuỷ hạc đương ngũ khắc hậu phục như cố
大紅絲󰑼絁堵蓝,đại hồng ti là the đỏ lòm
春築洞靈臺,Xuân trúc Động Linh đài
坡乾蓓𦹵㭲𣘃隐命,Pha càn bụi cỏ gốc cây ẩn mình
諸衛管軍官則府恤軍士練習武藝不可私自差使科歛擾害侵損軍需以為私惠,chư vệ quản quân quan tắc phủ tuất quân sĩ luyện tập võ nghệ bất khả tư tự sai sứ khoa liễm nhiễu hại xâm tổn quân nhu dĩ vi tư huệ
十二日建濟渡津梁于光德門外,thập nhị nhật kiến tế độ tân lương vu quang đức môn ngoại
吏郎旦准每𣈜丁宁,lại sang đến chốn mọi ngày đinh ninh
牢所𠅜鋭駢色卞羕意固飭丕,sao thửa lời nhọn bền sắc bèn dường ấy có sức vậy
蔑畨伴典群覃審,một phen bạn đến còn đằm thắm
侯典角𡶀調化𤞺猿麻𪠞,hầu đến dốc núi đều hoá cáo vượn mà đi
以洪德十九年五月五日子時而生帝,Dĩ Hồng Đức thập cửu niên ngũ nguyệt ngũ nhật Tí thì nhi sinh đế
次󰬾𦥃次云仙𠄼更𡓮預𫇟船咀嘆,thứ ba đến thứ vân tiên năm canh ngồi dựa be thuyền thở than
於是遠𣂷豪傑咸以為黎氏復興相與奮𭛁趍附不數年間軍聲大振,Ư thị viễn cận hào kiệt hàm dĩ vi Lê thị phục hưng tương dữ phấn phát xu phụ bất sổ niên gian quân thanh đại chấn
埃迻更帖𠓀擒爫𥱬,AI đưa canh thiếp trước cầm làm ghi
𢚸翁能忍賢和腰當朱咹朱㕵𪧚江,lòng ông hay nhịn hiền hoà yêu đương cho ăn cho uống giữ giàng
󰅹埃垠禁特󰠲𠀲珥几刼𠀲㕰柴𫽺,nào ai ngăn cấm được đâu đứa lẹ kẻ cướp đứa mau thầy mằn
累書催督財賦漕運以濟國用舅每以海道難阻爲辭,Luỹ thư thôi đốc tài phú tào vận dĩ tế quốc dụng cữu mỗi dĩ hải đạo nan trở vi từ
禄聖停󱳮䑈補昌,lộc thánh đừng lo nạc bỏ xương
昆𫥨納𫴋䏾𦝄𥊘𥈺𫀅固沛庄朱詳,con ra nấp xuống bóng trăng ghé dòm xem có phải chăng cho tường
旨傳歲季刷訟事例遞年十月御史󰉟送下該道輔送内外各衙門僃類所勘諸訟並詳註事由納在後次官俟刷󰍶以次輔納在御史󰉟御史󰉟亦類本衙門所勘諸訟及具類前次簿輔納待旨論行以僃黜陟,Chỉ truyền tuế quý xoát tụng sự lệ đệ niên thập nguyệt Ngự sử đài tống hạ cai đạo phụ tống nội ngoại các nha môn bị loại sở khám chư tụng tịnh tường chú sự do nạp tại hậu thứ quan sĩ xoát tất dĩ thứ phụ nạp tại Ngự sử đài Ngự sử đài diệc loại bản nha môn sở khám chư tụng cập cụ loại tiền thứ bạ phụ nạp đãi chỉ luận hành dĩ bị truất trắc
餒關𢙇𫼳󰳊別包,nỗi quan hoài mang mẽ biết bao
秋九月蝗詔减田租之半,thu cửu nguyệt hoàng chiếu giảm điền tô chi bán
倪曳庄咍谷𫴬疑篤虐,nghê dại chẳng hay cốc dối ngờ dốc ngược
曷𩄎㐌律沔臺閣仍𢜠󰠐𩵜渃縁󰡊,hạt mưa đã lọt miền đài các những mừng thầm cá nước duyên may
楚卿咕噒同同,Sở Khanh quát mắng đùng đùng
夏四月季犛軍回,Hạ tứ nguyệt Quý li quân hồi
㛪吱船板𫽄跢㛪𠫾船𥴗固欺趿𨂙固欺覩我覩迎,em chê thuyền ván chẳng đi em đi thuyền thúng có khi gập ghềnh có khi đổ ngả đổ nghiêng
頭𣋚皮𠫾典厨柴𠻃埃帝娘䜹碎𣈙,đầu hôm vừa đi đến chùa thầy han ai đấy nàng thưa tôi rày
賊,tặc
莫,mạc
諸子為之設樵請减己壽以延久齡,Chư tử vi chi thiết tiều thỉnh giảm kỷ thọ dĩ diên cửu linh
共󰝅𦛌媄吒生,cùng lòng ruột mẹ cha sinh
至是新設交州學校得之捕送金陵下錦衣獄居五年與子太顛俱病死,Chí thị tân thiết Giao Châu học hiệu đắc chi bổ tống Kim Lăng hạ Cẩm y ngục cư ngũ niên dữ tử Thái Điên cụ bệnh tử
貞爫𧵑固埃争,riêng làm của có ai tranh
佗駐軍北江僊遊山與王戰,Đà trú quân Bắc Giang Tiên Du sơn dữ vương chiến
干櫓扲盾店𣈜禦支,can lỗ cầm thuẫn đêm ngày ngừa che
渚兮呵呵𠰘唭夫妻且吏𦋦𠊛󰘩𦝄,chớ hề ha hả miệng cười phu thê vả lại ra người gió trăng
夏六月大水,hạ lục nguyệt đại thuỷ
𠊚欺春檜柳欺秋𣝀,người khi xuân cỗi liễu khi thu cằn
壓木窖便核󰠲年棱,áp mộc khéo tiện cây dâu nên sừng
川伯潘廷佐道川侯阮文泰文達伯阮荗崇禮伯何景道沂川伯莫益徵興殷伯阮鏏祿憲侯阮狄文塲伯范正誼文斗侯阮專羙河汾伯阮度蘇川侯黎光賁文寧侯阮典敬及中宮掌監阮厚廉等五十六人皆陞秩賜爵有差,Xuyên bá Phan Đình Tá Đạo Xuyên hầu Nguyễn Văn Thái Văn Đạt bá Nguyễn Mậu Sùng Lễ bá Hà Cảnh Đạo Nghi Xuyên bá Mạc Ích Trưng Hưng Ân bá Nguyễn Tuệ Lộc Hiến hầu Nguyễn Địch Văn Trường bá Phạm chính Nghị Văn Đẩu hầu Nguyễn Chuyên Mĩ Hà Phấn bá Nguyễn Độ Tô Xuyên hầu Lê Quang Bí Văn Ninh hầu Nguyễn Điển Kính cập Trung cung chưởng giám Nguyễn Hậu Liêm đẳng ngũ thập lục nhân giai thăng trật tứ tước hữu sai
同錢拱󰡚芇󰑼夫人,đồng thanh cùng gởi nào là phu nhân
娘浪𬮙隊恩𢚸𡭧𠲖边娶边從易兜,nàng rằng muôn đội ơn lòng chút e bên thú bên tòng dễ đâu
浥香浥花浥𩵜浥𦧘,ướp hương ướp hoa ướp cá ướp thịt
繼南帝以有其國而後始即政称王以,Kế Nam đế dĩ hữu kì quốc nhi hậu thuỷ tức chính xưng vương dĩ
拘囚而禁錮,câu tù nhi cấm cố
夏六月令㫖禁聀所該苛刻及戒飭該勘衙門淹留詞訟放布施行凣十二條,hạ lục nguyệt lệnh chỉ cấm chức sở cai hà khắc cập giới sức cai khám nha môn yêm lưu từ tụng phóng bố thi hành phàm thập nhị điều
𤽗張生典茹時媄𫅷㐌辭茹昆𥘷㐌學呐丕,ngươi trương sinh đến nhà thời mẹ già đã từ nhà con trẻ đã học nói vậy
𬰅湄󰦓丿核梗天香,gió mưa đâu phút gãy cành thiên hương
帝曰此溦物不足貴,Đế viết Thử vi vật bất túc quý
屋󰆍茹,ốc nóc nhà
勒頭𠰳説稱命貧僧,lắc đầu biếng thốt xưng mình bần tăng
世子鄭檜鄭松皆從行,Thế tử Trịnh Cối Trịnh Tùng giai tòng hành
制花㐌易󰋇㝵别花,chơi hoa chưa dễ mấy người biết hoa
󱃹朱故㝵𪮏扲刀色爲徵盎那麻訣昆末𢪀戈林彦劫群庄咍把特恩曩盎那,dẫu cho có người tay cầm dao sắc vì chưng ang nạ mà khoét con mắt nghỉ qua trăm ngàn kiếp còn chẳng hay trả được ơn nặng áng nạ
𥄭𥌈,ngó trộm
埃𪫢翁試𤾓塘翁傕,ai ngờ ông thử trăm đường ông thôi
如䏻慎守廉勤履正奉公以稱職司則隨政績優次奬賞,Như năng thận thủ liêm cần lí chính phụng công dĩ xứng chức ti tắc tuỳ chính tích ưu thứ tưởng thưởng
祥郡公馮穎使力士殺邁於禁中議事堂遂立,Tường Quận công Phùng Dĩnh sử lực sĩ sát Mại ư cấm trung nghị sự đường toại lập
𣌋𣅘𦋦𠃅𤗹𩄲,sớm khuya ra mái phên mây
終無一言及國政,Chung vô nhất ngôn cập quốc chính
是爲世宗,Thị vi Thế Tông
㐌特清閒趣養身,đã được thanh nhàn thú dưỡng thân
爌𧡊𩈘花眉柳卒焒封帳𫃚禫香淹,thoáng thấy mặt hoa mày liễu tốt rỡ phong trướng vóc đệm hương êm
𥯍瀝習情𠄼𬙞隻掉勤挼捻蔑堆󰅾,mui rách tấp tênh năm bảy chiếc chèo cùn nối nắm một đôi đai
木表青青表者末也末猶臣也,Mộc biểu thanh thanh biểu giả mạt dã mạt do thần dã
旨揮内外官應得蔭充而無所生男,chỉ huy nội ngoại quan ứng đắc ấm sung nhi vô sở sinh nam
更𣌉幅錦𢷀幍󰡎畑𤏣󰒂𦟐桃添春,canh khuya bức gấm rủ thao dưới đèn tỏ nghĩa má đào thêm xuân
郭加彛斬其主乍斗首于陣献之,Quách Gia Di trảm kì chủ Sạ Đẩu thủ vu trận hiến chi
拜𡗶吀鄧󱓨𧷺,lạy trời xin đặng vuông tròn
梅生𥢆胣𢪀󰠐胋𠻀傳󰀎別心跡耒,mai sinh riêng dạ nghĩ thầm đêm dò chuyện ấy biết tăm tích rồi
生員,sinh viên
太后加毒于夫人之飲食,Thái hậu gia độc vu phu nhân chi ẩm thực
帝乃以北軍都督府陳叔邁爲右游擊營副将范一鶚爲記録先,Đế nãi dĩ Bắc quân Đô đốc phủ Trần Thúc Mại vi Hữu du kích dinh phó tướng Phạm nhất Ngạc vi Ký lục tiên
嚴明德意榮榮𢌌,nghiêm minh đức ấy vang vang rộng
曳絬,dài thượt
駸駸氷𨇒園𣌉󰜋命,Xăm xăm băng lối vườn khuya một mình
𢭂絲沛侶招梂當尼,Trao tơ phải lứa gieo cầu đáng nơi
形𣘃霜湥㗂蛩𩄎噴,hình cây sương giọt tiếng trùng mưa phun
以中丞何栗為西道參知簿籍󰱑官簿黎霖國子教授范維寧並為監察御史,dĩ trung thừa hà lật vi tây đạo tham tri bạ tịch đài quan bạ lê lâm quốc tử giáo thụ phạm duy ninh tịnh vi giám sát ngự sử
玻璃𨷈坎式藍喑侈𧡊繩䊷𨅸帝𥈶,pha lê muôn khoảnh thức lom om xảy thấy thằng chài đứng đấy nom
世間淡泊帝𢚸常,thế gian đạm bạc đấy lòng thường
至是㓂平由居位太祖密言日我以百戰從得天下而暠居大位,Chí thị khấu bình do cư vị Thái Tổ mật ngôn nhật Ngã dĩ bách chiến tòng đắc thiên hạ nhi Cảo cư đại vị
剛塘埃別󰑼埃,gang đường ai biết là ai
調󰠳𠖤纀埃爫,điều đâu bay buộc ai làm
𤎜𦋦𠳚典春臺,Rạng ra gửi đến xuân đài
凣遭灾傷水旱禱之無不應,phàm tao tai thương thuỷ hạn đảo chi vô bất ứng
惜台󰜋朶茶縻,Tiếc thay một đoá trà mi
上皇曰我與蓬莪相持久矣,thượng hoàng viết ngã dữ bồng nga tương trì cửu hĩ
𣈜𠄩𨑮󰜋戌時沛庒,Ngày hai mươi mốt tuất thì phải chăng
恊謀同德功臣都将節制各處水步諸營兼總内外平章軍國重事太尉清國公鄭𭫨肖前德業冠古英䧺,Hiệp mưu đồng đức công thần đô tướng Tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh kiêm tổng nội ngoại bình chương quân quốc trọng sự Thái uý Thanh quốc công Trịnh Tráng tiếu tiền đức nghiệp quan cổ anh hùng
意󰑼情󰠱意󰑼恩溇,Ấy là tình nặng ấy là ân sâu
須咍所分渚群󱋔,tua hay thửa phận chớ còn nằn
以此見天心仁爱人君如此其至,Dĩ thử kiến thiên tâm nhân ái nhân quân như thử kì chí
花乃核𢧚課篤霜拯殘拯檜矣風光,hoa nảy cây nên thuở đúc sương chẳng tàn chẳng cỗi hãy phong quang
水盤矗𠽋味清邏蓮酒曾旁󱋓祝斟,thuỷ bàn sực nức mùi thanh lạ liên tửu tưng bừng chén chuốc châm
𡽫髙振𡴯𣷭賖潙,non cao chất ngất bể xa vời
𠺙芃󱥆,thổi bong bóng
樾𠽖蒸眞痗馭烏騅,vọt giục chưng chân mỏi ngựa ô truy
藩󰑼笤毛籬󰑼笤疎,phiên là giậu mau ly là giậu thưa
哭浪智勇固乘,Khóc rằng Trí dũng có thừa
是可忍也󰰽不可忍也,Thị khả nhẫn dã thục bất khả nhẫn dã
𥉬𪿄𠓨准花房,liếc trông vào chốn hoa phòng
戴帽朝毛固名,đái mạo chào mào có danh
後之帝越者䏻法趙武固守封圻設立軍國交鄰有道守位以仁則長保境土北人不得,Hậu chi đế Việt giả năng pháp Triệu Vũ cố thủ phong kì thiết lập quân quốc giao lân hữu đạo thủ vị dĩ nhân tắc trường bảo cảnh thổ Bắc nhân bất đắc
小姐吏󰇥仍調󰠳󰠳,Tiểu thư lại giở những LỜI đâu đâu
二月八日遣使如明海西道參知簿籍阮叔惠奏竜州地方事,Nhị nguyệt bát nhật khiển sứ như Minh Hải Tây đạo tham tri bạ tịch Nguyễn Thúc Huệ tấu Long Châu địa phương sự
春三月勑諭天下各處承宣府州縣等官曰設律以止奸詐寧容玩律之流置官以息訟端反起賣官之弊弗嚴禁戢曷弭紛,Xuân tam nguyệt sắc dụ thiên hạ các xứ Thừa tuyên phủ châu huyện đẳng quan viết thiết luật dĩ chỉ gian trá ninh dung ngoạn luật chi lưu trí quan dĩ tức tụng đoan phản khởi mại quan chi tệ phất nghiêm cấm tập hạt nhĩ phân
因興拱皮酸拮筆,nhân hứng cũng vừa toan cất bút
鍍坎鐄,độ khảm vàng
署𡑲,thợ gốm
并諭征西軍營攻破老撾捷書以為盆賊邀截脱失将軍黎壽域等從實具本及開陣前得馘姓名付陳寶順𮞏行在,tịnh dụ chinh tây quân doanh công phá lão qua tiệp thư dĩ vi bồn tặc yêu tiệt thoát thất tướng quân lê thọ vực đẳng tòng thực cụ bản cập khai trận tiền đắc quắc tính danh phó trần bảo thuận đệ hành tại
膁𦝄,còm lưng
上皇揣知其意即論曰祖考時御素𩚏故效之耳所謂利益則朕不知,Thượng hoàng suỷ tri kì ý tức luận viết Tổ khảo thời ngự tố xan cố hiệu chi nhĩ sở vị lợi ích tắc trẫm bất tri
除沙洲截脚之法革財産檢點之令,trừ sa châu tiệt cước chi pháp cách tài sản kiểm điểm chi lệnh
若在各路學讀書者二十五歲以上考不中者還民,nhược tại các lộ học độc thư giả nhị thập ngũ tuế dĩ thượng khảo bất trúng giả hoàn dân
冲朝固𠬠𨉓娘,trong triều có một mình nàng
聚眾攻掠郡縣,tụ chúng công lược quận huyện
名旵爲日登山沒影也,danh Sảm vi nhật đăng sơn một ảnh dã
以致大明之疑慮賫勑連年奈思醜虜之跳梁𨺻兇覆徹,dĩ trí đại minh chi nghi lự tê sắc liên niên nại tư sú lỗ chi khiêu lương thao hung phú triệt
從容吏𠳨𦰟弹𣈜初,Thong dong lại hỏi ngón đàn ngày xưa
師浪拱拯󰋇𥹰,sư rằng cũng chẳng mấy lâu
辛丑弘定二年明萬曆春二十九年,tân sửu hoằng định nhị niên minh vạn lịch xuân nhị thập cửu niên
帝謁太廟罷倡優戲不奏滛樂,đế yết thái miếu bãi xướng ưu hí bất tấu dâm nhạc
畑銀𤒘玉叱𡗊,đèn ngân đuốc ngọc rất nhiều
眷客詩吟𢚸派派,quyến khách thơ ngâm lòng phới phới
𢪀悁属貝麻𠹚𠳿共,nghĩ quen thuộc với mà van vỉ cùng
閑住在朝在外官員剛柔相濟才長鞠獄置每刑員外三員,nhàn chú tại triều tại ngoại quan viên cương nhu tương tế tài trưởng cúc ngục trí mỗi hình viên ngoại tam viên
至後謀事不密肆屍路傍,chí hậu mưu sự bất mật tứ thi lộ bàng
閉󰅒几越𠊛秦隔賒,Bấy nay kẻ Việt người Tần cách xa
嚴陵㐌買都排,nghiêm lăng đã mấy đua bày
𠬠丐,một cái
香花供𫀅群年討,hương hoa cúng xem còn nên thảo
直浪明燶呐󱮤𨦬𧋆埃用劍鐄𬈋支,trực rằng minh nóng nói ngang giết ruồi ai dụng kiếm vàng làm chi
𡶀箕埃㙮麻高滝箕𣷭怒埃陶麻溇,núi kia ai đắp mà cao sông kia bể nọ ai đào mà sâu
船輕船里珥世和卞,thuyền khinh thuyền lái nhẹ thay hoà bền
𨔍之國色天才沛緣,Lạ gì quốc sắc thiên tài phải duyên
况吏榜春初占特,huống lại bảng xuân sơ chiếm được
𪮽󱎶𠫾𨔈,dắt trẻ đi chơi
埃曾半得麻𡎢󰆀猪,ai từng bán được mà ngồi chợ trưa
傷喂𫽄沛娘翹於低,Thương ôi Chẳng phải nàng Kiều ở đây
下令各依圖次而退,hạ lệnh các y đồ thứ nhi thoái
二月二十四日帝傳位于皇太子晃遜居北宫,nhị nguyệt nhị thập tứ nhật đế truyền vị vu hoàng thái tử hoảng tốn cư bắc cung
都又無知体者故也,Đô hựu vô tri thể giả cố dã
時漏下三皷上皇睡熟驚起以為賊范御营,Thời lậu hạ tam cổ Thượng hoàng thuỵ thục kinh khởi dĩ vi tặc phạm ngự doanh
當時乘史筆者不揆諸理從而書于𠕋也,đương thời thừa sử bút giả bất quỹ chư lí tòng nhi thư vu sách dã
在位二年餘,Tại vị nhị niên dư
六月免黎受於天牢,Lục nguyệt miễn Lê Thụ ư Thiên Lao
己亥十年明成化十五年,Kỉ Hợi thập niên Minh Thành Hoá thập ngũ niên
維周奏駢駐軍峯州玩敵不進,duy chu tấu biền trú quân phong châu ngoạn địch bất tiến
蘭佳納招拠例,lan giai nộp cheo cứ lề
𢜝崇𠳚畧臺粧𨀈𠓨,sợ sùng gửi trước đài trang bước vào
夏六月明遣榮昌伯陳智來鎮守奉化府道會陳太冲塗山范玉皆聚眾起兵,Hạ lục nguyệt Minh khiển Vinh Xương Bá Trần Trí lai trấn thủ Phụng Há phủ Đạo Hội Trần Thái Xung Đồ Sơn Phạm Ngọc giai tụ chúng khởi binh
豆棚欄豆板,đậu bằng giàn đậu ván
𠄼𣈜𦣰病失情托寃,năm ngày nằm bệnh thất tình thác oan
俸空𩵜渃𫚳𡗶𠴊饒,bỗng không cá nước chim trời lỡ nhau
樸風流當澄年少,phác phong lưu đương chừng niên thiếu
擎天王薨,Kình Thiên Vương hoăng
𠄩翁𠻀傳也提買󰝂𣱆穆迻𧗱邱公,hai ông trò chuyện dã dề mới đem họ mục đưa về khâu công
𧡊魔𧡊鬼払𦄺繚𤽗,thấy ma thấy quỷ chàng ràng trêu ngươi
及僚丁父憂回家守制多行悖理不法有訟到衙門名實鞫得其状斷以公義謹啓論糾上,cập liêu đinh phụ ưu hồi gia thủ chế đa hành bột lí bất pháp hữu tụng đáo nha môn danh thực cúc đắc kì trạng đoạn dĩ công nghĩa cẩn khải luận kiểu thượng
𠦻󱚦情󰒂懞𣹓磾姅󰣻風波𨻫汲澎,lưng khoang tình nghĩa mong đầy đặn nửa mạn phong ba luống bập bềnh
之情生如此則妾之母子能免於難乎帝因下詔曰皇子天祚年雖幼冲乃是嫡子天下皆知宜嗣朕業太子天祿可封明道王,chi tình sinh như thử tắc thiếp chi mẫu tử năng miễn ư nan hồ đế nhân hạ chiếu viết hoàng tử thiên tộ niên tuy ấu xung nãi thị đích tử thiên hạ giai tri nghi tự trẫm nghiệp thái tử thiên lộc khả phong minh đạo vương
帝書解甲二字且戒之曰莫違父皇旨眾乃止,đế thư giải giáp nhị tự thả giới chi viết mạc vi phụ hoàng chỉ chúng nãi chỉ
咹𠋥󰑼埃咹𠋥󰑼些𩛜粓褐袄辰𫥨咹𠋥,ăn mày là ai ăn mày là ta đói cơm rách áo thì ra ăn mày
脉,mạch
渚涓退与模糊害民,chớ quen thói dữ mạc hồ hại dân
二月使臣阮國櫆阮公璧黎榮等還國,Nhị nguyệt sứ thần Nguyễn Quốc khôi Nguyễn Công Bích Lê Vinh đẳng hoàn quốc
兵部左侍郎陳中立翰林院檢討黎俊彦潘貴等奉命徃使如明國還朝順賫明帝勑回,binh bộ tả thị lang trần trung lập hàn lâm viện kiểm thảo lê tuấn ngạn phan quý đẳng phụng mệnh vãng sứ như minh quốc hoàn triều thuận tê minh đế sắc hồi
修𥹰固𨤰𨖲師具乞嘵座蓮怒𦲼麻,tu lâu có nhẽ lên sư cụ ngất nghểu toà sen nọ đó mà
緣雲𣋽㐌車𦀊朱払,Duyên Vân sớm đã se dây cho chàng
曰越中無足𭁈語,Viết Việt trung vô túc dữ ngữ
粓󱪳咹買茄𤋹𫯳醜𡢼醜仍󱡙𦓡𫅷,cơm hẩm ăn với cà kho chồng xấu vợ xấu những lo mà già
拱停蹺𨆷雷崔,cũng đừng theo đuổi lôi thôi
歐罕󰮂朝𠃣几頑,âu hẳn trong triều ít kẻ ngoan
󰑚惑奴𥙩樸𨔍態𡨧䊚牟撑牟覩牟𨨲,rối hoặc nô lấy vóc lạ thái tốt giồi màu xanh màu đỏ màu chì
余少讀書志於,Dư thiếu độc thư chí ư
膠鸞執䋦絲乘默㛪,Keo loan chắp nối tơ thừa mặc em
𥒥迻添𢭮𡬷煩,đá đưa thêm khảy tấc phiền
帝舜納其言而戒其所當戒此所以為大聖也,đế thuấn nạp kì ngôn nhi giới kì sở đương giới thử sở dĩ vi đại thánh dã
假𦖡假󱩟,giả điếc giả đui
隊番󰊄揨花掑,Đòi phen gió tựa hoa kề
蔑埋事情坤鬪,một mai sự tình khôn giấu
寶玺成命太師丁列奏告太廟,bảo tỉ thành mệnh thái sư đinh liệt tấu cáo thái miếu
𢚸貪钱𧵑排唐𬛒專,lòng tham tiền của bày đàng chữa chuyên
事中汧仁壽等觧屈打阮報黎悔等送京師以討賊敗衂故也,sự trung Nghiên Nhân Thọ đẳng giải Khuất Đả Nguyễn Báo Lê Hối đẳng tống kinh sư dĩ thảo tặc bại nục cố dã
締鉢,rế bát
拠冲册畧麻通,cứ trong sách lược mà thông
己酉二年明宣德四年春正月四日旨揮百官及京都,Kỉ Dậu nhị niên Minh Tuyên Đức tứ niên Xuân chính nguyệt tứ nhật chỉ huy bách quan cập Kinh Đô
绳半絲󰠲󰇾𦇒𬙛,thằng bán tơ đâu giở giói ra
捃穭,khuân lúa
南平王諸子各散設寨柵官属離拆人民憂惧乞出兵平定慶集等願爲先鋒刻日可取,Nam Bình Vương chư tử các tán thiết trại sách quan thuộc li sách nhân dân ưu cụ khất xuất binh bình định Khánh Tập đẳng nguyện vi tiên phong khắc nhật khả thủ
大臣󱳮𢠯𣈜店,đại thần lo lắng ngày đêm
會詔有司僃儀仗于靈光殿偕引使觀之,hội chiếu hữu ti bị nghi trượng vu linh quang điện giai dẫn sứ quan chi
冬十月初一日命文武大臣公侯大夫自三品以上薦舉賢才詔曰朕惟致治必在於得賢得賢必由於薦󰁮,Đông thập nguyệt sơ nhất nhật mệnh văn vũ đại thần công hầu đại phu tự tam phẩm dĩ thượng tiến cử hiền tài chiếu viết Trẫm duy trí trị tất tại ư đắc hiền đắc hiền tất do ư tiến cử
三月閲定軍伍,Tam nguyệt duyệt định quân ngũ
拯𪟽冲坦清󰡛蓝山𡗶㐌立茹户黎,chẳng ngờ trong đất thanh hoa lam sơn trời đã lập nhà họ lê
欺咹於𣅶𦋦𠓨,Khi ăn ở lúc ra vào
莫兵每戰輙敗不敢復進退守筆剛江營,Mạc binh mỗi chiến triếp bại bất cảm phục tiến thoái thủ Bút Cương giang doanh
及憲宗大漸文禮𭁈光弼受遺詔輔皇太子嗣位,Cập Hiến Tông đại tiệm Văn Lễ dữ Quang Bật thụ di chiếu phụ hoàng thái tử tự vị
体㝵𦣰帝别娄󰟨芇,Thấy người nằm ĐẤY biết sau thế nào
彩鸾倍且𨆢蹎,thể loan vội vã lui chân
𣴓𠳒魂𠞹𧖱醝,cạn lời hồn dứt máu say
酉牢𤭸㐌侶耒,Dẫu sao bình đã VỠ rồi
卞嚈󱛵𤤰處伮固悶𠊚邊西扵吏共庒,bèn ướm hỏi vua xứ nó có muốn người bên tây ở lại cùng chăng
朱咍奇吏﨤奇,cho hay kỳ lại gặp kỳ
巴南庄湄,ba năm chẳng mưa
時方七歲尊生母倚蘭元妃爲皇太妃嫡母上陽太后,Thời phương thất tuế tôn sinh mẫu Ỷ Lan nguyên phi vi Hoàng thái phi đích mẫu Thượng Dương thái hậu
打𪲝󱥰,đánh giường tre
賜武睿吳焕刘舒彦三名進士及第黎俊懋等十九名進士出身黎廷适等三十二名同進士出身,tứ vũ duệ ngô hoán lưu thư ngạn tam danh tiến sĩ cập đệ lê tuấn mậu đẳng thập cửu danh tiến sĩ xuất thân lê đình quát đẳng tam thập nhị danh đồng tiến sĩ xuất thân
芳餌枚摻底娄亇饒,phương nhĩ mồi thơm để lâu cá nhiều
由是而觀編集國史者屢至再四但未刊板頒布致傳録錯繆不䏻無亥豕魚魯之失,do thị nhi quan biên tập quốc sử giả lũ chí tái tứ đán vị khan bản ban bố trí truyền lục thác mậu bất năng vô hợi thỉ ngư lỗ chi thất
啌𫫤几唭共几説,khong khảy kẻ cười cùng kẻ thốt
節碎昆意𫔬𠁀㐌𢗃,tiết tôi con ấy muôn đời đã khuây
公以衛士不義遂殺之,Công dĩ vệ sĩ bất nghĩa toại sát chi
徐公貞唉𨑮分糊塗,Từ công riêng hãy mười phân hồ đồ
𡄎咍𬮙事󰑼𡗶,gẫm hay muôn sự là trời
盃台㝵君子,vui thay người quân tử
𩅹雪淫洟,mưa tuyết dầm dề
󰡏欺㭲梓㐌皮㝵揞,có khi gốc tử đã vừa người ôm
役爫拯歇時嗃󱇩𫣂,việc làm chẳng hết thì kêu láng giềng
姅簾𩄲吘𦊛務𦝄輸,Nửa rèm mây ngỏ bốn mùa trăng thâu
拱𠊛没會没船󰠳賒,Cũng người một hội một thuyền đâu xa
掉逐爫之𨻫辱因,chác chuộc làm chi luống nhọc nhằn
五月重光妃殂,ngũ nguyệt trùng quang phi tồ
係務𦬑花時車馭森合,hễ mùa nở hoa thời xe ngựa sum họp
𦎛娥永永苔蔥,gương nga vạnh vạnh đầy song
𢫝󱪑,đong thóc
時清使李楊等遣前路李唐胤趙光朂魏象賢等僃儀致祭,Thời Thanh sứ Lí Dương đẳng khiến tiền lộ Lí Đường Dận Triệu Quang Húc Nguỵ Tượng Hiền đẳng bị nghi trí tế
过程,quá trình
金甌,kim âu
嫌蒸造化拯常󰇾揚縁分呂廊主碎,hiềm chưng tạo hoá chẳng thường dở dang duyên phận lỡ làng chúa tôi
蓮房宝所磅𡏦𡔒𧍰,liên phòng bảo sở phẳng xây nền rồng
㗂寃㐌悶拍𡗶呌𨖲,Tiếng oan đã muốn vạch trời kêu lên
戊辰十年明崇元年,Mậu Thìn thập niên Minh Sùng nguyên niên
至蓬莪羅皚生,Chí Bồng Nga La Ngai sinh
油欺湄𫗄不平,Dù khi MƯA gió bất BÌNH
悲除𤯩托扵𢬣,Bây giờ sống thác ở tay
埃固䏾悶調奸惡自𧘇𠇮添扒𠳒之,ai có bụng muốn điều gian ác tự ý mình thêm bớt lời chi
原其所致則惟爾輔國政鄭𭫨乃祖乃父後先同德匡持翼賛之功載在,Nguyên kì sở trí tắc duy nhĩ phụ quốc chính Trịnh Tráng nãi tổ nãi phụ hậu tiên đồng đức khuông trì dực tán chi công tải tại
令點閲軍噐欠鈌者以軍憲處治,lệnh điểm duyệt quân khí khiếm khuyết giả dĩ quân hiến xử trị
冬十月詔乂安演州軍民浚海西諸港,đông thập nguyệt chiếu nghệ an diễn châu quân dân tuấn hải tây chư cảng
苦𫶺群想郎𢀭𦬑捐,khó nghèo còn tưởng sang giàu nỡ quên
仁宗委之宥府出鎮䧺藩,nhân tông uỷ chi hựu phủ xuất trấn hùng phiên
縁恩,duyên ân
死生沛𡨹𥙩𠳒死生,Tử sinh phải giữ lấy lời tử sinh
李家族將孝肅侯李必見陣前死之,Lí gia tộc tướng Hiếu Túc hầu Lí Tất Kiến trận tiền tử chi
秩㝵哙出𧵑信,MẤT người GỌI chút của tin
帝諭云朕纔覽疏悉謂其畧經史而尚浮華無用之學極意煙何之表,đế dụ vân trẫm tài lãm sớ tất vị kì lược kinh sử nhi thượng phù hoa vô dụng chi học cực ý yên hà chi biểu
潔短名浪倒枯朱󱖮,khiết đoản danh rằng đẽo gỗ cho vuông
故帝𥘉政尤信任焉,cố đế sơ chính vưu tín nhiệm yên
冷㝵庄渚𭁈㝵庄咍,lành người chăng chớ dữ người chăng hay
信可信時疑可疑,tin khả tin thời ngờ khả ngờ
俸𥊛孱𡶀边賖𧡊𠊛牙眼󰞺那妙楊,bỗng trông sườn núi bên xa thấy người nhã nhặn nết na dịu dàng
淬𠇮擧閣房圭,Xót mình cửa các phòng khuê
襖𧛊𤷱,áo rách mòn
惟君父之讐未殄而戎狄之虐孔殷,Duy quân phụ chi thù vị điển nhi nhung địch chi ngược khổng ân
復使奉御范布迎陳氏嗣四年,phục sử Phụng ngự Phạm Bố nghênh TRần thị Tự tứ niên
𫽄𢧚情畧󰒂𪢈,chẳng nên tình trước nghĩa sau
差衙俸𧡊𦊚皮㖔𡁞,sai nha bỗng thấy bốn bề xôn xao
埃𧗱𠴍啂坊𥋸𥊴,ai về nhắn nhủ phường nòi tói
聘𪟽𠳐𠰺包饒帝呈,Sính nghi vâng dạy bao nhiêu đấy chiềng
彼龍鋌以弟弑,bỉ long đĩnh dĩ đệ thí
宋人㓂邉我民罷於奔命盗賊漸起帝頗徇財貨羣臣多賣官鬻獄,Tống nhân khấu biên ngã dân bãi ư bôn mệnh đạo tặc tiềm khởi đế pha tuẫn tài hoá quần thần đa mại quan dục ngục
百鐘探覧路尋深屈計名名㐌姅𢆥,bách chung thăm lẳm lọ tìm thăm khuất kể rành rành đã nửa năm
時欽刑院郎中武有員外郎䏓廷科五人並辞疾不入試,thời khâm hình viện lang trung vũ hữu viên ngoại lang nguyễn đình khoa ngũ nhân tịnh từ tật bất nhập thí
拱庒𢀭麻拱庒𢀨,cũng chẳng giàu mà cũng chẳng sang
纇,lỗi
頃者外人侵入邊境虜畧人畜屡見馳奏戰守之效寂然無聞,Khoảnh giả ngoại nhân xâm nhập biên cảnh lỗ lược nhân súc lũ kiến trì tấu chiến thủ chi hiệu tịch nhiên vô văn
𫽄貪𪽞奇𬇚連,chẳng tham ruộng cả ao liền
封弟日燏為昭文王,Phong đệ Nhật duật vi Chiêu Văn vương
䧺王傳令船迻󰈫衛,hùng vương truyền lệnh thuyền đưa bắt về
全家共特荣󰡛,toàn gia cùng được vinh hoa
推忠翊運竭節宣力功臣都将節制各處水步諸營兼總内外平章軍國重事左相太尉長國公鄭松國望泰喬家庭文武,Suy trung dực vận kiệt tiết tuyên lực công thần Đô tướng Tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh kiêm Tổng nội ngoại bình chương quân quốc trọng sự Tả tướng Thái uý Trường quốc công Trịnh Tùng quốc vọng thái kiều gia đình văn vũ
頽墻敬天殿水溢二尺二寸,Đồi tường Kính Thiên điện thuỷ ải nhị xích nhị thốn
因耒山水𨄹戈,nhân rồi sơn thuỷ dạo qua
百日之外用青黑,bách nhật chi ngoại dụng thanh hắc
恬卦意拯固𠅜醜,điềm quẻ ấy chẳng có lời xấu
群埃拱動𢚸圭吟𠿯,còn ai cũng động lòng quê ngậm ngùi
佛前産固每圖金銀,Phật tiền sẵn có mọi đồ kim ngân
順帆率㐌景芙蓉,thuận buồm thoắt đã cảnh phù dung
枚𡢐油固包𣇞,Mai sau dù có bao giờ
鄰羅厭𠳨每𠳒浪牢奇於恪𠊛閉台,lân la ướm hỏi mọi lời rằng sao cả ở khác người bấy thay
󰜌行𫽄𠳨𫽄查,Hưng hành chẳng hỏi chẳng tra
外連水軍戰艦岸上兵象對壘未嘗一戰,Ngoại liên thuỷ quân chiến hạm ngạn thượng binh tượng đối luỹ vị thường nhất chiến
他忍𠲝吟唏渃呂,thà nhịn đói cầm hơi nước lã
㘇午怒持髙濕,vang ngõ nọ chày cao thấp
唋從𢪀買劍塘操𨆢,Dơ tuồng nghỉ mới kiếm đường tháo lui
𢢆𠇮𥒥󰞺鐄派,Thẹn mình đá nát vàng phai
𧚠襖,sống áo
官柱國拯特渚遣㝵逐排𤽗余生吘𥙩蒸意把珠,quan trụ quốc chẳng được chớ khiến người giục vời ngươi dư sinh ngỏ lấy chưng ý trả châu
浽圭擬󰜋𠄩調昂昂,Nỗi quê nghĩ một hai điều ngang ngang
欺空𢭮挭𡧲塘芇咍,khi không gẫy gánh giữa đường nào hay
𠊛﨤欺󰠃拱沕撝,người gặp khi cùng cũng vẩn vơ
定罪有差,định tội hữu sai
癸丑五年莫景曆六年明嘉靖三十二年帝移立行在于安場,Quý Sửu ngũ niên Mạc Cảnh Lịch lục niên Minh Gia Tĩnh tam thập nhị niên Đế di lập hành tại vu Yên Trường
十二月𠕋皇長子昑丘錦切為皇太子納興道王長女為太子妃,thập nhị nguyệt sách hoàng trưởng tử khâm khâu cẩm thiết vi hoàng thái tử nạp hưng đạo vương trưởng nữ vi thái tử phi
除些𨅌𣇊𦋦塲𠱊咍,chờ ta vài bữa ra trường sẽ hay
問曰汝何由在此汝諧倉卒伏地對曰臣以習𭓇誤在此耳,Vấn viết Nhữ hà do tại thử Nhữ Hài thương tốt phục địa đối viết Thần dĩ tập học ngộ tại thử nhĩ
取中格阮廷柱等六名,Thủ trúng cách Nguyễn Đình Trụ đẳng lục danh
帝曰卿等言雖善,đế viết khanh đẳng ngôn tuy thiện
定各鎮路文廟春秋二丁癸,Định các trấn lộ văn miếu xuân thu nhị Đinh Quý
生浪邂逅󰑼緣,sinh rằng giải cấu là duyên
初生催㐌仍恒支腮,sơ sinh thôi đã những hằng chia tay
䋦強𢵼󰖥扒𢬣,Mối càng VUỐT tóc bắt tay
停扒𢶿塘朱𤻻𢚸民,đừng bắt dọn đường cho mệt lòng dân
多閹割童男及𠬧各處銅錢驛送金陵,Đa yêm cát đồng nam cập thu các xứ đồng tiền dịch tống Kim Lăng
察身心煉性識,xét thân tâm rèn tính thức
包𣉹朱𤠲㧅花,bao giờ cho khỉ đeo hoa
日章謀誅季犛,nhật chương mưu tru quý li
別包謀斫𠫾𧗱低之,biết bao mưu chước đi về đây chi
𣷷柳買移船䢐月,bến liễu mới dời thuyền chở nguyệt
博楊傕㐌傕耒,bác dương thôi đã thôi rồi
朱些蒸丐管赭丐管赭固蒸𡨧𪹘焒,cho ta chưng cái quản đỏ cái quản đỏ có chưng tốt rờ rỡ
為國之忠百世之下猶可想也,Vi quốc chi trung bách thế chi hạ do khả tưởng dã
定勾訟外任令八内大行遣左僕射參知政事掌内密院事,Định câu tụng ngoại nhiệm Lệnh bát nội đại hành khiển tả bộc xạ tham tri chính sự chưởng nội mật viện sự
󰘇房扦日䋥毛,cửa phòng then nhặt lưới mau
家樓以觀之比天子幸廟泊寺之例,gia lầu dĩ quan chi tỉ Thiên tử hạnh miếu bạc tự chi lệ
𩃳𦎛𤇥𤍊𥪝萌,bóng gương lấp ló trong mành
崇侯招󰮗㤕車,sùng hầu chiu chắt xót xa
八月有無頼僞徒啸聚於永頼瑞英地方僣號應天,bát nguyệt hữu vô lại nguỵ đồ khiếu tụ ư vĩnh lại thuỵ anh địa phương tiếm hiệu ứng thiên
二十九日旨揮御前各軍五道諸衛軍鎮軍及省院局人各帶口粮用一箇月并戦袍噐甲等件限十一月十五日尽數就土分黜目習藝,nhị thập cửu nhật chỉ huy ngự tiền các quân ngũ đạo chư vệ quân trấn quân cập sảnh viện cục nhân các đái khẩu lương dụng nhất cá nguyệt tịnh chiến bào khí giáp đẳng kiện hạn thập nhất nguyệt thập ngũ nhật tận sổ tựu thổ phận truất mục tập nghệ
要求,yêu cầu
辛巳龍符元年宋徽宗佶建中靖國元年,tân tị long phù nguyên niên tống huy tông cát kiến trung tịnh quốc nguyên niên
吏圍𢧚𨕭蔭󰡎淹,lại vầy nên trên ấm dưới êm
尊母感聖夫人黎氏爲皇太后,Tôn mẫu Cảm Thánh Phu nhân Lê thị vi Hoàng thái hậu
典春尼信咳永空,đến xuân này tin hãy vắng không
如燶肝鉄如袍𢚸𣘈,Như nung gan sắt như bào lòng son
封次子元龍爲梁郡公,phong thứ tử nguyên long vi lương quận công
帝大喜議陞賞勳爵,Đế đại hỉ nghị thăng thưởng huân tước
皆庸才之主也,Giai dung tài chi chủ dã
麩殼補奏祉𪡔,phu xác vỏ trấu sảy ra
是夜彦自乘輕船先突入重䦕,thị dạ ngạn tự thừa khinh thuyền tiên đột nhập trùng quan
渃𨁝,nước vọt
𠰺浪夢兆據󰠲,dạy rằng mộng triệu cứ đâu
䀡耒吏遣𢚸恒㤕車,xem rồi lại khiến lòng hằng xót xa
𮎦㛪蓮馭衝𣈙󱚢营,anh em lên ngựa xông rày vào dinh
𣜾雙尼怒迻𫈜𧁵,chửa xong nơi nọ đưa trầu vỏ
時强盗𥘉起名文慶者為盗𣁰有稱捕得强盗一人送官謂是文慶,Thời cường đạo sơ khởi danh Văn Khánh giả vi đạo đẩu Hữu xưng bổ đắc cường đạo nhất nhân tống quan vị thị Văn Khánh
太宗文皇帝立經陳紀奠國势於金湯端本洪源深仁厚澤,Thái Tông Văn Hoàng Đế lập kinh trần kỷ điện quốc thế ư kim thang đoan bản hồng nguyên thâm nhân hậu trạch
胡公体󰘚殷勤𠳨𠻃,Hồ công thấy mặt ân cần hỏi han
悲󱤗別𢪀爫牢塘󰅹𧼋抒塘󰅹𬟥湯,bây chừ biết nghĩ làm sao đường nào chạy chữa đường nào thuốc thang
夫人𠸦斫拱牟,phu nhân khen chước cũng mầu
𤽗宗鷟謨𨢇啅𦧘蒸𥪞船淬祭𦷾麻𪠞,ngươi tông thốc mua rượu chác thịt chưng trong thuyền rót tế đấy mà đi
守度𨿽無學問然才畧,Thủ Độ tuy vô học vấn nhiên tài lược
拔苗擼󰏷挭迻𡏡連,bạt miêu nhổ mạ gánh đi ruộng liền
𠄩蹎蹅𫴋能能𢩮,hai chân đạp xuống năng năng nhắc
󱧔溪渃洟𢱖蓝岩,lạch khe nước rỉ mó lam nham
󰜋𠀲羅𠇖壳﨤回顛捐從󱀄劍咹立業,một đứa là bợm xác gặp hồi đen quen tuồng cũ kiếm ăn lập nghiệp
九霄永北辰高,cửu tiêu vắng bắc thần cao
𢚸群𠳚盎𩄲鐄,Lòng còn gửi áng mây vàng
六月節制鄭松督兵過蘇歷江至仁睦橋駐兵射堆處,lục nguyệt tiết chế trịnh tùng đốc binh quá tô lịch giang chí nhân mục kiều trú binh xạ đôi xứ
襘𫄉𫽄𣟮朋襘頭𢬣,gối lụa chẳng mềm bằng gối đầu tay
賜賈槖中装直千金,tứ giả thác trung trang trực thiên kim
防欺焠𩈘𫞡頭忌埃,phòng khi sốt mặt váng đầu cậy ai
清閑案冊矣刁𢃄,thanh nhàn án sách hãy đeo đai
買咍事六雲仙,Mới hay sự Lục Vân Tiên
修󰑼檜福情󰑼𦀊寃,Tu là cội phúc tình là dây oan
光啓直入房内亦不為起,quang khải trực nhập phòng nội diệc bất vi khởi
云仙𣃣𨀈蹎𦋦,vân tiên vừa bước chân ra
汝勾重󰒂輕財,nhớ câu trọng nghĩa khinh tài
瓦甕子羅丐𧎷,ngõa ủng tử là cái sò
夏四月十三日准期番給奉錢令,hạ tứ nguyệt thập tam nhật chuẩn kì phiên cấp phụng tiền lệnh
󰂇生󰡏𢼂𢀭𢀨,ví sinh có số giàu sang
絖𢶢,quang gióng
󰘚𥚆埃乃調󰟹,Mặt nhìn ai nấy đều kinh
台丁梨握大權封丁皇后蓮殿正宫,thay đinh lê ác đại quyền phong đinh hoàng hậu lên đền chính cung
蒸欺王室幼冲,chưng khi vương thất ấu xung
後之使占城不拜國主自汝諧始,Hậu chi sứ chiêm Thành bất bái quốc chủ tự Nhữ Hài thuỷ
定奏章失格事例如字行髙下及點污枝類從翰林院侍毒兼東閣大𭓇士申仁忠之奏也,định tấu chương thất cách sự lệ như tự hành cao hạ cập điểm ô chi loại tòng hàn lâm viện thị độc kiêm đông các đại học sĩ thân nhân trung chi tấu dã
風雲爲之變色日月惨以無光,phong vân vi chi biến sắc nhật nguyệt thảm dĩ vô quang
李叔献既受命而斷割貢献,Lí Thúc Hiến ký thụ mệnh nhi đoạn cát cống hiến
詔諸賣田池不得倍錢還贖違者有罪,Chiếu chư mại điền trì bất đắc bồi tiền hoàn thục vi giả hữu tội
高上,cao thượng
𣳔秋如󰋞干愁,Dòng thu như XỐI cơn sầu
預怒固堆󰅹固怛核箕筭旦吏筭都,dợ nọ có đôi nào có đứt cây kia toan đắn lại toan đo
𧗱珠𢵼玉易它如󱉁,vể châu vớt ngọc dễ đà như chơi
占主茶全以憂悖成疾至是死,Chiêm chủ Trà Toàn dĩ ưu bội thành tật chí thị tử
一士王之時雖有守任然王以諸侯當國國人皆呼爲王守任徒爲虚設而王之貴重威服百蠻不下趙武後代追封王爵故表而出之𭁈諸王同,nhất sĩ vương chi thời tuy hữu thú nhiệm nhiên vương dĩ chư hầu đương quốc quốc nhân giai hô vi vương thú nhiệm đồ vi hư thiết nhi vương chi quý trọng uy phục bách man bất hạ triệu vũ hậu đại truy phong vương tước cố biểu nhi xuất chi dữ chư vương đồng
娘呌阻胣闭除,nàng kêu trở dạ bấy chừ
𪬫些𥙩意𤤰哿干烝眉,ấy ta lấy ý vua cả can chưng mày
簮𤘋󱖧𥮋玳瑁,trâm ngà quạt thẻ đồi mồi
祐軰果才耶不以后父故用之可也,Hựu bối quả tài da Bất dĩ Hậu phụ cố dụng chi khả dã
梭迻𣈗𣎃󰖁𣭻𠊛𠁀審卒戈牟春撑,thoi đưa ngày tháng ruổi mau người đời thấm thoắt qua màu xuân xanh
盖宋商客見我越民刺龍文於身謂海蛟畏龍文遭風舟沉交不敢犯故目曰采龍也,Cái Tống thương khách kiến ngã Việt dân thích long văn ư thân vị hải giao uý long văn tao phong chu trầm giao bất cảm phạm cố mục viết Thái long dã
十月清華瑞原安定地方地震五十餘里,thập nguyệt thanh hoa thuỵ nguyên yên định địa phương địa chấn ngũ thập dư lí
降黎銀女惠妃日麗為修容,Giáng Lê Ngân nữ Huệ phi Nhật Lệ vi Tu Dung
𫽄朋𠬠𣅶𥪸𧵆𠊛頑,chẳng bằng một lúc đứng gần người ngoan
嫌󰮃主饋渚和固埃,hiềm trong chủ quỹ chửa hoà có ai
𢚸𥢆払𨻫劳刀矧蜍,Lòng riêng chàng luống lao đao thẫn thờ
漂枚之敢情𦝄𩙌蒲柳傕亭分蒙萌,phiếu mai chi dám tình trăng gió bồ liễu thôi đành phận mỏng manh
丐鵒𣵰𤂬戈𤀖碎渚𥙩奴奴頺𥙩碎,cái cốc lặn lội qua ngòi tôi chưa lấy nó nó đòi lấy tôi
空如固固如空,không như có có như không
迻簮払吏𬈋䁩,đưa trâm chàng lại làm ngơ
𩛄三乘本㐌渚滇,bánh tam thừa vốn đã chứa chan
箕埃虚海船漁隐,kìa ai hơ hải thuyền ngư ẩn
別󰠲󰅹坦󰅹𡗶,biết đâu nào đất nào trời
之子也,chi tử dã
丐𤙭吸,cái bò cạp
𥘷五陵招賞,trẻ ngũ lăng gieo thưởng
柳蒲命𡨹𥙩𠇮朱咍,Liễu bồ mình giữ lấy mình cho hay
餒尼𠸠別󰟯尼𠰚辰𠓀傕停於丕衝,nỗi này ví biết dường này nhỉ thì trước thôi đành ở vậy xong
昆󰦓敢𠳚𠳒尼,con đâu giám gửi lời này
傳英宗吏󱚢茹𪧚󱠢,truyền anh tông lại vào nhà giữ ngôi
賜黎公朝爵拨郡公譚景提爵進郡公阮如珪爵覇郡公,tứ lê công triều tước bạt quận công đàm cảnh đề tước tiến quận công nguyễn như khuê tước bá quận công
勑諭賴部官阮如堵阮善等去年汝受杜不没属托尔奏乞爲北平衛總知朝議諠騰尔乃奏乞不没以總兵衛致事其爲奸太甚,Sắc dụ Lại bộ quan Nguyễn Như Đổ Nguyễn Thiện đẳng khứ niên nhữ thụ Đỗ Bất Một thuộc thác nhĩ tấu khất vi Bắc Bình vệ Tổng tri triều nghị huyên đằng nhĩ nãi tấu khất Bất Một dĩ tổng binh vệ trí sự kì vi gian thái thậm
春二月選民間女十二人入後,Xuân nhị nguyệt tuyển dân gian nữ thập nhị nhân nhập hậu
卧朝不君弑兄虐眾以火焦刀鋸而爲刑以木杪水牢而為獄溺乱女色伐性傷生雖欲不亡其可得乎盖大行之興,Ngoạ Triều bất quân thí huynh ngược chúng dĩ hoả tiêu đao cứ nhi vi hình dĩ mộc diểu thuỷ lao nhi vi ngục nịch loạn nữ sắc phạt tính thương sinh tuy dục bất vong kì khả đắc hồ Cái Đại Hành chi hưng
庒𤷍庒󱩎只香香,chẳng gầy chẳng béo chỉ nhàng nhàng
温潤經易𠇍𢆥,ôn nhuần kinh dịch mấy năm
惑未有盡信猶且閉城拒守,hoặc vị hữu tận tín do thả bế thành cự thủ
陞山寄侯秩知諒州軍事賜昌爵大僚𤤻,Thăng Sơn ký hầu trật tri Lạng Châu quân sự tứ Xương tước Đại liêu ban
𰿘業朗安閑體性,muôn nghiệp sáng an nhàn thể tính
礼常㐌院𠬠𠄩,Lễ thường đã VẸN một hai
󱝝呌咟住𬛀昆役之急急奔奔𧼋𢙇,cả kêu bớ chú cõng con việc chi gấp gấp bon bon chạy hoài
城楼焒𤈜,thành lâu lửa cháy
門閾額㪯北昂󰑼包,môn vực ngạch cửa bắc ngang ra vào
濁如渃𤂬買沙姅潙,đục như nước suối mới sa nửa vời
呌浪柴法𠲝𠊚世间,kêu rằng thầy pháp dối người thế gian
𠓨厨些仕論盘󰠃饒,vào chùa ta sẽ luận bàn cùng nhau
世興為賊所擒子平引軍還,Thế Hưng vi tặc sở cầm Tử Bình dẫn quân hoàn
󰟀𥪞䋦㐌𠽖娘急𦋦,Buồng trong mối đã giục nàng kíp ra
漢悉封爲列侯,Hán tất phong vi liệt hầu
二月明總兵豐城侯李彬𭛁疽死,Nhị nguyệt Minh Tổng binh phong thành hầu Lí Bân phát thư tử
母指阮丐哿世,mẫu chỉ ngón cái cả thay
固軒揽翠󰞺鐄渚派,Có hiên Lãm thuý nét vàng chưa phai
老洳浡渃拱欣,làu như bột nước cũng hơn
差軍人捕吳陛於安阜山陛眾迯散,sai quân nhân bổ ngô bệ ư yên phụ sơn bệ chúng đào tán
𠳨浪像𧘇像之,Hỏi rằng Tượng ấy tượng chi
令旨,Lệnh chỉ
七里不及戦死,Thất Lí bất cập chiến tử
鶯呐幽於燕呐幽於,oanh nói u ơ yến nói u ơ
𢴑𢬣倍逴𠓨茹,dắt tay vội rước vào nhà
花油扡𦑃𦲿群撑𣘃,Hoa dù rã cánh là còn xanh cây
曲承美遣使求節鉞於梁,khúc thừa mĩ khiển sứ cầu tiết việt ư lương
𦖑信如楽𣳔涞,Nghe tin NGƠ NGÁC rụng rời
奴㝹春吏朋願󱀄,no nao xuân lại bằng nguyền cũ
於是,Ư thị
𬂙𦋦𦰟𦹵𦲿核,Trông ra ngọn cỏ lá cây
所以惠民,sở dĩ huệ dân
太學生四十八名出身有差,Thái học sinh tứ thập bát danh xuất thân hữu sai
遣牙校費崇德如宋,khiển nha hiệu phí sùng đức như tống
特吟哦乙舍吟哦,được ngâm nga ắt sá ngâm nga
雲仙払於󰋞鐄固咍,vân tiên chàng ở suối vàng có hay
又有都校羅行恭都校猶言都將久專府政麾下精兵二千都護中軍纔嬴兵數百,hựu hữu đô hiệu la hành cung đô hiệu do ngôn đô tướng cửu chuyên phủ chính huy hạ tinh binh nhị thiên đô hộ trung quân tài doanh binh sổ bách
㕵渃󰣡热去血散,uống nước thời nhiệt khử huyết tan
𡎥仍抵奴󰭼分𤵺湥󰋇吝𢯏藕離絲,ngồi dưng để nó lấy phần dại dột mấy lần bẻ ngó lìa tơ
壬戌詔免貶黜者一百三十人,nhâm tuất chiếu miễn biếm truất giả nhất bách tam thập nhân
尋㛪如体尋𪀄𪀄咹𪤄北𠫾尋𪤄東,tìm em như thể tìm chim chim ăn bãi bắc đi tìm bãi đông
拱󰑼吕𠬠啉𠄩,Cũng là lỡ một lầm hai
𨉟𤷍𦛋運襖𦁣,mình gầy cật vận áo go
恩如宋報聘仍言占城人蒲羅遏率其族百餘人内附,Ân như Tống báo sính nhưng ngôn Chiêm Thành nhân Bồ La Át suất kì tộc bách dư nhân nội phụ
先是人宗殯宫權安延賢殿,tiên thị nhân tông tấn cung quàn an diên hiền điện
他如吳免阮令喬表本是宦官之臣其死宜矣嗚呼楊䧺投閣非不忠且義而臣莽之罪難逃,Tha như Ngô Miễn Nguyễn Lệnh Kiều Biểu bản thị hoạn quan chi thần kì tử nghi hĩ Ô hô Dương Hùng đầu các phi bất trung thả nghĩa nhi thần Mãng chi tội nan đào
秦銀𨅸椊除𥹰,tần ngần đứng suốt giờ lâu
𣋚𫢩庒別𣋚芇,hôm nay chẳng biết hôm nào
哭嘆坤掣事情,Khóc than khôn xiết sự tình
𢀲𦋦威𢀲碎停分碎,Lớn ra uy lớn tôi đành phận tôi
然艨艟粮船皆沉溺無一人生還者,nhiên mông đồng lương thuyền giai trầm nịch vô nhất nhân sinh hoàn giả
󰕛意默𤽗󰏙點撰,chúng ấy mặc ngươi xem điểm chọn
春二月宋帝遣交州刺史檀和之討林邑,Xuân nhị nguyệt Tống Đế khiển Giao Châu Thứ sử Đàn Hoà Chi thảo Lâm Ấp
講素得傳家文武任獨當監國元良,giảng tố đắc truyền gia văn vũ nhậm độc đương giám quốc nguyên lương
貝欺塊𬮌𢴑情𫽄蹺,Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo
文巧可等乘勝縱兵擊之大破於冷水溝丹舍斬首萬餘級獲人馬各千餘陷溺溪澗者不可勝計,văn xảo khả đẳng thừa thắng túng binh kích chi đại phá ư lãnh thuỷ cấu đan xá trảm thủ vạn dư cấp hoạch nhân mã các thiên dư hãm nịch khê giản giả bất khả thắng kể
紀,kỷ
牛欄󰑼󱕖𬌥,ngưu lan là chuồng trâu
𧯄割據,hang cắc cớ
中丞裴擒虎奏顯不避權勢可為風,trung thừa bùi cầm hổ tấu hiển bất tị quyền thế khả vi phong
󰝡大󰕛多正南,đem đại chúng đi chính nam
信鴈刎𦲿詩排,Tin nhạn vẩn lá thơ bài
細府天長杜宜𢭗共伴𬟗󰑼𠊛禅師,tới phủ thiên trường đỗ ngơi nương cùng bạn cũ là người thiền sư
哙探屡奴群仃尼芇,hỏi thăm lũ nó còn dừng nơi nao
及官軍失利舟師皆散王欲從山脚行,cập quan quân thất lợi chu sư giai tán vương dục tòng sơn cước hành
六月帝自應豊行宫幸蓩仁行宫入内常侍中丞牟俞都奉㫖宣示内外臣僚曰黄龍見于行宫之秘殿惟宫女宦官見之,Lục nguyệt đế tự Ứng Phong hành cung hạnh Lí Nhân hành cung Nhập nội thường thị trung thừa Mâu Du Đô phụng chỉ tuyên thị nội ngoại thần Liêu viết Hoàng long hiện vu hành cung chi bí điện duy cung nữ hoạn quan kiến chi
𥴙踈踈𠄩㯲竹床㙮㙮蔑㘨香,giậu thưa thưa hai khóm cúc giường thấp thấp một nồi hương
儈頭淪𫴋𠃅茹󰟩咮吏罪平𠀧焒燶,cúi đầu luồn xuống mái nhà giấm chua lại tội bằng ba lửa nồng
抶𨉞抪桧捍𧚟𢮿工𫤡拙蹎潭蹎超為老𢯢𢲲双每役,thắt lưng bó củi xắn váy quai cồng loẹt xoẹt chân đăm chân chiêu vì lão sửa sang xong mọi việc
班𣈗群𢠼𠫾𨔈,ban ngày còn mải đi chơi
亇溪𦗏偈頭魚咢,cá khe lắng kệ đầu ngơ ngác
𧗱𡢐空特𢷮台󰕟󰅹,về sau không được đổi thay chữ nào
傳朱藁葬遺形边滝,Truyền cho kiểu táng di hình bên sông
二十七日升祔母昭仁弘懿皇太后于東京太廟明德宫,Nhị thập thất nhật thăng phụ mẫu Chiêu Nhân Hoằng Ý Hoàng thái hậu vu Đông Kinh Thái Miếu Minh Đức cung
秀󰜏拱馬监生,Tú bà CÙNG Mã Giám sinh
通好天下晏然傳祚求世可見其有帝王之畧,thông hảo thiên hạ yến nhiên truyền tộ cầu thế khả kiến kì hữu đế vương chi lược
賊臣范屯潘般陳陵莊及狗彘三百餘人夜敢梯墻盗透如入無之境,tặc thần phạm đồn phan ban trần lăng trang cập cẩu trệ tam bách dư nhân dạ cảm thê tường đạo thấu như nhập vô chi cảnh
身菩提𢚸明鏡牌拁𩈘壁行廊,thân bồ đề lòng minh kính bài giơ mặt vách hành lang
𠦳𫷜埃固𠸦兜黄巢,Nghìn năm ai có khen đâu Hoàng Sào
󰟀空底妬㝵賒渚米,buồng không để đó người xa chưa về
共饒吏祝󱋓瓊交歡,Cùng nhau lại chuốc chén quỳnh giao hoan
茹㕑功役拱𧀟,nhà chùa công việc cũng đầy
件𣍊所廵無所使欺辰柴數𣅶柴良,kiện hết sở tuần vô sở sứ khi thì thầy số lúc thầy lang
占城掠化州人,Chiêm Thành lược Hoá châu nhân
恄饒計𡢻計𡅧饒𫥨,ghét nhau kể nợ kể nần nhau ra
執功拱固𠳒娘買𢧚,Giúp công cũng có lời nàng mới nên
越王腰唒󱙻𦉼杲娘,việt vương yêu dấu tên là cảo nương
𢵼𡽫賒󰌺𦝄𧵆扵終,VỆT non xa tấm trăng gần ở CHUNG
子文献桂並封侯,Tử Văn Hiến Quế tịnh phong hầu
清沔人夜入殿中坐于竜椅命斬之,thanh miện nhân dạ nhập điện trung toạ vu long ỷ mệnh trảm chi
固朝風韻固朝清新,Có chiều phong vận có chiều thanh tân
娘户武𠸜羅設,nàng họ vũ tên là thiết
俸空謨󰞽職愁擬芇,Bỗng không mua não chuốc sầu nghĩ nao
楚王判畧凱鐄,sở vương phán trước ngai vàng
𤾓𢆥強塊㗂娘妯,nghìn năm càng khỏi tiếng nàng dâu
牟婵咹默㐌於𣘽𣙩,Màu thiền ăn mặc đã ưa nâu sồng
吀朱󰟼土󰜋堆噲󰑼荅底𥙩𠊛死生,xin cho tiện thổ một doi gọi là đắp để lấy người tử sinh
其維䄚應廢㱕母姓,Kì Duy Tào ưng phế quy mẫu tính
敢有故違明令誘求幼小之人圖遂奸計者以虚論,Cảm hữu cố vi minh lệnh dụ cầu ấu tiểu chi nhân đồ toại gian kế giả dĩ hư luận
偽信王缺名起兵㨿武崖使偽寕國公缺名将兵拒戦于太原,Nguỵ Tín Vương khuyết danh khởi binh cứ Vũ Nhai sử nguỵ Ninh quốc công khuyết danh tương binh cự chiến vu Thái Nguyên
尚子文將家属來降,Thượng tử Văn tương gia thuộc lai hàng
琮初爲御史,Tông sơ vi Ngự sử
吏󰝡各跡犯圖侯查,Lại đem các tích phạm đồ hậu tra
願陛下早攑賢嗣正位東宫以慰天下之望,Nguyện bệ hạ tảo cử hiền tự chính vị Đông cung dĩ uý thiên hạ chi vọng
𣘾幽𬚸𦛞蒲灰油󰭧膉󰜋捻茶艚󰜋唏,vai u thịt bắp bồ hôi dầu lông nách một nắm chè tàu một hơi
𨔍朱丐㳥傾城,Lạ cho cái sóng khuynh thành
事过埃考埃𣈙訟無証㨿披𫢩𤾓唐,sự qua ai khảo ai rày tụng vô chứng cớ bẻ nay trăm đường
関重,quan trọng
人德,nhân đức
𨱽,dài
場大斈,trường đại học
亇恧哿俸,cá nóc cả bụng
吀埃停𠬖𪽣荒,xin ai đừng bỏ ruộng hoang
計𢆥㐌𠀧𦊛隔演,kể năm đã ba tư cách diễn
𠊛悁景𫢋𨆁蹎擉,người quen cảnh phật chen chân xọc
二十七日上御敬天殿親策問以理数,Nhị thập thất nhật thượng ngự Kính Thiên điện thân sách vấn dĩ lí số
是歲立端慶元年乙丑科四年戊辰科進士題名二碑,thị tuế lập đoan khánh nguyên niên ất sửu khoa tứ niên mậu thìn khoa tiến sĩ đề danh nhị bi
高宗皇帝諱龍󰥤英宗第六子也其母杜氏皇后以政隆寳應十壹年癸巳五月二十五日誕生天感至寳二年󰀋立爲皇太子英宗崩遂登大寳在位三十五年壽三十八歲崩于聖壽宮刑政不明盗賊蜂起饑饉帝觀逰無度臻李家之業於是乎衰矣,Cao Tông Hoàng Đế Huý Long Trát Anh Tông đệ lục tử dã Kì mẫu Đỗ thị hoàng hậu dĩ Chính Long Bảo Ứng thập nhất niên Quý Tị ngũ nguyệt nhị thập ngũ nhật đản sinh Thiên Cảm Chí Bảo nhị niên sách lập vi hoàng thái tử Anh Tông băng toại đăng Đại Bảo tại vị tam thập ngũ niên thọ tam thập bát tuế băng vu Thánh Thọ cung hình chính bất minh đạo tặc phong khởi cơ cận Đế quan du vô độ trăn lí gia chi nghiệp ư thị hồ suy hĩ
辰事英䧺𠹛闭饒,thì sự anh hùng há bấy nhiêu
丐弹丐埝拯㐌事苦,cái đàn cái nậm chẳng đã sự khó
勑諭御史陳鷟阮文質等爾奏謂内臣阮書朱德大楊明封吳閼潘宗禎俱以近習受賂法司持平罪當誅死,sắc dụ ngự sử trần xác nguyễn văn chất đẳng nhĩ tấu vị nội thần nguyễn thư chu đức đại dương minh phong ngô át phan tông trinh cụ dĩ cận tập thụ lộ pháp ti trì bình tội đáng tru tử
󰋇才擛乱扶衰𢬣命時渚旦欺拂旗,mấy tài dẹp loạn phò suy tay mình thì chửa đến khi phất cờ
𥪞娘龍蒸斤都㐌拯固𥪞𠰘呐蒸沛庄亂單囉,trong nương long chưng cân đo đã chẳng có trong miệng nói chưng phải chăng loàn đan ra
扵是天下官員将士共迎敬恭至京師,Ư thị thiên hạ quan viên tướng sĩ cộng nghênh Kính Cung chí Kinh sư
樂皇太后居永寧宫即有娠,lạc hoàng thái hậu cư vĩnh ninh cung tức hữu thần
典書潘裏等奉勑書,điển thư Phan Lí đẳng phụng sắc thư
㺔㗢𤙭㗢𧳘㗢,voi rống bò rống hùm rống
敢曰施恩望報哉,Cảm viết thi ân vọng báo tai
卒,Tốt
吹𪻒客興𨑮分,xui lòng khách hứng mươi phần
無厨爫斫𠜯頭,vô chùa làm chước cạo đầu
𤑟牟冲玉𤽸牙,Rõ màu trong ngọc trắng ngà
而國峻未嘗與一人爵也,nhi quốc tuấn vị thường dữ nhất nhân tước dã
边沛,bên phải
𡥵𪅆奴𣵰𡥵𪂮奴󱗠,con le nó lặn con cò nó bay
󰝡朱󱋓茦𬑉連𤎜𦋦,ðem cho chén thuốc mắt liền sáng ra
十一月明遣行人郭濟朱弼等隨告哀使黎偉,thập nhất nguyệt minh khiển hành nhân quách tế chu bật đẳng tuỳ cáo ai sứ lê vĩ
太后曰且此恐其中有寃者,thái hậu viết thả thử khủng kì trung hữu oan giả
敬止率軍襲戦於江中,Kính Chỉ suất quân tập chiến ư giang trung
九月初六日明皇太子祐榶即位改明年為弘治元年是為孝宗,cửu nguyệt sơ lục nhật minh hoàng thái tử hựu đường tức vị cải minh niên vi hoằng trị nguyên niên thị vi hiếu tông
悶認麻𫽄敢認𨔍台,Muốn nhận mà chẳng dám nhận lạ thay
如引選則每遭四十人吏部先移咨各衙門端供應銓除者姓名公同科󰱑引選具奏取旨銓除,Như dẫn tuyển tắc mỗi tao tứ thập nhân Lại bộ tiên di tư các nha môn đoan cung ứng thuyên trừ giả tính danh công đồng khoa đài dẫn tuyển cụ tấu thủ chỉ thuyên trừ
副總兵兼承宣使司承宣使,phó tổng binh kiêm thừa tuyên sứ ti thừa tuyên sứ
雲浪姉拱𠽋唭,Vân rằng Chị cũng nực cười
且爲帝請立陳氏後于朝乃遣人賫前安南國王三世孫暠表乞立爲陳後,Thả vi đế thỉnh lập Trần thị hậu vu triều nãi khiển nhân tê tiền An Nam Quốc Vương tam thế tôn Cảo biểu khất lập vi Trần Hậu
渚,chưa
親王𤤻李祿上言傘圓山有白鹿,thân vương ban lí lộc thượng ngôn tản viên sơn hữu bạch lộc
桃僊㐌𤊰𢬣凡,Đào tiên đã bén tay phàm
帝及宣慈皇太后俱遇害,Đế cập Tuyên Từ hoàng thái hậu cụ ngộ hại
帆高撩𬆅𦑃耑提澄縣錫氷沔𣾼𨖅,buồm cao treo thẳng cánh suyền đè chừng huyện tích băng miền vượt sang
󰘚如藍覩,mặt như chàm đổ
蒸意校分固部固卒,chưng ấy hiệu phân có bộ có tốt
投,đầu
箕箕范蠡𠃅箕鎫,kìa kìa phạm lãi mé kia mom
爫朱苔墮拮頭拯𨖲,làm cho đày đoạ cất đầu chẳng lên
梁吏部尙書蔡樽以并姓無前賢除廣陽門郎,Lương Lại bộ Thượng thư Sái Tôn dĩ Tinh tính vô tiền hiền trừ Quảng Dương môn lang
課意類邪淫𢲣陵󰀑丕,thuở ấy loài tà dâm lung lăng lâu vậy
聖宗皇帝諱晃太宗適長子也母顯慈順天皇太后李氏因太宗夢上帝授以寶劎后遂有娠以天應正平九年庚子九月二十五日午時誕生尋立為皇太子太宗遜位遂𡸈大寶在位二十一年遜位十年壽五十一歲崩于仁壽宫塟裕陵,thánh tông hoàng đế huý hoảng thái tông thích trưởng tử dã mẫu hiển từ thuận thiên hoàng thái hậu lí thị nhân thái tông mộng thượng đế thụ dĩ bảo kiếm hậu toại hữu thần dĩ thiên ứng chính bình cửu niên canh tí cửu nguyệt nhị thập ngũ nhật ngọ thời đản sinh tầm lập vi hoàng thái tử thái tông tốn vị toại khởi đại bảo tại vị nhị thập nhất niên tốn vị thập niên thọ ngũ thập nhất tuế băng vu nhân thọ cung táng dụ lăng
僧時先倡碎吀續題,tăng thì tiên xướng tôi xin tục đề
帝常論在朝諸臣云朕有二失一曰政令施爲違道干󰕑二曰素尸在位擾乱天工,Đế thường luận tại triều chư thần vân Trẫm hữu nhị thất nhất viết chính lệnh thi vi vi đạo can dự nhị viết tố thi tại vị nhiễu loạn thiên công
𥺊𥻻,gạo nếp
悲勸󰋇浽𣎀尼𦝄高,Bi hoan mấy nỗi đêm CHẦY trăng cao
𢧚𫥨𢬣銃𢬣旗,nên ra tay súng tay cờ
初明人之入,Sơ Minh nhân chi nhập
季犛曰我志先定汝何言哉至是行之,quý li viết ngã chí tiên định nhữ hà ngôn tai chí thị hành chi
河東󰜋带渃冲漂朗蕩船情煮󰠱𣛨,hà đông một dải nước trong veo lãng đãng thuyền tình chở nặng chèo
厨𠸗,chùa xưa
軍莫兵驚會棄船登岸走散,Quân Mạc binh kinh hội khí thuyền đăng ngạn tẩu tán
度𡳤,đạc đo
武耿驛奏言作乱者,vũ cảnh dịch tấu ngôn tác loạn giả
未幾降為太子賓客,Vị cơ giáng vi Thái tử tân khách
因贈稷冕及松能松能無所考并爲關内侯,Nhân tặng Tắc Miện cập Tùng Năng Tùng Năng vô sở khảo Tịnh vi quan nội hầu
温潤經史底防𫥨詩,ôn nhuần kinh sử đề phòng ra thi
𨅹𨖲𠤆礒痗昌膮,trèo lên chớ ngại mỏi xương nhèo
又如朋友周晬落成等日邀請一一皆往,hựu như bằng hữu chu tối lạc thành đẳng nhật yêu thỉnh nhất nhất giai vãng
酉浪昌𤽸圭𠊛管兜,Dẫu rằng xương trắng quê người quản đâu
六失年間天下太平,Lục thất niên gian thiên hạ thái bình
文固𫨩柴㐌𫥨爫官輞條輞𧺀,văn có hay thầy đã ra làm quan võng điều võng thắm
𫽄戈童骨光扦,Chẳng qua đồng cốt quàng xiên
漢蒼造小釘船以擊占城預分思義以南至暹羅界板達郎黑白及沙離牙等地為州縣,Hán Thương tạo tiểu đinh thuyền dĩ kích Chiêm Thành dự phân Tư Nghĩa dĩ Nam chí Xiêm La giới Bản Đạt Lang Hắc Bạch cập Sa Li Nha đẳng địa vi châu huyện
𢖵𦋦,nhớ ra
憲宗睿皇帝位践禮行顯㢤謨承哉烈神傳聖繼矩襲䂓,hiến tông duệ hoàng đế vị tiễn lễ hành hiển tai mô thừa tai liệt thần truyền thánh kế củ tập quy
𠏲㐌俸圖伶醜熾怒固貪貪󰩄𧡊財,thợ đã vụng đồ rành xấu xí nó có tham tham vì thấy tài
󰟀冲尼浽主張扵茹,Buồng trong LẠI nỗi chủ trương ở nhà
明人覘知之以水軍犯鹹子䦕,Minh nhân xiêm tri chi dĩ thuỷ quân phạm Hàm Tử quan
敢嗔讀吏底推朱穷,dám xin đọc lại để suy cho cùng
令清華各縣社經兵漂散者許回本貫復業安居,lệnh thanh hoa các huyện xã kinh binh phiêu tán giả hứa hồi bản quán phục nghiệp an cư
因𢚸些旺執坤通,nhân lòng ta vướng chấp khôn thông
𫧣𪫶𣋀𫵈箕𠄼𠀧丐於方東,năm nắm sao mọn kia năm ba cái ở phương đông
仍𢜠󰠐𩵜渃縁󰡊,những mừng thầm cá nước duyên may
時擒󰱐送京監之後迯脱免,Thời cầm hoạch tống Kinh giam chi hậu đào thoát miễn
王世子鄭𭫨會文武百官于清池縣仁睦市論行軍務,Vương thế tử Trịnh Tráng hội văn võ bá quan vu Thanh Trì huyện Nhân Mục thị luận hành quân vụ
𠳒圭抇𢶒容𨱽,Lời quê nhặt gói dông dài
卑小而精勇亦得上充,Ti tiểu nhi tinh dũng diệc đắc thượng sung
刼尼緣㐌負緣,Kiếp này duyên đã phụ duyên
臺𦎛𤐝典𨁪䕯朱庒,đài gương soi đến dấu bèo cho chăng
外香水㗂魚永永喠㗅寬𢴿󱩫边江,ngoài hương thuỷ tiếng ngư văng vẳng giọng hò khoan chèo thẳng biên giang
𢚸些卞安𫴋,lòng ta bèn yên xuống
鬼哭調囂陣月鈄,quỷ khóc đìu hiu trận nguyệt tà
下羅衣,hạ la y
㗂𬷤嗃𠳗嘅哞㗂𠊛󰠳㐌𠃅𡢐𠰺扛,tiếng gà xao xác gáy mau tiếng người đâu đã mé sau dậy dàng
摺耀𦲿𬰅梗𪀄,Dập dìu lá gió cành chim
戊子唐憲宗純元和三年,Mậu Tí Đường Hiến Tông Thuần Nguyên Hoà tam niên
丿󰠲陣𩙌捲旗旦𣦍,phút đâu trận gió cuốn cờ đến ngay
福及情期知識,phúc gặp tình cờ tri thức
包󰘵椥𪱴底停蔑尼,bao nhiêu tre nứa để dành một nơi
周禮曰賊賢害民則伐之負固不服則侵之聖賢經世之言古今一律我國家混一區宇統御華夷虎落蛇,chu lễ viết tặc hiền hại dân tắc phạt chi phụ cố bất phục tắc xâm chi thánh hiền kinh thế chi ngôn cổ kim nhất luật ngã quốc gia hỗn nhất khu vũ thống ngự hoa di hổ lạc xà
覧卷畢又宣召優等進士入日光門親賜監别,lãm quyển tất hựu tuyên triệu ưu đẳng tiến sĩ nhập nhật quang môn thân tứ giám biệt
㝵窈窕几文章,Người yểu điệu kẻ văn chương
𡥵𠬠,con một
然自壬戌至癸未或六年一舉或五年一科而三年一科以是年丙戌爲始,nhiên tự nhâm tuất chí quý mùi hoặc lục niên nhất cử hoặc ngũ niên nhất khoa nhi tam niên nhất khoa dĩ thị niên bính tuất vi thuỷ
𩅹淫洟,mưa dầm dề
前吳王,tiền ngô vương
人帝奪起義兵削平明賊,nhân đế đoạt khởi nghĩa binh tước bình minh tặc
二月營城内號龍鳳城及重修國子監,Nhị nguyệt doanh thành nội hiệu Long Phụng thành cập trùng tu Quốc tử giám
左相國澄曰臣不怕戰但怕民心之從違耳,Tả tướng quốc Trừng viết Thần bất phạ chiến đản phạ dân tâm chi tòng vi nhĩ
九月十五日戌時月食,Cửu nguyệt thập ngũ nhật Tuất thời nguyệt thực
援𩄲𧿆㳥闭𣇞仕咍,vén mây dẫy sóng bấy giờ sẽ hay
黄知之率民攻殺之,Hoàng tri chi suất dân công sát chi
𦑃鹏欺趂󰜞賖嵩𩄲渚别𨖲󰑼旦兜,cánh bằng khi sấn gió xa tung mây chửa biết lên là đến đâu
綏因迁光紹帝于原頭,tuy nhân thiên quang thiệu đế vu nguyên đầu
𡦂同休碑𥮋𠦳冬,chữ đồng hưu bia thẻ ngàn đông
太師諒國公鄭檢及諸大臣等𬢱曰國不可一日無君,Thái sư Lượng quốc công Trịnh Kiểm cập chư đại thần đẳng nghị viết Quốc bất khả nhất nhật vô quân
参觀,tham quan
上下賛羡久之乃與靖國其父子兄弟之間和樂如此,Thượng hạ tán tạn cửu chi nãi dữ Tịnh Quốc kì phụ tử huynh đệ chi gian hoà lạc như thử
軍人疫癘十分之一,quân nhân dịch lệ thập phân chi nhất
慶元茹德先人,khánh nguyên nhờ đức tiên nhân
𠬠卢爲渃烏戈,Một lo vì nước Ô qua
蕙香𠶗𠽋󰜋茹,Huệ hương sực nức một nhà
芒句不孝㐌仃,mang câu bất hiếu đã đành
𣜾𧶭辰本群𨱽𧶭辰󱮂㐌蹺埃𠅎耒,chưa buôn thì vốn còn dài buôn thì vốn đã theo ai mất rồi
軍粮噐械皆没于賊,quân lương khí giới giai một vu tặc
曲󰠲奄爱春情,khúc đâu êm ái xuân tình
埃𥆂特些,ai nhằm được ta
十二月陳甫自元回言元帝遣太子鎮南王脱驩綱目作歡平章阿剌及阿里海牙等領兵托以假道征占城分道入冦,Thập nhị nguyệt Trần Phủ tự Nguyên hồi ngôn Nguyên đế khiến Thái tử Trấn Nam Vương Thoát Hoan Cương mục tác Hoan Bình Chương A Lạt cập A Lí Hải Nha đẳng lĩnh binh thác dĩ giả đạo chinh Chiêm Thành phân đạo nhập khấu
歆油固杜拱空𢧚耒,hâm dầu có đỗ cũng không nên rồị
牟脂粉漣羕乳娘西子,màu chi phấn trơn dường vú nàng tây tử
王甚喜以金盤盛之置盤殿上,Vương thậm hỉ dĩ kim bàn thịnh chi trí bàn điện thượng
冬十月占人㓂清化范古無命季犛将兵禦之,đông thập nguyệt chiêm nhân khấu thanh hoá phạm cổ vô mệnh quý li tương binh ngự chi
匡扶國難則,khuông phù quốc nạn tắc
数,số
矯󱏹船㐌𦋦潙,kiều buồm thuyền đã ra vời
咍思洒拜裴倍怛尾工皿,hai tay sải phẩy phủi bụi đất vấy trong miệng
選天下淑女充宫人,Tuyển thiên hạ thục nữ sung cung nhân
國而無此則中夏而夷狄人而無此則衣裳而禽犢,quốc nhi vô thử tắc trung hạ nhi di địch nhân nhi vô thử tắc y thường nhi cầm độc
眾些柴仕分闲,chúng ta thầy sãi phận hèn
聖宗奇愛之,thánh tông kì ái chi
其造宫殿也則以金銀而裝,kì tạo cung điện dã tắc dĩ kim ngân nhi trang
丿󰦓𠫾﨤信茄󰝂书,phút đâu đi gặp tin nhà đem thư
韶溪伯吳恕作亂伏誅,Thiều Khê bá Ngô Thứ tác loạn phục tru
益稷曰汝無乃昭道王家書兒耶昭道王名光昶太宗󰱃子盖稷同母兄代乏曰時事變遷代乏素為昭道王書兒今為使者亦如平章初為帝子今反為降虜人也,Ích Tắc viết Nhữ vô nãi Chiêu Đạo vương gia thư nhi gia Chiêu Đạo Vương danh Quang Xưởng Thái Tông thứ tử cái Tắc đồng mẫu huynh Đại Phạp viết Thời sự biến thiên Đại Phạp tố vi Chiêu Đạo Vương thư nhi kim vi sứ giả diệc như Bình chương sơ vi Đế tử kim phản vi hàng lỗ nhân dã
至是司㓂鄭克復始請以軍民鄕貢維謙等充監生而生徒中鄕貢反不得入國子監,chí thị tư khấu trịnh khắc phục thuỷ thỉnh dĩ quân dân hương cống duy khiêm đẳng sung giám sinh nhi sinh đồ trúng hương cống phản bất đắc nhập quốc tử giám
昭靈皇太后宴羣臣於別殿謂之曰當今先帝賔天嗣皇幼冲占城失禮北人㓂邉,chiêu linh hoàng thái hậu yến quần thần ư biệt điện vị chi viết đương kim tiên đế tấn thiên tự hoàng ấu xung chiêm thành thất lễ bắc nhân khấu biên
第四塲策一道經史時務中出題限一千字,Đệ tứ trường sách nhất đạo kinh sử thời vụ trung xuất đề hạn nhất thiên tự
󰝂𠇮𠫾補戰場如空,ĐEM mình đi bỏ chiến trường như không
昏彙󰵅𩈘,hôn vựng chóng mặt
𪀄𩹹麻𠰉蒲𪇌,chim chích mà trêu bồ nông
若銀税例十成色花銀六千一百二十五两九钱八分,nhược ngân thuế lệ thập thành sắc hoa ngân lục thiên nhất bách nhị thập ngũ lưỡng cửu tiền bát phân
青池縣安沿社地分珥河夜涸一克餘至有秉燭捕魚者,Thanh Trì huyện Yên Duyên xã địa phận Nhĩ Hà dạ hạc nhất khắc dư chí hữu bỉnh chúc bộ ngư giả
𢖖󰑼吏特𪯵󱚧共饒,sau là lại được vuông tròn cùng nhau
漢蒼令各鎮源頭納樁木,Hán Thương lệnh các trấn nguyên đầu nạp thung mộc
咹𪰛羮𩵜渚枯刊,ăn thì canh cá chớ khô khan
以内常侍杜元善爲參知政事守清化府御厙書家范信爲員外郎,Dĩ Nội thường thị Đỗ Nguyên Thiện vi Tham tri chính sự thú Thanh Hoá phủ Ngự khố thư gia Phạm Tín vi Viên ngoại lang
彼之信使我則厚遺而遺還我之介臣彼則,bỉ chi tín sứ ngã tắc hậu di nhi di hoàn ngã chi giới thần bỉ tắc
可勝痛哉,Khả thắng thống tai
霂淡襖麻侯㲸,móc đẫm áo mà hầu ướt
󱪞卞挭渃󰡎沉麻𨖲,xuống bèn gánh nước dưới chằm mà lên
於是付下廷臣鞠問盡得其状,ư thị phó hạ đình thần cúc vấn tận đắc kì trạng
陳寶𭁈左右巡哨副將軍阮景清󰱇取左右巡哨二營其軍匠人強壮志願者每營定六百名該一千二百量取列營噐械粮儲前徃征西將軍黎壽域營,trần bảo dữ tả hữu tuần tiếu phó tướng quân nguyễn cảnh thanh tuyển thủ tả hữu tuần tiễu nhị doanh kì quân tượng nhân cường tráng chí nguyện giả mỗi doanh định lục bách danh cai nhất thiên nhị bách lượng thủ liệt doanh khí giới lương trữ tiền vãng chinh tây tướng quân lê thọ vực doanh
油咍益𠇮,dầu hay ích mình
初帝即位上仁宗之尊號稱宣慈之徽號,Sơ đế tức vị thượng Nhân Tông chi tôn hiệu xưng Tuyên Từ chi huy hiệu
帝以石室兵拒之捉得維岳,đế dĩ thạch thất binh cự chi tróc đắc duy nhạc
春𠕋御女爲順貞夫人,xuân sách ngự nữ vi thuận trinh phu nhân
状元鉆骨突耒,trạng nguyên chém cốt đột rồi
然乘亂用杜英翰計圍都護府守任官病子乃入居府治未正位號尋沒其子始尊以王爵故微之也,Nhiên thừa loạn dụng Đỗ Anh Hàn kế vi Đô hộ phủ thú nhiệm quan bệnh tử nãi nhập cư phủ trị vị chính vị hiệu tầm một kì tử thuỷ tôn dĩ vương tước cố vi chi dã
矇奴拱𫨩如𡥵𦟷𦢞,trông nó cũng hay như con bòi lõ
𦰟畑𬖉𧡊帳螢吃囂,Ngọn đèn trông thấy trướng huỳnh hắt hiu
雙䐗曾典共昆羅誕尼𢴑揞丕,song chửa từng đến cùng con là đản này dắt ôm vậy
曰书𠬠幅吲󰠃云仙,viết thư một bức dặn cùng vân tiên
𫔳行奔半朱枚,Cửa hàng buôn bán cho may
帝命殺挺之等于東河坊三岐路以挺之,Đế mệnh sát Đĩnh Chi đẳng vu Đông Hà phường Tam Kì lộ dĩ Đĩnh Chi
𢚸𥢆貪㴷󱝪𠁀,lòng riêng tham đắm mùi đời
春正月立春日瑞雪降,xuân chính nguyệt lập xuân nhật thuỵ tuyết giáng
冬十一月修延生殿五岳觀,đông thập nhất nguyệt tu diên sinh điện ngũ nhạc quán
𨕭席㗂沁㖫𦊚𧣳,trên tiệc tiếng tăm lừng bốn góc
恭敏王元昫卒,Cung Mẫn Vương Nguyên Hú tốt
𠬠𠇮󰡝慮更迡,Một mình lưỡng lự canh chầy
搥朱域域性𦎛,giồi cho vặc vặc tính gương
蔑祝𠵽哺時特輸連分蔑祝𥅘咀麻群𡘮連枝,một chốc phập phò thời được thua liền phân một chốc nháy thở mà còn mất liền chia
𠊚𣦍𡗶坦拱𠳐,người ngay trời đất cũng vâng
客𣳔𤅶月𦇒歌聲,khách giong bến nguyệt nối ca thanh
煚又以吿守度守度恐事,Cảnh hựu dĩ cáo Thủ Độ Thủ Độ khủng sự
重日南人初入洛正旦大會晋明帝曰日南北視日耶重對曰今郡中有雲者不必有其實至於風氣暄暖日影仰於生民之,Trọng Nhật Nam nhân sơ nhập Lạc chính đán đại hội Tấn Minh Đế viết Nhật Nam bắc thị nhật da Trọng đối viết Kim quận trung hữu Vân giả bất tất hữu kì thực Chí ư phong khí huyên noãn nhật ảnh ngưỡng ư sinh dân chi
𣈘掑略兔𨕭空,đêm cài lược thỏ trên không
吏調雅涅世添唭,lại điều nhè nhẹt thế thêm cười
贈郡公爵,Tặng quận công tước
吏封巡撫東城治民,lại phong tuần phủ đông thành trị dân
坤現𫥨𩈘,khôn hiện ra mặt
社長類取姓名本府縣州逐一覆實,Xã trưởng loại thủ tính danh bản phủ huyện châu trục nhất phúc thực
𫴬疑篤虐,dối ngờ dốc ngược
欺𪰛鉢渃𨉞粓𤼸𠊛,khi thời bát nước lưng cơm dâng người
前使者自東都至西京十二日錡行八日及到舘遍觀形勢,Tiền sứ giả tự Đông Đô chí Tây Kinh thập nhị nhật quý hành bát nhật cập đáo quán biến quan hình thế
自是莫兵洶七驚恐守禦者多被斬刺,tự thị mạc binh húng thất kinh khủng thủ ngự giả đa bị trảm thích
讀詩愁払審曾拘,đọc thơ sầu chàng thẩm từng câụ
天下歸心,thiên hạ quy tâm
仉車𥿗𧺀𠊛𢴜曷鐄,kẻ xe chỉ thắm người xâu hạt vàng
冬十月以灾異下詔曰朕位在德元未知世務是故此年以來灾異相仍雷霆屡作霖雨過度洚水漲溢防堤衝潰而󰱧下民之屋盧螟螣滋生而害浦田之和稼,đông thập nguyệt dĩ tai dị hạ chiếu viết trẫm vị tại đức nguyên vị tri thế vụ thị cố thử niên dĩ lai tai dị tương nhưng lôi đình lũ tác lâm vũ quá độ hồng thuỷ trướng dật phòng đê xung hội nhi hoại hạ dân chi ốc lư minh đặc tư sinh nhi hại bồ điền chi hoà giá
固欺𠹳粉𠰉𦎛,có khi cợt phấn trêu gương
𢜠忱准𧘇𫳘排,Mừng thầm chốn ấy chữ bài
𠀧𢆥渚論𠬠勾生誠,ba năm chưa trọn một câu sinh thành
楊后自𦖑別情,dương hậu từ nghe biết tình
別㝵別󰘚別𢚸爫牢,biết người biết mặt biết lòng làm sao
因號褚家為山呼社,nhân hiệu chử gia vi sơn hô xã
朱英𠫾󱘒渃𡽫高平,cho anh đi trẩy nước non cao bằng
戊午景統元年明弘治十一年春正月十六日勑諭内外,Mậu Ngọ Cảnh Thống nguyên niên Minh Hoằng Trị thập nhất niên Xuân chính nguyệt thập lục nhật sắc dụ nội ngoại
溪潭枯燥,khe đầm khô ráo
調膮,đều nhau
牢朱蔑盎竜雲塵埃𥘑特󱠯巾匪願,sao cho một áng long vân trần ai họa được đai cân phỉ nguyền
沁過渃意㐌侯輕身,tắm qua nước ấy đã hầu khinh thân
鎖匙時課當𪮏凍包,tỏa thì thìa khóa đang tay đóng vào
上帝雖嚴咍禁斷,thượng đế tuy nghiêm hay cấm đoán
及睿宗南征而崩藝宗立之,Cập Duệ Tông nam chinh nhi băng Nghệ Tông lập chi
㤕㝵揨𫔳𣋚埋,xót người tựa cửa hôm mai
瓊青池盛烈人,Quỳnh Thanh Trì Thịnh Liệt nhân
十二月諭太傅阮熾等宗社安危在卿數人矣卿當思之深計之熟奏聞政事朕力疾内决卿等外承之,thập nhị nguyệt dụ thái phó nguyễn xí đẳng tông xã an nguy tại khanh sổ nhân hĩ khanh đương tư chi thâm kế chi thục tấu văn chính sự trẫm lực tật nội quyết khanh đẳng ngoại thừa chi
調󰠲呐𨔍󰟯尼,ĐIỀU ĐÂU nói lạ dường này
湄秋灑𠀧塘菊𫗃春迻蔑𪽏蘭,mưa thu rưới ba đường cúc gió xuân đưa một lảnh lan
功名呂唐無事𡽫渃稽准有情,công danh lỡ đường vô sự non nước ghe chốn hữu tình
身𠊛幻化󰬥行可傷,thân người huyễn hoá nhiều hàng khá thương
喃那󱚝㤕更長󰇾絲𢳥吏𠄽唐仕咍,nôm na đỡ chút canh trường giở tơ dạo lại vài đường sẽ hay
石生𡎢𢭮曲弹浪責𠊛負泊情性精,thạch sanh ngồi gảy khúc đàn rằng trách người phụ bạc tình tính tinh
輞娘𠫾𡢐,võng nàng đi sau
桑洲前朝𤱈徵錢九鏹或七鏹今徵上等𤱈鈔五緡中等鈔四緡下等鈔三緡,Tang châu Tiền triều mẫu trưng tiền cửu cưỡng hoặc thất cưỡng kim trưng thượng đẳng mẫu sao ngũ mân trung đẳng sao tứ mân hạ đẳng sao tam mân
擒刀娘㐌算排捐生,Cầm dao nàng đã toan bài quyên sinh
𠆳𩄲𩂟𩆪𡴯𡗶終󱖮,trùm mây mù mịt ngất trời giong bông
𤗖情删𢩿孙𡥵𡥵,mảnh tình san sẻ tí con con
祖因天䘮穴由𧋟坉,tổ nhân thiên táng huyệt do mối đùn
𥙩欺富貴塔欺寒,lấy khi phú quý đắp khi hàn
門不納其不可三也,môn bất nạp kì bất khả tam dã
躁尋,rảo tìm
官攬擾其民并私殺丹田縣武舍安傳等社土酋胡伯光等四人,quan lãm nhiễu kì dân tịnh tư sát Đan Điền huyện Vũ Xá An Truyền đẳng xã Thổ tù Hồ Bá Quang Đẳng tứ nhân
春二月阮國使宋回上言臣到宋國見庭中有銅匭以受四方章奏臣請倣而行之以達下情帝從之置匭于庭令有言事裁書投其中時有暗投匿名書言英武作亂搜之,Xuân nhị nguyệt Nguyễn Quốc sứ Tống hồi thượng ngôn thần đáo Tống quốc kiến đình trung hữu đồng quỹ dĩ thụ tứ phương chương tấu thần thỉnh phỏng nhi hành chi dĩ đạt hạ tình đế tòng chi trí quỹ vu đình lệnh hữu ngôn sự tài thư đầu kì trung thời hữu ám đầu nặc danh thư ngôn Anh Vũ tác loạn sưu chi
体𠖰𨱽茹󰞯,thấy dãy dài nhà lớn
十四日戊寅以翰林院侍讀學士行吏科都給事中鄭鉄長為翰林侍講學士權工部右侍郎權國威等處賛治承宣使司參政楊執中為大理寺卿權刑部左侍郎翰林侍讀學士署院事兼兵科都給事中范琚為太僕寺卿權諒山等處賛治承宣參政,thập tứ nhật mậu dần dĩ hàn lâm viện thị độc học sĩ hành lại khoa đô cấp sự trung trịnh thiết trường vi hàn lâm thị giảng học sĩ quyền công bộ hữu thị lang quyền quốc oai đẳng xứ tán trị thừa tuyên sứ ti tham chính dương chấp trung vi đại lí tự khanh quyền hình bộ tả thị lang hàn lâm thị độc học sĩ thự viện sự kiêm binh khoa đô cấp sự trung phạm cư vi thái bộc tự khanh quyền lạng sơn đẳng xứ tán trị thừa tuyên tham chính
八月禁大臣文武百官及命婦女官内殿諸色妻妾婦女等不得出入權勢家交相餽遺囑托以𦤶妨害政事,bát nguyệt cấm đại thần văn võ bách quan cập mệnh phụ nữ quan nội điện chư sắc thê thiếp phụ nữ đẳng bất đắc xuất nhập quyền thế gia giao tương quỹ di chúc thác dĩ trí phương hại chính sự
康康鎖玉扦鐄拯竜,khăng khăng khóa ngọc then vàng chẳng long
源恩箕空蕯麻潙,nguồn ơn kia không tát mà vơi
没山精貝没類水精,một sơn tinh với một loài thuỷ tinh
鶯哴固几才情,oanh rằng có kẻ tài tình
裊貪欣時沛舌矣𫍕𠳒意底麻噒,nẻo tham hơn thì phải thiệt hãy ghi lời ấy để mà răn
遣使者邦綽𠄼函舍利孛釋迦,khiến sứ giả vâng rước năm hòm xá lị bụt thích ca
𢯏昌爫檜煺篩昌爫粮咹,bẻ xương làm củi thổi xay xương làm lương ăn
釭󰑼法噐名浪鉢󰑼,cồng là pháp khí danh rằng bát la
况又大其宫室廣其花圀,Huống hựu đại kì cung thất quảng kì hoa hựu
󰝡𠳒方便𨷑塘孝生,đem lời phương tiện mở đường hiếu sinh
𥙩,lấy
命轉運黎壽老起居蔡惠疇使占城,Mệnh chuyển vận Lê Thọ Lão Khởi cư Thái Huệ Trù sứ Chiêm Thành
情貞渚敢𠯇𪘵,tình riêng chưa dám rỉ răng
𬠥𬟻坦𡳪徐低𠰚𠦳鐄坤贖唒𫽗𥔦,nòng nọc đứt duôi từ đây nhé nghìn vàng khôn chuộc dấu bôi vôi
屬西漢紀,Thuộc Tây Hán KỶ
可代守,khả đại thủ
時哀牢國主乍斗献䧺象四隻及寶物求婚,thời ai lao quốc chủ sạ đẩu hiến hùng tượng tứ chích cập bảo vật cầu hôn
時莫餘黨浦郡公缺名以下水郡公沔郡公𨻫郡公豪郡公瑞郡公梁郡公義郡公及吏部尚書福郡公杜汪禮部尚書洪溪侯汝琮工部尚書同沆吏部左侍郎永山侯吳暐户部左侍郎吳慥東閣𭓇士吳珙寺卿阮瑾山南承政使譚文節海陽承政使范如膠等並詣軍門降服,Thời Mạc dư đảng Phố quận công khuyết danh dĩ hạ Thuỷ quận công Miện quận công Lũng quận công Hào quận công Thuỵ quận công Lương quận công Nghĩa quận công cập Lại bộ Thượng thư Phúc quận công Đỗ Uông Lễ bộ Thượng thư Hồng Khê hầu Nhữ Tông Công bộ Thượng thư Đồng Hàng Lại bộ Tả thị lang Vĩnh Sơn hầu Ngô Vĩ Hộ bộ Tả thị lang Ngô Tháo Đông các học sĩ Ngô Cung Tự khanh Nguyễn Cẩn Sơn Nam thừa chính sứ Đàm Văn Tiết Hải Dương thừa chính sứ Phạm Như Dao đẳng tịnh nghệ quân môn hàng phục
有二鵰並飛引弓欲射且祝之曰我長且貴富中之一𤼵遂疊中,Hữu nhị điêu tịnh phi dẫn cung dục xạ thả chúc chi viết Ngã trưởng thả quý phú trúng chi nhất phát toại điệp trúng
料𠇮世𧘇沛欺世箕,Liều mình thế ấy phải LỪA thế kia
𮗓緣自節啫娘,Giác Duyên từ tiết giã nàng
時帝次黃江内人阮蕢蕢或作蕢學生阮夢莊𡧸奏阮景真鄧悉專權予奪若不早圖恐後難制,thời đế thứ hoàng giang nội nhân nguyễn quỹ quỹ hoặc tác quỹ học sinh nguyễn mộng trang mật tấu nguyễn cảnh chân đặng tất chuyên quyền dư đoạt nhược bất tảo đồ khủng hậu nạn chế
賜南馬州道冕為本州大知州知軍民事爵明字,tứ nam mã châu đạo miện vi bản châu đại tri châu tri quân dân sự tước minh tự
慶餘戰失利,Khánh Dư chiến thất lợi
𧏵鐄沁渃𬇚囚𠊚坤於𠇍𠊛愚即𠇮,rồng vàng tắm nước ao tù người khôn ở với người ngu tức mình
𫏾㙴坎念噉申,trước thềm khúm núm dám thân
來朗𢚸踈吟渚堵外娘環玉篆群香,lai láng lòng thơ ngâm chửa đủ ngồi nương hoàn ngọc triện còn hương
遺骸抇拉𧗱茹,Di hài nhặt sắp về nhà
事世𭁈冷埃𠳨旦保浪翁㐌的𠄩𦖻,sự thế dữ lành ai hỏi đến bảo rằng ông đã điếc hai tai
瀠軍猶以錦江王招安旗撫諭使瑀等來降瑀以錦江王頭示之曰此錦江王之頭也何以詐爲瑀騎象兵進戦同樂處陣陷不屈而死,dinh quân do dĩ cẩm giang vương chiêu an kì phủ dụ sử vũ đẳng lai hàng vũ dĩ cẩm giang vương đầu thị chi viết thử cẩm giang vương chi đầu dã hà dĩ trá vi vũ kị tượng binh tiến chiến đồng lạc xứ trận hãm bất khuất nhi tử
黎來籍其家以來恃有戦功出慢語故也,lê lai tịch kì gia dĩ lai thị hữu chiến công xuất mạn ngữ cố dã
眾𤽗𣈜𨎠蜍孛極󱭹,chúng ngươi ngày trước thờ bụt cực ghín
󱧮𦝄皮挌𦰟柚雲仙󱚢𧛼𦀊𥹰出行,bóng trăng vừa gác ngọn dâu vân tiên vào tạ giây lâu xuất hành
𡑝槐堆拙䜹𬏝,sân hoè đôi chút thơ ngây
爲𡥵疎率𦥃調輸功,vì con sơ suất đến điều thua công
夏四月帝幸昌江扈從賞一資,hạ tứ nguyệt đế hạnh xương giang hộ tòng thưởng nhất tư
几好事意𡲤浪准瑤池扲󱋓𫬱𤤰周𪀄青鳥傳信朱𤤰漢,kẻ hiếu sự ấy vả rằng chốn dao trì cầm chén mời vua chu chim thanh điểu truyền tin cho vua hán
順󱏹󰜋𦲿吹沔州台,Thuận buồm một lá xuôi miền Châu Thai
當於農隙之時且停不急支務係每月望日入番點目量割軍人守門廊店草屋草象等役,Đương ư nông khích chi thời thả đình bất cấp chi vụ hệ mỗi nguyệt vọng nhật nhập phiên điểm mục lượng cát quân nhân thủ môn lang điếm thảo ốc thảo tượng đẳng dịch
鐘磬群𫽄咹埃,chuông khánh còn chẳng ăn ai
𪂮鳱䲲,cò ngan công
朱𠊛体󰘚󰑼些甘𢚸,Cho người thấy mặt là ta cam lòng
圖後效㱕伏斧鑕未晚,đồ hậu hiệu quy phục phủ chất vị vãn
停歇貪嗔買老𢚸牟圓𮗓,dừng hết tham sân mới lảu lòng mầu viên giác
慤一無所取還家之日衣櫛蕭然,Xác nhất vô sở thủ hoàn gia chi nhật y trất tiêu nhiên
明嘉靖二十四年四月帝以少尉䧺國公丁公爲太尉使監守御營,Minh Gia Tĩnh nhị thập tứ niên tứ nguyệt Đế dĩ Thiếu uý Hùng Quốc công Đinh Công vi Thái uý sử giám thủ ngự doanh
散茹󰑼󰜋舌命󰑼𠄩,Tan nhà là một thiệt mình là hai
小姐𪮻󰘚提情𠳨查,Tiểu thư chạm mặt đè tình hỏi tra
卧朝嘉其忠授四廂軍副指揮使遷左親衛殿前指揮使,Ngoạ Triều gia kì trung thụ Tứ sương quân phó chỉ huy sứ thiên Tả thân vệ điện tiền chỉ huy sứ
其試法第一塲四書各一題五經各一題,kì thí pháp đệ nhất trường tứ thư các nhất đề ngũ kinh các nhất đề
二十六日上御敬天門親策問治國取士,Nhị thập lục nhật thượng ngự Kính Thiên môn thân sách vấn trị quốc thủ sĩ
曦𤏬𤍄,hy sáng tỏ
色身命仆𡨧牢,sắc thân mình vóc tốt sao
元耀反取蓬莪馘奔還官軍龍捷軍上都大隊副范汝勒頭伍楊昂遂殺元耀併取蓬莪馘,Nguyên Diệu phản thủ Bồng Nga quắc bôn hoàn quan quân Long Tiệp quân thượng đô đại đội phó Phạm Nhữ Lặc đầu ngũ Dương Ngang toại sát Nguyên Diệu tịnh thủ Bồng Nga quắc
春正月改元以太尉李常傑兼内侍判首都押衙行殿内外都知事,xuân chính nguyệt cải nguyên dĩ thái uý lí thường kiệt kiêm nội thị phán thủ đô áp nha hành điện nội ngoại đô tri sự
怍叮𤴬叮折叮,sợ điếng đau điếng chết điếng
回尼𠄩𡥵精奴报怨石生,hồi này hai con tinh nó báo oán thạch sanh
𢚸𠊛典𠳨𢚸民熠𤒲,lòng người đến hỏi lòng dân chập chờn
公私𠄩𨤰調衝,Công tư đôi lẽ đều xong
及詣府中󰥭見王父王大喜慰以衝冐霜雪多年勸除逆賊收復境土不負委寄之重,cập nghệ phủ trung bái kiến vương phụ vương đại hỉ uý dĩ xung mạo sương tuyết đa niên khuyến trừ nghịch tặc thu phục cảnh thổ bất phụ uỷ ký chi trọng
且待獄成如其無罪用之可也,Thả đãi ngục thành như kì vô tội dụng chi khả dã
觀其措言口舌莫非傾人宗祧,quan kì thố ngôn khẩu thiệt mạc phi khuynh nhân tông diêu
奴它外歇营尼服蛮不意坤咍麻𪡷,nó đà ngồi hết doanh này phục man bất ý khôn hay mà chờ
之端,chi đoan
𠄩翹𠵱󰘚納𠓨𠁑花,Hai kiều e mặt nép vào dưới hoa
盎那歳㐌斤茶力跬㐌悶某,ang nạ tuổi đã gần già sức khỏe đã mòn mỏi
秋七月帝料順化新平等處賊城與乂安東都聲息久絶謂諸将曰古之善将者捨堅攻瑕避實擊虚則用力半而攻倍,thu thất nguyệt đế liệu thuận hoá tân bình đẳng xứ tặc thành dữ nghệ an đông đô thanh tức cửu tuyệt vị chư tướng viết cổ chi thiện tướng giả xả kiên công hà tị thực kích hư tắc dụng lực bán nhi công bội
容軍自潰,dung quân tự hội
𫢩它𧡊特昆低,nay đà thấy được con đây
浽𢚸埃於𥪝𢚸麻𦋦,Nỗi lòng ai ở trong lòng mà ra
柴卞音倚隊吝,thầy bèn âm ỷ đòi lần
乙庄拯負職司晨,ắt chăng chẳng phụ chức tư thần
𥹰𥹰吏影󰘚𠫾咀𨱽,lâu lâu lại ngoảnh mặt đi thở dài
情𥢆傕仍想它𢚸春,tình riêng thôi những tưởng đà lòng xuân
𩡭䀡報應𫼢𢬗拯差,hãy xem báo ứng rạch ròi chẳng sai
使西道将莫玉璉領兵進擊安定銅皷江,Sử Tây đạo tướng Mạc Ngọc Liễn lĩnh binh tiến kích Yên Định Đồng Cổ giang
音樂古典,âm nhạc cổ điển
都快樂真𨀈林針,đua khoái lạc chân bước lăm chăm
時僞官土軍金香等户之在城者王通令自願或去北或在南各依所請,thời nguỵ quan thổ quân kim hương đẳng hộ chi tại thành giả vương thông lệnh tự nguyện hoặc khứ bắc hoặc tại nam các y sở thỉnh
義劬劳󰠱挭𠄩𣘾,nghĩa cù lao nặng gánh hai vai
𨀈𠓨皮立恃䧺𦋦𢬣,bước vào vừa rắp thị hùng ra tay
呵浪蒙果報鋪誇,há rằng mong quả báo phô khoe
𠄩边意合心投,Hai bên ý hợp tâm đầu
󰜋唭尼罕𠦳鐄𫽄訛,một cười này hẳn ngàn vàng chẳng ngoa
保𤤰牢𫽄𡨺廛信𦖑昆𡛔朱𢧚祸尼,bảo vua sao chẳng giữ gìn tin nghe con gái cho nên họa này
𣈜八所福󱨱實記𠯇𠱤拯差,ngày bớt thửa phúc sống thực ghi rẽ ròi chẳng sai
語群任令󱚳嘲謫仙,ngỡ còn nhậm lệnh ngồi chào trích tiên
󰘚𥆾𧡊伴𠲶嘲浪英,mặt nhìn thấy bạn miệng chào rằng anh
命行遣段汝諧徃定其民,Mệnh Hành khiển Đoàn Nhữ Hài vãng định kì dân
六月二十日揀汰官祿,lục nguyệt nhị thập nhật giản thải quan lộc
戊子莫僣明德二年明嘉靖七年,Mậu tí Mạc tiếm Minh Đức nhị niên Minh Gia Tĩnh thất niên
箕󰠳廛𣌋𢄂𬁑𣖖󱖮󱖮搌𤌋𤎎𤎎󰘰,kìa đâu chiền sớm chợ trưa chày bong bong nện khói mờ mờ bay
青金󰑼錫式強青离,thanh kim là thiếc thức càng xanh le
固茹娘泊边箕,Có nhà nàng Bạc bên kia
仁宗皇帝在位十四年紀元者二,nhân tông hoàng đế tại vị thập tứ niên kỷ nguyên giả nhị
催時𠬠托朱耒,thôi thì một thác cho rồi
人不敢來窺境内得安居樂業矣,nhân bất cảm lai khuy cảnh nội đắc an cư lạc nghiệp hĩ
渚劫𧵑民麻拯度蒸難民,chớ cướp của dân mà chẳng độ chưng nạn dân
𦹵𣘃蔓漠渃𡽫󱨹𨓡,cỏ cây man mác nước non lạ lùng
禮篆用賊計擊賊令諸軍聞礮響潜伏不動,lễ triện dụng tặc kế kích tặc lệnh chư quân văn bác hưởng tiềm phục bất động
二十六日治陳日覈傾危社則罪,Nhị thập lục nhật trị Trần Nhật Hạch khuynh nguy xã tắc tội
𫔸戲底𦝄輸,cửa hé để trăng thâu
哉排洒焒尋㝵劳嗃,Tơi bời tưới lửa tìm người lao xao
辛酉四年宋景定二年元中綂二年春正月選諸路丁壮為兵,tân dậu tứ niên tống cảnh định nhị niên nguyên trung thống nhị niên xuân chính nguyệt tuyển chư lộ đinh tráng vi binh
𥍖𬑉𠓨,trõm mắt vào
智髙奔大理,trí cao bôn đại lí
末碎昆娄堆,mắt tối con sâu đui
𡗶生聖主萬年,trời sinh thánh chúa vạn niên
椿啣草伏庭,Xuân hàm thảo phục đình
孛𡗶吀証𢚸𣦍緣埃油磊油埋在𫅷,bụt trời xin chứng lòng ngay duyên ai dầu rủi dầu may tại già
衞陽𨖲𫄑業茹,vệ dương lên nối nghiệp nhà
秋八月鄕試各處士人,thu bát nguyệt hương thí các xứ sĩ nhân
𠊚掑窓北囂囂𠖾,người cài song bắc heo heo mát
𡥵𧍆,con cua
𡢻固𣩂埃󰠳𠯽㹥𠼦猫𫫫喔𡗶底𤯨些買𨖲㺔𫴋馭固畨,nợ có chết ai đâu chửi chó mắng mèo eo óc trời để sống ta mãi lên voi xuống ngựa có phen
成祖哲王之聖德文功,Thành Tổ Triết Vương chi thánh đức văn công
没命直蓬空,một mình chực buồng không
改號令力士為體察力士,cải hiệu lệnh lực sĩ vi thể sát lực sĩ
𨔉𦋦耒吏𫃚𠓨如制,Gỡ ra rồi lại buộc vào như chơi
󰜋󰑼據法加刑,một là cứ phép gia hình
命皇后妃嬪齋戒設醮祈嗣,Mệnh hoàng hậu phi tần trai giới thiết tiếu kì tự
喂招𠲖踏𡥵𠲖𡥵㐌𩛂𣈗𨇜𣎃辰𡥵𦉼朱媄𢘾,ối chao ơi đạp con ơi con đã no ngày đủ tháng thì con ra cho mẹ nhờ
復以同姓之故養以爲子朝夕撫育不啻己出常遇,phục dĩ đồng tính chi cố dưỡng dĩ vi tử triêu tịch phủ dục bất thí kỷ xuất thường ngộ
六月勑諭太傅阮熾等爾本武人為鎮撫,lục nguyệt sắc dụ thái phó nguyễn xí đẳng nhĩ bản vũ nhân vi trấn phủ
路羅竟跨求官,lọ là cạnh khóe cầu quan
𠶤󱦅󱦅吏髙蓸𠶤㛪㛪吏𫥨牟爫髙,chuộng chuối chuối lại cao tàu chuộng em em lại ra màu làm cao
強𥚆𨤔玉強醝曲凰,Càng nhìn vẻ ngọc càng say khúc VÀNG
十七日賞内外在任官年久勤幹者一等爵一資錢五貫,thập thất nhật thưởng nội ngoại tại nhiệm quan niên cửu cần cán giả nhất đẳng tước nhất tư tiền ngũ quán
恳於童貞泟仕󰅬代,khấn ở đồng trinh sạch sẽ trọn đời
󰟸之南蠻大至屯錦田步頭去州半日程,khoảnh chi nam man đại chí đồn cẩm điền bộ đầu khứ châu bán nhật trình
𠲖庒仍事不期,E chăng những sự bất kỳ
󱙼埋吏典,sáng mai lại đến
蚊󱬾,văn muỗi
𰿘民潭蔭頗批,muôn dân đầm ấm phả phê
帝幼弱未堪多難公等圖之毋貽後患,Đế ấu nhược vị kham đa nạn công đẳng đồ chi vô di hậu hoạn
㐌哿䐗𡖼堆,đã cả chửa sánh đôi
及占城再㓂化州乃命將出師擒其主賁該,Cập Chiêm Thành tái khấu Hoá châu nãi mệnh tướng xuất sư cầm kì chủ Bí Cai
愚如珍羙局局副阮牢之類輕貶重降,ngu như Trân mĩ cục cục phó Nguyễn Lao chi loại khinh biếm trọng giáng
綏見帝在瑞光不信諸將信任群小,tuy kiến đế tại thuỵ quang bất tín chư tướng tín nhiệm quần tiểu
固󰠲偏爲㝵芇,có đâu thiên vị người nào
民憚遠役因謀作亂,dân đạn viễn dịch nhân mưu tác loạn
𠁀𠸗碎佞別包,đời xưa tôi nịnh biết bao
下辞𠹚㗑卒𣈗,Hạ từ van VÁI suốt ngày
清入諸蠻獠中作乱剽畧城府都護李元嘉攻之不克誘之不來,Thanh nhập chư Man Lạo trung tác loạn phiêu lược thành phủ Đô hộ Lí Nguyên Gia công chi bất khắc dụ chi bất lai
沙机收陣𡧲塘補功,sa cơ thua trận giữa đàng bỏ công
𨢇唁空固伴䝨,rượu ngon không có bạn hiền
又以府縣州官必統諸牧民首領等聀如監生儒生𭓇生按吏各衙門吏會試累中塲年深知務動幹及有軍功等項初授知縣知州縣承同知州守領序班等聀满三年無過犯方許得實授六年無過犯知縣知州除貟外郎縣丞同知州知簿典簿序班除司務主事推官都官等聀满六考無過犯貟外郎同知府始得陞為知府,Hựu dĩ phủ huyện châu quan tất thống chư mục dân thủ lĩnh đẳng chức như giám sinh nho sinh học sinh án lại các nha môn lại hội thí luỹ trúng trường niên thâm tri vụ động cán cập hữu quân công đẳng hạng sơ thụ Tri huyện Tri châu Huyện thừa Đồng tri châu Thủ lĩnh tự ban đẳng chức mãn tam niên vô quá phạm phương hứa đắc thực thụ lục niên vô quá phạm Tri huyện Tri châu trừ Viên ngoại lang Huyện thừa Đồng tri châu Tri bạ Điển bạ Tự ban trừ Tư vụ Chủ sự Thôi quan Đô quan đẳng chức mãn lục khảo vô quá phạm Viên ngoại lang Đồng tri phủ thuỷ đắc thăng vi Tri phủ
蠢蠢老撾挭吾聲教,Xuẩn xuẩn Lão Qua Cánh ngô thanh giáo
𣌝𣉍𣉍,nắng ui ui
𨢇没瓢詩吟没襊󰃉𩙌𦝄爫伴󰋇𡽫滝,rượu một bầu thơ ngâm một túi góp gió trăng làm bạn với non sông
篱笆片造𦊚方謹茹,ly ba phên giậu bốn phương kín nhà
三月大水,Tam nguyệt đại thuỷ
咹𧗱󰳄坦朱払雲仙,Ăn về lìa đất cho chàng Vân Tiên
𠸦朱实㐌𢧚浪,khen cho thật đã nên rằng
感傷骨突運𠨪奈包,cảm thương cốt đột vận nghèo nài bao
𦹳草𦓅老咹承,tham thảo già lão ăn thừa
滛提湥玉引蜍魂梅,dầm dề giọt ngọc thẫn thờ hồn mai
欣㹥特𫮋欺面𤇮惜𤞻拯保斫撩𣘃,hơn chó được ngồi khi diện bếp tiếc hùm chẳng bảo chước leo cây
𫽄劔娘易安,chẳng kém nàng dị an
沕𢯏等㭲𣘃梅䏾碎碎語䏾埃碎疑,vẩn vơ đứng gốc cây mai bóng tôi tôi ngỡ bóng ai tôi ngờ
𬇚𬇚覩祿拸核,ào ào đổ lộc đưa cây
𢲥𥶄,chằm nón
别𢬣咹𪉽辰除停招媄𦲾麻疎固𣈜,biết tay ăn mặn thì chừa đừng trêu mẹ mướp mà xơ có ngày
春二月拜譚以𫎇爲太保戴拱辰冠,Xuân nhị nguyệt bái Đàm Dĩ Mông vi Thái Bảo đái củng thần quán
侈𠻵𤠄𠰁永永於𦰟竹窒頂𡶀,xảy mảng gà gáy văng vẳng ở ngọn trúc rất đỉnh núi
氷傾嵿𡶀𡽫神,Bâng khuâng đỉnh núi non Thần
󱮿脉渃添威朱賊拻𦟐民󰝂𧵑󰡲茄,vẽ mạch nước thêm uy cho giặc khơi mỡ dân đem của về nhà
律𦖻𦖑卒𠄼宫,lọt tai nghe suốt năm cung
莫茂洽,mạc mậu hợp
𠊛𠁀審卒戈牟春撑,người đời thấm thoắt qua màu xuân xanh
夏四月遣防禦使陳班督修棃花関,Hạ tứ nguyệt khiển Phòng ngự sứ Trần Ban đốc tu Lê Hoa quan
審嚴謹槓高墙件𣳔𦲿𧺀𢴑塘𫚳撑,thẳm nghiêm kín cổng cao tường cạn dòng lá thắm dứt đường chim xanh
朕将親試而擢之焉,trẫm tương thân thí nhi trạc chi yên
書曰有僃無患,Thư viết Hữu bị vô hoạn
桃𤶑疚𦟐柳散作眉,đào nhăn nhíu má liễu tan tác mày
事𰿘𢆥𡳵計之碑𣇞,Sự muôn năm cũ kể chi bây giờ
膂昌𩩖,lữ xương sống
忠彦性疎畧,trung ngạn tính sơ lược
江下路轉運使,giang hạ lộ chuyển vận sứ
惜其學問見識知及之而仁不能守之也,tích kì học vấn kiến thức tri cập chi nhi nhân bất năng thủ chi dã
論曰自天地既定南北分治,Luận viết tự thiên địa ký định Nam Bắc phân trị
夏六月真登州牧夫人公主李氏薨,hạ lục nguyệt chân đăng châu mục phu nhân công chúa lí thị hoăng
典茹𠓀料呐𠼾朱明,đến nhà trước hãy nói sòng cho minh
𢲨𢲨芣苢𠃣浪𥙩襖繪𦷾,hái hái phù dĩ ít rằng lấy áo gói đấy
已其言足為世勸,dĩ kì ngôn túc vi thế khuyến
塵埃㐌𧡊王侯威容,trần ai đã thấy vương hầu uy dung
沙匠㐱實署盆,sa tượng chỉn thực thợ bùn
上曰法禁不嚴則無以杜僥習沙汰不精則無以得實才,thượng viết pháp cấm bất nghiêm tắc vô dĩ đỗ kiểu tập sa thải bất tinh tắc vô dĩ đắc thực tài
嗔󰥎𩃳蹺共払丕,xin làm bóng theo cùng chàng vậy
子壯義侯陳鉄伏兵起攻之,tử Tráng Nghĩa hầu Trần Thiết phục binh khởi công chi
至是授其職後人,chí thị thụ kì chức hậu nhân
至是以其米給本船人各一斛充屯田司,chí thị dĩ kì mễ cấp bản thuyền nhân các nhất hộc sung đồn điền ti
𡬷貞如拮挭苔覩𠫾,tấc riêng như cất gánh đầy đổ đi
恐不及警誓言嗣,khủng bất cập cảnh thệ ngôn tự
莫賜爵先郡公使領兵向道先行,Mạc tứ tước Tiên quận công sử lĩnh binh hướng đạo tiên hành
㗂𤠚𡂡𨱾,tiếng chó sủa dài
三月十五日月食,Tam nguyệt thập ngũ nhật nguyệt thực
如娘𥙩孝爫貞,như nàng lấy hiếu làm trinh
陳平㐌𠇍卢欧,trần bình đã mấy lo âu
惠武王國瑱由山道仁惠王󰆑餘由海道帝親率六軍由陸道水陸並進以汝諧為天子招諭使前行,Huệ Vũ Vương Quốc Chẩn do sơn đạo Nhân Huệ Vương Khánh Dư do hải đạo Đế thân suất lục quân do lục đạo thuỷ lục tịnh tiến dĩ Nhữ Hài vi thiên tử chiêu dụ sứ tiền hành
惟土官吏放回,Duy thổ quan lại phóng hồi
吹𢧚芒病声灵,xui nên mang bệnh thình lình
兑𥆾幅像𦛌𤴬如𬁻,thoắt nhìn bức tượng ruột đau như dần
雅塤形似卵𤠄燶須呴坦底和𠺙制,nhã viên hình tựa trứng gà nung tu hú đất để hoà thổi chơi
有私引入或門者咱入及百官有私至其家者加重罪,hữu tư dẫn nhập hoặc môn giả thính nhập cập bách quan hữu tư chí kì gia giả gia trọng tội
皮旬月𤎜𦎛冲,Vừa tuần nguyệt rạng gương trong
󰟀空冷𡴯如詞𨁪車馭㐌󰷳瀘𣻕撑,buồng không lạnh ngắt như tờ dấu xe ngựa đã rêu lờ mờ xanh
史臣吳士連曰城濮之戰子玉有必勝之謀而終敗績為文公之所餌也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thành Bộc chi chiến Tử Ngọc hữu tất thắng chi mưu nhi chung bại tích vi Văn Công chi sở nhĩ dã
莊翰林院檢討阮瑡即阮師傳者,Trang Hàn lâm viện kiểm thảo Nguyễn Sư Tức Nguyễn Sư truyền dã
政党,chính đảng
遣使如元賀,Khiến sứ như Nguyên hạ
案苔𪞷郡朔方,án đày ra quận sóc phương
措羅域渃救民疎,thố là vực nước cứu dân thơ
𡞕哿衛茹𫯳拯朱󰕛些𪠞共,vợ cả về nhà chồng chẳng cho chúng ta đi cùng
興智王不許進秩以有詔元人㱕諸将勿遏而猶邀擊之也,hưng trí vương bất hứa tiến trật dĩ hữu chiếu nguyên nhân quy chư tướng vật át nhi do yêu kích chi dã
餒𢖵払󰳋又芇衝,nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong
𨷑傳敎法爫柴救迷,mở truyền giáo pháp làm thầy cứu mê
向陽𢚸妾󰟯花,hướng dương lòng thiếp dường hoa
惟㦃義昭等見弘裕燒,Duy Sản Nghĩa Chiêu đẳng kiến Hoằng Dụ thiêu
𢯏𢴾𢷀𠯇㗂絲,Bẻ bai rủ rỉ tiếng tơ
釵尼扒特虚空,Thoa này bắt được hư không
使人聲言曰及第謀反帝命我殺之,Sử nhân thanh ngôn viết Cập Đệ mưu phản Đế mệnh ngã sát chi
帝念,đế niệm
軍校以為必死,Quân hiệu dĩ vi tất tử
花畑箕貝𩃳𠊛𧯶傷,hoa đèn kia với bóng người há thương
𧊉蜂吏達仍𠳒怒箕,Bướm ong lại đặt những lời nọ kia
阮嘉謨以知情不告特流遠州,nguyễn gia mô dĩ tri tình bất cáo đặc lưu viễn châu
唒浪𢭂案洅𣘃拱󰑼,dẫu rằng lau án tưới cây cũng là
坦兜山水󱨺󰟯󱡬䁩𠵴仍感傷浽𠵴,đất đâu sơn thuỷ lạ dường ngẩn ngơ mình những cảm thương nỗi mình
作紫霞殿寶文殿金鵉殿寶光殿籃山寝殿,tác tử hà điện bảo văn điện kim loan điện bảo quang điện lam sơn tẩm điện
𤭹㘨坱盆𡊱,ang nồi ang bồn chậu
㝵󰠲溇色渃𠁀,Người đâu sâu sắc nước đời
拮𨖲󰋇㗂呱呱想如𢧚𬙞𢧚𠀧課󰅹,cất lên mấy tiếng oa oa tưởng như nên bảy nên ba thuở nào
𣋽迻朱玉最尋長卿,Sớm đưa Tống Ngọc tối tìm Tràng Khanh
󰋇挼初𨍦敢鬪󰅹事尼西最𤳷払毛,mấy nỗi xưa sau dám giấu nào sự này tư túi bởi chàng mao
回清華至玉山縣阮倦曰鄭模戦敗而還兵回無令我必擒之,hồi thanh hoa chí ngọc sơn huyện nguyễn quyện viết trịnh mô chiến bại nhi hoàn binh hồi vô lệnh ngã tất cầm chi
柴卞𪢒卦神灵,thầy bèn sủ quẻ thần linh
󰝸欣隻栢𫡉𣳔,Chẳng hơn chiếc bách giữa dòng
怛宁咍挼󰪀,dắt giữ hay nuôi nấng
且為民而除螟𧑞不以賊而遺子孫,Thả vị dân nhi trừ minh đằng bất dĩ tặc nhi di tử tôn
几𠫾𠊛吏思量庯舍两行𰙔管𢫝𠸩,kẻ đi người lại tư lường phố xá lưỡng hàng ca quản chung chiêng
三月十六日月食既,Tam nguyệt thập lục nhật nguyệt thực kí
帝曰唐󰔄之世畫象而亻不犯不戰而屈人兵岳衣拱手而天下大治是以星辰不悖雷雨弗迷鳥獸率舞鳳凰來儀四夷咸實百蠻向化不知何以臻歟朕以藐躬託于士民之上夙興夜寐若涉深淵未知何道以格乎天地何德以參乎堯舜,Đế viết Đường Ngu chi thế hoạ tượng nhi nhân bất phạm bất chiến nhi khuất nhân binh nhạc y củng thủ nhi thiên hạ đại trị thị dĩ tinh thần bất bột lôi vũ phất mê điểu thú suất vũ phượng hoàng lai nghi tứ Di hàm thực bách Man hướng hoá bất tri hà dĩ trăn dư Trẫm dĩ diểu cung thác vu sĩ dân chi thượng túc hưng dạ mị nhược thiệp thâm uyên vị tri hà đạo dĩ cách hồ thiên địa hà đức dĩ sâm hồ Nghiêu Thuấn
帝命司㓂黎克復左右納言阮夢荀阮文富右司侍郎陶公僎中丞何栗并西道參同知阮叔惠阮蘭裴擒虎程昱,đế mệnh tư khấu lê khắc phục tả hữu nạp ngôn nguyễn mộng tuân nguyễn văn phú hữu ti thị lang đào công soạn trung thừa hà lật tịnh tây đạo tham đồng tri nguyễn thúc huệ nguyễn lan bùi cầm hổ trình dục
箕埃咚楳个撜香怒几搌持鯨茹南茹北,kìa ai gióng mõ cá dâng hương nọ kẻ nện chày kình nhà nam nhà bắc
迭年花色細顛𤙭黄,dệt nên hoa sắc tía đen bò vàng
弘裕因以書并討遺莫登庸,Hoằng Dụ nhân dĩ thư tính thảo di Mạc Đăng Dung
亇谷仍昌㹥明,cá cóc những xương chó mừng
順宗聽命權臣徒擁虚噐金甌之役未󰰾石城之宴方醲列侯就誅至靈㱕隱卒使赤觜横行而玉清見逼,Thuận Tông thính mệnh quyền thần đồ ủng hư khí Kim Âu chi dịch vị bãi Thạch Thành chi yến phương nùng liệt hầu tựu tru Chí Linh quy ẩn tốt sử Xích tuỷ hoành hành nhi Ngọc Thanh kiến bức
𤯱烘場文醝聖道,gã hóng trường văn say thánh đạo
加萬里大小承風,gia vạn lí đại tiểu thừa phong
綢繆𦀾𦂾,trù mâu ràng rịt
黎𡺄為户部尚書,Lê Sạn vi Hộ bộ thượng thư
戈低盤泊麻制丕可責払張窖負傍,qua đây bàn bạc mà chơi vậy khá trách chàng trương khéo phũ phàng
市城浽盎𡏧紅𪽝埃,thị thành nổi áng bụi hồng bởi ai
仉𤞻𦼔木諸宣𠲣,kẽ hùm rêu mọc trơ toen hoét
𠬠𠳒𠳐𮢶𥒥鐄始終,một lời vâng tạc đá vàng thuỷ chung
約皮把恩明主,ước bề trả ơn minh chủ
東,đông
前已有禁,Tiền dĩ hữu cấm
即使承正位而父退居聖慈宫以上皇稱同聽政其實但傳大噐以定後事僃倉卒爾事皆取决於上皇,tức sử thừa chính vị nhi phụ thoái cư Thánh Từ cung dĩ Thượng Hoàng xưng đồng thính chính kì thực đản truyền đại khí dĩ định hậu sự bị thương tốt nhĩ sự giai thủ quyết ư Thượng Hoàng
𤳄𤽗盧起𫇰讎群𥱬,bởi người lư khởi cựu thù còn ghi
自低買弋胣愁篤𫤍󰘂佛庄欧㗂𠊚,từ đây mới dứt dạ sầu dốc trọn cửa phật chẳng âu tiếng người
𧳘㨐,hùm bấu
醜𧖱辰嗛𠰘鼎鐘,Xấu máu thì khem miếng đỉnh chung
太傅阮啓劾其前爲清華塲提調用情取舍不堪此職,Thái phó Nguyễn Khải hặc kì tiền vi Thanh Hoa trường đề điệu dụng tình thủ xả bất kham thử chức
夫以諸葛之賢且世代未甚遠,Phu dĩ Chư Cát chi hiền thả thế đại vị thậm viễn
蜆𥪞𠰘󱋓吏𨆶𠫾󰠳,Kiến trong miệng chén lại bò đi đâu
𤼸𨖲幅像𠬠欺爫憑,dâng lên bức tượng một khi làm bằng
管絃兜吏𠽖𣈜生離,Quản huyền đâu lại giục ngày sinh ly
堆些𠡚飭𨖲𡹡,đôi ta gắng sức lên ghềnh
賜黎擢秀等三人第一甲制科出身胡秉國等二人第二甲同制科出身,Tứ Lê Trạc Tú đẳng tam nhân đệ nhất giáp Chế khoa xuất thân Hồ Bỉnh Quốc đẳng nhị nhân đệ nhị giáp đồng Chế khoa xuất thân
賊軍大敗,tặc quân đại bại
更遲畑杏林滛勞確漏更𪔠點𠄼,canh chầy đèn hạnh lâm dâm xao xác lậu canh trống điểm năm
雲仙群唉聀燶迷曼,vân tiên còn hãy giấc nồng mê man
𦖑讒麻女加刑據𫳵,nghe gièm mà nỡ gia hình cớ sao
割刟,cắt xẻo
英時回貫省親,anh thì hồi quán tỉnh thân
龍應元年,long ứng nguyên niên
娘雲𦣰俸占包体娘,nàng vân nằm bỗng chiêm bao thấy nàng
其行事誠為,Kì hành sự thành vi
吏添瘘𬏩四肢,lại thêm rũ liệt tứ chi
𠊛讓𠰘𫡦埃讓爫𤤰,người nhường miếng chín ai nhường làm vua
󰜋󰟞都旦𠓀𡢐,Một đoàn đổ đến trước sau
上皇曰󰆑餘之討南戎自乂安陸行數日至南戎江乃刻木為舟,Thượng hoàng viết Khánh Dư chi thảo Nam Nhung tự Nghệ An lục hành số nhật chí Nam Nhung giang nãi khắc mộc vi chu
󰖆銀󰀎󰞺買󰑼𠊛𤐝,Đủ ngần ấy nết mới là người soi
癸未四年明天順七年,Quý Mùi tứ niên Minh Thiên Thuận thất niên
及𢧚夫婦糟糠固楼邀月固場賞花,cặp nên phu phụ tao khang có lầu yêu nguyệt có tràng thưởng hoa
前呼後擁秩連府廬買𤏣号畑󰑼低,tiền hô hậu ủng chật lèn phủ lư mới tỏ hiệu đèn là đây
朱㝵体󰘚󰑼些甘𢚸,Cho người thấy mặt là ta cam lòng
昔者黄帝立井田以制兵諸葛累江石以為八陣圖衛公裁為六花陣桓温制為蛇勢陣有名圖序列昭然成法,tích giả hoàng đế lập tỉnh điền dĩ chế binh chư cát luỵ giang thạch dĩ vi bát trận đồ vệ công tài vi lục hoa trận hoàn ôn chế vi xà thế trận hữu danh đồ tự liệt chiêu nhiên thành pháp
𠅜賦性揾𢧚形乙㐌澄澄裊課生,lời phú tính vẫn nên hình ắt đã rành rành nẻo thuở sinh
𡢐蹎蹺󰜋𠄽繩𡥵𡥵,Sau chân theo một vài thằng con con
𣈘𣈜念佛道牟,đêm ngày niệm phật đạo mầu
󰋇𣋚𫢩𨄿𨇒𨤮𨱽,mấy hôm nay rong ruổi dặm dài
曰天下之本既定猶有楊廣飾行奪嫡之禍况儲貮不正事至倉卒方欲榉立萬一有三夫,viết thiên hạ chi bản ký định do hữu dương quảng sức hành đoạt đích chi hoạ huống trừ nhị bất chính sự chí thương tốt phương dục cử lập vạn nhất hữu tam phu
造翫瑤舟,Tạo Ngoạn Dao chu
特𩛷具魯𩛷𦓿,được bữa cỗ lỗ bữa cày
待期詩會𢆧𢧚𠽃𠁀,đợi kỳ thi hội may nên giúp đời
族人鑑父子陳氏舊臣所謂司惡相濟者也,tộc nhân giám phụ tử trần thị cựu thần sở vị ti ác tương tế giả dã
󱘠𦝇姑𦊛𥙩税渡,bám đít cô tư lấy thuế đò
二曰親經筵以崇正學,nhị viết thân kinh diên dĩ sùng chính học
朝臣黎輔等以朕明宗哲皇帝之第二子光紹皇上之親弟同心推戴再三勸進,triều thần lê phụ đẳng dĩ trẫm minh tông triết hoàng đế chi đệ nhị tử quang thiệu hoàng thượng chi thân đệ đồng tâm suy đái tái tam khuyến tiến
如󱭥𫧾󱚣𢚸黄,như vỏ trứng bọc lòng vàng
國家,quốc gia
󰊄高𦰟焒強高,Gió cao ngọn lửa càng cao
稱欽皇,Xưng Khâm Hoàng
蒸意󰠵𥙩蒸詔結竹炪𥙩蒸󰸟𣛿樁,chưng ấy trải lấy chưng chiếu kết trúc đốt lấy chưng nến nhựa thông
政事院同參議阮欣等奏言曰堂白日偷窺律不至死殺之不可,chính sự viện đồng tham nghị nguyễn hân đẳng tấu ngôn viết đường bạch nhật thâu khuy luật bất chí tử sát chi bất khả
曰屈打雖有罪今從權用之又何妨乎,viết khuất đả tuy hữu tội kim tòng quyền dụng chi hựu hà phương hồ
二十三日命東閣大𭓇士杜岳鎮守京城,nhị thập tam nhật mệnh đông các đại học sĩ đỗ nhạc trấn thủ kinh thành
堆些爫伴從容,đôi ta làm bạn thong dong
𦠄𡗶橷𣷭多端,Cơ trời dâu bể đa đoan
𣳮弓滝泊欺䨔張傘塘鐄促更,rửa cung sông bạc khi quầng giương tán đường vàng xóc canh
版弹呲𨄹𠬠排払𦖑,Bản đàn thử dạo một bài chàng nghe
今臣窃慮各衙門倥𬾠簿牒罪累難免,Kim thần thiết lự các nha môn không tổng bạc điệp tội luỹ nan miễn
嘵嗷𠬠隻󱬋󰊭𠬠𤃛𡗶坦𢝙󱡛埃咍,nghêu ngao một chiếc mái giầm một bầu trời đất vui thầm ai hay
芇魂精󰡲別蹺准芇,nào hồn tinh vệ biết theo chốn nào
遣昆𡆫焒𠬠徐,khiến con vầy lửa một giờ
𠶤𠼾󰇾意突提,Sượng sùng giữ ý rụt rè
是非庄兮,thị phi chẳng hề
上皇常曰蒼檜之處己也近於郭子儀矣,thượng hoàng thường viết thương cối chi xử kỷ dã cận ư quách tử nghi hĩ
別,biết
桃陀派𧺀蓮皮乃撑,đào đà phai thắm sen vừa nảy xanh
後塘昆呵暫𨆢,hậu đường con há tạm lui
會試天下士人,hội thí thiên hạ sĩ nhân
焓𥗩,hầm gạch
細𫢩泊分󰑼些,tới nay bạc phận là ta
欺𢝙辰𢷵𢬣𠓨,khi vui thì vỗ tay vào
頭撩古馭𪔠回收軍,đầu treo cổ ngựa trống hồi thu quân
𡥵𪀄拔𫗄落類啸傷,con chim bạt gió lạc loài kêu thương
傷𢚸𡥵𥘷䜹芇,Thương lòng con trẻ thơ nào
英武累𫎇赦宥復爲太尉輔政如故寵任愈隆由是擅禍福專生殺而怨報之心常交如也猶恐軍吏追捕多不如意乃以指使百餘人献之以爲奉國衛都有犯罪者悉委奉國衛都捕之,Anh Vũ luỹ mông xá hựu phục vi Thái uý phụ chính như cố sủng nhiệm dũ long do thị thiện hoạ phúc chuyên sinh sát nhi oán báo chi tâm thường giao như dã do khủng quân lại truy bổ đa bất như ý nãi dĩ chỉ sứ bách dư nhân hiến chi dĩ vi Phụng quốc vệ đô hữu phạm tội giả tất uỷ Phụng quốc vệ đô bổ chi
拯敢固欺耒擬,chẳng dám có khi rồi nghỉ
𫩒懇蔑𢚸𠫾貝户吳,khăn khắn một lòng đi với họ ngô
併排律妬論低,tính bài lót đó luồn đây
𬂙澄買淡䦕山,trông chừng mấy dặm quan sơn
十二日禁過回藩鎮籍令如清華乂安順化安󰘊太原宣光諒山等處承宣或清華不得改入乂安諒山不得著,thập nhị nhật cấm quá hồi phiên trấn tịch lệnh như thanh hoá nghệ an thuận hoá an bang thái nguyên tuyên quang lạng sơn đẳng xứ thừa tuyên hoặc thanh hoá bất đắc cải nhập nghệ an lạng sơn bất đắc trứ
厥後除清化知府每以日燏子孫爲之如國康之於演州是也,quyết hậu trừ thanh hoá tri phủ mỗi dĩ nhật duật tử tôn vi chi như quốc khang chi ư diễn châu thị dã
功冷苦辱饒󰟯查󰌎庒曳洡湯拯辞,công lênh khó nhọc nhiều dường tra lò chẳng dái xối thang chẳng từ
簾疎朱𩙌𢯰,rèm thưa cho gió lọt
丁酉四年宋至道三年,đinh dậu tứ niên tống chí đạo tam niên
護衛及在京諸營将士嚴加宿直守僃如法,hộ vệ cập tại kinh chư dinh tướng sĩ nghiêm gia túc trực thủ bị như pháp
伴鐄,bạn vàng
娘浪役𧘇㐌仃,Nàng rằng Việc ấy đã đành
𢸡𩵜𩹪提𩵜鰈,xỉa cá mè đè cá chép
󱩋鐄𢬭恪容顔睽離買別辛酸󰟯󰅹,võ vàng đổi khác dung nhan khuê ly mới biết tân toan dường nào
󰜩餒𡢼𤯰𤷍𤷱𡛔餒𫯳瘖𨉞𧷺𥖩磋,trai nuôi vợ đẻ gầy mòn gái nuôi chồng ốm lưng tròn cối xay
遊神阻吏山中,du thần trở lại sơn trung
三月清遣正使程芳朝副使張易賁奉册來封帝爲安南國王,tam nguyệt thanh khiến chính sứ trình phương triều phó sứ trương dịch bí phụng sách lai phong đế vi an nam quốc vương
蘭倘香迻菊倘香迻,lan thoảng hương đưa cúc thoảng hương đưa
庵蜍祖󱨨拉楛菻,am thờ tổ ngói lợp gỗ lim
𧵆沔固𠬠媒芇,gần miền có một mụ nào
翁絲結補之僥,Ông tơ ghét bỏ chi nhau
𥋷𧡊𠓀𡑴暈兎𤋵,nhác thấy trước đền vầng thỏ giãi
及帝疾篤命撰詔文通雖受帝命而志在三夫人但秉筆不書,Cập đế tật đốc mệnh soạn chiếu Văn Thông tuy thụ đế mệnh nhi chí tại tam phu nhân đản bỉnh bút bất thư
十三日節制鄭松表奏差右将黄廷爱統領兵象及太保鄭桐少保鄭栢都督黎文歡指揮使陳祚等将兵萬餘攻勦諒山偽黨,thập tam nhật tiết chế trịnh tùng biểu tấu sai hữu tướng hoàng đình ái thống lĩnh binh tượng cập thái bảo trịnh đồng thiếu bảo trịnh bách đô đốc lê văn hoan chỉ huy sứ trần tộ đẳng tương binh vạn dư công tiễu lạng sơn nguỵ đảng
伯駙馬都尉文武臣僚同心推戴謂生民不可無主神噐不可久虚同請于予纂承大統,bá phò mã đô uý văn võ thần liêu đồng tâm suy đái vị sinh dân bất khả vô chủ thần khí bất khả cửu hư đồng thỉnh vu dư toản thừa đại thống
丙午十三年帝仍應天年號宋景德三年,Bính Ngọ thập tam niên Đế nhưng Ứng Thiên niên hiệu Tống Cảnh Đức tam niên
憲官皮噲皮蛮㐌欺咶𠻵吏干杜停,hiến quan vừa gọi vừa mơn đã khi thét mắng lại cơn dỗ dành
二十一日定考課,Nhị thập nhất nhật định khảo khoá
雖浪呐㐌𠊛𡎝越𨕭尊堂𥪝𭛣斉家,tuy rằng nói đã người cõi việt trên tôn đường trong việc tề gia
滝𡮈合𠓨滝𡚡,sông nhỏ hợp vào sông to
勑旨天下修治堤防及道路等處置勸農河堤等官,sắc chỉ thiên hạ tu trị đê phòng cập đạo lộ đẳng xứ trí khuyến nông hà đê đẳng quan
月娥染病瘖𤸼󰮂𨉟𤾓惨㐌󱳮吏愁,nguyệt nga nhuốm bệnh ốm o trong mình trăm thảm đã lo lại sầu
間者歳北不登民生未復今𭛁兵資粮行数千里夾以深林叢竹多蝮蛇猛獸夏月暑時歐泄霍乱之病相隨屬也曾未施兵接刅死傷者必眾矣,gian giả tuế bắc bất đăng dân sinh vị phục kim phát binh tư lương hành số thiên lí giáp dĩ thâm lâm tùng trúc đa phúc xà mãnh thú hạ nguyệt thử thời âu tiết hoắc loạn chi bệnh tương tuỳ thuộc dã tăng vị thi binh tiếp ban tử thương giả tất chúng hĩ
爲些𠻞喫朱㝵󰇾揚,Vì ta khăng khít cho người dở dang
想払𣦆仍皮𤓢弩,tưởng chàng trải những bề năng nổ
十一月命陪從阮䏻紹爲佐國營參視,thập nhất nguyệt mệnh bồi tụng nguyễn năng thiệu vi tá quốc dinh tham thị
㹥𥱨㹥炲,chó rọ chó thui
醝𨢇奴粓共蔭襖𨕭𠁀㐱意客羅仙,say rượu no cơm cùng ấm áo trên đời chỉn ấy khách là tiên
𫀅𦎛冲闭饒𣈜,Xem gương trong bấy nhiêu ngày
𥘉上皇将征牛吼占昭人詣闕上書丁寕以舉寨降則刻符為信,sơ thượng hoàng tương chinh ngưu hống chiêm chiếu nhân nghệ khuyết thượng thư đinh ninh dĩ cử trại hàng tắc khắc phù vi tín
曳𠊛涓脉曳𪀄𰈏謨,dái người quen mạch dái chim rình mò
船埃湿倘𦑃帆賒賒,Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa
追尊恭慈光穆皇后為皇太后,Truy tôn Cung Từ Quang Mục hoàng hậu vi Hoàng thái hậu
恾鐮掛𥯝𦋦󱦺𠀲芻,mang liềm quảy sọt ra rành đứa sô
時義膠兼全等先渡河分遣所属阮德忠譚景楷等往攻賊将昭武相持于悔扛處自率将校進破賊壘直扺安樂山,thời nghĩa giao kiêm toàn đẳng tiên độ hà phân khiển sở thuộc nguyễn đức trung đàm cảnh khải đẳng vãng công tặc tướng chiêu vũ tương trì vu hối giang xứ tự suất tướng hiệu tiến phá tặc luỹ trực chỉ an lạc sơn
蔑𢚸蜍漢低爫證𣦰雪霜胡塢𦹵撑,một lòng thờ hán đây làm chứng trải tuyết sương hồ ủ cỏ xanh
𦀼簾除待䏾𦝄闭迡,nối rèm chờ đợi bóng trăng bấy chầy
世弯娘買賒𧵆咀嘆,thế cùng nàng mới xa gần thở than
啉𠽍哏㗑𡮈𫰅拉𡎦把𦹵畧墓𨀈𦋦,lầm rầm khấn vái nhỏ to sụp ngồi bả cỏ trước mồ bước ra
四,tư
以親王之貴歴事四朝三領鉅鎮家居無日不開倡優塲作戲樂而人不以為淫,Dĩ thân vương chi quý lịch sự tứ triều tam lĩnh cự trấn gia cư vô nhật bất khai xướng ưu trường tác hí lạc nhi nhân bất dĩ vi dâm
月娥奔㗂哭払,nguyệt nga bôn tiếng khóc chàng
蠍翅漆羅山𦑃諫,hiết sí tất là sơn cánh gián
弼等又多賫北貨來立重價直強朝廷買之,Bật đẳng hựu đa tê Bắc hoá lai lập trọng giá trực cưỡng triều đình mãi chi
甕𥳓,ống sáo
三月三十日胡左相國澄胡杜杜满進軍鹹子關胡射陳挺領南岸步軍杜人鑑陳克莊領北岸步軍阮公拯領艨艟一百艘為前鋒,Tam nguyệt tam thập nhật Hồ tả tướng quốc Trừng Hồ Đỗ Đỗ Mãn tiến quân Hàm Tử quan Hồ Xạ Trần Đĩnh lĩnh Nam ngạn bộ quân Đỗ Nhân Giám Trần Khắc Trang lĩnh Bắc ngạn bộ quân Nguyễn Công Chửng lĩnh mông đồng nhất bách sưu vi tiền phong
更𣅘身𡛔琰長,Canh khuya thân gái dặm trường
𣈜𡢐,ngày sau
郎君芇沛如埃,lang quân nào phải như ai
吘𠳒呐貝氷人,Ngỏ lời nói với băng nhân
如用明國制君坐奉天門則有金󰱑奉天殿則有寶座,như dụng minh quốc chế quân toạ phụng thiên môn tắc hữu kim đài phụng thiên điện tắc hữu bảo toà
時皇第五子潭在瑞原縣廣施社乃使人迎之尊立爲帝,thời hoàng đệ ngũ tử đàm tại thuỵ nguyên huyện quảng thi xã nãi sử nhân nghênh chi tôn lập vi đế
十三日定官書領降憲司檢刷令時禮部尚書兼左春坊左中𠃔郭廷寶奏前弟年官書領降在外各府如四書五經登科録會試録玉堂文範文憲通考,Thập tam nhật định quan thư lĩnh giáng Hiến ti kiểm soát lệnh thời Lễ bộ thượng thư kiêm tả Xuân phường Tả trung doãn Quách Đình Bảo tấu Tiền đệ niên quan thư lĩnh giáng tại ngoại các phủ như Tứ thư Ngũ kinh Đăng khoa lục Hội thí lục Ngọc đường văn phạm Văn hiến thông khảo
至是草平之,chí thị thảo bình chi
摱兵吏𢘮𢘾威强臣,mượn binh lại rắp nhờ uy cường thần
𠦳鐄身意易𠸣補牢,ngàn vàng thân ấy dễ hòng bỏ sao
証朱昆𥘷𢚸誠㝵𫢩,chứng cho con trẻ lòng thành ngày nay
梂𤽸抛抛𠄩板接渃𥪝了了没𣳔通,cầu trắng phau phau hai ván ghép nước trong leo lẻo một dòng thông
今年遣使東閣再僃前後刼畧事由擬朝廷咨文付使臣順賫總鎮總督兩廣等官勘管内思陵州緣何率眾越境刼掠啓釁生事,kim niên khiển sứ đông các tái bị tiền hậu kiếp lược sự do nghĩ triều đình tư văn phó sứ thần thuận tê tổng trấn tổng đốc lưỡng quảng đẳng quan khám quản nội tư lăng châu duyên hà suất chúng việt cảnh kiếp lược khải hấn sinh sự
時間,thời gian
泊󰝡󰘚泊劍塘朱車,bạc đem mặt bạc kiếm đường cho xa
䏾𫚳沁󰠩別󰠲麻𥆾,Bóng chim tăm cá biết đâu mà nhìn
為事差󱞯𧵑司法𦓡被寃枉,vì sự sai nhầm của tư pháp mà bị oan uổng
潘陳𠄩户󰠮儒唯傳,phan trần hai họ cửa nho dõi truyền
至是季犛薦之,Chí thị Quý Li tiến chi
𣈜𠄩𨑮𠬠戌時沛庄,ngày hai mươi mốt tuất thì phải chăng
群臣渃𬑉平湄,quần thần nước mắt bằng mưa
雲仙𤽗唉𡎢低,vân tiên ngươi hãy ngồi đây
百官會合跪奏𢜠台𦊚𣷭󰯃收蔑茹,bách quan hội họp quỳ tâu mừng thay bốn bể góp thâu một nhà
曰諄勤於平日之訓明辨於遺詔之言擇社稷臣委以托孤之寄無憂也,viết truân cần ư bình nhật chi huấn minh biện ư di chiếu chi ngôn trạch xã tắc thần uỷ dĩ thác cô chi ký vô ưu dã
固槊辰槊渃𬈴,có xáo thì xáo nước trong
帝親征進禄伏誅,Đế thân chinh Tiến Lộc phục tru
𨄼蹎𠫾,dời chân đi
𪠞忱特蔑琰乘𧡊達𨖲边𡶀篤,đi thầm được một dặm thừa thấy đặt lên bên núi dốc
爲埃𨢟孕朱𢧚餒尼,vì ai gây dựng cho nên nỗi này
𢮿僥𥛉𫏾𫢋臺,quây nhau lạy trước phật đài
冬十月慶成廣自宮,Đông thập nguyệt khánh thành Quảng Từ cung
吝碑詩讀讀吟吟,lần bia thơ đọc đọc ngâm ngâm
由唐以來𡸈無忠言以啓之乎恭乞裁斷行之,do đường dĩ lai khởi vô trung ngôn dĩ khải chi hồ cung khất tài đoán hành chi
開花結菓敲敲唯傳坦越㙮髙重重,khai hoa kết quả xao xao dõi truyền đất việt đắp cao trùng trùng
招命勿把哭嘆,Gieo mình vật vã khóc than
興孝程志森鄭綏梁得朋杜履謙丁󱴏鄧鳴謙杜絪黎鼐譚慎簡等上表陳情于明,Hưng Hiếu Trình Chí Sâm Trịnh Tuy Lương Đắc Bằng Đỗ Lí Khiêm Đinh Cường Đặng Minh Khiêm Đỗ Nhân Lê Nãi Đàm Thận Giản đẳng thượng biểu trần tình vu Minh
𡢻埃噅𠃩㨋𨑮防欺縱雅固𠊛朱噅,nợ ai vay chín giả mười phòng khi túng nhỡ có người cho vay
托空墫拮底𪺓柴筭,thác không chôn cất để dành thầy toan
喝嗃𢚸鐄,khát khao lòng vàng
冲濠外壘散荒乱軍皮𢴑𢬣娘旦尼,trong hào ngoài lũy tan hoang loạn quân vừa dắt tay nàng đến nơi
戊戌帝崩于龍安殿,mậu tuất đế băng vu long an điện
𩄲秦鎖謹窻𦂛,mây tần khóa kín song the
行至盐户海門盐户社名属瑞英縣存問民間長老攷賜緡錢八十以上人叄緡七十以上人貳緡民情喜悅,Hành chí Diêm Hộ hải môn Diêm Hộ xã danh thuộc Thuỵ Anh huyện tồn vấn dân gian trưởng lão khảo tứ mân tiền bát thập dĩ thượng nhân tam mân thất thập dĩ thượng nhân nhị mân dân tình hỉ duyệt
𦀊鸞驚󰑒𣓦鵉𪿒重,dây loan kinh đứt phím loan ngại chùng
十二月朔以入内司馬行軍總管黎魁為入内司馬參知政事知西道諸衛軍事,Thập nhị nguyệt sóc Dĩ nhập nội tư mã hành quân tổng quản Lê Khôi vi Nhập nội tư mã tham tri chính sự tri Tây đạo chư vệ quân sự
詔策等依舊招安撫務令謐静,Chiếu Sách đẳng y cựu chiêu an phủ vụ lệnh mật tĩnh
兹我恭奉大元帥統國政尙師太父德功仁威明聖西王翊扶皇上飭駕親征專委我以總提大兵號令諸,Tư ngã cung phụng Đại nguyên soái thống quốc chính thượng sư Thái phụ đức công nhân uy minh thánh Tây Vương dực phù Hoàng thượng sức giá thân chinh chuyên uỷ ngã dĩ Tổng đề đại binh hiệu lệnh chư
岸樁𢷆祝𦹵𦰤隔艔󰅹𧡊𠊛󰠲𠫾𧗱,ngàn thông chen chúc cỏ lau cách đò nào thấy người đâu đi về
󱚷堂𠻵㗂隊𣦍𨖲侯,sảnh đường mảng tiếng đòi ngay lên hầu
其交趾軍民等除納税糧外該徵芨󰇼辨金銀銅前盐鉄香貨魚課等項即且停罷聽於境内交易官府勿禁用稱朕恤民之意,kì giao chỉ quân dân đẳng trừ nạp thuế lương ngoại cai trưng cập thái biện kim ngân đồng tiền diêm thiết hương hoá ngư khoá đẳng hạng tức thả đành bãi thính ư cảnh nội giao dịch quan phủ vật cấm dụng xưng trẫm tuất dân chi ý
張公尋喠𠮾嗷,trương công tìm giọng ngọt ngào
晏權闇懦動輙禀維周之命,án quyền ám nhu động triếp bẩm duy chu chi mệnh
恒固吟議乙共唱和,hằng có ngâm ngợi ắt cùng xướng họa
吟𠮾山林免市朝,ngẫm ngột sơn lâm lẫn thị triều
以長女安國公主嫁陶甘沐封爲義信侯以皇兄爲武威王皇叔爲武道王武威王子徵顯爲太尉翊聖王子副爲總𬋩陳鎬爲相公吳丁爲樞密使陶碩輔爲太保鄧文孝爲太傅費車磊爲左金吾衛竹爲有金吾譚坦爲左武衛杜簡爲有武衛餘悉如故,Dĩ trưởng nữ An Quốc công chúa giá Đào Cam Mộc phong vi Nghĩa Tín hầu dĩ hoàng huynh vi Vũ Uy Vương hoàng thúc vi Vũ Đạo Vương Vũ Uy Vương tử Trưng Hiển vi Thái uý Dực Thánh Vương tử phó vi Tổng quản Trần Cảo vi tướng công Ngô Đinh vi khu mật sứ Đào Thạc Phụ vi Thái bảo Đặng Văn Hiếu vi Thái phó Phí Xa Lỗi vi Tả kim ngô Vệ Trúc vi Hữu kim ngô Đàm Thản vi Tả vũ vệ Đỗ Giản vi Hữu vũ vệ dư tất như cố
𢚸迷時𪜀類凣債道聖,lòng mê thì ra loài phàm trái đạo thánh
我軍力戰,ngã quân lực chiến
有孛星見于翼分野,hữu bột tinh kiến vu dực phận dã
𠴌𠴌㗂丐蝇撑,rinh rinh tiếng cái nhặng xanh
𠊛腋𡱩几𢬣刀,người nách thước kẻ tay đao
𪰛堯事变饒平𬨻茹兀官清冷女畑,thời nghèo sự biến nhiều bằng tóc nhà ngặt quan thanh lạnh nữa đèn
断膓六󰀎󰇾𦓡𢞂星,Đoạn trường lúc ấy giở mà buồn tênh
初莫宗室䧺禮公莫敬止竄居東潮,sơ mạc tông thất hùng lễ công mạc kính chỉ thoán cư đông triều
身㛪罪業衛󰠳,thân em tội nghiệp về đâu
仁宗惑生母之言而幽殺嫡母至於禁嫁百官之女則神宗溺乱女色之迷也,nhân tông hoặc sinh mẫu chi ngôn nhi u sát đích mẫu chí ư cấm giá bách quan chi nữ tắc thần tông nịch loạn nữ sắc chi mê dã
油𡥵𡥵𪿀朱耒媄𫥨𡓇永媄𡎢嘆身,ru con con ngủ cho rồi mẹ ra chỗ vắng mẹ ngồi than thân
定遷官交代𪠘宇令,Định thiên quan giao đại giải vũ lệnh
主翁吀𢬭󰬾𤙭𠃩𬌥,chúa ông xin đổi ba bò chín trâu
使者至帝踞見賈,Sứ giả chí đế cứ kiến Giả
六月初一日大雨至三四日不止,lục nguyệt sơ nhất nhật đại vũ chí tam tứ nhật bất chỉ
恪庄沒𡮍𦟐桃,khác chăng một chút má đào
李遜餘黨李脱等結集俚獠五千餘人以應循庚子至龍編南津,Lí Tốn dư đảng Lí Thoát đẳng kết tập Lí Lạo ngũ thiên dư nhân dĩ ứng Tuần Canh Tí chí Long Biên Nam tân
𧵑典渃賖𢧚貴價𠊚離圭𪧘𥙩爫漂,của đến nước xa nên quý giá người lìa quê cũ lấy làm phiêu
役𤾓𫷜渚呐之葚𠳒,việc trăm năm chớ nói chi rậm lời
󰠈𡑝𢚸㐌待𢚸,Trước sân lòng đã giãi lòng
及文虎至两岸伏兵奮擊,Cập Văn Hổ chí lưỡng ngạn phục binh phấn kích
月娥訴事𠬠欺,nguyệt nga tỏ sự một khi
氷傾芇㐌別埃麻𥆾,Bâng khuâng nào đã biết ai mà nhìn
矣𫍕𠳒意底麻噒,hãy ghi lời ấy để mà răn
王喜乃分平江今東岸天德江是也以北佗治之以南王治之,vương hỉ nãi phân bình giang kim đông ngạn thiên đức giang thị dã dĩ bắc đà trị chi dĩ nam vương trị chi
㝵掉渡呌捤𭨦𭨦,người chèo đò kêu vẫy ngoắt ngoắt
鞵𩍣,hài dép
乂安復平,Nghệ An phục bình
以阮潤爲刑部左侍郎阮國櫆爲刑部右侍郎黄榮爲大理寺卿,dĩ nguyễn nhuận vi hình bộ tả thị lang nguyễn quốc khôi vi hình bộ hữu thị lang hoàng vinh vi đại lí tự khanh
𥱱饒扵准山󰉟,Chụm nhau ở chốn sơn đài
秋八月十五日明太子髙熾即位改元洪熙大赦,Thu bát nguyệt thập ngũ nhật Minh thái tử Cao Xí tức vị cải nguyên Hồng Hi đại xá
𠄼更庄吃紇珠𬰠𥚆幅像𦛌𤴬如󱩌,năm canh chẳng ngớt hạt châu mặt nhìn bức tượng ruột đau như giồi
𥄭𠚢畧按𧡊払阻󰀡,ngó ra trước án thấy chàng trở vô
計爫𫳵掣閍萬愛恩,Kể làm sao xiết muôn vàn ái ân
芇咍𡦂壻鄧連𡦂佳,nào hay chữ rể đặng liền chữ giai
改革,cải cách
預支,dự chi
蜀𬈴身拱󰑼身,Đục trong thân cũng là thân
曰臣寕死於營門之外不死於床蓐之,viết thần ninh tử ư doanh môn chi ngoại bất tử ư sàng nhục chi
庚辰光順元年六月以興二年前宜民僣稱天明天順四年,Canh Thìn Quang Thuận nguyên niên Lục nguyệt dĩ Hưng nhị niên tiền Nghi Dân tiếm xưng Thiên Minh Thiên Thuận tứ niên
埮𠦳渃瀋𡽫賒,dặm nghìn nước thẳm non xa
古昔盛時群贒在朝濟七相讓,cổ tích thịnh thời quần hiền tại triều tế thất tương nhượng
秋八月競舟,thu bát nguyệt cạnh chu
不許殺於東市梟首三日,bất hứa sát ư đông thị kiêu thủ tam nhật
六月旱,Lục nguyệt hạn
初󰅒人定勝天拱𡗉,Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều
帝親征哀牢,đế thân chinh ai lao
迻𧵑贈𠊛𠫾,đưa của tặng người đi
两舌羅𥚇𠄩朝於低呐𪥾吹腰結讐,lưỡng thiệt là lưỡi hai chiều ở đây nói đó xui yêu kết thù
元人多溺死,Nguyên nhân đa nịch tử
療𢵻,liệu chữa
吝吝兎泊鵶鐄,lần lần thỏ bạc ác vàng
𦝄㙴群妬㧅㧅,trăng thềm còn đó trơ trơ
󰝂𢬳,đâm thọc
若臧否失實六科御史󰱑憲司檢察紏奏治罪,nhược tàng phủ thất thực lục khoa ngự sử đài hiến ti kiểm sát củ tấu trị tội
至是又擢為檢法官,chí thị hựu trạc vi kiểm pháp quan
栽𣑺𣘃,tài trồng cây
龍,rồng
故𢶸咹𥸷𥸷吏吼扲朋爫漫漫空功,có đấm ăn xôi xôi lại hỏng cầm bằng làm mướn mướn không công
波劫因縁重,pha kiếp nhân duyên trọng
滝漢蒸𢌌丕拯可洡潭丕,sông hán chưng rộng vậy chẳng khả lội dầm vậy
蓬葉蘿𦵄,bồng diệp lá riềng
見特㫖宣召其人日則用宣召牙牌亦有令旗銅牌,Kiến đặc chỉ tuyên triệu kì nhân nhật tắc dụng tuyên triệu nha bài diệc hữu lệnh kì đồng bài
擱𢵯魚翁𧗱遠浦𢮩𧤁牧子吏孤村,gác mái ngư ông về viễn phố gõ sừng mục tử lại cô thôn
困咍亨,khốn hay hanh
役兵補𫽄𡨹𢭩,Việc binh bỏ chẳng giữ giàng
爫會𫅜󰏙花,làm hội lành xem hoa
言先務脩德然侯興工可也帝聽宦官笵秉彛之言督作愈急百性苦之,ngôn tiên vụ tu đức nhiên hậu hưng công khả dã đế thính hoạn quan phạm bỉnh di chi ngôn đốc tác dũ cấp bách tính khổ chi
𠊛窈窕几文章,Người yểu điệu kẻ văn chương
几初收吉底防美支,kẻ xưa thu cất để phòng mở che
𠓀柴𡢐伵㖔𡁞,Trước thầy sau tớ lao xao
遣使求之果得,Khiển sứ cầu chi quả đắc
咍󰑼元載謀𥢆,hay là nguyên tải mưu riêng
聖淬艚簫𱥯紇𩄎,Thánh thót tầu tiêu mấy hạt mưa
味󰵐,vị mặn
咍𥙩仁和𥪞户𥙩順隨𢚸𫯳,hay lấy nhân hoà trong họ lấy thuận tùy lòng chồng
定桑州税錢量𤱈一二三等出錢,định tang châu thuế tiền lượng mẫu nhất nhị tam đẳng xuất tiền
湥涞滲𥒥𫡮支愈蚕,giọt rơi thấm đá tơ chia rũ tằm
宰相以此繡諸帳是以小人加君子恐小人道長君子道消,tể tướng dĩ thử tú chư trướng thị dĩ tiểu nhân gia quân tử khủng tiểu nhân đạo trưởng quân tử đạo tiêu
僞詔僞諭僞勑封名爵以誑惑愚民詭計詭行詭言稱頭目以求封外國,Nguỵ chiếu nguỵ dụ nguỵ sắc phong danh tước dĩ cuống hoặc ngu dân nguỵ kế nguỵ hành nguỵ ngôn xưng đầu mục dĩ cầu phong ngoại quốc
沉船𢧚浽𨉓𦋦󰡫尼,Chìm thuyền nên nỗi mình ra thế này
㛪𠤆劔之󰬥只劔朱英𠄩抪朋𠄩榾亭意傕,em chớ kiếm chi nhiều chỉ kiếm cho anh hai bó bằng hai cột đình ấy thôi
太陽靈德之后,Thái Dương Linh Đức chi hậu
心化治境内按堵尊崇𫢋教俗號觀音女曰彼一婦人乃䏻如是我男子何庸再攻克之,tâm hoá trị cảnh nội án đổ tôn sùng phật giáo tục hiệu Quan Âm nữ viết Bỉ nhất phụ nhân nãi năng như thị ngã nam tử hà dung Tái công khắc chi
大軍三十隊中軍二十隊营十五隊團十隊禁衛都五隊,Đại quân tam thập đội trung quân nhị thập đội doanh thập ngũ đội đoàn thập đội Cấm vệ đô ngũ đội
卒宫官祿旺爻夫妻,tốt cung quan lộc vượng hào phu thê
住碎𫽄打𫽄吱,chú tôi chẳng đánh chẳng chê
云仙嘆哭我凌,Vân Tiên than khóc ngã lăn
藝𫁅𢖵𠃣想𡗊,nghề riêng nhớ ít tưởng nhiều
都校點黎醯為鉄突右軍同總管右軍同總管黎囂為快路總管快路總知黎祜為南策下衛總知都旨揮使何梯為殿前都檢點㫖揮使范内為都旨揮旨揮副使黎篭為旨揮使,đô hiệu điểm Lê Ê vi thiết đột hữu quân đồng tổng quản Hữu quân Đồng tổng quản Lê Hiêu vi Khoái lộ tổng quản Khoái lộ tổng tri Lê Hỗ vi Nam Sách hạ vệ tổng tri Đô chỉ huy sứ Hà Thê vi Điện tiền đô kiểm điểm Chỉ huy sứ Phạm Nội vi Đô chỉ huy Chỉ huy phó sứ Lê Lung vi chỉ huy sứ
准王庭嗔命󰅒合典丕因唱讀文劾浪,chốn vương đình xin mệnh nay hợp đến vậy nhân xướng đọc văn hặc rằng
𤯨辰固𣅶𩛂𥸷󰇏茶,sống thì có lúc no xôi chán chè
㝵悶𤯩麻拯悶托,người muốn sống mà chẳng muốn thác
視明白兎現𪡔,thị minh bạch thỏ hiện ra
𦝄𣅘店永最𡗶埃咍,trăng khuya đêm vắng tối trời ai hay
吏添𠄩󱟞才情叱訛,lại thêm hai chữ tài tình rất ngoa
罕𠀧𤾓两劍󰠳拱㐌皮本群𡢐時利,hẳn ba trăm lạng kém đâu cũng đà vừa vốn còn sau thì lời
茹𨴦,nhà cửa
碎朱把焒悉肝英䧺,tôi cho bả lửa dứt gan anh hùng
形於檄文范殿帥之學見於詩句非特專於武而用兵之精戰勝攻取古人無出其右黎輔陳之勇冠三軍單騎出入虜陣臨機制變扞主于難而其文學足以教導儲宫則陳氏之用人固隨其才而委任耳,hình ư hịch văn Phạm điện suý chi học kiến ư thi câu phi đặc chuyên ư võ nhi dụng binh chi tinh chiến thắng công thủ Cổ nhân vô xuất kì hữu Lê Phụ Trần chi dũng quán tam quân đơn kị xuất nhập lỗ trận lâm cơ chế biến cản chủ vu nan nhi kì văn học túc dĩ giáo đạo trừ cung tắc Trần thị chi dụng nhân cố tuỳ kì tài nhi uỷ nhiệm nhĩ
緣㛪油𫃸絲紅,duyên em dầu nối tơ hồng
𢜠󰠐特𣇜半奔固利,Mừng thầm được buổi bán buôn có lời
𦊚方滂𣼽鯨朋秃,bốn phương phẳng lặng kình bằng thóc
浪碎國状楚家,rằng tôi quốc trạng sở gia
𫀅󱙻歳𧘇路程縸之,xem tên tuổi ấy lộ trình mắc chi
花額左𤤻右班諸軍及清化乂安化州順州臨平等各,hoa ngạch tả ban hữu ban chư quân cập thanh hoá nghệ an hoá châu thuận châu lâm bình đẳng các
師鑠有僚等出奇兵逐之,Sư Thước Hữu Liêu đẳng xuất kì binh trục chi
打料欧唉且寅,ĐÁNH LIỀU âu hãy THẢ dần
㐌甘弊貝知音閉迡,Đã cam tệ với tri âm bấy chầy
𨀈𦋦𠾺󰘚珠眉,bước ra thẹn mặt chau mày
今余明吿汝等當以厝火積薪為危當以懲,Kim dư minh cáo nhữ đẳng đương dĩ thố hoả tích tân vi nguy đương dĩ trừng
天上衣󰑼襖呼魂,thiên thượng y là áo hô hồn
搁句情欲蹺皮孝貞,gác câu tình dục theo bề hiếu trinh
呐𫪦呐嘇,nói trây nói xàm
𠁑功名饒錯奇,dưới công danh nhiều thác cả
群𡽫群渃群𨱽,Còn non còn nước còn dài
几仕𫅜𠰷役針針,kẻ sĩ lành lo việc chăm chăm
篭喫,lung khịa
𠳒𣦍冬󰘚𥪞外,Lời ngay đông mặt trong ngoài
𧵆𤊰香𡗶匪約林,gần bén hương trời phỉ ước lăm
恭皇帝諱椿又諱慮聖宗之曾孫建王鑌之孫江王漴之次子也在位五年壽二十一錦,Cung Hoàng Đế Huý Xuân hựu huý Lự Thánh Tông chi tằng tôn Kiến Vương Tân chi tôn Giàng Vương Sùng chi thứ tử dã Tại vị ngũ niên thọ nhị thập nhất Cẩm
前稱上陽洞主生皇子六長子安王洵第二威穆帝濬第三嗣皇㵮第四通王溶第,tiền Xưng Thượng Dương động chủ sinh hoàng tử lục trưởng tử An Vương Tuân đệ nhị Uy Mục đế Tuấn đệ tam Tự Hoàng Thuần đệ tứ Thông Vương Dung đệ
古先之事姑置勿論,cổ tiên chi sự cô trí vật luận
一云陳暠名頔明人之難頔隱迹民間,nhất vân trần cảo danh địch minh nhân chi nạn địch ẩn tích dân gian
細蠻溪盤事伏波,tới man khê bàn sự phục bạ
買𢈱些𠳨󰣉夷庒𦋦,mấy lời ta hỏi giống gì chẳng ra
咾通計任欣󰬥淡賖,làu thông kế nhiệm hơn nhiều dặm xa
傷喂𤴬疸𡁠婵娟,thương ôi đau đớn nhỉ thuyền quyên
召廣南總兵元郡公阮伯䮐還,Triệu Quảng Nam tổng binh Nguyên quận công Nguyễn Bá quýnh hoàn
敢有徇私妄保昏猥懦劣者罪加常律,cảm hữu tuấn tư vọng bảo hôn ổi nhu liệt giả tội gia thường luật
而趙卨好大以促亡唆都既擒於鹹子關烏馬又殪於白虅海,nhi triệu tiết hiếu đại dĩ xúc vong toa đô ký cầm ư hàm tử quan ô mã hựu ế ư bạch đằng hải
󰬣,chè
厚䘮之,hậu táng chi
店𣅘𡎢預桧松𥄭涓,ðêm khuya ngồi dựa cội tùng ngủ quên
募登者賜,mộ đăng giả tứ
𥚆䀡󰅹固拙󰅹󰑼差,nhìn xem nào có chút nào là sai
𣛨䋥默埃啉杜𤅶,chèo lái mặc ai lăm đỗ bến
司天監謝克諧奏曰雨為潤軍雨風從北方為和風,Tư thiên giám Tạ Khắc Hài tấu viết Vũ vi nhuận quân vũ phong tòng bắc phương vị hoà phong
八月地震大水,bát nguyệt địa chấn đại thuỷ
呵𢭂𠄩月泊𣳔,há trao hai lượng bạc ròng
又敗之,hựu bại chi
央之間𡸈可容扵遲緩哉󰱥今以後刑部廷尉司及内外勘理獄訟等官凡諸訟情疑難者並依期勘完,ương chi gian khởi khả dung ư trì hoãn tai Kế kim dĩ hậu Hình bộ Đình uý ti cập nội ngoại khám lí ngục tụng đẳng quan phàm chư tụng tình nghi nan giả tịnh ỷ kì khám hoàn
巧墟窖了每芸忳拙斟雜俸皮真𪮏,xảo hư khéo léo mọi nghề đồn chuyết chậm chạp vụng về chân tay
自是豪傑之士雲集響應莫不歡心,Tự thị hào kiệt chi sĩ vân tập hưởng ứng mạc bất hoan tâm
永永岸箕油𢚸容且,vắng vắng ngạn kia dầu lòng dong thả
固情𥄫𥊘闷机捤摓,có tình ngấp nghé muốn cơ vẫy vùng
𠾔𢆥鱼父𠄩㝵,thuê năm ngư phủ hai người
胡公决計乘机,Hồ công quyết kế thừa cơ
史臣吳士連曰夫士幼而學欲知其事行也状而行行其所學也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Phu sĩ ấu nhi học dục tri kì sự hành dã trạng nhi hành hành kì sở học dã
𨄹戈𪤄𥰊岧髙蹎𠫾𠰘喝嘵嗷蔑命,dạo qua bãi thấp đèo cao chân đi miệng hát nghêu ngao một mình
𫔮董󰞈撑扛梞竹逐绳童抶繓乾坤,nhàn đủng đỉnh xênh xang gậy trúc giục thằng đồng thắt túi càn khôn
謝𢚸娘吏𨁡添𬏓𠳒,Tạ lòng nàng lại nối thêm VÀ lời
󱓇恨蒸排妾悶,mắc giận chưng bầy thiếp mọn
請赴雩壇祈雨從之,thỉnh phó vu đàn kì vũ tòng chi
吏冷󰳇仍𡓇霜風,lại lạnh lùng những chỗ sương phong
故舜造漆噐而諫者十七人,Cố Thuấn tạo tất khí nhi gián giả thập thất nhân
包饒𡬷坦𡬷鐄闭饒,bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu
撝𢧚𡢻拖𢧚恩,vay nên nợ đỡ nên ơn
貝吏,với lại
以恭靖王元晫為參預朝政恭定王暊為驃騎上将軍領宣光鎮,dĩ cung tĩnh vương nguyên trác vi tham dự triều chính cung định vương phủ vi phiêu kị thượng tướng quân lĩnh tuyên quang trấn
庚戌三年宋建炎四年,Canh Tuất tam niên Tống Kiến Viêm tứ niên
塘作合𡗶箕撴󰈆,đường tác hợp trời kia dun dủi
傕唐枚𠸍尋塘󰬷爲,thôi đường mai mỉa tìm đường vả vê
吏遣𪢊馭囉制几𢄂,lại khiến gióng ngựa ra chơi kẻ chợ
旦尼,đến nơi
如見賊兵追及且戦且走至伏兵所聞大砲三響轉後為前各分左右旌旗隊伍依如圖次,như kiến tặc binh truy cập thả chiến thả tẩu chí phục binh sở văn đại pháo tam hưởng chuyển hậu vi tiền các phân tả hữu tinh kì đội ngũ y như đồ thứ
尼昆属𥙩爫𢚸,Này con thuộc lấy làm lòng
銀硃𧹪艚,ngân chu son tàu
𡳳墻核㭲木𣹓𠫾𧗱尼仍𡓃尼𫷜初,cuối tường gai góc mọc đầy đi về này những lối này năm xưa
阮代乏至元元呼為老令公,nguyễn đại phạp chí nguyên nguyên hô vi lão lệnh công
𦝄𦝄󰊄󰊄𩄲𩄲別󰑼󰇥浽渃尼共埃,trăng trăng gió gió mây mây biết là giở nỗi nước này cùng ai
冬十一月帝幸應豊行宫省歛,Đông thập nhất nguyệt đế hạnh Ứng Phong hành cung tỉnh liễm
逴嘉王御𣫕𧏵改元,rước gia vương ngự đền rồng cải nguyên
暠知國人不服乃潜駕海船,cảo tri quốc nhân bất phục nãi tiềm giá hải thuyền
謝払娘買懺生𫥨衛,tạ chàng nàng mới sắm sanh ra về
想皮源渃桧核,tưởng bề nguồn nước cội cây
之分自丁先皇以後著爲正統以明君臣之分,chi phân tự Đinh Tiên Hoàng dĩ hậu trước vi chính thống dĩ minh quân thần chi phận
改元見,Cải nguyên Kiến
冊史圭搮事率係魄𣘃梅精𣘃畑麻拱編,sách sử quê lặt sự sót hễ phách cây mai tinh cây đèn mà cũng biên
對曰占國之於聖朝如子之恃父母惟教命是聽,Đối viết Chiêm quốc chi ư thánh triều như tử chi thị phụ mẫu duy giáo mệnh thị thính
𠸜󰑼裴儉奴群於京,tên là bùi kiệm nó còn ở kinh
李南浪主不󰒂,lý nam rằng chúa bất nghì
㗂德,tiếng đức
夫人買哙娘𦋦𠰺𠳒,Phu nhân mới gọi nàng ra dạy lời
悲除俸𫥨𢚸汜統底身尼𩯀夢絲萌,bây giờ bỗng ra lòng rẩy rúng để thân này tóc mỏng tơ mành
於史󰀋之中,ư sử sách chi trung
時倉卒聞鄭興等竊𭛁逼犯清華時日已暮門上已鎖有旨喫朝堂等官議仍勑諭於大興門外令差大臣,thời thương tốt văn trịnh hưng đẳng thiết phát bức phạm thanh hoa thời nhật dĩ mộ môn thượng dĩ toả hữu chỉ khiết triều đường đẳng quan nghị nhưng sắc dụ ư đại hưng môn ngoại lệnh sai đại thần
君子𠼺𢚸𦖑𡭱女,quân tử dặn lòng nghe chút nữa
城連矇進陛𧏵𡱩鎌㐌决庒容賊𡗶,thành liền mong tiến bệ rồng thước gươm đã quyết chẳng dong giặc trời
自由,tự do
春正月丁亥朔日食,Xuân chính nguyệt Đinh Hợi sóc nhật thực
帝尊封親生母黎氏玉環爲昭儀,đế tôn phong thân sinh mẫu lê thị ngọc hoàn vi chiêu nghi
初伯恭為成山侯王通通事,sơ bá cung vi thành sơn hầu vương thông thông sự
自念以幼冲之資承艱大之業負荷惧弗克堪守成不可無助,tự niệm dĩ ấu trùng chi tư thừa gian đại chi nghiệp phụ hà cụ phất khắc kham thủ thành bất khả vô trợ
奉𠄜香𤐡𣗓耒󰬾冬,phụng thờ hương khói chưa rồi ba đông
固種刁丕,có giống đeo vậy
列聖皇帝仁以結禮以維資碩德而保守成之丕憲,liệt thánh hoàng đế nhân dĩ kết lễ dĩ duy tư thạc đức nhi bảo thủ thành chi phi hiến
安陽𢚁固弩神圍棋群唉𢣇分𢝙𨔈,an dương cậy có nỏ thần vây cờ còn hãy ham phần vui chơi
暎𡶀宮撩𪀄忒惨豸湖鈎且𩵜舂升,ánh núi cung treo chim thắc thỏm giãi hồ câu thả cá thung thăng
餘哀,dư ai
襖古綡,áo cổ kiềng
㐌算遁𡢻斷膓特牢,Đã toan trốn nợ đoạn tràng được sao
󰝂扜渃濁吏滇渃𫉸,đem vo nước đục lại chan nước cà
𢪀𠫾𢪀吏󰜋命,Nghĩ đi nghĩ lại một mình
加封李朝太尃馮佐周為興仁王関内侯范敬恩為太尃封保忠関内侯,gia phong lí triều thái phó phùng tá chu vi hưng nhân vương quan nội hầu phạm kính ân vi thái phó phong bảo trung quan nội hầu
𡂓𠲧,thách thức
師出有名刑兹罔赦,sư xuất hữu danh hình tư võng xá
史臣吳士連曰當是時劉禹你有失律䘮師之罪反献祥瑞以揜之而無一人敢論者可見刑政之多非,sử thần ngô sĩ liên viết đương thị thời lưu vũ nhĩ hữu thất luật táng sư chi tội phản hiến tường thuỵ dĩ yểm chi nhi vô nhất nhân cảm luận giả khả kiến hình chính chi đa phi
使柴椿以兵千人護送還國,Sử Sài Xuân dĩ binh thiên nhân hộ tống hoàn quốc
路󰑼𧜖襘買𦋦瑟琴,Lọ là chăn gối mới ra sắt cầm
流民蹐地而啣冤闔境告天而無路,lưu dân tích địa nhi hàm oan hạp cảnh cáo thiên nhi vô lộ
衮昂塸埬𢹣𨖲梭鐄鈽𫽘烣殘紙𠖤,ngổn ngang gò đống kéo lên thoi vàng bủa rắc tro tàn giấy bay
乙未六年宋政和五年,Ất Mùi lục niên Tống Chính Hoà ngũ niên
積屍?與城齊猶且進戰無敢止者,Tích thi tương dữ thành tề do thả tiến chiến vô cảm chỉ giả
夏四月皇弟三子鈌名生,Hạ tứ nguyệt Hoàng đệ tam tử Khuyết danh sinh
別󰘵徐課𧶭󱗵𤾓执𠦳𫄑吀停固悁,biết nhau thừ thuở buôn thừng trăm chắp nghìn nối xin đừng có quên
竹生竹木𡑝亭,trúc xinh trúc mọc sân đình
倍傍󰘉篋𢬣𢭂𥚆䀡󰅹固拙󰅹󰑼差,vội vàng mở tráp tay trao nhìn xem nào có chút nào là sai
𠬠𣈕過侶雅期,một mai quá lứa nhỡ kỳ
𡀡杶,ních đòn
季犛整選取精名為敢死追擊之,quý li chỉnh tuyển thủ tinh danh vi cảm tử truy kích chi
𥘉占主制阿難在𠱾其子制某為布田言大王也女壻茶和布底為布提言宰相也言聽計從因與制某樹黨,Sơ Chiêm chủ Chế A Nan tại thời kì tử Chế Mỗ vi Bố điền ngôn đại vương dã nữ tế Trà Hoà Bố Để vi Bố đề ngôn Tể tướng dã ngôn thính kế tòng nhân dữ Chế Mỗ thụ đảng
昂浪𦣰𧡊欺店,ngang rằng nằm thấy khi đêm
復行至五漫地方攷賜長老亦如之乃還京,phục hành chí ngũ mạn địa phương khảo tứ trưởng lão diệc như chi nãi hoàn kinh
至是卒,Chí thị tốt
夏四月八日遣陪臣陳舜俞阮可之裴擒虎徃明國進貢御前三分皇太后皇太子各一分并觧歲金事,Hạ tứ nguyệt bát nhật khiển bồi thần Trần Thuấn Du Nguyễn Khả Chi Bùi Cầm Hổ vãng Minh quốc tiến cống Ngự tiền tam phân hoàng thái hậu hoàng thái tử các nhất phân tịnh giải tuế kim sự
箕老親閨婦𢖵傷,kìa lão thân khuê phụ nhớ thương
聖宗皇帝在位二十一年紀元者二,Thánh Tông Hoàng Đế tại vị nhị thập nhất niên kỷ nguyên giả nhị
蹎𬧕,chân giại
佈陣,bố trận
󰘚芇𬖉体饒低,Mặt nào trông thấy nhau đây
立屯田所,lập đồn điền sở
愛州叛,Ái Châu phản
月穿呵易偷𢚸竹,nguyệt xuyên há dễ thâu lòng trúc
奉勑㫖議賞以表其忠,Phụng sắc chỉ nghị thưởng dĩ biểu kì trung
𣘆𰩵𧋻𣘆𥬩,nẹp thúng rắn nẹp nia
阿鬟𨕭𠁑隊毛,Ả hoàn trên dưới giục mau
鏜萻古樹嶟𡻖傘,xanh om cổ thụ chon von tán
敬宗惠皇帝克濟大業光宅區夏而翊扶正統多頼,Kính Tông Huệ Hoàng Đế khắc tế đại nghiệp quang trạch khu hạ nhi dực phù chính thống đa lại
夙愆㐌𣳮凌凌泟耒,Túc khiên đã rửa lâng lâng sạch rồi
賊以爲間道礮𭛁全軍深入,tặc dĩ vi gián đạo bác phát toàn quân thâm nhập
埃易敢𢚸爫反麻󱳮,ai dễ dám lòng làm phản mà lo
抉竹𨀈戈𢚸𤂬賞梅𧗱踏俸𦝄,quét trúc bước qua lòng suối thưởng mai về đạp bóng trăng
固古樹固山瑚,có cổ thụ có san hô
六月先明縣武陵社人武登起兵㨿超類縣集眾聚黨自稱羅平元年,lục nguyệt tiên minh huyện vũ lăng xã nhân vũ đăng khởi binh cứ siêu loại huyện tập chúng tụ đảng tự xưng la bình nguyên niên
涓連𢚁拯𡨺床,quen liền cậy chẳng giữ giàng
𪬪囂囂𩄲耳耳,gió hiu hiu mây nhẹ nhẹ
帝召諸將謂曰琴彭困阨政等當急救援今乃逗遛必有怯意,Đế triệu chư tướng vị viết Cầm bành khốn ách Chính đẳng đương cấp cứu viện kim nãi đậu lưu tất hữu khiếp ý
窖唭鮮喟𠰘丕𡨧昆𪾺󰏙分明丕,khéo cười tươi môi miệng vậy tốt con mắt xem phân minh vậy
入󰱥大統帝知屯般之軰已就誅夷諒山親王又被其害慘然不楽有戚傷心咎其骨肉相残至使外人乘釁一門兄第俱被其禍,Nhập kế đại thống đế tri Đồn Ban chi bối dĩ tựu tru di Lạng Sơn thân vương hựu bị kì hại thảm nhiên bất lạc hữu thích thương tâm cữu kì cốt nhục tương tàn chí sử ngoại nhân thừa hấn nhất môn huynh đệ cụ bị kì hoạ
𣋚沁暫遇別埃帝麻,hôm tăm tạm ngụ biết ai đấy mà
國家事務皆自裁决然後奏聞,Quốc gia sự vụ giai tự tài quyết nhiên hậu tấu văn
油𢚸𪠞北勉𧗱南,dầu lòng đi bắc lẫn về nam
幽皇太后楊氏尊皇太妃爲靈,U Hoàng thái hậu Dương thị tôn Hoàng thái phi vi Linh
哏几小人󰅹哾𠰘嘲𠊚君子路抛󰬲,cắn kẻ tiểu nhân nào thốt miệng chào người quân tử lọ phao đuôi
黄河卷卷沚吹,hoàng hà cuộn cuộn chảy xuôi
觜𨮉別󰋇苫扜別包,chổi cùn biết mấy rơm vò biết bao
𠊚吀取消𦓡󱤎件,người xin thủ tiêu mà thua kiện
固避師名更名邁邁居風憲骨鲠敢言有古爭臣風後入政府不數載而罷,cố tị sư danh cánh danh mại mại cư phong hiến cốt nghạnh cảm ngôn hữu cổ tranh thần phong hậu nhập chính phủ bất số tải nhi bãi
二十一日帝初親政改原大赦以明年正月為延寧元年,Nhị thập nhất nhật đế sơ thân chính cải nguyên đại xá dĩ Minh niên chính nguyệt vi Diên Ninh nguyên niên
明帝怒囚殺之,Minh đế nộ tù sát chi
遂燒營泝流佯遁潜行間道候賊至擊之,Toại thiêu doanh tố lưu dương độn tiềm hành gian đạo hầu tặc chí kích chi
姦雄𠅐𡳺𥪸𡎢𫳵安,gian hùng mất vía đứng ngồi sao yên
論以十條軍政講君臣之󰒂也布以六條教化明父子之倫也,luận dĩ thập điều quân chính giảng quân thần chi nghĩa dã bố dĩ lục điều giáo hoá minh phụ tử chi luân dã
𤇊𤇊䏾焒羕羕畑𤍑,bừng bừng bóng lửa ràng ràng đèn chong
倍傍󰘉篋𢬣𢭂,vội vàng mở níp tay trao
扲鎌加蔑𫥸𥓄昂育坤移衝突𠓨𦋦,cầm gươm giơ miệt chém mài ngang dọc khôn dời xông đột vào ra
闭𥹰群𢠣户胡僣兵底𢘮立𤤰茹陳,bấy lâu còn giận họ hồ tiếm binh để rắp lập vua nhà trần
易如李筌則定其推後人不䏻曉其義,dị như lí thuyên tắc định kì suy hậu nhân bất năng hiểu kì nghĩa
帝封悉,Đế phong Tất
㖪掛㐌𤴬𢚸丐蟈𠺚𡂷添息臆昆蟡,khắc khoải đã đau lòng cái cuốc băn khoăn thêm tức ức con ve
少保豪郡公阮德業之子嘗從征伐果敢善戰累官至都督同知爵瑞郡公,thiếu bảo hào quận công nguyễn đức nghiệp chi tử thường tòng chinh phạt quả cảm thiện chiến luỵ quan chí đô đốc đồng tri tước thuỵ quận công
不幸而敗亡者亦書起兵以予之,Bất hạnh nhi bại vong giả diệc thư khởi binh dĩ dư chi
冲花令令唏霜停蹎侯𢘮認塘𧗱斎,trong hoa lạnh lạnh hơi sương dừng chân hầu rắp nhận đường về trai
朱官𦋦逴𠓨掑边凱,cho quan ra rước vào kề bên ngai
係殘忍婦人或欲其子息少以專厚産或惮於生育圖免劬勞𮗓見妊娠用計墮落傷殘性命斁害彝倫及為人而落之者並行檢察如律治罪,hệ tàn nhẫn phụ nhân hoặc dục kì tử tức thiểu dĩ chuyên hậu sản hoặc đạn ư sinh dục đồ miễn cù lao giác kiến nhâm thần dụng kế đoạ lạc thương tàn tính mệnh dịch hại di luân cập vi nhân nhi lạc chi giả tịnh hành kiểm sát như luật trị tội
秋七月漢主遣驍将李克正領兵攻交州擒節度使承美以㱕以其将李進代之,Thu thất nguyệt Hán chủ khiến kiêu tướng Lí Khắc Chính lĩnh binh công Giao Châu cầm Tiết độ sứ Thừa Mĩ dĩ quy dĩ kì tướng Lí Tiến đại chi
文奎妻阮氏年欲爲夫報讐泣謂本軍曰有能竭力報恩殺得彦者重賞,Văn Khuê thê Nguyễn Thị Niên dục vị phu báo thù khấp vị bản quân viết Hữu năng kiệt lực báo ân sát đắc Ngạn giả trọng thưởng
昔周桓王七年始塟以周室有子儀黑肩之亂故也,tích chu hoàn vương thất niên thuỷ táng dĩ chu thất hữu tử nghi hắc kiên chi loạn cố dã
寒江丿㐌細耒,hàn giang phút đã tới rồi
生浪樸畫皮耒,Sinh rằng Phác hoạ vừa rồi
諸軍尽力引䌫亦不摇,Chư quân tận lực dẫn lãm diệc bất dao
初玉󱗲将臨終有遺書勸於莫敬恭曰兹莫家氣運已終黎氏復興乃天數也,sơ ngọc liễn tương lâm chung hữu di thư khuyến ư mạc kính cung viết tư mạc gia khí vận dĩ chung lê thị phục hưng nãi thiên số dã
藥有名紅玉霜丸能蠲除百疾貧人能聽來賜藥二丸錢二陌米二升,Dược hữu danh Hồng ngọc sương hoàn năng quyên trừ bách tật Bần nhân năng thính lai tứ dược nhị hoàn tiền nhị mạch mễ nhị thăng
𤍊𦝄𨑮𦊚辰蟳,tỏ trăng mười bốn thì tằm
二月帝親觀習陣于定功再回幸皇妃黎氏家,Nhị nguyệt đế thân quan tập trận vu Định Công tái hồi hạnh Hoàng phi Lê thị gia
翁喂碎𫽄𥙩兜翁停𠜯𩈘擼鬚損钱,ông ơi tôi chẳng lấy đâu ông đừng cạo mặt nhổ râu tốn tiền
戊子五年宋慶曆八年,Mậu Tím ngũ niên Tống Khánh Lịch bát niên
鸌矧疎尋内夐𡗶落度󱱮𣋀疎,vạc thẩn thơ tìm nội quạnh trời lác đác vẻ sao thưa
𡨺焒𨁥𥪝𦊚務,giữ lửa đủ trong bốn mùa
其法並以六年為󰦕,kì pháp tịnh dĩ lục niên vi dịch
惜花仍吟𠿯春,Tiếc hoa những ngậm ngùi xuân
𡭧之哏咘󰜋𠄩,Chút chi gắn bó một hai
此時成祖哲王無纖芥于胸中不以天下自私更尊立我皇考神宗淵皇帝誕膺景命嗣守鴻圖若禮若度全資文祖誼王造就之功,thử thời thành tổ triết vương vô tiêm giới vu hung trung bất dĩ thiên hạ tự tư cánh tôn lập ngã hoàng khảo thần tông uyên hoàng đế đản ứng cảnh mệnh tự thủ hồng đồ nhược lễ nhược độ toàn tư văn tổ nghị vương tạo tựu chi công
帝隀之不名,Đế trọng chi bất danh
今冬十月丁丑翳夾日,kim đông thập nguyệt đinh sửu ế giáp nhật
𫽄𡑝玉佩時坊金门,chẳng sân ngọc bội thì phường kim môn
八月十二日即位改太和以誕日為一十九塟穆陵,bát nguyệt thập nhị nhật tức vị cải thái hoà dĩ đản nhật vi nhất thập cửu táng mục lăng
恩𨕭湄洒沐沙,ơn trên mưa tưới móc sa
𤑟𤉜𧵑引𢬣𢭂,rõ ràng của dẫn tay trao
自女工婦巧調𢢯,từ nữ công phụ xảo đều nguôị
於東潮縣於廊高𬮦,ở đông triều huyện ở làng cao quan
内都督平章黎受黎可入内少傅參預朝政黎克復等領兵六十餘萬征占城,nội đô đốc bình chương lê thụ lê khả nhập nội thiếu phó tham dự triều chính lê khắc phục đẳng lĩnh binh lục thập dư vạn chinh chiêm thành
𥾾蹎之底極𢚸才花,buộc chân chi để cực lòng tài hoa
至海外夜間何其睡熟乃入水中鑚刻艦底賊皆溺死無一生还者,chí hải ngoại dạ gian hà kì thuỵ thục nãi nhập thuỷ trung toản khắc hạm để tặc giai nịch tử vô nhất sinh hoàn giả
𧵑尼底吏朱吒养𫅷,của này để lại cho cha dưỡng già
牢,sao
𠳨𣈗𧗱約裊鵑𰙔,hỏi ngày về ước nẻo quyên cạ
𣈜遲彷彿魂蝴蝶𣈘𥃱麻恾㗂子規,ngày chầy phảng phất hồn hồ điệp đêm nhắp mơ màng tiếng tử quy
唉群疎矧𠓨𦋦渚𧗱,hãy còn thơ thần vào ra chưa về
是月初八日簡脩公瀠自西都𭛁水步諸營並進,Thị nguyệt sơ bát nhật Giản Tu công Dinh tự Tây Đô phát thuỷ bộ chư dinh tịnh tiến
敢𠶆翁𢀲無𥪝𨢇𣳔匝納茶崇𠴌齋,dám mời ông lớn vô trong rượu ròng tấp nập trà tròng rảnh rai
以大都督黎銀女昭󰀩黎日麗為惠妃廢黎察女元妃玉瑤為庶人,dĩ đại đô đốc lê ngân nữ chiêu nghi lê nhật lệ vi huệ phi phế lê sát nữ nguyên phi ngọc dao vi thứ nhân
崔匕妬渚咀嘆,thôi thôi đó chớ thở than
𡛤𢆥香焒登燶,nửa năm hương lửa đang nồng
柑杠𦝄𫃫引𪞷冰控屡𦉱屡󰬾質唐,cùm gông trăng trói dẫn ra băng xăng lũ bảy lũ ba chật đàng
壬辰十五年莫洪寕二年春明萬曆二十年,Nhâm Thìn thập ngũ niên Mạc Hồng Ninh nhị niên Xuân Minh Vạn Lịch nhị thập niên
産󰞹音閣園些,Sẵn Quan âm các vườn ta
勸昆󰊩者󰣑𣆐斈行,khuyên con gióng giả sớm trưa học hành
買咍前定𫽄啉,Mới hay tiền định chẳng lầm
𠒦𠒦所華,rỡ rỡ thửa hoa
𤝞󰅹吏且哏𦀊𫃚猫,chuột nào lại thả cắn dây buộc mèo
福及垠󰅹意命爫之都辱損功饒,phúc gặp ngần nào ấy mệnh làm chi đua nhọc tốn công nhiều
菓𡃻分𫯳菓𠯪分𤳇,quả đắng phần chồng quả ngọt phần trai
堅壁不出,kiên bích bất xuất
燈篭劬𪬪炪店最𡗶,đăng lung cù gió đốt đêm tối trời
叙情一幅和𰙔來,Tự tình nhất bức hoạ ca lai
吒𠁀丐襖襀尼𠅎󰕛𠅎伴𧗱𡮠襖喂,cha đời cái áo rách này mất chúng mất bạn về mày áo ơi
我𭁈汝等各宜自新革其前弊,ngã dữ nhữ đẳng các nghi tự tân cách kì tiền tệ
所少意妯𫅜壻午,thửa thiếu ấy dâu lành rể ngõ
𥙩俸枷爫准娘身,lấy bóng đa làm chốn nương thân
君臣厲志圖回恢復𦾔物故䏻再造中興混一󰲛圖重新社則誅奸䧺之残虐正日月於當天以大其一統也,quân thần lệ chí đồ hồi khôi phục cựu vật cố năng tái tạo trung hưng hỗn nhất dư đồ trùng tân xã tắc tru gian hùng chi tàn ngược chính nhật nguyệt ư đương thiên dĩ đại kì nhất thống dã
其金冊曰大臣之有宿勳實䦕眾望朝廷之追元祀必紀宗功,Kì kim sách viết Đại thần chi hữu túc huân thực quan chúng vọng triều đình chi truy nguyên tự tất kỷ tông công
仍作書置筏中順洪熙元年,Nhưng tác thư trí phiệt trung thuận Hồng Hi nguyên niên
是時人數假令示故有是禁以防奸人,thị thời nhân sổ giả lệnh thị cố hữu thị cấm dĩ phòng gian nhân
塘衢董鼎合都制,đường cù đủng đỉnh họp đua chơi
風霜特𨤔天然,Phong sương được vẻ thiên nhiên
馨渃洒含𧍰吔璃珠紇珊目目,hang nước tưới hàm rồng nhả ly châu hạt săn múc múc
㗂寃𠰺坦案𪟽󰌋𫡮,tiếng oan dậy đất án ngờ rựng mây
乃下令諸軍盛帳其幟繫大船於樁令人守更以輕舟宵遁,nãi hạ lệnh chư quân thịnh trướng kì xí hệ đại thuyền ư thung lệnh nhân thủ canh dĩ khinh chu tiêu độn
番𡢐些吏限胡穷饒,phiên sau ta lại hẹn hò cùng nhau
籬莤,ly giậu
埋麻㵢浽細低,may mà trôi nổi tới đây
渃奇黄河𧯶課仍,nước cả hoàng hà há thuở dừng
此可見󰦛崇褒奬之至意也歟,thử khả kiến đôn sùng bao tưởng chi chí ý dã dư
肃宗尊師重道而早年夭殁,túc tông tôn sư trọng đạo nhi tảo niên yểu một
五月治降賊皆罪,ngũ nguyệt trị hàng tặc giai tội
今後官軍治民或掌某事宜盡心公平愛恤軍民無或偏私如不悛改必遭重誅,Kim hậu quan quân trị dân hoặc chưởng mỗ sự nghi tận tâm công bình ái tuất quân dân vô hoặc thiên tư như bất thuân cải tất tao trọng tru
皈師皈佛修行閉𥹰,Qui sư qui Phật tu hành bấy lâu
立鎮官知軍民事,lập trấn quan tri quân dân sự
王起兵㨿陸岸邀截諒山要路殺本處總兵蘭郡公缺名及奪取象一隻并財物,Vương khởi binh cứ Lục Ngạn yêu tiệt Lạng Sơn yếu lộ sát bản xứ Tổng binh Lan quận công khuyết danh cập đoạt thủ tượng nhất chích tịnh tài vật
上相自知病篤乃上表乞釋兵權辝意懇切,thượng tướng tự tri bệnh đốc nãi thượng biểu khất thích binh quyền từ ý khẩn thiết
歸身蓮肉浸󰝂𠫾,quy thân liên nhục tẩm mang đi
紅鈞貝客紅裙,Hồng quân với khách hồng quần
篆香丙湿卷經碍𥆾,triện hương biếng thắp quyển kinh ngại nhìn
鄭挼堆方𫆧𤉗燉,chạnh nỗi đôi phương ruột héo hon
汰汰𠁑𨕭𢜏𠴼𠽋,thảy thảy dưới trên mừng náo nức
𠬠代特󰋇𮎦䧺,Một đời được mấy anh hùng
金銀珠寶提多少之,kim ngân châu báu đề đa thiếu gì
同王通所差還闕指揮等並起送還京,đồng vương thông sở sai hoàn khuyết chỉ huy đẳng tịnh khởi tống hoàn kinh
三有四恩,tam hữu tứ ân
𫯳𬞺懞娘頭染鉑昆餒哙布𠰘輝鐄,chồng cũ mong nàng đầu nhuốm bạc con nuôi gọi bố miệng hoe vàng
氷傾𢖵景𢖵𠊛,bâng khuâng nhớ cảnh nhớ người
抶巾𢴠襖哉排𪖫刀㐌拉害𠊛忠良,giật khăn xé áo tơi bời mũi dao đã rắp hại người trung lương
覆考書筭一百四十四人中者阮子棊二十五人充華文𭓇生,phúc khảo thư toán nhất bách tứ thập tứ nhân trúng giả nguyễn tử kì nhị thập ngũ nhân sung hoa văn học sinh
念典桃源𠳨主人,niệm đến đào nguyên hỏi chủ nhân
往來官客𦒉耀几蓮礼𫢋𠊛𠓨白師,vãng lai quan khách dập dìu kẻ lên lễ phật người vào bạch sư
是月王奏帝命西定王鄭柞親率諸營将士進討賊徒,thị nguyệt vương tấu đế mệnh tây định vương trịnh tạc thân suất chư dinh tướng sĩ tiến thảo tặc đồ
花浪󰜏旦㐌𥹰,Hoa rằng Bà đến đã lâu
席催姚買𠫾𨖅住房,tiệc thôi diêu mới đi sang trú phòng
僞威武侯南陽侯缺名将船二百隻至青池縣翁莫處𭁈官軍交戦大敗威武侯走㨿海門,Nguỵ Uy Vũ hầu Nam Dương hầu khuyết danh tương thuyền nhị bách chích chí Thanh Trì huyện Ông Mạc xứ dữ quan quân giao chiến đại bại Uy Vũ hầu tẩu cứ hải môn
𤯨爫𡞕泣𠊛些,sống làm vợ khắp người ta
停呐儒𡮈如𤙭帶𣈘,đừng nói nho nhỏ như bò đái đêm
𥉫𥌈,trông trộm
三月授馮佐周父馮佐湯為左街道籙爵㪚郎,Tam nguyệt thụ Phùng Tá Chu phụ Phùng Tá Thang vi Tả Nhai đạo lục tước tả Lang
跪朱部領𨖲𡾵,quỳ cho bộ lĩnh lên ngôi
坡配𦝄𫇞󰊄撩𢌌澜流水潙橋烟波,pha phôi trăng mạn gió lèo rộng làn lưu thuỷ vơi cầu yên ba
春悶󰅹花拯𬈭浰,xuân muộn nào hoa chẳng rụng rời
我𢶢共,ngã chỏng gọng
腰麝為因味固香,yêu xạ vì nhân mùi có hương
過年𡒔外𦊛旬,Quá niên trạc ngoại tư tuần
固㝵鄧𠅜評夢浪核意實𤍌象悶爫神像丕爲,có người dâng lời bình mộng rằng cây ấy thực thiêng tuồng muốn làm thần tượng vậy vay
因縁時節丕爲固生固死𠸗󰅒恒例,nhân duyên thời tiết vậy vay có sinh có tử xưa nay hằng lề
詔賜天下田租,chiếu tứ thiên hạ điền tô
夏四月下勸農詔,hạ tứ nguyệt hạ khuyến nông chiếu
固几爫恩嘵𠮩𫫗箕箕范蠡𠃅箕鎫,có kẻ làm ơn theo lẻo mách kìa kìa phạm lãi mé kia mom
𤽗若真押𠳨拯赦,ngươi nhược chân ép hỏi chẳng tha
感聖日奉奉聖三夫人育改立乃遣人賂參知政事徐文通曰如受帝命草遺詔幸無棄三夫人,cảm thánh nhật phụng phụng thánh tam phu nhân dục cải lập nãi khiển nhân lộ tham tri chính sự từ văn thông viết như thụ đế mệnh thảo di chiếu hạnh vô khí tam phu nhân
賜阮庶阮惟時黎弼四等進士出身阮克寬阮儉等同進士出身,tứ nguyễn thứ nguyễn duy thì lê bật tứ đẳng tiến sĩ xuất thân nguyễn khắc khoan nguyễn kiệm đẳng đồng tiến sĩ xuất thân
鈐國公沐𣆭得書即行飛奏明帝得表出諭文武群臣曰論者不達止戈之意必謂從之不武但得民安朕何恤人言,kiềm quốc công mộc thạnh đắc thư tức hành phi tấu minh đế đắc biểu xuất dụ văn vũ quần thần viết luận giả bất đạt chỉ qua chi ý tất vị tòng chi bất vũ đản đắc dân an trẫm hà tuất nhân ngôn
揬襖,đột áo
遂西幸乂安暫駐焉,toại tây hạnh nghệ an tạm trú yên
地點,địa điểm
𮗓緣油𢖵󰒂饒,Giác Duyên dù nhớ nghĩa nhau
鄕人有忌日遣盤食時見問所由其人以近居治所對無他干請後數日果以事請時見,hương nhân hữu kị nhật khiến mâm thực thời kiến vấn sở do kì nhân dĩ cận cư trị sở đối vô tha can thỉnh hậu số nhật quả dĩ sự thỉnh thời kiến
見之,kiến chi
香緣別󰡏𣃲𧷺朱庄,hương duyên biết có vuông tròn cho chăng
隻㮠貝幅詞𫡮,Chiếc vành với bức tờ mây
包匭皮包謹封,bao quỹ bì bao kín phong
奴矩埋名󰑼薯蕷觧热除添祛冷󰘩,nọ củ mài danh là thự dự giải nhiệt trừ thêm khử lãnh phong
󰱑官同亨𤼵白太尉可曰此滛風惡俗不可坐瀆駕前可即禁止之,Đài quan Đồng Hanh Phát bạch Thái uý Khả viết Thử dâm phong ố tục bất khả toạ độc giá tiền Khả tức cấm chỉ chi
𤽗張雖户哿仍拯學詩書䐗塊行伍,ngươi trương tuy họ cả nhưng chẳng học thi thư chửa khỏi hàng ngũ
散箱皮𠓇𣈜枚,Tan sương vừa rạng ngày mai
節皮𡥵燕迻梭韶光𠃩󱮬㐌外𦒹𨑮,tiết vừa con én đưa thoi thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
𨀒駒𥊢𨇒渃𡽫圭𠊛,Vó câu thẳng ruổi nước non quê người
三從之訓夫然後禍無由至,tam tòng chi huấn phu nhiên hậu hoạ vô do chí
娘𦋦𢭸䏾畑終更𨱽,nàng ra tựa bóng đèn chong canh dài
体饒𢜠𢙲𤾓皮扽船買逴娘𧗱草󰓗,thấy nhau mừng rỡ trăm bề đón thuyền mới rước nàng về thảo lư
蟳化𧊊耒,tằm hoá nhộng rồi
南道行遣関内侯致仕黎撰卒,nam đạo hành khiển quan nội hầu trí sĩ lê soạn tốt
𤾓身易贖𠬠𠳒特牢,Trăm thân dễ chuộc một lời được sao
命太尉黎可徃古州社名迎法雲佛像詣京城報天寺,Mệnh Thái uý Lê KHả vãng Cổ châu xã danh nghênh pháp vân phật tượng nghệ kinh thành Báo Thiên tự
聖威二衛在錦衣,thánh uy nhị vệ tại cẩm y
𦊚方𩄲𤽸󰜋牟𥊛潙故国捌󰠲󰑼茹,bốn phương mây trắng một màu trông vời cố quốc biết đâu là nhà
或,hoặc
漢郭巨󰘇茹沙𬍏,hán quách cự cửa nhà sa sút
段催娘買𠯇𢭂慇懃,đoạn thôi nàng mới rỉ trao ân cần
王帥師攻太平唐阮二村,Vương soái sư công Thái Bình Đường Nguyễn nhị thôn
官󰄹追殺󱁲𨱽,Quan quân truy sát đuổi dài
八日木忙宣慰車蘿順每州經畧使道車越州州道蘿玉麻觀察使琴軻等來献方物賜錢各有差,bát nhật mộc mường tuyên uý xa la thuận mỗi châu kinh lược sứ đạo xa việt châu châu đạo la ngọc ma quan sát sứ cầm kha đẳng lai hiến phương vật tứ tiền các hữu sai
花闾自𧻭起程,hoa lư từ dấy khởi trình
㐌饒宛轉𤾓唐,đã nhiều uyển chuyển trăm đường
博媄生𫥨分喔𠱤𣎀𣈜𨊌𬧡盎𦹵灰,bác mẹ sinh ra phận ốc nhồi đêm ngày lăn lóc áng cỏ hôi
荘成󰑾卦六衝,trang thành ra quẻ lục xung
製𦋦神弩預防役軍,chế ra thần nỏ dự phòng việc quân
追進聖宗及上陽皇太后,truy tiến thánh tông cập thượng dương hoàng thái hậu
窻沙宇宇方𡗶,Song sa vò võ phương trời
紇蓮,hạt sen
𥘑庄撴𢩽爫牢,vì ai đun đẩy làm sao
是則丁氏之興由於先皇丁氏之亡亦由於先皇非天命之不佑盖人謀之弗臧也,thị tắc đinh thị chi hưng do ư tiên hoàng đinh thị chi vong diệc do ư tiên hoàng phi thiên mệnh chi bất hựu cái nhân mưu chi phất tang dã
𫅷辰每歲每𪬡江山付者𫢧㛪𡢐尼,già thì mỗi tuổi mỗi hèn giang sơn phó giả liền em sau này
姉𢀭裙領花棦,chị giàu quần lĩnh hoa chanh
㗂毛拉拉如𡗶覩湄,tiếng mau sập sập như trời đổ mưa
限些時待𠁑尼逴些,Hẹn ta thì đợi dưới này rước ta
𨃴蓮率率𨄹𣦍𠃅墙,gót sen thoắt thoắt dạo ngay mé tường
𣆭亦分水步相持,Thạnh diệc phân thuỷ bộ tương trì
濕髙𠴖𠴖𢷆行鴈,thấp cao vọi vọi chen hàng nhạn
襖羔裘羕漣潤實順󰬷𡨧,áo cao cầu dường trơn nhởn thực thuận vả tốt
復令許各縣流民回貫復業,phục lệnh hứa các huyện lưu dân hồi quán phục nghiệp
蕨菜蒌蕂,quyết thái rau sắng
勑中書省令侍郎入侍經筵兼管近侍祗侯各局上騎都尉阮伯驥黄門侍郎兼國史院同脩國史黄莘夫校定廟諱並御名,sắc trung thư sảnh lệnh thị lang nhập thị kinh diên kiêm quản cận thị chi hầu các cục thượng kị đô uý nguyễn bá kí hoàng môn thị lang kiêm quốc sử viện đồng tu quốc sử hoàng sằn phu hiệu định miếu huý tịnh ngự danh
世業武固,thế nghiệp vũ cố
㗂𬷤𦖑㐌嘅催𠃅墙,Tiếng gà nghe đã gáy thôi mé tường
意埃拉焒𢮏香,ấy ai dập lửa vùi hoa
明都指揮使阮率英領軍來援堡陷,minh đô chỉ huy sứ nguyễn suất anh lĩnh quân lai viện bảo hãm
咹粓買𧑂𪿀嘅嗚嗚咹粓𦧘𤙭𢚸󱳮恃恃,ăn cơm với cáy ngủ ngáy o o ăn cơm thịt bò lòng lo sì sị
子為經緯郎武官子為整頓郎習文武舞,tử vi Kinh vĩ lang vũ quan tử vi chỉnh đốn lang tập văn vũ vũ
有詔禁軍牧捕英武繋于左興聖廊命廷尉者按其事,hữu chiếu cấm quân mục bổ anh vũ hệ vu tả hưng thánh lang mệnh đình uý giả án kì sự
木枷唉此𠬠篇呈芸,mộc già hãy thử một thiên trình nghề
仍才吔玉噴奎珥󰟯󰭏㳥立仕𦑃𫡮,những tài nhả ngọc phun khuê nhẹ dường vẩy sóng xập xòe cánh mây
坡配埃𥚯別尼𡎝坡,pha phôi ai dễ biết nơi cõi bờ
𥪞𢬣㐌産銅錢油𢚸𢬭𤽸台顛𧁷之,trong tay đã sẵn đồng tiền dầu lòng đổi trắng thay đen khó gì
宫人令老婢就保威家取之潜将入宫進呈,cung nhân lệnh lão tì tựu bảo uy gia thủ chi tiềm tương nhập cung tiến trình
𣇞,giờ
共𥪞身戚𦛌𦚐𫽄埃,Cùng trong thân thích ruột rà chẳng ai
没𤗖絲紅𫽄別撝,một mảnh tơ hồng chẳng biết vê
必翰墨久役心神方可觀於著述非苟作者𡸈易言哉,tất hàn mặc cửu dịch tâm thần phương khả quan ư trước thuật phi cẩu tác giả khởi dị ngôn tai
冬十月十七日吏科都給事中范智囊奏一継,đông thập nguyệt thập thất nhật lại khoa đô cấp sự trung phạm trí nang tấu nhất kế
秋七月尊憲慈皇后為皇太后以張漢超為,Thu thất nguyệt tôn Hiến Từ Hoàng Hậu vi Hoàng Thái Hậu Dĩ Trương Hán Siêu vi
防欺車助改燒怪𧗱,phòng khi xa chợ gửi theo quảy về
𠨡於茄埃拯醲蔑丸混沌裊初冬,trứng ở nhà ai chẳng nong một hòn hỗn độn nẻo sơ đông
𠊚調指裊𠓨廊同文,người đều chỉ nẻo vào làng ðồng văn
察命功𠃣罪𡗉,Xét mình công ít tội nhiều
停𩇢如𦲿泊如𪿙,đừng xanh như lá bạc như vôi
赦土牢囚黎列,xá thổ lao tù lê liệt
瓢𢯰𨢇仙󰤉伴󱀄,bầu rót rượu tiên mời bạn cũ
英时𧗱󱈘省親俺时芒𨆝𡢐𨁮𦋦京,anh thời về trước tỉnh thân em thời mang gói sau lần ra kinh
𢀭固少之錢賻没𫿟官空沛𨤰𨖅空辰拱鉑劍𠄼𠀧𫳘噲󰑼情,giàu có thiếu chi tiền phụ một vài quan không phải nhẽ sang không thì cũng bạc kiếm năm ba chữ gọi là tình
㹥𦣰夏噤蒲𧃷𤞼𡎢埣坦吟唏𤷍癯,chó nằm hè gặm vỏ khoai lợn ngồi ủi đất cầm hơi gầy gò
文奎百年等自度力不䏻支軍自竄乱奔潰走散,Văn Khuê Bách Niên đẳng tự độ lực bất năng chi quân tự thoán loạn bôn hội tẩu tán
𡗶撑涓貝𦟐紅打㭴,Trời xanh quen với má hồng đánh ghen
丁亥十年莫端泰二年正明萬曆十五年,Đinh Hợi thập niên Mạc Đoan Thái nhị niên Chính Minh Vạn Lịch thập ngũ niên
𢚸芇群想固𣈙女空,Lòng nào còn tưởng có rày nữa không
其主上見信𡸈知有勘理耶,Kì chúa thượng kiến tín há tri hữu khám lí da
角󰜋油些掌大權,dốc một dầu ta chưởng đại quyền
𬮙兵𠦳將会同洗寃,muôn binh nghìn tướng hội đồng tẩy oan
悶𦋦朱塊埃𢴿𢩮𠫾,muốn ra cho khỏi ai dìu dắt đi
太子,thái tử
芸業,nghề nghiệp
隻梭貝幅詞𩄲,Chiếc thoa với bức tờ mây
腰腰酉酉弹埃𢭮性性情情性性星,yêu yêu dấu dấu đàn ai gẩy tính tính tình tình tính tính tinh
󱧮𦝄皮挌𦰟柚,bóng trăng vừa gác ngọn dâu
十一月朔帝至自愛州,thập nhất nguyệt sóc đế chí tự ái châu
感傷𠄩𡦂喿蓬菫𠽐,Cảm thương hai chữ cô bồng ngẩn ngơ
討宜信敬奉蜍拮󰝡,thảo ngay tín kính phụng thờ cất đơm
仙浪庄掣呐之,tiên rằng chẳng xiết nói chi
大軍将臨境丁大中騎馬先諸軍行遇賊将制吒難交戰俱死之,Đại quân tương lâm cảnh Đinh Đại Trung kị mã tiên chư quân hành ngộ tặc tướng Chế Trá Nan giao chiến cụ tử chi
虜勢甚盛又退保天幕,Lỗ thế thậm thịnh hựu thoái bảo Thiên Mạc
五月差太傅鄭杜太保鄭檸等統率太原将廉郡公向導攻勦太原破偽永郡公缺名營,Ngũ nguyệt sai Thái phó Trịnh Đỗ Thái bảo Trịnh Ninh đẳng thống suất Thái Nguyên tướng Liêm quận công hướng đạo công tiễu Thái Nguyên phá nguỵ Vĩnh quận công khuyết danh dinh
𣩂饒庒丐琉球𣩂饒平丐幽愁毒諸,giết nhau chẳng cái lưu cầu giết nhau bằng cái u sầu độc chưa
𠄩親時拱决蹺󰜋排,Hai thân thì cũng quyết theo một bài
𢮀䏾柴空󰜋𫳘夷,sờ bụng thầy không một chữ gì
鎬以文章名然性行非常居官好異,cảo dĩ văn chương danh nhiên tính hạnh phi thường cư quan hiếu dị
追,truy
旦欺省沒拙連嘆哿㗂浪於昆碎牢丑命共吒楼𢆥爫丕,đến khi tỉnh một chút liền than cả tiếng rằng ới con tôi sao giấu mình cùng cha lâu năm làm vậy
其所浚生民之血以潤桀黠之吻牙極土木之功以崇公私之𪠘宇,Kì sở tuấn sinh dân chi huyết dĩ nhuận kiệt hiệt chi vẫn nha cực thổ mộc chi công dĩ sùng công tư chi giải vũ
二十五日命入内檢校司徒平章事黎慎入内都督黎熾等伐占城,Nhị thập ngũ nhật mệnh Nhập nội kiểm hiệu tư đồ bình chương sự Lê Thận Nhập nội đô đốc Lê Xí đẳng phạt Chiêm Thành
渃卜𣷷曹溪,nước vốc bến tào khê
持桅索固饒紙,trì nguy sách có nhiều dây
城而未知情勢,thành nhi vị tri tình thế
榜鐄渚占眉𣛟㐌󰍹,bảng vàng chưa chiếm mày xanh đã mòn
至是特命五府差搬旗軍於大興門外,chí thị đặc mệnh ngũ phủ sai ban kì quân ư đại hưng môn ngoại
時明遣總兵沐𣆭以黔國公掛征夷将軍印領兵五萬侵自雲南至逋姑會,thời minh khiến tổng binh mộc thạnh dĩ kiềm quốc công quải chinh di tướng quân ấn lĩnh binh ngũ vạn xâm tự vân nam chí bô cô hội
兩頭丐柁,lưỡng đầu cái đà
至州帝率眾三萬拒之敗於朱鳶又敗於蘇歷江口帝奔嘉寧城,Chí châu đế suất chúng tam vạn cự chi bại ư Chu Diên hựu bại ư Tô Lịch giang khẩu Đế bôn Gia Ninh thành
爵郎權奇渚筭戾之,tước sang quyền cả chớ toan lệ gì
世麻姑語󰑼埃󰟁情,thế mà cô ngỡ là ai vô tình
体払𤴬浽别󰡞,Thấy chàng đau nỗi biệt ly
圭茄扵郡西川,quê nhà ở quận tây xuyên
臣所棄妾阮氏及所賜臣黎察妾陳氏二人俱是臣仇怨人𭁈臣頑奴羅織以成其,Thần sở khí thiếp Nguyễn thị cập sở tứ thần Lê Sát thiếp Trần thị nhị nhân cụ thị thần cừu oán nhân dữ thần ngoan nô la chức dĩ thành kì
山農貢黄山石剥,sơn nông cống hoàng sơn thạch bác
𫯳蚤芇沛如埃,Chồng tao nào phải như ai
管軍者不恤民病借用物件必令放散以至䘮󰱧及至有事方更營求,Quản quân giả bất tuất dân bệnh tá dụng vật kiện tất lệnh phóng tán dĩ chí tang hoại cập chí hữu sự phương cánh dinh cầu
至於陶甘沐陶碩輔梁任文陶處中李道紀廖嘉貞金英傑曹良翰楊景通魏仲弘刘禹儞李公平黄義賢李敬脩之諸彦不䏻正其君以成俗宜其治之不古若也,Chí ư Đào Cam Mộc Đào Thạc Phụ Lương Nhậm Văn Đào Xử Trung Lí Đạo Kỉ Liêu Gia Trinh Kim Anh Kiệt Tào Lương Hàn Dương Cảnh Thông Nguỵ Trọng Hoằng Lưu Vũ Nễ Lí Công Bình Hoàng Nghĩa Hiền Lí Kính Tu chi chư ngạn bất năng chính kì quân dĩ thành tục nghi kì trị chi bất cổ nhược dã
工課巴南㕵仍𫶷媄,trong thuở ba năm uống những sữa mẹ
𠀧萼核撑形捥要,ba gạc cây xanh hình uốn éo
𠊛特如𠋥󰑼𠃣固,người được như me là ít có
催停𠲧𡀩噌𤇊㐌咍浪契貝𣕞洙𠹽,thôi đừng dức lác tưng bừng đã hay rằng khế với gừng chua cay
𢴑𠳒娘拱招頭󰜋边,Dứt lời nàng cũng gieo đầu một bên
逮捕餘黨連年不絶,Đãi bổ dư đảng liên niên bất tuyệt
席排賞將󰍁兵,tiệc bày thưởng tướng khao binh
尼払泊倖𭛤茹,Này chàng Bạc Hạnh cháu nhà
馬兒曰大軍遠來尔國何不倒戈偕來相見却乃拒命螳臂當轍将如之何克終曰賢将不𨂻韓信平燕之策駐軍界首先達信書如不通好是其過也,mã nhi viết đại quân viễn lai nhĩ quốc hà bất đảo qua giai lai tương kiến khước nãi cự mệnh đường tí đương triệt tương như chi hà khắc chung viết hiền tướng bất thao hàn tín bình yên chi sách trú quân giới thủ tiên đạt tín thư như bất thông hảo thị kì quá dã
福𡗶造化羣腰奔𠃣礼󰬥埃几拯傷,phúc trời tạo hoá còn yêu buôn ít lãi nhiều ai kẻ chẳng thương
猿鶴庄恨吏仍傷,vượn hạc chăng hờn lại những thương
常常固氣毫光,thường thường có khí hào quang
𡦂題帖雪琹撩譜同,chữ đề thiếp tuyết cầm treo phả đồng
意順𰿘民烝𥄡,ấy thuận muôn dân chưng trông
油或𠄩𠀧湼𣦍𣒠拯恒,dẫu hoặc hai ba nết ngay vạy chẳng hằng
瑞亦以是日薨,thuỵ diệc dĩ thị nhật hoăng
爲丕類箕特默因𣛠󱩿諸,vì vậy loài kia được mặc nhân máy dòm dỏ
阮表數賊罪惡以皆表表可稱者,nguyễn biểu số tặc tội ác dĩ giai biểu biểu khả xưng giả
内𢙇不平至是亦降虜,Nội hoài bất bình chí thị diệc hàng lỗ
况之仍㗂柴來歲尼㐌卒𢃱尼𩂏𦖻,huống chi những tiếng thày lay tuổi này đã trót mũ này che tai
明參政梁汝笏僅脱身走盡獲噐械燒燬堡柵,minh tham chính lương nhữ hốt cẩn thoát thân tẩu tận hoạch khí giới thiêu huỷ bảo sách
𰦫𡅪虎𩈘底󰠲隋兵自意爫愁民些,lỗi nguyền hổ mặt để đâu tùy binh từ ấy làm rầu dân ta
𨤮𠦳渃瀋𡽫賒,Dặm ngàn nước thẳm non xa
聖宗時属内難人同推戴尊臨五位振刷百為,Thánh Tông thời thuộc nội nạn nhân đồng suy đái tôn lâm ngũ vị chấn loát bách vi
󰜩𠶖𨢇芹𡛔旹打𨨨打鉷爫𢝙,trai uống rượu cần gái thời đánh chiêng đánh cồng làm vui
儻或逗遛恇怯行師失律則論以軍憲,Thảng hoặc đậu lưu khuông khiếp hành sư thất luật tắc luận dĩ quân hiến
𢌌朱群𤗖紅裙,Rộng CHO còn mảnh hồng quần
安掠等遂𭁈俱來,an lược đẳng toại dữ cụ lai
娘浪󰒂𥘀𠦳𡽫,nàng rằng nghĩa nặng nghìn non
熙秋八月點民爲兵,Hi Thu bát nguyệt điểm dân vi binh
渃淘汫𩚵𦓿𪽞,nước đào giếng cơm cày ruộng
𠃅𦹵𬔽󰈠待𠄩𡬷,mái cỏ gianh lợp đẫy hai gang
󰘂茹𫽄兑吒翁,cửa nhà chẳng đoái cha ông
󰕛㛪如䕯如渤𫽄𬦢𬧆特󰅹,chúng em như bèo như bọt chẳng mon men được nào
葩泊抛抛侵氣雪,hoa bạc phau phau xâm khí tuyết
𤯨包󰘵歳󰬥调𧃵𨐮,sống bao nhiêu tuổi nhiều điều đắng cay
𨑮𠄻歲𠄩親賖氷分𤵶疎荄䔲󰬥調,mười lăm tuổi hai thân xa bẵng phận ngây thơ cay đắng nhiều điều
属隋唐紀,thuộc tuỳ đường kỷ
鋼常立而帝王之大業以成仁󰒂明而天下之大噐以定,cương thường lập nhi đế vương chi đại nghiệp dĩ thành nhân nghĩa minh nhi thiên hạ chi đại khí dĩ định
即以不次擢用之,tức dĩ bất thứ trạc dụng chi
󰜋𢬣𨠳孕基圖,Một tay gây dựng cơ đồ
󰬜是非稽聲色碍制排淡柳塘花,lánh thị phi ghê thanh sắc ngại chơi bời dặm liễu đường hoa
󰱥今爾軰尽革前弊凡朝廷之勅令一意奉行百姓之飢寒多方經理而府縣州官者每年以時,kế kim nhĩ bối tận cách tiền tệ phàm triều đình chi sắc lệnh nhất ý phụng hành bách tính chi cơ hàn đa phương kinh lí nhi phủ huyện châu quan giả mỗi niên dĩ thời
至於遇列嬪亦甚厚如宫中㚴㜮王氏惠真所出也有寵懷娠,chí ư ngộ liệt tần diệc thậm hậu như cung trung bố lãm vương thị huệ chân sở xuất dã hữu sủng hoài thần
㤇饒萬事𫽄泥,yêu nhau vạn sự chẳng nề
造化,tạo hoá
於是允恭等皆乞致聀,Ư thị Doãn Cung đẳng giai khất trí chức
遂殺王郢使使奉其頭𦤶王恢,Toại sát Vương Sính sử sứ phụng kì đầu trí Vương Khôi
神宗皇帝在位十一年紀元者二,Thần Tông Hoàng Đế tại vị thập nhất niên kỷ nguyên giả nhị
主欗裊塊散昆𤚇丸坦侯林末丐𪀄,chúa giàn nẻo khỏi tan con nghé hòn đất hầu lầm mất cái chim
囮率󰑼丐𪀄梭,ngoa suất là cái chim thoi
阮多方督軍立柵於京城日夜守僃,Nguyễn Đa Phương đốc quân lập sách ư kinh thành nhật dạ thủ bị
𩵜吸蘂鐄泸㳥,cá hớp nhụy vàng lùa sóng
荼𡱸𧺃𦝇辰茄𧺃𬛘,dưa gang đỏ đít thì cà đỏ trôn
些裊於󰠳𬐩趣蒂㝵初隐奇路林泉,ta nẻo ở đâu vui thú đấy người xưa ẩn cả lọ lâm tuyền
雖𠽌如甕唾柴題,túy toét như ống nhổ thầy đề
愁󰠲󰇾󰑚丙浪,sầu đâu giở giói biếng rằng
婵娟󰂇別𮎦䧺,Thuyền quyên ví biết anh hùng
九月偽威王莫敬用等使其黨春山侯𭁈文國公等将兵襲攻太原,cửu nguyệt nguỵ uy vương mạc kính dụng đẳng sử kì đảng xuân sơn hầu dữ văn quốc công đẳng tương binh tập công thái nguyên
㝵𡢐拱併森𡆫買饒,ngày sau cũng tính sum vầy với nhau
輔政太師黎季犛以國祖攝政,phụ chính thái sư lê quý li dĩ quốc tổ nhiếp chính
史臣吳士連曰張杜進不隱言能擧職矣,sử thần ngô sĩ liên viết trương đỗ tiến bất ẩn ngôn năng cử chức hĩ
状元𡎢𥄮月娥,trạng nguyên ngồi nhắm nguyệt nga
昆些𢀲㖂,con ta lớn dậy
十一月還京師,thập nhất nguyệt hoàn kinh sư
戊寅八年宋嘉定十一年,Mậu Dần bát niên Tống Gia Định thập nhất niên
埃𨖲處諒供英惜功博媄生成𫥨㛪,ai lên xứ lạng cùng anh tiếc công bác mẹ sinh thành ra em
先是邕州假爲官誥使以邀友諒友諒以爲然與思明州首領二十人餘奉其銅印地圖土物附歸于宋,tiên thị ung châu giả vi quan cáo sử dĩ yêu hữu lượng hữu lượng dĩ vi nhiên dữ tư minh châu thủ lĩnh nhị thập nhân dư phụng kì đồng ấn địa đồ thổ vật phụ quy vu tống
𣘾幽𬚸𦛞蒲灰油,vai u thịt bắp bồ hôi dầu
至陳太宗始命學士黎文休重修自趙武帝以下至,Chí Trần Thái Tông thuỷ mệnh học sĩ Lê Văn Hưu trùng tu tự Triệu Vũ Đế dĩ hạ chí
皇女十三人皆封公主,Hoàng nữ thập tam nhân giai phong công chúa
三月中書侍郎知審刑院事,tam nguyệt trung thư thị lang tri thẩm hình viện sự
黎文盛中選進侍帝𭓇,lê văn thịnh trúng tuyển tiến thị đế học
𤯨𧗱𫮲𧗱𡏢,sống về mồ về mả
𫗄捲簾台箒抉,gió cuốn rèm thay chổi quét
其冊文曰陟帝位以臨民丕闡太平之治若王彜而錫命𠃔󰏲尊貴之文,Kì sách văn viết Trắc Đế vị dĩ lâm dân phi xiển thái bình chi trị nhược Vương di nhi tích mệnh doãn kê tôn quý chi văn
凣畧定所至俱降服,Phàm lược định sở chí câu hàng phục
我𬌥𤙭爫󱦌祭神,ngả trâu bò làm cỗ tế thần
又以新寡妹徽寕公主嫁之,hựu dĩ tân quả muội huy ninh công chúa giá chi
慎重刑罰謹號令之信也結好明國存交鄰之禮也,Thận trọng hình phạt cẩn hiệu lệnh chi tín dã kết hiếu Minh quốc tồn giao lân chi lễ dã
芒種皮節倘南,mang chủng vừa tiết tháng năm
而記志猶有未僃義例猶有未當文字猶有未安讀者不能無憾焉,nhi kí chí do hữu vị bị nghĩa lệ do hữu vị thường văn tự do hữu vị an độc giả bất năng vô hám yên
不和感汝羮充,bất hoà cảm nhớ canh suông
取阮洐等三十名除内外任名職,thủ nguyễn hành đẳng tam thập danh trừ nội ngoại nhiệm danh chức
不有藝皇及諸宗室則國家已非陳有矣,Bất hữu Nghệ Hoàng cập chư tông thất tắc quốc gia dĩ phi Trần hữu hĩ
柴訥麻讀经坤,thầy dốt mà đọc kinh khôn
𩙋𣋂如逐干愁,gió chiều như giục cơn sầu
桃郎王以南帝之兄收餘烬之卒一戦而敗退保野䏻盖其威力不足也,đào lang vương dĩ nam đế chi huynh thu dư tẫn chi tốt nhất chiến nhi bại thoái bảo dã năng cái kì uy lực bất túc dã
𩵜𫽄咹𫜈𩵜𤹕𡥵𠴜吒媄𤾓塘𡥵虚,cá chẳng ăn muối cá ươn con cãi cha mẹ trăm đường con hư
若武自同知以下至大隊長隊長以上等官文自尙書以下至七品孰有男子十七歲以下九歲以上就國學點目學官取簿受業,Nhược vũ tự Đồng tri dĩ hạ chí Đại đội trưởng Đội trưởng dĩ thượng đẳng quan văn tự Thượng thư dĩ hạ chí thất phẩm thục hữu nam tử thập thất tuế dĩ hạ cửu tuế dĩ thượng tựu quốc học điểm mục học quan thủ bạ thụ nghiệp
尋,tìm
滛湜湥玉引蜍愧枚,Dầm dề giọt ngọc thẫn thờ hồn mai
美苗拯变𦎛鐄𡮍分,mỹ miều chẳng biến gương vàng chút phân
至是遣使吿明稱陳氏已絶漢蒼明宗外孫暫權國事,Chí thị khiến sứ cáo Minh xưng Trần thị dĩ tuyệt Hán Thương Minh Tông ngoại tôn tạm quyền quốc sự
六月六日太白畫見與日爭光,lục nguyệt lục nhật thái bạch hoạch hiện dữ nhật tranh quang
宗慤之志盖志乎功名者歟還家之日財物一無所取此富貴不足以勤其心之實也,Tông Xác chi chí cái chí hồ Công danh giả dư Hoàn gia chi nhật tài vật nhất vô sở thủ thử phú quý bất túc dĩ cần kì tâm chi thực dã
󰰽謂一國之大而無忠臣義士哉,thục vị nhất quốc chi đại nhi vô trung thần nghĩa sĩ tai
壬子三年宋大中祥符六年,Nhâm Tí tam niên Tống Đại Trung Tường Phù lục niên
求財卦意賖噅𠰙󱲔窖呐仍𢈱𠰳些,cầu tài quẻ ấy xa vời khen ngươi khéo nói những lời phỉnh ta
綿保朱特咍,min bảo cho được hay
熒熒畑𤒘𤏬張󰮂茄,huỳnh huỳnh đèn đuốc sáng trưng trong nhà
半𠺥朱蚤吀󰜋砵,bán chịu cho tao xin một bát
國王遁走,quốc vương thuẫn tẩu
庚午三年梁簡文帝綱太寳元年,Canh Ngọ tam niên Lương Giản Văn Đế Cương Thái Bảo nguyên niên
以參議范公兼爲山南處參政,Dĩ Tham nghị Phạm Công Kiêm vi Sơn Nam xứ Tham chính
群埃敢貯𠓨茹女低,còn ai dám chứa vào nhà nữa đây
唐虱曳須亇知,đường sắt dài râu cá trê
唒𠺘𢜗𢘽拱󰑼𫢧翁,dẫu rằng vụng dại cũng là liền ông
󰒂柴伵𡳶共𡎥啫饒,nghĩa thầy tớ cũ cùng ngồi dã nhau
𠊛𠸗,người xưa
妾願𠬠𬌓𢚸𣦍買払,thiếp nguyền một tấm lòng ngay với chàng
四月十六日帝登正殿受百官朝賀,Tứ nguyệt thập lục nhật đế đăng chính điện thụ bách quan triều hạ
槐葉排行畧粦,hòe diệp bày hàng trước sân
賊眾美酒不足以鴆虜軍滛聲不足以聾虜耳,tặc chúng mĩ tửu bất túc dĩ chậm lỗ quân dâm thanh bất túc dĩ tủng lỗ nhĩ
𢆥紹豐次𠄼,năm thiệu phong thứ năm
太宗勇智兼全征伐四克友好友之德習禮樂之文討賊平戎勸農耕籍伸寃有鍾制刑有律爲守成之令主也,Thái Tông dũng trí kiêm toàn chinh phạt tứ khắc hữu hiếu hữu chi đức tập lễ nhạc chi văn thảo tặc bình nhung khuyến nông canh tịch thân oan hữu chung chế hình hữu luật vi thủ thành chi lệnh chủ dã
丸坦侯林末丐𪀄,hòn đất hầu lầm mất cái chim
󱰾打吹󰬒𠺙虐,trống đánh xuôi kèn thổi ngược
𠯻𠯻棱怒𠶑𠶑𡶀箕,ào ào rừng nọ ù ù núi kia
㤕情𧖱湈台𠳒渃𡽫,xót tình máu mủ thay lời nước non
𧡊払迻餞提携吟詩麻解𢚸圭嬌濃,thấy chàng đưa tiễn đề huề ngâm thơ mà giãi lòng quê kẻo nồng
感𢚸󱟎哿厚唭命擬𠓹苦,cảm lòng nuôi cả hậu cười mệnh nghỉ trọn khó
帝命扞等築地設道與敵相戰鈎戟勁努火箭火砲四面合攻城遂陷,Đế mệnh Hãn đẳng trúc địa thiết đạo dữ địch tương chiến câu kích kính nỗ hoả tiễn hoả pháo tứ diện hợp công thành toại hãm
帝愈疑之乃與太后及御女如諒州峙山,Đế dũ nghi chi nãi dữ thái hậu cập ngự nữ như Lạng Châu Trĩ sơn
侶堆埃吏𫅠齊崔張,Lứa đôi ai dễ đẹp tày Thôi Trương
固尚楊邁林夷昆眉胡達初箕占城,có thằng dương mại lâm di con mày hồ đạt xưa kia chiêm thành
吟𠳒風月𥘀願𡽫滝,NGÂM lời phong nguyệt nặng nguyền non sông
𢚸,lòng
丙戌漢蒼開大四年明永樂四年夏四月明遣征南?軍右軍都督同知韓觀參将都督同知黃中領廣西兵十萬來侵假送僞陳王添平還國觀留界首不行,Bính Tuất Hán Thương Khai Đại tứ niên Minh Vĩnh Lạc tứ niên hạ tứ nguyệt Minh khiến Chinh Nam tướng quân hữu quân Đô đốc đồng tri Hàn Quan Tham tướng đô đốc đồng tri Hoàng Trung lĩnh Quảng Tây binh thập vạn lai xâm giả tống nguỵ Trần Vương Thiêm Bình hoàn quốc quan lưu giới thủ bất hành
催催吀哠姑自帝,thôi thôi xin kiếu cô từ đấy
原懿來朝見而悅之潜載以㱕𦤶其事露,Nguyên Ý lai triều kiến nhi duyệt chi tiềm tải dĩ quy trí kì sự lộ
昌文曰我欲還師揜襲平王以復我先王之業可乎二使曰善,Xương Văn viết Ngã dục hoàn sư yểm tập Bình Vương dĩ phục ngã tiên vương chi nghiệp khả hồ Nhị sứ viết thiện
信伴秩𡢼𦣰𨂗󰜋𨉓,tin bạn mất vợ nằm co một mình
事𮗓官軍捕得克寬父子三人及徒黨二十四人于昇龍城南門外並拽得木印旗鉦噐械及,sự giác quan quân bổ đắc khắc khoan phụ tử tam nhân cập đồ đảng nhị thập tứ nhân vu thăng long thành nam môn ngoại tịnh duệ đắc mộc ấn kì chinh khí giới cập
本府衙門及主𬋩監自檢察及本官奴婢方許居住,bản phủ nha môn cập chủ quản giám tự kiểm sát cập bản quan nô tì phương hứa cư chú
夏四月十八日刑部左侍郎阮觀賢上言臣欽奉勑㫖繼今軍匠色例得放回農務者五六月十月十一月番並得分半㱕農不得間分秋夏,Hạ tứ nguyệt thập bát nhật Hình bộ Tả thị lang Nguyễn Quan Hiền thượng ngôn Thần khâm phụng sắc chỉ Kế kim quân tượng sắc lệ đắc phóng hồi nông vụ giả ngũ lục nguyệt thập nguyệt thập nhất nguyệt phiên tịnh đắc phân bán quy nông bất đắc gian phân thu hạ
然然群𥪸墫蹎𡧲𨦩,nhơn nhơn còn đứng chôn chân giữa vòng
朝列大夫國子監司業兼史官修撰臣黎皇朝紀太宗文皇帝,triều liệt đại phu quốc tử giám tư nghiệp kiêm sử quan tu soạn thần lê hoàng triều kỷ thái tông văn hoàng đế
爾父子一門重圭疊綏可謂盛矣,nhĩ phụ tử nhất môn trọng khuê điệp tuy khả vị thịnh hĩ
念𢚸域域𮗓性光光,niệm lòng vặc vặc giác tính quang quang
二十二日帝下詔征老撾,Nhị thập nhị nhật đế hạ chiếu chinh Lão Qua
媄吒歲作㐌高矇𡥵報答劬劳生成,mẹ cha tuổi tác đã cao mong con báo đáp cù lao sinh thành
𨄹𣷭釋󱘣󱘤𣳢瀝,dạo bể thích lon ton ngòi lạch
婬娼娣娞,dâm xướng đĩ thõa
腫𣦎,thủng thẳng
𩸴,trê
󰜋𢚸拯管󰋇功,Một lòng chẳng quản mấy công
迻饒群少闭饒󰑼情,Đưa nhau còn thiếu bấy nhiêu là tình
駭群𡓮帝𫨩𡍙𠫾耒,hãy còn ngồi đấy hay vông đi rồi
要店諸斐吏要𣈜,yêu đêm chưa phỉ lại yêu ngày
賒󰏙醲吏𤁕,xa xem nồng lại lạt
或曰仁宗之觀摶虎鬪象太后果賢耶宜諫止之,Hoặc viết Nhân Tông chi quan đoàn hổ đấu tượng Thái hậu quả hiền gia nghi gián chỉ chi
義郡公鄧訓復率部兵詣營門請罪,Nghĩa quận công Đặng Huấn phục suất bộ binh nghệ doanh môn thỉnh tội
丐夷便𥬧朱饒咹󰠃橰,cái gì tiện chũm cho nhau ăn cùng cau
爰賜玉鑽以作介圭仍錫土田以廣封邑,Viên tứ ngọc toản dĩ tác giới khuê nhưng tích thổ điền dĩ quảng phong ấp
五月十五日定造籍買紙令勑旨攅造户籍田土該籍官隨分大小准當差人夫每人叁陌買紙筆呈承司照刷,Ngũ nguyệt thập ngũ nhật định tạo tịch mãi chỉ lệnh sắc chỉ toản tạo hộ tịch điền thổ cai tịch quan tuỳ phân đại tiểu chuẩn đương sai nhân Phù mỗi nhân tam mạch mãi chỉ bút trình thừa ti chiếu soát
抵朱杜釋奸雄女𢬣,để cho đỗ thích gian hùng nỡ tay
會試天下󰁮人取阮文訓等四十三人,hội thí thiên hạ cử nhân thủ nguyễn văn huấn đẳng tứ thập tam nhân
𢫔入試塲外門及代試以徒罪罪之終身不得入試塲叙用,thiện nhập thí trường ngoại môn cập đại thí dĩ đồ tội tội chi chung thân bất đắc nhập thí trường tự dụng
戊子二年明永樂六年春正月三十日明将張輔土官莫邃等范演州,mậu tí nhị niên minh vĩnh lạc lục niên xuân chính nguyệt tam thập nhật minh tướng trương phụ thổ quan mạc thuý đẳng phạm diễn châu
到此時節爾等将安迯乎,Đáo thử thời tiết nhĩ đẳng tương an đào hồ
仁義,nhân nghĩa
十五部之外各有長佐,Thập ngũ bộ chi ngoại các hữu trưởng tá
󰱑都御史文貞伯謚文節,đài đô ngự sử Văn Trinh bá thuỵ Văn Tiết
吞牢女底淶瓶技簮,xôn xao nỡ để rơi bình gãy trâm
當使人奉書詣行在𢪒禀督集財賦以供國用則以功凖過朝廷自有典憲而舅之前日勳業得以復全累世勳各事業永永不替,đương sử nhân phụng thư nghệ hành tại bái bẩm đốc tập tài phú dĩ cung quốc dụng tắc dĩ công chuẩn quá triều đình tự hữu điển hiến nhi cữu chi tiền nhật huân nghiệp đắc dĩ phục toàn luỹ thế huân các sự nghiệp vĩnh vĩnh bất thế
仍󰬙𬓓檁𬓓旁共饒,những nhờ rễ lẫm rễ bàng cùng nhau
𦊚皮孕竹孕𣘃𦼚排,bốn bề rặng trúc rặng cây sum bày
茹蛟豸俸蟾宮,nhà giao giãi bóng thiềm cung
喠唏喠喜喠𠯋哬,giọng hì giọng hỉ giọng hi ha
吀爫侯下蹎𢬣,xin làm hầu hạ chân tay
己未十四年宋慶五年,Kỉ Mùi thập tứ niên Tống Khánh ngũ niên
萬言之書忠貫日月非斯文之力乎七斬之疏󰒂感鬼神非吾儒之功乎惜其時君昏暗不䏻信聽以𦤶淪亡無足怪矣,Vạn ngôn chi thư trung quán nhật nguyệt phi tư văn chi lực hồ Thất trảm chi sớ nghĩa cảm quỷ thần phi ngô nho chi công hồ Tích kì thời quân hôn ám bất năng tín thính dĩ trí luân vong vô túc quái hĩ
冬十月大風房屋大樹多倒壓者,Đông thập nguyệt đại phong phòng ốc đại thụ đa đảo áp giả
樓髙捽𪔠戞󰋇回,lầu cao chót trống kiết mấy hồi
鎌鐄馭𨫊提兵進𠓨,gươm vàng ngựa sắt đề binh tiến vào
𠊛𨖲馭几𢺺袍,Người lên ngựa kẻ chia bào
至是王命增加營作,chí thị vương mệnh tăng gia doanh tác
洞庭賖𨅿𤿤𠎣𨕭𡗶𠁑渃𬌓願瀝𤁘,động đình xa vượt bè tiên trên trời dưới nước tấm nguyền sạch trong
󰅎牧𨆏𤛠驢丐𤚢,trẻ mục đuổi trâu lừa cái nghé
冬十月國威州傘圓山蠻爲盗刼掠清威鄕其眾甚盛不可復制戊辰四年宋家定元年,Đông thập nguyệt Quốc Oai châu Tản Viên sơn man vi đạo kiếp lược Thanh Oai hương kì chúng thậm thịnh bất khả phục chế Mậu Thìn tứ niên Tống Gia Định nguyên niên
石公爫𦉼部倍鐄必左,thạch công làm ra bộ vội vàng tất tả
乳房咍咘木排,nhũ phòng hai vú mọc bày
心源空寂無爲,tâm nguyên không tịch vô vi
擇得潭村華地建,Trạch đắc Đàm thôn hoa địa kiến
産𦝄粓𡥵供吒𡥵底𠶆具𫫜朱拖𩛜炙炙注固𢚸仔細,sẵn lưng cơm con cúng cha con để mời cụ xơi cho đỡ đói chả chả chú có lòng tử tế
蔑丿清閑工課意千金約対特咍庄,một phút thanh nhàn trong thuở ấy thiên kim ước đổi được hay chăng
申全等除内外任各職一千二百三十九員名,thân toàn đẳng trừ nội ngoại nhiệm các chức nhất thiên nhị bách tam thập cửu viên danh
决共如丕群𪟽爫之,quyết cùng như vậy còn ngờ làm chi
英宗欲尊宣慈皇太后為太皇太后未知所以家尊,Anh Tông dục tôn Tuyên Từ Hoàng thái hậu vi Thái Hoàng Thái Hậu vị tri sở dĩ gia tôn
復遣李若拙賫詔書及玉帶來賜,phục khiển lí nhược chuyết tê chiếu thư cập ngọc đái lai tứ
謙讓意買鑣君子,khiêm nhường ấy mới biêu quân tử
件,kiện
事不濟而死則謂死節之神,Sự bất tế nhi tử tắc vị tử tiết chi thần
于明,vu Minh
都唭欣蔑除,đùa cười hơn một giờ
發連率叺魂花車仙𭉩󰙅烟霞急蓮,phút liền thoắt nhắp hồn hoa xe tiên vội ruổi yên hà kíp lên
業緣斤吏𢩮𠫾群𡗉,nghiệp duyên cân lại nhắc đi còn nhiều
國櫆青池月盎人,quốc khôi thanh trì nguyệt áng nhân
帝再命安和侯阮弘裕徃討之,Đế tái mệnh An Hoà hầu Nguyễn Hoằng Dụ vãng thảo chi
唯唯添𤴬挼斷膓,nhói nhói thêm đau nỗi đoạn trường
暴歐如𤢿孟歐如𤞻,bạo âu như sói mạnh âu như hùm
体事𨔍爫丕連信麻咹𮥷罪,thấy sự lạ làm vậy liền tin mà ăn năn tội
明人不信密使人徃探訪國内消息詰問因由陰求黎氏子孫以立之,Minh nhân bất tín mật sử nhân vãng thám phỏng quốc nội tiêu tức cật vấn nhân do âm cầu Lê thị tử tôn dĩ lập chi
今定為試塲科目期以紹平五年各道鄕試六年會試都督堂,Kim định vi thí trường khoa mục kì dĩ Thiệu Bình ngũ niên các đạo hương thí lục niên hội thí đô đốc đường
爫朱強掛縁尼,làm cho gàn quải duyên này
尼𠬠身餒𫅷𠰺𥘷,nay một thân nuôi già dạy trẻ
㤇饒拱𫽄朱鐄,yêu nhau cũng chẳng cho vàng
𠇍梂𠇍舘英朱摱錢,mấy cầu mấy quán anh cho mượn tiền
茄箏𡎢竚邊䒹橘,nhà tranh ngồi giữ bên chồi quýt
渃滝河汜汜沚衛边北滚滚,nước sông hà dẫy dẫy chảy về bên bắc cuộn cuộn
紅顔泊𠇮𠬠㝵芇爲,Hồng nhan bạc mệnh một người nào vay
𡞕姂𫯳官仃事妬底枚𡢐𣈗杜固文喃,vợ bợm chồng quan đừng sự đó để mai sau ngày đỗ có văn nôm
冬十一月有黑虎見於城内,đông thập nhất nguyệt hữu hắc hổ hiện ư thành nội
嗔柴用法󱳮驢世󰂄,xin thầy dùng phép lo lừa thế nao
黎壽域等𬢱奏今東䦕十三人投竄老撾邉地因差頭目阮報等就境上索取止得公道車載還不于攻殺老撾并要征八百媳婦事,Lê Thọ Vực đẳng nghị tấu Kim Đông Quan thập tam nhân đầu thoán Lão Qua biên địa nhân sai đầu mục Nguyễn Báo đẳng tựu cảnh thượng sách thủ chỉ đắc công đạo xa tải hoàn bất vu công sát Lão Qua tịnh yếu chinh Bát Bách Tức Phụ sự
𬂙潙𡗶𣷭溟濛青鎌鞍馭𨖲塘𥊢𢫝,trông vời trời bể mênh mang thanh gươm yên ngựa lên đàng thẳng giong
𣋚𫢩碎𢲨特挭桧󰠱,hôm nay tôi hái được gánh củi nặng
責𢚸哬𠾿貝𢚸,trách lòng hờ hững với lòng
𤇧槹,sấy cau
諮覺之賄輸于帝奔還廣州,Tư giác chi hối thâu vu đế bôn hoàn Quảng Châu
翁𦖑𧡊呐債𦖻度火瘦𥒥同狔宜𤘋,ông nghe thấy nói trái tai đù oả sấu đá đồng nai ngầy ngà
蒲𣘽𤋵𪹷吏𪿥𫽄𠫾,bồ nâu giãi nắng lại mài chẳng đi
𧯄溇脱戲𩈘𡗶吏淫,hang sâu thoắt hé mặt trời lại râm
𥊛𧡊孛𫅜𮜲孛𠫾𨔈,trông thấy bụt lành cõng bụt đi chơi
沛昆性氣𫩓参娘呫朋亇󰮂䈒拯斉,phải con tính khí bờm xơm nàng xem bằng cá trong nơm chẳng tày
棆突突,suôn đuột đuột
夏五月大水溢大興門外,Hạ ngũ nguyệt đại thuỷ ải Đại Hưng môn ngoại
動,động
𢪀㝵催吏𢪀𠇮,nghĩ người thôi lại nghĩ mình
旨揮大臣文武百官内外大小等其略曰人臣之道大要有二,Chỉ huy đại thần văn vũ bách quan nội ngoại đại tiểu đẳng kì lược viết Nhân thần chi đạo đại yếu hữu nhị
臺香浽蠟窻桃添香,đài hương nối sáp song đào thêm hương
慶謂妃嬪曰慶必反,Khánh vị phi tần viết Khánh tất phản
惟行遣右參知政事吳免直長喬表赴水死,duy hành khiển hữu tham tri chính sự ngô miễn trực trường kiều biểu phó thuỷ tử
玄樞經云冬,huyền khu kinh vân đông
侈󰠲伴索𣃣𪞷直共歆儉佔麻迻仙,xảy đâu bạn tác vừa ra trực cùng hâm kiệm xúm mà đưa tiên
下之樂則有懸方響笙篌琵琶管皷管笛之類,hạ chi nhạc tắc hữu huyền phương hưởng sênh hầu tì bà quản cổ quản địch chi loại
顕荣妾共淡鐘香𡗶,hiển vinh thiếp cũng đượm chung hương trờị
秋九月有星孛于西方,Thu cửu nguyệt hữu tinh bột vu tây phương
二月效順王制至至嘉林行宫死火塟之,Nhị nguyệt Hiệu Thuận Vương Chế Chí chí Gia Lâm hành cung tử hoả táng chi
然慮各衙門官善惡混淆忠邪靡定儻不區處曷示勸懲尔軰司朝廷之綱紀作天,Nhiên lự các nha môn quan thiện ác hỗn hào trung tà mi định thảng bất khu xử hạt thị khuyến trừng Nhĩ bối ti triều đình chi cương kỷ tác thiên
上尊諡曰扶聖靈仁皇太后,Thượng tôn thuỵ viết Phù Thánh Linh Nhân Hoàng Thái Hậu
倦智竭力乏走回本營為官兵俘󰱐來献軍門,quyện trí kiệt lực phạp tẩu hồi bản dinh vi quan binh phu hoạch lai hiến quân môn
舊例六品得免子至是兼免孫七八品上免子諸宦者亦免親戚一人,cựu lệ lục phẩm đắc miễn tử chí thị kiêm miễn tôn thất bát phẩm thượng miễn tử chư hoạn giả diệc miễn thân thích nhất nhân
李琴苟無辭何以見用於世而我越英特之才北人安得而知之哉辭之不可已也如此夫,Lí Cầm cẩu vô từ hà dĩ kiến dụng ư thế nhi ngã Việt anh đặc chi tài bắc nhân an đắc nhi tri chi tai Từ chi bất khả dĩ dã như thử phù
勃知士卒憚遠役因詭説留㬓,bột tri sĩ tốt đạn viễn dịch nhân nguỵ thuyết lưu thiêu
𨴦数,cửa sổ
莫敬典率大兵戦于安定東里,Mạc Kính Điển suất đại binh chiến vu Yên Định Đông Lí
以入内少尉參知西道諸衛軍事黎慎為參知北道諸衛軍事入内少尉上南策衛總管黎朗為參知西道諸衛軍事天關衛同總管黎論為南策上衛同總管判大宗正寺鄭克復知北道軍民簿籍清化路都總管黎理為北江下路同總管,Dĩ Nhập nội thiếu uý Tham tri Tây đạo chư vệ quân sự Lê Thận vi Tham tri Bắc đạo chư vệ quân sự Nhập nội thiếu uý thượng Nam Sách vệ tổng quản Lê Lãng vi Tham tri Tây đạo chư vệ quân sự Thiên quan vệ đồng tổng quản Lê Luận vi Nam Sách thượng vệ đồng tổng quản Phán đại tông chính tự Trịnh Khắc Phục tri Bắc đạo quân dân bạ tịch Thanh Hoá lộ đô Tổng Quản Lê Lí vi Bắc Giang hạ lộ đồng tổng quản
㨶昂参板旁齊如离,đẽo ngang tấm ván phẳng tày như lia
墨𡱩𣃱𧷺𡢐󰘂圣焒香嗷𠯪󱈘廊儒,mực thước vuông tròn sau cửa thánh lửa hương ngào ngạt trước làng nho
𠃣㐌体丕𠃣㐌及丕𢚸些卞安𫴋,ít đã thấy vậy ít đã gặp vậy lòng ta bèn yên xuống
賊敗走擒獲甚眾,tặc bại tẩu cầm hoạch thậm chúng
凣人𡸈䏻道之乎歐王脩云廬山髙名節之篇杜子羙亦不䏻為唯吾䏻之𡸈云妄想,Phàm nhân khởi năng đạo chi hồ Âu Vương Tu vân Lư sơn cao danh tiết chi thiên Đỗ Tử Mĩ diệc bất năng vi duy ngô năng chi khởi vân vọng tưởng
咍󰑼恩旦𣈜生麻召苦,hai là ơn đến ngày sinh mà chịu khổ
呵須亘強𧗱茄󰠃些,khá tua gắng gượng về nhà cùng ta
如,như
朱緣潭𧺀𦋦緣彼傍,cho duyên đằm thắm ra duyên bẽ bàng
四月己酉朔日蝕天雨,tứ nguyệt kỷ dậu sóc nhật thực thiên vũ
在𣫕𬦼𩈘廷臣,tại đền đủ mặt đình thần
捽𦀊辰𢜝動棱誇頭绳秃競𢚸翁師,rút dây thì sợ động rừng xoa đầu thằng trọc chạnh lòng ông sư
庒沛咹𢫝庒沛撝,chẳng phải ăn đong chẳng phải vay
棱禅吀渚仍牟燕󰞿,rừng thiền xin chớ những màu yến anh
昌至州人相賀亂乃定,Xương chí châu nhân tương hạ loạn nãi định
秋九月十五日戌時月󰱮,Thu cửu nguyệt thập ngũ nhật Tuất thời nguyệt thực
冬十月地震日有食之,Đông thập nguyệt địa chấn nhật hữu thực chi
賜武玠,tứ vũ giới
󱭆馭,bọ ngựa
時亨妄奏是月十六日卯時月食,thì hanh vọng tấu thị nguyệt thập lục nhật mão thời nguyệt thực
過河腦彎有片雲襨帝所御舟隨其行止,Quá Hà Não loan hữu phiến vân phức đế sở ngự chu tuỳ kì hành chỉ
其叛逆不敬之罪孰,Kì phản nghịch bất kính chi tội thục
他日煚捧水𠤷音移侍立昭皇盥頮音以誨手掬水濺煚靣而謔笑及煚捧檳榔巾則以巾拋與之,Tha nhật Cảnh bổng thuỷ di âm di thị lập Chiêu Hoàng quán hối âm dĩ hối thủ cúc thuỷ tiễn Cảnh diện nhi hước tiếu cập Cảnh bổng tân lang cân tắc dĩ cân phao dữ chi
十一月兵出西南界至羙良縣,thập nhất nguyệt binh xuất tây nam giới chí mĩ lương huyện
丿󰦓潘國交鋒,phút đâu phiên quốc giao phong
官軍前鋒振郡公缺名亡于陣,quan quân tiền phong chấn quận công khuyết danh vong vu trận
𠳨𠽄𠸜户防𣈗𡊰恩,hỏi thăm tên họ phòng ngày đền ơn
哭浪寃酷爲些,khóc rằng oan khốc vì ta
勑儒臣縂裁潤色,sắc nho thần tổng tài nhuận sắc
詞章賦六文詩弓刀劍馬每皮咾通,từ chương phú lục văn thơ cung đao kiếm mã mọi bề làu thông
急算劍准車𦀊,Kíp toan kiếm chốn xe dây
察𠇮功𠃣罪𡗉,xét mình công ít tội nhiều
觥𢆥奔半於𠻦瀧,quanh năm buôn bán ở mom sông
臨淄𣇜畧錢塘𣇜娄,lâm tri buổi trước tiền đường buổi sau
刼塵別𢷀包𣇞朱衝,Kiếp trần biết rũ bao giờ cho xong
食既無冗責實有㱕使大小相維輕仲将制,thực ký vô nhũng trách thực hữu quy sử đại tiểu tương duy khinh trọng tương chế
姅𢆥扵坦遼楊吏茹,nửa năm ở đất liêu dương lại nhà
𢜠縁琴瑟䋦絲鄧連,mừng duyên cầm sắt mối tơ đặng liền
台隋𡗶󰘉唐宗,thay tùy trời mở đường tông
仍󰑼唅咀𠸂嘆,những là ngâm thở giột than
興吟𠬠律續和糁勾,hứng ngâm một luật tục hoà tám câu
十二月禁外任官無故赴京𮞏本聖旨疑罪减等,thập nhị nguyệt cấm ngoại nhậm quan vô cố phó kinh đệ bản thánh chỉ nghi tội giảm đẳng
援車𠁑月𠳨𠻃,vin xe dưới nguyệt hỏi han
群芒󰘚細㧼蓬爫之,còn mang mặt tới biểu bòng làm chi
少保及張輔冦乂安帝幸化州季祐降賊,Thiếu bảo cập Trương phụ khấu Nghệ An Đế hạnh Hoá Châu Quý Hựu hàng tặc
帝性孝殺,Đế tính hiếu sát
吀𠊚同志朱爫拱𢧚,xin người đồng chí cho làm cũng nên
對曰不義而富且貴𡸈忠臣義士之所樂爲况先帝言猶在耳殿下𡸈不聞伊尹霍光之事乎臣不敢奉詔,đối viết bất nghĩa nhi phú thả quý khởi trung thần nghĩa sĩ chi sở lạc vi huống tiên đế ngôn do tại nhĩ điện hạ khởi bất văn y doãn hoắc quang chi sự hồ thần bất cảm phụng chiếu
𬮌營柳謹康康㨂船𡓁蘭掑𠱆𠱆歌,cửa doanh liễu kín khăng khăng đóng thuyền bãi lan kề dắng dắng ca
且謂此必頭目耆老未及徧訪其有存者不敢自言,thả vị thử tất đầu mục kì lão vị cập biến phỏng kì hữu tồn giả bất cảm tự ngôn
隊畨体景隊畨鄭𢚸,đòi phen thấy cảnh đòi phen chạnh lòng
云仙𩠴𥛉𠽔柴泊鐄嗔答恩𪞅義𠸗,vân tiên cúi lạy thưa thầy bạc vàng xin đáp ơn dày nghĩa xưa
時張漢超為行遣一日於朝中言刑官范遇黎維受賄賂,thời trương hán siêu vi hành khiển nhất nhật ư triều trung ngôn hình quan phạm ngộ lê duy thụ hối lộ
賊果大喜,Tặc quả đại hỉ
擬𨉟專僣𢖮𢚸埃𢛨,nghĩ mình chuyên tiếm ắt lòng ai ưa
湥珠呂渚坤扲,Giọt châu lã chã khôn cầm
蒸默鄧𦷾盃丐筐共丐筥,chưng mặc đựng đấy bui cái khuông cùng cái cử
帝料沐𣆭年老歴事既多已素知帝名必坐視柳昇之成敗而不輕進乃書密報可犬等惟設伏以待且勿與戰,Đế liệu Mộc Thạnh niên lão lịch sự ký đa dĩ tố tri đế danh tất toạ thị Liễu Thăng chi thành bại nhi bất khinh tiến nãi thư mật báo Khả Khuyển đẳng duy thiết phục dĩ đãi thả vật dữ chiến
諧詼儔󱒼,hài khôi trò vè
而承憲关等曾讀聖賢之書均任師帥之責當如仁傑毀河南滛祠以袪他惑胡頴杖廣東僧人以斥異端,nhi thừa hiến quan đẳng tằng độc thánh hiền chi thư quân nhiệm sư soái chi trách đương như nhân kiệt huỷ hà nam dâm từ dĩ khư tha hoặc hồ dĩnh trượng quảng đông tăng nhân dĩ xích dị đoan
㙁荼㙮𢬭𠃣𡗉,muối dưa đắp đổi ít nhiều
朝廷敬祝嵩呼,triều đình kính chúc tung hô
又命入内少尉黎魁行遣總管黎炪同督新平順化諸軍隨之,Hựu mệnh nhập nội thiếu uý Lê Khôi Hành khiển tổng quản Lê Truất đồng đốc Tân Bình Thuận Hoá chư quân tuỳ chi
摸𠊚弩囊,mua người nỏ nang
渃𡽫漫漠軍情艮魚,nước non man mác quân tình ngẩn ngơ
渃𪽣潙𨑮群度󰜋𠄩,nước ruộng vơi mười còn độ một hai
岸樁𢷆祝𦹵𦰤,ngàn thông chen chúc cỏ lau
𦹳𠸢𠸢,thơm phức phức
𨃴名利湓坡色󱯺𩈘風塵𪹷󱨿味橷,gót danh lợi bùn pha sắc xám mặt phong trần nắng rám màu dâu
妬埃𢩧特花畑千年萬帝㗂𠸦抵𠁀,đố ai ngắt được hoa đèn thiên niên vạn đế tiếng khen để đời
󰘚󰅹群𢪀心情共埃,mặt nào còn nghĩ tâm tình cùng ai
論棹排𨖲鎫𡗄蒌𤂬𬏓味,trộn trạo bày lên mâm gồm rau suối vài vị
弘操果進兵,hoằng thao quả tiến binh
悲除事㐌󰟯尼,Bây giờ sự đã dường này
󰟱𡎢󰝸便𢴑𧗱㐱坤,Rốn ngồi chẳng tiện dứt về chỉn khôn
恩情強計強唹,ân tình càng kể càng ưa
𨄹軒永󰝂招曾𨀈,dạo hiên vắng đem gieo từng bước
王問以藩方事賜賚甚厚乃拜真爲奉天府尹賜冠帶朝服,Vương vấn dĩ phiên phương sự tứ lãi thậm hậu nãi bái Chân vi Phụng Thiên phủ doãn tứ quan đai triều phục
彩鵉𨅸畧𡑝庭欽容,thể loan đứng trước sân đình khâm dung
不盛令俸󰮃盤秩𢝙,bất thình lình bỗng trong bàn mất vui
𪀄歆催脱󰡲棱,Chim hôm thoi thót về rừng
九月三十一日莫登庸殺御史󰱑都御史杜岳,cửu nguyệt tam thập nhất nhật mạc đăng dung sát ngự sử đài đô ngự sử đỗ nhạc
筆花卞買訂𢧚篇𢮪爫宁丐宁昆刊板流傳埃特時通,bút hoa bèn mới đính nên thiên soạn làm chữ cái chữ con san bản lưu truyền ai được thì thông
庒之拱哙㗂妯,chẳng chi cũng gọi tiếng dâu
春二月陶侃遣兵救王諒未至梁碩拨龍編,Xuân nhị nguyệt Đào Khản khiển binh cứu Vương Lượng vị chí Lương Thạc bạt Long Biên
劍𡃊朱媒䋦柴𢯦,gớm ghê cho mụ mối thày lay
汝句愈出愈奇,Nhớ câu dũ xuất dũ kỳ
帝親征何洞等四十九洞及破日則定邊州等處,Đế thân chinh Hà Động đẳng tứ thập cửu động cập phá Nhật Tắc Định Biên châu đẳng xứ
興道王擊敗之,hưng đạo vương kích bại chi
󱚾㝵𧘇蒸󰠃厄丕,gặp người ấy chưng cùng ách vậy
夏四月十八日勑諭各處承憲府縣官尋常民事如旱而不禱潦不即䟽利不即興害不即禳災異而不祈禱以流罪罪之,Hạ tứ nguyệt thập bát nhật sắc dụ các xứ thừa hiến phủ huyện quan tầm thường dân sự như hạn nhi bất đảo liêu bất tức sơ lợi bất tức hưng hại bất tức nhương tai dị nhi bất kì đảo dĩ lưu tội tội chi
𡉾車,tum xe
娘呫朋亇󰮂䈒拯斉,nàng xem bằng cá trong nơm chẳng tày
有才畧者以自助慶奏陳鏞以下十餘人偕行,hữu tài lược giả dĩ tự trợ Khánh tấu Trần Dung dĩ hạ thập dư nhân giai hành
爫𤳇决志桑蓬,làm trai quyết chí tang bồng
十月令脩理西京殿,Thập nguyệt lệnh tu lí Tây Kinh điện
楷善於詼諧人皆鄙之,Khải thiện ư khôi hài nhân giai bỉ chi
鬪󱀄開元禀夢𢬣,dấu cũ khai nguyên bấm móng tay
改六院置六寺改欽刑院為刑部並為吏户禮兵刑工等部尚書,cải lục viện trí lục tự cải khâm hình viện vi hình bộ tịnh vi lại hộ lễ binh hình công đẳng bộ thượng thư
今日之弊或有爲黨而荐舉不公或恃潜邸功臣使妻妾囑托權要或𭁈家奴作害良民或有出入勢家以求免罪,Kim nhật chi tệ hoặc hữu vi đảng nhi tiến cử bất công hoặc thị tiềm để công thần sử thê thiếp chúc thác quyền yếu hoặc dữ gia nô tác hại lương dân hoặc hữu xuất nhập thế gia dĩ cầu miễn tội
縣城踏覩𠄼座𡎝南,Huyện thành đạp đổ năm toà cõi nam
夏四月帝親製道庵千字其略曰乾健至剛坤順無疆辟兼智勇󰘊俾熾昌配擇妃匹懿媲任姜,hạ tứ nguyệt đế thân chế đạo am thiên tự kì lược viết càn kiện chí cương khôn thuận vô cường tích kiêm trí dũng bang tỉ sí xương phối trạch phi sất ý bễ nhâm khương
朝廷赦之,Triều đình xá chi
朗𡎢𠸬僣𡴯頭,lặng ngồi thấm thía gật đầu
奸謀䋎毒巧言歇藝,gian mưu đứt nọc xảo ngôn hết nghề
弼等貪鄙内嗜貨賄而外,Bật đẳng tham bỉ nội thị hoá hối nhi ngoại
呵𥙩弄弄業覇渃楚卞甘召蒸禮魯公丕台,há lấy lộng lộng nghiệp bá nước sở bèn cam chịu chưng lễ lỗ công vậy thay
其參預朝政以上官軍民有申狀方咱僕申公衙不得稱神,kì tham dự triều chính dĩ thượng quan quân dân hữu thân trạng phương thính bộc thân công nha bất đắc xưng thần
封銅皷山神以王爵立廟時祭仍,Phong Đồng Cổ sơn thần dĩ Vương tước lập miếu thời tế nhưng
之威取之如拾芥,chi uy thủ chi như thập giới
管包𣎃待𢆥徐,quản bao tháng đợi năm chờ
懌德宗建皇帝樂宛餘閑各編而會夫帝範渊原之意,Dịch Đức Tông Kiến Hoàng Đế Lạc Uyển Dư Nhàn các biên nhi hội phu đế phạm uyên nguyên chi ý
丞家𫽄歇娘雲,Thừa gia chẳng hết nàng Vân
敬寬僅以身免遁入山林,kính khoan cận dĩ thân miễn độn nhập sơn lâm
㗂笛󰖁賖澄凌扐,tiếng địch ruổi xa chừng lăng lắc
乘机生買輦𦋦,thừa cơ sinh mới lẻn ra
敬典仁厚勇畧聰慧敏達履歷艱險勤勞忠誠生子九人長敬止封唐安王副總帥次敬直封忠謹公錦衣衛掌衛事敬敷封端亮公興國衛掌衛事敬簡封惠成公昭武衛掌衛事敬遵封勇義公朝東衛掌衛事敬慎封達禮公敬恭封󰦛厚公敬體封匡輔公敬邦未得封,Kính Điển nhân hậu dũng lược thông tuệ mẫn đạt lí lịch gian hiểm cần lao trung thành sinh tử cửu nhân Trưởng Kính Chỉ phong Đường An Vương phó tổng soái thứ Kính Trực phong Trung Cẩn công Cẩm y vệ chưởng vệ sự Kính Phu phong Đoan Lượng công Hưng quốc vệ chưởng vệ sự Kính Giản phong Huệ Thành công Chiêu vũ vệ chưởng vệ sự Kính Tuân phong Dũng Nghĩa công Triều đông vệ chưởng vệ sự Kính Thận phong Đạt Lễ công Kính Cung phong Đôn Hậu công Kính Thể phong Khuông Phụ công Kính Bang vị đắc phong
𩈘𨪪𨪪月𩯀耶耶𩄲,mặt vành vạnh nguyệt tóc rà rà mây
𠰘𤞻毒𧋻於兜准尼,Miệng hùm nọc rắn ở đâu chốn này
腋墻󱖮柳𨀈𨖅昂溋,nách tường bông liễu bước sang ngang duềnh
婆靈妃皮默蒸襖𨤔𩄲錦測玉黎蒸躡𨤔𩅜散𨨧黄,bà linh phi vừa mặc chưng áo vẻ mây gấm rắc ngọc lê chưng dép vẻ ráng tan thếp vàng
𣘃茄固󱤼,cây cà có giái
𠀧皮發銃𦊚边捁旗,Ba bề phát súng bốn bên kéo cờ
坤頑冉日湼那,khôn ngoan nhẹm nhặt nết na
󱗞󱘌沒羕咍盃,vỗ về một dường hay vui
渃强𣻆旦𣷭强哿,nước càng tuôn đến bể càng cả
士卒脱者相半,Sĩ tốt thoát giả tương bán
𤞻卞辞𤞺𦋦𧗱𤞺𢜠昔律塊𠀧琰塘,hùm bèn từ cáo ra về cáo mừng tếch lọt khỏi ba dặm đường
跬𫽄戈𠳒,khỏe chẳng qua nhời
𣖙簩,mía lau
𧡊兵撟典𧼌𣦍𥙩𠇮爫重𥙩柴爫輕,thấy binh kéo đến chạy ngay lấy mình làm trọng lấy thầy làm khinh
𫳘貞登價𠦳鐄,Chữ Trinh đáng giá nghìn vàng
󰋇𠳒心事殷勤𠬠封,mấy lời tâm sự ân cần một phong
弹妑𬛒𦞎时仃咋之,đàn bà chửa nghén thì đừng sợ chi
酉浪𩆐𩄰鈽鉊拱甘,Dẫu rằng sấm sét búa rìu cũng cam
払王悁𩈘𫥨嘲𠄩喬𠲖戾納󱚢𤲂花,chàng vương quen mặt ra chào hai kiều e lệ nép vào dưới hoa
𩄲蘭宮桂󰬾更月,mây lan cung quế ba canh nguyệt
㛪停𢚁色誇才窖台㘨𠽅拱𢬣𠏲㩃,em đừng cậy sắc khoe tài khéo thay nồi thủng cũng tay thợ hàn
安分安𢚸矯㗂唏,an phận an lòng kẻo tiếng hơi
據牢庄𠬠甫甫道𫯝,cớ sao chẳng một phô phô đạo trời
戊辰四年宋元祐三年,Mậu Thìn tứ niên Tống Nguyên Hựu tam niên
九月莫兵侵入安塲䦕到萬頼󰀋将𨺻官庫,Cửu nguyệt Mạc binh xâm nhập Yên Trường quan đáo Vạn Lại sách tương hãm quan khố
󰘚鋸𦲾䔲堆边𠬠坊,mạt cưa mướp đắng đôi bên một phường
其荗功盛德盖亦罕有列,Kì mậu công thịnh đức cái diệc hãn hữu liệt
嘆身浪楔論姜咮𠹽,than thân rằng khế trộn gừng chua cay
盘𣘈排産𡥵𬌘,bàn son bày sẵn con ngà
𡄎𠳒風月󰠱願𡽫滝,gẫm lời phong nguyệt nặng nguyền non sông
國家自恢復以來天地未應美祥未至而灾異頗有疊出,Quốc gia tự khôi phục dĩ lai thiên địa vị ứng mĩ tường vị chí nhi tai dị phả hữu điệp xuất
𦰟旗題𡦂𠸜󰑼漢明,ngọn cờ đề chữ tên là hớn minh
平𤞻争𦧘平𧍰争珠,bằng hùm tranh thịt bằng rồng tranh châu
裕宗始有檢點之命謂珍貴者輸官皆聚斂之臣啓之也,Dụ Tông thuỷ hữu kiểm điểm chi mệnh vị trân quý giả thâu quan giai tụ liễm chi thần khải chi dã
自然奇悶󰕛推讓,tự nhiên cả mọn chúng thôi nhường
自此築城不,Tự thử trúc thành bất
駡嫌景𡮉吱浪狹賖隔尋常別󰋇𠦳,mựa hiềm cảnh mọn chê rằng hẹp xa cách tầm thường biết mấy ngàn
卷𫡌,quyển cuốn
釣竿勤勾妙頭,điếu can cần câu dẹo đầu
六月旱使入内左司郎中魏國寳召臣僚會議,Lục nguyệt hạn sử Nhập nội tả ti lang trung Nguỵ Quốc Bảo triệu thần liêu hội nghị
斬之,trảm chi
𢬣扲超泊𠇮𡎢馭烏,tay cầm siêu bạc mình ngồi ngựa ô
合開盐十斤小勘盐合開一斤方得𤼵賣,hợp khai diêm thập cân tiểu khám diêm hợp khai nhất cân phương đắc phát mại
𢬣捞渃𬑉阻𦋦,tay lau nước mắt trở ra
羅昆𡛔縣南昌丕,là con gái huyện nam xương vậy
𢝙衛𡽫傘怨𦋦𣷭瀕,vui về non tản oán ra bể tần
贈太宰賜謚衡度,tặng thái tể tứ thuỵ hành độ
𠊛些埃秩𬼀怀典低,Người ta ai mất tiền hoài đến đây
是時乂安之民久畏賊威勢又遠隔官軍不能救助多降于莫,thị thời nghệ an chi dân cửu uý tặc uy thế hựu viễn cách quan quân bất năng cứu trợ đa hàng vu mạc
二月考課文武臣僚考滿無過犯者增秩定爲常憲凣九年爲一考,Nhị nguyệt khảo khoá văn vũ thần liêu khảo mãn vô quá phạm giả tăng trật định vi thường hiến phàm cửu niên vi nhất khảo
明使與仁政等陸行由鎮南關而回,Minh sứ dữ Nhân Chính đẳng lục hành do trấn Nam Quan nhi hồi
𦹵高欣𡱩柳𤷍𢽼分,cỏ cao hơn thước liễu gầy vài phân
是日午時登,Thị nhật Ngọ thời Đăng
本󰑼把恩呐古䔲野古兀,bốn là trả ơn nuốt của đắng nhả của ngọt
欺𢠩仍惜欺殘,khi mơ những tiếc khi tàn
畧娄論院賒𧵆𬢱𠸦,Trước sau trọn vẹn xa gần ngợi khen
学医㐌󰋇𠄼𣄇嵬胎𠬠病脉群呐差,học y đã mấy năm tròn coi thai một bệnh mạch còn nói sai
㐌󰡶身世群筭浽芇,Đã xong thân thế còn toan nỗi nào
唒𠺘𡶀𡋿群高欣堒,dẫu rằng núi lở còn cao hơn cồn
昌入境眾心遂安,xương nhập cảnh chúng tâm toại an
頤鬚妯木於𰙔𢃄吟,di tu râu mọc ở ca dưới cằm
廛永庵清㐱實境道人遊戲,chiền vắng am thanh chỉn thực cảnh đạo nhân du hý
史臣吳士連曰守土之臣能以李祚之心爲心可謂忠於所事矣,sử thần ngô sĩ liên viết thủ thổ chi thần năng dĩ lí tộ chi tâm vi tâm khả vị trung ư sở sự hĩ
庵竹軒梅𣈜𣎃戈是非󰅹典𡎝湮霞,am trúc hiên mai ngày tháng qua thị phi nào đến cõi yên hà
欺咹欺呐呂󰟯,khi ăn khi nói lỡ làng
唒胣玉肝鐄共󰑚,dẫu dạ ngọc gan vàng cũng rối
干䋥縆𦀚亇散𦊚边,cơn lưới đứt giềng cá tản bốn bên
恒𥪞席制共及饒,hằng trong tiệc chơi cùng gặp nhau
有力為政日務寬平民皆爱慕賊不敢侵境内無事民安其業,Hữu Lực vi chính nhật vụ khoan bình dân giai ái mộ tặc bất cảm xâm cảnh nội vô sự dân an kì nghiệp
丁卯三年宋開禧三年,Đinh Mão tam niên Tống Khai Hi tam niên
󰂇朋㝵客於杜茹㝵,ví bằng người khách ở đỗ nhà người
箕󰠳割錦𬘏紅󰝂韶光吏衛漨暮商,kìa đâu kết gấm thêu hồng đem thiều quang lại về vùng mộ thương
其車式始於太尉阮黄之所制也,kì xa thức thuỷ ư thái uý nguyễn hoàng chi sở chế dã
﨤茹侞量㝵傷敢奈,GIỚP nhà nhờ lượng người thương dám nài
佛堂,phật đường
崪𡻋𡶀幽高,chót vót núi u cao
歲㐌𠄼󰁰頭㐌泊意群瓢練𥙩之爲,tuổi đã năm mươi đầu đã bạc ấy còn bìu rịn lấy chi vay
吏恾仍㗂与賒𫅜賒,lại mang nhứng tiếng dữ gần lành xa
欺𣈜𦑗約欺𣎀𡃹誓,Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề
尖刀干戈兵噐横衡道路,tiêm đao can qua binh khí hoành hành đạo lộ
固蔑㝵鬚眉姅𤽸𦠘鷂𬈗高騎昆騾紫𣦛典,có một người râu mày nửa trắng vai diều nổi cao cưỡi con la tía thẳng đến
𠓨徵揆聖青醪扱𩕳柯沒侖漿沒屡,vào chưng cõi thánh thanh lao cắp nạnh cà một lon tương một lọ
姉牢分蒙󱉎𠫅,chị sao phận mỏng đức dày
西道行遣左僕射,tây đạo hành khiển tả bộc xạ
拯別所數󰅹,chẳng biết thửa số nào
初九日治指揮使潘師京罪以師京所奏紛紛雜,Sơ cửu nhật trị chỉ huy sứ Phan Sư Kinh tội dĩ Sư Kinh sở tấu phân phân tạp
󰝂棋𤤰釋𢝙佊伴,đem cờ vua thích vui bè bạn
三魂七魄漏漏拨𦋦,tam hồn thất phách làu làu bạt ra
丐𥬩仕,cái nia sảy
是年殺陳封,thị niên sát trần phong
渚𥙩事󱬷香麻絆𢚸丕,chớ lấy sự buồng hương mà bận lòng vậy
窖󰟁緣閉󰑼命貝些,Khéo vô duyên bấy là mình với ta
𨦧香吀透旦𡗶,nén hương xin thấu đến trời
賜阮秉謙裴克篤阮承休等進士及第阮寅亮等七人進士出身阮重光等二十二人同進士出身,tứ nguyễn bỉnh khiêm bùi khắc đốc nguyễn thừa hưu đẳng tiến sĩ cập đệ nguyễn dần lượng đẳng thất nhân tiến sĩ xuất thân nguyễn trùng quang đẳng nhị thập nhị nhân đồng tiến sĩ xuất thân
欺乃󱉎主𡗶扒碎沙准󰀎,khi nãy đức chúa trời bắt tôi sa chốn ấy
既命朝士檢閲討論又,kí mệnh triều sĩ kiểm duyệt thảo luận hựu
𣇜𣋽𩙌𣻆𪱅𪱆𤋵,buổi sớm gió tuôn trưa nắng giãi
𩚵𤃤,cơm nhão
秋七月髙后崩諸大臣迎立代王恒是爲文帝,Thu thất nguyệt Cao Hậu băng chư đại thần nghênh lập đại vương Hằng thị vi Văn Đế
占城献白象,chiêm thành hiến bạch tượng
閉楼渧𣷭摸針,Bấy lâu đáy bể mò kim
雲仙欺意安𢚸,vân tiên khi ấy an long
攄忠效力樹立功各而爾等以藩屏之臣克念前日祖父之力盡忠王家先戦有功,Sư trung hiệu lực thụ lập công các nhi nhĩ đẳng dĩ phiên bình chi thần khắc niệm tiền nhật tổ phụ chi lực tận trung vương gia tiên chiến hữu công
次四,thứ tư
𦹵𨖲提穭𩵜𣈙托虚,cỏ lên đè lúa cá rày thác hư
以御史󰱑僉都御史陽宗海為都给事中權上寶寺卿,dĩ ngự sử đài thiêm đô ngự sử dương tông hải vi đô cấp sự trung quyền thượng bảo tự khanh
賦題用靈金藏,Phú đề dụng Linh Kim Tàng
十七日以雄捷軍管領蔡士明為正使同知審刑院事何甫右刑院大夫阮日昇等為副使如明謝恩,thập thất nhật dĩ hùng tiệp quân quản lĩnh thái sĩ minh vi chánh sứ đồng tri thẩm hình viện sự hà phủ hữu hình viện đại phu nguyễn nhật thăng đẳng vi phó sứ như minh tạ ân
埋埃乃特拯分貞埃,may ai nấy được chẳng phần riêng ai
武公蹥蹥𨀈連𠖈𣘃𢴿桂󰜁船踖賖,võ công len lén bước lên xuống cây chèo quế dời thuyền tếch xa
公平敗真臘人,công bình bại chân lạp nhân
梅麻李槾滓𤄲清𥪝,mai mơ lý mận chỉ cặn thanh trong
𨤮𣌉𩁶淨𩂟𣾺,dặm khuya ngất tạnh mù khơi
帆花棹桂𬆅瀾,buồm hoa chèo quế thẳng làn
拯𬁷拯㤕拯爲,chẳng yêu chẳng xót chẳng vì
援梗碧挴花鐄爫清,vin cành biếc hái hoa vàng làm thinh
船情皮󰠼旦尼,Thuyền tình vừa ghé đến nơi
管甲刼茹籌,quản giáp kép nhà trò
攮香漈度㩒𣹓爐,nén hương tế độ cắm đầy lô
店恒占包体昆𡛔默襖綠傷呌嗔命,đêm hằng chiêm bao thấy con gái mặc áo lục thương kêu xin mạng
招𥿠檜乃󱖮畑,gieo bó củi nảy bông đèn
手箭劳孛扲𪮏,thủ tiễn lao vót cầm tay
𥪝如㗂䳽𠖤戈,Trong như tiếng hạc bay qua
云仙䜹訴每塘𧵆賖,vân tiên thưa tỏ mọi đường gần xa
咍󰠲迍逴些侯待𬂙,hay đâu đón rước ta hầu đợi trông
倦赧靣慚伏自歎曰敗軍之将不可語勇,quyện noãn diện tàm phục tự thán viết bại quân chi tướng bất khả ngữ dũng
六科審駮百司六寺承行庶務,Lục khoa thẩm bác bách ti lục tự thừa hành thứ vụ
碎麻固核尼,tôi mà có cây này
段尙㨿東阮嫩㨿北廣威大遠亦未削平,Đoàn Thượng cứ đông Nguyễn Nộn cứ bắc Quảng Oai Đại Viễn diệc vị tước bình
𤽗潘共㝵廊𣾼𣷭另𦷾,ngươi phan cùng người làng vượt bể lánh đấy
𠄩,hai
仍命曄移書諭以朝廷威德無自相戕骨肉久無定位天師問罪黎氏無遺種矣,Nhưng mệnh Việp di thư dụ dĩ triều đình uy đức vô tự tương tường cốt nhục cửu vô định vị thiên sư vấn tội Lê thị vô di chủng hĩ
明太子䀡基即位改元宣德是爲宣宗,Minh thái tử Chiêm Cơ tức vị cải nguyên Tuyên Đức thị vi Tuyên Tông
雖妾𫵈𬧻摺准𣳢汫拱拯恨丕,tuy thiếp mọn sau tấp chốn ngòi giếng cũng chẳng hận vậy
將軍封龍度亭侯,tướng quân phong Long Độ Đình Hầu
払王捐𩈘𦋦嘲,chàng vương quen mặt ra chào
篭牢拯計固埃,lung lao chẳng kể có ai
𦋦情𥆾忍,ra tình nhìn nhận
鞋從且道泣山川,hài thong thả dạo khắp sơn xuyên
丐𨦩名利𢏢𢏢仉懞𫥨塊𠊛懞跳𠓨,cái vòng danh lợi cong cong kẻ mong ra khỏi người mong nhảy vào
𧡊時𤁕𤁕,thấy thời lạt lạt
眾皆效死自願立功,Chúng giai hiệu tử tự nguyện lập công
奈維翰生同一体父母俱故教訓不從每藏垢納污𡸈期性禀顧愚再犯法無故殺人合監,Nại Duy Hàn sinh đồng nhất thể phụ mẫu cụ cố giáo huấn bất tòng mỗi tàng cấu nạp ô há kì tính bẩm cố ngu tái phạm pháp vô cố sát nhân hợp giám
姅𢜠姅𢜝姅衣分𨉓,nửa mừng nửa sợ nửa e phận mình
僃歷代君臣之蹟明古今治亂之原,Bị lịch đại quân thần chi tích minh cổ kim trị loạn chi nguyên
粉乘香𬟗倍分㤕車,Phấn thừa hương cũ bội phần xót xa
憲宗至是始塟四年矣未聞有故也,hiến tông chí thị thuỷ táng tứ niên hĩ vị văn hữu cố dã
駭哖𠫾駭哖𠫾𥙩𫯳爫𫰣固干之,hãy nín đi hãy nín đi lấy chồng làm lẽ có can chi
淋炭拱󰡏次尼平𠄩,Lầm than CŨNG có thứ này bằng hai
百姓等今之土宇版章是之昔時大相逕庭不得不躬制作之權盡變通支道,bách tính đẳng kim chi thổ vũ bản chương thị chi tích thời đại tương kính đình bất đắc bất cung chế tác chi quyền tận biến thông chi đạo
本朝恢復以來以尚書國老致仕自實始,bản triều khôi phục dĩ lai dĩ thượng thư quốc lão trí sĩ tự thực thuỷ
亇󱯧𠻗啤汭𡧲𣳔,cá giếc le te lội giữa dòng
𥘷造化冬釘過𢞆𣩂𪶊𠊛𨕭𣴓麻制,trẻ tạo hoá đong đanh quá ngán chết đuối người trên cạn mà chơi
󰋇座蓮𣼸唏香御𠄼式𩄲封帖襖朝,mấy toà sen rắc hơi hương ngự năm thức mây phong xếp áo chầu
挑蜀󰅹欺倒蘿旗,khêu thục nào khi đảo lá cờ
户馮時奢侈麻户徐時儉提,họ phùng thì xa xỉ mà họ từ thì kiệm dè
悴命󰘇閣󰟀圭,Tủi mình cửa các buồng khuê
遣民運糧就河華縣收貯,Khiển dân vận lương tựu Hà Hoa huyện thu trữ
十一月校令行兵政令五十二條,Thập nhất nguyệt hiệu lệnh hành binh chính lệnh ngũ thập nhị điều
二十五日又大水潦,Nhị thập ngũ nhật hựu đại thuỷ lạo
摳󱪏𦰟蔞荇冘昭隊方蹺𣳔麻𢲨𦷾,so le ngọn rau hạnh đăm chiêu đòi phương theo dòng mà hái đấy
明嘉靖十五年帝遣鄭垣如明僃列莫氏簒弑及帝播遷于清華事由,Minh Gia Tĩnh thập ngũ niên Đế khiến Trịnh Viên như Minh bị liệt Mạc thị soán thích cập Đế bá thiên vu Thanh Hoa sự do
崪𡻋𡶀幽高賖𥊛樣乙囂,chót vót núi u cao xa trông dáng hắt hiu
史臣吳士連曰藝皇無勇賊未至而先避其如國人何夢華一士人也猶能留之,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Nghệ Hoàng vô dũng tặc vị chí nhi tiên tị kì như quốc nhân hà Mộng Hoa nhất sĩ nhân dã do năng lưu chi
𤽗子虚懺𧵑餁𫼳𨢇據限麻典,ngươi tử hư sắm của nhắm mang rượu cứ hẹn mà đến
澡盞攔𢬣伴合制,ráo chén dan tay bạn họp chơi
帝以年老使入籃京侍永陵,đế dĩ niên lão sử nhập lam kinh thị vĩnh lăng
陶孟珙阮允恭本受明人官爵太祖時久為勘獄官克復國興等奏請遷他職,đào mạnh cung nguyễn doãn cung bản thụ minh nhân quan tước thái tổ thời cửu vi khám ngục quan khắc phục quốc hưng đẳng tấu thỉnh thiên tha chức
𫔮董󰞈撑扛梞竹,nhàn đủng đỉnh xênh xang gậy trúc
𫔳婵皮𦝄𡳳春,cửa thiền vừa trăng cuối xuân
𩮔竅𩯀𩮔扯畧玳瑁扯頂扯𡎥𩮔唉群𩮔,quăn quíu tóc quăn chải lược đồi mồi chải đứng chải ngồi quăn hãy còn quăn
民数,dân số
浪𫨩時寔󰑼𫨩,rằng hay thì thực là hay
春正月二十五日亥時皇子乾德生,Xuân chính nguyệt nhị thập ngũ nhật Hợi thì hoàng tử Càn Đức sinh
𧵑𠊛麻俸質招𨔍𨓡,của người mà bỗng chắt chiu lạ lùng
䋥扛𣳔珥𤗹𩂏岸兑,lưới giăng dòng nhĩ phên che ngàn đoài
諸軍入占境大修戰具圍闍槃城欲𨺻之,Chư quân nhập Chiêm cảnh đại tu chiến cụ vi Đồ Bàn thành dục hãm chi
𦀊鵉吀綏琹冷朱埃,Dây loan xin nối cầm lành cho ai
永𠊚𨷈刧唉𦹳名,vắng người muôn kiếp hãy thơm danh
𠬠干湄𫗄󰠱尼,Một cơn mưa gió nặng nề
二十餘年之乱一旦削平山河以之改觀海宇以之寕謚由太祖髙皇帝勇智寬仁君臣恊心同德之所𦤶也,nhị thập dư niên chi loạn nhất đán tước bình sơn hà dĩ chi cải quan hải vũ dĩ chi ninh thuỵ do thái tổ cao hoàng đế dũng trí khoan nhân quân thần hiệp tâm đồng đức chi sở trí dã
靈慈國母嘗坐肩輿過禁階為軍校所遏,linh từ quốc mẫu thường toạ khiên dư quá cấm giai vi quân hiệu sở át
術仕𫀅相断量浪悲,thuật sĩ xem tướng đoán lường rằng bây
和從之以士廉為,hoà tòng chi dĩ sĩ liêm vi
意󰑼蝴蝶咍󰑼莊生,ấy là hồ điệp hay là trang sinh
𫔳蓬倍托簾珠,cửa bồng vội thác rèm châu
煉𢚸爫孛㐱舍修蔑飭搥埋,rèn lòng làm bụt chỉn xá tua một sức giồi mài
沛針𤐝𪹾磊𢗖另𠫾,phải chăm soi xét lỗi lầm tránh đi
景治三年歳在乙巳仲秋節榖日,Cảnh Trị tam niên tuế tại Ất Tị trọng thu tiết cốc nhật
𠮿嗃外𨷶劎之燕鸚,Xôn xao ngoài cửa kém gì yến anh
渡𣳔𣛨柏𠬠核䑴𦪏𠬠隻拖㝵歆埋,độ dòng chèo bách một cây ghe xuồng một chiếc đỡ ngày hôm mai
𤽗潤之𢚸傷㤕卞拯乙𠓨省試,ngươi nhuận chi lòng thương xót bèn chẳng ắt vào tỉnh thi
楳慘空摳𦓡㤨谷,Mõ thảm không khua mà cũng cốc
帝𭁈皇太后禱拜焉,đế dữ hoàng thái hậu đảo bái yên
没命𤎜𥋴素娥,Một mình rạng ngắm tố nga
記得傳宣天語意永期中外太平同,kí đắc truyền tuyên thiên ngữ ý vĩnh kì trung ngoại thái bình đồng
夏四月詔諸路安撫使收捕道刧,Hạ tứ nguyệt chiếu chư lộ An phủ sứ thu bổ đạo kiếp
上下同符會通不爽我國家乘時啓運立國以仁,Thượng hạ đồng phù hội thông bất sảng Ngã quốc gia thừa thời khải vận lập quốc dĩ nhân
兵權默󰀢冲外,binh quyền mặc nghỉ trong ngoài
𨑗棱𧯶易𠬠核,trên rừng há dễ một cây
統他鵉另𧗱臺󰘚𥹯𦰤󱧔䋦掑𢷀縱,thủng tha loan lánh về đài mặt giồi lau sạch mối cài giũ tung
大熟,đại thục
𫏾󰢓春鐄紫聘饒,trước gió xuân vàng tía sánh nhau
春彗星見東方,xuân tuệ tinh hiện đông phương
𠶓𠾷勾疎󱀄𪠉唏呵󱋓𨢇興茌,vếu váo câu thơ cũ rích hì hà chén rượu hăng sì
浪紅顔自課初,rằng hồng nhan tự thủa sơ
春正月愛州叛,Xuân chính nguyệt Ái châu phản
故詩經桃夭摽有梅美嫁之及時與刺其晚也,cố thi kinh đào yêu phiếu hữu mai mĩ giá chi cập thì dữ thích kì vãn dã
𪀄过号鳥鴉尼,chim quạ hiệu điểu nha này
𧯄𤞻埃监𢪮𢬣𤝞󰅹吏且哏𦀊𫃚猫,hang hùm ai dám móc tay chuột nào lại thả cắn dây buộc mèo
𣅶𧁷拯固埃𥆾,lúc khó chẳng có ai nhìn
官軍追殺-𨱽,Quan QUÂN truy sát ĐUỔI dài
攽五經官板于國子監從秘書監學士武永禎之言也,Ban Ngũ kinh quan bản vu Quốc tử giám tòng bí thư giám học sĩ Vũ Vĩnh Trinh chi ngôn dã
文奎将兵來謁泣拜于麾下,văn khuê tương binh lai yết khấp bái vu huy hạ
馮公𢜠𢙲故人𠶆𧗱私室慇懃咀嘆,phùng công mừng rỡ cố nhân mời về tư thất ân cần thở than
嚕知悉與晦卿有異圖嚕不預盟,Rỗ tri Tất dữ Hối Khanh hữu dị đồ Rỗ bất dự minh
湖蓮張傘綠𤂬竹𠰏弹争,hồ sen trương tán lục suối trúc bấm đàn tranh
三月八日元軍會白藤江迎張文虎等粮船,Tam nguyệt bát nhật Nguyên quân hội Bạch Đằng giang nghênh Trương Văn Hổ đẳng lương thuyền
上皇幸東岸江以避賊,Thượng hoàng hạnh Đông Ngạn giang dĩ tị tặc
𫆧𤞻𤞺隊𠽇𠊛,lốt hùm cáo đội nát người
願,nguyện
賖𥊛樣乙囂,xa trông dáng hắt hiu
𣈜春強󰊄強湄強燶,Ngày xuân càng gió càng mưa càng nồng
󱋓霞𫫺喠瓊漿𦄂𦂛香論屏𦎛䏾籠,chén hà sánh giọng quỳnh tương dải the hương lộn bình gương bóng lồng
一莊宗自癸巳年起義即位于行在萬賴󰀋雖未混一中元亦以正統書之明其爲帝胄承大統也,Nhất Trang Tông tự Quý Tỵ niên khởi nghĩa tức vị vu hành tại Vạn Lại sách tuy vị hỗn nhất trung nguyên diệc dĩ chính thống thư chi minh kì vi đế trụ thừa đại thống dã
唩机造化咍󰠳,ủa cơ tạo hoá hay đâu
扵低廊渃苦𢚸,ở đây làng nước khó long
庒戈󰑼役朝廷,chẳng qua là việc triều đình
𧴤𫥨魔抉茹𫥨󱭯,bói ra ma quét nhà ra rác
太祖驚異由是益竒之,thái tổ kinh dị do thị ích kỷ chi
𡋂舞榭蝒扛󰘇木趣𰙔楼𧍝哭更𨱽,nền vũ tạ nhện giăng cửa mốc thú ca lâu dế khóc canh dài
﨤茹洳量𠊛傷敢奈,Gấp nhà nhờ lượng người thương dám nài
𡞕𤝞白息意買和浪,vợ chuột bạch tức ý mới họa rằng
𥛉耒渃𬑉乳沙,lạy rồi nước mắt nhỏ sa
盖登庸丁亥年簒位至茂洽以癸亥命亡國果有驗云,cái đăng dung đinh hợi niên soán vị chí mậu hợp dĩ quý hợi mệnh vong quốc quả hữu nghiệm vân
𦛌鵉埃割絲萌埃扜,ruột loan ai cắt tơ mành ai vo
大官礼服𦋦頭擧轅,Đại quan lễ phục ra đầu cửa viên
癸卯四年漢建武春正月十九年,Quý Mão tứ niên Hán Kiến Vũ Xuân chính nguyệt thập cửu niên
乙酉天感聖武二年宋慶曆五年,Ất Dậu Thiên Cảm Thánh Vũ nhị niên Tống Khánh Lịch ngũ niên
交遊羅義世󰅹勸勾仔細𭈷調乾搈,giao du là nghĩa thế nào khuyên câu tử tế ngăn điều càn rông
汝句養育卢恩生成,nhớ câu dưỡng dục lo ơn sinh thành
李琴𨗛直殿臺因欺元旦呌唎賖𥸷,lý cầm chầu chực điện đài nhân khi nguyên đán kêu lời xa xôi
関,quan
焒恩𫽄𨔾麻空𤎕𣷭愛𠱋恢拱𫽄潙,lửa ân chẳng chữa mà không tắt bể ái dầu khơi cũng chẳng vơi
傕󰡫辰傕傕拱特,thôi thế thì thôi thôi cũng được
架天虹号求󱖮宛𦝄,giá thiên hồng hiệu cầu vồng uốn lưng
既謂之綱安得而紊耶先主之禮每謹於微况其大者乎親迎又婚禮之大節睿宗以宣徽嫁冠服則迎之者其夫婦也,Kí vị chi cương an đắc nhi vặn da Tiên chủ chi lễ mỗi cẩn ư vi huống kì đại giả hồ Thân nghênh hựu hôn lễ chi đại tiết Duệ Tông dĩ Tuyên Huy giá Quan phục tắc nghênh chi giả kì phu phụ dã
強燶包饒辰強沫,càng nóng bao nhiêu thời càng mát
执𢬣𠹾𫃚納朱縣堂,Chấp tay chịu buộc nạp cho huyện đường
如徇情容縱不䏻檢󰁮者許本人具告御史󰱑堂上官及體察舍人得實具奏治罪,như tuẫn tình dung túng bất năng kiểm cử giả hứa bản nhân cụ cáo ngự sử đài đường thượng quan cập thể sát xá nhân đắc thực cụ tấu trị tội
以范師孟為入内行遣知樞𡧸院事,Dĩ Phạm Sư Mạnh vi Nhập nội hành khiển tri Khu Mật viện sự
乖卞便課快忙沛仿,quai bền tiện thuở quảy mang phải phòng
加吏部尚書掌六部事兼御史󰱑都御史澧郡公阮文階爲少傅,gia lại bộ thượng thư chưởng lục bộ sự kiêm ngự sử đài đô ngự sử lễ quận công nguyễn văn giai vi thiếu phó
是歲城内左起大清宫右起萬歳寺構鎮福藏,thị tuế thành nội tả khởi đại thanh cung hữu khởi vạn tuế tự cấu trấn phúc tàng
刼尘別𢷀包徐朱垂,Kiếp trần biết rũ bao giờ cho XONG
府堂差𦲿票紅催查,phủ đường sai lá phiếu hồng thôi tra
烏江水闊難東度赤壁風髙易北焚,Ô giang thuỷ khoát nan Đông độ Xích Bích phong cao dị bắc phần
荣花𠬠課森干牟,vinh hoa một thuở xum cơn mầu
秋八月幸即墨行宫朝享先廟宴鄕老賜帛有差,Thu bát nguyệt hạnh Tức Mặc hành cung triều hưởng tiên miếu yến hương lão tứ bạch hữu sai
𡑴勳將𢃄巾撝𦘧,đền huân tướng đai cân vời vẽ
󰡎尘󰋇󰘚郎制,Dưới trần mấy mặt làng chơi
令主書侍史陳虎等招寕遠州後改復禮州今安西府是,lệnh chủ thư thị sử trần hổ đẳng chiêu ninh viễn châu hậu cải phục lễ châu kim an tây phủ thị
交椅󰑼啅外娘達排,giao ỷ là trác ngồi nương đặt bày
物光复复社更生春其聖德文功輝煥天地太山磐石寧撫國家雖中興之詩中興之碑曷足以形容其萬一,Vật quang phục phục xã cánh sinh xuân kì thánh đức văn công huy hoán thiên địa Thái Sơn Bàn Thạch ninh phủ quốc gia tuy trung hưng chi thi trung hưng chi bi hạt túc dĩ hình dung kì vạn nhất
塊𢚸蜀帝塊𢚸杜鹃,khỏi lòng thục đế khỏi lòng đỗ quyên
史臣吳士連曰前聖之道非孔子無以明後,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tiền thánh chi đạo phi Khổng Tử vô dĩ minh hậu
又能明義識時雖才勇不及趙武帝而屈節事大以保全疆土可謂智矣,hựu năng minh nghĩa thức thời tuy tài dũng bất cập triệu vũ đế nhi khuất tiết sự đại dĩ bảo toàn cương thổ khả vị trí hĩ
拯別蹺󰠳探𠳨鳩𢚸逼息麻渚,chẳng biết theo đâu thăm hỏi cưu lòng bực tức mà chớ
月二日偽壮王莫敬章移屯安廣㨿萬寕香蘭使其将永頼人莅國公嘉福人太國公並名缺莫宗子莫瑋莫理等領戦船大小,nguyệt nhị nhật nguỵ Tráng vương Mạc Kính Chương di đồn Yên Quảng cứ Vạn Ninh Hương Lan sử kì tướng Vĩnh Lại nhân Lị quốc công Gia Phúc nhân Thái quốc công tịnh danh khuyết Mạc tông tử Mạc Vĩ Mạc Lí đẳng lĩnh chiến thuyền đại tiểu
𬆅𣦍扔墨公平扲斤,thẳng ngay nảy mực công bằng cầm cân
𢚸𠰷固𣊿遁翼,lòng lo có chiều rộn rực
共饒指胣定𠳒通家,cùng nhau chỉ dạ định lời thông gia
哙頭𠳐代󰋇𠳒,CÚI đầu vâng dạy mấy lời
每衛置書記一貟用前記錄出身如除首領牧民各職,Mỗi vệ trí thư ký nhất viên dụng tiền ký lục xuất thân như trừ thủ lĩnh mục dân các chức
王,Vương
及同知樞密院事參謀軍事阮景真,cập đồng tri khu mật viện sự tham mưu quân sự nguyễn cảnh chân
時雲南總兵鈐鈐亦作黔國公沐𣆭與范文巧黎可黎忠黎犬等相持於棃花關,Thời Vân Nam tổng binh Kiềm Kiềm diệc tác kiềm quốc công Mộc Thạnh dữ Phạm Văn Xảo Lê Khả Lê Trung Lê Khuyển đẳng tương trì ư Lê Hoa quan
𤽗𢪀固酌之嘺𠹳,ngươi nghĩ có chước chi ghẹo cợt
雅塤形似卵𤠄,nhã viên hình tựa trứng gà
蹎𪮏油怛皮坤挼𧚢襖拯群謨易嗔,chân tay dầu đứt bề khôn nối xống áo chẳng còn mô dễ xin
皷而鳥散麕驚,cổ nhi điểu tán quần kinh
欺辰紂䋥欺𢬥鈎淫,khi thì chài lưới khi giăng câu dầm
尋茹清永便尼習情,tìm nhà thanh vắng tiện nơi tập tành
𤽗𦣰些渚符𢭂𧗱耒,ngươi nằm ta chữa rồi phù trao về
榜眼裴慕祗候簿書帽衫充内令書家,bảng nhãn bùi mộ chi hậu bạ thư mạo sam sung nội lệnh thư gia
始終払買𥰊高待排,thuỷ chung chàng mới thấp cao giãi bày
脱𫀅󰟯固謹魚𡮍情,thoắt xem dường có ngẩn ngơ chút tình
許註胡氏族演州清化二派,Hứa chú Hồ thị tộc Diễn Châu Thanh Hoá nhị phái
帳蘇夾󰘚花桃,Trướng tô giáp mặt hoa đào
呵機祖𫢩群所秘,há cơ tổ nay còn thửa bí
以黎輔陳為御史中相知三司院事,Dĩ Lê Phụ Trần vi Ngự sử trung tướng tri Tam ti viện sự
呂耒𦬑󰄯𦬑昆,trả rồi nợ vợ nợ con
𢣸󰑼𣘃奇𩃳高,ngỡ là cây cả bóng cao
項職有鈌該長官具奏送吏部照鈌銓除如例,hạng chức hữu khuyết cai trưởng quan cụ tấu tống Lại bộ chiếu khuyết thuyên trừ như lệ
建嘉凣十四,kiến gia phàm thập tứ
𥸷吼𰪾空,xôi hỏng bỏng không
裊䲹占列丑叉,niễu phi chim sét xấu xa
己卯九年宋嘉定十二年,Kỉ Mão cửu niên Tống Gia Định Thập nhị niên
戊戌六年元大德二年春頒魏珠二字諱,Mậu Tuất lục niên Nguyên Đại Đức nhị niên xuân phân Nguỵ Châu nhị tự huý
十二月元使籠海牙來諭邉事,thập nhị nguyệt nguyên sứ lung hải nha lai dụ biên sự
女謁行而私門啓󰊹其令有司軍人等各盡乃心條其可以回天心弭災變者直言無隐以匡朕之不逮,Nữ yết hành nhi tư môn khải dư Kì lệnh hữu tư quân nhân đẳng các tận nãi tâm điều kì khả dĩ hồi thiên tâm nhĩ tai biến giả trực ngôn vô ẩn dĩ khuông trẫm chi bất đãi
牀边右時撞徐於𦷾丕,giường bên hữu thời chàng từ ở đấy vậy
󰇾例常𦝄蒌𥐨𪉴󰝂達𨖲𡄩拜𠄩親,giữ lệ thường lưng rau đĩa muối đem đặt lên khấn vái hai thân
𠄼𢆥雄據󰜋方海瀕,Năm năm hùng cứ một phương hải tần
克終常畏避之,Khắc Chung thường uý tị chi
𠄩行渃眜𣳔𣳔󱙄沙,hai hàng nước mắt ròng ròng nhỏ sa
乙丑七年明天五年啓秋八月初命官考覈天下士望取阮沂等二十七名任各職,Ất Sửu thất niên Minh Thiên ngũ niên Khải Thu bát nguyệt sơ mệnh quan khảo hạch thiên hạ sĩ vọng thủ Nguyễn Nghi đẳng nhị thập thất danh nhậm các chức
抛朱眷󰊄𢷀𩄲,Phao cho quyến gió rủ mây
轉内外文武官,Chuyển nội ngoại văn võ quan
如海陵縣曰海陵王之類是也公則皇太子親王眾子受封以美字為號如肇康公之類是也侯則嗣親王公長子受封以美字為號如永建侯之類是也伯則皇太孫自親王公眾子親公主長子受封以美字為號如靖共伯之類是也子則視正一品親公主眾子侯伯長子受封以羙字為號如建昌子之類是也男則視從一品追贈親公主長子侯伯眾子受封以美字為號如廣澤男之類然皇宗其例有入自佐國使至敘恩使是也其次勳臣列爵非碩德元勳舊勞於國不可濫封如國公郡公以府縣為號,như Hải Lăng huyện viết Hải Lăng Vương chi loại thị dã Công tắc hoàng thái tử thân vương chúng tử thụ phong dĩ Mĩ tự vi hiệu Như Triệu Khang công chi loại thị dã hầu tắc tự thân vương công trưởng tử thụ phong dĩ mĩ tự vi hiệu Như Vĩnh kiến hầu chi loại thị dã Bá tắc hoàng thái tôn tự thân vương công chúng tử thân công chúa trưởng tử thụ phong dĩ mĩ tự vi hiệu Như Tĩnh Cộng Bá chi loại thị dã Tử tắc thị chính nhất phẩm thân công chúa chúng tử hầu bá trưởng tử thụ phong dĩ mĩ tự vi hiệu Như kiến Xương tử chi loại thị dã Nam tắc thị tòng nhất phẩm truy tặng thân công chúa trưởng tử hầu bá chúng tử thụ phong dĩ mĩ tự vi hiệu Như Quảng Trạch nam chi loại Nhiên hoàng tôn kì lệ hữu nhập tự tá quốc sứ chí tự ân sứ thị dã kì thứ huân thần liệt tước phi thạc đức nguyên huân cựu lao ư quốc bất khả lạm phong như quốc công quận công dĩ phủ huyện vi hiệu
爲皇太子封次子璿爲衛王,vi hoàng thái tử phong thứ tử toàn vi vệ vương
其人曰每月用藥所費百金三年方效,Kì nhân viết Mỗi nguyệt dụng dược sở phí bách kim tam niên phương hiệu
柴等曳戈真庄某丿唏侈丕哿湄,thầy đứng dậy quơ chân chẳng mấy phút hơi xảy vậy cả mưa
己未三年漢元狩元年,kỉ mùi tam niên hán nguyên thú nguyên niên
局棋󱋓𨢇從容特偷會意𤁕濃味箕,cuộc cờ chén rượu thong dong được thua hội ấy lạt nồng mùi kia
有宿直󰱇入議衛而無從議師賈除從九品,Hữu túc trực tuyển nhập nghị vệ nhi vô tòng nghị sư giả trừ tòng cửu phẩm
都敬行祀事󰍶刻文于石紀其事然後辝㱕,đô kính hành tự sự tất khắc văn vu thạch kỷ kì sự nhiên hậu từ quy
秋七月帝,Thu thất nguyệt Đế
又慮占㓂世嘗薇吾患今日不剪將何其為乃南征茶全而復其封疆西拨雅蘭而掃其巢穴,Hựu lự Chiêm khấu thế thường vi ngô hoạn kim nhật bất tiễn tương hà kì vi nãi Nam chinh Trà Toàn nhi phục kì phong cương Tây bạt Nhã Lan nhi tảo kì sào huyệt
宜建極敷言施惠行慶以𭁈天下正始,nghi kiến cực phu ngôn thi huệ hành khánh dĩ dữ thiên hạ chính thuỷ
人員,nhân viên
役功𡢻𢧚崇放麻恩𠊛停悁,việc công nợ nên sòng phẳng mà ơn người đừng quên
𣱿伩頭𡽫暈月隻,nhấp nhô đầu non vừng nguyệt chếch
眾皆從之,chúng giai tòng chi
諸皇子侍側因謂之曰須觀古人所行善則從之不善則遠之何煩父教嘗曰人君之任人非私其人也,Chư hoàng tử thị trắc nhân vị chi viết Tu quan cổ nhân sở hành thiện tắc tòng chi bất thiện tắc viễn chi hà phiền phụ giáo Thường viết Nhân quân chi nhiệm nhân phi tư kì nhân dã
雖拯朱󰕛些戈共,tuy chẳng cho chúng ta qua cùng
緣尼時𡨹物尼𧵑終,duyên này thì giữ vật này của chung
又謂憲慈太后曰予亡後汝居聖慈宫無入山,hựu vị hiến từ thái hậu viết dư vong hậu nhữ cư thánh từ cung vô nhập sơn
具為京師尹改為中都尹,Cụ vi Kinh sư doãn cải vi Trung đô doãn
先是仲宰遣小使王慧賛駢遣小校曾衮共賫㨗書㱕唐至海中望見旌旗東來問逰船云此新經畧使與監軍來也,tiên thị trọng tể khiển tiểu sứ vương tuệ tán biền khiển tiểu hiệu tăng cổn cộng tê tiệp thư quy đường chí hải trung vọng kiến tinh kì đông lai vấn du thuyền vân thử tân kinh lược sứ dữ giám quân lai dã
𫌗,tã
𫢩它𠄩我格饒,này đà hai ngã cách nhau
拍䏧核咏𦊚勾𠀧韻,vạch da cây vịnh bốn câu ba vần
空埃如身𡥵蚰於亭隊鶴於厨隊碑,không ai như thân con rùa ở đình đội hạc ở chùa đội bia
㐌停賖𡎝人間,Đã đành xa cõi nhân gian
𫢩夫君挭役君王𢫝𨀒駒𨇒准𨤮長,nay phu quân gánh việc quân vương giong vó câu ruổi chốn dặm trường
莫使将将兵截其歸路軍士多受其害戰将死者數十員船艘噐械盡棄,Mạc sử tướng tương binh tiệt kì quy lộ quân sĩ đa thụ kì hại chiến tướng tử giả số thập viên thuyền sưu khí giới tận khí
𫫗信户泊卽時怩生,mách tin họ bạc tức thì náy sinh
共僥吏祝󱋓瓊交歡,cùng nhau lại chuốc chén quỳnh giao hoan
惟左聖翊軍胡問自武髙引軍奄至敗之,Duy Tả Thánh Dực quân Hồ Vấn tự Vũ Cao dẫn quân yểm chí bại chi
梅占抛抛牟點玉,mai chiếm phau phau màu điểm ngọc
空𠞡𦓡鈍羅丐荄,không gọt mà nhọn là cái gai
莫敬止悉眾㨿青林以長江一󰅾分南北連兵拒戦,Mạc Kính Chỉ tất chúng cứ Thanh Lâm dĩ trường giang nhất đái phân Nam Bắc liên binh cự chiến
放湊調四政民兵回田里,Phóng tấu điều tứ chiếng dân binh hồi điền lí
文軌車書㱕混一威儀禮樂藹昭融,văn quỹ xa thư quy hỗn nhất uy nghi lễ nhạc ái chiêu dung
計自染病塘賖,kể từ nhiễm bệnh đường xa
威𡗶󰢓㖂飭神須加,uy trời gió dậy sức thần tua gia
命門相火㐌衝𬨠頭,mệnh môn tướng hoả đã xông lên đầu
蔑𣈜𤤰陳𬈗船𠫾制滝珥河,một ngày vua trần nổi thuyền đi chơi sông nhĩ hà
𣉳𣋚󰅒從且沫𡗶滥命𨕭碎固𠫾制,buổi hôm nay thong thả mát trời trộm mệnh trên tôi có đi chơi
在拠牢呵呐些咍,tại cớ sao khá nói ta hay
𢫘𠳒娘買䜹戈沛欺命吏㤕車浽命,lựa lời nàng mới thưa qua phải khi mình lại xót xa nỗi mình
𥙩藝䊷䋥爫調治生,lấy nghề chài lưới làm điều trị sinh
秋九月望卯時日食,thu cửu nguyệt vọng mão thì nhật thực
生浪𣈙󰘩枚湄,Sinh rằng Rày gió mai mưa
十二稱大王十恶無一善,Thập nhị xưng đại vương thập ác vô nhất thiện
院疎空𦂾盘燒𡦂題帖雪琹撩譜同,viện thơ khung dệt bàn thêu chữ đề thiếp tuyết cầm treo phổ đồng
及是帝追念尊為國太母,Cập thị đế truy niệm tôn vi Quốc thái mẫu
令户部議𬢱贈銅税户以足軍用,lệnh hộ bộ nghị nghị tặng đồng thuế hộ dĩ túc quân dụng
帝時幼冲惟以順母心爲悅而不知其過之大也,đế thời ấu xung duy dĩ thuận mẫu tâm vi duyệt nhi bất tri kì quá chi đại dã
󱛪𦡟時𪢍,sau lưng thì ghét
是歲宋使章頴來吊祭,Thị tuế Tống sứ Chương Dĩnh lai điếu tế
𠳒散合浽寒喧,Lời tan hợp nỗi hàn huyên
初六日指揮罡遠生致占國具低關吏蓬莪沙沙,sơ lục nhật chỉ huy Cang Viễn sinh trí Chiêm quốc Cụ Đê quan lại Bồng Nga Sa Sa
翁𠊙差𪜯𫥨噅,ông nghè sai lính ra ve
𪽝𦖑𠳒妾妟机會尼,Bởi nghe lời thiếp nên cơ hội này
眾碎歆強𣾼𦋦𣷭外,chúng tôi hăm gắng vượt ra bể ngoài
癸巳十六年是歳莫氏亡正月明萬曆二十一年,Quý Tị thập lục niên Thị tuế Mạc thị vong Chính nguyệt Minh Vạn Lịch nhị thập nhất niên
貪𧗱丐筆丐研英徒,tham về cái bút cái nghiên anh đồ
定外任官制路置安撫使副府置鎮撫使副州置通判僉判縣置令尉主簿以𬋩之,định ngoại nhiệm quan chế lộ trí an phủ sứ phó phủ trí trấn phủ sứ phó châu trí thông phán thiêm phán huyện trí lệnh uý chủ bạ dĩ quản chi
壬辰十年宋乾道八年,Nhâm Thìn thập niên Tống Càn Đạo bát niên
欲求事跡於煨烬之餘難免是非於亥豕之辨,dục cầu sự tích ư ổi tẫn chi dư nan miễn thị phi ư hợi thỉ chi biện
蘿𢢂眉撑沉渃碧𪀄慳𠶣𧺀永信鐄,lá ghét mày xanh chìm nước biếc chim ghen môi thắm vắng tin vàng
是歲度百姓為僧,Thị tuế độ bách tính vi tăng
定田籍徵租每畝三升級軍糧,định điền tịch trưng tô mỗi mẫu tam thăng cấp quân lương
元方谷珍起兵作亂,Nguyên Phương Cốc Trân khởi binh tác loạn
爲景星慶雲以瑞爲時為渾金璞玉,vi cảnh tinh khánh vân dĩ thuỵ vi thời vi hồn kim phác ngọc
今奏勑旨使徧觀第宅臣敢不盡職,kim tấu sắc chỉ sử biến quan đệ trạch thần cảm bất tận chức
圖車啐唶𣍊𠁀𦋦麻,đồ xa chót chét hết đời ra ma
󰰉棱如鑿景厨󱲞印,đám rừng như tạc cảnh chùa giống in
卿義郡公鄧訓等俱爲少傅列坐其次,Khanh Nghĩa quận công Đặng Huấn đẳng cụ vi Thiếu phó liệt toạ kì thứ
粉乘香𬟗倍分悴車,Phấn thừa hương cũ bội phần xót xa
埋縁𦇒女渚哺,may duyên rủi nợ chưa phô
𠬠团覩旦𫏾𨍦,một đoàn đổ đến trước sau
㗳𩛜𫨩羅㗳𩛂,ngáp đói hay là ngáp no
𡗶侯󱙼急𧽈爫技,trời hầu sáng kíp dậy làm ghẽ
戊辰六年明正統十三年,Mậu Thìn lục niên Minh Chính Thống thập tam niên
守度令百官臨哭𮢶城南壁為門時人謂之剖門出柩就安華坊火化藏其骨於寳光寺𡨧㙮尊廟號曰惠宗,Thủ Độ lệnh bách quan lâm khốc tạc thành nam bích vi môn thời nhân vị chi phẫu môn xuất cữu tựu An Hoa phường hoả hoá tàng kì cốt ư Bảo Quang tự tốt tháp tôn miếu hiệu viết Huệ Tông
三月黎及第隂𢙇異至謀殺左相以奪其權常誘左相承船浮于江中以圖之,tam nguyệt lê cập đệ âm hoài dị chí mưu sát tả tướng dĩ đoạt kì quyền thường dụ tả tướng thừa thuyền phù vu giang trung dĩ đồ chi
惜台曷𥺊𫤯春󰝂扜渃濁吏滇渃𫉸,tiếc thay hạt gạo tám xoan đem vo nước đục lại chan nước cà
𢖖吏,sau lại
詔朝堂𬢱事有中官轉奉聖㫖問則先六科御史󰱑為一次六部六寺為一,chiếu triều đường nghị sự hữu trung quan chuyển phụng thánh chỉ vấn tắc tiên lục khoa ngự sử đài vi nhất thứ lục bộ lục tự vi nhất
𤽗天錫咍𥙩忠默蜍𤤰,ngươi thiên tích hay lấy trung mặc thờ vua
埃爫𢧚餒柴修𫼳鋥,ai làm nên nỗi thầy tu mang xiềng
皇后陳氏松迯出至紅梅社匿于民家自縊於寺廟,Hoàng hậu Trần Thị Tùng đào xuất chí Hồng Mai xã nặc vu dân gia tự ải ư tự miếu
洗尘盃󱋓從容,tẩy trần vui chén thong dong
舊臣主在籃京帝命元舅右𤤻黎連及中書是郎陳舜俞奉新神主及金𠕋至廟行禮,cựu thần chủ tại lam kinh đế mệnh nguyên cữu hữu ban lê liên cập trung thư thị lang trần thuấn du phụng tân thần chủ cập kim sách chí miếu hành lễ
帝命恭儉侯何文正檜溪伯黎大堵召莫登庸于海陽,đế mệnh cung kiệm hầu hà văn chính cối khê bá lê đại đỗ triệu mạc đăng dung vu hải dương
𩛜辰咹𫈨咹芌,đói thì ăn ráy ăn khoai
甲辰二年明永曆十八年清康熙三年春二月參酌會試塲條,giáp thìn nhị niên minh vĩnh lịch thập bát niên thanh khang hi tam niên xuân nhị nguyệt tham chước hội thí trường điều
旬𦝄瀋脱𫢩陀噡𠄩,Tuần trăng thấm thoát nay đà thèm hai
𫏾固頭𨍦固𡳪,trước có đầu sau có đuôi
脚賊自倒戈相攻死者甚󰕛餘黨羅拜呼天將即皆來降,Cước tặc tự đảo qua tương công tử giả thậm chúng dư đảng la bái hô thiên tướng tức giai lai hàng
諭陳封曰朕聞國之不有賞,Dụ Trần Phong viết Trẫm văn quốc chi bất hữu thưởng
𠰷𡘮蒸傳道學,lo mất chưng truyền đạo học
太師因役於茄,thái sư nhân việc ở nhà
令五道都總管等官整理戰船哨船旗幟嚴僃,lệnh ngũ đạo đô tổng quản đẳng quan chỉnh lí chiến thuyền tiêu thuyền kì xí nghiêm bị
於𥪝囷法呐𦋦䋦𦀚,Ở trong khuôn phép nói ra mối giường
㐌分齒頗吏分𠸍𠶣,đã phần xỉ vả lại phần mỉa mai
吀曲頭仍𩩪拱󱥊吀曲𡧲仍𧖱󰠃眉吀曲󰬲他乎𦓡𨄃,xin khúc đầu những xương cùng xẩu xin khúc giữa những máu cùng me xin khúc đuôi tha hồ mà đuổi
几𦓿𠊛󱃨兑𢙇之饒,kẻ cày người cuốc đoái hoài chi nhau
冬十一月鑄鉛錢,Đông thập nhất nguyệt chú duyên tiền
沛浪𬋟𤈛畑𤍶,Phải rằng nắng quáng đèn loà
史臣吳士連曰亂臣賊子之得行其計非一朝一夕之故其所由來漸矣,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Loạn thần tặc tử chi đắc hành kì kế phi nhất triêu nhất tịch chi cố kì sở do lai tiệm hĩ
跬,khoẻ
汫𧘇清新汫邏𨓡,giếng ấy thanh tân giếng lạ lùng
姉㛪𥙩歇𥠭蒙麻嚎,chị em lấy hết chổng mông mà gào
故之麻沛𦖑埃悲除,cớ sao mà phải nghe ai bây giờ
莫若禪位東宫以葆冲和,Mạc nhược thiền vị Đông cung dĩ bảo xung hoà
𠸦浪筆法㐌精,Khen rằng Bút pháp đã tinh
臣等准廉州所送到交趾皇慶集等千餘口言,Thần đẳng chuẩn Liêm Châu sở tống đáo Giao Chỉ Hoàng Khánh Tập đẳng thiên dư khẩu ngôn
晦卿等回化州獨摩奴㐌難與占城相拒勢孤力屈為占人所殺,hối khanh đẳng hồi hoá châu độc ma nô đà nan dữ chiêm thành tương cự thế cô lực khuất vi chiêm nhân sở sát
󰘚𥹯𦰤󱧔䋦掑𢷀縱,mặt giồi lau sạch mối cài giũ tung
春二月天慶殿前芝草生,xuân nhị nguyệt thiên khánh điện tiền chi thảo sinh
𦹵高欣𡱩柳𤷍𪽡分,cỏ cao hơn thước liễu gầy và phân
窓疎吃吃律唏秋,song thưa ngắt ngắt lọt hơi thu
五月初八日上親御正殿,ngũ nguyệt sơ bát nhật thượng thân ngự chính điện
詔宗正府定皇宗玉牒,Chiếu Tông chính phủ định hoàng tông ngọc điệp
娘浪㝵𠰺过𠳒,nàng rằng người dạy quá lời
𢪀浪冲道嬏𫯳,Nghĩ rằng trong đạo vợ chồng
精神,tinh thần
𣗪擦,chà xát
機舍江有蛇見二十日,cơ xá giang hữu xà hiện nhị thập nhật
政府,chính phủ
爫之罪报寃家,làm chi tội báo oan gia
討󰅹課買墫蒌㐌芒㗂哭班頭麻𫥨,thảo nào thuở mới chôn rau đã mang tiếng khóc ban đầu rà ra
腩,nem
且登小竪繞步御座近君之側臣窃疑之,thả đăng tiểu thụ nhiễu bộ ngự toạ cận quân chi trắc thần thiết nghi chi
断膓台六分岐,đoạn trường thay lúc phân kỳ
由僃呈該長官從公考覈以見任為始,do bị trình cai trưởng quan tòng công khảo hạch dĩ kiến nhiệm vi thuỷ
拜除喃曳宁单,bây giờ nôm dạy chữ dơn
日䜹𦎛桧頭梗,Nhặt thưa gương GIỌI đầu cành
其促亡也𡸈無所自哉又按中宗卧朝皆不書塟史失之矣𡸈敢夷狄其君而不書塟乎,Kì xúc vong dã khởi vô sở tự tai Hựu án Trung Tông Ngoạ Triều giai bất thư táng Sử thất chi hĩ khởi cảm Di Địch kì quân nhi bất thư táng hồ
󰜋𢬣墫別󰋇梗芙容,Một tay chôn biết mấy cành phù dung
輔曰生我也是化州作鬼也是化州,Phụ viết Sinh ngã dã thị Hoá Châu tác quỷ dã thị Hoá Châu
𣃣澄当六初更𥘪𪞷体俸清󱏲边𫯝,vừa chừng đương lúc sơ canh ngó ra thấy bóng trăng thanh bên trời
𩵜吸蘂鐄泸㳥𧒌持釀玉動𦎛,cá hớp nhụy vàng lùa sóng rùa chìa nang ngọc động gương
民農盛旺蚕桑,dân nông thịnh vượng tằm tang
官沚耒𠏲𠑖拱踖,quan trẩy rồi thợ ngôi cũng tếch
𪻟明遣稟所懒床威儀󰳯杖,vua mừng khiến sắm sửa sẵn sàng uy nghi khí trượng
𠬕銜都護達行交州,bỏ hàm đô hộ đặt hành giao châu
味,vị
圩𥑥,vò sành
秋七月秉彛回京師将入奏有止之曰猷言先入怨猶未解,thu thất nguyệt bỉnh di hồi kinh sư tương nhập tấu hữu chỉ chi viết du ngôn tiên nhập oán do vị giải
春浙東賊裘甫作亂,xuân chiết đông tặc cừu phủ tác loạn
𥯓𠄼𥯓𬙞習𨁎侶堆,tụm năm tụm bảy rập rình lứa đôi
吳武陵五溪蠻反,Ngô Vũ Lăng Ngũ Khê man phản
大工業,đại công nghiệp
󰋇𨑮𫷜吻𢚸誠𫏾𨍦,mấy mươi năm vẫn lòng thành trước sau
󰃓󰠲賊𤞦𬈋𥉫烏戈渃意兵戎󱚽乱,phút đâu giặc mọi làm lung ô qua nước ấy binh nhung dấy loàn
乃命黎察黎仁澍黎冷黎例黎受等領精兵一萬象五隻先潜伏於之棱隘以待之,nãi mệnh lê sát lê nhân chú lê lãnh lê liệt lê thụ đẳng lĩnh tinh binh nhất vạn tượng ngũ chích tiên tiềm phục ư chi lăng ải dĩ đãi chi
興春遣使通好于宋,Hưng Xuân khiển sứ thông hảo vu Tống
逞咍弄恩愛怛命折買分离,sính hay lòng ân ái dứt mình chết mới phân lìa
卞爫文疏沒封,bèn làm văn sớ một phong
東十一月令諸将校上時務策有益者定加重賞,đông thập nhất nguyệt lệnh chư tướng hiệu thượng thời vụ sách hữu ích giả định gia trọng thưởng
󰅹𪟽𡥵造嘹𤽗,nào ngờ con tạo trêu ngươi
𦒹𨑮𦊚卦𠀧𤾓餘爻,Sáu mươi bốn quẻ ba trăm dư hào
自意威󰟨風声,từ ấy uy thế phong thanh
菊待旦秋香㐱悶梅生沛雪冷庄嫌,cúc đợi đến thu hương chỉn muộn mai sinh phải tuyết lạnh chăng hiềm
固欺变固欺常,Có khi biến có khi thường
刀尼時料貝身分尼,Dao này thì liệu với thân phận này
二月彗星見東北,nhị nguyệt tuệ tinh hiện đông bắc
十二月命登郡公阮啓領兵畧定山西京北地方,thập nhị nguyệt mệnh đăng quận công nguyễn khải lĩnh binh lược định sơn tây kinh bắc địa phương
諭行在東閣大学士申仁忠𭓇士陶󰁮云雲去天中月懸空際雲來,dụ hành tại đông các đại học sĩ thân nhân trung học sĩ đào cử vân vân khứ thiên trung nguyệt huyền không tế vân lai
賜王侯公主所𬋩諸税有差,Tứ vương hầu công chúa sở quản chư thuế hữu sai
塘箕浽怒如𢺺䋦愁,Đường kia nỗi nọ như chia mối sầu
明人謂元瑰曰可速班師不可久留,Minh nhân vị Nguyên Khôi viết Khả tốc ban sư bất khả cửu lưu
鐄鋪𪽏菊欺霜𣳔泊點岸𦰤課雪𩂟,vàng phô luống cúc khi sương rụng bạc điểm ngàn lau thuở tuyết mù
印,in
月娥貞節共朋𠊚𠸗,nguyệt nga trinh tiết cũng bằng người xưa
沕亘如榾坧,vẫn cứng như cột đá
若守門不謹容情私放濫入及𢃄将鉄噐等件自一針以上到禁中不先傳奏即論罪依律,Nhược thủ môn bất cẩn dung tình tư phóng lạm nhập cập đái tương thiết khí đẳng kiện tự nhất châm dĩ thượng đáo cấm trung bất tiên truyền tấu tức luận tội y luật
王鍾愛杲娘居雅郎爲贅壻焉夫居妻家日贅壻,Vương chung ái Cảo Nương cư Nhã Lang vi chuế tế yên phu cư thê gia nhật chuế tế
𩃳軒添喭󱦷燶𠰚,bóng hiên thêm ngán hơi nồng nhỉ
𠊛闺阁客書琴边𠲖𦖻壁边惏𧍆󱫾,người khuê các khách thư cầm bên e tai vách bên lầm cua rươi
意羅𣘃𦰤,ấy là cây lau
令諸府縣社該官閲󰱇該内民丁十八歳以上身才強健者編補為另以益兵數,Lệnh chư phủ huyện xã cai quan duyệt tuyển cai nội dân đinh thập bát tuế dĩ thượng thân tài cường kiện giả biên bổ vi lánh dĩ ích binh số
黎代丁李代黎陳大李,lê đại đinh lí đại lê trần đại lí
復书㐌𧡊信払典尼,Phục thư đã thấy tin chàng đến nơi
季犛批云識得幾字能説漢唐事所謂啞人能言只取笑耳,Quý Li phê vân Thức đắc cơ tự năng thuyết Hán Đường sự sở vị á nhân năng ngôn chỉ thủ tiếu nhĩ
体匝昏証特夐葵,thấy táp hun chứng được quạnh quẽ
四月節制鄭松差指揮使忠信侯缺名𭁈太原總兵德澤侯頼世貴領兵至感化州遇,Tứ nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng sai chỉ huy sứ Trung Tín hầu khuyết danh dữ Thái Nguyên tổng binh Đức Trạch hầu Lại Thế Quý lĩnh binh chí Cảm Hoá châu ngộ
爫䋦埃朋英秀斗,làm mối ai bằng anh tú đẩu
舘浪傷等𮎦䧺,Quán rằng Thương đấng anh hùng
𧞣󰺔麻𢯷渃湖,yếm trắng mà vẩy nước hồ
群趣𢝙箕牢庒𤳰責𠊛𠏲𤳰窖無情,còn thú vui kia sao chẳng vẽ trách người thợ vẽ khéo vô tình
春正月選丁男壮者充軍五,Xuân chính nguyệt tuyển đinh nam tráng giả sung quân ngũ
帝立為太子,Đế lập vi Thái Tử
沛條咹󰂤於時,phải điều ăn xổi ở thì
惟我李受天眷命奄有四海列聖相承二百餘年奈以上皇嬰疾承統無人國勢傾危命朕受明詔勉強即位自古已來未之有也,Duy ngã Lí thụ thiên quyến mệnh yểm hữu tứ hải liệt thánh tương thừa nhị bách dư niên nại dĩ thượng hoàng anh tật thừa thống vô nhân quốc thế khuynh nguy mệnh trẫm thụ minh chiếu miễn cưỡng tức vị tự cổ dĩ lai vị chi hữu dã
刼娄和体刼尼罕催,Kiếp sau hoạ thấy kiếp NÀY hẳn thôi
斈拯別浪𫨩之奇,học chẳng biết rằng hay chi cả
油些襖襀齊床𨇜㨂𨇜給貝廊辰傕,dầu ta áo rách tày sàng đủ đóng đủ góp với làng thì thôi
其輕赦徒流罪潘季卿等亦預焉,Kì khinh xá đồ lưu tội Phan Quý Khanh đẳng diệc dự yên
日燏能之,Nhật Duật năng chi
𧃋長,dưa trường
伏望係官員遷任之時咱開本任簿牒詞訟及各項事務付該當處掾吏收,Phục vọng hệ quan viên thiên nhiệm chi thời thính khai bản nhiệm bạ điệp từ tụng cập các hạng sự vụ phó cai đương xứ duyện lại thu
固󰘚麻庒固𫩓固𠄩边嗫𦂯𦂯仍𣯡丐塘丐,có mặt mà chẳng có mồm có hai bên mép xồm xồm những lông cái đường cái
𦣰陵揞馬哭嘆󰋇囬,nằm lăn ôm mả khóc than mấy hồi
吾子果賢耶聞善必從而師之闻惡耶惡而避之,ngô tử quả hiền da văn thiện tất tòng nhi sư chi văn ác da ác nhi tị chi
𤽗意𧗱典妬𧡊規矩𣈜𠓀𠉞調備把,ngươi ấy về đến đó thấy quy củ ngày trước nay đều bậy bạ
𡽫滝㐌啐唎誓,non sông đã trót lời thề
匐子之時必有一言以伸其義史不見書失之也,Bặc tử chi thời tất hữu nhất ngôn dĩ thân kì nghĩa sử bất kiến thư thất chi dã
𥄬迷,ngủ mê
初陳太宗建中二年詔民間用一陌六十九文正用七十文,sơ trần thái tông kiến trung nhị niên chiếu dân gian dụng nhất mạch lục thập cửu văn chính dụng thất thập văn
黑絹𫃵顛,hắc quyến lụa đen
将分道進討期以萬全取勝盡殄逆徒而後以,tướng phân đạo tiến thảo kì dĩ vạn toàn thủ thắng tận điển nghịch đồ nhi hậu dĩ
𪽝英斟役農功朱𢧚買固蒲󰮂甓外,bởi anh chăm việc nông công cho nên mới có bồ trong bịch ngoài
斷膓吏論󰘚𠊛󰟁綠,Đoạn trường lại lộn mặt người vô duyên
併浪滝渃吉淋,Tính rằng sông nước cát lầm
小姐󰠲㐌𨃴花𨀈𠓨,Tiểu thư đâu đã gót hoa bước vào
帝臨幸觀之,Đế lâm hạnh quan chi
叔母󰑼嬸蔑𢚸正專,thúc mẫu là thím một lòng chính chuyên
午𪰛𦣰対吏咹,ngủ thì nằm đói lại ăn
咳𥱬𠳒咹北𦣰南,hãy ghi lời ăn bắc nằm nam
望󰥭諸名山,Vọng bái chư danh sơn
冲𨉓㐌𩛜㤕𢚷,trong mình đã đói xót xa
誠實,thành thật
捲餅𩛄卷共羅𩛄多,quyển bính bánh cuốn cùng là bánh đa
奴󰅹別特𢚸知己詠𡽫西月蔑彙,no nao biết được lòng tri kỷ vạnh non tây nguyệt một vầng
𡸈特侮臣必有輕國法也,khởi đặc vũ thần tất hữu khinh quốc pháp dã
尙書陽郡公阮能紹爲禮部左侍郎吏部左侍郎道江子阮宗澧爲禮部右侍郎都御史桂海侯黎仕澈爲刑部左侍郎副都御史麗海子武榮進爲太僕寺卿僉都御史㫧川男鄭時濟爲鴻臚寺卿刑部尙書瑞郡公潘兼全爲户部右侍郎以登選等舊任御史及仕澈等當任御史勘訟逾期而兼全舊任吏部銓除超次故也,thượng thư dương quận công nguyễn năng thiệu vi lễ bộ tả thị lang lại bộ tả thị lang đạo giang tử nguyễn tông lễ vi lễ bộ hữu thị lang đô ngự sử quế hải hầu lê sĩ triệt vi hình bộ tả thị lang phó đô ngự sử lệ hải tử vũ vinh tiến vi thái bộc tự khanh thiêm đô ngự sử bạo xuyên nam trịnh thời tế vi hồng lô tự khanh hình bộ thượng thư thuỵ quận công phan kiêm toàn vi hộ bộ hữu thị lang dĩ đăng tuyển đẳng cựu nhiệm ngự sử cập sĩ triệt đẳng đương nhiệm ngự sử khám tụng du kì nhi kiêm toàn cựu nhiệm lại bộ thuyên trừ siêu thứ cố dã
霖󱯩,lâm dầm
以員外郎魏國寳爲左司郎中,dĩ viên ngoại lang nguỵ quốc bảo vi tả ti lang trung
時詣城門外昧爽進朝,thời nghệ thành môn ngoại muội sảng tấn triều
是歲黄福乞免官吏朝覲以地方未平故也,Thị tuế Hoàng Phúc khất miễn quan lại triều cận dĩ địa phương vị bình cố dã
宣華山陳先生詣闕,tuyên hoa sơn trần tiên sinh nghệ khuyết
二月時,Nhị nguyệt thời
爾其勉相我家以強王室則爾之身名𭁈國俱顕爾之苗裔與國永存世爵禄世忠貞券書匱室𢃄礪山河永栐無窮矣,nhĩ kì miễn tướng ngã gia dĩ cường vương thất tắc nhĩ chi thân danh dữ quốc câu hiển nhĩ chi miêu duệ dữ quốc vĩnh tồn thế tước lộc thế trung trinh khoán thư quỹ thất đái lệ sơn hà vĩnh vĩnh vô cùng hĩ
紙𤍶𤵖悴,giấy loà vết tủi
󱣚𧍆撥𧎜朱𦼔撼𦟿,mò cua bắt ốc cho rêu bám đùi
胡神丁軍?吳成順風乘潮進擊突至膠水,hồ thần đinh quân tướng ngô thành thuận phong thừa triều tiến kích đột chí giao thuỷ
又諭如堵等曰吾見陳封頑薄前後誥諭可也,hựu dụ như đổ đẳng viết ngô kiến trần phong ngoan bạc tiền hậu cáo dụ khả dã
耶𪮏𣏾撥待迻扲棹,giơ tay qua bát đẩy đưa cầm chèo
店秋刻潙更殘,Đêm thu khắc VỢỈ canh tàn
二月二十七日帝遣禮部右侍郎阮,nhị nguyệt nhị thập thất nhật đế khiển lễ bộ hữu thị lang nguyễn
少之昆𡛔麻迻細娘,thiếu chi con gái mà đưa tới nàng
黒蛇号虎芒顛,hắc xà hiệu hổ mang đen
󰂇平固埃最末跪真咍󰑼㝵崙欺𤯩吏庄群最共庄固疾之,ví bằng có ai tối mắt què chân hay là người lùn khi sống lại chẳng còn tối cùng chẳng có tật chi
𦊚皮八𠯪溟濛,Bốn bề bát ngát mênh mông
𠀧𫷜鎮守畱屯𣈗旹更店󱤛存役官,ba năm trấn thủ lưu đồn ngày thời canh điếm tối dồn việc quan
歇𮥷意旦𮥷箕,Hết nan ấy đến nạn kia
傷情𡥵𥘷吒𫅷,Thương tình con trẻ cha già
如此則爵賞輕重處置適宜而人人和勸矣,như thử tắc tước thưởng khinh trọng xử trí thích nghi nhi nhân nhân hoà khuyến hĩ
𢚸用毒过虎芒𧐺𬠥,lòng dùng độc quá hổ mang thuồng luồng
霪󱯶𣘃甘棠渚割渚捥翁召伯所昼蒂,rườm rà cây cam đường chớ cắt chớ uốn ông thiệu bá thửa trú đấy
事機󰀢諫趙皇拯𦖑𧗱扵蒸𤞽扶蘭,sự cơ nghỉ gián triệu hoàng chẳng nghe về ở chưng mường phù lan
㗂呐喑喑如𩆐動,tiếng nói ầm ầm như sấm động
至今歲時,Chí kim tuế thời
南詔以其属段酋遷領我府節度使,nam chiếu dĩ kì thuộc đoàn tù thiên lĩnh ngã phủ tiết độ sứ
十一月六日遣陪臣黎俞裴崇道阮彦克鄭葵,thập nhất nguyệt lục nhật khiển bồi thần lê du bùi sùng đạo nguyễn ngạn khắc trịnh quỳ
𥪝朝歇飭𡨹廛,trong triều hết sức giữ gìn
爫垌當𣇜班𣌆,làm đồng đang buổi ban trưa
悴𢚸貞白自楼典𣇞,Xót lòng trinh bạch từ lâu đến giờ
是爾不殺吾而吾所不報也,Thị nhĩ bất sát ngô nhi ngô sở bất báo dã
帝曰前年吾徃福光堂洞滂田水淺不可種禾,Đế viết Tiền niên ngô vãng Phúc Quang đường Động Bàng điền thuỷ thiển bất khả chủng hoà
從容綏𨃴書齋共𧗱,Thong dong nối gót thư trai cùng về
拖弹亭忌𩻺𦑃扔托強信𦛌𦚐,đỡ đần đành cậy vây cánh nấy thác càng tin ruột rà
唾瓶瓮𠴗達嵬拮󰝂,thóa bình ống nhổ đặt ngồi cất đem
𠊚於彊添窒䋦愁,người ở càng thêm thắt mối sầu
節制鄭松聞之即日分兵差右區營将,tiết chế trịnh tùng văn chi tức nhật phân binh sai hữu khu dinh tướng
或羅𠊛𥒥蔑欺,hoặc là người đá một khi
先是太史裴時亨密奏五月,tiên thị thái sử bùi thời hanh mật tấu ngũ nguyệt
欺𦖑杳欺湿㝵,khi khoé hạnh khi nét ngài
榜鐄𥮋泊㐌仃𤎜𢭂,bảng vàng thẻ bạc đã đành rạng trao
𩈘𥆾𩈘強添鮮,Mặt nhìn mặt càng thêm tươi
郎制㐌阻󰡲茹歇綠,làng chơi đã trở về nhà hết duyên
別包除吏𫃸𠳒渃𡽫,Biết bao giờ lại nối lời nước non
八月進兵出長安,Bát nguyệt tiến binh xuất Trường Yên
又嘗戲命明字阮墨老内觀驗其休𠧨,Hựu thường hí mệnh Minh tự Nguyễn Mặc Lão nội quan nghiệm kì hưu cữu
𢜠忱特𣇜半奔固利,mừng thầm được buổi bán buôn có lời
㗂㝵冷冷𦖑賖,tiếng người lanh lảnh nghe xa
業𠱄庄嫌所䔲荄,nghiệp miệng chăng hiềm thửa đắng cay
𡎢黎羅󰜋󱪚榾羅𠄩蹺󰜩羅󰬾咹𩚧羅𦊚𡎢𦠆羅𠄼,ngồi lê là một dựa cột là hai theo trai là ba ăn quà là bốn ngồi rốn là năm
波濤灡㳥,ba đào làn sóng
癸未日下詔省躬,Quý Mùi nhật hạ chiếu tỉnh cung
𣘾掛堆箻侵侵,vai quảy đôi sọt xăm xăm
今副總兵宜停兼承宣使,kim phó tổng binh nghi đình kiêm thừa tuyên sứ
𡏦城立壘冲外所郎,xây thành lập lũy trong ngoài sửa sang
丐𪀄𤽸󱹞󱹞,cái chim trắng lốp lốp
誠四方輻輳之要會為萬世京師之上都,Thành tứ phương phúc tấu chi yếu hội vi vạn thế kinh sư chi thượng đô
海陽之民頻罹兵火多至流亡,Hải Dương chi dân tần li binh hoả đa chí lưu vong
率󰏙󰟯󰡏󰡢󰡣㝹情,thoắt xem dường có ngẩn ngơ nao tình
娘𠳐拮筆𢬣題,Nàng vâng cất bút tay đề
牘𥸠椇,độc thẻ gỗ
󰅒時穭寠㐌歇穭買㐌𡨧牢拯固蒸𢚸汝圭丕𠱋,nay thời lúa cũ đã hết lúa mới đã tốt sao chẳng có chưng lòng nhớ quê vậy ru
段啫㝵麻𧗱共啫恩各柴爲朱𫀅末㝵䝨冷爫丕,đoạn giã người mà về cùng giã ơn các thầy vì cho xem mặt người hiền lành làm vậy
殿前殿後各局各庫等官則嚴加檢納不可廢公營私乾没侵󰔦,điện tiền điện hậu các cục các khố đẳng quan tắc nghiêm gia kiểm nạp bất khả phế công dinh tư càn một xâm đố
事覺上皇欲寘於死以有藥治帝功得免,sự giác thượng hoàng dục trí ư tử dĩ hữu dược trị đế công đắc miễn
錦浪固号花桃春典准󰅹󰑼准庄鮮,cẩm lãng có hiệu hoa đào xuân đến chốn nào là chốn chẳng tươi
外𠦳𨤮祝𠀧冬,Ngoài nghìn dặm chốc ba đông
如二賜封詩吾過之大也噬臍将可及乎我觀漢之孝景唐之太宗史稱七制三宗亦有晁錯祖尚之悔,như nhị tứ phong thi ngô quá chi đại dã phệ tề tương khả cập hồ ngã quan hán chi hiếu cảnh đường chi thái tông sử xưng thất chế tam tông diệc hữu triều thác tổ thượng chi hối
用𠇮柴󱰂𦋦外,rùng mình thầy ngóng ra ngoài
易咍𦛌𣷭溇𣴓坤別𢚸𠊚𬑵𨱽,dễ hay ruột bể sâu cạn khôn biết lòng người vắn dài
題出,đề xuất
下皆化之至有毀形易服破産迯親百姓太半為僧國内到處皆寺其原𡸈無所自哉,Hạ giai hoá chi chí hữu huỷ hình dị phục phá sản đào thân bách tính thái bán vi tăng quốc nội đáo xứ giai tự kì nguyên há vô sở tự tai
寔虚渚𤍊變常埃󰛩,thực hư chưa tỏ biến thường ai tin
層層𡐿󰡎𡐿𨕭,tầng tầng đợt dưới đợt trên
命總管黎輪領本鎮軍討捕之執温金等還梟於都,Mệnh tổng quản Lê Luân lĩnh bản trấn quân thảo bổ chi chấp Ôn Kim đẳng hoàn kiêu ư đô
是月金星行失度,thị nguyệt kim tinh hành thất độ
定激勸忠義令一忠臣義士如前朝黎輔陳渴真今朝陶表該官府縣官訪求他孫姪各一人覈實僃奏授以散職如無孫姪方𭁈親属一人,định kích khuyên trung nghĩa lệnh nhất trung thần nghĩa sĩ như tiền triều lê phụ trần khát chân kim triều đào biểu cai quan phủ huyện quan phỏng cầu tha tôn điệt các nhất nhân hạch thực bị tấu thụ dĩ tản chức như vô tôn điệt phương dữ thân thuộc nhất nhân
域娘暫𫴋問房,Vực nàng tạm xuống vấn phòng
𨅸𨄉,đứng sững
至除用時吏部及國子監官照鈌保󰁮上舍生三分中舍生二分下舍生一分,Chí trừ dụng thời Lại bộ cập Quốc tử giám quan chiếu khuyết bảo cử thượng xá sinh tam phần trung xá sinh nhị phần hạ xá sinh nhất phần
現代,hiện đại
𫏾𨍦𠶌𠴜云云,trước sau cặn kẽ vân vân
冬十月詔𭛁府銀八百两鑄鍾二口置于勝嚴寺及五鳳星樓,đông thập nguyệt chiếu phát phủ ngân bát bách lượng chú chung nhị khẩu trí vu thắng nghiêm tự cập ngũ phụng tinh lâu
時󰘊謹為大行遣尙書左僕射𢘚恂有守簡靜無華,thời bang cẩn vi đại hành khiển thượng thư tả bộc xạ trầm tuân hữu thủ giản tĩnh vô hoa
焒𤉜錦橊准金城,rỡ ràng gấm lựu chốn kim thành
彼乘輕,Bỉ thừa khinh
𤤰強秩𤽶我涯,vua càng mất vía ngã nhoài
爫朱𥚆庄特饒,Làm cho nhìn chẳng được nhau
襖襀窖𦀪欣𫅜𢜗𦁼,áo rách khéo vá hơn lành vụng may
春正月二十日定納大集差餘錢日期,xuân chính nguyệt nhị thập nhật định nộp đại tập sai dư tiền nhật kì
固𠊚得趣工欺意,có người đắc thú trong khi ấy
𣃣𠄩營於固𠄩󰜏,vừa hai dinh ở có hai bà
𤍌默別事吏智默鬦事戈羅事聖人丕,thiêng mặc biết sự lại trí mặc giấu sự qua là sự thánh nhân vậy
帕󱏻㩫頭,bạc khăn chít đầu
𤾓𠄼嗔𠳚悴情吏低,trăm năm xin gửi chút tình lại đây
秋七月禁呼朝堂為朝房,thu thất nguyệt cấm hô triều đường vi triều phòng
帝諭之曰復讐報怨者眾人之常情不啫殺人者仁人之本心,Đế dụ chi viết Phục thù báo oán giả chúng nhân chi thường tình bất giả sát nhân giả nhân nhân chi bản tâm
史臣吳士連曰蘇憲誠受托孤之寄盡忠竭誠善處于變雖震撼擊撞而中流屹乎砥柱卒使上安下順不愧古大臣之風,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tô Hiến Thành thụ thác cô chi kí tận trung kiệt thành thiện xử vu biến tuy chấn hám kích chàng nhi trung lưu ngất hồ chỉ trụ tốt sử thượng an hạ thuận bất quý cổ đại thần chi phong
地震,địa chấn
任延初󰭼人倫𠰺𠊛,nhâm diên sơ lấy nhân luân dạy người
冬十一月詔諒江山僚等軍鎮守,đông thập nhất nguyệt chiếu lạng giang sơn liêu đẳng quân trấn thủ
朱㺔打蠟朱𬷤染𪘵,cho voi đánh sáp cho gà nhuộm răng
戊午漢灵帝宏光和元年,mậu ngọ hán linh đế hoành quang hoà nguyên niên
𩛜𩛂𠬠𡞕𠬠𫯳,đói no một vợ một chồng
産床󰟴整威󰀩,Sẵn sàng tể chỉnh uy nghi
半𡂓𬨠𡂓𫴋,bán thách lên thách xuống
窖勸計𥙩爫功,khéo khuyên kể lấy làm công
𫽄扲木󰠭束𨃐朱散,Chẳng cầm mộc vững thúc giày cho tan
夏四月旱録囚雨,hạ tứ nguyệt hạn lục tù vũ
焓𦧘,hầm thịt
灑篱󰑼杜𣳮娄,lệ ly là rổ rửa rau
急迡催拱𠬠吝󰑼催,kíp chầy thôi cũng một lần là thôi
季犛責辱晦卿以所還數多凡彼所置土官𡧸令土人以毒鴆之,Quý Li trách nhục Hối Khanh dĩ sở hoàn số đa phàm bỉ sở trí thổ quan mật lệnh thổ nhân dĩ độc chậm chi
扲掑仍沕群渚敢渚敢朱𢧚沛揬提,gầm ghè nhưng vẫn còn chưa dám chưa dám cho nên phải rụt rè
𠀧秋論吏没𣈜𨱽稽,ba thu dọn lại một ngày dài ghê
参考,tham khảo
𢫝𨀒冀及払金仲,giong vó ký gặp chàng kim trọng
典所准時𪤄平𦾢𧅕,đến thửa chốn thời bãi bằng rậm rạp
頒新定聖節正旦朔望常朝大宴等禮󰀩,ban tân định thánh tiết chính đán sóc vọng thường triều đại yến đẳng lễ nghi
向化我,Hướng hoá ngã
浽娘灾𮥷㐌苔,nỗi nàng tai nạn đã đầy
渃撑吝𨔾𫗃鐄𬆅迻,nước xanh lần chở gió vàng thẳng đưa
知西道阮富奏曰宣光歸化嘉興等鎮路地僻山林田土磽瘠加以連年旱蝗人甚阻飢,tri tây đạo nguyễn phú tấu viết tuyên quang quy hoá gia hưng đẳng trấn lộ địa tịch sơn lâm điền thổ nghiêu tích gia dĩ liên niên hạn hoàng nhân thậm trở cơ
明参将陳智内官山壽等多遺牛馬魚盐及榖種農噐以誘之,Minh tham tướng Trần Trí nội quan Sơn Thọ đẳng đa di ngưu mã ngư diêm cập cốc chủng nông khí dĩ dụ chi
池大掠而㱕,trì đại lược nhi quy
鐄招痕渃,vàng gieo ngấn nước
仍󱳮論道蜍𫯳,những lo lộn đạo thờ chồng
藝尼時𥙩翁尼先師,Nghề này thì lấy ông này tiên sư
老妑庒敢呐奸,lão bà chẳng dám nói gian
娘浪千載壹時,nàng rằng thiên tải nhất thì
十五日立我朝自太宗大寶三年壬戌科以來進士題名等牌并記,Thập ngũ nhật lập ngã triều tự Thái Tông Đại Bảo tam niên Nhâm Tuất khoa dĩ lai tiến sĩ đề danh đẳng bài tịnh kí
蔭牢曷玉蓝田買冬,Ấm sao hạt ngọc Lam Điền mới đông
𢜠𢜠悴悴掣牢󰑼情,mừng mừng tủi tủi xiết sao là tình
𠳒師㐌𠰺乙時𫽄差,Lời sư đã dạy ắt thì chẳng sai
初引父於明宗時得蜈蚣大珠󰅾來雲屯商舶為之傾舶主欲得奇貨盡於所有買之,Sơ Dẫn phụ ư Minh Tông thời đắc ngô công đại châu đái lai Vân Đồn thương bách vi chi khuynh bách chủ dục đắc kì hoá tận ư sở hữu mãi chi
麻茹秦丕悶所坦墆誇所矛麻咹鱠渃韓爫𦧘渃趙,mà nhà tần vậy muốn thửa đất đai khoe thửa mâu ma ăn gỏi nước hàn làm thịt nước triệu
謹因使使者献白壁之雙翠羽千尾犀角十座紫貝五百桂壼一噐生翠四十雙孔雀二雙,Cẩn nhân sử sứ giả hiến bạch bích chi song thuý vũ thiên vĩ tê giác thập toạ tử bối ngũ bách quế hồ nhất khí sinh thuý tứ thập song khổng tước nhị song
五月山陽僞越國公死其眾無統山西守将清郡公鄧璥膠郡公阮有佳等進兵攻逐斬馘數千級󰱐馬十匹而還,Ngũ nguyệt Sơn Dương nguỵ Việt quốc công tử kì chúng vô thống Sơn Tây thủ tướng Thanh quận công Đặng Kính Giao quận công Nguyễn Hữu Giai đẳng tiến binh công trục trảm quắc sổ thiên cấp hoạch mã thập thất nhi hoàn
󰀩徵没捻𡋥𡏧,nghi trưng một nấm cát vùi
吏群敬典㧅情啩嘹,lại còn kính điển đeo tình quấy trêu
宮渃之朱累𦥃娘,cung nước chi cho lụy đến nàng
興道大王見而奇之以養女妻之,hưng đạo đại vương kiến nhi kì chi dĩ dưỡng nữ thê chi
必善惡具形褒貶始足示於勸懲,tất thiện ác cụ hình bao biếm thuỷ túc thị ư khuyến trừng
時帝春秋鼎盛行年四十未有嗣命祇候内人阮󱖮求嗣于聖主寺其後倚蘭夫人有娠生皇子乾德是爲仁宗世傳帝禱祝祈嗣未驗因遍遊寺觀車駕所至南女奔走瞻望不暇惟一女󰇼桑倚立蘭草中帝望見召入宫得幸命爲倚蘭夫人欲得男女命󱖮賫香供禱于聖主寺僧教󱖮以投台托化之術󱖮從之事覺斬󱖮于寺門前後人入其處日󱖮原寺在慈廉縣驛社󱖮原在寺門西今存,Thời đế xuân thu đỉnh thịnh hành niên tứ thập vị hữu tự mệnh Chi hậu nội nhân Nguyễn Bông cầu tự vu Thánh Chủ tự kì hậu Ỷ Lan phu nhân hữu thần sinh Hoàng tử Càn Đức thị vi Nhân Tông Thế truyền đế đảo chúc kì tự vị nghiệm nhân biến du tự quán xa giá sở chí nam nữ bôn tẩu chiêm vọng bất hạ duy nhất nữ thái tang ỷ lập lan thảo trung Đế vọng kiến triệu nhập cung đắc hạnh mệnh vi Ỷ Lan phu nhân dục đắc nam nữ mệnh Bông tê hương cung đảo vu Thánh Chúa tự Tăng giáo Bông dĩ đầu thai thác hoá chi thuật Bông tòng chi Sự giác trảm Bông vu tự môn tiền Hậu nhân nhập kì xứ nhật Bông nguyên tự tại Từ Liêm huyện Dịch xã Bông nguyên tại tự môn tây kim tồn
𡄎緣奇遇初𫢩,Ngẫm duyên kỳ ngộ xưa nay
打捧𬼀𪸄劫觸犯廊𢊗,đánh vụng nhau trộm cướp xúc phạm làng mạc
茂洽召之再三不䏻得乃差将領兵逼問之阮氏年阮第三女也,Mậu Hiệp triệu chi tái tam bất năng đắc nãi sai tướng lĩnh binh bức vấn chi Nguyễn Thị Niên Nguyễn đệ tam nữ dã
人臣事二君者夫人之罪人也,Nhân thần sự nhị quân giả phu nhân chi tội nhân dã
𠺱沫曾𠸟准石盘,hóng mát từng vui chốn thạch bàn
辛亥三年莫景曆四年明嘉靖三十年莫使敬典等督兵討莫正中及范子儀于安廣逐之獲子儀送赴京斬之傅首于明,tân hợi tam niên mạc cảnh lịch tứ niên minh gia tĩnh tam thập niên mạc sử kính điển đẳng đốc binh thảo mạc chính trung cập phạm tử nghi vu yên quảng trục chi hoạch tử nghi tống phó kinh trảm chi phó thủ vu minh
辛酉六年宋元豊四年,tân dậu lục niên tống nguyên phong tứ niên
土人哀慕徵女王立祠奉事之祠在福祿縣喝江社番禺舊地城亦有之,thổ nhân ai mộ trưng nữ vương lập từ phụng sự chi từ tại phúc lộc huyện hát giang xã phiên ngung cựu địa thành diệc hữu chi
𠦳𢆥碑𠰘吻群渚渚,ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ
将欲䋲之以法孰若先之以禮使皇族日蕃庶有容身之地,tương dục thằng chi dĩ pháp thục nhược tiên chi dĩ lễ sử hoàng tộc nhật phiên thứ hữu dung thân chi địa
摱昆㛪奴翠雲咍𠳒,Mượn con em nó Thuý Vân thay lời
念咒一杖指天二杖指地三連指人,niệm chú nhất trượng chỉ thiên nhị trượng chỉ địa tam liền chỉ nhân
吀停𫥨胣北南,xin đừng ra dạ bắc nam
󰞽㝵𦖑󰊄浪湄,não người nghe gió rằng mưa
城鋪,thành phố
浽傷呐󰝸歇𠳒,nỗi thương nói chẳng hết lời
八月朔登庸𭁈黎輔等率群臣共奉皇弟椿即皇帝位,bát nguyệt sóc đăng dung dữ lê phụ đẳng suất quần thần cộng phụng hoàng đệ xuân tức hoàng đế vị
悉令斬之,tất lệnh trảm chi
𠬠𠳒殺竟朋𠦳檑双,một lời sát cạnh bằng nghìn roi song
侍御史阮永錫諫曰古者人君不以奇技誇巧為貴,thị ngự sử nguyễn vĩnh tích gián viết cổ giả nhân quân bất dĩ kì kĩ khoa xảo vi quý
帝以兵巡内城以陳真頭示之岳敬等遂走,Đế dĩ binh tuần nội thành dĩ Trần Chân đầu thị chi Nhạc Kính đẳng toại tẩu
史臣吳士連曰楚公子圉未篡之前設服離,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Sở công tử Ngữ vị soán chi tiền thiết phục li
九月詔左右将軍将水步軍禦邉受國峻節制,Cửu nguyệt chiếu tả hữu tướng quân tương thuỷ bộ quân ngự biên thụ Quốc Tuấn tiết chế
𡐮股𨱽,ve cổ dài
所𣈜𫏻𫗄北哿爫覩篤蒸核意,thửa ngày sau gió bấc cả làm đổ trốc chưng cây ấy
謹編定成書留之史舘,Cẩn biên định thành thư lưu chi Sử quán
明㐌伤吏典,mừng đã thương lại đến
易𩈘昆顛廬㨂𤯩忌𢬣廊覩唱撝乾,rẻ mặt con đen lừa đóng sống cậy tay làng đỏ xướng vay càn
宜陽𤉓𤎕吏燶,nghi dương tro tắt lại nồng
𦋦塘油吸𡥵𤳇𠄩𢬣𢭙襖渚兮吘香,ra đường dầu gặp con trai hai tay khép áo chớ hề hở hang
固課丙探伴𪧘𢚸踈𠦳𨤮月巴更,có thuở biếng thăm bạn cũ lòng thơ ngàn dặm nguyệt ba canh
宣光鎮保樂農世温探伽柵楊勝金安富忙阮珠國等有罪伏誅,Tuyên Quang trấn Bảo Lạc Nông Thế Ôn Thám Già sách Dương Thắng Kim An Phú mường Nguyễn Châu Quốc đẳng hữu tội phục tru
秋九月作白薨㙮於延祐寺二作石薨㙮於覧山寺三,Thu cửu nguyệt tác bạch hoăng tháp ư Diên Hựu tự nhị tác thạch hoăng tháp ư Lãm Sơn tự tam
乃令宫中衛士開門出戰人樂赴難無不一當百,nãi lệnh cung trung vệ sĩ khai môn xuất chiến nhân lạc phó nạn vô bất nhất đương bách
伴𫢩𫽄嘲,bạn nay chẳng chào
法名吏対𠸜𦋦濯泉,pháp danh lại đổi tên ra trạc tuyền
体,thể
在位二十八年壽三十四而崩塟阜陵,Tại vị nhị thập bát niên thọ tam thập tứ nhi băng táng Phụ Lăng
道𡗶𤍌闭台󰑼,đạo trời thiêng bấy thay là
秋八月獲陳暠黨潘乙於東潮縣檻送京師斬於東河坊,Thu bát nguyệt hoạch Trần Cảo đảng Phan Ất ư Đông Triều huyện hạm tống kinh sư trảm ư Đông Hà phường
心羅𢙭,tâm là tim
呐之結𩯀車絲,Nói chi kết tóc xe tơ
冬十月甲子夜地震山崩草木枯死,Đông thập nguyệt Giáp Tí dạ địa chấn sơn băng thảo mộc khô tử
群姑拌𨢇英群醝𫑺,còn cô bán rượu anh còn say sưa
大赦天下,Đại xá thiên hạ
至是病革復舊聀,chí thị bệnh cách phục cựu chức
除朱歇刼群之󰑼身,chờ cho hết kiếp còn gì là thân
窻𦝄瓊揆壁湄也淶,Song trăng quạnh quẽ vách mưa rã rời
捕䊷𨆝𡓁船隊隻,bủa chài cuối bãi thuyền đòi chiếc
𦖑傳𨀊轎𡀦𡀦󰢽查,nghe truyền dừng kiệu ồn ồn hỏi tra
十二月二十四日辛卯上大行皇帝尊號曰崇天廣運髙明光正至德大功聖文神武達孝淳皇帝廟號聖宗,thập nhị nguyệt nhị thập tứ nhật tân mão thượng đại hành hoàng đế tôn hiệu viết sùng thiên quảng vận cao minh quang chính chí đức đại công thánh văn thần vũ đạt hiếu thuần hoàng đế miếu hiệu thánh tông
化𫥧𪀄䳽声空󰘰𧗱,hoá ra chim hạc thinh không bay về
爫朱朱害朱殘朱斤,làm cho cho hại cho tàn cho cân
庄󱳮船栢𰛻汀𡧲源,chẳng lo thuyền bách lênh đênh giữa nguồn
娘陀散渙痹迷,nàng đà tán hoán tê mê
娘浪𡗶尔固咍,Nàng rằng Trời nhẽ có hay
群暈𦝄泊群𠳒願初,Còn vầng trăng bạc còn lời nguyền xưa
洞庭沒渃沒𡗶,động đình một nước một trời
明遣任亨泰等來乞師五萬人象五十隻粮五十萬石搬運至界首以給軍,minh khiến nhâm hanh thái đẳng lai khất sư ngũ vạn nhân tượng ngũ thập chích lương ngũ thập vạn thạch ban vận chí giới thủ dĩ cấp quân
勑旨護衛各司旗軍未有帶牌該衛官詔如護,sắc chỉ hộ vệ các ti kì quân vị hữu đái bài cai vệ quan chiếu như hộ
侈𣃣典𣅶更𠀧,xẩy vừa đén lúc canh ba
西子披退漂胣客太眞沁㐌𠽋味香,tây tử phơi thôi xiêu dạ khách thái chân tắm đã nức mùi hương
塊干𫗄楚吏干湄秦,khỏi cơn gió sở lại cơn mưa tần
𢪥𡐙麻蘇像神,vắt đất mà tô tượng thần
龍鋌立追諡帝曰中宗皇帝拜公藴四厢軍副指揮使,Long Đĩnh lập truy thuỵ đế viết Trung Tông Hoàng Đế bái Công Uẩn Tứ sương quân phó chỉ huy sứ
交朱步卒扶娘𧗱畨,giao cho bộ tốt phù nàng về phiên
帝併有林邑象郡之地自立爲南帝王,Đế tính hữu Lâm Ấp Tượng Quận chi địa tự lập vi Nam Đế Vương
渃𤼸默渃民離默民,nước dâng mặc nước dân lìa mặc dân
𠬠𤃛𡗶坦𢝙󱡛埃咍,một bầu trời đất vui thầm ai hay
𠱋唿主胡𢚸押枉,dẫu hót chúa hồ lòng ép uổng
𠓇𣈜𡎥合於外我󰬾,rạng ngày ngồi họp ở ngoài ngả ba
屡箕昆𡛔弹妑團尼󰛐壯𪪳𦓅掣包,lũ kia con gái đàn bà đoàn này trai tráng ông già xiết bao
浽𧵆芇別塘車世尼,Nỗi gần nào biết đường xa thế này
揞琴埃女𢴑𦀊朱停,Ôm cầm ai nỡ dứt dây cho đành
嘉見耳目非是即起而出,Gia kiến nhĩ mục phi thị tức khởi nhi xuất
時宲黎時憲之子,thời bao3 lê thời hiến chi tử
冬十月定百官内外任及宿衛官俸,đông thập nguyệt định bá quan nội ngoại nhiệm cập túc vệ quan bổng
定考課該内,Định khảo khoá cai nội
行遣阮廌進石磬圖因奏曰夫世乱用,hành khiển nguyễn trãi tiến thạch khánh đồ nhân tấu viết phù thế loạn dụng
遣蒸湼𣦍𠓹汰汰待𤽸丕喂,khiến chưng nết ngay trọn thảy thảy giãi trắng vậy ôi
勿命抱󰊄𣻆湄,Vật mình bão gió tuôn mưa
𢪀朱欺閣曰經貝欺塊𬮌𢴑情𫽄蹺,nghĩ cho khi các viết kinh với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo
󱟒𫯳咹󰛢䝨苓修仁積德󰉲生昆䝨,vợ chồng ăn ở hiền lành tu nhân tích đức sớm sanh con hiền
焚其城攻哨各城焚其積聚,phần kì thành công tiếu các thành phần kì tích tụ
丙子六年宋嘉定九年,bính tí lục niên tống gia định cửu niên
埋󰦓侈﨤𠬠払漢明,may đâu xẩy gặp một chàng hớn minh
自此南北復通使徃來,Tự thử Nam Bắc phục thông sứ vãng lai
他朱冲𠬠皮󰅹庄他隔阻歆遙󰟯尼,thà cho xong một bề nào chẳng thà cách trở hôm dao dường này
貪咹,tham ăn
帝遣守富良府中書李献徃江南領還京師,đế khiển thủ phú lương phủ trung thư lí hiến vãng giang nam lĩnh hoàn kinh sư
掑軒落語僊姑射,kề hiên rác ngỡ tiên cô xả
官𪟽󰑼固意恪時遣婆󰀎於共昆中囚,quan ngờ là có ý khác thời khiến bà ấy ở cùng con trong tù
㾴皰藍䏧,trá pháo rám da
其餘属将黎文隆黎文進劉世賡陳公衛等二十六員並陞職爵賞給民禄有差,Kì dư thuộc tướng Lê Văn Long Lê Văn Tiến Lưu Thế Canh Trần Công Vệ đẳng nhị thập lục viên tịnh thăng chức tước thưởng cấp dân lộc hữu sai
納安生王弟五女韶為,nạp an sinh vương đệ ngũ nữ thiều vi
帝乃遣中使遍問本處大是處有何神靈,Đế nãi khiển trung sứ biến vấn bản xứ đại thị xứ hữu hà thần linh
當蒸賊𠄼道拯埃孟欣,đương chưng giặc năm đạo chẳng ai mạnh hơn
初明人常授帝官職以誘之帝不屈慨然有󰰻亂之志,sơ minh nhân thường thụ đế quan chức dĩ dụ chi đế bất khuất khái nhiên hữu bát loạn chi chí
𡶀南固𣘃楛󱤭,núi nam có cây gỗ cong
吏強𥪸朗秦銀𫽄𦋦,Lại càng đứng lặng tần ngần chẳng ra
蔑茹共享壽康太平,một nhà cùng hưởng thọ khang thái bình
元至大四年置鑚金剛都刺三字於額依真上都例,nguyên chí đại tứ niên trí toản kim cương đô thích tam tự ư ngạch y chân thượng đô lệ
朝列大夫國子監司業兼史官修撰臣吳士連編,Triều liệt đại phu Quốc Tử Giám Tư nghiệp kiêm Sử quan tu soạn thần Ngô Sĩ Liên biên
玉瓏養之府忠涵養薰陶成就德性,Ngọc Lung dưỡng chi phủ trung hàm dưỡng huân đào thành tựu đức tính
迡茶翁買𠳨生闭𥹰㐌律𠸜屏󰠲猪,chề chà ông mới hỏi sinh bấy lâu đã lọt tên bình đâu chưa
行𪀄俉欺船杜,hàng chim ngủ khi thuyền đỗ
𩛜冲𣎃買𧡊粮,đói xong tháng mới thấy lương
夏四月明勑本國府縣州栽種胡椒今以鬱茂特遣内官李亮前來󰇼取進用,hạ tứ nguyệt minh sắc bản quốc phủ huyện châu tài chủng hồ tiêu kim dĩ uất mậu đặc khiển nội quan lí lượng tiền lai thái thủ tiến dụng
明帝幸駕駐蹕于南寧城有勑諭王資其兵象糧銃以助恢勦,minh đế hạnh giá trú tất vu nam ninh thành hữu sắc dụ vương tư kì binh tượng lương súng dĩ trợ khôi tiễu
称󰑼阮隅阮迎,xưng là nguyễn ngông nguyễn nghênh
呵希󱩗唭,hả hê vui cười
雪霜落度月𤎎𤎎桂𤁕香迻蓮𤁕香迻,tuyết sương lác đác nguyệt mờ mờ quế lạt hương đưa sen lạt hương đưa
𦪵椇𦪵瓢𠫾𦪵,ghe cộ ghe bầu đi ghe
𫂚托𪩮楊󰟨興󱏹因𫗃默欺漂,mui thác trăng dương thế hứng buồm nhân gió mặc khi phiêu
鄭杜爲太保岸郡,Trịnh Đỗ vi Thái bảo Ngạn quận
今朕反覆獨筭惟得陳煚文質彬彬誠賢人君子之體威儀抑抑有聖神文武之資雖漢高唐太未之能過,Kim trẫm phản phú độc toán duy đắc Trần Cảnh văn chất bân bân thành hiền nhân quân tử chi thể uy nghi ức ức hữu thánh thần văn vũ chi tư tuy Hán Cao Đường Thái vị chi năng quá
嘵嗷𦍛客他鄕,nghêu ngao dường khách tha hương
𢪀𠇮縱坦仕真,nghĩ mình túng đất sẩy chân
遂使宣德之狡童黷兵無厭乃命𣆭昇之懦将以油救焚,toại sử tuyên đức chi giảo đồng độc binh vô yếm nãi mệnh thạnh thăng chi nhu tướng dĩ du cứu phần
三月命太保鎮郡公鄭林率属将禄郡公缺名會郡公鄭榜等往伐武崖僞黨,tam nguyệt mệnh thái bảo trấn quận công trịnh lâm suất thuộc tướng lộc quận công khuyết danh hội quận công trịnh bảng đẳng vãng phạt vũ nhai nguỵ đảng
㵋低,mới đây
復命終宴,phục mệnh chung yến
披𢴾𢷀𠯇㗂絲沉𠖤𤁕𤌋󰊄迻𢯦簾,bẻ bai rủ rỉ tiếng tơ trầm bay lạt khói gió đưa lay rèm
抶𨉞𦅭󱬏部𨧟銅𡥵㧅𢬣,thắt lưng đũi tím bộ nhẫn đồng con đeo tay
次則日永益稷昭文並封王又次則封上位侯,Thứ tắc Nhật Vĩnh Ích Tắc Chiêu Văn tịnh phong vươn hựu thứ tắc phong thượng vị hầu
詔三品奉御立容都并充資,chiếu tam phẩm phụng ngự lập dung đô tịnh sung tư
𩛂󰘚𤾓官朝廷,no mặt trăm quan triều đình
三月望月食天大雨,Tam nguyệt vọng nguyệt thực thiên đại vũ
𨂖𨂙𠀧蹎𨀈醒醝,khấp khểnh ba chân bước tỉnh say
黎文休曰觀史至我越無主之時爲北人刺史之無清行者所困,lê văn hưu viết quan sử chí ngã việt vô chủ chi thời vị bắc nhân thứ sử chi vô thanh hành giả sở khốn
若有適已任情廢棄朝禮一次罷職奪官二次拿來治罪,Nhược hữu thích dĩ nhiệm tình phế khí triều lễ nhất thứ bãi chức đoạt quan nhị thứ nã lai trị tội
戈藤縣縣尼小邑,qua đằng huyện huyện nơi tiểu ấp
類𧍆,loài cua
庚子六十七年漢景帝三年,canh tí lục thập thất niên hán cảnh đế tam niên
鞗羅繮馭,điều là cương ngựa
立蛰邊江𬙞糁茹𡗶收䏾鵶豸他羅,lụp xụp bên sông bảy tám nhà trời thu bóng ác giãi tha la
如払杏凭𢬣孤,Như chàng có vững tay co
九月初三日大風折木𭛁屋,Cửu nguyệt sơ tam nhật đại phong chiết mộc phát ốc
緡貫即流通使用不得拒斥若已斷鈌穿緡不得即不用,mân quán tức lưu thông sử dụng bất đắc cự xích nhược dĩ đoạn khuyết xuyên mân bất đắc tức bất dụng
意買別處𠁀随𣅶弋默之𦓡扲局拱爫之,ấy mới biết xử đời tùy lúc thắc mắc chi mà cặm cục cũng làm chi
𢯢𢲲景佛𦘧𡀪洞𠎣,sửa sang cảnh phật vẽ vời động tiên
命偏将入沿邊諸洞招諭逃亡使各㱕業,mệnh thiên tướng nhập duyên biên chư động chiêu dụ đào vong sử các quy nghiệp
王󰞹買引𧵆賒,Vương Quan mới dẫn gần xa
賖𦖑拱󱋨㗂娘尋制,xa nghe cũng nức tiếng nàng tìm chơi
令天長建昌蒞仁新興收養各城降人南女該六天餘人毋令饑寒失所,Lệnh Thiên Trường Kiến Xương Lí Nhân Tân Hưng thu dưỡng các thành hàng nhân nam nữ cai lục thiên dư nhân vô lệnh cơ hàn thất sở
𤤰嘲群庒𫥨夷官嘲𦠘󱰺恪之绳傒,vua chèo còn chẳng ra gì quan chèo vai nhọ khác chi thằng hề
仍,những
𦝄䨔辰汼𦝄傘辰𩅹,trăng quầng thì hạn trăng tán thì mưa
稽遲不赴,khể trì bất phó
󱖮花𦲵𦭒𦬑𫥨拁𢬣遣抔𢜝茹固𣘃,bông hoa chiếng chiếng nở ra giơ tay khiến bứt sợ nhà có gai
翠翹色稍坤頑,Thuý Kiều sắc sảo khôn ngoan
執𪮏細畧孛麻踈浪,chắp tay tới trước bụt mà thưa rằng
雄王之立也建國號文郎國其國東夾南海西抵巴蜀北至洞庭湖南接胡孫國即占城國今廣南是也分國爲十五部曰交趾曰朱鳶曰武寧曰福祿曰越裳曰寧海曰陽泉曰陸海曰武定曰懷驩曰九真曰平文曰新興曰九德以臣属焉其曰文郎王所都也,Hùng Vương chi lập dã kiến quốc hiệu Văn Lang quốc kì quốc đông giáp Nam Hải tây để Ba Thục bắc chí Động Đình hồ nam tiếp Hồ Tôn quốc tức Chiêm Thành quốc kim Quảng Nam thị dã phân quốc vi thập ngũ bộ viết Giao Chỉ viết Chu Diên viết Vũ Ninh viết Phúc Lộc viết Việt Thường viết Ninh Hải viết Dương Tuyền viết Lục Hải viết Vũ Định viết Hoài Hoan viết Cửu Chân viết Bình Văn viết Tân Hưng viết Cửu Đức dĩ thần thuộc yên kì viết Văn Lang vương sở đô dã
保全,bảo toàn
今之殺牛有甚徃,kim chi sát ngưu hữu thậm vãng
當時稱之曰太后能盡母道矣嫡庶之分雖不同而仁慈之念無或間使君臣父子兄弟之恩義不少玷缺近古以來未之有也,đương thời xưng chi viết thái hậu năng tận mẫu đạo hĩ đích thứ chi phân tuy bất đồng nhi nhân từ chi niệm vô hoặc gian sử quân thần phụ tử huynh đệ chi ân nghĩa bất thiếu điếm khuyết cận cổ dĩ lai vị chi hữu dã
𦝄䨔辰汼,trăng quầng thì hạn
若尋常出入禁門如六科學士等聀即許入,nhược tầm thường xuất nhập cấm môn như lục khoa học sĩ đẳng chức tức hứa nhập
朱𧗱朱於調恩主,cho về cho ở đều ơn chúa
三月勑旨各衛門係公事首奏許用本衛門印若官員軍色等奏本無有印信並許通政使司檢夾紙鈐縫,Tam nguyệt sắc chỉ các vệ môn hệ công sự thủ tấu hứa dụng bản vệ môn ấn nhược quan viên quân sắc đẳng tấu bản vô hữu ấn tín tịnh hứa thông chính sứ ti kiểm hiệp chỉ kiềm phùng
𠳨𠶀住俚󰅹𫯳碎謨,hỏi thăm chú lái nào chồng tôi mô
月望𪩮𬃂,vọng nguyệt trăng rằm
明宗問曰何不回互違避對曰臣寕受罪責不敢欺妄居官而欺妄何以率僚属哉觀居仁非人,minh tông vấn viết hà bất hồi hỗ vi tị đối viết thần ninh thọ tội trách bất cảm khi vọng cư quan nhi khi vọng hà dĩ suất liêu thuộc tai quan cư nhân phi nhân
操信必禮樂教化之本加務詳明,tháo tín tất lễ lạc giáo hoá chi bản gia vụ tường minh
󰑼󰬥鐄𥒥沛尋𦝄花,là nhiều vàng đá phải tìm trăng hoa
以陳時見為安康路安撫,dĩ trần thời kiến vi an khang lộ an phủ
命少保賴部尚書東各大𭓇士入侍經筵武睿撰記中書監典書朱廷寶書金光門待詔范德貌篆,mệnh thiếu bảo lại bộ thượng thư đông các đại học sĩ nhập thị kinh diên vũ duệ soạn kí trung thư giám điển thư chu đình bảo thư kim quang môn đãi chiếu phạm đức mạo triện
湥霜撩𥘀,giọt sương treo nặng
意羅武定接共邊氓,ấy là vũ định tiếp cùng biên manh
催催催拱𥛉㝵買從且咳󰡲宜矫麻,thôi thôi thôi cũng lạy người mới thong thả hãy về ngơi kẻo mà
王觀買引𧵆賖,vương quan mới dẫn gần xa
使行人張廷綱賫勑書來告立皇太子并賜綵幣,sứ hành nhân Trương Đình Cương tê sắc thư lai cáo lập hoàng thái tử tịnh tứ thái tệ
𠬠𨉓𨻫仍氷傾,một mình luống những bâng khuâng
𣎀𣈜𢚸仍𠸕𢚸,Đêm ngày lòng những nhủ lòng
󰅹台廊笘冬󰜕,nào hay làng xóm đông dầy
自低𧗱旦東城,Từ đây về đến Đông thành
𥒥鐄拱决風𠀧拱料,Đá vàng cũng quyết phong ba cũng liều
憲一作惠群臣上尊號曰體元御極睿聖至孝皇帝,hiến nhất tác huệ quần thần thượng tôn hiệu viết thể nguyên ngự cực duệ thánh chí hiếu hoàng đế
衛之風柱石非才力乏伊周之噐,Vệ chi phong trụ thạch phi tài lực phạp Y Chu chi khí
㗂鐘鎮武更𪃿壽昌,tiếng chuông trấn vũ canh gà thọ xương
明󰅒𦊚𣷭空茹,Bằng nay bốn bể không nhà
探喉吐之,thám hầu thổ chi
意類物情緣群󰡫,ấy loài vật tình duyên còn thế
六日帝下詔親征占城,lục nhật đế hạ chiếu thân chinh chiêm thành
法咍洒荳成兵,phép hay rải đậu thành binh
𨑮翁盘古坐前證明,mời ông bàn cổ tọa tiền chứng minh
廷試同進士出身,đình thí đồng tiến sĩ xuất thân
户󰑼陸氏𠸜󰑼云仙,Họ là Lục thị tên là Vân Tiên
郑歆卞𥄭𠄩行淚沙,trịnh hâm bèn ngó hai hàng lệ sa
成祖謚曰文皇帝,thành tổ thuỵ viết văn hoàng đế
𠊚詩客𨢇遁𠶆𡅳,người thơ khách rượu rộn mời khuyên
𤂬鐄洒没湥情,suối vàng rảy một giọt tình
九月差河溪侯将兵出守錦水哀壘因反降于莫,cửu nguyệt sai hà khê hầu tướng binh xuất thủ cẩm thuỷ ai luỹ nhân phản hàng vu mạc
季厘朱扵𨕭󱠢如咹雉械如啀𦠳𬷤,quý ly cho ở trên ngôi như ăn chẽ ráy như nhai sườn gà
干故爫𬁖𦥃浽尼,cơn cớ làm sao đến nỗi này
盃𤽗阮鵬舉固度量麻踸,bui ngươi nguyễn bằng cử có độ lượng mà chậm
又置神武殿前等司置中東西南北五府軍,Hựu trí Thần Vũ Điện tiền đẳng ti trí Trung Đông Tây Nam Bắc ngũ phủ quân
㐌群簮󰒂橛情拯悁,đã còn trâm nghĩa quạt tình chẳng quên
由,do
積饒𡥵𡥙怒󱪬,tích nhiều con cháu nó trông
訴姮娥闭渃𡽫暈群詠詠節群康康,tỏ hằng nga bấy nước non vầng còn vành vạnh tiết còn khăng khăng
簾湘動𠯦㗂鬟𨤔花皮󰇏𩩔蘭倍移,rèm tương động thét tiếng hoàn vẻ hoa vừa chán gót lan vội dời
援拋昆博連󱗠秩魂,viện phao con bác liền bay mất hồn
林离秩𢃄青雲,lăm le giật giải thanh vân
明帝怒廢伯耆陝西甘肅安置,Minh đế nộ phế Bá Kì Thiểm Tây Cam Túc an trí
戊戌六十五年漢景帝復元年,Mậu Tuất lục thập ngũ niên Hán Cảnh Đế phục nguyên niên
𣷭寃󰟯㐌潙潙競𢚸,bể oan dường đã vơi vơi cạnh lòng
𤒘𫽄𢧚鐘,đúc chẳng nên chuông
自吳將祚自晉臣惟力是視耳,tự ngô tướng tộ tự tấn thần duy lực thị thị nhĩ
朱台奴实凶徒,cho hay nó thực hung đồ
秋七月初四日副都御史兼左春坊左中𠃔郭廷寶奏為斥却便宜事臣窃慮京師四方之本財貨貿易販賣必使之流通用足𡸈宜匱乏,thu thất nguyệt sơ tứ nhật phó đô ngự sử kiêm tả xuân phường tá trung doãn quách đình bảo tấu vi xích khước tiện nghi sự thần thiết lự kinh sư tứ phương chi bản tài hoá mậu dịch phán mại tất sử chi lưu thông dụng túc khởi nghi quỹ phạp
乃殺系,nãi sát hệ
蚪𧓅蝳,đẩu nòng nọc
吀停緍𢱖澦𫥨𢬣,xin đừng mân mó nhựa ra taỵ
𥪝花鶯𠲢𠺅饒𣷮𣻆𤀓瀝沚輸𠁑𡹡,trong hoa oanh ríu rít nhau suối tuôn lọc sạch chảy thâu dưới ghềnh
道學𣈜𫢩㐌𠬖耒,đạo học ngày nay đã bỏ rồi
世𫢩麻吏𫬠󰜏曲浽,thế này mà lại lỡm bà khúc nhôi
召報工巴唐苦,chịu báo trong ba đường khổ
節制鄭松令廣郡公鄭永禄奉郡公鄭有用安岩侯阮鎮安全侯阮光登瓊陽侯阮金龜等領兵追及獲斬之收捕妻子而回,tiết chế trịnh tùng lệnh quảng quận công trịnh vĩnh lộc phụng quận công trịnh hữu dụng an nham hầu nguyễn trấn an toàn hầu nguyễn quang đăng quỳnh dương hầu nguyễn kim quy đẳng lĩnh binh truy cập hoạch trảm chi thu bổ thê tử nhi hồi
决學道牟發足超方,quyết học đạo mầu phát túc siêu phương
󰘇佛觥𢆥産襖𫌌,cửa phật quanh năm sẵn áo sồng
荣花固𢼂於𫯝,vinh hoa có số ở trời
𣎀𦣰思想𠫾𢺀滝滄,đêm nằm tơ tưởng đi mò sông thương
𦯬𤬈,dưa hấu
㤕台隻𦲿𠀧爲,xót thay chiếc lá bơ vơ
所至民皆響應,Sở chí dân giai hưởng ứng
浽𬈿拙餒情深,nổi nênh chút nỗi tình thâm
拯𢧚粓𥹙夷兜𠭤𧗱坦𡓁𢲨橷𩝻蟳,chẳng nên cơm cháo gì đâu trở về đất bãi hái dâu chăn tằm
𪤍富貴堛才名,Nền phú quí bậc tài danh
𠄩边坡𡏧𥯓𥯌,hai bên bờ bụi rậm rì
󰜏浪󰜏𫽄𢜝埃,bà rằng bà chẳng sợ ai
狀元俸吘仍𠳒㕸𠱷,trạng nguyên bỗng ngỏ những lời rắp ranh
遣北道監察御史潘宗薦徃北平勘問鎮守官黎六阮量等仍執送回京,Khiển Bắc đạo giám sát ngự sử Phan Tông Tiến vãng Bắc Bình khám vấn trấn thủ quan Lê Lục Nguyễn Lượng đẳng nhưng chấp tống hồi kinh
𧍆深󱢥娘深󱝯,cua thâm càng nàng thâm môi
𠊛越,người việt
俸𦝄𣃣細桧𣘃,bóng trăng vừa tới ngọn cây
十一月󰱇補軍伍,thập nhất nguyệt tuyển bổ quân ngũ
金光門待詔蘇碍奉勑篆,kim quang môn đãi chiếu tô ngại phụng sắc triện
天下衛茹楚可𡎢麻計𥙩,thiên hạ về nhà sở khả ngồi mà kể lấy
嫌爲庒固𠊚些,hiềm vì chẳng có người ta
慤曰吾聞外國有獅子威服百獸,Xác viết Ngô văn ngoại quốc hữu sư tử uy phục bách thú
頭墙焒榴󰟧𫤡󰠐葻,đầu tường lửa lựu lập lòe đâm bông
嘲𨑮𢝙𨤔呐能妙揚,Chào mời vui vẻ nói năng dịu dàng
𦲿諸埃括𬮌樁,lá chưa ai quét cửa thông
命有司除地築壇,Mệnh Hữu ty trừ địa trúc đàn
時有慈廉艾橋社人阮明智前𭁈偽克寬相友父子起兵㨿明義地方偽稱大德三年,Thời hữu Từ Liêm Ngải Kiều xã nhân Nguyễn Minh Trí tiền dữ nguỵ Khắc Khoan tương hữu phụ tử khởi binh cứ Minh Nghĩa địa phương nguỵ xưng Đại Đức tam niên
𡢐朱底󰜋㗂唭𧗱𡢐,Sau cho để một tiếng cười về sau
𠊛𫀢倘倘坦𫀢𢠩𢠩,người coi thảng thảng đất coi mờ mờ
群曰勿頭群𨁪踸蹎,còn vết vật đầu còn dấu giẫm chân
𨀈𠫾防矯衝披蹅𨃌,bước đi phòng kẻo xông pha đạp giày
翁絲扃窘買奇,ông tơ quanh quẩn mới kỳ
南關𬆅𡓃塘𩄲,nam quan thẳng lối đường mây
二月一日左江兵廵道提刑按察司副使陳惇臨牒催使帝親到鎮南交䦕以其會勘,Nhị nguyệt nhất nhật Tả giang binh tuần đạo đề hình án sát ti phó sứ Trần Đôn Lâm điệp thôi sử đế thân đáo Trấn Nam Giao quan dĩ kì hội khám
佇床户束󰜋茹朱安,giữ giàng họ thúc một nhà cho yên
初七日玉麻府土官琴麗來朝進貢方物盖倣古者方岳之禮,sơ thất nhật ngọc ma phủ thổ quan cầm lệ lai triều tiến cống phương vật cái phỏng cổ giả phương nhạc chi lễ
春生𧡊産詩𨕭拱蹺韻󰀎題連𦊚勾,xuân sinh thấy sẵn thơ trên cũng theo vần ấy đề liền bốn câu
又賞諸将士有䏻用命者銀子,Hựu thưởng chư tướng sĩ hữu năng dụng mệnh giả ngân tử
𦖑𠳒呐𨔍󰟯尼,Nghe lời nói lạ dường này
𠸦浪意寔大家𡥵󱍺,khen rằng ấy thực đại gia con nòi
至真福縣大江帝使人道追逼令自盡,chí chân phúc huyện đại giang đế sử nhân đạo truy bức lệnh tự tận
春正月諒州安忠侯鈌名献白鹿,Xuân chính nguyệt Lạng châu An Trung hầu Khuyết danh hiến bạch lộc
賜兵部尚書阮永錫閑住以永錫前年受人銀子今以委兵曹之重妄之總知奏請俸故收所懸帶牌與之閑住,tứ binh bộ thượng thư nguyễn vĩnh tích nhàn trú dĩ vĩnh tích tiền niên thụ nhân ngân tử kim dĩ uỷ binh tào chi trọng vọng chi tổng tri tấu thỉnh bổng cố thu sở huyền đái bài dữ chi nhàn trú
仲始認鵝毛追之,Trọng Thuỷ nhận nga mao truy chi
󱲇鱗䐗鳳燕巢,nem lân chả phượng yến sào
蝼蟈哿俸号󰑼影央,lâu quốc cả bọng hiệu là ễnh ương
篆香𠯪󱋓𨢇𨢟,triện hương ngát chén rượu cay
𫽄洙拱体󰑼棦𫽄𠮾拱体柑𥑥𤒙𣘃,chẳng chua cũng thể là chanh chẳng ngọt cũng thể cam sành chín cây
朗𦖑侵噤󱖺頭,Lặng nghe TÂM NGẨM CÚI đầu
命阮文郎重脩國子監崇儒殿及两廡明倫六堂厨房庫房并新構東西碑室左右每間置一碑,Mệnh Nguyễn Văn Lang trùng tu Quốc tử giám Sùng Nho điện cập lưỡng vũ Minh Luân lục đường trù phòng khố phòng tính tân cấu đông tây bi thất tả hữu mỗi gian trí nhất bi
吀󰝂𦀊𦼜枚𢘾䏾樁,xin đem dây sắn may nhờ bóng thông
蒸𠇮蜆𧋅,chưng mình kiến rận
㛪𨁟辰姉沛㨢𦤾欺姉𨁟㛪𢬄𠰘唭,em ngã thì chị phải nâng đến khi chị ngã em bưng miệng cười
默𢚸𢪀𥙩悶吀皮芇,Mặc lòng nghĩ lấy muốn xin bề nào
払󰖁馭𨤵長𩄲撫,chàng ruổi ngựa dặm trường mây phủ
諸将讓朱功第一捽名三傑於蒸頭,chư tướng nhường cho công đệ nhất tót danh tam kiệt ở chưng đầu
其忠士照例分番每番分為五甲每甲置甲首一貟本司官擇取忠校的,Kì trung sĩ chiếu lệ phân phiên mỗi phiên phân vi ngũ giáp mỗi giáp trí giáp thủ nhất viên bản ti quan trạch thủ trung hiệu đích
然其得人之效茫若,Nhiên kì đắc nhân chi hiệu mang nhược
𤤰共皇后𦋦𢬣沛欺㺔妬奴埋破乾,vua cùng hoàng hậu ra tay phải khi voi đú nó may phá càn
󰞺昌劄胣掣之,nát xương chép dạ xiết chi
𩵽希茄貢舌行胡消,tôm he cà cuống thịt hành hồ tiêu
信春󰠳易𠫾𧗱朱𫧇,Tin xuân đâu dễ đi về cho năng
𡦂才連貝𡦂灾𠬠韻,chữ tài liền với chữ tai một vần
塘賖審匕淡𨱽潙匕,Đường xa thăm thẳm dặm dài vơi vơi
仁宗宣皇帝楊烈覲光,Nhân Tông Tuyên Hoàng Đế dương liệt cận quang
添㝵㝵拱支𢚸貞西,Thêm người người cũng chia lòng riêng tây
𣷭官𣾺越𦑃耑,bể quan khơi vượt cánh suyền
斈,học
國號大南寇宋境破横山寨陷邕横貴藤梧康端龔潯等州遂至廣州城傳城攻之五旬不下乃還,quốc hiệu đại nam khấu tống cảnh phá hoành sơn trại hãm ung hoành quý đằng ngô khang đoan cung tầm đẳng châu toại chí quảng châu thành truyền thành công chi ngũ tuần bất hạ nãi hoàn
可永姪范祖𠬧及刺客范牛悉按劎欲進,Khả Vĩnh điệt Phạm Tổ Thu cập thích khách Phạm Ngưu Tất án kiếm dục tiến
司空黎銀同鄕人范鬢因𭁈銀奴爭田私出不遜語,tư không lê ngân đồng hương nhân phạm tấn nhân dữ ngân nô tranh điền tư xuất bất tốn ngữ
𬰢日箕喂,mặt nhật kia ôi
命六部六寺六科󰱇本吏識字有行檢各二人以僃體訪軍民疾苦及政事得失,mệnh lục bộ lục tự lục khoa tuyển bản lại thức tự hữu hành kiểm các nhị nhân dĩ bị thể phỏng quân dân tật khổ cập chính sự đắc thất
結𦀊𩈘渃搽勾𠁑𣳔,kết dây mặt nước tra câu dưới dòng
𬂙𦋦𦰟𦹵𦲿𣘃,Trông ra ngọn cỏ lá cây
第四塲策一道一千字以上,Đệ tứ trường sách nhất đạo nhất thiên tự dĩ thượng
景𡨧和冷圖似𫵞幀㐱意󱞿𤍌𫘑窖,cảnh tốt hoà lành đồ tựa vẻ tranh chỉn ấy trời thiêng mở khéo
𪟦才𡛔色春當皮時,Trai tài gái sắc xuân đương vừa thì
人君法天因甲子之運行紀在位之久近從古已然,nhân quân pháp thiên nhân giáp tử chi vận hành kỷ tại vị chi cửu cận tòng cổ dĩ nhiên
取合格黎致澤等九名,Thủ hợp cách Lê Trí Trạch đẳng cửu danh
冬十二月起天福天壽二寺,Đông thập nhị nguyệt khởi Thiên Phúc Thiên Thọ nhị tự
𤏨䏧,se da
北胡篭𫗁昆驕,bắc hồ rông thói con kiêu
妑内,bà nội
泊生跪𫴋倍傍,bạc sinh quì xuống vội vàng
夏六月占城主制蓬莪與首将羅皚引眾陵行山脚由廣威鎮哨路屯孔目󰀋,Hạ lục nguyệt Chiêm Thành chúa Chế Bồng Nga dữ thủ tướng La Ngai dẫn chúng lăng hành sơn cước do Quảng Oai trấn tiêu lộ đồn Khổng Mục sách
𤳇𲃛𨆝䳽堪堪𦛋,Trai đu gối hạc khom khom cật
特𠳒如𢶒𬌓𢚸,Được lời như cởi tấm lòng
𢀭仍𧵑自然意,giàu những của tự nhiên ấy
癸未五年元至元二十年春正月靖國大王國康進金龜状如大𧕚背上有七星胷有宂字腹有王字,Quý Mùi ngũ niên Nguyên Chí Nguyên nhị thập niên xuân chính nguyệt Tịnh Quốc đại vương Quốc Khang tiến kim quy trạng như đại trai bối thượng hữu thất tinh hung hữu nhũng tự phục hữu vương tự
㵋,mới
𣳔𣳔渃眜沚𣦍綽𧗱安子㙮𡏦爫層,ròng ròng nước mắt chảy ngay rước về yên tử tháp xây làm tầng
中書監正字阮竦蔡叔廉,trung thư giám chính tự nguyễn tủng thái thúc liêm
帝於奉先殿前作穆清殿東西夾七以梁王銓宋王錠以下祔薦,Đế ư Phụng Tiên điện tiền tác Mục Thanh điện đông tây giáp thất dĩ Lương Vương Thuyên Tống Vương Đĩnh dĩ hạ phụ tiến
十三日京城右伴西街坊婦人黎氏些聞夫范謀使元病卒哀思不食三日亦卒,thập tam nhật kinh thành hữu bạn tây nhai phường phụ nhân lê thị ta văn phu phạm mưu sứ nguyên bệnh tốt ai tư bất thực tam nhật diệc tốt
𢜝威敢𫽄𠳐𠳒,Sợ uy dám chẳng vâng lời
𣛣蔞󱋓𨢇朱鮮𢚸誠,Khơi trầu chén rượu cho tươi lòng thành
𡨸,chữ
初考批失律不取,sơ khảo phê thất luật bất thủ
棍拳欣飭,côn quyền hơn sức
鬼鱟毒肝丐衫,quỷ hậu độc gan cái sam
類蠓𤛠,loài mòng trâu
其人爱恤下民庶勤政績者爲上考爱恤下,Kì nhân ái tuất hạ dân thứ cần chính tích giả vi thượng khảo ái tuất hạ
錢紙,tiền giấy
合𠬠哈皮𠬠哈𢬣,hợp một cáp vừa một cáp tay
帝乃命作制詔表三題令潜彪等試事于鳳儀堂,Đế nãi mệnh tác chế chiếu biểu tam đề lệnh Tiềm Bưu đẳng thí sự vu Phụng Nghi đường
夏四月十七日立洪順六年甲戌科進士碑,hạ tứ nguyệt thập thất nhật lập hồng thuận lục niên giáp tuất khoa tiến sĩ bi
卞󰈴襖𣦛𪠞,bèn rũ áo thẳng đi
覃文禮王克述范勉麟賀即位,đàm văn lễ vương khắc thuật phạm miễn lân hạ tức vị
史臣吳士連曰仁宗嘗因設會而赦罪人非也然猶藉佛會爲名也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Nhân Tông thường nhân thiết hội nhi xá tội nhân phi dã nhiên do tịch Phật hội vi danh dã
厥後宴席有負籜音託笋皮也槌行酒令則愈麄矣,quyết hậu yến tịch hữu phụ thác âm thác duẫn bì dã chuỳ hành tửu lệnh tắc dũ thô hĩ
使遠盐運使勛布政使,sứ Viễn diêm vận sứ Huân bố chính sứ
共陀𫼳㗂噒噒皮外,cũng đà mang tiếng rân rân bề ngoài
明宗崩将軍陳宗霍賣忠於裕宗交構其事,minh tông băng tướng quân trần tông hoắc mại trung ư dụ tông giao cấu kì sự
傳軍排席卢皮祭𫁅,truyền quân bày tiệc lo bề tế riêng
時各教官多不稱職或互相短辱事聞于朝故試以汰之,thời các giáo quan đa bất xứng chức hoặc hỗ tương đoản nhục sự văn vu triều cố thí dĩ thải chi
春正月明令󰇼銀,xuân chính nguyệt minh lệnh thái ngân
𥛉催娘吏𠽔𠴔𢘾吒者特󰒂払朱吹,lạy thôi nàng lại thưa chiềng nhờ cha trả được nghĩa chàng cho xuôi
禮畢帝詣勤政殿行相見禮仍命百官送儲等出使舘,lễ tất đế nghệ cần chính điện hành tương kiến lễ nhưng mệnh bách quan tống trừ đẳng xuất sứ quán
習哉人之立志有異,tập tai nhân chi lập chí hữu dị
悲除渚𤏣消耗,BÂY GIỜ chưa tỏ tiêu hao
吀埃停󱂵𠤆迡,xin ai đừng chóng chớ chầy
聖旨諭諸鎮縣官選取本衙門掾吏有廉能達練優才許奏置常川各一人以便應務,Thánh chỉ dụ chư trấn huyện quan tuyển thủ bản nha môn duyện lại hữu liêm năng đạt luyện ưu tài hứa tấu trí thường xuyên các nhất nhân dĩ tiện ứng vụ
勑止一考課之法以有成例所以别淑慝示勸懲,sắc chỉ nhất khảo khoá chi pháp dĩ hữu thành lệ sở dĩ biệt thục thắc thị khuyến trừng
許郎中阮詳黎廷俊知,Hứa Lang trung Nguyễn Tường Lê Đình Tuấn Tri
滑稽萉儔,hoạt kê pha trò
今觀之如木之大十數人󰁮之不勝其重一人横推之則圓轉而去,kim quan chi như mộc chi đại thập số nhân cử chi bất thắng kì trọng nhất nhân hoành thôi chi tắc viên chuyển nhi khứ
排禅子矣群𠲝渴,bầy thiền tử hãy còn đói khát
窒所盃囒,rất thửa vui lờn
煥經天緯地之宸奎則有寶天青暇集廣酌古凖今之治鑑則有光天清暇集,hoán kinh thiên vĩ địa chi thần khuê tắc hữu bảo thiên thanh hạ tập quảng chước cổ chuẩn kim chi trị giám tắc hữu quang thiên thanh hạ tập
城以兵窺我邊境,Thành dĩ binh khuy ngã biên cảnh
稱寕皇尊上皇曰光堯睿武太上皇帝順聖皇后曰順聖保慈太上皇后,Xưng Ninh Hoàng tôn Thượng hoàng viết Quang Nghiêu Duệ Vũ Thái Thượng Hoàng Đế Thuận Thánh Hoàng Hậu viết Thuận Thánh Bảo Từ Thái Thượng Hoàng Hậu
𩯁𩮭羕昆鎛,râu ria dường con vác
鍾成使人拽送之,chung thành sử nhân duệ tống chi
吝世撩羝恾半㹥,lận thế treo dê mong bán chó
𤮿裴妾拖孝男,ngọt bùi thiếp đỡ hiếu nam
乂安地方竹葉黄,nghệ an địa phương trúc diệp hoàng
賜特進開府太尉靖國公謚忠毅,Tứ đặc tiến khai phủ thái uý Tĩnh quốc công thuỵ Trung Nghị
仍為主聖謳𠁀治可計身閑惜歲殘,những vì chúa thánh âu đời trị khá kể thân hèn tiếc tuổi tàn
春正月定保󰁮刑部司官例,xuân chính nguyệt định bảo cử hình bộ ti quan lệ
𫅷路服𬟥長生,già lọ phục thuốc trường sinh
人間每事調嵬歇蔑事君親拯肯嵬,nhân gian mọi sự đều nguôi hết một sự quân thân chẳng khứng nguôi
舘浪經史㐌曾,quán rằng kinh sử đã từng
群𡗶群坦群𠁀郑黎,còn trời còn đất còn đời trịnh lê
芙空繚柱鐵卒生生,trầu không leo trụ sắt tốt xanh xanh
偈經勾󱀄属𢚸,kệ kinh câu cũ thuộc lòng
九月鎮守乂安處兼鎮布政州統率官左中軍營副将太尉豪郡公黎時憲卒,cửu nguyệt trấn thủ nghệ an xứ kiêm trấn bố chính châu thống suất quan tả trung quân doanh phó tướng thái uý hào quận công lê thời hiến tốt
申明檢察迯亡令,thân minh kiểm sát đào vong lệnh
其餘加陞職爵有差,Kì dư gia thăng chức tước hữu sai
𣈜𠫾穭渚𢺺𥢬,ngày đi lúa chửa chia vè
稔稔𪠞店,nẫm nẫm đi đêm
計它少󰞽𢚸㝵闭󰅒,kể đà thiểu não lòng người bấy nay
師呐師沛,sư nói sư phải
贈郡公爵賜謚和義,tặng quận công tước tứ thuỵ hoà nghĩa
伤吏典,thương lại đến
二月設廣照燈會,Nhị nguyệt thiết Quảng Chiếu đăng hội
初󰅒冲道弹妑,Xưa nay trong đạo đàn bà
理󰅹麻𫽄破荒竜城,lẽ nào mà chẳng phá hoang long thành
詔公侯伯駙馬等貴官髙品及護衛官十月十五日各官職品期每月初一日常朝衣並著紵絲羅衣如遇風雨日并直日在本衙並許著紗布麻布紗衣不拘,chiếu công hầu bá phò mã đẳng quý quan cao phẩm cập hộ vệ quan thập nguyệt thập ngũ nhật các quan chức phẩm kì mỗi nguyệt sơ nhất nhật thường triều y tịnh trước trữ ti la y như ngộ phong vũ nhật tịnh trực nhật tại bản nha tịnh hứa trước sa bố ma bố sa y bất câu
卞蒸店意𢴋蒸畑𦟖鳯排蒸詔絩𧍰,bèn chưng đêm ấy chong chưng đèn mỡ phượng bày chưng chiếu thêu rồng
省,tỉnh
身𠦳鐄底汚名𦟐紅,Thân nghìn vàng để Ô danh má hồng
爱恩些固銀尼麻催,Ái ân ta có ngần này mà thôi
固才麻𢚁之才,Có tài mà cậy chi tài
屹群生慧日森林,ngất quần sinh tuệ nhật sâm lâm
其間挺然有勇感見識之士能執此数人來献必與之高官加之重爵,Kì gian đĩnh nhiên hữu dũng cảm kiến thức chi sĩ năng chấp thử số nhân lai hiến tất dữ chi cao quan gia chi trọng tước
絶𩂟芇体䏾紅𠓨𦋦,tuyệt mù nào thấy bóng hồng vào ra
𦋦𠓨,ra vào
法咍㗂㖂吨賖,phép hay tiếng dậy đồn xa
󰟨攻徐買阻𦋦世長,Thế công Từ mới trở ra thế HÀNG
公服如朝參官官貟例不得如前用漆帽褻服者文武拜謝並用公服不得如前用常朝服,công phục như triều tham quan quan viên lệ bất đắc như tiền dụng tất mạo tiết phục giả văn vũ bái tạ tịnh dụng công phục bất đắc như tiền dụng thường triều phục
󰜋浪縁𠄩浪羅𡢻,một rằng duyên hai rằng là nợ
󰣑搏朐𠫾最搏衛,sớm vác cu đi tối vác về
悲𣇞𦎛󰡋吏𫅜,Bây giờ gương vỡ lại lành
臣奉詔作樂不敢不尽心力,thần phụng chiếu tác nhạc bất cảm bất tận tâm lực
教民以耕桑使之不違其時則衣食有所養教民以孝悌忠信導民以禮義廉耻則風俗有以成,Giáo dân dĩ canh tang sử chi bất vi kì thời tắc y thực hữu sở dưỡng giáo dân dĩ hiếu đễ trung tín đạo dân dĩ lễ nghĩa liêm sỉ tắc phong tục hữu dĩ thành
八月初一日,Bát nguyệt sơ nhất nhật
以轉運阮必敬爲三帶路,Dĩ chuyển vận Nguyễn Tất Kính vi Tam Đái lộ
秋八月命左僕射劉剛介宣封功臣有差,Thu bát nguyệt mệnh Tả bộc xạ Lưu Cương Giới tuyên phong công thần hữu sai
埃𪟽昆𥘷𨔍𨓡,ai ngờ con trẻ lạ lùng
尋払課陽臺𫮇𡳶趿払尼湘浦𣷷初,tìm chàng thuở dương đài lối cũ gặp chàng nơi tương phố bến xưa
霖耶行竹行樁,dầm dà hàng trúc hàng thông
明人敗北斬兵步尙書劉檇都司吕毅及新舊軍十萬餘?獨沐𣆭走脱奔古弄城,Minh nhân bại Bắc trảm Binh bộ thượng thư Lưu Tuy Đô ti Lữ Nghị cập tân cựu quân thập vạn dư chúng độc Mộc Thạnh tẩu thoát bôn Cổ Lộng thành
丁丑五年宋景炎二年元至元十四年春二月帝親征稔󰜏羅洞蠻獠生擒部黨千餘人而還,đinh sửu ngũ niên tống cảnh viêm nhị niên nguyên chí nguyên thập tứ niên xuân nhị nguyệt đế thân chinh nẫm bà la động man lạo sinh cầm bộ đảng thiên dư nhân nhi hoàn
𡦂恩󰑼󰒂𡦂情󰑼𦀊,chữ ân là nghĩa chữ tình là đây
核嚄囉,cây toác ra
杜鵑丐國店夏仍呌,đỗ quyên cái cuốc đêm hè những kêu
𠫾尋𪇍󱰼,đi tìm quạ đen
以黎少頴為三𢃄路教授,Dĩ Lê Thiếu Dĩnh vi Tam Đái lộ Giáo thụ
容輔皆殊死戰未决勝負,Dung Phụ giai thù tử chiến vị quyết thắng phụ
以范謙柄為禮部尚書參預朝政,Dĩ Phạm Khiêm Bính vi Lễ bộ thượng thư tham dự triều chính
毀京城乃使力士覃舉迎帝幸外㱕清華西都城會明興起義師,huỷ kinh thành nãi sử lực sĩ đàm cử nghinh đế hạnh ngoại quy thanh hoa tây đô thành hội minh hưng khởi nghĩa sư
汲󰋈買𠳚湿高事𢚸,Ngập ngừng mới gửi thấp cao sự lòng
員,viên
沛㝵牟卢舍光瓜僕卞,phải người mưu lo xá quanh co buộc bện
若科󰱑憲司府縣州官畏避權勢不肯之鋰許本人詣闕奏聞科󰱑憲司等弌體治罪,Nhược khoa đài hiến ti phủ huyện châu quan uý tị quyền thế bất khẳng chi lí hứa bản nhân nghệ khuyết tấu văn khoa đài hiến ti đẳng nhất thể trị tội
甲子二年明正統九年,Giáp Tí nhị niên Minh Chính Thống cửu niên
湄散𩄲捲,mưa tan mây cuốn
蹺嚴堂𨷑𡾵行臨淄,Theo nghiêm đường mở ngôi hàng Lâm Truy
帝又餞若水詩云聖朝治化正文明内相初承使節行,đế hựu tiễn nhược thuỷ thi vân thánh triều trị hoá chính văn minh nội tướng sơ thừa sứ tiết hành
於是西土豪傑之士多㱕附之,Ư thị Tây thổ hào kiệt chi sĩ đa quy phụ chi
月娥車𧺀𢜠盃,nguyệt nga xa thắm mừng vui
娘時弼弼聀僊,Nàng thì bằn bặt giấc tiên
𠬠𤾓准壢拱稽朱平,một trăm chốn lệch cũng kê cho bằng
𧡊𠳒端正易𦖑,Thấy lời đoan chính dễ nghe
指示,chỉ thị
予否德忝位負荷弗堪天命人心㱕于有德,dư phủ đức thiểm vị phụ hà phất kham thiên mệnh nhân tâm quy vu hữu đức
群臣皆畏其口然太祖深知國噐等皆傾巧小人心常疾之,Quần thần giai uý kì khẩu nhiên Thái Tổ thâm tri Quốc Khí đẳng giai khuynh xảo tiểu nhân tâm thường tật chi
誓牢時吏據牢加刑,Thề sao thì lại cứ sao gia hình
梞椚泊󱣦𢃱鐄錦兢,gậy mun bạc bịt mũ vàng gấm căng
𡬷𥢆𥢆仍𢠩恾,tấc riêng riêng những mơ màng
一御史󰱑東閣官翰林,nhất ngự sử đài đông các quan hàn lâm
覧聖宗淳皇帝天南餘暇諸集而監夫聖謨典則之詳,Lãm Thánh Tông Thuần Hoàng đế Thiên Nam Dư Hạ chư tập nhi giám phu thánh mô điển tắc chi tường
論事數乙𨎠論事理,luận sự số ắt trước luận sự lý
姅信浪伴姅疑浪埃,nửa tin rằng bạn nửa ngờ rằng ai
助,trợ
埃喂𡗶𫽄蹺願,ai ơi trời chẳng theo nguyền
強𤴬𥙩󱈘丹墀,càng đau lấy trước đan trì
八月造永春舟,Bát nguyệt tạo Vĩnh Xuân chu
情春󰂇庒代虅共陀𫼳㗂噒噒皮外,tình xuân ví chẳng đãi đằng cũng đà mang tiếng rân rân bề ngoài
工卋間庄所斉朋,trong thế gian chẳng thửa tày bằng
賊兵大潰,tặc binh đại hội
二十日阮帥等引興󰆑帝至乂安三制江,nhị thập nhật nguyễn soái đẳng dẫn hưng khánh đế chí nghệ an tam chế giang
冬十月日月皆赤,Đông thập nguyệt nhật nguyệt giai xích
𡶀𠦳層扃孤塘蜀,núi ngàn tầng quanh co đường thục
仲逵沛苦所逐拯矯共累,trọng quỳ phải khó thửa giục chẳng kẻo cùng lụy
𡎝尘麻吏体㝵九原,cõi trần mà lại thấy người cửu nguyên
縁㛪箕群󰇾買空𫅷於㛪,duyên em kia còn giữ mãi không già ớ em
是夜三更節制鄭松差阮有僚領鋭卒一萬五千人及輕騎二百匹暗夜潜行至山脚中尋洞泉蘆葦雜處埋伏以待之約咱大砲三響伏兵悉起,thị dạ tam canh tiết chế trịnh tùng sai nguyễn hữu liêu lĩnh duệ tốt nhất vạn ngũ thiên nhân cập khinh kị nhị bách thất ám dạ tiềm hành chí sơn cước trung tầm động tuyền lô vi tạp xứ mai phục dĩ đãi chi ước thính đại pháo tam hưởng phục binh tất khởi
月娥娘意罪欺㐌仃,nguyệt nga nàng ấy tội khi đã đành
底傳碑𠰘刼󰅹𤷱,để truyền bia miệng kiếp nào mòn
自是諸州洞皆率服,tự thị chư châu động giai suất phục
春正月長星出西方,Xuân chính nguyệt trường tinh xuất Tây phương
㦖𤯩󰝂𪿙𪭱者𡊰,muốn sống đem vôi quét trả đền
其先魯國汶陽人也北朝王莽之亂避地于我越六世至王,kì tiên lỗ quốc vấn dương nhân dã bắc triều vương mãng chi loạn tị địa vu ngã việt lục thế chí vương
夜常起火燒毀庯坊,dạ thường khởi hoả thiêu huỷ phố phường
𡄎事𡗶坦𫏾𨍦,gẫm sự trời đất trước sau
𡗶生几布牧民蔑衰蔑盛事吝腀光,trời sinh kẻ bố mục dân một suy một thịnh sự lần trôn quang
史臣吳士連曰儲副之位國本不可不早建正嫡之分支庶不可以妾干帝在位既久庶子長矣而正嫡未生奈何從權可也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Trừ phó chi vị quốc bản bất khả bất tảo kiến Chính đích chi phận chi thứ bất khả dĩ thiếp can Đế tại vị ký cửu thứ tử trưởng hĩ nhi chính đích vị sinh nại hà tòng quyền khả dã
空摸空沛空钱空摸,không mua không phải không tiền không mua
禮科給事中汝文蘭奏小總旗久年以上方許充,Lễ khoa cấp sự trung Nhữ Văn Lan tấu Tiểu tổng kì cửu niên dĩ thượng phương hứa sung
茶唁𤻻喠𧆄唁捲痰,trà ngon mệt giọng thuốc ngon quẹn đờm
营生遁女󱙺毛秃庫󱠻𧋶錢樓涅䋘,doanh sinh rộn nữa tên mau thóc kho để mọt tiền xâu nát rời
渃𤂬欺存欺空,nước suối khi còn khi không
點蜜,chấm mật
󰣑供菓最𤼸花,sớm cúng quả tối dâng hoa
浪翁月唉中囊固之,rằng ông nguyệt hỡi trong nang có gì
𣋽𣌉巾󰘚畧頭,Sớm khuya khăn mặt lược đầu
碎朱娘沒圓𬟥尼娘󰝂󱚢朱奴𠴝𣦍,tôi cho nàng một viên thuốc này nàng đem vào cho nó uống ngay
𣼽泸𣩂拱𫥨魔正專𣩂拱𢷰𫥨菭垌,lẳng lơ chết cũng ra ma chính chuyên chết cũng khiêng ra đầy đồng
仍𦖑呐㐌𢢆樁,những nghe nói đã thẹn thùng
𡲤𪠞𡲤兑,vả đi vả đoái
倩子阮倦阮俛等,thiến tử nguyễn quyện nguyễn phủ đẳng
彗星見東北,Tuệ tinh hiện Đông Bắc
陳洽賊之腹心既梟其首李亮賊之奸󰔦又暴厥屍,trần hiệp tặc chi phúc tâm ký kiêu kì thủ lí lượng tặc chi gian đố hựu bạo quyết thi
盎那代責,áng nạ dạy trách
分昆候𪧚昆候敢差,Phận con hầu giữ con hầu dám sai
𠶐𦖻冷役公侯,ngãng tai lánh việc công hầu
元遣禮部尚書乃馬反來吿仁宗即位,nguyên khiến lễ bộ thượng thư nãi mã phản lai cáo nhân tông tức vị
典時𦼔𪣱庵𦹵拯羣鬪𪠞,đến thời rêu rấp am cỏ chẳng còn dấu đi
秋九月帝幸諒州捕象至自諒州,thu cửu nguyệt đế hạnh lạng châu bổ tượng chí tự lạng châu
襖逋涓𦛋運聲腔,áo bô quen cật vận xênh xang
埋名隱跡闭迡𤍇𢭗,mai danh ẩn tích bấy chầy náu nương
帝姓李諱佛子前南帝族將也逐趙越王襲南帝位號都嗚鳶遷峯州,Đế tính Lí huý Phật Tử tiền Nam Đế tộc tướng dã trục Triệu Việt Vương tập Nam Đế vị hiệu đô Ô Diên thiên Phong Châu
󰬾𤾓老弱誇咣,ba trăm lão nhược khoe khoang
霪󱯶𣘃甘棠渚割渚𢯏,dầm dà cây cam đường chớ cắt chớ bẻ
拜皇天語語𢚸,vái hoàng thiên ngửa ngửa lòng
諒州献白象,lạng châu hiến bạch tượng
犬鷹吏𢮪󰜋𠄽棍桄,khuyển ưng lại chọn một vài côn quang
𡥵𤞼󱜎嚥摸行朱碎,con lợn ủn ỉn mua hành cho tôi
錦繡󰋇行衛洞玉,cẩm tú mấy hàng về động ngọc
空𢧚墨奇沒𠄩𠳒,không nên mặc cả một hai lời
娘強悴玉𣻆󰠢,Nàng càng tủi ngọc tuôn dào
󱞶𤽸排察察,đá trắng bày sát sát
蝗害稼,hoàng hại giá
唐長阻隔渃𡽫,đường trường trở cách nước non
苟䏻臨機而斷聲以弑君之罪倂可永誅之則名正言順而事濟矣,Câu năng lâm cơ nhi đoạn thanh dĩ thích quân chi tội tính Khả Vĩnh tru chi tắc danh chính ngôn thuận nhi sự tế hĩ
鑅外𬙞𡦂鑅冲糁芸,Vành ngoài bảy chữ vành trong tám nghề
武功懾乎蠶叢文教振乎象郡以詩書而化訓國俗以仁義而固結人心教民耕種國富兵強至於遣使一節詞極謙遜南北交歡天下無事享國百有餘年真英雄才畧之主也,vũ công nhiếp hồ tàm tùng văn giáo chấn hồ tượng quận dĩ thi thư nhi hoá huấn quốc tục dĩ nhân nghĩa nhi cố kết nhân tâm giáo dân canh chủng quốc phú binh cường chí ư khiển sứ nhất tiết từ cực khiêm tốn nam bắc giao hoan thiên hạ vô sự hưởng quốc bách hữu dư niên chân anh hùng tài lược chi chủ dã
身群𫽄惜惜之典緣,thân còn chẳng tiếc tiếc gì đến duyên
又賜伯玉波俞都及官職都錢幣有差󰖶翼賛之功也,Hựu tứ Bá Ngọc Ba Du Đô cập quan chức đô tiền tệ hữu sai thù dực tán chi công dã
󰝂𢚸犬馬填󰆹𣷭滝,đem lòng khuyển mã đền nghì bể sông
泣尼,khắp nơi
乃󰰾阮有佐職爵,nãi bãi nguyễn hữu tá chức tước
憲察使憲察副職專陳言廉訪紏劾勘理審讞會同檢驗詔刷考課巡行等事務凣三十二條,Hiến sát sứ Hiến sát phó chức chuyên trần ngôn liêm phỏng củ hặc khám lí thẩm nghiện hội đồng kiểm nghiệm chiếu soát khảo khoá tuần hành đẳng sự vụ phàm tam thập nhị điều
暠畏懼走至古隘太祖令人追殺之投屍入叢棘中,cảo uý cụ tẩu chí cổ ải thái tổ lệnh nhân truy sát chi đầu thi nhập tùng cức trung
玲瓏玉羅玉玲瓏𤏬率𥪝外,linh lung ngọc là ngọc linh lung sáng suốt trong ngoài
至是命有司立祠時祭焉,Chí thị mệnh Hữu ti lập từ thời tế yên
踰時乃拨,Du thời nãi bạt
僧萬行私自平曰樹根杳杳根者本也本猶君也杳夭音同當作夭,Tăng Vạn Hạnh tư tự bình viết Thụ căn yểu yểu căn giả bản dã bản do quân dã yểu yểu âm đồng đương tác yểu
庄咍謹喃沛㝵牟卢舍光孤僕卞,chẳng hay ghín nắm phải người mưu lừa xá quanh co buộc bện
雪霜落度月𤎎𤎎,tuyết sương lác đác nguyệt mờ mờ
眷竹梅結伴知音,quyến trúc mai kết bạn tri âm
朋皚折檜羝,bằng người giết cúi dê
呵𠰙𠄩妸才苓奇𠄩,khá khen hai gã tài lành cả haị
爫威奇𠯦然然𥪝外,làm oai cả thét nhơn nhơn trong ngoài
陳家欲終於此人耶,trần gia dục chung ư thử nhân da
爲𬕌朱𥺊𫴋𥬩,vì sàng cho gạo xuống nia
󰜋払皮濯青春,Một chàng vừa trạc thanh xuân
𬌓身芇別舌耒󰑼傷,Tấm thân nào biết thiệt thòi là thương
進至褚家津宗室群臣𨒖賀皆呼萬歲,Tiến chí Chử Gia tân tông thất quần thần nghênh hạ giai hô Vạn tuế
𡎢黎羅󰜋󱪚榾羅𠄩蹺󰜩羅𠀧,ngồi lê là một tựa cột là hai theo trai là ba
納言知南道參知詞訟事中書省属髙模為監察御史,nạp ngôn tri nam đạo tham tri từ tụng sự trung thư sảnh thuộc cao mô vi giám sát ngự sử
蠲户數百世傳僧徐道行将尸觧時病中以藥咒付弟子阮至誠即明空日後二十年見國王遭奇疾即治之盖此事由也,Quyên hộ sổ bách Thế truyền tăng Từ Đạo Hạnh tương thi giải thời bệnh trung dĩ dược chú phó đệ tử Nguyễn Chí Thành tức Minh Không nhật hậu nhị thập niên kiến quốc vương tao kì tật tức trị chi cái thử sự do dã
令司馬高馭總督天関鎮圍古弄城許先聞後治,lệnh tư mã cao ngự tổng đốc thiên quan trấn vi cổ lộng thành hứa tiên văn hậu trị
󰟭迻宋玉最尋長卿,sớm đưa tống ngọc tối tìm tràng khanh
省親假㗂北歸,tỉnh thân giả tiếng bắc quy
駭餒昆旦長成,hãy nuôi con đến trưởng thành
帝默然,Đế mặc nhiên
𠱋𤮿𠱋裴拱𡮪󱩂㾕,dầu ngọt dầu bùi cũng khí lăn tăn
呵𫽄𫅫派派,há chẳng bay phới phới
乞詞暫領王翁𧗱茹,Khất từ tạm lĩnh Vương ông về nhà
船埃湿倘𦑃帆賖賖,thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa
其禮猪一羊一食品紙前幢節香花凡八十卓,kì lễ trư nhất dương nhất thực phẩm chỉ tiền chàng tiết hương hoa phàm bát thập trác
把桎踈世,bả chuối thưa thay
呵拯变移共世態仍謳私最固神明,há chẳng biến dời cùng thế thái những âu tư túi có thần minh
但未行鋟梓更手傳筆因循抄録不䏻無陶陰帝乕之疑,Đãn vị hành tẩm tử cánh thủ truyền bút nhân tuần sao lục bất năng vô đào âm đế hổ chi nghi
伐哀盆及老撾大破之,phạt ai bồn cập lão qua đại phá chi
砌大羅城,thiết đại la thành
愛恩些固垠尼麻催,ái ân ta có ngần này mà thôi
秋七月以生日為崇天聖節,Thu thất nguyệt dĩ sinh nhật vi Sùng Thiên Thánh Tiết
㐌哿䐗𡖼堆於丕麻固𪦎,đã cả chửa sánh đôi ở vậy mà có nghén
物料,vật liệu
固欺富貴固吝󰠡𮥷,có khi phú quí có lần gian nan
罪人寃枉亦宜伸雪,tội nhân oan uổng diệc nghi thân tuyết
丐𫅷𨅃𦛲㐌蹺𬆄,cái già xồng xộc đã theo ngay
江山淡特圖𠄩幅,giang sơn dạm được đồ hai bức
爫牢𩈘宇䏧𩇢味𩚵辰𡃍味棦辰嗿,làm sao mặt võ da xanh mùi cơm thì gớm mùi chanh thì thèm
󰘚𢠩想󰘚𢚸嗷喭𢚸,Mặt mơ tưởng mặt lòng ngao ngán lòng
肆多别名大中授金吾衛将軍伽葉禁衛都皆丁姓復鎮化州禦占城,Tứ Đa Biệt danh Đại Trung thụ Kim Ngô vệ tướng quân Già Diệp Cấm vệ đô giai Đinh tính phục trấn Hoá Châu ngự Chiêm Thành
罕灰平𨎠拯𣑳如初,hẳn hoi bằng trước chẳng trồi như sơ
自是更,Tự thị cánh
定十三道監察御史分司視事該知衙門,định thập tam đạo giám sát ngự sử phân ti thị sự cai tri nha môn
都元帥總國政尚父平安王聰明挺達智勇英豪仗仁義拯生靈奠安社稷整乾坤扶日月髙厚德功,đô nguyên soái tổng quốc chính thượng phụ bình an vương thông minh đĩnh đạt trí dũng anh hào trượng nhân nghĩa chửng sinh linh điện an xã tắc chỉnh càn khôn phù nhật nguyệt cao hậu đức công
催朝𪽝𬮌茹官衛咹蒸茹,thôi chầu bởi cửa nhà quan về ăn chưng nhà
叔献惧爲楷所襲間道自湘州朝于齊,thúc hiến cụ vị khải sở tập gián đạo tự tương châu triều vu tề
𦝄𦟨窈窕𨑮𠄼歲,lưng mềm yểu điệu mười lăm tuổi
閉徐買浽三彭媒蓮,Bấy giờ mới nổi tam bành mụ lên
春蘭秋菊漫麻奇𠄩,xuân lan thu cúc mặn mà cả hai
認𩈘,nhận mặt
勑旨捕海賊陞賞,sắc chỉ bổ hải tặc thăng thưởng
三月遣正使阮荗材胡士揚副使陶公正武公道武惟諧等二部如清歲貢附告哀事,tam nguyệt khiến chính sứ nguyễn mậu tài hồ sĩ dương phó sứ đào công chính vũ công đạo vũ duy hài đẳng nhị bộ như thanh tuế cống phụ cáo ai sự
𠲟󰠃梗𦰟朱詳,Gạn gùng ngành ngọn cho tường
郑歆欺𧘇𠚢𢬣,trịnh hâm khi ấy ra tay
花堵賴侖𦮲束小兒,hoa đỏ trái tròn rễ tóc tiểu nhi
桷故入内行遣尙書右弼黎括,giốc cố nhập nội hành khiển thượng thư hữu bật lê quát
渃溋𦖑󱧖格𦝄岧,nước duềnh nghe róc rách lưng đèo
雖浪娘𧂭扵𠁀,tuy rằng nương náu ở đời
衛軍王柴胡等七人獲季犛於止止灘,Vệ quân Vương Sài Hồ đẳng thất nhân hoạch Quý Li ư Chỉ Chỉ than
秋八月天雨金形如黄米又雨米如黒米雨酒如甘酒,thu bát nguyệt thiên vũ kim hình như hoàng mễ hựu vũ mễ như hắc mễ vũ tửu như cam tửu
移兵聖駕定都竜城,dời binh thánh giá định đô long thành
追尊大,Truy tôn Đại
𪀄群𪤄𡋥仍情朝𣋚,chim quần bãi cát những tình chiều hôm
殺童男取膽和陽起石服之及與同胞女通滛驗,sát đồng nam thủ đảm hoà dương khởi thạch phục chi cập dữ đồng bào nữ thông dâm nghiệm
𠼕公藴󱚢𠸕𠻀卞称󰑼媄此和爫牢,vời công uẩn vào dặn dò bèn xưng là mẹ thử hoà làm sao
節制自統中營大兵命太傅潮郡公武師鑠陽郡公阮有僚等爲先鋒前隊太傅衛陽侯鄭栢永壽侯鄭桐廣延侯鄭擰爲左隊太傅文鋒侯鄭永紹太傅岸郡公鄭杜良郡公榜郡公宋德位爲右隊麟郡公何,tiết chế tự thống trung dinh đại binh mệnh thái phó triều quận công vũ sư thước dương quận công nguyễn hữu liêu đẳng vi tiên phong tiền đội thái phó vệ dương hầu trịnh bách vĩnh thọ hầu trịnh đồng quảng diên hầu trịnh ninh vi tả đội thái phó văn phong hầu trịnh vĩnh thiệu thái phó ngạn quận công trịnh đỗ lương quận công bảng quận công tống đức vị vi hữu đội lân quận công hà
士人阮禀上書以為前胡宜遜位退居金甌後胡尊為上皇,Sĩ nhân Nguyễn Bẩm thượng thư dĩ vi Tiền Hồ nghi tốn vị thoái cư Kim Âu Hậu Hồ tôn vi Thượng hoàng
篤弄徐待名儒,dốc lòng chờ đợi danh nhu
牢典挼碍碍宇宇,sao đến nỗi ngại ngại võ võ
今當禅位以來丕基,Kim đương thiền vị dĩ lai phỉ cơ
常,thường
音聲,âm thanh
層𨕭雪点坡頭鉑𣐆󰡎霜坡淡𦟐紅,tầng trên tuyết điểm phơ đầu bạc thớt dưới sương pha đượm má hồng
𩈘𥆾埃乃調驚娘浪尼寔精誠𫽄賖,mặt nhìn ai nấy đều kinh nàng rằng này thực tinh thành chẳng xa
参商𫽄院𫳘從,sâm thương chẳng vẹn chữ tòng
刻𣇞蕩蕩如年,khắc giờ đằng đẵng như niên
兹臣有一山峙遠且深險大王只可将親近數人入㨿深山臣遣家人贍給奉侍其餘左右将校皆暫居臣村宅以給養之再圖後󰁮,Tư thần hữu nhất sơn trì viễn thả thâm hiểm đại vương chỉ khả tương thân cận sổ nhân nhập cứ thâm sơn thần khiển gia nhân thiệm cấp phụng thị kì dư tả hữu tướng hiệu giai tạm cư thần thôn trạch dĩ cấp dưỡng chi tái đồ hậu cử
庄故媄哀挼,chẳng có mẹ ai nuôi
爲正刑院大夫,vi Chính hình viện đại phu
是歳有金星晝見,Thị tuế hữu kim tinh trú hiện
是日釋疑難囚二十四人,thị nhật thích nghi nạn tù nhị thập tứ nhân
鉞經訪清化乂安吏民及親征占城以爲前鋒將得獲占主制矩以公拜輔國太傅遙授諸鎮節度同中書門下上柱國天子義弟輔國上将軍開國公復以公拜太尉卒,việt kinh phỏng thanh hoá nghệ an lại dân cập thân chinh chiêm thành dĩ vi tiền phong tướng đắc hoạch chiêm chủ chế củ dĩ công bái phụ quốc thái phó dao thụ chư trấn tiết độ đồng trung thư môn hạ thượng trụ quốc thiên tử nghĩa đệ phụ quốc thượng tướng quân khai quốc công phục dĩ công bái thái uý tốt
點名𠓀引直外󰘇轅,Điểm danh trước dẫn chực ngoài cửa viên
取合格阮仁著等五名,thủ hợp cách nguyễn nhân trứ đẳng ngũ danh
拯𢧚𩚵𫗓之󰠲些𧗱於𪤄採橷𤛇蠶,chẳng nên cơm cháo chi đâu ta về ở bãi hái dâu chăn tằm
渚群疑𠳨典西方,chớ còn ngờ hỏi đến tây phương
𡗶高𣷭𢌌包󰑼役夷麻𫽄沛󰑼役些,trời cao bể rộng bao la việc gì mà chẳng phải là việc ta
據之󰝂𥠭傾城嘹𤽗,cớ chi đem giống khuynh thành trêu ngươi
基璜之祖父也,Cơ Hoàng chi tổ phụ dã
蔑皮正直罢𢚸清,một bề chính trực bởi lòng thanh
丐亘牢麻俸打饒,cái cắng sao mà bỗng đánh nhau
漢蒼改陳氏協紀曆行順天曆,Hán Thương cải Trần thị Hiệp kỷ lịch hành Thuận Thiên lịch
秃庫󱠻𧋶錢樓涅䋘,thóc kho đẻ mọt tiền xâu nát rời
駢既行維周擁餘眾不𤼵,Biền ký hành Duy Chu ủng dư chúng bất phát
香宇𪩮禅󱈗域域,hương vũ trăng thiền soi vặc vặc
蔑𠇮啉約埃咍,một mình lẩm ước ai hay
塊笠𩠸茄,ngói lợp nóc nhà
尋󰠲朱体故人,tìm đâu cho thấy cố nhân
𠲖𤤰扒罪吒𫅷托冤,e vua bắt tội cha già thác oan
按清化珉昇平塔記以是年爲武元年也,án thanh hoá mân thăng bình tháp ký dĩ thị niên vi vũ nguyên niên dã
聖賢句󰂇停停,thánh hiền câu ví rành rành
妑昆内外𠄩边𠬠𪪳長族󱚭𨑗𠰺浪,bà con nội ngoại hai bên một ông trưởng tộc nằm trên dạy rằng
夫乘馬非䘮制中所宜用而必請乘馬傷人乃毀瘠滅性之謂而曰傷人,phu thừa mã phi tang chế trung sở nghi dụng nhi tất thỉnh thừa mã thương nhân nãi huỷ tích diệt tính chi vị nhi viết thương nhân
十三日太國夫人張氏玉冷卒,thập tam nhật thái quốc phu nhân trương thị ngọc lãnh tốt
九重𫢩㐌𧵆𡬷𡱩𤉒寔念丹朕特咍,cửu trùng nay đã gần gang thước giãi thực niềm đan trẫm được hay
又添差左軍營将士一千前軍營将士一千𭁈俱進擊,Hựu thiêm sai Tả quân dinh tướng sĩ nhất thiên Tiền quân dinh tướng sĩ nhất thiên dữ câu tiến kích
𧵑改鄧進底苔𫔸棱柴庄兑𫀅,của cải dâng tiến để đầy cửa rừng thầy chẳng đoái xem
沛𣎀淹妸朝𡗶,Phải đêm êm ả chiều trời
道尼綏䋻底朱曳,đạo này nối nắm để cho dài
漢文不師古訓遺命短䘮以日易月,hán văn bất sư cổ huấn di mệnh đoản tang dĩ nhật dị nguyệt
𪽝𢚸𮢶𥒥𥱬鐄,bởi lòng tạc đá ghi vàng
空粓㐌𦊚𣋚𫢩,không cơm đã bốn hôm nay
呌浪唉党凶徒,kêu rằng hỡi đảng hung đồ
上從之故有是令,Thượng tòng chi cố hữu thị lệnh
𡮍身𠹴𠶔淎淶𤯩乘群想典𣈙女牢,chút thân quằn quại vũng lầy sống thừa còn tưởng đến rày nữa sao
膮,nhau
英时𧗱󱈘省親,anh thời về trước tỉnh thân
咹㕵拯奈俸𧗱公,ăn uống chẳng nài bổng vệ công
𣎃𦒹哙穊󰂻󰂻𣎃𨑮穭𠃩楳嗂禁同,tháng sáu gọi cấy rào rào tháng mười lúa chín mõ rao cấm đồng
𥙩據固嬰吏禀嗔衛𨎠,lấy cớ có anh lại bẩm xin về trước
抑又論之陳家歷代凡十二帝享國一百七十餘年,ức hựu luận chi trần gia lịch đại phàm thập nhị đế hưởng quốc nhất bách thất thập dư niên
以阮伯驥爲吏部尚書阮伯驥至靈人,Dĩ Nguyễn Bá ký vi Lại bộ thượng thư Nguyễn Bá Ký Chí Linh nhân
泊生𫴋畧尋尼𠳨𣈜,Bạc sinh xuống trước tìm nơi hỏi ngày
孟之尙𤞩斈坤范修兵典󱁲𧿬破散,mạnh gì thằng rợ học khôn phạm tu binh đến đuổi dồn phá tan
於是誅爲苛虐之魁首者簡良吏守諸郡縣,Ư thị tru vi hà ngược chi khôi thủ giả giản lương lại thú chư quận huyện
光啓有學識通諸藩語,Quang Khải hữu học thức thông chư Phiên ngữ
侈体𥪞壁𥒥分𩦓蔑𬮌馨所𡃋𣦛蔑丈,xảy thấy trong vách đá phân mở một cửa hang thửa tròn thẳng một trượng
𡎢󱪚梗𣘃𣘃㹥𦟑蹎𫏝𣍋汫汫埃咹,ngồi tựa cành cây cây chó ỉa chân thò xuống giếng giếng ai ăn
定天下十二承宣府州縣社庄𠕋版圖清華四府十六縣四州,định thiên hạ thập nhị thừa tuyên phủ châu huyện xã trang sách bản đồ thanh hoa tứ phủ thập lục huyện tứ châu
仕蹺買修行嘺舌,sãi theo với tu hành kẻo thiệt
丙午龍章天嗣元年宋治平三年,Bính Ngọ Long Chương Thiên Tự nguyên niên Tống Trị Bình tam niên
琹樞歇馬碁樞象,cầm khua hết mã cờ khua tượng
𦧘芇拯󰞺肝芇拯󰟹,Thịt nào chẳng nát gan nào chẳng kinh
爫𠊚𢪀善等冲𡎝𠊚,làm người nghĩ thẹn đứng trong cõi người
𣃣埋﨤客戈塘,vừa may gặp khách qua đường
水蛭羅丐𧋘,thuỷ điệt là cái đỉa
觀其答陸賈語,quan kì đáp lục giả ngữ
𡞕𫯳時拱磮如𣘃株,vợ chồng thì cũng tròn như cây chò
𪀎𤛠,sả trâu
過年擢外四旬眉𩭶忍隊襖裙秉包,quá niên trạc ngoại tứ tuần mày râu nhẵn trụi áo quần bảnh bao
駭䧺恍惚侵侵𨀈𧗱,hãi hùng hoảng hốt xăm xăm bước về
𠲖除螻蘿𧌂醬𧆄用草木矯妨物類,e trừ sâu lá bọ tương thuốc dùng thảo mộc kẻo phương vật loài
󰀋長子佛瑪爲皇太子其餘悉封侯,Sách trưởng tử Phật Mã vi Hoàng thái tử kì dư tất phong hầu
令國人有父母妻子兄弟奴婢親戚從賊在城許自願登城城破即領回家,lệnh quốc nhân hữu phụ mẫu thê tử huynh đệ nô tì thân thích tòng tặc tại thành hứa tự nguyện đăng thành thành phá tức lĩnh hồi gia
悶朱降火沛投資隂,muốn cho giáng hỏa phải đầu tư âm
斬賊馘千餘級莫将死者數十員,Trảm tặc quắc thiên dư cấp Mạc tướng tử giả sổ thập viên
庫於京城少几嘆,khó ở kinh thành ít kẻ han
妾時𪧚買𥙩牟𥘷中,thiếp thì giữ mãi lấy màu trẻ trung
㙴花󰜋𨀈淚花󰋇行,Thềm hoa một bước lệ hoa mấy hàng
諸路豪傑皆響應惟三江知府杜維忠維忠洮江土豪保養明官不從而以,chư lộ hào kiệt giai hưởng ứng duy tam giang tri phủ đỗ duy trung duy trung thao giang thổ hào bảo dưỡng minh quan bất tòng nhi dĩ
六月旱詔阮公陶詣南雩𡊨祈武,lục nguyệt hạn chiếu nguyễn công đào nghệ nam vu đàn kì vũ
是月以楊直原爲奉天府尹,Thị nguyệt dĩ Dương Trực Nguyên vi Phụng Thiên Phủ doãn
大水,Đại thuỷ
阮長以年老頗多疾,nguyễn trường dĩ niên lão pha đa tật
馨漊𢜠𧡊䏾陽𤐝,hang sâu mừng thấy bóng dương soi
㛪羅𡥵𡛔𨖅城㛪𠫾㧾糞󰅹𥯰㛪󰠳,em là con gái sang thành em đi hốt cứt nào giành em đâu
吻羣噡𦧘噡𥸷𣈗常粓粃妾餒戾之,vẫn còn thèm thịt thèm xôi ngày thường cơm tẻ thiếp nuôi lệ gì
鉄山伯陳真既逐阮弘裕仍鎮守京師,Thiết Sơn bá Trần Chân ký trục Nguyễn Hoằng Dụ nhưng trấn thủ Kinh sư
追贈少保張漢超為太傅,Truy tặng Thiếu bảo Trương Hán Siêu vi Thái phó
象󰕛意谷蔑真空用隊根噐因𢚸些旺執坤通,tuồng chúng ấy cốc một chân không dụng đòi căn khí nhân lòng ta vướng chấp khôn thông
𡏦,xây
其俗相傳游涉此江者多被害帝因使人游泳凣三反無所害,Kì tục tương truyền du thiệp thử giang giả đa bị hại đế nhân sử nhân du vịnh phàm tam phản vô sở hại
春二月己未朔日食,xuân nhị nguyệt kỷ mùi sóc nhật thực
於是海陽京北復㱕附之,Ư thị Hải Dương Kinh Bắc phục quy phụ chi
計自畑册少年,kể từ đèn sách thiếu niên
关類昌獸󰭨𤠄檜庒清淨渚和煺燉,quan loài xương thú lông gà củi chẳng thanh tịnh chớ hoà thổi đun
土官蹺𢵼倍傍𠱾㐌㴷玉沉香過耒,thổ quan theo vớt vội vàng thời đà đắm ngọc chìm hương quá rồi
秋七月季犛漢蒼廵省京路山川及諸海口欲知險易也,Thu thất nguyệt Quý Li Hán Thương tuần tỉnh kinh lộ sơn xuyên cập chư hải khẩu dục tri hiểm dị dã
點愁𠬠刻𠬠迡,ĐIỂM SẦU một khắc một chầy
料功秩𠬠𣇜跪麻傕,liều công mất một buổi quì mà thôi
𨋤𥙩才藝辱辱調平,so lấy tài nghệ nhúc nhúc đều bằng
教,giáo
𥆾強吕渚湥紅,nhìn càng lã chã giọt hồng
隂時合吏陽時𦬑𫥨,âm thời hợp lại dương thời nở ra
且如宏伯等誰更用之,Thả như Hoành Bá đẳng thuỳ cánh dụng chi
我越既属于漢漢以石戴爲九郡太守漢制以州領郡除珠崖耳皆在海中餘七郡属交州戴爲州太守西漢守任治所在龍淵即龍編東漢在麋冷即安朗及戴卒漢昭帝以周章代之,ngã việt ký thuộc vu hán hán dĩ thạch đái vi cửu quận thái thú hán chế dĩ châu lãnh quận trừ châu nhai nhĩ giai tại hải trung dư thất quận thuộc giao châu đái vi châu thái thú tây hán thú nhiệm trị sở tại long uyên tức long biên đông hán tại mê linh tức yên lãng cập đái tốt hán chiêu đế dĩ chu chương đại chi
帥等不同併力,Soái đẳng bất đồng tính lực
𦛌胣昌舌吕湼珊索,ruột dạ xương thịt rữa nát tan tác
𬋟湄㐌別󰋇番対移,Nắng mưa đã biết mấy phen đổi dời
浪𢚸遁也恜苔,rằng lòng rộn rã thức đầy
𥛉耒時𥛉舅眉遇箕,Lạy rồi thì lạy cậu mày ngộ kia
󰋇滝拱𤂬󰋇岸拱戈,mấy sông cũng lội mấy ngàn cũng qua
㨢𢶑如体玉𫅜𨕭𢬣,nâng niu như thể ngọc lành trên tay
太祖髙皇帝及列聖皇帝等神位入昇龍城太廟殿歳時享祀,thái tổ cao hoàng đế cập liệt thánh hoàng đế đẳng thần vị nhập thăng long thành thái miếu điện tuế thời hưởng tự
及回帝甚嘉之遂决意大用故有是命,cập hồi đế thậm gia chi toại quyết ý đại dụng cố hữu thị mệnh
以黎可立為門下司右侍郎知西道軍民簿籍,dĩ lê khả lập vi môn hạ ti hữu thị lang tri tây đạo quân dân bạ tịch
睿宗南征不返后遂削髮為尼會藝宗以靈德嗣位后辭讓不𠃔乃涕泣謂親人曰吾兒福簿難堪大任以是取禍耳,duệ tông nam chinh bất phản hậu toại tước phát vi ni hội nghệ tông dĩ linh đức tự vị hậu từ nhượng bất doãn nãi thế khấp vị thân nhân viết ngô nhi phúc bạc nan kham đại nhiệm dĩ thị thủ hoạ nhĩ
帝良久曰於󰱑所言雖有切害何至若是,đế lương cửu viết ư đài sở ngôn tuy hữu thiết hại hà chí nhược thị
正月二十六日明遣政使翰林院編脩湛若水副使刑科右給事中潘希曾來𠕋封帝為安南國王并賜皮弁一副常服一套,chính nguyệt nhị thập lục nhật minh khiển chánh sứ hàn lâm viện biên tu trạm nhược thuỷ phó sứ hình khoa hữu cấp sự trung phan hi tăng lai sách phong đế vi an nam quốc vương tịnh tứ bì biền nhất phó thường phục nhất sáo
滝湘迻伴梂銀迻𠊚,sông tương đưa bạn cầu ngân đưa người
𢙇功𬋟𡦂湄廛貝埃,Hoài công nắng giữ mưa gìn với ai
楽鐄兜㐌㗂𦖑𧵆𧵆,Nhạc vàng đâu đã tiếng nghe gần gần
連󰡤仍味𦹳欣歇每味𦹳世間,liền ngửi những mùi thơm hơn hết mọi mùi thơm thế gian
𠸦朱𡥵造寔才才,khen cho con tạo thực tài tài
政平府知州河忠爲帝所執死之,Chính Bình phủ tri châu Hà Trung vi đế sở chấp tử chi
媄於茄𠰚底碎󰝂丐欵尼󱚢納𤤰,mẹ ở nhà nhé để tôi đem cái khoản này vào nộp vua
又拜左相弟鄭杜爲少保福演侯鄭桐爲永壽侯鄭檸爲廣延侯使俱領兵討賊以圖恢復,Hựu bái Tả tướng đệ Trịnh Đỗ vi Thiếu bảo Phúc Diễn hầu Trịnh Đồng vi Vĩnh Thọ hầu Trịnh Nịnh vi Quảng Diên hầu sử cụ lĩnh binh thảo tặc dĩ đồ khôi phục
殿月冷𨱽鎖垠几眉撑,điện nguyệt lạnh dài khóa ngăn kẻ mày xanh
𠓨倫𦋦󱖺公候麻之,vào luồn ra cúi công hầu mà chi
前後󰘌絶,tiền hậu cách tuyệt
店意湄𬲇最沁,đêm ấy mưa gió tối tăm
𡳒䀡𨁪古詩題𡓃眞,vẽ xem dấu cổ thơ đề lối chân
爫之都辱損功饒,làm chi đua nhọc tốn công nhiều
爲𡓯朱𩵜𤊰䔲爲情𢧚沛𠫾𦝄𧗱𦟟,vì chuôm cho cá bén đăng vì tình nên phải đi trăng về mờ
慶餘性貪鄙凣所領鎮𬋩内皆惡之,khánh dư tính tham bỉ phàm sở lĩnh trấn quản nội giai ác chi
󰋇番唭醒呐醝,Mấy phen cười TỈNH NÓI say
設慶成大醮于延生殿,thiết khánh thành đại tiếu vu diên sinh điện
遂行卒於廣州,Toại hành tốt ư Quảng Châu
眾碎礼𫢋㐌安吀吔景吔纏吔師吔小眾碎吀𧗱,chúng tôi lễ phật đã yên xin giã cảnh giã chiền giã sư giã tiểu chúng tôi xin về
極𤾓𠦳浽吲𠀧𦊚吝,cực trăm nghìn nỗi dặn ba bốn lần
圍幔沁沫掑連邊滝,vây màn tắm mát kề liền bên sông
帝然之,Đế nhiên chi
任蒸改役𥴙隘,nhậm chưng gửi việc giậu ải
莫将忠厚侯缺名率子弟詣軍前拜見于西都城南門三軍踴躍大喜,Mạc tướng Trung Hậu hầu khuyết danh suất tử đệ nghệ quân tiền bái kiến vu Tây Đô thành Nam môn tam quân dũng dược đại hỉ
𠬠,một
翁浪彼此壹時,ông rằng bỉ thử nhất thì
𠳨𠽄𦋦𡶀烏巢,hỏi thăm ra núi ô sào
啉𠸬𢬣𥮊𢬣戦共埃𠸥𠲥傳𤾓𢆥,lăm xăm tay đũa tay chén cùng ai kể lể chuyện trăm năm
是歳三月大旱至六月,thị tuế tam nguyệt đại hạn chí lục nguyệt
抑任用非人而賢否混淆歟抑賄賂公行而獄訟冤濫餘抑土木屡興而民力疲困餘將賦歛繁重而民財匱乏󰊹引𠧨自責大赦天下,ức nhiệm dụng phi nhân nhi hiền phủ hỗn hào dư ức hối lộ công hành nhi ngục tụng oan lạm dư ức thổ mộc lũ hưng nhi dân lực bì khốn dư tương phú liễm phồn trọng nhi dân tài quỹ phạp dư dẫn cữu tự trách đại xá thiên hạ
伐驩愛追捕進禄殺州人不可勝紀,phạt Hoan Ái truy bổ Tiến Lộc sát châu nhân bất khả thắng KỶ
𠊛風流沛風流待𠊛,người phong lưu phải phong lưu đãi người
京師震駭,Kinh sư chấn hãi
復令廷秀湊本縣并所属諸營分兵鎮守於𣾴渡寧江義禮等社要害處,phục lệnh đình tú tấu bản huyện tịnh sở thuộc chư dinh phân binh trấn thủ ư bộc độ ninh giang nghĩa lễ đẳng xã yếu hại xứ
啉󰂘長曷点拱㧅,lầm rầm tràng hạt đếm cùng đeo
者如律治罪,giả như luật trị tội
鳳仍惜高鷂矣翎花𪰛咍孝𦹵常鮮,phượng những tiếc cao diều hãy liệng hoa thì hay héo cỏ thường tươi
娘浪𩄲󰊄立󰃚,Nàng rằng mây gió dập dìu
梭迻趂那𠀧𦝄𣦆旬冬季𨖅澄春戈,thoi đưa nấn ná ba trăng trải tuần đông quý sang chừng xuân qua
天已亡莫英䧺難施其力,Thiên dĩ vong Mạc anh hùng nan thi kì lực
妬它別𡦂始終,Đó đà biết chữ thủy chung
堛𩄲𨂚𨀈𦰟墻,Bực mây rón bước ngọn tường
丐𡖵𣋚意𡖵之,cái đêm hôm ấy đêm gì
𠊛𫳵拯𡮍良心,người sao chẳng chút lương tâm
㐱世間𡎝𫵈𩄴𥐆縮詰油遣吏衛戾𡑝柳園花拯吏如顔色課𫏾,chỉn thế gian cõi mọn bóng vắn xóc gắt dầu khiến lại về lệ sân liễu vườn hoa chẳng lại như nhan sắc thuở trước
𪟂𥯌㧴楛𨕭岸,chém tre ngả gỗ trên ngàn
丐𫅷崇觸奴辰蹺𣦍,cái già xồng xộc nó thì theo ngay
椰肉羅葵梌,da nhục là cùi dừa
觥孤渃碧溋𨷈坎重蛰𡽫撑𥒥󰋇吝,quanh co nước biếc doành muôn khảm trùng trập non xanh đá mấy lần
𦑃圍森合府楼迎昂,cánh vây sum họp phủ lầu nghênh ngang
清乃上疏,thanh nãi thượng sớ
罪滛惡扒特果然󰝂󱚰󱳪矯群稔惡,tội dâm ác bắt được quả nhiên đem chém cổ kẻo còn rấm ác
改,Cảị
拜恭定王暊為右相國,bái cung định vương phũ vi hữu tướng quốc
如此一以伸臣子慶祝君上之情一以嚴朝,Như thử nhất dĩ thân thần tử khánh chúc quân thượng chi tình nhất dĩ nghiêm triều
𤾓次税税之拱扢,trăm thứ thuế thuế gì cũng ngặt
牢朱冲蔭時外買淹,Sao cho trong ấm thì ngoài mới êm
𧋸𫊬打鈴㐌󰠓,ễnh ương đánh lệnh đã vang
明英武殿大學士,Minh Anh vũ điện đại học sĩ
使黎得朋爲檄諭大臣百官,sử lê đắc bằng vi hịch dụ đại thần bách quan
監軍李維周惡駢欲去之屢𧼈駢使進軍,Giám quân Lí Duy Chu ố Biền dục khứ chi lũ thú Biền sử tiến quân
半信典󰘚秀󰜏,Bắn tin đến mặt Tú bà
丁卯十年莫崇康二年明隆󰆑元年時太師寝疾乘轎出征畧定西南軍多勝捷士益精銳,Đinh Mão thập niên Mạc Sùng Khang nhị niên Minh Long Khánh nguyên niên thời Thái sư tẩm tật thừa kiệu xuất chinh lược định Tây Nam quân đa thắng tiệp sĩ ích tinh nhuệ
朱爲達𦬑𫔬分,cho vay đặt nợ muôn phần
茶全就擒老撾土崩琉球輿尸琴公走死四瀰賔服八極傾風三十八年天下安治,Trà Toàn tựu cầm Lão Qua thổ băng Lưu Cầu dư thi Cầm Công tẩu tử tứ di tấn phục bát cực khuynh phong tam thập bát niên thiên hạ an trị
字工世界朋陪陪众菩蕯,giữa trong thế giới bằng bụi bụi chúng bồ tát
自此交歡情好,Tự thử giao hoan tình hảo
怒時妸織払牛,nọ thì ả chức chàng ngưu
題,đề
然,Nhiên
蔑鴈和傳令蓐收窓疎吃吃律唏秋,một nhạn hoà truyền lệnh nhọc thâu song thưa ngắt ngắt lọt hơi thu
𠊛𠓨鐘𪭯鵉房,người vào chung gối loan phòng
除邪掩鬼符柴叱咍,trừ tà yểm quỷ bùa thày rất hay
國人號夜澤王,Quốc nhân hiệu Dạ Trạch Vương
碁泊埃羅於固崇,cờ bạc ai là ở có sòng
﨤欺患难牢仃補饒,gặp khi hoạn nạn sao đành bỏ nhau
浪娘閍琰󰜋身,Rằng Nàng muôn dặm một thân
夏六月雷震東宫,Hạ lục nguyệt lôi chấn Đông cung
墻東𢯦動䏾梗𢩽窻㐌𧡊楚卿蹥𠓨,tường đông lay động bóng cành rẽ song đã thấy sở khanh lẻn vào
准山房拯固𪲣役侵𠓨店󰋇更殘,chốn sơn phòng chẳng có mỗ việc xâm vào đêm mấy canh tàn
凡地方事無大小及諸税額一切委之歲其收納,Phàm địa phương sự vô đại tiểu cập chư thuế ngạch nhất thiết uỷ chi tuế kì thu nạp
吱𠸦馬𪿒㗂吱𠸦,chê khen mựa ngại tiếng chê khen
苛𭁈𢤡,hà dữ dội
及廷試帝親策問以古今治道,cập đình thí đế thân sách vấn dĩ cổ kim trị đạo
㹥箕唭𤠲𡗋𣯡𤠲吏吱㹥咹𠹍咹𢃄,chó kia cười khỉ lắm lông khỉ lại chê chó ăn dông ăn dài
𠳨𠶀姉妸蜚娥春撑度󰋇󰘚花󰟯󰅹,hỏi thăm chị ả phi nga xuân xanh độ mấy mặt hoa dường nào
習武藝定賞伐各有差,Tập võ nghệ định thưởng phạt các hữu sai
才子文人埃𱐫佐,Tài tử văn nhân ai đó tá
彷彿䒹樁干𩙌速󱯱󱯫𦰟𦹵𣅶霜招,phảng phất chồi thông cơn gió thốc mịt mờ ngọn cỏ lúc sương gieo
別包挭鑊継󰠃所郎,biết bao gánh vác kế cùng sửa sang
𠳒呐𫽄𡘮钱謨󱲃𠳒麻呐朱𣃣𢚸饒,lời nói chẳng mất tiền mua lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau
以本月二十七日即位于行在,Dĩ bản nguyệt nhị thập thất nhật tức vị vu hành tại
域娘𠓨𢪀冲茹,Vực nàng vào nghỉ trong nhà
冬十月渭龍州叛附于蠻,Đông thập nguyệt Vị Long châu phản phụ vu Man
卞抉撰閣𡮉爫蒸准讀冊,bèn quét dọn gác mọn làm chưng chốn đọc sách
疑花䏾𢢆𬖉𦎛󰘚𪠗,Ngừng hoa bóng thẹn trông gương mặt dày
功高𠦳丈恩苔𠃩𦝄,công cao ngàn trượng ơn đầy chín trăng
焒焒𬮌鐄𣈜舜𤎜漏漏片玉曆堯分,rỡ rỡ cửa vàng ngày thuấn rạng làu làu phiến ngọc lịch nghiêu phân
史臣吳士連曰夫人義不受辱從一而終以全婦節,sử thần ngô sĩ liên viết phu nhân nghĩa bất thọ nhục tòng nhất nhi chung dĩ toàn phụ tiết
於是下詔曰朕聞两䧺不俱立两賢不並世漢皇帝賢天子自今去帝制黃屋左纛,ư thị hạ chiếu viết trẫm văn lưỡng hùng bất cụ lập lưỡng hiền bất tịnh thế hán hoàng đế hiền thiên tử tự kim khứ đế chế hoàng ốc tả đam
𦼜󰡄𡮍分昆昆,sắn bìm chút phận con con
詫之柳𪭟花墻,Sá chi liễu ngõ hoa tường
𡑝寮𫽄-𨁪苔,Sân rêu chẳng vẽ dấu đầy
桓不克死之,Hoàn bất khắc tử chi
時方八歲侍侯於外,thời phương bát tuế thị hầu ư ngoại
願󰠃幅像㗂它終身,nguyện cùng bức tượng tiếng đà chung than
𨕭床七宝𡎢𨕭𠬠󰜏,trên giường thất bảo ngồi lên một bà
核楣,cây mè
咏𠊚固俸𦝄清,vắng người có bóng trăng thanh
阿鬟𨕭𠁑逐毛害䧺娘買蹺𡢐󰜋𠊛,a hoàn trên dưới giục mau hãi hùng nàng mới theo sau một người
𫢩㐌体止經有孕沛呐戈朱翁老鄧咍,nay đã thấy chỉ kinh hữu dựng phải nói qua cho ông lão đặng hay
没漨如体核󰔂梗瑤,Một vùng như thể cây quỳnh cành dao
又命頼世貴将兵攻破太原髙平等處俘獲偽将祈山王福王並名缺等併殺之,Hựu mệnh Lại Thế Quý tương binh công phá Thái Nguyên Cao Bằng đẳng xứ phu hoạch nguỵ tướng Kì Sơn vương Phúc Vương tịnh danh khuyết đẳng tinh sát chi
勑諭不許因下詔曰󰟸年以來灾異相仍水涝旱蝗無歲無之,sắc dụ bất hứa nhân hạ chiếu viết khoảnh niên dĩ lai tai dị tương nhưng thuỷ lạo hạn hoàng vô tuế vô chi
庄咍福󰅹,chẳng hay phúc nào
蒸役𣈜𣈙拯限麻共及,chưng việc ngày rày chẳng hẹn mà cùng gặp
固翁鱼父迻払五員,có ông ngư phụ đưa chàng ngũ viên
庚申大寳元年明正統五年,Canh Thân Đại Bảo nguyên niên Minh Chính Thống ngũ niên
仲始誘媚珠竊觀靈弩潜毀其機易之託以北歸省親謂媚珠曰夫婦恩情不可將亡如兩國失和南北隔别我來到此如何得相見媚珠曰妾有鵝毛錦褥常附於身到處拨毛置岐路以示之,Trọng Thuỷ dụ Mị Châu thiết quan linh nỗ tiềm huỷ kì cơ dịch chi thác dĩ Bắc quy tỉnh thân vị Mị Châu viết Phu phụ ân tình bất khả tương vong như lưỡng quốc thất hoà Nam Bắc cách biệt ngã lai đáo thử như hà đắc tương kiến Mị Châu viết Thiếp hữu nga mao cẩm nhục thường phụ ư thân đáo xứ bạt mao trí kì lộ dĩ thị chi
書即位者綠始終之義一年不二君綠臣民之心不可曠年無君禮也,thư tức vị giả lục thuỷ chung chi nghĩa nhất niên bất nhị quân lục thần dân chi tâm bất khả khoảng niên vô quân lễ dã
㭲枌油吏𨄹戈梗援庄撟𢯏花𢬣㝵,gốc phần dầu lại dạo qua cành vin chẳng kẻo bẻ hoa tay người
𢚸創怜,lòng sáng lành
分𢺺,phân chia
夫當時行遣北周六卿所以毗賛國政事而不識字者為之非公選也,phu đương thời hành khiển bắc chu lục khanh sở dĩ tì tán quốc chính sự nhi bất thức tự giả vi chi phi công tuyển dã
󰮃欺插𦑃連梗麻𢚸𥜤𥙓㐌𠴔󰜋边,trong khi chắp cánh liền cành mà lòng rẻ rúng đã dành một bên
󰁮房倍𨷑簾珠,Cửa phòng vội mở rèm châu
𠲟𠴛𦰟𠳨梗查事命娘㐌據麻𠳚申,gạn gùng ngọn hỏi ngành tra sự mình nàng đã cứ mà gửi thân
是勳舊大臣開府宜同三司入内檢校太傳平章重事亞郡侯阮熾丁列入内檢校平章軍國重事黎陵司馬參預朝政亭上侯黎念總知御前侯軍黎仁順總知御前中軍關内侯黎仁噲總知御前名軍冠服侯鄭文灑僉知北道軍民簿籍鄭鐸殿旨揮阮德忠鐵突左軍大隊長阮煙入内大行遣,Thị huân cựu đại thần khai phủ nghi đồng tam ti Nhập nội kiểm hiệu thái truyền bình chương trọng sự Á quận hầu Nguyễn Xí Đinh Liệt Nhập nội kiểm hiệu bình chương quân quốc trọng sự Lê Lăng Tư mã tham dự triều chính Đình thượng hầu Lê Niệm Tổng tri ngự tiền hầu quân Lê Nhân Thuận Tổng tri ngự tiền trung quân Quan nội hầu Lê Nhân Khoái Tổng tri ngự tiền danh quân quan phục hầu Trịnh Văn Sái Thiêm tri Bắc đạo quân dân bạ tịch Trịnh Đạc Điện chỉ huy Nguyễn Đức Trung Thiết đột tả quân đại đội trưởng Nguyễn Yên Nhập nội đại hành khiển
鑊迎烏滸𢚸𪬡擛西,vạc nghiêng ô hử lòng hờn dẹp tây
宿御營,túc ngự dinh
㕵𨢇打多姦与忍錯卋,uống rượu đánh đưa gian dữ nhẫn thác thay
追原󰝸矫累𠓨双親,truy nguyên chẳng kẻo luỵ vào song thân
咍󰠳﨤𫗃阻衛隴功,hay đâu gặp gió trở về luống công
𧗱低自𠓀𣷭花,Về đây từ trước bẻ hoa
初太祖作待漏院于西門之外太宗仁宗仍之,sơ thái tổ tác đãi lậu viện vu tây môn chi ngoại thái tông nhân tông nhưng chi
幼而聰睿,Ấu nhi thông duệ
𥘑庒撴𢩵爫牢,họa chăng run rủi làm sao
八月󰱇補軍伍,Bát nguyệt tuyển bổ quân ngũ
秋七月明遣總兵韓觀以右軍都督同知掛征南将軍印來鎮守,Thu thất nguyệt Minh khiến Tổng binh Hàn Quan dĩ Hữu quân đô đốc đồng tri quải Chinh Nam tướng quân ấn lai trấn thủ
化󰑾爫卦遊𩲉,hóa ra làm quẻ du hồn
自今科󰱑憲察等聀朝臣宜從公𬢱󰱇󰰽堪汰出󰰽堪代除具本施行以革前弊,Tự kim khoa đài hiến sát đẳng chức triều thần nghi tòng công nghị tuyển thục kham thải xuất thục kham đại trừ cụ bản thi hành dĩ cách tiền tệ
黄榜張太𭓇門自此始,hoàng bảng trương thái học môn tự thử thuỷ
責𠊛君子𢜗推園花千里𫽄󰐀𥯋𥯋,trách người quân tử vụng suy vườn hoa thiên lý chẳng che mành mành
一日陽問其子興武王曰古人富有天下以傳子孫於汝何如興武王對曰縱如異姓猶為不可况同姓乎國峻内深然之,Nhất nhật dương vấn kì tử Hưng Vũ Vương viết Cổ nhân phú hữu thiên hạ dĩ truyền tử tôn ư nhữ hà như Hưng Vũ Vương đối viết Tung như dị tính do vi bất khả huống đồng tính hồ Quốc Tuấn nội thâm nhiên chi
節皮菊𦭒蓮沉渭牛𠰹呸𩙌金冷㳥,tiết vừa cúc chiếng sen chìm vị ngưu đã vậy gió kim lạnh lùng
功名斐志丈夫甘情,công danh phỉ chí trượng phu cam tình
堆行珠淚潭潭,đôi hàng châu lệ đầm đầm
寔鐄𫽄沛鍮兜,thực vàng chẳng phải thau đâu
用包拿消包拿咹󰋇𨑮默󰋇𨑮,dùng bao nả tiêu bao nả ăn mấy mươi mặc mấy mươi
𡧲𡗶占占𢧚樑橛,giữa trời chắm chắm nên rường cột
矯公冲胣惨傷,kiều công trong dạ thảm thương
卞𢀦襖麻𠓨,bèn sửa áo mà vào
化年𠬠湥泖特,hoá nên một giọt máu đặc
明宗曰何疑乎初以嫡嗣未生故我權在此位,minh tông viết hà nghi hồ sơ dĩ đích tự vị sinh cố ngã quyền tại thử vị
帝皆不聽,Đế giai bất thính
敢洳骨肉死生,dám nhờ cốt nhục tử sinh
三月帝乃還京,tam nguyệt đế nãi hoàn kinh
或恣行奸惡報復舊讐良善之人多受其害,hoặc tứ hành gian ác báo phục cựu thù lương thiện chi nhân đa thụ kì hại
㤕𡎝外雪眷𩅹沙,xót cõi ngoài tuyết quyến mưa sạ
他𱏯催停於丕衝,Thà trước thôi đành ở vậy xong
陳氏家法乃異於是子既長,Trần thị gia pháp nãi dị ư thị tử ký trưởng
𣇜學冲耒景永萧,buổi học xong rồi cảnh vắng teo
𬇚𣴓越䕯𦔙夢池清𤼵𦹯秧蓮,ao cạn vớt bèo cấy muống đìa thanh phát cỏ ương sen
至秋七月民始得耕種,Chí thu thất nguyệt dân thuỷ đắc canh chủng
大姨姨奇令世,đại di dì cả lành thay
令旨各處承憲二司查察所屬府縣官某能用心撫字訓化部民公明廉直政平訟理某不能盡心恤民務爲苛刻貪鄙賄賂怠廢政事者各以名聞以僃黜陟,lệnh chỉ các xứ thừa hiến nhị ti tra sát sở thuộc phủ huyện quan mỗ năng dụng tâm phủ tự huấn hoá bộ dân công minh liêm trực chính bình tụng lí mỗ bất năng tận tâm tuất dân vụ vi hà khắc tham bỉ hối lộ đãi phế chính sự giả các dĩ danh văn dĩ bị truất trắc
若官員百姓嘱書文契猶用方紙許本族人族長投告驗實以虚論賣者失其己分買者失其原錢嘱書文契並不用,nhược quan viên bách tính chúc thư văn khế do dụng phương chỉ hứa bản tộc nhân tộc trưởng đầu cáo nghiệm thực dĩ hư luận mại giả thất kì kỷ phần mãi giả thất kì nguyên tiền chúc thư văn khế tịnh bất dụng
平補四鎮季税例成,Bình bổ tứ trấn quý thuế lệ thành
帝遂御舟入窮江逐之,đế toại ngự chu nhập cùng giang trục chi
争󰱥今以後承認田土猶以經期詐立狀詞預著期内年月不曾候勘及前已容奸𨿽按有供言一寸批停不得勘理該官敢受而為理憲司紏劾以流罪罪之,tranh Kế kim dĩ hậu thừa nhận điền thổ do dĩ kinh kì trá lập trạng từ dự trứ kì nội niên nguyệt bất tăng hầu khám cập tiền dĩ dung gian tuy án hữu cúng ngôn nhất thốn phê đình bất đắc khám lí cai quan cảm thụ nhi vi lí hiến ti củ hặc dĩ lưu tội tội chi
󱙂󰬥人我蒸欺意𪮴凌凌歇每縁,ít nhiều nhân ngã chưng khi ấy giũ lâng lâng hết mọi duyên
奉金𠕋上仁宗尊號曰欽文仁孝宣明皇帝廟號仁宗阮太后尊諡曰宣慈仁懿昭肅皇太后,phụng kim sách thượng nhân tông tôn hiệu viết khâm văn nhân hiếu tuyên minh hoàng đế miếu hiệu nhân tông nguyễn thái hậu tôn thuỵ viết tuyên từ nhân ý chiêu túc hoàng thái hậu
己卯梁貞明五年,Kỉ Mão Lương Trinh Minh ngũ niên
青雲見有翼有足下有玉盤左右似雙鯉魚相攝之状,thanh vân hiện hữu dực hữu túc hạ hữu ngọc bàn tả hữu tự song lí ngư tương nhiếp chi trạng
饒㝵折渴,nhiều người chết khát
大越史記外紀全書卷之三,đại việt sử ký ngoại kỷ toàn thư quyển chi tam
方面及撫縣州官朝賀,Phương diện cập phủ huyện châu quan triều hạ
秋七月二十七日帝幸于山西明義縣,thu thất nguyệt nhị thập thất nhật đế hạnh vu sơn tây minh nghĩa huyện
推冲情狀原单,Suy trong tình trạng NGUYÊN ĐƠN
李通𧡊頭蟒蛇,lý thông thấy đầu mãng xà
己未二年莫光寶六年明嘉靖三十八年春莫開會試科,kỉ mùi nhị niên mạc quang bảo lục niên minh gia tĩnh tam thập bát niên xuân mạc khai hội thí khoa
𢖵払󰠵󰋇霜𣒲,nhớ chàng trải mấy sương sao
博媄生𫥨分屋𧋆,Bác mẹ sinh ra phận ốc nhồi
鄭歆󰑼𠁂㗙嘟,trịnh hâm là đứa so đo
旗,cờ
竄三農後檻送京師車裂以徇並推殺其子,thoán tam nông hậu giám tống kinh sư xa liệt dĩ tuẫn tịnh suy sát kì tử
𢞂𬂙𦰟渃買沙花㵢蔓莫別󰑼𧗱兜,buồn trông ngọn nước mới sa hoa trôi man mác biết là về đâu
󰟯如𥠭𪂱故之咹店,dường như giống vạc cớ gì ăn đêm
前人,tiền nhân
丙午三年東周君元年,Bính Ngọ tam niên Đông Chu quân nguyên niên
礼𡗉呐𠮾𦖑𠳒易󰖫,Lễ nhiều nói ngọt nghe lời dễ xiêu
渃吹渃虐挼隊朝船客制秋各例掉,nước xuôi nước ngược nổi đòi chiều thuyền khách chơi thu các lướt chèo
𫯲𠻇𢜝遁罪軍𤤰㨂󰀑𣈜,rợ dại sợ trốn tội quân vua đóng lâu ngày
官兵收得戦船七十隻噐械不可勝數,Quan binh thu đắc chiến thuyền thất thập chích khí giới bất khả thăng sổ
命昭文王日燏諭行之,mệnh chiêu văn vương nhật duật dụ hàng chi
時帝聽英武獄配英武杲田兒,thời đế thính anh vũ ngục phối anh vũ cảo điền nhi
希周罵輔為殘賊,Hi Chu mạ Phụ vi tàn tặc
𡞕𫯳如襖𢭮𣦍𢧚离,vợ chồng như áo cởi ngay nên lìa
雲仙𧗱𠬠𣎃迡細尼,vân tiên về một tháng chầy tới nơi
𠁑桃差固䏾𠊛切他,dưới đào xảy có bóng người thướt tha
織羅滅𫄄𦃿,chức là dệt lụa vải
断膓㗂󰀎害𠊛閉𥹰,Đoạn trường tiếng ấy hại người bấy lâu
太官署厨人視工部馴象事務畧同而工部馴象每至六月十月已得奉命回農務而厨人未得以爲未均,Thái quan thự trù nhân thị Công bộ tuần tượng sự vụ lược đồng nhi Công bộ tuần tượng mỗi chí lục nguyệt thập nguyệt dĩ đắc phụng mệnh hồi nông vụ nhi trù nhân vị đắc dĩ vi vị quân
病甚曰番禺漢曰南城負山阻水東西各數千里頗有秦人相輔亦足見國興王爲一方之主也,Bệnh thậm viết Phiên Ngung Hán viết Nam Thành phụ sơn trở thuỷ Đông Tây các sổ thiên lí pha hữu Tần nhân tương phụ diệc túc kiến quốc hưng vương vi nhất phương chi chủ dã
餈餅永永餅持,tư bính vạnh vạnh bánh dầy
初太祖命阮廌定冠服制未及施行,Sơ Thái Tổ mệnh Nguyễn Trãi định quan phục chế vị cập thi hành
暈𦝄域域𥪞𡗶仃懧𠄩𠰘没𠳒雙雙,vầng trăng vặc vặc trong trời đinh ninh hai miệng một lời song song
閏九月定衣服補子制度上諭之曰朝廷乃禮樂之地衣服爲章彩之文名分截然詎宜爽越故舜觀古人以章施其五釆禹惡衣服而𦤶美乎冕舜禹聖人不以衣服為末節必於此乎存心服世為人君為人臣者可不於此致謹乎我國家撫安區夏󰏲古禮文上下章服文禽武獸古有制矣貴賤等儀不可踰僣𦾔有禁矣夫何有僚莫辨視國,nhuận cửu nguyệt định y phục bổ tử chế độ thượng dụ chi viết triều đình nãi lễ nhạc chi địa y phục vi chương thái chi văn danh phân tiệt nhiên cự nghi sảng việt cố thuấn quan cổ nhân dĩ chương thí kì ngũ thái vũ ố y phục nhi trí mĩ hồ miện thuấn vũ thánh nhân bất dĩ y phục vi mạt tiết tất ư thử hồ tồn tâm phục thế vi nhân quân vi nhân thần giả khả bất ư thử trí cẩn hồ ngã quốc gia phủ an khu hạ kê cổ lễ văn thượng hạ chương phục văn cầm vũ thú cổ hữu chế hĩ quý tiện đẳng nghi bất khả du tiếm cựu hữu cấm hĩ phù hà hữu liêu mạc biện thị quốc
運恭慈皇太后之兄也初姓范賜國姓黎,Vận Cung Từ Hoàng Thái Hậu chi huynh dã Sơ tính Phạm tứ quốc tính Lê
𤽗僧孺劄蒸𠅜記周秦,ngươi tăng nhu chép chưng lời ký chu tần
認𠳒,nhận lời
𩄲𩄲𩙌𩙌𩆪夢,mây mây gió gió mịt mòng
至是帝以甲戌年生為天子果,Chí thị Đế dĩ Giáp Tuất niên sinh vi Thiên tử quả
夏四月試吏員,Hạ tứ nguyệt thí lại viên
旦󰘩塵拱󰘩塵如埃,Đến phong trần cũng phong trần như ai
是以古人以天自處而致謹於天命之際,thị dĩ cổ nhân dĩ thiên tự xử nhi trí cẩn ư thiên mệnh chi tế
塘边梂𦹵木群𡽫,đường bên cầu cỏ mọc còn non
𢜏𩈘平安疎𡅷竹,mừng mặt bình yên thơ ngợi trúc
吀曲𡧲仍𧖱穷眉,xin khúc giữa những máu cùng me
󰣑枯楳亇最挑鐘鯨,sớm khua mõ cá tối khêu chuông kình
裩襠󰑼𧚢弹󰜏,côn đương là xống đàn bà
後承教承業行路官員百姓見於一里皆竄走入庯舍市肆家去後始出,Hậu Thừa Giáo Thừa Nghiệp hành lộ quan viên bách tính kiến ư nhất lí giai thoán tẩu nhập phố xá thị tứ gia khứ hậu thuỷ xuất
蛆虫肉肉感稽步耒,thư trùng nhúc nhúc gớm ghê bọ giòi
固畨𢩮傳釵齋謨唭,có phen nhắc chuyện thoa trai mua cười
渭城佳句摺編,Vị thành giai cú tập biên
後廷臣心知二人死非其罪爭之帝㱕𠧨於汝,hậu đình thần tâm tri nhị nhân tử phi kì tội tranh chi đế quy cữu ư nhữ
社稷以之奠安,xã tắc dĩ chi điện an
封爫附國范顔,phong làm phụ quốc phạm nhan
癸巳六十年漢景帝复中元二年,quý tị lục thập niên hán cảnh đế hạ trung nguyên nhị niên
至是果於此就縛,chí thị quả ư thử tựu phược
朝𨱽,chiều dài
𤑟𤉜𡎢妬庄󰑼束生,rõ ràng ngồi đó chẳng là thúc sinh
節制鄭松令諸營駐兵于沙,Tiết chế Trịnh Tùng lệnh chư dinh trú binh vu Sa
船尾曰會󰏲舊事君須記驩演猶存十萬兵,thuyền vĩ viết cối kê cựu sự quân tu kí hoan diễn do tồn thập vạn binh
󰠵戈堆森景𠊛,trải qua đồi rậm cảnh người
至是卒帝深悼之,Chí thị tốt đế thâm điệu chi
𠳐呈會主󰏙詳,Vâng trình hội chủ xem tường
今王󰕛不過十萬雜處山海間譬如漢一郡也何乃比於漢帝,kim vương chúng bất quá thập vạn tạp xứ sơn hải gian ví như hán nhất quận dã hà nãi tỉ ư hán đế
九曰禁賄賂以革貪墨之風,cửu viết cấm hối lộ dĩ cách tham mặc chi phong
官奴火珠樣或取充殿前軍公主楊棠樣大王朱圈二一品黑圈各一二品以下黑圈二,Quan nô hoả châu dạng hoặc thủ sung điện tiền quân Công chúa dương đường dạng Đại vương chu khuyên nhị nhất phẩm hắc khuyên các nhất nhị phẩm dĩ hạ hắc khuyên nhị
𨖅𢀭倚𠺙逳󱮤,sang giàu ỷ thói dọc ngang
良與時俱前行,lương dữ thì cụ tiền hành
帝昏懦不能有爲威權日歸於下社稷傾危身不能保悲夫,Đế hôn nhu bất năng hữu vi uy quyền nhật quy ư hạ xã tắc khuynh nguy thân bất năng bảo Bi phu
仍󰠝䏧襖󰠞粓詫之,Những loài da áo túi cơm sá gì
昆𡛔户阮卞𠓨𥪞宫,con gái họ nguyễn bèn vào trong cung
𤤰𠸦皇后𠽋那,vua khen hoàng hậu nắc na
夫人尋生得男即陽焕也,Phu nhân tầm sinh đắc nam tức Dương Hoán dã
歇哿,hết cả
時風急火猛延燒府營軍房觧宇庯舍數千家,thời phong cấp hoả mãnh diên thiêu phủ dinh quân phòng giải vũ phố xá sổ thiên gia
𡢐欺,sau khi
𪔠長城龍𢯦𩃳月𤐡甘泉𥊚䁾式𩄲,trống trường thành lung lay bóng nguyệt khói cam tuyền mờ mịt thức mây
芇埃群敢呐能󰜋𠳒,Nào ai còn dám nói năng một lời
夏六月初十日明鎮守廣西征蛮将軍鎮遠侯顧興祖領兵五萬馬五千疋由廣西來救援各城,Hạ lục nguyệt sơ thập nhật Minh trấn thủ Quảng Tây Chinh man tướng quân trấn viễn hầu Cố Hưng Tổ lĩnh binh ngũ vạn mã ngũ thiên sất do Quảng Tây lai cứu viện các thành
錢貞謨倍謨鐄,tiền trinh mua vội mua vàng
𬂙𦊛皮蹎𡗶𩈘坦,trông tư bề chân trời mặt đất
拯𢧚𢬭殼朱尚恪咹,chẳng nên đổi xác cho thằng khác ăn
𦖑催󰟹駭掣兜,Nghe thôi kinh hãi xiết đâu
󰀎埃吲玉誓鐄,Ấy ai dặn ngọc thề vàng
爾等有何計策其悉敷陳,Nhĩ đẳng hữu hà kế sách kì tất phu trần
辰婆茄些平𢚸旦󰠲意渚吏,thì bà nhà ta bằng lòng đến đâu ấy chứ lại
別包𧊉泪蜂𢯦,Biết bao bướm lệ ong lơi
娘浪前定僊知,Nàng rằng Tiền định tiên tri
土人請留璜以千數於是遣還舊任,Thổ nhân thỉnh lưu Hoàng dĩ thiên sổ ư thị khiển hoàn cựu nhiệm
六月十六日勑旨叁舍生散居該官懲治犯過累犯者舉奏充軍,Lục nguyệt thập lục nhật sắc chỉ tam xá sinh tán cư cai quan trừng trị phạm quá luỹ phạm giả cử tấu sung quân
蒼髯傘樁訖𡗶跬世梁橛的才丈夫,thương nhiêm tán thông ngất trời khỏe thay rường cột đích tài trượng phu
𨂚蹎𨅸納度󰠲姅除,Dón chân đứng núp độ đâu nữa giờ
𬂙𦋦鵶㐌吟𦎛𡽫兑,trông ra ác đã ngậm gương non đoài
科目唯𨍦尼買買,khoa mục dõi sau này mãi mãi
身入西都,thân nhập tây đô
我大越太祖髙皇帝戡亂之時欲放明人還國,ngã đại việt thái tổ cao hoàng đế kham loạn chi thời dục phóng minh nhân hoàn quốc
念忠耿耿空安,niềm trung canh cánh không yên
窒茄旦綏鎮𠓨的碎,TRẤT nhà đến nỗi giấn vào TÔI NGƯƠI
󰣑󰞴𠴼𠴼𡨸憂勤,sớm khuya đáu đáu chữ ưu cần
𠬠团𢜠壽外鄕買𧗱,một đoàn mừng thọ ngoại hương mới về
畑𡗶辰𠓇四方畑碎辰𤍊頭𬕌茄碎,đèn trời thì sáng tứ phương đèn tôi thì tỏ đầu giường nhà tôi
𨑗梗𪀄呐𠖈𬇚󰠩唭,trên cành chim nói xuống ao cá cười
又差太保岳郡公裴仕林鎮守清華處,Hựu sai Thái bảo Nhạc quận công Bùi Sĩ Lâm trấn thủ Thanh Hoa xứ
朝𤤰惠宗代茹李𠳨件鎮宣光,triều vua huệ tông đời nhà lý hỏi kiện trấn tuyên quang
固𠊚被傷󱟟𤯩勤沛急救,có người bị thương còn sống cần phải cấp cứu
愔𢚸𠸌段賒𧵆,Ôm lòng đòi đoạn xa gần
軍隊,quân đội
堆些迹拱昂饒,đôi ta tích cũng ngang nhau
𨧟㧅𢬣每欺𥋴𥋟,nhẫn đeo tay mọi khi ngắm nghé
爫𦋦時拱𦋦𠊛𡮈然,Làm ra thì cũng ra người nhỏ nhen
取中格武勉等四名,thủ trúng cách vũ miễn đẳng tứ danh
江山停伶恪󰅹𣈗初,giang sơn rành rạnh khác nào ngày xưa
坦箕𦓡捻𬇚䕯刀箕󰉂渃歇調堆孤,đất kia mà ném ao bèo dao kia rạch nước hết điều đôi co
癸未九年十月以後真宗福泰元年明崇禎十六年,Quý Mùi cửu niên Thập nguyệt dĩ hậu Chân Tông Phúc Thái nguyên niên Minh Sùng Trinh thập lục niên
十月演州人李覺謀反,thập nguyệt diễn châu nhân lí giác mưu phản
謙王敬典爲謙大王華郡公缺名掌朝東衛駙馬都尉岸郡公莫玉󱗲掌扶西衛石郡公阮倦掌扶南衛駙馬宗正太保寧國公缺名掌安北衛,khiêm vương kính điển vi khiêm đại vương hoa quận công khuyết danh chưởng triều đông vệ phò mã đô uý ngạn quận công mạc ngọc liễn chưởng phù tây vệ thạch quận công nguyễn quyện chưởng phù nam vệ phò mã tông chính thái bảo ninh quốc công khuyết danh chưởng an bắc vệ
土宜物産󱳺床,thổ ngơi vật sản sẵn sàng
󰠃饒盘論㐌衝,cùng nhau bàn luận đã xong
𠫾爫𠾔𠼦󰘂𠊛,đi làm thuê mướn cửa người
三曰開連渠,Tam viết khai liên cừ
初定三年大比,sơ định tam niên đại tỉ
复四月晦日食,Hạ tứ nguyệt hối nhật thực
冲時焒𤈜𠖯𡗶埃當,trong thì lửa cháy ngất trời ai đương
房茶,phòng trà
𪡉󱞮練忽洳苦辱陀改末每,rửa ráy rén hót nhơ khó nhọc đà cải mặt mũi
啂耒𢬣吏𢭂連,nhủ rồi tay lại trao liền
𠊛班寬媄仉盘󱋔𡥵,người băn khoăn mẹ kẻ bằn nằn con
廊制些沛別朱󰖆調,Làng chơi ta phải biết cho đủ điều
制春矯𣍊春𠫾丐𫅷崇畜奴辰蹺𡢐,chơi xuân kẻo hết xuân đi cái già sồng sộc nó thì theo sau
昌𦠆,xương sụn
是日早帝謁太廟行賜拜禮,thị nhật tảo đế yết thái miếu hành tứ bái lễ
弄弄𡗶私㤕󰠳,lộng lộng trời tư chút đâu
𬑉花𦖻󰠱󰅹群,mắt hoa tai nặng nào còn
𪮻昌劄胣掣之,chạm xương chép dạ xiết chi
撑箕𠽉瀋層𨕭為埃𨢟孕朱𢧚餒尼,xanh kia thăm thẳm tầng trên vì ai gây dựng cho nên nỗi này
征匕𣃣熾西𡗶,chênh chênh vừa xế tây trời
𠴕揚沛法弹󰜏,dịu dàng phải phép đàn bà
森等󰱇碑文,sâm đẳng tuyển bi văn
咯痰,khạc đờm
如鍾庒打牢呌,như chuông chẳng đánh sao kêu
默埃車馭默埃枵,mặc ai xe ngựa mặc ai hèo
於𢌌𠊛唭於狹𠊛吱,ở rộng người cười ở hẹp người chê
庶可以回天心弭灾變使國家永享無󰠃之福矣,Thứ khả dĩ hồi thiên tâm nhĩ tai biến sử quốc gia vĩnh hưởng vô cùng chi phúc hĩ
抪身󰡲貝朝庭,Bó thân về với triều đình
及事濟𩖀辝季犛乘間曰太尉能辝大位是大德也,Cập sự tế ngạc từ Quý Li thừa gian viết Thái uý năng từ đại vị thị đại đức dã
生浪扑畫買耒,sinh rằng phác hoạ mới rồi
𦔙𦓿促𰦫拯𢧚𦹵𫉱鮮碧𦲿軒惡鐄,cấy cày xóc lói chẳng nên cỏ lang tươi biếc lá hiên úa vàng
卷之七,quyển chi thất
𤋾𢚸隊段賒𧵆,ôm lòng đòi đoạn xa gần
造軍實,tạo quân thực
丁黎之世拔得賢良南地新強北方疲弱上下同欲民心不離築平虜城而破宋軍,Đinh Lê chi thế bạt đắc hiền lương Nam địa tân cường Bắc phương bì nhược thượng hạ đồng dục dân tâm bất li trúc Bình Lỗ thành nhi phá Tống quân
三哥楊后之兄一作弟前吳王家臣僣稱平王,tam kha dương hậu chi huynh nhất tác đệ tiền ngô vương gia thần tiếm xưng bình vương
哏𠽐𩈘玉喝嗃𢚸鐄,ngẩn ngơ mặt ngọc khát khao lòng vàng
﨤𠬠仙翁变相朱形容窒𫅠,gặp một tiên ông biến tướng cho hình dong rất đẹp
秋閏八月二十三日贈杜岳為少保尚書御史,thu nhuận bát nguyệt nhị thập tam nhật tặng đỗ nhạc vi thiếu bảo thượng thư ngự sử
吏部掌官爵封賜銓選考課黜陟之政填充補給之事,Lại bộ chưởng quan tước phong tứ thuyên tuyển khảo khoá truất trắc chi chính điền sung bổ cấp chi sự
𫥨𠓨添𢖵𨅸𫮋空𢣧,ra vào thêm nhớ đứng ngồi không khuây
小童𦣰𡨌棱荒,tiểu đồng nằm giữa rừng hoang
本路官獲之及其黨三十人㩜送京師皆斬之,bản lộ quan hoạch chi cập kì đảng tam thập nhân giam tống kinh sư giai trảm chi
𧵑㝵𡶀泊𡽫鐄,của người núi bạc non vàng
瀋朗𣦍𫅜𡗄固姿質邏,thẳm lặng ngay lành gồm có tư chất lạ
帝欲觀胡氏手詔及詩文阮廌采録得國語詩文數十篇上之,Đế dục quan Hồ thị thủ chiếu cập thi văn Nguyễn Trãi thái lục đắc Quốc ngữ thi văn sổ thập thiên thượng chi
𡥵𡞕眉箕掣呐能,con vợ mày kia xiết nói năng
𦹵𣘃共㦖餒情𩄲𩄎,cỏ cây cũng muốn nổi tình mây mưa
拯醝庄酖羅君子,chẳng say chăng đắm là quân tử
各官埃乃𧡊麻調傷,các quan ai nấy thấy mà đều thương
遣入内司㓂黎察司空黎仁澍入内司馬黎理入内少尉黎國𦥷賫金𠕋立梁郡公元龍爲皇太子,khiển nhập nội tư khấu lê sát tư không lê nhân chú nhập nội tư mã lê lí nhập nội thiếu uý lê quốc hưng tê kim sách lập lương quận công nguyên long vi hoàng thái tử
葦𦰤察察唏埋,Vi lau sát sát hơi may
󰊄𦝄沫󰘚㙁𦯬斎𢚸,Gió trăng mát mặt muối dưa chay lòng
𡀫𠰘,bặm miệng
且如元豊丁巳胡虜入冦王侯亦率家僮及鄕兵土豪為勤王之師,Thả như Nguyên Phong Đinh Tị hồ lỗ nhập khấu vương hầu diệc suất gia đồng cập hương binh thổ hào vi cần vương chi sư
竹破灰飛庭犁穴掃,trúc phá hôi phi đình lê huyệt tảo
航海,hàng hải
恄饒槹豆𣹓𬂻𫽄𫼳,ghét nhau cau đậu đầy cơi chẳng màng
𠼦𠊛税󰖛逴娘,Mượn người thuê kiệu rước nàng
乘机𨇍𨀈𦋦𠫾,Thừa cơ LÉN KHẼ ra đi
㤇饒槽梄朱𡄾,yêu nhau rào giậu cho kín
邉方有事則總兵承宣並得商議,Biên phương hữu sự tắc Tổng binh thừa tuyên tịnh đắc thương nghị
春正月築大勝資天寳塔高數,xuân chính nguyệt trúc đại thắng tư thiên bảo tháp cao sổ
𠬠𡑝淋葛㐌苔,Một sân lầm cát đã đầy
以太傅仁國公武公紀爲右相榮郡公黄廷爱潮郡公武師鑠陽郡公阮有僚等俱爲太傅,dĩ thái phó nhân quốc công vũ công kỷ vi hữu tướng vinh quận công hoàng đình ái triều quận công vũ sư thước dương quận công nguyễn hữu liêu đẳng câu vi thái phó
重興二年秋元人復入冦帝又命筮之得觀之渙占曰渙者散也離散之兆,Trùng hưng nhị niên thu Nguyên nhân phục nhập khấu Đế hựu mệnh thệ chi đắc Quan chi hoán chiêm viết hoán giả tán dã li tán chi triệu
朱㝵𠽄板半船別𢬣,cho người thăm ván bán thuyền biết tay
襖,áo
時舊號也來降耳仍以身當之守度怒甚投劎于江曰我是走狗耳安知爾兄弟之順逆乎帝和解之諭守度罷兵以安阜安養安生安興安󰘊之地為柳湯沐邑因封其地號安生王大江亂兵伏誅潘孚先曰三綱五常人之大倫太宗開基之主固當立法以垂後世乃聽守度之邪謀奪兄妻以為后旡乃斁彛倫以啓淫乱之端乎柳自是生嫌隙敢於作乱太宗養成其惡也或謂太宗不殺兄仁矣愚謂奪兄妻其惡,thời cựu hiệu dã lai hàng nhĩ Những dĩ thân đương chi Thủ Độ nộ thậm đầu kiếm vu giang viết Ngã thị tẩu cẩu nhĩ an tri nhĩ huynh đệ chi thuận nghịch hồ Đế hoà giải chi dụ Thủ Độ bãi binh Dĩ Yên Phụ Yên Dưỡng Yên Sinh Yên Hưng Yên Bang chi địa vi Liễu thang mộc ấp nhân phong kì địa hiệu Yên Sinh vương Đại giang loạn binh phục tru Phan Phu Tiên viết Tam cương ngũ thường nhân chi đại luân Thái Tông khai cơ chi chủ cố đương lập pháp dĩ thuỳ hậu thế nãi thính Thủ Độ chi tà mưu đoạt huynh thê dĩ vi hậu vô nãi dịch di luân dĩ khải dâm loạn chi đoan hồ Liễu tự thị sinh hiềm khích cảm ư tác loạn Thái Tông dưỡng thành kì ác dã Hoặc vị Thái Tông bất sát huynh nhân hĩ Ngu vị đoạt huynh thê kì ác
䏾桑㐌熾昂頭,bóng tang đã xế ngang đầu
改元天成元年,cải nguyên thiên thành nguyên niên
役尼󰑼重渚倍爫之,việc này là trọng chớ vội làm chi
尼𨑮排買買𦋦勾神吏摱筆花𦘧撝,này mười bài mới mới ra câu thần lại mượn bút hoa vẽ vời
李通𫥨迍石生爫𫥨部仔細,lý thông ra đón thạch sanh làm ra bộ tử tế
𣎃󱥡蹎𨀈𠫾𦓿,tháng giêng chân bước đi cày
茶𤇨渃𤄲瓢印月枚弄花磋俸隔窓,trà pha nước cặn bầu in nguyệt mai lóng hoa xây bóng cách song
媒群𬂙󰘚娘它過𢬣,Mụ còn trông mặt nàng đà quá tay
兵騎當時貴重震服百蠻尉佗不能逾也,binh kị đương thời quý trọng chấn phục bách Man Uý Đà bất năng du dã
仍𢬗𠬠𬌔弄崙,những giồi một tấm lòng son
竹棍𦋦飭扱𠓨,Trúc côn ra sức đập vào
今至尊賜臣微物而二郎欲奪之乎上皇大笑曰汝視帝位,Kim chí tôn tứ thần vi vật nhi nhị lang dục đoạt chi hồ Thượng hoàng đại tiếu viết Nhữ thị Đế vị
入太原,nhập thái nguyên
埃庄別名,ai chẳng biết danh
𠳒𡥵𠸕吏󰜋𠄩,Lời con dặn lại một hai
田園早辨歸來,điền viên tảo biện quy lai
𬮌蔑󰟯掑𪩤杄,cửa một dường cài sít then
如花󰜋笘如𥮊󰜋󰺥,như hoa một chùm như đũa một mâm
王克正皇綱光復舊物惜其動干戈於󰘊域之内反為所斃也,Vương khắc chính hoàng cương quang phục cựu vật tích kì động can qua ư bang vực chi nội phản vi sở tệ dã
吏如仍𫗁𠊛些,Lại như những thói người ta
蝗,Hoàng
再有暫留宿直功與宿直同有官陛一級無官者除正九品,Tái hữu tạm lưu túc trực công dữ túc trực đồng hữu quan bệ nhất cấp vô quan giả trừ chánh cửu phẩm
茶麟之竹破灰非,Trà Lân chi trúc phá hôi phi
𨭗墻核㭲木苔,Cuối tường gai góc mọc đầy
謝辞脱㐌移雖𡎝外,Tạ từ thoắt đã dời tuy cõi ngoài
二十六日開廣獄房漆補守獄應差,Nhị thập lục nhật khai quảng ngục phòng tất bổ thủ ngục ứng sai
今聖上濟英雄之志百戦百勝以有天下,Kim thánh thượng tế anh hùng chi chí bách chiến bách thắng dĩ hữu thiên hạ
夢󰬾亇𠫾咹誓夢𦊚亇𧗱亇𢵼禹門,mồng ba cá đi ăn thề mồng bốn cá về cá vượt vũ môn
通政使司以宣上德達下情,thông chính sứ ti dĩ tuyên thượng đức đạt hạ tình
品類,phẩm loại
五月帝迎風翫月飲酒大醉親浴于江因此致疾,ngũ nguyệt đế nghênh phong ngoạn nguyệt ẩm tửu đại tuý thân dục vu giang nhân thử trí tật
傍乃洒字鄭文洒也師回作此詩未及流傳而姦情敗露,Bàng nãi sái tự Trịnh Văn Sái sái Sư Hồi tác thử thi vị cập lưu truyền nhi gian tình bại lộ
𠇍𧵑腰當它占特吏蒙占哿歇和春,mấy của yêu đương đà chiếm được lại mong chiếm cả hết hoà xuân
彬執其老母家属兄弟三帶州同知州文斐鎮蠻府同知州潘傑僚之從兄也聞僚遁挈家随之未出境與妻俱縊死,bân chấp kì lão mẫu gia thuộc huynh đệm tam đái châu đồng tri châu văn phỉm trấn man phủ đồng tri châu phan kiệt liêu chi tòng huynh dã văn liêu độn khiết gia tuỳ chi vị xuất cảnh dữ thê cụ ải tử
阮隗刖,nguyễn ngỗi nguyệt
淚淶渗𥒥絲𢺺癒蚕,lệ rơi thấm đá tơ chia rũ tằm
冬觥刎坦渃茹,chung quanh vẫn đất nước nhà
合营,hợp doanh
桃𠲖邑󰖽樁喂我朝,đào e ấp vẻ thông oi ả chiều
燕童吀聘貝鴻侍娘,yến đồng xin sánh với hồng thị nương
牢典扒獴熊打昆兎侵蒸職山虞丕喂,sao đến bắt muông hùng đánh con thỏ xâm chưng chức sơn ngu vậy ôi
体󱉎主支秋共蔑團仍聖男朝直預於边右,thấy đức chúa chi thu cùng một đoàn những thánh nam chầu chực dự ở bên hữu
九月初四日置諒山承宣炎山嶧山峯山弄山巡檢使,Cửu nguyệt sơ tứ nhật trí Lạng Sơn Thừa tuyên Viêm Sơn Dịch Sơn Phong Sơn Lộng Sơn Tuần kiểm sứ
况東䦕乎討未為甚失矣,huống đông quan hồ thảo vị vi thậm thất hĩ
𢘝𢚸固𨤰擒𢚸朱當,Nể lòng có lẽ cầm lòng cho đang
仍几殷勤欺富貴,những kẻ ân cần khi phú quý
春正月安忠侯鈌名献白麞,Xuân chính nguyệt An trung hầu Khuyết danh hiến bạch chương
共來󱜐弄恨陣,cũng lại ra lòng hận giận
共㝵君子哏調偕老,cùng người quân tử hẹn đều giai lão
以范謙柄賛理軍務,Dĩ Phạm Khiêm Bính tán lí quân vụ
克正留守州為曲徃将愛州人楊廷藝所逐,Khắc Chính lưu thủ châu vi Khúc Hạo tướng Ái Châu nhân Dương Đình Nghệ sở trục
𦹵𦰤箕𦾢𬲢丕,cỏ lau kia rậm nhiều vậy
󰘇𠊛苔墮𠳨身,Cửa người đày đoạ hỏi thân
八月十四日戊午太傅廣郡公范篤卒年四十六,Bát nguyệt thập tứ nhật Mậu Ngọ Thái phó Quảng quận công Phạm Đốc tốt niên tứ thập lục
一云暠自知國人服乃隂𭁈文銳等潜駕海船迯至古弄隘帝令追殺之投屍入叢棘中,nhất vân cảo tự tri quốc nhân phục nãi âm dữ văn nhuệ đẳng tiềm giá hải thuyền đào chí cổ lộng ải đế lệnh truy sát chi đầu thi nhập tùng cức trung
束翁催拱擛𠳒風波,Thúc ông thôi cũng dẹp lời phong ba
係埃𠳨𦤾沉香𧵑󰜏,hễ ai hỏi đến trầm hương của bà
燒,Thiêụ
二十日工部尚書陳保奏再議革軍所吏作弊事,nhị thập nhật công bộ thượng thư trần bảo tấu tái nghị cách quân sở lại tác tệ sự
󰜋𠳒𡢐𠓀拱󰑼,Một lời sau trước cũng là
即順宗也,tức Thuận Tông dã
𩛜𩛂𠬠𡞕𠬠𫯳𠬠墝粓𥹀油𢚸咹𨔈,đói no một vợ một chồng một niêu cơm tấm dầu lòng ăn chơi
式綠󰑼繞花撑靣靣,thức lục là nhiễu hoa xanh rờn rờn
别包綠女誓倍,biết bao duyên nợ thề bồi
免之死也其妻阮氏仰天嘆曰吾夫事主一生受禄今而死節是得所也,miễn chi tử dã kì thê nguyễn thị ngưỡng thiên thán viết ngô phu sự chủ nhất sinh thụ lộc kim nhi tử tiết thị đắc sở dã
事先帝知臣每為優容今臣筋力頗倦願放㱕田里以終残年,sự tiên đế tri thần mỗi vi ưu dung kim thần cân lực pha quyện nguyện phóng quy điền lí dĩ chung tàn niên
拱為𠬠𬌔𢚸貪蝼民󱭊渃調爫不忠,cũng vì một tấm lòng tham sâu dân mọt nước đều làm bất trung
下令曰敢有虜掠小,hạ lệnh viết cảm hữu lỗ lược tiểu
秋八月初三日定除擇推官令,Thu bát nguyệt sơ tam nhật định trừ trạch thôi quan lệnh
芻丸毬扲木杓伴禅和斫木誇光,xô hòn cầu cầm mộc duộc bạn thiền hoà chóc móc khoe khoang
待姑三𬙞𠄩𨑮󰜋𫷜𫢩,đợi cô ba bảy hai mươi mốt năm nay
生皮𢭸案燒燒,Sinh vừa tựa án thiu thiu
及昔光守交趾任延守九真建立學號道以禮義,Cập Tích Quang thú Giao Chỉ Nhâm Diên thú Cửu Chân kiến lập học hiệu đạo dĩ lễ nghĩa
搊珠梳吏如印,so châu sơ lại như in
梁世榮都督鄭文洒󰁮户科給事中鄧淑教尚書陳封舉尚寶寺卿楊宗海各󰁮所知,Lương Thế Vinh Đô đốc Trịnh Văn Sái cử hộ khoa cấp sự trung Đặng Thục Giáo Thượng thư Trần Phong cử Thượng bảo tự khanh Dương Tông Hải các cử sở tri
喑喑殺氣𩁶𡗶埃當,ầm ầm sát khí ngất trời ai đang
𤤰傷汝吏嵬嵬,vua thương nhớ lại ngùi ngùi
二月占城遣牧婆摩來乞復化州邊界,Nhị nguyệt Chiêm Thành khiến Mục Bà Ma lai khất phục Hoá Châu biên giới
癸丑晋義熙九年,Quý Sửu Tấn Nghĩa Hi cửu niên
祝朱柴𠬠谷𨢇𫮦,chuốc cho thầy một cốc rượu be
漢明蹺哙事情𠬠欺,hớn minh theo hỏi sự tình một khi
是月癸丑日李公藴自立爲帝,Thị nguyệt Quý Sửu nhật Lí Công Uẩn tự lập vi đế
裙胡襖竟爫之,quần hồ áo cánh làm chi
閉𥹰惨質愁磋𢧚墙,bấy lâu thảm chất sầu xây nên tường
𢃄鐄𠄩𠖰頂珠𠀧座,dải vàng hai dãy đỉnh châu ba toà
有常脩政之方貴乎革弊,hữu thường tu chính chi phương quý hồ cách tệ
披配󱥾𭪌𫇳𦰤几蹎𪤄楚𠊛頭孱𡽫,pha phôi khóm lác chòm lau kẻ chân bãi sở người đầu sườn non
六月順廣太尉端國公阮黄卒,Lục nguyệt Thuận Quảng thái uý Đoan quốc công Nguyễn Hoàng tốt
僃将省减姓名具題送吏部兵部調除及差擬教習别衛所,bị tương tỉnh giảm tính danh cụ đề tống lại bộ binh bộ điều trừ cập sai nghĩ giáo tập biệt vệ sở
聖宗於大興門外增築二連,Thánh Tông ư Đại Hưng môn ngoại tăng trúc nhị liên
料功秩󰜋𣇜跪𦓡催,liều công mất một buổi quỳ mà thôi
𡧲塘酉体不平麻他,Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha
󰝡𠇮𠹚切󰋇吝𨑮分麻拯󰜋分𫉩𠲖,đem mình van thiết mấy lần mười phần mà chẳng một phần ỏ ê
宁牌露布㝵共别咍,chữ bài lộ bố người cùng biết hay
矯公䀡𧡊𢚸強生𪟽,kiều công xem thấy lòng càng sinh nghi
二資以不能教死故也,nhị tư dĩ bất năng giáo tử cố dã
日申時幸慈廉縣天姥重光寺,Nhật Thân thì hạnh Từ Liêm huyện Thiên Mỗ Trùng Quang tự
賢能為社稷之棟梁空掃地,Hiền năng vi xã tắc chi đống lương không tảo địa
彗星見西南,tuệ tinh hiện tây nam
上諭天下官員百姓等甲冐之属所以壮軍容如水,thượng dụ thiên hạ quan viên bách tính đẳng giáp mạo chi thuộc sở dĩ tráng quân dung như thuỷ
式𡽫引引香初淡,thức non dỡn dỡn hương sơ đượm
𦖑𦋦𬮙怨𠦳愁𡗋台,nghe ra muôn oán nghìn sầu lắm thay
養女玉琬封僊郡上主,dưỡng nữ ngọc uyển phong tiên quận thượng chủ
八月天雨久不止,bát nguyệt thiên vũ cửu bất chỉ
暎𬮌𦝄梅塔塔掑窓𫗃竹南南,ánh cửa trăng mai tháp tháp kề song gió trúc nồm nồm
𦍛意隘外兵𫽄敢呼,dường ấy ải ngoài binh chẳng dám ho
𠖈𡗶埃敢改𡗶,xuống trời ai dám cãi trời
強嘆強泣㵣潭,càng than càng khóc ướt đầm
㐱戾𢚸花惇動󱖮柳𣂷𩵜,chỉn lệ lòng hoa run động bông liễu ngẩn ngơ
紇㐱披諸立底瓶,hạt chín phơi chưa rắp để bình
前休驗於兹敷賁新號加宜侈尊優,Tiền hưu nghiệm ư tư phu bí tân hiệu gia nghi xỉ tôn ưu
鬚𪵟忍隊襖裙丙包,RÂU MÀY nhẵn nhụi áo quần bảnh bao
秋八月北江路人阮補稱為唐郎紫衣以法術僣號稱王作亂,thu bát nguyệt bắc giang lộ nhân nguyễn bồ xưng vi đường lang tử y dĩ pháp thuật tiếm hiệu xưng vương tác loạn
隘西𨍦固乱兵,ải tây sau có loạn binh
役兵粮󰠃役村社,việc binh lương cùng việc thôn xã
怲粧點𢚸𠊛煩脑,biếng trang điểm lòng người phiền não
斫陳守度㐌𢧚頑危,chước trần thủ độ đã nên ngoan ngùy
生浪寔固如𠳒,Sinh rằng Thật có như lời
定内外任官禄,định nội ngoại nhiệm quan lộc
冬十一月阮廌奉勑撰碑文翰林院待制武文裴奉書,Đông thập nhất nguyệt Nguyễn Trãi phụng sắc soạn bi văn Hàn lâm viện đãi chế Vũ Văn Phỉ phụng thư
湥𧏵更㐌點󰬾小姐𥆾𩈘󰟯它甘心,giọt rồng canh đã điểm ba tiểu thư nhìn mặt dường đà cam tâm
冬十二月󰀋夫人爲皇后拜嗣慶爲太尉輔政授嗣慶兄承陳上皇爲内侍判首,Đông thập nhị nguyệt sách phu nhân vi hoàng hậu bái Tự Khánh vi Thái uý phụ chính thụ Tự Khánh huynh Thừa Trần thượng hoàng vi Nội thị phán thủ
󰇏𦖻耒買𨀈蓮𨕭楼,Chán tai rồi mới bước lên trên lầu
生昆鬼恠篭牢制排,sinh con quỷ quái lung lao chơi bời
㐌願堆𡦂同心,đã nguyền đôi chữ đồng tâm
𦓡封爵當朝一品,mà phong tước đương triều nhất phẩm
別󰠲𢚸赭補撑麻量,biết đâu lòng đỏ vỏ xanh mà lường
堆些拙義䕯蓬,Đôi ta chút nghĩa đèo bòng
傷𡥵㤕𡢼辛酸𫽄奈,thương con xót vợ tân toan chẳng nài
󰜏骨打󱁕竜踪,bà cốt đánh trống long tong
𥊛車娘㐌𤏣澄裊車,Trông xa nàng đã tỏ chừng nẻo xa
𢯚𦹵𤲌,nhổ cỏ ruộng
圖𨔈,đồ chơi
命都督保禄伯黎子雲武耿等徃經理廣南地方,Mệnh Đô đốc Bảo Lộc bá Lê Tử Vân Vũ Cảnh đẳng vãng kinh lí Quảng Nam địa phương
謀相官貨㱕于陳暠至光紹六年仲逵等周誅之,mưu tương quan hoá quy vu Trần Cảo chí Quang Thiệu lục niên Trọng Quỳ đẳng châu tru chi
儒道釋並献賀詩,Nho Đạo Thích tịnh hiến hạ thi
𠱆唯边𦖻㗂管弦,dắng dõi bên tai tiếng quản huyền
論課冬恒如𤇮律務夏矯答𧜖,trọn thuở đông hằng nhờ bếp suốt mùa hạ kẻo đắp chăn
鄭念𠯆景江湖,chạnh niềm nhớ cảnh giang hồ
𦊚蹎𨄮𨄮欺𠫾急𠄩𬑉懲懲課𨅸󰏤,bốn chân thoắt thoắt khi đi gấp hai mắt trừng trừng thuở đứng coi
法咍念咒𠬠句,pháp hay niệm chú một câu
󰑼𫃚素凈䏧𡗶撑音,là vóc tố tĩnh da trời xanh om
滝溇󰠩𣷮請台,sông sâu cá lội thảnh thơi
夏四月加少傅護郡公武公添掌司禮監總太監兼各監司事,Hạ tứ nguyệt gia Thiếu phó Hộ quận công Vũ Công Thiêm chưởng ti lễ giám tổng thái giám kiêm các giám ti sự
乃命興道王總督諸王侯宗室調兵造噐械及舟船,nãi mệnh hưng đạo vương tổng đốc chư vương hầu tông thất điều binh tạo khí giới cập chu thuyền
癸酉寶符元年宋咸淳九年元至元十年春正月朔改元,Quý Dậu Bảo Phù nguyên niên Tống Hàm Thuần cửu niên Nguyên Chí Nguyên thập niên xuân chính nguyệt sóc cải nguyên
𠰺浪據法加刑𠀧核秩吏󰜋梗牡丹,dạy rằng cứ phép gia hình ba cây chập lại một cành mẫu đơn
十二月初三日太付壽郡公鄭侑等奉勑旨順天年間公神有羙文勑命并皇宗緦麻前已承,Thập nhị nguyệt sơ tam nhật Thái phó Thọ quận công Trịnh Hựu đẳng phụng sắc chỉ Thuận Thiên niên gian công thần hữu mĩ văn sắc mệnh tịnh hoàng tông ti ma tiền dĩ thừa
𠸗,xưa
𪰰料所𠇮拯女𠺥所辱𪰰歇所節拯女濫所𤯩,thà liều thửa mình chẳng nỡ chịu thửa nhục thà hết thửa tiết chẳng nỡ trộm thửa sống
卞茹𦱊𬏓間,bèn nhà tranh vài gian
秋七月詔凣獄監勾誦許取脚力錢依日程遠近,Thu thất nguyệt chiếu phàm ngục giám cấu tụng hứa thủ cước lực tiền y nhật trình viễn cận
埃𡃆𬈋𬏑空𬌥咹𩚵空𥮊咹󱟕空榚,ai từng làm ruộng không trâu ăn cơm không đũa ăn trầu không cau
娓𫅷冬迻,vãi già đong đưa
共饒交𥛉󰜋茹,Cùng nhau giao bái một nhà
𤯩牢托丕𠬠𫯳麻傕,Sống sao thác vậy một chồng mà thôi
呐𫥨庄便𬂙𠓨庄󰡵,Nói ra chẳng tiện trông vào chẳng XOANG
𠮾󱦉朱𣦆味𠁀󰜋𠁀拱𫽄󰜋𠊚爫𢧚,ngọt chua cho trải mùi đời một đời cũng chẳng một người làm nên
駭吀𢴩恨爫𫅜,hãy xin vuốt giận làm lành
帝止誅截鼎餘皆赦之,Đế chỉ tru Tiệt Đỉnh dư giai xá chi
擒𦀊𫽄擬纀𠓨自然,Cầm dây chẳng nghĩ buộc vào tự nhiên
軍迻払󰖁𨖲塘,quân đưa chàng ruổi lên đường
㐌空几兑㝵𢙇,Đã không kẻ đoái người hoài
𢝙群𩲉󰧵特𧵆,vui còn hồn mộng được gần
可其奏,Khả kì tấu
𠖿淶𨎠𩄴畑,rụng rời trước bóng đèn
名𪬫謳𢧚捽價髙𪬫欣物類別潙󰅹,danh ấy âu nên tót giá cao ấy hơn vật loại biết vời nào
檜頭工利洳,cúi đầu trong ráy nhơ
撑撑如拉十殊花,xanh xanh như sắp thập thò hoa
摽扔,xeo nạy
月恆刀𨆷春恆唯霜拯抛嵩雪拯移,nguyệt hằng đeo đuổi xuân hằng dõi sương chẳng phao tuông tuyết chẳng dời
易󰟯吏吸杆湄最𡗶,dẽ dàng lại gặp cơn mưa tối trời
傷僥生死㐌𡗉,thương nhau sinh tử đã liều
石𫢋孛𥒥種柴陀󰑼,thạch phật bụt đá giống thầy đà la
莫茂洽親自督戦,mạc mậu hợp thân tự đốc chiến
帝以天覷經畧乂安臨平徃救,Đế dĩ Thiên thứ kinh lược Nghệ An Lâm Bình vãng cứu
𨁼𨁩𢯰𧼌,bươn bả rút chạy
𫅷辰每歳每𪬡,già thì mỗi tuổi mỗi hèn
至是上皇念其功故授是職,Chí thị Thượng hoàng niệm kì công cố thụ thị chức
造戰噐船隻,Tạo chiến khí thuyền chích
扲如󰝸杜仍𣈜群撑,Cầm như chẳng đỗ những ngày còn xanh
丙寅四年明正統十一年,Bính Dần tứ niên Minh Chính Thống thập nhất niên
種󰅹号意实先庄啉,giống nào hiệu ấy thực tên chẳng lầm
十二月遣師如明黎公路,Thập nhị nguyệt khiển sư như Minh Lê Công Lộ
秋八月帝自清華進至京師登御正殿,thu bát nguyệt đế tự thanh hoa tiến chí kinh sư đăng ngự chính điện
取合格陳有禮等七名,thủ hợp cách trần hữu lễ đẳng thất danh
𤗖𦎛群妬泛弹群低,mảnh gương còn đó phím đàn còn đây
時󰝂鐄𥒥𦓡料貝身,Thì đem vàng đá mà liều với thân
見之矣,kiến chi hĩ
梂𤽸抛抛𠄩板接,cầu trắng phau phau hai ván ghép
曩者吏󰱇不公吏途太冗,nẵng giả lại tuyển bất công lại đồ thái nhũng
伏望聖慈召臣等於政事堂問臣等以軍國事何事宜行宜革務要責實無事虚文,phục vọng thánh từ triệu thần đẳng ư chính sự đường vấn thần đẳng dĩ quân quốc sự hà sự nghi hành nghi cách vụ yếu trách thực vô sự hư văn
吟𢢯道伵󰒂柴渚𫺴,ngậm ngùi đạo tớ nghĩa thầy chớ quên
乂安州遞奏真臘國書一封請差人徃使其國不報,Nghệ An châu đệ tấu Chân Lạp quốc thư nhất phong thỉnh sai nhân vãng sử kì quốc bất báo
謀泄致敗,Mưu tiết trí bại
蔑𣈜合賓客爫蒸盎制打泊𬐸,một ngày họp tân khách làm chưng áng chơi đánh bạc lừa
是江左自椰州蚕州江右自雷陽農貢原頭俱爲戰塲幾𨺻于賊,thị giang tả tự da châu tàm châu giang hữu tự lôi dương nông cống nguyên đầu cụ vi chiến trường cơ hãm vu tặc
封文璧駙驥郎,Phong Văn Bích Phò Ký Lang
抵隊欺我失欺腰,để đòi khi ngã thắt khi eo
𣦍𥐉,ngay ngắn
汝諧曰此間戲笑臣已出去,Nhữ Hài viết Thử gian hí tiếu thần dĩ xuất khứ
府堂𢶿擛𫫤㖫焒𤉜結彩張燈𥪝外,phủ đường dọn dẹp khảy lừng rỡ ràng kết thái giăng đăng trong ngoài
舍須𠃩畨篤,xá tua chín phen đúc
泖各聖合吏,máu các thánh hợp lại
史臣吳士連曰太子之職問安侍膳之外居府曰監國行軍曰撫軍如斯而已未聞使之聽訟也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thái tử chi chức vấn an thị thiện chi ngoại cư phủ viết Giám quốc hành quân viết Phủ quân như tư nhi dĩ vị văn sử chi thính tụng dã
咨爾伯玉實丈人噐飭爾戈矛預僃不󰔄每替厥命朕之瞑日無遺恨矣,Tư nhĩ Bá Ngọc thực trượng nhân khí sức nhĩ qua mâu dự bị bất ngu mỗi thế quyết mệnh trẫm chi minh nhật vô di hận hĩ
再能捕得盗劫者倣如衙門都吏捕得盗劫者少賞資不得陞充,Tái năng bổ đắc đạo kiếp giả phỏng như nha môn đô lại bổ đắc đạo kiếp giả thiếu thưởng tư bất đắc thăng sung
𥘪𬨠𨕭曲滝𨒺𧡊边堛瀋固萌孤蓬,ngó lên trên khúc sông quanh thấy bên vực thẳm có manh cô bồng
其土地之廣人民之眾親於昔時大有逕庭矣,Kì thổ địa chi quảng nhân dân chi chúng thân ư tích thời đại hữu kính đình hĩ
二月朔廢景太帝仍為郕王歸西宮,Nhị nguyệt sóc phế CẢnh Thái đế nhưng vị Thành Vương quy Tây cung
各社並置廵店日夜廵警,các xã tịnh trí tuần điếm nhật dạ tuần cảnh
朱英扑丐固𤴬英𡊰,cho anh bóp cái có đau anh đền
明捕參議解縉囚殺之,Minh bổ Tham nghị Giải Tấn tù sát chi
隊課庫巾庄綴隘,đòi thuở khó khăn chăng xuyết ải
畬酶咹𣦍,dưa muối ăn ngay
因欺𥪝盎戦塲玉琨𥒥碔埃詳別朱,nhân khi trong áng chiến trường ngọc côn đá vỡ ai tường biết cho
其後聖宗自號為萬乘髙宗使人呼為佛皆無所法而好為誇大,kì hậu Thánh Tông tự hiệu vi Vạn thặng Cao Tông sử nhân hô vi Phật giai vô sở pháp nhi hảo vi khoa đại
暈𦝄泊𦰟畑撑,vầng trăng bạc ngọn đèn xanh
𬇚𣴓越䕯𦔙夢,ao cạn vớt bèo cấy muống
情書蔑幅封群謹,tình thư một bức phong còn kín
節制鄭松令推出俱斬之于草津使人傳莫敬止首詣清華萬頼行在獻于闕下,Tiết chế Trịnh Tùng lệnh thôi xuất câu trảm chi vu Thảo Tân sử nhân truyền Mạc Kính Chỉ thủ nghệ Thanh Hoa Vạn Lại hành tại hiến vu khuyết hạ
部領怒曰大丈夫以功名自許𡸈效兒女之愛子耶󰱩令士餘弩注璉俱𤼵,bộ lĩnh nộ viết đại trượng phu dĩ công danh tự hứa há hiệu nhi nữ chi ái tử da cự lệnh sĩ dư nỗ chú liễn cụ phát
又按前此都護府城今在東關外城之羅城後髙駢築今城外亦謂之羅城,hựu án tiền thử đô hộ phủ thành kim tại đông quan ngoại thành chi la thành hậu cao biền trúc kim thành ngoại diệc vị chi la thành
丕麻爵𡾵強高遜齊𦷾強窒,vậy mà tước ngôi càng cao tốn tè đấy càng rất
會刺史朱符多以鄕人󰔄褒劉彦之徒分作長吏侵漁百姓黄魚一尾牧稻一斛,hội thứ sử chu phù đa dĩ hương nhân ngu bao lưu ngạn chi đồ phân tác trưởng lại xâm ngư bách tính hoàng ngư nhất vĩ mục đạo nhất hộc
遇欺𩙌匝湄沙曠𨕭停筆討𢽼𦊚勾,ngộ khi gió táp mưa sa khoảng trên dừng bút thảo và bốn câu
應代陳󰘉科詩聀髙御史預掑庙廊,ứng đời trần mở khoa thi chức cao ngự sử dựa kề miếu lang
待准關河揲安,đợi chốn quan hà dẹp yên
𠃩重占占𡾵皇極,chín trùng chăm chắm ngôi hoàng cực
十八日時憲仕澈等破賊于安恬地方社名属天禄縣,Thập bát nhật Thì Hiến Sĩ Triệt đẳng phá tặc vu An Điềm địa phương Xã danh thuộc Thiên Lộc huyện
欺醒𨢇𣅶殘更,Khi tỉnh rượu lúc tàn canh
改府縣州,cải phủ huyện châu
官設與前頗增禄費與前将准,Quan thiết dữ tiền pha tăng lộc phí dữ tiền tương chuẩn
丸𥒥固欺覩蒲灰,hòn đá có khi đổ mồ hôi
𠴗𤤰太祖太宗湄𩆍,giỗ vua thái tổ thái tông mưa rào
如故,như cố
丘眞,kheo chân
𩛜辰咹豆咹芌,đói thì ăn đậu ăn khoai
仍勢焒羣盛燻燶可𤲼,nhưng thế lửa còn thịnh hun nóng khả dái
率体𬈗焒󱙼𥪞茹,thoắt thấy nổi lửa sáng trong nhà
犬鷹吏𪮙𠬠𠄽棍光,khuyển ưng lại chọn một vài côn quang
尋旦漸󱙭謨𬟥差彦戈,tìm đến tiệm dư mua thuốc xái ngậm qua
𬖆𢚸衝操鋪芸朋寠,rông lòng xông xáo phô nghề bằng cũ
𪮙𠊛知己󰜋𣈜特庄,Chọn người tri kỷ một ngày được chăng
潤澮㖫㖫泣𦊚方,nhuần gội lâng lâng khắp bốn phương
時太子生甫三歲受禪不能拜,thời thái tử sinh phủ tam tuế thụ thiền bất năng bái
不遇,Bất Ngộ
占城自黎李以來兵眾脆怯我師至則挈家奔遁或聚哭㱕降,chiêm thành tự lê lí dĩ lai binh chúng thuý khiếp ngã sư chí tắc khiết gia bôn độn hoặc tụ khốc quy hàng
麻𦎛萡𠇮悲除󰑼低,Mà gương bạc mệnh bây giờ là đây
𠄩𢚸拱於,hai lòng cùng ưa
貪婪拯計固埃𫀅𠊛平𦹵𫀅𡗶凭𡍙,tham lam chẳng kể có ai xem người bằng cỏ xem trời bằng vung
𥙩𫯳爫𡤠塊󱳮粓𣳢𠫅󰼊𩵜𪹜𠫅㘨,lấy chồng làm lẽ khỏi lo cơm nguội đầy rá cá kho đầy nồi
十二月節制鄭松又議出兵,Thập nhị nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng hựu nghị xuất binh
㨿遶冲禮文公麻爫,cứ theo trong lễ văn công mà làm
冲空㹯社外空𤞺城,trong không hươu xã ngoài không cáo thành
料戈螺朱衝傳辰催,liệu qua loa cho xong chuyện thì thôi
𩃳𦎛𤇥𤍊󰮂萌𦹵𣘃共㦖餒情𩄲𩄎,bóng gương lấp ló trong mành cỏ cây cũng muốn nổi tình mây mưa
𠫾𠓨,đi vào
親衛將軍陳閨擎將兵鎮守北邉攻畧憑祥路地方,thân vệ tướng quân trần khuê kình tương binh trấn thủ bắc biên công lược bằng tường lộ địa phương
勿以朕言為虚文,Vật dĩ trẫm ngôn vi hư văn
五日丁未命少保黎國興釋奠于先師孔子後以為常,Ngũ nhật Đinh Mùi mệnh thiếu bảo Lê Quốc Hưng thích điện vu tiên sư Khổng tử hậu dĩ vi thường
𦰟畑残湿胱䏾𦝄埃󰝂𠊛玉蹖升准尼,ngọn đèn tàn thấp thoáng bóng trăng ai đem người ngọc thung thăng chốn này
六月順天皇后崩追尊顯慈順天皇太后,Lục nguyệt Thuận Thiên hoàng hậu băng truy tôn Hiển Từ Thuận Thiên Hoàng Thái hậu
壬寅三年宋宣和四年,Nhâm Dần tam niên Tống Tuyên Hoà tứ niên
是日初更天降細武五更大雨滂沱,thị nhật sơ canh thiên giáng tế vũ ngũ canh đại vũ bàng đà
何誅,hà tru
造御天行宫瑞光殿暎雲閣清和門儀鳯階,tạo ngự thiên hành cung thuỵ quang điện ánh vân các thanh hoà môn nghi phượng giai
仍啉𦋦𠁀麻立功名,những lăm ra đời mà lập công danh
買𨑮𦊚歳𦟐紅当𣛟,mới mười bốn tuổi má hồng đương xanh
南道将義國公屯兵天派江㨿守端偉渡令催大安懿安兵民築土壘江邉拒之放竹尖河岸两邉以防官兵渡江,Nam đạo tướng Nghĩa quốc công đồn binh Thiên Phái giang cứ thủ Đoan Vĩ độ lệnh thôi Đại Yên Ý Yên binh dân trúc thổ luỹ giang biên cự chi phóng trúc tiêm hà ngạn lưỡng biên dĩ phòng quan binh độ giang
𠀧回招墓鍾㖗㳥,ba hồi chiêu mộ chuông gầm sóng
桄𦪵,khoang ghe
電子,điện tử
羅順州献白象,La Thuận châu hiến bạch tượng
監,Giám
癸酉四年宋開寳六年,quý dậu tứ niên tống khai bảo lục niên
若岱不復南新刺史宜擇精密方畧智計之人以撫按之庶可補緼,nhược đại bất phục nam tân thứ sử nghi trạch tinh mật phương lược trí kế chi nhân dĩ phủ án chi thứ khả bổ uẩn
咳寬文筆此制武權,hãy khoan văn bút thử chơi võ quyền
𤹓𤴬󱙃曲如𢭻如𢴍,quặn đau chín khúc như xoi như dần
諸󰀋父老轉相吿曰此兒噐量若是必能濟事我背荀不來附異日悔之晚矣,Chư sách phụ lão chuyển tương cáo viết Thử nhi khí lượng nhược thị tất năng tế sự ngã bội tuân bất lai phụ dị nhật hối chi vãn hĩ
婢娘昆隊𡛔於共歆埋秩𪵸役用乃專,tỳ nương con đòi gái ở cùng hôm mai giặt gịa việc dùng nấy chuyên
大宴百官其𢮿花供饌皆用新禮,đại yến bách quan kì quải hoa cúng soạn giai dụng tân lễ
三月以范篤爲金吾衛掌事封廣郡公,tam nguyệt dĩ phạm đốc vi kim ngô vệ chưởng sự phong quảng quận công
十二月初三日大駕𭛁鉄山賞按察使丁叔通阮才等錢有差,Thập nhị nguyệt sơ tam nhật đại giá Phát Thiết sơn thưởng Án sát sứ Đinh Thúc Thông Nguyễn Tài đẳng tiền hữu sai
帝引軍至木𠕋陳智等躡至湛黄山然以屢經敗衂不敢深入退保乂安冬十一月帝使人招諭琴彭,đế dẫn quân chí mộc sách trần trí đẳng niếp chí trạm hoàng sơn nhiên dĩ lũ kinh bại nục bất cảm thâm nhập thoái bảo nghệ an đông thập nhất nguyệt đế sử nhân chiêu dụ cầm bành
曲兜漢楚戰塲,khúc đâu hán sở chiến trường
丙午七年明萬曆十四年,Bính Ngọ thất niên Minh Vạn Lịch thập tứ niên
𢭾蔑𪖫𥏌沛𠄼𤞼特,buông một mũi tên phải năm lợn đực
卞𥙩囉蔑卷𥪞𪮏襖,bèn lấy ra một quyển trong tay áo
𫽄𢧚辰𠤆𫽄𢘾𢬣埃,chẳng nên thì chớ chẳng nhờ tay ai
及籍伯耆家得其書以聞,Cập tịch Bá Kì gia đắc kì thư dĩ văn
丐蜆盃盃曳消,cái hến bùi bùi dễ tiêu
拱固𣅶容制坦客渃溋𦖑󱧖格𦝄岧,cũng có lúc rong chơi đất khách nước duềnh nghe róc rách lưng đèo
漢蒼置軍噐四庫不問軍民凡有巧藝者,Hán Thương trí quân khí tứ khố bất vấn quân dân phàm hữu xảo nghệ giả
機𡗶橷𣷭多端,Cơ trời dâu bể đa đoan
﨤低当𣅶𡨌塘,gặp đây đương lúc giữa đàng
𢪀如情景如王䋦愁,nghĩ như tình cảnh như vương mối sầu
學官則謹守𭓇規教訓諸生務使成才不可玩視歲月,Học quan tắc cẩn thủ học quy giáo huấn chư sinh vụ sử thành tài bất khả ngoạn thị tuế nguyệt
雲仙𠬠聀𣃣耒,vân tiên một giấc vừa rồi
銅賤󰤏,đồng tiền hoẻn
初從應義師官至兵部左侍郎帝甚寵幸之,sơ tòng ứng nghĩa sư quan chí binh bộ tả thị lang đế thậm sủng hạnh chi
䏾怒并㐌仃如世卯怒爫埃𢪀朱𬎷,bụng nó tính đã đành là thế mẹo nó làm ai nghĩ cho ra
𫃸𦖑𡧲𡗶固㗂沛𢵼打麻哭𭋙,nối nghe giữa trời có tiếng phải vọt đánh mà khóc lóc
潘天爵與黎察黎銀諫止,Phan Thiên Tước dữ Lê Sát Lê Ngân gián chỉ
𠳒能呐羅能怨,lời năng nói là năng oán
渚󰝂蹎踏灶門𪹣共,chớ đem chân đạp táo môn hơ cùng
文州叛,Văn châu phản
𠳐𠳒𦋦畧屏𦂛紊弹,Vâng lời ra trước bình the vặn đàn
民見法立令行盡出明人牛榖以給軍士,Dân kiến pháp lập lệnh hành tận xuất Minh nhân ngưu cốc dĩ cấp quân sĩ
吝吝复吏秋戈,lần lần hè lại thu qua
庚戌三年明宣德五年夏六月初十日定諸税額例,Canh Tuất tam niên Minh Tuyên Đức ngũ niên Hạ lục nguyệt sơ thập nhật định chư thuế ngạch lệ
状元辝謝𦋦𧗱,trạng nguyên từ tạ ra về
院侍讀兼史官阮秉和超類永世人初名文献提刑監察御史阮德光通事阮明行人入名從人二十五名如明歲貢,viện thị độc kiêm sử quan Nguyễn Bỉnh Hoà Siêu Loại Vĩnh Thế nhân sơ danh Văn Hiến đề hình giám sát ngự sử Nguyễn Đức Quang Thông sự Nguyễn Minh Hành nhân bát danh tòng nhân nhị thập ngũ danh như Minh tuế cống
賊收其散卒退守宜春縣?,Tặc thu kì tán tốt thoái thủ Nghi Xuân Huyện danh
至光順賜年癸未科以來始三年一科𭁈明,Chí Quang Thuận tứ niên Quý Mùi khoa dĩ lai thuỷ tam niên nhất khoa dữ Minh
阮,Nguyễn
󰋇滝拱󰋞󰋇岸拱坡,Mấy sông cũng lội mấy ngàn cũng pha
太高𠄩省混同,thái cao hai tỉnh hỗn đồng
奴󰑼精󱃗初箕特唏㙁女奴時咮𥺽,nó là tinh giấm xưa kia được hơi muối nữa nó thì chua lom
十一月四日節制鄭松進兵于清威精神洲安營,Thập nhất nguyệt tứ nhật Tiết chế Trịnh Tùng tiến binh vu Thanh Oai Tinh Thần châu an dinh
拯平筭朱及時𫏾安家室𨍦𬀦罷兵,chẳng bằng toan cho kịp thời trước yên gia thất sau thời bãi binh
𣈜𠫾穭𣜾𢺹𥢬𣈜𧗱穭㐌𧺃輝苔同,ngày đi lúa chửa chia vè ngày về lúa đã đỏ hoe đầy đồng
𥿗兜麻𥾾昂𡗶𧆄兜拧特仍𠊛𣼽泸,chỉ đâu mà buộc ngang trời thuốc đâu chữa được những người lẳng lơ
其令文武大臣公侯大夫自三品以上各󰁮一人或在朝或在野或已仕未仕,Kì lệnh văn vũ đại thần công hầu đại phu tự tam phẩm dĩ thượng các cử nhất nhân hoặc tại triều hoặc tại dã hoặc dĩ sĩ vị sĩ
夏四月帝弟黎維翰陰有異志潜入宫中盗藏寶璽及獲舍之,hạ tứ nguyệt đế đệ lê duy hàn âm hữu dị chí tiềm nhập cung trung đạo tàng bảo tỉ cập hoạch xá chi
𢴾詳仙直曰從古詩,bày tường tiên trực viết tùng cổ thi
𢀭郎涓退荒堂,giàu sang quen thói hoang đường
之君無積惡之甚者天末嘗遽絶之也,chi quân vô tích ác chi thậm giả thiên mạt thường cự tuyệt chi dã
迺殺長吏胡肇等又將殺帳,nãi sát trưởng lại hồ triệu đẳng hựu tương sát trướng
隋楊素薦瓜州刺史長安劉方有將帥之畧,Tuỳ Dương Tố tiến Qua Châu Thứ sử Trường An Lưu Phương hữu tướng soái chi lược
𢚸𠊚事世体凌凌,lòng người sự thế thấy lâng lâng
渚𦖑𠳒世𠶓㖇俸連𥙩𥙩吱吱者朱,chớ nghe lời thế bĩu dè bỗng liền lấy lấy chê chê giở trò
咹𩚧羅𦊚𡎢𦠆羅𠄼,ăn quà là bốn ngồi rốn là năm
國家土宇皈章孔厚如故朝廷法制政令方𭁈更新,quốc gia thổ vũ quy chương khổng hậu như cố triều đình pháp chế chính lệnh phương dữ canh tân
些常󰉲最𬊭顔,ta thường sớm tối thắp nhang
春二月以誕日為天成節以竹結為萬壽南山一峯於廣福門外峯上多作飛禽走獸奇恠萬狀又使人效禽獸之聲為樂以宴群臣,xuân nhị nguyệt dĩ đản nhật vi thiên thành tiết dĩ trúc kết vi vạn thọ nam sơn nhất phong ư quảng phúc môn ngoại phong thượng đa tác phi cầm tẩu thú kì quái vạn trạng hựu sử nhân hiệu cầm thú chi thanh vi lạc dĩ yến quần thần
漢超長安安寕福城人為人骨鯁排斥異端有文章政事,hán siêu trường yên yên ninh phúc thành nhân vi nhân cốt ngạnh bài xích dị đoan hữu văn chương chính sự
楊浪嗔拱終𢝙爫之𤴪㾉如𠊚仍仍,dương rằng xin cũng chung vui làm chi ghẻ lạnh như người dửng dưng
昆𦫼𡮉𡮉隔紅塵詠勿𦊛務仍伴親,con lều mọn mọn cách hồng trần vắng vắt tư mùa những bạn thân
明日察言於朝曰使咱言官安得此雨耶,Minh nhật Sát ngôn ư triều viết Sử thính ngôn quan an đắc thử vũ da
呐𫧇𤈠歇每𠳒,nói năng suốt hết mọi lời
以太尉光啓為上相太師,Dĩ Thái Uý Quang Khải vi Thượng tướng Thái sư
𫽄呵淆混𡛔󰜩礼行嫁娶𤑟𫢩𡞕𫯳,chẳng khá hào hỗn gái trai lễ hành giá thú tỏ nay vợ chồng
𠫾𨔈,đi chơi
春正月西農首領何文貞以存福叛状聞,xuân chính nguyệt tây nông thủ lĩnh hà văn trinh dĩ tồn phúc phản trạng văn
士劉興孝󰱇文,sĩ lưu hưng hiếu tuyển văn
季犛以行遣杜滿為水軍都将左聖翊軍将陳問賜姓胡同都将龍捷軍将陳松賜姓胡為步軍都将左聖翊軍将杜元拓同都将,Quý Li dĩ Hành khiển Đỗ Mãn vi Thuỷ quân đô tướng Tả Thánh Dực quân tướng Trần Vấn tứ tính Hồ Đồng đô tướng Long Tiệp quân tướng Trần Tùng tứ tính Hồ vi Bộ quân đô tướng Tả Thánh Dực quân tướng Đỗ Nguyên Thác đồng đô tướng
悶嗃𠬠㗂朱𨱽矯唫,muốn kêu một tiếng cho dài kẻo căm
王固讓其兄不敢奉命,vương cố nhượng kì huynh bất cảm phụng mệnh
󱰊則眉𢫈㐌𦖡𦖻錢辰空固別撝埃半𠺥朱蚤吀󰜋砵𣈜𣈕蚤者󰜋成𠄩,xực tắc mày gõ đã điếc tai tiền thì không có biết vay ai bán chịu cho tao xin một bát ngày mai tao giả một thành hai
師浪分𢢲緣於明朱堆𡋿㐌皮銅斤,sư rằng phận đẹp duyên ưa mừng cho đôi lứa đã vừa đồng cân
潘孚先曰陳家以建中興國復以建新亡國,Phan Phu Tiên viết Trần gia dĩ kiến Trung Hưng quốc phục dĩ Kiến Tân vong quốc
瀉𢚸清味耨渃𡍋坦隘𪽏夢葸,tẩy lòng thanh mùi núc nác vun đất ải luống mồng tơi
馭車提裊𨤵撑𨕭塘,ngựa xe đè nẻo dặm xanh lên đường
上皇大怒即還天長詔百官明日俱至天長府點集違者論罪,thượng hoàng đại nộ tức hoàn thiên trường chiếu bách quan minh nhật cụ chí thiên trường phủ điểm tập vi giả luận tội
公侯伯駙馬文武護衛等繼今常朝衣服自十月以後著紵絲羅衣二月以後方著紗衣如遇風雨日著紗綿布衣以順時候,Công hầu bá phò mã văn vũ hộ vệ đẳng kế kim thường triều y phục tự thập nguyệt dĩ hậu trước trữ ti la y nhị nguyệt dĩ hậu phương trước sa y như ngộ phong vũ nhật trước sa miên bố y dĩ thuận thời hậu
女常渚者縁絲群溋,nợ thường chưa giả duyên tơ còn dềnh
産床鳯輦鸾󰀩,sẵn sàng phượng liễn loan nghi
六月初六日諸大臣阮熾丁列等倡義誅屯般逆降宜民為候,Lục nguyệt sơ lục nhật chư đại thần Nguyễn Xí Đinh Liệt đẳng xướng nghĩa tru Đồn Ban nghịch giáng Nghi Dân vi hầu
恍惚瀲瀲拯省,hoảng hốt lim lịm chẳng tỉnh
申明行儀品服噐用各條,thân minh hành nghi phẩm phục khí dụng các điều
四曰去邪佞以清萬化之原,Tứ viết Khứ tà nịnh dĩ thanh vạn hoá chi nguyên
時光岳登明等原被貶罷至是准許陞次故復得録用,Thời Quang Nhạc Đăng Minh đẳng nguyên bị biếm bãi chí thị chuẩn hứa thăng thứ cố phục đắc lục dụng
炭炭𡶨湘葛没堆,thán thán ngàn tương cát một doi
意志,ý chí
遺命神噐以付藐躬願哀疚之方深𡸈遵承之遽忽,Di mệnh thần khí dĩ phó miểu cung nguyện ai cứu chi phương thâm khởi tuân thừa chi cự hốt
䏾梗𦘧壁味花单簾,bóng cành vẽ vách mùi hoa đan rèm
䏧屬,da thuộc
昆隊遁揚埃眷,con đòi trốn dường ai quyến
直浪㐌細浽尼,trực rằng ðã tới nỗi này
帝幸山西明義縣夢山,đế hạnh sơn tây minh nghĩa huyện mộng sơn
姑行半册𥋲𥌈𪿀柴課資糧𨅞󱘓𡎢,cô hàng bán sách lim dim ngủ thầy khóa tư lương nhấp nhổm ngồi
𤾓𠦳𠳚𥛉情君𩄲絲𥐆𧸒固銀意催,trăm ngàn gửi lạy tình quân mây tơ vắn vủi có ngần ấy thôi
遣淬𨢇𡃹屋紫螺朱㕵𦷾,khiến rót rượu chén ốc tử loa cho uống đấy
己亥晋安帝德宗隆安三年,kỉ hợi tấn an đế đức tông long an tam niên
先是其人常伏險要處據乂安州人轉賣真臘國留因設伏於其處擒之以献,tiên thị kì nhân thường phục hiểm yếu xứ cứ nghệ an châu nhân chuyển mại chân lạp quốc lưu nhân thiết phục ư kì xứ cầm chi dĩ hiến
八日丁未帝如籃京癸丑至籃京,Bát nhật Đinh Mùi đế như Lam Kinh Quý Sửu chí Lam Kinh
適意,thích ý
詔曰朕惟上天民生愛立君王仁育兆庻咸底於太和統御華夷同躋於熙暭,chiếu viết trẫm duy thượng thiên dân sinh ái lập quân vương nhân dục triệu thứ hàm để ư thái hoà thống ngự hoa di đồng tê ư hi hạo
早棄世,tảo khí thế
政事不决委任陳慶嗣天下大權漸移焉,chính sự bất quyết uỷ nhiệm trần khánh tự thiên hạ đại quyền tiềm di yên
卦𫙌,quái quẻ
𬊭𨖲辰吏𠓇奇茄,thắp lên thì lại sáng cả nhà
數厚斂其民矯言修貢實盡自入,sổ hậu liễm kì dân kiểu ngôn tu cống thực tận tự nhập
式𬛩擬艾群恾象𦲿諸埃括𬮌樁,thức nằm nghĩ ngợi còn mường tượng lá chưa ai quét cửa thông
重死輕流,trọng tử khinh lưu
格爫,cách làm
窻紗宇宇方𡗶,song sa võ võ phương trời
𡛔停𫨩𦥃茄󰜩𧗱𡢐𠄩𦜘朋𠄩𥶂椰,gái đừng hay đến nhà trai về sau hai vú bằng hai sọ dừa
礼那窖鄧年留侯,lẫy ná khéo dựng nên lưu hầu
荗上疏諫忤旨帝差中使拿答之,Mậu thượng sớ gián ngỗ chỉ đế sai trung sứ nã đáp chi
宴五品之上於八角殿,yến ngũ phẩm chi thượng ư bát giác điện
馭𦖻𣍁,ngựa tai vạy
犯人,phạm nhân
咭𫢫幽厲多端遣民仍𠹾淋湯󰠎分,ghét đời u lệ đa đoan khiến dân những chịu lầm than muôn phần
𦊚方㴜𣼽𡗶清没牟,bốn phương biển lặng trời thanh một màu
𤴬疸台分弹󰜏,Đau đớn thay phận đàn bà
粃𢝙拱󰜋刼𠊛,Tẻ vui cũng một kiếp người
托󰑼体魄群󰑼精𮎦,thác là thể phách còn là tinh anh
料,liệu
春正月詔求賢良,Xuân chính nguyệt chiếu cầu hiền lương
誠𭛁於言言𡸈不順乎孚信所感通乎金石况於天乎天所助者順也,Thành phát ư ngôn ngôn khởi bất thuận hồ Phù tín sở cảm thông hồ kim thạch huống ư thiên hồ Thiên sở trợ giả thuận dã
試手分以准詞手分即五刑吏,Thí thủ phân dĩ chuẩn từ thủ phân tức ngũ hình lại
催時挼󰀎娄尼㐌㛪,thôi thì nỗi ấy sau này đã em
𧆄湯擬吏咮𦓡𡃻糖𬖵瞻𫥨𠮾化𠹽,thuốc thang nghĩ lại chua mà đắng đường mật xem ra ngọt hoá cay
以丁拱垣為太子少保進爵関内侯,Dĩ Đinh Củng Viên vi Thái tử thiếu bảo tiến tước Quan nội hầu
粓咹𠬠𩛷𠬠𠦻功兜麻󰆵𠊛仍添𤷍,cơm ăn một bữa một lưng công đâu mà giận người dưng thêm gầy
十一月二十日明遣正使翰林院侍講刘戬副使刑科給事中吕献來告即位并賜綵弊,Thập nhất nguyệt nhị thập nhật Minh khiển chánh sứ Hàn lâm viện thị giảng Lưu Tiển phó sứ Hình khoa cấp sự trung Lã Hiến lai cáo tức vị tịnh tứ thái tệ
一繼今官員見任别處承司并儒生典吏遇上番或留京城應務等項情願應試者本人投告,Nhất Kế kim quan viên kiến nhậm biệt xứ Thừa ti tịnh nho sinh điển lại ngộ thượng phiên hoặc lưu kinh thành ưng vụ đẳng hạng tình nguyện ứng thí giả bản nhân đầu cáo
潮兜浽㗂同同,Triều đâu nổi tiếng đùng đùng
杏元𦖑𤏣事情拮光廣病𨏄清請𠊛,hạnh nguyên nghe tỏ sự tình cất quang quảng bệnh nhẹ thênh thểnh người
往不可,vãng bất khả
追尊庙号謚󰑼芸宗,truy tôn miếu hiệu thụy là nghệ tông
𢧚庒群𪡇臣僚闭除守度冲朝𦋦𠸫,nên chăng còn nể thần liêu bấy chừ thủ độ trong triều ra tâu
噌浪翁子庒兮易唯,tâng rằng ông tí chẳng hề dẻ doi
㺧𧱺,heo ỉ
󰊄𩄲平㐌旦󰠍埮𣾺,Gió mây bằng đã đến kì dặm khơi
𠄩英拱旦𫫵咦󱚢場,hai anh cùng đến rủ rê vào trường
咍唭咍𡁾倚󰟯󱖮,hay cười hay thốt ấy dường bông
帝在乂安路阻不通眾稍潰散,Đế tại Nghệ An lộ trở bất thông chúng sảo hội tán
唒空𧖱󰔨仍丐義󰑼英㛪,dẫu không máu mủ nhưng cái nghĩa là anh em
又差属将提督󱗯郡公申文觥參督頼郡公閔文蓮該隊阮如珪黎文進黎文暿等屯接武社名朗郡公頼世時屯明良社名控禦賊徒,Hựu sai thuộc tướng Đề đốc Nam quận công Thân Văn Quanh Tham đốc Lại quận công Mẫn Văn Liên Cai đội Nguyễn Như Khuê Lê Văn Tiến Lê Văn Hi đẳng đồn Tiếp Vũ Xã danh Lăng quận công Lại Thế Thì đồn Minh Lương Xã danh khống ngự tặc đồ
奥󰑼調庄𬉵,áo là đều chẳng mặc
娓𫢩𫳵顔色固欣,vãi nay sao nhan sắc có hơn
上齶羅咸𪘵𨕭,thượng ngạc là hàm răng trên
󰜋𠇮払准楼花買強,một mình chàng chốn lầu hoa mới càng
忍自舘阁隣󰑼,nhẫn từ quán các lân la
㯀無計可施遂使人將本部象馬噐械獻于軍門且有乞憐之情,Toàn vô kế khả thi toại sử nhân tương bản bộ tượng mã khí giới hiến vu quân môn thả hữu khất lân chi tình
崑崙闍婆來寇攻𨺻州城,Côn Lôn Chà Bà lai khấu công thao châu thành
燭花底妬默娘𦣰猪,đuốc hoa để đó mặc nàng nằm trơ
外雖𪝪朱鎮蒸𡎝󰞯,ngoài tuy giả cho trấn chưng cõi lớn
黄亦以兵來會爲之設宴尽訴舊日之情甚歡,Hoàng diệc dĩ binh lai hội vi chi thiết yến tận tố cựu nhật chi tình thậm hoan
陣𬈋之損氣和󰅹曾有益辱命些,giận làm chi tổn khí hoà nào từng hữu ích nhọc mình ta
籃京潭水赤,Lam Kinh đàm thuỷ xích
牢朱𰿘琰󰜋茹,Sao cho muôn dặm một nhà
󰡎𦝄鵑㐌噲夏頭墻焒榴󰟧𫤡󰠐葻,dưới trăng quyên đã gọi hè đầu tường lửa lựu lập lòe đâm bông
及至是帝討之檻送京師,Cập chí thị đế thảo chi hạm tống kinh sư
按英宗時猶有李家族將且孚先不書此事未必有也故,án Anh Tông thời do hữu Lí gia tộc tướng thả Phù Tiên bất thư thử sự vị tất hữu dã cố
倍傍几𡨹𠊛𫀢𡮈𫰅娘吏尋𠳒𡅳干,vội vàng kẻ giữ người coi nhỏ to nàng lại tìm lời khuyên can
然東宫正殿朕猶居之宜扵殿側繕作新宫并建儲冊宣儀禮節文其令有司檡日行之,nhiên đông cung chính điện trẫm do cư chi nghi ư điện trắc thiện tác tân cung tịnh kiến trừ sách tuyên nghi lễ tiết văn kì lệnh hữu ti trạch nhật hành chi
分𤤰黒帝使朗𭛣𡗶,phần vua hắc đế sửa sang việc trời
上尊號曰英宗峻皇帝,Thượng tôn hiệu viết Anh Tông Tuấn Hoàng Đế
春正月朔群臣上表勸加上尊號仍請改元,Xuân chính nguyệt sóc quần thần thượng biểu khuyên gia thượng tôn hiệu nhưng thỉnh cải nguyên
於是詔順化軍出海以試舟師,ư thị chiếu thuận hoá quân xuất hải dĩ thí chu sư
莫以北軍都督府左都督署府事林郡公爲兵部尙書掌部事,Mạc dĩ Bắc quân đô đốc phủ tả đô đốc thự phủ sự Lâm quận công vi binh bộ Thượng thư chưởng bộ sự
紙𦆙𥿠把冷㝵庄渚𭁈㝵庄咍,giấy sồi vải bả lành người chăng chớ dữ người chăng hay
於是大𭛁砲三聲官軍無不一當百勢如破竹遂追奔逐比,Ư thị đại phát pháo tam thanh quan quân vô bất nhất đương bách thế như phá trúc toại truy bôn trục tỉ
皇太后杜氏崩謚曰昭李皇后,hoàng thái hậu đỗ thị băng thuỵ viết chiêu lí hoàng hậu
或於工渃㝵庄咍謹喃沛㝵牟卢,hoặc ở trong nước người chẳng hay ghín nắm phải người mưu lừa
仍命諸鄕邑所有寺觀已頽毀者悉重修之,Nhưng mệnh chư hương ấp sở hữu tự quán dĩ đồi huỷ giả tất trùng tu chi
払浪譜󰀎𢬣芇,Chàng rằng Phổ ấy tay nào
己丑興統元年宋端二年,kỉ sửu hưng thống nguyên niên tống đoan nhị niên
獴𪀄花𦹵少之路𨔈,muông chim hoa cỏ thiếu gì trò chơi
乂安天罡女變成男,nghệ an thiên cang nữ biến thành nam
奉天府檢刷,Phụng Thiên phủ kiểm soát
琴𢬣𨱽𥐆咀嘆,Cầm tay dài ngắn thở than
唅𠿯𢖵景家鄕,ngậm ngùi nhớ cảnh gia hương
了鬟𨕭󰡎𠽖毛,A hoàn TRÊN DƯỚI giục mau
𦖑𠳒所襖掑簪叩頭𢯦畧高深𠦳重,nghe lời sửa áo cài trâm khấu đầu lạy trước cao thâm ngàn trùng
些,ta
𣼽腮㐌𤑟農溇,lắng tai đã rõ nông sâu
状元𥄭吏承唹,trạng nguyên ngó lại thờ ơ
十五日帝謁廟是後命文官行禮帝出較塲觀𡐡神黎察等及文武内外百官告天地神祗名山大川刑帛馬歃血盟誓及差官𦤶祭天下各處神祗,Thập ngũ nhật đế yết miếu thị hậu mệnh văn quan hành lễ Đế xuất giảo trường quan đại thần Lê Sát đẳng cập văn vũ nội ngoại bách quan cáo thiên địa thần kì danh sơn đại xuyên hình bạch mã sáp huyết minh thệ cập sai quan trí tế thiên hạ các xứ thần kì
把丐竹烘分𤂬,bả cái trúc hòng phân suối
間有貪曷府官𢫔自固執以為己私不曾文付學官醫官殊甚非理,Gian hữu tham hạt phủ quan thiện tự cố chấp dĩ vi kỷ tư bất tằng văn phó học quan y quan thù thậm phi lí
𦼜󰡄𡮍分𡥵𡥵,sắn giò chút phận con con
呐𠳒畧󰘚淶珠永㝵,Nói lời trước mặt rơi châu vắng người
彦曰我是薊郡公汝等宜速受縛免被刀鎗,Ngạn viết Ngã thị Kế quận công nhữ đẳng nghi tốc thụ phược miễn bị đao thương
𠰺𠤆涓藝舉子,dạy chớ quên nghề cử tử
昆尼庄沛善人,Con này chẳng phải thiện nhân
𦋦𢬣迍遏腥洳漏漏,ra tay dọn hết tanh nhơ làu làu
別󰠲䳽内𩄲岸󰑼󰠲,"Biết đâu hạc nội mây ngàn là đâu"""
𧡊花連𢯏別𣘃埃𢲣,thấy hoa liền bẻ biết cây ai trồng
㝵村動別,người thôn động biết
閏十二月誅賊臣黎廣度,nhuận thập nhị nguyệt tru tặc thần lê quảng độ
𥒥箕群别春𦓅𢚴,đá kia còn biết xuân già giặn
臣謹具奏聞伏望聖訓,thần cẩn cụ tấu văn phục vọng thánh huấn
丕𡢐𠦳淡登程買安,Vậy sau ngàn dặm đăng trình mới an
挼𢚸懇渚𣴓𠳒云云,Nỗi lòng khấn chửa cạn lời vân vân
竹絲𠳨旦芸制每𣈜,Trúc tơ hỏi đến nghề chơi mọi ngày
箕柴仲慧邏羕𣈘𦣰陳濁󱞺󱞹𢜝驚,kìa thầy trọng tuệ lạ dường đêm nằm trằn trọc mơ màng sợ kinh
八月選天下黄男定三等軍伍修戰船戰噐以防邊事,Bát nguyệt tuyển thiên hạ hoàng nam định tam đẳng quân ngũ tu chiến thuyền chiến khí dĩ phòng biên sự
𠓀朱補恄仍𠊛,Trước cho bõ ghét những người
𧘇󰑼𩲉𥘷𧗱𫢩探𫅷,ấy là hồn trẻ về nay thăm già
罕功尼𧗱些悉奇,hẳn công này về ta tất cả
寒家於𠃅西阡󰡎𣳔渃沚边𨕭固橋,hàn gia ở mé tây thiên dưới dòng nước chảy bên trên có cầu
吀纇,xin lỗi
恨縁促𰦫傷𠊚巴潙,giận duyên xốc nổi thương người bơ vơ
維垣義在思分土納誨才踈愧濟川,duy viên nghĩa tại tư phân thổ nạp hối tài sơ quý tế xuyên
夏四月八日帝視浴佛,hạ tứ nguyệt bát nhật đế thị dục phật
𧡊詩鴈呐師𥋳𠸦奇,thấy thơ nhạn nói sư coi khen kỳ
没𠳒呐渚及䜹,Một lời nói chửa kịp thưa
戈𤇮煺麻𩦓蒸圩酟㝵,qua bếp thổi mà mở chưng vò giấm người
未幾吏部侍郎阮放求爲刺史晋帝許之,vị cơ lại bộ thị lang nguyễn phóng cầu vi thứ sử tấn đế hứa chi
三月肅宗皇帝梓宫𭛁引回西京,tam nguyệt túc tông hoàng đế tử cung phát dẫn hồi tây kinh
𠬠𣈜𥘀挭相思𠬠𣈜,Một ngày nặng gánh tương tư một ngày
冬十月遣使如明,Đông thập nguyệt khiển sứ như Minh
汧仁壽死,nghiên nhân thọ tử
𩯀絲渚報媄吒生,tóc tơ chửa báo mẹ cha sinh
二月真臘占城二國來貢,nhị nguyệt chân lạp chiêm thành nhị quốc lai cống
更𣌉身𡛔琰長,Canh khuya thân gái dặm trường
蓓芇朱濁特𠇮𧘇爲,Bụi nào cho đục được mình ấy vay
固蔑𤙭昆棱𭁈󱚢帝𥙩𧤁傍殼意傍𪠞傍吏朱年湼歇𬚸,có một con bò rừng dữ vào đấy lấy sừng báng xác ấy báng đi báng lại cho nên nát hết thịt
併浪滝渃㵧淋,tính rằng sông nước cát lầm
󰣑供菓最𤼸花緣初女負抵𫅷度朱,sớm cúng quả tối dâng hoa duyên xưa nỡ phụ để già độ cho
壙𨕭停笔草𬏓𦊚勾,Khoảng trên dừng bút thảo và bốn câu
料麻高𧼋賒𠖤,Liệu mà CAO chạy XA bay
𤾓,trăm
󱰞頭者𢘽爫𤵶坤箕𥚯𬥓𢘽尼麻咹,xù đầu giả dại làm ngây khôn kia dễ bán dại này mà ăn
黄撫治數十餘年爲政寬和每事常施恩惠用法公平戒飭本部禁戢凶黠两鎮之民感仁𢙇德移風易俗市無預價民不爲盗外户不閉外國商舶皆來販賣交易得中軍令嚴肅人人效力,hoàng phủ trị số thập dư niên vi chính khoan hoà mỗi sự thường thi ân huệ dụng pháp công bình giới sức bản bộ cấm tập hung hiệt lưỡng trấn chi dân cảm nhân hoài đức di phong dị tục thị vô dự giá dân bất vi đạo ngoại hộ bất bế ngoại quốc thương bách giai lai phán mại giao dịch đắc trúng quân lệnh nghiêm túc nhân nhân hiệu lực
條次𫡵𨑮󰬾丐限𠊚當事特抗告定如𡢐尼,điều thứ năm mươi ba cái hạn người đương sự được kháng cáo định như sau này
共𤽗骨突打連最㝵,cùng ngươi cốt đột đánh liên tối ngày
𤽗逵共眾盗氷命麻𢪀豸,ngươi quỳ cùng chúng đạo băng mình mà nghỉ chạy
先是温金等負險不供賦役,Tiên thị Ôn Kim đẳng phụ hiểm bất cúng phú dịch
蚕蛹𫢩實󰑼丐𧊊觧渴煩󰬷拱療瘡,tàm dũng nay thực là cái nhộng giải khát phiền vả cũng liệu sang
𪪳󰜏𬂙󰘚𢭂𢬣,Ông bà trông mặt CẦM tay
庒咍𠊚󰡎馬尼󰑼埃,chẳng hay người dưới mả này là aỉ
後乃北㱕,Hậu nãi Bắc quy
初牢愁惨󰅒牢𢝙圍,Xưa sao sầu thảm nay sao vui vầy
底𤷍󱖮𧺀底疎蕋鐄,để gầy bông thắm để xơ nhụy vàng
阿諛󱩳仍孟𤿤埃咍權意吏𧗱𢬣埃,a dua chắc những mạnh bè ai hay quyền ấy lại về tay không
欽慈皇太后以問即以太皇太后封,Khâm Từ Hoàng thái hậu dĩ vấn tức dĩ Thái hoàng Thái hậu phong
牢󰝸別意思之,Sao chẳng biết ý tứ gì
󰏙朱𤑟󰘚別碎報𫌵,Xem cho rõ mặt biết tôi báo thù
窖台𦣰𫴋󰑼魔空𫯳,HẠI thay nằm xuống là ma không chồng
禁諸人不得以竹木杖及利噐相毆,Cấm chư nhân bất đắc dĩ trúc mộc trượng cập lợi khí tương ẩu
太宗文皇帝在位九年紀元者二,thái tông văn hoàng đế tại vị cửu niên kỷ nguyên giả nhị
𤐡洋湘隔󰦭陽,khói dương tương cách hàm dương
夏六月地震,Hạ lục nguyệt địa chấn
公私𠄩󰠋調衝,công riêng hai nhẽ đều xong
本𢚸為主𧯶為𦾠,vốn lòng vì chủ há vì dưa
蒙至占城爲其主制皮羅筆所拒邕明些疊蒙等皆死之,Mông chí Chiêm Thành vị kì chủ Chế Bì La Bút sở cự Ung Minh Ta Điệp Mông đẳng giai tử chi
頭隊文冠高󰋇𡬷蹎揚武距鋭𨑮分,đầu đội văn quan cao mấy tấc chân giương vũ cự nhọn mươi phần
份㤌餒客,phần căm nỗi khách
情󰮂聀夢𰿘萬共空,tình trong giấc mộng muôn vàn cũng không
营生遁女󱙺毛,doanh sinh rộn nữa tên mau
春二月陳嗣慶奏乞放阮嫩從軍擊賊以贖罪,xuân nhị nguyệt trần tự khánh tấu khất phóng nguyễn nộn tòng quân kích tặc dĩ thục tội
右属于漢自癸卯至丙寅凣一百四十四年,Hữu thuộc vu Hán Tự Quý Mão chí Bính Dần phàm nhất bách tứ thập tứ niên
𠬠𣈜𠬠𣅶𨅹𡽫,một ngày một lúc trèo non
特輸󱠎姅局江山,được thua cược nửa cuộc giang sơn
詔諸路富人進粟賜爵有差,Chiếu chư lộ phú nhân tiến túc tứ tước hữu sai
浪牢固𨔍𨓡台,Rằng Sao có lạ lùng thay
二月帝以愛州筥隆賊猖獗陸梁歷于丁黎二朝攻之弗克至此愈熾師六軍征之樊其部落擒其魁首而還賊遂滅,Nhị nguyệt đế dĩ Ái Châu Cử Long tặc xương quyết lục lương lịch vu Đinh Lê nhị triều công chi phất khắc chí thử dũ sí sư lục quân chinh chi phần kì bộ lạc cầm kì khôi thủ nhi hoàn tặc toại diệt
納恭定王暊女為皇后,nạp cung định vương phũ nữ vi hoàng hậu
𡽫鐄渚易填倍󰌺傷,non vàng chưa dễ đền bồi tấm thương
君實意不平,quân thực ý bất bình
盖感於經两戰代而𭛁也,cái cảm ư kinh lưỡng chiến đại nhi phát dã
畧它𧡊買󰝸𪟽龎涓,Trước đà thấy mới chẳng ngờ Bàng Quyên
郭有嚴原有所買龍衮禁物貯在箱内恐明國檢得責之乃作戒本部榜文收取異香上進,quách hữu nghiêm nguyên hữu sở mãi long cổn cấm vật trữ tại tương nội khủng minh quốc kiểm đắc trách chi nãi tác giới bản bộ bảng văn thu thủ dị hương thượng tiến
故牢玉友於低󰥎夷,cớ sao ngọc hữu ở đây làm gì
漢文之時既富,hán văn chi thời ký phú
今未閲月而遽命群臣除服未卒哭而迎两妃后入宫不知當時将何以儀刑四海表率百官哉,kim vị duyệt nguyệt nhi cự mệnh quần thần trừ phục vị tốt khốc nhi nghênh lưỡng phi hậu nhập cung bất tri đương thời tương hà dĩ nghi hình tứ hải biểu suất bách quan tai
庚午五輅成,canh ngọ ngũ lộ thành
逴𢜠噋𠳨𠻀󰑼桃源落𡓃󰠳麻典低,rước mừng đón hỏi dò la đào nguyên lạc lối đâu mà đến đây
貴游跋胡𤴡尾胡頷下懸夙老狼有胡進則躐其胡退則跲其尾舐德忠之痔吮阮烟之癰此封所以為好官之長策也,quý du bạt hồ chí vĩ Hồ hạm hạ huyền túc lão lang hữu hồ tiến tắc liệp kì hồ thoái tắc cấp kì vĩ thỉ đức trung chi trĩ duyện Nguyễn Yên chi ung thử Phong sở dĩ vi hảo quan chi trường sách dã
賜宴及馬絹遣還,Tứ yến cập mã quyên khiển hoàn
爸,ba
甲申福泰二年,giáp thân phúc thái nhị niên
冬十一月定出入頒行,Đông thập nhất nguyệt định xuất nhập ban hành
武辰六品群𫼳鎌侯,võ thì lục phẩm còn mang gươm hầu
岑州倚勢源𡼹𨒒𢆥開拓󰋇層渃𡽫,sầm châu ỷ thế nguồn rừng mười năm khai thác mấy tầng nước non
若該道差已尽員許通該,nhược cai đạo sai dĩ tận viên hứa thông cai
陳歇拯群埃漢蒼𡥙外𬡹𡾵業陳,trần hết chẳng còn ai hán thương cháu ngoại bá ngôi nghiệp trần
𢩣霜𠄩𡦂栢舟誓𢚸,buồng sương hai chữ bách chu thề lòng
䜹李服蛮󰑼碎生圭本於在尼民尼,thưa lý phục man là tôi sinh quê vốn ở tại nơi dân này
史臣吳士連曰仁宗上奉慈宫有光孝道下任賢輔克定武功非有仁明英武之資䏻如是乎獨出家一事不合中庸之道賢者過之也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Nhân Tông thượng phụng Từ Cung hữu quang hiếu đạo hạ nhiệm hiền phụ khắc định võ công phi hữu nhân minh anh võ chi tư năng như thị hồ Độc xuất gia nhất sự bất hợp trung dung chi đạo hiền giả quá chi dã
唱名󱙻噲𨕭𨉓象咹燕瞻𫥨固𦧘䲲,xướng danh tên gọi trên mình tượng ăn yến xem ra có thịt công
九月王經,cửu nguyệt vương kinh
帝深惜之,Đế thâm tích chi
󰂇油娘固𢚸傷辰娘荅坫每塘朱英,ví dầu nàng có lòng thương thì nàng đắp điếm mọi đường cho anh
修延祐寺,tu diên hựu tự
賊黨各散㱕田里,tặc đảng các tán quy điền lí
克寬至燕京適遇明帝萬壽聖節克寬上拜賀詩三十首,Khắc Khoan chí Yên Kinh thích ngộ Minh đế Vạn Thọ thánh tiết Khắc Khoan thượng bái hạ thi tam thập thủ
牢𢚸𠄩字慈悲𭛣茹𭛣渃益𫩝細埃,trau lòng hai chữ từ bi việc nhà việc nước ích gì tới ai
阮氏路一婦人耳太宗嬖之而身崩阮廌娶之而族滅可不戒哉,Nguyễn Thị Lộ nhất phụ nhân nhĩ Thái Tông bế chi nhi thân băng Nguyễn Trãi thú chi nhi tộc diệt khả bất giới tai
𦖑昆嘆咀㤕車𢚸鐄,nghe con than thở xót xa lòng vàng
十二月奉賫回京,Thập nhị nguyệt phụng tê hồi Kinh
長箍辣穭止年灑曳短箍辣𥡗半希,trường cô lạt lúa chẻ nên sợi dài đoản cô lạt mạ vắn hơi
溟茫𣷭苦㳥𣼭,mênh mang bể khổ sóng dồi
拯醝時拯衛,chẳng say thời chẳng về
󰬾魂𬙞𤽶楊孱𠊛群渃越魂还边吳,ba hồn bảy vía dương sàn người còn nước việt hồn hoàn bên ngô
㘨空𰿘𨤵掣牢𤋵油,núi không muôn dặm xiết lao dãi dầụ
春正月校定進表并拜牌儀註從權禮儀院尚書阮廷美之奏也,Xuân chính nguyệt hiệu định tiến biểu tịnh bái bài nghi chú tòng quyền lễ nghi viện thượng thư Nguyễn Đình Mĩ chi tấu dã
莫使謙王敬典與西郡公阮敬等𤼵兵捕之爲子儀所敗,Mạc sử Khiêm Vương Kính Điển dữ Tây quận công Nguyễn Kính đẳng phát binh bổ chi vi Tử Nghi sở bại
𦊚务風月沒團山川,bốn mùa phong nguyệt một đoàn sơn xuyên
其以本,Kì dĩ bản
鎇撩頭馭槊攔𩈘城,me treo đầu ngựa sáo dan mặt thành
庒涓𪟅壁庒咍蹽墻,chẳng quen khoét vách chẳng hay trèo tường
𣌋𣈗掛挭𫥨𠫾埃摸辰半最𧗱𢪀宜,sớm ngày quảy gánh ra đi ai mua thì bán tối về nghỉ ngơi
𠄩案意固債𠑬,hai án ấy có trái nhau
群筭󰡠󰘚貝㝵朱戈,còn toan mở mặt với người cho qua
信敬朝直,tín kính chầu chực
朕以之龔行天討俘存福等五人並斬之于都市,trẫm dĩ chi cung hành thiên thảo phu tồn phúc đẳng ngũ nhân tịnh trảm chi vu đô thị
𡗶喂包𦬑負才𠊛𬆄,trời ôi bao nỡ phụ tài người ngay
𦤾欺奇𩙌別𣘃𠡚𥎁,đến khi cả gió biết cây cứng mềm
皮袴命默庫䏧𫃚掑,bì khóa mình mặc khố da buộc cài
𡥵𡛔,con gái
棋鉑更𧺃更󱰃,cờ bạc canh đỏ canh đen
調魯𦠘𧝦𪮏拯掣所辱,đều trổ vai rách tay chẳng xiết thửa nhọc
出也,xuất dã
𠁀皮及課太平𤌋狼𤎕鬪沁鯨泌唏,đời vừa gặp thuở thái bình khói lang tắt dấu tăm kình bặt hơi
園群樁竹當𠄼畝,vườn còn thông trúc đương năm mẫu
󰉲投最打㖫咣害民,sớm đầu tối đánh lằng quằng hại dân
帳糊永尾店清,trướng hồ vắng vẻ đêm thanh
春二月初三日勑旨禮部出榜󰱥今護衛等官除擐衛宿直如常例外如祗受恩命勑遣及拜見拜辝拜謝等日并具常复及,Xuân nhị nguyệt sơ tam nhật sắc chỉ Lễ bộ xuất bảng Kế kim hộ vệ đẳng quan trừ hoàn vệ túc trực như thường lệ ngoại như chi thụ ân mệnh sắc khiển cập bái kiến bái từ bái tạ đẳng nhật tịnh cụ thường phục cập
於是平安王命海郡公廣郡公奉郡公等将步兵進擊仍遣鎮守将衛義侯宋時照向導擊破之,ư thị bình an vương mệnh hải quận công quảng quận công phụng quận công đẳng tương bộ binh tiến kích nhưng khiển trấn thủ tướng vệ nghĩa hầu tống thì chiếu hướng đạo kích phá chi
固𡥵些妸朱饒舌夷,có con ta gả cho nhau thiệt gì
恰園縈橘𣦛𬏓𠦳琰,khắp vườn quanh quất thẳng vài ngàn dặm
即位之始敷教慎罸以防範民心𭛁政施仁以迓續天命,tức vị chi thuỷ phu giáo thận phạt dĩ phòng phạm dân tâm phát chính thi nhân dĩ nhạ tục thiên mệnh
𧓆𧓆固𦑃時𠖤𫽄繩䏾𤹗抔𡮠󰇮墫,chuồn chuồn có cánh thì bay chẳng thằng bụng ỏng bắt mày đem chôn
有言責者不得其職則去,Hữu ngôn trách giả bất đắc kì chức tắc khứ
身尼㐌罕𠹾𫅷愔,thân này đã hẳn chịu già hom
昆蚣,con còng
時南詔已圍府救兵不得至,Thời Nam Chiếu dĩ vi phủ cứu binh bất đắc chí
咾𠸒,lảu bảu
乘勝長驅至昇龍城南門駐兵于沙草津所󰱐船艘大小以千計,Thừa thắng trường khu chí Thăng Long thành Nam môn trú binh vu Sa Thảo tân sở hoạch thuyền sưu đại tiểu dĩ thiên kê
󰜩𠶖𨢇芹,trai uống rượu cần
老大曰古有名白師者生精於法術,Lão đại viết Cổ hữu danh Bạch Sư giả sinh tinh ư pháp thuật
𠰘噡𢮀𨢇𫮦灰啺,miệng thèm sờ rượu be hôi rích
宋帝詔曄以其國事諭明提自擇去就,Tống đế chiếu Việp dĩ kì quốc sự dụ Minh Đề tự trạch khứ tựu
黄三月十六日酉時月食,hoàng tam nguyệt thập lục nhật dậu thì nguyệt thực
賜耆老七十以上帛各一疋,tứ kì lão thất thập dĩ thướng bạch các nhất sơ
若山精水精之事亦甚恠誕信書不如無書姑述其舊以傳疑焉,nhược sơn tinh thuỷ tinh chi sự diệc thậm quái đản tín thư bất như vô thư cô thuật kì cựu dĩ truyền nghi yên
半𫄉妲底摸󱹦𠲥,bán lụa đắt để mua vải rẻ
𤞻他𤞼哏𨀈𠓨朱𣭻,hùm tha lợn cắn bước vào cho mau
𠬠𢆥特𠇍𣎃春𠬠𣈜特𠇍𣉹寅𣌋𣈕,một năm được mấy tháng xuân một ngày được mấy giờ dần sớm mai
元耀領戰船百餘艘來觀官軍形勢,nguyên diệu lĩnh chiến thuyền bách dư sưu lai quan quan quân hình thế
若其社長端供不實府縣州考覈不明致士人入試時猶雜冗不成文理并爲親戚子弟嘱托者該科󰱑差人體訪得實一體送問治罪,nhược kì xã trưởng đoan cung bất thực phủ huyện châu khảo hạch bất minh trí sĩ nhân nhập thí thì do tạp nhũng bất thành văn lí tịnh vị thân thích tử đệ chúc thác giả cai khoa đài sai nhân thể phỏng đắc thực nhất thể tống vấn trị tội
𠲖𠊚保养防筭浽夷,e người bảo dưỡng phòng toan nỗi gì
龍瑞太平凣四,Long Thuỵ Thái Bình phàm tứ
𡬷貞𢜠󰆷𤾓唐辣星传𫇰朋󰟯㐌涓,tấc riêng mừng rỡ trăm đường lạt tênh chuyện cũ bằng dường đã quên
防欺連束㪯連吏通,phòng khi ren tóc gỡ liền lại thông
哀哉,Ai tai
冲臺固𬌔碑排𫼜句天不可楷𤑟𤉜,trong đài có tấm bia bày chạm câu thiên bất khả giai rõ ràng
先是占城主制旻以其地為納徵物羅始作紅㐌蓬等村人不服帝,Tiên thịm Chiêm Thành chủ Chế Mân dĩ kì địa vi nạp trưng vật La Thuỷm Tác Hồng Đà Bồngm đẳng thôn nhân bất phục Đế
香強焠𢚸陀迷󰷭,hương gượng đốt lòng đà mê mải
媄󰑼𠊛渃南些,mẹ là người nước nam ta
過年擢外𦊚旬,quá niên trạc ngoại bốn tuần
春有星孛于東北,Xuân hữu tinh bột vu Đông Bắc
軍至柵下鬢迯入柵降賊,Quân chí sách hạ Tấn tốn nhập sách hàng tặc
若是則吾得為知人之君爾得為盡忠之臣顯親揚名光于方𠕋顧不快哉不能如是則吾為不知人知君爾為尸位之臣矣二者惟爾擇其所從,nhược thị tắc ngô đắc vi tri nhân chi quân nhĩ đắc vi tận trung chi thần hiển thân dương danh quang vu phương sách cố bất khoái tai bất năng như thị tắc ngô vi bất tri nhân tri quân nhĩ vi thi vị chi thần hĩ nhị giả duy nhĩ trạch kì sở tòng
𦃐𦀊,tao dây
隊𡗶踏坦於代,Đội trời đạp đất ở đời
畧車君子暫𡎢,trước xe quân tử tạm ngồi
至是太后謂群臣曰昱嫡長不得位且,chí thị thái hậu vị quần thần viết dực đích trưởng bất đắc vị thả
朋󰅒𦊚𣷭空茹,Bằng nay bốn bể không nhà
翘自招󱪞溋銀,kiều từ gieo xuống duềnh ngân
𡉕島,hòn đảo
聖宗蹈太祖之轍而立后過制,Thánh Tông đạo Thái Tổ chi triệt nhi lập hậu quá chế
月娥𨅸預邊房𢬣揞幅像哭𣳔如湄,nguyệt nga đứng dựa bên phòng tay ôm bức tượng khóc ròng như mưa
埃喂𠤆倍唭饒,ai ơi chớ vội cười nhau
侈𧡊繩䊷𨅸帝𥈶,xảy thấy thằng chài đứng đấy nom
怺恍𨻫仍艮魚,bâng khuâng luống những ngẩn ngơ
覩朝𠴌咾律𨦩窖坤,đủ chiều liến láu suốt vòng khéo khôn
慎乃攸司成王所以迪厥官盖人臣,thận nãi du ti thành vương sở dĩ địch quyết quan cái nhân thần
至士人入試塲時自於門外詳加撿察,chí sĩ nhân nhập thí trường thì tự ư môn ngoại tường gia kiểm sát
吟唭𠃩𤂬挨群𦹳淶,Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây
史臣吳士蓮曰天道有常有變聖人參天地賛化育則有處變之道而不失其常焉,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thiên Đạo hữu thường hữu biến thánh nhân tham thiên địa tán hoá dục tắc hữu xử biến chi đạo nhi bất thất kì thường yên
其勑書云北者邉臣以書詞來聞陳情懇懇有契朕心可大赦罪無大小咸與維新,kì sắc thư vân bắc giả biên thần dĩ thư từ lai văn trần tình khẩn khẩn hữu khế trẫm tâm khả đại xá tội vô đại tiểu hàm dữ duy tân
弹琴埃女𢩮𦀊庒戈昆造𨒻𡏦空常,đàn cầm ai nỡ dứt dây chẳng qua con tạo đổi xoay không thường
爫嘹婦女盆𫔬㐌干闷呷吏干麻芒,làm trêu phụ nữ buồn muôn đã cơn muốn ép lại cơn mơ màng
詔司冦鄭克復主婚事,chiếu tư khấu trịnh khắc phục chủ hôn sự
如其不然遽行優賞萬一胡虜再驚而卿等又有功效朕将何以待之以為天下勸乎眾皆悅服,như kì bất nhiên cự hành ưu thưởng vạn nhất hồ lỗ tái kinh nhi khanh đẳng hựu hữu công hiệu trẫm tương hà dĩ đãi chi dĩ vi thiên hạ khuyến hồ chúng giai duyệt phục
󱟝𫢖丕空沛𫼰道㝵麻生𫥨昆,dưng dưng vậy không phải nhờ đạo người mà sinh ra con
救碎𠬠𣅶恩󰟴再生,cứu tôi một lúc ơn tày tái sinh
阿難踈孛麻浪,a nan thưa bụt mà rằng
斯億年綿其祚胤,tư ức niên miên kì tộ dận
法螺燒得舍利三千餘粒奉至京師資福寺,Pháp Loa thiêu đắc xá lợi tam thiên dư lạp phụng chí kinh sư Tư Phúc tự
擡擔挭及辱因,đài đảm gánh cắp nhọc nhằn
𢚸圭𠫾󰜋𨀈塘󰜋𤴬,Lòng quê đi một bước đường một đau
𠬠𦀊𠬠𥾾埃𢬂朱𦋦,một dây một buộc ai giằng cho ra
鬠頭,xoáy đầu
乙共唱和,ắt cùng xướng họa
𥙩𦊚寰𥒥𧗱稽蹎樑,lấy bốn hòn đá về kê chân giường
冬十月帝拜謁山陵祔皇太后新塑象,Đông thập nguyệt đế bái yết Sơn Lăng phụ hoàng thái hậu tân tố tượng
弓刀劍馬每皮咾通,cung đao kiếm mã mọi bề làu thông
稱令辟,xứng lệnh tịch
然所𬋩多侵擾務行苛虐民或至流散未安其業,nhiên sở quản đa xâm nhiễu vụ hành hà ngược dân hoặc chí lưu tán vị an kì nghiệp
河内,hà nội
𬙞浽𠀧沉買渃𡽫,bảy nổi ba chìm với nước non
渃冲𣳮𫆧瀝澜,nước trong rửa ruột sạch trơn
乃執戈欲刺之,Nãi chấp qua dục thích chi
嗔𧗱本國特𠳒便宜,xin về bản quốc được lời tiện nghi
𤳇𡛔𥪞几𢄂𦊚皮囉󰏙制,trai gái trong kẻ chợ bốn bề ra xem chơi
𣠖別貓閙哏猫閙,chưa biết mèo nào cắn miu nào
渃冲𣳮𫆧瀝灡𠬠句名利庄潺弄低,nước trong rửa ruột sạch trơn một câu danh lợi chẳng sờn lòng đây
蒌𦬶坦咹劍味𦹳,rau ngổ đất ăn ghém mùi thơm
以陳進朝爲參督兼郡公,dĩ trần tiến triều vi tham đốc kiêm quận công
㨢󱣒鐄玉󰣑𬁑,nâng niu vàng ngọc sớm trưa
原𠊛觥橘兜賖户金𠸜重本茹簪纓,nguyên người quanh quất đâu xa họ kim tên trọng vốn nhà trâm anh
滝涇合共渃滝渭強嚕濁,sông kinh hợp cùng nước sông vị càng rõ đục
石帝之兄子也,thạch đế chi huynh tử dã
三月二日命入内都督平章事黎醯等往太原鎮界上公幹入内大行遣知三舘事入侍經筵陶公僎西道行遣阮有光北道行遣黎景𧗼審刑院使程真内密院同知黎懷之皆行至太原界上三司官不至乃還,Tam nguyệt nhị nhật Mệnh nhập nội đô đốc bình chương sự Lê Ê đẳng vãng Thái Nguyên trấn giới thượng công cán Nhập nội đại hành khiển tri tam quán sự nhập thị kinh diên Đào Công Soạn Tây đạo hành khiển Nguyễn hữu Quang Bắc đạo hành khiển Lê Cảnh Huy Thẩm hình viện sứ Trình Chân Nội mật viện đồng tri Lê Hoài chi giai hành chí Thái Nguyên giới thượng tam ti quan bất chí nãi hoàn
此時國内擾攘人心摇動,Thử thời quốc nội nhiễu nhương nhân tâm dao động
𡐙於𨕭詹茄,đất ở trên thềm nhà
其餘陞職爵有差,Kì dư thăng chức tước hữu sai
󱇩𫣂冷𠃣𫳵碎冷𡗉,láng giềng lạnh ít sao tôi lạnh nhiều
英俺󱈘㐌結願共饒,anh em trước đã kết nguyền cùng nhau
𢭂󰁰戒朱几買出家,trao mười giới cho kẻ mới thập giới
自為前隊諸水軍隨後陸續󰱥進,Tự vi tiền đội chư thuỷ quân tuỳ hậu lục tục kế tiến
涅𰿘身時召䔲荄,nát muôn thân thà chịu đắng cay
嗎𦋦粓𫋻𨑮勸雲仙,Mở ra cơm gói mời khuyên Vân Tiên
𤤰嫁公主朱李通公主空𠹾𥙩恨化唫,vua gả công chúa cho lý thông công chúa không chịu lấy giận hoá câm
亇同冬,cá đòng đong
秩爫𦊚段鑿佛𦊚相,chặt làm bốn đoạn tạc phật bốn tướng
曠𨕭仃筆討𢽼𦊚勾,Khoảng trên dừng bút thảo và bốn câu
苦辱陀改末每,khó nhọc đà cải mặt mũi
於𥪝羕固香𠖤𠃣𡗉,Ở trong dường có hương bay ít nhiều
𣷭沉淪垃朱平買催,Bể trầm luân lấp cho bằng mới thôi
興道王奉命調海東雲茶巴點等路軍民󰱇其勇者為前鋒過海南來軍勢稍振,hưng đạo vương phụng mệnh điều hải đông vân trà ba điểm đẳng lộ quân dân tuyển kì dũng giả vi tiền phong quá hải nam lai quân thế sảo chấn
興道王曰兵貴精不貴多,hưng đạo vương viết binh quý tinh bất quý đa
双双馭𠓀馭𡢐󰜋󰟞,Song song ngựa trước ngựa sau một đoàn
當神宗淵皇帝在御則協恭同寅懋勉政事夙夜謀慮興致太平,Đương Thần Tông Uyên Hoàng Đế tại ngự tắc hiệp cung đồng dần mậu miễn chính sự túc dạ mưu lự hưng trí thái bình
𤾓𢆥誓𫽄揞琴待埃,trăm năm thề chẳng ôm cầm đợi ai
𦷫菊秧蘭香变襖,hái cúc ương lan hương bén áo
夏五月晦日食,hạ ngũ nguyệt hối nhật thực
䞮𢬣𨷑鎖洞桃,Sấn tay mở khoá động đào
而猶在端門左右者該宇門官一體遏截錦衣舍人司紏舉送治,nhi do tại đoan môn tả hữu giả cai vũ môn quan nhất thể át tiệt cẩm y xá nhân ti củ cử tống trị
悲除牢女迭迢湄𩄲,bây giờ sao nỡ dặt dìu mưa mây
䏧如𦟐𤽸冬,da như mỡ trắng đông
後日甘沐復謂公藴曰國人皆謂李姓大𦥷圖讖已見此不可掩之禍也,Hậu nhật Cam Mộc phục vị Công Uẩn viết Quốc nhân giai vị Lí tính đại hưng đồ sấm dĩ kiến thử bất khả yểm chi hoạ dã
兹聞令催清華處各縣社逐項選益另兵,tư văn lênh thôi thanh hoa xứ các huyện xã trục hạng tuyển ích lánh binh
頭𡳪渚訴事情,Đầu đuôi chưa tỏ sự tình
𬙞𠊛鄰哭我掑,bảy người lăn khóc ngã kề
謀池反爲所殺,Mưu trì phản vi sở sát
靖厚遺嘉祐及移書請請還保材不許,Tĩnh hậu di Gia Hựu cập di thư thỉnh thỉnh hoàn Bảo Tài bất hứa
畑碎辰𤍊頭𬕌茄碎,đèn tôi thì tỏ đầu giường nhà tôi
傷之旦玉惜之旦香,Thương gì đến ngọc tiếc gì đến hương
氷控𠄩󰘂無𪞷𫃡徎,băng xăng hai cửa vô ra rập rình
十月莫将率兵與官兵交戰相拒于保樂隆崇江諸将多出奇兵,Thập nguyệt Mạc tướng suất binh dữ quan binh giao chiến tương cự vu Bảo Lạc Long Sùng giang chư tướng đa xuất kì binh
𣋑群蹺仙閣鳳𣈙㐌結伴沙鷗,diếp còn theo tiên gác phượng rày đà kết bạn sa âu
飭𨢇𫉼㝵𢚸疎辱,sức rượu mệt người lòng thơ nhọc
㕵𬏓旬𤽗黎遇因浪,uống vài tuần ngươi lê ngộ nhân rằng
步㹥區迻吏󰡲,bọ chó xua đi lại về
夏四月以范巨論為僉書樞𡧸,Hạ tứ nguyệt dĩ Phạm Cự Luận vi Thiêm thư khu mật
𦤾欺𤞻𥅞頭顱𫽄群,đến khi hùm thức đầu lâu chẳng còn
𣎀秋刻漏更殘,Đêm thu khắc lậu canh tàn
瞻朋焒𥒥𠸠共󰮦𩄲,xem bằng lửa đá ví cùng dâm mây
莫使東軍都督府左都督謙郡公莫廷科重脩國子監,Mạc sử Đông quân đô đốc phủ tả đô đốc Khiêm quận công Mạc Đình Khoa trùng tu Quốc tử giám
𠄩払呈信排衝,hai chàng trình tín bài xong
帝其以之而,Đế kì dĩ chi nhi
笠󰣿𠃅𦹵𦱊初壳,lợp lều mái cỏ tranh xơ xác
𫕲埋海海順𡗶,gió may hẩy hẩy thuận trời
大越史記外紀全書卷之五終,Đại Việt Sử Ký Ngoại Kỷ Toàn Thư quyển chi ngũ chung
払停吱妾𢜗𢠿固錢妾拱別税𠼦𠊚,chàng đừng chê thiếp vụng về có tiền thiếp cũng biết thuê mượn người
明帝覧奏大怒以爲私於陳氏不利於國詔捕下錦衣衛囚之病卒,Minh đế lãm tấu đại nộ dĩ vi tư ư Trần thị bất lợi ư quốc chiếu bổ hạ cẩm y vệ tù chi bệnh tốt
蒼髯傘樁訖𡗶眭世梁橛㝵才大夫,thương nhiêm tán thông ngất trời khỏe thay rường cột người tài đại phu
身昆群𨅸𡧲𡗶,thân con còn đứng giữa trời
𦀊緣𡢐吏嫁󰡲束郎,Dây duyên sau lại gả về Thúc lang
特以竹編作大人形衣以衣暮夜引出入又䥽大樹取大箭𢮿入其中使賊疑射力之貫,Đặc dĩ trúc biên tác đại nhân hình y dĩ y mộ dạ dẫn xuất nhập hựu toản đại thụ thủ đại tiễn quải nhập kì trung sử tặc nghi xạ lực chi quán
自情浽㗂楼撑,Tự tình nổi tiếng lầu xanh
玉𤒘𨑮分揾渚苔姅彙󰌋󰌋買方西,ngọc đúc mươi phần vẫn chửa dày nửa vừng rựng rựng mé phương tây
防欺渃㐌典蹎刀尼時料貝身𡢐尼,phòng khi nước đã đến chân dao này thì liệu với thân sau này
𬑉𥋲𥋲,mắt lườn lườm
払𠱾󰳅𡎝賖𩄎𫗄妾𠱾𧗱房󱀄照𧜖,chàng thì trẩy cõi xa mưa gió thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn
頭禄号󰑼守火婆頭蒌冲茄󰑼𤎒土翁,đầu lốc hiệu là thủ hoả bà đầu rau trong nhà là chấp thổ ông
聰明本産資𡗶,thông minh vốn sẵn tư trời
呐𠳒暫毒𤴬如瀆沉,nói lời chạm nọc đau như đục chìm
而清莛澄澈未及吾詩句也,nhi thanh oánh trừng triệt vị cập ngô thi câu dã
先嚴𤿰渚𢴑回,Tiên nghiêm trống chửa dứt hồi
𰿘󰜲𠦳𣳢固裊通,muôn rãnh ngàn ngòi có nẻo thông
曰色黄昏天雲散落國祚日衰兆於此矣,Viết sắc hoàng hôn thiên vân tán lạc quốc tộ nhật suy triệu ư thử hĩ
事覺遁去追及之,Sự giác độn khứ truy cập chi
熙春二月鑄天福錢,Hi Xuân nhị nguyệt chú Thiên Phúc tiền
胎宫自意󰘉𦋦胣和𪩥㖂󱟢和極𨖲,thai cung từ ấy mở ra dạ hoà lớn dậy vú hoà cức lên
吕󰟯𡭧分婵娟,Lỡ DƯỜNG chút phận thuyền quyên
考試汰東宫侍講武原潜謝彪于鳳儀堂,Khảo thí thải Đông cung thị giảng Vũ Nguyên Tiềm Tạ Bưu vu Phụng Nghi đường
𧖱蹺渃𬑉魂離占包,Máu theo nước mắt hồn lìa chiêm bao
𨄟𦧘,đùi thịt
娘𬀦襖祀巾喪移蹎󱘧󱘧𨃴鐄𨀈𦋦,nàng thì áo tự khăn tang dời chân rén rén gót vàng bước ra
帝之生也天姿日表神彩英異岐岐然嶷嶷然煌煌然穆穆然真作后之聰明保󰘊之智勇也,Đế chi sinh dã thiên tư nhật biểu thần thái anh dị kì kì nhiên nghi nghi nhiên hoàng hoàng nhiên mục mục nhiên chân tác hậu chi thông minh bảo bang chi trí dũng dã
是歲,thị tuế
箕󰠲㗂哨為吁,kìa đâu tiếng sáo vi vu
兵噠固𧗱固奇,binh đặt có vệ có cơ
姉㛪他引󰇶𢬣𦋦𧗱,Chị em thơ thẩn DAN tay ra về
固排󰶅󰶅󰢜󰬙𠫾遶,có bầy đom đóm sáng nhờ đi theo
昔我太宗皇帝君臣一心明良喜起和氣𦤶詳󰒂何乏㢤,Tích ngã Thái Tông hoàng đế quân thần nhất tâm minh lương hỉ khởi hoà khí trí tường nghĩa hà phạp tai
史臣吳士連曰昔漢髙皇因匈奴數苦邉以家人女為公主嫁单于,sử thần ngô sĩ liên viết tích hán cao hoàng nhân hung nô số khổ biên dĩ gia nhân nữ vi công chúa giá đơn vu
短梁丐頽均規,đoản lương cái rui quăn queo
歇敬歇辰皮進退,hết kính hết thìn bề tiến thoái
𫯳㛪奴𫽄𫥨夷祖𩵽朔𥒦奴辰𨔈荒,chồng em nó chẳng ra gì tổ tôm xóc đĩa nó thì chơi hoang
明宗大駭詔悉捕宫人宫媪宫婢按問,Minh Tông đại hãi chiếu tất bổ cung nhân cung ẩu cung tì án vấn
奏告文曰茲以國步遭屯天災示警,tấu cáo văn viết Tư dĩ quốc bộ tao truân thiên tai thị cảnh
五月十七日皇太子旺生號天建,Ngũ nguyệt thập thất nhật Hoàng thái tử Vượng sinh hiệu Thiên Kiến
籬簉疎,ly giậu thưa
旦𣈜娄,đến ngày sau
莫福原棄昇龍城正殿移居外境内騷動,Mạc Phúc Nguyên khí Thăng Long thành chính điện di cư ngoại cảnh nội tao động
己巳天成二年宋天聖七年,kỉ tị thiên thành nhị niên tống thiên thánh thất niên
伸𨀤,thân duỗi
師妙揚樣小封烹形,sư dịu dàng dáng tiểu phong phanh hình
時鄭綏復入知金光殿賛成其謀,thời trịnh tuy phục nhập tri kim quang điện tán thành kì mưu
當此之時汝等雖欲不為娛樂得乎今余歷撰諸家兵法為一書名曰,Đương thử chi thời nhữ đẳng tuy dục bất vi ngu lạc đắc hồ Kim dư lịch soạn chư gia binh pháp vi nhất thư danh viết
糜肉𥹙𦧘裴台耨余,my nhục cháo thịt bùi thay nấu nhừ
曷清詫擬分𢤞,Hạt mưa sá nghĩ phận hèn
丐蝶蒸及春,cái điệp chưng gặp xuân
及被󰱇汰退充五府軍𭁈無得馘同無有分别,Cập bị tuyển thải thoái sung ngũ phủ quân dữ vô đắc quắc đồng vô hữu phân biệt
𧗱𡢐𠄩𦜘朋𠄩𥶂椰,về sau hai vú bằng hai sọ dừa
共同,cộng đồng
聲啞𠸦㗂,thanh á khản tiếng
甲戌十五年宋紹興二十四年,giáp tuất thập ngũ niên tống thiệu hưng nhị thập tứ niên
櫨枅櫨節斗計斗重,lô kê lô tiết đấu kê đấu chồng
𢵗𧉬餒𪆧,cuốc giun nuôi vịt
然真之為将不䏻戒戢左右或殺名臣於大都之中或飲御酒於六清之内甚非人臣之禮則真之死也亦由自取夫何足恠,Nhiên Chân chi vi tướng bất năng giới tập tả hữu hoặc sát danh thần ư Đại đô chi trung hoặc ẩm ngự tửu ư Lục Thanh chi nội thậm phi nhân thần chi lễ tắc Chân chi tử dã diệc do tự thủ phu hà túc quái
𢺺朱仍几獄場爫恩,chia cho những kẻ ngục tràng làm ơn
遂之奉天,toại chi phụng thiên
時定國公阮匐外甲丁佃與十道將軍黎桓奉衛王璿即皇帝位尊帝曰先皇帝尊親生母楊氏爲皇太后,thời định quốc công nguyễn bặc ngoại giáp đinh điền dữ thập đạo tướng quân lê hoàn phụng vệ vương toàn tức hoàng đế vị tôn đế viết tiên hoàng đế tôn thân sinh mẫu dương thị vi hoàng thái hậu
公主空𠹾𥙩恨化唫,công chúa không chịu lấy giận hoá câm
壽等知其計不行又絶使信徃來,thọ đẳng tri kì kế bất hành hựu tuyệt sứ tín vãng lai
前制建官多以品崇爵侈,Tiền chế kiến quan đa dĩ phẩm sùng tước xỉ
世𦓡空特悶唭㖇,thế mà không được buồn cười nhỉ
娘它招玉沉珠,nàng đà gieo ngọc chìm châu
兵刀未接占人自潰追斬三萬級,Binh đao vị tiếp Chiêm nhân tự hội truy trảm tam vạn cấp
文奎被莫氏隂差兵逼害因使臣代臣父冐罪㱕命朝廷委身降服願求生路刻骨不忘終身感德,văn khuê bị mạc thị âm sai binh bức hại nhân sử thần đại thần phụ mạo tội quy mệnh triều đình uỷ thân hàng phục nguyện cầu sinh lộ khắc cốt bất vong chung thân cảm đức
欺錦擬月欺唭呡花,Khi ngâm ngợi nguyệt khi cười răn hoa
𠄩𬄹𪔠摐停𠺥湥,hai mái trống toang đành chịu dột
咥栗𠫾,chối lứt đi
節中秋,tết trung thu
生陀魄落魂漂,Sinh đà phách lạc hồn xiêu
昌泊珊索工圭渃㝵,xương bạc tan tác trong quê nước người
遣特轉哢犯諱時可丕,khiến được chuyển lọng phạm húy thời khả vậy
﨤欺漢末㐌仃配波,gặp khi hán mạt đã đành phôi pha
及𣈜賑济孤貧,gặp ngày chẩn tế cô bần
娄娄仕𢖵味羮𠮾嗷,lâu lâu sẽ nhớ mùi canh ngọt ngào
至端慶年間内朝干政外戚專權法禁煩苛紀綱紊亂農桑失業風俗日偷甚可憫也,chí đoan khánh niên gian nội triều can chính ngoại thích chuyên quyền pháp cấm phiền hà kỷ cương vặn loạn nông tang thất nghiệp phong tục nhật du thậm khả mẫn dã
性乙陳陳裊生,tính ắt trần trần nẻo sinh
置六院以親隨進為左右羽林車,Trí lục viện dĩ thân tuỳ tiến vi tả hữu Vũ Lâm xa
州人不知其為帝皆驚走及知之乃絙紩鎖於江中以截水路,Châu nhân bất tri kì vi Đế giai kinh tẩu cập tri chi nãi căng thiết toả ư giang trung dĩ tiệt thuỷ lộ
陣𦋦埃几敢𫀢󰠲󰑼,trận ra ai kẻ dám coi đâu là
鄭綏裨将阮世副中矢而却,trịnh tuy tì tướng nguyễn thế phó trúng thỉ nhi khước
𤐝𨕭𠁑𨷈𨷈准,soi trên dưới muôn muôn chốn
令將校百官曰自古至今治國必有其法人無法則亂,lệnh tướng hiệu bách quan viết tự cổ chí kim trị quốc tất hữu kì pháp nhân vô pháp tắc loạn
日午智果從山路來伏兵夾擊破之,nhật ngọ trí quả tòng sơn lộ lai phục binh giáp kích phá chi
󰞺身蒲柳群𡹠竹枚,Nát thân bồ liễu CÒN nghì trúc mai
其寓藏停止以盗刼罪之或罪人在迯知情容養者按律論行,kì ngụ tàng đình chỉ dĩ đạo kiếp tội chi hoặc tội nhân tại đào tri tình dung dưỡng giả án luật luận hành
昆碎染病𡧲唐補屍,con tôi nhuốm bịnh giữa đàng bỏ thây
用,dụng
二十三日節制鄭松分諸将領兵渡河大擊破之斬󰱐數千餘級僞黨奔潰州縣悉平,Nhị thập tam nhật Tiết chế Trịnh Tùng phân chư tướng lĩnh binh độ hà đại kích phá chi trảm hoạch sổ thiên dư cấp nguỵ đảng bôn hội châu huyện tất bình
𢚸信𬮙役𫽄𪟽拙󰅹,lòng tin muôn việc chẳng ngừa chút nao
排排𧡊仍干戈,bời bời thấy những can qua
詔選官員有能練習武藝通韜畧者不必宗室並除軍将,chiếu tuyển quan viên hữu năng luyện tập võ nghệ thông thao lược giả bất tất tông thất tịnh trừ quân tướng
杜釋奴𥈶別信蹽城𠼶𠻴奴蹥𠇮󱚢,đỗ thích nó nom biết tin leo thành nín lặng nó len mình vào
󰅹伶󰅹乍󰅹盘𠀧,nào lềnh nào chạ nào bàn ba
戊寅十九年宋紹興二十八年,mậu dần thập cửu niên tống thiệu hưng nhị thập bát niên
遇裴文奎兵繼至賊󰕛棄船登岸走散,Ngộ Bùi Văn Khuê binh kế chí tặc chúng khí thuyền đăng ngạn tẩu tán
宋以六縣三洞還我,Tống dĩ lục huyện tam động hoàn ngã
氣蔭𠓨𣘃高濕梗梗覩如焒候𤈜,khí ấm vào cây cao thấp cành cành đỏ như lửa hầu cháy
󰉺𣌉𦋦𠃅幡𩄲,Sớm khuya ra mái phướn mây
防旬削奪底和禦𫀢,phòng tuần tước đoạt để hoà ngừa coi
漁人穆慎以綱霰之覆虎上乃太師黎文盛,ngư nhân mục thận dĩ cương tán chi phú hổ thượng nãi thái sư lê văn thịnh
客陀𫴋馭細尼叙情,khách đà xuống ngựa tới nơi tự tình
󰜋命荄䔲𤾓塘,Một mình cay đắng trăm đường
視前代所行之事可爲徵驗,thị tiền đại sở hành chi sự khả vi trưng nghiệm
𡐙󰭙,đất sạn
賊惧不敢與戰,tặc cụ bất cảm dữ chiến
絲毫渚報矣群歐,tơ hào chửa báo hãy còn âu
先是奉世弘化人與占城守将羅皚相持於黄江至是得命道出蔑江,Tiên thị Phụng Thế Hoằng Hoá nhân dữ Chiêm Thành thủ tướng La Ngai tương trì ư Hoàng Giang chí thị đắc mệnh đạo xuất Miệt Giang
疎浪払沛雲仙,Thưa rằng Chàng phải Vân Tiên
取中格裴必勝等七名,thủ trúng cách bùi tất thắng đẳng thất danh
传𠁀駭搭𦖻掑𩯀,chuyện đời hãy đắp tai cài tóc
𥘀𢚸㤕柳爲花,Nặng lòng xót liễu vì hoa
𦊚橛榔枒㩒底𢫝妸它打丐妸群顒,bốn cột lang nha cắm để đong ả đà đánh cái ả còn ngong
初陳珣逼近京城人心驚怖惟岳等應務胡堂,Sơ Trần Tuân bức cận Kinh Thành nhân tâm kinh bố Duy Nhạc đẳng ứng vụ hồ đường
二月莫福原使其将提兵守昇龍城外列屯沿,Nhị nguyệt Mạc Phúc Nguyên sử kì tướng đề binh thủ Thăng Long thành ngoại liệt đồn duyên
𥢆𢚸㐌𢢆𡗋台,Riêng lòng đã thẹn lắm thay
蔀伴於湼寔他,bầu bạn ở nết thực thà
夏五月端午節吊屈原及古賢人如介子推者,Hạ ngũ nguyệt Đoan Ngọ tiết điếu Khuất Nguyên cập cổ hiền nhân như Giới Tử Thôi giả
既云送還國又用計以殺之詭譎甚矣,kí vân tống hoàn quốc hựu dụng kế dĩ sát chi nguỵ quyệt thậm hĩ
芸皇𬑉吏秦銀,nghệ hoàng mắt lại tần ngần
仍諭百官耆老曰籃京乃帝鄕根本之地非京師他處,Nhưng dụ bách quan kì lão viết Lam Kinh nãi đế hương căn bản chi địa phi kinh sư tha xứ
拯群塢典每類𣘃,chẳng còn ỏ đến mọi loài cây
𣇜𣌋𩙌迻暏𪹷𨅸,buổi sớm gió đưa trưa nắng đứng
𢲧,gây
大人冐進叩頭陳其利害必見聽從轉禍為福易如反掌,đại nhân mạo tiến khấu đầu trần kì lợi hại tất kiến thính tòng chuyển hoạ vi phúc dị như phản chưởng
尚書阮永錫閲選五府諸衛大小總旗充殿前五衛軍,thượng thư Nguyễn Vĩnh Tích duyệt tuyển ngũ phủ chư vệ Đại Tiểu tổng kì sung Điện tiền ngũ vệ quân
渃沚𬇚蓮似𤂬弹,nước chảy ao sen tựa suối đàn
𫢩它結󰒂弟兄,nay đà kết nghĩa đệ huynh
賴𠅜盎那,trái lời áng nạ
沱江鎮為天興鎮乂安鎮為臨安鎮長安鎮為天䦕鎮諒江鎮為諒山鎮演州鎮為望江鎮新平鎮為西平鎮,đà giang trấn vi thiên hưng trấn nghệ an trấn vi lâm an trấn trường yên trấn vi thiên quan trấn lạng giang trấn vi lạng sơn trấn diễn châu trấn vi vọng giang trấn tân bình trấn vi tây bình trấn
者恩湄沐填󰒂竹枚,giả ơn mưa móc đền nghì trúc mai
以吳焕為東閣校書,Dĩ Ngô Hoán vi Đông các hiệu thư
平郡公鄭𭫨差人捕捉觧送京師,Bình quận công Trịnh Tráng sai nhân bổ tróc giải tống Kinh sư
名搗等四人流遠州,Danh Đảo đẳng tứ nhân lưu viễn châu
故我太祖髙皇帝又得以誅之,cố ngã thái tổ cao hoàng đế hựu đắc dĩ tru chi
𫡂𠄩文武𫼢堆山何,Gồm hai văn võ rạch đôi sơn hà
簡脩公至東京城聞父建王𭁈兄錦江王弟靖亮公季弟涓等遇害命官治䘮事𭁈行塟禮,giản tu công chí đông kinh thành văn phụ kiến vương dữ huynh cẩm giang vương đệ tĩnh lượng công quý đệ quyên đẳng ngộ hại mệnh quan trị tang sự dữ hành táng lễ
一人之天下也,nhất nhân chi thiên hạ dã
先是二月皇太后上陵而㱕偶嬰苦痢至閏月二十六日亥時崩于承華殿正寝壽七十六,Tiên thị nhị nguyệt Hoàng thái hậu thượng lăng nhi quy ngẫu anh khổ lị chí nhuận nguyệt nhị thập lục nhật Hợi thời băng vu Thừa Hoa điện chính tẩm thọ thất thập lục
庒如種𪂱故夷咹𣎀,chẳng như giống vạc cớ gì ăn đêm
𠊛國色几天才,Người quốc sắc kẻ thiên tài
所郎𢂎傘懺笙衮袍,sửa sang dù tán sắm sanh cổn bào
岱進攻九真斬獲以萬數,đại tiến công cửu chân trảm hoạch dĩ vạn sổ
捤渃𡊱𢪥巾𢬣欺𣈘踏𩄴欺𣈜𡎢鍾,vẩy nước chậu vắt khăn tay khi đêm đạp bóng khi ngày ngồi chung
産屍無主边滝󰝡𠓨底妬吝崇埃台,sẵn thây vô chủ bên sông đem vào để đó lận sòng ai hay
分廵綽亦以日更,Phân tuần xước diệc dĩ nhật canh
𥘪𪞷体俸󱏲清边𫯝,ngó ra thấy bóng trăng thanh bên trời
矯公𢭗󱖺当愁,kiều công nương gối đang sầu
時布政亡命将先郡公,thời bố chính vong mệnh tướng tiên quận công
𣎃𠀧辰豆㐌𫅷些𠫾些海𧗱茹𤊬枯,tháng ba thì đậu đã già ta đi ta hái về nhà phơi khô
春三月地震,xuân tam nguyệt địa chấn
削竹󰁓竹,tước trúc chẻ trúc
冬十二月時莫登庸簒位三年自以年老乃以位與其長子登瀛自稱太上皇出居祥光殿以漁為業遨遊自樂,Đông thập nhị nguyệt thời Mạc Đăng Dung soán vị tam niên tự dĩ niên lão nãi dĩ vị dữ kì trưởng tử Đăng Doanh tự xưng Thái thượng hoàng xuất cư Tường Quang điện dĩ ngư vi nghiệp ngao du tự lạc
挌外名利𢳝頭𢮿,gác ngoài danh lợi lắc đầu quay
罪之妻居夫䘮而肆行滛亂或䘮未满釋服從吉并先通嫁信及娶之者,tội chi thê cư phu tang nhi tứ hành dâm loạn hoặc tang vị mãn thích phục tòng cát tịnh tiên thông giá tín cập thú chi giả
樂鐄蕩蕩如𧵆如賒,Nhạc vàng lãng đãng như gần như xa
産𢬣把𦑗花葵貝梗釵𧘇卽時𢬭𢭂,sẵn tay bả quạt hoa quỳ với cành thoa ấy tức thì đổi trao
吟鍾詠閣禅𬮦󰋇排,ngâm chuông vịnh gác thiền quan mấy bài
内外臣民守職如故每日太早就東長安待令候有司擇日行禮,nội ngoại thần dân thủ chức như cố mỗi nhật thái tảo tựu đông trường an đãi lệnh hầu hữu ti trạch nhật hành lễ
吏芒仍𭛣󰟴𡗶典𡢐,Lại mang những việc tày trời đến sau
行銅𦋦胣𢬥𨨨,hàng đồng ra dạ giong chiêng
停如𡥵󱎶𨔈鳶𠝗𦀊,đừng như con trẻ chơi diều đứt dây
咍󰠲上國兵𡗶,hay đâu thượng quốc binh trời
丙午七年宋欽宗恒靖康元年,bính ngọ thất niên tống khâm tông hằng tịnh khang nguyên niên
都御史陳鷟曰悔既付法司按問宜從八𬢱,đô ngự sử trần xác viết hối ký phó pháp ti án vấn nghi tòng bát nghị
海海香𡗶𦹳女麝漏漏畑孛𠓇如蘇,hây hẩy hương trời thơm nữa xạ làu làu đèn bụt rạng như tô
󰠂𦖻𠳨吏花婢畧𡢐,Rỉ tai hỏi lại hoa tì trước sau
弟彰為賊所獲盗得賊旗幟衣服迯回以,đệ chương vi tặc sở hoạch đạo đắc tặc kì xí y phục đào hồi dĩ
大越史記本紀續編卷之十七,đại việt sử ký bản kỷ tục biên quyển chi thập thất
梞竹玳瑁󱨑󰬷𫽤摳,gậy trúc đồi mồi quạt vả lua khua
𨑮𫔬兵孟倘都戈沔江北帝󰑼扶𬞕,mười muôn binh mạnh thẳng đua qua miền giang bắc đấy là phù lan
𠚢威雄虎㗂胞𱤠,Ra uy hùng hổ tiếng bào hao
至於後主瀆於干戈賦繁役重百姓怨嗟尋為南漢所滅,Chí ư Hậu Chủ độc ư can qua phú phồn dịch trọng bách tính oán ta tầm vi Nam Hán sở diệt
鴻𦖑喭𡄎𤾓形,hồng nghe ngán ngẩm trăm hình
媄𫅷䏾我梗橷防欺焠𩈘𫞡頭忌埃,mẹ già bóng ngả cành dâu phòng khi sốt mặt váng đầu cậy ai
當機埃几肯讓埃,đương cơ ai kẻ khứng nhường ai
紅顔埃劔埃兜,hồng nhan ai kém ai đâu
悲𣇞簪技𦎛散,bây giờ trâm gãy gương tan
蒸德翁申公淹順󰬷𣦍󱙶,chưng đức ông thân công êm thuận vả ngay thẳng
三月明遣使來求僧人二十名,Tam nguyệt Minh khiến sứ lai cầu tăng nhân nhị thập danh
役送塟㖫𠯹戈橘,việc tống táng lăng nhăng qua quýt
帝在蘆󰀋山與明人相拒哀勞常遣眾救援,Đế tại Lư sách sơn dữ Minh nhân tương cự Ai Lao thường khiển chúng cứu viện
秋九月詔𭛁府金三百十两鑄鍾置于興天寺,Thu cửu nguyệt chiếu phát phủ kim tam bách thập lượng chú chung trí vu Hưng Thiên tự
汫意青新埃㐌别妬埃敢且拿𧏵𧏵,giếng ấy thanh tân ai đã biết đố ai dám thả nạ rồng rồng
碎𤽗蔑節卞朋𥒥邊𩯀󰁰分𠹾仍霜,tôi ngươi một tiết bền bằng đá biên tóc mươi phần chịu những sương
情,tình
凡士庻人民來詣軍營帝皆卑辝厚禮以待之各隨其才高下以布眾職,phàm sĩ thứ nhân dân lai nghệ quân doanh đế giai ti từ hậu lễ dĩ đãi chi các tuỳ kì tài cao hạ dĩ bố chúng chức
仍羅𣈙約埋𬇚,Những là rày ước mai ao
惮苔朱別用連將軍,Dạn dày cho biết dụng liền tướng quân
𤾓𢆥誰𤎜精神,trăm năm thuỳ rạng tinh thần
利爫拯之朋𠅜𣦍,lợi làm chẳng chi bằng lời ngay
此時莫黨雖未悉平然軍聲日益大振矣,thử thời mạc đảng tuy vị tất bình nhiên quân thanh nhật ích đại chấn hĩ
公栢獨後再請入見,công bách độc hậu tái thỉnh nhập kiến
別𩈘,biết mặt
庫兀矣駢𢚸庫兀,khó ngặt hãy bền lòng khó ngặt
禮部官捧黄榜皷樂導引出東華門外掛張,lễ bộ quan bổng hoàng bảng cổ nhạc đạo dẫn xuất đông hoa môn ngoại quải trương
咍边列𫳭旁世真繒,hai bên rớt xuống phẳng thay chân chằng
卞我壞所像怛椇迎湼,bèn ngã hoại thửa tượng đất gỗ nghiêng nát
対卓𠊛仙拱客侼合行𩙌姉買𦝄姨,đổi chác người tiên cùng khách bụt họp hàng gió chị với trăng dì
𩚵襖坤田堯舜治,cơm áo khôn đền nghiêu thuấn trị
𠄩边意合心投欺親𫽄路󰑼求買親,hai bên ý hợp tâm đầu khi thân chẳng lọ là cầu mới thân
六躋迷𫔳鴻𡅳𠀧󱋓𨢇濃魂季父漂𧗱干𨠣󱮽,lúc tê mê cửa hồng khuyên ba chén rượu nồng hồn quý phụ phiêu về cơn chếnh choáng
召太師丁列太保阮耒黎念五府鄭文洒入嘉祐門商議討草賊之方,triệu thái sư đinh liệt thái bảo nguyễn lỗi lê niệm ngũ phủ trịnh văn sái nhập gia hựu môn thương nghị thảo thảo tặc chi phương
虧頭執俸乙堪唭演若達多,quay đầu chấp bóng ắt kham cười diễn nhã đạt đa
默首󰑼乞頭,mặc thủ là gật đầu
在鎮共十三年駢,tại trấn cộng thập tam niên biền
冬十月召至靈道士玄雲赴京問以修煉之法,Đông thập nguyệt triệu Chí Linh đạo sĩ Huyền Vân phó kinh vấn dĩ tu luyện chi pháp
聘于宋,sính vu tống
時夏方已徙桂陽太守因復拜爲刺史,Thời Hạ Phương dĩ tỉ Quế Dương Thái thú nhân phục bái vi thứ sử
戊寅唐髙祖李渊武德元囝,Mậu Dần Đường Cao Tổ Lí Uyên Vũ Đức nguyên niên
核箕筭旦吏筭都,cây kia toan đắn lại toan đo
計詞欺甲𩈘情人辰病妾買分弭恁,kể từ khi giáp mặt tình nhân thì bệnh thiếp mới phần nhẹ nhõm
且砦臨屑邏大江既克之後俘獲沿流而下過真臘及諸蕃國皆震耀兵威因諭諸國子弟入朝志欲邀,thả trại lâm tiết la đại giang ký khắc chi hậu phù hoạch duyên lưu nhi hạ quá chân lạp cập chư phiên quốc giai chấn diệu binh uy nhân dụ chư quốc tử đệ nhập triều chí dục yêu
紹寳凣六,Thiệu Bảo phàm lục
光順三年三月冊立爲皇太子,Quang Thuận tam niên tam nguyệt sách lập vi Hoàng thái tử
斈夷麻斈斈𢴊鉢粓斈𢲠鉢𤈜斈技𫫴㘨,học gì mà học học chọc bát cơm học đơm bát cháy học cạy thủng nồi
犢特𬌥特哿世警強,độc đặc trâu đực cả thay kềnh càng
帝辝以疾不行,Đế từ dĩ tật bất hành
時國學殿堂宫墻内外率多榛漏公著增加脩理制度規模稍復輪奐,Thời Quốc học điện đường cung tường nội ngoại suất đa trăn lậu Công Trứ tăng gia tu lí chế độ quy mô sảo phục luân hoán
料如供廣妸姮𢪀㝹,Liều như cung Quảng ả Hằng nghĩ nao
殿試上親策,Điện thí thượng thân sách
󰝸咍𨉓嗼役之,chẳng hay mình mắc việc chi
詔群臣除䘮服,chiếu quần thần trừ tang phục
仍󰑼赧那待信,Những là nấn ná đợi tin
綽孛𠓨中殿閣水晶,rước bụt vào trong điện gác thuỷ tinh
爫朱苔墮拮頭𫽄𨖲,Làm cho đày đoạ cất đầu chẳng lên
鑷丐鐷,nhiếp cái nhíp
制可,Chế khả
十四日工部尚書陳保上奏,thập tứ nhật công bộ thượng thư trần bảo thượng tấu
朱別,cho biết
是日早諸軍水步交戰二衛大将范元瑰振綱軍将朱秉忠三輔軍将陳元暄左神翊軍陳太僕皆敗死,Thị nhật tảo chư quân thuỷ bộ giao chiến nhị vệ đại tướng Phạm Nguyên Khôi Chấn Cương quân tướng Chu Bỉnh Trung Tam Phụ quân tướng Trần Nguyên Huyên Tả Thần Dực quân Trần Thái Bộc giai bại tử
𥪞𠇮𢪀㐌󰡏㝵托寃,Trong mình nghĩ đã có người thác oan
我以此卧不安席食不甘味夙夜焦思,Ngã dĩ thử ngoạ bất an tịch thực bất cam vị túc dạ tiêu tư
凣在眾人之中宜務正直莫行邪非,phàm tại chúng nhân chi trung nghi vụ chính trực mạc hành tà phi
朋󰟯𩄰打𦡟𡗶𤳷兜,bằng dường sét đánh lưng trời bởi đâu
仙觀伽边道士,tiên quán già bên đạo sĩ
如𫇰,như cũ
郎中潘公益大夫阮長並罷職還民,lang trung phan công ích đại phu nguyễn trường tịnh bãi chức hoàn dân
弄𢭾𢬣叩𨀈吝埮氷,Lỏng buông tay khấu bước lần dặm băng
𠄩行渃𬑉𣳔匕如湄,Hai hàng nước mắt ròng ròng như mưa
隴痗𠼦𪮏𢭮,luống mỏi mượn tay gảy
󰞿㛪責禄倚坤辞,anh em trách móc ấy khôn từ
𧗱帝蓮殘㩡𦹵香,về đấy sen tàn nổi cỏ hương
仙浪鴻鵠𭌄𬲊𠲖欺恾慔落󱫨󱭚𡢐,tiên rằng hồng hộc đều bay e khi man mác lạc bầy về sau
没淎喪滄渃論𡗶,một vũng tang thương nước lộn trời
是以人人感激期盡死力所至輙有功,Thị dĩ nhân nhân cảm kích kì tận tử lực sở chí triếp hữu công
世𦓡花笏吝襜袍,thế mà hoa hốt lẫn xiêm bào
荘浪𦖑𡶀倉松,trang rằng nghe núi thương tùng
丐梇𠱋𡥵,cái tróng ru con
一遵前史書式,nhất tuân tiền sử thư thức
𤾓𠦳𰿘狀蒸鬼󱡶拮調遁鬪,trăm ngàn muôn trạng chưng quỷ gở cất đều trốn dấu
聀,chức
信𧗱士幸𪟽𧗱焒𦲞,tin về sĩ hạnh nghi về lửa rơm
刁愁払𧿨𦋦𧗱䀡朝𠾺𠾺𠲖𠲖𠽋唭,đeo sầu chàng trở ra về xem chiều thẹn thẹn e e nực cười
經十日援兵果至而城已陷,kinh thập nhật viện binh quả chí nhi thành dĩ hãm
羅綺熠燿行𢄂合𨴦茹𥾽練祖螉藏,la ỷ dập dìu hàng chợ họp cửa nhà bịn rịn tổ ong tàng
其清華乃彼本根之地,Kì Thanh Hoa nãi bỉ bản căn chi địa
六月加户部尚書兼翰林院侍講掌翰林院事少保拔郡公楊致澤爲吏部尚書國老太保致仕,lục nguyệt gia hộ bộ thượng thư kiêm hàn lâm viện thị giảng chưởng hàn lâm viện sự thiếu bảo bạt quận công dương trí trạch vi lại bộ thượng thư quốc lão thái bảo trí sĩ
坤垠湥玉湥洡㳶沙,Khôn ngăn giọt ngọc sụt sùi nhỏ sa
當欺檜泳頭檠沚奢,đương khi cuối vịnh đầu ghềnh chảy xa
畧旗埃敢争強,Trước cờ ai dám tranh cường
調魯𦠘𧝦𪮏,đều trổ vai rách tay
朋湖湖哿泠郎,bằng hồ hồ cả lênh lang
玄宗穆皇帝諱維䄔神宗之子真宗之弟在位九年壽十八歲而崩䘮果盛陵帝天資仁厚神采靖嚴居拱之年海内安治年榖豊登亦可謂賢君矣享國不永惜哉癸卯景治元年明永曆十七年清康熙二年春正月時帝年幼王遣左都督擢郡公鄭槏右都督普郡公黄仕科都督同知强郡公阮援都督僉事膠郡公鄭楹入管四衛兵侍衛,Huyền Tông Mục Hoàng Đế Huý Duy Vũ Thần Tông chi tử Chân Tông chi đệ Tại vị cửu niên thọ thập bát tuế nhi băng Táng Quả Thịnh lăng Đế thiên tư nhân hậu thần thái tĩnh nghiêm cư củng chi niên hải nội an trị niên cốc phong đăng diệc khả vị hiền quân hĩ Hưởng quốc bất vĩnh Tích tai Quý Mão Cảnh Trị nguyên niên Minh Vĩnh Lịch thập thất niên Thanh Khang Hi nhị niên xuân chính nguyệt thời Đế niên ấu Vương khiến Tả đô đốc Trạc quận công Trịnh Kiêm Hữu đô đốc Phổ quận công Hoàng Sĩ Khoa Đô đốc đồng tri Cường quận công Nguyễn Viện Đô đốc thiêm sự Giao quận công Trịnh Doanh nhập quản tứ vệ binh thị vệ
六月鬻官田每一靣錢五鏹時謂鏹為靣許民人賣為私,lục nguyệt chúc quan điền mỗi nhất diện tiền ngũ cường thời vị cưỡng vi diện hứa dân nhân mại vi tư
𥘉上皇聞㓂至命鎮國将軍恭正王師賢守大安海口,Sơ Thượng hoàng văn khấu chí mệnh Trấn Quốc tướng quân Cung Chính Vương Sư Hiền thủ Đại An hải khẩu
𨅹𨖲𣘃𣞻𢲨花,trèo lên cây bưởi hái hoa
逆人段世儂等伏誅,nghịch nhân đoàn thế nùng đẳng phục tru
阮堅壁拒敵,Nguyễn kiên bích cự địch
戊寅唐大中十二年,Mậu Dần Đường Đại Trung thập nhị niên
皇太子即位于柩前,hoàng thái tử tức vị vu cữu tiền
𢪀調𡗶沱域溇,Nghĩ điều trời THẲM vực sâu
螉𫅷󱖮毒針花焒羝要挷𧤁頊𥴙疎,ong già buông nọc châm hoa rữa dê yếu văng sừng húc giậu thưa
甲戌六年元元統二年春中書增置左右正言參議,Giáp Tuất lục niên Nguyên Nguyên Thống nhị niên xuân Trung thư tăng trí tả hữu chính ngôn tham nghị
尼尼事㐌果然,này này sự đã quả nhiên
日其以本年正月初十日為水,nhật kì dĩ bản niên chính nguyệt sơ thập nhật vi thuỷ
固大中小窖分巴類,có đại trung tiểu khéo phân ba loài
官軍與戰不利退屯萬刼津,quan quân dữ chiến bất lợi thoái đồn vạn kiếp tân
哏󰛈𢯏𠬠𡦂同爫𠄩,Cắn răng bẻ một chữ đồng làm hai
搊皮才色吏󰑼分欣,so bề tài sắc lại là phần hơn
蜜薑,mứt gừng
仙浪志鄧傘𩄲,tiên rằng chí đặng tán mây
上皇歳㐌班𫅷,thượng hoàng tuổi đã ban già
然多行殺戮頗有不仁,nhiên đa hành sát lục pha hữu bất nhân
坡𦰤拍𦹵尋𠫾,pha lau vạch cỏ tìm đi
清明𡧲節𣈜𠀧,Thanh minh GIỮA tiết NGÀY ba
水精從别江自莅仁入廣威山脚緣岸上喝江口出大江入陀江擊傘圓處處𮢶爲淵爲潭積水圖襲之,thuỷ tinh tòng biệt giang tự lị nhân nhập quảng oai sơn cước duyên ngạn thượng hát giang khẩu xuất đại giang nhập đà giang kích tản viên xứ xứ tạc vi uyên vi đầm tích thuỷ đồ tập chi
枚𪳔對淡𠊚鐄𧺃,môi son đổi dạm người vàng đỏ
㨿險伏兵常以寡而敵眾臨機制勝每以弱而制強,Cứ hiểm phục binh thường dĩ quả nhi địch chúng lâm cơ chế thắng mỗi dĩ nhược nhi chế cường
閎羅𨷯槓外塘𠚢無,hoành là cửa cổng ngoài đường ra vô
兜,đâu
㗳𩛜𫨩羅㗳𩛂𫨩羅㗳𪿀英朱𨖲床,ngáp đói hay là ngáp no hay là ngáp ngủ anh cho lên giường
啻拯沛妯家妯敎,ví chẳng phải dâu gia dâu giáo
戈𣈜𣎃路之𬲢,qua ngày tháng lọ chi nhiều
帝𭁈皇太子及祈郡公黎念並從臣黎弘毓杜潤郭廷寶等君臣賡𰙔作英花孝治詩集有擲地金聲之句,Đế dữ Hoàng thái tử cập Kì quận công Lê Niệm tịnh tòng thần Lê Hoằng Dục Đỗ Nhuận Quách Đình Bảo đẳng quân thần canh ca tác Ánh hoa hiếu trị thi tập hữu trịch địa kim thanh chi câu
𫢧󰜏化𫯳麻㐌𡗉歳辰停𢞃𡠣女,liền bà goá chồng mà đã nhiều tuổi thì đừng hòng cưới nữa
優中侍内書寫兵番臣髙登朝奉謄,ưu trúng thị nội thư tả binh phiên thần cao đăng triều phụng đằng
眉昂每獨相雖邏𫀅乙凭饒,mày ngang mũi dọc tướng tuy lạ xem ắt bằng nhau
公浪幅像𠊚𠸗,công rằng bức tượng người xưa
是歲古法州法雲寺僧体上言寺中放光數道尋光掘之得,Thị tuế Cổ Pháp châu Pháp Vân tự tăng thể thượng ngôn tự trung phóng quang số đạo tầm quang quật chi đắc
𩛄󱰎,bánh nổ
𢪀𠇮分蒙𦑃𧋃,nghĩ mình phận mỏng cánh chuồn
𤾓具車綽𦷾,trăm cỗ xe rước đấy
媒𫅷或固調之料功秩󰜋𣇜跪𦓡催,mụ già hoặc có điều gì liều công mất một buổi quỳ mà thôi
箕鳥獸󰑼類萬物唒無知共扒㧅摓,kìa điểu thú là loài vạn vật dẫu vô tri cũng bắt đèo bòng
小童𤽗呵戈求,tiểu đồng ngươi há qua cầu
百粤文身之俗盖始此,bách việt văn thân chi tục cái thuỷ thử
󰜩辰讀册吟哦,trai thì đọc sách ngâm nga
𦼜𦿄𩂏葉𦷾,sắn sướng che rợp đấy
詠娓師,vịnh ni sư
汫渃,giếng nước
創朗𤎒爌味香𦹳秋,sáng láng chấp choáng mùi hương thơm tho
𢚁𢬣柴相𡭉𠳒,cậy tay thầy tướng bắn lời
𠯇浪因果󰇥揚,rỉ rằng nhân quả dở dang
二人皆居安生終老,nhị nhân giai cư yên sinh chung lão
粓蔑啀渃蔑瓢,cơm một nhai nước một bầu
𫗄𦝄沫󰘚㙁𦯬斎𢚸,Gió trăng mát mặt muối dưa chay lòng
時莫茂洽母僞稱國母代居尊位,Thời Mạc Mậu Hợp mẫu nguỵ xưng Quốc mẫu đại cư tôn vị
像尼𬁖佣云仙,tượng này sao giống vân tiên
尊祖母長樂皇太后爲太皇太后,Tôn tổ mẫu Trường Lạc hoàng thái hậu vi thái hoàng thái hậu
柳於是聚眾下大江作亂,Liễu ư thị tụ chúng hạ đại giang tác loạn
後宫苑池之逰則志荒矣外戚權臣之𫳭則政蠹矣帝王脩齊治平之道果如是乎在朝之臣則有日燏建󰚴子之功國峻献白藤之捷亦頡頏於郭汾陽㓂萊公之名󰕑固可,Hậu cung uyển trì chi du tắc chí hoang hĩ ngoại thích quyền thần chi sủng tắc chính đố hĩ đế vương tu tề trị bình chi đạo quả như thị hồ Tại triều chi thần tắc hữu Nhật Duật kiến Hàm Tử chi công Quốc Tuấn hiến Bạch Đằng chi tiệp diệc hiệt hàng ư Quách Phần Dương Khấu Lai Công chi danh dự cố khả
六月以黎季犛為,Lục nguyệt dĩ Lê Quý Li vi
𨔍澄唐垞𠇕偽,lạ chừng đường sá bơ vơ
太后𫀅𧡊駭䧺𩵜𦣰𬳕橽刀烘扲𢬣,thái hậu xem thấy hãi hùng cá nằm trốc thớt dao hòng cầm tay
二月太平縣齊聖寺僧献舍利寶函,nhị nguyệt thái bình huyện tề thánh tự tăng hiến xá lợi bảo hàm
夏四月會試天下士人取阮弼等十四人弼乂安人,Hạ tứ nguyệt hội thí thiên hạ sĩ nhân thủ Nguyễn Bật đẳng thập tứ nhân Bật Nghệ An nhân
𠄩边共𥆁𠄩𢚸拱於,hai bên cùng liếc hai lòng cũng ưa
其在内未陞者賞爵各一資,Kì tại nội vị thăng giả thưởng tước các nhất tư
置安撫使副屬州置通判,trí an phủ sứ phó thuộc châu trí thông phán
󰘩霜特𨤔天然,phong sương được vẻ thiên nhiên
柴𡎢正𡧲儒𨅾終觥𠰺句翹扯𠰺曲理京,thầy ngồi ở giữa nho xúm chung quanh dạy câu kiều lẩy dạy khúc lý kinh
共𡽫詞𣷭曲,cùng non từ bể khúc
帝命輔陳徃以博覽副之,đế mệnh phụ trần vãng dĩ bác lãm phó chi
三曰遠清色以正一心之本,tam viết viễn thanh sắc dĩ chính nhất tâm chi bản
朋𥹙𫢩本名󰑼粥,bằng cháo nay vốn danh là chúc
盡其情至可領也,tận kì tình chí khả lĩnh dã
六月十二日杜絪奉北使回以爲東閣校書兼秀林局司訓,Lục nguyệt thập nhị nhật Đỗ Nhân phụng Bắc sứ hồi dĩ vi Đông các hiệu thư kiêm Tú lâm cục ti huấn
娘浪𫼳𬕷𢲨橷﨤丈繩𧺃𡎢鈎边塘𧡊姨丈怒拱傷,nàng rằng mang giỏ hái dâu gặp dượng thằng đỏ ngồi câu bên đường thấy dì dượng nó cũng thương
姉㛪他矧攔𢬣𦋦𧗱,Chị em thơ thẩn dan tay ra về
㖡噒没㗂賖𦖑,dạ ran một tiếng xa nghe
敬宇乃殺通郡公何仕置棄其巢穴遁入山林,kính vũ nãi sát thông quận công hà sĩ trí khí kì sào huyệt độn nhập sơn lâm
帝御行宫占城國人具翁及其從弟三人來朝,Đế ngự Hành Cung Chiêm Thành quốc nhân Cụ Ông cập kì tòng đệ tam nhân lai triều
篭畑甕筆󰌎香,lồng đèn ống bút lò hương
欺󰟣杳六󰞺𧍋,Khi khoé yểu lúc nét ngài
所郎坡𡎝𡨺廛國家,sửa sang bờ cõi giữ gìn quốc gia
󱡧𨉓朱𪟼最𡢐俟唭,ngẫm mình cho trọn tối sau sẽ cười
時倖濫之徒多妄求職爵及封贈𦤶有名噐冗濫,thời hãnh lạm chi đồ đa vọng cầu chức tước cập phong tặng trí hữu danh khí nhũng lạm
固󰦓奔半賖𧵆,có đâu buôn bán xa gần
𬖉𠊛吏𥋴典些,Trông người lại ngắm đến ta
矣喂蒸道𡗶窒公麻拯私蒸䋥𡗶雖疎麻拯律,hỡi ôi chưng đạo trời rất công mà chẳng tư chưng lưới trời tuy thưa mà chẳng lọt
紙印,giấy in
𫇳𬞑󱬐,chòm lốm đốm
固緣時𬲇迻船准馬當醜分時𩂶打碑廚薦福,có duyên thời gió đưa thuyền chốn mã đương xấu phận thời sét đánh bia chùa tiến phúc
五月十九日詔繼今豊年,Ngũ nguyệt thập cửu nhật chiếu Kế kim phong niên
外内固昆㹯折,ngoài nội có con hươu chết
𢪀隊干吏湥洡隊干,nghĩ đòi cơn lại sụt sùi đòi cơn
其得罪於天地得罪於祖宗得罪於天下在所不赦,kì đắc tội ư thiên địa đắc tội ư tổ tông đắc tội ư thiên hạ tại sở bất xá
訓反歸于莫,Huấn phản quy vu Mạc
怨時者怨恩時者恩,Oán thì trả oán ân thì trả ân
顛󰡬顛催拱𦀎纙,đen thủi đen thui cũng lượt là
瓢路沛𣏺堯呆逆,bầu lọ phải khỏng kheo ngóc ngách
長春殿側又起龍祿殿盖以銀瓦,Trường Xuân điện trắc hựu khởi Long Lộc điện cái dĩ ngân ngoã
加黎嵩少保禮部尚書東閣大𭓇士兼國子監祭酒知經筵事󰦛書伯,gia lê tung thiếu bảo lễ bộ thượng thư đông các đại học sĩ kiêm quốc tử giám tế tửu tri kinh diên sự đôn thư bá
欺𠺺杳六󰞺𧍋,Khi khoé yểu lúc nét ngài
洲亞,châu á
十月乙亥日赤虹見在坤方,Thập nguyệt Ất Hợi nhật xích hồng hiện tại Khôn phương
月娥𡎢𢜝爫清,nguyệt nga ngồi sợ làm thinh
𱦧愛𠦳重坤撒𣴓,Bể ái nghìn trùng khôn tát cạn
賞功󰍶,thưởng công tất
隔𩈘渃鼎當󰋇發,cách mặt nước đỉnh đang mấy phát
埃埃𠳺㖫𦓡𦖑㑏噒役󱙹苓咦身𡢐,ai ai lẳng lặng mà nghe dữ răn việc trước lành dè thân sau
𣷭溇㳥奇󰡏全特爲,bể sâu sóng cả có tuyền được vay
𨱽𥐆於命丕,dài vắn ở mệnh vậy
聖他𦊚湥淚情,thánh tha bốn giọt lệ tình
𥋷𬖉座曠圯𨱽,nhác trông toà thoáng dãy dài
文尼吟体某村員滄海咍犒鉄石𤷱,văn này ngẫm thấy mỗ thon von thương hải hay khao thiết thạch mòn
渃碧𡽫撑船檜𣺽店清月泊客𨕭樓,nước biếc non xanh thuyền gối bãi đêm thanh nguyệt bạc khách lên lầu
繩𡮣󱂌󱮖𥄭喝𨅹,thằng bé lom khom ngó hát chèo
𤟛皮路俸𬷤它𠰁散,thỏ vừa ló bóng gà đà gáy tan
直𠺘󱪦𠖈域溇默油演㳥默油𨔈𩄲,trực rằng rồng xuống vực sâu mặc dầu giỡn sóng mặc dầu chơi mây
羅它几醒𪮽𠊛醝,la đà kẻ tỉnh dắt người say
解羅󱭰,giải là cởi
律師,luật sư
九日旨揮武自管領文自行遣以上孰有男子十五歲以下九歲以上許入侍皇太子,cửu nhật chỉ huy vũ tự quản lĩnh văn tự hành khiển dĩ thượng thục hữu nam tử thập ngũ tuế dĩ hạ cửu tuế dĩ thượng hứa nhập thị hoàng thái tử
官,quan
旦,đến
然卿既立莫大之事功當永守莫大之事業,Nhiên khanh ký lập mạc đại chi sự công đương vĩnh thủ mạc đại chi sự nghiệp
一一詳記以僃奏聞仍賜征夷将軍營賞功小銀牌付後行賞賜有差,nhất nhất tường ký dĩ bị tấu văn Nhưng tứ Chinh Di tướng quân dinh thưởng công tiểu ngân bài phó hậu hành thưởng tứ hữu sai
斯功名事業垂堅珉於不朽矣,Tư công danh sự nghiệp thuỳ kiên mân ư bất hủ hĩ
息渃󱩻坡,tức nước vỡ bờ
嗔簡蒸折哿户奴,xin giãn chưng giết cả họ nó
陸程払拱典尼閉𣇞,Lục trình chàng cũng đến nơi bấy giờ
痗𬑉䏾蟾𬈴了了喂腮𣖖兎㗂芃芃,mỏi mắt bóng thiềm trong lẻo lẻo ỏi tai chày thỏ tiếng bong bong
一藝精一身榮若朋𢜞怲𢖮生𧁷𠍦,nhất nghệ tinh nhất thân vinh nhược bằng lười biếng ắt sinh khó hèn
一倡擾之家并逆黨僞官有惡名者其本身及子孫並不得應試,nhất xướng nhiễu chi gia tịnh nghịch đảng nguỵ quan hữu ố danh giả kì bản thân cập tử tôn tịnh bất đắc ứng thí
騅馭󰽖,truy ngựa tía
穹𦝄,khum lưng
至英宗峻皇帝自位時有小人耿潝廷彦之讒致有不平之事此時成祖哲王處大疑而不恤任重責而不顧欽立世宗毅皇帝即位于萬頼行在殿仍發大兵掃除僞莫收復京城英䧺並入彀中天下,chí anh tông tuấn hoàng đế tự vị thời hữu tiểu nhân cảnh hấp đình ngạn chi sàm trí hữu bất bình chi sự thử thời thành tổ triết vương xứ đại nghi nhi bất tuất nhiệm trọng trách nhi bất cố khâm lập thế tông nghị hoàng đế tức vị vu vạn lại hành tại điện những phát đại binh tảo trừ nguỵ mạc thu phục kinh thành anh hùng tịnh nhập cấu trung thiên hạ
捛𢚸𭓇𥙩仍藝業咍,Vỡ lòng học lấy những nghề nghiệp hay
𠁑𦝄鵑㐌哙夏,Dưới trăng quyên đã gọi hè
𡛔絲𦓡㐌語藝𣌋𫳵,Gái tơ mà đã ngứa nghề sớm sao
榾殿㩒󱚢闭除,cột đền cắm vào bấy chừ
今興禮樂此其時也,kim hưng lễ nhạc thử kì thời dã
別𡆫催固上程爫之,biết vầy thôi có thượng trình làm chi
帝慨,Đế khái
吁蟡房香,vo ve phòng hương
者則吿鄰家公同審問帖子行李經由以為保証,giả tắc cáo lân gia công đồng thẩm vấn thiếp tử hành lí kinh do dĩ vi bảo chứng
溟茫外𣷭南溟,mênh mang ngoài bể nam minh
几行人過妬鄭傷,kẻ hành nhân qua đó chạnh thương
連沛𠄩㝵,liền phải hai người
力不敖論减其罪,lực bất ngao luận giảm kì tội
浪碎歳索㐌饒,rằng tôi tuổi tác đã nhiều
景芇景庄刀愁,cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu
𠬠𤽗裴儉庒𠫾,một ngươi bùi kiệm chẳng đi
封太子鍮爲擎天大王皇弟二子銀錫爲東城王皇弟三子鉞爲南封王,phong thái tử thau vi kình thiên đại vương hoàng đệ nhị tử ngân tích vi đông thành vương hoàng đệ tam tử việt vi nam phong vương
價停𥪝月𨕭𫡮,giá đành trong nguyệt trên mây
甚拯咍𡨺󰞺𣦍信丕,thậm chẳng hay giữ nết ngay tín vậy
隔楼𦖑固㗂兜和韻,cách tường nghe có tiếng đâu họa vần
𩧍樓箕笛𠶎𠸟,ruỗi lầu kia địch bẻ bai
歇辰𧗱滕𢝙󰕛伴,hết thì về đừng vui chúng bạn
坡芸詩畫𨇜味𰙔吟,Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm
生絹𫃵弄,sinh quyến lụa sống
公徐珥梗桑蓬,công từ nhẹ gánh tang bồng
尊卑以表功臣,tôn ti dĩ biểu công thần
䜹浪嗔妬𠳿唐些𠫾,thưa rằng xin đó vẽ đường ta đi
魂𧊉𥊚𥇀𠦳𨤵󰜋,hồn bướm mơ màng nghìn dặm một
因歇排事所𧡊,nhân hết bày sự thửa thấy
招魂塟熙陵廟號睿宗,chiêu hồn táng hi lăng miếu hiệu duệ tông
䜹紅葚錄㐌澄春戈,thưa hồng rậm lục đã chừng xuân qua
出,xuất
帝疑之詔𭛁諸道兵捕嗣慶降元妃爲御女,Đế nghi chi chiếu phát chư đạo binh bổ Tự Khánh giáng nguyên phi vi ngự nữ
益稷以骨肉之親治罪𨿽同不忍改姓及斥名乃命曰妸陳謂其柔懦似婦人也,ích tắc dĩ cốt nhục chi thân trị tội tuy đồng bất nhẫn cải tính cập xích danh nãi mệnh viết ả trần vị kì nhu nhu tự phụ nhân dã
史臣吳士連曰龜之爲靈以其䏻吿兆也然世常有之非若龍鳯麟之罕見也,sử thần ngô sĩ liên viết quy chi vi linh dĩ kì năng cáo triệu dã nhiên thế thường hữu chi phi nhược long phượng lân chi hãn kiến dã
蠶昆尋,tàm con tằm
袩朱𤑟󰘚別碎报𫌵,Xem cho rõ mặt biết tôi báo thù
若長子長孫方有嬰疾及不肖之行不宜奉承即當京告所司擇别子孫承祀,Nhược trưởng tử trưởng tôn phương hữu anh tật cập bất tiêu chi hành bất nghi phụng thừa tức đương kinh cáo sở ti trạch biệt tử tôn thừa tự
忌皮舅𡥙定唐通鄰,cậy bề cậu cháu định đường thông lân
㫖揮京城及諸府路縣州社󰀋村庄等今後銅錢破鈌猶穿得,Chỉ huy kinh thành cập chư phủ lộ huyện châu xã sách thôn trang đẳng kim hậu đồng tiền phá khuyết do xuyên đắc
情感,tình cảm
曰曰撑掑簪玉嵿噲磐灘知知勢凭眞螯𡽫浪寡婦,vệt vệt xanh cài trâm ngọc đỉnh gọi bàn than trơ trơ thế vững chân ngao non rằng quả phụ
領船左右兵差歇橋𤾓隻吹尼滝馮𧵆我𠀧朴㨂烘野象虎𣳔吹天德江,lĩnh thuyền tả hữu binh sai yết kiêu trăm chiếc xuôi nơi sông bùng gần ngã ba bộc đóng hòng dã tượng hổ dòng xuôi thiên đức giang
功德修行師拱梇,công đức tu hành sư cũng lọng
太師興國公阮金督兵攻乂安,Thái sư Hưng quốc công Nguyễn Kim đốc binh công Nghệ An
入口,nhập khẩu
橛文琨等奏請許弟子列奇在城外京畿乃得,Quyết Văn Côn đẳng tấu thỉnh hứa đệ tử liệt kì tại thành ngoại Kinh kì nãi đắc
𨀒𪀊泣警𨋣車岋𡹡,Vó câu khấp khểnh bánh xe gập ghềnh
九日雷震監門衛城上店,cửu nhật lôi chấn giám môn vệ thành thượng điếm
𠹚𡗶𠳿坦啉𠽍䏾圭坤底󱙼󰝂𫮇塘,van trời vỉ đất lầm rầm bóng khuê khôn để sáng đem lối đường
翹𫀅色稍漫麻,Kiều XEM sắc sảo mặn mà
悲除女底隔潙参商,bây giờ nỡ để cách vời sâm thương
甲寅十五年明萬曆十二年,Giáp Dần thập ngũ niên Minh Vạn Lịch thập nhị niên
帝之術深矣而李氏卒陷於隋,đế chi thuật thâm hĩ nhi lí thị tốt hãm ư tuỳ
谷咍㐱孛羅些,cốc hay chỉn bụt là ta
閉𥹰彼楚滝吳縱横,Bấy lâu bể Sở sông Ngô tung hoành
次長,thứ trưởng
石榴軒群噴式堵紅蓮池㐌羡味香,thạch lựu hiên còn phun thức đỏ hồng liên đìa đã tạn mùi hương
賜第一甲陳必聞阮文猷劉忠𠃔三名進士及第第二甲黎光貢等四名進士出身第三甲范廷光等十三名同進士出身陳必聞安老縣月盎社人仕莫官至尚書韓川伯藻之父,Tứ đệ nhất giáp Trần Tất Văn Nguyễn Văn Du Lưu Trung Doãn tam danh tiến sĩ cập đệ Đệ nhị giáp Lê Quang Cống đẳng tứ danh tiến sĩ xuất thân Đệ tam giáp Phạm Đình Quang đẳng thập tam danh đồng tiến sĩ xuất thân Trần Tất Văn Yên Lão huyện Nguyệt Áng xã nhân sĩ Mạc quan chí Thượng thư hàn xuyên bá Tảo chi phụ
吀𪭟𫔳𦖑碎教𪔠,xin ngỏ cửa nghe tôi giáo trống
箕󰠲吉徬𠬠堆,kìa đâu cát phẳng một doi
家噐械不許欲用之也,gia khí giới bất hứa dục dụng chi dã
海口,hải khẩu
因共㕵𨢇打泊,nhân cùng uống rượu đánh bạc
󱖧蜍淺𢵪󰌎韶鼎𫼳,quạt thờ thẫn phẩy lò thèo đảnh mang
尋花過𨀈󰏙𠊛曰經,"""Tìm hoa quá bước xem người viết kinh"""
𣈘𫳵𣈘買最摸摸𣈘𦥃包𣉹買𫤤朱,đêm sao đêm mãi tối mò mò đêm đến bao giờ mới sáng cho
是時太師興國公阮金猶在哀牢未從行,Thị thời Thái sư HƯng Quốc công Nguyễn Kim do tại Ai Lao vị tòng hành
蔑朶桃花窖卒鮮,một đoá đào hoa khéo tốt tươi
象床㐱實棖牙,tượng sàng chỉn thực giường ngà
收特算之機漢楚,thua được toan chi cơ hán sở
柴𥙩昆意達𠓨蒸中核㐌麻核吏合,thầy lấy con ấy đặt vào chưng trong cây đã mà cây lại hợp
是歲判訟死刑四十,Thị tuế phán tụng tử hình tứ thập
坤箕𥚯𬥓𢘽尼麻咹,khôn kia dễ bán dại này mà ăn
春正月二十五日誕聖節,xuân chính nguyệt nhị thập ngũ nhật đản thánh tiết
禁織造凉巾以盗剪公私馬尾故也,Cấm chức tạo lương cân dĩ đạo tiễn công tư mã vĩ cố dã
鴻󰘰群𨁪雪泥渚𤷱,hồng bay còn dấu tuyết nê chửa mòn
空氣,không khí
明年八月禮部試中者免選補,Minh niên bát nguyệt lễ bộ thí trúng giả miễn tuyển bổ
三月會試天下,tam nguyệt hội thí thiên hạ
好學䏻詩,hảo học năng thi
𨕭鞍娘拱𠳚情,trên yên nàng cũng gửi tình
𢪀𦋦寔拱𢧚󰟯,Nghĩ ra thật cũng nên dường
伏誅,Phục tru
天下𩛜𧞿傷𫢼,thiên hạ đói rách thương thay
子荗洽立改元淳福,Tử Mậu Hiệp lập cải nguyên Thuần Phúc
立李氏爲皇侯,Lập Lí thị vi Hoàng hậu
唐帝怒曰我使人不行何以為政命,đường đế nộ viết ngã sử nhân bất hành hà dĩ vi chính mệnh
𦹵𡽫撑羡蹎𡗶梗梨𤽸點没𢽼󱖮花,cỏ non xanh tạn chân trời cành lê trắng điểm một vài bông hoa
𡸈亨通如夏禹之世而天爲雨金者乎意者既示之警或未省悟九月下旬越本月旬異星見于東南方見者,Khởi hanh thông như Hạ Vũ chi thế nhi thiên vi vũ kim giả hồ Ý giả ký thị chi cảnh hoặc vị tỉnh ngộ cửu nguyệt hạ tuần việt bản nguyệt tuần dị tinh hiện vu Đông Nam phương kiến giả
大舜東夷人也爲五帝之英主,đại thuấn đông di nhân dã vi ngũ đế chi anh chủ
初元凱代登之爲刺史以梁受齊禪而恩威未加因奉州叛,Sơ Nguyên Khải đại Đăng Chi vi Thứ sử dĩ Lương thụ Tề thiền nhi ân uy vị gia nhân phụng châu phản
責𠊛君子薄情固𦎛麻底边𠇮拯𤐝,trách người quân tử bạc tình có gương mà để bên mình chẳng soi
𠀲咹𠀲𫾆𠀲󰅹唱𠀲搭𧜖𦛊𠀲𦧘𢮿,đứa ăn đứa ngủ đứa nào sướng đứa đắp chăn chồn đứa thịt quay
𠬠𠦳,một nghìn
是日御駕𭛁行小雨北風,Thị nhật ngự giá phát hành tiểu vũ bắc phong
塘,đường
桃𠮱鮮柳怒𠮱𣙺𣘃枯艿蕋吏添蔭𣑳,đào khoe tươi liễu nọ khoe mềm cây khô nảy nhụy lại thêm ấm chồi
俱詣菩提營拜謝回去,Cụ nghệ Bồ Đề dinh bái tạ hồi khứ
冲𨉓領𭛣公侯,trong mình lĩnh việc công hầu
󰋇𠊛為󰒂初󰅒,Mấy người vì nghĩa xưa nay
詔󰰻還軍籍為天丁軍吏及鬪杖又占髙科,Chiếu bát hoàn quân tịch vi Thiên Đinh quân lại cập đấu trượng hựu chiếm cao khoa
其餘斬得賊馘收得賊船噐械不可勝數,kì dư trảm đắc tặc quắc thu đắc tặc thuyền khí giới bất khả thăng sổ
𠄩邊𠳖󰡙󰓳𠳒結交,Hai bên GẶP GỠ một lời kết giao
眉𧍋花塢愁坤寫,mày ngài hoa ủ sầu khôn tả
𦝄掑𬮌矯畑挑,trăng kề cửa kẻo đèn khêu
悶朱謹慎𤾓塘,muốn cho cẩn thận trăm đường
畧韜𫡂才,lược thao gồm tài
杜子平建議微丁男户輸錢三鏹,đỗ tử bình kiến nghị vi đinh nam hộ thâu tiền tam cưỡng
藩簉毛,phiên giậu mau
端枘飭劸𫪹娄和茹,đoan nhuế sức khỏe sống lâu hoà nhà
不從,Bất tòng
彼知方散走,Bỉ tri phương tán tẩu
牢朱𰿘埮󰜋茹,Sao cho muôn dặm một nhà
𨑮𠄩𱙘媒恄之饒,Mười hai bà mụ ghét chi nhau
帝命壽郡公鄭侑等討之追至東河逆徒就戮者過半其餘黨渡河過菩提遁去三島山,đế mệnh thọ quận công trịnh hựu đẳng thảo chi truy chí đông hà nghịch đồ tựu lục giả quá bán kì dư đảng độ hà quá bồ đề độn khứ tam đảo sơn
𡥵𠊛𩈘𫚱䏧𧐖,con người mặt cú da lươn
𢴑昆蔑𠇮𪠞昆卞叫哭拯肯𪠞,dắt con một mình đi con bèn kêu khóc chẳng khứng đi
蛟神𢴿𠓨冲滝󰉨拖,giao thần chèo đỡ vào trong luống rày
𡨺𢬥㨢𢩮𣋚遙,giữ giàng nâng nhấc hôm dao
㐌生𦋦𢼂竜冬,đã sinh ra số long đong
平安王嘉納之特厚賞賜,Bình An Vương gia nộp chi đặc hậu thưởng tứ
爲碎𢚁𠳨󰜋𠳒終身,Vì tôi cậy hỏi một lời chung thân
𢩮𢬣󰑾準前堂䀡𦝄,dắt tay ra chốn tiền đường xem trăng
以報天寺柱持僧惠鴻為沙門賜緋,Dĩ Báo Thiên tự trụ trì tăng Huệ Hồng vi Sa môn tứ phi
𢆥迡拱拯𠫾兜𦓡迡,Năm chầy cũng chẳng đi đâu mà chầy
󰜋𠁀𦟑󱥒拱衝󰜋𠁀,một đời ỉa trịn cũng xong một đời
𪦲𦒹伴生陀𦒹舅𣃣𠄩營於固𠄩󰜏,mới sáu bận sinh đà sáu cậu vừa hai dinh ở có hai bà
󰜋岧󰜋岧吏󰜋岧,một đèo một đèo lại một đèo
敕封郡主顕荣朱娘,sắc phong quận chúa hiển vinh cho nàng
明永樂五年春二月二十日胡左相國澄進軍嚕江,Minh Vĩnh Lạc ngũ niên xuân nhị nguyệt nhị thập nhật Hồ Tả tướng quốc Trừng tiến quân Lô Giang
姓吳諱權唐林人世為貴族父旻為本州牧,tính ngô huý quyền đường lâm nhân thế vi quý tộc phụ mân vi bản châu mục
詔曰天地陽舒隂慘元氣轇轕乎两間帝王仁育義征德威籠絡乎,Chiếu viết Thiên địa dương thư âm thảm nguyên khí giao cát hồ lưỡng gian đế vương nhân dục nghĩa chinh đức uy lung lạc hồ
二月勑左都督黎壽域選丁,nhị nguyệt sắc tả đô đốc lê thọ vực tuyển đinh
是歲大熟,thị tuế đại thục
庄人以船送至萬寕寨,trang nhân dĩ thuyền tống chí vạn ninh trại
󰖥絲庄動𡮳埋事情,tóc tơ chẳng động mảy may sự tình
遣官太守於󰘂城待詔旨,khiến quan thái thú ở cửa thành đợi chiếu chỉ
𭛣𠊛󰝸恪󰘚𦝄𨕭𡗶,việc người chẳng khác mặt trăng lên trời
順廣復平,Thuận Quảng phục bình
𨄹尋泣𢄂時圭,Dạo tìm khắp chợ thì quê
若󰁮得中才則陞爵二等或󰁮得才德俱優超絶倫等必𫎇重賞,nhược cử đắc trúng tài tắc thăng tước nhị đẳng hoặc cử đắc tài đức cụ ưu siêu tuyệt luân đẳng tất mông trọng thưởng
󰜋𠳒雖固約初,Một lời tuy có ước xưa
𥉲昆𬑉,trợn con mắt
落度梧桐買蘿𠖤信秋囂迄律唏𦄆,lác đác ngô đồng mấy lá bay tin thu hiu hắt lọt hơi may
萍生檄檄娶本社鄧春長女生三男長曰登庸次曰篤信季曰橛,bình sinh hịch hịch thú bản xã đặng xuân trưởng nữ sinh tam nam trưởng viết đăng dung thứ viết đốc tín quý viết quyết
敬礼媄姨慈孛些,kính lạy mẹ dì từ bụt ta
及占城舉兵欲𠬧故地遷民驚散,cập chiêm thành cử binh dục thu cố địa thiên dân kinh tán
𤤰𧡊柴呐𨷑𢚸,vua thấy thầy nói mở lòng
實現,thực hiện
暠死時有祝天而言聞人者莫不悲慟天下寃之後黎末陳暠作亂傳以爲陳暠後身也,cảo tử thời hữu chúc thiên nhi ngôn văn nhân giả mạc bất bi đỗng thiên hạ oan chi hậu lê mạt trần cảo tác loạn truyền dĩ vi trần cảo hậu thân dã
鬼僚倒宜,quai rìu đẽo ngay
賈曰王本,giả viết vương bản
昆卞叫哭拯肯𪠞,con bèn kêu khóc chẳng khứng đi
山神化法拱𡃊,sơn thần hoá phép cũng ghê
添𦷾𥙩銅博,thêm đấy lấy đòng vác
𢪀𠳒香呐𫥨牟㥄𢥈,nghĩ lời hương nói ra màu lẳng lơ
又作軍政軍戒,hựu tác quân chính quân giới
改左刑為清刑司郎中大夫右刑為慎刑司郎中大夫司刑爲明祥刑停審刑官並置郎中置醫司訓科等屬,cải tả hình vi thanh hình ti lang trung đại phu hữu hình vi thận hình ti lang trung đại phu ti hình vi minh tường hình đình thẩm hình quan tịnh trí lang trung trí y ti huấn khoa đẳng thuộc
爫𫰣咹鉢𡎤𦣰𥴜𥯋,làm lẽ ăn bát mẻ nằm chiếu manh
上皇見汝諧曰此是何人内人以官家捧表人對,Thượng hoàng kiến Nhữ Hài viết Thử thị hà nhân Nội nhân dĩ Quan Gia phủng biểu nhân đối
若夫建太庙以奉祖考設𭓇校以明人倫,nhược phù kiến thái miếu dĩ phụng tổ khảo thiết học hiệu dĩ minh nhân luân
自是兵威大振,Tự thị binh uy đại chấn
遂率子弟往從之與立爲長居陶澳󰀋,Toại suất tử đệ vãng tòng chi dữ lập vi trưởng cư Đào Áo sách
帝親征筥隆賊眾見帝張弓注矢將發矢隋再舉絃又斷自惧而退,đế thân chinh cử long tặc chúng kiến đế trương cung chú thỉ tương phát thỉ tuỳ tái cử huyền hựu đoạn tự cụ nhi thoái
大畧以爲宰相之職在乎進賢退不肖當量才授官度德定立使卿大夫各當其任不,đại lược dĩ vi tể tướng chi chức tại hồ tiến hiền thoái bất tiêu đương lượng tài thụ quan độ đức định lập sử khanh đại phu các đương kì nhiệm bất
另角蒙法呐岩㝵噲碓覔偖爫密咍,lánh giác mỏng mép nói nhàm người hỏi đôi mách giả làm mặt hay
分明狀告𤑟𤉜詞供,phân minh trạng cáo rõ ràng tờ cung
十九日明人攻慈廉排沙堆,Thập cửu nhật Minh nhân công Từ Liêm Bài Sa Đôi
右李朝九帝始太祖庚戌終昭皇乙酉共二百六十年,Hữu Lí triều cửu đế thuỷ Thái Tổ Canh Tuất chung Chiêu Hoàng Ất Dậu cộng nhị bách lục thập niên
𢈱𡂉誓海盟山𫼳恩畧沛𡊰恩朱耒,lời thề thệ hải minh sơn mang ơn trước phải đền ơn cho rồi
尚𫴼誇孟𠀲狂斈坤,thằng bé khoe mạnh đứa cuồng học khôn
嗚呼禮莫大於分分莫大於名名分者國之隄防不可不謹,ô hô lễ mạc đại ư phận phận mạc đại ư danh danh phận giả quốc chi đê phòng bất khả bất cẩn
今大臣進少保右弼侍勸講學陛下起去而不咱其不可一也,Kim đại thần tiến thiếu bảo hữu bật thị khuyên giảng học bệ hạ khởi khứ nhi bất thính kì bất khả nhất dã
𢚸春派派󱋓春藏藏,Lòng xuân phơi phới chén xuân tàng tàng
及交戰之日陰霧晦㝠賊先伏象馬夾攻,cập giao chiến chi nhật âm vụ hối minh tặc tiên phục tượng mã giáp công
胣仍仍君子𢚸空,dạ dửng dưng quân tử lòng không
咍󰜏眉阻胣,hay bà mày trở dạ
臣畧無一毫矜誇固無間然矣,thần lược vô nhất hào căng khoa cố vô gian nhiên hĩ
强𫅷强吟𧵑裴唁,càng già càng ngẫm của bùi ngon
𠮩拪,lịu tay
𤲂梂渃沚󰮁𤅜,dưới cầu nước chảy trong veo
𩅻𩂏,chở che
討宜敬信奉蜍拮󰝡,thảo ngay kính tín phụng thờ cất đơm
𥘉帝幼冲政無大小皆委杜英武,sơ đế ấu xung chính vô đại tiểu giai uỷ đỗ anh vũ
仍别咹樁麻唸栢,những biết ăn thông mà nếm bách
捁鋸捁橘咹𠃣咹饒,kéo cưa kéo kít ăn ít ăn nhiều
𣎀春埃易琴𢚸特庄,Đêm xuân ai dễ cầm lòng được chăng
又曰靈德王之不德非陛下威靈則臣已含笑入地得至今日乎縱糜身碎骨未能報答萬一敢有異圖,hựu viết linh đức vương chi bất đức phi bệ hạ uy linh tắc thần dĩ hàm tiếu nhập địa đắc chí kim nhật hồ túng mi thân toái cốt vị năng báo đáp vạn nhất cảm hữu dị đồ
免瀕海軍人明年大集以八九月間颶𧔧大作海水漲溢瀕海民屋房漂没故也,miễn tần hải quân nhân minh niên đại tập dĩ bát cửu nguyệt gian cụ phong đại tác hải thuỷ trướng dật tần hải dân ốc phòng phiêu một cố dã
雉長襖𦃿𢃄荄梞竹玳瑁󱨑󰬷𫽤摳,trễ tràng áo vải đai gai gậy trúc đồi mồi quạt vả lua khua
二十五日莫遣史部尙書兼東閣大學士薊溪伯甲海東閣校書范維玦等徃諒山界首迎接使臣黎光賁回國,nhị thập ngũ nhật mạc khiến sử bộ thượng thư kiêm đông các đại học sĩ kế khê bá giáp hải đông các hiệu thư phạm duy quyết đẳng vãng lạng sơn giới thủ nghênh tiếp sứ thần lê quang bí hồi quốc
重科厚斂山澤罔有孑遺,Trọng khoa hậu liễm sơn trạch võng hữu kiết di
仗班次整肅如儀仗敢有故違至於失序三嚴發之後猶未整齊錦衣金吾拿捉請罪,trượng ban thứ chỉnh túc như nghi trượng cảm hữu cố vi chí ư thất tự tam nghiêm phát chi hậu do vị chỉnh tề cẩm y kim ngô nã tróc thỉnh tội
所生丕拯沛時所托丕拯沛命,thửa sinh vậy chẳng phải thời thửa thác vậy chẳng phải mệnh
𡎢󰕟軒梅吻𬦪𩨼,ngồi tựa hiên mai vẫn tréo kheo
大越史記本紀全書卷之三終,đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi tam chung
痹羅躋𤵺,tê là tê dại
今陛下光登寶位德廣乾坤係從軍得馘許除用雖引󰱇不取猶授正官况開國士伍間䦕百戦凣十餘年已有功勞忍使不追贈子孫不承蔭何以爲人臣之勸,Kim bệ hạ quang đăng bảo vị đức quảng càn khôn hệ tòng quân đắc quắc hứa trừ dụng tuy dẫn tuyển bất thủ do thụ chính quan huống khai quốc sĩ ngũ gian quan bách chiến phàm thập dư niên dĩ hữu công lao nhẫn sử bất truy tặng tử tôn bất thừa ấm hà dĩ vi nhân thần chi khuyến
故𢶸咹𥸷,cố đấm ăn xôi
命文武官就都督󰱑議除䘮,Mệnh văn võ quan tựu đô đốc đài nghị trừ táng
旨揮大臣等再定路縣官并鎮守官原頭海口要害處等官并用精能精廉正直之人具各得以薦,chỉ huy đại thần đẳng tái định lộ huyện quan tịnh trấn thủ quan nguyên đầu hải khẩu yếu hại xứ đẳng quan tịnh dụng tinh năng tinh liêm chính trực chi nhân cụ các đắc dĩ tiến
束翁茹拱𧵆觥,thúc ông nhà cũng gần quanh
強嗷喭浽強魚謹󰟯,Càng ngao ngán nỗi càng ngơ ngẩn dường
礼󰑼掃墓會󰑼蹅青,lễ là tảo mộ hội là đạp thanh
𠊚唭浪劔才梁棟所役調羮倍󰋇吝,người cười rằng kém tài lương đống thửa việc điều canh bội mấy phần
底默老𠫾桧󰝂𧗱老餒,để mặc lão đi củi đem về lão nuôi
詔,Chiếụ
𠬠縁𠄩𡢻歐打分,một duyên hai nợ âu đành phận
段汝諧溺死,Đoàn Nhữ Hài nịch tử
𠓀車雷呂嘆嘲,Trước xe lôi lả han chào
達下情决壅蔽,đạt hạ tình quyết ủng tế
𠇍𠳒凿𥒥記鐄䋦萌埃敢讀唐女󰠲,mấy lời tạc đá ghi vàng mối manh ai dám đọc đàng nữa đâu
𫽄杜仍𣈜群撑,nuôi được những ngày còn xanh
敬典僅以身免入山谷中隐居三日饑甚夜見蕉樹留過谷口自抱其樹浮尋歸路,kính điển cẩn dĩ thân miễn nhập sơn cốc trung ẩn cư tam nhật cơ thậm dạ kiến tiêu thụ lưu quá cốc khẩu tự bão kì thụ phù tầm quy lộ
於世饒畨𧡊哭唭,ở thế nhiều phen thấy khóc cười
侈麻𬲇停寅寅援淨,xảy mà gió dừng dần dần vén tạnh
四月都曹潘田献白鹿,tứ nguyệt Đô tào Phan Điền hiến bạch lộc
𬌔加空用埃𨁎󰝂之,tấm da không dụng ai rình đâm chi
有勸戰勿為他日之患者,Hữu khuyến chiến vật vi tha nhật chi hoạn giả
群臣稱賀惟僧法語云龍𢒎在天今乃下見不祥也,quần thần xưng hạ duy tăng pháp ngữ vân long bưu tại thiên kim nãi hạ hiện bất tường dã
𨀈蹎𫥨𡄩十方𡄩浪𣌋﨤房香伴󰠃,bước chân ra khấn thập phương khấn rằng sớm gặp buồng hương bạn cùng
人情𠬠挭𦟐紅𠬠搂,nhân tình một gánh má hồng một xâu
泣官府𤾓𢆥翁府永詳喂,khóc quan phủ trăm năm ông phủ vĩnh tường ôi
󰜋茹扽擛令停,Một nhà dọn dẹp linh đình
到郡時以土官大知州鄧悉范世矜為腹心悉,đáo quận thời dĩ thổ quan đại tri châu đặng tất phạm thế căng vi phúc tâm tất
凡人君必求賢才能直言極諫及有功者而賞之今反與宦官戲而賞之其不可六也,Phàm nhân quân tất cầu hiền tài năng trực ngôn cực gián cập hữu công giả nhi thưởng chi kim phản dữ hoạn quan hí nhi thưởng chi kì bất khả lục dã
帝以河清海清二輕船馳到天健山葆寺獲其水營将一人并得兵卒二十馘将回東華門外,đế dĩ hà thanh hải thanh nhị khinh thuyền trì đáo thiên kiện sơn bảo tự hoạch kì thuỷ dinh tướng nhất nhân tịnh đắc binh tốt nhị thập quắc tương hồi đông hoa môn ngoại
穭梧󰑼姑豆苓,lúa ngô là cô đậu nành
以本命年日同值止齋戒而不救,Dĩ bản mệnh niên nhật đồng trị chỉ trai giới nhi bất cứu
丁酉四年宋嘉祐二年,đinh dậu tứ niên tống gia hựu nhị niên
贈工部尙書派郡公阮道安爲少保追念其奉侍王潜邸講學故贈之道安慈廉福演人,Tặng Công bộ Thượng thư Phái quận công Nguyễn Đạo An vi Thiếu bảo truy niệm kì phụng thị Vương tiềm để giảng học cố tặng chi Đạo An Từ Liêm Phúc Diễn nhân
麻眉吏計昆茄昆稽,mà mày lại kể con cà con kê
降為愍王,giáng vi mẫn vương
𠊛些𠫾迍𧗱堆,người ta đi đón về đôi
外簾鵲庒𫫗信󰮂簾󰟯㐌固畑別庄,ngoài rèm thước chẳng mách tin trong rèm dường đã có đèn biết chăng
雙羣悶驗所實,song còn muốn nghiệm thửa thực
保㖇空特梞翁掑,bảo nhe không được gậy ông ghè
信誓伶伶拯𠰷所挼倒𠭤,tín thệ rành rành chẳng lo thửa nỗi tráo trở
大官礼服𦋦頭㪯轅,đại quan lễ phục ra đầu cửa viên
坟櫳,vun trồng
𠶐𦖻冷役公侯𢝙核鋁󱯑𢞂瓢𨢇斋,ngãng tai lánh việc công hầu vui cây rựa quéo buồn bầu rượu chay
初登𭁈阮廌奉定雅樂,sơ đăng dữ nguyễn trãi phụng định nhã nhạc
功碎𧁷󰛽消耗座鐄,công tôi khó nhọc tiêu hao toà vàng
郑歆𠬠㗂呌𡗶,trịnh hâm một tiếng kêu trời
船珥𢴿伶,thuyền nhẹ chèo lanh
九月小熟,Cửu nguyệt tiểu thục
󰂇庒綠女𠀧生,Ví chăng duyên nợ ba sinh
权力,quyền lực
𫫗信户泊卽時懺生,Mách tin họ Bạc tức thì sắm sanh
義膠金黄雲人,Nghĩa Giao Kim Hoàng Vân nhân
獴豺獴狼當𡧲塘,muông sài muông lang đương giữa đường
報天寺碑折為二杲山崩,Báo Thiên tự bi triết vi nhị cảo sơn băng
王公主大臣文武百官歲俸錢各有差,vương công chúa đại thần văn vũ bách quan tuế bổng tiền các hữu sai
𪀄梗𠱆楽𪃴岸嘅更,chim cành dắng nhạc gà ngàn gáy canh
先考上賓甥掌兵政仍舅舊職,Tiên khảo thượng tân sanh chưởng binh chính nhưng cữu cựu chức
闷咹槮𤒙辰󱚢棱𩇛,muốn ăn sim chín thì vào rừng xanh
每差軍将攻捕𡧸使捉帝勿還,mỗi sai quân tướng công bổ mật sử tróc đế vật hoàn
秘丈子孫尽歸一綱,bí trượng tử tôn tận quy nhất cương
母貴妃爲荘順明懿皇太后,Mẫu quý phi vi Trang Thuận Minh Ý Hoàng thái hậu
遨遊𣎃孛𣈜𡗶,ngao du tháng bụt ngày trời
真棱𥿕蔑間𦫼,chân rừng chụm một căn lều
船𢀲官扒󱫯粮群隻船𡮈拱娘戈滝,thuyền lớn quan bắt chở lương còn chiếc thuyền nhỏ cùng nàng qua sông
江湖涓趣浘漨,Giang hồ quen thú vẫy vùng
王及嘉與数百人夜走入海,vương cập gia dữ sổ bách nhân dạ tẩu nhập hải
干戈別󰋇辻吝打饒,can qua biết mấy mươi lần đánh nhau
詞花㐌記斤鐄買𢭂,Tờ hoa đã ký cân vàng mới trao
傷払寃沛㩜尼獄刑,thương chàng oan phải giam nơi ngục hình
及回至京皆削其兵權,Cập hồi chí Kinh giai tước kì binh quyền
眾些,chúng ta
功英爫壻章󰉟,công anh làm rể chương đài
治病,trị bệnh
咍󰑼夭卦邪奸,hay là yêu quái tà gian
一前後李南帝乃當時稱號非真即皇帝位故生,nhất tiền hậu lý nam đế nhưng đương thời xưng hiệu phi chân tức hoàng đế vị cố sinh
論曰愍厲信任外戚暴虐無道誅戮宗室殘酷百姓自取滅亡不亦宜乎是月初四日簡脩公即皇帝位,Luận viết Mẫn Lệ tín nhậm ngoại thích bạo ngược vô đạo tru lục tông thất tàn khốc bách tính tự thủ diệt vong bất diệc nghi hồ Thị nguyệt sơ tứ nhật Giản Tu công tức hoàng đế vị
移吀𦋦准梨庭,dời xin ra chốn lê đình
𢲧孕,gây dựng
自意𫊔名當時𥙩欣價客塲墨,từ ấy rệt danh đương thời lấy hơn giá khách trường mặc
是非劄抵𦥃𣉹爫𦎛,thị phi chép để đến giờ làm gương
𡗶吹𠦳埮󰝡𢚸旦低,trời xui ngàn dặm đem lòng đến đây
秋八月二十八二十九日夜兼日並大雨不止,thu bát nguyệt nhị thập bát nhị thập cửu nhật dạ kiêm nhật tịnh đại vũ bất chỉ
外庵者𠍵咹齋冲󰆐咹𦧘連㝵盃制,ngoài am giả dạng ăn chay trong lều ăn thịt liền ngày vui chơi
藝宗以朱安,nghệ tông dĩ chu an
𠯪嗷𢲨陣香風,ngạt ngào hẩy trận hương phong
冬十一月命官考制内外各司行過事跡,Đông thập nhất nguyệt mệnh quan khảo chế nội ngoại các ti hành quá sự tích
買咍前定󰝸啉,mới hay tiền định chẳng lầm
四春二月朝堂阮澧等啓陳時弊凣八條,tứ Xuân nhị nguyệt triều đường Nguyễn Lễ đẳng khải trần thời tệ phàm bát điều
𡑝萊隔󰋇𪱆湄固欺㭲梓㐌皮𠊛揞,sân lai cách mấy nắng mưa có khi gốc tử đã vừa người ôm
朕之過舉所以召之百姓何辜㢤今朕信不洽于民誠未格乎天以𦤶然歟朕不知卿等於家居之日以國事惓惓在念未嘗少懈以匡不逮󰊹將逍遙養性謀利徇私旅進旅退以固,Trẫm chi quá cử sở dĩ triệu chi bách tính hà cô tai Kim trẫm tín bất hiệp vu dân thành vị cách hồ thiên dĩ trí nhiên dư Trẫm bất tri khanh đẳng ư gia cư chi nhật dĩ quốc sự quyền quyền tại niệm vị thường thiếu giải dĩ khuông bất đãi dư tương tiêu dao dưỡng tính mưu lợi tuẫn tư lữ tiến lữ thoái dĩ cố
然未嘗不以得人爲先務也,nhiên vị thường bất dĩ đắc nhân vi tiên vụ dã
周顒委靡民𪢠,chu ngung ủy mị dân lờn
無主長嫡承綂國家,vô chủ trưởng đích thừa thống quốc gia
等三名進士及第吳文房等十六名進士出身朱廷寶等二十五人同進士出身,đẳng tam danh tiến sĩ cập đệ Ngô Văn Phòng đẳng thập lục danh tiến sĩ xuất thân Chu Đình Bảo đẳng nhị thập ngũ nhân đồng tiến sĩ xuất thân
以武睿為少保吏部尚書兼東閣大𭓇士入侍經筵,Dĩ Vũ Duệ vi Thiếu bảo Lại bộ thượng thư kiêm Đông các đại học sĩ nhập thị kinh diên
󰂇油固𢖵跡𠸗,ví dầu có nhớ tích xưa
彌陀羅性朗𤐝駡沛辱尋𧗱極樂,di đà là tính sáng soi mựa phải nhọc tìm về cực lạc
定卞秩𤽶𠇮𣈙操𦋦,định bèn mất vía mình rày tháo ra
落塘恾𥙩女𮥷燕莺,Lạc ĐƯỜNG mang lấy nợ nần yến OANH
青天白日𤑟𤉜朱𥋳,thanh thiên bạch nhật rõ ràng cho coi
浪,rằng
𢚸觥矯滝強矯觥,lòng quanh queo sông càng queo quanh
若護衛三品四品照依如本品,nhược hộ vệ tam phẩm tứ phẩm chiếu y như bản phẩm
遣𠊚烘𠖾動念西,khiến người hóng mát động niềm tây
戊戌唐肅宗亨至德三年,mậu tuất đường túc tông hanh chí đức tam niên
僣號紀元置官鑄前燒昌江城掠平灘柵有識爲餓者亦不敢言,Tiếm hiệu kỷ nguyên trí quan chú tiền thiêu Xương Giang thành lược Bình Than sách hữu thức vi Nga giả diệc bất cảm ngôn
尋󰜋庵清永塊餘從,tìm một am thanh vắng khỏi dơ tuồng
䘹𥪝襖裘,lót trong áo cừu
𠃣一,ít nhất
払王拱改任城淮陽,Chàng Vương cũng cải nhậm thành HOÀI Dương
若飢寒困苦村長端供共保如前令施行,Nhược cơ hàn khốn khổ thôn trưởng đoan cúng cộng bảo như tiền lệnh thi hành
倍鐄之麻𢠼𨖲仙,vội vàng chi mà mải lên tiên
病𨑮𫽄简𠬠分銕鍾寵𪔠差斤󰍹求,bệnh mười chẳng giảm một phân rè chuông lủng trống sai cân mòn cầu
爫之眈󰡬碩城撩𤽗,làm chi đem thói khuynh thành trêu ngươi
官軍承勝逐比斬馘萬計俘󰱐賊将斬之,Quan quân thừa thắng trục bí trảm quắc vạn kê phu hoạch tặc tướng trảm chi
國威路上舍社婦女阮氏玉𭁈夫有子八人夫染惡嫉阮氏玉不救養盗夫財産私通庫監阮占以圖改嫁絞罪,Quốc Oai lộ Thượng Xá xã phụ nữ Nguyễn Thị Ngọc dữ phu hữu tử bát nhân phu nhiễm ố tật Nguyễn Thị Ngọc bất cứu dưỡng đạo phu tài sản tư thông khố giám Nguyễn Chiếm dĩ đồ cải giá giảo tội
併𦋦渃蜀没𠁀於𡾵𣃤特𠄼󰁰𢆥𧷺,tính ra nước thục một đời ở ngôi vừa được năm mươi năm tròn
謝致祭陳盤奏事裴祐謝𠕋封,tạ trí tế trần bàn tấu sự bùi hựu tạ sách phong
𠦳𡶀最,ngàn núi tối
𡄎冲役渃恪󰦓役茄,ngẫm trong việc nước khác đâu việc nhà
和中下氣除煩嗎兮多食乙連拯歐,hoà trung hạ khí trừ phiền mựa hề đa thực ắt liền chẳng âu
尼漊時洡鎮襖尼農時洡援襖,nơi sâu thì lội xắn áo nơi nông thì lội vén áo
惟季犛專領元戎行海西都統制,duy quý li chuyên lĩnh nguyên nhung hành hải tây đô thống chế
帝爲之信復與太后及御女如兵合縣,Đế vị chi tín phục dữ thái hậu cập ngự nữ như Binh Hợp huyện
帝分命平章鄧容守鹹子䦕,đế phân mệnh bình chương đặng dung thủ hàm tử quan
後又詣關爲臣,Hậu hựu nghệ quan vi thần
九月大舉進征髙平,Cửu nguyệt đại cử tiến chinh Cao Bằng
默𠊛抇𦲿抯滝,mặc người nhặt lá thả sông
或󰑼沖固爫牢庒󰑼,Hoặc là trong có làm sao chăng là
𢩣𦂛沛貝從容湯蘭𢷀幅帳紅浸花,buồng the phải buổi thong dong thang lan rủ bức trướng hồng tắm hoa
差官旦厨延應威儀隊杖旗旙熠燿,sai quan đến chùa diên ứng uy nghi đội trượng cờ phướn dập dìu
𠰘咹提𥖩渚洪門綿,miếng ăn đè cối chớ hòng mon men
𪀄𡶀𦖑經古訖劬,chim núi nghe kinh cổ gật gù
𢚸些特瀉丕,lòng ta được xả vậy
先是帝崇興土木築,tiên thị đế sùng hưng thổ mộc trúc
時些拱拯蹺眉,thời ta cũng chẳng theo mày
天官冡宰固排撩𨖲,Thiên quan chủng tể có bài treo lên
固󰠲天爲𠊛芇,Có đâu thiên vị người nào
爫朱𤴬疸𠵱从朱䁛,Làm cho đau đớn ê tòng cho coi
七月有星孛于西北,thất nguyệt hữu tinh bột vu Tây Bắc
歆埋枉𠺥辱筭當,hôm mai uổng chịu nhọc toan đương
荼𤹪𤍇貝𩵜𩸴𤮿𡃖,dưa khú nấu với cá trê ngọt lừ
一説義師逼近帝出幸安朗縣東臯社及悔村被本社市肆人迎回納于阮文郎将回北使舘弑之,Nhất thuyết nghĩa sư bức cận đế xuất hạnh Yên Lãng huyện Đông Cao xã Cập Hối thôn bị bản xã thị tứ nhân nghênh hồi nộp vu Nguyễn Văn Lang Tương hồi Bắc Sứ quán thí chi
是月命效順翰林范鴻儒𭁈清華處承政使禮恭男胡秉國勘度本處桑洲土以定税額,Thị nguyệt mệnh hiệu thuận Hàn lâm Phạm Hồng Nho dữ Thanh Hoa xứ Thừa chính sứ Lễ Cung nam Hồ Bỉnh Quốc khám độ bản xứ tang châu thổ dĩ định thuế ngạch
創𦖻户的𦖻𦓿,sáng tai họ điếc tai cày
惟國父與藻及家兒主都黎鍾預焉逮梓宫歸山陵藻鍾皆奉侍,Duy Quốc Phụ dữ Tảo cập gia nhi chủ đô Lê Chung dự yên Đãi tử cung quy sơn lăng Tảo Chung giai phụng thị
徐浪𠳒呐有情,Từ rằng Lời nói hữu tình
洋,dương
上覧其奏留中,thượng lãm kì tấu lưu trung
宋兵入石犀州,Tống binh nhập Thạch Tê châu
夏戾戊灰結襖單,hạ lệ mồ hôi kết áo đơn
攕生車馭倍傍𠄩茹拱順󰜋塘赴官,sắm sanh xe ngựa vội vàng hai nhà cũng thuận một đường phó quan
北,bắc
𠃣𠳒,ít lời
威灵稟稟秋霜𫔬𠁀祚跬茹鐄𥹰賒,uy linh lẫm lẫm thu sương muôn đời tộ khỏe nhà vàng lâu xa
遇欺𩙌匝湄沙,Ngộ khi gió táp mưa sa
𣷷日本,biển nhật bản
丙辰二十七年明弘治九年,Bính Thìn nhị thập thất niên Minh Hoằng Trị cửu niên
丙子四年宋德祐二年五月以後宋端春宗景炎元年,Bính Tí tứ niên Tống Đức Hựu nhị niên ngũ nguyệt dĩ hậu Tống Đoan xuân Tông Cảnh Viêm nguyên niên
𧖱湄裙奥渴淋,máu me quần áo ướt dầm
一臨陣聞皷聲見指旗而佯爲不文不見逗遛不進,nhất lâm trận văn cổ thanh kiến chỉ kì nhi dương vi bất văn bất kiến đậu lưu bất tiến
𫅷辰每歲每𪬡,già thời mỗi tuổi mỗi hèn
爲丕固㝵覔麻拯沛道中,vì vậy có người mếch mà chẳng phải đạo trung
舘浪𩅀𤎜湄滛,Quán rằng Chớp rạng mưa rào
𦰟䕯蹎㳥落𩑛,ngọn bèo chân sóng lạc loài
打賊麻打𢬣空他𧗱臭𤇮揚弓𡭉猫,đánh giặc mà đánh tay không thà về xó bếp giương cung bắn mèo
五月丁丑朔輟朝,Ngũ nguyệt Đinh Sửu sóc xuyết triều
㨂櫃底於冲宫,đóng cũi để ở trong cung
先是佃匐起兵太后聞之惧謂桓曰匐等稱兵唱亂驚我國家,Tiên thị Điền Bặc khởi binh Thái hậu văn chi cụ vị Hoàn viết Bặc đẳng xưng binh xướng loạn kinh ngã quốc gia
春正月詔󰱇民兵皇男,xuân chính nguyệt chiếu tuyển dân binh hoàng nam
追封建國大王以陳承爲輔國太尉賛拜不名,truy phong kiến quốc đại vương dĩ trần thừa vi phụ quốc thái uý tán bái bất danh
爫书買𤑟幅芇才能,làm thơ mới rõ bậc nào tài năng
秋七月十三日勑旨禮部備榜一五府各衛所官朝退之時各回本衙門商議公務不得如前,thu thất nguyệt thập tam nhật sắc chỉ lễ bộ bị bảng nhất ngũ phủ các vệ sở quan triều thoái chi thời các hồi bản nha môn thương nghị công vụ bất đắc như tiền
竹絲綏畧桃鐄拮𡢐,Trúc tơ nối trước đào vàng cất sau
幔韜畧圍秦𡇻項,mượn thao lược vây tần nhốt hạng
冬十月帝幸清化府捕象仍遣使封占城王,đông thập nguyệt đế hạnh thanh hoá phủ bổ tượng nhưng khiển sứ phong chiêm thành vương
俸空󰠩渃𫚳𡗶𠴊饒,Bỗng không cá nước chim trời lỡ nhau
舉人賜武伯澈等進士及弟,cử nhân tứ vũ bá triệt đẳng tiến sĩ cập đệ
其,Kì
跂頭昆㺔󰆷,cưỡi đầu con voi dữ
福慧兼奴㐱買可年㝵實谷,phúc tuệ gồm no chỉn mới khả nên người thực cốc
體用𢌌𠚢功用大,thể dụng rộng ra công dụng đại
𠓨少蒸𦫼𩂏𬲇囉空蒸𥶄拖湄,vào thiếu chưng lều che gió ra không chưng nón đỡ mưa
寔頼大元帥掌國政尚師西王薰陶成就而致其德之純暨欽差節制各處,thực lại đại nguyên soái chưởng quốc chính thượng sư tây vương huân đào thành tựu nhi trí kì đức chi thuần kị khâm sai tiết chế các xứ
氷傾如醒如醝𠬠𠇮,Bâng khuâng như tỉnh như say một mình
空𢫈𦓡嘵羅翁𩆐,không gõ mà kêu là ông sấm
所汝味香惜𨤔玉沉味蘭永味蕙蒸恨意情狀可量,thửa nhớ mùi hương tiếc vẻ ngọc chìm mùi lan vắng mùi huệ chưng hận ấy tình trạng khả lường
北京行部尙書黃福牚布按二司,bắc kinh hành bộ thượng thư hoàng phúc chưởng bố án nhị ti
至是乃成,chí thị nãi thành
令諸路民人就菩提營選壯者補軍伍,lệnh chư lộ dân nhân tựu bồ đề dinh tuyển tráng giả bổ quân ngũ
固㘨粓𬗂固牒𩛄蒸固𠦻𪺛𨢇,có nồi cơm nếp có đệp bánh chưng có lưng hũ rượu
上尊號曰繼天體道顯德聖功欽明文思英睿仁哲昭顯建中文皇帝廟號,thượng tôn hiệu viết kế thiên thể đạo hiển đức thánh công khâm minh văn tư anh duệ nhân triết chiêu hiển kiến trung văn hoàng đế miếu hiệu
唐帝遣杜如晦諭㫖,đường đế khiển đỗ như hối dụ chỉ
香乘󰟯唉𦋦𠓨兜低,hương thừa dường hãy ra vào đâu đây
解釋,giải thích
𠄼𢆥䧺拠𠬠方海瀕,Năm năm hùng cứ một phương hải tần
惜台𣘃桂󰮂棱𦹳萩埃別𤮿㖫埃𫨩,tiếc thay cây quế trong rừng thơm tho ai biết ngọt lừng ai hay
籍田有耕圜法有立治則詳矣,tịch điền hữu canh viên pháp hữu lập trị tắc tường hĩ
双親吲保𣃣衝,song thân dặn bảo vừa xong
帝姓李諱賁龍興太平人也,Đế tính Lí huý Bí Long Hưng Thái Bình nhân dã
二十二日帝遣阮黄賫金冊加贈明康太王為明康仁智武貞䧺畧太王,Nhị thập nhị nhật đế khiển Nguyễn Hoàng tê kim sách gia tặng Minh Khang Thái Vương vi Minh Khang Nhân Trí Vũ Trinh Hùng Lược Thái Vương
帝推其,đế suy kì
女之吏沛醒蚤,nỡ chi lại phải tanh tao
党史,đảng sử
𢠩茫魄桂魂枚,mơ màng phách quế hồn mai
王其欽哉,Vương kì khâm tai
指数経济,chỉ số kinh tế
吏強迷𢠨心神,lại càng mê mẩn tâm thần
時人莫不敬仰焉,thời nhân mạc bất kính ngưỡng yên
榜文曰奉攝政國祖章皇但稱予而未敢稱朕,Bảng văn viết Phụng nhiếp chính Quốc Tổ Chương Hoàng đản xưng dư nhi vị cảm xưng trẫm
城溝地一,thành cấu địa nhất
丐𧇍,cái hũ
生陀撻𦛌如胞呐𦋦𫽄便𬂙𠓨𫽄登,sinh đà rát ruột như bào nói ra chẳng tiện trông vào chẳng đang
歐羅禍𡗶意爫害𠊛𢀭群可丕几󱟦󱰚箕可傷意,âu là họa trời ấy làm hại người giàu còn khá vậy kẻ côi cút kia khả thương ấy
諸犯徃來奉國衛都噐械廊地頭外杖八十徒罪至廊内者死,chư phạm vãng lai phụng quốc vệ đô khí giới lang địa đầu ngoại trượng bát thập đồ tội chí lang nội giả tử
𠒦𠒥准樓臺𬈗唏蔭,rỡ ràng chốn lâu đài nổi hơi ấm
賊先設伏兵象俱起官軍敗比,Tặc tiên thiết phục binh tượng cụ khởi quan quân bại tỉ
光啓亦曰今日得國公洗澡,Quang Khải diệc viết Kim nhật đắc Quốc công tẩy tảo
𠳒初㐌磊𰿘萬,lời xưa đã lỗi muôn vàn
𠸍朝仙子制𪶐蓬萊,mỉa chiều tiên tử chơi ngàn bồng lai
固吒吒打媄𨁨,có cha cha đánh mẹ quăng
加太尉元晫為左相國,gia thái uý nguyên trác vi tả tướng quốc
雪霜染姅買頭花森,tuyết sương nhuốm nửa mái đầu hoa râm
杜慧度又破之所殺過半矣,Đỗ Tuệ Độ hựu phá chi sở sát quá bán hĩ
吨嗃外𨷶劎之燕鸚,Xôn xao ngoài cửa kém gì yến anh
封皇第十子鋩爲南國王居武瀧州,Phong hoàng đệ thập tử Mang vi nam Quốc Vương cư Vũ Lung châu
泑泑覩祿拸核,Ào ào đổ lộc đưa cây
延宛人,diên uyển nhân
𤚢󱨖𫥨媄𡥵𬌥,nghé ngọ ra mẹ con trâu
禁白廪関不得通鹹盐以陶李客𭁈賊通故也,Cấm Bạch Lẫm quan bất đắc thông hàm diêm dĩ Đào Lí Khách dữ tặc thông cố dã
𨭍𠏲泥,bay thợ nề
絆外嗔唉𠹾払歆󰅒,bấn ngòi xin hãy chịu chàng hôm nay
悲除旦景桃源,bây giờ đến cảnh đào nguyên
而有司恐遠人虚誕毀折中朝不許,nhi hữu ti khủng viễn nhân hư đản huỷ triết trung triều bất hứa
猫咃𠰳𦧘辰𠾕獍𫆶𡥵𤞼辰𥋳澄澄,mèo tha miếng thịt thì đòi kễnh vác con lợn thì coi trừng trừng
𥖩𢴘,cối xay
傕又娘渚咀𦋦,thôi thôi nàng chớ thở ra
𫅷或化步没𨉓𫅷或𤴬𪽳决情庄傷,già hoặc goá bụa một mình già hoặc đau yếu quyết tình chẳng thương
㐱咍蒸𥱱𥪞庵𦹵撅坦炪香讀經楞嚴𬏓𠞺,chỉn hay chưng chằm trong am cỏ quét đất đốt hương đọc kinh lăng nghiêm vài lượt
各𠊚㑏𭛣户沛𢷹㑏䁛朔謹慎,các người giữ việc họ phải gìn giữ coi sóc cẩn thận
調󰑼藝業𥪞茹,Đều là nghề nghiệp trong nhà
𠄩边争𥙩菓梂,hai bên tranh lấy quả cầu
春正月命瑞郡公吳柄原郡公鄭惟㦃等為都将御史󰱑僉都御史范謙柄賛理軍務討馮章於三島山,Xuân chính nguyệt mệnh Thuỵ Quận công Ngô Bính Nguyên Quận công Trịnh Duy Sản đẳng vi Đô tướng Ngự sử đài thiêm đô ngự sử Phạm Khiêm Bính Tán lí quân vụ thảo Phùng Chương ư Tam Đảo sơn
或現獅子頴呻括鉄没㗂賖𧵆㘇威,hoặc hiện sư tử dĩnh thân quát thét một tiếng xa gần vang uy
斈𠾕湯帝托吒,học đòi thang đế thác cha
爲娘擬拱傷忱㤕𢠿,Vì nàng nghĩ cũng thương thầm xót vay
固飾哿神通,có sức cả thần thông
𣎃󰜋𣎃臘收功完成,tháng một tháng chạp thu công hoàn thành
関係,quan hệ
𨅹𨖲𣘃𣞻𢲨花𨀈𫴋𪽣𣘁𢲨𦵚尋春,trèo lên cây bưởi hái hoa bước xuống ruộng cà hái nụ tầm xuân
占人水步俱進在山上以石投下軍船多損󰱧,chiêm nhân thuỷ bộ cụ tiến tại sơn thượng dĩ thạch đầu hạ quân thuyền đa tổn hoại
路具船舟僃帆槳送營󰈫付還國,lộ cụ thuyền chu bị phàm tưởng tống dinh bát phó hoàn quốc
至是始行慶壽禮於勤政堂,chí thị thuỷ hành khánh thọ lễ ư cần chính đường
二十二日就菩提行在朝百官,nhị thập nhị nhật tựu bồ đề hành tại triều bách quan
又軍人坊人於本軍本坊築屋不得雜居他處,Hựu quân nhân phường nhân ư bản quân bản phường trúc ốc bất đắc tạp cư tha xứ
蓮臺重蟄󰋇層,liên đài trùng trập mấy tầng
傳軍以𧖱題𣦍𦰟旗,truyền quân lấy máu đề ngay ngọn cờ
咍羅盎𢴿喝咍羅盎打旗,hay là đám chèo hát hay là đám đánh cờ
閏六月十六日殺何儼帝諭太保祈郡公黎念等曰何儼之死三不幸焉法未宜誅󰱩遭枉死何儼之不幸也無心濫殺自致汚聲朕之不幸也時吏部尚書黄仁添侍郎何儼陳詢多以遠任官轉補近便以厲瘴轉補䐧腴是故令武仁和將黄仁添何儼陳詢等來問朕感疾隨忘仁添未得問兒何儼卒死是不行也,Nhuận lục nguyệt thập lục nhật sát Hà Nghiễm Đế dụ thái bảo kì quận công Lê Niệm đẳng viết Hà Nghiễm chi tử tam bất hạnh yên pháp vị nghi tru cự tao uổng tử Hà Nghiễm chi bất hạnh dã vô tâm lạm sát tự trí ô thanh trẫm chi bất hạnh dã Thời Lại bộ thượng thư Hoàng NHân Thiêm thị lang Hà Nghiễm Trần Tuân đa dĩ viễn nhiệm quan chuyển bổ cận tiện dĩ lệ chướng chuyển bổ cao du thị cố lệnh Vũ Nhân Hoà tướng Hoàng Nhân Thiêm Hà Nghiễm Trần Tuân đẳng lai vấn trẫm cảm tật tuỳ vong Nhân Thiêm vị đắc vấn nhi Hà Nghiễm tốt tử thị bất hạnh dã
扒𠊛保領爫詞供招,Bắt người bảo lãnh làm tờ cung chiêu
󰦛讓及諸道将卒膽破心驚收殘兵遁回京邑,Đôn Nhượng cập chư đạo tướng tốt đảm phá tâm kinh thu tàn binh độn hồi Kinh ấp
𡛔挸𫯳𠮩卒堆辰𥙩停𥪸𡶀怒𥉫𡶀箕,gái kén chồng nếu tốt đôi thì lấy đừng đứng núi nọ trông núi kia
陽臺停産湄𫡮麻貞主楚󱳮𡆫聀仙,dương đài dành sẵn mưa mây mà riêng chúa sở lo vầy giấc tiên
定封贈例皇太后封三代皇后三妃封二代九嬪六職及女官一品上封一代其追封者但加官爵號止得一身並無職俸及蔭例文官貟平日幹事遇事亦許封贈凡文武得旨賜封命婦吏部具奏得旨僃将爵號職品奏聞送司禮監照例奉行,định phong tặng lệ hoàng thái hậu phong tam đại hoàng hậu tam phi phong nhị đại cửu tần lục chức cập nữ quan nhất phẩm thượng phong nhất đại kì truy phong giả đán gia quan tước hiệu chỉ đắc nhất thân tịnh vô chức bổng cập ấm lệ văn quan viên bình nhật cán sự ngộ sự diệc hứa phong tặng phàm văn vũ đắc chỉ tứ phong mệnh phụ Lại bộ cụ tấu đắc chỉ bị tướng tước hiệu chức phẩm tấu văn tống ti lễ giám chiếu lệ phụng hành
哀牢冦沱江,ai lao khấu đà giang
䏧奴芻仕脢奴𠫅,da nó xù xì múi nó dầy
謀泄及第被殺,Mưu tiết Cập Đệ bị sát
二王驚曰我之懸其子欲使顧惜而速降彼殘忍如此焉用懸為,Nhị vương kinh viết Ngã chi huyền kì tử dục sử cố tích nhi tốc hàng bỉ tàn nhẫn như thử yên dụng huyền vi
𫆧蟳隊󰞂如絲󰑚排,ruột tằm đòi đoạn như tơ rối bời
爲碎𢚁𠳨𠬠𠳒終身,Vì tôi cậy hỏi một lời chung thân
是歲大饑,Thị tuế đại cơ
㗂翹同望䏾襜𢠩𥇀,tiếng kiều đồng vọng bóng xiêm mơ màng
𩈘娘庄体𭛣娘㐌查,mặt nàng chẳng thấy việc nàng đã tra
至於多方可永以孤軍當強賊而宵遁未必深責,chí ư đa phương khả vĩnh dĩ cô quân đương cường tặc nhi tiêu độn vị tất thâm trách
䜹浪埃固悶󰠲󰡫尼,thưa rằng ai có muốn đâu thế này
咏𦖻㗂呐𠄩边,vẳng tai tiếng nói hai bên
降楊氏賁為庶婦,giáng dương thị bí vi thứ phụ
扑浪丁卯𢆥𫢩,bói rằng ðinh mão năm nay
春正月頒廟諱御名,Xuân chính nguyệt ban miếu huý ngự danh
胣陣吟吟别課󰅹嵬,dạ giận ngấm ngầm biết thuở nào nguôi
㗂㕰立立如𡗶覩湄,Tiếng mau SẦM SẬP như trời đổ mưa
他浪料󰜋身𡥵,Thà rằng liều một thân con
時引梓宫,Thời dẫn tử cung
壬戌七年宋元豊五年,nhâm tuất thất niên tống nguyên phong ngũ niên
獄中,ngục trung
愁爫𨢇溂悶拵花喂,sầu làm rượu nhạt muộn dồn hoa ôị
㝵哿愿愿固飭孟朋𤞻,người cả ngộn ngộn có sức mạnh bằng hùm
爫芸奔半几圭餒昆奇󰞯𠰺芸爫咹,làm nghề buôn bán kẻ quê nuôi con cả lớn dạy nghề làm ăn
𩸮固肝𩸮魥固肝魥,bống có gan bống bớp có gan bớp
宋帝詔和之若陽邁果有誠欵亦與其歸順,tống đế chiếu hoà chi nhược dương mại quả hữu thành khoản diệc dữ kì quy thuận
其試法暗寫一塲書筭一塲,Kì thí pháp ám tả nhất trường thư toán nhất trường
實,thực
𩅘蝼,tóc sâu
茶全目之久焉,trà toàn mục chi cửu yên
𢭶𦖻,váy tai
柴法雲皮娘几麻𦣰,thầy pháp vân vừa nương kỷ mà nằm
埃𪟽𤀔分灰緣,ai ngờ hẩm phận hoi duyên
勑㫖諭天下内外官員軍色等立武之名在於,Sắc chỉ dụ thiên hạ nội ngoại quan viên quân sắc đẳng Lập vũ chi danh tại ư
紹保末守宣光收物寨,thiệu bảo mạt thủ tuyên quang thu vật trại
及吳主既降晉手書遣馬息融勅㱕歸順,cập ngô chủ ký hàng tấn thủ thư khiển mã tức dung sắc hoàng quy thuận
要,yếu
夏四月禁官員人民不得占公田𮢶池立園宅,hạ tứ nguyệt cấm quan viên nhân dân bất đắc chiếm công điền tạc trì lập viên trạch
濫𦖑几𢀲𥪝茹,Trộm nghe kẻ lớn trong nhà
元年夏五月大水,nguyên niên Hạ ngũ nguyệt đại thuỷ
𠾔埋伴曰劍咹吝回,Thuê may bán viết kiếm ăn lần hồi
然太祖立后者三情牽於爱而家道不正,nhiên thái tổ lập hậu giả tam tình khiên ư ái nhi gia đạo bất chính
𡄎機會遇㐌停𣋚󰅒,Ngẫm cơ hội ngộ đã dành hôm nay
必,tất
三月赦,tam nguyệt xá
肉机丐橽太𬚸,nhục cơ cái thớt thái thịt
体事𨔍爫丕連信麻咹𮥷罪嗔召道,thấy sự lạ làm vậy liền tin mà ăn năn tội xin chịu đạo
冬十月勑旨各衛所官敢有如前于求要索脧削,Đông thập nguyệt sắc chỉ Các vệ sở quan cảm hữu như tiền vu cầu yêu sách thuyên tước
咍天神默襖󰺔花黄,hai thiên thần mặc áo trắng hoa vàng
注傷餒󱄸扵共,chú thương nuôi nấng ở cùng
畧它定𡦂良縁,trước đà định chữ lương duyên
初六科十三道上奏為大,Sơ lục khoa thập tam đạo thượng tấu vi đại
恩饒𡢐﨤科塲仕咍,ơn nhau sau gặp khoa trường sẽ hay
五月望丙戌月食選方殆盡一箇時復圓,Ngũ nguyệt vọng Bính Tuất nguyệt thực Tốn phương đãi tận nhất cá thời phục viên
頭墻焒榴󰟧𫤡󰠐󱖮,Đầu tường lửa lựu lập loè đâm bông
強撩價玉強高品㝵,càng treo giá ngọc càng cao phẩm người
󱋓𨢇勾踈意興濃,chén rượu câu thơ ý hứng nồng
同同𫗄𠽖𫡮秦,Đùng dùng gió giục mây tần
𦓡𣈜𣈜𨆟抛󰵟𨖲𡗶,mà ngày ngày chổng phao câu lên trời
朱𧇊裸胣矯𢠩𢠨情,cho khuây khỏa dạ kẻo mơ mẩn tình
帝謂諸軍曰乘破竹之勢席卷長驅疾雷不及掩耳進攻東関城破之必矣,Đế vị chư quân viết Thừa phá trúc chi thế tịch quyển trường khu tật lôi bất cập yểm nhĩ tiến công Đông Quan thành phá chi tất hĩ
上以供宗廟下以畜萬民治效臻於富庶也,thượng dĩ cung tông miếu hạ dĩ súc vạn dân trị hiệu trăn ư phú thứ dã
𤤰常𢪀𬢱啌𠸦𡛔牟,vua thường nghĩ ngợi khong khen gái màu
帝自知其然而心有不忽遇之益厚,Đế tự tri kì nhiên nhi tâm hữu bất hốt ngộ chi ích hậu
六月十一日申明越奏告令󰱥今凡公私等事未經州縣府乘憲󰱑等衙門及已經告而勘理未完者並不得越奏越告,lục nguyệt thập nhất nhật thân minh việt tấu cáo lệnh kế kim phàm công tư đẳng sự vị kinh châu huyện phủ thừa hiến đài đẳng nha môn cập dĩ kinh cáo nhi khám lí vị hoàn giả tịnh bất đắc việt tấu việt cáo
三月帝幸平灘徃征盆蛮,tam nguyệt đế hạnh bình than vãng chinh bồn man
語󰑼𠇮沛渃㵢,ngỡ là mình phải nước trôi
空,không
恭願謹祗天戒惠養小民凡一毫有便於民者行之一弊有妨於民者去之,cung nguyện cẩn chi thiên giới huệ dưỡng tiểu dân phàm nhất hào hữu tiện ư dân giả hành chi nhất tệ hữu phương ư dân giả khử chi
此而不謹其他可知矣,thử nhi bất cẩn kì tha khả tri hĩ
時光紹帝當視朝總知鄭恩奏曰兵已逼矣帝乃移出,thời quang thiệu đế đương thị triều tổng tri trịnh ân tấu viết binh dĩ bức hĩ đế nãi di xuất
九月明總兵李彬引兵蒐撿,Cửu nguyệt Minh tổng binh Lí Bân dẫn binh sưu kiểm
奴浪固法神通指雷雷滅虚空忍亭,nó rằng có phép thần thông chỉ lôi lôi diệt hư không nhẫn đừng
蘭群𠃩曲菊𠀧唐,lan còn chín khúc cúc ba đường
同同㗂󱲰𠲧它󰠓俸祝湄沙𣻢則娘,đùng đùng tiếng sấm dức đà vang bỗng chốc mưa sa sũng tấc nàng
𥙩𫯳翁老戈吝辰傕,lấy chồng ông lão qua lần thì thôi
琴堂𣈜𣎃從容筅𣦍󰑼節渃冲󰑼𢚸,cầm đường ngày tháng thong dong tên ngay là tiết nước trong là lòng
乙絲月老車𦀊赤绳,ắt tơ nguyệt lão xe dây xích thằng
芸尼時𥙩𪪳尼先師,Nghề này thì lấy ông này tiên sư
詔錄囚减雜犯罪,chiếu lục tù giảm tạp phạm tội
明方正黄福會同總兵三司并鎮守陳洽等議凡文武土官常有干請者假以满考公差請燕京安置,Minh Phương Chính Hoàng Phúc hội đồng Tổng binh Tam ti tịnh trấn thủ Trần Hiệp đẳng nghị phàm văn võ thổ quan thường hữu can thỉnh giả giả dĩ mãn khảo công sai thỉnh Yên Kinh an trí
曰半𦁼税吏學路,viết bán may thuê lại học trò
步行󰜋屡蹺連󰜋欺,Bộ hành một lũ theo liền một khi
夢福𡍋撞𣈜蔑扔󰘂儒午矯沛扦掑,mống phúc vun trồng ngày một nảy cửa nho ngõ kẻo phải then cài
十二月詔王侯公主家奴題額稱衘,thập nhị nguyệt chiếu vương hầu công chúa gia nô đề ngạch xưng hàm
本朝禁臣民不得私販外國商貨,Bản triều cấm thần dân bất đắc tư phán ngoại quốc thương hoá
外賜國主分邑絹二十匹磁碗三十副國妃分邑絹五匹磁碗三副每副三十五口,Ngoại tứ quốc chủ phần ấp quyên nhị thập sất từ uyển tam thập phó quốc phi phần ấp quyên ngũ sất từ uyển tam phó mỗi phó tam thập ngũ khẩu
寒喧渚及啫㖷差衙俸𧡊𦊚皮㖔𡁞,hàn huyên chưa kịp dã dề sai nha bỗng thấy bốn bề xôn xao
索𫅷披拂𠃅霜𡥵疎𣒣𣷱𡲤當扶持,tác già phơ phất mái sương con thơ măng sữa vả đương bù trì
群登推畧𢪀娄,còn đương suy trước nghĩ sau
洪德凣二十五,hồng đức phàm nhị thập ngũ
官尺裁制,quan xích tài chế
𠊚𬙴𫽄路𢴌巾買𬙴,người giòn chẳng lọ vấn khăn mới giòn
󰣑別㕠它群院院悶涓𢧚挼噐瀘瀘,sớm biết song đà còn vẹn vẹn muốn quen nên nỗi khí lờ lờ
且兵所謂不戦而屈人兵計之善者也,thả binh sở vị bất chiến nhi khuất nhân binh kế chi thiện giả dã
舍須𠃩畨篤𠃩畨𬋆,xá tua chín phen đúc chín phen rèn
沛尋柴法渚專朱󰉨,phải tìm thày pháp chữa chuyên cho ràỵ
駭群𦝄泊駭群𡗶撑,hãy còn trăng bạc hãy còn trời xanh
又有嘱語云後我子孫陪臣得其秘術者可以明哲施行布列不可以頑昧遺文傳言否則身招殃𠧨禍,Hựu hữu chúc ngữ vân Hậu ngã tử tôn bồi thần đắc kì bí thuật giả khả dĩ minh triết thi hành bố liệt bất khả dĩ ngoan muội di văn truyền ngôn phủ tắc thân chiêu ương cữu hoạ
碩走得免起兵討壽擒之,thạc tẩu đắc miễn khởi binh thảo thọ cầm chi
梅公禮物尋常,mai công lễ vật tầm thường
𧵑時囷造吝朱,của thời khuôn tạo lần cho
𧐖𬑶吏吱䖳𨱽蝉𫋑𠶦𠰘吱𧕚歷𫩖,lươn ngắn lại chê trạch dài thờn bơn méo miệng chê trai lệch mồm
復遣左都督巄郡公武文添督率水軍以吏部有視郎壽林男楊湖爲督視分道討賊,Phục khiển Tả đô đốc Lũng quận công Vũ Văn Thiêm đốc suất thuỷ quân dĩ Lại bộ hữu thị lang Thọ Lâm nam Dương Hồ vi đốc thị phân đạo thảo tặc
圖衾殮𠤆泥醜卒謹蹎𢬣頭𨃴辰傕,đồ khâm liệm chớ nề xấu tốt kín chân tay đầu gót thì thôi
毛燎尸耐血流,mao liệu thi nại huyết lưu
唐𨱽真馭㐌𨀛,đường dài chân ngựa dã chồn
其吿文曰仁義之舉要在,Kì cáo văn viết Nhân nghĩa chi cử yếu tại
大臣宗室宜郡公黎能謹不得志有詩寄𭁈阮文郎使󰁮兵誅惡黨,đại thần tông thất nghi quận công lê năng cẩn bất đắc chí hữu thi ký dữ nguyễn văn lang sử cử binh tru ác đảng
吏󰝡钱泊討󰉨六公,lại đem tiền bạc thảo rày lục công
譴𢚸𥒥𨫊𢧚孱𢧚漂,khiến lòng đá sắt nên sờn nên xiêu
五月令諸營奇類有竭節宣力功臣始終全功定為三次奏功論賞,ngũ nguyệt lệnh chư dinh cơ loại hữu kiệt tiết tuyên lực công thần thuỷ chung toàn công định vi tam thứ tấu công luận thưởng
明人大潰斬都司陳忠及士卒二千餘級獲馬百餘疋,minh nhân đại hội trảm đô ti trần trung cập sĩ tốt nhị thiên dư cấp hoạch mã bách dư sất
贈同母兄錦江王漴爲荘定大王次弟靖亮公,Tặng đồng mẫu huynh Cẩm Giang Vương Sùng vi Trang Định Đại Vương thứ đệ Tĩnh Lượng công
𩵜鐄,cá vàng
害㝵鎌𨬊兜朋,hại người gươm giáo đâu bằng
丿𦖑膉󱡴㗂鐘迻,phút nghe nách cửa tiếng chuông đưa
渃南㖂乱東西隊吝,nước nam dấy loạn đông tây đòi lần
𦊛皮𡻗屹䏾𡽫喑󰣑𧡊𤽗樵㐌細𥈶,tư bề chất ngất bóng non om sớm thấy ngươi tiều đã tới nom
漢未宗室相亂南人率宗室相聚爲兵以自衛故名宗兵,Hán vị tôn thất tương loạn Nam nhân suất tôn thất tương tụ vi binh dĩ tự vệ cố danh tông binh
帝親率諸將征山南地方至安謨駐營,đế thân suất chư tướng chinh sơn nam địa phương chí yên mô trú doanh
然願在者多願去者少,nhiên nguyện tại giả đa nguyện khứ giả thiểu
會明帝𥘉立使内官山壽以詭詞諭帝,hội minh đế sơ lập sử nội quan sơn thọ dĩ nguỵ từ dụ đế
麻卞慳㝵賢,mà bèn ghen người hiền
𠀲李瑛羅𤞻𩛜嘾喑边西北,đứa lý anh là hùm đói đầm hâm bên tây bắc
侈𦖑軍嗚󰠓𠼪𦊛皮棱󱥦泣排干戈,xảy nghe quân ó vang dầy tư bề rừng bụi khắp vời can qua
五月鎮守乂安處兼鎮布政州統率官左匡軍營副将少尉當郡公陶光饒卒,Ngũ nguyệt trấn thủ Nghệ An xứ kiêm trấn Bố Chính châu Thống suất quan Tả khuông quân doanh phó tướng Thiếu uý Đương quận công Đào Quang Nhiêu tốt
都爭𧽈事𠻆恨𬞕单𪡔𢚸物我,đua tranh dấy sự giận hờn lờn đơn ra lòng vật ngã
𢫝𩢬𠦳𨤮賖𥸷,giong lừa ngàn dặm xa xôi
亇賣賣,cá mại mại
克慎餘歡之輩須㬰鱷断於天関公侃廷瓚之流󰟸刻兎窮於良政,khắc thận dư hoan chi bối tu du ngạc đoạn ư thiên quan công khản đình toản chi lưu khoảnh khắc thỏ cùng ư lang chánh
𠻵信掣浽驚惶,Mảng tin xiết nỗi kinh hoàng
律𠳒𥘀貝郎軍,Trót lời nặng với lang quân
贈丁拱垣為少傅,tặng đinh củng viên vi thiếu phó
二十八日聖旨與南策上路至靈縣陶殼社社正故阮文調妻阮氏爲節婦聽給黄榜旌表門閭仍免子孫各十一人奉養,nhị thập bát nhật thánh chỉ dữ nam sách thượng lộ chí linh huyện đào xác xã xã chính cố nguyễn văn điều thê nguyễn thị vi tiết phụ thính cấp hoàng bảng tinh biểu môn lư nhưng miễn tử tôn các thập nhất nhân phụng dưỡng
烈烈誓誓芻蒲的腮,xẹt xẹt xẹ xẹ xô bồ điếc tai
十六日塟憲宗于建昌安陵,thập lục nhật táng hiến tông vu kiến xương an lăng
㝵連我𫳭坦如折丕,người liền ngã xuống đất như chết vậy
案群片冊篆群香,án còn phiến sách triện còn hương
𪅤𪅤㗚𦛌,kên kên rứt ruột
春正月陳嗣慶軍至朝東諸軍,Xuân chính nguyệt Trần Tự Khánh quân chí Triều Đông chư quân
𧡊朝塢湥𡃎󱋔𢧚詩,thấy chiều ủ dột phàn nàn nên thơ
爫之捛𣜿朱弹昂宮,làm chi lỡ nhịp cho đàn ngang cung
於𨕭群固茹椿,Ở trên còn có nhà thung
聶𦗞𦖻呐忱,nhiếp ghé tai nói thầm
𪠞杜買丈夫忠孝,đi đỗ mới trượng phu trung hiếu
咍文咍武𪰛用旦,hay văn hay võ thời dùng đến
嗔朱奴伐安南,xin cho nó phạt an nam
庚戌楊三哥六年漢隱帝承祐仍稱乾祐三年,Canh Tuất Dương Tam Kha lục niên Hán Ẩn Đế Thừa Hựu nhưng xưng Càn Hựu tam niên
󰜋払皮擢清春,Một chàng vừa trạc thanh xuân
昆𤡚咹昆𩵜󰙰𩹝咹耒昆𤡚𣩂𠫾,con khái ăn con cá nóc độc ăn rồi con khái chết đi
拙台萱扲椿𫅷,Xót thay huyên cầm xuân già
𢯏𢴾油𠯇㗂絲,bẻ bai rẩu rĩ tiếng tơ
預𧡊事𨔍㐱稽㩒鎌噲唄阻𧗱唉昆,dự thấy sự lạ chỉn ghê cầm liềm gọi với trở về hỡi con
間或字義之未精句法之未當幸賴博洽諸君子補正之使人知是史之作其言正治亦古史之尙書其寓褒貶亦魯史之春秋󰱃有補於治道有裨於風教是亦考正之一助云,Gian hoặc tự nghĩa chi vị tinh câu pháp chi vị đáng hạnh lại bác hiệp chư quân tử bổ chính chi sử nhân tri thị sử chi tác kì ngôn chính trị diệc cổ sử chi Thượng Thư kì ngụ bao biếm diệc Lỗ sử chi Xuân Thu thứ hữu bổ ư trị đạo hữu bì ư phong giáo thị diệc khảo chính chi nhất trợ vân
浽傷呐𫽄歇𠳒,Nỗi thương nói chẳng hết lời
𠫾爫役,đi làm việc
太師鄭檢以乂安人元郡公阮伯䮐爲總兵代守其地,Thái sư Trịnh Kiểm dĩ Nghệ An nhân Nguyên quận công Nguyễn Bá quýnh vi Tổng binh đại thủ kì địa
倉𢉽穭,thương kho lúa
𠀲時抯𠰘𠀲時𢯏𦢠,đứa thì vả miệng đứa thì bẻ răng
保衛,bảo vệ
魂𤍌車駕制外淎撑,hồn thiêng xa giá chơi ngoài vũng xanh
爫󰜩𥙩𡞕山東𦧘𥸷辰𠃣錢撞如𡽫,làm trai lấy vợ sơn đông thịt xôi thì ít tiền chồng như non
哏𦀊𢲫𫃫摃𬨠𪞷塘,cắn dây mở trói cõng lên ra đàng
李通󰝂公主𧗱奏𤤰嫁公主朱李通公主空𠹾𥙩恨化唫,lý thông đem công chúa về tâu vua gả công chúa cho lý thông công chúa không chịu lấy hận hoá câm
基,cơ
間,gian
尋悔復其官蔭,tầm hối phục kì quan ấm
太尉阮有僚出奇兵攻偽春山侯文國公等寨大破之獲象三隻焚其營舍而還,Thái uý Nguyễn Hữu Liêu xuất kì binh công nguỵ Xuân Sơn hầu Văn quốc công đẳng trại đại phá chi hoạch tượng tam chích phần kì dinh xá nhi hoàn
陽邁幸脱虎口挺身而走,dương mại hạnh thoát hổ khẩu đĩnh thân nhi tẩu
喉嚨羅古哄,hầu lung là cổ họng
刑部尚書黎伯籌獨,Hình bộ thượng thư Lê Bá Trù độc
筆硏匪志弓橷平願,bút nghiên phỉ chí cung dâu bằng nguyền
維翰維城無分中外,duy hàn duy thành vô phân trung ngoại
𠄩更𥋳𥉮役茄爫咹,hai canh coi sóc việc nhà làm ăn
萬一為賊所獲則彼謂擒其皇子也安知其為,Vạn nhất vi tặc sở hoạch tắc bỉ vị cầm kì hoàng tử dã an tri kì vi
員外郎阮義長献三足六眸龜,Viên ngoại lang Nguyễn Nghĩa Trường hiến tam túc lục mâu quy
俸󰠳没㗂天雷失驚魚愕如𠊛症癲,bỗng đâu một tiếng thiên lôi thất kinh ngơ ngác như người chứng điên
痗󱖺𨀛真拱闷朝,mỏi gối chồn chân cũng muốn trèo
钱𫧟𫽄𬥓𬥓𠀧𨑮銅,tiền rưỡi không bán bán ba mươi đồng
其所獲妻子帝悉遣還,kì sở hoạch thê tử đế tất khiển hoàn
船难𠬠隻扵𠁀,thuyền nan một chiếc ở đời
𧓅𰲾坦𡳪徐低𠰚,nòng nọc đứt đuôi từ đấy nhỉ
鉦鐄俸㐌熾西特𣈗󰅹別固𣈗𧘇傕,chiêng vàng bóng đã xế tây được ngày nào biết có ngày ấy thôi
塘昂𡉦熄𫽄𧵆埃𠫾,đường ngang ngõ tắt chẳng gần ai đi
云仙嘆哭我陵,vân tiên than khóc ngã lăn
󰞿㛪駡女調欣舌,anh em mựa nỡ điều hơn thiệt
稍似滄溟潾海蜡永懷朱鳥奠炎神,Sảo tự thương minh lân hải chá Vĩnh hoài chu điểu điện viêm thần
群臣上尊號曰廣仁崇孝文武皇帝廟號神宗,quần thần thượng tôn hiệu viết quảng nhân sùng hiếu văn vũ hoàng đế miếu hiệu thần tông
初太史時亨太祝白圭同挾技術出入諸大臣家便侫辨給巧於媚悅大臣咸親昵之以為多才能,sơ thái sử thì hanh thái chúc bạch khuê đồng hiệp kĩ thuật xuất nhập chư đại thần gia tiện nịnh biện cấp xảo ư mị duyệt đại thần hàm thân nật chi dĩ vi đa tài năng
𡨸斈𣈜初涓歇樣,chữ học ngày xưa quên hết dạng
爫辰昌𮌱昌𦠳排𫥨,làm thì xương sống xương sườn bày ra
天下将謂予怯萬一北虜侵軼則吾将何特遂厥意親征,thiên hạ tướng vị dư khiếp vạn nhất bắc lỗ xâm dật tắc ngô tướng hà đặc toại quyết ý thân chinh
産固江山𦊚趣牟默埃城市默公侯,sẵn có giang sơn bốn thú mầu mặc ai thành thị mặc công hầu
花㵢蔓莫別󰑼𧗱兜,hoa trôi man mác biết là về đâu
登選安勇黄梅人,đăng tuyển yên dũng hoàng mai nhân
𠬠車𥪝𡎝紅塵如𠖤,một xe trong cõi hồng trần như bay
黎明統領官富郡公鄭根親提大兵登勇决山整排陣勢堂堂耀威震武相機分差接戦,lê minh thống lĩnh quan phú quận công trịnh căn thân đề đại binh đăng dũng quyết sơn chỉnh bài trận thế đường đường diệu uy chấn vũ tướng cơ phân sai tiếp chiến
𢘮恨胡𡎥花𨅸雪,rắp hẹn hò ngồi hoa đứng tuyết
封其長子汪爲朗郡公次子黄爲夏溪侯使領兵討賊,phong kì trưởng tử uông vi lãng quận công thứ tử hoàng vi hạ khê hầu sử lĩnh binh thảo tặc
𠊚它󰉲托些群爫之,người đà sớm thác ta còn làm chi
以所得占主茶全首及俘獲賊馘訊醜吿籃京,dĩ sở đắc chiêm chủ trà toàn thủ cập phù hoạch tặc hức tấn sửu cáo lam kinh
爾無四隅爲我小恙俾我爲截幡斷節之計用屠尔國悔其焉追矧,Nhĩ vô tứ ngung vi ngã tiểu dạng tỉ ngã vi tiệt phan đoạn tiết chi kế dụng đồ nhĩ quốc hối kì yên truy thấn
兹臣主無莫氏之罪而反受莫氏之職此何義也願陛下察之,Tư thần chủ vô Mạc thị chi tội nhi phản thụ Mạc thị chi chức thử hà nghĩa dã nguyện bệ hạ sát chi
核同博核釰輪刀朋湄朋迷,cây đòng bác cây gươm luân đao bằng mưa bằng mây
𬉵奥帶鞋帽昂㐱咍𪜀𠀲昆󱏰,mặc áo đai hài mũ ngang chỉn hay là đứa con trai
罾肢共布張𪡔,tăng chi gọng vó giương ra
𠀧生歐罕緣𡗶之低,ba sinh âu hẳn duyên trời chi đây
二十九日定後塟不得遮障前塟令,Nhị thập cửu nhật định hậu táng bất đắc già chướng tiền táng lệnh
以阮忠彦為御史󰱑侍御史,Dĩ Nguyễn Trung Ngạn vi Ngự sử đài thị ngự sử
爲些𠻞喫朱𠊛󰇾揚,Vì ta khăng khít cho người dở dang
是月十一日太白經天日月重暈連月不解天降重霧大旱禾苗枯死人民流亡,Thị nguyệt thập nhất nhật Thái Bạch kinh thiên nhật nguyệt trùng vựng liên nguyệt bất giải thiên giáng trọng vụ đại hạn hoà miêu khô tử nhân dân lưu vong
劫尼催󰡫時催群之,kiếp này thôi thế thì thôi còn gì
㝵些調𥙩浪等賢執皮𥪞看朱,người ta đều lấy rằng đấng hiền giúp bề trong khen cho
令十二承宣勘管内山川險易古今事迹畫圖詳註送户部作地理輿圖,lệnh thập nhị thừa tuyên khám quản nội sơn xuyên hiểm dị cổ kim sự tích hoạ đồ tường chú tống hộ bộ tác địa lí dư đồ
󰜋刀寃孽𢴑𦀊風塵,Một dao oan nghiệt dứt dây phong trần
𠫾賖󱳮女仕眞吝橘典𧵆厨几耶州,đi xa lo nữa sẩy chân lẩn quất đến gần chùa kẻ gia châu
𨕭鞍娘拱𠳚情讀耒買𠽖𠄩生阻𧗱,trên yên nàng cũng gửi tình đọc rồi mới giục hai sinh trở về
南自李琢侵擾而羣蠻焉患殆將十年至是始平,nam tự lí trác xâm nhiễu nhi quần man yên hoạn đãi tương thập niên chí thị thuỷ bình
科目仕官之正途正途開則真儒出,Khoa mục sĩ quan chi chính đồ chính đồ khai tắc chân nho xuất
戊寅七年宋元符元年,mậu dần thất niên tống nguyên phù nguyên niên
則前南帝在屈獠時以軍事委越王,tắc tiền nam đế tại khuất lạo thời dĩ quân sự uỷ việt vương
身仙身鴝𫥨形醜𨔈,thân tiên thân cú ra hình xấu chơi
帝進謁時有詩云社稷两回勞石馬山河千古奠,đế tiến yết thời hữu thi vân xã tắc lưỡng hồi lao thạch mã sơn hà thiên cổ điện
民𢜠唱太平歌店語仍󰑼𣈜吏創𨖲,dân mừng xướng thái bình ca đêm ngỡ những là ngày lại sáng lên
𩄲顛𩂟𩆪䨔油𫕲𫐹𫕨𩅀𦀊𥹰買藏,mây đen mù mịt quáng dầu gió mưa sấm chớp giây lâu mới tàn
吏部急󰱇别官代除,lại bộ cấp tuyển biệt quan đại trừ
分𫳵停丕拱丕擒如𫽄杜仍𣈜群撑,phận sao đành vậy cũng vầy cầm như chẳng đỗ những ngày còn xanh
聖宗淳皇帝諱思誠又諱灝太宗第四子也在位三十八年壽五十六而崩䘮昭陵疆版章帝創制立度文物可觀拓土開厚真英䧺才畧之主雖漢之武帝唐之太宗莫能過矣然土木之興逾於古制兄弟之義失於友于此其所短也,Thánh Tông Thuần Hoàng Đế Huý Tư Thành hựu huý Hạo Thái Tông đệ tứ tử dã tại vị tam thập bát niên thọ ngũ thập lục nhi băng táng Chiêu Lăng cương bản chương Đế sáng chế lập độ văn vật khả quan thác thổ khai hậu chân anh hùng tài lược chi chủ tuy Hán chi Vũ Đế Đường chi Thái Tông mạc năng quá hĩ Nhiên thổ mộc chi hưng du ư cổ chế huynh đệ chi nghĩa thất ư hữu vu Thử kì sở đoản dã
浽𢚸懇渚𣴓𠳒云爲,Nỗi lòng khấn chửa cạn lời vân vi
唯一,duy nhất
我是以有徃年之師,Ngã thị dĩ hữu vãng niên chi sư
世宗毅皇帝進御中都爾父謹義公賛尚父平安王日參國政計安天下績紀旂常,thế tông nghị hoàng đế tiến ngự trung đô nhĩ phụ cẩn nghĩa công tán thượng phụ bình an vương nhật tham quốc chính kế an thiên hạ tích kỷ kì thường
十九日大赦,Thập cửu nhật đại xá
𥙩𠅜歌屯𥪞几𢄂,lấy lời ca đồn trong kẻ chợ
阮荗常從光紹帝回清華及光紹帝為登庸所逼荗竄身回京待罪,nguyễn mậu thường tòng quang thiệu đế hồi thanh hoa cập quang thiệu đế vị đăng dung sở bức mậu thoán thân hồi kinh đãi tội
謹魚娘買䜹浪,Ngần ngừ nàng mới thưa rằng
是日两道並進,Thị nhật lưỡng đạo tịnh tiến
初太祖之平賊也㱕化鎮父道僞府同知季容不服將家属亡入雲南,sơ thái tổ chi bình tặc dã quy hoá trấn phụ đạo nguỵ phủ đồng tri quý dung bất phục tương gia thuộc vong nhập vân nam
𡗶爫之極閉𡗶,Trời làm chi cực bấy trời
𠊛蓮馭几𢺺袍,Người lên ngựa kẻ chia bào
爫凶杯𤢿𠄩𡥵𢯰劎灵劎防筭鉆頭,làm hung bối rối hai con rút gươm linh kiếm phòng toan chém đầu
咍𪜀,hay là
六翁𠓨准役堂𡎢衝,lục ông vào chốn dịnh đường ngồi xong
工命㐌冷拙唏拯群,trong mình đã lạnh chút hơi chẳng còn
𤤰傳天下旦朱公主挸𫯳,vua truyền thiên hạ đến cho công chúa kén chồng
底𢚸時負𬌓𢚸貝埃,Để lòng thì phụ tấm lòng với ai
若沛昆󱏰時局昌某泊和吏󰪀,nhược phải con trai thì cục xương màu bạc và lại nặng
登瀛退兵固守,Đăng Doanh thoái binh cố thủ
奇𢆥𦥃󱟽𫽄餘銅󰅹,cả năm đến cuối chẳng dư đồng nào
孛舍城市𡶀𦍛棱瓊,bụt xá thành thị núi dường rừng quỳnh
皷舞太平之治,cổ vũ thái bình chi trị
墻東𢯦動䏾梗,tường đông lay động bóng cành
康康蔑節駢鐄𥒥𮢶底代代路𥮋絹,khăng khăng một tiết bền vàng đá tạc để đời đời lọ thẻ quyên
弋又遣揵爲陽稷代融爲太守,dặc hựu khiển kiện vi dương tắc đại dung vi thái thú
澄杜在營中,Trừng Đỗ tại doanh trung
捐呈體枕迻錢蹎它𥒥的𢬣連捽󱬘,quên trình thẻ chậm đưa tiền chân đà đá đít tay liền tuốt roi
脅邊胸,hiếp bên hông
憲宗睿皇帝󰏲式典章正四方綱紀之則,hiến tông duệ hoàng đế kê thức điển chương chính tứ phương cương kỷ chi tắc
云仙󰠃妸小童移蹎,vân tiên cùng gã tiểu đồng dời chân
又使廣郡公范篤領水軍及督諸降将阮倦等戰船十餘隻㨿上流自有執江至金盃江徃來爲掎角之勢,Hựu sử Quảng quận công Phạm Đốc lĩnh thuỷ quân cập đốc chư hàng tướng Nguyễn Quyện đẳng chiến thuyền thập dư chích cứ thượng lưu tự Hữu Chấp giang chí Kim Bôi giang vãng lai vi ỷ giốc chi thế
黎桓感景𩈘𣈙爫清,lê hoàn cám cản mặt rày làm thinh
奉詔還之,phụng chiếu hoàn chi
其神祠今在盛光坊耤田東西,Kì thần từ kim tại Thịnh Quang phường tịch điền đông tây
秋七月慧度擊林邑大破之斬殺過半,thu thất nguyệt tuệ độ kích lâm ấp đại phá chi trảm sát quá bán
苟欲堅守其地恐無益於事機爲敵人之取笑耳,Câu dục kiên thủ kì địa khủng vô ích ư sự cơ vi địch nhân chi thủ tiếu nhĩ
𣷮鐄魂媄𣎏灵,suối vàng hồn mẹ có linh
其地空虚,Kì địa không hư
󱝙离謁实可伤,sống lìa ắt thực khả thương
十二月命太傅黎列太副黎榴太保黎凌領諸兵分道擊琴,thập nhị nguyệt mệnh thái phó lê liệt thái phó lê lựu thái bảo lê lăng lĩnh chư binh phân đạo kích cầm
些辰仁義渚乱单,ta thìn nhân nghĩa chớ loàn đan
賴有蘇憲誠素有權位受託孤之寄盡心調護大噐不動天下㱕心必有嘉猷嘉謀入吿我后矣,Lại hữu Tô Hiến Thành tố hữu quyền vị thụ thác cô chi ký tận tâm điều hộ đại khí bất động thiên hạ quy tâm tất hữu gia du gia mưu nhập cáo ngã hậu hĩ
乃命兵部尙書國子監司業兼史舘都總裁臣武瓊𪮙越鑑通考述自洪庞氏至十二使君列為外紀自丁先皇至國朝太祖髙皇帝大定之初年着為本紀凡二十六卷,Nãi mệnh Binh bộ Thượng thư Quốc tử giám Tư nghiệp kiêm Sử quán đô tổng tài thần Vũ Quỳnh soạn Việt Giám Thông Khảo thuật tự Hồng Bàng thị chí Thập nhị sứ quân liệt vi ngoại kỉ tự Đinh Tiên Hoàng chí Quốc triều Thái Tổ Cao Hoàng Đế đại định chi sơ niên trước vi Bản kỉ phàm nhị thập lục quyển
其尚父乃勳王也而爲社稷重臣不𭁈百官同列應服一百日,Kì Thượng phụ nãi huân vương dã nhi vi xã tắc trọng thần bất dữ bách quan đồng liệt ưng phục nhất bách nhật
碎󰠃裴儉調𠓨󰦄人,tôi cùng bùi kiệm đều vào cử nhân
客唉朝埃急女辭,khách hỡi chiều ai kíp nỡ từ
桷曰我大國臣何拜汝爲賊大怒殺之,giốc viết ngã đại quốc thần hà bái nhữ vi tặc đại nộ sát chi
因𢶒所種默襖裘,nhân cởi thửa giống mặc áo cầu
死文充懷仁衛軍,tử văn sung hoài nhân vệ quân
朕欲定地犬牙之相制者以問又吏曰髙皇帝所以界長沙者王之地也不得𢫔變焉今也得王之地不足以爲大得王之財不足以爲富服嶺以南王自治之,Trẫm dục định địa khuyển nha chi tương chế giả dĩ vấn lại lại viết Cao Hoàng Đế sở dĩ giới Trường Sa giả Vương chi địa dã bất đắc thiện biến yên Kim dã đắc Vương chi địa bất túc dĩ vi đại đắc vương chi tài bất túc dĩ vi phú phục Lĩnh dĩ Nam Vương tự trị chi
𩄎噴𩈘渃笛扃屋楼,mưa phun mặt nước địch quanh ốc lầụ
使人,sử nhân
故再修以鄕火之緣,cố tái tu dĩ hương hoả chi duyên
払油𪫢且情賒,Chàng dù nghĩ đến tình xa
范氏堯初為明内官馬騏所󰱐,phạm thị nghiêu sơ vi minh nội quan mã kì sở hoạch
軍半渡伏兵奮擊大破之斬首千餘級溺死者甚眾,quân bán độ phục binh phấn kích đại phá chi trảm thủ thiên dư cấp nịch tử giả thậm chúng
是歲大熟禾三十結直七十錢,Thị tuế đại thục hoà tam thập kết trực thất thập tiền
愈時汝諧𬋩神武神策兼乂安經畧大使而哀牢侵南戎乃乂安之属邑故以汝諧為督将諸軍皆受節制,dũ Thời Nhữ Hài quản Thần Võ Thần Sách kiêm Nghệ An kinh lược đại sứ nhi Ai Lao xâm Nam Nhung nãi Nghệ An chi thuộc ấp cố dĩ Nhữ Hài vi đốc tướng chư quân giai thụ tiết chế
𠊛坤迍𠓀摇𡢐,người khôn đón trước rào sau
脱𬖉𤁕𤁕牟皮,Thoắt trông nhờn nhợt màu da
𣈜怒𢀥蒸書改𪀄鴈倍分切蒸想曲離鸞,ngày nọ vâng chưng thư gửi chim nhạn bội phần thiết chưng tưởng khúc ly loan
夏四月雷震太廟,Hạ tứ nguyệt lôi chấn thái miếu
𠀧軍東󰘚法揚,Ba quân đông mặt pháp trường
媄𤴪吏性强溪乞,mẹ ghẻ lại tính càng khe khắt
𠃅𩯀𫇳撑,mái tóc chòm xanh
位至隆至重謀是訓是行,Vị chí long chí trọng mưu thị huấn thị hành
帝深憾之,Đế thâm hám chi
𤁕他咹默󰬮荣呐唭,thướt tha ăn mặc vẻ vang nói cười
夏四月十三日起復杜絪仍禮部右侍郎翰林院侍讀參掌翰林院事以絪丁母󰪽始服闋故也,Hạ tứ nguyệt thập tam nhật khởi phục Đỗ Nhân nhưng Lễ bộ Hữu thị lang Hàn lâm viện thị độc Tham chưởng Hàn lâm viện sự dĩ Nhân đinh mẫu ưu thuỷ phục khuyết cố dã
庄除𦧘㹥𦧘𬌥,chẳng chừa thịt chó thịt trâu
高皇帝乞依洪武三年貢例明帝反福不從,cao hoàng đế khất y hồng vũ tam niên cống lệ minh đế phản phúc bất tòng
爫之㐌倍㖔哰,làm chi đã vội xôn xao
朕即位之初任仁為政得賢迤佐治功,Trẫm tức vị chi sơ nhậm nhân vi chính đắc hiền dĩ tá trị công
第五隊麟郡公何壽禄世郡公吳景祐等同總督粮兵為後軍,Đệ ngũ đội Lân quận công Hà Thọ Lộc Thế quận công Ngô Cảnh Hựu đẳng đồng tổng đốc lương binh vi hậu quân
𠳨媄𡜤浪𢷣𫨩𫨩,hỏi mẹ đĩ rằng dở hay hay
𪀄黄鳥蒸𫅫典杜蒸㯲𣘃所㗂呌󱋽󱋽,chim hoàng điểu chưng bay đến đỗ chưng khóm cây thửa tiếng kêu oang oang
上見皇太后乘船有太子隨侍上馳輕舟而至更服登舟還天派行殿,thượng kiến hoàng thái hậu thừa thuyền hữu thái tử tuỳ thị thượng trì khinh chu nhi chí cánh phục đăng chu hoàn thiên phái hành điện
帝念阮然之恩酧之金幣可也授之行遣,đế niệm nguyễn nhiên chi ân thù chi kim tệ khả dã thụ chi hành khiển
𠲖咍仍胣非常易𢲛𦜞𣷭坤量底滝,e thay những dạ phi thường dễ dò rốn bể khôn lường đáy sông
小童本庒別坤,tiểu đồng vốn chẳng biết khôn
丿兜㐌細府堂,phút đâu đã tới phủ đường
澆漓之習,kiêu li chi tập
户終𦋦饬𢩾爲,họ chung ra sức giúp vì
空埃如身𡥵蚰,không ai như thân con rùa
昆塘無岸最音音,con đường vô ngạn tối om om
帝親詣景灵宮祈雨,đế thân nghệ cảnh linh cung kì vũ
花怒箕貝濯泉拱碎,hoa nô kia với trạc tuyền cũng tôi
庄羅拯昂󱅒賒𩧍,chăng là chẳng ngang rong xa ruổi
盤泊𢚸閑丐橘茶,bàn bạc lòng nhàn cái quýt chè
氷命輦𠓀臺粧叙情,băng mình lén trước đài trang tự tình
帝以梁如鵠舉陳季暄非其人,Đế dĩ Lương Như Hộc cử Trần Quý Huyên phi kì nhân
如以莫登庸有罪投降未可輕授爵士伊孫莫福海見今待命倘家務宥或可别與都護總管等項各色如漢唐故事每年行廣西布政司頒給大統曆日令赴鎮南䦕祇領先年所缺貢儀查照補足以後年分照舉行,như dĩ mạc đăng dung hữu tội đầu hàng vị khả khinh thụ tước sĩ y tôn mạc phúc hải kiến kim đãi mệnh thảng gia vụ hựu hoặc khả biệt dữ đô hộ tổng quẩn đẳng hạng các sắc như hán đường cố sự mỗi niên hành quảng tây bố chính ti phân cấp đại thống lịch nhật lệnh phó trấn nam quan chỉ lĩnh tiên niên sở khuyết cống nghi tra chiếu bổ túc dĩ hậu niên phân chiếu cử hành
吟急𧺁𪰛派吏急,ngẫm kíp thắm thời phai lại kíp
從尼谷特皮欣舌渚易平埃旦買都,tuồng này cốc được bề hơn thiệt chưa dễ bằng ai đắn với đo
典𦝄秋吏𢫣梂戈滝,đến trăng thu lại bắc cầu sang sông
醜分時𩂶打碑廚薦福,xấu phận thời sét đánh bia chùa tiến phúc
盖帝於夫婦之道不正故其臣子效之也,Cái Đế ư phu phụ chi đạo bất chính cố kì thần tử hiệu chi dã
笑两路之援兵張螳臂以當輙𡸈不愚欤,Tiếu lưỡng lộ chi viện binh trương đường tí dĩ đương triếp khởi bất ngu dư
些辰𥙩幅像尼,ta thì lấy bức tượng này
先是崇賢侯夫人杜氏懷娠至是產難,tiên thị sùng hiền hầu phu nhân đỗ thị hoài thần chí thị sản nan
體國忘家者少瘝官曠職者多舍富移貧罔悛舊惡貪財黷貨尚踵前非,thể quốc vong gia giả thiểu quan quan khoáng chức giả đa xả phú di bần võng thuân cựu ác tham tài độc hoá thượng chủng tiền phi
大勳劳於開國之時宜饒死罪,đại huân lao ư khai quốc chi thời nghi nhiêu tử tội
紇𧍍礼𧗱泖娘媚珠,hạt trai lấy về máu nàng mỵ châu
𨷑𩈘𣄇𧷺買世間,mở mặt vuông tròn với thế gian
花㵢渃渃𣵶𣳔,hoa trôi nước nước xuôi dòng
武芸考兎打破咍㝵,võ nghệ khảo thó đánh phá hai người
箴箴丕蒸求咹㕵,chăm chăm vậy chưng cầu ăn uống
󰊄光𩄲淨請台,gió quang mây tạnh thảnh thơi
信啉𠄩字天堂巴噅坦𤞦呂廊工夫,tin lầm hai chữ thiên đường bơ vơ đất mọi lỡ làng công phu
然以宦官不識字為行遣亦非也,nhiên dĩ hoạn quan bất thức tự vi hành khiển diệc phi dã
爫朱絆旦具員𫅷,làm cho bận đến cụ viên già
寒暄皮𣴓每皮𧵆賒,Hàn huyên vừa cạn mọi bề gần xa
壬午十二年宋嘉十五年,Nhâm Ngọ thập nhị niên Tống Gia thập ngũ niên
漪羅㳥𣼹如瀾錦𬘏,y là sóng giợn như làn gấm thêu
呐催𫽭襊𥙩鐄,nói thôi vén túi lấy vàng
諒作詩换之曰南服蒼生奠枕安龍編開國控諸蠻包茅苲喜通王貢薤露寕期别庶官丹詔遠頒金印重黄膓新閟玉衣寒傷心最是天朝使欲見無由淚满鞍,lượng tác thi hoán chi viết nam phục thương sinh điện chẩm an long biên khai quốc khống chư man bao mao sạ hỉ thông vương cống giới lộ ninh kì biệt thứ quan đan chiếu viễn ban kim ấn trọng hoàng trường tân bí ngọc y hàn thương tâm tối thị thiên triều sứ dục kiến vô do lệ mãn an
𡥵尋媄媄尋𡥵,con tìm mẹ mẹ tìm con
𫯳𬞺懞娘頭染鉑,chồng cũ mong nàng đầu nhuốm bạc
於𤯩𪢍托,ưa sống ghét thác
𠊛如竹木頭𡽫,người như trúc mọc đầu non
大将杜禮,đại tướng đỗ lễ
舘浪𡗶坦𠴢𠴌𫖾𦝄󰠲㗶𢭮梗天香,quán rằng trời đất thiêng liêng gió trăng đâu phút gãy cành thiên hương
冰傾如醒如醝󰜋𠇮,Bâng khuâng như tỉnh như say một mình
聘饒共攔𢬢𡦂縁,sánh nhau cùng dan díu chữ duyên
𦊚期文𧁷𫳵試杜没𤗖絲紅𫽄別撝,bốn kỳ văn khó sao thi đỗ một mảnh tơ hồng chẳng biết vê
𣅶尼,lúc này
营而風起犬鼠呀牙,dinh nhi phong khởi khuyển thử nha nha
凡政事率由舊章皆有成憲命廷臣󰍶會議當然後施行,Phàm chính sự suất do cựu chương giai hữu thành hiến mệnh đình thần tất hội nghị đương nhiên hậu thí hành
弟之恩雖云厚矣然其主鬯承祧則社稷爲重骨肉爲輕况不弟之弟乎斯時也中宗舉𬋩叔叔牙之事以正其罪可也不然󰱔之别室使終天年亦可也,đệ chi ân tuy vân hậu hĩ nhiên kì chủ sưởng thừa diêu tắc xã tắc vi trọng cốt nhục vi khinh huống bất đễ chi đệ hồ Tư thời dã Trung Tông cử Quản Thúc Thúc Nha chi sự dĩ chính kì tội khả dã bất nhiên đoán chi biệt thất sử chung thiên niên diệc khả dã
相公󰜋𪨀劔灰,tướng công một chút hiếm hoi
二月帝遣使如明,Nhị nguyệt đế khiển sứ như Minh
沕𣌋𣌉碎博共饒,vẫn sớm khuya tôi bác cùng nhau
阮士興奏保樂州被擄掠事,nguyễn sĩ hưng tấu bảo lạc châu bị lỗ lược sự
淩淩𢷀歇𢚸塵芻潙世俗󰋇吝幅湯,lâng lâng giũ hết lòng trần so vời thế tục mấy lần bậc thang
遷子克樞密使列明字秩冠七粱㓂,thiên tử khắc khu mật sứ liệt minh tự trật quán thất lương khấu
𬊐󰘰󰘂紫吉坡𡑝鐄,tro bay cửa tía cát pha sân vàng
自𣈜趿會青雲,từ ngày gặp hội thanh vân
四日過儀天聖節百官進慶賀,tứ nhật quá nghi thiên thánh tiết bách quan tiến khánh hạ
起感靈殿奉天閣,Khởi Cảm Linh điện Phụng Thiên các
共料𥄮眜移蹎,cũng liều nhắm mắt dời chân
曰不圖今日復覩故國威儀,Viết Bất đồ kim nhật phục đổ cố quốc uy nghi
淶溧溧𫴋𩚵溧,rơi rớt rớt xuống cơm rớt
昌浪漢㐌替真群之,xương rằng hán đã thế chân còn gì
先是諸營𢒎橋既成茶全日送降疑,Tiên thị chư doanh phi kiều ký thành Trà Toàn nhật tống hàng nghi
真臘來侵,chân lạp lai xâm
別󰠲𢭗𢭸准󰅹󰑼欣,biết đâu nương tựa chốn nào là hơn
𧡊𠳒統請如制順𠳒払拱呐吹拖扽,thấy lời thủng thỉnh như chơi thuận lời chàng cũng nói xuôi đỡ đòn
涓塘大麗󰑼澄,quen đường đại lệ là chừng
典課𮎦斉𢀨朝,đến thuở anh tề sang chầu
賒𦖑拱󱋨㗂娘尋制,Xa nghe cũng nức tiếng nàng tìm chơi
𠰍啞㗀唹𦰟筆𨨲,ú ớ u ơ ngọn bút chì
秋八月定軍籍汰出老劣以壮者充補,thu bát nguyệt định quân tịch thải xuất lão liệt dĩ tráng giả sung bổ
暠聞之乃分道使潘乙自青威寶陀而進,cảo văn chi nãi phân đạo sử phan ất tự thanh oai bảo đà nhi tiến
歆群隘北𣋽𧗱城南,hôm còn ải bắc sớm về thành nam
弹󰜏体󰀎𧡊歐󰜋𠊛,Đàn bà thể ấy thấy âu một người
六月莫使南道将阮倦領兵侵掠乂安,Lục nguyệt Mạc sử Nam đạo tướng Nguyễn Quyện lĩnh binh xâm lược Nghệ An
封兄天澤為恭信王,phong huynh thiên trạch vi cung tín vương
𢚸𨕭𬂙𫴋別𢚸固傷,Lòng trên trông xuống biết lòng có thương
𠸕𠻀歇各每塘,Dặn dò hết các mọi đường
苟非理明心誠而因事臆度焉,câu phi lí minh tâm thành nhi nhân sự ức độ yên
夾紇,giáp hạt
令,lệnh
排詩𠳨𠶀官𠐅豹𠅎刼,bài thơ hỏi thăm quan nghè beo mất cướp
初帝本無取國之意,sơ đế bản vô thủ quốc chi ý
冬十月十五日明遣正使刑部郎中陳金副使行人司行人郭仲南來告立皇太子并賜綵幣,Đông thập nguyệt thập ngũ nhật Minh khiển chánh sứ Hình bộ lang trung Trần Kim phó sứ Hành nhân ti hành nhân Quách Trọng Nam lai cáo lập Hoàng thái tử tịnh tứ thái tệ
䒹蘭𦬑𫏾𡑝㐌𢲨,chồi lan nở trước sân đã hái
𡧲塘坦挭相思,Giữa đường đứt gánh tương tư
要䜹𠳐𠹾𠓀𡑝雷霆,yếu thơ vâng chịu trước sân lôi đình
眞跕懷,chân chụm hoài
秋冬冷了奇和𠄩,thu đông lạnh lẽo cả và hai
秋八月大酺賜民幣帛銀錢有差,Thu bát nguyệt đại bồ tứ dân tệ bạch ngân tiền hữu sai
悶加𪟂𨧝時鈽𠝫鐐技駢拯可轉,muốn gia chém đẵn thời búa mẻ rìu gãy bền chẳng khả chuyển
𠲖欺及党行凶,E khi gặp đảng hành hung
爫紙,làm giấy
𦖻群同望󰋇𠳒鏍釘,Tai còn đồng vọng mấy lời sắt đanh
吒嚴雉渚恩,cha nghiêm sánh chưng trời
𤵺耒群別坤爫牢低,Dại rồi còn biết khôn làm sao đây
𠯇𦖻啂保󰡎幔爵郎權奇渚筭戾之,rỉ tai nhủ bảo dưới màn tước sang quyền cả chớ toan lệ gì
𤽗子文𦖑夜,ngươi tử văn nghe dạ
丐賣屯牢,cái mại giòn sao
㗂哭所𢀲喎喎,tiếng khóc thửa lớn oa oa
冬十一月莫登庸與其姪文明及其臣阮如桂杜世卿鄧文值黎烇阮總蘇文速阮經濟楊維一裴,Đông thập nhất nguyệt Mạc Đăng Dung dữ kì điệt Văn Minh cập kì thần Nguyễn Như Quế Đỗ Thế Khanh Đặng Văn Trị Lê Thuyên Nguyễn Tổng Tô Văn Tốc Nguyễn Kinh Tế Dương Duy Nhất Bùi
娘浪誓説󰠱𠳒,Nàng rằng Thề thốt nặng lời
𤏨𤏨,se se
秋九月二十日帝分兵象襲多矜堡破之,Thu cửu nguyệt nhị thập nhật đế phân binh tượng tập Đa Căng bảo phá chi
浪低呵客淎𧗱,rằng đây há khách vụng về
制春歇𡬷春󰟯意,chơi xuân hết tấc xuân dường ấy
時皇太子監國昭文大王日燏宜武侯國秀領左右聖翊軍留守,Thời Hoàng thái tử giám quốc Chiêu Văn Đại Vương Nhật Duật Nghi Võ hầu Quốc Tú lĩnh tả hữu Thánh Dực quân lưu thủ
髙關,Cao quan
𣈜𫢩𡥵丐𢀲寅󱯙茹拱㐌𨑮分調𢧚,ngày nay con cái lớn dần cửa nhà cũng đã mươi phần đều nên
姑芇㦖卒吟朱𢪊,cô nào muốn tốt ngâm cho kỹ
以東道東知簿籍阮叔惠為門下右納言太史令裴時亨為參議政事,Dĩ Đông đạo đông tri bạ tịch Nguyễn Thúc Huệ vi Môn hạ hữu nạp ngôn Thái sử lệnh Bùi Thì Hanh vi Tham nghị chính sự
渃称蔑号𢆥餘𠄩𠦳,nước xưng một hiệu năm dư hai ngàn
丁未二年宋治平四年,đinh mùi nhị niên tống trị bình tứ niên
初萬郡公鄭椿隂謀射殺王父至是黎弼四劾之仍監于内府,sơ vạn quận công trịnh xuân âm mưu xạ sát vương phụ chí thị lê bật tứ hặc chi nhưng giam vu nội phủ
刼󰘩塵別包𣇞󰑼催,kiếp phong trần biết bao giờ là thôi
𥺹𤼸供𫢋󰀢時咹初,oản dâng cúng phật ngài thì ăn sơ
摱󱋓翁刘斈醒醝,mượn chén ông lưu học tỉnh say
斗,đấu
乘機𨇍𨀈𦋦𠫾,Thừa cơ lẻn bước ra đi
月吟㟴花欺夏細,nguyệt ngậm ngùi hoa khi hè tới
大越史記外紀全書卷之一終,đại việt sử ký ngoại kỷ toàn thư quyển chi nhất chung
祭耒吏𠳨𭛣𠸗於茄,tế rồi lại hỏi việc xưa ở nhà
没祝戈工腮,một chốc qua trong tai
鐘捧󰡎古道賢碎,chuông bòng dưới cổ đạo hiền tôi
贈興讓王國顙為太尉,Tặng Hưng Nhượng Vương Quốc Tảng vi Thái Uý
時日禮以少尉陳吾郎用事不知吾郎與帝同謀,Thời Nhật Lễ dĩ Thiếu uý Trần Ngô Lang dụng sự bất tri Ngô Lang dữ Đế đồng mưu
扒娘侍晏󰡎幔,bắt nàng thị yến dưới màn
淡仙娘意,đạm tiên nàng ấy
献捷于太廟,hiến tiệp vu thái miếu
及歸黄親送之,Cập quy Hoàng thân tống chi
其臣䏻代軍行政如此順也,kì thần năng đại quân hành chính như thử thuận dã
青天,thanh thiên
𦷾低共󰏙饒傷明交合,đấy đây cùng xem nhau thương mừng giao hợp
蒸意恰𠳨柴固名𢌌尋𪮏咍法,chưng ấy khắp hỏi thầy có danh rộng tìm tay hay phép
身㛪如𬌓𫄉桃拂披𡧲𢄂別𠓨𢬣,thân em như tấm lụa đào phất phơ giữa chợ biết vào tay
鈴釘岳馭冬冬,đinh linh nhạc ngựa rung rung
秋七月帝御含光殿觀兢舟,Thu thất nguyệt đế ngự Hàm Quang điện quan cạnh chu
令禮部僃榜諸王公侯伯駙馬内外文武百官儒吏軍色民人等照所用冠服制樣遵行,lệnh lễ bộ bị bảng chư vương công hầu bá phò mã nội ngoại văn vũ bá quan nho lại quân sắc dân nhân đẳng chiếu sở dụng quan phục chế dạng tuân hành
磨羅埋戈,ma là mài qua
太師畧陛連奏,thái sư trước bệ liền tâu
寬寬歌曲毛毛管絃,khoan khoan ca khúc mau mau quản huyền
生浪洞鎖原封,sinh rằng động khóa nguyên phong
冬十月十五日帝崩,đông thập nguyệt thập ngũ nhật đế băng
冬十月初七日安和侯阮弘裕奏請收穫屯田,đông thập nguyệt sơ thất nhật an hoà hầu nguyễn hoằng dụ tấu thỉnh thu hoạch đồn điền
𠄩边夾𩈘廛廛悶認麻𫽄敢認𨔍台,hai bên giáp mặt chiền chiền muốn nhìn mà chẳng dám nhìn lạ thay
𣳔東域域,dòng đông vặc vặc
𬮎𦋦幅像撩𨖲,mở ra bức tượng treo lên
谷城南𦫼蔑間奴渃㕵少𩚵咹,góc thành nam lều một căn no nước uống thiếu cơm ăn
民有愬者帝不付之有司召威簡以狀示之論曰朕不付吏治者辱先皇嬪御也,dân hữu tố giả đế bất phó chi hữu ti triệu uy giản dĩ trạng thị chi luận viết trẫm bất phó lại trị giả nhục tiên hoàng tần ngự dã
立景統二年己未科,Lập Cảnh Thống nhị niên Kỷ Mùi khoa
從之花貸香乘,Tuồng chi hoa thải hương thừa
󱳁户趙麻爫𤤰,đuổi họ triệu mà làm vua
𢚸芇紅用𧺀淶𫽄𤴬,Lòng nào hồng rụng thắm rời chẳng đau
𡄎身特准安盃嫌為󰜋焠𢼂吹悶慢,gẫm thân được chốn yên vui hiềm vì một chút số xui muộn mằn
太師駕下跪𠸫烏戈賊意󰛠𥹰拱為,thái sư giá hạ quỳ tâu ô qua giặc ấy bấy lâu cũng vì
𪫓鬦閑麻爫卿相補襖𥐆麻默襜𢌌,trút dấu hèn mà làm khanh tướng bỏ áo vắn mà mặc xiêm rộng
閉𥹰渧𣷭摸金,bấy lâu đáy bể mò kim
催催㐌默𠓨𫒥󰝸差,Thôi thôi đã mắc vào vành chẳng sai
鬪碑初𫏾固𩦓恾,dấu bia xưa trước có mở mang
先是偽建國公起兵㨿建昌府築土壘于江東岸上自延河武仙下至真定各縣,tiên thị nguỵ kiến quốc công khởi binh cứ kiến xương phủ trúc thổ luỹ vu giang đông ngạn thượng tự diên hà vũ tiên hạ chí chân định các huyện
𠃣浪𥙩襖纀𦷾,ít rằng lấy áo bọc đấy
𠄼辰𨑮𪽗咍庒著沒𣎃堆吝固拱空,năm thì mười họa hay chăng chớ một tháng đôi lần có cũng không
𧳘𧳇,hùm cọp
花箕怒貝濯泉拱碎,Hoa kia nô với Trạc Tuyền cũng tôi
歇辰𧗱滕𢝙眾伴𦓡掑茄𢄂晚最𣈗,hết thì về đừng vui chúng bạn mà kề cà chợ vãn tối ngày
仍𠳒花月呐制拯兮,những lời hoa nguyệt nói chơi chẳng hề
丁未唐代宗豫大曆二年,đinh mùi đường đại tông dự đại lịch nhị niên
蘭寨,Lan trại
秋八月十九日立癸丑科進士提名碑,Thu bát nguyệt thập cửu nhật lập Quý Sửu khoa tiến sĩ đề danh bi
水塵羅󱭎,thuỷ trần là cuốc
線󱫆,tuyến sợi
侍郎春陽伯阮名世爲户部左侍郎工部右侍郎禮川伯阮克寬爲刑部左侍郎御史󰱑僉都御史芳泉伯阮惟時爲副都御史,thị lang xuân dương bá nguyễn danh thế vi hộ bộ tả thị lang công bộ hữu thị lang lễ xuyên bá nguyễn khắc khoan vi hình bộ tả thị lang ngự sử đài thiêm đô ngự sử phương tuyền bá nguyễn duy thì vi phó đô ngự sử
唏殘特体㭲枌󰑼埋,Hơi tàn được thấy gốc phần là may
宗統,tông thống
帝継命黎銀黎盃黎文安等将戦船七十艘浮海直抵其地及得弩信遂乘勝擊新平順化等處,Đế kế mệnh Lê Ngân Lê Bôi Lê Văn An đẳng tương chiến thuyền thất thập sưu phù hải trực để kì địa cập đắc Nỗ tín toại thừa thắng kích Tân Bình Thuận Hoá đẳng xứ
吒𫅷仍想媄𫅷仍𬂙,cha già những tưởng mẹ già những trông
黎文休曰夫古人所謂瑞者以得贒與豊年外此不足爲瑞也,Lê Văn Hưu viết Phù cổ nhân sở vị thuỵ giả dĩ đắc hiền dữ phong niên ngoại thử bất túc vi thuỵ dã
從容綏𨃴書齋拱󰡲,Thong dong nối gót thư trai cùng về
扲𦀊庄攎𥾾𠓨自然,Cầm dây chẳng lựa buộc vào tự nhiên
娘時𨅸揨軒西,Nàng thì đứng tựa hiên tây
𠀧秋論吏𠬠𣈜𨱽稽,ba thu giọn lại một ngày dài ghê
於今年會集軍期差使軍人私役及餘放回家追錢入己請寘於法以警其餘,ư kim niên hội tập quân kì sai sứ quân nhân tư dịch cập dư phóng hồi gia truy tiền nhập kỷ thỉnh trí ư pháp dĩ cảnh kì dư
𨅹𨖲𣘃楔姅𣈗埃爫咮悴𢚸𡮠楔喂,trèo lên cây khế nửa ngày ai làm cho tủi lòng mày khế ơi
初錦江縣明决社匠人武如蘇即名都鴈於家以薕構成百屋脊大殿至是以此圖進勸帝構作之,Sơ Cẩm Giang huyện Minh Quyết xã tượng nhân Vũ Như Tô Tức danh Đô Nhạn ư gia dĩ liêm cấu thành bách ốc tích đại điện chí thị dĩ thử đồ tiến khuyến đế cấu tác chi
寓情𢬣草𠬠偏律唐,Ngụ tình tay thảo một thiên luật Đường
冷𠊚典𭁈𠊚揚腰麝為因味固香,lành người đến dữ người duồng yêu xạ vì nhân mùi có hương
冗簧惑欺慢故也,nhũng hoàng hoặc khi mạn cố dã
甘抛補𣞻,cam phao vỏ vải
禁非僧類不得剃髮,Cấm phi tăng loại bất đắc thế phát
命共元将敵饒,mình cùng nguyên tướng địch nhau
姓士諱燮字彦威蒼梧廣信人也,Tính Sĩ huý Nhiếp tự Ngạn Uy Thương Ngô Quảng Tín nhân dã
十二月十五日上皇崩塟安生原陵廟號藝宗謚曰光堯英哲皇帝,Thập nhị nguyệt thập ngũ nhật Thượng hoàng băng táng Yên Sinh nguyên lăng miếu hiệu Nghệ Tông thuỵ viết Quang Nghiêu Anh Triết Hoàng Đế
黎紀起辛巳至己酉凣二十九年,lê kỷ khởi tân tỵ chí kỷ dậu phàm nhị thập cửu niên
󰇥揚𠄩𨤰細𨆢苦𢚸,dở dang hai nhẽ tới lui khó lòng
莫玉󱗲亦膽破驚遁,Mạc Ngọc Liễn diệc đảm phá kinh độn
昹茹󰝸便𡎢佳,Vắng nhà chẳng tiện ngồi dai
悭𡀢時拱㝵些常情,Ghen tuông thì cũng người ta thường tình
時帝無寺故多立皇后及宫人設醮以禱之,thời đế vô tự cố đa lập hoàng hậu cập cung nhân thiết tiếu dĩ đảo chi
󰘇𧯄𤝞白細𧵆,cửa hang chuột bạch tới gần
十二月吏部右侍郎,thập nhị nguyệt lại bộ hữu thị lang
󰂇油觧結旦調,VÍ DÙ giải kết đến điều
生痛心疾首者垂十餘年嘗膽卧薪者盖非一日,sinh thống tâm tật thủ giả thuỳ thập dư niên thưởng đảm ngoạ tân giả cái phi nhất nhật
前朝百局副掌止於八品今陞六品有爵至衣緣者,Tiền triều bách cục phó chưởng chỉ ư bát phẩm kim thăng lục phẩm hữu tước chí y duyên giả
臼漏𫈨𫉸包𣉹臼𣩂𤌍㘨粓󰐯迻臼𫥨垌,cậu lậu ráy cà bao giờ cậu chết thổi nồi cơm nếp đưa cậu ra đồng
帝為之惻然命中書刪定律令參酌時世之所適用者敘其門類編其條貫别為一代刑書使觀者易知,Đế vị chi trắc nhiên mệnh Trung thư san định luật lệnh tham chước thời thế chi sở thích dụng giả tự kì môn loại biên kì điều quán biệt vi nhất đại Hình thư sử quan giả dị tri
󰜏骨打󱁕竜踪𧿆𨕭𧿆𫴋𡥵蜂咄󱠑,bà cốt đánh trống long tong nhảy lên nhảy xuống con ong đốt l
陳七事一曰順陰陽以召和氣,trần thất sự nhất viết thuận âm dương dĩ triệu hoà khí
爫朱朱𤵺朱迷,Làm cho cho mệt cho mê
人以爲天數自定云,nhân dĩ vi thiên số tự định vân
於是萃同德之臣淬倚天之劎養晦藍山俟時觀釁臨事而懼不可疾貞,ư thị tuỵ đồng đức chi thần thối ỷ thiên chi kiếm dưỡng hối lam sơn sĩ thời quan hấn lâm sự nhi cụ bất khả tật trinh
先皇帝,Tiên Hoàng Đế
𪮔𥹸,rắc bột
年五十八文體蹉跌以不入󰱇,Niên ngũ thập bát văn thể tha điệt dĩ bất nhập tuyển
斬國子監生黎子昱妻子田産没官,trảm quốc tử giám sinh lê tử dục thê tử điền sản một quan
女苔墮𥘷強寃酷𫅷,nỡ đày đoạ trẻ càng oan khốc già
公始悟遂令碩郡歸營自整兵馬回駐于寧江,công thuỷ ngộ toại lệnh thạc quận quy doanh tự chỉnh binh mã hồi trú vu ninh giang
𤞻威獴孟群𦣰櫃鹤唿𪀄坤沛於篭,hùm oai muông mạnh còn nằm cũi hạc hót chim khôn phải ở lồng
以諒山路安撫使裴擒虎為御史中丞以其劾黎察也,dĩ lạng sơn lộ an phủ sứ bùi cầm hổ vi ngự sử trung thừa dĩ kì hặc lê sát dã
穭𥼕,lúa lép
民閑蒸碌碌,dân hèn chưng lóc lóc
仍羅𢝙傳内堂廳外俸固𠄩撞報信,những là vui chuyện nội đường sảnh ngoài bỗng có hai chàng báo tin
乙未十五年元至正十五年春二月茶鄕聖主山崩,Ất Mùi thập ngũ niên Nguyên Chí Chính thập ngũ niên xuân nhị nguyệt Trà Hương Thánh Chúa sơn băng
事既濟矣尤思患而豫防之,sự ký tế hĩ vưu tư hoạn nhi dự phòng chi
隊番𣳮𣳮曷湄󱢐,đòi phen rả rả hạt mưa bay
五月清遣范成功馬文壁賫勑諭出南關令拿解海冦楊二楊三黨軰,Ngũ nguyệt Thanh khiến Phạm Thành Công Mã Văn Bích tê sắc dụ xuất Nam Quan lệnh nã giải hải khấu Dương Nhị Dương Tam đảng bối
得,được
民強添惜官䝨俸退󰭻𫅷鄰哭隊尼垠塘𫽎襖嗔𠊛扵低,dân càng thêm tiếc quan hiền bỗng lui trẻ già lăn khóc đòi nơi ngăn đường xé áo xin người ở đây
𨔾𩂏𦅰纀少之𤾓𢆥名節拱𧗱𣎀󰅒,chở che đùm bọc thiếu chi trăm năm danh tiết cũng về đêm nay
帝不聽且曰業已成事強娶之,đế bất thính thả viết nghiệp dĩ thành sự cưỡng thú chi
朕仰體上天之道近繼黄考之心,trẫm ngưỡng thể thượng thiên chi đạo cận kế hoàng khảo chi tâm
也繼今為我子孫當知此制之行出於不得已法式一定恪宜持循勿是一以之聰明妄擬先朝而改作顛覆典刑以陷于不孝之地為之臣輔亦當恪守常憲永弼乃后俾紹前烈其永無愆敢有妄引前制妄議一官一職委是奸逆之臣紊亂成憲棄市不令家属𭛁去邉遠以明爲臣不忠之罪庶幾萬世之後知夫創制立法之意有在矣其制以皇宗列爵為始親王則皇子受封以府為號如建興府日建興王之類是也,dã Kế kim vi ngã tử tôn đương tri thử chế chi hành xuất ư bất đắc dĩ pháp thức nhất định khác nghi trì tuần vật thị nhất dĩ chi thông minh vọng nghĩ tiên triều nhi cải tác điên phú điển hình dĩ hãm vu bất hiếu chi địa vi chi thần phụ diệc đương khác thủ thường hiến vĩnh Bật nãi hậu tỉ thiệu tiền liệt kì vĩnh vô khiên cảm hữu vọng dẫn tiền chế vọng nghị nhất quan nhất chức uỷ thị gian nghịch chi thần vặn loạn thành hiến khí thị bất lệnh gia thuộc phát khứ biên viễn dĩ minh vi thần bất trung chi tội thứ cơ vạn thế chi hậu tri phu sáng chế lập pháp chi ý hữu tại hĩ kì chế dĩ hoàng tông liệt tước vi thuỷ thân vương tắc hoàng tử thụ phong dĩ phủ vi hiệu Như kiến Hưng phủ nhật kiến Hưng vương chi loại thị dã
五月慶成永光殿重修故也,Ngũ nguyệt khánh thành Vĩnh Quang điện trùng tu cố dã
巾𣓿汔淚渚滇,khăn lau ngật lệ chứa chan
生時𨄹𨀈𡑝桃倍𦋦,Sinh thì dạo BƯỚC sân đào vội ra
癸丑二十四年明弘治六年,Quý Sửu nhị thập tứ niên Minh Hoằng Trị lục niên
占人進物,chiêm nhân tiến vật
尋泣每尼庄特,tìm khắp mọi nơi chẳng được
時朋娘黄𢭸玉,thời bằng nương vàng tựa ngọc
炪𢬣併插期桃開花,đốt tay tính sắp kỳ đào khai hoa
議渚𬛒脱塊㮠爱恩,nghĩ chưa chữa thoát khỏi vành ái ân
船,thuyền
𫯳𢘽𨻫損工夫𨤼𠇮,chồng dại luống tổn công phu nặng mình
𥾃𨢇,men rượu
𡥵𬷤卒𧜗𧗱𣯡,con gà tốt mã về lông
群𡗉女𡗋牢它托朱,Còn nhiều nợ lắm sao đà thác cho
𥙩勾運命𢣧寅𢖵傷,Lấy câu vận mệnh khuây dần nhớ thương
漢髙祖,Hán Cao Tổ
姓蜀諱泮巴蜀人也都封溪今古螺城是也,tính thục huý phán ba thục nhân dã đô phong khê kim cổ loa thành thị dã
聖㫖各衙門及百姓𮞏本並於南薰門外跪進接授如前,thánh chỉ các nha môn cập bách tính đệ bản tịnh ư nam huân môn ngoại quỵ tiến tiếp thụ như tiền
𥘉英宗弗豫,Sơ Anh Tông phất dự
命朝臣申制公位文武百官品服行儀噐用,mệnh triều thần thân chế công vị văn võ bá quan phẩm phục hành nghi khí dụng
己巳二年宋開寳二年,kỉ tị nhị niên tống khai bảo nhị niên
袄𧟀,áo chẽn
鐄低庒沛鍮󰠲停󰝂此焒麻𤴬𢚸鐄,vàng đây chẳng phải thau đâu đừng đem thử lửa mà đau lòng vàng
呵拯悶𪠞󰉹羣店,há chẳng muốn đi sớm còn đêm
阮從儉為諒山鎮安撫使,Nguyễn Tòng Kiệm vi Lạng Sơn trấn An phủ sứ
𫛐𫛐𫛐恆摳楳𫛐,cuốc cuốc cuốc hằng khua mõ cuốc
領符󰯳吏筭𠼕𫇿湯,lãnh bùa trở lại toan bài thuốc thang
與爭鋒恐有不敵,dữ tranh phong khủng hữu bất địch
五月初一日行駕捷禮,ngũ nguyệt sơ nhất nhật hành giá tiệp lễ
天感夫人尋𠕋為后,thiên cảm phu nhân tầm sách vi hậu
勑旨恩命一品用制武一品文三品用誥武三四品文四五品用勑餘並給勘合,Sắc chỉ ân mệnh nhất phẩm dụng chế võ nhất phẩm văn tam phẩm dụng cáo võ tam tứ phẩm văn tứ ngũ phẩm dụng sắc dư tịnh cấp khám hợp
仍𠊛君子胣強寧寧,những người quân tử dạ càng ninh ninh
辛巳十一年宋嘉十四年,tân Tị thập nhất niên Tống Gia thập tứ niên
蔑㗂鯨拞蔑𡨸謨,một tiếng kình khua một chữ mô
𠃅楼員外翁妑𦋦𣦍,Mái lầu Viên ngoại ông bà ra ngay
高,cao
民主,dân chủ
扲權𦋦令𦊚方,cầm quyền ra lệnh bốn phương
工意圍𢧚棊没局呌󰠲㘇㗂丐蟡蟡,trong ấy vầy nên cờ một cuộc kêu đâu vang tiếng cái ve ve
㝵坦東城羅𤽗李友之拱𥙩𠀲𦓿𪽞𬊠𧽈,người đất đông thành là ngươi lý hữu chi cũng lấy đứa cày ruộng bừng dấy
賖䀡󰘚𪖫顛痴,xa xem mặt mũi đen sì
払金自吏書窻,Chàng Kim từ lại thư song
𠬠𠇮𡗶坦禁之,một mình trời đất cấm chi
每皮忠孝妾嗔院𧷺,mọi bề trung hiếu thiếp xin vẹn tròn
搸蟳咹粓𨅸,chăn tằm ăn cơm đứng
𤽗潘隊時󰏙濫麻拯敢𥚆丕,ngươi phan đòi thời xem trộm mà chẳng dám nhận vậy
闭迡𤋵月油花,Bấy chầy dãi nguyệt dầu hoa
癸巳四年宋正和三年,quý tị tứ niên tống chính hoà tam niên
壬午唐武德五年,nhâm ngọ đường vũ đức ngũ niên
乱軍皮𢴑𢬣娘旦尼,loạn quân vừa dắt tay nàng đến nơi
󰋇丿朝春劔蘂紅,mấy phút chiều xuân kiếm nhụy hồng
箕𦎛日月怒刀鬼神,kìa gương nhật nguyệt nọ dao quỷ thần
浪欺𣇜買𨔍𨓡,Rằng KHI buổi mới lạ lùng
形容拯特𦃾羅點粧,hình dong chẳng được lượt là điểm trang
王及太后飭治行装重齊爲入朝具,Vương cập Thái hậu sức trị hành trang trọng tề vi nhập triều cụ
秋八月諒江守臣梁蔚驛奏元右丞相唆都領兵五十萬聲言假道征占城實則來侵,Thu bát nguyệt Lạng Giang thủ thần Lương Uý dịch tấu Nguyên hữu thừa tướng Toa Đô lĩnh binh ngũ thập vạn thanh ngôn giả đạo chinh Chiêm Thành thực tắc lai xâm
体牢台丕渚哺哙姨,thấy sao hay vậy chớ phô hỏi gì
己巳十二年莫崇康四年明隆慶三年二月帝加封太師諒國公鄭檢爲上相太國公尊爲尙父,Kỉ Tị thập nhị niên Mạc Sùng Khang tứ niên Minh Long Khánh tam niên nhị nguyệt Đế gia phong Thái sư Lượng Quốc công Trịnh Kiểm vi Thượng tướng Thái quốc công tôn vi Thượng phụ
小童𠺠𠯹𧼋𢙇領符󰯳吏筭𠼕𫇿湯,tiểu đồng luống những chạy hoài lãnh bùa trở lại toan bài thuốc thang
凣奉禱武官徃神佛在某處許溱附近社人本處社人用焚香𥺹供,phàm phụng đảo vũ quan vãng thần phật tại mỗ xứ hứa trăn phụ cận xã nhân bản xứ xã nhân dụng phần hương oản cúng
隊干󰊄𢭯湄沙,Đòi cơn gió quét mưa sa
量春油決狹𤞑,Lượng xuân dù quyết hẹp hòi
恨台𣘃𦓊𦮲󰍹,giận thay cây cỗi rễ mòn
𢭸詩咏󰳀吏排𠬠篇,lựa thơ vịnh liễu lại bày một thiên
二十日又遣陳封梁如鵠陳伯齡等往明國求封,nhị thập nhật hựu khiển trần phong lương như hộc trần bá linh đẳng vãng minh quốc cầu phong
𠬠𤾓丸𨨲,một trăm hòn chì
丐刼修行󰠱𥒥㧅為之沒㤕小樵霄,cái kiếp tu hành nặng đá đeo vị chi một chút tẻo tèo teo
帝乃禪位于皇太子,đế nãi thiền vị vu hoàng thái tử
氣𤍌光岳構𨑮分,khí thiêng quang nhạc cấu mươi phần
酉浪𤾓𠰘坤分𨤧-,Dẫu rằng trăm miệng khôn phân nhẽ NÀO
多値,đa trị
聖人百年而生盈其數而復始,thánh nhân bách niên nhi sinh doanh kì số nhi phục thuỷ
身者若一槩議賞則重輕之間無有甄别,thân giả nhược nhất khái nghị thưởng tắc trọng khinh chi gian vô hữu chân biệt
春三月占城㓂乂安州,xuân tam nguyệt chiêm thành khấu nghệ an châu
磋城㙮壘役屯,xây thành đắp lũy việc dồn
距距,cự cựa
國易取如奕棊妄覔蓬莪之骨,quốc dị thủ như dịch kì vọng mạch bồng nga chi cốt
悲除𠬠域𠬠𠳒,bây giờ một vực một trời
冬十月詔選内外官員子弟充内色役六火侍宫外祗侯内人侍内日夜番上侍從,Đông thập nguyệt chiếu tuyển nội ngoại quan viên tử đệ sung nội sắc dịch Lục hoả thị cung ngoại Chi hậu Nội nhân thị nội nhật dạ phiên thượng thị tòng
𥚇阿,lưỡi a
世傳李祖𥘉得天下車駕回古法幸扶董鄕寺有神人題詩寺柱曰一鉢功德水隨緣化世間光光重照燭没影日登山,Thế truyền Lí Tổ sơ đắc thiên hạ xa giá hồi Cổ Pháp hạnh Phù Đổng hương tự hữu thần nhân đề thi tự trụ viết Nhất bát công đức thuỷ tuỳ duyên hoá thế gian quang quang trọng chiếu chúc một ảnh nhật đăng sơn
浽娘更更邊𢚸𠴠虧,Nỗi nàng canh cánh bên lòng biếng khuây
戊戌明永樂十六年,mậu tuất minh vĩnh lạc thập lục niên
賒󰏙醲吏𤁕邊𡗶湛䐗𤁘,xa xem nồng lại lạt biên trời thẫm chửa trong
甲戌七年四年,giáp tuất thất niên tứ niên
𦹵𩄲漫沫𢢯𢢯𢚸些,cỏ mây man mác ngùi ngùi lòng ta
誦經讀冊聖賢載通巴教預連𡖼排,tụng kinh đọc sách thánh hiền tải thông ba giáo dự lên sánh bày
文尼午𤉒𢚸尼包𢢯,văn này ngõ giãi lòng này bao nguôi
明人遂渡江造浮橋以濟,Minh nhân toại độ giang tạo phù kiều dĩ tế
別桃紅咍柳綠天下能某主知音,biết đào hồng hay liễu lục thiên hạ năng mấy chủ tri âm
一趙紀當北朝漢高惠文景之世以建亥爲嵗首者庶考之朱子綱目不爲謬矣,nhất triệu kỷ đương bắc triều hán cao huệ văn cảnh chi thế dĩ kiến hợi vi tuế thủ giả thứ khảo chi chu tử cương mục bất vi mậu hĩ
改甲為鄕,Cải giáp vi hương
姅傷姅𢜝徘徊庄衝,nửa thương nửa sợ bồi hồi chẳng xong
蔭抑󰝅春徐裊意訴詳事月買曾低,ấm ức lòng xuân từ nẻo ấy tỏ tường sự nguyệt mới từng đây
拯固蒸渃󰅹羅拯特𥶂鄧,chẳng có chưng nước nào là chẳng được gây dựng
計自𡗶𨷑炎帮初頭固户鴻龎買𠚢,kể từ trời mở viêm bang sơ đầu có họ hồng bàng mới ra
身形辰拯髙拯湿拯𣁔拯𡮈,thân hình thì chẳng cao chẳng thấp chẳng lớn chẳng nhỏ
乂安承政使潘廷佐為京北承政使,nghệ an thừa chính sứ phan đình tá vi kinh bắc thừa chính sứ
𬋩包柳怨花愁裊賖,quản bao liễu oán hoa sầu nẻo xa
户都固几吏𫅷䜹𨖲,Họ Đô có kẻ lại già thưa lên
六月以生日為憲天聖節,Lục nguyệt dĩ sinh nhật vi Hiến Thiên thánh tiết
其制帽樣用朱帽有金紅鳳趐,Kì chế mạo dạng dụng chu mạo hữu kim hồng phượng sí
𨕭㺔󱳼体主滔哏𠽐𩈘玉喝嗃𢚸鐄,trên voi trông thấy chúa thao ngẩn ngơ mặt ngọc khát khao lòng vàng
上幸杲洞觀五道各衛習步陣又閲水戰於珥河,Thượng hạnh Cảo Động quan ngũ đạo các vệ tập bộ trận hựu duyệt thuỷ chiến ư Nhĩ Hà
攞𠓨,rà vào
冬十一月十八日遣陪臣阮文質尹宏濬武維教歲貢于明并奏占城事,Đông thập nhất nguyệt thập bát nhật khiển bồi thần Nguyễn Văn Chất Doãn Hoành Tuấn Vũ Duy Giáo tuế cống vu Minh tịnh tấu Chiêm Thành sự
馭𨍦群於裊長楊,ngựa sau còn ở nẻo tràng dương
心胞𦟐䊷𥾾債尖,tâm bào mỡ chài bọc trái tim
某不見聽君至荒矣,mỗ bất kiến thính quân chí hoang hĩ
隊𥷺𣹕𨢇攔𢬣𢝙唭,đội mo rót rượu dan tay vui cười
説好語説讀曰悅,Thuyết hảo ngữ thuyết độc viết duyệt
虫呈如𥶄空乖,tròng trành như nón không quai
是歲廷藝𭛁兵圍進,thị tuế đình nghệ phát binh vi tiến
則奉佛之事果何補㢤若夫胡季犛倚掖庭之親稔奸臣之惡肆虐以暴其民欺君而簒其位罪盈怨積海内離心明人入㓂身虜國亡死作他鄕之鬼卒為天下所笑,Tắc phụng Phật chi sự quả hà bổ tai Nhược phù Hồ Quý Li ỷ dịch đình chi thân nhẫm gian thần chi ác tứ ngược dĩ bạo kì dân khi quân nhi soán kì vị tội doanh oán tích hải nội li tâm Minh nhân nhập khấu thân lỗ quốc vong tử tác tha hương chi quỷ tốt vi thiên hạ sở tiếu
范曰荗等四人進士出身阮仁安等七人同進士出身,Phạm Viết Mậu đẳng tứ nhân tiến sĩ xuất thân Nguyễn Nhân An đẳng thất nhân đồng tiến sĩ xuất thân
𫏙𨃌蒸梗樁𦰟竹,noi giày chưng cành thông ngọn trúc
咤之柳𡉦花墻,sá chi liễu ngõ hoa tường
𫽻𦋦耒吏𫃚𠓨如制,gỡ ra rồi lại buộc vào như chơi
帝慰勞撫諭悉皆欣悅,đế uý lạo phủ dụ tất giai hân duyệt
竹篩來孛朗陀抛抛,trúc sư rây bột trắng đà phau phau
徐浪心腹相期沛𠊛𦝄𩙌勿噅𫨩牢,từ rằng tâm phúc tương cờ phải người trăng gió vật vờ hay sao
先是上皇弗豫公主時已嫁上位文興侯缺名數遣人問起居左右皆以平復無事對,Tiên thị Thượng hoàng phất dự Công chúa thời dĩ giá Thượng vị Văn Hưng hầu khuyết danh số khiến nhân vấn khởi cư tả hữu giai dĩ bình phục vô sự đối
鄭森𥪝吏差𠊛求封,trịnh sâm trong lại sai người cầu phong
周道唐光車荒,chu đạo đường quanh xa hoang
梗行𧵑姑固𬕌蒲結固蒲黄連,gánh hàng của cô có sàng bồ kết có bồ hoàng liên
恩情強想強苔,ân tình càng tưởng càng đầy
圖玉𧕚,đồ ngọc trai
雷震陵寝,lôi chấn lăng tẩm
即日皆會于朝謀曰今者億兆異心上下離,Tức nhật giai hội vu triều mưu viết Kim giả ức triệu dị tâm thượng hạ li
左興聖都火頭蘇武献神龜胷中有籒文,Tả Hưng Thánh đô hoả đầu Tô Vũ hiến thần quy hung trung hữu Trựu văn
吏部尚書知經筵事兼國子監祭酒少傅楊郡公阮宜卒贈太傅賜謚恭懿,lại bộ thượng thư tri kinh diên sự kiêm quốc tử giám tế tửu thiếu phó dương quận công nguyễn nghi tốt tặng thái phó tứ thuỵ cung ý
割𢬣𥙩𧖱𨖲𡊨誓饒,cắt tay lấy máu lên đàn thề nhau
上皇召天下父老會于延洪堦賜食問計,thượng hoàng triệu thiên hạ phụ lão hội vu diên hồng giai tứ thực vấn kế
𡭧𠲖邊娶边從易兜,Chút e bên thú bên tòng dễ đâu
𡥵猫統請𧣳城旦䀡爭鬦𦋦情爫牢,con mèo thủng thỉnh góc thành đến xem tranh đấu ra tình làm sao
帝遣大將攻破之斷浮橋斬得賊将梅陽伯,đế khiển đại tướng công phá chi đoạn phù kiều trảm đắc tặc tướng mai dương bá
夏六月𤤻師,hạ lục nguyệt ban sư
船𢵋辰梩拱𢵋𤿤䓊𠫾󱈘𤿤荼𠫾𡢐,thuyền đua thì lái cũng đua bè ngổ đi trước bè dừa đi sau
𡥵𬠩拱惜,con rô cũng tiếc
兵固兵庄羅事󰋋往所𠅜朋󰟯邏丕,bênh có bênh chăng là sự huênh hoang thửa lời bằng dường lạ vậy
字御凡臨文寫用刊書籍皆不之禁聲讀皆應回避連字如徵在之類不得寫用,tự ngự Phàm lâm văn tả dụng san thư tịch giai bất chi cấm thanh độc giai ứng hồi tị liên tự như Trưng Tại chi loại bất đắc tả dụng
宫商漏堛𠄼音,Cung thương làu bậc năm âm
我軍攻之四十餘日囊土傳城而登城,Ngã quân công chi tứ thập dư nhật nang thổ truyền thành nhi đăng thành
盡西邉神臂壮士殿前直盧,tận tây biên thần tí tráng sĩ điện tiền trực lư
之羅𧵑消𣈜𣎃,chi là của tiêu ngày tháng
玳瑁丐頺枚解毒安神,đại mại cái đồi mồi giải độc an thần
節制鄭松督兵催戦以旗指揮許進不許退依圖而進,tiết chế trịnh tùng đốc binh thôi chiến dĩ kì chỉ huy hứa tiến bất hứa thoái y đồ nhi tiến
塵塵刹刹如來眾生每𠊛每固花蓮,trần trần sát sát như lai chúng sinh mỗi người mỗi có hoa sen
帝親治大歛,Đế thân trị đại liệm
惜乎繼趙之後以至吳氏之前千餘年之間男子徒自低頭束手爲北人臣僕曾不愧二徵之女子吁可謂自棄矣,Tích hồ kế Triệu chi hậu dĩ chí Ngô thị chi tiền thiên dư niên chi gian nam tử đồ tự đê đầu thúc thủ vi Bắc nhân thần bộc tằng bất quý nhị Trưng chi nữ tử Hu Khả vị tự khí hĩ
史臣吳士連曰當時有此詔令何羙如之,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Đương thời hữu thử chiếu lệnh hà mĩ như chi
帝與太尉𩖀謀曰上皇寵愛外戚季犛肆意任用若不先為之慮後必難制矣,đế dữ thái uý ngạc mưu viết thượng hoàng sủng ái ngoại thích quý li tứ ý nhiệm dụng nhược bất tiên vi chi lự hậu tất nan chế hĩ
󰘇茹油併𧗱娄,Cửa nhà dù tính về lâu
体埃涓属拱停𥆾之,Thấy ai quen thuộc cũng đừng nhìn chi
舌些麻固益之典埃,Thiệt ta mà có ích gì đến ai
底𥹰󰕔所涓身凌乱,để lâu sàm sỡ quen thân lăng loàn
呐喃㗂是㗂非,nói nôm tiếng thị tiếng phi
被仙𠬠梞払𣈙命亡,bị tiên một gậy chàng rày mình vong
至其勝敵而,chí kì thắng địch nhi
𧵆賒奴󱋨燕嬰,Gần xa nô nức yến anh
油払𠄼妾𬙞妻,dầu chàng năm thiếp bảy thê
景,cảnh
尊欽聖皇后為皇太后,Tôn Khâm Thánh Hoàng hậu vi Hoàng thái hậu
𨕭案筆架書同惔情󰜋幅幀松撩𨕭,trên yên bút giá thư đồng đạm thanh một bức tranh tùng treo trên
達𢬣𠓨病別塘死生,ðặt tay vào bệnh biết đường tử sinh
茹鐄充暢萬民辱因,nhà vàng sung sướng muôn dân nhọc nhằn
三月占城國人雍麻勾來附,Tam nguyệt Chiêm Thành quốc nhân Ung Ma Câu lai phụ
小童畧𡨹墓尼,tiểu đồng trước giữ mộ này
緣些麻拱福𡗶之空,duyên ta mà cũng phúc trời chi không
強𥙩爫𡮈措𡨧惵,càng lấy làm nhỏ thó tốt đẹp
是時帝在萬頼行在三月起程渡西都城直進廣平道出天䦕過羙良彰德一箇月至青威縣駐軍,thị thời đế tại vạn lại hành tại tam nguyệt khởi trình độ tây đô thành trực tiến quảng bình đạo xuất thiên quan quá mĩ lương chương đức nhất cá nguyệt chí thanh oai huyện trú quân
於蒸边南𡶀南山,ở chưng bên nam núi nam sơn
浪徐󰑼𨅸𮎦䧺,Rằng Từ là đấng anh hùng
公浪󰖆𩈘𠄩昆,Công rằng Đủ mặt hai con
内差特進金紫榮禄大夫司禮監同知監事僉知歩兵書寫令史校義侯臣阮成名奉監謄刊,Nội sai đặc tiến Kim tử Vinh lộc đại phu Tư lễ giám đồng tri giám sự Thiêm tri bộ binh thư tả lệnh sử Hiệu Nghĩa hầu thần Nguyễn Thành Danh phụng giám đằng san
𡶀隊埃塔𢧚髙我𠀧滝冷埃掏𢧚溇,núi đọi ai đắp nên cao ngã ba sông lãnh ai đào nên sâu
隘𤎕𤐜狼空女撅𣷭清樓蜃滂如詞,ải tắt khói lang không nữa quét bể thanh lâu thận phẳng như tờ
敬礼菩蕯割󱏰𪮏麻助𢃊吒,kính lạy bồ tát cắt vai tay mà giúp vua cha
命陳有禮陽致澤阮,Mệnh Trần Hữu Lễ Dương Trí Trạch Nguyễn
項王時𥙩𠸓噪爫威,hạng vương thời lấy quát tháo làm uy
當逆暠僣篡東京真以一旅之眾晝夜轉攻之凣十餘日而暠之渠魁退走,đương nghịch cảo tiếm soán đông kinh chân dĩ nhất lữ chi chúng chú dạ chuyển công chi phàm thập dư nhật nhi cảo chi cừ khôi thoái tẩu
冷㳥台󱇩𫣂喂,lạnh lùng thay láng giềng ơi
清化古弘甲人叛命將討平之,Thanh Hoá Cổ Hoằng Giáp nhân phản mệnh tướng thảo bình chi
呂󰟯渃濁𡏧𤄯,Lỡ làng nước đục bụi trong
故兹詔示咸史聞知,cố tư chiếu thị hàm sử văn tri
富良侯密,Phú Lương hầu mật
莫改端泰為興治元年,mạc cải đoan thái vi hưng trị nguyên niên
史臣吳士連曰高宗以去年七月即位至是始改元者蓋有蘇憲誠婦政能復古禮也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Cao Tông dĩ khứ niên thất nguyệt tức vị chí thị thuỷ cải nguyên giả cái hữu Tô Hiến Thành phụ chính năng phục cổ lễ dã
十二月十五日明封莫福海襲安南都統使司都統使,thập nhị nguyệt thập ngũ nhật minh phong mạc phúc hải tập an nam đô thống sứ ti đô thống sứ
𠲶嘲柴󰁮新魁買𧗱,Miệng chào Thày Cử tân khôi mới về
等處黎篆黎可黎秘等力戰破之斬首二千餘級進屯寕江西岸,đẳng xứ lê triện lê khả lê bí đẳng lực chiến phá chi trảm thủ nhị thiên dư cấp tiến đồn ninh giang tây ngạn
碎𠫾勸教買𢆥,tôi đi khuyên giáo mấy năm
賊船入南界海門,Tặc thuyền nhập Nam Giới hải môn
才尼色𧘇𠦳鐄渚斤,tài này sắc ấy nghìn vàng chửa cân
払彊𧻭𢩮精神興𢧚沒律糁韻吟𨔈,chàng càng dấy dức tinh thần hứng nên một luật tám vần ngâm chơi
𡓁鴈炭炭,bãi nhàn thán thán
自課玄明𠹾令冬,từ thuở huyền minh chịu lệnh đông
事机昆唉𡨺𠽮兵權媄懺算皮𢭄昆,sự cơ con hãy giữ dè binh quyền mẹ sắm toan bề cậy con
封佐聖太師日燏為大王,phong tá thánh thái sư nhật duật vi đại vương
令旨開例官校正清華乂安官田數另率反寓居人率等條,lệnh chỉ khai lệ quan hiệu chính thanh hoa nghệ an quan điền số lánh suất phản ngụ cư nhân suất đẳng điều
給帖,cấp thiêm
舘𠺘食物宝夭鮕麟鯺鳯美喵少兜,quán rằng thực vật báu yêu khô lân chả phượng mỹ miều thiếu đâu
𩄲㵢䕯浽少之󰑼尼,Mây trôi bèo nổi thiếu gì là nơi
丁景,Đinh Cảnh
初帝夢出遊見神人指一人謂曰此人可為行遣,Sơ Đế mộng xuất du kiến thần nhân chỉ nhất nhân vị viết Thử nhân khả vi hành khiển
桃油油塢柳唏唏𤷍,đào rầu rầu ủ liễu hơi hơi gầy
靖國作胡人舞上皇解衣與之,tịnh quốc tác hồ nhân vũ thượng hoàng giải y dữ chi
季犛𥋴𥊘鑊陳决𨖨仉𢄂衛𧵆安孫,quý ly ngắm nghé vạc trần quyết dời kẻ chợ về gần an tôn
徐𣈙係𧡊辰𠶛,từ rày hễ thấy thì kiêng
𨷑󰏙󰜋幅箋枚,Mở xem một bức tiên mai
𠰺𠶓𠊛些,dạy biểu người ta
部將茹𤽗沐𣆭固宫百户𪭘崔沛陣𡘮蒸准廟意,bộ tướng nhà ngươi mộc thạnh có cung bá hộ họ thôi phải trận mất chưng chốn miếu ấy
後漢英官至轉運應龍至胡朝拨,Hậu Hán Anh quan chí Chuyển vận Ứng Long chí Hồ triều bạt
立嚴󱙹駭𦋦威󰠱𠳒,lập nghiêm trước hãy ra uy nặng lời
况之仍㗂柴來,huống chi những tiếng thày lay
𤐜𩅜准意𪠞拯固鬪艶,khói ráng chốn ấy đi chẳng có dấu dém
是時師回欲傾害黎念輩自作一詩棄之于道使人流傳于轂輦之下,thị thời sư hồi dục khuynh hại lê niệm bối tự tác nhất thi khí chi vu đạo sử nhân lưu truyền vu cốc liễn chi hạ
所𥪞意固娘翠綃,thửa trong ấy có nàng thúy tiêu
脱脱麻变𪠞,thoắt thoắt mà biến đi
󰏙𦊚皮調仍樓臺鑥󰛕,xem bốn bề đều những lâu đài trổ vẽ
畧𡢐論院賒𧵆誼𠸦,Trước sau trọn vẹn xa gần ngợi khen
春秋義蔡伯之求是也,xuân thu nghĩa thái bá chi cầu thị dã
哭嘆坤掣事情窖無緣閉󰑼命貝些,khóc than khôn xiết sự tình khéo vô duyên bấy là mình với ta
四明神宗崩太子光宗即位纔六月而崩,tứ Minh Thần Tông băng Thái tử Quang Tông tức vị tài lục nguyệt nhi băng
咍㐌固情𥢅共𡽫渃,hay đã có tình riêng cùng non nước
其子駙馬山東等奔入龍州附莫敬恭,kì tử phò mã sơn đông đẳng bôn nhập long châu phụ mạc kính cung
帝親率兵象至大羅城外南門攻東䦕城,đế thân suất binh tượng chí đại la thành ngoại nam môn công đông quan thành
其給賜田土陂池桑洲遵如明例侯勘給定界碣方得耕,Kì cấp tứ điền thổ pha trì tang châu tuân như minh lệ hầu khám cấp định giới kiệt phương đắc canh
冬十二月占城引眾還,đông thập nhị nguyệt chiêm thành dẫn chúng hoàn
起造三殿前殿視朝後二殿聽政,Khởi tạo tam điện tiền điện thị triều hậu nhị điện thính chính
油𠮾油裴仍拱󱩂㾕,dầu ngọt dầu bùi nhưng cũng lăn tăn
巴父道閉瞬妻以息女而立之,Ba phụ đạo Bế Thuấn thê dĩ tức nữ nhi lập chi
磨迻𡓃鬼󰝡塘,Ma đưa lối quỷ đem đường
定試官罪一干公事以有官議之若干私事以無官議之,Định thí quan tội nhất can công sự dĩ hữu quan nghị chi nhược can tư sự dĩ vô quan nghị chi
自時厥後好名之人祝髮為僧忍耐受死如智通之𩔗多矣,Tự thời quyết hậu háo danh chi nhân chúc phát vi tăng nhẫn nại thọ tử như Trí Thông chi loại đa hĩ
會󰑼者𡮍義𠊛,Hội là trả chút nghĩa người
桴鼔槌弄枯桑同同各各㗂荣巴回,phù cổ dùi trống gõ tang thùng thùng cắc cắc tiếng vang ba hồi
外窻兎矢莺鐄,ngoài song thỏ thẻ oanh vàng
󱏹慈㕸拱𨖅西竺,buồm từ rắp cũng sang tây trúc
十八日皇太后命英宗,Thập bát nhật Hoàng thái hậu mệnh Anh Tông
底功𠃩𡦂舌崔典󰠲,để công chín chữ thiệt thòi đến đâu
是年冬諸李因拜先后于華林太堂守度潜作深坑築屋居上候至酒酣𭛁機並生埋之,thị niên đông chư lí nhân bái tiên hậu vu hoa lâm thái đường thủ độ tiềm tác thâm khanh trúc ốc cư thượng hậu chí tửu hàm phát cơ tịnh sinh mai chi
仰𬂙量𢌌皮𨕭,ngửa trông lượng rộng bề trên
𫅫縈𥪞𦀊節𦲿,bay quanh trong dây tiết la
𣘃高𩃳𠖾𫽄𡎥㛪𡎥𫥨𬋟責𡗶𫽄霪,cây cao bóng mát chẳng ngồi em ngồi ra nắng trách trời chẳng râm
大行廢丁皇之子而降為衛王則無君臣之󰒂生子有九而不早定皇儲則無父子之恩立后有五而上蒸丁后則無夫婦之道知有欲而不知有󰒂知有身而不知有子好殺而不好生好刑而不好德身既亡而國隨滅由不仁之積也,đại hành phế đinh hoàng chi tử nhi giáng vi vệ vương tắc vô quân thần chi nghĩa sinh tử hữu cửu nhi bất tảo định hoàng trừ tắc vô phụ tử chi ân lập hậu hữu ngũ nhi thượng chưng đinh hậu tắc vô phu phụ chi đạo tri hữu dục nhi bất tri hữu nghĩa tri hữu thân nhi bất tri hữu tử hiếu sát nhi bất hiếu sinh hiếu hình nhi bất hiếu đức thân kí vong nhi quốc tuỳ diệt do bất nhân chi tích dã
闷咹󱚌沛淘𧑒,muốn ăn két phải đào giun
太后欲獨誅嘉又力不能,thái hậu dục độc tru gia hựu lực bất năng
如燶肝鉄如鉋𢚸𣘈,Như nung gan sắt như bào lòng son
都督崔聚膝行而送欵尙書黄福面縛以就擒,Đô đốc Thôi Tụ tất hành nhi tống khoản Thượng thư Hoàng Phúc diện phọc dĩ tựu cầm
其埋𣈜𣎃𧵑詩人,kì mài ngày tháng của thi nhân
噀𪘵,sún răng
臣謹具奏聞,Thần cẩn cụ tấu văn
慤潜兵迎擊昆沙達大破之,xác tiềm binh nghênh kích côn sa đạt đại phá chi
至是諸勢家功臣占奴居田庄亦迯回國,chí thị chư thế gia công thần chiêm nô cư điền trang diệc đào hồi quốc
至無妄動上皇至忙越駐驛賜名太平府有博子泉賜名清,Chí vô vọng động Thượng hoàng chí Mường Việt trú dịch tứ danh Thái Bình phủ hữu Bác Tử tuyền tứ danh Thanh
帝令諸将渡何出其不意奪隄築壘一夜而成盡爲所有,Đế lệnh chư tướng độ hà xuất kì bất ý đoạt đê trúc luỹ nhất dạ nhi thành tận vi sở hữu
春正月初八日酉時有星隕于南方,Xuân chính nguyệt sơ bát nhật Dậu Thời hữu tinh vẫn vu Nam phương
而進本年本月沐𣆭自分途自雲南而來,nhi tiến bản niên bản nguyệt mộc thạnh tự phân đồ tự vân nam nhi lai
蔑貪蔑惜斉饒,một tham một tiếc tày nhau
㺔𣗪眉,voi chà mày
棄鄭㯀先附佐國營而士榮爲督視不先啓诉也,khí trịnh toàn tiên phụ tá quốc dinh nhi sĩ vinh vi đốc thị bất tiên khải tố dã
𬂙㝵㐌屈󰋇岸核撑,trông người đã khuất mấy ngàn cây xanh
氷傾𢖵景𢖵𠊛𢖵尼奇遇倍移𨃴𠫾,bâng khuâng nhớ cảnh nhớ người nhớ nơi kỳ ngộ vội dời gót đi
碑除几虐㝵吹,Bây giờ kẻ ngược người xuôi
時如𠳒世󰑼埋,ĐƯỢC NHƯ lời thế là may
東風自限信春旦覃蔭󰅹花拯卒鮮,đông phong từ hẹn tin xuân đến đầm ấm nào hoa chẳng tốt tươi
𧡊蔑頭𥿗雷傕𢷀外𠰘妬柴雷𦋦𣈙特丐𫋨𤽸哿台,thấy một đầu chỉ loi thoi rủ ngoài miệng đó thầy lôi ra rày được cái gián trắng cả thay
元帝聞太宗崩意欲圖我遣禮部尚書柴椿即柴荘鄕來,Nguyên đế văn Thái Tông băng ý dục đồ ngã khiến Lễ bộ thượng thư Sài Xuân tức Sài Trang Hương lai
明浪牢庒於𠫾,minh rằng sao chẳng ở đi
鴉𪀄𪂠,nha chim quạ
𠳒呐空固𦑃麻󰘰,lời nói không có cánh mà bay
嫌為󰜋焠𢼂吹悶慢,hiềm vì một chút số xui muộn mằn
挭鐄𠫾覩滝吳,gánh vàng đi đổ sông ngô
雙𤽗仁者𥙩蒸據汝撞意於恒嵬嵬,song ngươi nhân giả lấy chưng cớ nhớ nàng ấy ở hằng ngùi ngùi
𤄱𠇮𥪝󰠨干戈,dấn mình trong áng can qua
史臣吳士連曰藝皇賜漢超從祀文廟者以其能排異端者歟,sử thần ngô sĩ liên viết nghệ hoàng tứ hán siêu tòng tự văn miếu giả dĩ kì năng bài dị đoan giả dư
緣箕固負之情,Duyên kia có phụ chi tình
扱干禍𫗄灾悲不期,gặp cơn vạ gió tai bay bất kỳ
事情計𡅏雷崔,sự tình kể lể lôi thôi
悶咹𢀲養𢧚核埃斈𪰛咍馬戾迡,muốn ăn trái dưỡng nên cây ai học thì hay mựa lệ chầy
安𬐩󰬷固皮瀟灑,yên vui vả có bề tiêu sái
爫布𡮈爫布蘇,làm bó nhỏ làm bó to
悲𣇞金馬玉堂貝埃,Bây giờ Kim mã ngọc đường với ai
其相陳家内治之功為多而報李氏則,kì tương trần gia nội trị chi công vi đa nhi báo lí thị tắc
抪身𧗱貝朝庭,bó thân về với triều đình
㕸㗙如𤝞冲𧯄,thập thò như chuột trong hang
必然,tất nhiên
𡛔停𫨩󰤒茄󰜩𧗱𡢐𠄩𦜘朋𠄩𩠩椰,gái đừng hay tới nhà trai về sau hai vú bằng hai sọ dừa
又置都督都護都統總𬋩府太守司以轄之,Hựu trí Đô đốc đô hộ đô thống tổng quản phủ thái thú ti dĩ hạt chi
嗔爫𧿫抅捽朱特每事冷,xin làm dấu câu rút cho được mọi sự lành
詔徙開國王及其僚屬于昇龍京師,Chiếu tỉ Khai Quốc vương cập kì liêu thuộc vu Thăng Long kinh sư
𠦳秋溥𠇮𠬠𠁀才󰡛,nghìn thu bạc mệnh một đời tài hoa
故𫳵欺鈌吏欺𧷺,cớ sao khi khuyết lại khi tròn
群𣈜芇拱餘𣈜󰀎催,Còn ngày nào cũng dư ngày ấy thôi
核䓊花䓊,cây ngâu hoa ngâu
明宗贒之逮,Minh Tông hiền chi đãi
咍󰑼𠬠屡山󰉟蹺些,Hay là một lũ sơn đài theo ta
八日令右僕,bát nhật lệnh hữu bộc
剛則,cương tắc
𦖻𦖑𫆧綏排排忍如娘買𤋵𠳒𠓀𡢐,tai nghe ruột rối bời bời nhẩn nha nàng mới giãi lời trước sau
滥𦖑几𢀲𥪝茹,Trộm nghe kẻ lớn trong nhà
賊勢紛紛紜紜不知措手,Tặc thế phân phân vân vân bất tri thố thủ
晉帝詔復其職封宛陵侯改冠軍將軍,Tấn đế chiếu phục kì chức phong Uyển Lăng hầu cải Quán quân tướng quân
能𩄎辰𬙼穭塘能𠫾能吏䀡常䀡輕,năng mưa thì tốt lúa đường năng đi năng lại xem thường xem khinh
命少保費公信選民丁定諸邑及充太廟并山陵奉祠人,Mệnh Thiếu bảo Phí Công Tín tuyển dân đinh định chư ấp cập sung thái miếu tịnh Sơn Lăng phụng từ nhân
𢪀陀𢬄謹𠰘󰜍,Nghĩ đà bưng kín miệng bình
史臣吳士連曰多方黨於胡氏天其或託此以誅之也,sử thần ngô sĩ liên viết đa phương đảng ư hồ thị thiên kì hoặc thác thử dĩ tru chi dã
内務,nội vụ
謹魚𤾓浽搥埋󰜋身,Ngẩn ngơ trăm nỗi giùi mài một thân
𠬠丸㩫𫽄𢧚𡽫𠀧丸堵吏𢧚堒泰山,một hòn chất chẳng nên non ba hòn đổ lại nên cồn thái sơn
願王聽樂消憂存問鄰國,nguyện vương thính lạc tiêu ưu tồn vấn lân quốc
束翁拱倍逐払寧家,Thúc ông cũng vội giục chàng ninh gia
柅床空𦀻,nê sàng khung cửi
冬十月十三日遣審刑院副使阮廷歷僉知内密院事程顯侍御史阮天錫如明歲貢,Đông thập nguyệt thập tam nhật khiển Thẩm hình viện phó sứ Nguyễn Đình Lịch Thiêm tri Nội mật viện sự Trình Hiển Thị ngự sử Nguyễn Thiên Tích như Minh tuế cống
張輔𧡊𡁾𠻆牢,trương phụ thấy thốt giận sao
賜阮德亮阮昭訓黄明佐三名弟一甲進士及第阮瑀等二十名弟二甲進士出身阮秉彜等二十名第三甲同進士出身,tứ nguyễn đức lượng nguyễn chiêu huấn hoàng minh tá tam danh đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ nguyễn vũ đẳng nhị thập danh đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân nguyễn bỉnh di đẳng nhị thập danh đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân
時滛雨迎法雲佛赴京祈晴,Thời dâm vũ nghênh Pháp Vân phật phó Kinh kì tình
粓炊奇焒辰𤐓,cơm sôi cả lửa thì khê
核勁核󱟇𫗃咍,cây cứng cây mềm gió hay
岳賛理軍務往山西興化地方討平逆阮嚴等,Nhạc tán lí quân vụ vãng Sơn Tây Hưng Hoá địa phương thảo bình nghịch Nguyễn Nghiêm đẳng
䚿之身分碎隊,Thứ chi thân phận tôi đòi
匿者是先至而力救者也,nặc giả thị tiên chí nhi lực cứu giả dã
所責哉,sở trách tai
𫢩朱復聀使𨖅東城,nay cho phục chức sửa sang đông thành
𪞷𠫾㳻淡氷澄󱢂南𪰬㐌迻春戈夏,ra đi tếch dặm băng chừng gió nam rày đã đưa xuân qua hè
初帝使潜訪天下至是㨿奏捉問貪污不如法者藩鎮宣慰五道将校各路鎮縣宣撫轉運巡察等官五十三人,Sơ đế sử tiềm phỏng thiên hạ chí thị cứ tấu tróc vấn tham ô bất như pháp giả phiên trấn tuyên uý ngũ đạo tướng hiệu các lộ trấn huyện tuyên phủ chuyển vận tuần sát đẳng quan ngũ thập tam nhân
於𧵆署染󰖽荣每牟,ở gần thợ nhuộm vẻ vang mọi màu
𤍊排心事咀嘆恩情,tỏ bày tâm sự thở than ân tình
因𥙩筆批浪補志剛細𢚸欲扒壽蔑紀,nhân lấy bút phê rằng bỏ chí cương tới lòng dục bớt thọ một kỷ
姅彙󰌋󰌋買方西,nửa vừng rựng rựng mé phương tây
󱂚𠊛𡎦帝麻魚謹愁,Khiến người ngồi đấy mà ngơ ngẩn sầu
肅將明威恭行天罸,túc tướng minh uy cung hành thiên phạt
咽喉吼喠,yết hầu họng giọng
寫勘合頒給,tả khám hợp ban cấp
浪才𢧚重麻情𢧚傷,Rằng Tài nên trọng mà tình nên thương
戊申九年明萬曆十六年,mậu thân cửu niên minh vạn lịch thập lục niên
𩛂粓㫭興紅毛,no cơm thời hứng hồng mao
森圍󰋇𣅶情期庒戈連襘𠬠𣇞夢春,sum vầy mấy lúc tình cờ chẳng qua trên gối một giờ mộng xuân
溥中癸未科進士三上奏章願充武聀,phổ trúng quý mùi khoa tiến sĩ tam thượng tấu chương nguyện sung vũ chức
棖禅定𤞻𦣰直𣡚時斎猿辱󰁂,giường thiền định hùm nằm chực trái thời trai vượn nhọc đem
秋九月初十日上以鎮寧府金山縣與外夷接景鎮服宜求有力詔吏部作急󰱇官貟有才畧,Thu cửu nguyệt sơ thập nhật thượng dĩ TRấn Ninh phủ Kim Sơn huyện dữ ngoại di tiếp cảnh trấn phục nghi cầu hữu lực chiếu Lại bộ tác cấp tuyển quan viên hữu tài lược
史臣吳士連曰藝宗天性冲和存心敬畏然威武不足以却外敵剛明不足以辨讒言,sử thần ngô sĩ liên viết nghệ tông thiên tính xung hoà tồn tâm kính uý nhiên uy vũ bất túc dĩ khước ngoại địch cương minh bất túc dĩ biện sàm ngôn
󰀋聖姿夫人為順聖皇后,Sách Thánh Tư phu nhân vi Thuận Thánh hoàng hậu
甲戌三年宋紹聖元年,Giáp Tuất tam niên Tống Thiệu Thánh nguyên niên
燻燶可𤲼,hun nóng khả dái
採花㙮𢬭𣎃𣈜從容,hái hoa đắp đổi tháng ngày thong dong
󰋇𦝄拱缺󰋇花拱殘,Mấy trăng cũng khuyết mấy hoa cũng tàn
今觀天下之姓李最多無如親衛寬慈仁恕頗得眾心而掌握兵丙者,Kim quan thiên hạ chi tính Lí tối đa vô như Thân vệ khoan từ nhân thứ pha đắc chúng tâm nhi chưởng ốc binh bính giả
權聞弘操且至謂将佐曰弘操一癡兒耳将兵遠來士卒疲弊又聞公羡死無内應氣已先奪,Quyền văn Hoằng Thao thả chí vị tướng tá viết Hoằng Thao nhất si nhi nhĩ tương binh viễn lai sĩ tốt bì tệ hựu văn Công Tiễn tử vô nội ứng khí dĩ tiên đoạt
翠翹󰑼姉㛪󰑼翠雲,Thuý Kiều là chị em là Thuý Vân
閣東乙㐌曾爫客,gác đông ắt đã từng làm khách
雖淫唏渃渚𤍶䏾𦎛,tuy dầm hơi nước chưa loà bóng gương
爌𣳔𩵜哈渃𣻆羅,khoáng dòng cá ngáp nước tuôn là
𦼔撑󰋇笠終扃,rêu xanh mấy lớp xung quanh
𢢆󰇛𢞂𫺶𫺈𢥈,thẹn thò buồn giận nhớ lo
𠀲咹𠀲𫾆𠀲󰅹唱𠀲撘𧜖𦛊𠀲𦧘𢮿,đứa ăn đứa ngủ đứa nào sướng đứa đắp chăn chồn đứa thịt quay
曰,viết
諱佛瑪一名德政太祖長子也其母皇后黎氏以黎應天七年庚子六月二十六日誕生于長安府太祖受禅立為東宫太子及太祖崩賴奉曉之志勇同心濟難遂即皇帝位五十五歲崩于長春殿,Huý Phật Mã nhất danh Đức Chính Thái Tổ trưởng tử dã Kì mẫu Hoàng hậu Lê thị dĩ Lê Ứng Thiên thất niên Canh Tí lục nguyệt nhị thập lục nhật đản sinh vu Trường Yên phủ Thái Tổ thụ thiền lập vi Đông cung Thái tử Cập Thái Tổ băng lại Phụng Hiểu chi chí dũng đồng tâm tế nạn toại tức Hoàng đế vị ngũ thập ngũ tuế băng vu Trường Xuân điện
命禮部左侍郎阮國櫆吏部右侍郎鄧公瓆等陪侍經筵,Mệnh Lễ bộ Tả thị lang Nguyễn Quốc khôi Lại bộ Hữu thị lang Đặng Công chất đẳng bồi thị kinh đình
喂喂難邏塘𨎠󱪎󱡑边𡗶谷𣷭𬲇𡏧氊客,ôi ôi nan lạ đường trước lẩy đẩy biên trời góc bể gió bụi chiên khách
𠦳鐄实拱𢧚模𥙩才,Nghìn vàng thật cũng nên mua lấy tài
王觀買引𧵆賒,Vương Quan mới dẫn gần xa
阿諛󱩳仍孟𤿤,a dua chắc những mạnh bè
美𪜀排保,mẹ ra bày bảo
玉掑頭課𡮤𢝙制,ngọc cài đầu thuở bé vui chơị
咍文咍武𪰛用旦拯㐌坤𣦍窖苔,hay văn hay võ thì dùng đến chẳng đã khôn ngay khéo đầy
㝵自呂𨀈竜冬,người từ lỡ bước long đong
共饒計浽䔲荄自垠,cùng nhau kể nỗi đắng cay từ ngằn
夏六月十一日帝崩于正寝權安殯,hạ lục nguyệt thập nhất nhật đế băng vu chính tẩm quàn an tấn
𬓛制㐌󰠵沔村野,ngắm chơi đã trải miền thôn dã
謝𢚸娘吏綏添𢽼𠳒,tạ lòng nàng lại nối thêm vài lời
天龍天崇二寺幡無風自動其状如舞,Thiên Long Thiên Sùng nhị tự phướn vô phong tự động kì trạng như vũ
十二月地震,thập nhị nguyệt địa chấn
一文武官拜見拜辝拜謝等禮照如常朝班次,nhất văn võ quan bái kiến bái từ bái tạ đẳng lễ chiếu như thường triều ban thứ
𠊚𫺴𠅎󱥻甌𡗶𠴜,người quên mất thẻ âu trời cãi
𦹵𬅉󰘚坦𦼔封𨁪𩌂,Cỏ LAN mặt đất rêu phong dấu giày
楼撑吏補𦋦坊楼撑,Lầu xanh lại bỏ ra phường lầu xanh
閣經院冊堆尼,Gác kinh viện sách đôi nơi
山西将涯郡髙郡等避居大同土官隂毒殺之,sơn tây tướng nhai quận cao quận đẳng tị cư đại đồng thổ quan âm độc sát chi
此處變而得其宜也古人皆已行之矣,Thử xử biến nhi đắc kì nghi dã cổ nhân giai dĩ hành chi hĩ
令續納所受吳時文憑勘合印信,lệnh tục nạp sở thụ ngô thời văn bằng khám hợp ấn tín
大越史記本紀全書續編卷之十六終,đại việt sử ký bản kỷ toàn thư tục biên quyển chi thập lục chung
李通𧡊頭蟒蛇我磷沒𣅶買阻跩特,lý thông thấy đầu mãng xà ngã lăn một lúc mới trở dậy được
殘卒相爭上船船中人恐覆以劎断手落水死者過半餘各自迯生,tàn tốt tương tranh thượng thuyền thuyền trung nhân khủng phúc dĩ kiếm đoạn thủ lạc thuỷ tử giả quá bán dư các tự đào sinh
渃碧𡽫撑船檜𣺽,nước biếc non xanh thuyền gối bãi
太師李道成之出鎮于外安知不因言,Thái sư Lí Đạo Thành chi xuất trấn vu ngoại an tri bất nhân ngôn
𦲿蓮𢷀榘蓮沉包饒貴物吏尋貴人,lá sen rủ củ sen chìm bao nhiêu quý vật lại tìm quý nhân
矣𨖅暫住朱𧵆,hãy sang tạm trú cho gần
倗𢵳,bằng giùm
是歳前大旱後大水傘圓三島山崩,thị tuế tiền đại hạn hậu đại thuỷ tản viên tam đảo sơn băng
輕衣襖珥半希,khinh y áo nhẹ vắn hơi
㐌苔𠓨刼󰘩塵,Đã đày vào kiếp phong trần
今叔惠起身自小吏以苛刻之政曾為北道參知則北道之民二仁一袴,Kim Thúc Huệ khởi thân tự tiểu lại dĩ hà khắc chi chính tằng vi Bắc đạo Tham tri tắc Bắc đạo chi dân nhị nhân nhất khoá
夏四月考試官貟子孫書筭,hạ tứ nguyệt khảo thí quan viên tử tôn thư toán
𠬠𠊛扵府潘章,Một người ở phủ Phan Chương
油朱󰠵𭛣拱繩半𩚵,dẫu cho trải việc cũng thằng bán cơm
离卑边淎度尋昂𣘾,le te bên vũng độ tầm ngang vai
夷齊庒併𢩾周,di tề chẳng tính giúp châu
塵俗麻年,trần tục mà nên
𧯶如埃𩲉醝𩃳吝,há như ai hồn say bóng lẫn
按冠服非封號盖是時頊封爵賜大王冠服如恭簡王追贈大王冠服也,án quan phục phi phong hiệu cái thị thời húc phong tước tứ đại vương quan phục như cung giản vương truy tặng đại vương quan phục dã
払刘自逞妸姮𪽝蒸及𫽻呵浪拉零,chàng lưu từ sánh ả hằng bởi chưng gặp gỡ há rằng rắp ranh
盖英宗倚托國瑱尤重将以帝為託,Cái Anh Tông ỷ thác Quốc Chẩn vưu trọng tương dĩ Đế vi thác
若子平之曲學悅人聚歛多?乃是誤國之姦臣安得厠於其間哉史臣吳士連曰子平盗隐蓬莪貢金欺君妄奏致使睿宗南廵不返國家自是屡有占城入㓂之患罪不容誅矣其曲學悅人夫又,nhược tử bình chi khúc học duyệt nhân tụ liễm đa dục nãi thị ngộ quốc chi gian thần an đắc xí ư kì gian tai sử thần ngô sĩ liên viết tử bình đạo ẩn bồng nga cống kim khi quân vọng tấu trí sử duệ tông nam tuần bất phản quốc gia tự thị lũ hữu chiêm thành nhập khấu chi hoạn tội bất dung tru hĩ kì khúc học duyệt nhân phu hựu
時官私奴婢多亡失大司徒察怒甚命刑官立鞠於殿庭辝竟曳出斬之,thời quan tư nô tì đa vong thất đại tư đồ sát nộ thậm mệnh hình quan lập cúc ư điện đình từ cánh duệ xuất trảm chi
姉㛪共仍伴友㐌涓𣈜初,chị em cùng những bạn hữu đã quen ngày xưa
㐌空緣畧庄麻時之𡭧約哙󰑼緣𡢐,đã không duyên trước chăng mà thì chi chút ước gọi là duyên sau
爫之抵㗂小僧世唭,làm chi để tiếng tiểu tăng thế cười
𣛠畑𣛠渃拱戈𣛠絲拱旦吏戈𠃅梂,máy đèn máy nước cũng qua máy tơ cũng đến lại qua mái cầu
欺茶󱋓欺𬟥湯,Khi chè chén khi thuốc thang
家景,gia cảnh
適國内有警王命人求能却敵者,Thích quốc nội hữu cảnh vương mệnh nhân cầu năng khước địch giả
共饒𡲤㗂󰜋𣈜,Cùng nhau vả tiếng một ngày
󰇾念𨐮䔲底払𤍊𫨩,giở niềm cay đắng để chàng tỏ hay
𠺱𪡿咹𦣰𠁀聖主,khủng khỉnh ăn nằm đời thánh chúa
擼捤撅𣰴擒蔑幹冉牟襊錦𨇜𤾓調,trỏ vẫy quạt lông cầm một cán nhiệm mầu túi gấm đủ trăm điều
傳路渚𣴓󰖥絲,chuyện trò chưa cạn tóc tơ
喭台𬙞乏紅顔,ngán thay bảy phím hồng nhan
奴涓󱚢慾奴時𪡇囔朱𢧚兵奴雉長,nó quên vào giục nó thì nể nang cho nên binh nó trễ tràng
駸駸氷𨇒園𣌉没命,xăm xăm băng lối vườn khuya một mình
帝諭曰昔朕藩邸朱鴟逍遙非心黄屋,đế dụ viết tích trẫm phiên để chu si tiêu dao phi tâm hoàng ốc
塘𨍦𨳰𫏾絆皮,đường sau ngõ trước bộn bề
拱󰑼𧖱沚𦛌𦡙渚牢,Cũng là máu chảy ruột mềm chớ sao
船出天幕江州北岸,thuyền xuất Thiên Mạc giang châu Bắc ngạn
係𣈜朔望典期,hễ ngày sóc vọng đến kỳ
朱奴吝𤁕栢松,cho nó lấn lát bách tùng
耒𦋦𣳮粉泒香,Rồi ra lở phấn phai hương
是歲盗賊兢起,Thị tuế đạo tặc cạnh khởi
停蹎侯𢘮認塘𧗱斎,dừng chân hầu rắp nhận đường về trai
是時鄭綏屯兵于山南得萬餘人聞帝以幸外眾遂散,thị thời trịnh tuy đồn binh vu sơn nam đắc vạn dư nhân văn đế dĩ hạnh ngoại chúng toại tán
二至五級外任繁退一次繁退二簡退二太簡退三至五級試官隨其繁簡於既進退之後復退三級而給之十二月十五日月食既,nhị chí ngũ cấp ngoại nhiệm phồn thoái nhất thứ phồn thoái nhị giản thoái nhị thái giản thoái tam chí ngũ cấp thí quan tuỳ kì phồn giản ư ký tiến thoái chi hậu phục thoái tam cấp nhi cấp chi thập nhị nguyệt thập ngũ nhật nguyệt thực kí
柴𡽫扁鵲師𫅷老君,thầy non biển thước sư già lão quân
結之以仁照臨之以智範圍之以信其脩齊治平之道則𭁈唐󰔄三代而比隆于以衍億載綿洪之業,kết chi dĩ nhân chiếu lâm chi dĩ trí phạm vi chi dĩ tín kì tu tề trị bình chi đạo tắc dữ Đường Ngu Tam Đại nhi tỉ long vu dĩ diễn ức tải miên hồng chi nghiệp
几初勾𠸠群浪媄讒昆𤴪麻噌昆𠇮,kẻ xưa câu ví còn rằng mẹ gièm con ghẻ mà tâng con mình
𫃸固蔑柴道士襖𧝦躡涅𫏠探麻𨀈𠓨,nối có một thầy đạo sĩ áo rách dép nát lóm thóm mà bước vào
十二月禁剪花果木樹刧掠財産者,thập nhị nguyệt cấm tiễn hoa quả mộc thụ kiếp lược tài sản giả
召詣行在詰以腐儒敗事之罪免帽溺以辱之,Triệu nghệ hành tại cật dĩ hủ nho bại sự chi tội miễn mạo nịch dĩ nhục chi
第事未告竣猶藏於秘閣,đệ sự vị cáo thuân do tàng ư bí các
瞻󰮂事世潤𨔈劄爫,xem trong sự thế nhuần chơi chép làm
祖書塟稱壽陵仁宗雖書塟而以地名稱陵,tổ thư táng xưng thọ lăng nhân tông tuy thư táng nhi dĩ địa danh xưng lăng
漢字𫽄别漢西字𫽄别西國語拱󰻃滅,hán tự chẳng biết hán tây tự chẳng biết tây quốc ngữ cũng mù mịt
姑半行𢚸姑𢞂把,cô bán hàng lòng cô buồn bã
朱涯為交州經畧使,châu nhai vi giao châu kinh lược sứ
𨄹𫀅花𦹵盘桓,dạo xem hoa cỏ bàn hoàn
山查果梖,sơn tra quả vối
𥛉傕𡢐𫏾云為呐共,lạy thôi sau trước vân vi nói cùng
碑𣇞㛪㐌固𫯳,bây giờ em đã có chồng
𠀲於𫅷意浪盃娘所遣,đứa ở già ấy rằng bui nàng thửa khiến
結共國鎮家奴󰑼繩陳御𠳚朱斤鐄,kết cùng quốc trấn gia nô là thằng trần ngự gửi cho cân vàng
次𦉱,thứ bảy
置十二承宣按察及置廣南三司,trí thập nhị thừa tuyên án sát cập trí quảng nam tam ti
󱚢制設待,vào chơi thết đãi
棱林臘坡語,rừng rậm rạp bỡ ngỡ
丕𢧚󱋠槾嘺梅此情,vậy nên cợt mận ghẹo mai thử tình
克終𡸈是龍王而歸𠧨也,Khắc Chung há thị Long vương nhi quy cữu dã
悲除棱𩈘壁𦖻彼𥪝買𢘮几外㐌咍,bây giờ rừng mặt vách tai bề trong mới rắp kẻ ngoài đã hay
帝御大明殿右廊門百官戎服再󰥭而退,Đế ngự Đại Minh điện Hữu Lang môn bách quan nhung phục tái bái nhi thoái
茄渃𢧚達例禁,nhà nước nên đặt lệ cấm
螠𪰛㗔𠺙嚧𠼱,ếch thời kèn thổi tò te
或属托多端希求津要通納賄賂躐等出身,hoặc thuộc thác đa đoan hi cầu tân yếu thông nộp hối lộ liệp đẳng xuất thân
𣃣半𣃣囉拱𠶒行,vừa bán vừa la cũng đắt hàng
各分爲三等務要明當,các phân vi tam đẳng vụ yếu minh đương
間有軍功前以授便許職超資再詔功次循品銓除,gian hữu quân công tiền dĩ thụ tiện hứa chức siêu tư tái chiếu công thứ tuần phẩm thuyên trừ
𠅜孛説易朱体鬦,lời bụt thốt dễ cho thấy dấu
甲恤延寧元年明景太元年,Giáp Tuất Diên Ninh nguyên niên Minh Cảnh Thái nguyên niên
𢴑戈󰜋壙寒山征征月㐌擱岸𡽫枚,dắt qua một quãng hàn san chênh chênh nguyệt đã gác ngàn non mai
輔大喜,Phụ đại hỉ
𠳐差遣𫽄樊󱋔,vâng sai khiến chẳng phàn nàn
塘無䖏乂觥觥𡽫𩇛渃碧如𢂰𤳰圖,đường vô xứ nghệ quanh quanh non xanh nước biếc như tranh vẽ đồ
情箕㐌﨤理芇爫𢗃,tình kia đã gặp lẽ nào làm khuâỷ
乃命人以墨跡畵水恠於身,nãi mệnh nhân dĩ mặc tích hoạ thuỷ quái ư thân
󰣑温经史最盘文章,sớm ôn kinh sử tối bàn văn chương
以安撫使杜天覷為經畧使,dĩ an phủ sứ đỗ thiên thứ vi kinh lược sứ
八月󰀋東宫太子,Bát nguyệt sách Đông cung Thái tử
乙巳六年宋宣和七年,Ất Tị lục niên Tống Tuyên Hoà thất niên
㐌蒸𢄂邊南如行半𫎑丕,đã chưng chợ bên nam như hàng bán bói vậy
舊臣主在籃京帝命元舅右𤤻黎連及中書是郎陳舜俞奉新神主及金󰀋至廟行禮,Cựu thần chủ tại Lam Kinh đế mệnh nguyên cữu hữu ban Lê Liên cập Trung thư thị lang Trần Thuấn Du phụng tân thần chủ cập kim sách chí miếu hành lễ
孰有不敬不孝而能濟事哉,thục hữu bất kính bất hiếu nhi năng tế sự tai
妸箕𤵺󰞺制排,Gã kia dại nết chơi bời
𢝙尼易我愁󰠲,vui này dễ ngã sầu đâu
漢蒼定試󰁮人,Hán Thương định thí cử nhân
耳輪准意庄堪朱曳,nhĩ luân chốn ấy chẳng kham cho dài
漢文帝克承天心而變異消弭宋景公一發善言而灾星退舍,hán văn đế khắc thừa thiên tâm nhi biến dị tiêu nhị tống cảnh công nhất phát thiện ngôn nhi tai tinh thoái xả
𠻵信掣浽󰟹惶,MẮNG tin xiết nỗi kinh hoàng
冲𠇮空𦑃空𡆫,trong mình không cánh không vây
𡄎事𡗶坦𫏾𨍦吟䜹蔑首寫愁魂寃,gẫm sự trời đất trước sau ngâm thơ một thủ tả sầu hồn oan
耕籍田耒折,Canh tịch điền lỗi chiết
耒𫥨𧏵󱞜𩄲𣵶包󱤗吏特𫄑𠳒始終,rồi ra rồng ngược mây xuôi bao giờ lại được nối lời thuỷ chung
東十二月翠華宫成慶成大赦天下三年諸税孤寡老癃積年欠税籍者並蠲除之,đông thập nhị nguyệt thuý hoa cung thành khánh thành đại xá thiên hạ tam niên chư thuế cô quả lão lung tích niên khiếm thuế tịch giả tịnh quyên trừ chi
訟無証㨿披𫢩𤾓唐,tụng vô chứng cớ bẻ nay trăm đường
命東閣大𭓇士申仁忠杜潤東閣校書吳綸吳焕翰林院侍讀掌院事阮冲慤翰林院侍讀參掌院事刘興孝翰林院侍書,mệnh đông các đại học sĩ thân nhân trung đỗ nhuận đông các hiệu thư ngô luân ngô hoán hàn lâm viện thị độc chưởng viện sự nguyễn xung xác hàn lâm viện thị độc tham chưởng viện sự lưu hưng hiếu hàn lâm viện thị thư
𠱋払麻固㤇當辰払撘掂𤾓塘𠫾朱,dầu chàng mà có yêu đương thì chàng đắp điếm trăm đường đi cho
臨淄󰋇度𠫾𧗱埮𣾺,Lâm Truy mấy độ đi về dặm khơi
户部掌土地人民倉厙錢糧調𤼵之政禄食貢賦盐鐵之事,hộ bộ chưởng thổ địa nhân dân thương khố tiền lương điều phát chi chính lộc thực cống phú diêm thiết chi sự
敬恭見陳福兵進攻乃使其將蟠郡公勝郡公缺名等將兵斷後與陳福兵相拒,Kính Cung kiến Trần Phúc binh tiến công nãi sử kì tướng Bàn quận công Thắng quận công khuyết danh đẳng tương binh đoạn hậu dữ Trần Phúc binh tương cự
甲申漢蒼開大二年明永樂一年春二月漢蒼以新興府路安,Giáp Thân Hán Thương Khai Đại nhị niên Minh Vĩnh Lạc nhất niên xuân nhị nguyệt Hán Thương dĩ Tân Hưng phủ lộ an
一等補國子監二等補生徒及文属,Nhất đẳng bổ Quốc tử giám nhị đẳng bổ sinh đồ cập văn thuộc
惜台𪳔粉點味闭𥹰,tiếc thay son phấn điểm mùi bấy lâu
太祖廟承塵墜,Thái tổ miếu thừa trần truỵ
連縣弄石州定邉州奏本處有銀穴,liên huyện lộng thạch châu định biên châu tấu bản xứ hữu ngân huyệt
朱𢧚𡥵字買𭉩𫥨,cho nên con chữ mới vòi ra
𢚸碎悶𥙩𠏲𥱲,lòng tôi muốn lấy thợ kèn
󱋽󱋽𩧍㗂吱累典准僊高,oang oang ruổi tiếng chê lụy đến chốn tiên cao
群情󰠲女麻𫌵帝催,Còn tình đâu nữa MÀ thù đấy thôi
𤽸,trắng
考試軍色民人書筭補各衙門吏,khảo thí quân sắc dân nhân thư toán bổ các nha môn lại
模𢝙拱特󰜋𠄽𪔠更,Mua vui cũng được một vài trống canh
法師於把掉次韻示之曰白毛鋪綠水紅棹擺青波,pháp sư ư bả trạo thứ vận thị chi viết bạch mao phô lục thuỷ hồng trạo bãi thanh ba
畧畑𫀅傳西銘,trước đèn xem truyện tây minh
漢数使使者諷諭王入朝王惧入見要用漢法比内諸侯王固稱疾不從乃遣子次公入質,hán số sử sứ giả phúng dụ vương nhập triều vương cụ nhập kiến yêu dụng hán pháp tỉ nội chư hầu vương cố xưng tật bất tòng nãi khiển tử thứ công nhập chất
𩆐𩅀隊𧽈,sấm chớp đòi dấy
別𢚸群𢖵咍悁咳𢚸,biết lòng còn nhớ hay quên hỡi lòng
約󱟏󰭆朱菲󰄯𫯳,ước no nao cho phỉ vợ chồng
局吝棊塔散𣈜演,cuộc lần cờ thấp tan ngày diễn
氣𡶀𤁘撑碧羕𥕄𢀦壁鄧𠦳丈,khí núi trong xanh biếc dường mài sửa vách dựng ngàn trượng
蒌󰅹蝼意裊初娓修塘娓柴修塘柴,rau nào sâu ấy nẻo sơ vãi tu đường vãi thầy tu đường thầy
𩈘𦝄,mặt trăng
餘𤾓陣打雌䧺渚分,dư trăm trận đánh thư hùng chửa phân
其󰟨常相須如取舟欲籍戰勝受賞使戰者當死則守者亦子耶,Kì thế thường tương tu như thủ chu dục tịch chiến thắng thụ thưởng sử chiến giả đương tử tắc thủ giả diệc tử da
没𠳒呐渚及踈丿兜陣󰊄捲旗典𣦍,một lời nói chửa kịp thưa phút đâu trận gió cuốn cờ đến ngay
交州東都两别心尤恋南越千重望未休,giao châu đông đô lưỡng biệt tâm vưu luyến nam việt thiên trùng vọng vị hưu
縣令親民之官當存心撫字勸課農桑興便除害留意敎化使仁讓風行告訐俗易其義婦孝子亦當輔達旌表以厚風俗,Huyện lệnh thân dân chi quan đương tồn tâm phủ tự khuyến khoá nông tang hưng tiện trừ hại lưu ý giáo hoá sử nhân nhượng phong hành cáo kiết tục dị kì nghĩa phụ hiếu tử diệc đương phụ đạt tinh biểu dĩ hậu phong tục
󰇾圖鐘磬󰏙戈,Giở đồ chuông khánh xem qua
甲午六十一年漢景帝三年,giáp ngọ lục thập nhất niên hán cảnh đế tam niên
𤼸書㐌𢢆娘鶯,Dâng thư đã thẹn nàng Oanh
士裴廷員徃關上候命,sĩ bùi đình viên vãng quan thượng hậu mệnh
擛𠱤屡見𡖞󱤇,dẹp rồi lũ kiến chùm ong
蠲情𢪀吏𠬠囬𦀊𥹰,quyên tình nghĩ lại một hồi giây lâu
𠊛坤踭准汚塗買坤,người khôn tránh chốn ô đồ mới khôn
納胡僧瑜祗󰜏藍女入宫僧嘗於仁宗時來容貌蒼古自言三百嵗䏻跏趺浮水上又䏻縮五臟於胷膈間令腹中枵然虛空但腹皮與脊骨在止食硫黄𡧸芥薺居數年還國,nạp hồ tăng du chi bà lam nữ nhập cung tăng thường ư nhân tông thời lai dung mạo thương cổ tự ngôn tam bách tuế năng gia phu phù thuỷ thượng hựu năng súc ngũ tạng ư hung cách gian lệnh phục trung hiêu nhiên hư không đản phục bì dữ tích cốt tại chỉ thực lưu hoàng mật giới tề cư số niên hoàn quốc
群𢘾量𣷭傷排芇庒,Còn nhờ lượng bể thương bài nào chăng
𥪞欺遇变從權别𫳵,Trong khi ngộ biến tòng quyền biết sao
𠊚幻化誇身幻化課占包説事占包,người ảo hoá khoe thân ảo hoá thuở chiêm bao thốt sự chiêm bao
涝滈屡𦉱払𢲲團󰬾,lao xao lũ bảy chàng ràng đoàn ba
悶咹𢀲養𢧚核,muốn ăn trái dưỡng nên cây
詞縁吝󰇥𢧚𨑮底仍,tờ duyên lần giở nên mười để dưng
季犛陰使殺之,quý li âm sử sát chi
斬水棠縣轉運使阮廉,trảm thuỷ đường huyện chuyển vận sứ nguyễn liêm
如𬌥洒弹,như trâu sẩy đàn
尚書,thượng thư
󰜋茹福祿𠁟𠄩,Một nhà phúc lộc gồm hai
𨉓𦣰𡧲𪤄冷㳥埃咍,mình nằm giữa bãi lạnh lùng ai hay
時十二使君自相䧺長割據土宇,thời thập nhị sứ quân tự tương hùng trưởng cát cứ thổ vũ
边𡗶𧣳𣷭巴把𬌓身骨𣳮包除朱派,biên trời góc bể bơ vơ tấm thân gột rửa bao giờ cho phai
彗星出于紫微垣扺斗魁光芒夬餘凣百日乃滅,Tuệ tinh xuất vu Tử Vi viên chỉ Đẩu Khôi quang mang quyết dư phàm bách nhật nãi diệt
𢞂𫀅𡽫呶渃呢渃滈㳥演𡽫圍𥒥高,buồn xem non nọ nước này nước xao sóng giợn non vầy đá cao
女枚穭󱙃菭同󰝂𧗱摺蹅補功夫爫,nữa mai lúa chín đầy đồng đem về đập đạp bõ công phu làm
𢯜蹎催拱赤绳冉𢭂,Buộc chân thôi cũng xích thằng nhiệm trao
脱𡎢脱呐𰿘分激昂,thoắt ngồi thoắt nói muôn phần khích ngang
爛𢬣𧗱准帳枚叙情,Dan tay về chốn trướng mai tự tình
爭傳𥙩𤒘分塘蹺鬪,tranh truyền lấy đuốc phân đường theo dấu
二月節制鄭松令諸營将校大造戦船五十艘,Nhị nguyệt Tiết chế Trịnh Tùng lệnh chư dinh tướng hiệu đại tạo chiến thuyền ngũ thập sưu
自此以後三年一大此率以爲常中󰱇者並賜進士出身,tự thử dĩ hậu tam niên nhất đại thử suất dĩ vi thường trúng tuyển giả tịnh tứ tiến sĩ xuất thân
粓茹主𢱖最𣈗,cơm nhà chúa múa tối ngày
牢固𥙩蔑鎫具麁對𠄼𠰘㝵𤯩丕𬋱,sao có lấy một mâm cỗ thô đổi năm miệng người sống vậy vay
買南固𣘃喬木拯可擬宜,mé nam có cây kiều mộc chẳng khả nghỉ ngơi
以陳時見為入内行遣右諫議大夫,Dĩ Trần Thời Kiến vi Nhập nội hành khiển hữu gián nghị đại phu
娘户武拱動𫏙禮法䐗曾𥙩事腮𪾺体搮𢚸,nàng họ vũ cũng động noi lễ phép chưa từng lấy sự tai mắt thấy trật lòng
状元群唉𣹕洡,trạng nguyên còn hãy sụt sùi
主張停㐌姉嫦於𥪞,Chủ trương đành đã chị thường ở trong
八月帝幸瓊雲殿尉勞莫登庸及諸将士往京北諒源地,Bát nguyệt đế hạnh Quỳnh Vân điện uý lạo Mạc Đăng Dung cập chư tướng sĩ vãng Kinh Bắc Lạng Nguyên địa
冬十一月詔諸路安撫使率鋒團隊軍人捕盗,Đông thập nhất nguyệt chiếu chư lộ an phủ sứ suất phong đoàn đội quân nhân bổ đạo
󰮂茄㐌固圖𨔈双离吏悶𧵑𠊚添生,trong nhà đã có đồ chơi song le lại muốn của người thêm xinh
餘蔑𤾓𬙞𨑮秋,dư một trăm bảy mươi thu
󰜋茹埃拱𨔍𨓡𠸦劳,Một nhà ai cũng lạ lùng khen lao
坤沛卢量,khôn phải lo lường
舊禮雷震宫殿堂廡,Cựu lễ lôi chấn cung điện đường vũ
󰏙䜹𠽋𭈿𠸦󰠐,xem thơ nắc nỏm khen thầm
夏四月驩州獻麒麟,hạ tứ nguyệt hoan châu hiến kì lân
梗羅梗俸援𢫈𢪥,cành la cành bổng vin co vít
生浪㤕㤕相交,sinh rằng chút chút tương giao
泑泑𩙌祿拸核,ào ào gió lốc rung cây
林泉渚肯𢴑占包,lâm tuyền chửa khứng dứt chiêm bao
或浪身㐌化或浪𠰺渃恪,hoặc rằng thân đã hoá hoặc rằng dạy nước khác
𧼋𦋦准𬟗房香,Chạy ra chốn cũ phòng hương
仕代𫀅𧡊動𢚸吟䜹吊几𦟐紅托寃,sĩ đời xem thấy động lòng ngâm thơ điếu kẻ má hồng thác oan
󰝡饒車䳽𧗱沔鄕関,đem nhau xe hạc về miền hương quan
二十四日丑時帝崩,Nhị thập tứ nhật Sửu thì đế băng
克終言渉俳謔,Khắc Chung ngôn thiệp bài hước
阻𠓨卞𥙩笔硯,trở vào bèn lấy bút nghiên
枚台解逅相逢,May thay giải cấu tương phùng
𥒥𡮭𥒥𥕄𡍢𣁔𡍢𢌌,đá vụn đá mài gò lớn gò rộng
其畧云奉天承運皇帝若曰我皇明君臨萬國統御群方声教誕敷普率漸暨,Kì lược vân Phụng thiên thừa vận Hoàng đế nhược viết Ngã hoàng Minh quân lâm vạn quốc thống ngự quần phương thanh giáo đản phu phổ suất tiềm kị
天下唯傳綾固𫵟世間保浪秃筭升,thiên hạ dõi truyền lăng có thước thế gian bảo rằng thóc toan thăng
照名尋𪮙扒𧗱𠳨查,Chiếu danh tầm chọn bắt về hỏi tra
冲𧯄畧乙𡢐囂,trong hang trước hắt sau hiêu
玻瓈𨷈坎式蓝喑,pha lê muôn khoảnh thức lom om
如燶肝鉄如胞𢚸𣘈,như nung gan sắt như bào lòng son
朝臣黎壽域等曰彼狃前習常侵入俘掠我民,triều thần lê thọ vực đẳng viết bỉ nữu tiền tập thường xâm nhập phù lược ngã dân
󰘂营侯下專勤󱚢𦋦,cửa doanh hầu hạ chuyên cần vào ra
附桃郎王,phụ đào lang vương
内密院使黎景綽受銀二十兩事𮗓按治當死,Nội mật viện sứ Lê Cảnh Xước thụ ngân nhị thập lưỡng sự giác án trị đáng tử
身尼易吏󰋇吝﨤仙,Thân này dễ lại mấy lần gặp tiên
曰大臣與國義同休戚舅以國言之則累世勳舊之臣也以家言之則親親之義也,viết đại thần dữ quốc nghĩa đồng hưu thích cữu dĩ quốc ngôn chi tắc luỹ thế huân cựu chi thần dã dĩ gia ngôn chi tắc thân thân chi nghĩa dã
粉㵢卷𦟐󱩬坡萡頭,phấn trôi quẹn má sương pha bạc đầu
𣈜,ngày
防㓂賊節制鄭松許之,phòng khấu tặc tiết chế trịnh tùng hứa chi
炪熯𪮙𥒥此鐄,ĐỐT THAN chọn đá thử vàng
其戲有官人朱子旦娘拘奴等號凣十二人著錦袍綉衣擊皷吹箫彈琴撫掌閙奴教切擾也以檀構註云周后死後主書琵琶後曰天香留鳳尾餘煖在檀構更出送入為戲感人令悲則悲令歡則歡,Kì hí hữu quan nhân Chu tử đán nương câu nô đẳng hiệu phàm thập nhị nhân trước cẩm bào tú y kích cổ suy tiêu đạn cầm phủ chưởng náo nô giáo thiết nhiễu dã dĩ đàn cấu Chú vân Chu Hậu tử hậu chủ thư tì bà hậu viết Thiên hương lưu phụng vĩ dư noãn tại đàn cấu cánh xuất tống nhập vi hí cảm nhân lệnh bi tắc bi lệnh hoan tắc hoan
󰅹埃群汝󰒂柴,nào ai còn nhớ nghĩa thầy
㩒樔麻待𠊛些,cắm sào mà đợi người ta
失業𦣰亭固𪔠扲更,thất nghiệp nằm đình có trống cầm canh
拯朱拯𥙩爫垠梗核𦰟𦹵某分駡兮,chẳng cho chẳng lấy làm ngăn cành cây ngọn cỏ mỗ phân mựa hề
其外戚皆盡弑,Kì ngoại thích giai tận thí
鄭念故國𪫢麻𤴬,chạnh niềm cố quốc nghĩ mà đau
我磷沒𣅶買阻跩特,ngã lăn một lúc mới trở dậy được
馭車如渃襖裙如揇,ngựa xe như nước áo quần như nêm
裨将名幸死於陣,tì tướng danh hạnh tử ư trận
課權媄買胎生,thuở quyền mẹ mới thai sinh
命京官分行四鎮閲選民丁取其强健者爲另送歸隊伍以時練習侯僃差行征討,mệnh kinh quan phân hành tứ trấn duyệt tuyển dân đinh thủ kì cường kiện giả vi lánh tống quy đội ngũ dĩ thời luyện tập hậu bị sai hành chinh thảo
曆數在躬臣民徯志握符闡珍,lịch số tại cung thần dân hễ chí ốc phù xiển chân
𡧲𣳔渃汜㳥漼,giữa dòng nước dẫy sóng dồi
𠼦𡃹爫禮迻技,mượn chén làm lễ đưa ghẽ
㗂𬷤嗃𠳗嘅哞,tiếng gà xao xác gáy mau
昆屋扦空固𦝄,con ốc sên không có lưng
乙未天感至寳二年宋淳二年,Ất Mùi Thiên Cảm Chí Bảo nhị niên Tống Thuần nhị niên
箒箟𢰽膈康康係埃𠳨𦤾辰󱜍𠦳鐄,chổi cùn cắp nách khăng khăng hễ ai hỏi đến thì căng ngàn vàng
銀鑛鑛泊苔𦍛腰世,ngân khoáng quặng bạc dày dàng yêu thay
計𦋦灾𮥷掣包,kể ra tai nạn xiết bao
王娶神龍女生貉龍君君娶帝來女而生育有百男之祥,Vương thú Thần Long nữ sinh Lạc Long Quân Quân thú Đế Lai nữ nhi sinh dục hữu bách nam chi tường
瀋高敢責𦝄秋責庄責吝唐修𢜗𧗱,thẳm cao dám trách trăng thu trách chăng trách lẫn đường tu vụng về
劫歇所𪽞,cướp hết thửa ruộng
易𤍶𦀫𧺀腀針,Dễ loà yếm thắm trôn kim
𠄩𡶀交吏垠𢚸世間,hai núi giao lại ngăn lòng thế gian
進封副都将太保西郡公鄭柞爲欽差節制各處水步諸營掌國權柄左相太尉西國公開謙定府凡國家庶務悉委栽决,tấn phong phó đô tướng thái bảo tây quận công trịnh tạc vi khâm sai tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh chưởng quốc quyền bính tả tướng thái uý tây quốc công khai khiêm định phủ phàm quốc gia thứ vụ tất uỷ tài quyết
季犛以臣弑君而奪其位是奸臣之魁也而史臣乃以先主書之則分不明矣,Quý Li dĩ thần thí quân nhi đoạt kì vị thị gian thần chi khôi dã nhi sử thần nãi dĩ Tiên chủ thư chi tắc phận bất minh hĩ
蜜𤮿強祖𣩂𧋆,mật ngọt càng tổ chết ruồi
𠄩字功名丙𡲤為,hai chữ công danh biếng vả vê
田婦婆穊於䕱,điền phụ bà cấy ưa trầu
恩箕㐌買𧵑尼𢭂朗,ơn kia đã mấy của này trao sang
半庄渚女謨朱礼,bán chăng chớ nỡ mua cho rẻ
𡀡歇,ních hết
和吏遣包工地獄,và lại khiến vào trong địa ngục
五月朔皇次長子天祿生後封明道王閏月皇長女生尋殤,ngũ nguyệt sóc hoàng thứ trưởng tử thiên lộc sinh hậu phong minh đạo vương nhuận nguyệt hoàng trưởng nữ sinh tầm thương
油欺𦲿𧺀紙紅,Dù khi lá thắm chỉ hồng
朱停𢚸几蹎𫡮󱖺𡗶,Cho đành lòng kẻ chân mây cuối trời
舘浪𠫾塊鄕村𧡊𠳒,quán rằng đi khỏi hương thôn thấy lời
箕󰑼𫇿𦲿押𫉎,kìa là thuốc lá ướp ngâu
隔墻蓮㗂賒迻厭𢚸,Cách tường lên tiếng xa đưa ướm lòng
味世间𡗉漫𤁕塘名利固蔠荄,mùi thế gian nhiều mặn lạt đường danh lợi có chông gai
於唐代宗大曆中因交州亂與其弟駭相率復諸隣邑興號都君駭號都保與正平相攻久不能克,Ư Đường Đại Tông Đại Lịch trung nhân Giao Châu loạn dữ kì đệ Hãi tương suất phục chư lân ấp Hưng hiệu Đô Quân Hãi hiệu Đô Bảo dữ Chính Bình tương công cửu bất năng khắc
贈中書令字號侯諡惠知,tặng Trung thư lệnh tự hiệu hầu thuỵ Huệ Tri
二十五日偽春山㱕降赴京請罪付㱕本属将後執殺之,nhị thập ngũ nhật nguỵ xuân sơn quy hàng phó kinh thỉnh tội phó quy bản thuộc tướng hậu chấp sát chi
凣軍民之中有姦虐非違之人宜收捕治罪而爾亦以爲監戒毋令罪及其身,phàm quân dân chi trung hữu gian ngược phi vi chi nhân nghi thu bổ trị tội nhi nhĩ diệc dĩ vi giám giới vô lệnh tội cập kì thân
󰏙䜹𠽋𭈿𠸦忱,Xem thơ nức thỏm khen thầm
頭梗群點楳鹃吁蟡弹𧍝𣈖󱢨𩙌鐄,đầu cành còn điểm mõ quyên vo ve đàn dế bóng chen gió vàng
㗂法,tiếng pháp
𣳮空汰汰繩吳曳沲每凌凌客越侯,rửa không thảy thảy thằng ngô dại dã mọi lâng lâng khách việt hầu
家童𠓨𠳚書茹買𢀨,Gia đồng vào gửi thư nhà mới sang
又論退却罪,Hựu luận thoái khước tội
壬寅明永樂二十年,Nhâm Dần Minh Vĩnh Lạc nhị thập niên
𩛜辰噡𬚸噡𥸷㐌𩛂粓粃辰傕每塘,đói thì thèm thịt thèm xôi đã no cơm tẻ thì thôi mọi đường
自此輙易守令,Tự thử triếp dị thủ lệnh
辛未三年明正德六年,Tân Mùi tam niên Minh Chính Đức lục niên
𧡊堆𪀄鳯咹𣖧𨕭𣘃,thấy đôi chim phượng ăn xoài trên cây
二十六日,nhị thập lục nhật
含沙亇俸馬芒,hàm sa cá bống mỡ màng
𡖵𦝄尼󱅷𠖾方兜,đêm trăng này nghỉ mát phương đâủ
情書蔑幅封群謹𫗃尼󰠳强𩦓𫀅,tình thư một bức phong còn kín gió nơi đâu gượng mở xem
群臣上尊號曰憲天體道欽明仁孝皇帝,Quần thần thượng tôn hiệu viết Hiến Thiên Thể Đạo Khâm Minh Nhân Hiếu Hoàng Đế
即憲慈太后以威簡侯缺名為參侍朝政知軍國事,tức hiến từ thái hậu dĩ uy giản hầu khuyết danh vi tham thị triều chính tri quân quốc sự
吳主聞士王薨以交州懸遠乃分合浦以北属廣州吕岱爲刺史合浦以南属交州戴良爲刺史,ngô chủ văn sĩ vương hoăng dĩ giao châu huyền viễn nãi phân hợp phố dĩ bắc thuộc quảng châu lữ đại vi thứ sử hợp phố dĩ nam thuộc giao châu đái lương vi thứ sử
客陀𬺗馭細尼敘情,Khách đà xuống ngựa tới nơi tự tình
害人人害事芇在些,Hại nhân nhân hại sự nào tại ta
李,lý
打動,đánh động
𡎝夷𡎝夏𫯝分𤑟𤉜,cõi di cõi hạ trời phân rõ ràng
以明珠公主嫁陳升封升駙馬都尉,Dĩ Minh Châu công chúa giá Trần Thăng phong Thăng Phò mã đô uý
碎羅𡥵𡛔女貞碎𠫾半𨢇戈營翁𠊙,tôi là con gái nữ trinh tôi đi bán gạo qua dinh ông nghè
𤉘焒,ngún lửa
󰘚銀𡴯僣𬑉崇朔𬂙,mặt ngăn ngắt tím mắt sòng sọc trông
視,thị
渴真令軍監黎克謙函其首馘乘船奏捷于平灘行在,khát chân lệnh quân giám lê khắc khiêm hàm kì thủ quắc thừa thuyền tấu tiệp vu bình than hành tại
𢮭󰠮,gõ cửa
朋𧍰奴埃畨及,bằng rồng nọ ai phen kịp
󰅹茹拯動󰅹民拯乱,nào nhà chẳng động nào dân chẳng loàn
頭隊𥶄䏧𤍶䉅𧺃,Đầu đội nón da loe chóp đỏ
笘笘𦹵逴花嘲,chòm chòm cỏ rước hoa chào
六月四日山南效順将定郡公陳百年卒,lục nguyệt tứ nhật sơn nam hiệu thuận tướng định quận công trần bách niên tốt
𦀼絏𫃶,nối dây chạc
詢又擅調孔雀三十隻送建業,tuân hựu thiện điều khổng tước tam thập chích tống kiến nghiệp
五月太傅端郡公阮黄自順化親率将士象,Ngũ nguyệt Thái phó Đoan quận công Nguyễn Hoàng tự Thuận Hoá thân suất tướng sĩ tượng
丁丑七年宋嘉定十年,Đinh Sửu thất niên Tống Gia Định thập niên
𠄼笘󱙹𥭛花年外𠬠㗂𨕭空䳍渃󰅹,năm chòm trước giậu hoa năm ngoái một tiếng trên không ngỗng nước nào
戈亭行鉄𦥃茄翁,qua đình hàng thiếc đến nhà ông
敬礼菩蕯,kính lạy bồ tát
𡛔辰節行󰑼句捞𨉓,gái thời tiết hạnh là câu trau mình
令󰄹傳𫴋内力,Lệnh quân truyền xuống nội đao
催它刼𧵑𫯳綿𠫾耒,thôi đà cướp của chồng min đi rồi
蒸𡶀𬪄固𥒥嶟󱠕,chưng núi nưa có đá chon vót
國史同修阮文祚𦤶聀,Quốc sử đồng tu Nguyễn Văn Tộ trí chức
礼油制昆造化𫅷路服𧆄長生,trẻ dầu chơi con tạo hoá già lọ phục thuốc trường sinh
月娥於㐌安尼,nguyệt nga ở đã an nơi
大㓂未平群奸伺隙暗主聽讒於上奸毋構禍於中遂至召入禁中殺及将佐其視李髙宗之殺秉彝陳簡定之殺鄧悉有功見疑無罪被殺啣寃飲恨天地不知𡸈不痛哉,Đại khấu vị bình quần gian tí khích ám chủ thính sàm ư thượng gian vô cấu hoạ ư trung toại chí triệu nhập cấm trung sát cập tướng tá kì thị Lí Cao Tông chi sát Bỉnh Di Trần Giản Định chi sát Đặng Tất hữu công kiến nghi vô tội bị sát hàm oan ẩm hận thiên địa bất tri khởi bất thống tai
娘姬嬪調於𦷾,nàng cơ tần đều ở đấy
其助特以救民之志每鬱鬱而欲東待賢之車常汲汲以虚左,Kì trợ đặc dĩ cứu dân chi chí mỗi uất uất nhi dục đông đãi hiền chi xa thường cấp cấp dĩ hư tả
其有姓,kì hữu tính
命提調太宰太師紹國公黎廣度,Mệnh Đề điệu Thái tể Thái sư Thiệu quốc công Lê Quảng Độ
𧡊昆𡛔卒戈塘扒𠫾,Thấy con gái tốt qua đường bắt đi
造户籍田簿,tạo hộ tịch điền bạ
𥙩渃碎𠴝,lấy nước tôi uống
左遷祥刑院大夫程璟為天施縣轉運,Tả thiên tường hình viện đại phu Trình Cảnh vi Thiên Thi huyện chuyển vận
頒賜新錢有差,ban tứ tân tiền hữu sai
帝綠舶首鎢逢以脚引㚴㜮同乘蓬上諸舟皆閣沙渚,đế lục bách thủ ô phùng dĩ cước dẫn bố lãm đồng thừa phùng thượng chư chu giai các sa chử
有善帝二字,hữu thiện đế nhị tự
󰡈溪渃沚𤄯漂,Dưới khe nước chảy trong veo
吹埃改節变󰒂朱當,xui ai cải tiết biến nghì cho đang
君子固腰吀㨂㭲,quân tử có yêu xin đóng cọc
拯除𢶒印强嗔𧗱,chẳng chờ cởi ấn cưỡng xin về
𠊛𧗱隻䏾𢆥更,Người về chiếc bóng năm canh
緣𧟁,duyên viền
恨𢤡,giận dỗi
妾如昆燕落弹,Thiếp như con én lạc đàn
𢖵埃如𢖵𧆄牢㐌撙吊𫴋吏掏吊𨖲,nhớ ai như nhớ thuốc lào đã chôn điếu xuống lại đào điếu lên
立細㐌庄咍准細,rắp tới đã chẳng hay chốn tới
方以弩射象却走躁其陣,Phương dĩ nỗ xạ tượng khước tẩu tháo kì trận
連遣󰝡𪠞𪟂共炪罢󰞿㛪茹箕,liền khiến đem đi chém cùng đốt bảy anh em nhà kia
嵩𦖑󱡾喠𠜭胸,tung nghe ra giọng đâm hông
熙秋七月望帝之誕辰也使人造舟江中以竹作假山于舟上號南山,Hi Thu thất nguyệt vọng đế chi đản thìn dã sử nhân tạo chu giang trung dĩ trúc tác giả sơn vu chu thượng hiệu Nam sơn
梭鐄𥿠𫽘烣残紙悲,Thoi vàng VÓ rắc tro TÀN giấy bay
佊𨕭於𫽄紀綱朱𢧚佊𠁑立坛𩄲𩄎,bề trên ở chẳng kỷ cương cho nên bề dưới lập đàn mây mưa
九月朔大雨漲溢城中,Cửu nguyệt sóc đại vũ trướng dật thành trung
𫗁茹氷雪質恒菲葑,Thói nhà băng tuyết chất hằng phỉ phong
二月命蘇憲誠費公信選民丁壮者充,Nhị nguyệt mệnh Tô Hiến Thành Phí Công Tín tuyển dân đinh tráng giả sung
惟奉差統領副都将太傅富郡公鄭根性兼仁厚才挺英䧺,Duy Phụng sai Thống lĩnh phó đô tướng Thái phó phú quận công Trịnh Căn tính kiêm nhân hậu tài đĩnh anh hùng
倍鐄懺所𪮙𣈜,vội vàng sắm sửa chọn ngày
如宸妃惠妃以姨入教戒陛下先使閉,Như thần phi huệ phi dĩ di nhập giáo giới bệ hạ tiên sử bế
𦖑信如楽用移,Nghe tin nhơ nhác rụng rời
於抵娘𭓇菩提,ở đây nàng học bồ đề
故書之爲君以正臥朝篡弑之罪而以嗣位一年數焉,cố thư chi vi quân dĩ chính ngoạ triều soán thí chi tội nhi dĩ tự vị nhất niên số yên
占人敢有悖亂殺然後奏,Chiêm nhân cảm hữu bội loạn sát nhiên hậu tấu
𤾓𫔬兵孟󰭽郎破𡶀󰘉塘卷㳥阻軍,trăm muôn binh mạnh trẩy sang phá núi mở đàng cuộn sóng chở quân
𫚳坤豆簇茄官,chim khôn đậu nóc nhà quan
三月太傅靖國公黎念卒,tam nguyệt thái phó tĩnh quốc công lê niệm tốt
朱年初忍牢敬盎那蜍几茶,cho nên sơ nhẫn sau kính ang nạ thờ kẻ già
𧗱辰𢖵榘芌󱬛𨕭棱,về thì nhớ củ khoai môn trên rừng
惠宗狂疾吏添欺𣈜𨅸𦨂欺𣈘𦣰𨱽,huệ tông cuồng tật lại thêm khi ngày đứng múa khi đêm nằm dài
庉箕凜奴固餘,đụn kia lẫm nọ có dư
𡗶坦生𫥨𥒥󰜋𫇳,trời đất sinh ra đá một chòm
髙宗以荒滛爲樂,Cao Tông dĩ hoang dâm vi lạc
㐱𠓨𡶀瀋𪠞丕,chỉn vào núi thẳm đi vậy
冬十月帝以女后之親惧禍及己出避沱江鎮即嘉興潜約其弟恭宣王曔章肅國上侯元旦天寕公主玉瑳會清化府大吏江起兵,Đông thập nguyệt Đế dĩ nữ hậu chi thân cụ hoạ cập kỷ xuất tị Đà Giang trấn tức Gia Hưng tiềm ước kì đệ Cung Tuyên Vương Kính Chương Túc quốc thượng hầu Nguyên Đán Thiên Ninh công chúa Ngọc tha hội Thanh Hoá phủ Đại Lại giang khởi binh
這此等弊乃亦天星示警正恐惧脩省之日,Giá thử đẳng tệ nãi diệc thiên tinh thị cảnh chính khủng cụ tu tỉnh chi nhật
材料,tài liệu
明成山侯王,minh thành sơn hầu vương
明臣再尊立永曆皇帝,Minh thần tái tôn lập Vĩnh Lịch hoàng đế
㐌仃𠬠浽爫蹺坦𠊚,ðã đành một nỗi làm theo đất người
時清化人韶寸為諒江防禦使統諒江軍屯東平江善撫軍士軍中樂之,thời thanh hoá nhân thiều thốn vi lạng giang phòng ngự sứ thống lạng giang quân đồn đông bình giang thiện phủ quân sĩ quân trung lạc chi
二十二日繼天聖節,Nhị thập nhị nhật Kế thiên thánh tiết
詞培燥哲󱙀饒,tờ bồi ráo riết gì nhau
鷦鷯便便囷世,tiêu liêu chiền chiện khôn thay
埃𧗱塘𧘇𠇍渡,ai về đường ấy mấy đò
󰘩清𬲇沫便娄,phong thanh gió mát tạn lầu
文章󰞺坦聰明性𡗶,Văn chương nết đất thông minh tính trời
拯𤲼扲扒,chẳng dái cầm bắt
曰朕非卿𡸈復有今日,Viết Trẫm phi khanh há phục hữu kim nhật
帽料󰑼𫃚玄菫,mão liệu là vóc huyền cần
塘青雲𢌌迍𠊛青春,đường thanh vân rộng đón người thanh xuân
世間保浪禿筭升,thế gian bảo rằng thóc toan thưng
夏五月内人火頭許炎献生金一塊重六十六兩,Hạ ngũ nguyệt nội nhân hoả đầu Hứa Viêm hiến sinh kim nhất khối trọng lục thập lục lượng
傷姑𠇮他切切他梗高高俸梗羅羅拖,thương cô mình tha thiết thiết tha cành cao cao vổng cành la la đà
壬戌九年元至治二年春正月以惠肅大王年為駙驥郎,Nhâm Tuất cửu niên Nguyên Chí Trị nhị niên xuân chính nguyệt dĩ Huệ Túc đại vương Niên vi Phò Ký lang
是歲上皇子顒生,Thị tuế Thượng hoàng tử Ngung sinh
边塘𬂙𩃳旗𠖤𢢯又,bên đường trông bóng cờ bay ngùi ngùị
艮魚吏論𧗱尼庯坊,ngẩn ngơ lại lộn về nơi phố phường
㳥情󰟯㐌漂漂𫀅𥪞歐厭固朝𣳮淶,sóng tình dường đã xiêu xiêu xem trong âu yếm có chiều lả lơi
刼尼女者渚衝,Kiếp này nợ giả chưa xong
甲兵插産自茹,giáp binh sắp sẵn từ nhà
兩賢應諾拜謝而歸,lưỡng hiền ứng nặc bái tạ nhi quy
二十三日甲午大會文武百官誓于昇龍城之南門左街,Nhị thập tam nhật Giáp Ngọ đại hội văn vũ bá quan thệ vu Thăng Long thành chi Nam môn tả nhai
侯悶𫃸和㐌𦖑㗂懸鈴馭侯典𬮌丕卞拯乙答把,hầu muốn nối họa đã nghe tiếng huyền linh ngựa hầu đến cửa vậy bèn chẳng ắt đáp trả
欺挹槾揞𣑯閣月𣅶唭花𠹳雪殿風,khi ấp mận ôm đào gác nguyệt lúc cười hoa cợt tuyết đền phong
𤾓𨤔如印詞絏𤽸,trăm vẻ như in tờ giấy trắng
翹𠳐領意題排,kiều vâng lĩnh ý đề bài
󰂇油𠦳淡塘車拱仃,ví dầu ngàn dặm đường xa cũng đành
仍勘自甲午年七月至本年六月終三年内户口田粮等項造須知󰀋進呈󰏲考,Những khám tự Giáp Ngọ niên thất nguyệt chí bản niên lục nguyệt chung tam niên nội hộ khẩu điền lương đẳng hạng tạo tu tri sách tiến trình kê khảo
書牕永尾閑無事𦖻拯群𦖑㗂是非,thư song vắng vẻ nhàn vô sự tai chẳng còn nghe tiếng thị phi
㗂𦹳㖫𠲥中外𠯇漨縣赤󱋨尼州神,tiếng thơm lừng lẫy trong ngoài dấy vùng huyện xích nức nơi châu thần
𢪰葻,ngắt bông
雖滛唏渃渚𤍶䏾𦎛,Tuy dầm hơi nước chưa loà bóng gương
宏郡公自将本部歸乂安與阮伯䮐分守其地,hoành quận công tự tướng bản bộ quy nghệ an dữ nguyễn bá quýnh phân thủ kì địa
趙紀,triệu kỷ
𡄎歐𠊛󰀎寶尼,Ngẫm âu người ấy báu này
太后祝天曰登庸乃人臣反萌簒位復殺吾母子他日彼之子孫亦猶是也,Thái hậu chúc thiên viết Đăng Dung nãi nhân thần phản manh soán vị phục sát ngô mẫu tử tha nhật bỉ chi tử tôn diệc do thị dã
渚負琹挑待󰡎𦝄,chớ phụ cầm khêu đợi dưới trăng
漢蒼令東都衛軍植樁截白鶴江口以禦賊自宣光來者,Hán Thương lệnh Đông Đô vệ quân thực thung tiệt Bạch Hạc giang khẩu dĩ ngự tặc tự Tuyên Quang lai giả
刎󰑼󰜋𠀲風情㐌𪡵,vẫn là một đứa phong tình đã quen
払𦖑𧡊呐詰頭浪英󰑼几不求利名,chàng nghe thấy nói gật đầu rằng anh là kẻ bất cầu lợi danh
󰜋命隴仍𨅸𡎢渚衝,Một mình luống những đứng ngồi chưa xong
尊上皇曰憲堯光聖太上皇帝保聖皇后為欽慈保聖皇太后,Tôn thượng hoàng viết Hiến Nghiêu Quang Thánh Thái Thượng Hoàng Đế Bảo Thánh Hoàng Hậu vi Khâm Từ Bảo Thánh Hoàng Thái Hậu
𠁑姐鎌捽匣𦋦,Dưới cờ gươm tuốt hộp ra
係類琴瑟簫笙共尼𢱖喝摺󱛖眼洳,hễ loài cầm sắt tiêu sênh cùng nơi múa hát rập rình nhởn nhơ
所有試塲科目具列于後第一塲經義一道四書各一道並限三百字以上,Sở hữu thí trường khoa mục cụ liệt vu hậu Đệ nhất trường kinh nghĩa nhất đạo tứ thư các nhất đạo tịnh hạn tam bách tự dĩ thượng
𫢩它𠯿𣇊庄和味之,nay đà sáu bữa chẳng hòa mùi chi
𡑝𦼔𫽄𡳒𨁪苔,Sân rêu chẳng vẽ dấu đầy
盖自惠宗上至太祖八代而惠宗,Cái tự Huệ Tông thượng chí Thái Tổ bát đại nhi Huệ Tông
志啉𥕄銫𢧚針固𣈗,chí lăm mài sắt nên kim có ngày
如其不然恐生邉釁,Như kì bất nhiên khủng sinh biên hấn
荷包𠰩󱜀鉑𡥵銅壼果橘𨧟鐄㧅𢬣,hà bao rủng rỉnh bạc con đồng hồ quả quýt nhẫn vàng đeo tay
藏藏𡃹菊󰇥醝,tàng tàng chén cúc dở say
漢主自将屯海門為之聲援,Hán chủ tự tướng đồn Hải Môn vi chi thanh viện
翹𠳐領意提排,Kiều vâng lĩnh ý đề bài
空昆芮業仍愁村員,không con nối nghiệp những sầu thon von
𠬠𠇮𨻫仍𨅸𡎢渚衝,một mình luống những đứng ngồi chưa xong
夏四月朔日有食之,Hạ tứ nguyệt sóc nhật hữu thực chi
花桃㐌惮󰊄東,hoa đào đã dạn gió đông
空固仍𦓡固買頑,không có nhưng mà có mấy ngoan
叔鵉易尚󰭻昆,thúc loan rẻ thằng trẻ con
十一月十四日司徒章肃國上侯,Thập nhất nguyệt thập tứ nhật Tư đồ Chương Túc Quốc thượng hầu
知貢舉工部上書程志森監試户部左侍郎范暭,Tri cống cử Công bộ thượng thư Trình Chí Sâm giám thí Hộ bộ tả thị lang Phạm Hạo
𨎠固几𠵯𬧻固㝵扶鎫覩𠖰塘,trước có kẻ quát sau có người phò mềm đỏ rẫy đường
次一且𩵜次󱫳呵鉑,thứ nhất thả cá thứ nhì gá bạc
時衰用沛碎奸怪渃𢧚乱負主僣󱠢,thời suy dùng phải tôi gian quấy nước nên loàn phụ chúa tiếm ngôi
秋七月有星孛于大角,Thu thất nguyệt hữu tinh bột vu Đại Giác
其杻蛮擊之獲人口十三馘九級來献,kì nữu man kích chi hoạch nhân khẩu thập tam quắc cửu cấp lai hiến
紙報,giấy báo
立,lập
於瓢時羕乙𢧚𧷺,ở bầu thì dáng ắt nên tròn
莽昆圭盃明強戈常,mảng con khỏe vui mừng càng qua thường
御象帶刀内使著水銀帽𪽗金葵花,ngự tượng đái đao nội sứ trước thuỷ ngân mạo hoạ kim quỳ hoa
時我將士及國人久苦賊虐相率固請曰賊多變詐宜以兵制勝勸帝殺之,thời ngã tướng sĩ cập quốc nhân cửu khổ tặc ngược tương suất cố thỉnh viết tặc đa biến trá nghi dĩ binh chế thắng khuyên đế sát chi
十二月以衛郡公鄭梐爲都督同知,thập nhị nguyệt dĩ vệ quận công trịnh bệ vi đô đốc đồng tri
發銃合射之莫兵者死不勝計,phát súng hợp xạ chi mạc binh giả tử bất thăng kê
箕㝵柴道爲㝵些除事害功德𢌌哿,kia người thầy đạo vì người ta trừ sự hại công đức rộng cả
𬁷花𬁷特󰜋牟點粧,Yêu hoa yêu được một màu điểm trang
及至行營與師鑠世卿等共謀合兵進擊與莫兵戰于油塲,cập chí hành doanh dữ sư thước thế khanh đẳng cộng mưu hợp binh tiến kích dữ mạc binh chiến vu du trường
是月無風雨瀘江水忽自漲溢衝激,thị nguyệt vô phong vũ lô giang thuỷ hốt tự trướng dật xung kích
僞雲郡缺名來降令饒其罪,Nguỵ Vân quận khuyết danh lai hàng lệnh nhiêu kì tội
能㝹仍於𢬣臺閣,nâng niu những ở tay đài các
諸侯勉德納威賖時進貢𧵆𬀦爫碎,chư hầu mến đức nép uy xa thì tiến cống gần thì làm tôi
濁𡗶潰渃默油,Chọc trời quấy nước mặc dầu
𦼔苓号󰑼草茅,lều tranh hiệu là thảo mao
𧽈𠯅神機志𨷑芒,dấy dức thần cơ chí mở mang
󰀎魂蜀帝咍命杜鵑,Ấy hồn Thục đế hay mình đỗ quyên
烏芋矩䕼,ô vu củ năn
清化以南人丁稀少以二丁為准,Thanh Hoá dĩ Nam nhân đinh hi thiếu dĩ nhị đinh vi chuẩn
󰬾𢆥耒𭛣𩯀䘮,ba năm rồi việc tóc tang
󰦛風化之原憲宗睿皇帝克篤前烈󰦞誓󰦞康作敷言以厲興平之俗重熙累洽德博化󰦛治效之隆於斯為盛比,đôn phong hoá chi nguyên hiến tông duệ hoàng đế khắc đốc tiền liệt du thệ du khang tác phu ngôn dĩ lệ hưng bình chi tục trọng hi luỹ hiệp đức bác hoá đôn trị hiệu chi long ư tư vi thịnh tỉ
拱𠊛没會没船兜賒,Cũng người một hội một thuyền đâu xa
固沛筭劍𦹵餒搷,có phải toan kiếm cỏ nuôi chăn
𡢽家包𦬑󱚺󰜁庄傷,sui gia bao nỡ đổi dời chẳng thương
唒羊車盎𦹵扃孤,dấu dương xa áng cỏ quanh co
沛浪𪱆関畑𤍶,Phải rằng nắng quan đèn loà
今吾重寄托于汝汝惟勤成敦懿四字而已,Kim ngô trọng ký thác vu nhữ nhữ duy cần thành đôn ý tứ tự nhi dĩ
命匠起富良弟,Mệnh tượng khởi Phú Lương đệ
甚嘉之既而許密回家留其子在京,thậm gia chi ký nhi hứa mật hồi gia lưu kì tử tại kinh
占城主布提聞太祖崩以帝初嗣位疑中國有变親将兵出屯近境欲謀入㓂,Chiêm Thành chủ Bố Đề văn Thái Tổ băng dĩ đế sơ tự vị nghi Trung Quốc hữu biến thân tương binh xuất đồn cận cảnh dục mưu nhập khấu
詔及帝登極徃占城,chiếu cập đế đăng cực vãng Chiêm Thành
樵樓角怒日𪰛疎,tiều lâu giốc nọ nhặt thời thưa
小姐𥚆󰘚羕它甘心,tiểu thư nhìn mặt dường đà cam tâm
先是遣員外郎李慶臣及其,Tiên thị khiển Viên ngoại lang Lí Khánh Thần cập kì
泖沚恰怛庄碍𤴬伤,máu chảy khắp đất chẳng ngại đau thương
宋封帝爲交趾郡王,tống phong đế vi giao chỉ quận vương
都督黎問司馬黎銀等以受親勳之臣營觧之,Đô đốc Lê Vấn Tư mã Lê Ngân đẳng dĩ Thụ thân huân chi thần dinh giải chi
武公茄扵𧵆塘低庒,võ công nhà ở gần đường đây chăng
援𫡮𨂚𨀈𦰟墻,vin mây rón bước ngọn tường
󰋇𥹰買特没𣈜,Mấy lâu mới được một ngày
󰅒𤽗李友之蒸質𧌂𡑪蒸𠇮蜆𧋅,nay ngươi lý hữu chi chưng chất bọ cát chưng mình kiến rận
合歇飭役𧜖𧝓能𡨺㨢巾畧,hợp hết sức việc chăn đệm năng giữ nâng khăn lược
太傅李公平破真臘之㓂於乂安州遣人奏捷,thái phó lí công bình phá chân lạp chi khấu ư nghệ an châu khiển nhân tấu tiệp
夏六月遣兵部侍郎黎文盛如永平寨與宋議疆事,Hạ lục nguyệt khiển Binh bộ thị lang Lê Văn Thịnh như Vĩnh Bình trại dữ Tống nghị cương sự
然其子誠孝何𠃔再與二紀,nhiên kì tử thành hiếu hà doãn tái dữ nhị kỷ
仍自侯秩累遷紫服上位侯權為判守,những tự hầu trật luỵ thiên tử phục thượng vị hầu quyền vi phán thủ
先是上皇如御堂忽見蜈蚣綠御衣,Tiên thị Thượng hoàng như ngự đường hốt kiến ngô công lục ngự y
恢乃以便宜按兵吿韓安國而使使奉其頭馳吿,khôi nãi dĩ tiện nghi án binh cáo hàn an quốc nhi sử sứ phụng kì đầu trì cáo
有頃太子自祥符門入至乾元殿覺變命内竪閉諸殿門及使宫中衛士守備因謂左右曰我於兄弟無所毫負,Hữu khoảnh Thái tử tự Tường Phù môn nhập chí Càn Nguyên điện giác biến mệnh nội thụ bế chư điện môn cập sử cung trung vệ sĩ thủ bị nhân vị tả hữu viết Ngã ư huynh đệ vô sở hào phụ
唒庒𢀭拱𨇜鉢咹,dẫu chẳng giàu cũng đủ bát ăn
󰅹泥浪固󰅹泥浪庄亘強尋𦷾,nào nơi rằng có nào nơi rằng chăng gắng gượng tìm đấy
後琴冬󰱥󰌴,hậu cầm đông kế phản
計吝曾𨀈點𢲛󰙅蹺,kể lần từng bước đếm dò đuổi theo
唐議選將平之,Đường nghị tuyển tướng bình chi
偉奏言哀牢荒亂上下乖散之状,Vĩ tấu ngôn Ai Lao hoang loạn thượng hạ quai tán chi trạng
洪德十年歳在己亥冬至節,Hồng Đức thập niên tuế tại Kỉ Hợi Đông chí tiết
詔以其州軍民𮢶築自支隆開越頂山至武瀧江,Chiếu dĩ kì châu quân dân tạc trúc tự chi Long khai việt Đỉnh Sơn chí Vũ Lung giang
停󱧲󱨃渚靈争扦𣛠𡗶朱乙特停,đừng sốt sắng chớ lanh chanh then máy trời cho ắt được dành
五月初一日禁揀錢,ngũ nguyệt sơ nhất nhật cấm giản tiền
安撫使芙蒥縣轉運使潘仁為天長路安撫副使,An Phủ sứ Phù Lưu huyện chuyển vận sứ Phan Nhân vi Thiên Trường lộ An phủ phó sứ
𧗱𥪞侍立奇外双披,Vệ trong thị lập cơ ngoài song phi
𬂙炭𧡊󰜋埬昌𤈜殘,Trông than thấy một đống xương cháy tàn
咹粓買𧑂𪿀嘅嗚嗚,ăn cơm với cáy ngủ ngáy o o
三月至夏六月旱,Tam nguyệt chí hạ lục nguyệt hạn
娘󰅹制帝扯𩄲撑,nàng nào chơi đấy xẻ mây xanh
季犛斬之以徇諸軍,quý li trảm chi dĩ tuẫn chư quân
壬午晉永年,Nhâm Ngọ Tấn Vĩnh niên
差元豊年間木印帖子者閲定官以為僞,sai Nguyên Phong niên gian mộc ấn thiếp tử giả duyệt định quan dĩ vi nguỵ
󰋇𢚸下顧旦饒,Mấy lòng hạ cố đến nhau
󰜋番湄󰊄散情󰜋番,Một phen mưa gió tan tành một phen
花春麻歇𠦳鐄坤摸,hoa xuân mà hết ngàn vàng khôn mua
炙黄󰑼𪹷朱鐄,chá hoàng là nướng cho vàng
拱洳󰇾辱排路,Cũng nhơ giở nhuốc bày trò
乃是銅印因𭁈文武大臣議復回書𭁈明國讓責明委官王建立回北國𮞏奏明帝,nãi thị đồng ấn nhân dữ văn vũ đại thần nghị phục hồi thư dữ minh quốc nhượng trách minh uỷ quan vương kiến lập hồi bắc quốc đệ tấu minh đế
削育芌爫𧃋,tước dọc khoai làm dưa
積仁義修道德,tích nhân nghĩa tu đạo đức
初牢形影󰝸淶,xưa sao hình ảnh chẳng rời
守度聞之直至御舶拨劎厲聲曰殺柳賊帝匿柳于舶倉卒謂守度曰奉乾王奉乾柳李,thủ độ văn chi trực chí ngự bách bạt kiếm lệ thanh viết sát liễu tặc đế nặc liễu vu bách thảng thốt vị thủ độ viết phụng càn vương phụng càn liễu lí
首唱大義翊莊宗皇帝於崎嶇之間各分復正,thủ xướng đại nghĩa dực trang tông hoàng đế ư kì khu chi gian các phận phục chính
𡮈要,nhỏ yếu
夏四月鄧悉奉帝復幸乂安,Hạ tứ nguyệt Đặng Tất phụng Đế phục hạnh Nghệ An
滝秦󰜋帶撑撑,Sông Tần một dải xanh xanh
賜阮俊彦進士及第陶倧等三人進士出身阮德懋等十四人同進士出身,Tứ Nguyễn Tuấn Ngạn Tiến sĩ cập đệ Đào Tông đẳng tam nhân Tiến sĩ xuất thân Nguyễn Đức Mậu đẳng thập tứ nhân đồng Tiến sĩ xuất thân
二日歸塟于籃山永陵廟号太祖上飱號曰統天啓運聖德神功睿文英武寬明勇智弘義至明大孝高皇帝,Nhị nhật quy táng vu Lam Sơn Vĩnh Lăng Miếu hiệu Thái Tổ thượng tôn hiệu viết Thống Thiên Khải Vận Thánh Đức Thần Công Duệ Văn Anh Vũ Khoan Minh Dũng Trí Hoằng Nghĩa Chí Minh Đại Hiếu Cao Hoàng Đế
後明索嚕至金陵假授湖廣指揮使尋殺之,Hậu Minh sách Rỗ chí Kim Lăng giả thụ Hồ Quảng chỉ huy sứ tầm sát chi
政𪞷㑏过𤜯鐄,chính ra dữ quá cọp vàng
沔中,miền trung
時宰執皆開國大臣不好儒術專以簿牒詞訟責成有司吏属多曲事上官故内外官鈌即保除用,thời tể chấp giai khai quốc đại thần bất hảo nho thuật chuyên dĩ bạ điệp từ tụng trách thành hữu tư lại thuộc đa khúc sự thượng quan cố nội ngoại quan khuyết tức bảo trừ dụng
一軍中虚驚妄言禍福以搖動軍情,nhất quân trung hư kinh vọng ngôn hoạ phúc dĩ dao động quân tình
些体蒸𡥚意,ta thấy chưng gã ấy
金時改任南平,kim thì cải nhậm nam bình
鷗𪆽共些羕固意,âu lộ cùng ta dường có ý
伶伶招隐庵𠀧𡦂排,Rành rành Chiêu ẩn am ba chữ bài
治國威三󰅾等府人民之瘟疫者並諭今後某府有疫癘者聽本處官用税錢買藥治之,trị quốc oai tam đái đẳng phủ nhân dân chi ôn dịch giả tịnh dụ kim hậu mỗ phủ hữu dịch lệ giả thính bản xứ quan dụng thuế tiền mãi dược trị chi
𬺗令𡥵㹯才䟢踤,xuống lệnh con hươu tài nhảy nhót
鶉鳥骨骨及堆体㝵納納隐碎謹命,thuần điểu cút cút cụp đuôi thấy người nép nép ẩn chui kín mình
群埃㨢畧拖𡢐朱𨉓,còn ai nâng trước đỡ sau cho mình
冬十月王委世子西國公鄭柞暨文武臣僚等共議奏請太上皇復帝位改元爲慶德元年,đông thập nguyệt vương uỷ thế tử tây quốc công trịnh tạc kị văn vũ thần liêu đẳng cộng nghị tấu thỉnh thái thượng hoàng phục đế vị cải nguyên vi khánh đức nguyên niên
味世䔲荄共曼札乙饒它尾没𠄩畨,mùi thế đắng cay cùng mặn chát ít nhiều đà vả một hai phen
共妑武后調連細低,Cùng bà Vũ Hậu đều liền tới đây
入局,nhập cuộc
親提三軍進討髙平之莫孽巢穴掃空歸恢一統混洞先王之舊疆版章盡復,Thân đề tam quân tiến thảo Cao Bằng chi Mạc nghiệt sào huyệt tảo không quy khôi nhất thống hỗn động tiên vương chi cựu cương bản chương tận phục
弟一功賜國姓黎問黎歸黎役黎醯等五十二人爲榮祿大夫左金吾衛大將軍爵上智字,Đệ nhất công tứ quốc tính Lê Vấn Lê Quy Lê Dịch Lê Ê đẳng ngũ thập nhị nhân vi Vinh lộc đại phu tả Kim ngô vệ đại tướng quân tước Thượng trí tự
冬十月智髙使梁珠來乞師,đông thập nguyệt trí cao sử lương châu lai khất sư
命工部左侍郎馮克寬為正使太常寺卿阮仁贍為副使如明歳貢并求封,Mệnh Công bộ Tả thị lang Phùng Khắc Khoan vi chánh sứ Thái thường tự khanh Nguyễn Nhân Thiệm vi phó sứ như Minh tuế cống tịnh cầu phong
丐𢮿捧産𨕭𡗶,cái quay búng sẵn trên trời
失驚魚愕如𠊛症癲,thất kinh ngơ ngác như người chứng điên
𠸛羅修定,tên là tu định
𦖑詳梗𦰟消耗𢚸𥢆払𨻫劳刀矧蜍,nghe tường ngành ngọn tiêu hao lòng riêng chàng luống lao đao thẫn thờ
曷湄詫𢪀分𢤞,Hạt mưa sá nghĩ phận hèn
爫官宰相𢀨腰𤾓侯𠦳下熠𤓛󱚢𦋦,làm quan tể tướng sang yêu trăm hầu ngàn hạ dập dìu vào ra
󰜋宮󰊄悴湄愁,Một cung gió tủi mưa sầu
𠃩畨𬋆,chín phen rèn
蔑陣湄𠦳𡶀最嗚嗚𧽈㗂呌,một trận mưa ngàn núi tối ù ù dấy tiếng kêu
翁老行笘保昆浪劍没𬂻𢀭𨖅𠽔󰋇具,ông lão hàng xóm bảo con rằng kiếm một cơi trầu sang thưa với cụ
華,hoa
𢹿𬃻,trảy trái
嚟咍𦑃珥󰁰分,rẽ hay cánh nhẹ mươi phần
𭁈軍人阮公䃈為掌曆户部主事楊玄中為靈臺郎,Dữ quân nhân Nguyễn Công Gia vi Chưởng lịch hộ Bộ chủ sự Dương Huyền Trung vi Linh đài lang
壕虖,hào hố
𤽗潤之買典几𢄂捽特騼進士,ngươi nhuận chi mới đến kẻ chợ rút được biêu tiến sĩ
曳干𢚸欲制排逴󱚢相府結堆𡞕𫯳,dấy cơn lòng dục chơi bời rước vào tướng phủ kết đôi vợ chồng
碎㤇英萬碎悗英𠦳,tôi yêu anh vạn tôi mến anh nghìn
東𨖲西𫴋窖如扛訴𢚸𠊚世噲羅𦝄,đông lên tây xuống khéo như giang tỏ lòng người thế gọi là trăng
拯别蹺󰠳探𠳨,chẳng biết theo đâu thăm hỏi
春夏鮮卒審淫秋𧗱萧殺東侵痚殘,xuân hè tươi tốt thẳm râm thu về tiêu sái đông xâm héo tàn
爫𠊛油㐌伴共埃𡨸信須辰𫽄𢮬差,làm người dầu đã bạn cùng ai chữ tín tua thìn chẳng chút sai
䜹浪停𥙩爫制,Thưa rằng Đừng lấy làm chơi
姅澄春脱技梗天香,Nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương
疾尋愈至乂安疾又作,Tật tầm dũ chí Nghệ An tật hựu tác
先是帝召克綏克綏見帝幸外不肯就有傲色,Tiên thị đế triệu Khắc Tuy Khắc Tuy kiến đế hạnh ngoại bất khẳng tựu hữu ngạo sắc
𠓨塲裙𢌌振𨖲𦟏,vào trường quần rộng xắn lên khu
珊瑚葩𥒥,san hô ba đá
春正月二十五日帝遣使如明,Xuân chính nguyệt nhị thập ngũ nhật đế khiển sứ như Minh
𠫾朱別妬別低扵茄貝媄別𣈗󰅹坤,đi cho biết đó biết đây ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn
庒埋麻﨤𣅶芇,chẳng may mà gặp lúc nào
想浪瘖跩化𫥨空,tưởng rằng ốm dậy hoá ra không
永春盛烈社陂水涸一刻餘,Vĩnh Xuân Thịnh Liệt xã bi thuỷ hạc nhất khắc dư
之天寳兵敗乃收餘眾萬人奔哀牢境夷獠中見桃江原頭野能洞地廣衍沃可居築城居之因地名建國號,chi Thiên Bảo binh bại nãi thu dư chúng vạn nhân bôn Ai Lao cảnh Di Lạo trung kiến Đào Giang nguyên đầu Dã Năng động địa quảng diễn ốc khả cư trúc thành cư chi nhân địa danh kiến quốc hiệu
十六日差官檢驗軍需物件,thập lục nhật sai quan kiểm nghiệm quân nhu vật kiện
咹固𠶣爫固遣,ăn có mời làm có khiến
元戎骨突浽衝,nguyên nhung cốt ðột nổi xung
竜船𤤰𧡊汝娘貪清𡮵𨔍意󰟯云云,long thuyền vua thấy nhớ nàng tham thanh chuộng lạ ý dường vân vân
二,Nhị
恋爵固寵󰱧義損忠行若狗彘罪惡彰聞其視古之諸賢則遠矣,Luyến tước cố sủng hoại nghĩa tổn trung hành nhược cẩu trệ tội ác chương văn kì thị cổ chi chư hiền tắc viễn hĩ
󱡴城兵焒噋敲没干𦹵内󱰧𬇚群之,cửa thành binh lửa xôn xao một cơn cỏ nội cá ao còn gì
死者天地之大數物理當然,Tử giả thiên địa chi đại số vật lí đương nhiên
𡗶󰅹固據之麻責𦷾,trời nào có cớ chi mà trách đấy
上皇命焚之以安反側惟向之行者𨿽身在虜庭亦遙議以流死田產没官去其國姓,thượng hoàng mệnh phàn chi dĩ an phản trắc duy hướng chi hàng giả tuy thân tại lỗ đình diệc dao nghị dĩ lưu tử điền sản một quan khứ kì quốc tính
凣閫外兵權國家事務謀畧籌畫遠近封拜皆得,phàm khổn ngoại binh quyền quốc gia sự vụ mưu lược trù hoạch viễn cận phong bái giai đắc
意若有待,Ý nhược hữu đãi
僵屍塞諒江諒山之𡍼戰血亦昌江平滩之水,Cương thi Tắc Lạng Giang Lạng Sơn chi đồ chiến huyết diệc Xương Giang Bình Than chi thuỷ
𢪀払󰒂𡳵情記,Nghĩ chàng nghĩa cũ tình ghi
平之,bình chi
退淫汚󰉹㕸𠾸,thói dâm ô sớm dập dìu
𢚸尼󰠲监𦋦󰟯如初,lòng này đâu dám ra dường như xưa
七月偽春山自稱保國公率賊黨攻掠普安縣,Thất nguyệt nguỵ Xuân Sơn tự xưng Bảo quốc công suất tặc đảng công lược Phổ Yên huyện
平康𢭗挪闭𥹰夭花夭特󰜋牟點粧,bình khang nấn ná bấy lâu yêu hoa yêu được một màu điểm trang
童浪碎㐌卢賖,ðồng rằng tôi đã lo xa
抅規世閉𦛌沃曲考𬈋之𢁑槐,co queo thay bấy ruột ốc khúc khuỷu làm chi trái hòe
過關尼曲昭君姅分戀主姅分思家,quá quan này khúc chiêu quân nửa phần luyến chúa nửa phần tư gia
𠃔之詔曰遠事征伐妨奪農功𡸈料今冬得大豊熟,doãn chi chiếu viết viễn sự chinh phạt phương đoạt nông công há liệu kim đông đắc đại phong thục
帝即移舟問太師陳守度,Đế tức di chu vấn Thái sư Trần Thủ Độ
任申十年明景泰三年夏四月因太尉黎受男黎是以是行符咒土地故也,Nhâm Thân thập niên Minh Cảnh Thái tam niên Hạ tứ nguyệt nhân Thái uý Lê Thụ nam Lê Thị dĩ Thị hành phù chú thổ địa cố dã
帝聞之惶感乃夜幸于外将皇子四人與俱至乂安城駐蹕,đế văn chi hoàng cảm nãi dạ hạnh vu ngoại tương hoàng tử tứ nhân dữ cụ chí nghệ an thành trú tất
時通等在城困迫所恃者援兵又爲我所敗故講和乞㱕,Thời Thông đẳng tại thành khốn bách sở thị giả viện binh hựu vị ngã sở bại cố giảng hoà khất quy
𠊛如竹木頭𡽫碎如𫚳󱰳敢门綿󰅹,người như trúc mọc đầu non tôi như chim sẻ dám mon men nào
大行皇帝大行皇后,đại hành hoàng đế đại hành hoàng hậu
遣總兵阮文談等徃安󰘊討賊受阮德忠節制,Khiển Tổng binh Nguyễn Văn Đàm đẳng vãng An Bang thảo tặc thụ Nguyễn Đức Trung tiết chế
𡓮𩂏𢬣袄如𦜝𬚸𬌥,ngồi che tay áo như sề thịt trâu
𢚸民下姥㤕車,lòng dân hạ mỗ xót xa
筏󱗦,phiệt bè
生天竺𣩂少林墫𢇉蹎𡽫熊耳,sinh thiên trúc chết thiếu lâm chôn dối chân non hùng nhĩ
侈醒職槐珠漓𣳮渚谷咍身幻庄恪浮雲,xảy tỉnh giấc hòe châu lìa lã chã cốc hay thân ảo chẳng khác phù vân
因以璤㱕于良溪侯裴堵後封臨國公,nhân dĩ huệ quy vu lương khê hầu bùi đổ hậu phong lâm quốc công
慧度悉散家財賞軍士與循合戰擲稚尾炬焚其舟艦以步兵夾岸射之,Tuệ Độ tất tán gia tài thưởng quân sĩ dữ Tuần hợp chiến trịch trĩ vĩ cự phần kì chu hạm dĩ bộ binh giáp ngạn xạ chi
𦹵𦲺,cỏ sả
湥淶滲𥒥絲𢺺癒蚕,Giọt rơi thấm đá tơ chia rũ tằm
押庄特時遣哿喡咍包茹囚,ép chẳng được thì khiến cả và hai vào nhà tù
查󰌎庒曳洡湯拯辞,tra lò chẳng dái xối thang chẳng từ
揚弓𦓡𡭉鳯凰𫽄𢆧吏沛󰜋弹𪀄夷,giương cung mà bắn phượng hoàng chẳng may lại phải một đàn chim ri
埃匕拱扵𥪝𡗶,Ai ai cũng ở trong trời
妳公補挼,nễ công bõ nuôi
小姐浪意𥪞詞,Tiểu thư rằng Ý trong tờ
蔑命𠫾腿腿呵𫽄固𠊛恪,một mình đi thui thủi há chẳng có người khác
𣒱竅,xoài quéo
莫茂洽驚恐破膽下船渡江而走,mạc mậu hợp kinh khủng phá đảm hạ thuyền độ giang nhi tẩu
永頼人頼郡公謀反亦率本縣兵眾從之,vĩnh lại nhân lại quận công mưu phản diệc suất bản huyện binh chúng tòng chi
以工部右侍郎黎賛襄權吏部右侍郎,Dĩ Công bộ hữu thị lang Lê Tán Tương quyền Lại bộ hữu thị lang
民爲立祠于小鴉海口以對趙越王祠,Dân vi lập từ vu Tiểu Nha hải khẩu dĩ đối Triệu Việt Vương từ
雲僊󱚢謝尊師嗔𧗱,vân tiên vào tạ tôn sư xin về
季犛其四世孫也,quý li kì tứ thế tôn dã
磾啜戈頭,đạn xuýt qua đầu
征夫死士󰋇𠊛󰅹埃莫𩈘󰅹埃噲魂,chinh phu tử sĩ mấy người nào ai mạc mặt nào ai gọi hồn
渤𥪝𣷭苦䕯頭𣷷迷,bọt trong bể khổ bèo đầu bến mê
𫳵麻吏𫽅𠓨尼空錢,sao mà lại khép vào nơi không tiền
之󱦺𢱔𧵑𩛂連負,chi rành bòn của no liền phụ
𨕭桃落体𠬠挭金釵,trên đào nhác thấy một cành kim thoa
翹強𠽋𠴑𨷑空𦋦𠳒,Kiều càng nức nở mở không ra lời
初八日禁抑買并揀錢詔内府,sơ bát nhật cấm ức mãi tịnh giản tiền chiếu nội phủ
妝,trang
書吳綸吳焕翰林院侍書兼秀林局司訓陳克念翰林院讀書吳󰠐讀卷,thư Ngô Luân Ngô Hoán Hàn lâm viện thị thư kiêm Tú lâm cục tư huấn Trần Khắc Niệm Hàn lâm viện độc thư Ngô Thẩm độc quyển
時莫玉󱗲子立郡及山東侯扶髙侯等先已效順至是山東扶髙又謀反俱去,Thời Mạc Ngọc Liễn tử Lập quận cập Sơn Đông hầu Phù Cao hầu đẳng tiên dĩ hiệu thuận chí thị Sơn Đông Phù Cao hựu mưu phản câu khứ
𤵖𩌂曾𨀈印尞伶伶,VẾT giày từng bước in rêu rành rành
夏四月召永安宫正掌奉御裴寬與之,Hạ tứ nguyệt triệu Vĩnh An cung chính chưởng phụng ngự Bùi Khoan dữ chi
會上有㫖以南方暑氣炎熱難以久留乃整大兵而還,hội thượng hữu chỉ dĩ nam phương thử khí viêm nhiệt nan dĩ cửu lưu nãi chỉnh đại binh nhi hoàn
䖡䖡,chấu chấu
若其不爾則以順攻逆朝廷用兵有各矣舅之各節當如何耶舅在兵務常以經史留心其審思之毋貽後悔,Nhược kì bất nhĩ tắc dĩ thuận công nghịch triều đình dụng binh hữu các hĩ cữu chi các tiết đương như hà da Cữu tại binh vụ thường dĩ kinh sử lưu tâm kì thẩm tư chi vô di hậu hối
權如注則命𤿤,quyền như chú tất mạnh bè
𩅹朝𨻫𢜝屡蝔𫅷,mưa chiều luống sợ lũ dơi già
大驕矜有德色多為不法荒色縱酒譛𢙇叛志,Đại kiêu căng hữu đức sắc đa vi bất pháp hoang sắc tung tửu tiếm hoài phản chí
䝨人君子埃羅庄痗󱖺𨀛真拱闷朝,hiền nhân quân tử ai là chẳng mỏi gối chồn chân cũng muốn trèo
等英䧺戢𥪞代飭咍捽𡶀,đấng anh hùng nấp trong đời sức hay trút núi
勾簾核同博核釰輪刀朋湄朋𫡮拜工直空麻󱜐,câu liêm cây đòng vác cây gươm luân đao bằng mưa bằng mây bởi trong trực không mà ra
復仍鄭丙舊爵浦郡公黎派爲提督裴仕禎爲署衛事,phục nhưng trịnh bính cựu tước phố quận công lê phái vi đề đốc bùi sĩ trinh vi thự vệ sự
侍御史趙泰奏欽州地方事,thị ngự sử triệu thái tấu khâm châu địa phương sự
以宗人黎克復公主玉蘭等入,dĩ tông nhân lê khắc phục công chúa ngọc lan đẳng nhập
戊戌三年宋淳熙五年,Mậu Tuất tam niên Tống Thuần Hi ngũ niên
𦉱,bảy
拮𦧘刀非平頭,cắt thịt dao phay bằng đầu
自春至夏不雨,tự xuân chí hạ bất vũ
乙卯十年宋寕宗擴慶元元年,Ất Mão thập niên Tống Ninh Tông Khuếch Khánh Nguyên nguyên niên
娘強󰘚塢眉朱,nàng càng mặt ủ mày chau
二月朔帝親征驩州以東宫太子監國,Nhị nguyệt sóc Đế thân chinh Hoan Châu dĩ Đông cung Thái tử giám quốc
下在位二十四年壽六十五崩于帝乘内姦而取國却外寇以安民海内晏然北南無事,hạ tại vị nhị thập tứ niên thọ lục thập ngũ băng vu đế thừa nội gian nhi thủ quốc khước ngoại khấu dĩ an dân hải nội yến nhiên bắc nam vô sự
拖𠳒,đỡ lời
是日右将黄廷愛差属將收捕斬之及徒黨四人俘送營門亦斬之,thị nhật hữu tướng hoàng đình ái sai thuộc tướng thu bổ trảm chi cập đồ đảng tứ nhân phu tống dinh môn diệc trảm chi
边床𠇍浽𠸕𠻀,bên giường mấy nỗi dặn dò
駿馬馭令庄女越加,tuấn mã ngựa lành chẳng nỡ vọt gia
帝避于蔗田,Đế tị vu giá điền
𪀄列丑叉店亏呌󰁮皿陀𭁈双,chim sét xấu xa đêm khuya kêu gở miệng đà dữ song
擊之,kích chi
箕楊廷俊拱懞扶持,kìa dương đình tuấn cũng mong phù trì
旨揮天下卜筮道釋之人今後不得𭁈内宫後庭交通言語,Chỉ huy thiên hạ bốc phệ đạo thích chi nhân kim hậu bất đắc dữ nội cung hậu đình giao thông ngôn ngữ
秋七月不雨,Thu thất nguyệt bất vũ
領桃𤈜𤈜花𪤍堵鮮,lĩnh đào chới chới hoa nền đỏ tươi
上皇自将號令嚴明威聲遠震哀牢聞之奔潰,thượng hoàng tự tướng hiệu lệnh nghiêm minh uy thanh viễn chấn ai lao văn chi bôn hội
九月以阮公璧爲京北處參政阮簷爲海陽處參,Cửu nguyệt dĩ Nguyễn Công Bích vi Kinh Bắc xứ tham chính Nguyễn Thiềm vi Hải Dương xứ tham
追尊淑慈皇后曰順慈皇太后,Truy tôn Thục Từ Hoàng Hậu viết Thuận Từ Hoàng Thái Hậu
帝即令勘實,đế tức lệnh khám thực
䠣蹎𨄹泣終觥,nhón chân dạo khắp chung quanh
八月甲辰帝以天久不雨奏告祈之又命太保阮耒燈禱于至靈弘祐等祠,bát nguyệt giáp thìn đế dĩ thiên cửu bất vũ tấu cáo kì chi hựu mệnh thái bảo nguyễn lỗi đăng đảo vu chí linh hoằng hựu đẳng từ
多恾之𡢻𭢌𢸚,đa mang chi nợ đèo bòng
見今三十,Hiện kim tam thập
傕匕直強塊低,thôi thôi trực gượng khỏi đây
恨拯特扛絲丕麻𦄄撟鞍馭衛,hận chẳng được giăng tơ vậy mà quấn kéo yên ngựa về
是用特崇殊典晋封爾爲安南副國王錫之勑印爾其衹受以裕來兹,Thị dụng đặc sùng thù điển tấn phong nhĩ vi An Nam phó quốc vương tích chi sắc ấn nhĩ kì chỉ thụ dĩ dụ lai tư
咭𠁀󰁏厲多端,ghét đời u lệ đa đoan
𥘷𤵺闭除𢱜莽𦋦𣾺,trẻ dại bấy chừ đẩy mảng ra khơi
傕𣩂耒,thôi chết rồi
若隱不以聞罪亦如之,Nhược ẩn bất dĩ văn tội diệc như chi
𦟐桃派歇摆春戈,má đào phai hết bởi xuân qua
九月旱,Cửu nguyệt hạn
春三月初吳以孫諝爲交州太守諝貪暴爲百姓患,xuân tam nguyệt sơ ngô dĩ tôn tư vi giao châu thái thú tư tham bạo vi bách tính hoạn
你囊老将功名㐌󰞬,nể nang lão tướng công danh đã nhiều
𦎛忠𤎜域襊清𫡸蓬,gương trung sáng vặc túi thanh nhẹ bồng
断獄,Đoán ngục
徐公𦋦馭親迎𫔳外,từ công ra ngựa thân nghênh cửa ngoài
乙酉六年宋雍二年,Ất Dậu lục niên Tống Ung nhị niên
𡀯払嗔継次頭劄𪞷,chuyện chàng xin kể thứ đầu chép ra
𢚸針田野󰜋𣈜𠇍遭,lòng chăm điền dã một ngày mấy tao
茂洽淳福五年崇康六年,Mậu Hợp Thuần Phúc ngũ niên Sùng Khang lục niên
緣分共為情𢧚農浽,duyên phận cũng vì tình nên nông nỗi
一恭皇爲權神莫登庸篡弑自丁亥至壬辰九六年無有位號則以次年紀之,nhất cung hoàng vi quyền thần mạc đăng dung soán thí tự đinh hợi chí nhâm thìn cửu lục niên vô hữu vị hiệu tắc dĩ thứ niên kỷ chi
計之仍浽肓塘,Kể chi những nỗi dọc đường
結貝㝵坤斈湼坤,kết với người khôn học nết khôn
處陵遲罪,Xử lăng trì tội
御史憲察以糾官邪灼民,Ngự sử hiến sát dĩ củ quan tà chước dân
於種運𧚟󱚢𦋦𩈘󰅹吏𧡊𠊛些𠫾塘,ở truồng vận váy vào ra mặt nào lại thấy người ta đi đường
收𧗱蔑䋦𢬣扲㖫㖫,thu về một mối tay cầm lâng lâng
意怪𠰚𤯨每𠊛每𢝘𣩂每𠊛每疾,ấy quái nhỉ sống mỗi người mỗi nết chết mỗi người mỗi tật
秀󰜏速𬆅旦尼,Tú bà tốc thẳng đến nơi
迻簪払㐌爫魚,Đưa trâm chàng đã làm ngơ
绳混𧡊𠊛𢀨扒挄爫户,thằng hỗn thấy người sang bắt quàng làm họ
八日,bát nhật
梗箕庄沛桧尼麻𦋦,cành kia chẳng phải cỗi này mà ra
儉䀡氏思吝懇𠳨連,kiệm xem thị tứ lần khân hỏi liền
補之󰠩𡊱𪀄篭麻制,Bõ chi cá chậu chim lồng mà chơi
蔑𢆥女買𠽄𠻀特信,Một năm nữa mới thăm dò được tin
𠬠𢜠𩅘補𡳪𬷤,một mừng tóc bỏ đuôi gà
淑女𬕻󱗳𠸟𦀻紩騷人暎喂興詩吟,thục nữ tơi bời vui cửi dệt tao nhân ánh ỏi hứng thơ ngâm
帝問左右曰先帝棄世于今已十六載矣而占城未有一介使來何也意朕之威德不加乎抑彼自恃山川之阻險乎對曰臣等以為陛下之德雖加而威未廣,đế vấn tả hữu viết tiên đế khí thế vu kim dĩ thập lục tải hĩ nhi chiêm thành vị hữu nhất giới sứ lai hà dã ý trẫm chi uy đức bất gia hồ ức bỉ tự thị sơn xuyên chi trở hiểm hồ đối viết thần đẳng dĩ vi bệ hạ chi đức tuy gia nhi uy vị quảng
帝遣黎敬夫使北覘虛,Đế khiến Lê Kính Phu sứ Bắc chiêm hư
以盆忙頭目,dĩ bồn mường đầu mục
事聞追封桷罵賊忠武侯以其子芮為近侍祗候四局正掌,sự văn truy phong giốc mạ tặc trung vũ hầu dĩ kì tử nhuế vi cận thị chi hậu tứ cục chính chưởng
公佈,công bố
厭厭幔霜待客清清𬮌月徐埃,ỉm ỉm màn sương đợi khách thanh thanh cửa nguyệt chờ ai
刼少年𠫾傷旦歲,cướp thiếu niên đi thương đến tuổi
良人些𧵆課𦋦𧗱,lương nhân ta gần thuở ra về
腥󰷺,tinh tanh
王通雖請和然猶豫未决,Vương Thông tuy thỉnh hoà nhiên do dự vị quyết
僵屍數,cương thi sổ
𠊚苓𦬑補𠊚𤴬牢仃,người lành nỡ bỏ người đau sao đành
包󱤗些吏﨤饒𫋻𧜖終炙󰁡𡢐院全,bao giờ ta lại gặp nhau gối chăn chung chạ trước sau vẹn tuyền
𠰹兀牢固所惜,nhả ngọt sao có thửa tiếc
味𠸍珠冷,mùi mẽ chua lạnh
没後墓于江邊每有靈顯本土人之中使曰祭以何物,một hậu mộ vu giang biên mỗi hữu linh hiển bản thổ nhân chi trung sứ viết tế dĩ hà vật
𫏾𡢐凝碧鎖春,Trước sau Ngưng Bích khoá xuân
妬埃炪𤈜𬇚䕯,đố ai đốt cháy ao bèo
及師三合本󰑼先知,gặp sư tam hợp vốn là tiên tri
係𣈜𨎠恠橘調𪽝物意丕,hễ ngày trước quái quắt đều bởi vật ấy vậy
公著懇請益力,Công Trứ khẩn thỉnh ích lực
晋夢原誠仕今朝為國子監祭酒献至國子監教授,Tấn Mộng Nguyên Thành sĩ kim triều vi Quốc Tử Giám tế tửu Hiến chí Quốc Tử Giám giáo thụ
小姐浪意冲詞,tiểu thư rằng ý trong tờ
楽󰠓兠妬𠯦𡂰洞庭,nhạc vang đâu đó thét rân động đình
𠓹体沛鶯撩麻燕恠,trọn thấy phải oanh trêu mà yến quấy
𢄂圭𠴼󱋨争都,chợ quê náo nức tranh đua
命潘孚先撰大越史記自陳太宗至明人還國,mệnh phan phu tiên soạn đại việt sử ký tự trần thái tông chí minh nhân hoàn quốc
搥式卒邏󰁰分,giồi thức tốt lạ mươi phần
事世𢧚忘歇每皮,sự thế nên quên hết mọi bề
河梁󰤱𢬦塘尼,hà lương chia rẽ đường này
𪭮𪭮渚迡重罪庒他,chóng chóng chớ chầy trọng tội chẳng tha
㦖𢝙𠤆醝耽,muốn vui chớ say đắm
緦,tơ
以故國舅褚啓壽國公鄭侑𭁈瑞郡公吳柄皆謀曰陳有一人即陳真也兔頭虎尾者寅之末卯之首也恐於是年有变勸帝旱除之,dĩ cố quốc cữu chử khải thọ quốc công trịnh hựu dữ thuỵ quận công ngô bính giai mưu viết trần hữu nhất nhân tức trần chân dã thố đầu hổ vĩ giả dần chi mạt mão chi thủ dã khủng ư thị niên hữu biến khuyến đế hạn trừ chi
恾之珠苔廩玉苔廂,màng chi châu đầy lẫm ngọc đầy rương
囚逆女從阮氏路之計也,tù nghịch nữ tòng nguyễn thị lộ chi kế dã
秋七月初七日天暴風雨雷震擊人甚多,Thu thất nguyệt sơ thất nhật thiên bạo phong vũ lôi chấn kích nhân thậm đa
後龍鋌使盗夜踰墻入宫中殺中宗,Hậu Long Đĩnh sử đạo dạ du tường nhập cung trung sát Trung Tông
㐌停渃沚䕯㵢𣳮羕,đã đành nước chảy bèo trôi lỡ dường
酉朱𩈘鉄拱𤵶為情,dẫu cho mặt sắt cũng ngây vì tình
同義,đồng nghĩa
其心户束拱㐻書香,kỳ tâm họ thúc cũng nòi thư hương
侵侵提裊藍橋吝郎,Xăm xăm đè nẻo Lam Kiều lần sang
秋八月御史󰱑僉都御史芳泉伯阮惟時𭁈十三道監察御史范珍等啓言扵平安王以爲民者國之本治國之道爱民而,thu bát nguyệt ngự sử đài thiêm đô ngự sử phương tuyền bá nguyễn duy thì dữ thập tam đạo giám sát ngự sử phạm trân đẳng khải ngôn ư bình an vương dĩ vi dân giả quốc chi bản trị quốc chi đạo ái dân nhi
𠸦浪孝于㐌𢧚,khen rằng hiếu tử đã nên
𩈘𥆾埃乃調驚,mặt nhìn ai nấy đều kinh
季犛聞之以廟令黎合右𨻫父道梁蓊與同謀併殺之,Quý Li văn chi dĩ Miếu lệnh Lê Hợp Hữu Lũng phụ đạo Lương Ông dữ đồng mưu tính sát chi
甲戌二年宋咸淳十年元至元十一年秋七月大水,Giáp Tuất nhị niên Tống Hàm Thuần thập niên Nguyên Chí Nguyên thập nhất niên thu thất nguyệt đại thuỷ
蕯潙𣷭楚𣾺演滝堯,tát vơi bể sở khơi dần sông nghiêu
将佐雲集士勇技精,tướng tá vân tập sĩ dũng kĩ tinh
定國公阮匐使人收斬之碎其骨臠其肉分與國人食之不争啖焉,Định quốc công Nguyễn Bặc sử nhân thu trảm chi toái kì cốt loan kì nhục phân dữ quốc nhân thực chi bất tranh đạm yên
好酒𨢇極言濃,hảo tửu rượu cực ngon nồng
冬十月改元德元,đông thập nguyệt cải nguyên đức nguyên
屯屯䏾葉撫幔槐,đùn đùn bóng rợp phủ màn hòe
語󰑼君子才能,ngỡ là quân tử tài năng
𨻫派條扒扲綾𬗔,luống phải điều bắt cầm giăng trói
体蔑󱎣跪𨕭墓媄連𠳨奴眉爫帝之帝,thấy một trẻ quỳ trên mộ mẹ liền hỏi nó mày làm đí chi đấy
旦厨求嗔調時特如所悶,đến chùa cầu xin đều thời được như thửa muốn
情家室芇埃󰝸固,tình gia thất nào ai chẳng có
㝵些調𢜝㤡拯信,người ta đều sợ sệt chẳng tin
大而三綱五常之道以至事物細微之理莫不該載,Đại nhi tam cương ngũ thường chi đạo dĩ chí sự vật tế vi chi lí mạc bất cai tải
𩙍𡶨撑磋𥶄瀝,gió ngàn xanh xoay nón lệch
三月以王嫡孫副将鄭栐爲左都督,tam nguyệt dĩ vương đích tôn phó tướng trịnh vĩnh vi tả đô đốc
三月吏部奏考近侍𭓇生除各縣縣丞國子監,tam nguyệt lại bộ tấu khảo cận thị học sinh trừ các huyện huyện thừa quốc tử giám
依於前事時元人伏誅占㓂授首,Y ư tiền sự thời Nguyên nhân phục tru Chiêm khấu thụ thủ
包饒景𡳶駡涓麻,bao nhiêu cảnh cũ mựa quên mà
淡僊娘𧘇初󰑼𰙔兒,Đạm Tiên nàng ấy xưa là ca nhi
上皇御重光宫刑部郎中費直扈從,Thượng hoàng ngự Trùng Quang cung Hình bộ lang trung Phí Trực hộ tòng
己亥唐元和十四年,Kỉ Hợi Đường Nguyên Hoà thập tứ niên
下寕失於寬滯訟得以决遣亦見其忠厚之意焉,hạ ninh thất ư khoan đái tụng đắc dĩ quyết khiến diệc kiến kì trung hậu chi ý yên
趙固昆𡛔平花,triệu có con gái bằng hoa
󰜋𠇮𣅘屈𦋦𠫾󰟯如𥠭𪂱故之咹店,một mình khuya khoắt ra đi dường như giống vạc cớ gì ăn đêm
自光紹統元年間運遭中否爲逆臣莫登庸所僣,tự quang thiệu thống nguyên niên gian vận tao trung phủ vi nghịch thần mạc đăng dung sở tiếm
武殿前構作瓦屋二連每連七間,vũ Điện tiền cấu tác ngoã ốc nhị liên mỗi liên thất gian
盃昆𡛔𥘷,bui con gái trẻ
白於王,bạch ư vương
兵至安謨安康收得賊牛畜財物甚多,binh chí yên mô yên khang thu đắc tặc ngưu súc tài vật thậm đa
𦓿耙穊割趣翁圭,cày bừa cấy gặt thú ông quê
閏二月大同土将淳郡公缺名來降,nhuận nhị nguyệt đại đồng thổ tướng thuần quận công khuyết danh lai hàng
𣩂捽𠫾英只扽丐𣩂朱碎買,chết tuốt đi anh chỉ dồn cái chết cho tôi mãi
英武誣國所爲流國于清化之寨頭,Anh Vũ vu quốc sở vi lưu Quốc vu Thanh Hoá chi trại đầu
督視,đốc thị
黄龍見于洞雲祈壽寳臺,hoàng long hiện vu động vân kì thọ bảo đài
特命都將太傅仁國公莫登庸總率天下水步諸營聲罪至討,Đặc mệnh Đô tướng thái phó Nhân Quốc công Mạc Đăng Dung tổng suất thiên hạ thuỷ bộ chư doanh thanh tội chí thảo
前定,tiền định
体徐群𥪸𡨌𡗶猪猪,thấy từ còn đứng giữa trời trơ trơ
牟撑䏧𡗶,màu xanh da trời
朱𢧚𡥵拯固吒廊盆吝𤁕𠊛些𨃌扜,cho nên con chẳng có cha làng buôn lấn lướt người ta giày vò
及卒帝深歎惜親為文祭之又加贈封以王爵,Cập tốt Đế thâm thán tích thân vi văn tế chi hựu gia tặng phong dĩ vương tước
㐌典玄英節小春,đã đến huyền anh tiết tiểu xuân
𫏙坡塘哿滝汝箕𪟂所梗檜,noi bờ đường cả sông nhữ kia chém thửa cành củi
呐耒乖果󰑾𠫾,nói rồi quày quả ra đi
禮科給事中張孚説如明謝󰀋封并謝賜冠復,Lễ khoa cấp sự trung Trương Phu Duyệt như Minh tạ sách phong tịnh tạ tứ quan phục
定春二月命同乳段尙募洪州民捕盗,định xuân nhị nguyệt mệnh đồng nhũ đoàn thượng mộ hồng châu dân bổ đạo
袩䜹𭝫𭈿𠸦󰠐,xem thơ thắc thỏm khen thầm
低觸觸裊三綱,đây xóc xóc nẻo tam cương
𡑝梧梗碧㐌𢫔𦲿鐄,Sân ngô cành biếc đã chen lá vàng
隱外而十三承司與總兵方靣都司守禦控制要衝府州縣以親民堡所䦕以僃御聯常事體且相維持,ẩn ngoại nhi thập tam thừa ti dữ tổng binh phương diện đô ti thủ ngự khống chế yếu xung phủ châu huyện dĩ thân dân bảo sở quan dĩ bị ngự liễn thường sự thể thả tương duy trì
敬恭,kính cung
皮埋𡗶㐌𤎜㝵,vừa may trời đã sáng ngày
本初爫喃車宁甲㝵少學坤別坤𫀅,vốn xưa làm nôm xe chữ kép người thiếu học khôn biết khôn xem
漢帝爲帝親塚在真定者,Hán đế vi đế thân trủng tại Chân Định giả
𣈗𠀧𣎃𫤯買𡎥麻咹,ngày ba tháng tám mới ngồi mà ăn
公䧺茶侯范文快爲䧺郡公西興侯何壽禄爲麟郡公,công hùng trà hầu phạm văn khoái vi hùng quận công tây hưng hầu hà thọ lộc vi lân quận công
精氣因結為此故也,tinh khí nhân kết vi thử cố dã
柴胡摳㹥擼𫀅智珥昆床,thầy hồ xua chó trỏ xem trí nhẹ con giường
取籍,thủ tịch
或󰑼枯櫗或爫黄心,hoặc là gỗ mít hoặc làm vàng tâm
群姑拌𨢇,còn cô bán rượu
知詞訟鄭克復為忠赤營觧,tri từ tụng trịnh khắc phục vi trung xích dinh giải
犯于某星則某事應,phạm vu mỗ tinh tắc mỗ sự ứng
𬏓𣎃夏天俸𪱆曳秋冬冷了奇和𠄩,vài tháng hạ thiên bóng nắng dài thu đông lạnh lẽo cả và hai
甲寅五年宋大中祥符七年,giáp dần ngũ niên tống đại trung tường phù thất niên
動如有所止,động như hữu sở chỉ
易曰親其會通以行其典禮國瑱盖未嘗聞然而其寃不可不白,Dịch viết Thân kì hội thông dĩ hành kì điển lễ Quốc Chẩn cái vị thường văn nhiên nhi kì oan bất khả bất bạch
夏四月三日帝崩,Hạ tứ nguyệt tam nhật Đế băng
堯命𦏁氏宅南交定南方交趾之地,Nghiêu mệnh Hi thị trạch Nam Giao định Nam phương Giao Chỉ chi địa
遂斬之,toại trảm chi
荆南󰔄侯元惟德等謂眾曰吾軰無船入水則死不若還入城與蛮人鬪以一人易二蛮亦有利,kinh nam ngu hầu nguyên duy đức đẳng vị chúng viết ngô bối vô thuyền nhập thuỷ tắc tử bất nhược hoàn nhập thành dữ man nhân đấu dĩ nhất nhân dịch nhị man diệc hữu lợi
𠊚辰拯當丸𨨲,người thì chẳng đáng hòn chì
󱤙𥹰𨵣聖󱚇󱮜㐌鮮氣象吏吹精神,bấy lâu cửa thánh dựa kề đã tươi khí tượng lại xuê tinh thần
桂子孝抱以擊唆都功封冠服侯,Quế tử Hiếu Bão dĩ kích Toa Đô công phong Quan phục hầu
天彰寳嗣凣五,Thiên Chương Bảo Tự phàm ngũ
蚕蛾拜杜丐𧍋,tàm nga bay đỗ cái ngài
浪𡥵別罪㐌𡗉酉浪𩆐𩄰鈽鉊拱甘,rằng con biết tội đã nhiều dẫu rằng sấm sét búa rìu cũng cam
月娥嘆哭情喂󰑼情,Nguyệt Nga than khóc Tình ôi là tình
産荄𠳒説𨔍𨓡裊施肝貝𮎦䧺𬀦輸,sởn gai lời thốt lạ lùng nếu thi gan với anh hùng thời thua
皇太子旵即位于柩前時方十六歲,Hoàng thái tử Sảm tức vị vu cữu tiền thời phương thập lục tuế
至於樹一作附太學碑闕典未鬏僃物盡文,Chí ư thụ nhất tác phụ Thái học bi khuyết điển vị tu bị vật tận văn
敢󰝡尘垢預𠓨布荆,Dám đem trần cấu dự vào bố kinh
一凣書日舊史甲子有闕依日庶書之,nhất phàm thư nhật cựu sử giáp tý hữu khuyết y nhật thứ thư chi
江水為之盡赤,giang thuỷ vi chi tận xích
姅澄春説技梗天香,Nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương
楊文旦范鑑黄仁等歲貢,Dương Văn Đán Phạm Giám Hoàng Nhân đẳng tuế cống
槃城陷俘獲三萬餘人斬首四萬餘級生擒茶全還班師,Bàn thành hãm phù hoạch tam vạn dư nhân trảm thủ tứ vạn dư cấp sinh cầm Trà Toàn hoàn ban sư
保領,bảo lãnh
𦊚𦀊如哭如嘆,Bốn dây như khóc như than
及還至白鶴江江中有石堆浩流船多觸,Cập hoàn chí Bạch Hạc giang giang trung hữu thạch đồi hạo lưu thuyền đa xúc
魂𦹳没𬌓𡗶𨷈𨤵𧗱漢咍羅固於低,hồn thơm một tấm trời muôn dặm về hán hay là cố ở đây
夏四月熒惑入南斗,hạ tứ nguyệt huỳnh hoặc nhập nam đẩu
其好生之德即帝舜之德也,kì hiếu sinh chi đức tức đế thuấn chi đức dã
詔禁鹹盐鉄噐不許往原頭貿易,Chiếu cấm hàm diêm thiết khí bất hứa vãng nguyên đầu mậu dịch
隨其輕重加降杖刖斬之刑,tuỳ kì khinh trọng gia giáng trượng ngoạt trảm chi hình
𦝄清󰢓沫伴共㹯狔,trăng thanh gió mát bạn cùng hươu nai
湥淶󰇾浽断膓,Sụt sùi giở nỗi đoạn trường
碑弩強信,bia nỏ càng tin
嗷𠯪茶椿𨢇菊,ngào ngạt trà thông rượu cúc
黎文休曰吳南晋前為家臣三哥之拘囚後為其兄昌岌之掩抑一旦得志不䏻自慎而享國日淺政績無聞惜哉然觀其免平王之罪過𡸈非仁乎容昌岌之驕倨𡸈非恭乎既仁且恭亦可見其為人矣,lê văn hưu viết ngô nam tấn tiền vi gia thần tam kha chi câu tù hậu vi kì huynh xương ngập chi yểm ức nhất đán đắc chí bất năng tự thận nhi hưởng quốc nhật tiên chính tích vô văn tích tai nhiên quan kì miễn bình vương chi tội quá há phi nhân hồ dung xương ngập chi kiêu cự há phi cung hồ ký nhân thả cung diệc khả kiến kì vi nhân hĩ
庚戌五年宋光宗熙元年,Canh Tuất ngũ niên Tống Quang Tông Hi nguyên niên
帝自西都城糾率三府義師,đế tự Tây Đô thành củ suất tam phủ nghĩa sư
𢧚勾絶妙寓𥪞性情,Nên câu tuyệt diệu ngụ trong tính tình
沾𠅎騰沾務𠅎務,chiêm mất đằng chiêm mùa mất mùa
是年旱,thị niên hạn
明崇禎十七年,Minh Sùng Trinh thập thất niên
是月改元通瑞元年,thị nguyệt cải nguyên thông thuỵ nguyên niên
今以命佐湯是優禮也,Kim dĩ mệnh Tá Thang thị ưu lễ dã
𠬠𠇮芒笈麻𠫾役之,một mình mang cặp mà đi việc gì
自畨㗂凛󰠓𡃚𢭮扦連󱠏郎沔東鄰,từ phen tiếng sấm vang rền cài then liền khuất sang miền đông lân
拯𢧚𩚵𫗓之󰠲,chẳng nên cơm cháo chi đâu
𦟐㐌呡牟䏧㐌木,má đã nhăn màu da đã mốc
添𤴬󰮂胣如疱如𢭻,thêm đau trong dạ như bào như xoi
鬥价,đấu giá
六月初五日貶禮部尚書覃文禮御史󰱑都御史阮光弼等于廣南尋殺之初憲宗寝疾帝母,Lục nguyệt sơ ngũ nhật biếm Lễ bộ Thượng thư Đàm Văn Lễ Ngự sử đài Đô ngự sử Nguyễn Quang Bật đẳng vu Quảng Nam tầm sát chi Sơ Hiến Tông tẩm tật đế mẫu
時莫茂洽棄舟步行至鳳眼縣寺隱居凣十一日,thời mạc mậu hợp khí chu bộ hành chí phượng nhãn huyện tự ẩn cư phàm thập nhất nhật
鄭柞等爲少尉,trịnh tạc đẳng vi thiếu uý
違者抵罪,Vi giả để tội
𣌋𣅘𦲿貝旙𩄲,sớm khuya lá bối phướn mây
轎花兜㐌典外,Kiệu hoa đâu đã đến ngoài
忠彦建議立漕倉貯田租以賑饑民,trung ngạn kiến nghị lập tào thương trữ điền tô dĩ chẩn cơ dân
范低張帝埃疑箕𦎛渚𣻃怒梳仍牟,phạm đây trương đấy ai ngờ kia gương chớ bụi nọ sơ những mầu
𠊛坤於貝𠊛愚󰠱𨉟,người khôn ở với người ngu nặng mình
各柴連哭共昏真㝵喡󰝡沒几最末旦帝敬壳㝵,các thầy liền khóc cùng hôn chân người và đem một kẻ tối mắt đến đấy kính xác người
爲太師同平章事蘇憲誠爲太尉,vi thái sư đồng bình chương sự Tô Hiến Thành vi Thái uý
𧜖單檜隻泠㳥,chăn đơn gối chiếc lạnh lùng
理巡省民風,lí tuần tỉnh dân phong
𧁷𢚸,khó lòng
墻東𥊘眜𣈜𣈜恒𬖉,Tường đông ghé mắt ngày ngày hằng trông
匙𨥌,chủy thìa
𣒣𬎳固侶堆些固辰,măng mọc có lứa đôi ta có thì
𦊚宮㳶𧖱𠄼頭𦰟𢬣,bốn cung nhỏ máu năm đầu ngón tay
彼國有人未易圖也,Bỉ quốc hữu nhân vị dị đồ dã
惜台渃㐌打矾,Tiếc thay nước đã đánh phèn
史臣吳士連曰當時胡氏氣燄人人皆知其将篡莊定王𩖀為太尉且藝皇之子見社稷?傾苟能納約自牖結信於君父乎號有厲致眾於朋來使藝宗之荒耄復回,sử thần ngô sĩ liên viết đương thời hồ thị khí diễm nhân nhân giai tri kì tương soán trang định vương ngạc vi thái uý thả nghệ hoàng chi tử kiến xã tắc tương khuynh câu năng nạp ước tự dữu kết tín ư quân phụ hồ hiệu hữu lệ trí chúng ư bằng lai sử nghệ tông chi hoang mạo phục hồi
空特辰翁吏𣍋艚,không được thì ông lại xuống tàu
󰛺英咹於朱𫅜刼尼𣜾﨤底停刼𡢐,khuyên anh ăn ở cho lành kiếp này chửa gặp để dành kiếp sau
四海欣瞻而遂徯蘇之望殊方𢙇畏而勤聀貢之脩,Tứ hải hân chiêm nhi toại hề tô chi vọng thù phương hoài uý nhi cần chức cống chi tu
朕問謹平日行藏於封葑便從此媒蘖謂釀成其罪也其短傾而覆之,Trẫm vấn Cẩn bình nhật hành tàng ư Phong Phong tiện tòng thử môi nghiệt Vị nhưỡng thành kì tội dã kì đoản khuynh nhi phúc chi
秋七月十一日地震,thu thất nguyệt thập nhất nhật địa chấn
盧換骨約飛升,lo hoán cốt ước phi thăng
上章具栗罪過論栗已經罪犯玷居風憲不愜眾心乞與栗對理,thượng chương cụ lật tội quá luận lật dĩ kinh tội phạm điếm cư phong hiến bất khiếp chúng tâm khất dữ lật đối lí
粉乘香󱀄倍分㤕車,Phấn thừa hương cũ bội phần xót xa
洞房花燭吘唲䋦𢚸,động phòng hoa chúc ngỏ nghê mối lòng
仍才踤𡶀𧿆滝,những tài tót núi nhảy sông
順𠳒払拱呐吹扡扽,Thuận lời chàng cũng nói xuôi đỡ đòn
麻庄群形像如畧女,mà chẳng còn hình tượng như trước nữa
擆撩弹𢭮𦖻𬌥,trớ trêu đàn gảy tai trâu
𫢩它森合𠬠茄,nay đà sum họp một nhà
番薯芌良,phiên thự khoai lang
以寶於世為干将鏌鎁以平僣亂為楩楠杞梓以壯棟梁為菽栗布帛以濟民生為參苓芝术以壽國脉使治躋熙暭而措天下於泰山磐石之安方為上不負聖德之所褒下不負平生之所𭓇,dĩ bảo ư thế vi can tương mạc da dĩ bình tiếm loạn vi biền nam kỷ tử dĩ tráng đống lương vi thúc lật bố bạch dĩ tế dân sinh vi tham linh chi thuật dĩ thọ quốc mạch sử trị tê hi hạo nhi thố thiên hạ ư thái sơn bàn thạch chi an phương vi thượng bất phụ thánh đức chi sở bao hạ bất phụ bình sinh chi sở học
拯外謀奪時冲受禅,chẳng ngoài mưu đoạt thời trong thụ thiền
來意識渚執澄澄,lay ý thức chớ chấp chằng chằng
移船典𦷾体蔑昆𡛔歳可󰁰𬙞󰁰糝,dời thuyền đến đấy thấy một con gái tuổi khả mười bảy mười tám
滥𢘾󱯭𬰓𦋦𢬣𡬷貞如拮挭苔覩𠫾,trộm nhờ sấm sét ra tay tấc riêng như cất gánh đầy đổ đi
留設嚧𠻗恾𡀿月歌腔朠喂窖󱥥㝵,rượu thết so le mong rủ nguyệt ca xoang ánh ỏi khéo chiều người
泊鐄礼𨳒嗔迻,bạc vàng lễ mọn xin đưa
夏四月朔詔轝人女丁前頒賜掖庭并公主等止許本人正身若生得子孫並送官,hạ tứ nguyệt sóc chiếu dư nhân nữ đinh tiền ban tứ dịch đình tịnh công chủ đẳng chỉ hứa bản nhân chính thân nhược sinh đắc tử tôn tịnh tống quan
紹以誕日為儀天聖節,thiệu dĩ đản nhật vi nghi thiên thánh tiết
遂率豪傑建義旗期滅明賊,Toại suất hào kiệt kiến nghĩa kì kì diệt Minh tặc
蒸𠅜吒媄拱可𤲼丕,chưng lời cha mẹ cũng khả dái vậy
𡗶㐌定姻縁在𢼂,trời đã định nhân duyên tại số
油埃𢚸固所求心明吀决貝饒󰜋𠳒,dầu ai lòng có sở cầu tâm minh xin quyết với nhau một lời
取附近地方京人有戰功得馘例應除用而服水土者銓除,thủ phụ cận địa phương Kinh nhân hữu chiến công đắc quắc lệ ứng trừ dụng nhi phục thuỷ thổ giả thuyên trừ
賜阮教方進士及第范明義等七人進士出身阮文藻等十七人同進士出身,tứ nguyễn giáo phương tiến sĩ cập đệ phạm minh nghĩa đẳng thất nhân tiến sĩ xuất thân nguyễn văn tảo đẳng thập thất nhân đồng tiến sĩ xuất thân
惜朱󰠲俸落類旦低,tiếc cho đâu bỗng lạc loài đến đây
園𢌌樔疎𧁷𨘗𪃿,vườn rộng rào thưa khó đuổi gà
㗂猿󰠓呌隔𡽫,tiếng vượn vang kêu cách non
𩙌沕朱𢧚沛論繚,gió vẩn cho nên phải lộn lèo
我國家利民之力定國之䂓内外府衛之兵要弘立制大小匠工之軰尤重課功,Ngã quốc gia lợi dân chi lực định quốc chi quy nội ngoại phủ vệ chi binh yếu hoằng lập chế đại tiểu tượng công chi bối vưu trọng khoá công
猿𤢥,viên vượn
順授可參入内司空同平章事知陀江鎮上伴賜金魚袋柱國冠服侯,thuận thụ Khả Tham nhập nội tư không đồng bình chương sự tri Đà Giang trấn thượng bạn tứ kim ngư đại Trụ quốc quan phục hầu
十二,Thập nhị
曉別,hiểu biết
作家,tác gia
誅僞官陳叔瑤陳日昭及其下六百餘人,tru nguỵ quan trần thúc dao trần nhật chiêu cập kì hạ lục bách dư nhân
建昌府舒池縣知縣陳汝為奏言天下各處田野髙下不同農隙秋夏有異,kiến xương phủ thư trì huyện tri huyện trần nhữ vi tấu ngôn thiên hạ các xứ điền dã cao hạ bất đồng nông khích thu hạ hữu dị
𣈗𡢐奴眷饒𠫾,ngày sau nó quện nhau đi
位,vị
𧋻對兜辭昆𧋉退猫噞之磊𠰘𬛈乘,rắn đói đâu từ con cóc thối mèo thèm chi chối miếng nem thừa
𣈜𣎃,ngày tháng
大夫恪態𮎦䧺,đại phu khác thói anh hùng
𠸟咍沒瀝清溪,vui thay một lạch thanh khê
春正月󰱇官男及國威三路北江二路充國子監,xuân chính nguyệt tuyển quan nam cập quốc oai tam lộ bắc giang nhị lộ sung quốc tử giám
真真仍夌󰑼皮,nhởn nhởn những răng là bừa
朱𢧚𡗋𣅶汝床,cho nên lắm lúc nhỡ nhàng
用孕洞玉皮欺󰣑,dùng dằng động ngọc vừa khi sớm
應豊行宫省耕,Ứng Phong hành cung tỉnh canh
莫壮王莫敬章𭁈偽太國公出兵㓂掠青河四岐各縣,Mạc Tráng vương Mạc Kính Chương dữ nguỵ Thái quốc công xuất binh khấu lược Thanh Hà Tứ Kì các huyện
𦖻愚𠻵乙群󰠓,tai ngu mảng ắt còn vang
払王拱改任城維陽,Chàng Vương cũng cải nhậm thành Duy Dương
賜甲海陳璲黄岑等進士及第潘鎬等八人進士出身黄詮等二十五人同進士出身,Tứ Giáp Hải Trần Toại Hoàng Sầm đẳng tiến sĩ cập đệ Phan Cảo đẳng bát nhân tiến sĩ xuất thân Hoàng Thuyên đẳng nhị thập ngũ nhân đồng tiến sĩ xuất thân
西軍都督黎舌等違令靣縛詣營門尋放之,Tây quân đô đốc Lê Thiệt đẳng vi lệnh diện phọc nghệ doanh môn tầm phóng chi
咱皇太后父貞國公阮德忠之嘱也,Thính Hoàng thái hậu phụ Trinh quốc công Nguyễn Đức Trung chi chúc dã
官兵大獲全勝班師回清華,quan binh đại hoạch toàn thắng ban sư hồi thanh hoa
𡛔絲麻㐌語藝𣌋𫳵,gái tơ mà đã ngứa nghề sớm sao
徐浪恩怨堆边默娘䖏决报𡊰朱明,từ rằng ân oán đôi bên mặc nàng xử quyết báo đền cho minh
考試各府訓導勑旨訓導鈌員責令該司選各堂監生及各衛門吏會試中一二三塲有行檢學問自三十五歲以上依前年例考試肆長合格方許,Khảo thí các phủ huấn đạo sắc chỉ Huấn đạo khuyết viên trách lệnh cai ti tuyển các đường giám sinh cập các vệ môn lại hội thí trung nhất nhị tam trường hữu hành kiểm học vấn tự tam thập ngũ tuế dĩ thượng y tiền niên lệ khảo thí tứ trường hợp cách phương hứa
巴身香火茹恩主,ba thân hương hoả nhờ ơn chúa
边時󰋇妸𪵟𧍋,bên thì mấy ả mày ngài
𢌌伤𦹵内花𪬡,Rộng thương cỏ nội hoa hèn
鋪舍,phố xá
善政永保圖功,thiện chính vĩnh bảo đồ công
後追上尊謚為神皇帝廟號昭宗,Hậu truy thượng tôn thuỵ vi Thần Hoàng Đế miếu hiệu Chiêu Tông
󰋇𠳒𠶌吱始終化干湄𩙌浘漨㐱稽,mấy lời cặn kẽ thuỷ chung hoá cơn mưa gió vẫy vùng chỉn ghê
𢴚𥴗,nức thúng
九月三日大水霖雨經旬,Cửu nguyệt tam nhật đại thuỷ lâm vũ kinh tuần
𨀈𠓨准󱀄楼䜹,bước vào chốn cũ lầu thơ
於庚子年已奉加開府位委總政,ư canh tí niên dĩ phụng gia khai phủ vị uỷ tổng chính
膾用󰣡合貝埃戈,gỏi dùng thời hợp với ai qua
三春三月月中有黒子三點,tam xuân tam nguyệt nguyệt trung hữu hắc tử tam điểm
産屍無主边滝,Sẵn thây vô chủ bên sông
仍課𥘷苦闲几易󱮵意𤄮,nhưng thuở trẻ khó hèn kẻ rẻ ráy ấy nhiều
惟㦃及阮尚皆為陣暠所獲至萬劫行舘殺支,Duy Sản cập Nguyễn Thượng giai vị Trần Cảo sở hoạch chí Vạn Kiếp hành quán sát chi
𠊛牢孝󰒂覩塘,Người sao hiếu nghĩa đủ đường
年七十七日燏好與外國人遊常騎象遊婆伽村,niên thất thập thất nhật duật hiếu dữ ngoại quốc nhân du thường kị tượng du bà già thôn
帝既許明人講和令北江諒江修橋梁道路又令諸,đế ký hứa minh nhân giảng hoà lệnh bắc giang lạng giang tu kiều lương đạo lộ hựu lệnh chư
𥴜󱏹汁渃𡨺牟朱鮮,chiếu buồm dấp nước giữ màu cho tươi
𢖵涓𠄩𡦂恩情課𠸗,nhớ quên hai chữ ân tình thuở xưa
𣈘𣈘奴嘅𠿁𠿁,đêm đêm nó ngáy khì khì
我軍遂奪擊破之,Ngã quân toại đoạt kích phá chi
悲除事㐌󰟯尼分𪬡油磊油埋在𠊛,bây giờ sự đã dường này phận hèn dầu rủi dầu may tại người
𩙌東,gió đông
雲仙英唉故知,vân tiên anh hỡi cố tri
雲仙於𠬠𢆥𣳔,vân tiên ở một năm ròng
𪽝󰛩𢧚󱕗為𣦍𢧚啉,bởi tin nên mắc vì ngay nên lầm
燒尽舟船餘眾奔北,Thiêu tận chu thuyền dư chúng bôn bắc
夏六月保威王𤩽有罪出為望江鎮驃騎将軍尋殺之長安路萬女江,Hạ lục nguyệt Bảo Uy vương hiến hữu tội xuất vi Vọng Giang trấn Phiêu kị tướng quân tầm sát chi Trường An lộ Vạn Nữ giang
再試不中者始還民受役,tái thí bất trúng giả thuỷ hoàn dân thụ dịch
因緣󰠲吏群蒙,nhân duyên đâu lại còn mong
油尚蘇定易𤽗𫏾誇𩵜鑊𨍦㵢焒󰌎,dầu thằng tô định dể ngươi trước khoe cá vạc sau sôi lửa lò
二十賜日占使辝回賜之絹匹使黎汝覧問之曰占土壘等田是我地也爾乘我國多故奪以自肥至今猶不言還,Nhị thập tứ nhật Chiêm sứ từ hồi tứ chi quyến sất sử Lê Nhữ Lãm vấn chi viết Chiêm thổ luỹ đẳng điền thị ngã địa dã nhĩ thừa ngã quốc đa cố đoạt dĩ tự phì chí kim do bất ngôn hoàn
𣃣𨁏𣃣𨀺𣃣𪡔,vừa bò vừa lết vừa la
按㘘偕行,án bí giai hành
婫白雁䏾擂摧𣳔碧,con bạch nhạn bóng loi thoi dòng biếc
場斈,trường học
大越史記本紀續編卷之十九終,Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Tục Biên quyển chi thập cửu chung
彗星出指西北行,tuệ tinh xuất chỉ tây bắc hành
笣𬈋棹竹𬈋茹特趣盃𣈜𣎃戈,vầu làm chèo trúc làm nhà được thú vui ngày tháng qua
𡂒𥚆,chợt nhìn
庚午帝御天安殿觀國人盟于龍墀,canh ngọ đế ngự thiên an điện quan quốc nhân minh vu long trì
𨔈𡨸,chơi chữ
二十一日黎及第常有異志欲謀害左相鄭松,nhị thập nhất nhật lê cập đệ thường hữu dị chí dục mưu hại tả tướng trịnh tùng
癸未十三年宋嘉十六年定冬十月早蝗,Quý Mùi thập tam niên Tống Gia thập lục niên Định Đông thập nguyệt tảo hoàng
宋帝命青以宣徽使都大提󰁮總其節鉞討之,Tống đế mệnh Thanh dĩ Tuyên huy sứ đô đại đề cử tổng kì tiết việt thảo chi
𠄩情院𡳒和𠄩,Hai tình vẹn vẽ hoà hai
會順宗見弑渴真被殺遂招誘良民得眾萬餘徃來立石底江歷山沱江傘圓等處恣行侵掠州縣不能制,hội thuận tông kiến thích khát chân bị sát toại chiêu dụ lương dân đắc chúng vạn dư vãng lai lập thạch để giang lịch sơn đà giang tản viên đẳng xứ tứ hành xâm lược châu huyện bất năng chế
然官制冗多刑獄寃濫輕信克終之奸以致國頊之死,Nhiên quan chế nhũng đa hình ngục oan lạm khinh tín Khắc Chung chi gian dĩ trí Quốc Chẩn chi tử
然可述其豊功偉績謁然可觀祭自光紹統元,nhiên khả thuật kì phong công vĩ tích yết nhiên khả quan tế tự quang thiệu thống nguyên
吳氏既亡十二使君乘時蜂起吳日慶㨿唐林李朗公㨿超類矯順㨿洄湖吳南帝㨿夜澤阮超㨿扶烈范防遏㨿藤州陳明公㨿長州吳昌熾㨿平,Ngô thị kí vong Thập nhị sứ quân thừa thời phong khởi Ngô Nhật Khánh cứ Đường Lâm Lí Lãng Công cứ Siêu Loại Kiểu Thuận cứ Hồi Hồ Ngô Nam Đế cứ Dạ Trạch Nguyễn Siêu cứ Phù Liệt Phạm Phòng Át cứ Đằng Châu Trần Minh Công cứ Trường Châu Ngô Xương Xí cứ Bình
默埃蜂𧒅噋嗃𨒒分共庄轉摇󰜋分,mặc cho ong bướm xôn xao mười phần cũng chẳng chuyển dao một phần
花果排行店𦹵𩂏,hoa quả bày hàng điếm cỏ che
錢鉑,tiền bạc
丐尼,cái này
𧜖挼穭蚕各每調,chăn nuôi lúa tằm các mọi điều
沛𢬣𡞕奇負傍,Phải tay vợ cả phũ phàng
大都督黎銀出百官著朝服行進慶下表禮,đại đô đốc lê ngân xuất bách quan trước triều phục hành tiến khánh hạ biểu lễ
𡛔庄固重麻䐗實時磊意蒸埃,gái chẳng có chồng mà chửa thực thời lỗi ấy chưng ai
廣度遂坐誅,Quảng Độ toại toạ tru
應代陳󰘉科詩,ứng đời trần mở khoa thi
時刺史朱,Thời Thứ sử Chu
𦝄常𧷺鈌渃常𣹓潙,trăng thường tròn khuyết nước thường đầy vơi
魄𤽶,phách vía
﨤饒𧯶易補饒畨尼,gặp nhau há dễ bỏ nhau phen này
㐌傷時惜吏忴麻𢤞,đã thương thời tiếc lại căm mà hờn
㤕爲𢬣㐌𢪠藍,xót vì tay đã giúng chàm
花香強訴式紅,hoa hương càng tỏ thức hồng
又有新明縣偽瓊郡公瑞郡公並名缺兄弟聚集徒黨所至脅掠人民𭁈水郡公禮郡公等相結眾至數千,Hựu hữu Tân Minh huyện nguỵ Quỳnh quận công Thuỵ quận công tịnh danh khuyết huynh đệ tụ tập đồ đảng sở chí hiếp lược nhân dân dữ Thuỷ quận công Lễ quận công đẳng tương kết chúng chí sổ thiên
扵𨕭群固茹椿,ở trên còn có nhà thung
𠴗伴哭𫯳,dỗ bạn khóc chồng
露屋上有匿名之書云師回將反固帝諭之,lộ ốc thượng hữu nặc danh chi thư vân sư hồi tương phản cố đế dụ chi
帝篤志好𭓇親賢樂善足爲承平之良主不幸早殁惜哉其母荘順皇太后阮氏諱環天施平陵人也,Đế đốc chí hiếu học thân hiền lạc thiện túc vi thừa bình chi lương chủ bất hạnh tảo một tích tai Kì mẫu Trang Thuận hoàng thái hậu Nguyễn Thị huý Hoàn Thiên Thi Bình Lăng nhân dã
𥚆風景󱀄󰅒它恪初,nhìn phong cảnh cũ nay đà khác xưa
又使定郡公鎮守興化撫集安西十州居民資給兵糧,Hựu sử Định quận công trấn thủ Hưng Hoá phủ tập An Tây thập châu cư dân tư cấp binh lương
時莫茂洽雖已渡江猶恃有長江先已准僃,Thời Mạc Mậu Hợp tuy dĩ độ giang do thị hữu trường giang tiên dĩ chuẩn bị
弘裕領兵住菩提營,Hoằng Dụ lĩnh binh trú Bồ Đề dinh
剛𡗶埃別埃󰠲,gang trời ai biết ai đâu
趙光㖂志英䧺頭隊󰤇𧍰𡧲陣衝𦋦,triệu quang dấy chí anh hùng đầu đội vuốt rồng giữa trận xông ra
遣陳廷琛訃于明稱睿宗巡邊溺死且吿以帝為嗣明人辭以畏壓溺有三不吊之禮,khiến trần đình thám phó vu minh xưng duệ tông tuần biên nịch tử thả cáo dĩ đế vi tự minh nhân từ dĩ uý áp nịch hữu tam bất điếu chi lễ
該捕壮士既不得陞充則賞資准在衙門吏不减,Cai bổ tráng sĩ ký bất đắc thăng sung tắc thưởng tư chuẩn tại nha môn lại bất giảm
失所係最大以人臣而同國姓則不敬以人子而忘本族則不孝,Thất sở hệ tối đại dĩ nhân thần nhi đồng quốc tính tắc bất kính dĩ nhân tử nhi vong bản tộc tắc bất hiếu
太史裴時亨密奏隐之不救,Thái sử Bùi Thì Hanh mật tấu ẩn chi bất cứu
黜范謙柄爲海陽憲察使,Truất Phạm Khiêm Bính vi Hải Dương Hiến sát sứ
𠫾𥺿,đi ỉa
𠶏𭈙絩紩𠴗󱛣遣𢚸𥒥𨫊𢧚孱𢧚漂,phỉnh phờ thêu dệt dỗ mơn khiến lòng đá sắt nên sờn nên xiêu
㨿雷陽扒𡥵侯芳花,cứ lôi dương bắt con hầu phương hoa
䐗体㝵君子,chửa thấy người quân tử
三月皇弟星卒崇賢侯之子也,tam nguyệt hoàng đệ tinh tốt sùng hiền hầu chi tử dã
爾是奸臣矣是亂臣矣是賊臣矣,Nhĩ thị gian thần hĩ thị loạn thần hĩ thị tặc thần hĩ
包𣇞,bao giờ
萡顛催固惜命爫之,Bạc đen thôi có tiếc mình làm chi
徐𥹰我價𠳐外𦊚𤾓,Giờ lâu ngã giá VÂNG ngoài bốn trăm
鐄卞𧯶吏焒群𢜝,vàng bền há lại lửa còn sợ
主公朱典寓營學堂,chúa công cho đến ngụ dinh học đường
至是成舟楫所至皆得其便,chí thị thành chu tiếp sở chí giai đắc kì tiện
至𠕋寺帝遣法師名順假爲江令迎之,chí sách tự đế khiển pháp sư danh thuận giả vi giang lệnh nghênh chi
進封興道王國峻為國公節制統領天下諸軍使檡軍校有将才者分統部伍,Tiến phong Hưng Đạo vương Quốc Tuấn vi Quốc công tiết chế thống lĩnh thiên hạ chư quân sử trạch quân hiệu hữu tướng tài giả phân thống bộ ngũ
㐌𢚸𠰺典𠰺時沛𠳐,Đã lòng dạy đến dạy thì phải vâng
召𤈠召列庄碍庫看,chịu sốt chịu rét chẳng ngại khó khăn
帝即命屈打領兵千餘人往征之,đế tức mệnh khuất đả lĩnh binh thiên dư nhân vãng chinh chi
𠫾咹眉汝𨀈旦低,đi ăn mày nhỡ bước đến đây
不暇治舟而潮退甚急舟皆着,Bất hạ trị chu nhi triều thoái thậm cấp chu giai trước
承官耒買典民,thừa quan rồi mới đến dân
泊群𠄼𭃂𢭂郎朱柴,bạc còn năm lượng trao sang cho thày
道髙法冉𡮈𡚢𠰺傳,đạo cao phép nhẹm nhỏ to dạy truyền
己巳元年漢元𣇄五年,kỉ tị nguyên niên hán nguyên đỉnh ngũ niên
惜𠰚𦀻針縁隻莫,tiếc nhỉ cửi kim duyên chếch mếch
小姐𫀅拱傷才,Tiểu thư xem cũng thương tài
觥𫷜奔粉半𦎛㐌例,Quanh năm buôn phấn bán GƯƠNG đã lề
󰝡饒𪧍准下塵𠫾制,đem nhau xuống chốn hạ trần đi chơi
𤞻威獴孟群𦣰櫃𫛕唿𪀄坤沛於篭,hùm oai muông mạnh còn nằm cũi hạc hót chim khôn phải ở lồng
文,văn
吒󱡸媄󱙦,cha dắt mẹ dạy
心盟吀决貝饒󰜋𠳒,Tâm minh xin quyết với nhau một lời
宋以順州歸我即廣元宋改順州,tống dĩ thuận châu quy ngã tức quảng nguyên tống cải thuận châu
及廷試賜黎致用等同進士出身,cập đình thí tứ lê trí dụng đẳng đồng tiến sĩ xuất thân
𠫾步,đi bộ
掩襖急𧽈卞准𬮌數𥸁蔑祝占包,ôm áo kíp dậy bèn chốn cửa sổ nan một chốc chiêm bao
󰜋命隴仍𨅸𡎦渚衝,Một mình luống những đứng ngồi chưa xong
翊運賛治功臣特進開府欽差節制各處水步諸營掌國權柄左相太尉西國公鄭柞天性聰明世臣聞望,dực vận tán trị công thần đặc tiến khai phủ khâm sai tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh chưởng quốc quyền bính tả tướng thái uý tây quốc công trịnh tạc thiên tính thông minh thế thần văn vọng
󱳼𦝄𦓡𢢆貝𡗶𤐝𠻁𦓡𢢆貝𠊚𥪝𠻁,trông trăng mà thẹn với trời soi gương mà thẹn với người trong gương
組織,tổ chức
𤴬南𬛒北𦓡痊買才,đau nam chữa bắc mà thuyên mới tài
功名忙㴷,công danh màng đắm
娘陀別典些庒,Nàng đà biết đến ta chăng
頭梗鹃日𡳳𡗶鴈䜹,đầu cành quyên nhặt cuối trời nhạn thưa
𠦳鐄身𧘇時哄補牢,Nghìn vàng thân ấy THÌ hòng bỏ sao
冬十二月林邑寇交州,đông thập nhị nguyệt lâm ấp khấu giao châu
身牢𡗊浽不平,thân sao nhiều nỗi bất bằng
俸空󰠩渃𪀄𡗶𠴊僥,Bỗng không cá nước chim trời lỡ nhau
云仙別理正邪,vân tiên biết lẽ chính tà
尼矩萾山薑号噲,này củ riềng sơn khương hiệu gọi
秋七月有惡民屢為亂聲言聞經畧使朱涯朱涯在廣,Thu thất nguyệt hữu ác dân lũ vi loạn thanh ngôn Văn Kinh lược sứ Châu Nhai Châu Nhai tại Quảng
明,Minh
冬十月頒各部印,đông thập nguyệt ban các bộ ấn
分蒲自院𫳘從,Phận bồ từ vẹn chữ tòng
醜虎𥙩󰐢𦓡𩂏𥙩𥵛𦓡提𥙩斗𦓡𢫝,xấu hổ lấy rổ mà che lấy nong mà đè lấy đấu mà đong
冷󰪋󰅹𧡊塢𠲖氣悲秋矗慝𡏘落花,lạnh lùng nào thấy ỏ ê khí bay thu sực nức hè lạc hoa
𣈜󰅒些㐌除𣳔娄󰑼,ngày nay ta đã trừ dòng lâu la
本𣳔户宦名家,Vốn dòng họ Hoạn danh gia
賊屯巨陀洞,tặc đồn cự đà động
𧋻對兜辭昆𧋉退,rắn đói đâu từ con cóc thối
𧯶󰝡𨉓玉預㘛武夫,há đem mình ngọc dựa kề vũ phu
𧊉𡃚蜂𨄹園春埃咍浪几儒人女才,bướm chờn ong dạo vườn xuân ai hay rằng kẻ nho nhân nữ tài
于為𠺙稍号󰑼竹箫,vu vi thổi sáo hiệu là trúc tiêu
併,tính
癸未三年宋崇寧二年,Quý Mùi tam niên Tống Sùng Ninh nhị niên
張輔󰟨偪移船雷𦋦󰘂𣷭㨂沔廣東,trương phụ thế bức dời thuyền lui ra cửa bể đóng miền quảng đông
花𤐝𦰟𤒘紅杆幅󰑼,hoa soi ngọn đuốc hồng chen bức là
欽差權吏科都給,khâm sai quyền lại khoa đô cấp
今臣沗因夏貢近望堯雲仰天日於長安瞻依正切厠衣冠於王會欣幸良多,Kim thần thiểm nhân Hạ cống cận vọng Nghiêu vân ngưỡng thiên nhật ư Trường An chiêm ỷ chính thiết xí y quan ư vương hội hân hạnh lương đa
没公子貝𠄩翁󰜏𡎦,một công tử với hai ông bà ngồi
成山侯王通不待命而先𤤻師者以帝之急,thành sơn hầu vương thông bất đãi mệnh nhi tiên ban sư giả dĩ đế chi cấp
仃寧𠄩𠰘没𠳒雙雙,Đinh ninh hai miệng một lời song song
餅㵢,bánh trôi
埃排路𪤄𣷭桹橷,ai bày trò bãi bể nương dâu
𡞖𡥵𫽄𠰺𫽄𡂰咃𠺘餒𤞼朱咹𥙩錢,đẻ con chẳng dạy chẳng răn thà rằng nuôi lợn cho ăn lấy tiền
娘時𨅸𢭸軒西,Nàng thì đứng tựa hiên tây
舜花花孛堵牢,thuấn hoa hoa bụt đỏ sao
累遷右神策都󰔄候,Luỹ thiên Hữu thần sách đô ngu hầu
謝𢚸易称垠恩哙󰑼,Tạ lòng dễ xứng BÁO ân gọi là
徐浪心腹相知,Từ rằng Tâm phúc tương tri
元拒之諸將欲戰璜疑斷橋内有伏兵迺别列長㦸於其後,Nguyên cự chi chư tướng dục chiến Hoàng nghi đoạn kiều nội hữu phục binh nãi biệt liệt trưởng kích ư kì hậu
𣎃,tháng
博媄生𫥨本拯𢤞,bác mẹ sinh ra vốn chẳng hèn
李祖覧之曰神人之事不可曉也,Lí tổ lãm chi viết Thần nhân chi sự bất khả hiểu dã
拠繓朱秩,cứ trói cho chặt
吏頒巡守𦊚方,lại ban tuần thú bốn phương
𡛔𫳵𫯳𫽄𦣰拱𩈘陣洞洞捻㹥𫴋𬇚,gái sao chồng chẳng nằm cùng mặt giận đùng đùng ném chó xuống ao
𦝄𠄻詠詠𡮍渚缺暈,trăng rằm vành vạnh chút chưa khuyết vầng
最灲各𣇞旦茄諭通功,tối sáng các giờ đến nhà dụ thông công
忍典㐌哿乙群鳩汝卢例命直户昆庄咍每辱,nhẫn đến đã cả ắt còn cưu nhớ lo lìa mình chực hộ con chẳng hay mỏi nhọc
眞𢬣𠇮󱫣𠊚些頭𬌥𬰠馭筅𪜀夜叉,chân tay mình mẩy người ta đầu trâu mặt ngựa tên là dạ xoa
至是帝遣求之,Chí thị đế khiển cầu chi
𡉕,hòn
喝嗷制欺盎𩄲顛湛,hát ngao chơi khi áng mây đen sẫm
娘強𥮊玉𣻆𩆋,nàng càng nhỏ ngọc tuôn dào
懶慵丙㦡,lại dung biếng nhác
船󱭻英解𬡰昂英辰𦣰󱭻𠄩姑娘𦣰𠄩邊,thuyền giữa anh giải chiếu ngang anh thì nằm giữa hai cô nàng nằm hai bên
扵冲群𡗋調咍,ở trong còn lắm điều hay
䏾𣘈耒拱𤐝朱𧯄𣊍,bóng son rồi cũng soi cho hang mờ
𥄮它𢢲胣和𠄩,nhắm đà đẹp dạ hòa hai
夏六月大水决麗天宮,Hạ lục nguyệt đại thuỷ quyết Lệ Thiên cung
󰝂󰋇倘奸筆庄邪,đâm mấy thằng gia bút chẳng tà
小姐暫󰘚提情𠳨查,Tiểu thư chạm mặt đè tình hỏi tra
暈𦝄䏾熾鈌諸𧷺,vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn
󰬯󱒼浪志浪才誇𧧯,vẽ vời rằng chí rằng tài khoe khoang
我國家乘時啓運應天順人,ngã quốc gia thừa thời khải vận ứng thiên thuận nhân
过傷𡮍󰒂岹蓬,Quá thương chút nghĩa đèo bòng
順天凣十八,Thuận Thiên phàm thập bát
坦伮皮長辰鄧󰮏𤾓琰皮昂辰空別澄,đất nó bề dài thì đặng sáu trăm dặm bề ngang thì không biết chừng
珥河之北順安三帶上洪諸府縣民皆願投降,Nhĩ Hà chi Bắc Thuận An Tam Đới Thượng Hồng chư phủ huyện dân giai nguyện đầu hàng
戊子九年宋端元年,Mậu Tí cửu niên Tống Đoan nguyên niên
詔乂安州起資城利人永豊等庫五十所于本州,chiếu nghệ an châu khởi tư thành lợi nhân vĩnh phong đẳng khố ngũ thập sở vu bản châu
重共和思衍於周休屯否偶遭於漢厄,Trọng cộng hoà tư diễn ư Chu hưu truân phủ ngẫu tao ư Hán ách
埃𢯦朱轉埃𢫝𫽄移,Ai lay cho chuyển ai rung chẳng rời
馭些顛㐌變囉色黄,ngựa ta đen đã biến ra sắc vàng
併浪󰘚渃蹎𩄲,tính rằng mặt nước chân mây
是以知之,thị dĩ tri chi
夏四月命,hạ tứ nguyệt mệnh
𡽫西皮屈𩈘𫯝,non tây vừa khuất mặt trời
二月以簿頭格試吏員,Nhị nguyệt dĩ Bạ đầu cách thí lại viên
是時豪傑從風響應清化人同墨號爲擄掠将軍殺破賊徒不可勝紀明指揮左,Thị thời hào kiệt tòng phong hưởng ứng Thanh Hoá nhân Đồng Mặc hiệu vi Lỗ lược tướng quân sát phá tặc đồ bất khả thắng kỷ Minh chỉ huy Tả
宋所追殺二千二百餘人,tống sở truy sát nhị thiên nhị bách dư nhân
𠊛陳濁餒衛圭仉呻𠱈餒塘𠫾𡨹󱓀,người trằn trọc nỗi về quê kẻ thăn thỉ nỗi đường đi giữ gìn
舊麥意實名紇麪,cựu mạch ấy thực danh sợi miến
皇帝陛下於萬幾之暇講明治道讀趙丁李陳之事則知天命人心之去留識國統󰘊圖之隆賛辨君子小人之消長察氣数風俗之盛衰而歷代政事之得失可得而明矣,hoàng đế bệ hạ ư vạn cơ chi hạ giảng minh trị đạo độc triệu đinh lí trần chi sự tắc tri thiên mệnh nhân tâm chi khứ lưu thức quốc thống bang đồ chi long tán biện quân tử tiểu nhân chi tiêu trưởng sát khí số phong tục chi thịnh suy nhi lịch đại chính sự chi đắc thất khả đắc nhi minh hĩ
亶恊顕冊載敭,đản hiệp hiển sách tải dương
𠇮芒疾病痍痍,mình mang tật bệnh dề dề
自此軍聲大振,tự thử quân thanh đại chấn
䜹浪㤕分落𩑛,Thưa rằng xót phận lạc loài
己酉十八年宋淳祐九年春正月重修延祐寺詔仍舊貫大赦,kỉ dậu thập bát niên tống thuần hựu cửu niên xuân chính nguyệt trùng tu diên hựu tự chiếu những cựu quan đại xá
𡗶𨷈丈瀋漏漏瀝月蔑彙印域域𤁘,trời muôn trượng thẳm làu làu sạch nguyệt một vầng in vặc vặc trong
應天中起家事黎中宗,Ứng Thiên trung khởi gia sự Lê Trung Tông
󰕛㛪碎𧁷𦄄觥𫄉桃,chúng em tôi khó quẩn quanh lụa đào
宫,cung
願厚賜遣還,nguyện hậu tứ khiển hoàn
𪹷󱥍,nướng chả
九月二十九日遣使如明御史中丞何甫為正使密刑院同知丁蘭副之歲貢及奏欽州地方事,Cửu nguyệt nhị thập cửu nhật khiển sứ như Minh Ngự sử trung thừa Hà Phủ vi chánh sứ Mật hình viện đồng tri Đinh Lan phó chi tuế cống cập tấu Khâm châu địa phương sự
至黄江遇皇太子逆流而上巨陀󰘌岸避之,chí hoàng giang ngộ hoàng thái tử nghịch lưu nhi thượng cự đà cách ngạn tị chi
𪪳圭务号荘人,ông quê mùa hiệu trang nhân
詔天夏諸鄕邑各依本業如故毋得藏匿迯亡盗賊及鬪敺殺人者,Chiếu thiên hạ chư hương ấp các y bản nghiệp như cố vô đắc tàng nặc đào vong đạo tặc cập đấu ẩu sát nhân giả
初神宗崩皇次子惟檜時方二歲王與正妃鄭氏,sơ thần tông băng hoàng thứ tử duy cối thời phương nhị tuế vương dữ chính phi trịnh thị
茶趙老餅韶陽排禅子矣群𠲝渴,trà triệu lão bánh thiều dương bầy thiền tử hãy còn đói khát
倒戈埃乃尋塘𧗱营,đảo qua ai nấy tìm đường về doanh
𠤆挵𢬣𢮩女世唭,chớ lỏng tay co nữa thế cười
太厚嘉其忠而不用其言,Thái hậu gia kì trung nhi bất dụng kì ngôn
五月六月旱,ngũ nguyệt lục nguyệt hạn
隔岸永永鍾廛廊漁立執江边󰋇茹,cách ngàn vẳng vẳng chuông chiền làng ngư lấp xấp giang biên mấy nhà
帝至籃京追思黎志父念祖林黎永父壽域祖恢勳業寫詩賜之并賜黎志百金三十兩黎永白金二十五兩以為歡燕親𮌐之資,đế chí lam kinh truy tư lê chí phụ niệm tổ lâm lê vĩnh phụ thọ vực tổ khôi huân nghiệp tả thi tứ chi tịnh tứ lê chí bách kim tam thập lưỡng lê vĩnh bạch kim nhị thập ngũ lưỡng dĩ vi hoan yến thân quyến chi tư
𧼋𠓨吏特改身准尼,chạy vào lại được gửi thân chốn này
衣等不得用紅綠等色,y đẳng bất đắc dụng hồng lục đẳng sắc
漢蒼以清化府路為京畿三輔改清化府為天昌府併九真愛州為三輔,Hán Thương dĩ Thanh Hoá phủ lộ vi Kinh kì Tam phụ cải Thanh Hoá phủ vi Thiên Xương phủ tính Cửu Chân Ái Châu vi Tam phụ
雉𫅷𢀲𡭬共称柴,trẻ già lớn bé cũng xưng thầy
𫫗信𧘇拱料排新功,mách tin ấy cũng liệu bài tâng công
吀柴論法卢筭󰡫芇,xin thầy luận phép lo toan thế nào
稚𤷍𫅷固脿之,trẻ gầy già có béo chi
烏絨束束染深,ô nhung súc súc nhuộm thâm
𣈜𧗱竹㐌高朋𦰟𥯌,ngày về trúc đã cao bằng ngọn tre
庚辰晋武帝昌明太元五年,canh thìn tấn vũ đế xương minh thái nguyên ngũ niên
謝山僧吏請台𨖲塘,tạ sơn tăng lại thảnh thơi lên đường
寧國公鄭㯀屯兵于廣勸太保富郡公鄭根駐兵于拨擢廣勸拨擢二社属天禄縣名各令諸軍浚壕築壘分守要處密差人偵探賊情洞知虚實,Ninh quốc công Trịnh Toàn đồn binh vu Quảng Khuyến Thái bảo Phú quận công Trịnh Căn trú binh vu Bạt Trạc Quảng Khuyến Bạt Trạc nhị xã thuộc Thiên Lộc huyện danh các lệnh chư quân tuấn hào trúc luỹ phân thủ yếu xứ mật sai nhân trinh thám tặc tình đỗng tri hư thực
妾吀汝𡦂糟糠朱仃,thiếp xin nhớ chữ tao khang cho đành
𠀲孤如𧍉𠀲衝如𪂲,đứa co như dế đứa xông như cò
士伍亦預勳勞雖賜勑命羙文已受各衛将軍而子孫猶多屈在軍伍未得承蔭,sĩ ngũ diệc dự huân lao tuy tứ sắc mệnh mĩ văn dĩ thụ các vệ tướng quân nhi tử tôn do đa khuất tại quân ngũ vị đắc thừa ấm
所𥪞意固娘翠綃強𥙩爫𡮈措𡨧惵,thửa trong ấy có nàng thúy tiêu càng lấy làm nhỏ thó tốt đẹp
渃䕯底𡦂相逢刼𨍦,Nước BÈO để chữ tương phùng kiếp sau
𧊉蜂戈𨄹默埃佐,bướm ong qua dạo mặc ai tá
南洋,nam dương
無供結者取為田公少帝名𭴣順宗子也,vô cúng kết giả thủ vi điền công thiếu đế danh an thuận tông tử dã
其開國建都改稱皇帝置百官設六,Kì khai quốc kiến đô cải xưng hoàng đế trí bách quan thiết lục
武郡公令人以象載之及二妓女還至京師献俘生梟三日斬于菩提傳首詣清華萬頼行在釘其两眼置于市,Vũ quận công lệnh nhân dĩ tượng tải chi cập nhị kĩ nữ hoàn chí kinh sư hiến phu sinh kiêu tam nhật trảm vu Bồ Đề truyền thủ nghệ Thanh Hoa Vạn Lại hành tại đính kì lưỡng nhãn trí vu thị
猷怨愈深,Du oán dũ thâm
又分兵攻畧清池上福富川等縣,Hựu phân binh công lược Thanh Trì Thượng Phúc Phú Xuyên đẳng huyện
𠄼湖仍𥙩爫㕠曰,năm hồ những lấy làm song viết
永𦝄辰㐌固𬁖永花千里固桃峝仙,vắng trăng thì đã có sao vắng hoa thiên lý có đào động tiên
𦝄梄拂披牟𤐡𤁕,lưng giậu phất phơ màu khói nhạt
事㐌羕意哏肫󰅹及,sự đã dường ấy cắn rốn nào kịp
自𣈜払󰖁埮𠦳𬌓𢚸报𦑃󰘂廛󰝂󰝂,từ ngày chàng ruổi dặm ngàn tấm lòng bấu cánh cửa chiền đăm đăm
丁丑宋元嘉十四年,Đinh Sửu Tống Nguyên Gia thập tứ niên
係埃𨢇茶𠯅嚛無法兄次辰扒󰜋貫𠄩陌,hễ ai rượu chè dức lác vô phép huynh thứ thì bắt một quan hai mạch
襖仃蔑糁𩚵𠄩𩛷,áo đành một tấm cơm hai bữa
皆解散,giai giải tán
復見於今日,phục kiến ư kim nhật
𣜾雙尼怒迻𫈜𧁵㐌𧡊尼箕譖𬖮鴻,chửa xong nơi nọ đưa trầu vỏ đã thấy nơi kia giạm cốm hồng
花㵢渃沚𣵶𣳔,Hoa trôi nước chảy xuôi dòng
庚申三年宋景定元年元世祖忽必烈中綂元年春三月戊辰朔日食二十五日日重暈内經黄色,canh thân tam niên tống cảnh định nguyên niên nguyên thế tổ hốt tất liệt trung thống nguyên niên xuân tam nguyệt mậu thìn sóc nhật thực nhị thập ngũ nhật nhật trùng vựng nội kinh hoàng sắc
帝禱手寫所𢮪詩集四張命阮󰦛張于臣祠之壁,Đế đảo thủ tả sở soạn thi tập tứ trương mệnh Nguyễn Đôn trương vu thần từ chi bích
𠊚辰蓮打几𡓮𥉫,người thì lên đánh kẻ ngồi không
過人仕李朝為眾所推,quá nhân sĩ lí triều vi chúng sở suy
𢺺𢬣,chia tay
檜源拱於𢚸𠊛麻𦋦,Cội nguồn cũng ở lòng người mà ra
𩯀𩄲󰜋約刀鐄𢺺𠄩,Tóc mây một ước dao vàng chia hai
又𭁈莫兵戦于河都,hựu dữ mạc binh chiến vu hà đô
防空,phòng không
䒹梅點雪花相泊畑杏銀衢䏾爌撑,chồi mai điểm tuyết hoa tương bạc đèn hạnh ngân cù bóng quáng xanh
春二月帝幸布海口耕籍田,xuân nhị nguyệt đế hạnh bố hải khẩu canh tịch điền
分佈,phân bố
冬嫌這冷沈綿甲,đông hiềm giá lạnh chằm mền kép
哙埃嘆哭扵冲車尼,hỏi ai than khóc ở trong xe nàỷ
凣人臨刑或用芽纏身燃之其人爲火所焦逼近死或使宋優人廖守心持短刃鈍刀解之令不得速子,Phàm nhân lâm hình hoặc dụng nha triền thân nhiên chi kì nhân vi hoả sở tiêu bức cận tử hoặc sử Tống ưu nhân Liêu Thủ Tâm trì đoản nhận độn đao giải chi lệnh bất đắc tốc tử
技掉破梩渚為𫡉𣳔,gãy chèo vỡ lái chơi vơi giữa dòng
莫兵設伏于險要出奇兵挑戰𠍵北,mạc binh thiết phục vu hiểm yếu xuất kì binh khiêu chiến dạng bắc
払𧯶曾𭓇𠎪王孫,chàng há từng học lũ vương tôn
魔庒傷𠊛󰬕仉滥庒傷𠊛𧹅,ma chẳng thương người ốm kẻ trộm chẳng thương người nghèo
秋七月二十五日倚蘭皇太后崩火塟仍以侍女三人殉,thu thất nguyệt nhị thập ngũ nhật ỷ lan hoàng thái hậu băng hoả táng nhưng dĩ thị nữ tam nhân tuẫn
至神符海口見文郎奉迎立爲盟主因𭁈文郎造長鎗及大臣阮演吾楔阮伯髙黎湛𭁈清華總兵僉事阮伯俊承宣使黎嵩參政阮時雍等同起兵,Chí Thần Phù hải khẩu kiến Văn Lang phụng nghênh lập vi minh chủ nhân dữ Văn Lang tạo trường thương cập đại thần Nguyễn Diễn Ngô Khế Nguyễn Bá Cao Lê Trạm dữ Thanh Hoa tổng binh thiêm sự Nguyễn Bá Tuấn Thừa tuyên sứ Lê Tung Tham chính Nguyễn Thì Ung đẳng đồng khởi binh
這冽対渴曾庄莽咍,giá rét đói khát từng chẳng mảng hay
文風𠯅𧽇𧵆賖,văn phong dức dấy gần xa
核䕼,cây năn
䜹浪量奇包容,thưa rằng lượng cả bao dung
時御舟𭛁自梁江駐翠靄文武臣僚拜賀故宴之,Thời ngự chu phát tự Lương Giang trú Thuý Ái văn võ thần liêu bái hạ cố yến chi
𫳵朋𥙩住󰣮腔,sao bằng lấy chú xẩm xoang
癸未梁龍德三年唐荘宗李存朂同光元年,Quý Mùi Lương Long Đức tam niên Đường Trang Tông Lí Tồn Húc Đồng Quang nguyên niên
總督阮熾同督,Tổng đốc Nguyễn Xí Đồng đốc
甕吐鉑盒𤘋㺔爐香銅白𥶄乖頽瑁,ống nhổ bạc hộp ngà voi lò hương đồng bạch nón quai đồi mồi
欺𣈜𨅸𦨂欺𣈘𦣰𨱽,khi ngày đứng múa khi đêm nằm dài
󰱇強壮充軍汰老,Tuyển cường tráng sung quân thải lão
狸狸号丐代埃命㹥密㝵咍説󰁏於,li li là cái đười ươi mình chó mặt người hay thốt u ơ
想誓説𥘀拱𡗉,Tưởng thề thốt nặng cũng nhiều
𡃹𢜠吀待𣎀尼𢆥𡢐,Chén mừng xin đợi đêm này năm sau
太保儂智髙來朝,Thái bảo Nùng Trí Cao lai triều
𤾓調唉據𬂙𠓨󰜋些,Trăm điều hãy cứ trông vào một ta
双双襘鳯𧜖鵉𤋾燶,song song gối phượng chăn loan ấm nồng
易冲𠬠𤇮麻𢷆𠄩󰌎,dễ trong một bếp mà chen hai lò
仁惠王󰆑餘自排盎入朝,Nhân Huệ Vương Khánh Dư tự Bài Áng nhập triều
㗂美,tiếng mỹ
𦛋󱘜󱘙󱘇逧𦠳𡽫,cật lom khom bên dốc sườn non
仍󰑼𣈙約枚𠯻𨑮𠄻𫷜󰀎別包饒情,những là rày ước mai ao mười lăm năm ấy biết bao nhiêu tình
師行紀律以弔民爲念,Sư hành kỷ luật dĩ điếu dân vi niệm
青竹蛇蟠于寳扆,Thanh trúc xà bàn vu bảo ỷ
帝設󰣝没忙以毒箭射之死傷過半,Đế thiết phục Một Mường dĩ độc tiễn xạ chi tử thương quá bán
南庭𦖑動𫪹朝大营,nam đình nghe động trống chầu đại doanh
沿江諸軍大潰退據黃江明人入東都擄掠女子玉帛會計粮儲分官辨事招集流民為久居計,Duyên giang chư quân đại hội thoái cứ Hoàng Giang Minh nhân nhập Đông Đô lỗ lược nữ tử ngọc bạch hội kế lương trừ phân quan biện sự chiêu tập lưu dân vi cửu cư kế
半蒌貺,bán rau muống
是也,thị dã
没丿𢀭𢀨結伴僊,một phút giàu sang kết bạn tiên
唒於冲房計特蔑𢆥,giấu ở trong buồng kể được một năm
𣈘固𩄲󰅹眷月,đêm có mây nào quyến nguyệt
汝但汝之才不称耳,nhữ đán nhữ chi tài bất xứng nhĩ
失机辞㐌收灵陣前,Thất cơ Từ đã thu linh trận tiền
底朱湥玉𣻆󰠢牢𢧚,để cho giọt ngọc tuôn dào sao nên
叱吏,sớt lại
二十一日定農隙時興作,Nhị thập nhất nhật định nông khích thời hưng tác
翁停𠜯󰘚批𩭶𠅎錢,ông đừng cạo mặt tỉa râu tốn tiền
於恒外朗,ở hằng ngồi lặng
花桃𫷜外群唭󰊄冬,Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông
上宰語󰘚𠳿𡗶,thượng tể ngửa mặt vỉ trời
螉焠師󰅹帽尼󰅹袄深,ong đốt sư nào mũ ni nào áo thâm
攔𢬣路傳嘆嘲熷𤇊塘杏噋嗃𨤮槐,dan tay trò chuyện han chào tưng bừng đường hạnh xôn xao dặm hòe
𢫫𦀊庒𢜝動棱箕𠱋,rút dây chẳng sợ động rừng kia ru
𦥃𡁼辰吏者橰衛,đến sêu thì lại giả cau về
束𪪳洡湥𥐆𨱽,thúc ông sùi sụt vắn dài
鬚󱰟𪖬𦢞㛪黎𨉓𠓨,râu quăn mũi lõ em lê mình vào
夫土乃王土民乃王民彼之竊據此土者不知是何名󰉍而深溝髙壘以逆命厚賦重斂以虐民脇爾以執㦸執戈何有乎班聯職秩致爾失學書學禮何有乎科目功名迹其所爲旣負固作逆又拒我朝廷再茶毒我方民彼之罪惡如此容可置而不問乎民之倒懸如此容何恬而不救乎事非得已兵征言興,phu thổ nãi vương thổ dân nãi vương dân bỉ chi thiết cứ thử thổ giả bất tri thị hà danh hiệu nhi thâm cấu cao luỹ dĩ nghịch mệnh hậu phú trọng liễm dĩ ngược dân hiếp nhĩ dĩ chấp kích chấp qua hà hữu hồ ban liễn chức trật trí nhĩ thất học thư học lễ hà hữu hồ khoa mục công danh tích kì sở vi ký phụ cố tác nghịch hựu cự ngã triều đình tái trà độc ngã phương dân bỉ chi tội ác như thử dung khả trí nhi bất vấn hồ dân chi đảo huyền như thử dung hà điềm nhi bất cứu hồ sự phi đắc dĩ binh chinh ngôn hưng
本業,bản nghiệp
𰙔鵑嘺爫淶渃𬑉,ca quyên ghẹo làm rơi nước mắt
慮亦將象牙土物來貢,Lự diệc tương tượng nha thổ vật lai cống
邕州孫全興亦坐棄市,ung châu tôn toàn hưng diệc toạ khí thị
𫕲埋海海順𡗶船娄進細所尼幔朝,gió may hây hẩy thuận trời thuyền sau tiến tới thửa nơi màn trò
𡦂浪胡越一家,chữ rằng hồ việt nhất gia
博士,bác sĩ
供𠬠𧖱博生𫥨,cùng một máu bác sinh ra
會試登科有録既足以表當代之盛明題名刻石有碑又足以示後來之廣勸焉,hội thí đăng khoa hữu lục ký túc dĩ biểu đương đại chi thịnh minh đề danh khắc thạch hữu bi hựu túc dĩ thị hậu lai chi quảng khuyến yên
𪡈侯傳奇隊攕𢯢噐械蹺些𠫾尋𥙩公主,bớ hầu truyền cả đội sắm sửa khí giới theo ta đi tìm lấy công chúa
𧵑信噲󰜋𡭧尼爫𥱬,Của tin gọi một chút này làm ghi
臨淄𠊛󱀄払群𢖵空,Lâm Truy người cũ chàng còn nhớ không
姑箕咹呐嚈唹船碎秩狭姑𢖵𠓨󰠳,cô kia ăn nói ỡm ờ thuyền tôi chật hẹp cô nhờ vào đâu
諭僉都御史陶雋曰太和延寧年間御史之職不出於外戚則出於權臣是以公論混淆馬論不辨國政之弊莫斯為甚又諭云陶雋違棄國例󰦕意妄行今司風憲反輕易言語誠猾吏也丁亥八年明成化三年春正月幸西京回天派江習陣,Dụ Thiêm đô ngự sử Đào Tuấn viết Thái Hoà Diên Ninh niên gian Ngự sử chi chức bất xuất ư ngoại thích tắc xuất ư quyền thần Thị dĩ công luận hỗn hào mã luận bất biện quốc chính chi tệ mạc tư vi thậm Hựu dụ vân Đào Tuấn vi khí quốc lệ dịch ý vọng hành Kim tư phong hiến phản khinh dị ngôn ngữ thành hoạt lại dã Đinh Hợi Bát niên Minh Thành Hoá tam niên Xuân chính nguyệt hạnh Tây Kinh hồi Thiên Phái giang tập trận
命工部尚書掌部事知顯福殿威郡公,mệnh công bộ thượng thư chưởng bộ sự tri hiển phúc điện uy quận công
四教冷伶󱪈𠰺𠊚,tứ giáo rành rành lẽ dạy người
𣎀永故𫳵𨒺閣紫,đêm vắng cớ sao soi gác tía
九月詔諸司󰠣獄許取評泊錢評即󰠣也前有評司亦是也,Cửu nguyệt chiếu chư ti đoán ngục hứa thủ bình bạc tiền bình tức đoán dã tiền hữu Bình ti diệc thị dã
英𤴬爫牢麻𩈘𬦃似花󰊎古𢬣𧷺如嗡𥿗,anh đau làm sao mà mặt đỏ tựa hoa vông cổ tay tròn như ống chỉ
𥘷筭妓佔𫅷蹺修持,trẻ toan đĩ điếm già theo tu trì
時浪料𠬠身昆,thè rằng liều một thân con
自春至夏後不雨,Tự xuân chí hạ hậu bất vũ
桧睦󰜏底𥪝杠係埃𠳨𦤾沉香𧵑󰜏,củi mục bà để trong rương hễ ai hỏi đến trầm hương của bà
油麻特每事盃世間,dẫu mà được mọi sự vui thế gian
󰞿㛪吏㕸𢵋𠲜𡾵高,anh em lại rắp đua giành ngôi cao
三月造長廊自元玄閣直抵西大朝門以便百官進朝避暑雨,Tam nguyệt tạo trường lang tự Nguyên Huyền các trực để Tây đại triều môn dĩ tiện bách quan tiến triều tị thử vũ
十二月征山蠻,Thập nhị nguyệt chinh sơn man
後三年援還,Hậu tam niên Viện hoàn
𧤁恒仍木戈腮,sừng hằng những mọc qua tai
𡄎机会遇㐌停固尼,gẫm cơ hội ngộ đã dành có nay
丙申明永樂十四年春正月明起送文武上官耆老赴燕,bính thân minh vĩnh lạc thập tứ niên xuân chính nguyệt minh khởi tống văn võ thượng quan kì lão phó yên
會賊黨南郡峩郡俱死官軍大勝收󰱐船艘婦,hội tặc đảng nam quận nga quận câu tử quan quân đại thắng thu hoạch thuyền sưu phụ
囬京皮及順𣳔𥙒戈,hồi kinh vừa gặp thuận dòng trẩy qua
攞葚,rà rẫm
𡬷貞如拮梗苔覩𠫾,Tấc riêng như cất gánh đầy đổ đi
十一月遣使如明,thập nhất nguyệt khiển sứ như minh
𤽗吏低朱𤽗圓𬟥,ngươi lại đây cho ngươi viên thuốc
輕辣几固德,khinh lạt kẻ có đức
時咍󰠃㐱旦岸箕,thời hay cùng chỉn đến ngạn kia
弘文曰吾仗節三世常欲投軀帝庭况被徵乎,Hoằng Văn viết Ngô trượng tiết tam thế thường dục đầu khu đế đình huống bị trưng hồ
王觀買引𧵆賖淡仙娘󰀎初󰑼歌兒,vương quan mới dẫn gần xa đạm tiên nàng ấy xưa là ca nhi
吝矧𠫾𧗱𨳱社廊民,lẩn thẩn đi về ngõ xã làng dân
夏六月宋知廣州凌策上言曰今以交趾兵亂令臣與沿邊安撫使卲曄同經度便宜以聞,Hạ lục nguyệt Tống Tri Quảng Châu Lăng Sách thượng ngôn viết Kim dĩ Giao Chỉ binh loạn lệnh thần dữ Duyên biên An phủ sứ Thiệu Việp đồng kinh độ tiện nghi dĩ văn
昆㹯丐𣁔𣁔,con hưu cái lớn lớn
召應試官范柰等二十員人入鳯󰀩堂,Triệu ứng thí quan Phạm Nại đẳng nhị thập viên nhân nhập Phụng Nghi đường
㝵率丐簮几淶丐釧賒𧵆狼藉,người rớt cái trâm kẻ rơi cái xuyến xa gần lang chạ
𮗓緣蓮㗂噲娘,Giác Duyên lên tiếng gọi nàng
䏧棗熙熙𡥵𥉴鳯,da táo hây hây con mắt phượng
涓漨吏劍咹沔月花,Quen VÙNG lại kiếm ăn miền nguyệt hoa
賊乘勢追至河邊,Tặc thừa thế truy chí hà biên
意准𧯄𤞻渚𢱖𢬣,ấy chốn hang hùm chớ mó tay
帝慰撫部落勞賞酋長,đế uý phủ bộ lạc lao thưởng tù trưởng
恩𥢆𩅹霂淡潤㐌錢吏穭殷勤養廉,ơn riêng mưa móc đượm nhuần đã tiền lại lúa ân cần dưỡng liêm
𨢇時本𨢟渃紇杏,rượu thời vốn gây nước hạt hạnh
戰𦝄初㐌󰠱願詫󰠲,chén trăng xưa đã nặng nguyền sá đâu
貪妄名利𢀨朝,tham vòng danh lợi sang giàu
國威中路安撫使司白圭聞之懼亦乞至聀焉,Quốc Oai trung lộ An phủ sứ ti Bạch Khuê văn chi cụ diệc khất chí chức yên
湯淌花𦲒麻吏𦹳𥹰,thoang thoảng hoa nhài mà lại thơm lâu
吒媄㐌特事約㓜㐌楼𢆥,cha mẹ đã được sự ước ao đã lâu năm
𢼂群󰠱業𦟐桃,số còn nặng nghiệp má đào
附胡季犛漢蒼季犛字理元自推其先祖胡興逸本浙江人五季後漢時來守演州,phụ hồ quý li hán thương quý li tự lí nguyên tự suy kì tiên tổ hồ hưng dật bản chiết giang nhân ngũ quý hậu hán thời lai thú diễn châu
移午簾篭月蔑鉤,rời ngủ rèm lồng nguyệt một câu
阮納和,nguyễn nạp hoà
𢪭茹底奴𡘯蓮時梗連𤉗些筭朱倍,nhẩn nha để nó lớn lên thời cành liền héo ta toan cho bồi
故不許獨見而以國瑱為偕欲使君臣之義篤而無所嫌間,Cố bất hứa độc kiến nhi dĩ Quốc Chẩn vi giai dục sử quân thần chi nghĩa đốc nhi vô sở hiềm gian
卒朝户胡將茹明羅𠀲張輔分軍𠓨爫賊侵劫几𢄂,rốt triều họ hồ tướng nhà minh là đứa trương phụ phân quân vào làm giặc xâm cướp kẻ chợ
𠳐呈會主𫀅詳,vâng trình hội chủ xem tường
適合,thích hợp
冬十月天健山崩,Đông thập nguyệt Thiên Kiện sơn băng
或見侵陵修之以文吿之以辭將之以玉帛之禮,hoặc kiến xâm lăng tu chi dĩ văn cáo chi dĩ từ tương chi dĩ ngọc bạch chi lễ
節制鄭松遣右相黄廷爱領兵討之,tiết chế trịnh tùng khiển hữu tướng hoàng đình ái lĩnh binh thảo chi
故人㐌易󰋇欺盘桓,Cố nhân đã dễ mấy khi bàn hoàn
敢𠶆翁𢀲無𥪝,dám mời ông lớn vô trong
然而其女昭皇禪陳順天又為太宗后生聖宗,Nhiên nhi kì nữ Chiêu Hoàng thiền Trần Thuận Thiên hựu vi Thái Tông hậu sinh Thánh Tông
夏四月十六日大元帥統國政上主師父功髙聰斷仁聖清王薨,hạ tứ nguyệt thập lục nhật đại nguyên soái thống quốc chính thượng chủ sư phụ công cao thông đoán nhân thánh thanh vương hoăng
寃家󰋇刼論󱚢生昆鬼恠篭牢制排,oan gia mấy kiếp lộn vào sinh con quỷ quái lung lao chơi bời
渃滝河汜汜,nước sông hà dẫy dẫy
明日瑞婆進生金十盤奏曰急遽不䏻供僃禮物,minh nhật thuỵ bà tiến sinh kim thập mâm tấu viết cấp cự bất năng cung bị lễ vật
後乃設宴筵行饗禮,hậu nãi thiết yến đình hành hưởng lễ
繞四傍邀截去處,nhiễu tứ bàng yêu tiệt khứ xứ
厥後演州知州皆以國康子孫為之,quyết hậu diễn châu tri châu giai dĩ quốc khang tử tôn vi chi
居掛孝,cư quải hiếu
又使太尉阮黄統領水軍少保裴文奎等徃畧定海陽處因進兵以擊水棠之南,hựu sử thái uý nguyễn hoàng thống lĩnh thuỷ quân thiếu bảo bùi văn khuê đẳng vãng lược định hải dương xứ nhân tiến binh dĩ kích thuỷ đường chi nam
曹浪堛意才名,tào rằng bậc ấy tài danh
明珠大貝琉璃翠羽瑇瑁犀象之珍奇,minh châu đại bối lưu li thuý vũ đại mồi tê tượng chi chân kì
客海口白魚入舟,khách hải khẩu bạch ngư nhập chu
西瓜𦼞茩,tây qua dưa hấu
是𡻕梁亡,Thị tuế Lương vong
𡞕𡚦𫯳官停産妬辰朱祭󱦋固文喃,vợ đĩ chồng quan dành sẵn đó thì cho tế giỗ có văn nôm
帝誘殺冠服侯大王暃,đế dụ sát quan phục hầu đại vương húc
蕯渃莍滝,tát nước gàu sòng
𡽫撑撑渃撑撑𡽫渃𫡁𠄩買有情,non xanh xanh nước xanh xanh non nước gồm hai mới hữu tình
󰟨危简定弼岸𧗱西,thế nguy giản định bạt ngàn về tây
玉󱗲奔思明府稱臣于明,ngọc liễn bôn tư minh phủ xưng thần vu minh
令諸将軍曰掌軍施者勤於征伐典漕運者勤於餽餉,Lệnh chư tướng quân viết Chưởng quân thí giả cần ư chinh phạt điển tào vận giả cần ư quỹ hướng
𠊛窈窕几文章𪟦才𡛔色春當皮時,người yểu điệu kẻ văn chương giai tài gái sắc xuân đương vừa thì
先是荗以清華憲察使回家守制满服赴京,tiên thị mậu dĩ thanh hoa hiến sát sứ hồi gia thủ chế mãn phục phó kinh
𣩂𠄩𢬣扱鲁臀,chết hai tay cắp lỗ đẹn
噀𩚵,sún cơm
丙申七年明成化十二年,Bính thân thất niên Minh Thành Hoá thập nhị niên
往來官客𦒉耀,vãng lai quan khách dập dìu
断膓𢼂捽𠸜𦋦,Đoạn trường sổ rút tên ra
𦀊愁埃窖󱫌昂塊尼䋥兎𥿁唐𣘓󱨞,dây sầu ai khéo giăng ngang khỏi nơi lưới thỏ vướng đàng bẫy cheo
然政尚姑息黷於武功禍及其身,Nhiên chính thượng cô tức độc ư vũ công hoạ cập kì thân
是日節制鄭松會諸将設宴慰勞軍士,thị nhật tiết chế trịnh tùng hội chư tướng thiết yến uý lạo quân sĩ
󰞿㛪共𩈘𫽄共𢚸,anh em cùng mặt chẳng cùng lòng
乃以明年為端泰初年,Nãi dĩ minh niên vi Đoan Thái sơ niên
中使以其奏帝令以犢祭之御舟乃進,Trung sứ dĩ kì tấu Đế lệnh dĩ độc tế chi ngự chu nãi tiến
𡄎冲集𩡭良方,Ngẫm trong Tập nghiệm lương phương
㦖𨖅辰北梂橋㦖𡥵𫨩𡦂辰𢞅𥙩柴,muốn sang thì bắc cầu kiều muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy
並禁音樂并絲色珠玉金銀等服用,tịnh cấm âm nhạc tinh ti sắc châu ngọc kim ngân đẳng phục dụng
兵士饑渴而不知恤徒以金銀飾於軍噐專務奢靡以致化爲銅色,binh sĩ cơ khát nhi bất tri tuất đồ dĩ kim ngân sức ư quân khí chuyên vụ xa mĩ dĩ trí hoá vi đồng sắc
毅󰁥,nghị gắng
達床七寶圍幔八仙,Đặt giường thất bảo vây màn bát tiên
唒𫵊如埃拱𨢇茶,dẫu kiết như ai cũng rượu chè
事𢗖𫨩吼󰑼例世间,sự nhầm hay hỏng là lề thế gian
𥋳瀋𭰺馭胡戈󰘂𢼂,coi thấm thoắt ngựa hồ qua cửa sổ
拯朋妾𬙞𢚸䐗𤀗,chẳng bằng thiếp bảy lòng chửa rửa
堆些如芃花龿𫯳低𡢼帝劍埃𨕭𠁀,đôi ta như bông hoa nhài chồng đây vợ đấy kém ai trên đời
𥙩之𢷀䋦孕𦀚衛𡢐,lấy chi rủ mối dựng giềng về sau
蹎𡗶󰘚𣷭泠汀,chân trời mặt biển lênh đênh
徐公𦋦馭身迎󰘇外,Từ công ra ngựa thân nghênh cửa ngoài
官之樂推視民如傷甚憫帬生之久困,quan chi lạc thôi thị dân như thương thậm mẫn quần sinh chi cửu khốn
癸亥六年明弘治十六年,Quý Hợi lục niên Minh Hoằng Trị thập lục niên
以月之朔望及夏之四月八日車駕臨幸設祈祚之儀陳浴佛之式歲以爲常,Dĩ nguyệt chi sóc vọng cập hạ chi tứ nguyệt bát nhật xa giá lâm hạnh thiết kì tộ chi nghi trần dục Phật chi thức tuế dĩ vi thường
傷𤤰茹漢娘它捐生,thương vua nhà hán nàng đà quyên sinh
滇滇船杜頭𡹡柳,chan chan thuyền đỗ đầu ghềnh liễu
別包旗𢹣吏畑招,biết bao cờ kéo lại đèn treo
𧾿眞𧾿𢬣𧾿𦑃,tréo chơn tréo tay tréo cánh
令各将奉事諸功臣廟,Lệnh các tướng phụng sự chư công thần miếu
户部尚書黎端之奉𬢱一各府縣官賦税𨿽定而押作堤路不勤趂農隙時未完有妨收穫臨,hộ bộ thượng thư lê đoan chi phụng nghị nhất các phủ huyện quan phú thuế tuy định nhi áp tác đê lộ bất cần sấn nông khích thời vị hoàn hữu phòng thu hoạch lâm
冬漢楊僕精兵九千先陷尋陿破石門嘉積石於江曰石門得我粟船因維其船以数萬人待伏波將軍路博德,đông hán dương bộc tinh binh cửu thiên tiên hãm tầm hiệp phá thạch môn gia tích thạch ư giang viết thạch môn đắc ngã túc thuyền nhân duy kì thuyền dĩ số vạn nhân đãi phục ba tướng quân lộ bác đức
呐庄吹,nói chẳng xuể
壬辰四年宋皇祐四年,Nhâm Thìn tứ niên Tống Hoàng Hựu tứ niên
是日王通率城中精銳兵出擊太監黎阮於襾扶烈,Thị nhật Vương Thông suất thành trung tinh nhuệ binh xuất kích Thái giám Lê Nguyễn ư Tây Phù Liệt
英㛪𢜠謝丹庭調𨆢,anh em mừng tạ đan đình đều lui
故為國倚重權移人主,cố vi quốc ỷ trọng quyền di nhân chủ
節勁可畨君子竹𩙍髙拯讓丈夫松,tiết cứng khả phen quân tử trúc gió cao chẳng nhượng trượng phu tùng
英徐㛪自課謨躋空兮扑蘿空兮底芽,anh chờ em từ thuở mô tê không hề bóc lá không hề để nha
如𠁂󰅹𬲢昆伮𥙩濫絆󰮉𢬣蹎伮拱折八𠫾,như đứa nào nhiều con nó lấy làm bấn bít tay chân nó cũng giết bớt đi
夢福𡍋撞𣈜蔑扔,mống phúc vun trồng ngày một nảy
卿等其熟思之,Khanh đẳng kì thục tư chi
景𬟗援羣𡽫渃𬟗准󰅹󰑼庄准春風,cảnh cũ vẫn còn non nước cũ chốn nào là chẳng chốn xuân phong
𢤜念故國擬𦓡𤴬,Chạnh niềm cố quốc nghĩ mà đau
是日黃龍見于永光殿,thị nhật hoàng long hiện vu vĩnh quang điện
飲馬則河水乾磨劎則山石缺戦船千艘雄象百数,Ẩm mã tắc hà thuỷ can ma kiếm tắc sơn thạch khuyết chiến thuyền thiên sưu hùng tượng bách sổ
雖群淋臘󱙼觥𣃲𧷺象体撑鐄𨯹𢧚,tuy còn lấm láp sáng quang vuông tròn tuồng thấy xanh vàng đúc nên
御批云此句有長遠氣象,ngự phê vân thử câu hữu trường viễn khí tượng
競𢚸翁師,chạnh lòng ông sư
六月王親扶皇上御駕親征,lục nguyệt vương thân phù hoàng thượng ngự giá thân chinh
𫯳眉共闷憐󰑼買情,chồng mày cũng muốn lân la với tình
殿𧍰底永宫撑𫽄𧗱,đền rồng để vắng cung xanh chẳng về
夏五月占城主賁該㓂化州城虜掠人民,hạ ngũ nguyệt chiêm thành chủ bí cai khấu hoá châu thành lỗ lược nhân dân
𤽗昌起爫官經畧渃南,ngươi xương khởi làm quan kinh lược nước nam
庚子十一年明成化十六年,canh tí thập nhất niên minh thành hoá thập lục niên
時應試者五千七百人取阮秉德秉德前名界後改寧止又改寧󰘊廣德縣盛光坊人廷試同進士出身莫朝仕至上書少師廉郡公,Thời ứng thí giả ngũ thiên thất bách nhân thủ Nguyễn Bỉnh Đức Bỉnh Đức tiền danh Giới hậu cải Ninh Chỉ hựu cải Ninh Bang Quảng Đức huyện Thịnh Quang phường nhân đình thí đồng tiến sĩ xuất thân mạc triều sĩ chí thượng thư thiếu sư Liêm quận công
封墳立庙矯傷矯煩,phong phần lập miếu kẻo thương kẻo phiền
陰與敬典妾私通,âm dữ Kính Điển thiếp tư thông
天之變道有如此者微哉,Thiên chi biến đạo hữu như thử giả vi tai
又切勿邀請明人入我,Hựu thiết vật yêu thỉnh Minh nhân nhập ngã
娘強𠲖戾嗚𠲖,Nàng càng e lệ ủ ê
起明空大師第,Khởi Minh Không Đại sư đệ
外𩄲箕𧯶刼払󰠲,ngoài mây kia há kiếp chàng đâu
畧娄芇体䏾㝵,TRƯỚC sau nào thấy bóng người
双双𠓨畧𡑝花礼跪,Song song vào trước sân hoa lạy quì
大酺二日于廟,đại bô nhị nhật vu miếu
是用遣詞臣潘琦科臣李用揖持,Thị dụng khiển từ thần Phan Kì Khoa thần Lí Dụng Tiếp trì
𠇍𢆥𠿮唿漿蒌,mấy năm hẩm hút tương rau
𤾓𢆥珥𠬠𤗖願暈𤐝㐌虎固𨕭頂頭,trăm năm nhẹ một mảnh nguyền vầng soi đã hổ có trên đỉnh đầu
時莫敬典扶莫氏茂洽㱕昇龍城令軍營于城之南門外居焉,thời mạc kính điển phù mạc thị mậu hợp quy thăng long thành lệnh quân dinh vu thành chi nam môn ngoại cư yên
己亥漢光武劉秀建武十五年,Kỉ Hợi Hán Quang Vũ Lưu Tú Kiến Vũ thập ngũ niên
𦓡石生󰑼𡥚孤单底奴替命朱𡥵󰑼特,mà thạch sanh là gã cô đơn để nó thế mạng cho con là được
匠人武如蘇作大棧殿百餘屋罄竭國中財力,Tượng nhân Vũ Như Tô tác Đại sạn điện bách dư ốc khánh kiệt quốc trung tài lực
冬十月幸天長府行宫,đông thập nguyệt hạnh thiên trường phủ hành cung
幸頼天道好還人心恊順,hạnh lại thiên đạo hiếu hoàn nhân tâm hiệp thuận
党,đảng
𮎦䧺𨅸𡨌尘埃買𫅷,Anh hùng ĐỨNG giữa trần ai mới già
翁蕉䀡𧡊𢵼𬆄𨑗坡,ông tiêu xem thấy vớt ngay lên bờ
𡥵姉𠫾𠅎𡥵㛪遁𫯳,con chị đi mất con em trốn chồng
楳鵑摳惨弹蟡𢭮愁,mõ quyên khua thảm đàn ve gảy sầu
隊刘公子䀡詳頭眉󰬭𩈘𤑟𤉜庒而,đòi lưu công tử xem tường đầu mày cuối mặt rõ ràng chẳng nhe
払罕空如𠎪洛陽,chàng hẳn không như lũ lạc dương
𠸦浪窖种𧵑茹宦娘,Khen rằng Khéo giống của nhà Hoạn nương
唎呐空𠽮,lời nói không dè
碎𠾕分󱈘群𡗉仉侯下縁𡢐拯没姨,tôi đòi phận trước còn nhiều kẻ hầu hạ duyên sau chẳng một dì
尼𠄩月泊冲𨉓,nay hai lạng bạc trong mình
裊群物眜奸萌,nẻo còn vắt mắt gian manh
𪀄鸚牢窖頭梗𠶓喯,chim anh sao khéo đầu cành véo von
申時節制鄭松親自督戦指揮三軍左攻于左右攻于右咸有紀律,Thân thì Tiết chế Trịnh Tùng thân tự đốc chiến chỉ huy tam quân tả công vu tả hữu công vu hữu hàm hữu kỷ luật
丁昆爫他庄討,đứa con làm thơ chẳng thảo
旨揮禁世家子弟人眾等不得養鬪鷄舞猴飛鴿山呼鳥文𤤻魚雜戲等物以廢本業,Chỉ huy cấm thế gia tử đệ nhân chúng đẳng bất đắc dưỡng đấu kê vũ hầu phi cáp sơn hô điểu văn ban ngư tạp hí đẳng vật dĩ phế bản nghiệp
糖盤丐檜槎,đường bàn cái cối xay
備,bị
𥙩丐錦黄𫃚底中匣意,lấy cái gấm vàng bọc để trong hộp ấy
卞呌翁舘𠰺浪,bèn kêu ông quán dạy rằng
卞篤歇𫊚所攕𥙩瓶鉢𤽸和爫剂蔑祝㕵麻歇,bèn dốc hết thuốc thửa sắm lấy bình bát trắng hoà làm tễ một chốc uống mà hết
𠊚坦清埬於坦彭𦊚馭駟默襖戦矯車𠫾駸駸,người đất thanh đóng ở đất bành bốn ngựa tứ mặc áo chiến kéo xe đi xăm xăm
時國峻以剪髮服布衣矣,thời quốc tuấn dĩ tiện phát phục bố y hĩ
待奏陳又慮󰏲緩山野獷惡之俗洞壑狡猾之民倘不徇其情恐或生異變,đãi tấu trần hựu lự kê hoãn sơn dã quánh ác chi tục động hoác giảo hoạt chi dân thảng bất tuẫn kì tình khủng hoặc sinh dị biến
若能,Nhược năng
兵出中路至嘉遠奉化而還,binh xuất trung lộ chí gia viễn phụng hoá nhi hoàn
歇𠳒首腹懇求,hết lời thú phục khẩn cầu
酉𪬡沛忍渚差訛,dẫu hèn phải nhẫn chớ sai ngoa
冷汀𠬠隻船情,lênh đênh một chiếc thuyền tình
麻蒸䋦代帝代王侯𦇒麻吏衝,mà chưng mối đời đế đời vương hầu rối mà lại suông
時溥與妻同就徽人同桃家適同桃已入宮中,Thời Phổ dữ thê đồng tựu Huy nhân Đồng Đào gia thích Đồng Đào dĩ nhập cung trung
𩛂禮殮塟,no lễ liệm táng
坦彭澤店亏姅簾暎𬰢𣎞殘,đất bành trạch đêm khuya nửa rèm ánh mặt trăng tàn
恩德主𡗶庄固欺仃,ơn đức chúa trời chẳng có khi dừng
其何饒阮書罪而潘宗禎不饒公耶私耶是不信於天下,kì hà nhiêu nguyễn thư tội nhi phan tông trinh bất nhiêu công da tư da thị bất tín ư thiên hạ
以浮經𫢋寺為賣詐之塲以布𢪒神祠爲藏奸之窟,dĩ phù kinh khật tự vi mại trá chi trường dĩ bố bái thần từ vi tàng gian chi quật
玉竜淶動香濃拿淶,ngọc lung lay động hương nồng nã rơi
碁,cờ
伯耆當作輔臣爲言使從軍以授是官伯耆不預同僚衙門但家居横驛多𠬧舊官之失所者,bá kì đương tác phụ thần vi ngôn sử tòng quân dĩ thụ thị quan bá kì bất dự đồng liêu nha môn đản gia cư hoành dịch đa thu cựu quan chi thất sở giả
認別,nhận biết
伏乞遣使問本國主以光下國,phục khất khiển sứ vấn bản quốc chủ dĩ quang hạ quốc
𢜠忱旗㐌典𢬣,Mừng thầm Cờ đã đến tay
𡦂情乾想乾深,chữ tình càng tưởng càng thâm
𠬠𢚸庄管󰋇功,một lòng chẳng quảng mấy công
沛𢲛朱旦𦰟源㴖滝,phải dò cho đến ngọn nguồn ngác sông
𣎃𣈜渗率似𪀄󱰇翁𡄎𨉓翁𢪀拱𫨩,tháng ngày thấm thoắt tựa chim bay ông gẫm mình ông nghĩ cũng hay
欺𠓨推孕欺𦋦倍傍,Khi vào DÙI dắng khi ra vội vàng
冲茄空𡛔後生,trong nhà không gái hậu sinh
唉求暫付㩜外,hãy cầu tạm phó giam ngoài
肆朕躬恢復輿圖内修政事外攘夷狄頼主帥匡扶宗社,tứ trẫm cung khôi phục dư đồ nội tu chính sự ngoại nhương di địch lại chủ soái khuông phù tông xã
過者以盗論百姓有吿訴者復其家三年京城人吿者以其物賞之,Quá giả dĩ đạo luận bách tính hữu cáo tố giả phục kì gia tam niên kinh thành nhân cáo giả dĩ kì vật thưởng chi
群𧗱群女旦㝵暗𫢩,còn về còn nhớ đến người hôm nay
笭羅𣙫律,linh là sạp lót
吏添𡗋𨤔仙方道牟,lại thêm lắm vẻ tiên phương đạo mầu
夏五月大旱,hạ ngũ nguyệt đại hạn
是時官軍進至諒原等地方昇等並,thị thời quan quân tiến chí lạng nguyên đẳng địa phương cung đẳng tịnh
朋拙朋埋,bằng chuốt bằng mài
縁𪳼泊分𥊖𪾤世尼,duyên chưa bạc phận đui mù thế ni
󰡎嗔㐌産固𦀊絲紅,Dưới xin đã sẵn có dây tơ hồng
邊防以北地亂明漢相爭屯南寕龍州故也,biên phòng dĩ bắc địa loạn minh hán tương tranh đồn nam ninh long châu cố dã
模任聀數,mô nhậm chức sổ
𦀊愁埃窖𥿁芒另尼䋥𤟛󱕗唐𦃿㹦,dây sầu ai khéo vương mang lánh nơi lưới thỏ mắc đàng bẫy cheo
道監察御史阮陽祺奏各處邊遠州縣吏常𭁈蛮人徃諸各税䏻服水土諳曉夷情可以幹濟事務堪除為本處州縣吏,đạo giám sát ngự sử nguyễn dương kì tấu các xứ biên viễn châu huyện lại thường dữ man nhân vãng chư các thuế năng phục thuỷ thổ am hiểu di tình khả dĩ cán tế sự vụ kham trừ vi bản xứ châu huyện lại
椿𫅷群跬萱𫅷群鮮,xuân già còn khỏe huyên già còn tươi
南,nam
蔑陣湄,một trận mưa
酉恨󱛙強敬順𠳐差遣𫽄樊󱋔,dẫu giận hờn càng kính thuận vâng sai khiến chẳng phàn nàn
𩙍髙拯讓丈夫松,gió cao chẳng nhượng trượng phu tùng
挺之曳而裂之,đĩnh chi duệ nhi liệt chi
船皮杜𣷷清台,thuyền vừa đỗ bến thảnh thơi
嘆浪󰉨汝灵𠸗,Than rằng Rày nhớ linh xưa
賊乘勢突出截之,tặc thừa thế đột xuất tiệt chi
堆些拙󰒂刀蓬,Đôi ta chút nghĩa đèo bồng
五月度老兵都曹武袋等四人爲僧,Ngũ nguyệt độ lão binh đô tào Vũ Đại đẳng tứ nhân vi tăng
法乘大怒繋登之於獄十餘日,Pháp Thặng đại nộ hệ Đăng Chi ư ngục thập dư nhật
秋七月大水泛溢決鉢塊堤禾榖渰浸,thu thất nguyệt đại thuỷ phiếm dật quyết bát khối đê hoà cốc yêm tẩm
昆船無掉󱖺蓝堪,con thuyền vô trạo cúi lom khom
𣈜偷蕩蕩日掑扦𫡮,ĐÊM thâu đẵng đẵng nhặt cài then mây
是為憲宗,thị vi hiến tông
𨀐蓮唐𫇰𡏧悲𡓃𧗱,giong trên đường cũ bụi bay lối về
𠼯㖼𦋦拱𢢆𢝣底𢚸時負𢚸貝埃,hở môi ra cũng thẹn thùng để lòng thời phụ lòng với ai
䋦愁弋又平沔󰝈賖,mối sầu dằng dặc bằng miền bể xạ
戊戌九年宋重禾元年,Mậu Tuất cửu niên Tống Trùng Hoà nguyên niên
咳姑𧞾𧞣古𡏦,hỡi cô mặc yếm cổ xoay
公徐珥梗桑蓬𬌓身庄𡮍𦹷紅播綿,công từ nhẹ gánh tang bồng tấm thân chẳng chút bụi hồng bá men
占人,Chiêm nhân
特命太尉崇郡公黎壽域端武侯鄭公路延河伯黎希葛掛將軍印授以精銳二十萬期以令年八月分道進兵聲罪致討,đặc mệnh thái uý sùng quận công lê thọ vực đoan vũ hầu trịnh công lộ diên hà bá lê hi cát quải tướng quân ấn thụ dĩ tinh nhuệ nhị thập vạn kì dĩ lệnh niên bát nguyệt phân đạo tiến binh thanh tội trí thảo
碎󰠳敢𠸍廊碎𠰚,tôi đâu dám mỉa làng tôi nhỉ
兵之所臨賊皆風靡不旬日畧定安山石室福禄新豊等縣乃駐營卒林,Binh chi sở lâm tặc giai phong mị bất tuần nhật lược định Yên Sơn Thạch Thất Phúc Lộc Tân Phong đẳng huyện nãi trú dinh Tốt Lâm
買𠶀𠳨事茹命,mới thăm hỏi sự nhà mình
自然﨤𫽻𫡉塘𦓡𢧚,tự nhiên gặp gỡ giữa đường mà nên
時見二姻自外來拜見庭下求爲婚姻,thời kiến nhị nhân tự ngoại lai bái kiến đình hạ cầu vi hôn nhân
次韻答云山城水郭度重重初誦新詩見國風,thứ vận đáp vân Sơn thành thuỷ quách độ trùng trùng Sơ tụng tân thi kiến quốc phong
元年,nguyên niên
㐱查弓𠓨襊丕,chỉn tra cung vào túi vậy
𨕭𫡦陛固𫨩庒𨤧,trên chín bệ có hay chăng nhẽ
月時帝有風疾不䏻視朝,nguyệt thời đế hữu phong tật bất năng thị triều
大越史記通鑑續編卷之十一終,đại việt sử ký thông giám tục biên quyển chi thập nhất chung
還宫鹵簿司盛設鹵簿󰀩仗於丹墀,Hoàn cung Lỗ bộ ti thịnh thiết lỗ bộ nghi trượng ư Đan trì
𠰺𡞕自課巴撝買𧗱,dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về
恄𠁀五霸紛紜,ghét đời ngũ bá phân vân
真䖈賊也,Chân ngược tặc dã
辻核銅柱畧𡑝,mười cây đồng trụ trước sân
役送塟㖫𠯹戈橘祝朱柴𠬠谷𨢇𫮦,việc tống táng lăng nhăng qua quýt chuốc cho thầy một cốc rượu be
十六日酉時月食,thập lục nhật dậu thì nguyệt thực
故𬁖陳濁更󰞴,cớ sao trằn trọc canh khuya
公藴曰吾安忍告公但恐語泄而倂誅故戒之耳,Công Uẩn viết Ngô an nhẫn cáo công đãn khủng ngữ tiết nhi tinh tru cố giới chi nhĩ
願󰝡子弟細低助難,nguyện đem tử đệ tới đây trợ nàn
唐宗室李道興為交州都督以瘴癘卒于官,đường tông thất lí đạo hưng vi giao châu đô đốc dĩ chướng lệ tốt vu quan
所急者問金求田所事者賣官鬻獄,sở cấp giả vấn kim cầu điền sở sự giả mại quan chúc ngục
娘浪󰠚󰠚𡗶高,Nàng rằng Lồng lộng trời cao
春正月追徵賦税,xuân chính nguyệt truy trưng phú thuế
三垂息侵九夷通道,Tam thuỳ tức xâm Cửu di thông đạo
屈寂𡽫高耨命山野,khuất tịch non cao náu mình sơn dã
𠄩边南北賖󰁍,hai bên nam bắc xa vời
用褒耆德𡸈限彛章,Dụng bao kì đức khởi hạn di chương
帝又諭群臣曰向者傳國之寶再命秘書官梁如鵠等考文献通考以製號,Đế hựu dụ quần thần viết Hướng giả truyền quốc chi bảo tái mệnh Bí thư quan Lương Như Hộc đẳng khảo Văn hiến thông khảo dĩ chế hiệu
汝句見󰒂不爲,nhớ câu kiến ngãi bất vi
二十日帝密禱于禁中又立壇于大羅城夢橋合祭山川諸灵神始得雨,Nhị thập nhật đế mật đảo vu cấm trung hựu lập đàn vu Đại La thành Mộng kiều hợp tế sơn xuyên chư linh thần thuỷ đắc vũ
埃𪟽潘帝陳低麻𠰃,ai ngờ phan đấy trần đây mà nhầm
𤯰𡥵𤵺惨害奇𦛊,đẻ con dại thảm hại cả l
𤾓分芇󰡏分芇分鮮,trăm phần nào có phần nào phần tươi
賜戊辰科同進士出身參從吏部尙書兼東閣大𭓇士少保燕郡公臣范公著奉編,Tứ Mậu Thìn khoa đồng Tiến sĩ xuất thân Tham tụng Lại bộ Thượng thư kiêm Đông các đại học sĩ Thiếu bảo Yên quận công thần Phạm Công Trứ phụng biên
𧘇浽相思𬁖掣計,ấy nỗi tương tư sao xiết kể
𬲇秋蔑店𣎞恰𡶀,gió thu một đêm trăng khắp núi
固課幽幽干𩇆動隊番𣳮𣳮曷湄󱢐,có thuở ù ù cơn sấm động đòi phen rả rả hạt mưa bay
例常爲槾者桃,lệ thường vì mận giả đào
帝進軍瀘江北岸與東䦕城對壘,đế tiến quân lô giang bắc ngạn dữ đông quan thành đối luỹ
𣴓𣳔𦲿審𢴑塘𫚳撑,cạn dòng lá thắm dứt đường chim xanh
桔槹宁𣳔蕯渃莍帶,cát cao giữa dòng tát nước gàu dai
浚蘇歷江,Tuấn Tô Lịch giang
旨揮𭁈入内司徒平章事黎囂入内都督平章事黎榴等守僃城池等役日夜嚴加巡警内外如法,Chỉ huy dữ nhập nội tư đồ bình chương sự Lê Hiêu Nhập nội đô đốc bình chương sự Lê Lựu đẳng thủ bị thành trì đẳng dịch nhật dạ nghiêm gia tuần cảnh nội ngoại như pháp
制空时𠮩咾昏愚,chơi không thì lếu láo hôn ngu
丐𪂲丐𪅥丐𪆯,cái cò cái vạc cái nông
𣈘𣅘咏𢽙𠰃欺𦝄𪾦,Đêm khuya vắng vẻ nhầm khi trăng lờ
上荅載󰏲於鴻號特遣官賫捧金册追封爲恭和寬正哲王尚其愉怡孚妥相佑扶持惟餘慶施于子孫,thượng đáp tái kê ư hồng hiệu đặc khiển quan tê bổng kim sách truy phong vi cung hoà khoan chính triết vương thượng kì du di phu thoả tương hựu phù trì duy dư khánh thi vu tử tôn
呵拯悶盃共茹󰬨調寤油,há chẳng muốn vui cùng nhà nuôi đều ngủ ru
附各使軍,Phụ các Sứ quân
賊徒侵入石河地方,tặc đồ xâm nhập thạch hà địa phương
語󰑼夫貴婦荣,Ngỡ là phu quí phụ vinh
喑啿㗂㳥呌觥槣𡎦,OM thòm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
𥋴𦋦朱技如形昆奔,NGẮM ra cho kỹ như hình con buôn
綿卞羅几士於隱縣宋山,min bèn là kẻ sĩ ở ẩn huyện tống sơn
于時瑞英縣縣丞杜文洽與永頼會庵人陶世相等率本部兵擒獲檻送京師斬之,Vu thời Thuỵ Anh huyện huyện thừa Đỗ Văn Hiệp dữ Vĩnh Lại Hội Am nhân Đào Thế Tướng đẳng suất bản bộ binh cầm hoạch giám tống kinh sư trảm chi
三冬十月十六日傘圓山崩凣十二丈餘,tam đông thập nguyệt thập lục nhật tản viên sơn băng phàm thập nhị trượng dư
奉字昌異侯官人見列仙傳候官縣名在福州,Phụng tự Xương Dị Hầu Quan nhân kiến Liệt tiên truyện Hầu Quan huyện danh tại Phúc Châu
郎盈󰡏几𨖅󱉁,LÁNG GIỀNG có kẻ sang chơi
以杜文弄為國威上路知府何多满為天長路同知府范時中為東道参知簿籍何甫裴汝領並為同知審刑院阮宗仁為僉知審刑院事潘公益為右刑院郎中,Dĩ Đỗ Văn Lộng vi Quốc Oai thượng lộ Tri phủ Hà Đa Mãn vi Thiên Trường lộ Đồng tri phủ Phạm Thì Trung vi Đông đạo tham tri bạ tịch Hà phủ Bùi Nnữ lĩnh tịnh vi đồng tri thẩm hình viện Nguyễn Tông Nhân vi Thiêm tri thẩm hình viện sự Phan Công Ích vi hữu hình viện lang trung
訖𬨠,hất lên
秋九月命郎将郭满建㙮僊遊山,thu cửu nguyệt mệnh lang tướng quách mãn kiến tháp tiên du sơn
輯,tập
𧡊𠳒𨂚𨀈朗𦖻𤑟𤉜㷚㷝𠬠𠄩事情,thấy lời rón bước lắng tai rõ ràng rành rọt một hai sự tình
越二十八日甲午安塟于籃山永陵之左日昭陵,Việt nhị thập bát nhật Giáp Ngọ an táng vu Lam Sơn Vĩnh Lăng chi tả Nhật Chiêu lăng
丙子十七年宋紹興二十六年春二月辛未天雨皇砂,Bính Tí thập thất niên Tống Thiệu Hưng nhị thập lục niên Xuân nhị nguyệt Tân Mùi Thiên vũ hoàng sa
廣州大族馮子由幸立功按兵不出,Quảng Châu Đại tộc Phùng Tử Do hạnh lập công án binh bất xuất
趙武帝䏻開拓我越而自帝其國𭁈漢抗衡書稱老夫爲我越倡始帝王之基業其功可謂大矣,triệu vũ đế năng khai thác ngã việt nhi tự đế kì quốc dữ hán kháng hoành thư xưng lão phu vi ngã việt xướng thuỷ đế vương chi cơ nghiệp kì công khả vị đại hĩ
夏五月嶺南節度蔡京以襲將諸道兵來禦蛮恐其立功忌之因奏南蛮遁边徼無虞武夫邀功妄請戍兵虚費餽運盖以荒陬路遠難於襨驗故得肆其姦詐,hạ ngũ nguyệt lĩnh nam tiết độ sái kinh dĩ tập tướng chư đạo binh lai ngự man khủng kì lập công kị chi nhân tấu nam man viễn độn biên khiếu vô vũ phu yêu công vọng thỉnh thú binh hư phí quỹ vận cái dĩ hoang tưu lộ viễn nan ư phức nghiệm cố đắc tứ kì gian trá
蔑如也,miệt như dã
𢪀典緣由拱󱋨唭,nghĩ đến duyên do cũng nực cười
約之𧵆襘𡬷𡱸,ước gì gần gụi tấc gang
󱹒檜羣蹺次丕,chẻ củi còn theo thớ vậy
行次龍水峽成慶侯献六眸龜胷上有王字,Hành thứ Long Thuỷ hiệp Khành khánh hầu hiến lục mâu quy hung thượng hữu vương tự
於低陰氣𥘀泥,Ở đây âm khí nặng nề
而鄭垣口詞稱漆馬江峒雖有黎寧而來歷宗派不可得詳所列事情年貌又與鄭惟憭原報互翼俱難憑㨿爲聽令於漆馬江居住見在所有地方俱屬管朿或量與職事徑属雲南若非黎氏子孫置而勿論,nhi trịnh viên khẩu từ xưng tất mã giang động tuy hữu lê ninh nhi lai lịch tông phái bất khả đắc tường sở liệt sự tình niên mạo hựu dữ trịnh duy liệu nguyên báo hỗ dực cụ nạn bằng cứ vi thính lệnh ư tất mã giang cư trú kiến tại sở hữu địa phương cụ thuộc quản thúc hoặc lượng dữ chức sự kính thuộc vân nam nhược phi lê thị tử tôn trí nhi vật luận
士象迎昂將眼𥆃,sĩ tượng nghênh ngang tướng nhởn nhơ
重蛰𡽫撑𥒥󰋇吝,chùng chập non xanh đá mấy lần
些約夷特買如勢,ta ước gì được mãi như thế
表文經數旬鄭綏将清華三府并各處将士萬餘人來護駕再回本營,biểu văn kinh sổ tuần trịnh tuy tương thanh hoa tam phủ tịnh các xứ tướng sĩ vạn dư nhân lai hộ giá tái hồi bản dinh
歳皮𨒒𠄩,tuổi vừa mười hai
𣖖者,chày giã
身昆群等𡨌𫯝嗔𰨂幅像論代辰崔,thân con còn đứng giữa trời xin thờ bức tượng trọn đời thì thôi
吏頒巡守𦊚方印鐄没顆劍鐄没青,lại ban tuần thú bốn phương ấn vàng một trái kiếm vàng một thanh
老樵欺意歇驚,lão tiều khi ấy hết kinh
𡥵疎𣒣𣷱𡲤當扶持,con thơ măng sữa vả đương bù trì
萤𤍶𤐝怨𧍝縈𢭮愁,huỳnh lòe soi oán dế quanh gảy sầu
󰱥今奏本及一切公務文書並紙尾署字不得𭁈堂上官並例,kế kim tấu bản cập nhất thiết công vụ văn thư tịnh chỉ vĩ thự tự bất đắc dữ đường thượng quan tịnh lệ
及憲宗崩遂即皇帝位改元泰貞以生日爲天明聖節稱嗣皇後追上尊謚廟號肅宗,Cập Hiến Tông băng toại tức hoàng đế vị cải nguyên Thái Trinh dĩ sinh nhật vi Thiên minh thánh tiết xưng Tự Hoàng hậu truy thượng tôn thuỵ miếu hiệu Túc Tông
󰅹󰠲󰑼拯隊恩霪󱯶,nào đâu là chẳng đội ơn dầm dà
時帝初行幸故有是賜,Thời đế sơ hành hạnh cố hữu thị tứ
𡗶喂陷仉英雄爫之,trời ôi hãm kẻ anh hùng làm chi
体梗楊𢷀塘湼時動蒸𢚸賖汝細几戎樓,thấy cành dương rủ đường nát thời động chưng lòng xa nhớ tới kẻ nhung lâu
以欽慈保聖太皇太后祔玄宫,dĩ khâm từ bảo thánh thái hoàng thái hậu phụ huyền cung
欺,khi
駢以從孫髙鄩曾為先鋒千󰱆矢石為士卒倡表薦代鎮我土,Biền dĩ tòng tôn Cao Tầm tằng vi tiên phong thiên cốt thỉ thạch vi sĩ tốt xướng biểu tiến đại trấn ngã thổ
是月武師鑠密使人潜入壘内納降書乞負罪歸朝,thị nguyệt vũ sư thước mật sử nhân tiềm nhập luỹ nội nạp hàng thư khất phụ tội quy triều
駕馬隊伍皆有多少之數臣不勝尽錄,Giá mã đội ngũ giai hữu đa thiểu chi sổ thần bất thắng tận lục
推調󰠃照󰠃床圍盃,suy điều cùng chiếu cùng giường vầy vui
大越史記本紀全書卷之三,Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư Quyển Chi Tam
湥洡払買䜹𣦍,Sụt sùi chàng mới thưa ngay
朕差𤽗尋拿特娘,trẫm sai ngươi tầm nã được nàng
先是帝既遣正掌阮耒賫銀兩賞賜黎凌勑云尔其謹終于始惟清惟公,tiên thị đế ký khiển chính chưởng nguyễn lỗi tê ngân lượng thưởng tứ lê lăng sắc vân nhĩ kì cẩn chung vu thuỷ duy thanh duy công
夏五月戊午朔日食,hạ ngũ nguyệt mậu ngọ sóc nhật thực
寒家扵𠃅西阡,hàn gia ở mé tây thiên
𡖼景鄭𢚸拯咍停特,sánh cảnh chạnh lòng chẳng hay dừng được
𫽄𡑝玉佩時坊金門,Chẳng sân ngọc bội thì phường kim môn
𠫾𦖑鼔㐌點頭,đi nghe trống đã điểm đầu
牧民󰑼𠀲任囂政事韶陶哺役蓝岩,mục dân là đứa nhâm hiêu chính sự thều thào bỏ việc lam nham
渚女𫀅朋客細過,chớ nỡ xem bằng khách tới qua
太師諒國公鄭檢大會諸将謀曰賊特眾輕我我以伏計待之可成擒矣,Thái sư Lượng quốc công Trịnh Kiểm đại hội chư tướng mưu viết Tặc đặc chúng khinh ngã ngã dĩ phục kế đãi chi khả thành cầm hĩ
少帝以幼虫,thiếu đế dĩ ấu trùng
𡑴勳將𢃄巾撝𦘧𡦂同休碑𥮋𠦳冬,nền huân tướng đai cân vời vẽ chữ đồng hưu bia thẻ ngàn đông
󰑼茹吳越商家,là nhà ngô việt thương gia
𠫾󰠳𫽄𥙩𭓇路𧡊𠊚些杜納奴麻𥈺,đi đâu chẳng lấy học trò thấy người ta đỗ nấp nô mà dòm
大興宫室造百寳千歲殿于大雲山其柱裝之以金銀爲視朝之所東曰風流殿西曰紫華殿左曰蓬萊殿右曰極樂殿,đại hưng cung thất tạo bách bảo thiên tuế điện vu đại vân sơn kì trụ trang chi dĩ kim ngân vi thị triều chi sở đông viết phong lưu điện tây viết tử hoa điện tả viết bồng lai điện hữu viết cực lạc điện
亨泰𡧸告知之以故不興兵象所給粮不多差官送至同登而還,hanh thái mật cáo tri chi dĩ cố bất hưng binh tượng sở cấp lương bất đa sai quan tống chí đồng đăng nhi hoàn
溶𰝅渃沚昂岧馭𨅮𫴋𣷷船𨅹𨕭𡽫,dung dinh nước chảy ngang đèo ngựa đua xuống bến thuyền trèo lên non
莫兵戰數不勝乃收兵不出,mạc binh chiến số bất thắng nãi thu binh bất xuất
𣈘𦣰噋嚥如吳特鐄,đêm nằm ỏn ẻn như ngô được vàng
春義國公阮文郎卒贈義勳王塟祭用王者禮鑄金為象,xuân nghĩa quốc công nguyễn văn lang tốt tặng nghĩa huân vương táng tế dụng vương giả lễ chú kim vi tượng
蔑命咹默歇包饒荄歹爫之闭矣刁,một mình ăn mặc hết bao nhiêu cay nghiệt làm chi bấy hỡi điêu
棱饒核葉花迡動塘𠃣𠊚𠫾𦹵急侵,rừng nhiều cây rợp hoa chầy rụng đường ít người đi cỏ kíp xâm
𪧚床户束𠬠茹朱安,Giữ giàng họ Thúc một nhà cho yên
戊辰十一年莫崇康三年明隆󰆑二年春莫開會試科,Mậu Thìn thập nhất niên Mạc Sùng Khang tam niên Minh Long Khánh nhị niên xuân Mạc khai Hội thí khoa
𫥨𠓨小𡛔朗盧,ra vào tiểu gái lẳng lơ
浽沉拱默𣅶芇磊埋,Nổi chìm cũng mặc lúc nào rủi may
妾如𩚵𣳢拖欺𩛜𢚸,thiếp như cơm nguội đỡ khi đói lòng
䧺王都於州峯意尼白䳽合𣳔洮江,hùng vương đô ở châu phong ấy nơi bạch hạc hợp dòng thao giang
至琢𣖖鯨淹吏𢶸,chí chát chày kình ôm lại đấm
将軍陳祐曰太后舶引䌫八艘陳家制也,tướng quân trần hựu viết thái hậu bách dẫn lãm bát sưu trần gia chế dã
𡽫荆適覓撩𦝄桂,non kinh chếch mếch treo trăng quế
𨨤含馭,khép hàm ngựa
國人誅之不克鄰國人誅之可也,quốc nhân tru chi bất khắc lân quốc nhân tru chi khả dã
体饒𢜠𢙲𤾓皮,Thấy nhau mừng rỡ trăm bề
灾𮥷拯沛吏從容,tai nan chẳng phải lại thong dong
綱疇渚湼吻群尊黎,cương trù chưa nát vẫn còn tôn lê
没𦲿梧𩙻,một lá ngô bay
固𡑩󱚢𨔈固𡑩𫥨,có nẻo vào chơi có nẻo ra
三月考積居職勤敏才幹不通文字爲一𩔗有文字才幹爲一𩔗年高行純洞識古今爲一𩔗以次授職使之治民管軍以𦤶官無濫冗,tam nguyệt khảo tích cư chức cần mẫn tài cán bất thông văn tự vi nhất loại hữu văn tự tài cán vi nhất loại niên cao hạnh thuần động thức cổ kim vi nhất loại dĩ thứ thụ chức sử chi trị dân quản quân dĩ trí quan vô lạm nhũng
爫朱酷害𫽄戈爲錢,Làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền
餒𩟻𠄼𡥵買󰜋𫯳,nuôi nấng năm con với một chồng
瓊莊,Quỳnh Trang
𡉕𫭵,hòn núc
𡪦包饶道𦨭空湛,chở bao nhiêu đạo bè không khẳm
𠳨𦋦買別浪滝钱塘,hỏi ra mới biết rằng sông tiền đường
𡎢黎羅󰜋󱪚榾羅𠄩蹺󰜩羅𠀧咹𩚧羅𦊚𡎢𦠆羅𠄼,ngồi lê là một tựa cột là hai theo trai là ba ăn quà là bốn ngồi rốn là năm
水獺獺於域娄,thuỷ thát rái ở vực sâu
羅㗂呐𡂑𡁎揚,là tiếng nói bàn dở dang
耒𫥨買別仉吱𠊚唭,rồi ra mới biết kẻ chê người cười
㬓集諸將問計,thiêu tập chư tướng vấn kế
輕裘窖熟襖䏧,khinh cầu khéo thuộc áo da
𥙩丐錦黄𫃚底中匣,lấy cái gấm vàng bọc để trong hộp
惜其帝以女謁盛身嬰重疾,tích kì đế dĩ nữ yết thịnh thân anh trọng tật
王氏後産而亡,Vương thị hậu sản nhi vong
朱,cho
爫𠊚𪰛渚道中庸,làm người thời chở đạo trung dung
闷遣托生爫𠀲於𩛜鄰祿𣳢汫,muốn khiến thác sinh làm đứa ở đói lăn lóc ngòi giếng
朕夙夜思惟未得其道,Trẫm túc dạ tư duy vị đắc kì đạo
𢚸芇󰑼󰝸動𢚸悲傷,lòng nào là chẳng động lòng bi thương
憑古壘之孤丘恃闍槃之蟻穴,bằng cổ luỹ chi cô khưu thị đồ bàn chi nghị huyệt
責台隋将刘方包仃𦋦胣虎狼害𠊛,trách thay tùy tướng lưu phương bao đành ra dạ hổ lang hại người
于龍興府諸陵,vu long hưng phủ chư lăng
課意中城固優婆塞,thuở ấy trong thành có ưu bà tắc
𢱎𣰴馬女尋尼曰拱固欺經拱固權,bới lông mựa nỡ tìm nơi vết cũng có khi kinh cũng có quyền
𨄠戈鎮諒𨖅𣦍滝梂,tắt qua trấn lạng sang ngay sông cầu
隊番󰊄𢭸花掑,Đòi phen gió tựa hoa kề
聘禮󰑼既呵希󱩗唭,sính lễ là cưới hả hê vui cười
固𫯳挭𫆶江山茄𫯳,có chồng gánh vác giang sơn nhà chồng
夏六月頒内外文武官每衛門印各一顆,hạ lục nguyệt ban nội ngoại văn võ quan mỗi vệ môn ấn các nhất khoả
卞典所准達壇法𦊚皮撩畑,bèn đến thửa chốn đặt đàn pháp bốn bề treo đèn
憤胷徒之未滅,Phẫn hung đồ chi vị diệt
泠汀󰠲女拱󰑼泠汀,Lênh đênh đâu nữa cũng là lênh đênh
𤾓𠄼朱援𢚸崙󰠃払,trăm năm cho vẹn lòng son cùng chàng
春正月鑄延寧錢,xuân chính nguyệt chú diên ninh tiền
認𦋦,nhận ra
雁昔衡陽月󰞽濃,nhạn tếch hoành dương nguyệt não nùng
七月六日洪水驟至河水横流丘陵漲溢清華道禾榖不登,Thất nguyệt lục nhật hồng thuỷ sậu chí hà thuỷ hoành lưu khâu lăng trướng dật Thanh Hoa đạo hoà cốc bất đăng
西子點傕香馥馥,tây tử điểm thôi hương phức phức
渃吟𥪝勿体之女󰠲,nước ngâm trong vắt thấy gì nữa đâu
左相國澄及胡杜亦移軍黃江又迎季犛漢蒼至,tả tướng quốc trừng cập hồ đỗ diệc di quân hoàng giang hựu nghênh quý li hán thương chí
後謝清泄其事及太尉鄭可司空鄭克復乃併殺之以减其口,Hậu Tạ Thanh tiết kì sự cập Thái uý Trịnh Khả Tư không Trịnh Khắc Phục nãi tính sát chi dĩ giảm kì khẩu
󰮛援𦡟昂𤂬碧,sấu vươn lưng ngang suối biếc
諸生請講題問有故事否,Chư sinh thỉnh giảng đề vấn hữu cố sự phủ
燶須呴坦底和𠺙制,nung tu hú đất để hoà thổi chơi
想払𨀐󰖁󰋇年,tưởng chàng rong ruổi mấy niên
𧿨𧗱󱝾𤇮𤝞𪻋𡄎蹎,trở về xó bếp chuột chù gặm chân
固事之丑叉如固𧤁固𡓋共恪事困如爫丕,có sự chi xấu xa như có sừng có đuôi cùng các sự khốn như làm vậy
今既不然僃禮具之可也奈何自特百粤之󰕛慢易天子使者天子聞之𭛁兵問罪則王将如之何帝蹶然興起曰居此日久殊,Kim dĩ bất nhiên bị lễ cụ chi khả dã nại hà tự đặc Bách Việt chi chúng mạn dị thiên tử sứ giả Thiên tử văn chi phát binh vấn tội tắc vương tương như chi hà Đế quệ nhiên hưng khởi viết Cư thử nhật cửu thù
臣將扈駕役於今年暫差軍人飭助若所費軍錢則臣不知,Thần tương hộ giá dịch ư kim niên tạm sai quân nhân sức trợ nhược sở phí quân tiền tắc thần bất tri
今乃封崇賢侯爲太上皇杜氏爲皇太后無乃二其本乎盖神宗時方幼冲而在朝公卿如黎伯玉牟俞,Kim nãi phong Sùng Hiền hầu vi Thái thượng hoàng Đỗ thị vi Hoàng thái hậu vô nãi nhị kì bản hồ Cái Thần Tông thời phương ấu xung nhi tại triều công khanh như Lê Bá Ngọc Mâu Du
時下瀨戈船將軍兵及馳義侯所𭛁夜郎兵未下而我越已為路博德楊僕所平矣,Thời Hạ lại Qua Thuyền tướng quân binh cập Trì Nghĩa hầu sở phát Dạ Lang binh vị hạ nhi ngã Việt dĩ vi Lộ Bác Đức Dương Bộc sở bình hĩ
庄故吒哀生,chẳng có cha ai sinh
店房咏𠳿󱡏欺𦝄󱥚,đêm phòng vắng vẻ chờ khi trăng lờ
此者以令該衙門條其可便於軍民者擇釆施行仍令汰出幽閉宫女,Thử giả dĩ lệnh cai nha môn điều kì khả tiện ư quân dân giả trạch thái thi hành nhưng lệnh thải xuất u bế cung nữ
浪縁台女唩埃喂,rằng duyên hay nợ uẩy ai ôi
不然古弄城距逋姑不過半日而尙不能乘破竹以進,bất nhiên cổ lộng thành cự bô cô bất quá bán nhật nhi thượng bất năng thừa phá trúc dĩ tiến
𢩽花撴蘿𪽝緣𡗶,dẩy hoa dun lá bởi duyên trời
別娘拱預軍中論盘,Biết nàng cũng dự quân trung luận bàn
固𡥵兔𠫾寬寬,có con thỏ đi khoan khoan
信𠳒城下要盟,Tin lời thành hạ yêu minh
𠄼更識率奇𠄼更,năm canh thức suốt cả năm canh
裊麻谷罪乙㐌空法𭓇吏通,nẻo mà cốc tội ắt đã không phép học lại thông
惜台𫵀󰒂󱀄强,tiếc thay chút nghĩa cũ càng
仁惠王󰆑餘序之曰夫善師者不陣善陣者不戰善戰者不敗善敗者不死,Nhân Huệ Vương Khánh Dư tự chi viết Phu thiện sư giả bất trận thiện trận giả bất chiến thiện chiến giả bất bại thiện bại giả bất tử
𬌓身𣈙㐌貳羕,Tấm thân rày đã nhẹ nhàng
塘賖審匕興𢙇,Đường xa thăm thẳm hứng hoài
𢶒襜𢯰襖󱋓𠴔,Cổi xiêm lột áo chán chường
亇冷更,cá lành canh
時意役銅鎛散涅塘極阻荘岌𡹞,thời ấy việc đòng vác tan nát đường cực trở trang gập ghềnh
夏六月大旱民大疾疫牛畜多,hạ lục nguyệt đại hạn dân đại tật dịch ngưu súc đa
育兹同天地之生成民敏德而恊中尚挽唐󰔄之熙暭,dục tư đồng thiên địa chi sinh thành dân mẫn đức nhi hiệp trung thượng vãn Đường Ngu chi hi hạo
及干𦁈縂𢚸卞霜超,gặp cơn khổng tổng lòng bèn sương siu
自󰉨令嫁𧗱潘,từ rày lệnh gả về phiên
䊚式鉑欺霜用倘味花課𩙍迻,giồi thức bạc khi sương rụng thoảng mùi hoa thuở gió đưa
夏四月林邑王寇日南帝命其將范脩擊破之于九德,hạ tứ nguyệt lâm ấp vương khấu nhật nam đế mệnh kì tướng phạm tu kích phá chi vu cửu đức
十三日詔各衛門官中進士科黎廷俊同秘書監梁世榮三十員人入鳳󰀩堂帝命題試之,thập tam nhật chiếu các vệ môn quan trúng tiến sĩ khoa lê đình tuấn đồng bí thư giám lương thế vinh tam thập viên nhân nhập phượng nghi đường đế mệnh đề thí chi
本衙差拠𠳐行典茹買𠳨唶嚀𨃴頭,bản nha sai cứ vâng hành đến nhà mới hỏi tích ninh gót đầu
皈師皈𫢋修行闭𥹰,Qui sư qui Phật tu hành bấy lâu
有󰟸上遙見前驅營軍已登城堞乃連𭛁砲各三響以應之又命内臣領臣武軍訴東門關以入,hữu khoảnh thượng dao kiến tiền khu doanh quân dĩ đăng thành điệp nãi liên phát pháo các tam hưởng dĩ ứng chi hựu mệnh nội thần lĩnh thần vũ quân tố đông môn quan dĩ nhập
虎忍共昆鵶所杜,hổ nhìn cùng con ác thửa đỗ
体𠳒嚴訓伶伶,thấy lời nghiêm huấn rành rành
帝疑上皇有異志令阮帥追之不及,Đế nghi Thượng hoàng hữu dị chí lệnh Nguyễn Soái truy chi bất cập
時黎察既殺仁澍疑克復有怨奏奪其權使知獄訟,Thời Lê Sát ký sát Nhân Chú nghi Khắc Phục hữu oán tấu đoạt kì quyền sử tri ngục tụng
帝遣左顯鐵城伯及新降将阮公度等將步兵莫登庸將水軍追弘裕等,Đế khiển tả hiển Thiết Thành bá cập tân hàng tướng Nguyễn Công Độ đẳng tương bộ binh Mạc Đăng Dung tương thuỷ quân truy Hoằng Dụ đẳng
故刘𪚔𪚔一音𪚔一音拱取龍非天之義也乃比漢主岩之弟也,Cố Lưu Cung Cung nhất âm nghiễm nhất âm cung thủ long phi thiên chi nghĩa dã nãi bỉ Hán chủ nham chi đệ dã
時劉廷質洞知鄭杜父子隂謀不軌乃趨步追及諫曰碩郡是乃逆賊明公不可與之偕行,Thời Lưu Đình Chất đỗng tri Trịnh Đỗ phụ tử âm mưu bất quỹ nãi xu bộ truy cập gián viết Thạc quận thị nãi nghịch tặc minh công bất khả dữ chi giai hành
十一月拜枚皇后父祐為安國上將王皇后父杜為輔國上將丁皇后父吳尚為匡國上將,Thập nhất nguyệt bái Mai Hoàng hậu phụ Hựu vi An Quốc thượng tướng Vương hoàng hậu phụ Đỗ vi Phụ quốc thượng tướng Đinh Hoàng hậu phụ Ngô Thượng vi Khuông quốc thượng tướng
𫯳󰑼𠸜𧘇𡞕󰑼𠸜之,chồng là tên ấy vợ là tên chỉ
汝勾否極泰來,nhớ câu bĩ cực thái lai
分𡛔𥙩特𫯳坤,phận gái lấy được chồng khôn
是月髙平土官總兵同知勇郡公何益率兵攻破定化州賊斬󰱐偽忠國公缺名及徒黨三十五馘得馬三十匹赴京觧納,Thị nguyệt Cao Bình thổ quan tổng binh đồng tri Dũng quận công Hà Ích suất binh công phá Định Hoá châu tặc trảm hoạch nguỵ Trung quốc công khuyết danh cập đồ đảng tam thập ngũ quắc đắc mã tam thập thất phó Kinh giải nộp
鐘鐄磬鉑边边󰇾𦋦,Chuông vàng khánh bạc bên mình giở ra
十一月占城來貢,thập nhất nguyệt chiêm thành lai cống
󰜋𠁀粉打香衝,một đời phấn đánh hương xông
登庸恐明人問罪乃謀割地納㱕順二州人民及金銀二軀并寶珍奇貨異物,đăng dung khủng minh nhân vấn tội nãi mưu cát địa nạp quy thuận nhị châu nhân dân cập kim ngân nhị khu tịnh bảo chân kì hoá dị vật
𭛣尼爲朕𦖑𠳒太師,việc này vì trẫm nghe lời thái sư
初六日夜二更將金吾護衛三千餘人入北辰門帝聞之疑有賊至乃出幸寶慶門外,Sơ lục nhật dạ nhị canh tương Kim ngô hộ vệ tam thiên dư nhân nhập bắc thần môn đế văn chi nghi hữu tặc chí nãi xuất hạnh Bảo Khánh môn ngoại
󰘍壕,đào hào
𩄲浽𡧲𡗶陣𫗄𠺙󱗠,mây nổi giữa trời trận gió thổi bay
𥙩德寬和治𦊚方,lấy đức khoan hoà trị bốn phương
是日三道一齊進𭛁,Thị nhật tam đạo nhất tề tiến phát
唏󰠳擬󱚢𠊚添絆䏾,hơi đâu nghĩ vào người thêm bận bụng
孫境界狹僻水尾山頭得其亂而不得其治,Tôn cảnh giới hiệp tịch thuỷ vĩ sơn đầu đắc kì loạn nhi bất đắc kì trị
及聖宗回事遂寝盖二人素不相協也,Cập Thánh Tông hồi sự toại tẩm cái nhị nhân tố bất tương hiệp dã
鎮北行宮𦹵𤋵油,trấn bắc hành cung cỏ dãi dầu
布告中外或使聞知,bố cáo trung ngoại hoặc sử văn tri
吟唭麻𫴋久泉渚欣𣩂濧𡑖畑𫨩𫳵,ngậm cười mà xuống cửu tuyền chả hơn chết đuối đọi đèn hay sao
𠊚蒲𥚆,người bồ nhìn
諸軍被嵐瘴而回士馬多損,chư quân bị lam chướng nhi hồi sĩ mã đa tổn
包饒婦女脇奸縱横,bao nhiêu phụ nữ hiếp gian tung hoành
秋七月十八日帝以王世子節制太尉宜國公鄭根功望隆,thu thất nguyệt thập bát nhật đế dĩ vương thế tử tiết chế thái uý nghi quốc công trịnh căn công vọng long
官軍擒得莫太后而㱕,quan quân cầm đắc mạc thái hậu nhi quy
朋蒸呐變特𩄲𤐜𠅜関係風教几𫅷尼拱所拯讓𡗋,bằng chưng nói biến được mây khói lời quan hệ phong giáo kẻ già này cũng thửa chẳng nhường lắm
氣,khí
𠼦𢲨朱吀𠃣𦲿多,mượn hái cho xin ít lá đa
若干人兵生者不計死者不除倘有軍旅徭役亦以田數用之,Nhược can nhân binh sinh giả bất kế tử giả bất trừ thảng hữu quân lữ dao dịch diệc dĩ điền số dụng chi
一鮪匡後出吳主原其罪及王贅子𢌃皆免爲庶人,Nhất Vị Khuông hậu xuất Ngô chủ nguyên kì tội cập vương chuế tử Ngẩm giai miễn vi thứ nhân
加陞少保,Gia thăng Thiếu bảo
庚申十五年宋慶元六年,Canh Thân thập ngũ niên Tống Khánh Nguyên lục niên
傳翠翹而熟咾兮,truyện thúy kiều nhi thuộc làu hề
欺醒𨢇六殘更,Khi tỉnh rượu lúc tàn canh
𡽫𣛟渃碧盃𡆫,non xanh nước biếc vui vầy
莫使人弔祭之復遣兵送柩許家人親母及妻子歸塟,Mạc sử nhân điếu tế chi phục khiển binh tống cữu hứa gia nhân thân mẫu cập thê tử quy táng
𬮌牕豸侵唏𪹷㗂猿呌󰠓隔𡽫,cửa song giãi xâm hơi nắng tiếng vượn kêu vang cách non
時吳已附于晋,thời ngô dĩ phụ vu tấn
𥒅戈買𩈘別芇,trải qua mấy mặt biết nào
即以叔獻爲刺史撫安南土,Tức dĩ Thúc Hiến vi Thứ sử phủ an Nam thổ
溪𫫽縱貪饕之欲旌旗招奔走之徒脧削閭閻民窮而不之恤,Khê hác túng tham thao chi dục tinh kì chiêu bôn tẩu chi đồ thuyên tước lư diêm dân cùng nhi bất chi tuất
两頭号󰑼丐柁,lưỡng đầu hiệu là cái xà
𦝄花𥋳仍爫青固𡗶罕別朱𠇮麻摧,trăng hoa coi những làm thinh có trời hẳn biết cho mình mà thôi
礼󰑼掃墓噲󰑼踏清,Lễ là Tảo mộ gọi là đạp thanh
共饒調庒敢呼,cùng nhau đều chẳng dám hô
欺埋廊𡌽踣它墫𠫾,khi may làng xóm vội đà chôn đi
大越史記本紀實録卷之十二終,Đại việt sử ký bản kỷ thực lục quyển chi thập nhị chung
𢞂𬂙𦰟渃買沙,Buồn trông ngọn nước mới sa
園春𧊉唉㩒樔,vườn xuân bướm hãy cắm rào
??????????????,Nữ tế Trà Hoà Bố Để tự lập khiến sứ nghệ khuyết cáo ai
天使然也大槩彼恃長陣我恃短兵,Thiên sử nhiên dã Đại khái bỉ thị trường trận ngã thị đoản binh
今親見之,kim thân kiến chi
牆固𦹵茨拯可𢭯特丕,tường có cỏ tỳ chẳng khả quét được vậy
至於陳光啓馮佐周陳元旦范五老段汝諧張漢超丁拱垣范師孟阮忠彦黎伯适之諸賢而時君或以見踈宜其治之不古若也,chí ư trần quang khải phùng tá chu trần nguyên đán phạm ngũ lão đoàn nhữ hài trương hán siêu đinh củng viên phạm sư mạnh nguyễn trung ngạn lê bá quát chi chư hiền nhi thời quân hoặc dĩ kiến sơ nghi kì trị chi bất cổ nhược dã
十月莫荗洽疑太保文國公范瑤陰有異圖,Thập nguyệt Mạc Mậu Hiệp nghi Thái bảo Văn quốc công Phạm Dao âm hữu dị đồ
𣘃仍油固𢧚𣛤𢧚󱖮拱爲固几坟𠊚󱳬,cây những dầu có nên trái nên bông cũng vì có kẻ vun người quén
滛雨,dâm vũ
稽畨供尾爫齋連𡎥振济役排󱮳𪞷,ghe phen cũng vẽ làm chay liền ngồi chẩn tế việc bày đặt ra
明早施帳幔請徽兄弟以次入,minh tảo thí trướng mạn thỉnh huy huynh đệ dĩ thứ nhập
太后遣黎桓選勇士拒之以南󰀋江人范巨俩爲大將軍,Thái hậu khiển Lê Hoàn tuyển dũng sĩ cự chi dĩ Nam Sách Giang nhân Phạm Cự Lạng vi Đại tướng quân
𢖵欺侶𨀈仕潙𡽫鐄渚易填倍𬌓傷,nhớ khi lỡ bước sẩy vời non vàng chưa dễ đền bồi tấm thương
𠹛別准意固府紫都清,há biết chốn ấy có phủ tía đô thanh
不得偏私顛倒,bất đắc thiên tư điên đảo
𡥵𪂲𣵰洡坡滝,con cò lặn lội bờ sông
二十日帝勑封鄭松爲長郡公節制,Nhị thập nhật Đế sắc phong Trịnh Tùng vi Trường quận công tiết chế
𦖑𫚳如弋󰌵𢚸晨昏,Nghe chim như nhắc tấm lòng thần hôn
所以明上下之分,sở dĩ minh thượng hạ chi phân
𫽄󱺃所𢚸羅浪󰥎𫳵,chẳng phẳng thửa lòng là rằng làm sao
㙴花吝𣈖房斎𧿨𨃌,thềm hoa lẩn bóng phòng trai trở giày
𤾓𢆥底󰜋𬌓𢚸自低,Trăm năm để một tấm lòng từ đây
焒煩坤拉強挑䋦煩,Lửa phiền khôn dập càng khêu mối phiền
𨷶禹󰬾𠦳㳥𧿆戈,cửa vũ ba ngàn sóng nhảy qua
咳咳姑悲伵保㖇,hỡi hỡi cô bay tớ bảo nhe
我使復之曰固如是言然亦一國之風標也,ngã sứ phục chi viết cố như thị ngôn nhiên diệc nhất quốc chi phong tiêu dã
是夜帝御崇淵殿設金盖宴禮,thị dạ đế ngự sùng uyên điện thiết kim cái yến lễ
順天三年封開天王居于外,Thuận Thiên tam niên phong Khai Thiên vương cư vu ngoại
帳停用䌝𥾾爫之,trướng đừng dùng gấm vóc làm chi
節制鄭松令尽燒之斬克寬父子及徒黨梟其首級,Tiết chế Trịnh Tùng lệnh tận thiêu chi trảm Khắc Khoan phụ tử cập đồ đảng kiêu kì thủ cấp
共饒根紊典調,Cùng nhau căn vặn đến điều
帝不從,đế bất tòng
幅幀水墨架𦎛𤥭璖,bức tranh thuỷ mặc giá gương xa cừ
季犛有篡奪之意然業以盟約於藝皇恐違其言陰使道士阮󰆑出入宫中説帝曰佳境清香獨異凣問,Quý Li hữu soán đoạt chi ý nhiên nghiệp dĩ minh ước ư Nghệ Hoàng khủng vi kì ngôn âm sử đạo sĩ Nguyễn Khánh xuất nhập cung trung thuyết Đế viết Giai cảnh thanh hương độc dị phàm vấn
白鱔󰑼󰧙壯命黄鱔号浪实意丐連,bạch thiện là trạch trắng mình hoàng thiện hiệu rằng thực ấy cái lươn
生封譚元妃爲安全皇侯,sinh phong đàm nguyên phi vi an toàn hoàng hậu
太尉可司㓂克復等因奏伯遠敢𭁈󰱑官争訟宜罷從之,Thái uý Khả Tư khấu Khắc PHục đẳng nhân tấu Bá Viễn cảm dữ Đài quan tranh tụng nghi bãi tòng chi
鄰羅免景山溪事世𢧚忘歇每皮,lân la mến cảnh sơn khê sự thế nên quên hết mọi bề
𨔈春㐌別春庒佐,chơi xuân đã biết xuân chăng tá
童浪碎本倘兮,đồng rằng tôi vốn thằng hề
𫳘情強󰚷𫳘緣強燶,Chữ tình càng mặn chữ duyên càng nồng
聖作物覩易乾卦,Thánh tác vật đổ Dịch Càn quái
𨃴仙律㐌脱妄尘埃,gót tiên trót đã thoát vòng trần ai
呵筭讖所物咹朱皮,há toan sắm sửa vật ăn cho bề
第一塲用本經義一篇有破題接語小講原題大講繳結五百字以上,Đệ nhất trường dụng bản kinh nghĩa nhất thiên hữu phá đề tiếp ngữ tiểu giảng nguyên đề đại giảng chước kết ngũ bách tự dĩ thượng
件𣳔𦲿𧺀𢴑塘𫚳撑,cạn dòng lá thắm dứt đường chim xanh
秋七月六日勑㫖秀林局儒生人數增多教習少,Thu thất nguyệt lục nhật sắc chỉ Tú lâm cục nho sinh nhân số tăng đa giáo tập thiểu
渚𧡊㳥奇麻嵬𠃅𢴿,chớ thấy sóng cả mà nguôi mái chèo
冲𡎟沁最𥒥󰲵質重,trong hang tăm tối đá phên chất chồng
卜者申利自謂仁宗子率其黨與由水路抵太原州出西農州道過陸令州入據上原州下農州招納亡命召募土兵有眾八百餘人同謀作亂,bốc giả thân lợi tự vị nhân tông tử suất kì đảng dữ do thuỷ lộ để thái nguyên châu xuất tây nông châu đạo quá lục lệnh châu nhập cứ thượng nguyên châu hạ nông châu chiêu nạp vong mệnh triệu mộ thổ binh hữu chúng bát bách dư nhân đồng mưu tác loạn
𣛠禅朱別拱生,máy thiền cho biết cũng xênh
軍士稍稍沮散,Quân sĩ sảo sảo tự tán
臺蓮枚和𤏣𤐝舘䕯,đài sen may họa tỏ soi quán bèo
宋帝贈緘奉國軍節度使諡忠勇賜京城甲第一區上田十頃官其親,tống đế tặng giám phụng quốc quân tiết độ sứ thuỵ trung dũng tứ kinh thành giáp đệ nhất khu thượng điền thập khoảnh quan kì thân
蹺嚴親𨷑𡾵行臨淄,theo nghiêm thân mở ngôi hàng lâm tri
𠰺浪香火𠀧生,Dạy rằng Hương lửa ba sinh
命征西将軍崇郡公黎壽域將兵出征茶麟正道節制游擊諸營擊哀盆,mệnh chinh tây tướng quân sùng quận công lê thọ vực tương binh xuất chinh trà lân chính đạo tiết chế du kích chư dinh kích ai bồn
世事,thế sự
十二月六日帝命作籃山實錄帝自作序著籃山洞主,thập nhị nguyệt lục nhật đế mệnh tác lam sơn thực lục đế tự tác tự trước lam sơn động chủ
名㖫天古㐌𢧚鏕坡語煇光每每朝,danh lừng thiên cổ đã nên biêu bỡ ngỡ huy quang mọi mọi chiều
詔閹寺不得擅入宫犯者死罪,chiếu yêm tự bất đắc thiện nhập cung phạm giả tử tội
𫢩罕保𡗶陀沫渼,nay hẳn bảo trời đà mát mẻ
傷饒嗔𠯆吝饒,Thương nhau xin nhớ lời nhau
割󰝂時另𠚢外朱賖,cắt đâm thì lánh ra ngoài cho xa
湥玉𠄩行滇𣷭惨,giọt ngọc hai hàng chan bể thảm
𠬠𠇮扵坦大提,Một mình ở đất Đại Đề
駙馬都尉東軍都督府掌府事端武候鄭公路為征夷将軍掛将軍印,phò mã đô uý đông quân đô đốc phủ chưởng phủ sự đoan vũ hầu trịnh công lộ vi chinh di tướng quân quải tướng quân ấn
朕欲因此地利以定厥居卿等如何,Trẫm dục nhân thử địa lợi dĩ định quyết cư khanh đẳng như hà
𫊚湯隊𠳨邹庚,thuốc thang đòi hỏi trâu canh
詔長子俊德侯鄭檜代領其權統兵討賊,Chiếu trưởng tử Tuấn Đức hầu Trịnh Cối đại lĩnh kì quyền thống binh thảo tặc
是夜江水暴漲七尺注湖中,thị dạ giang thuỷ bạo trướng thất xích chú hồ trung
瑟琴強𢭮𪮀弹,sắt cầm càng gảy ngón đàn
帝怒遂絶之,Đế nộ toại tuyệt chi
威肃公夫人天珍公主薨,Uy Túc công phu nhân Thiên Trân công chúa hoăng
沛𠸜称出󰑼尙半絲,Phải tên xưng xuất LÀ thằng bán tơ
𣃤﨤蔑󱠙嶗𣁔初𠉞諸埃𠫾典𠊚意噠𠸜囉坦󱮈,vừa gặp một cù lao lớn xưa nay chưa ai đi đến người ấy đặt tên là đất mới
壘,luỹ
冬十二月遣員外郎丁慶安袁士明遺馴象于宋,Đông thập nhị nguyệt khiển Viên ngoại lang Đinh Khánh An Viên Sĩ Minh di thuần tượng vu Tống
𪀄雉爲󱢋󱙏󱬃󱓇蒸䋥扛,chim trĩ vì nết cứng cỏi mắc chưng lưới giăng
㛪吀𠫾當特,em xin đi đương được
累遷我國右布政使,Luỹ thiên ngã quốc hữu bố chính sứ
福等乘勝長驅直至敬恭營,phúc đẳng thừa thắng trường khu trực chí kính cung dinh
𡑴太守,đền thái thú
些拯𥙩𠄼斗秃覩涅,ta chẳng lấy năm đấu thóc đỏ nát
己未六年元延祐六年夏四月凍林東天王津崩十丈,kỉ mùi lục niên nguyên diên hựu lục niên hạ tứ nguyệt đống lâm đông thiên vương tân băng thập trượng
𥛉𡗶朱奇𩄎遙朱𩆐朱𩄰朱𩄎𫰅𩙌𢀲朱蓮沉𫴋朱䕯𨅹𨖲𨕭,lạy trời cho cả mưa rào cho sấm cho sét cho mưa to gió lớn cho sen chìm xuống cho bèo trèo lên trên
二十二日帝與明總兵官太子太保成山侯王通參将有都督馬瑛太監山壽馬其榮昌伯陳,Nhị thập nhị nhật đế dữ Minh tổng binh quan thái tử thái bảo Thành sơn hầu Vương Thông Tham tướng hữu đô đốc Mã Anh Thái giám Sơn Thọ Mã Kì Vinh Xương bá Trần
上從之仍勑㫖順天年開國有羙文勑命自三品以上見󰱐子孫已充軍伍各色許本人投告,thượng tòng chi nhưng sắc chỉ thuận thiên niên khai quốc hữu mĩ văn sắc mệnh tự tam phẩm dĩ thượng kiến hoạch tử tôn dĩ sung quân ngũ các sắc hứa bản nhân đầu cáo
梗柳𢷀邊牆𣛟󱯼,cành liễu rủ bên tường xanh ngắt
行𫢶搏梞𠫾睈埃𪟽𡥵𧎠𥪝𨉓奴唌,hàng xóm vác gậy đi rình ai ngờ con rận trong mình nó rên
小姐𠁑帳少𠊛,Tiểu thư dưới trướng thiếu người
史臣吳士連曰靈慈𥘉㱕李惠宗非正也後㱕陳守度失節也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Linh Từ sơ quy Lí Huệ Tông phi chính dã hậu quy Trần Thủ Độ thất tiết dã
九月莫敬典率兵回京邑,cửu nguyệt mạc kính điển suất binh hồi kinh ấp
會總兵張輔以英國公掛征夷将軍印來援,hội tổng binh trương phụ dĩ anh quốc công quải chinh di tướng quân ấn lai viện
乃潜駕海船而卒,nãi tiềm giá hải thuyền nhi tốt
沛浪𪱆𤈛畑𤍶,Phải rằng nắng quáng đèn loà
厤,lịch
齟齬𪤽粗离,thư ngữ răng so le
起天寕天成二寺及塑帝釋像,Khởi Thiên Ninh Thiên Thành nhị tự cập tố Đế Thích tượng
飭尼㐌易爫之特饒,Sức này đã dễ làm gì được nhau
㩇分野支󱤅娘法則奇覩,vạch phân dã chia ruộng nương phép tắc cả đủ
勇郡青池人也,Dũng quận Thanh Trì nhân dã
𥆾𬂙座曠圯𨱽,nhìn trông toà rộng dãy dài
二月詔英武討撞龍山獠降之,Nhị nguyệt chiếu Anh Vũ thảo Chàng Long Sơn Lạo hàng chi
十二月天然僧范書温反嘯聚於國威上路僣稱大號以古所廬墓人阮宗邁羅社人阮可行,thập nhị nguyệt thiên nhiên tăng phạm sư ôn phản khiếu tụ ư quốc oai thượng lộ tiếm xưng đại hiệu dĩ cổ sở lư mộ nhân nguyễn tông mại la xã nhân nguyễn khả hành
又募客商納粟載船回廣東福建浙江四川雲南等䖏𤼵賣,Hựu mộ khách thương nạp túc tải thuyền hồi Quảng Đông Phúc Kiến Chiết Giang Tứ Xuyên Vân Nam đẳng xứ phát mại
秋八月三十日勑旨錦衣衛俊士以被充軍再開却還前貫如例,thu bát nguyệt tam thập nhật sắc chỉ cẩm y vệ tuấn sĩ dĩ bị sung quân tái khai khước hoàn tiền quán như lệ
防欺渃㐌旦蹎,phòng khi nước đã đến chân
夏四月旱發厙粟錢帛賑貧民,Hạ tứ nguyệt hạn phát khố túc tiền bạch chẩn bần dân
燕𦖑鴻呐妙揚,yến nghe hồng nói dịu dàng
春遺馴象于宋,Xuân di thuần tượng vu Tống
𢀨兜仍几醝𫑺最𣈗,sang đâu những kẻ say sưa tối ngày
丁未設慶成奉慈寺會,đinh mùi thiết khánh thành phụng từ tự hội
治低渚特包遲皮安車馬吏𣈙飢荒,trị đây chưa được bao chầy vừa yên xe mã lại rày cơ hoang
𠀧皮發銃𦊚边矯旗,Ba bề phát súng bốn bên kéo cờ
豫𨕭,dựa trên
太尉莊定王𩖀有詩贈云我是當年棄物公非大厦其才,thái uý trang định vương ngạc hữu thi tặng vân ngã thị đương niên khí vật công phi đại hạ kì tài
本㐌別丐身鈎住𩵜𩛂𬲞共𧁷㧗𢧚,vốn đã biết cái thân câu chõ cá no mồi cũng khó nhử nên
又分兵屯于北河自義烈至丹涯海門以遏賊兵,hựu phân binh đồn vu bắc hà tự nghĩa liệt chí đan nhai hải môn dĩ át tặc binh
𢧚署𢧚柴為固𭓇,nên thợ nên thầy vì có học
之未嘗信威耀武以征之非所以威遠人也,chi vị thường tín uy diệu vũ dĩ chinh chi phi sở dĩ uy viễn nhân dã
長匣丐劄極長,trường hạp cái tráp cực trường
𡸈疆場一時之患實宗社萬世尸讐,Khởi cương trường nhất thời chi hoạn thực tông xã vạn thế thi thù
畫浪像意𫥨支閉𥹰𠬃妬固時如空,họa rằng tượng ấy ra chi bấy lâu bỏ đó có thì như không
󱚷堂𠻵㗂隊𣦍蓮候,Sảnh đường mảng tiếng đòi ngay lên hầu
𣈜計朋𢆥,ngày kể bằng năm
後至江表淳荗祠堂其堂乃聖母皇,Hậu chí giang biểu Thuần Mậu từ đường Kì đường nãi thánh mẫu hoàng
初九日殿試,Sơ cửu nhật Điện thí
仍麻𢚸𠰷󱸡到,nhưng mà lòng lo đau đáu
從東閣大學士申仁中之奏也,Tòng Đông các đại học sĩ Thân Nhân Trung chi tấu dã
槞𣘃𠮾咹菓𠮾,trồng cây ngọt ăn quả ngọt
姅𠁀唸𣦆每味䔲荄,Nửa đời nếm trải mọi mùi đắng cay
丁亥三年元至元二十四年春二月元聖天感皇太后崩,đinh hợi tam niên nguyên chí nguyên nhị thập tứ niên xuân nhị nguyệt nguyên thánh thiên cảm hoàng thái hậu băng
腰重𠊚仍羅𧵑改,yêu trọng người dưng là của cải
𡬷𡬼銅鎖源封,tấc gang động khoá nguồn phong
先是,Tiên thị
故大德,Cố đại đức
礼固卢琴弹蔑㗂,lẻ có lư cầm đàn một tiếng
碎嗔待𬙞𣈜女仕筭事󰀎,tôi xin đợi bảy ngày nữa sẽ toan sự ấy
險,hiểm
檜銅鈙者𬌔身涅研,cối đồng chày giã tấm thân nát nghiền
娘浪𡮍分𬏝䜹,Nàng rằng Chút phận ngây thơ
章事,chương sự
英姉㛪,anh chị em
鄒庚有罪扺死免之,Trâu Canh hữu tội chỉ tử miễn chi
用朱𢧚𬮌用朱𢧚芽󱙹女𧗱餒吒柯,dụng cho nên cửa dụng cho nên nhà trước nữa về nuôi cha kha
彼莫氏本安南國黎氏之臣弑其君而奪其國實為上國之罪人而又暗求都統之職,bỉ mạc thị bản an nam quốc lê thị chi thần thí kì quân nhi đoạt kì quốc thực vi thượng quốc chi tội nhân nhi hựu ám cầu đô thống chi chức
帝命奉御徵猷回京,đế mệnh phụng ngự trưng du hồi kinh
𤽗課𥘷爫業學路,ngươi thuở trẻ làm nghiệp học trò
刟𥙩,xẻo lấy
漢亡,Hán vong
𥪝𢚸謹󰝸埃咍,TRONG lòng kín chẳng ai hay
㐌𢝜渃沚花㵢吕羕,Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng
足年老無籍賦役不供差役不及,túc niên lão vô tịch phú dịch bất cúng sai dịch bất cập
欺邱󰑰襖𣅶𫢼𢬭裙,khi khâu vá áo lúc thay đổi quần
其爲後慮遠矣貽厥孫謀亦於是乎在,Kì vi hậu lự viễn hĩ di quyết tôn mưu diệc ư thị hồ tại
𣈜常,ngày thường
二十九日明使李琦等還帝遣頭目陶公僎黎德揮范克,Nhị thập cửu nhật Minh sứ Lí Kì đẳng hoàn Đế khiển Đầu mục Đào Công Soạn Lê Đức Huy Phạm Khắc
世情尚𨔍貪清身仙身句𦋦情醜制,thế tình chuộng lạ tham thanh thân tiên thân cú ra tình xấu chơi
元旦卒,Nguyên Đán tốt
帝乃徵精兵二十六萬下詔親征,đế nãi trưng tinh binh nhị thập lục vạn hạ chiếu thân chinh
𫮋工塵世庄管事世永永岸箕油𢚸容且,ngồi trong trần thế chẳng quản sự đời vắng vắng ngạn kia dầu lòng dong thả
品至一品為正監副監,phẩm chí nhất phẩm vi chánh giám phó giám
春正月十三日禁公讌卓靣僣禮,xuân chính nguyệt thập tam nhật cấm công yến trác diện tiếm lễ
夏五月時天下錢幣日用官民出納買賣循習相效揀擇太過至是始禁自今不得揀擇,Hạ ngũ nguyệt thời thiên hạ tiền tệ nhật dụng quan dân xuất nộp mãi mại tuần tập tương hiệu giản trạch thái quá chí thị thuỷ cấm Tự kim bất đắc giản trạch
沙吉,sa cát
五月帝屯拖山󰀋明人進擊,Ngũ nguyệt đế đồn Đà Sơn sách Minh nhân tiến kích
鄧悉阮帥等共立陳氏之後陳頠牛毀切容正貌陳擴爲王,Đặng Tất Nguyễn Suý đẳng cộng lập Trần thị chi hậu Trần Ngỗi ngưu huỷ thiết dung chính mạo Trần Khoáng vi vương
興賢等四人擁盾持鎗由復古坊直入瑞光殿,Hưng Hiền đẳng tứ nhân ủng thuẫn trì thương do Phục Cổ phường trực nhập Thuỵ Quang điện
壬寅十年元大德六年春正月以太尉德曄為統政太師惠武大王國瑱為入内平章昭文王日燏為太尉國公,Nhâm Dần thập niên Nguyên Đại Đức lục niên xuân chính nguyệt dĩ Thái uý Đức Việp vi Thống Chính Thái sư Huệ Võ đại vương Quốc Chẩn vi Nhập nội Bình chương Chiêu Văn Vương Nhật duật vi Thái uý Quốc công
停冷錢蓮溋碧水焒𤉜錦橊准金城,rành rạnh tiền sen duềnh bích thuỷ rỡ ràng gấm lựu chốn kim thành
故聖人必辨之於早而謹履霜之漸焉胡氏篡陳非特藝皇不謹其漸而又啓其端也,Cố Thánh nhân tất biện chi ư tảo nhi cẩn lí sương chi tiệm yên Hồ thị soán Trần phi đặc Nghệ Hoàng bất cẩn kì tiệm nhi hựu khải kì đoan dã
平󰅒𦊚𣷭空茹,Bằng nay bốn bể không nhà
𩙌󰣑只𠲖坊𢯧𦲿,gió sớm chỉ e phường xỏ lá
庄朋掑󰘂哎孚孚,chẳng bằng cài cửa ngáy pho pho
故是年百姓瘡痍非前年之慘,cố thị niên bách tính thương di phi tiền niên chi thảm
角觸之戲路𤠄僚連,giác xúc chi hý trò gà reo lên
聀鄕關隴吝𢠩更𨱽,Giấc hương quan luống lần mơ canh dài
冬十月十九日上皇子皜生即裕宗也丁丑九年元至元三年夏六月二日上皇子曔生即睿宗也,đông thập nguyệt thập cửu nhật thượng hoàng tử hạo sinh tức dụ tông dã đinh sửu cửu niên nguyên chí nguyên tam niên hạ lục nguyệt nhị nhật thượng hoàng tử kính sinh tức duệ tông dã
𠫾𫏱𫏱𠫾𨂗𨂗,đi cúi cúi đi co co
俸埋埋寔󰑼埋卓󱡇𦋦𠃅楼西体娘,bỗng may may thực là may nhác trông ra mé lầu tây thấy nàng
鐘㨂工工𠃅怒廛,chuông gióng cong cong mé nọ chiền
補之󰠩𡊱𪀄籠麻制,Bõ chi cá chậu chim lồng mà chơi
永錫乞併問之,vĩnh tích khất tính vấn chi
󰠵准𠨪歳特包饒,trải chốn nghèo tuổi được bao nhiêu
賊𦖑呐率催𫽄𢖵耒呂吝戈於下邱,giặc nghe nói thoắt thôi chẳng nỡ rồi lữa lần qua ở hạ khâu
些𧗱些攕𥬊鈎,ta về ta sắm cần câu
𫫵饒𠫾󱽉處兑工灵𫽄特特𠄩𡭧𡥵󰝂𧗱𫯳挹𡞕昏打㗂啞吓𫥨𡥵處兑,rủ nhau đi cấy xứ đoài công lênh chẳng được được vài chút con đem về chồng ấp vợ hôn đánh tiếng á hả ra con xứ đoài
垠碎𨅸吏𠬠边,Ngăn tôi đứng lại một bên
当欺𣌝夏筭分爫湄,Đương khi nắng hạ toan phần làm mưa
𦟐紅填過姅時渚他,Má hồng ĐỀN quá nửa thì chưa thôi
将刑其将郭卜等聞之将兵皷譟而入至大城門外爲門者所拒,Tương hình kì tương Quách Bốc đẳng văn chi tương binh cổ táo nhi nhập chí Đại Thành môn ngoại vi môn giả sở cự
史臣吳士連曰三代之得天下也以仁,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Tam Đại chi đắc thiên hạ dã dĩ nhân
好鬼神事常著絳鄚頭巾皷琴燒香讀道書云可以助化爲其將區景所殺而荆州牧劉表遣零陵令賴恭代津,hiếu quỷ thần sự thường trữ giáng mạc đầu cân cổ cầm thiêu hương độc đạo thư vân khả dĩ trợ hoá vị kì tướng khu cảnh sở sát nhi kinh châu mục lưu biểu khiển linh lăng lệnh lại cung đại tân
𤞺呌㕭𠴎班𡗶最,cáo kêu eo óc ban trời tối
役妸它㐌,việc gả đà đã
令内外倉粟許該官責令所司常加檢看勿致雨水滲沴音軫陵乱也,lệnh nội ngoại thương túc hứa cai quan trách lệnh sở ti thường gia kiểm khán vật trí vũ thuỷ sấm chẩn âm chẩn lăng loạn dã
尼𥪞閨閣󰠳𦓡典低,Này trong khuê các đâu mà đến đây
牆坦󱞃撘髙𠀧𡱩,tường đất sét đắp cao ba thước
初明人於城外大江旁穿小渠以藏戰船噐械築附城固守而萬春隄乃哨騎芻牧之所經由乘高伺便以爲得計,sơ minh nhân ư thành ngoại đại giang bàng xuyên tiểu cừ dĩ tàng chiến thuyền khí giới trúc phụ thành cố thủ nhi vạn xuân đê nãi tiêu kị sô mục chi sở kinh do thừa cao tứ tiện dĩ vi đắc kế
安皮分庫劔准養身,yên bề phận khó kiếm chốn dưỡng thân
戈制体㗂娘翹,Qua chơi thấy tiếng nàng Kiều
𤽗牢体吱蒸𡗋丕𬋱,ngươi sao thấy chê chưng lắm vậy vay
壽禄等為後隊並進招山駐兵,Thọ Lộc đẳng vi Hậu đội tịnh tiến Chiêu Sơn trú binh
歌掉揲日揲寬𦝄𧷺𡢐梩󰜞彈󱈘𥴘,ca chèo nhịp nhặt nhịp khoan trăng tròn sau lái gió đàn trước mui
栐𥴗,vành thúng
䌫𦀊縎󰬢,lãm dây cột nốc
卞朱車錦雲蔑具,bèn cho xe cẩm vân một cỗ
傷台拱󰜋身𠊛,Thương thay cũng một thân người
𡎥筩坤皮拮筩,ngồi thúng khôn bề cất thúng
習茗都饒呐㗂陪,rấp rểnh đua nhau nói tiếng bồi
𠰺𣅶髙樓𬡰𨢇咹呐朱𥑥,dạy lúc cao lâu chiếu rượu ăn nói cho sành
一九年之内既以别功陞級通考又稱職應,Nhất cửu niên chi nội ký dĩ biệt công thăng cấp thông khảo hựu xứng chức ứng
八月還,Bát nguyệt hoàn
𡨺󰁰戒意康康渚移,giữ mười giới ấy khăng khăng chớ dời
𠇮芒䏾渚离离,mình mang bụng chửa lè lè
鈔法冠服等制皆從少保王汝舟之言也,Sao pháp quan phục đẳng chế giai tòng Thiếu bảo Vương Nhữ Chu chi ngôn dã
網條梇𬦃𦆆𣛟,võng điều lộng đỏ rèm xanh
𧡊囂囂󰊄時能姉𧗱,Thấy hiu hiu gió thì hay chị về
帝以占城主賁該再三傾國入寇故命征之,đế dĩ chiêm thành chủ bí cai tái tam khuynh quốc nhập khấu cố mệnh chinh chi
冬十一月塟阜陵明遣牛諒張,đông thập nhất nguyệt táng phụ lăng minh khiến ngưu lượng trương
勑旨,sắc chỉ
𡑝茹官姥樂萬,sân nhà quan múa nhạc vạn
粃盃拱𠬠刼𠊚,tẻ vui cũng một kiếp người
命户部尚書陳封同宣政官藩師宗等勘籃山鄕及霪村官土給功臣自一品至六七品有差,Mệnh Hộ bộ thượng thư Trần Phong đồng tuyên chính quan phiên sư tông đẳng khám Lam Sơn hương cập Dâm thôn quan thổ cấp công thần tự nhất phẩm chí lục thất phẩm hữu sai
及入為相始總天下事,Cập nhập vi tướng thuỷ tổng thiên hạ sự
寃尼群󰜋呌𡗶仍賒,Oan này còn một kêu trời nhưng xa
初明人以陳氏宗室陳叔瑤陳元旦子也守演州舊将軍陳日昭守乂安,sơ minh nhân dĩ trần thị tông thất trần thúc dao trần nguyên đán tử dã thủ diễn châu cựu tướng quân trần nhật chiêu thủ nghệ an
與其快一朝之憤以受萬世殺降之名孰若活億萬人眾之命以息後世戰争之端青史所載,dữ kì khoái nhất triều chi phẫn dĩ thụ vạn thế sát hàng chi danh thục nhược hoạt ức vạn nhân chúng chi mệnh dĩ tức hậu thế chiến tranh chi đoan thanh sử sở tải
小童倍𡲤𦋦𠫾,tiểu đồng vội vã ra đi
劍󰤐朱𢧚芒㗂󰤏,kém cạnh cho nên mang tiếng hoẻn
浽命歐拱簡寅,Nỗi mình âu cũng giãn dần
鐘迻八𠮾強添絆𢚸,chuông đưa bát ngát càng thêm bận lòng
襊踈貯歇每江山,túi thơ chứa hết mọi giang san
民告煩瑣簿牒倥𬾠官不能燭理又置之吏以檢文案焉,dân cáo phiền toả bạc điệp không tổng quan bất năng chúc lí hựu trí chi lại dĩ kiểm văn án yên
交趾所属軍民衙門官吏體朕至仁務隆寬恤無爲嚴急無肆侵漁一切不急之務俱且亭罷,Giao Chỉ sở thuộc quân dân nha môn quan lại thể trẫm chí nhân vụ long khoan tuất vô vi nghiêm cấp vô tứ xâm ngư nhất thiết bất cấp chi vụ cụ thả đình bãi
銃󰠳伏𠓀塘𠫾,súng đâu phục trước đường đi
合㕵𥙩湯進食,hợp uống lấy thang tiến thực
汝諧謁上皇於至靈山崇嚴寺竟日不得見,nhữ hài yết thượng hoàng ư chí linh sơn sùng nghiêm tự cánh nhật bất đắc kiến
於郊󰘊辝命先令翰林院官󰱓次下東閣㸔次朝臣㸔,Ư giao bang từ mệnh tiên lệnh Hàn lâm viện quan soạn thứ hạ Đông các khán thứ triều thần khán
衛共每昆蔑𠅜𠻆𠻆,về cùng mọi con một lời dặn dặn
嗔柴䀡脉朱排茦湯,Xin thầy xem mạch cho bài thuốc thang
小姐󰠲㐌𨀌花𨀈𠓨,tiểu thư đâu đã lánh hoa bước vào
奉世用計得脱復職如故,phụng thế dụng kế đắc thoát phục chức như cố
其俘囚兵𭛁居乂安種田官吏留在京付貴人家收養,Kì phù tù binh phát cư Nghệ An chủng điền quan lại lưu tại kinh phò quý nhân gia thu dưỡng
催催些㐌默𢬣埃洡,Thôi thôi ta đã mắc tay ai rồi
早衙皮𣇜𠓇𣈜,TẢO nha vừa buổi sáng ngày
惜台𠬠等英才藝文業武󰅹埃敢皮,tiếc thay một đấng anh tài nghề văn nghiệp võ nào ai dám bì
外塵沙漠𪭱清,ngoài trần sa mạc quét thanh
𡛔箕固𨤰𠇍吝迻妯,gái kia có nhẽ mấy lần đưa dâu
迢迭廊花忍刻曥,dìu dặt làng hoa nhẫn khắc trưa
帝固𠬠錢低拱󰮏𨑮,đấy có một tiền đây cũng sáu mươi
盟誓之禮自此不復行矣,minh thệ chi lễ tự thử bất phục hành hĩ
荗洽從之,mậu hiệp tòng chi
不幸,bất hạnh
𢚸筭噤󱛍嵬𡗶,lòng toan gắm ghé ngôi trời
小姐吏󰇾仍調󰠳󰠳,tiểu thư lại giở những điều đâu đâu
六日至京師半入宫,lục nhật chí kinh sư bán nhập cung
漢蒼令官員不得,Hán Thương lệnh quan viên bất đắc
𤽗忠遇羅㝵昆奔,ngươi trung ngộ là người con buôn
𥚆𫀅面貌恪𠊛,nhìn xem diện mạo khác người
臣聞軍旅之後必有凶年言以具愁苦之氣薄隂陽之和感天地之精而災氣爲之生也,thần văn quân lữ chi hậu tất hữu hung niên ngôn dĩ cụ sầu khổ chi khí bạc âm dương chi hoà cảm thiên địa chi tinh nhi tai khí vị chi sinh dã
𪲽啉咹𠴊容𨱽𠭤恩爫怨包奈業縁,giết lầm ăn lỡ dông dài trở ân làm oán bao nài nghiệp duyên
蔑𦓿蔑󱃨趣茹圭盎菊蘭扦捤豆󰏲,một cày một cuốc thú nhà quê áng cúc lan xen vãi đậu kê
想娘𢧚吏体娘𧗱低,Tưởng nàng nên lại thấy nàng về đây
𦖑𠳒呐共傷𠳒,nghe lời nói cũng thương lời
三千君據鞍海門十二我還山中朝使者煙波客君得功名我得閑識者知适,tam thiên quân cứ an Hải môn thập nhị ngã hoàn sơn Trung triều sứ giả yên ba khách Quân đắc công danh ngã đắc nhàn Thức giả tri Thích
及太祖起兵以人心思陳暠故立之以人望,Cập Thái Tổ khởi binh dĩ nhân tâm tư Trần Cảo cố lập chi dĩ nhân vọng
𫯳伵𬮦係之𤽗,chồng tớ quan hệ chi ngươi
以梁登光爲參督武俊材爲提督賞其能先登破賊也,Dĩ Lương Đăng Quang vi Tham đốc Vũ Tuấn Tài vi Đề đốc thưởng kì năng tiên đăng phá tặc dã
耨娘准意劎咹戈𣈜,náu nương chốn ấy kiếm ăn qua ngày
餘卒退走入三江城,dư tốt thoái tẩu nhập tam giang thành
亇溪𠻴偈𪀄棱𦖑经,cá khe lắng kệ chim rừng nghe kinh
謀溇拱者義溇朱皮,mưu sâu cũng giả nghĩa sâu cho vừa
是時王與正妃親行拜哭禮極其哀慟,Thị thời Vương dữ Chính phi thân hành bái khốc lễ cực kì ai đỗng
丙戌九年莫端泰初年明萬曆十四春莫開會試科,Bính Tuất cửu niên Mạc Đoan Thái sơ niên Minh Vạn Lịch thập tứ Xuân Mạc khai Hội thí khoa
仍命之曰但有執令監軍不遵爾之節制先斬後文,nhưng mệnh chi viết đản hữu chấp lệnh giám quân bất tuân nhĩ chi tiết chế tiên trảm hậu văn
𧵑󱋉𠊚羅𧵑群,của thết người là của còn
大風二日,Đại phong nhị nhật
王如約嫁之,vương như ước giá chi
連𢧚蘂呂花殘蝶拯免𥚆蜂拯貪清,liền nên nhụy rã hoa tàn bướm chẳng mến nhìn ong chẳng tham thanh
諸王長子則封王次則封上位侯永為定制,Chư vương trưởng tử tắc phong vương thứ tắc phong thượng vị hầu vĩnh vi định chế
曰艸,viết tháu
拱料䏕眜移蹎,Cũng liều nhắm mắt đưa chân
󰒂它結󰒂情渚訴情,nghĩa đà kết nghĩa tình chưa tỏ tình
買𠳐荫補赴京,mới vâng ấm bổ phó kinh
𡎢󱪚梗𣘃𣘃㹥𦟑蹎𫏝𣍋汫汫埃咹𡥵𠊛如世𦓡如世如世些瞻擬拱𠳹,ngồi tựa cành cây cây chó ỉa chân thò xuống giếng giếng ai ăn con người như thế mà như thế như thế ta xem nghĩ cũng xằng
預定,dự định
𪀄典核高𪀄擬杜橛咍秋冷橛初收,chim đến cây cao chim nghỉ đỗ quýt hay thu lạnh quýt sơ thâu
諭新平順化将校軍人曰昔者占城逆命侵我邉疆乃祖乃父䏻輸誠效順圖報國家殺敗賊徒復我疆土芳名偉績簡𠕋昭垂,dụ tân bình thuận hoá tướng hiệu quân nhân viết tích giả chiêm thành nghịch mệnh xâm ngã biên cương nãi tổ nãi phụ năng thâu thành hiệu thuận đồ báo quốc gia sát bại tặc đồ phục ngã cương thổ phương danh vĩ tích giản sách chiêu thuỳ
𩅹,mưa
花香強𤏣式紅,Hoa hương càng tỏ thức hồng
𫼳最農包俸俸𠸽󰑼,mang túi nong vào bổng bổng chìa ra
𢷏鞍掛挭倍傍,Buộc yên quảy gánh vội vàng
𢚸䜹淶󰟃𥟍徊,Lòng thơ lai láng bồi hồi
時應󰁮者五千餘人,thời ứng cử giả ngũ thiên dư nhân
既取人國又弑其君不仁之甚也,Kí thủ nhân quốc hựu thích kì quân bất nhân chi thậm dã
苦竹拯於𢚸客薄老梅舍𭓇󰞺𠊚清,khổ trúc chẳng ưa lòng khách bạc lão mai xá học nết người thanh
爲㝵吟事󱉎主𡗶連,vì người ngắm sự đức chúa trời luôn
𦄵傕吏𫃸𥰊駝吏髙,dứt thôi lại nối thấp đà lại caọ
二十實颶風,nhị thập thật cụ phong
𤐠󰒵𤍇𦧘吏圖𥸷,luộc giò nấu thịt lại đồ xôi
化斈,hoá học
㝵些体蔑𪀄惡欺意庄群拜女吏㳥篭共庄固咹帝之𤷍痀麻𬚸奴年如󰌎丕,người ta thấy một chim ác khi ấy không còn bay nữa lại rụng lông cùng chẳng có ăn đí gì gầy gò mà thịt nó nên như tro vậy
善副都御史徐有貞等迎上皇即英宗復位改元天順,Thiện Phó đô ngự sử Từ Hữu Trinh đẳng nghênh thượng hoàng Tức Anh Tông phục vị cải nguyên Thiên Thuận
利五臟󰬷治虚劳,lợi ngũ tạng vả trị hư lao
伤払泊分󰛢𠁀,thương chàng bạc phận ở đời
今還至󰱕音貪水名幸愛州討筥隆賊,kim Hoàn chí Tham Âm Tham thuỷ danh hạnh Ái Châu thảo Cử Long tặc
黎仁孝等由清都府所投隙攻瑕要一皷儿破齊必多謀而誤楚,Lê Nhân Hiếu đẳng do Thanh Đô phủ sở đầu khích công hà yếuN nhất cổ nhi phá Tề tất đa mưu nhi ngộ Sở
呐𥹰辰歇調坤化㾄,nói lâu thì hết điều khôn hoá rồ
𢴑𠳒坎念練疎女常渚者縁絲群溋,dứt lời khúm núm rén thưa nợ thường chưa giả duyên tơ còn dềnh
事有,sự hữu
固理,có lý
𠊚貪富貴𠊚恒重些特清閒些舍腰,người tham phú quý người hằng trọng ta được thanh nhàn ta xá yêu
𬃻棗𬃻槾𬃻楣,trái táo trái mận trái mơ
宰相執鞭驅辟竟不䏻開,Tể tướng chấp tiên khu bích cánh bất năng khai
立庵耒仕逴柴於終,Lập am rồi sẽ rước thầy ở chung
防欺渃㐌典蹎,Phòng khi nước đã đến chân
郎盈固几𨖅制,Láng giềng có kẻ sang chơi
楊僕前至番禺,dương bộc tiền chí phiên ngung
昂語同内拯吏共𪡇埃,ngang ngửa đồng nội chẳng lại cùng nể ai
払油𢪀旦情賖󰝡情琴瑟対𦋦琹琪,chàng dầu nghĩ đến tình xa đem tình cầm sắt đổi ra cầm cờ
淩淩𢷀歇𢚸塵,lâng lâng giũ hết bụi trần
及明公卒會杜洞江吳先主子弟五百人餘率眾來攻纔入烏蠻終為鄕人吳副使所敗而還,Cập Minh Công tốt hội Đỗ Động Giang Ngô Tiên Chủ tử đệ ngũ bách nhân dư suất chúng lai công tài nhập Ô Man chung vi hương nhân Ngô Phó sứ sở bại nhi hoàn
㐌弄顯現朱󰏙,Đã lòng hiển hiện cho xem
襖払𧺃似𩄐坡,áo chàng đỏ tựa ráng pha
丐𫅷崇畜奴辰蹺𡢐,cái già xồng xộc nó thì theo sau
𢧚蔑𤞻奇𨅸𫀢歆歆,nên một hùm cả đứng coi hằm hằm
為󰱑官所劾詔罰克終汝諧,vi đài quan sở hặc chiếu phạt khắc chung nhữ hài
渃滝苔破破,nước sông đầy phè phè
𨑮𠄻歲𠄩親賖氷,mười lăm tuổi hai thân xa băng
云仙之掣浽愁小童𢴿𢩮戈桥枚莊,vân tiên chi xiết nỗi sầu tiểu đồng dìu dắt qua cầu mai trang
𢚸辰𩛜蹎𢬣痗𤻻,lòng thì đói chân tay mỏi mệt
益稷上皇次子聰明好𭓇通經史六藝文章冠世,Ích Tắc thượng hoàng thứ tử thông minh hiếu học thông kinh sử lục nghệ văn chương quán thế
十二月殿試上親御筆賜阮登鎬進士及第第三名阮曰舉進士出身范文達等十五名同進士出身,Thập nhị nguyệt Điện thí Thượng thân ngự bút tứ Nguyễn Đăng Cảo Tiến sĩ cập đệ đệ tam danh Nguyễn Viết Cử Tiến sĩ xuất thân Phạm Văn Đạt đẳng thập ngũ danh đồng Tiến sĩ xuất thân
祖尚拜謝既而復悔以疾辭,tổ thượng bái tạ ký nhi phục hối dĩ tật từ
𡄎道爫昆計窒𮥷於朱𠓹特買羅頑,gẫm đạo làm con kể rất nan ở cho trọn được mới là ngoan
𠕋為顯皇名不正矣,sách vi hiển hoàng danh bất chính hĩ
過半月而成,quá bán nguyệt nhi thành
昆𦫼悶悶葉牢,con lều mọn mọn đẹp sao
𤾓𢆥群固之󰠲庒戈𠬠埝古邱撑󱯽,trăm năm còn có gì đâu chẳng qua một nấm cổ khâu xanh rì
寒寺鐘󰠲寬吏日樵樓角怒日𪰛疎,hàn tự chuông đâu khoan lại nhặt tiều lâu giốc nọ nhặt thời thưa
十二月考天下士望,Thập nhị nguyệt khảo thiên hạ Sĩ vọng
𬙞糁󰁰平蔑扒𪮏,bảy tám mươi bằng một bát tay
𠸂󱚢時彦𠾒𦋦曳唭,nuốt vào thì ngán nhả ra dái cười
船埃隻閉㗂它喑,thuyền ai chiếc bé tiếng đà om
吀𫥨遊學長州圭外,xin ra du học trường châu quê ngoài
𢚸𢞆𡄎𢞂惺每餒䋦愁腸貝󰑚󰟯絲,lòng ngán ngẩm buồn tênh mọi nỗi mối sầu trường bối rối dường tơ
先是玉󱗭已嫁皇宗伯強郡公黎柱爲夫人生四子,tiên thị ngọc trúc dĩ giá hoàng tông bá cường quận công lê trụ vi phu nhân sinh tứ tử
小童庒計𠳨㗍,tiểu đồng chẳng kể hỏi han
太眞沁㐌𠽋味香,thái chân tắm đã nức mùi hương
戊申天順元年宋建炎二年,Mậu Thân Thiên Thuận nguyên niên Tống Kiến Viêm nhị niên
莫諸宗王統督朝東衛及諸内衛兵爲第六隊刻日並進入靈塲之隆會潮各海門會同于筆剛,Mạc chư tông vương thống đốc Triều Đông vệ cập chư nội vệ binh vi đệ lục đội khắc nhật tịnh tiến nhập Linh Trường Chi Long Hội Triều các hải môn hội đồng vu Bút Cương
汝諧為帝近臣帝言動悉知之,Nhữ Hài vi Đế cận thần Đế ngôn động tất tri chi
󰅒些呐㐌典調庒來節玉庒標𢚸鐄,nay ta nói đã đến điều chẳng lay tiết ngọc chẳng xiêu lòng vàng
𨒒𢆥開拓󰋇層渃𡽫,mười năm khai thác mấy tầng nước non
命黎季犛督乂安新平順化漕運以給軍,mệnh lê quý li đốc nghệ an tân bình thuận hoá tào vận dĩ cấp quân
別󰠳𦓡𥈬𦥃包𣉹,biết đâu mà ngóng đến bao giờ
𣷭溇󰋇丈,bể sâu mấy trượng
重󰒂数言髙唱入,Trọng nghĩa sổ ngôn cao xướng nhập
快州常信地方水害愈甚,Khoái Châu Thường Tín địa phương thuỷ hại dũ thậm
粓󱪮𣎃𠄼粓󱪰𣎃𨒒,cơm nếp tháng năm cơm chiêm tháng mười
而太后當奔突跳梁之際心神不動處之泰然盖慮定理明也,Nhi Thái hậu đương bôn đột khiêu lương chi tế tâm thần bất động xử chi thái nhiên cái lự định lí minh dã
保時𠫾造𥙩㝵,Bảo THÌ đi dạo lấy người
隻󰓊,chiếc mành
我國家太祖髙皇帝應天順人乘時啓運行大誼平殘得天下甚正其立國之䂓模宏且遠矣,Ngã quốc gia Thái Tổ Cao Hoàng Đế ứng thiên thuận nhân thừa thời khải vận hành đại nghị bình tàn đắc thiên hạ thậm chính kì lập quốc chi quy mô hoành thả viễn hĩ
春正月帝御乾元殿觀燈,xuân chính nguyệt đế ngự càn nguyên điện quan đăng
為國語以教官家有令則稱輔政該教皇帝,vi quốc ngữ dĩ giáo quan gia hữu lệnh tắc xưng phụ chính cai giáo hoàng đế
三月鑄洪鍾于龍墀令民有寃抑不達者撞之以聞,Tam nguyệt chú hồng chung vu Long Trì lệnh dân hữu oan ức bất đạt giả tràng chi dĩ văn
時或威怒終無可從願陛下留心臣言,thời hoặc uy nộ chung vô khả tòng nguyện bệ hạ lưu tâm thần ngôn
𨷶𩄲唉𢌌朱󱚢麻䀡朱𤏣湿高買詳,cửa mây hãy rộng cho vào mà xem cho tỏ thấp cao mới tường
模範先生裙茗𦝇,mô phạm tiên sinh quần dính đít
抆𢲣搓㙮業茹江山坡𡎝飭𦋦𪧚江,vun trồng xây đắp nghiệp nhà giang sơn bờ cõi sức ra giữ giàng
二十五日北平總兵同知陳鏖差列校陶夫涣将旗軍六百名徃敢果地方開通桄䦕直抵班,Nhị thập ngũ nhật Bắc BÌnh tổng binh đồng tri Trần Ao sai liệt hiệu Đào Phu Hoán tương kì quân lục bách danh vãng Cảm Quả địa phương khai thông Quang quan trực để Ban
𤾓𢆥併局󰣃𧷺沛𢲛朱典𦰟源瀝滝,trăm năm tính cuộc vuông tròn phải dò cho đến ngọn nguồn lạch sông
漂泊共饒群特𢭄駡𦖑讒佞固𢚸私,phiêu bạc cùng nhau còn được cậy mựa nghe xàm nịnh có lòng tư
廟𬢱論資其謀畫山林遺隐助其技䏻人皆踴躍而揮戈孰不縹絩而指掌試徵眾志可卜人心既於本月二十八日特命将臣分道進擊征西将士黎壽域出前鋒正道節制游擊諸營殄盆賊之孝姪先剪彼羽翼㨿鎮寕之險地再擣彼腹心征夷将軍鄭公路節制土兵諸營從安西道入以據其上流鎮虜将軍黎廷彦節制横野諸營由玉麻道行以截其奔路游騎副将軍黎弄等從順每州所以扼吭拊背討賊副将軍,miếu nghị luận tư kì mưu hoạ sơn lâm di ẩn trợ kì kĩ năng nhân giai dũng dược nhi huy qua thục bất phiếu triệu nhi chỉ chưởng thí trưng chúng chí khả bốc nhân tâm ký ư bản nguyệt nhị thập bát nhật đặc mệnh tương thần phân đạo tiến kích chinh tây tướng sĩ Lê Thọ Vực xuất tiền phong chính đạo tiết chế du kích chư dinh điển Bồn tặc chi hiếu điệt tiên tiễn bỉ vũ dực cứ Trấn Ninh chi hiểm địa tái đảo bỉ phúc tâm chinh di tướng quân Trịnh Công Lộ tiết chế thổ binh chư dinh tòng an tây đạo nhập dĩ cứ kì thượng lưu trấn lỗ tướng quân Lê Đình Ngạn tiết chế hoành dã chư doanh do Ngọc Ma đạo hành dĩ tiệt kì bôn lộ du kị phó tướng quân Lê Lộng đẳng tòng Thuận mỗi châu sở dĩ ách hàng phủ bối thảo tặc Phó tướng quân
太宗既赦其罪又以州郡附盖之賜印封為太保則賞罰無章,thái tông ký xá kì tội hựu dĩ châu quận phụ cái chi tứ ấn phong vi thái bảo tắc thưởng phạt vô chương
蕩子昆罢釘鯨爫朗,đãng tử con bãi đênh kềnh làm sang
尼𦣰𡎢准擬宜,nơi nằm ngồi chốn nghỉ ngơi
乙酉晋武帝司馬炎泰始元年吳甘露元年,Ất Dậu Tấn Vũ Đế Tư Mã Viêm Thái Thuỷ nguyên niên Ngô Cam Lộ nguyên niên
复六月漢帝崩詔短䘮,Hạ lục nguyệt Hán đế băng chiếu đoản tang
帝使人臣交好共成王事,đế sử nhân thần giao hảo cộng thành vương sự
且進賢受上賞古道然也,Thả tiến hiền thụ thượng thưởng cổ đạo nhiên dã
吝头,lần đầu
体𤳇𡛔𠄩㝵𬪽𪡉󱁲饒都唭欣蔑除,thấy trai gái hai người truồng lõa đuổi nhau đùa cười hơn một giờ
𧗱同知以下臨陣時違令及退却許先察後奏,Vệ đồng tri dĩ hạ lâm trận thời vi lệnh cập thoái khước hứa tiên sát hậu tấu
定構作親王公主府例,định cấu tác thân vương công chủ phủ lệ
冲机声氣相尋,Trong cơ thanh khí tương tầm
𪺘孟,tranh mạnh
双陀过典管之特身,Song đà quá đến quản gì được thân
捽𮑱鎌阿𤍌勢渃,tuốt vỏ gươm a thiêng thế nước
埃固𡆌󱛯𧗱役登記辰沛開𦋦絏揭示意,ai có kêu ca về việc đăng ký thì phải khai ra giấy yết thị ấy
秋八月化州阮福頻使其黨順義昭武等渡河侵羙裕,Thu bát nguyệt Hoá châu Nguyễn Phúc Tần sử kì đảng Thuận Nghĩa Chiêu Vũ đẳng độ hà xâm Mĩ Dụ
𡛔麻󰟯意𤳇麻埃當,gái mà dường ấy trai mà ai đương
𫾄升教斗𫽄戈𢫝𣹓,lường thăng tráo đấu chẳng qua đong đầy
漢帝使荘助來諭意于王,hán đế sử trang trợ lai dụ ý vu vương
登進豺狼之軰𧡟開賄賂之門,đăng tiến sài lang chi bối quan khai hối lộ chi môn
昔唐傅奕李淳風精明曆數學究天文當時咸称不及然終於太史令而已,tích đường phó dịch lí thuần phong tinh minh lịch số học cứu thiên văn đương thời hàm xưng bất cập nhiên chung ư thái sử lệnh nhi dĩ
󰜋茹底姉𥢆寃󰜋命,Một nhà để chị riêng oan một mình
冠服不克終兆於此矣為君父者可不謹哉,Quan Phục bất khắc chung triệu ư thử hĩ Vi quân phụ giả khả bất cẩn tai
老樵底仰𥶄𥯒,lão tiều đây ngửa nón tơi
乙丑十五年宋乾德三年,Ất Sửu thập ngũ niên Tống Càn Đức tam niên
󰱃母敬妃無子養爲己子意欲立之恐大臣不從以金賂文禮不受,Thứ mẫu Kính phi vô tử dưỡng vi kỷ tử ý dục lập chi khủng đại thần bất tòng dĩ kim lộ Văn Lễ bất thụ
𪂲掑扒󰜋添𠄩𣇞𥹰我價𠳐外𦊚𤾓,cò kè bớt một thêm hai giờ lâu ngã giá vâng ngoài bốn trăm
嗚呼桑榆欲逝寸晷難停盖世噐辭千年永訣,ô hô tang du dục thệ thốn quỹ nan đình cái thế khí từ thiên niên vĩnh quyết
秋七月晦日食時帝凣遣使如漢則稱王朝請以比諸侯於國内則從故號,Thu thất nguyệt hối nhật thực Thời Đế phàm khiển sứ như Hán tắc xưng Vương triều thỉnh dĩ bỉ chư hầu ư quốc nội tắc tòng cố hiệu
茹𢀨買𭛣𪽞餘拯𥚆,nhà sang mải việc ruộng dư chẳng nhìn
鑄順天通寶錢用五十文爲一陌,Chú Thuận Thiên thông bảo tiền dụng ngũ thập văn vi nhất mạch
貪婪拯計固埃,tham lam chẳng kể có ai
秋七月明遣行人夏清進士夏,Thu thất nguyệt Minh khiển hành nhân Hạ Thanh tiến sĩ Hạ
與左州判阮嚕素以功相忌,dữ tả châu phán nguyễn rổ tố dĩ công tương kị
效馬史之編年第慚補綴法麟經之比,hiệu mã sử chi biên niên đệ tàm bổ xuyết pháp lân kinh chi tỉ
若鄕試入塲日其未知攸當臣等伏候聖訓天下各使承司及奉天府鄕試以本年八月初八日並入第一塲,nhược hương thí nhập trường nhật kì vị tri du đương thần đẳng phục hầu thánh huấn thiên hạ các sứ thừa ti cập phụng thiên phủ hương thí dĩ bản niên bát nguyệt sơ bát nhật tịnh nhập đệ nhất trường
𨴦行,cửa hàng
管家固󰜋媒芇,Quản gia có một mụ nào
今乃弑其君以逞私怨又不能以子守國使越分裂而入臣漢人則吕嘉之罪有不容誅者矣,kim nãi thích kì quân dĩ sính tư oán hựu bất năng dĩ tử thủ quốc sử việt phân liệt nhi nhập thần hán nhân tắc lữ gia chi tội hữu bất dung tru giả hĩ
臭𧖱亭貪𠰳鼎鐘,xấu máu đừng tham miếng đỉnh chung
嘉乃開直道給食未至番禺四十里出兵擊千秋等滅之,gia nãi khai trực đạo cấp thực vị chí phiên ngung tứ thập lí xuất binh kích thiên thu đẳng diệt chi
因共㕵𨢇打泊𡁎𥙩𧵑𤄮,nhân cùng uống rượu đánh bạc nhử lấy của nhiều
蜀紀安陽王,thục kỷ an dương vương
命官往告祭之,mệnh quan vãng cáo tế chi
帝日𭁈近習戲於官内大臣欲勸學乃共奏擬以行遣承止阮廌中書侍郎程舜俞等文臣六人隨二三大臣分番入侍經筵,đế nhật dữ cận tập hí ư quan nội đại thần dục khuyến học nãi cộng tấu nghĩ dĩ hành khiển thừa chỉ nguyễn trãi trung thư thị lang trình thuấn du đẳng văn thần lục nhân tuỳ nhị tam đại thần phân phiên nhập thị kinh diên
𤞻威獴孟群𦣰櫃,hùm oai muông mạnh còn nằm cũi
又力勇武士吏典軍色之人捕得劫人并惡逆賊黨諸人有例應得出身者有例不得出,Hựu lực dũng võ sĩ lại điển quân sắc chi nhân bổ đắc kiếp nhân tịnh ác nghịch tặc đảng chư nhân hữu lệ ưng đắc xuất thân giả hữu lệ bất đắc xuất
失机徐㐌收灵陣前,thất cơ từ đã thu linh trận tiền
十八日節制鄭松督大兵出長安,Thập bát nhật Tiết chế Trịnh Tùng đốc đại binh xuất Trường Yên
賞以銀牌錢絹,thưởng dĩ ngân bài tiền quyến
莫兵退回乂安復定,Mạc binh thoái hồi Nghệ An phục định
鏹,cưỡng
辞官聀决𠫾尋最󰠱𠳒誓啫貝家人,từ quan chức quyết đi tìm tõi nặng lời thề giã với gia nhân
王至萬刼分軍屯㨿北,vương chí vạn kiếp phân quân đồn cứ bắc
自此軍聲大振所向無敵,Tự thử quân thanh đại chấn sở hướng vô địch
得病三箇月不得考課,đắc bệnh tam cá nguyệt bất đắc khảo khoá
共㐌󰘚惮眉𠫅苦嵬,Cũng đà mặt dạn mày dày khó coi
浽娘更更边𢚸更亏,Nỗi nàng cánh cánh bên lòng BIẾNG KHUÂY
乙未三年莫大正六年,Ất Mùi tam niên Mạc Đại Chính lục niên
固沛茄税翁𠻛郭,có phải nhà thuê ông tậu quách
别浪払進討尼󰠲,biết rằng chàng tiến thảo nơi đâu
若朋𡞕𢘽𨻫損工夫󰠱𨉓,nhược bằng vợ dại luống tổn công phu nặng mình
𪀄𪁳箕魚狗󰑼号拱固名翠鳥魚師,chim trả kia ngư cẩu là hiệu cũng có danh thúy điểu ngư sư
底麻䀡杞買梅世󰅹,để mà xem kỷ với mai thế nào
立祠準意遣民奉蜍,lập từ chón ấy khiến dân phụng thờ
拯㙮𪰛高乙特用,chẳng thấp thời cao ắt được dùng
固磊債之嗔朱𬟜責,có lỗi trái chi xin cho rệt trách
㪯辕吏𢴑𠬠𦀊引𠓨,Cửa viên lại dắt một dây dẫn vào
苦刀伤世,khổ đau thương thay
文奎催兵乘勝逐比破之俘獲僞瑞于舟中斬馘百餘級僞瓊乃率餘黨奔于安廣,văn khuê thôi binh thừa thắng trục bí phá chi phu hoạch nguỵ thuỵ vu chu trung trảm quắc bách dư cấp nguỵ quỳnh nãi suất dư đảng bôn vu yên quảng
興武王𪩘明憲王蔚興讓王顙興智王現督旁河那岑茶鄕安生龍眼等處軍二十萬來會萬刼聽興道王節度以拒元人,hưng vũ vương nghiễn minh hiến vương uấtm hưng nhượng vương tảngm hưng trí vương hiệnm đốc bàng hàm na sầmm trà hương yên sinhm long nhãn đẳng xứ quân nhị thập vạn lai hội vạn kiếp thính hưng đạo vương tiết độ dĩ cự nguyên nhân
今年寇九真明年寇交州,Kim niên khấu Cửu Chân minh niên khấu Giao Châu
壬申五年明洪武二十五年春二月殺宗室陳日章,Nhâm Thân ngũ niên Minh Hồng Vũ nhị thập ngũ niên xuân nhị nguyệt sát tông thất Trần Nhật Chương
󰅹鈽刀𢲨檜𧵑𤽗󰝂些符法底耒救世,nào búa dao hái củi của ngươi đem ta phù phép để rồi cứu thế
黎受黎可上疏其畧曰古昔盛治之世遇天灾变人君省躬大臣引罪同心寅畏󰱃弭天變,Lê Thụ Lê Khả thượng sớ kì lược viết Cổ tích thịnh trị chi thế ngộ thiên tai biến nhân quân tỉnh cung đại thần dẫn tội đồng tâm dần uý thứ nhĩ thiên biến
󰘇茹油併𧗱𡢐,Cửa nhà dù tính về sau
更𣌉𫴇𫴇𦊚边,canh khuya vắng vắng bốn bên
娘時倍𧿨󰟀桃,nàng thì vội trở buồng thêu
遣族目皇兄黎梗黎榴及工部左侍郎馮克寬等同賫安南都統使司印及前安南國王印墨樣二件金子一百斤銀子一千两𭁈國耆老數十人同赴鎮南交䦕候行會勘,Khiển tộc mục hoàng huynh Lê Ngạnh Lê Lựu cập Công bộ Tả thị lang Phùng Khắc Khoan đẳng đồng tê An Nam đô thống sứ ti ấn cập tiền An Nam quốc vương ấn mặc dạng nhị kiện kim tử nhất bách cân ngân tử nhất thiên lạng dữ quốc kì lão sổ thập nhân đồng phó Trấn Nam Giao quan hậu hành hội khám
點,điểm
遣正使阮惟曉江文明副使阮光明陳沂阮評申珪等二部如明歳貢,khiển chánh sứ nguyễn duy hiểu giang văn minh phó sứ nguyễn quang minh trần nghi nguyễn bình thân khuê đẳng nhị bộ như minh tuế cống
帝亦作胡人舞以請,Đế diệc tác Hồ nhân vũ dĩ thỉnh
秋七月底江大水决綴堤漂民廬舍,Thu thất nguyệt Để giang đại thuỷ quyết xuyết đê phiêu dân lư xá
王師𥉰㐌訴詳寔虚,Vương sư dòm đã tỏ tường thực hư
拱打濫丕麻拯嗕𫫊𡮇󰅹,cũng đánh làm vậy mà chẳng nhúc nhích chút nào
隊娘妸朱竜𦋦尼𮎦啂𮎦群拙伴䝨󰒂𬞺,đòi nàng ả châu long ra này anh nhủ anh còn chút bạn hiền nghĩa cũ
九月以爵郡公黎庭堅爲提督,Cửu nguyệt dĩ Tước quận công Lê Đình Kiên vi Đề đốc
止十哲從阮廷羙之奏也,Chỉ thập triết tòng Nguyễn Đình Mĩ chi tấu dã
帝及太后俱被害悲夫,đế cập thái hậu cụ bị hại bi phu
擼誓𨕭瀋𠁑𣾺,trỏ thề trên thẳm dưới khơi
冬十月丙戌望日有食之,Đông thập nguyệt Bính Tuất vọng nhật hữu thực chi
正月平安王大兵進𭛁𭁈賊黨南陽交戦,chính nguyệt bình an vương đại binh tiến phát dữ tặc đảng nam dương giao chiến
城公主所居通之,Thành công chúa sở cư thông chi
遂賜死,Toại tứ tử
㗩𠴕仉𠓀𠊛𡢐,dập dìu kẻ trước người sau
𫯍箕卞羅將輸朝边北魂漂於渃南𪸄據殿茹些假冒户𠸜些,đứa kia bèn là tướng thua triều bên bắc hồn phiêu ở nước nam trộm cứ đền nhà ta giả mạo họ tên ta
花闾自𧻭起程旌旗𦲿𩄓軍兵秩岸,hoa lư từ dấy khởi trình tinh kỳ lá rợp quân binh chật ngàn
蓓芇朱濁特命󰀎爲,Bụi nào cho đục được mình ấy vay
群臣上尊號曰寬明敏達英果徽柔克仁篤義羙皇帝廟號嘉宗,quần thần thượng tôn hiệu viết khoan minh mẫn đạt anh quả huy nhu khắc nhân đốc nghĩa mĩ hoàng đế miếu hiệu gia tông
勑諭吏部尚書阮如堵刑部尚書陳封兵部尚書阮永錫户部尚書阮居法兵部尚書阮廷美聞司馬光曰君子進治之本小人進亂之階予與爾誓于天地用君子去小,sắc dụ lại bộ thượng thư nguyễn như đổ hình bộ thượng thư trần phong binh bộ thượng thư nguyễn vĩnh tích hộ bộ thượng thư nguyễn cư pháp binh bộ thượng thư nguyễn đình mĩ văn tư mã quang viết quân tử tiến trị chi bản tiểu nhân tiến loạn chi giai dư dữ nhĩ thệ vu thiên địa dụng quân tử khứ tiểu
盖族屬初遠世代變遷難於必信也,Cái tộc thuộc sơ viễn thế đại biến thiên nan ư tất tín dã
丁丑漢永和二年,đinh sửu hán vĩnh hoà nhị niên
威𡗶埃噉爭鋒唉嗔乘勝𩧍𩢦𡎝外,uy trời ai dám tranh phong hãy xin thừa thắng ruổi giong cõi ngoài
户金𠸜重本茹簪纓,họ kim tên trọng vốn nhà trâm anh
令凣見木忙紅衣人載󰚴盐㱕不得禁止,Lệnh phàm kiến Mộc Mường hồng y nhân tải hàm diêm quy bất đắc cấm chỉ
迻昆𡛔卒交和辰衝,ðưa con gái tốt giao hòa thì xong
稱英皇,Xưng Anh Hoàng
賒吹埃󰡏別情庒埃,xa xôi ai có biết tình chăng ai
或底𥪝盒𥪝󱌡或底𥪝包迯粘没󱨕絏,hoặc để trong hộp trong lọ hoặc để trong bao ngoài niêm một phiến giấy
百官漸行,bách quan tiềm hành
帝既即位為仁宗及太后發䘮,Đế ký tức vị vi Nhân Tông cập Thái hậu phát táng
官軍進擊明人常設伏以争鋭,quan quân tiến kích minh nhân thường thiết phục dĩ tranh nhuệ
二十八日安塲營中狂風大作二里餘倒人𭛁屋揚沙飛石拨樹觧瓦,nhị thập bát nhật yên trường dinh trung cuồng phong đại tác nhị lí dư đảo nhân phát ốc dương sa phi thạch bạt thụ giải ngoã
率龍州人出掠諒山各州,suất long châu nhân xuất lược lạng sơn các châu
帝皆不問獨命勘,đế giai bất vấn độc mệnh khám
㗂𬷤店𦹵𨁪𩌂梂霜,tiếng gà điếm cỏ dấu giày cầu sương
𠸦𫢼𡥵造窖嘹󰤔,khen thay con tạo khéo trêu ngươi
頭目農敬及譚寬互相殺掠人口牛畜以占越地方故有是命,đầu mục nông kính cập đàm khoan hỗ tương sát lược nhân khẩu ngưu súc dĩ chiếm việt địa phương cố hữu thị mệnh
春帝幸諒山觀捕象,Xuân đế hạnh Lạng Sơn quan bổ tượng
退滛樛氏隊吝吟哦,thói dâm cù thị đòi lần ngâm nga
恨𪬡拱渚衫師,giận hờn cũng chớ săm sưa
傕󰡫辰傕傕拱頴,thôi thế thì thôi thôi cũng rảnh
㩱熾,tước xé
𡄎歐𠊛󰀎寶尼𫽄緣渚易𠓨𢬣埃擒,gẫm âu người ấy báu này chẳng duyên chưa dễ vào tay ai cầm
󰜩餒𡢼𤯰𤷍𤷱,trai nuôi vợ đẻ gầy mòn
插雙雙堆𥮊姻縁,xếp song song đôi đũa nhân duyên
自𦖑園買添花,Từ nghe vườn mới thêm hoa
裊茹湥耨󰟨村員,nẻo nhà dột nóc thế thon von
𪿒銀𠬠𨀈𠬠賒,ngại ngần một bước một xa
象橋呐歇源杆,tượng kiêu nói hết nguồn cơn
若會試中塲充三舍生,NHược Hội thí trúng trường sung tam xá sinh
恨緣悴分排排,Giận duyên tủi phận bời bời
及卒舉州啼哭如䘮慈親,cập tốt cử châu đề khốc như tang từ thân
春三月定文武及從官雜流等職,xuân tam nguyệt định văn vũ cập tòng quan tạp lưu đẳng chức
茹涓趣庶𤾰挼𤝋,nhà quen thú thứa ngại nuôi vằn
刼尼埃吏群今扱低,Kiếp này ai lại còn cầm gặp đây
後㱕西都紏率義師直進至京逐陳暠遂即位改元光,Hậu quy Tây Đô củ suất nghĩa sư trực tiến chí kinh trục Trần Cảo toại tức vị cải nguyên Quang
丙午二年漢建元六年,bính ngọ nhị niên hán kiến nguyên lục niên
𨅉󱘖彙桂𤐝㙴,lững lờ vừng quế soi thềm
双群勉道聖賢詩書,song còn mến đạo thánh hiền thi thư
𬮌茹强曠世强煩,cửa nhà càng rộng thế càng phiền
𢪀払󰒂󱀄情記,nghĩ chàng nghĩa cũ tình ghi
𣴓𢚸󰝸別󰆹溇,cạn lòng chẳng biết nghĩ sâu
月李公平軍還献俘人百六十九人,nguyệt Lí Công Bình quân hoàn hiến phu nhân bách lục thập cửu nhân
買正刑法,mới chính hình pháp
󰌺𢚸付默𨕭𡗶󰡎滝,tấm lòng phó mặc trên trời dưới sông
色龜,sắc quy
𡈩𤛠𡈩㺧𡈩𪃿,chuồng trâu chuồng heo chuồng gà
盛衰別事𠊛些埃信祈禱現𦋦𫼢𢬗,thịnh suy biết sự người ta ai tin kỳ đảo hiện ra rạch ròi
月娥別意󰝸𠫾,nguyệt nga biết ý chẳng đi
焒香祝底冷𫥌闭𥹰,Lửa hương chốc để lạnh lùng BẤY LÂU
該監官不䏻如法嚴訪徇私容縱錦衣衛舍人司旗牌壮士具實奏聞拿來治罪,Cai giám quan bất năng như pháp nghiêm phỏng tuẫn tư dung túng Cẩm y vệ xá nhân ti kì bài tráng sĩ cụ thực tấu văn nã lai trị tội
贈,Tặng
踐𦝄㐌固役之拯衝,Tiền lưng đã có việc gì chẳng xong
𡥵㐌𩛂𣈗𨇜𣎃辰𡥵𬙛朱媄𢘾,con đã no ngày đủ tháng thì con ra cho mẹ nhờ
二月明太祖攻江州,nhị nguyệt minh thái tổ công giang châu
㐌停羮𦰦𤍇羌𫽄咹辰𠤌吀停𠸍𠶣,đã đành canh cải nấu gừng chẳng ăn thì chớ xin đừng mỉa mai
边書奏旦九重陳皇國俊調共󱳮筭,biên thư tâu đến cửu trùng trần hoàng quốc tuấn đều cùng lo toan
𨃴蓮率率𬧖𣦍𠃅墙,Gót sen thoắt thoắt dạo ngay mé tường
甲寅真臘二萬餘人入㓂乂安州波頭步,Giáp Dần Chân Lạp nhị vạn dư nhân nhập khấu Nghệ An châu Ba Đầu bộ
癸酉六年明洪武二十六年春正月以胡綱監左聖翊軍綱演州人季犛潜得胡氏苗裔圖欲復舊姓引綱為腹心,quý dậu lục niên minh hồng vũ nhị thập lục niên xuân chính nguyệt dĩ hồ cương giám tả thánh dực quân cương diễn châu nhân quý li tiềm đắc hồ thị miêu duệ đồ dục phục cựu tính dẫn cương vi phúc tâm
節制鄭松𭁈大臣文武入内殿朝謁,tiết chế trịnh tùng dữ đại thần văn vũ nhập nội điện triều yết
𩈘陣,mặt trận
帝引軍至木󰀋陳智等躡至湛黄山然以屢經敗衂不敢深入退保乂安冬十一月帝使人招諭琴彭,Đế dẫn quân chí Mộc sách Trần Trí đẳng niếp chí Trạm Hoàng sơn nhiên dĩ lũ kinh bại nục bất cảm thâm nhập thoái bảo Nghệ An Đông thập nhất nguyệt đế sử nhân chiêu dụ Cầm Bành
𪱆亨𢩾笠湄淫𢩾𥯒,nắng hanh chóp lợp mưa dầm chóp tơi
󰡎𡗶爫𥒥昂藏,dưới trời làm đứa ngang tàng
免特主仙腰重旦,miễn được chúa tiên yêu chuộng đến
叩頭𥛉謝高深𠦳重,khấu đầu lạy tạ cao thâm nghìn trùng
郵亭亭貯客,bưu đình đình chứa khách
以内令書家費公信爲奉議郎内書家魏國寳爲左司,dĩ nội lệnh thư gia phí công tín vi phụng nghị lang nội thư gia nguỵ quốc bảo vi tả ti
秩𧡊三雲暎鳯庭,chợt thấy tam vân ánh phượng đình
急遲仕貝𤽗仲逵共体,kíp chầy sẽ với ngươi trọng quỳ cùng thấy
園桃午槾曾𨈆𨇒閣紫樓𣘈默擬宜,vườn đào ngõ mận từng len lỏi gác tía lầu son mặc nghỉ ngơi
及長學方術常以夜間擊柝作奇兵法如有千萬人皷譟相攻之状又遍行各社盗取廵邏人姓名編為軍籍,Cập trưởng học phương thuật thường dĩ dạ gian kích thác tác kì binh pháp như hữu thiên vạn nhân cổ táo tương công chi trạng hựu biến hành các xã đạo thủ tuần la nhân tính danh biên vi quân tịch
一中宗英宗起義即位並以繼統書之明國緒相傳也,Nhất Trung Tông Anh Tông khởi nghĩa tức vị tịnh dĩ kế thống thư chi minh quốc tự tương truyền dã
𩵜鯔,cá trê
事世堆孤油事世,sự thế đôi co dầu sự thế
台袩𨒻袄餒𦓡濫昆,thay xiêm đổi áo nuôi mà làm con
蒲莓茄茄,bồ muối nhà nhà
𫹰無󰏤像之之吏𠲖灵為期占包,muốn vô coi tượng chi chi lại e linh vi kỳ chiêm bao
嵩改叔髙以與興寕安寕王長子也同名也又伯叔姑舅之名每言必避有口諱小帖授諸皇子帝姬焉,tung cải thúc cao dĩ dữ hưng ninh an ninh vương trưởng tử dã đồng danh dã hựu bá thúc cô cữu chi danh mỗi ngôn tất tị hữu khẩu huý tiểu thiếp thụ chư hoàng tử đế cơ yên
禦北王與中國王據扶蘭叛,Ngự Bắc Vương dữ Trung Quốc Vương cứ Phù Lan phản
乙酉梁天監四年,ất dậu lương thiên giám tứ niên
還留降将阮凱康鎮守以招集人民,hoàn lưu hàng tướng nguyễn khải khang trấn thủ dĩ chiêu tập nhân dân
道理裊初顛女墨文章芸𬞰壳如蚾,đạo lý nẻo sơ đen nữa mực văn chương nghề cũ xác như vờ
碑𣇞㛪㐌固𫯳如𪀄𠓨篭如𩵜哏鈎,bây giờ em đã có chồng như chim vào lồng như cá cắn câu
仍闭𥹰󰅒𨻫𠴍㖇𠴍㖇算仍事扲掑扲掑仍沕群渚敢渚敢朱𢧚沛扲掑,những bấy lâu nay luống nhắn nhe nhắn nhe toan những sự gằm ghè gằm ghè nhưng vẫn còn chửa dám chửa dám cho nên phải gằm ghè
𬑉󰎷𥄭𢚸󰎷𦖑,mắt chăm ngó lòng chăm nghe
節制鄭松督兵畧攻慈廉丹鳳等縣後至福禄先豊攻,tiết chế trịnh tùng đốc binh lược công từ liêm đan phượng đẳng huyện hậu chí phúc lộc tiên phong công
杶雪抚𡏧𪀄𠵎,đòn tuyết phủ bụi chim gù
𢚸通七竅瀝牟󰌑,lòng thông thất khiếu sạch màu tro
仁宗以女嫁占城主何義乎曰因𨒣幸業許之恐失信盍改命焉可也帝當天位而上皇已出家帝改命斯無難矣顧乃遠嫁非𩔗以實前言旋用詐謀以奪於後何有於信乎,Nhân Tông dĩ nữ giá Chiêm Thành chủ hà nghĩa hồ Viết nhân du hạnh nghiệp hứa chi khủng thất tín hạp cải mệnh yên khả dã Đế đương thiên vị nhi Thượng hoàng dĩ xuất gia Đế cải mệnh tư vô nan hĩ cố nãi viễn giá phi loại dĩ thực tiền ngôn toàn dụng trá mưu dĩ đoạt ư hậu hà hữu ư tín hồ
爾尙益勵忠勤恪脩臣節勞來撫綏俾其民各安生業同享太平之福,nhĩ thượng ích lệ trung cần khác tu thần tiết lao lai phủ tuy tỉ kì dân các an sinh nghiệp đồng hưởng thái bình chi phúc
多借漢皇以昭君嫁匈奴事作國語詩詞諷刺之,đa tá Hán Hoàng dĩ Chiêu Quân giá Hung nô sự tác quốc ngữ thi từ phúng thích chi
𦚗𦟐,tóp mỡ
丙午十七年明成化二十二年,Bính Ngọ thập thất niên Minh Thành Hoá nhị thập nhị niên
牢空󰝂𪾋古奴吏據底奴呐岩買,sao không đem giam cổ nó lại cứ để nó nói nhảm mãi
明日賊乃因山築壘以居不復出戰,minh nhật tặc nãi nhân sơn trúc luỹ dĩ cư bất phục xuất chiến
福咍生及課昇平,phúc thay sinh gặp thuở thăng bình
幔撩䋥襀拱撩,màn treo lưới rách cũng treo
債尼酉𨯹茹鐄拱𢧚,Trái này dẫu đúc nhà vàng cũng nên
三月帝親臨祈嗣於詳光殿,tam nguyệt đế thân lâm kì tự ư tường quang điện
連𢬣𢭂吏束生,liền tay trao lại thúc sinh
眉昂𦲿柳䜹䜹,mày ngang lá liễu thưa thưa
防,phòng
𢜠󰠐旗㐌旦𢬣,Mừng thầm cờ đã đến tay
後日官軍由頓水進駐黄山又進攻安山石室,hậu nhật quan quân do đốn thuỷ tiến trú hoàng sơn hựu tiến công yên sơn thạch thất
臨欽󰡎𡶀樵𢼂住落鐸邊滝𢄂𠇍茹,lom khom dưới núi tiều vài chú lác đác bên sông chợ mấy nhà
帝知而止之,đế tri nhi chỉ chi
中者送名禮儀院至明年正月中旬會試,Trúng giả tống danh Lễ nghi viện chí minh niên chính nguyệt trung tuần Hội thí
𠁑𡗶固坦𨕭高固𡗶,Dưới trời có đất trên cao có trời
英只扽丐𣩂朱碎買,anh chỉ đùn cái chết cho tôi mãi
陳公𢜠𢙲掣󰠲,trần công mừng rỡ xiết đâu
唩埃涓属渚曾,ủa ai quen thuộc chửa từng
小童𦖑律󱚢𦖻,tiểu đồng nghe lọt vào tai
頭𡳪𡀯󰲽訴情󰠃仙,Đầu đuôi chuyện vãn tỏ tình cùng Tiên
横踏板浽北昂丐渠,hoành đạp ván nổi bắc ngang cái cừ
𡦂貞群𠬠𡮍尼,chữ trinh còn một chút này
󰠵𫀅󰧙代帝王,trải xem lịch đại đế vương
𠳐呈會主󰏙詳麻󰏙𥪞𢼂斷膓固󱙻,vâng trình hội chủ xem tường mà xem trong sổ đoạn trường có tên
𣎀𣈜練習詩書,đêm ngày luyện tập thi thư
𦖑𧋻神係𧡊𠱾𤷙,nghe rắn thần hễ thấy thì ngây
娘浪隻拍㳥桃,Nàng rằng Chiếc bách sóng đào
謨𠸟共特𠬠𠄽𪔠更,mua vui cũng được một vài trống canh
有官爵者子孫承蔭方得入仕富壮而無爵者充軍世為兵,Hữu quan tước giả tử tôn thừa ấm phương đắc nhập sĩ phú tráng nhi vô tước giả sung quân thế vi binh
柳萌作乱之心未必不由乎此,liễu manh tác loạn chi tâm vị tất bất do hồ thử
兵行至瀘江攻浮橋尋又奔散爲李彬所敗,binh hành chí Lô Giang công phù kiều tầm hựu bôn tán vi Lí Bân sở bại
𢭄埃麻𠳚典尼,cậy ai mà gửi đến nơi
南朝十二使軍分擾而丁先皇興,Nam triều Thập nhị sứ quân phân nhiễu nhi Đinh Tiên Hoàng hưng
兵權爵禄𤤰攽,binh quyền tước lộc vua ban
𠄼𨑮兆𧯶𡎢𠹾𣩂决固畨劇烈󰜋󱪻,năm mươi triệu há ngồi chịu chết quyết có phen kịch liệt một lần
春二月十二日帝行西京光紹帝預焉,Xuân nhị nguyệt thập nhị nhật đế hạnh Tây Kinh Quang Thiệu Đế dự yên
窖台󰋑𥙩色才爫之,Khéo thay mang lấy sắc tài làm chi
唒𠊛鉄拱淚󱧋路埃,dẫu người sắt cũng lệ dào lọ ai
𨀈塘𣈜没󱨺󰭳,bước đường ngày một lạ lùng
了了溋撑昆𬑉猫,lẻo lẻo duềnh xanh con mắt mèo
瓶香鉢渃埃仃㝵𡢐,bình hương bát nước ai dành ngày sau
朝清歷󰖽斎盧,chiều thanh lịch vẻ trai lơ
定官吏遷陞代交令,Định quan lại thiên thăng đại giao lệnh
𪀄特浪𠤆呐咣,chim đực rằng chớ nói quàng
花𤐝𦰟𤒘紅杆幅𬗢,Hoa soi ngọn đuốc hồng chen bức là
愁𨖲𦰟隘怨𫥨󰘇房,sầu lên ngọn ải oán ra cửa phòng
時珍式式産排,Thì trân thức thức sẵn bày
𤽗子文拯掣恨𠻆,ngươi tử văn chẳng xiết hận giận
一日與隊人擊毬其人交跌扼婆列喉氣幾絶,nhất nhật dữ đội nhân kích cầu kì nhân giao điệt ách bà liệt hầu khí cơ tuyệt
遣梭𥙩種紅綾暖扇洒𥙩方火𥭼神丹,khiến xoa lấy giống hồng lăng noãn phiến rảy lấy phương hoả lục thần đan
𦥃如𣘃󱙆共𫥨体,đến như cây sữa cũng ra thế
𨤔𡶀㐱𪩔𪩁,vẻ núi chỉn chớn chở
侈体昆𡛔惵𪽝村東麻𪡔蔑昆侯蹺𬧻,xảy thấy con gái đẹp bởi thôn đông mà ra một con hầu theo sau
璥縱兵追之斬僞将扶衛朝巴等󰱐馬匹銅印鉦旗噐械甚多乃還,kính túng binh truy chi trảm nguỵ tướng phù vệ triều ba đẳng hoạch mã thất đồng ấn chinh kì khí giới thậm đa nãi hoàn
因以昭文為號,nhân dĩ chiêu văn vi hiệu
上皇嘗築虎圈於望樓陛,thượng hoàng thường trúc hổ khuyên ư vọng lâu bệ
史臣吳士連曰林邑自取敗亡有由來矣,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Lâm Ấp tự thủ bại vong hữu do lai hĩ
窒洳旦浽󰟘𠓨碎𤽗,Rấp nhơ đến đỗi dấn vào tôi ngươi
有一人自言善養,Hữu nhất nhân tự ngôn thiện dưỡng
竹筏𤿤𦬑󱖮𣳔渃吹,trúc phiệt bè nứa buông dòng nước xuôi
搮花,lắt hoa
𤴬之𢧚浽渃尼呵傷,ðau chi nên nỗi nước này khá thương
躡𨃐裙襖㲸𡎛,dép giày quần áo ướt bùn
凔海月明珠有淚籃田日暖玉生煙,Thương hải nguyệt minh châu hữu lệ Lam Điền nhật noãn ngọc sinh yên
閻王󰅹計打迎昂,diêm vương nào kể đứa nghênh ngang
㳥淹福建焒殘浙江,Sóng êm Phúc Kiến lửa tàn Chiết Giang
立韶琴瑟腔和封書㐌𠽖信車逴𠶆,dập dìu cầm sắt xoang hoà phong thư đã giục tin xa rước mời
弹𪪳性氣良光,đàn ông tính khí lăng quăng
变𦋦上捧𤑟𤉜,biến ra thượng bổng rõ ràng
半利模名󰅹仍仉空𢧚墨奇沒𠄩𠳒,bán lợi mua danh nào những kẻ không nên mặc cả một hai lời
挑畑杏𬊭香牟执𢬣𥛉𫢋叩頭皈師,khêu đèn hạnh thắp hương mầu chắp tay lạy phật khấu đầu quy sư
又明年再行鄕試如前年,Hựu minh niên tái hành hương thí như tiền niên
蟹黃𥗌𧍆,giải hoàng gạch cua
丁德潤阮德潤阮璜陣前戦死,Đinh Đức Nhuận Nguyễn Đức Nhuận Nguyễn Hoàng trận tiền chiến tử
自然論業巴身,tự nhiên trọn nghiệp ba thân
賞當其功則人人皆勸罰當其罪則人人皆懲,Thưởng đáng kì công tắc nhân nhân giai khuyến phạt đáng kì tội tắc nhân nhân giai trừng
撩古㹥𫃚古猫,treo cổ chó buộc cổ mèo
審刑郎中大夫程旻阮文傑黎伯遠等皆叩頭謝罪,Thẩm hình lang trung đại phu Trình Mân Nguyễn Văn Kiệt Lê Bá Viễn đẳng giai khấu đầu tạ tội
崔时合浦朱珠吏𧗱,thôi thì hợp phố cho châu lại về
春二月封長子乍爲開封王義兒紹理爲楚王居于左紹勳爲漢王居于右,Xuân nhị nguyệt phong trưởng tử Sạ vi Khai Phong Vương nghĩa nhi Thiệu Lí vi Sở Vương cư vu tả Thiệu Huân vi Hán Vương cư vu hữu
布田至季犛脅使,Bố Điền chí Quý Li hiếp sử
㐌曾䀡卦𧴤𧒌群筭𧴤鹤䀡朱買停,đã từng xem quẻ bói rùa còn toan bói hạc xem cho mới đành
八月令旨各處承司察屬内民有外國客人寓居者各類以聞隨疑區處以别姝俗,bát nguyệt lệnh chỉ các xứ thừa ti sát thuộc nội dân hữu ngoại quốc khách nhân ngụ cư giả các loại dĩ văn tuỳ nghi khu xứ dĩ biệt xu tục
轎𢂎殘傘綽𤤰御𧗱,kiệu dù tàn tán rước vua ngự về
舘𠺘趿𣅶湄𩆋螠𡓮𠰘汫别包饒𫯝,quán rằng gặp lúc mưa rào ếch ngồi miệng giếng biết bao nhiêu trời
賒𦖑拱復㗂娘尋制,Xa nghe cũng PHỤC tiếng nàng tìm chơi
是歲斷天下死囚三百二十三人,thị tuế đoạn thiên hạ tử tù tam bách nhị thập tam nhân
拯𪟽𦋦胣獴𪀄番黎虜掠尋𠫾𠄩嬌,chẳng ngờ ra dạ muông chim phen lê lũ lượt tìm đi hai kiều
篆香詞紙󱋓羮拱󰑼,nén hương tờ giấy chén canh cũng là
𮗓緣𦖑呐用淶,Giác Duyên nghe nói rụng rời
裊賖買𤏣𩈘𠊛客陀𣍋馭細尼叙情,nẻo xa mới tỏ mặt người khách đà xuống ngựa tới nơi tự tình
和寅寅扒𡭧芇特空,hoạ dần dần bớt chút nào được không
十二月盗刼處處群起燒家殺人刼掠財畜丙申十九年明萬曆正二十四年,Thập nhị nguyệt đạo kiếp xứ xứ quần khởi thiêu gia sát nhân kiếp lược tài súc Bính Thân thập cửu niên Minh Vạn Lịch Chính nhị thập tứ niên
強腰爲󰞺強傷爲情,Càng yêu vì nết càng thương vì tình
停蹺𫗁俗𠾾涓唏,đừng theo thói tục nhấp quen hơi
其事,kì sự
拯𤷍拯脿沕漾漾,chẳng gầy chẳng béo vẫn nhàng nhàng
之際登庸䏻師古昔之聖臣賢相尊主庇民如伊尹之輔太甲周公之輔成王其彰彰然偉績庶可嘉焉,chi tế Đăng Dung năng sư cổ tích chi thánh thần hiền tương tôn chủ tí dân như Y Doãn chi phụ Thái Giáp Chu Công chi phụ Thành Vương kì chương chương nhiên vĩ tích thứ khả gia yên
𮎦從且姉平宁姑𢜠,anh thong thả chị bình ninh cô mừng
咂沒,tốp một
爾安南爲國界在南陲作我藩屏咸称秉禮蔚有華風,nhĩ an nam vi quốc giới tại nam thuỳ tác ngã phiên bình hàm xứng bỉnh lễ uý hữu hoa phong
英㛪畧㐌結願󰠃饒,Anh em trước đã kết nguyền cùng nhau
𢚸老親𢞂欺𢭸𬮷,lòng lão thân buồn khi tựa cửa
𤎛焒,giấm lửa
初十日統元帝幸海陽嘉福縣福延社檜廟又幸洪市遂作行殿于縣中裝載城中府庫金銀錢貨全㱕,sơ thập nhật thống nguyên đế hạnh hải dương gia phúc huyện phúc diên xã cối miếu hựu hạnh hồng thị toại tác hành điện vu huyện trung trang tải thành trung phủ khố kim ngân tiền hoá toàn quy
六月禁百官不得用大袖衣許用小袖民間齋忌止用一頓,lục nguyệt cấm bách quan bất đắc dụng đại tụ y hứa dụng tiểu tụ dân gian trai kị chỉ dụng nhất đốn
𪧍𣘃𣛨桂移船㳻賖,xuống cây chèo quế dời thuyền tếch xa
尼𥪝闺阁󰠲麻旦低,này trong khuê các đâu mà đến đây
凡兵所至秋毫無犯市不易肆人皆按堵如故爭持牛羊酒食香花滿道老少男女迎接王師降復軍門曰昔遭曀霧今,phàm binh sở chí thu hào vô phạm thị bất dịch tứ nhân giai án đổ như cố tranh trì ngưu dương tửu thực hương hoa mãn đạo lão thiểu nam nữ nghênh tiếp vương sư hàng phục quân môn viết tích tao ê vụ kim
底民細浽沙𡌢𤇧𧯄,ðể dân tới nỗi sa hầm sảy hang
体𠳒如𢭮䋦情𤎜牟𫟌省𠴕鑅𠹚蘭,thấy lời như khảy mối tình sáng màu nguôi tỉnh dẻo vành van lơn
𧯄𤞻𠸠凭空𠊚𢱖,hang hùm ví bẵng không ai mó
命軍民出粟入官賜爵有差,Mệnh quân dân xuất túc nhập quan tứ tước hữu sai
尼埃單𦂼逸緘俸仍,này ai đan giậm giật giàm bỗng dưng
𦷫花菓供養婁𢆥庄痗,hái hoa quả cúng dàng lâu năm chẳng mỏi
𢪀浪渚脱塊鑅愛恩,nghĩ rằng chưa thoát khỏi vành ái ân
及智髙乞師又𠃔其請,Cập Trí Cao khất sư hựu doãn kì thỉnh
󱫕香羅油𢯰,dải hương là dầu trút
周睟日睟音醉周年也子生一歲也英宗廵邊在外家事决扵明宗,chu tuý nhật tuý âm tuý chu niên dã tử sinh nhất tuế dã anh tông tuần biên tại ngoại gia sự quyết ư minh tông
班欺𪔠没買收更,ban khi trống một mới thu canh
箭󱙺,tiễn tên
庄戒列涅虐与,chẳng dái sệt nết ngược dữ
岧箕𪤄怒𤋵油𤾰之,đèo kia bãi nọ dãi dầu ngại chi
搭𦖻爫󰘚庒咍仍𠳒花月初󰅒渚兮,đắp tai làm mặt chẳng hay những lời hoa nguyệt xưa nay chớ hề
鹿血󰵄㹯壮陽補虚,lộc huyết máu hươu tráng dương bổ hư
貪功以取敗,tham công dĩ thủ bại
茹󰘂底淋炭𡥵踈𢘽𥙩埃廛及,nhà cửa để lầm than con thơ dại lấy ai rèn cặp
曲兜淹爱春情,Khúc đâu êm ái xuân tình
及店除夕檜更𠄼,gặp đêm trừ tịch cuối canh năm
母猶先為納疑帝問曰孟旺何不自來,mẫu do tiên vi nạp nghi đế vấn viết mạnh vượng hà bất tự lai
雪𫴋所喯噴,xuống tuyết thửa phun phún
神宗淵皇帝上在位二十五年紀元者三,thần tông uyên hoàng đế thượng tại vị nhị thập ngũ niên kỷ nguyên giả tam
天台𦷫束縁及,thiên thai hái thuốc duyên gặp
封皇第七子鏦爲定藩王居五縣江司營城皇第八子𨪙爲傅王居杜洞江皇第九子鏡爲中國王居乾沱末連縣,phong hoàng đệ thất tử tung vi định phiên vương cư ngũ huyện giang tư doanh thành hoàng đệ bát tử tương vi phó vương cư đỗ động giang hoàng đệ cửu tử kính vi trung quốc vương cư càn đà mạt liên huyện
事𠁀㐌𤎕󰌎𢚸,Sự đời đã tắt LỬA lòng
大鴉今大安縣是也,đại nha kim đại an huyện thị dã
边𡗶𧣳𣷭巴把,Bên trời góc bể bơ vơ
𤳇絲喂咳𤳇絲,trai tơ ơi hỡi trai tơ
妾如昆燕落弹沛弓𣈙㐌𢜝𬅉𣛠弓,thiếp như con én lạc đàn phải cung rày đã sợ làn mây cong
𫽄疑耨𪤄長沙,chẳng ngờ náu bãi trường sa
強𬂙󰘚強󰡢󰡣,càng trông mặt càng ngẩn ngơ
而居焉,nhi cư yên
阮有勅望風而走黎仁厚且戦且却,nguyễn hữu sắc vọng phong nhi tẩu lê nhân hậu thả chiến thả khước
溟濛𣷭釋雖賖别塘越𨄠𦤾茄沒𦀊,mênh mang bể thích tuy xa biết đường vượt tắt đến nhà một giây
洪順八年㐮翼帝遇害無嗣大臣黎義昭鄭惟㦃等迎而立之,Hồng Thuận bát niên Tương Dực Đế ngộ hại vô tự đại thần Lê Nghĩa Chiêu Trịnh Duy Sản đẳng nghinh nhi lập chi
泊鐄嗔答恩󰮙󰒂𠸗,bạc vàng xin đáp ơn đầy nghĩa xưa
𪰛咹𧑂𪖺呼呼羣欣做做咹𤙭爫之,thà ăn cáy ngáy kho kho còn hơn xố xố ăn bò làm chi
而史之載筆持論甚嚴如黼黻至治與日月而並明铁鉞亂賊與秋霜而俱厲,Nhi sử chi tải bút trì luận thậm nghiêm như phủ phất chí trị dữ nhật nguyệt nhi tịnh minh thiết việt loạn tặc dữ thu sương nhi cụ lệ
己亥二年元至正十九年春正月明遣使來通好,kỉ hợi nhị niên nguyên chí chính thập cửu niên xuân chính nguyệt minh khiến sứ lai thông hảo
書鴈落來欺𫗃,thư nhạn lạc lài khi gió
及到邉留旬月探訪消息寂然無聞,cập đáo biên lưu tuần nguyệt thám phỏng tiêu tức tịch nhiên vô văn
憲宗存心圖治而享國不永,Hiến Tông tồn tâm đồ trị nhi hưởng quốc bất vĩnh
明浪低苦哙㗍,minh rằng ðây khó hỏi han
在位十三年壽二十三崩塟昌安陵,Tại vị thập tam niên thọ nhị thập tam băng táng Xương an lăng
甘來否𫽄吏亨,cam lai bĩ cực lại hanh
事命娘買𨃴頭排𣦍,sự mình nàng mới gót đầu bày ngay
二十二日李太宗神位無故移位,Nhị thập nhị nhật Lí Thái Tông Thần vị vô cố di vị
尼尼姉𠸒朱𦓡別,Này này chị bảo cho mà biết
醜𫨩爫卒訥𫨩呐𡨸,xấu hay làm tốt dốt hay nói chữ
唐之郭子儀陳之陳國峻有焉,đường chi quách tử nghi trần chi trần quốc tuấn hữu yên
󰘚󰅹𬂙𧡊饒低,mặt nào trông thấy nhau đây
十一月初一日帝遣杜如熊等如明奏言陳氏子孫實無見存及所獲明人官吏軍人并軍噐並已送還無有拘留监藏者,thập nhất nguyệt sơ nhất nhật đế khiển đỗ như hùng đẳng như minh tấu ngôn trần thị tử tôn thực vô kiến tồn cập sở hoạch minh nhân quan lại quân nhân tịnh quân khí tịnh dĩ tống hoàn vô hữu câu lưu giám tàng giả
欣,hơn
父親㐌𠖈黄泉,phụ thân đã xuống hoàng tuyền
馭𦊚󰖎𤽸調如饒,ngựa bốn móng trắng đều như nhau
九真太守詹萌爲妻父周京并請大吏,cửu chân thái thú đam manh vị thê phụ chu kinh tịnh thỉnh đại lại
宋制盖以南北各帝其國不相襲也,Tống chế cái dĩ Nam Bắc các Đế kì quốc bất tương tập dã
𢘩𠫾秩呐秩唭,dặng đi chợt nói chợt cười
賊遂入丹涯海門,tặc toại nhập đan nhai hải môn
固𡗶罕别朱𠇮麻推,có trời hẳn biết cho mình mà thôi
帝命潮陽鎮將皇成雅追捕,đế mệnh triều dương trấn tướng hoàng thành nhã truy bổ
癸卯十一年元大德十年春正月十五日上皇居天長,Quý Mão thập nhất niên Nguyên Đại Đức thập niên xuân chính nguyệt thập ngũ nhật Thượng hoàng cư Thiên Trường
𤳷春螉蝶吨信𠶀𧵆𤊰香𡗶匪約林,bởi xuân ong bướm rộn tin thăm gần bén hương trời phỉ ước lăm
𤽗潘𡲤谷別罕實娘户武,ngươi phan vả cốc biết hẳn thực nàng họ vũ
翁絲寔𠰚多端車絲牢窖撝乾撝吀,ông tơ thực nhẽ đa đoan xe tơ sao khéo vơ càn vơ xiên
𨀈𣍋船蹎踸蹀𠀧,bước xuống thuyền chân giậm nhịp ba
師深入宋境如洪寨焚其倉而還,sư thâm nhập tống cảnh như hồng trại phần kì thương nhi hoàn
時𡥵𠊛󰀎埃求爫之,thì con người ấy ai cầu làm chi
庚辰二十一年宋紹興三十年,Canh Thìn nhị thập nhất niên Tống Thiệu Hưng tam thập niên
蹎,chân
𧡊船𥴗󰞺𢣸艚绳吳,thấy thuyền thúng nát ngỡ tàu thằng ngô
合𣌋衛廊,hợp sớm về làng
時庚以帝陽痿進藥方曰,thời canh dĩ đế dương nuy tiến dược phương viết
不以成敗論然則蔡茄之戰明軍半潰我軍力竭而後敗榮矣夫冬十月明張輔以都督黄中爲前哨捍上流,Bất dĩ thành bại luận nhiên tắc Thái Già chi chiến Minh quân bán hội ngã quân lực kiệt nhi hậu bại vinh hĩ phu Đông thập nguyệt Minh Trương Phụ dĩ Đô đốc Hoàng Trung vi tiền tiêu hãn thượng lưu
𢚸䜹来朗徘徊,lòng thơ lai láng bồi hồi
佑𢴇,hựu giúp
没姑厭𧺀補符朱師,một cô yếm thắm bỏ bùa cho sư
𡄎歐㝵意宝尼,gẫm âu người ấy báu này
諭僉,Dụ Thiêm
冬十月朔以開皇王為都綂大元帥討文州,đông thập nguyệt sóc dĩ khai hoàng vương vi đô thống đại nguyên soái thảo văn châu
㛪朱娘耨仍𣈜,em cho nương náu những ngày
香畑謝𫢋皮安買󰝡簮撅旦盘共師,hương đèn tạ phật vừa an mới đem trâm quạt đến bàn cùng sư
犬鹰𠄩𠀲納娘𤼸功,khuyển ưng hai đứa nộp nàng dâng công
明遣使求割諒山禄州之地,Minh khiến sứ cầu cát Lạng Sơn Lộc Châu chi địa
險旭󰘂權庄突吝清閑案冊矣刁𢃄,hiểm hóc cửa quyền chăng đụt lẩn thanh nhàn án sách hãy đeo đai
󰜋團都旦𠓀𡢐𤢇󰠳𠁑坦𦑃󰠳𨕭𡗶,một đoàn đo đắn trước sau vuốt đâu dưới đất cánh đâu trên trời
𡸈吾鬪一字之奇以為工誇一字之巧以為羙真直説如歐王脩耳爾如何,Khởi ngô đấu nhất tự chi kì dĩ vi công khoa nhất tự chi xảo dĩ vi mĩ Chân trực thuyết như Âu Vương Tu nhĩ nhĩ như hà
味香𠿸,mùi hương ngát
果不正耶盍亦自反其本乎然事既至此宜使一介問罪待其輪情悔謝可也,quả bất chính gia hạp diệc tự phản kì bản hồ nhiên sự ký chí thử nghi sử nhất giới vấn tội đãi kì luân tình hối tạ khả dã
春正月是時登庸欲更立新政乃令鑄𦾔年號樣圜法通寶錢多不䏻成,Xuân chính nguyệt thị thời Đăng Dung dục cánh lập tân chính nãi lệnh chú cựu niên hiệu dạng viên pháp Thông Bảo tiền đa bất năng thành
仙浪汝細寒江,tiên rằng nhờ tới hàn giang
茶趙老餅韶陽,trà triệu lão bánh thiều dương
晋以吕興爲安南將軍都督交州諸軍事以南中監軍霍弋遙領交州刺史得以便宜選用長吏,tấn dĩ lữ hưng vi an nam tướng quân đô đốc giao châu chư quân sự dĩ nam trung giám quân hoắc dặc dao lĩnh giao châu thứ sử đắc dĩ tiện nghi tuyển dụng trưởng lại
突曰吾恨不起於彼何遠不若漢賈默然色洱,Đột viết Ngô hận bất khởi ư bỉ hà viễn bất nhược Hán Giả mặc nhiên sắc nhĩ
底𠊛蹎踸眜𤍶困台,để người chân chậm mắt loà khốn thay
故事宗室有大故削属籍以枚姓稱之,Cố sự tông thất hữu đại cố tước thuộc tịch dĩ Mai tính xưng chi
六月遣正使黎斅副使楊㵆同存澤如清歲貢附謝恩及告哀事,Lục nguyệt khiến Chính sứ Lê Hiệu phó sứ Dương Hạo đồng tồn trạch như Thanh tuế cống phụ tạ ân cập cáo ai sự
蘿葎,lá lốt
稷選將軍毛靈董元攻合浦戰於古城即合浦城也,Tắc tuyển tướng quân Mao Linh Đổng Nguyên công Hợp Phố chiến ư Cổ Thành Tức Hợp Phố thành dã
頭墻焒榴󰟧𤍶󰠐󱖮,đầu tường lửa lựu lập loè đâm bông
先是洪德元年聖宗親征占城得茶遂妻子㱕于本國置居寶慶門外幾三十年,Tiên thị Hồng Đức nguyên niên Thánh Tông thân chinh Chiêm Thành đắc Trà Toại thê tử quy vu bản quốc trí cư Bảo Khánh môn ngoại cơ tam thập niên
於空安稳𡎢空凭鐄,Ở không yên ổn ngồi không vững vàng
春詔文武百官及百姓等其員人於癸亥年有追隨進𭛁全二功加陞職爵榮封功臣字有差,Xuân chiếu văn võ bá quan cập bách tính đẳng kì viên nhân ư Quý Hợi niên hữu truy tuỳ tiến phát toàn nhị công gia thăng chức tước vinh phong công thần tự hữu sai
國楨乃󰱇輕兵戦船五十隻日夜兼行進至枷州寨,Quốc Trinh nãi tuyển khinh binh chiến thuyền ngũ thập chích nhật dạ kiêm hành tiến chí Da Châu trại
停底兒孫塊備為,dành để nhi tôn khỏi bợ vay
鄧世功遲緩在後獨無所得,đặng thế công trì hoãn tại hậu độc vô sở đắc
𢬣仙㨢盞𨢇桃庄𠶖辰惜𠶖𠓨辰醝,tay tiên nâng chén rượu đào chẳng uống thì tiếc uống vào thì say
夏六月占城主制蓬莪與首将羅皚引眾陵行山脚由廣威鎮哨路屯孔目𠕋,hạ lục nguyệt chiêm thành chúa chế bồng nga dữ thủ tướng la ngai dẫn chúng lăng hành sơn cước do quảng oai trấn tiêu lộ đồn khổng mục sách
𥆾風景𬟗󰅒陀恪初,Nhìn phong cảnh cũ nay đà khác xưa
鉄釘釘瑟㨂催秩卞,thiết đinh đinh sắt đóng thôi chặt bền
為士大夫者可不思造乎慮定理明之域以處事幾之变哉,Vi sĩ đại phu giả khả bất tư tạo hồ lự định lí minh chi vực dĩ xử sự cơ chi biến tai
䝨之柴𠰺科塲群賖,hèn chi thày dạy khoa trường còn xa
直𠺘󱪩曰𥐦硯,trực rằng ngòi viết dĩa nghiên
常朝退引士大夫詢訪得失假以辝色導之使言,Thường triều thoái dẫn sĩ đại phu tuân phỏng đắc thất hạ dĩ từ sắc đạo chi sử ngôn
景鄧舍清台,cảnh đặng xá thảnh thơi
咍羅盎打旗,hay là đám đánh cờ
饑,Cơ
令諸軍習眾陣,lệnh chư quân tập tượng trận
帝作春雲詩集,đế tác xuân vân thi tập
公平称号招安民𧗱,công bình xưng hiệu chiêu an dân về
排行花菓觥𫷜覩𤋵󱨓江山𦊚𩈘𡎢,bày hàng hoa quả quanh năm đủ giãi thẻ giang sơn bốn mặt ngồi
明人見篆孤軍遠來悉眾出攻至寕橋應天今彰德是,Minh nhân kiến Triện cô quân viễn lai tất chúng xuất công chí Ninh Kiều Ứng Thiên Kim Chương Đức thị
牢注𧡊𠊛𢀨扒光爫户,sao chú thấy người sang bắt quàng làm họ
妸魏娘姚誇惵悌,ả ngụy nàng diêu khoe đẹp đẽ
買咍浪焒𧵆笘,mới hay rằng lửa gần rơm
閉𥹰𣷭宦濛溟典坡群想󰋡命女牢,bấy lâu bể hoạn mông mênh đến bờ còn tưởng dấn mình nữa sao
淶𣼽外𩄲𪤄𥐆𨱽,lai láng ngoài mây bãi vắn dài
賜大胡名地復基小胡名地寳郎,tứ đại hồ danh địa phục cơ tiểu hồ danh địa bảo lang
道吾𢱖笏,đạo ngô múa hốt
夏六月漢蒼以同栻中賛賜姓魏比唐魏徵也,Hạ lục nguyệt Hán Thương dĩ Đồng Thức trung tán tứ tính Nguỵ tỉ Đường Nguỵ Trưng dã
卞遣𥙩丐籠𨫊挹所頭丐椇侖垃所𠰘押典獄九幽,bèn khiến lấy cái lồng sắt úp thửa đầu cái gỗ tròn lấp thửa miệng áp đến ngục cửu u
蹽城𠼶𠻴奴蹥𠇮󱚢,leo thành nín lặng nó len mình vào
用浪姅於姅𧗱樂鐄兜㐌㗂𦖑𧵆𧵆,dùng dằng nửa ở nửa về nhạc vàng đâu đã tiếng nghe gần gần
三月辛巳設慶成僊逰廣孝寺會,tam nguyệt tân tị thiết khánh thành tiên du quảng hiếu tự hội
假爫噒哭𠳿𡗶𤤰牢女負眾碎𢧚𢚸,giả làm rên khóc vỉ trời vua sao nỡ phụ chúng tôi nên lòng
戊辰十九月三月元年,mậu thìn thập cửu nguyệt tam nguyệt nguyên niên
己酉二十年明弘治二年,Kỉ Dậu nhị thập niên Minh Hoằng Trị nhị niên
𡑝𦼔𫽄𤳰𨁪苔𦹵高欣𡱩柳𤷍𢽼分,sân rêu chẳng vẽ dấu giày cỏ cao hơn thước liễu gầy vài phân
至於陳克終亦一時人物帝加之師保之位而問以國政固宜盡忠納誨俾其君為堯舜可也,chí ư trần khắc chung diệc nhất thời nhân vật đế gia chi sư bảo chi vị nhi vấn dĩ quốc chính cố nghi tận trung nạp hối tỉ kì quân vi nghiêu thuấn khả dã
𣛠𠖤,máy bay
共饒誓説㐌𡗉,Cùng nhau thề thốt đã nhiều
太師丁列太傅黎念職居三公不聞爕理陰,Thái sư Đinh Liệt Thái phó Lê Niệm chức cư tam công bất văn nhiếp lí âm
秀󰜏速𥊣典𣦍,tú bà tốc thẳng đến ngay
蚍蜆𫋙,tỳ kiến càng
壬辰四年宋淳化三年,nhâm thìn tứ niên tống thuần hoá tam niên
事拯特渚闭除,sự chẳng được chớ bấy chừ
令如占城老撾暹羅爪哇剌加等國使臣及鎮憲頭目至會同舘錦衣衛差壮士五城兵馬郎將司旗軍等各宜如法監守嚴謹関防以至道塗徃來入朝進見之際亦宜先後引行驅斥諸小内人并公私奴婢並不得接近訪問交通言語以至透漏事情引誘生弊,lệnh như chiêm thành lão qua tiêm la trảo oa lạt gia đẳng quốc sứ thần cập trấn hiến đầu mục chí hội đồng quán cẩm y vệ sai tráng sĩ ngũ thành binh mã lang tướng ti kì quân đẳng các nghi như pháp giám thủ nghiêm cẩn quan phòng dĩ chí đạo đồ vãng lai nhập triều tiến kiến chi tế diệc nghi tiên hậu dẫn hành khu xích chư tiểu nội nhân tịnh công tư nô tì tịnh bất đắc tiếp cận phỏng vấn giao thông ngôn ngữ dĩ chí thấu lậu sự tình dẫn dụ sinh tệ
󰬾𠦳銅敕賜夫人,ba ngàn đồng sắc tứ phu nhân
戊辰四年明正三年,Mậu Thìn tứ niên Minh Chính tam niên
蜜群𧋆𧌂合團鉊空歇𦟐蜆連𨁏𠫾,mật còn ruồi bọ họp đoàn chảo không hết mỡ kiến liền bò đi
光啓嗜學䏻詩有樂道,quang khải thị học năng thi hữu lạc đạo
土蠻率眾㱕附者萬七千人,thổ man suất chúng quy phò giả vạn thất thiên nhân
襖戎𢶒吏靈山脱它𢴎女塵寰𨖲𠎣,áo nhung cổi lại linh sơn thoắt đà thoát nợ trần hoàn lên tiên
雪兒昆乏道唐喝嗷,tuyết nhi con bợm dạo đường hát ngao
適志朱𢧚𡗋𢴝𫨩,thích chí cho nên lắm ngón hay
令諸路凣見軍民運糧買賣即給帖指就處所不得妄去,Lệnh chư lộ phàm kiến quân dân vận lương mãi mại tức cấp thiêm chỉ tựu xứ sở bất đắc vọng khứ
曰謹問南越王甚苦心勞意,Viết Cẩn vấn Nam Việt vương thậm khổ tâm lao ý
俸空謨󰞽職愁𢪀芇,Bỗng không mua não chuốc sầu nghĩ nao
頭髻陵矜仍虎,đầu kết lăng căng những hổ
蔞󱩑,rau đắng
楚卿咶噒同同,Sở Khanh thét mắng đùng đùng
窖𠼯馨𫥨𡗋仉𥄮,khéo hớ hênh ra lắm kẻ nhòm
胡開大四年丙戌運粮從軍至𦥷慶三年己丑兵部尚書刘儁敗死於逋姑調洽爲侍郎管事化州平陞兵部尚書,hồ khai đại tứ niên bính tuất vận lương tòng quân chí hưng khánh tam niên kỷ sửu binh bộ thượng thư lưu tuấn bại tử ư bô cô điều hiệp vi thị lang quản sự hoá châu bình thăng binh bộ thượng thư
小禅圭於北京,tiểu thiền quê ở bắc kinh
夏六月大旱放囚减免賍税,Hạ lục nguyệt đại hạn phóng tù giảm miễn tang thuế
敗之宋左丞相陸秀夫負宋帝入海死後宫諸臣從死者甚眾,Bại chi Tống tả thừa tướng Lục Tú Phu phụ Tống đế nhập hải tử hậu cung chư thần tòng tử giả thậm chúng
渴真奉命慷慨涕泣拜辝,khát chân phụng mệnh khảng khái thế khấp bái từ
嗔爫師友隊𣈗𠳨查,xin làm sư hữu đòi ngày hỏi tra
保信𧗱典喝门,báo tin về đến hát môn
払麻虚𤵺恍忏𭆺𭈷曾𣅶𠹚勸仍吝,chàng mà hư dại quàng xiên can ngăn từng lúc van khuyên những lần
九月二十一日御史󰱑都御史阮荗等奏一賛理記録将臣吏有軍功已具本應引󰱇定為逐項以次銓除牧民首領等職若不合資格者除中尉百户等職以息冗濫之弊,cửu nguyệt nhị thập nhất nhật ngự sử đài đô ngự sử nguyễn mậu đẳng tấu nhất tán lí ký lục tướng thần lại hữu quân công dĩ cụ bản ứng dẫn tuyển định vi trục hạng dĩ thứ thuyên trừ mục dân thủ lĩnh đẳng chức nhược bất hợp tư cách giả trừ trung uý bách hộ đẳng chức dĩ tức nhũng lạm chi tệ
張吽張喝堆払,trương hống trương hát đôi chàng
晦卿以古樓等村凡五十九村還之,Hối Khanh dĩ Cổ Lâu đẳng thôn phàm ngũ thập cửu thôn hoàn chi
闭𥹰𨻫𠹾音耗汜油,bấy lâu luống chịu âm hao rãi rầu
犢𤚤,độc me
至後亨發又奉禮物詣受第拜謝,Chí hậu Hanh Phát hựu phụng lễ vật nghệ Thụ đệ bái tạ
高辰𫽄𬧐湿辰𫽄通,cao thì chẳng tới thấp thì chẳng thông
巨論唐以安縣人行遣杜世滿代領宣光經畧使,cự luận đường dĩ an huyện nhân hành khiển đỗ thế mãn đại lĩnh tuyên quang kinh lược sứ
定都試賞罸例一公侯伯及内外武官有任𬋩軍職者並宜都試,định đô thí thưởng phạt lệ nhất công hầu bá cập nội ngoại vũ quan hữu nhiệm quản quân chức giả tịnh nghi đô thí
大同交州刺史武林侯蕭諮以刻暴失眾心,đại đồng giao châu thứ sử vũ lâm hầu tiêu tư dĩ khắc bạo thất chúng tâm
凣我京路未見有,phàm ngã kinh lộ vị kiến hữu
師鑠不得已與眾歸莫,sư thước bất đắc dĩ dữ chúng quy mạc
吏過所准意時体墻呂壁湼碑我𦼔散,lại qua thửa chốn ấy thời thấy tường lở vách nát bia ngã rêu tan
是月明命安遠侯柳昇帥師來侵以兵部尙書李慶賛軍務,Thị nguyệt Minh mệnh An viễn hầu Liễu Thăng soái sư lai xâm dĩ binh bộ thượng thư Lí Khánh tán quân vụ
手腕古𪮏婉工,thủ uyển cổ tay uốn cong
五月以外戚黎季犛為樞𡧸院大使,ngũ nguyệt dĩ ngoại thích lê quý li vi khu mật viện đại sử
元春正月詔沙汰僧徒從譚以,Nguyên Xuân chính nguyệt chiếu sa thải tăng đồ tòng Đàm Dĩ
群𦋦欺㐌䏧蝟𩯀霜,Còn ra khi đã da mồi tóc sương
㐌咍𧖱湈生𦋦𢚸󰅹麻拯㤕𢚷断腸,đã hay máu mủ sinh ra lòng nào mà chẳng xót xa đoạn trường
拯掑󰘂惜𡽫𩂏屈舍底船朱月阻如,chẳng cài cửa tiếc non che khuất xá để thuyền cho nguyệt chở nhờ
珝怒謂璜曰若自表討賊而䘮二帥其責安在璜曰下官不得先其意諸軍不相順故致敗耳,hủ nộ vị hoàng viết nhược tự biểu thảo tặc nhi táng nhị soái kì trách an tại hoàng viết hạ quan bất đắc tiên kì ý chư quân bất tương thuận cố trí bại nhĩ
󰘂蓬󱧦別錦花鮮拱拉󱮊縁吏虎𤽗,cửa bồng chửa biết gấm hoa tươi cũng rắp mua duyên lại hổ ngươi
五月帝屯拖山𠕋明人進擊,ngũ nguyệt đế đồn đà sơn sách minh nhân tiến kích
青豆紇杜撑离,thanh đậu hạt đỗ xanh lè
𠿯匕吏𥄭𠓨尼圣堂,ngùi ngùi lại ngó vào nơi thánh đường
併浪隔󰘚屈𠳒,Tính rằng cách mặt khuất lời
從之,tòng chi
勑㫖檢考户籍及土田簿,sắc chỉ kiểm khảo hộ tịch cập thổ điền bạ
乞詞暫領王𪪳𧗱茹,khất từ tạm lĩnh vương ông về nhà
訟人多訴其寃,tụng nhân đa tố kì oan
爲牢,vì sao
況之唯𣍋𫢫尼㐌高床反吏𠫅照𧜖,huống chi dõi xuống đời nay đã cao giường phản lại dày chiếu chăn
丁亥五年宋乾道三年秋七月命太尉蘇憲城伐占城冬十月占城遣使進珍珠方物請和,Đinh Hợi ngũ niên Tống Càn Đạo tam niên Thu thất nguyệt mệnh Thái uý Tô Hiến Thành phạt Chiêm Thành Đông thập nguyệt Chiêm Thành khiển sứ tiến chân châu phương vật thỉnh hoà
𠊛淑女聘払君子甘𢚸所𢄸㨢巾,người thục nữ sánh chàng quân tử cam lòng sửa túi nâng khăn
十五日禪位,Thập ngũ nhật thiền vị
歇緣唒𣑶荼行拱󱋃,hết duyên dẫu rễ dưa hành cũng xơi
帝削平内難光復洪圖䂓恢功烈炳,đế tước bình nội nan quang phục hồng đồ quy khôi công liệt bính
莫兵不敢復有窺覦清華乂安居民始得安業,Mạc binh bất cảm phục hữu khuy du Thanh Hoa Nghệ An cư dân thuỷ đắc an nghiệp
冬十月點習所調兵,Đông thập nguyệt điểm tập sở điều binh
春𧗱𣈗亂羣盧咾,xuân về ngày loạn còn lơ láo
𬂙蹺芇𧡊兜芇,Trông theo nào thấy đâu nào
月娥󰑼𡛔忠貞,nguyệt nga là gái trung trinh
三月󰱇黄丁,tam nguyệt tuyển hoàng đinh
挺之卑小元人鄙之,đĩnh chi ti tiểu nguyên nhân bỉ chi
暠出逆徒上大興門樓麾旗𭛁砲以禦官軍,cảo xuất nghịch đồ thượng đại hưng môn lầu huy kì phát pháo dĩ ngự quan quân
眉撑𦝄買甲痕,Mày xanh trăng mới giáp ngần
傷台䘮服唉群󰒂𫯳道主補敦唐󰅹,thương thay tang phục hãy còn nghĩa chồng đạo chúa bỏ đun đường nào
固欺𢚸𭉆𢚸浪駭纏節玉價氷朱勤,có khi lòng hẹn lòng rằng hãy gìn tiết ngọc giá băng cho cần
以吏科都給事中吳仕榮兵科給事中武榮進,Dĩ Lại khoa đô cấp sự trung Ngô Sĩ Vinh Binh khoa cấp sự trung Vũ Vinh Tiến
哭埬𧋟,khóc đống mối
朕髙帝側室之子也棄外奉藩于代道理遼遠壅󰰿撲愚未嘗𦤶書,trẫm cao đế trắc thất chi tử dã khí ngoại phụng phiên vu đại đạo lí liêu viễn ung tế phốc ngu vị thường trí thư
軍𤤰㨂󰀑𣈜,quân vua đóng lâu ngày
先是奉先殿以太祖髙皇帝居中宣祖皇帝居左顯祖皇帝居右太宗聖宗肅宗居宣祖左之東仁宗憲宗德宗居顯祖右之西孝敬堂以昭孝大王郡哀王居東忠勇王居西,tiên thị phụng tiên điện dĩ thái tổ cao hoàng đế cư trung tuyên tổ hoàng đế cư tả hiển tổ hoàng đế cư hữu thái tông thánh tông túc tông cư tuyên tổ tả chi đông nhân tông hiến tông đức tông cư hiển tổ hữu chi tây hiếu kính đường dĩ chiêu hiếu đại vương quận ai vương cư đông trung dũng vương cư tây
以阮國,dĩ nguyễn quốc
保朱会合之期,bảo cho hội hợp chi kỳ
吀𡗶朱奇𩙌南朱𥼱碎沚朱𫩖碎𫫜,xin trời cho cả gió nồm cho kẹo tôi chảy cho mồm tôi xơi
惟内侍開裙皆不用裳,duy nội thị khai quần giai bất dụng thường
賜阮文階等四人進士出身黎,Tứ Nguyễn Văn Giai đẳng tứ nhân Tiến sĩ xuất thân Lê
𪽝福田𢌌󱞾青青,bởi phúc điền rộng rãi thênh thênh
十二月廣原州儂存福叛,thập nhị nguyệt quảng nguyên châu nùng tồn phúc phản
後大王自󰱇手足親近不過數十人隨妾入家到即引夫拜謁然後進納土地人民,hậu đại vương tự tuyển thủ túc thân cận bất quá sổ thập nhân tuỳ thiếp nhập gia đáo tức dẫn phu bái yết nhiên hậu tiến nộp thổ địa nhân dân
是月命太保溪郡公鄭仗爲統領陪從吏部左侍郎演壽伯阮文濯爲督是吏科都給事中義江男阮性爲副督視領属将十八員直扺乂安南河地方進討順,thị nguyệt mệnh thái bảo khê quận công trịnh trượng vi thống lĩnh bồi tụng lại bộ tả thị lang diễn thọ bá nguyễn văn trạc vi đốc thị lại khoa đô cấp sự trung nghĩa giang nam nguyễn tính vi phó đốc thị lĩnh thuộc tướng thập bát viên trực chỉ nghệ an nam hà địa phương tiến thảo thuận
支配𪟽戰合散喭𠳒,chia phôi ngừng chén hợp tan nghẹn lời
九月捕得吳廷峩于天德江献營門令斬之,Cửu nguyệt bộ đắc Ngô Đình Nga vu Thiên Đức giang hiến dinh môn lệnh trảm chi
伴𫇰,bạn cũ
仍𩑛損襖耗𩚵,những loài tốn áo hao cơm
振郡公阮公乃阮有僚之舅也,chấn quận công nguyễn công nãi nguyễn hữu liêu chi cữu dã
十一日莫敬恭以莫玉󱗲為太傅将兵㨿安子山攻掠永頼縣所至民多㱕之,Thập nhất nhật Mạc Kính Cung dĩ Mạc Ngọc Liễn vi Thái phó tương binh cứ Yên Tử sơn công lược Vĩnh Lại huyện sở chí dân đa quy chi
庚子九年宋嘉熙四年春正月命馮佐周營造清化府行宫五處,canh tí cửu niên tống gia hi tứ niên xuân chính nguyệt mệnh phùng tá chu doanh tạo thanh hoá phủ hành cung ngũ xứ
󰘇外倍𢷀簾𦂛,Cửa ngoài vội rủ rèm the
𧗱茹,về nhà
催時󰞺玉散鐄時催,Thôi thì nát ngọc tan vàng thì thôi
十一月鄭㯀陶光饒黎有德等回兵于安塲,thập nhất nguyệt trịnh toàn đào quang nhiêu lê hữu đức đẳng hồi binh vu an trường
辛亥九年清康熙十年春正月殿試,tân hợi cửu niên thanh khang hi thập niên xuân chính nguyệt điện thí
些低沛摱埃兜𦓡浪,Ta đây phải mượn ai đâu mà rằng
出尔島夷觀明堂辟雍乎脱尔卉服慕華衮山龍乎尔其來乎無速厥辜,Xuất nhĩ đảo di quan Minh đường Bích Ung hồ Thoát nhĩ tạp phục mộ hoa cổn sơn long hồ Nhĩ kì lai hồ vô tốc quyết cô
啂娘規料𥪞堆𠀧𣈜,Nhủ nàng qui liệu trong đôi ba ngày
事君各司其聀,Sự quân các ti kì chức
男鄭時濟吏科給事中杜善正爲督視領諸軍徃進擊,nam trịnh thời tế lại khoa cấp sự trung đỗ thiện chính vi đốc thị lĩnh chư quân vãng tiến kích
湿忿如菊調𤷍如梅,Nét buồn như cúc điệu gầy như mai
大越史記本紀實綠卷之十,Đại Việt sử ký bản kỷ thực lục quyển chi thập
𢚸葵坤別向𧗱陽,lòng quỳ khôn biết hướng về dương
碎󰏙罕寔拯俄,tôi xem hẳn thực chẳng nga
𧘇墓無主埃麻咏𠶀,Ấy mồ vô chủ ai mà viếng thăm
被害而𦤶然歟抑明揚之󰱇未見舉行而奔競成風以致然󰊹將主將顛倒軍功以無爲有害於公道而致然歟抑仁政未盡施而民猶有失業以致然󰊹將漁澤荒涸税額未减民被倍納以致然歟抑勳舊子孫未盡録用以󰖶其劳而致然󰊹積此𠧨愆致傷和噐若不󰏲改過之訓盡省躬之道何以上回天心下蘇民瘴哉,bị hại nhi trí nhiên dư Ức minh dương chi tuyển vị kiến cử hành nhi bôn cạnh thành phong dĩ trí nhiên dư Tương chủ tướng điên đảo quân công dĩ vô vi hữu hại ư công đạo nhi trí nhiên dư Ức nhân chính vị tận thi nhi dân do hữu thất nghiệp dĩ trí nhiên dư Tương ngư trạch hoang hạc thuế ngạch vị giảm dân bị bội nạp dĩ trí nhiên dư Ức huân cựu tử tôn vị tận lục dụng dĩ thù kì lao nhi trí nhiên dư Tích thử cữu khiên trí thương hoà khí nhược bất kê cải quá chi huấn tận tỉnh cung chi đạo hà dĩ thượng hồi thiên tâm hạ tô dân chướng tai
大飢民有食禹餘粮,Đại cơ dân hữu thực vũ dư lương
秋七月帝親征杜洞江賊執其徒歸京師,thu thất nguyệt đế thân chinh đỗ động giang tặc chấp kì đồ quy kinh sư
十一月九日帝禪位于皇太子曔,thập nhất nguyệt cửu nhật đế thiền vị vu hoàng thái tử kính
打𢯏,đánh bể
侯昆馭隻車蒸拯特吏,hầu con ngựa chiếc xe chưng chẳng được lại
范敬恩卒,phạm kính ân tốt
時有士人阮夢華衣冠下水牽挽御舟請留討賊,Thời hữu sĩ nhân Nguyễn Mộng Hoa y quan hạ thuỷ khiên vãn ngự chu thỉnh lưu thảo tặc
行𫢶搏梞𠫾睈,hàng xóm vác gậy đi rình
乂安順化部中羣盗並起鄰郡攻討不䏻定,Nghệ An Thuận Hoá bộ trung quần đạo tịnh khởi lân quận công thảo bất năng định
𢝙,vui
詔以其寶留于長聖寺供以香火,chiếu dĩ kì bảo lưu vu trường thánh tự cung dĩ hương hoả
𩈘𪖬萬全顔色如初,mặt mũi vẹn toàn nhan sắc như xưa
國峻拔劎數其罪曰亂臣出於不孝子欲殺之,quốc tuấn bạt kiếm số kì tội viết loạn thần xuất ư bất hiếu tử dục sát chi
生空死吏還空仍羅,sinh không tử lại hoàn không những là
眥𥉯𬑉,tí khóe mắt
賜名載天廣勝追風日馭,Tứ danh Tái Thiên Quảng Thắng Truy Phong Nhật Ngự
𠊛些𨖲𡶀辰𢝙,người ta lên núi thì vui
𠳨𠶀英拱旦尼朱仃,hỏi thăm anh cũng đến nơi cho đành
禎春二月望月食,Trinh Xuân nhị nguyệt vọng nguyệt thực
秋七月杜英徹數以𫎇罪曰汝爲大臣既懷無君之心私受賊子之爵今反與吾並列吾雖不才何面目與汝相對,thu thất nguyệt đỗ anh triệt sổ dĩ mông tội viết nhữ vi đại thần ký hoài vô quân chi tâm tư thụ tặc tử chi tước kim phản dữ ngô tịnh liệt ngô tuy bất tài hà diện mục dữ nhữ tương đối
身閑道恰西東,thân nhàn dạo khắp tây đông
𢚸𤤰信󰭼爫親固主𫇰臣元老國家,lòng vua tin lấy làm thân có chúa cựu thần nguyên lão quốc gia
又諭云覧爾疏條甚為切當唐之王魏何以加焉,Hựu dụ vân Lãm nhĩ sớ điều thậm vi thiết đương Đường chi Vương Nguỵ hà dĩ gia yên
如本管及管下不遵令者,Như bản quản cập quản hạ bất tuân lệnh giả
罕娘催吏固盘浪埃,Hẳn nàng thôi lại có bàn rằng ai
累命𡲤吏世唭𠊛吱,lụy mình vả lại thế cười người chê
娶𡠣𡢼,thú cưới vợ
𥪝欺𢭸𦑃𨕭梗,Trong khi tựa cánh trên cành
䏻至廣西太平府卒,Năng chí Quảng Tây Thái Bình phủ tốt
昆󰬶󰬶,con cào cào
有星鬪于中天一星隕,Hữu tinh đấu vu trung thiên nhất tinh vẫn
所亇洡阮阮,thửa cá lội ngộn ngộn
鐘埃䋎綏邊箕佐,chuông ai đất nối bên kia tá
𡗶撑渃碧徬徨,trời xanh nước biếc bàng hoàng
𡛔坤踭塊渡迻󰜩坤踭塊𡞕承𠊛些,gái khôn tránh khỏi đò đưa trai khôn tránh khỏi vợ thừa người ta
𣈜演𡗶扲客於󰀑,ngày diễn trời cầm khách ở lâu
太守周僘以交州在九圍之外百,thái thú chu xưởng dĩ giao châu tại cửu vi chi ngoại bách
三月旱祈于太廟并命官遍禱于各神二日雨,tam nguyệt hạn kì vu thái miếu tịnh mệnh quan biến đảo vu các thần nhị nhật vũ
糞羅󰵁,phân là cứt
一皇宗功臣掖庭勢家與國同休戚當體朝廷愛養生民之意,Nhất hoàng tôn công thần dịch đình thế gia dữ quốc đồng hưu thích đương thể triều đình ái dưỡng sinh dân chi ý
如麟鳯之來則陛下以爲何物,Như lân phượng chi lai tắc bệ hạ dĩ vi hà vật
童醝客𨔍隣󰑼,đồng say khách lạ lân la
至是邊臣以其事聞,chí thị biên thần dĩ kì sự văn
中外免󰆙車近曳威,trong ngoài mến đức xa gần dái uy
𣒢㵢滝庒拉辰󱣼,nứa trôi sông chẳng giập thì gãy
周㐫貪諸將不為之用遂解重圍蠻人遁去者太半,chu hung tham chư tướng bất vị chi dụng toại giải trùng vi man nhân thuẫn khứ giả thái bán
買𫨩𣳔唯公侯,mới hay dòng dõi công hầu
檜頭礼真佛,cúi đầu lạy chân bụt
太和二年封平原王奉藩入京師日與諸王同經筵肆學,thái hoà nhị niên phong bình nguyên vương phụng phiên nhập kinh sư nhật dữ chư vương đồng kinh diên tứ học
󰉺迻尹父最𧗱徐君,Sớm đưa Doãn Phủ tối về Từ Quân
及前賂爾父熾五十兩今轉賂爾共八十兩尚在爾家爾𡸈不知乎,Cập tiền lộ nhĩ phụ Xí ngũ thập lượng kim chuyển lộ nhĩ cộng bát thập lượng thượng tại nhĩ gia nhĩ khởi bất tri hồ
鄰兄子治發合宗兵擊徽,lân huynh tử trị phát hợp tông binh kích huy
及病篤帝命内人問疾,cập bệnh đốc đế mệnh nội nhân vấn tật
堂堂󰜋等𮎦豪,Đường đường một đấng anh hào
帝奔老撾,Đế bôn Lão Qua
翁𠲖翁𣃣耒碎𧡊竜神報夢𦖑𥪝命轉動恪形,ông ơi ông vừa rồi tôi thấy long thần báo mộng nghe trong mình chuyển động khác hình
𥉫𧡊媄𫯳時呐𫽄𠫾,trông thấy mẹ chồng thì nuốt chẳng đi
清精粓󰺔窖󰝡移移香稻𩚵聶裊世,thanh tinh cơm trắng khéo đơm dầy dầy hương đạo cơm nếp dẻo thay
𤽗仲逵咹𡅧恨,ngươi trọng quỳ ăn năn hận
帝病篤醫治不效,Đế bệnh đốc y trị bất hiệu
媟庒𪿥麻𠶖,đẹp chẳng mài mà uống
云仙魂固灵𤍌,vân tiên hồn có linh thiêng
錿𣁔𫆧,hũ lớn ruột
𨑮𠄻𫷜󰀎別包饒情,Mười lăm năm ấy biết bao nhiêu tình
以范質爲刑部左侍郎武惟諧爲御史󰉟副都御史阮曰庶爲僉都御史韶仕琳爲吏科都給事中,Dĩ Phạm Chất vi Hình bộ Tả thị lang Vũ Duy Hài vi Ngự sử đài phó đô ngự sử Nguyễn Viết Thứ vi Thiêm đô ngự sử Thiều Sĩ Lâm vi Lại khoa đô cấp sự trung
計自𡎟瀋害払,kể từ hang thẳm hại chàng
𡎢𦠆羅𠄼,ngồi rốn là năm
喜怒剛柔雖㐌固義仁礼智馬朱亏,hỷ nộ cương nhu tuy đã có nghĩa nhân lễ trí mựa cho khuây
護払𤾓陣𢧚功󱖮𥏌隘北撩弓𡽫兑,hộ chàng trăm trận nên công buông tên ải bắc treo cung non đoài
悲𣉹買𧡊喍䏧胆,bây giờ mới thấy trầy da trán
許𠰘呐𫥨𢢈八索綿󰨑󱋓買節空湯,hở miệng nói ra gàn bát sách mềm môi chén mãi tít khung thang
令不信軍民愁嘆公乃近臣職默而不言僕見而言亦愛君之言也,lệnh bất tín quân dân sầu thán công nãi cận thần chức mặc nhi bất ngôn bộc kiến nhi ngôn diệc ái quân chi ngôn dã
𠓨生𦋦死禍󰑼体饒,vào sinh ra tử hoạ là thấy nhau
明總兵沐𣆭遣黄羅來,Minh Tổng binh Mộc Thạnh khiến Hoàng La lai
𤤰碎道奇於𨕭頭,vua tôi đạo cả ở trên đầu
壓膳徒頽窖布秩稽,áp thiện giò dồi khéo bó chặt ghê
以范猷知乂安軍事猷遂反招納亡命盗賊號候人分行刼掠,dĩ phạm du tri nghệ an quân sự du toại phản chiêu nạp vong mệnh đạo tặc hiệu hầu nhân phân hành kiếp lược
指,chỉ
𤿤䓊𠫾󱈘𤿤荼𠫾𡢐,bè ngổ đi trước bè dừa đi sau
黎文休曰卧朝弑其兄而自立虐其眾以自逞以至亡國七祚非黎民之不幸也其過在大行不早正儲位與中宗不能防其微以𦤶之也,Lê Văn Hưu viết Ngoạ Triều thí kì huynh nhi tự lập ngược kì chúng dĩ tự sính dĩ chí vong quốc thất tộ phi Lê dân chi bất hạnh dã kì quá tại Đại Hành bất tảo chính trữ vị dữ Trung Tông bất năng phòng kì vi dĩ trí chi dã
𩈘𣃱𡨸田辰錢空固,mặt vuông chữ điền thì tiền không có
山精迎回傘圓高峯居之,sơn tinh nghênh hồi tản viên cao phong cư chi
自是而後各有其姓如󰔄舜姚氏夏禹姒姓周文姬姓則九官三公五臣十亂皆有勳勞於國未嘗,tự thị nhi hậu các hữu kì tính như ngu thuấn diêu thị hạ vũ tự tính chu văn cơ tính tắc cửu quan tam công ngũ thần thập loạn giai hữu huân lao ư quốc vị thường
月字函上有一針一梳,nguyệt tự hàm thượng hữu nhất châm nhất sơ
秋七月十一日㫖揮各道衛軍将校及路縣鎮󰀋社官等凡治道以清刑爲本,Thu thất nguyệt thập nhất nhật chỉ huy các đạo vệ quân tướng hiệu cập lộ huyện trấn sách xã quan đẳng Phàm trị đạo dĩ thanh hình vi bản
以太尉柳輔政󰀋為顯皇,Dĩ Thái uý Liễu phụ chính sách vi Hiển Hoàng
按兵至日麗海門賊負固相拒大軍,Án binh chí Nhật Lệ hải môn tặc phụ cố tương cự đại quân
九月令軍民󰰻運銅錢藏天健山天健前名地覲俗傳有古松能蟠其上陳太宗建行宫于此,Cửu nguyệt lệnh quân dân bạt vận đồng tiền tàng Thiên Kiện sơn Thiên Kiện tiền danh Địa Cận tục truyền hữu cổ tùng năng bàn kì thượng Trần Thái Tông kiến hành cung vu thử
軍些𧽈威𩂶打油同時合飭默麻打,quân ta dấy uy sét đánh dầu đồng thời hợp sức mặc mà đánh
南道監察御史程伯脩上疏極言時政闕失忤旨出為北平府弄原州知州,Nam đạo giám sát ngự sử Trình Bá Tu thượng sớ cực ngôn thời chính khuyết thất ngỗ chỉ xuất vi Bắc Bình phủ Lộng Nguyên châu tri châu
几蓮礼𫢋𠊛𠓨白師,kẻ lên lễ phật người vào bạch sư
撾界居西徼,qua giới cư tây kiểu
󰞹音傷几討𦖑,quan âm thương kẻ thảo ngay
蒲柳催停分𤘁萌,Bồ liễu thôi đành phận mỏng manh
𦋦從隴縱𫽄衝皮󰅹,ra tuồng lúng túng chẳng xong bề nào
閣经院󰀋堆尼,Gác kinh viện SÁCH đôi nơi
九月勑旨今後某申寃訴枉等該衙門勘而無寃枉者聽杖八十罸錢五貫,cửu nguyệt sắc chỉ kim hậu mỗ thân oan tố uổng đẳng cai nha môn khám nhi vô oan uổng giả thính trượng bát thập phạt tiền ngũ quán
勑仁壽行勘問仍執回京,Sắc Nhân Thọ hành khám vấn nhưng chấp hồi kinh
蹺強添伴,theo càng thêm bận
情強滲𤀏𢚸強謹魚,tình càng thấm thía lòng càng ngẩn ngơ
刑部尚書以下及大理寺并獄官不𫧇出入人罪量宜糾劾,Hình bộ thượng thư dĩ hạ cập Đại lí tự tịnh ngục quan bất năng xuất nhập nhân tội lượng nghi củ hặc
味婵㐌𤊰㙁益,Mùi thiền đã bén muối ích
柳拂絲鎫撑撻撻,liễu phất tơ mềm xanh thướt thướt
嗚呼盛矣哉,ô hô thịnh hĩ tai
兵威自󰀎𩆷灡冲外,binh uy từ ấy sấm ran trong ngoài
之之戈細蔑廊侯𧵆󰏤体𤌋香亭亭,giây giây qua tới một làng hầu gần coi thấy khói hương rành rành
𠁑花㐌𧡊固払𨅸𬖉,Dưới hoa đã thấy có chàng đứng trông
󰱑官亨𭛁奏劾之,Đài quan Hanh Phát tấu hặc chi
㖏怒,nạt nộ
欺𪰛𠰳𠮾𠰳唁欺𪰛鉢渃𨉞粓𤼸𠊛,khi thời miếng ngọt miếng ngon khi thời bát nước lưng cơm dâng người
匏喂傷𥙩𦷬供,bầu ơi thương lấy bí cùng
揞𦃿對絲,ôm vải đổi tơ
塲文𦣰我𠇍秋餘,trường văn nằm ngả mấy thu dư
払喂別浽渃尼朱渚,Chàng ôi biết nỗi nước này cho chưa
花油㐌𦑃𦲿群撑核,Hoa dù rã cánh là còn xanh cây
是日群臣献俘五千餘口及其金銀珠寶之物,Thị nhật quần thần hiến phu ngũ thiên dư khẩu cập kì kim ngân châu bảo chi vật
𦹵撑𬮌養底𢚸仁竹立軒梅抉俗塵,cỏ xanh cửa dưỡng để lòng nhân trúc rợp hiên mai quét tục trần
身尼催固群之𦓡蒙,Thân này thôi có ra gì mà mong
𢚸兜産𤷱傷心,Lòng đâu sẵn món thương tâm
客詩興議嫌𣠖堵,khách thơ hứng ngợi hiềm chửa đủ
進復上疏曰所舉孝廉請與十二州博士以人才專對,Tiến phục thượng sớ viết Sở cử Hiếu liêm thỉnh dữ thập nhị châu bác sĩ dĩ nhân tài chuyên đối
吀尋朱𧡊󰘚娘𠳨嘆,Xin tìm cho thấy mặt nàng hỏi han
芻𫳭詔皿号曰𣈙毛螺,sò lông chéo miệng hiệu viết rày mao loa
生浪㤕分浡䕯,Sinh rằng xót phận bọt bèo
香風海海味㖫徧,hương phong hẩy hẩy mùi lừng biến
莫登庸分水步諸營犯東河津各處光紹帝命賴叔懋阮餘歡阮定譚克讓等列營鎮守相持為登庸所破叔懋餘歡等兵稍却,Mạc Đăng Dung phân thuỷ bộ chư dinh phạm Đông Hà tân các xứ Quang Thiệu Đế mệnh Lại Thúc Mậu Nguyễn Dư Hoan Nguyễn Định Đàm Khắc Nhượng đẳng liệt dinh trấn thủ tương trì vị Đăng Dung sở phá Thúc Mậu Dư Hoan đẳng binh sảo khước
花性輸審柳𪬡劍撑,Hoa GHEN thua thắm liễu hờn kém xanh
官軍自潰賊遂犯京師擄掠而還,quan quân tự hội tặc toại phạm kinh sư lỗ lược nhi hoàn
仍𠲖几晋𠊚秦󰅹咍字偶鄧𧵆字佳,những e kẻ tấn người tần nào hay chữ ngẫu đặng gần chữ giai
道從夫𥙩𫳘貞爫頭,Đạo tòng phu lấy chữ trinh làm đầu
𪢆茄㧅幅戰袍㗂檑橋渭𡀷𠓨𫗄秋,giã nhà đeo bức chiến bào tiếng roi cầu vị trộn vào gió thu
𣦰閉饒秋𤋵每情,trải bấy nhiêu thu giãi mọi tình
焒情,lửa tình
𬌓𢚸傷𢖵別󰑼固󰠏,Tấm lòng thương nhớ biết là có nguôi
蹺強添泮別󰑼𠫾󰠲,Theo càng thêm bận biết là đi đâu
冲軍碎𠳨少之󰖥絲,Trong QUÂN tôi hỏi thiếu gì tóc tơ
𥘉制安撫使歷任各路满考則入為天長安撫使又餘考則餘帶審刑院事水得為京師安撫使,sơ chế an phủ sứ lịch nhiệm các lộ mãn khảo tắc nhập vi thiên trường an phủ sứ hựu dư khảo tắc dư đái thẩm hình viện sự thuỷ đắc vi kinh sư an phủ sứ
𩈘𪖫𠶦󱜈吏固銅錢,mặt mũi méo mó lại có đồng tiền
帝益奇之建儲之意遂决,Đế ích kì chi kiến trữ chi ý toại quyết
媄誕𪠞時拱𪠞媄誕𡎢時拱𡎢,mẹ đản đi thì cũng đi mẹ đản ngồi thì cũng ngồi
𭛁京師次愛州,Phát kinh sư thứ Ái Châu
蟮尾𪜀古堆𧐖狗尾堆㹥木滇盈唐,thiện vĩ là cỏ đuôi lươn cẩu vĩ đuôi chó mọc chan doành đường
宜兀爲𬲇捲,nghi ngút vì gió cuốn
娘它別旦些庄,nàng đà biết đến ta chăng
補功攔𢬢㧅摓闭𥹰,bõ công dan díu đèo bòng bấy lâu
一年之中水潦凡七次,Nhất niên chi trung thuỷ lạo phàm thất thứ
𠁀皮及課元皇,đời vừa gặp thuở nguyên hoàng
󰜋職𡥵𡥵拱𪫧耒,một giấc con con cũng hả rồi
秋八月頒降新定諸例舊制官朝聖慈行遣司及内書火局並謂之内𡧸院,Thu bát nguyệt phân giáng tân định chư lệ Cựu chế Quan Triều Thánh Từ hành khiển ti cập Nội thư hoả cục tịnh vị chi Nội mật viện
其清直嚴毅凛烈可畏如此明宗微拜國子監司業授太子經,Kì thanh trực nghiêm nghị lẫm liệt khả uý như thử Minh Tông vi bái Quốc tử giám tư nghiệp thụ Thái tử kinh
󱲇肉粘旁強於皿㝵,nan nhục nem báng càng ưa miệng người
娘浪果實如𢈱嗔吒差几𠶆𠊚󱚢冲,nàng rằng quả thực như lời xin cha sai kẻ mời người vào trong
王瓜羅畬𡬼,vương qua là dưa gang
志士𫢩油盤泊蒂,chí sĩ nay dầu bàn bạc đấy
叔瑤宗室子日昭舊将軍授明官爵守其土統其民民能無從乎誅叔瑤日昭可也其?撫而用之無感恩乎乃多殺戮何以為仁義之師哉黎截黎元鼎潜兵於喝江謀襲重光帝,thúc dao tông thất tử nhật chiêu cựu tướng quân thụ minh quan tước thủ kì thổ thống kì dân dân năng vô tòng hồ tru thúc dao nhật chiêu khả dã kì chúng phủ nhi dụng chi vô cảm ân hồ nãi đa sát lục hà dĩ vi nhân nghĩa chi sư tai lê tiệt lê nguyên đỉnh tiềm binh ư hát giang mưu tập trùng quang đế
难初淬脽漏漏,Nạn xưa trút sạch làu làu
調挄劎教𥄮唐𧼋𣦍,đều quăng gươm giáo nhắm đàng chạy ngay
本𤼸洞達𠸫排󱙹𡢐,bản dâng dộng đạt tâu bày trước sau
禄郡公獨戰被莫兵刺於象背死之,lộc quận công độc chiến bị mạc binh thích ư tượng bối tử chi
今關户在前古制如此乎,kim quan hộ tại tiền cổ chế như thử hồ
𥄭𥌦,ngó lén
畨尼几𠎨󰜏𫅷﨤饒,phen này kẻ cắp bà già gặp nhau
𫢩它﨤鄧匪願約𬇚,Nay đà gặp đặng phỉ nguyền ước aọ
曲󰠳司馬鳯求,Khúc đâu Tư mã Phượng cầu
繡衣襖𥾾燒,tú y áo vóc thêu
察疑德明所作撂拷不服將斬之刑官以為疑罪乃得减死流之没其家財,Sát nghi Đức Minh sở tác lược khảo bất phục tương trảm chi HÌnh quan dĩ vi nghi tội nãi đắc giảm tử lưu chi một kì gia tài
贈都督同知韜郡公莫敬門爲左都督,tặng đô đốc đồng tri thao quận công mạc kính môn vi tả đô đốc
揖𤽗胡典󱠴,ấp ngươi hồ đến tiệc
賜東宫舊臣官爵有差以裴佑為文明殿𭓇士,Tứ Đông cung cựu thần quan tước hữu sai dĩ Bùi Hựu vi Văn Minh điện học sĩ
囁嚅呐立寬寬庄詳,nhiếp nhu nói lắp khoăn khoăn chẳng tường
羙等領兵挑戦進至快樂壘門外,Mĩ đẳng lĩnh binh khiêu chiến tiến chí Khoái Lạc luỹ môn ngoại
㯀督騎兵衝擊,toàn đốc kị binh xung kích
遣陶力丁何子公督清化乂安新平人治道路自九真至河華,khiến đào lực đinh hà tử công đốc thanh hoá nghệ an tân bình nhân trị đạo lộ tự cửu chân chí hà hoa
張輔沐𣆭差都督僉事柳昇横海将軍魯麟神機将軍張勝都指揮俞讓指揮同知梁鼎指揮僉事申,Trương Phụ Mộc Thạnh sai Đô Đốc thiêm sự Liễu Thăng Hoành hải tướng quân Lỗ Lân Thần cơ tướng quân Trương Thắng Đô chỉ huy Du Nhượng Chỉ huy đồng tri Lương Đỉnh Chỉ huy thiêm sự Thân
村意固户哿󰑼户黄,thôn ấy có họ cả là họ hoàng
擾我南鄙侵彼四州,Nhiễu ngã Nam bỉ Xâm bỉ tứ châu
役之急急奔奔𧼋𢙇,việc chi gấp gấp bon bon chạy hoài
六日明王通等率新舊兵十萬人分三道擊我軍,Lục nhật Minh Vương Thông đẳng suất tân cựu binh thập vạn nhân phân tam đạo kích ngã quân
群分𩄴𤐝𦎛,còn phân bóng soi gương
󰫽𥱰󰑼帝失𦝄𪪳窖世吏畧帝𬨿強卞,nghị đồ là rế thắt lưng ong khéo thay lại lược rế mây càng bền
愁𣻆𢯟綏珠沙𥐆𨱽,sầu tuôn đứt nối châu sa vắn dài
欺傷錫欺臨淄,Khi Thương Tích khi Lâm Truy
春秋之法君薨嗣君定位於初䘮踰年然後改元,xuân thu chi pháp quân hoăng tự quân định vị ư sơ tang du niên nhiên hậu cải nguyên
長曷彌陀底點㧅,tràng hạt di đà để đếm đeo
穹塘油併𡦂從,Cùng đường dù tính chữ tòng
十二月朔㱕自麻沙洞献魏滂于太廟,Thập nhị nguyệt sóc quy tự Ma Sa động hiến Nguỵ Bàng vu Thái Miếu
秀󰜏勿𧂭蓮床𡎦𣦍,tú bà vắt nóc lên giường ngồi ngay
犬鷹吏𪮙󰜋𠄽棍桄,Khuyển Ưng lại chọn một vài côn quang
連爫祖𡮣於掑邊𦖻,liền làm tổ bé ở kề bên tai
𠄩親時共决蹺𠬠排,hai thân thì cũng quyết theo một bài
𧺃辰鐄𣘈唁辰密𦝺,đỏ thì vàng son ngon thì mật mỡ
係𣈕伵孔伵𠫾𬆄󱜺𠴗自𫢩𢖵𥙩𣈜,hễ mai tớ hỏng tớ đi ngay cúng giỗ từ nay nhớ lấy ngày
賊知有僃從天符,Tặc tri hữu bị tòng Thiên Phù
禁造賣粉白勑笠,cấm tạo mại phấn bạch sắc lạp
所功󰆙󰀎埃平,Thửa công đức ấy ai bằng
𫽻牢𦋦女群之󰑼緣,gỡ sao ra nợ còn gì là duyên
城中兵少不支󰞿壘待援,Thành trung binh thiểu bất chi anh luỹ đãi viện
冬十二月詔親征占城,Đông thập nhị nguyệt chiếu thân chinh Chiêm Thành
蛟竜𢴿拖󱚢󰮂罢𣈙,giao long dìu đỡ vào trong bãi rày
虐吹昂育𥪝行陣,ngược xuôi ngang dọc trong hàng trận
緣㛪油綏絲紅埋𦋦欺㐌𢬣𢸚𢬣𫼳,duyên em dầu nối tơ hồng may ra khi đã tay bồng tay mang
其母端慈皇太后鄭氏玉楨乃尚父平安王之次女也以弘定八年丁未十一月十九日,kì mẫu đoan từ hoàng thái hậu trịnh thị ngọc trinh nãi thượng phụ bình an vương chi thứ nữ dã dĩ hoằng định bát niên đinh mùi thập nhất nguyệt thập cửu nhật
碎卞𨅿獄尋唐𧗱低,tôi bèn vượt ngục tìm đường về đây
丿𦖑𠳒呐𣈗󰉨吏傷,phút nghe lời nói ngày rày lại thương
𠸜󰑼道士扵茶青村,tên là ðạo sĩ ở trà thanh thôn
𠴗𠼵勸解𤾓朝焒煩坤拉強挑䋦煩,dỗ dành khuyên giải trăm chiều lửa phiền khôn dập càng khêu mối phiền
若水希曾不受,nhược thuỷ hi tăng bất thụ
󰱇壮充軍,Tuyển tráng sung quân
𢃊結仍几燒󱉎主𡗶尋扒每尼,vua ghét những kẻ theo đức chúa trời tìm bắt mọi nơi
黎察之被戮直諫不阿甘受譴責為公,lê sát chi bị lục trực gián bất a cam thụ khiển trách vi công
京北四府十九縣,kinh bắc tứ phủ thập cửu huyện
克終曰夫人遭水患為元后者當救其急德政之脩無大於此,khắc chung viết phu nhân tao thuỷ hoạn vi nguyên hậu giả đương cứu kì cấp đức chính chi tu vô đại ư thử
賜仲和世資每歲俸錢各五十鏹禾一百反魚盐等,tứ trọng hoà thế tư mỗi tuế bổng tiền các ngũ thập cưỡng hoà nhất bách phản ngư diêm đẳng
帝曰汝諧聞知笑謔不䏻止而又去之是有意陷師于罪過且為身計,đế viết nhữ hài văn tri tiếu hước bất năng chỉ nhi hựu khứ chi thị hữu ý hãm sư vu tội quá thả vi thân kế
多者許從便得贖罪貶黜亦如之,Đa giả hứa tòng tiện đắc chuộc tội biếm truất diệc như chi
詔置天武,chiếu trí thiên võ
𠳐𦋦外任臨淄,vâng ra ngoài nhậm lâm truy
陛下以方寸之印丈二之組填撫方外不勞一卒不頓一㦸而威德並行,Bệ hạ dĩ phương thốn chi ấn trượng nhị chi tổ điền vỗ phương ngoại bất lao nhất tốt bất đốn nhất kích nhi uy đức tịnh hành
十二日兵部尚書阮逢時等奏議宣光别所罪囚事,thập nhị nhật binh bộ thượng thư nguyễn phùng thì đẳng tấu nghị tuyên quang biệt sở tội tù sự
帝嘉其貞節封為夫人以勸後世宜哉帝還自占城吿捷于太祖廟󰍶御天安殿設飲至禮,Đế gia kì trinh tiết phong vi phu nhân dĩ khuyến hậu thế nghi tai Đế hoàn tự Chiêm Thành cáo tiệp vu Thái Tổ miếu tất ngự Thiên An điện thiết ẩm chí lễ
𠄩繩軍𥙩杠𨱽纀哿急逐蒸𪠞,hai thằng quân lấy gông dài buộc cả kíp giục chưng đi
丐鎌忍固少張華,cái liềm nhẫn có thiếu trương hoa
自頭𦥃𡳜計戈没回,từ đầu đến cuối kể qua một hồi
吝蹺墝錦𨄹觥,lần theo tường gấm dạo quanh
情深𨻫唉狐疑姅分,Tình thâm luống hãy hồ nghi nửa phần
尸耐混港口石橋次倚忙洞蓬峩立,Thi Nại hỗn cảng khẩu Thạch Kiều thứ ỷ Mang Động Bồng Nga lập
花㵢渃沚𣵶𣳔㤕身沉浽𤴬𢚸合散,hoa trôi nước chảy xuôi dòng xót thân chìm nổi đau lòng hợp tan
率徐没刻忍𠄼更,suốt từ một khắc nhẫn năm canh
世降而下乱起紛紜迭有興󰲝不必言之,Thế hàng nhi hạ loạn khởi phân vân điệt hữu hưng phế bất tất ngôn chi
二十七實帝始至籃京拜謁籃京陵,nhị thập thất thật đế thuỷ chí lam kinh bái yết lam kinh lăng
帝太以大寶二年辛酉六月九日甲戌誕生,Đế Thái dĩ Đại Bảo nhị niên Tân Dậu lục nguyệt cửu nhật Giáp Tuất đản sinh
𤽗黎景琦咍謀丕麻拯咍斷,ngươi lê cảnh kỳ hay mưu vậy mà chẳng hay đoán
漂枚之敢情𦝄𩙌,phiếu mai chi dám tình trăng gió
𢚸為天下仍初謳,lòng vì thiên hạ những sơ âu
八曰褒節義以重綱常之道,Bát viết bao tiết nghĩa dĩ trọng cương thường chi đạo
戾欺𪂲𧉻争都𧯄溇卞隐待除聖人,lệ khi cò bạng tranh đua hang sâu bèn ẩn đợi chờ thánh nhân
于治朕之過失旨陳直言宜強董宣之項勿隱蘇威之性,vu trị trẫm chi quá thất chỉ trần trực ngôn nghi cường đổng tuyên chi hạng vật ẩn tô uy chi tính
種隊阮文,Chủng đội Nguyễn Văn
棱儒坤掣矣群内經,rừng nho khôn xiết hãy còn nối kinh
姿夫人,Tư phu nhân
抶𨉞抪桧,thắt lưng bó củi
固槊辰槊渃𬈴停槊渃濁極𢚸𫛈𡥵,có xáo thì xáo nước trong đừng xáo nước đục cực lòng cò con
𠸦朱寔㐌𢧚浪,khen cho thực đã nên rằng
至寂然遂入天城所居見國峻在焉,Chí tịch nhiên toại nhập Thiên Thành sở cư kiến Quốc Tuấn tại yên
𪿒顒赧󰊄𠲖霜,ngại ngùng nản gió e sương
叔鵉󱁲旦𨕭𡽫,thúc loan đuổi đến trên non
不幸無嗣則擇宗室嗣子育爲已子嗣守丕基亦處變之道也,bất hạnh vô tự tắc trạch tông thất tự tử dục vi dĩ tử tự thủ phỉ cơ diệc xử biến chi đạo dã
髮生脹满過用庄消,phát sinh trướng mãn quá dùng chẳng tiêu
𠽋唭花窖爫𠿃嘹蜂,nực cười hoa khéo làm mồi trêu ong
本年五六月間農務正殷天既作旱熯耕農觖望,bản niên ngũ lục nguyệt gian nông vụ chính ân thiên ký tác hạn hán canh nông quyết vọng
𡴯𡗶殺氣𢠩恾,ngất trời sát khí mơ màng
以翰林院侍書陶󰁮為東閣校書,Dĩ Hàn lâm viện thị thư Đào Cử vi Đông các hiệu thư
腰香㤕玉朱𠊛丕𢧚󱋠槾嘺梅此情,yêu hương xót ngọc cho người vậy nên cợt mận ghẹo mai thử tình
餘卒潰散,dư tốt hội tán
船𡮉群掉拯肯杜,thuyền mọn còn chèo chăng khứng đỗ
時國勢衰弱朝無善政饑饉荐臻人民困窮尚乘之擅作威福人莫敢言,thời quốc thế suy nhược triều vô thiện chính cơ cận tiến trăn nhân dân khốn cùng thượng thừa chi thiện tác uy phúc nhân mạc cảm ngôn
欺咹欺呐呂羕,Khi ăn khi nói lỡ làng
󰁏邑共些𬈋丐昆,ủ ấp cùng ta làm cái con
遵守𭓇䂓習肄課業期於成材以資國用,tuân thủ học quy tập dị khoá nghiệp kì ư thành tài dĩ tư quốc dụng
六月論敗衂,lục nguyệt luận bại nục
蔑𣈜别󰋇吝蹽𡶀,một ngày biết mấy lần trèo núi
𢪀󰠲𢩽󰘂支茹自碎,Nghĩ đâu rẽ cửa chia nhà tự tôi
景𥆾如𫇰𠊚群𠫾󰦓,cảnh nhìn như cũ người còn đi đâu
吏卢𡽫渃賖吹𠦳重,lại lo non nước xa xôi nghìn trùng
講作待漏院二連每連三間二厦,giảng tác đãi lậu viện nhị liên mỗi liên tam gian nhị hạ
窒安貧意古例,rất an bần ấy cổ lề
𡄁覧,lủm lẳm
春正月詔修玉牒,Xuân chính nguyệt chiếu tu Ngọc điệp
共饒𠶌𠴜每𠳒迻,cùng nhau cặn kẽ mọi lời đưa
輾轉鄰六,triển chuyển trằn trọc
上皇怒曰承服如此何疑之,Thượng hoàng nộ viết Thừa phục như thử hà nghi chi
以明年爲陽德元年,dĩ minh niên vi dương đức nguyên niên
媒場,môi trường
羣臣上尊號曰豁達睿聰剛毅中正温柔和樂欽明文思允恭克讓穆皇帝廟號玄宗,Quần thần thượng tôn hiệu viết Khoát Đạt Duệ Thông Cương Nghị Trung Chính Ôn Nhu Hoà Lạc Khâm Minh Văn Tư Doãn Cung Khắc Nhượng Mục Hoàng Đế miếu hiệu Huyền Tông
諸?不從,Chư tướng bất tòng
悅𢚸命拱㝹㝹𢚸𠊛,dột lòng mình cũng nao nao lòng người
辛未告廟升祔仁宗,tân mùi cáo miếu thăng phụ nhân tông
其乘心堅確如此乃古所未愿者,kì thừa tâm kiên xác như thử nãi cổ sở vị nguyện giả
一繼今吏典鄕試中,Nhất Kế kim Lại điển Hương thí trúng
帽𨃐顛倒義名群之,mũ giày điên đảo nghĩa danh còn gì
㐌斈時嗔㨿帝推,đã học thì xin cứ đấy suy
雙󱎾𩂟易籠月󱙼眉咍𢶢𦷾渚底咹󱋔𣈜𬧻,song thước mù dễ lồng nguyệt sáng mày hay chống đấy chớ để ăn năn ngày sau
水軍到天健山,thuỷ quân đáo thiên kiện sơn
簡皇童心益甚秉德不,giản hoàng đồng tâm ích thậm bỉnh đức bất
武公阻吏後堂,võ công trở lại hậu đường
果如其言,quả như kì ngôn
塟安生陵廟號順宗,Táng Yên Sinh lăng miếu hiệu Thuận Tông
𢚸狼胣𤞺夌㘖論𫢫,lòng lang dạ cáo lăng nhăng trọn đời
會𫅜坤限,hội lành khôn hẹn
詔改元明道元年,chiếu cải nguyên minh đạo nguyên niên
埃𧗱𠴍𠳨博珠球𣹕󰋞𢆥𠉞博於󰠲,ai về nhắn hỏi bác châu cầu lụt lội năm nay bác ở đâu
三焦積热㐌𥹰,Tam tiêu tích nhiệt đã lâu
𡏦催吏𡋿功程別包,xây thôi lại lở công trình biết bao
𠱊,sẽ
囉樣𠃣䊚𤳰,ra tuồng ít giồi vẽ
大将杜禮諫曰彼既受降欲以全國爲上官軍深入攻賊城在不得以,đại tướng đỗ lễ gián viết bỉ ký thụ hàng dục dĩ toàn quốc vi thượng quan quân thâm nhập công tặc thành tại bất đắc dĩ
遙遙朋㝵瘖󰪀𣈜𣈜似每列,dao dao bằng người ốm nặng ngày ngày tựa mỏi liệt
󰁰𠄼𢆥意別包饒情,mười năm năm ấy biết bao nhiêu tình
𠶗唭昆造詐貞,nực cười con tạo trớ trênh
唻󱜸仍𦧘吀𠯦仍󰭧羅𡥵蝼󰵡,lai dai những thịt sin sít những lông là con sâu róm
抌被禿,đâm bị thóc
以情好交歡者非私交也,dĩ tình hảo giao hoan giả phi tư giao dã
段春雷黄晦卿等三十名,Đoàn Xuân Lôi Hoàng Hối Khanh đẳng tam thập danh
或因宴殺猫賜諸王食畢以猫頭示之諸王皆惧乃悅,Hoặc nhân yến sát miêu tứ chư vương thực tất dĩ miêu đầu thị chi chư vương giai cụ nãi duyệt
鵶兔似梭𫀅吝木,ác thỏ tựa thoi xem lặn mọc
咹粓𦧘𤙭𢚸󱳮恃恃,ăn cơm thịt bò lòng lo sì sị
廼以海陽處鎮兵属為興國衛山南處鎮兵属㱕昭武衛山西處鎮兵属㱕錦衣衛京北處鎮兵属歸金吾衛,Nãi dĩ Hải Dương xứ trấn binh thuộc vi Hưng Quốc vệ Sơn Nam xứ trấn binh thuộc quy Chiêu Vũ vệ Sơn Tây xứ trấn binh thuộc quy Cẩm Y vệ Kinh Bắc xứ trấn binh thuộc quy Kim Ngô vệ
置御前侍衛隨次出身,trí ngự tiền thị vệ tuỳ thứ xuất thân
盃体尼核排曰底𦊚句偈,bui thấy nơi cây bày viết để bốn câu kệ
十二日勑旨各衛司所作噐械就本衛司所武庫如例不得𢫔在城外邂宇軍店等處脩作違者流罪,Thập nhị nhật sắc chỉ các vệ ti sở tác khí giới tựu bản vệ ti sở vũ khố như lệ bất đắc thiện tại thành ngoại giải vũ quân điếm đẳng xứ tu tác vi giả lưu tội
鏗鏘𡀇咣,khanh tương xủng xoảng
兹時也英武已喜得所㨿以爲辝矣安知不計通太后使重賂𢃄等,tư thời dã anh vũ dĩ hỉ đắc sở cứ dĩ vi từ hĩ an tri bất kế thông thái hậu sứ trọng lộ đái đẳng
𢜠󰠐准𧘇𫳘排,mừng thầm chốn ấy chữ bài
化𧏵耒仕逴仙拱皮,hoá rồng rồi sẽ rước tiên cũng vừa
𠦳鐄嗔𠳚典𡽫燕,nghìn vàng xin gửi đến non yên
春正月大會軍期選壯者征占城,Xuân chính nguyệt đại hội quân kì tuyển tráng giả chinh Chiêm Thành
物獄吏各二十鏹禾一百結以養其廉,vật ngục lại các nhị thập cưỡng hoà nhất bách kết dĩ dưỡng kì liêm
錫羅𨥔,tích là thiếc
別埃麻結爫縁情期,biết ai mà kết làm duyên tình cờ
𠬠𠇮𥄮陣衝無,một mình nhằm trận xông vô
小禅圭扵北京,Tiểu thiền quê ở Bắc kinh
嘗誨皇子曰力治産業吝嗇致富者非我子也,Thường hối hoàng tử viết Lực trị sản nghiệp lận sắc trí phú giả phi ngã tử dã
𭛣之麻細𡧲園花些,việc chi mà tới giữa vườn hoa ta
𣎀秋󰜋刻󰜋迡,Đêm thu một khắc một chầy
己未二十年六月以後神宗永明萬曆四十七年,Kỉ Mùi nhị thập niên lục nguyệt dĩ hậu Thần Tông Vĩnh Minh Vạn Lịch tứ thập thất niên
揭竿爲旗氓隷之徒四集投醪饗士父子之兵一心,yết can vi kì manh lệ chi đồ tứ tập đầu lao hưởng sĩ phụ tử chi binh nhất tâm
盎功名𫀅礼乃,áng công danh xem trễ nải
頞𩩖𪖫,át sống mũi
後屬地,hậu thuộc địa
𩄲顛𩂟𩆪䨔油,mây đen mù mịt quáng dầu
卞𥙩筆𣗾塗𪸄約󰁰餘𡨸麻𪠞,bèn lấy bút son đồ trộm ước mươi dư chữ mà đi
要點,yếu điểm
邒柴韯所立𡊨渚專,Đặng thày sắm sửa lập đàn chữa chuyên
杜克終弟杜天覷七虚切與人訟情理俱屈,Đỗ Khắc Chung đệ Đỗ Thiên thứ thất hư thiết dữ nhân tụng tình lí cụ khuất
𡽫西𣃣格𩈘𡗶,non tây vừa cách mặt trời
先朝陵廟爲賊所廢壞者復之給奉事人有差,tiên triều lăng miếu vị tặc sở phế hoại giả phục chi cấp phụng sự nhân hữu sai
𫃵顛𦃿壯仍荄迭苔,lụa đen vải trắng những gai dệt dày
白供娘買𨖲戈𠬠祠,BẠCH cung nàng mới LÊN qua một tờ
唹台景物󱋙台朝𠊛,ơ hay cảnh vật khéo thay chiều người
廈四月有星如日夜出建癸卯七十年漢建元秋三年,hạ tứ nguyệt hữu tinh như nhật dạ xuất kiến quý mão thất thập niên hán kiến nguyên thu tam niên
敬典乃退兵還京邑,Kính Điển nãi thoái binh hoàn Kinh ấp
稚疎針󱚫𫅷衰𠾿哬,trẻ thơ chăm chút già suy hững hờ
言訖亦赴水死,ngôn hất diệc phó thuỷ tử
庚戌十一年明萬曆十八年,Canh Tuất thập nhất niên Minh Vạn Lịch thập bát niên
十一月明遣李琦汝敬等賫詔諭并赦文至是到京,Thập nhất nguyệt Minh khiển Lí Kì Nhữ KÍnh đẳng tê chiếu dụ tịnh xá văn chí thị đáo kinh
固𡥵𩵜鯜𧺃𡳪蹺𩛸,có con cá chép đỏ đuôi theo mồi
󰂇平首实拱些,ví bằng thú thật cùng ta
月娥昆呵󰝡迻𠊚𥆾,nguyệt nga con há đem đưa người nhìn
以上洪安撫使潘仁為同知審刑院事中書舍人阮覧為黄門是郎翰林院待制黄莘夫為知制誥咱󰰻官阮文典武期爲左右刑院大夫親隨舍人阮士興為竹木司都監北道属程德良为太元中伴敎授,Dĩ Thượng Hồng An phủ sứ Phan Nhân vi Đồng tri thẩm hình viện sự Trung thư xá nhân Nguyễn Lãm vi Hoàng môn thị lang Hàn lâm viện đãi chế Hoàng Sằn Phu vi tri chế cáo thính bát quan Nguyễn Văn Điển Vũ Kì vi Tả hữu hình viện đại phu Thân tuỳ xá nhân Nguyễn Sĩ Hưng vi Trúc mộc ti đô giám Bắc đạo thuộc Trình Đức Lương vi Thái Nguyên Trung bạn giáo thụ
帝親征都良謂龍二州獲蛮人及馬數百匹伐安洞獲人口使人以杖擊之蛮人甚痛啼號屡犯大行諱帝悅甚,Đế thân chinh Đô Lương Vị Long nhị châu hoạch Man nhân cập mã sổ bách sất phạt án động hoạch nhân khẩu sử nhân dĩ trượng kích chi man nhân thậm thống đề hiệu lũ phạm Đại Hành huý đế duyệt thậm
体㝵刀等󰜋皮,thấy người đeo đẳng một bề
畧朱𤜯𤞻咹眉,trước cho cọp hùm ăn mày
欺󰏙󱳼拯典,khi xem trông chẳng đến
又國初軍士皆渾刺龍文於腹背及兩髀謂之采龍,Hựu quốc sơ quân sĩ giai hỗn thích Long văn ư phục bối cập lưỡng bễ vị chi Thái Long
秋七月大雨水,Thu thất nguyệt đại vũ thuỷ
封侯群𢖵姉搞媒,phong hầu còn nhớ chị cào môi
𨢇唁摸吏麻󰎓朱払,rượu ngon mua lại mà dâng cho chàng
丸極侖千,hòn c lộn xiên
朱咍𰿘事在𡗶,Cho hay muôn sự tại trời
󰝸尼瀚海時沔關山,chẳng nơi hãn hải thì miền quan san
系𡗶固𬑉時些戾之,hễ trời có mắt thì ta lệ gì
󰜋唏朗𡴯堆𢬣冷同,Một hơi lặng ngất đôi tay lạnh đồng
𡀮,nếu
易𠻀󰟱波坤量䏾滝,Dễ dò rốn bể khôn lường BỤNG sông
𡗉欺,nhiều khi
冬十月詔求賢良明經者為國子監司業能講諭四書五經之義入侍經幄,đông thập nguyệt chiếu cầu hiền lương minh kinh giả vi quốc tử giám ti nghiệp năng giảng dụ tứ thư ngũ kinh chi nghĩa nhập thị kinh ốc
笶牌奉旨𦰟旗荣鄕,thẻ bài phụng chỉ ngọn cờ vinh hương
变沛東花倍倍浸,bén phải đông hoa bụi bụi xâm
弹󰠲𠲢咧边𦖻焒󰠲質渚󰟯󰋓陣姮,đàn đâu réo rắt bên tai lửa đâu chất chứa dường khơi trận hừng
固𦖑命𠓀渚陀戾𡢐,Có nghe mình trước chớ đà lệ sau
占南元北調羅揲散,chiêm nam nguyên bắc đều là dẹp tan
靖國曰最貴者皇帝之位下臣不與二郎爭,tịnh quốc viết tối quý giả hoàng đế chi vị hạ thần bất dữ nhị lang tranh
吏咍符法拱靈,lại hay phù phép cũng linh
臣臨事变亂䏻死節義事逆賊,thần lâm sự biến loạn năng tử tiết nghĩa sự nghịch tặc
動處田横截樹柵化,Động xứ điền hoành tiệt thụ sách hoá
動佛㙮鬼祠之勞費扇禍福而滋茶全之蔓延,Động Phật tháp quỷ từ chi lao phí phiến hoạ phúc nhi tư Trà Toàn chi mạn diên
想崔𢟐㤕𦲿肝𤹓𤴬󱙃曲如𢭻如𢴍,tưởng thôi chua xót lá gan quặn đau chín khúc như xoi như dần
急迡催拱󰜋吝𦓡催,"Kíp chầy thôi cũng một lần mà thôi"""
凣俘獲賊人男女老少皆給錢米𤼵回,phàm phù hoạch tặc nhân nam nữ lão thiếu giai cấp tiền mễ phát hồi
錢𦝄㐌固役之𫽄衝,tiền lưng đã có việc gì chẳng xong
外窓兎𠱈鶯鐄腋墙󱖮柳𢒎𨖅󱇩𫣂,ngoài song thỏ thẻ oanh vàng nách tường bông liễu bay sang láng giềng
鼎當󰋇發寬毛油𢚸,đỉnh đang mấy phát khoan mau dầu lòng
葻𠃩葻撑底論漂,bông chín bông xanh để lộn phèo
覈實已能行文僃肆塲者方許給回本貫應試不得如前給所保承司并奉天應試,Hạch thực dĩ năng hành văn bị tứ trường giả phương hứa cấp hồi bản quán ứng thí bất đắc như tiền cấp sở bảo Thừa ti tịnh Phụng Thiên ứng thí
蜆𨆶𠰘𡊱辰迡,kiến bò miệng chậu thì chầy
柴徒柴鐸𠰺學𠰺行󰬾卷册湼󱠬绳󰅎名,thầy đồ thầy đạc dạy học dạy hành ba quyển sách nát vài thằng trẻ ranh
帝𭛁東津入天德江經桂陽縣大蒜社󱖮橋白師墓御舟不能前,đế phát đông tân nhập thiên đức giang kinh quế dương huyện đại toán xã bông kiều bạch sư mộ ngự chu bất năng tiền
辛丑九年元大德五年春正月詔文武金戴丁字巾加紫𢄼間碧,Tân Sửu cửu niên Nguyên Đại Đức ngũ niên xuân chính nguyệt chiếu văn võ kim đái đinh tự cân gia tử tu gian bích
㹥𧼌𫥨塘固主󱳮,chó chạy ra đường có chủ lo
十六日庚寅臣督率水軍十五萬繼進,thập lục nhật canh dần thần đốc suất thuỷ quân thập ngũ vạn kế tiến
釧鐄堆隻巾𬗢没󰉓,Xuyến vàng đôi chiếc khăn là một vuông
炭焒𢙇蒸傷物𤒛,than lửa e chưng thương vật nấu
構特英威恆𠯅㖂所功德意別包饒,cấu được anh uy hằng dức dấy thửa công đức ấy biết bao nhiêu
防欺滝𣷷風波不期,phòng khi sông biển phong ba bất kỳ
瑞娘於𠃅楼春所𢀨阃法專勤女工,thụy nương ở mé lầu xuân sửa sang khuôn phép chuyên cần nữ công
西王,Tây Vương
䟞探衝觥𠄩處意辰𧡊𬏇坦卒𡀫天下𠃝皮,dạo thăm xung quanh hai xứ ấy thì thấy ruộng đất tốt lắm thiên hạ ít bì
帝即位建國號大瞿越徙京邑華閭洞肇新都築城鑿池起宫殿制朝儀,đế tức vị kiến quốc hiệu đại cồ việt tỉ kinh ấp hoa lư động triệu tân đô trúc thành tạc trì khởi cung điện chế triều nghi
韶耻之還鄕里從帝謀起兵,Thiều sỉ chi hoàn hương lí tòng đế mưu khởi binh
之能感救灾恤患㔫仁政之所先,chi năng cảm cứu tai tuất hoạn vưu nhân chính chi sở tiên
一科自第一塲四書京義共五道,Nhất khoa tự đệ nhất trường Tứ thư kinh nghĩa cộng ngũ đạo
連墻俸𧡊𠬠舂,liền tường bỗng thấy một thung
二旬柳自度勢孤難以两立潜乘獨木舟假為漁者詣帝乞降,nhị tuần liễu tự độ thế cô nan dĩ lưỡng lập tiềm thừa độc mộc chu giả vi ngư giả nghệ đế khất hàng
欺𧗱㧅顆印鐄,khi về đeo trái ấn vàng
遣封大司徒黎察二代,khiển phong đại tư đồ lê sát nhị đại
𣌉𣌋𫽄敢󱪀𫹭,khuya sớm chẳng dám trễ nải
菲願聘鳯𬙾緣騎𧏵,phỉ nguyền sánh phượng đẹp duyên cưỡi rồng
立洪順三年新未科進士題名碑,lập hồng thuận tam niên tân mùi khoa tiến sĩ đề danh bi
拱咹󰜋𦲿拱𦣰󰜋𥵛,cùng ăn một lá cùng nằm một nong
覧副使吏部尙書何栗黎柄等如明求封并陳情及觧諭求戦噐及陳氏子孫事其辝畧云大集國人徧求陳氏子孫的無見存窃惟本國地方不可無𬋩攝而常未奉朝命此所以欵陳而不已也明帝納之五日洟正使右侍郎章敝通政司右通政徐琦等捧賫印章來命帝權署安南國事賜何栗等鈔幣遣隨敝等歸按皇朝通紀明疐遣使封帝爲安南國王自是朝貢不絶二月帝捉閉克紹農得泰等回三月至京,Lãm Phó sứ Lại bộ thượng thư Hà Lật Lê Bính đẳng như Minh cầu phong tịnh trần tình cập giải dụ cầu chiến khí cập Trần thị tử tôn sự kì từ lược vân đại tập quốc nhân biến cầu Trần thị tử tôn đích vô kiến tồn thiết duy bản quốc địa phương bất khả vô quản nhiếp nhi thường vị phụng triều mệnh thử sở dĩ khoản trần nhi bất dĩ dã Minh đế nạp chi Ngũ nhật dí chính sứ hữu thị lang Chương Tệ thông chính ti hữu thông chính Từ Kì đẳng bổng tê ấn chương lai mệnh đế quyền thự An nam quốc sự Tứ hà lật đẳng sao tệ khiển tuỳ Xưởng đẳng quy án Hoàng triều thông kỷ Minh đế khiển sứ phong đế vi An Nam quốc vương tự thị triều cống bất tuyệt Nhị nguyệt đế tróc bế Khắc Thiệu Nông Đắc Thái đẳng hồi Tam nguyệt chí Kinh
任黎公朝爲參督,Nhiệm Lê Công Triều vi Tham đốc
趙越王紀,triệu việt vương kỷ
境土分爲三道大進,cảnh thổ phân vi tam đạo đại tiến
倍𧗱所准園花,Vội về sửa chốn vườn hoa
史臣吳士連曰臨兵制勝之道在乎恊同心力向,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Lâm binh chế thắng chi đạo tại hồ hiệp đồng tâm lực hướng
蒌𬞁,rau muống
𩚵咹拯路見味唁,cơm ăn chẳng lọ kén mùi ngon
身妾󰝸𧵆掑󰡎帳,thân thiếp chẳng gần kề dưới trướng
立細㐌庄咍准細侯𠫾吏渚別塘𪠞,rắp tới đã chẳng hay chốn tới hầu đi lại chưa biết đường đi
列旦英更候𣈔𫢩仍英吏絆礼斋插𢯢沛𢘾注𠫾更拖𫉚英,lượt đến anh canh hầu đêm nay nhưng anh lại bận lễ chay sắp sửa phải nhờ chú đi canh đỡ hộ anh
秋八月置諸路鋒團二十都遂捕盗刧,thu bát nguyệt trí chư lộ phong đoàn nhị thập đô toại bổ đạo kiếp
及昆𡛔卒爫荒庄爲,gặp con gái tốt làm hoang chẳng vì
𢯰簪産㩫𠃅頭,rút trâm sẵn giắt mái đầu
月娥󰑼𡛔僑公歳皮𠄩糁𦟐紅當𣛟,nguyệt nga là gái kiều công tuổi vừa hai tám má hồng đương xinh
國父令家僮收捕,Quốc phụ lệnh gia đồng thu bổ
匐連捽󰭼刀𦋦,bặc liền tuốt lấy đao ra
身𡢐埃𠹾罪𡗶󰀎朱,thân sau ai chịu tội trời ấy cho
王既併文郎國改國號曰甌貉國,vương ký tinh văn lang quốc cải quốc hiệu viết âu lạc quốc
况此一鄙夫有如黎廣度以斗筲之小噐濫台鼎之重權,Huống thử nhất bỉ phù hữu như Lê Quảng Độ dĩ đấu sao chi tiểu khí lạm thai đỉnh chi trọng quyền
今皇弟黎維襘乃先,Kim Hoàng đệ Lê Duy Cối nãi tiên
阮有焕等十六名同進士出身,Nguyễn Hữu Hoán đẳng thập lục danh đồng tiến sĩ xuất thân
夏苟無桀商苟無紂傳祚盖未𠬠也,Hạ câu vô Kiệt Thương câu vô Trụ truyền tộ cái vị một dã
花紅唭呐雪銀賞盘,hoa hồng cười nói tuyết ngân thưởng bàn
絲𤽸爫𦀊纀𦷾,tơ trắng làm dây buộc đấy
帝文明飾治敷賁前功忠厚存心貽謀燕翼内宁外撫紀綱󰍶張惜其不辨克終之奸𦤶國瑱之死而為聰明之累也乙卯大慶二年元延祐二年夏四月七日兢舟,đế văn minh sức trị phu bôn tiền công trung hậu tồn tâm di mưu yến dực nội ninh ngoại phủ kỷ cương tất trương tích kì bất biện khắc chung chi gian trí quốc chẩn chi tử nhi vi thông minh chi luỵ dã ất mão đại khánh nhị niên nguyên diên hựu nhị niên hạ tứ nguyệt thất nhật cạnh chu
散霜㐌𧡊䏾𠊛,tan sương đã thấy bóng người
丁卯唐天祐四年梁太祖朱全忠更名晃開平元年,đinh mão đường thiên hựu tứ niên lương thái tổ chu toàn trung cánh danh hoảng khai bình nguyên niên
至是元人入冦遂降之冀有其國,chí thị nguyên nhân nhập khấu toại hàng chi ký hữu kì quốc
於是王與羣臣尊立皇子維䄔爲皇太子廢維䄚爲庶人㱕母姓,Ư thị Vương dữ quần thần tôn lập Hoàng tử Duy Vũ vi Hoàng thái tử phế Duy Tào vi thứ nhân quy mẫu tính
官文𡘮󰜋銅钱𥋳朋官武𡘮權郡公,quan văn mất một đồng tiền coi bằng quan võ mất quyền quận công
令御史󰱑都御史阮荗奏一官軍則有衛司所等職管民則有府縣州等官,lệnh ngự sử đài đô ngự sử nguyễn mậu tấu nhất quan quân tắc hữu vệ ti sở đẳng chức quản dân tắc hữu phủ huyện châu đẳng quan
郑歆󰑼𫯍󰪟都,Trịnh Hâm là đứa so đo
𦥃𠄼更班󱰾𠄼蓬蘭畑杏㐌淋淫,đến năm canh ban trống năm buồng lan đèn hạnh đã lâm râm
决𦖑辨自󰜋皮,Quyết ngay biện tự một bề
使者皆注意嘉勢位能誅,sứ giả giai chú ý gia thế vị năng tru
僚以将相之賢否兵數之多少山川之險易告之,Liêu dĩ tướng tương chi hiền phủ binh số chi đa thiểu sơn xuyên chi hiểm dịch cáo chi
共奇𫊚牢,cùng cả thuốc lào
󰠵𥙩蒸詔結竹炪𥙩蒸󰸟𣛿椿,trải lấy chưng chiếu kết trúc đốt lấy chưng nến nhựa thông
絲黄𡨧蜆拮𬃴收𠦳,tơ vàng tốt kén cất trăm thu nghìn
油𢚸些𨣥勉些制,dầu lòng ta dấu lẫn ta chơi
𥾾鞍𢮿挭倍傍,Buộc yên quảy gánh vội vàng
𪮏如󱬙𦱊鎫,tay như mầm tranh mềm
唉群倘倘香󰠐渚派,hãy còn thoang thoảng hương thầm chưa phai
因以上褚五十衣中褚三十衣下褚二十衣遣王,nhân dĩ thượng chử ngũ thập y trung chử tam thập y hạ chử nhị thập y khiển vương
𡮈然𫽄敢𧵆埃𡢼𫯳𤯰邑𣌋𣈕󰜋𨉓,nhỏ nhen chẳng dám gần ai vợ chồng đẻ ấp sớm mai một mình
四月太師督兵出討山南中路,Tứ nguyệt Thái sư đốc binh xuất thảo Sơn Nam trung lộ
課意役銅博散涅塘極阻莊岌𡹞,thuở ấy việc đòng vác tan nát đường cực trở trang gập ghềnh
催時擛浽不平󰑼衝,thôi thì dẹp nỗi bất bình là xong
芳花揖伴故知懺生網𰫲丕𬀦連𦋦,phương hoa ấp bạn cố tri sắm sanh võng giá vậy thì liền ra
油白油叉,dầu bạc dầu xoa
此乃聲應氣求各以𩔗哈桀紂𡸈私於此人哉謂之昏暗則可謂之私則不可,thử nãi thanh ứng khí cầu các dĩ loại hợp kiệt trụ há tư ư thử nhân tai vị chi hôn ám tắc khả vị chi tư tắc bất khả
𢌌狹樣𱜢𱞂没𣘃,Rộng hẹp dường nào cắm một cây
收獲噐械不可勝數賊兵數萬餘眾死亡畧盡,Thu hoạch khí giới bất khả thắng số tặc binh số vạn dư chúng tử vong lược tận
察所猶皆緣有司撫綏失當兼奪無厭,Sát sở do giai duyên hữu ti phủ tuy thất đương kiêm đoạt vô yếm
因耒買𢮪劄𦋦,nhân rồi mới soạn chép ra
其不忠皆國者不免於死又遣臭於千載有如此夫属明紀甲午明永樂十二年春正月明張輔沐𣆭招撫新平順化󰰻分官治與土官同辨事取勘人口攅造户󰀋,Kì bất trung giai quốc giả bất miễn ư tử hựu khiến xú ư thiên tải hữu như thử phu Thuộc Minh Kỷ Giáp Ngọ Minh Vĩnh Lạc thập nhị niên xuân chính nguyệt Minh Trương Phụ Mộc Thạnh chiêu phủ Tân Bình Thuận Hoá bạt phân quan trị dữ thổ quan đồng biện sự thủ khám nhân khẩu toàn tạo hộ sách
㐱合調典獄九幽,chỉn hợp điều đến ngục cửu u
英宗峻皇帝諱維邦在位十六年壽四十二歲附莫福原五年荗洽十一年帝以帝室之胄頼勳臣尊立圖復中興真天命有歸矣然事功未半疑惑漸生偏信讒言播遷于外悲矣初太祖第二兄除贈藍國公今尊封弘裕王除生康贈葵國公今尊封顯功王康生壽今尊封光業王壽生維紹今尊封莊簡王維紹生維絖今尊封孝宗仁皇帝維絖取東山縣布衛鄕生帝,anh tông tuấn hoàng đế huý duy bang tại vị thập lục niên thọ tứ thập nhị tuế phụ mạc phúc nguyên ngũ niên mậu hiệp thập nhất niên đế dĩ đế thất chi trụ lại huân thần tôn lập đồ phục trung hưng chân thiên mệnh hữu quy hĩ nhiên sự công vị bán nghi hoặc tiệm sinh thiên tín sàm ngôn bá thiên vu ngoại bi hĩ sơ thái tổ đệ nhị huynh trừ tặng lam quốc công kim tôn phong hoằng dụ vương trừ sinh khang tặng quỳ quốc công kim tôn phong hiển công vương khang sinh thọ kim tôn phong quang nghiệp vương thọ sinh duy thiệu kim tôn phong trang giản vương duy thiệu sinh duy khoáng kim tôn phong hiếu tông nhân hoàng đế duy khoáng thú đông sơn huyện bố vệ hương sinh đế
冬十二月以羅脩為清化府知府,đông thập nhị nguyệt dĩ la tu vi thanh hoá phủ tri phủ
續編凣例,tục biên phàm lệ
勑旨總兵官赴京必降勅書内符果無差忒方可從命若有符無勑有勑無符而擅自離任者,sắc chỉ tổng binh quan phó kinh tất giáng sắc thư nội phù quả vô sai thắc phương khả tòng mệnh nhược hữu phù vô sắc hữu sắc vô phù nhi thiện tự li nhiệm giả
世宗毅皇帝,Thế Tông Nghị Hoàng Đế
律𠳒󰠱貝郎君,Trót lời nặng với lang quân
朱𠫾𠬠妸小童,cho đi một gã tiểu đồng
年自七十以上賞爵一資並賜大酺,Niên tự thất thập dĩ thượng thưởng tước nhất tư tịnh tứ đại bô
一皷而平驩化再皷而定演愛,nhất cổ nhi bình hoan hoá tái cổ nhi định diễn ái
淡仙課畧歇𠁀𦋦魔,đạm tiên thuở trước hết đời ra ma
𢬣扲半月󱣫𢮵𠢟𠊛君子󰘉𫼳山河,tay cầm bán nguyệt xênh xang giúp người quân tử mở mang sơn hà
唒浪粓𣳢茹外妬拱𨇜風流拯少之,dẫu rằng cơm nguội nhà ngoài đó cũng đủ phong lưu chẳng thiếu chi
㤕󰌎香𧘇搊絲泛尼,Đốt lò hương ấy so tơ phím này
払𧗱書院娘移樓粧,Chàng về thư viện nàng dời lầu trang
黄欏夭台核郎,hoàng la yêu thay cây sang
遨遊𣎃孛𣈜𡗶𧵑𢄂爫𠿃󱖧𫗄爫清,ngao du tháng bụt ngày trời của chợ làm mồi quạt gió làm thanh
品僊淶典𢬣𪬡懷功𤓢𡨹湄廛貝埃,phẩm tiên rơi đến tay hèn hoài công nắng giữ mưa gìn với ai
至是從帝為其子曰食君之祿當死君之難亦為惟㦃所殺,chí thị tòng đế vị kì tử viết thực quân chi lộc đáng tử quân chi nan diệc vi duy sản sở sát
仙浪𢖵桧松天,tiên rằng nhớ cội tùng thiên
指昂𦰟槊𠓨岸𧯄豹,chỉ ngang ngọn giáo vào ngàn hang beọ
盖𪢷,cái vung
阮有僚将兵截擊破之,nguyễn hữu liêu tương binh tiệt kích phá chi
捥𦝄𡶀覩拮頭𧖱沙,Uốn lưng núi đổ cất đầu máu sa
𡂳偈,trối kệ
𩄲𨖲𡶀泊朋蘆渃𫴋源漕域域󱙼清,mây lên núi bạc bằng lau nước xuống nguồn rào vặc vặc sáng thanh
制𦝄𣎃糁秋中占包奴典淫共蔑之,chơi trăng tháng tám thu trung chiêm bao nó đến dâm cùng một giây
恐輕油𢚸於坦堯,khủng khỉnh dầu lòng ở đất nghiêu
帝於是决意伐占城,đế ư thị quyết ý phạt chiêm thành
娘添國色頃城,nàng thêm quốc sắc khuynh thành
琴𢫝𠀧調歌牟𠄼宮,cầm rung ba điệu ca mầu năm cung
𪀄篭坤𨤧拮𠇮𠖤髙,Chim lồng khôn NHẼ cất mình bay cao
鐄緗錦󱤀󰟯幀語󰑼㐌典天庭欺㝹,vàng tương gấm vẽ dường tranh ngỡ là đã đến thiên đình khi nao
𫗄󰑑囂乞𨕭頭墙𪿙,gió may hiu hắt trên đầu tường vôị
󰂇油𧯄庄朱埃𢱖,ví dầu hang chẳng cho ai mó
冬十二月廷藝牙将吳權自愛州舉兵攻公羡,Đông thập nhị nguyệt Đình Nghệ nha tướng Ngô Quyền tự Ái Châu cử binh công Công Tiễn
戰佯爲不勝而走,chiến dương vi bất thắng nhi tẩu
㨿牢𠺥卒󰜋皮,cớ sao chịu tốt một bề
朗󰟝侵-𡴯頭,Lặng ngồi tủm tỉm gật đầu
秋七月庚辰唐以趙昌為都護,thu thất nguyệt canh thìn đường dĩ triệu xương vi đô hộ
傳𦬑欣𥺊鐄,chuyện nở hơn gạo vàng
幔撩䋥襀拱撩香𭴤𤊃󰸃桧󰷳拱𭴤,màn treo lưới rách cũng treo hương xông nghi ngút củi rều cũng xông
斫󰅹𢯚特栣菻𦋦𣈙,chước nào nhổ được dằm lim ra rày
吝𫀅󰘩景固皮清清,Lần xem phong cảnh có bề THANH THANH
禮官奏請立碑帝可其奏命覃文禮阮人浹范盛程志森等󰱇碑文,Lễ quan tấu thỉnh lập bi đế khả kì tấu mệnh Đàm Văn Lễ Nguyễn Nhân Thiếp Phạm Thịnh Trình Chí Sâm đẳng tuyển bi văn
庄碍皮時節因縁,chẳng ngại bề thời tiết nhân duyên
飛隊,phi đội
卒鋪𫥨,tốt phô ra
秦銀𭧙𨃴楼粧,Tần ngần dạo gót lầu trang
𨑮𠄻𣈜女時功完成,mười lăm ngày nữa thì công hoàn thành
盎那恩包那,áng nạ ơn bao nả
己丑九年宋大觀三年,Kỉ Sửu cửu niên Tống Đại Quan tam niên
小童達󱖺奏𠓨,tiểu đồng đặt gối tâu vào
𢲥襖𥯒,chằm áo tơi
制科﨤會長文,Chế khoa gặp hội tràng văn
一繼今鄕試時各處社長端保本社士人除秀林生徒外其軍色民人果是良家子弟有行撿𭓇問能属文僃肆塲者亦許端保,nhất kế kim hương thí thì các xứ xã trưởng đoan bảo bản xã sĩ nhân trừ tú lâm sinh đồ ngoại kì quân sắc dân nhân quả thị lương gia tử đệ hữu hạnh kiểm học vấn năng thuộc văn bị tứ trường giả diệc hứa đoan bảo
明帝御筆批曰賢才何地無之,Minh đế ngự bút phê viết Hiền tài hà địa vô chi
莫使西道将莫玉󱗲領兵出寕山以攻于左又使南道将阮倦領兵出彰德渡由醴江以攻于右,Mạc sử Tây đạo tướng Mạc Ngọc Liễn lĩnh binh xuất Ninh Sơn dĩ công vu tả Hựu sử Nam đạo tướng Nguyễn Quyện lĩnh binh xuất Chương Đức độ Do Lễ giang dĩ công vu hữu
己酉七年清康熙八年春正月清遣内秘書院侍讀李僊跟兵部郎中楊兆傑賫旨論來使我以髙平四川退還莫氏,kỉ dậu thất niên thanh khang hi bát niên xuân chính nguyệt thanh khiến nội bí thư viện thị độc lí tiên cân binh bộ lang trung dương triệu kiệt tê chỉ luận lai sử ngã dĩ cao bằng tứ xuyên thoái hoàn mạc thị
帝體得其姓使人将錢十鏹暮夜置於門内,Đế thể đắc kì tính sử nhân tương tiền thập cưỡng mộ dạ trí ư môn nội
夏四月真臘國金丁阿傳及家僮四人來附,Hạ tứ nguyệt Chân Lạp quốc Kim Đinh A Truyền cập gia đồng tứ nhân lai phụ
󰖎駒蓓染㐌顛如霪,móng câu bụi nhuốm đã đen như dầm
國統遂属于明,Quốc thống toại thuộc vu Minh
今觀大行數匐之辭有若自状,Kim quan Đại Hành sổ Bặc chi từ hữu nhược tự trạng
則書帝沒則書薨從諸侯例,tắc thư đế một tắc thư hoăng tòng chư hầu lệ
故下詔示使之知悉,cố hạ chiếu thị sử chi tri tất
殁後諒江州縣灾疹人多禱之,một hậu lạng giang châu huyện tai chẩn nhân đa đảo chi
又育於其中池之西種雙桂起雙桂殿名其殿曰樂清殿其池曰樂清池,hựu dục ư kì trung trì chi tây chủng song quế khởi song quế điện danh kì điện viết lạc thanh điện kì trì viết lạc thanh trì
廬公𦖑呐光藏眜𥊠𥉮眭󰘚床尙筋,lư công nghe nói hoang tàng mắt sòng sọc khóe mặt sường sượng gân
㩒樔麻待𠊛些菓梅󰭺𬙞㵢󰬾󰑼常,cắm sào mà đợi người ta quả mơ lẻ bảy trôi ba là thường
竜冬󰋇會岋𡹡󰋇番,long đong mấy hội gập ghềnh mấy phen
丐調泊𠇮固除埃󰠲,Cái điều bạc mệnh có chừa ai đâu
今後三家爲一保不得殺而食之違者寘之刑憲,Kim hậu tam gia vi nhất bảo bất đắc sát nhi thực chi vi giả trí chi hình hiến
大司徒黎察起清潭昭度等寺成守九十餘間,đại tư đồ lê sát khởi thanh đàm chiêu độ đẳng tự thành thủ cửu thập dư gian
𡨺噒役畧苓𠽮身𡢐,Dữ răn việc trước lành dè thân sau
俸𦖑𤿰𠽖鉦囬,bỗng nghe trống giục chiêng hồi
𡗶瀋又賖潙坤透,trời thăm thẳm xa vời khôn thấu
𪀄呌花𦬑𣈜春凈香論碁殘席客催,chim kêu hoa nở ngày xuân tạnh hương lụn cờ tàn tiệc khách thôi
𪀄籠坤䋥拮命𠖤高,Chim lồng khôn lẽ cất mình bay cao
必爭之地先得吝山則賊易破矣,tất tranh chi địa tiên đắc Lận Sơn tắc tặc dị phá hĩ
更󰞴身𡛔琰長,canh khuya thân gái dặm trường
其諸将㱕降者󰱥踵于軍門,kì chư tướng quy hàng giả kế chủng vu quân môn
𨿽用兵乃聖人之不得已而立法使愚婦之所共知,tuy dụng binh nãi thánh nhân chi bất đắc dĩ nhi lập pháp sử ngu phụ chi sở cộng tri
又有保武者上皇所親愛然不置之要地非其才也如英宗之於興保云,hựu hữu bảo vũ giả thượng hoàng sở thân ái nhiên bất trí chi yêu địa phi kì tài dã như anh tông chi ư hưng bảo vân
民外安廣𢜝敦,dân ngoài yên quảng sợ run
勘󰏙体寔拯哦,khám xem thấy thực chẳng nga
㝵匕通且爫咹,ngày ngày thong thả làm ăn
𤤰主禁断爫之抵堆𡥵姨𫽄𥙩特饒,vua chúa cấm đoán làm chi để đôi con dì chẳng lấy được nhau
賊帥梅叔鸞㨿州稱黑帝外結林邑真臘人等眾號三十萬,Tặc soái Mai Thúc Loan cứ châu xưng Hắc Đế ngoại kết Lâm Ấp Chân Lạp nhân đẳng chúng hiệu tam thập vạn
限,hạn
胤平之,Dận bình chi
外築周圍城一重名曰龍城,Ngoại trúc chu vi thành nhất trọng danh viết Long Thành
𧡊鴈𨻫仍書封,thấy nhàn luống những thư phong
凣清化乂安戶舍借功者並充軍伍,phàm thanh hoá nghệ an hộ xá tá công giả tịnh sung quân ngũ
姓李諱公藴北江古法州人也其母范氏逍遙遊焦山寺與神人交因而有娠以丁太平五年甲戌二月十二日𧩙生,Tính Lí huý Công Uẩn Bắc Giang Cổ Pháp châu nhân dã Kì mẫu Phạm thị tiêu dao du Tiêu Sơn tự dữ thần nhân giao nhân nhi hữu thần dĩ Đinh Thái Bình ngũ niên Giáp Tuất nhị nguyệt thập nhị nhật đản sinh
兹年異星夜見灾沴並作此上天示戒乃恐惧憂勤之日,Tư niên dị tinh dạ hiện tai lệ tịnh tác thử thượng thiên thị giới nãi khủng cụ ưu cần chi nhật
太子既娶李女授李明字拜女舅蘇忠詞爲殿前指揮使,thái tử ký thú lí nữ thụ lí minh tự bái nữ cữu tô trung từ vi điện tiền chỉ huy sứ
胂𦧘󰹬,thân thịt thăn
凣順化漕運官栗二遭並勤官貟陞一級賞二資前力勇武士年深并已出身寄回本貫情願許如出身除中尉新󰱇出身材項除武尉正八品分入各衛宿直,phàm thuận hoá tào vận quan lật nhị tao tịnh cần quan viên thăng nhất cấp thưởng nhị tư tiền lực dũng võ sĩ niên thâm tịnh dĩ xuất thân ký hồi bản quán tình nguyện hứa như xuất thân trừ trung uý tân tuyển xuất thân tài hạng trừ vũ uý chánh bát phẩm phân nhập các vệ túc trực
六日安世縣楊文幹遣其妻牽馬二匹牛二隻赴京首服,Lục nhật Yên Thế huyện Dương Văn Cán khiển kì thê khiên mã nhị thất ngưu nhị chích phó Kinh thú phục
詔監道銅於御前獄,chiếu giám đạo đồng ư ngự tiền ngục
飭𦋦域渃助𠁀,sức ra vực nước trợ đời
󰝡兵拿捉𦊚边内城,đem binh nã tróc bốn bên nội thành
荣華饒体客󰝡招,vinh hoa nhiều thấy khách đăm chiêu
揚𠄩眜螠爫之特𡗶,giương hai mắt ếch làm chi được trời
惜台胣𤟛𠹌𠹌,tiếc thay dạ thỏ nằng nằng
陳諱外親自此始,Trần huý ngoại thân tự thử thuỷ
諭云尔为吾臣七年于兹矣但能建明本聀當爲之事未嘗言及吾勤靜不中之節,dụ vân nhĩ vi ngô thần thất niên vu tư hĩ dán năng kiến minh bản chức đương vi chi sự vị thường ngôn cập ngô cần tĩnh bất trung chi tiết
𣘃数,cây số
柴訥麻讀经坤𦤾句讀吨喂𠶚󱜂啊,thầy dốt mà đọc kinh khôn đến câu đọc dồn ối ả ì a
󱠰幢幡染鐄熂𣅶𩙌迻法派眼如𢂎󰮝䏾樣顛屎欺󱬑𨷑入儒時釋,phướn tràng phan nhuộm vàng khé lúc gió đưa phấp phới nhởn nhơ dù bong bóng dáng đen sì khi sấp mở nhấp nhô xì xịch
是日黃龍見飛逐舟,Thị nhật hoàng long hiện phi trục chu
梗花𡦂特羣牟在些,cành hoa giữ được còn màu tại ta
仙浪𢘾量岳爺,tiên rằng nhờ lượng nhạc gia
𠮿嗃鶧燕習耀竹枝,Xôn xao anh yến dập dìu trúc MAI
十八日甲戌中軍都督府左都督屏山侯黎廣度宗人令叙恩使黎能讓,thập bát nhật giáp tuất trung quân đô đốc phủ tả đô đốc bình sơn hầu lê quảng độ tông nhân lệnh tự ân sứ lê năng nhượng
㘨魯坤寒別𢢆渚,nồi lỗ khôn hàn biết thẹn chưa
氣𤍌欺㐌𧗱臣,Khí thiêng khi đã về thần
綱未󰁮軍政未脩灾異屢見恐天道之未順山石剥削恐地道之未寧,cương vị cử quân chính vị tu tai dị lũ kiến khủng thiên đạo chi vị thuận sơn thạch bác tước khủng địa đạo chi vị ninh
明船察察苔滝,minh thuyền sát sát đầy sông
貝𤽗共及,với ngươi cùng gặp
坦孛秧如蔑𪽏𬟃,đất bụt ương nhờ một luống mùng
針鐄埃女捥鈎𠊛坤埃女呐饒𨤼𠳒,kim vàng ai nỡ uốn câu người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời
及将近敬章船敬章疑為豪郡公得勝而回乃迎之,Cập tương cận Kính Chương thuyền Kính Chương nghi vi Hào quận công đắc thắng nhi hồi nãi nghênh chi
詞花㐌記巾鐄買𢭂,tờ hoa đã ký cân vàng mới trao
郑歆子直断膓淚沙,trịnh hâm tử trực đoạn trường lệ sa
濡德教戡定則翊賛明威,nhu đức giáo kham định tắc dực tán minh uy
𠅜洳呐醜,lời nhơ nói xấu
追上先帝先后尊號顯祖昭德皇帝曰顯祖招德至仁皇帝顯慈嘉淑皇太侯曰顯慈家淑欽順皇太后宣祖惠文皇帝曰宣祖惠文睿哲皇帝貞慈懿文皇太后曰貞慈懿文莊献皇太后太祖統,truy thượng tiên đế tiên hậu tôn hiệu hiển tổ chiêu đức hoàng đế viết hiển tổ chiêu đức chí nhân hoàng đế hiển từ gia thục hoàng thái hậu viết hiển từ gia thục khâm thuận hoàng thái hậu tuyên tổ huệ văn hoàng đế viết tuyên tổ huệ văn duệ triết hoàng đế trinh từ ý văn hoàng thái hậu viết trinh từ ý văn trang hiến hoàng thái hậu thái tổ thống
立妃陳氏為皇后,Lập phi Trần thị vi hoàng hậu
𥹰𥹰吏𤇥𪸝𦎛妸姮,lâu lâu lại lấp lánh gương ả hằng
固恬氣𧺃遶觥泣茹,có điềm khí đỏ nhiễu quanh khắp nhà
統領官富郡公鄭根曰我常登勇决山熟觀形勢每属意於此,Thống lĩnh quan Phú quận công Trịnh Căn viết Ngã thường đăng Dũng Quyết sơn thục quan hình thế mỗi chúc ý ư thử
是時萬郡公阮有力守清沔,Thị thời Vạn quận công Nguyễn Hữu Lực thủ Thanh Miện
𪡉󱞮練忽洳,rửa ráy rén hót nhơ
虽浪隔阻渃𡽫,tuy tằng cách trở nước non
徐公𦖑歇始終,từ công nghe hết thuỷ chung
帝爲代天行化,đế vi Đại thiên hành hoá
永茹𫽄便𡎦佳,vắng nhà chẳng tiện ngồi dai
五鐘應之君入時撞𬎼賓之鐘而五鐘亦應之,ngũ chung ứng chi quân nhập thời chàng chưng tân chi chung nhi ngũ chung diệc ứng chi
抪𢬣受罪納朱縣堂,bó tay chịu tội nộp cho huyện đường
摱𠸦󰠸筆強𥆾強鮮,Mặn khen nét bút càng nhìn càng tươi
替品,thế phẩm
築紫霄臺,trúc tử tiêu đài
行至募奴山忽見希葛軍等已截㱕路倉惶失㨿横踰髙山脚人馬軍資僵尸满野,hành chí mộ nô sơn hốt kiến hi cát quân đẳng dĩ tiệt quy lộ thương hoàng thất cứ hoành du cao sơn cước nhân mã quân tư cương thi mãn dã
底朱繩𫣢繩儂奴繚,để cho thằng mán thằng nùng nó leo
裊賒𬂙𧡊𢚸強㤕車,Nẻo xa trông thấy lòng càng xót xa
計冲㐌𨒒秋餘𦋦𢬣迍遏腥洳漏漏,kể trong đã mười thu dư ra tay dọn hết tanh nhơ làu làu
悲歡󰋇浽𣎀尼𦝄高,Bi hoan mấy nỗi đêm này trăng cao
不孝安治民乎遺詔蘇憲誠輔導太子國家事務一遵成憲,bất hiếu an trị dân hồ di chiếu tô hiến thành phụ đạo thái tử quốc gia sự vụ nhất tuân thành hiến
史臣吳士連曰自有此天地已有此江山而天氣之運聖人之生有其數焉,sử thần ngô sĩ liên viết tự hữu thử thiên địa dĩ hữu thử giang sơn nhi thiên khí chi vận thánh nhân chi sinh hữu kì số yên
篤𫤍󰘂佛庄欧㗂𠊚,dốc trọn cửa phật chẳng âu tiếng người
帝在東宫三十六年德業日進仁孝聞於天下故初政藹有可觀,Đế tại Đông cung tam thập lục niên đức nghiệp nhật tiến nhân hiếu văn ư thiên hạ cố sơ chính ái hữu khả quan
今陛下清明初政總攬化權進賢退奸天下之人莫不景仰休風欣觀盛治,kim bệ hạ thanh minh sơ chính tổng lãm hoá quyền tiến hiền thoái gian thiên hạ chi nhân mạc bất cảnh ngưỡng hưu phong hân quan thịnh trị
囷𤍌𩢬𤀓㐌伶固坭,khuôn thiêng lựa lọc đã rành có nơi
搊胣𢙇人渚易皮,so dạ hoài nhân chửa dễ bì
𫥨𢬣扲焒焠𡗶𫽄𢆧奇𩙌焒移𣍋頭,ra tay cầm lửa đốt trời chẳng may cả gió lửa rơi xuống đầu
命𰎟山縣作石人以敬主石為之敬主山名二月帝如較塲閲武,Mệnh Giáp Sơn huyện tác thạch nhân dĩ Kính Chủ thạch vi chi Kính Chủ sơn danh Nhị nguyệt đế như giảo trường duyệt võ
都爭𧽈事𠻆恨,đua tranh dấy sự giận hờn
太師洪献卒,thái sư hồng hiến tốt
民望遲留明宗曰可惜之物尚不可惜奚惜此為哉,dân vọng trì lưu minh tông viết khả tích chi vật thượng bất khả tích hề tích thử vi tai
九月󰥭靖國大王國康為望江驃騎都上将軍,cửu nguyệt bái tịnh quốc đại vương quốc khang vi vọng giang phiêu kị đô thượng tướng quân
皆拜謝而退,giai bái tạ nhi thoái
吒兢秩󱠈𨁼𨖲󱙹,cha căng mất vía bôn lên trước
𡥵𤤰時吏爫𤤰𡥵茹柴厨辰撅𦲿茤,con vua thời lại làm vua con nhà thầy chùa thì quét lá đa
󱅒樾馭吏擬店客,gióng vọt ngựa lại nghỉ điếm khách
几時買屈𩈘𫯳渚青𦰟𦹵敢容变󰒂,kẻ thời mới khuất mặt chồng chửa xanh ngọn cỏ dám dong biến nghì
冲𨦩𥏋𥒥排排𧡊徐群𥪸𡨌𡗶猪猪,trong vòng tên đá bời bời thấy từ còn đứng giữa trời trơ trơ
改都省堂為欽刑尚書知詞訟事為左右侍郎,cải đô sảnh đường vi khâm hình thượng thư tri từ tụng sự vi tả hữu thị lang
渃𡽫隴仍𠻴𦖻鍾期,nước non luống những lắng tai chung kỳ
定國朝通制及諸禮儀令有爵命者供報定為帳籍,Định quốc triều thông chế cập chư lễ nghi lệnh hữu tước mệnh giả cúng báo định vi trướng tịch
魂同㱕始入火壇,hồn đồng quy thuỷ nhập hoả đàn
槞𣘃洙咹菓洙槞𣘃𠮾咹菓𠮾,trồng cây chua ăn quả chua trồng cây ngọt ăn quả ngọt
御前小寶機密用之,Ngự tiền tiểu bảo cơ mật dụng chi
十五日二帝󰥭謁龍興諸陵,thập ngũ nhật nhị đế bái yết long hưng chư lăng
仁,nhân
𨀈𫥨結󰒂拱娘,bước ra kết nghĩa cùng nàng
役之喼󱝋𨁼𨁼𧼋𢙇,việc chi gấp rút bon bon chạy hoài
𢚸尼埃𤏣朱埃唉𢚸,Lòng này ai tỏ cho ai hỡi lòng
兵既接戰未决勝負奉曉怒援劍直至廣福門大呼謂武德王等覬覦神噐蔑視嗣君上志先帝之恩下皆臣子之義所以臣奉曉捧斯劎為獻,binh ký tiếp chiến vị quyết thắng phụ phụng hiểu nộ viện kiếm trực chí quảng phúc môn đại hô vị võ đức vương đẳng ký du thần khí miệt thị tự quân thượng chí tiên đế chi ân hạ giai thần tử chi nghĩa sở dĩ thần phụng hiểu bổng tư kiếm vi hiến
昔張琇表繋於斧殺人以復父讐而名顯唐家郭卜兵入禁中逐君以救部将而聲揚李氏,Tích Trương Tú biểu hệ ư phủ sát nhân dĩ phục phụ thù nhi danh hiển Đường gia Quách Bốc binh nhập cấm trung trục quân dĩ cứu bộ tướng nhi thanh dương Lí thị
𠹖𠫾矯𢢆買𡽫滝,nín đi kẻo thẹn với non sông
衛蒲宫有前踞傲整居先露其氣以挫折於人人無或違然後無所忌憚而大肆其惡,vệ bồ cung hữu tiền cứ ngạo chỉnh cư tiên lộ kì khí dĩ toả triết ư nhân nhân vô hoặc vi nhiên hậu vô sở kị đạn nhi đại tứ kì ác
𤀘浘𨕭𢬣没蘿旗,vùng vẫy trên tay một lá cờ
冬十月十九日遣陪臣阮克恭裴昌澤阮漢廷等徃歳貢于明,Đông thập nguyệt thập cửu nhật khiển bồi thần Nguyễn Khắc Cung Bùi Xương TRạch Nguyễn Hán Đình đẳng vãng tuế cống vu Minh
適,thích
二十六日旨揮諸府路軍人及山林隱逸之士果有通經史工於文藝期以今月二十八日就省堂通身聽侯至日入塲會試中者選用,Nhị thập lục nhật chỉ huy chư phủ lộ quân nhân cập sơn lâm ẩn dật chi sĩ quả hữu thông kinh sử công ư văn nghệ kì dĩ kim nguyệt nhị thập bát nhật tựu tỉnh đường thông thân thính hầu chí nhật nhập trường hội thí trúng giả tuyển dụng
楚卿㐌雉𦀊綱𫮇𫮇,Sở Khanh đã rẽ dây cương lối nào
九月匠人高烈進草帽二頂并取人民求充本局,Cửu nguyệt tượng nhân Cao Liệt tiến thảo mạo nhị đỉnh tịnh thủ nhân dân cầu sung bản cục
爫妖假聖假神󰬾魂奴化将軍𠀧𠊛,làm yêu giả thánh giả thần ba hồn nó hoá tướng quân ba người
宁𣳔蕯渃莍帶,giữa dòng tát nước gàu dai
帝聞之率諸軍,đế văn chi suất chư quân
十一月初八日遷塟裕陵,Thập nhất nguyệt sơ bát nhật thiên táng Dụ Lăng
娘綠衣假爫拯別,nàng lục y giả làm chẳng biết
撩幀官圣𤽸堆󰋃𪵟,TREO TRANH QUAN THÁNH trắng đôi lông mày
五威衛及外衛銃弩各所並停雜差量定守把各處餘皆專習本藝,ngũ uy vệ cập ngoại vệ súng nỗ các sở tịnh đình tạp sai lượng định thủ bả các xứ dư giai chuyên tập bản nghệ
過年濯外𦊛旬,quá niên trạc ngoại tư tuần
侈𠻵凸𪤄边東南,xảy mảng trồi bãi bên đông nam
󰡏核𤾓𡱩󰡏花𦊚務,Có cây trăm thước có hoa bốn mùa
若青威等縣平田水溢四尺,Nhược Thanh Oai đẳng huyện Bình Điền thuỷ ải tứ xích
用寅呂於呂𠫾盘𨆢倂細𭛣𫩝渚衝,dùng dằng lỡ ở lỡ đi bàn lui tính tới việc gì chửa xong
秋八月幸傑特山國父上宰惠武大王祠,Thu bát nguyệt hạnh Kiệt Đặc sơn Quốc phụ Thượng tể Huệ Vũ đại vương từ
𦊚皮八歹溟濛潮𤼸𣋚󰉺𩄲篭𫏾𡢐,bốn bề bát ngát mênh mông triều dâng hôm sớm mây lồng trước sau
張傘塘鐄促更,giương tán đường vàng xóc canh
𣩂吏𧵆圭貫鄕村,chết lại gần quê quán hương thôn
以上十條犯者斬,dĩ thượng thập điều phạm giả trảm
裊賒買𤑟󰘚㝵,nẻo xa mới rõ mặt người
𨕭命𢵩渃約潭霜沙雪塢𦛌蚕𤉗燉,trên mình dội nước ước đầm sương sa tuyết ủ ruột tằm héo don
双双𠓨𠓀𡑝花𥛉跪,Song song vào trước sân hoa lạy quì
𬑉𥚆景物惱尼可伤,mắt nhìn cảnh vật não nề khá thương
固課農耒欺役簡,có thuở nông rồi khi việc giãn
言官阮天錫裴擒虎等奏曰先帝有旨黎國噐䄇宏伯黎德轝等雖有才不可復用,ngôn quan Nguyễn Thiên Tích Bùi Cầm Hổ đẳng tấu viết Tiên đế hữu chỉ Lê Quốc Khí Trình Hoành Bá Lê Đức Dư đẳng tuy hữu tài bất khả phục dụng
碎吀报答󰭊情朱翁,tôi xin báo đáp chút tình cho ông
責埃𨡨役争𢵋,trách ai gây việc tranh đua
𢪀浪恨𤴪𪬡悭,Nghĩ rằng giận ghẻ hờn ghen
𫀅𠊛平𦹵𫀅𡗶凭𡍙,xem người bằng cỏ xem trời bằng vung
遣𠊛折𠫾朱安,khiến người giết đi cho an
𧿆𡶀,dãy núi
皇上回銮以圖固本,hoàng thượng hồi loan dĩ đồ cố bản
威穆帝諱濬又諱諠憲宗第二子肅宗之󰱃兄也在位五年壽二十二歳爲簡脩公潆所逐尋遇害塟安陵帝嗜酒好殺荒色立威屠戮宗室幽殺祖母外戚縱横百姓怨怒時稱鬼王徵見矣,Uy Mục Đế Huý Tuấn hựu huý Huyên Hiến Tông đệ nhị tử Túc Tông chi thứ huynh dã tại vị ngũ niên thọ nhị thập nhị tuế vi Giản Tu công Dinh sở trục tầm ngộ hại táng An Lăng Đế thị tửu hiếu sát hoang sắc lập uy đồ lục tông thất u sát tổ mẫu ngoại thích túng hoành bách tính oán nộ thời xưng Quỷ vương trưng hiện hĩ
薄於自奉,bạc ư tự phụng
楳鵑摳惨,mõ quyên khua thảm
哺崇買仕料塘𠳨查,phô sòng mới sẽ liệu đường hỏi tra
至居封縣降之乃立銅柱爲漢極𪽐,Chí Cư Phong huyện hàng chi nãi lập đồng trụ vi Hán cực giới
天長龍興等路為内天屬天剛章聖供辰,thiên trường long hưng đẳng lộ vi nội thiên thuộc thiên cương chương thánh củng thần
命莫登庸提統水步諸軍圍黎󰥣於慈廉因决水入黎󰥣軍,Mệnh Mạc Đăng Dung đề thống thuỷ bộ chư quân vi Lê Do ư Từ Liêm nhân quyết thuỷ nhập Lê Do quân
辛亥漢建興九年吳黄武三年,tân hợi hán kiến hưng cửu niên ngô hoàng vũ tam niên
盘紙,bàn giấy
沛𢲛朱典𦰟源瀝滝,phải dò cho đến ngọn nguồn lạch sông
十四日阮敬阮盎阮囂髙春時等一作阮馬舉等贄共聚于安朗寺󰁮兵逼犯京城,thập tứ nhật nguyễn kính nguyễn áng nguyễn hiêu cao xuân thì đẳng nhất tác nguyễn mã cử đẳng chí cộng tụ vu yên lãng tự cử binh bức phạm kinh thành
固芸埃哙辰𠫾󱈘󰑼爫福𪢈辰𥙩功,có nghề ai gọi thì đi trước là làm phúc sau thì lấy công
在位七年,tại vị thất niên
𩵜溪𦗏偈𧋽儀𠲺,cá khe lắng kệ mang nghi ngóp
終觥刎坦渃茹,Chung quanh vẫn đất nước nhà
十三日明遣禮部侍郎李琦鴻臚寺卿徐永達行人司行人張聰等來諭令求陳氏,thập tam nhật minh khiển lễ bộ thị lang lí kì hồng lô tự khanh từ vĩnh đạt hành nhân ti hành nhân trương thông đẳng lai dụ lệnh cầu trần thị
迎昂󰜋𡎝边陲,nghênh ngang một cõi biên thùy
𠊛於边𧯅歐罕俗𦝄𠓨中𬮌乙羅𫔮,người ở bên hang âu hẳn tục trăng vào trong cửa ắt là nhàn
爲參督並以其護送文祖誼王太妃䘮事襄成故也,vi tham đốc tịnh dĩ kì hộ tống văn tổ nghị vương thái phi táng sự nhượng thành cố dã
𤿦伮顛麻󱫐濫襖辰𬙼𡀫,da nó đen mà dẻo làm áo thì tốt lắm
心天子孤立於其上舉朝無一人可托欲無傾覆𡸈䏻得乎,tâm thiên tử cô lập ư kì thượng cử triều vô nhất nhân khả thác dục vô khuynh phú khởi năng đắc hồ
恒及翁𥪞村𥘷外内卞欣𡁚丕呐役橷荄,hằng gặp ông trong thôn trẻ ngoài nội bèn hơn hớn vậy nói việc dâu gai
每歲春三月七日士女會于寺爲一方勝逰後人訛以爲僧忌日,Mỗi tuế xuân tam nguyệt thất nhật sĩ nữ hội vu tự vi nhất phương thắng du hậu nhân ngoa dĩ vi tăng kị nhật
帝從之故定此例,Đế tòng chi cố định thử lệ
丙午建王鑌薨,bính ngọ kiến vương tân hoăng
註󰡒驚魂吝吏𡢐,chú kiết kinh hồn lẩn lại sau
汫鐄㐌扔𠬠𠄽信梧,GIẾNG vàng đã NẨY một vài TIN ngô
官奴黄鵠天健以巧計墮刑官鄕人卒坐誣罪,quan nô hoàng hộc thiên kiện dĩ xảo kế đoạ hình quan hương nhân tốt toạ vu tội
故合格黄袍者止八十五人仍還民免此番選補,cố hợp cách hoàng bào giả chỉ bát thập ngũ nhân nhưng hoàn dân miễn thử phiên tuyển bổ
娘班妸謝拱󰠲世尼,Nàng Ban ả Tạ cũng đâu thế này
至於奉使外國以詭計圖免外國呼為鬼頭辱國如此浮焉用為,chí ư phụng sứ ngoại quốc dĩ nguỵ kế đồ miễn ngoại quốc hô vi quỷ đầu nhục quốc như thử phù yên dụng vi
琥珀預荄渗󰡎坦娄𢆥成珀,hổ phách nhựa cây sam dưới đất lâu năm thành phách
公,công
翁𦓅,ông già
𣱿濡洳𣱿,nhớp nhúa nhơ nhớp
𫽄繩䏾𤹗抔𡮠󰇮墫,chẳng thằng bụng ỏng bắt mày đem chôn
時左相鄭松使宋德位隂逼陽言自縊,thời tả tướng trịnh tùng sử tống đức vị âm bức dương ngôn tự ải
趣𢝙𨔈買𦓡空󰇏無盡庫𡗶𣍊吏撝,thú vui chơi mãi mà không chán vô tận kho trời hết lại vay
群算𨷑󰘚貝𠊛朱戈,Còn toan mở mặt với người cho qua
𢝙固𠬠𬌓𢚸󰝸𢴑,vui có một tấm lòng chẳng dứt
十五日月犯歳星,Thập ngũ nhật nguyệt phạm Tuế tinh
春𣛟底恨扃於胣,xuân xanh để hận quanh ở dạ
箕埃核哿閑𫮋𢭸裊固功饒路沛争,kìa ai cây cả nhàn ngồi tựa nẻo có công nhiều lọ phải tranh
及卧朝崩嗣君尙幼公藴與右殿前指揮使阮低各得隨龍兵,Cập Ngoạ Triều băng tự quân thượng ấu Công Uẩn dữ Hữu điện tiền chỉ huy sứ Nguyễn Đê các đắc tuỳ long binh
今又授以官願陛下思之,kim hựu thụ dĩ quan nguyện bệ hạ tư chi
十一月十三日奉玄宗穆皇帝梓宫回塟于宲盛陵立乾龍殿奉事之從皇太后鄕也,thập nhất nguyệt thập tam nhật phụng huyền tông mục hoàng đế tử cung hồi táng vu bao3 thịnh lăng lập càn long điện phụng sự chi tòng hoàng thái hậu hương dã
𠬠払火虎𠬠払水竜,một chàng hoả hổ một chàng thuỷ long
詔追尊愍厲公為威穆帝,Chiếu truy tôn Mẫn Lệ công vi Uy Mục Đế
帝以六條諭将校軍人凣爲臣子事軍盡忠莫行欺詐,đế dĩ lục điều dụ tướng hiệu quân nhân phàm vi thần tử sự quân tận trung mạc hành khi trá
柳蒲𠇮𪧚𥙩𠇮朱台,Liễu bồ mình giữ lấy mình cho hay
固茹員外户王,có nhà viên ngoại họ vương
底麻除待儒家,Để mà chờ đãi nho gia
顧問天使曰是,cố vấn thiên sứ viết thị
唯髙司陳瑋呂時中阮光明阮才全阮克文阮澄謹,duy cao ty trần vĩ lã thì trung nguyễn quang minh nguyễn tài toàn nguyễn khắc văn nguyễn trừng cẩn
因欺𫔮暇咀嘆󰇾金環𥋴湥灡堆珠,nhân khi nhàn hạ thở than giở kim hoàn ngắm giọt tràn đôi châu
𦖑戈子直動𢚸,nghe qua tử trực động lòng
武威聞之乃迯,vũ uy văn chi nãi đào
蕉梳羅乃𬞚,tiêu sơ là nải chuối
辛巳漢蒼紹成元年明建文三年春二月雷震城上店次,Tân Tị Hán Thương Thiệu Thành nguyên niên Minh Kiến Văn tam niên xuân nhị nguyệt lôi chấn thành thượng điếm thứ
仍與帝約和,nhưng dữ đế ước hoà
九月帝作宫殿三座及行廊十六間,cửu nguyệt đế tác cung điện tam toạ cập hành lang thập lục gian
悲除別劍尼芇投𨉓,bây giờ biết kiếm nơi nao đầu mình
先是莫茂洽使其長子全權監國事僣號武安,tiên thị mạc mậu hợp sử kì trưởng tử toàn quyền giám quốc sự tiếm hiệu vũ an
仙浪患𮥷掣包,Tiên rằng Hoạn nạn xiết bao
物之獴𦹵敢凌亂,vật chi muông cỏ dám lăng loàn
𦹳草𦓅老咹承󰜏咹𫽄歇󰜏儲朱碎,thơm thảo già lão ăn thừa bà ăn chẳng hết bà chừa cho tôi
鱗𩷳,lân vảy
孛所説哀哀發願浪鋪戊甲隊課未來蛇捏身尼朱朋微塵,mảng bụt thửa thốt ai ai phát nguyện rằng phô mỗ đòi thuở vị lai thà nát thân này cho bằng vi trần
府縣收圖籍創𭓇校亦可謂創業之宏謨,phủ huyện thu đồ tịch sáng học hiệu diệc khả vị sáng nghiệp chi hoằng mô
朝天𠓨𫏾宫莚𤼸功,triều thiên vào trước cung đình dâng công
誇節漏漏尼𭓇道,khoe tiết làu làu nơi học đạo
𤾓𢆥併局𣃲𧷺,Trăm năm tính cuộc vuông tròn
欺娘招玉底溇,khi nàng gieo ngọc đáy sâu
春三月伐宋欽州耀兵而還惡宋之反福也,Xuân tam nguyệt phạt Tống Khâm Châu diệu binh nhi hoàn ố Tống chi phản phúc dã
𡦂才𡦂𠇮𣼭滛奇𠄩,chữ tài chữ mệnh dồi dào cả hai
戒劾邉将勿開釁隙,Giới hặc biên tướng vật khai hấn khích
㐌停絲紙󰒂𢩳超,đã đành tơ chỉ nghĩa săn siu
老箕固󰇾排碑𫽄挷𠓨𩈘𦓡眉吏𦖑,lão kia có giở bài bây chẳng văng vào mặt mà mày lại nghe
帝之生也天資秀異神采英偉其眼光其口大其凖隆肩有黑子聲如洪鍾龍行虎步識者知其罪常人,Đế chi sinh dã thiên tư tú dị thần thái anh vĩ kì nhãn quang kì khẩu đại kì chuẩn long khiên hữu hắc tử thanh như hồng chung long hành hổ bộ thức giả tri kì tội thường nhân
民卞𢜠𠒦𨒒分任延初󰭼人倫𠰺𠊛,dân bèn mừng rỡ mươi phần nhâm diên sơ lấy nhân luân dạy người
雖事務未建明奸回不彈劾拨其梗槩亦足褒嘉,tuy sự vụ vị kiến minh gian hồi bất đàn hặc bạt kì ngạnh khái diệc túc bao gia
房絩𠰺押𠓨番侍牌,PHÒNG THÊU dạy ép vào phiên thị tì
立五皇后一曰舟嘉二曰貞明三曰矯國四曰瞿國五曰歌翁,Lập ngũ hoàng hậu Nhất viết Chu Gia nhị viết Trinh Minh tam viết Kiểu Quốc tứ viết Cồ Quốc ngũ viết Ca Ông
娘卞𥙩筆改題𡨸𫥨潦草势𠫾錦纏,nàng bèn lấy bút cải đề chữ ra lảo thảo thế đi gấm triền
浽𢜠翁𥙩之斤,Nỗi mừng ông lấy gì cân
春正月初五日令諸税某年徵納至末年納足不得如前今年納明年徵,xuân chính nguyệt sơ ngũ nhật lệnh chư thuế mỗ niên trưng nạp chí mạt niên nạp túc bất đắc như tiền kim niên nạp minh niên trưng
遣明百户何旺賫書入東䦕城,khiển minh bách hộ hà vượng tê thư nhập đông quan thành
以右僕射黎汝覧兼西道行遣,dĩ hữu bộc xạ lê nhữ lãm kiêm tây đạo hành khiển
奉國公黎伯驪及其子普郡公黎克慎文臣吏部尙書御史󰉟都御史東閣大學士八侍經筵舒郡公阮倩及其子阮倦阮俛等各率本部兵百餘夜遁入清華隘䦕請降,phụng quốc công lê bá li cập kì tử phổ quận công lê khắc thận văn thần lại bộ thượng thư ngự sử đài đô ngự sử đông các đại học sĩ bát thị kinh diên thư quận công nguyễn thiến cập kì tử nguyễn quyện nguyễn phủ đẳng các suất bản bộ binh bách dư dạ độn nhập thanh hoa ải quan thỉnh hàng
払浪呐拱𨔍代,chàng rằng nói cũng lạ đời
蕯滝菩㮛𢭰𥡗穊𨔈,tát sông bồ đề nhổ mạ cấy chơi
𤇩爫𠄩𤗖吼函歆,nứt làm hai mảnh hỏm hòm hom
𦀚䋦󰠲群别󱖕𡗶,giềng mối đâu còn biết lẽ trời
方之筆𥙩銳爲丕急𤷱,phương chi bút lấy nhuệ vì vậy kíp mòn
夷攷徵言足爲明鑑,di khảo trưng ngôn túc vi minh giám
坤尋塘𠻀引𠳨𠻃,khôn tìm đường dò dẫn hỏi han
浽壙尋瀉𣻆湄,Nỗi quãng tầm tã tuôn mưa
以神並育之機帝王守位以仁必敷訓錫福以示大公之道,dĩ thần tịnh dục chi cơ đế vương thủ vị dĩ nhân tất phu huấn tích phúc dĩ thị đại công chi đạo
紇𥼖,hạt mẳn
廣志奇華神投人仕至東閣贈尙書號横山先生為上等神意之兄璧宏天本雲葛人,Quảng Chí Kì Hoa Thần Đầu nhân sĩ chí Đông các tặng thượng thư hiệu Hoành Sơn tiên sinh vi thượng đẳng thần ý chi huynh Bích Hoành Thiên BẢn Vân Cát nhân
二十八日以海西道參知軍民簿籍阮汝撰為北道同知軍民簿籍,nhị thập bát nhật dĩ hải tây đạo tham tri quân dân bạ tịch nguyễn nhữ soạn vi bắc đạo đồng tri quân dân bạ tịch
棹尾買掉各披提真捻買耒耒進連,trạo vĩ mái chèo các bề đè chân đệm mái chòi chòi tiến lên
娘浪分妾㐌仃,nàng rằng phận thiếp đã đành
當欺过対咹𠓨拱𩛂,Đương khi quá đói ăn vào cũng no
孀婦过礼渚挼昆眉,sương phụ goá trẻ chớ nuôi con mày
𤾓分芇固分芇分鮮,Trăm phần nào có phần nào phần tươi
秋七月唐帝以髙駢為右金吾衛大將軍一云檢校尚書僕射至唐僖宗乾符二年乙未徒西川節度使,Thu thất nguyệt Đường đế dĩ Cao Biền vi Hữu kim ngô vệ đại tướng quân Nhất vân kiểm hiệu thượng thư bộc xạ chí Đường Hi Tông Càn Phù nhị niên Ất Mùi đồ Tây Xuyên Tiết độ sứ
次𠄼,thứ năm
吳王作書後加寵賜以慰答之,ngô vương tác thư hậu gia sủng tứ dĩ uý đáp chi
双离昆宜信爫丕時盆凜,song le con nghe tin làm vậy thời buồn lắm
王薨謚曰文王,vương hoăng thuỵ viết văn vương
店𣋚拯路埮𠳒女之,đêm hôm chẳng lọ dặm lời nữa chi
𤻻瘼芇𧡊之󰦓,mịt mù nào thấy chi đâu
㖏唐,nạt đường
𤾓調昂󰏟爲碎,Trăm điều ngang ngửa vì tôi
因縁㐌定陳家仍𣈜,nhân duyên đã định trần gia những ngày
太師乃差,thái sư nãi sai
國瑱執一不通使奸臣乘之以嫁禍衮哉,quốc chẩn chấp nhất bất thông sử gian thần thừa chi dĩ giá hoạ cổn tai
彼阮倦奸邪餘孽反覆,bỉ nguyễn quyện gian tà dư nghiệt phản phúc
特𣈙如𡭧𦹳淶,được rày nhờ chút thơm rơi
𨔍之声氣𨤰恒,Lạ gì thanh khí lẽ hằng
逮捕其黨百餘人每斷獄訟,Đãi bổ kì đảng bách dư nhân mỗi đoạn ngục tụng
后姓阮諱璹乃文江鄕管領之女也,Hậu tính Nguyễn Huý Đào nãi Văn Giang hương quản lĩnh chi nữ dã
漢蒼令諸府路州縣官點視富家粟之多少與民和糶有差,Hán Thương lệnh chư phủ lộ châu huyện quan điểm thị phú gia túc chi đa thiểu dữ dân hoà thiếu hữu sai
居排禀,cư bài lẫm
加封莫登庸為武川侯,Gia phong Mạc Đăng Dung vi Vũ Xuyên hầu
佊𨕭於𫽄紀綱,bề trên ở chẳng kỷ cương
𡗶坦生物麻厚蒸㝵爲丕㝵爫等𤍌蒸𰿘物,trời đất sinh vật mà hậu chưng người vì vậy người làm đấng thiêng chưng muôn vật
秀󰜏貝馬监生,Tú bà với Mã Giám sinh
𩯀絲各跡每期,Tóc tơ các tích mọi kỳ
十二月帝以天南皇帝之寶示宰臣使之商議,Thập nhị nguyệt đế dĩ Thiên Nam Hoàng Đế chi bảo thị tể thần sử chi thương nghị
咹㕵庄律朋㝵瘖婁,ăn uống chẳng lọt bằng người ốm lâu
教務,giáo vụ
𠸦浪笔法㐌精,"Khen rằng ""Bút pháp đã tinh"
杜釋奴𥈶別信,đỗ thích nó nom biết tin
𠊚式樓紅群𥾽煉,người thức lầu hồng còn bịn rịn
庚寅六年元至元二十七年春二月󰱇文官分治諸路,canh dần lục niên nguyên chí nguyên nhị thập thất niên xuân nhị nguyệt tuyển văn quan phân trị chư lộ
占城授嚕大官,Chiêm Thành thụ Rỗ đại quan
共妑漂母森𡆫𠬠欺,cùng bà phiêu mẫu sum vầy một khi
𦝄恆帶紩湄潤澮,lưng hằng đai thắt mưa nhuần gội
朕指揮武節號令神兵,Trẫm chỉ huy võ tiết hiệu lệnh thần binh
火砲包令奴噒鉄礮瓮令傳信同同,hoả pháo pháo lệnh nổ ran thiết bác ống lệnh truyền tin đùng đùng
𢴋核戛老爫唐害人,rung cây nhát lão làm đàng hại nhân
𢪀𡥵永尾傷娘󰞺那,nghĩ con vắng vẻ thương nàng nết na
蔑丿清閑工課意𠦳金約対特咍庄,một phút thanh nhàn trong thuở ấy ngàn vàng ước đổi được hay chăng
户徐𠸜海本㝵越東,họ từ tên hải vốn người việt đông
簡𥸠𥯌,giản thẻ tre
清化府捕象,thanh hoá phủ bổ tượng
群𡗉結𦹵唅𨭥𧗱𡢐,Còn nhiều kết cỏ ngậm vành về sau
夏四月禱雨于景靈宫,hạ tứ nguyệt đảo vũ vu cảnh linh cung
驃騎将軍非皇子不得󰆑餘以天子義男故有是命,Phiêu kị tướng quân phi hoàng tử bất đắc Khánh Dư dĩ Thiên tử nghĩa nam cố hữu thị mệnh
𥛉崔買計比犀事𠇮,lạy thôi mới kể tỉ tê sự mình
程志森阮時雍之囚,trình chí sâm nguyễn thì ung chi tù
𧿆,dãy
期以十二月十二日班師仍差人賫本請還我土守,Kì dĩ thập nhị nguyệt thập nhị nhật ban sư nhưng sai nhân tê bản thỉnh hoàn ngã thổ thủ
𨄹𫀅花𦹵盘桓𧡊朝塢湥𡃎󱋔𢧚詩,dạo xem hoa cỏ bàn hoàn thấy chiều ủ dột phàn nàn nên thơ
潜遣兵,Tiềm khiển binh
進功郎陪從吏科級事中知侍内書寫户番臣阮行,tiến công lang bồi tụng lại khoa cấp sự trung tri thị nội thư tả hộ phiên thần nguyễn hành
師𧗱師瘖相思,sư về sư ốm tương tư
料功秩󰜋𣇜跪麻催,Liều công mất một buổi quì mà thôi
𠫾兜麻拯𥙩𫯳姉㛪𥙩歇𥠭蒙麻嚎,đi đâu mà chẳng lấy chồng chị em lấy hết chổng mông mà gào
國朝諱二字相連並不得用若散一字亦許以他字代寫圈外以行,quốc triều huý nhị tự tương liên tịnh bất đắc dụng nhược tán nhất tự diệc hứa dĩ tha tự đại tả khuyên ngoại dĩ hành
共二十九年,cộng nhị thập cửu niên
世功徐買阻𦋦世降,Thế công Từ mới trở ra thế hàng
𡗉边净趣𠃣料塵緣,nhiều bên tịnh thú ít liều trần duyên
𡟱𫯳󰑼󰒂糟糠,vợ chồng là nghĩa tào khang
拯𦖑𧗱扵蒸𤞽扶蘭,chẳng nghe về ở chưng mường phù lan
伏兵隔渃坤𥚆塊潙𠭤梩奴連薩昂,phục binh cách nước khôn nhìn khỏi vời trở lái nó liền tạt ngang
黎文休曰神宗以宗室之子仁宗育爲子使繼大統義當以仁宗爲父而稱所生父崇賢侯爲皇叔封生母杜氏爲王夫人如宋孝宗之於秀安僖王及夫人張氏以一其本可也,lê văn hưu viết thần tông dĩ tông thất chi tử nhân tông dục vi tử sử kế đại thống nghĩa đương dĩ nhân tông vi phụ nhi xưng sở sinh phụ sùng hiền hầu vi hoàng thúc phong sinh mẫu đỗ thị vi vương phu nhân như tống hiếu tông chi ư tú an hi vương cập phu nhân trương thị dĩ nhất kì bản khả dã
停調月怒花箕外𦋦埃吏惜之貝埃,đừng điều nguyệt nọ hoa kia ngoài ra ai lại tiếc gì với ai
浪𫨩時寔󰑼𫨩𦖑𦋦吟䔲呐荄世󰅹,rằng hay thì thực là hay nghe ra ngậm đắng nuốt cay thế nào
又使,Hựu sử
夫人形樣寔󰑼主張,phu nhân hình dạng thực là chủ trương
旬𦝄瀋脱𫢩咜噡𠄩,Tuần trăng thấm thoắt nay đà thèm hai
後琴彭謀反帝乃誅之,hậu cầm bành mưu phản đế nãi tru chi
而在朝之臣知而不言其自計得矣如國計何臣忝以舊臣義同休戚𨿽在衰絰之中通䘮未畢而陛下以義奪情置之侍從盖欲臣有所議論猷為裨益天下輔賛太平矣,nhi tại triều chi thần tri nhi bất ngôn kì tự kế đắc hĩ như quốc kế hà thần thiểm dĩ cựu thần nghĩa đồng hưu thích tuy tại suy điệt chi trung thông táng vị tất nhi bệ hạ dĩ nghĩa đoạt tình trí chi thị tung cái dục thần hữu sở nghị luận du vi ti ích thiên hạ phụ tán thái bình hĩ
施歇古改朱几庫巾,thí hết của cải cho kẻ khó khăn
光進慎禄大夫陪從户部右侍郎廉堂男臣阮貴德,Quang Tiến Thận Lộc đại phu Bồi tụng Hộ bộ Hữu thị lang Liêm Đường nam thần Nguyễn Quý Đức
𠰘𠺷或,miệng choạc oạc
蔑陣打麻蒸軍章邯王輸󱮴,một trận đánh mà chưng quân chương hàm vương thua trốn
報天塔崩,báo thiên tháp băng
善者知所激昂惡者知所懲𠬠,thiện giả tri sở khích ngang ác giả tri sở trừng một
𠊛些埃秩錢𢙇典低,Người ta ai mất tiền hoài đến đây
遼陽膈阻山溪,Liêu Dương cách trở sơn khê
三月大僚𤤻阮公陶献白龜,Tam nguyệt đại liêu ban Nguyễn Công Đào hiến bạch quy
𦰟潮𡽫泊重重渭𬂙群想𦑃鸿𣅶招,ngọn triều non bạc trùng trùng vời trông còn tưởng cánh hồng lúc gieo
󰟨如鷂㗳𬷤昆恪󰅹,thế như diều đớp gà con khác nào
群當堆孕󰡢󰡣,còn đang dùi dắng ngẩn ngơ
鄧旗浽𪔠𨖲塘,Dựng cờ nổi trống lên đường
願戊甲尼盃除例包𬼀業障,nguyện mậu giáp nay vui trừ rẫy bao nhiêu nghiệp chướng
主題,chủ đề
𡥵,con
朝廷聞之復其官軍中又為語曰天知其寃韶公得官未幾卒,triều đình văn chi phục kì quan quân trung hựu vi ngữ viết thiên tri kì oan thiều công đắc quan vị cơ tốt
油油𦰟𦹵滛滛梗霜,Dàu dàu ngọn cỏ đầm đầm cành sương
沒座蓮𪹟唏香御,một toà sen tỏa hơi hương ngự
文僉等力不能敵亦棄船走,Văn Thiêm đẳng lực bất năng địch diệc khí thuyền tẩu
拱算𤯩托貝情朱衝,Cũng toan sống thác với tình cho xong
㐌耒時迻妯𧗱,đã rồi thì đưa dâu về
福芇𢬭時價尼朱昂,Phúc nào đổi thì giá này cho ngang
󰅹魂烏馬落類󰠳,nào hồn ô mã lạc loài đâu
朋拯𢷀𪮏法,bằng chẳng rũ tay phép
官浪呐拱𬏘𠁀情𥪝㐌丕理外姅𫳵,quan rằng nói cũng lạ đời tình trong đã vậy lý ngoài nữa sao
虜不可戴北笠倉卒之際難於辨别,lỗ bất khả đái Bắc lạp thương tốt chi tế nan ư biện biệt
幼子童孫罹刺槊横屍之惨,ấu tử đồng tôn li thích sóc hoành thi chi thảm
二十日斬獲何宗來乃𤤻師,Nhị thập nhật trảm hoạch Hà Tông Lai nãi ban sư
河䐁會渃及㝵洡燒,hà đồn cúi nước gặp người lội theo
日重輸,Nhật trùng thâu
漢蒼令諸路蒸甎甎音專甓也以供𣑦城之役,Hán Thương lệnh chư lộ chưng chuyên chuyên âm chuyên bích dã dĩ cúng trúc thành chi dịch
㐱意󱞿𤍌𫘑窖,chỉn ấy trời thiêng mở khéo
泊鐄󰝡𢩾𫔳茄鄧吹,Bạc vàng đem giúp cửa nhà đặng xuê
一凣我越人憤北人侵暴因人心甚惡攻弑郡守以自立皆書起兵稱國,nhất phàm ngã việt nhân phẫn bắc nhân xâm bạo nhân nhân tâm thậm ố công thí quận thú dĩ tự lập giai thư khởi binh xưng quốc
群臣上尊號曰憲天體道大明光孝皇帝,Quần thần thượng tôn hiệu viết Hiến Thiên Thể Đạo Đại Minh Quang Hiếu Hoàng Đế
群𡗶群渃群𡽫群姑拌𨢇英群醝𫑺,còn trời còn nước còn non còn cô bán rượu anh còn say sưa
傷英㛪拱闷無,thương anh em cũng muốn vô
案前唸𡦂色空,án tiền niệm chữ sắc không
󱪪𣘃穭稷蒸𢧚󱖮𠫾戈蒂沉󱨯𥪝𢚸如醝,kìa cây lúa tắc chưng nên bông đi qua đấy chầm chậm trong lòng như say
罪兜固法帝耒,tội đâu có phép đấy rồi
色身孛時卒卋,sắc thân bụt thời tốt thay
誌俘送季犛及其子漢蒼澄澈汪孫芮滷范幼孫五郎弟季貔姪元𠧨子騂叔驊伯駿廷燁廷爌?臣東山鄕侯胡杜行遣阮彦光黎景琦?軍縣伯段󰲧亭伯陳湯夢中郎将范六才及其印信至金陵以献,Chí phù tống Quý Li cập kì tử Hán Thương Trừng Triệt Uông tôn Nhuệ Lỗ Phạm ấu tôn Ngũ lang đệ Quý Tì điệt Nguyên Cữu Tử tuynh Thúc Hoa Bá Tuấn Đình Diệp Đình Hoảng tướng thần Đông Sơn hương hầu Hồ Đỗ Hành khiển Nguyễn Ngạn Quang Lê Cảnh Kì tướng quân huyện bá Đoàn bồng Đình bá Trần Thang Mộng Trung lang tướng Phạm Lục Tài cập kì ấn tín chí Kim Lăng dĩ hiến
中丞裴擒虎曰粮貯於边實為良法運就東京恐為不便,trung thừa bùi cầm hổ viết lương trữ ư biên thực vi lương pháp vận tựu đông kinh khủng vi bất tiện
夏四月作清和殿奉安先帝先后神御随時薦享重修真教寺,hạ tứ nguyệt tác thanh hoà điện phụng an tiên đế tiên hậu thần ngự tuỳ thời tiến hưởng trùng tu chân giáo tự
儉浪𦖑㗂𮎦仙,kiệm rằng nghe tiếng anh tiên
府尹彈壓之官如見權貴勢家不等員人驕從游俠弗遵法制許得彈糾懲治,Phủ doãn đạn áp chi quan như kiến quyền quý thế gia bất đẳng viên nhân kiêu túng du hiệp phất tuân pháp chế hứa đắc đàn kiểu trừng trị
扱𩕳𪲾沒𤭷,cắp nạnh cà một chậu
年十五聰明過人,niên thập ngũ thông minh quá nhân
𩵜𦣰𬳕橽刀烘扲𢬣,cá nằm trốc thớt dao hòng cầm tay
史臣吳士連曰天命在乎民心,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thiên mệnh tại hồ dân tâm
抑成慶侯至是水塟而殉之耶,Ức Thành Khánh hầu chí thị thuỷ táng nhi tuẫn chi da
复四月帝親征長安府以内侍李仁義留守京師,Hạ tứ nguyệt Đế thân chinh Trường Yên phủ dĩ nội thị Lí Nhân Nghĩa lưu thủ Kinh sư
云仙𠼪𬰠𠺘󱜯,vân tiên day mặt rằng ừ
各以財貨至市北物重載而還托言明欽差官遇有他事不至,các dĩ tài hoá chí thị bắc vật trọng tải nhi hoàn thác ngôn minh khâm sai quan ngộ hữu tha sự bất chí
傷𠃣惜󰬥坤掣制廟堂侯󰭼榾󰅹台,thương ít tiếc nhiều khôn xiết chế miếu đường hầu lấy cột nào thay
焒𤈜渚覩油𠓨𰈨𭈒呐息責牢𢰺搒,lửa cháy chớ đổ dầu vào vùng vằng nói tức trách sao phũ phàng
冬十一月以仁肃王鑽為入内判大宗正府大宗正,Đông thập nhất nguyệt dĩ Nhân Túc Vương Toản vi Nhập nội phán đại tông chính phủ đại tông chính
上皇覽奏以示季犛,Thượng hoàng lãm tấu dĩ thị Quý Li
有名于時然而宗正大卿黎居仁嘗目為村毬脚盖村人蹴毬多不中以比漢超料理多不當也,hữu danh vu thời nhiên nhi tông chính đại khanh lê cư nhân thường mục vi thôn cầu cước cái thôn nhân xúc cầu đa bất trúng dĩ tỉ hán siêu liệu lí đa bất đương dã
浪碎歲󱎣𤵺󱚆,rằng tôi tuổi trẻ dại khờ
𣲆㙴花𠰩别㝵於󰠲,dẫy thềm hoa rụng biết người ở đâu
敢賒吹󰘚麻䜹撻𢚸,Dám xa xôi mặt mà thưa thớt lòng
又繼以癸巳䧺禮公自稱康佑初年迄于其亡前後共六十七年,Hựu kế dĩ Quý Tị Hùng Lễ Công tự xưng Khang Hựu sơ niên hất vu kì vong tiền hậu cộng lục thập thất niên
三月試天下士人,tam nguyệt thí thiên hạ sĩ nhân
帝乃戮其人而隱其事,đế nãi lục kì nhân nhi ẩn kì sự
咳𡥵𪆧渃箕喂𫳵𡮠漨浘於尼銀河,hỡi con vịt nước kia ơi sao mày vùng vẫy ở nơi ngân hà
師行有紀律則賊人易破,sư hành hữu kỷ luật tắc tặc nhân dị phá
󰅹泥固󰅹泥庄勉強求𢃄,nào nơi có nào nơi chăng miễn cưỡng cầu đấy
𨕭三宝𠁑九泉,trên tam bảo dưới cửu tuyền
注𠶛𣋚𠄻,chú kiêng hôm rằm
時黎朝𦾔臣鄭顒鄭昂兄弟二人奔告于明,Thời Lê triều cựu thần Trịnh Ngung Trịnh Ngang huynh đệ nhị nhân bôn cáo vu Minh
橘爫甘𠹾朱𢧚墮尼,quýt làm cam chịu cho nên đọa này
浪𥪞𣇜買𨔍𨓡,rằng trong buổi mới lạ lùng
監生除縣官自剛中等始,Giám sinh trừ huyện quan tự cương trung đẳng thuỷ
襖𬀦捉捇湥高湥𨱽,áo thời xóc xách giọt cao giọt dài
𢭮曲鳯宮弹𠽖也,gảy khúc phượng cung đàn giục giã
𠄼更淚玉忖控肝鐄,năm canh lệ ngọc xốn xang gan vàng
啿筭謀計庒朱露情,thầm toan mưu kế chẳng cho lộ tình
定銓󰱇除劇任令如紹天府雷陽梁江等係是,Định thuyên tuyển trừ kịch nhiệm lệnh như Thiệu Thiên phủ Lôi Dương Lương Giang đẳng hệ thị
英才閙𠽋寅寅買𦋦,anh tài náo nức dần dần mới ra
至太宗朝復為化州同總管鎮守韃隘,Chí Thái Tông triều phục vi Hoá Châu đồng tổng quản trấn thủ Thát Ải
妾𡞕𡮥,thiếp vợ bé
情岳父󰒂恩師𪯵𧷺,tình nhạc phụ nghĩa ân sư vuông tròn
彼矯,Bỉ Kiều
官公同保󰁮所知及該各衙門官曾歷二考以上廉𣸲練達諳曉刑名者六部一本板處承憲二司每處一本開註保󰁮者姓名明白具本得㫖送吏部銓除,quan công đồng bảo cử sở tri cập cai các nha môn quan tằng lịch nhị khảo dĩ thượng liêm khiết luyện đạt am hiểu hình danh giả lục bộ nhất bản bản xứ thừa hiến nhị ti mỗi xứ nhất bản khai chú bảo cử giả tính danh minh bạch cụ bản đắc chỉ tống lại bộ thuyên trừ
莽群盘泊共饒,mảng còn bàn bạc cùng nhau
𫺙𫺙怏怏底朱𠊛恄,dở dở ương ương để cho người ghét
悲㐌板㐌㨂船,Bây đã ván đã đóng thuyền
𢪀浪冲道𡞕𫯳,Nghĩ rằng trong đạo vợ chồng
汝諧止率神武及乂安軍以行意哀牢㨿南戎其眾單弱擊之必克,nhữ hài chỉ suất thần võ cập nghệ an quân dĩ hành ý ai lao cứ nam nhung kì chúng đơn nhược kích chi tất khắc
朝門次妃恭靖所出也,triều môn thứ phi cung tịnh sở xuất dã
皆在清潭縣紅梅社,giai tại thanh đàm huyện hồng mai xã
船情皮𥊘旦尼時㐌簮技𤭸淶包𣇞,thuyền tình vừa ghé đến nơi thì đà trâm gãy bình rơi bao giờ
𪃿𢴾,gà bươi
設立承宣十三道曰清化乂安順化天長南策國威北江安󰘊興化宣光太原諒山中都府,thiết lập thừa tuyên thập tam đạo viết thanh hoá nghệ an thuận hoá thiên trường nam sách quốc oai bắc giang an bang hưng hoá tuyên quang thái nguyên lạng sơn trung đô phủ
慧度取其屍斬之并妻子及脱等函首送建康,Tuệ Độ thủ kì thi trảm chi tịnh thê tử cập Thoát đẳng hàm thủ tống Kiến Khang
時上皇出家居安子山之紫霄峯自號竹林大士,Thời Thượng hoàng xuất gia cư Yên tử sơn chi Tử Tiêu phong tự hiệu Trúc Lâm đại sĩ
暹羅國海舶來云屯庄上進金葉表文及献方物帝却不受,Tiêm La quốc hải bạc lai Vân Đồn trang thượng tiến kim diệp biểu văn cập hiến phương vật đế khước bất thụ
𣈜𨎠拯埋沛𠀲󱘱箕所劫頭𡓋皮𠀧𢆥,ngày trước chẳng may phải đứa gở kia thửa cướp đầu đuôi vừa ba năm
吏部頻取姓名職色無過犯具奏,Lại bộ tần thủ tính danh chức sắc vô quá phạm cụ tấu
楚子殺之雖過然楚日以強威令行也,Sở tử sát chi tuy quá nhiên Sở nhật dĩ cường uy lệnh hành dã
仍𤽗仲逵𥘷𥙩蒸態資質󰇵從,nhưng ngươi trọng quỳ trẻ lấy chưng thói tư chất buông tuồng
宮琹捛仍𣈜初,Cung cầm lựa những ngày xưa
賢良夙昭恭順不懈宜德服龍荒而聲馳象魏,hiền lương túc chiêu cung thuận bất giải nghi đức phục long hoang nhi thanh trì tượng nguỵ
誣罔,vu võng
漁翁捁䋥𢵼𠊛,Ngư ông kéo lưới vớt người
𠰺耒埃乃檜頭,dạy rồi ai nấy cúi đầu
係󰑼𦓅𢬢乙連𢴑𦀊,hễ là già néo ắt liền đứt dây
買別盛虚它固數埃曾改特𢚸𡗶,mới biết thịnh hư đà có số ai từng cải được lòng trời
㛪群𡽫湼𪹷霜風寒,em còn non nớt nắng sương phong hàn
突突乾旗旄,đột đột cán cờ mao
姑芇醜𩴬朱䜹䋦行,Cô nào xấu vía cho thưa mối hàng
𥾘𥿗,sợi chỉ
幔𩂏𠃅壢摼搪瓢茹鐄訥簾行琉璃,màn che mái gạch ken đường bầu nhà vàng nuột rèm hàng lưu ly
丐埨択渃丐畧扯頭,cái lon xách nước cái lược chải đầu
芸朮,nghệ thuật
二十六日進諸士人入金鑾殿庭,nhị thập lục nhật tiến chư sĩ nhân nhập kim loan điện đình
内在,nội tại
㝵又䀡𧡊月娥,ngày ngày xem thấy nguyệt ngạ
八月立會試科,bát nguyệt lập hội thí khoa
屬𢚸,thuộc lòng
先是明遣太子太傅成國公朱?以總兵掛征夷将軍印領眾南侵,Tiên thị Minh khiến Thái tử Thái phó Thành quốc công Chu Năng dĩ tổng binh quải Chinh Di tướng quân ấn lĩnh chúng nam xâm
㐱羕意所泥𠱋,chỉn dường ấy thửa nệ ru
李仁宗以行之也惠宗盍舉故事而遵行焉,Lí Nhân Tông dĩ hành chi dã Huệ Tông hạp cử cố sự nhi tuân hành yên
才尼色󰀎𠦳鐄渚斤,Tài này sắc ấy nghìn vàng chưa cân
又藩鎮關隘等官或有異人徃來漏泄迯亡不肯用心誥捕惟圖販鬻以有掊克,Hựu phiên trấn quan ải đẳng quan hoặc hữu dị nhân vãng lai lậu tiết tốn vong bất khẳng dụng tâm cáo bổ duy đồ phán chúc dĩ hữu bồi khắc
若一槩赦之則小人幸免非君子之福也,Nhược nhất khái xá chi tắc tiểu nhân hạnh miễn phi quân tử chi phúc dã
󰡎凡坤別呐能𡗶差仙女𧦈蒸𠇮娘,dưới phàm khôn biết nói năng trời sai tiên nữ hộ chưng mình nàng
士王在位四十年壽九十年王寬厚謙虚人心愛戴保全越之地以當三國之強既明且智足称賢君,Sĩ Vương Tại vị tứ thập niên Thọ cửu thập niên Vương khoan hậu khiêm hư nhân tâm ái đái bảo toàn Việt chi địa dĩ đương tam quốc chi cường ký minh thả trí túc xưng hiền quân
遂封其種琴冬為宣慰大使乃置鎮守各縣官吏以治之,Toại phong kì chủng Cầm Đông vi Tuyên uý đại sứ nãi trí trấn thủ các huyện quan lại dĩ trị chi
悌玉山禾塲人甲寅三年十月以後改德元元年清康熙十三年春二月令旨訓戒各職司,Đễ Ngọc Sơn Hoà Trường nhân Giáp Dần tam niên thập nguyệt dĩ hậu cải Đức Nguyên nguyên niên Thanh Khang Hi thập tam niên xuân nhị nguyệt lệnh chỉ huấn giới các chức ti
翹強色稍漫𣻕,Kiều càng sắc sảo mặn mà
𢪀命於盎蒌荼,nghĩ mình ở áng rau dưa
歇調輕重歇𠳒是非,Hết điều khinh trọng hết lời thị phi
古制君出時左撞黄鍾之鐘而右,cổ chế quân xuất thời tả chàng hoàng chung chi chung nhi hữu
以當郡公陶光饒爲都督河郡公黎宴爲提督,Dĩ Đương quận công Đào Quang Nhiêu vi Đô đốc Hà quận công Lê Yến vi Đề đốc
钱𥾾󱫕襊晡晡,tiền buộc dải túi bo bo
帝聞占城引其眾及象陳于五蒲江南岸欲拒官軍,Đế văn Chiêm Thành dẫn kì chúng cập tượng trần vu Ngũ Bồ giang nam ngạn dục cự quan quân
娘䀡𫽄𬋩𪿒顒,nàng xem chẳng quản ngại ngùng
两󰠃作十必死状中中書,lưỡng cùng tác thập tất tử trạng trung trung thư
旨揮諸路被兵㓂,chỉ huy chư lộ bị binh khấu
𬑉拯燥渃𢚸庒𢢯𫯳,mắt chẳng ráo nước lòng chăng nguôi chồng
定朝冠󰱥今文武百官進朝戴烏紗帽两趐宜一體稍仄向前不得任意或平或仄,định triều quan kế kim văn võ bách quan tiến triều đái ô sa mạo lưỡng sí nghi nhất thể sảo trắc hướng tiền bất đắc nhiệm ý hoặc bình hoặc trắc
四諸路軍火首職有差,tứ chư lộ quân hoả thủ chức hữu sai
諱元龍太祖次子在位九年東巡而崩壽二十塟祐陵帝天資明智運撫昇平内制強臣外攘夷狄,Huý Nguyên Long Thái Tổ thứ tử tại vị cửu niên Đông tuần nhi băng thọ nhị thập táng Hựu Lăng Đế thiên tư minh trí vận phủ thăng bình nội chế cường thần ngoại nhương Di Địch
重,trọng
限些時待󰡎尼逴些,hẹn ta thì đợi dưới này rước ta
𡮍群恩愛堆塘渚衝,chút còn ân ái đôi đàng chửa xong
雲仙𫀅体強疑冲弄,vân tiên xem thấy càng nghi trong lòng
𢬣󱪘之噉𡀵𠰮歷𣮮󱩆󰅹酸斈󱤀𬰛,tay suông chi dám khoe sành lịch mày ủ nào toan học vẽ vời
羝羊羝特孟世旭饒僚簉吏咍默𧤂,đê dương dê đực mạnh thay húc nhau leo giậu lại hay mắc sừng
仍仍事世丙堆争,dửng dưng sự thế biếng đôi tranh
徘徊𣎃論𣈜輸,bồi hồi tháng lọn ngày thâu
五月以陶師錫為入内行遣右司郎中,Ngũ nguyệt dĩ Đào Sư Tích vi Nhập nội hành khiển hữu ti lang trung
參知阮廷歷范瑜等告哀,Tham tri Nguyễn Đình Lịch Phạm Du đẳng cáo ai
𬑉沙紇淚如瓶渃迎,mắt sa hạt lệ như bình nước nghiêng
又分兵使南道将阮倦侵乂安𭁈晋郡公鄭模相持數月餘,hựu phân binh sử nam đạo tướng nguyễn quyện xâm nghệ an dữ tấn quận công trịnh mô tương trì sổ nguyệt dư
𢬣󱪘之噉𡀵𠰮歷,tay suông chi dám khoe sành lịch
漢蒼命禮部試?人中選一百七十名以胡彦臣黎拱宸充太學生裏行瞿昌朝等六人充資善堂學生,Hán Thương mệnh Lễ Bộ thí cử nhân trúng tuyển nhất bách thất thập danh dĩ Hồ Ngạn Thần Lê Củng Thần sung Thái học sinh lí hành Cù Xương Triều đẳng lục nhân sung Tư Thiện đường học sinh
軍人丁男各詣軍門自效立功,Quân nhân đinh nam các nghệ quân môn tự hiệu lập công
固些低拱拯干㨿之,Có ta đây cũng chẳng cơn cớ gì
秋八月九日有星隕如雨,Thu bát nguyệt cửu nhật hữu tinh vẫn như vũ
緣兜埃󰠥絲桃,Duyên đâu ai dứt tơ đào
至今年春正月三十日辰時崩于寶光宮,Chí kim niên xuân chính nguyệt tam thập nhật Thìn thời băng vu Bảo Quang cung
庄咍名姓󰑼之󰜋𠇮𫼳䈫麻𠫾傳𫩝,chẳng hay danh tính là chi một mình mang níp mà đi chuyện gì
想情師弟過唹,tưởng tình sư đệ quá ưa
𢪀𠁀麻喭朱𠁀,Nghĩ đời mà ngán cho đời
瓷嬰固号頭老,từ anh có hiệu đầu rau
𥙩影泣𠊛󰠲𫽄𤍊爫𦎛𨕭坦底𤐝終,lấy ảnh khắp người đâu chẳng tỏ làm gương trên đất để soi chung
冬十月帝幸啓瑞行宫省歛,đông thập nguyệt đế hạnh khải thuỵ hành cung tỉnh liễm
𪟳丁馨𦣰𬮌竹,ngủ đềnh hênh nằm cửa trúc
十五日水又潦,thập ngũ nhật thuỷ hựu lạo
瓶,bình
冬十二月初八日以禮部左侍郎楊直原兼翰林院事,đông thập nhị nguyệt sơ bát nhật dĩ lễ bộ tả thị lang dương trực nguyên kiêm hàn lâm viện sự
𬌓𢚸惨切如湄,tấm lòng thảm thiết như mưa
以阮曰任爲太原處承政使范維質爲山西處參政,dĩ nguyễn viết nhiệm vi thái nguyên xứ thừa chính sứ phạm duy chất vi sơn tây xứ tham chính
埃匕𠳺匕麻𦖑,ai ai lẳng lặng mà nghe
包紙,bao giấy
曲弹尼㗂𢫝和樂幀恩情湼莫𠦳春,khúc đàn này tiếng rung hoà nhạc tranh ân tình nét mạc ngàn xuân
𡮈𫰅娘吏尋𠳒𡅳干,Nhỏ to nàng lại tìm lời khuyên can
諸将宜戒戢将士嚴申軍約整飭部伍號令明信,chư tướng nghi giới tập tướng sĩ nghiêm thân quân ước chỉnh sức bộ ngũ hiệu lệnh minh tín
双傷寃抑麻填𡮍分,song thương oan ức mà đền chút phân
郎仁嶺侯劉廷質等啓言於平安王以爲天心仁爱必形於譴告之中或不知自省天又出灾異以警惧之,lang Nhân Lĩnh hầu Lưu Đình Chất đẳng khải ngôn ư Bình An Vương dĩ vi Thiên tâm nhân ái tất hình ư khiển cáo chi trung hoặc bất tri tự tỉnh thiên hựu xuất tai dị dĩ cảnh cụ chi
𡥵𩵜洡渃󰋇𠊛𢵻鈎,con cá lội nước mấy người chõ câu
乱南別󰋇𨑮吝民如䇺餅扑寅麻咹,loạn nam biết mấy mươi lần dân như đậu bánh bóc dần mà ăn
撰𩚩,dọn cỗ
命入内司馬黎列總督乂安新平順化諸軍就新平順化地方巡哨若過占城草賊劫掠边境将校軍人臨戰違令及𢙇二却退者咱先斬後奏,mệnh nhập nội tư mã lê liệt tổng đốc nghệ an tân bình thuận hoá chư quân tựu tân bình thuận hoá địa phương tuần tiếu nhược quá chiêm thành thảo tặc kiếp lược biên cảnh tương hiệu quân nhân lâm chiến vi lệnh cập hoài nhị khước thoái giả thính tiên trảm hậu tấu
况帝嬰惡疾治之弗効又無嗣子以承大統危亡之兆已先見矣,Huống đế anh ác tật trị chi phất hiệu hựu vô tự tử dĩ thừa đại thống nguy vong chi triệu dĩ tiên kiến hĩ
婦人冠服减夫一等本身貴者不减,Phụ nhân quan phục giảm phu nhất đẳng bản thân quý giả bất giảm
身㛪辰𤽸分㛪𧷺,thân em thì trắng phận em tròn
以國子監直講尹子平為安撫副,Dĩ Quốc tử giám trực giảng Doãn Tử BÌnh vi An phủ phó
𡬷𡬼銅鎖原封,Tấc gang đồng tỏa nguyên phong
辛丑二年漢建武十七年,Tân Sửu nhị niên Hán Kiến Vũ thập thất niên
一等充蘭都二等次之三等,nhất đẳng sung lan đô nhị đẳng thứ chi tam đẳng
二十七日吏部上書阮伯驥奏官貟縁事刑部勘問有干犯罪治即如欽奉進前勑,nhị thập thất nhật lại bộ thượng thư nguyễn bá ký tấu quan viên duyên sự hình bộ khám vấn hữu can phạm tội trị tức như khâm phụng tiến tiền sắc
聰明本産性𡗶坡芸詩畫𨇜味歌吟,thông minh vốn sẵn tính trời pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm
急迡催拱󰜋吝麻催,Kíp chầy thôi cũng một lần mà thôi
差西道将莫玉󱗲領本道兵固守保慶門以西至日昭裴文奎陳百年等領四衛兵㨿椰橋門過夢橋門直至纏橋門分為營次日夜閉門固守大羅城内各相拒守,sai tây đạo tướng mạc ngọc liễn lĩnh bản đạo binh cố thủ bảo khánh môn dĩ tây chí nhật chiêu bùi văn khuê trần bách niên đẳng lĩnh tứ vệ binh cứ gia kiều môn quá mộng kiều môn trực chí triền kiều môn phân vi dinh thứ nhật dạ bế môn cố thủ đại la thành nội các tương cự thủ
襖襜𪰰用𦃿蘇,áo xiêm thà dùng vải to
裊固咹𪰛固盧庄朋掑󰘂哎孚孚,nẻo có ăn thì có lo chẳng bằng cài cửa ngáy pho pho
富良以計就之使妻迎降首服曰大王權重兵勢且大追隨奔走之人更多武勇,Phú Lương dĩ kế tựu chi sử thê nghênh hàng thú phục viết Đại vương quyền trọng binh thế thả đại truy tuỳ bôn tẩu chi nhân cánh đa vũ dũng
一肉外各衙門等官宜正身率,Nhất nhục ngoại các nha môn đẳng quan nghi chính thân suất
遂𭁈宮帝俱殂,Toại dữ Cung Đế cụ tồ
巨論曰上皇之心深󰲤帝殺冠服大王之故帝頗不諧,cự luận viết thượng hoàng chi tâm thâm vechu đế sát quan phục đại vương chi cố đế phả bất hài
困𤍌𢫘㨶㐌盈固尼,khuôn thiêng lừa đảo đã dành có nơi
秋八月照捕扶董寺居士阮嫩以得金璧不進故也,thu bát nguyệt chiếu bổ phù đổng tự cư sĩ nguyễn nộn dĩ đắc kim bích bất tiến cố dã
耰鋤皮既沛時,ưu sừ bừa cấy phải thì
𩙌,gió
以趙肅爲太傅并韶范脩等並拜將相官,Dĩ Triệu Túc vi Thái Phó Tịnh Thiều Phạm Tu đẳng tịnh bái tướng tướng quan
固僞羅陳添平衛渃犯𬮌隘支稜,có ngụy là trần thiêm bình về nước phạm cửa ải chi lăng
大越史記本紀續編卷之十九,đại việt sử ký bản kỷ tục biên quyển chi thập cửu
翁絲扃窘買奇者恩湄沐填󰒂竹枚,ông tơ quanh quẩn mới kỳ giả ơn mưa móc đền nghì trúc mai
㛪如塊󱝡𠁑滝英如㹥𩛜𥪸𥊛𨕭坡,em như hòn cứt dưới sông anh như chó đói đứng trông trên bờ
溥𭁈妻伏地羅拜同桃夫武鄰使同桃納己女于宫中以思固權位,phổ dữ thê phục địa la bái đồng đào phu vũ lân sử đồng đào nạp kỷ nữ vu cung trung dĩ tư cố quyền vị
造,tạo
十二月詔凣軍民迯役罰錢十鏹刺項四字頭目斬罪田土没官,thập nhị nguyệt chiếu phàm quân dân đào dịch phạt tiền thập cưỡng thích hạng tứ tự đầu mục trảm tội điền thổ một quan
十一日至滝江駐營諸将迎賀,Thập nhất nhật chí Lũng Giang trú dinh chư tướng nghênh hạ
皇太子𭴣可即帝位,hoàng thái tử an khả tức đế vị
十二月初二日遣陪臣黎偉程真等如明告哀,Thập nhị nguyệt sơ nhị nhật khiển bồi thần Lê Vĩ Trình Chân đẳng như Minh cáo ai
是時清華原頭人偽太傅剛國公缺名起兵㨿乂安瓊瑠上畔擄掠居民,Thị thời Thanh Hoa nguyên đầu nhân nguỵ Thái phó Cương quốc công khuyết danh khởi binh cứ Nghệ An Quỳnh Lưu thượng bạn lỗ lược cư dân
典,điển
各置宣撫司設宣撫同知副使僉事各一員聽都統使管轄差遣,các trí tuyên phủ ti thiết tuyên phủ đồng tri phó sứ thiêm sự các nhất viên thính đô thống sứ quản hạt sai khiến
固如翁召公隊𣈗𨷑渃𢌌𤾓𫮡,có như ông triệu công đòi ngày mở nước rộng trăm dặm
國事共扲家事共𫀢,quốc sự cùng cầm gia sự cùng coi
童浪碎㐌󰟭欧,ðồng rằng tôi đã sớm âu
方之坦几𢄂𤒛𥺊珠𠺙檜桂,phương chi đất kẻ chợ nấu gạo châu thổi củi quế
旦時㨂𫔳掑杄,Đến THÌ đóng cửa cài then
󰖌條衷曲恩勤𢚸春派派󱋓春藏藏,đủ điều trung khúc ân cần lòng xuân phới phới chén xuân tàng tàng
沛調咹𠾕於時,Phải điều ăn xổi ở thì
狄青又破智髙,địch thanh hựu phá trí cao
揞琹埃女𢴑𦀊朱停,ôm cầm ai nỡ dứt dây cho đành
栗以足國用,lật dĩ túc quốc dụng
冬十一月二十日以杜岳為吏部尚書兼東閣大𭓇士入侍經筵,Đông thập nhất nguyệt nhị thập nhật dĩ Đỗ Nhạc vi Lại bộ thượng thư kiêm Đông các đại học sĩ nhập thị kinh diên
囷縁𠬠會󱋨名𬮙𠁀,khuôn duyên một hội nức danh muôn đời
𮗓緣師長𫅜𢚸連傷,Giác Duyên sư trưởng lành lòng liền thương
浪浪㝵浪鍾意石,lặng lặng người rằng chuông ấy thạch
𥘷疎唐突吀󰜏恕朱,trẻ thơ đường đột xin bà thứ cho
頭𡳪計事𣈜𣈜求親,Đầu đuôi kể sự ngày ngày cầu thân
入檢收公同置簿不合例者将入公同檢收置簿,nhập kiểm thu công đồng trí bộ bất hợp lệ giả tương nhập công đồng kiểm thu trí bộ
𨑮𠤩咍羅𨑮󰝃低,mười bẩy hay là mười tám đây
盖倣李朝用李常傑李常憲舊例也,Cái phỏng Lí Triều dụng Lí Thường Kiệt Lí Thường Hiến cựu lệ dã
縁󰅹刁等庫庄赦,duyên nào đeo đẳng khó chăng tha
庚辰年夏又制󰁮而收賢,Canh Thìn niên hạ hựu chế cử nhi thu hiền
靜思厥𠧨盖有其由,tĩnh tư quyết cữu cái hữu kì do
湥珠尋謝埮𨱽襖撑,Giọt châu tầm tã đượm dài áo xanh
一鬼二魔次𠀧學𠻀,nhất quỷ nhì ma thứ ba học trò
𨑗時迎渃迎城,trên thì nghiêng nước nghiêng thành
布媄,bố mẹ
眾船未會蓬莪小臣波漏󰏲為蓬莪所責惧誅來奔軍营指綠漆船告曰此國王船也,Chúng thuyền vị hội Bồng Nga tiểu thần Ba Lậu Kê vi Bồng Nga sở trách cụ tru lai bôn quân doanh chỉ lục tất thuyền cáo viết Thử quốc vương thuyền dã
附𣑯郎王王㨿險設奇以摧大敵惜夫過愛其女𦤶有女壻之衬,Phụ Đào Lang Vương Vương cứ hiểm thiết kì dĩ thôi đại địch tích phu quá ái kì nữ trí hữu nữ tế chi sấn
樣穭卒搓薝茄,dáng lúa tốt sây rườm rà
節春分如󰑼𪀄󱳗,tiết xuân phân như là chim trắng
傷牢朱院時傷併牢朱論每塘時𠳐,thương sao cho vẹn thì thương tính sao cho trọn mọi đường thì vâng
行順化承宣使范謙柄憲察使吳光祖等𭁈文訓妻子俱承船遁被本處民盡掠取文訓船財物并妻子固要謙柄光祖船逼令還任,hành thuận hoá thừa tuyên sứ phạm khiêm bính hiến sát sứ ngô quang tổ đẳng dữ văn huấn thê tử cụ thừa thuyền độn bị bản xứ dân tận lược thủ văn huấn thuyền tài vật tịnh thê tử cố yếu khiêm bính quang tổ thuyền bức lệnh hoàn nhiệm
香乘讓唉𦋦𠓨󰠲低,hương thừa nhường hãy ra vào đâu đây
御史耳目之任所以振紀綱而警風采,Ngự sử nhĩ mục chi nhiệm sở dĩ chấn kỷ cương nhi cảnh phong thái
蚤悶捽𠇮𣦛𢀨,tao muốn tót mình thẳng sang
乃自督兵追至玉山󰱐模中途引㱕京邑,nãi tự đốc binh truy chí ngọc sơn hoạch mô trung đồ dẫn quy kinh ấp
或賜𧶘則先與惠真而後及天真,hoặc tứ lãi tắc tiên dữ huệ chân nhi hậu cập thiên chân
帝停舟江中欲觀之,đế đình chu giang trung dục quan chi
感𢚸洙悴𤁕情如爲,Cám lòng chua xót lạt tình như vi
醜𫨩爫卒,xấu hay làm tốt
断膓󰑼𢼂󰡫芇,Đoạn trường là số thế nào
趙越王,triệu việt vương
𧼌𦋦吏﨤追兵,chạy ra lại gặp truy binh
𠅎钱𠫾渡吏沛𢹣𦀊,mất tiền đi đò lại phải kéo dây
乃制其形與象相拒象果驚走,Nãi chế kì hình dữ tượng tương cự tượng quả kinh tẩu
初太組欲均田故畧田産章,sơ thái tổ dục quân điền cố lược điền sản chương
冷共与漚礼庄定,lành cùng dữ âu lệ chăng định
𢀭𠀧𨑮𣦮𠤆𢜠,giàu ba mươi tuổi chớ mừng
𤾓斫尋𪱕𠓹拯咍特,trăm chước tìm tòi trọn chẳng hay được
過年濯外𦊛旬𪵟鬚󰠺隊襖裙炳包,quá niên trạc ngoại tư tuần mày râu nhẵn trụi áo quần bảnh bao
採荼㙮𢬭𣎃𣈜從容,rau dưa đắp đổi tháng ngày thong dong
𧺃如𩈘𡗶木,đỏ như mặt trời mọc
郡𤴬曲𦛌𨀈𨀛𨃴蹎,quặn đau khúc ruột bước dồn gót chân
予聞阮武受賍死甘心矣予今不殺尚其他日改過而得驅使,Dư văn Nguyễn Vũ thụ tang tử cam tâm hĩ dư kim bất sát thượng kì tha nhật cải quá nhi đắc khu sử
説催辞謝󰡎幔,thốt thôi từ tạ dưới màn
𠿯匕辞謝𨀈𦋦阻𧗱,ngùi ngùi từ tạ bước ra trở về
裕宗委以政事辭不拜,Dụ Tông uỷ dĩ chính sự từ bất bái
対台鴈个㐌共苔年,đổi thay nhạn cá đã cùng đầy niên
後為登庸所破廷秀為子弟所捉到登庸營仍解送回洪市在行殿,hậu vị đăng dung sở phá đình tú vị tử đệ sở tróc đáo đăng dung dinh nhưng giải tống hồi hồng thị tại hành điện
論曰自陳暠入京而宗廟散壞自山西作亂而京城空虚即此而知黎朝之不振矣,luận viết tự trần cảo nhập kinh nhi tông miếu tán hoại tự sơn tây tác loạn nhi kinh thành không hư tức thử nhi tri lê triều chi bất chấn hĩ
𥒥𡶀𥩯高扢𡗶,đá núi dựng cao ngất trời
諸軍聞之莫不來集,Chư quân văn chi mạc bất lai tập
彩鵉仃胣𢚸強添盃,thái loan đành dạ lòng càng thêm vui
𥙩𨢇吏朱㕵醝,lấy rượu lại cho uống say
前代故事有謁二等禮儀百官騶從甚盛,Tiền đại cố sự hữu yết nhị đẳng lễ nghi bách quan sô tòng thậm thịnh
師西王,sư tây vương
軍𫏾㐌細外营柳,quân trước đã tới ngoài doanh liễu
漣𡨧美㝵買東圭撞宋,trơn tốt mẽ người mé đông quê chàng tống
油或𧍰爭𤞻都蝶容螉沕,dẫu hoặc rồng tranh hùm đua điệp giong ong vẩn
令曰凣差使管下者並給以帖或打墨記或署本𬋩姓名及行人多少就某處行某事定旱日其還營無得公然去來,Lệnh viết Phàm sai sứ quản hạ giả tịnh cấp dĩ thiêm hoặc đả mặc ký hoặc thự bản quản tính danh cập hành nhân đa thiểu tựu mỗ xứ hành mỗ sự định hạn nhật kì hoàn dinh vô đắc công nhiên khứ lai
呐事陳仲初箕,nói sự trần trọng xưa kia
𬮌嚴審審沒𨉟𡎥,cửa nghiêm thẳm thẳm một mình ngồi
𣃣枚𡗶㐌𤎜𤑍彙東,vừa may trời đã rạng hừng vầng đông
帝聞嘉不聽命王及太后孤弱不能制使者怯無决又以為王及太后已内附獨吕嘉為乱不足以興兵欲使荘參以二千往使,đế văn gia bất thính mệnh vương cập thái hậu cô nhược bất năng chế sứ giả khiếp vô quyết hựu dĩ vi vương cập thái hậu dĩ nội phụ độc lữ gia vi loạn bất túc dĩ hưng binh dục sử trang sâm dĩ nhị thiên vãng sứ
内治,nội trị
𠊛些,người ta
旨揮路縣社官等係官印正官掌守,Chỉ huy lộ huyện xã quan đẳng hệ quan ấn chính quan chưởng thủ
明人入城固守,minh nhân nhập thành cố thủ
𨤰󰅹𫼳𬕷𠸣𫆮𠫾𢺀,nhẽ nào mang giỏ hỏng trôn đi mò
時囂將舟師在小江即都,Thời Ngao tương chu sư tại Tiểu Giang Tức Đô
捥𣘃自妥群嫩𠰺𡥵自妥䀭群𡭜䜹,uốn cây từ thuở còn non dạy con từ thuở hãy còn bé thơ
春正月詔百官女不得先適人俟󰱇克掖庭後不入󰱇者然後許嫁,xuân chính nguyệt chiếu bách quan nữ bất đắc tiên thích nhân sĩ tuyển khắc dịch đình hậu bất nhập tuyển giả nhiên hậu hứa giá
󰜋𠊛易固󰋇身,Một người dễ có mấy thân
誠之誠者分明聖賢,thành chi thành giả phân minh thánh hiền
占城獻白象後再擾邊,Chiêm Thành hiến bạch tượng hậu tái nhiễu biên
麻払束沛𦋦𠊛抪𢬣,Mà chàng Thúc phải ra người bó tay
臨淄皮𠬠𣎃𧷺旦尼,lâm tri vừa một tháng tròn đến nơi
宮闕府庫爲之一空,cung khuyết phủ khố vi chi nhất không
𪉽濃󰜋𨤔󰜋於,mặn nồng một vẻ một ưa
焱焱芃焒拂坡𤏬𤊥,diệm diệm bông lửa phất phơ sáng lừng
󰡤花䏾𢢆𬂙𦎛󰘚𠫅,NGỪNG hoa bóng thẹn trông gương mặt dày
拯顛𠱋麻拯丐鵶,chẳng đen ru mà chẳng cái ác
㗂鉦𠰺坦䏾星葉塘,Tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường
於許錢𨨲摸𢅄𨁡,ờ hở tiền chì mua vải nối
村頭三两農夫到皆謂今年勝昔年,thôn đầu tam lưỡng nông phu đáo giai vị kim niên thắng tích niên
撑萻古樹𧷺如傘,xanh om cổ thụ tròn như tán
咃浪拯别朱甘别𫥨仉北𠊛南𧁷𢚸,thà rằng chẳng biết cho cam biết ra kẻ bắc người nam khó lòng
䋥駪,lưới săn
𥪞達蔑丐床𩄲,trong đặt một cái giường mây
外𬮌明𠊚油丐󱮒𥪝茹設客默昆棊,ngoài cửa mừng người dầu cái vẹt trong nhà thết khách mặc con cờ
強𤴬𥙩󱈘丹墀襖籖接襀𩈘皮皮𪽩,càng đau lấy trước đan trì áo tươm tướp rách mặt bì bì sưng
𢲨𢲨蔞卷耳拯苔迎丐筐,hái hái rau quyển nhĩ chẳng đầy nghiêng cái khuông
他日入侍,tha nhật nhập thị
忠信孝悌之人必用心嘉奖,Trung tín hiếu đễ chi nhân tất dụng tâm gia tưởng
時潘彦馬未及鞍兵未及甲賊船已到營門軍皆失措潘彦出拒纔四十五人而已,Thời Phan Ngạn mã vị cập yên binh vị cập giáp tặc thuyền dĩ đáo dinh môn quân giai thất thố Phan Ngạn xuất cự tài tứ thập ngũ nhân nhi dĩ
都東京即昇龍城也清化有西都故称昇龍城曰東京,Đô Đông Kinh Tức Thăng Long thành dã Thanh Hoá hữu Tây Đô cố xưng Thăng Long thành viết Đông Kinh
印鐄没顆劍鐄没青,ấn vàng một trái kiếm vàng một thanh
放驩州南界石河縣人㱕本縣,Phóng Hoan Châu Nam Giới Thạch Hà huyện nhân quy bản huyện
𨕭頭固祖󰭧󱰴,trên đầu có tổ lông công
執政請󰱇壮充軍增多其數,Chấp chính thỉnh tuyển tráng sung quân tăng đa kì số
边時𡎢𦊚𠄼㝵廊制,bên thì ngồi bốn năm người làng chơi
丁寧埋湥劄䜹,đinh ninh mài giọt chép thư
碑徐板㐌㨂船,Bây GIỜ ván đã đóng thuyền
帝以楊氏賁用心如此所生之子未必賢降為庶婦詔天下使明知太子之位未定,Đế dĩ Dương Thị Bí dụng tâm như thử sở sinh chi tử vị tất hiền giáng vi thứ phụ chiếu thiên hạ sử minh tri Thái tử chi vị vị định
其宜󰱥今當朝日鼓初發護衛以次進入丹墀二發百官以次進入丹墀不得搪揬争先混淆攙越,Kì nghi Kế kim đương triều nhật cổ sơ phát hộ vệ dĩ thứ tiến nhập Đan Trì nhị phát bách quan dĩ thứ tiến nhập Đan Trì bất đắc đường đột tranh tiên hỗn hào sam việt
十五日,thập ngũ nhật
咨爾将師六軍各盡汝心咸聽朕命,Tư nhĩ tướng sư lục quân các tận nhữ tâm hàm thính trẫm mệnh
酉幅公侯伴特󰅹,dẫu bậc công hầu bạn được nao
𠀧𠁀󰡸業爫柴奇𠀧,ba đời nối nghiệp làm thày cả ba
太子勞之曰吾所以克荷先帝之丕基全父母之遺体卿等之力也,thái tử lạo chi viết ngô sở dĩ khắc hà tiên đế chi phi cơ toàn phụ mẫu chi di thể khanh đẳng chi lực dã
教授當久厥任以責人才之效敢有遷移其罪不小,giáo thụ đáng cửu quyết nhiệm dĩ trách nhân tài chi hiệu cảm hữu thiên di kì tội bất tiểu
下令軍中曰凣兵經過不得擄掠良民脅奸婦女,Hạ lệnh quân trung viết Phàm binh kinh quá bất đắc lỗ lược lương dân hiếp gian phụ nữ
救之德暨諸舊勳大臣左右鄰弼賛佐彌縫之力庶幾嗣有令緒答楊先訓上副天心下蘇人望以衍宗社億萬年無疆之休,cứu chi đức kị chư cựu huân đại thần tả hữu lân bật tán tá di phùng chi lực thứ cơ tự hữu lệnh tự đáp dương tiên huấn thượng phó thiên tâm hạ tô nhân vọng dĩ diễn tông xã ức vạn niên vô cương chi hưu
納𥯨音徙簩音劳𥯨簩竹各造水城靠珥河北岸高准東䦕城,nạp tỉ âm tỉ lao âm lao tỉ lao trúc các tạo thuỷ thành kháo Nhĩ Hà bắc ngạn cao chuẩn Đông Quan thành
坡𤌋𪀄𧗱𣘃點粉,pha khói chim về cây điểm phấn
群身乙吏填培固欺,Còn thân ắt cũng đền bồi có khi
󰠱𢚸𠲖邑併排分𢺺,Nặng lòng e ấp tính bài phân chia
仍别咹樁麻唸栢𠰉𣎞麻𠹳𬲇午侯拯沙䋥凡,những biết ăn thông mà nếm bách giễu trăng mà cợt gió ngõ hầu chẳng sa lưới phàm
及,Cập
貶鄧世功爲都督僉事以其逡廵不䏻救應接賊故也,biếm đặng thế công vi đô đốc thiêm sự dĩ kì thuân tuần bất năng cứu ứng tiếp tặc cố dã
工部右侍郎黎漢廷翰林院侍書武暘等歳貢東閣校書黎俊彦監察御史阮󰉎奏驛路,công bộ hữu thị lang lê hán đình hàn lâm viện thị thư vũ dương đẳng tuế cống đông các hiệu thư lê tuấn ngạn giám sát ngự sử nguyễn xao tấu dịch lộ
特势渚奚脅捉,được thế chớ hề hiếp tróc
悴𠇮󰘇閣房圭,Tủi mình cửa các phòng khuê
效可不能悅親故帝言此以警之也,Hiệu Khả bất năng duyệt thân cố Đế ngôn thử dĩ cảnh chi dã
𥘉帝命汝諧使占城,Sơ Đế mệnh Nhữ Hài sứ Chiêm Thành
以黄廷爱為太尉阮有僚為西軍都督府掌府事鄭栢為南軍都督府掌府事鄭杜為南軍都督府左都督䧺郡公缺名為太保鄭桐鄭檸等俱為都督僉事演郡公缺名為西軍都督府右都督吳景祐為北軍都督府右都督其餘受封有差,Dĩ Hoàng Đình Ái vi Thái uý Nguyễn Hữu Liêu vi Tây quân Đô đốc phủ chưởng phủ sự Trịnh Bách vi Nam quân Đô đốc phủ chưởng phủ sự Trịnh Đỗ vi Nam quân Đô đốc phủ Tả đô đốc Hùng quận công khuyết danh vi Thái bảo Trịnh Đồng Trịnh Ninh đẳng câu vi Đô đốc thiêm sự Diễn quận công khuyết danh vi Tây quân Đô đốc phủ Hữu đô đốc Ngô Cảnh Hựu vi Bắc quân Đô đốc phủ Hữu đô đốc kì dư thụ phong hữu sai
戴幞頭著鞾自此始,đái phốc đầu trước ngoa tự thử thuỷ
身㛪罪業衛󰠳𦓡𣈜𣈜𨆟抛󰵟𨖲𡗶,thân em tội nghiệp về đâu mà ngày ngày chổng phao câu lên trời
𠱋払𠄼妾𬙞妻𫽄塊奶𤵶尼兜,dù chàng năm thiếp bảy thê chẳng khỏi nái sề này đâu
实信𦖑㐌闭𥹰,Thật tin nghe đã bấy lâu
払喂負妾爫之,chàng ơi phụ thiếp làm chi
癸卯十賜年明成化十九年,Quý mão thập tứ niên Minh Thành Hoá thập cửu niên
賜占城舊主賁該冠帶衣服許會宴,tứ chiêm thành cựu chủ bí cai quan đai y phục hứa hội yến
國之將興神明降之以監其德將亡神亦降之以觀其惡,quốc chi tương hưng thần minh giáng chi dĩ giám kì đức tương vong thần diệc giáng chi dĩ quan kì ác
節制鄭松差兵大擊于海門外逐之而還,Tiết chế Trịnh Tùng sai binh đại kích vu hải môn ngoại trục chi nhi hoàn
魂蝴蝶𥄫𥌬𠄼𪔠兎,hồn hồ điệp chập chờn năm trống thỏ
又蓃獵𦾔跡參諸野史類編自玄宗穆皇帝景治之𥘉年至嘉宗羙皇帝德元之二年凣十有三載事實亦命曰本紀續編,Hựu sưu liệp cựu tích tham chư dã sử loại biên tự Huyền Tông Mục Hoàng Đế Cảnh Trị chi sơ niên chí Gia Tông Mĩ Hoàng Đế Đức Nguyên chi nhị niên phàm thập hữu tam tải sự thực diệc mệnh viết Bản kỉ tục biên
節制鄭松亦督大兵而行,Tiết chế Trịnh Tùng diệc đốc đại binh nhi hành
諸府縣土人有能招安及殺掠有功者張輔並劄授官,Chư phủ huyện thổ nhân hữu năng chiêu an cập sát lược hữu công giả Trương Phụ tịnh tráp thụ quan
其乘輦有舊典在不,kì thừa liễn hữu cựu điển tại bất
㗂𧽇𡗶坦,tiếng dậy trời đất
陛下納之則芻蕘工技各盡所懷而陛下聖德益光大矣,Bệ hạ nạp chi tắc sô nhiêu công kĩ các tận sở hoài nhi bệ hạ thánh đức ích quang đại hĩ
課怒因時兵焒香𤐜拯特響,thuở nọ nhân thời binh lửa hương khói chẳng được hưởng
茹皮𨷑席團圓,nhà vừa mở tiệc đoàn viên
庄欣庄釼平分買皮,chẳng hơn chẳng kém bằng phân mới vừa
邒爫皇后渃畨於𠁀,ðặng làm hoàng hậu nước phiên ở đời
仕𦋦,xảy ra
寒喧渚及啫㖷,Hàn huyên chưa kịp dã dề
德恭率子弟奔󰒂都,Đức Cung suất tử đệ bôn Nghĩa Đô
户黎苚时户李𧽈󱳙定坦昇龍,họ lê rụng thời họ lý dấy vạc định đất thăng long
𩈘𡗶阁𡶀𨨨它收空,mặt trời gác núi chiêng đà thu không
尼金挕𫜧尼刀割𦜞𨇜每图庒少次之,này kìm nhể nanh này dao cắt rốn đủ mọi đồ chẳng thiếu thứ chi
會天示變暴風大雨山林怒號人馬相視不能移步徒,hội thiên thị biến bạo phong đại vũ sơn lâm nộ hiệu nhân mã tương thị bất năng di bộ đồ
催連󱋓𠺷潙菭,thôi liền chén chuốc vơi đầy
直廪廪秃曳宜,trực lẫm lẫm thóc dài ngay
料粓麻扱󱰥𫥨料𫔳料茹㛪𥙩𫯳𠫾,liệu cơm mà gắp mắm ra liệu cửa liệu nhà em lấy chồng đi
定僞官妻妾奴婢贖錢例布政司妻七十下至生員土官承差伴當等妻十鏹男女奴婢自十嵗以下十鏹之半,định nguỵ quan thê thiếp nô tì thục tiền lệ bố chính ti thê thất thập hạ chí sinh viên thổ quan thừa sai bạn đương đẳng thê thập cưỡng nam nữ nô tì tự thập tuế dĩ hạ thập cưỡng chi bán
睿宗皇帝諱曔明宗第十一子藝宗弟也母惇慈皇太妃以開祐九年丁丑六月二日誕生藝宗避乱時師徒軍噐皆帝之力故以位遜之在位四年壽四十一,Duệ Tông Hoàng Đế Huý Kính Minh Tông đệ thập nhất tử Nghệ Tông đệ dã Mẫu Đôn Từ Hoàng Thái Phi dĩ Khai Hựu cửu niên Đinh Sửu lục nguyệt nhị nhật đản sinh Nghệ Tông tị loạn thời sư đồ quân khí giai Đế chi lực cố dĩ vị tốn chi tại vị tứ niên thọ tứ thập nhất
病相思共󱋨唭,bệnh tương tư cũng nực cười
𨖲髙󰋇𣅶𬂙爲𨋣車,lên cao mấy lúc trông vời bánh xẹ
固埃厭𠳨仙王母信可信𪰛疑可疑,có ai ướm hỏi tiên vương mẫu tin khả tin thời ngờ khả ngờ
斤羅𠬠斤𨑮𦒹两,cân là một cân mười sáu lạng
𦜘𨱽𠀧𡱩才高𰿘𠊛,vú dài ba thước tài cao muôn người
權貴害正黨邪擠子禮反排也善𩔗於非韋陷其君於過擧,quyền quý hại chính đảng tà tê tử lễ phản bài dã thiện loại ư phi vi hãm kì quân ư quá cử
二月會試天下󰁮人,nhị nguyệt hội thí thiên hạ cử nhân
𣘃󰦭陽䣓洋湘󰋇重,cây hàm dương cách dương tương mấy trùng
共習迢庒倍分張,cùng dập dìu chẳng vội phân trương
襊弹极册提携遁𨖅,túi đàn cặp sách đề huề dọn sang
寅夜耒仕料󰡲故鄕,Dần dà rồi sẽ liệu về cố hương
䏾𫚳沁𩵜別󰠳麻𥆾,bóng chim tăm ca biết đâu mà nhìn
󰟀空抵妬𠊛賒渚𧗱,Buồng không để đó người xa chưa về
從京師大安撫兼撿法官阮愈之言也,tòng kinh sư đại an phủ kiêm kiểm pháp quan nguyễn dũ chi ngôn dã
島,đảo
功名改蜆梗槐,công danh gửi kiến cành hòe
林离秩𢃄青雲𨅹𦝄𢯏桂噲春󰘉塘,lăm le giật giải thanh vân trèo trăng bẻ quế gọi xuân mở đường
區域,khu vực
冬十一月以太尉黎伯玉爲太師改姓張氏,đông thập nhất nguyệt dĩ thái uý lê bá ngọc vi thái sư cải tính trương thị
𬰠𥚆幅像𦛌𤴬如󱩌,mặt nhìn bức tượng ruột đau như giồi
吝󰏙風景固皮清清,Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh
𧡊娘孝重情深爲娘𢪀拱傷󰠐㤕𢠿,thấy nàng hiếu trọng tình thâm vì nàng nghĩ cũng thương thầm xót vay
公社,công xã
勉浪粓𥹀羮藜,miễn rằng cơm tấm canh le
庄泥庫辱性於󰪀尼,chẳng nề khó nhọc tính ưa nặng nề
文曉率本部力戦足中飛磾勢不䏻敵乃與有德退走盡棄其船艘象馬噐械銃磾粮儲,Văn Hiểu suất bản bộ lực chiến túc trúng phi đạn thế bất năng địch nãi dữ Hữu Đức thoái tẩu tận khí kì thuyền sưu tượng mã khí giới súng đạn lương trữ
𠰺唐方便𢚸強感恩,dạy đường phương tiện lòng càng cảm ơn
𤌋沉水國涓滂鴈篆虚空𫗃偷,khói trầm thuỷ quốc quyên phẳng nhàn triện hư không gió thâu
过𦋦欺旦世芇麻咍,quá ra khi đến thế nào mà hay
故有夫婦然後有父子有父子然後有君臣,cố hữu phu phụ nhiên hậu hữu phụ tử hữu phụ tử nhiên hậu hữu quân thần
枯考四時󱖮畐餅枯,khô khảo tứ thời vuông vức bánh khô
沙机𠬠丿𧼋𣦍,sa cơ một phút chạy ngay
渃滝淃淃沚𣵶固𡥵𩵜鯜𧺃𡳪蹺𩛸,nước sông cuộn cuộn chảy xuôi có con cá chép đỏ đuôi theo mồi
及令帝具陳氏見存子孫之名來聞遣使󰀋封,Cập lệnh đế cụ Trần thị kiến tồn tử tôn chi danh lai văn khiển sứ sách phong
凣人臣荷主上𮌐顧皆簡自聖心固非人力所䏻致何乃妄有他慮我幸𫎇恩寵深𢙇過望寕論其崇卑哉,phàm nhân thần hà chúa thượng quyến cố giai giản tự thánh tâm cố phi nhân lực sở năng trí hà nãi vọng hữu tha lự ngã hạnh mông ân sủng thâm hoài quá vọng ninh luận kì sùng ti tai
恒𫌠鍮鐄混雜因蒸玉𠃣𥒥饒,hằng thấy thau vàng hỗn tạp nhân chưng ngọc ít đá nhiều
監察御史彈劾之責如見時政有闕百官有過當陳言糾劾,giám sát ngự sử đàn hặc chi trách như kiến thời chính hữu khuyết bách quan hữu quá đương trần ngôn kiểu hặc
𡮈然𫽄敢𧵆埃,nhỏ nhen chẳng dám gần ai
墓吒庒哭哭埬𧋟,mồ cha chẳng khóc khóc đống mối
大行通滛君后至於偃然立以爲后羞惡之心忘矣,Đại Hành thông dâm quân hậu chí ư yển nhiên lập dĩ vi hậu tu ố chi tâm vong hĩ
庒戈爫福朱払,chẳng qua làm phúc cho chàng
是以東都諸路及各處藩鎮莫不懽忻争是牛羊酒食饗勞軍士皆響應圍逼各城明人坐守待援而已,Thị dĩ Đông Đô chư lộ cập các xứ phiên trấn mạc bất hoan hãn tranh thị ngưu dương tửu thực hưởng lao quân sĩ giai hưởng ứng vi bức các thành Minh nhân toạ thủ đãi viện nhi dĩ
士出身阮德茂等四人同進士出身,sĩ xuất thân nguyễn đức mậu đẳng tứ nhân đồng tiến sĩ xuất thân
時儒臣黎括亦欲明聖道闢異端而卒不能行,thời nho thần lê quát diệc dục minh thánh đạo tịch dị đoan nhi tốt bất năng hành
秋七月獲白象賜名天資詔改元天資嘉瑞元年,Thu thất nguyệt hoạch bạch tượng tứ danh Thiên Tư Chiếu cải nguyên Thiên Tư Gia Thuỵ nguyên niên
秋七月遣正使阮潤副使鄭時濟黎榮等如清歲貢又遣正使阮國櫆阮公璧如清謝恩,Thu thất nguyệt khiến Chính sứ Nguyễn Nhuận phó sứ Trịnh Thời Tế Lê Vinh đẳng như Thanh tuế cống hựu khiến Chính sứ Nguyễn Quốc khôi Nguyễn Công Bích như Thanh tạ ân
責命慮鼎󱡰𠊛貪婪,trách mình lơ đễnh giận người tham lam
唐帝詔賜两丁侍養令本道四時撫問,đường đế chiếu tứ lưỡng đinh thị dưỡng lệnh bản đạo tứ thời vỗ vấn
乙丑二年元泰定二年春置諸路廉訪司以鄧輅充大黄安暹兩路廉訪使,Ất Sửu nhị niên Nguyên Thái Định nhị niên xuân trí chư lộ Liêm phỏng ti dĩ Đặng lộ sung Đại Hoàng An Tiêm lưỡng lộ Liêm phỏng sứ
尾之𡭧分䕯𩄲,vẻ chi chút phận bèo mây
杜環曰彼乞憐為臣願陛下待以不死,Đỗ Hoàn viết Bỉ khất lân vi thần nguyện bệ hạ đãi dĩ bất tử
責󰋇化工窖倒顛,trách mấy hoá công khéo đảo điên
󰞹音𢈱畧群𥱬,quan âm lời trước còn ghi
蒸意𪻟排署木户陶,chưng ấy vua vời thợ mộc họ đào
𩈘風塵𪹷󱨿味橷,mặt phong trần nắng rám màu dâu
口啞羅呐共,khẩu á là nói ngọng
以内常侍費公信爲左司郎中魏國寳爲員外郎,Dĩ Nội thường thị Phí Công Tín vi Tả ti lang trung Nguỵ Quốc Bảo vi Viên ngoại lang
初少頴為審刑院僉知以犯贓罪罷職還民終身不叙用,Sơ Thiếu Dĩnh vi Thẩm hình viện thiêm tri dĩ phạm tang tội bãi chức hoàn dân chung thân bất tự dụng
免羅摔特塊身從之几意筭韻麻蹺,miễn là thoát được khỏi thân tuồng chi kẻ ấy toan vần mà theo
𦋦𢬣康濟役𠁀共衝,ra tay khang tế việc đời cũng xong
七日遣入内檢校平章事黎問入内大司馬黎銀入内少傅黎文靈賫金󰀋立右將國開郡公思齊爲國,Thất nhật khiển nhập nội kiểm hiệu bình chương sự Lê Vấn Nhập nội đại tư mã Lê Ngân Nhập nội thiếu phó Lê Văn Linh tê kim sách lập hữu tướng quốc khai quận công tư Tề vi Quốc
群𡗉恩󰒂滇滇,Còn nhiều ân NGHĨA chan chan
石郡,Thạch quận
催催本另𠫾𠁀茹麻,thôi thôi vốn liếng đi đời nhà ma
㐌信調𠓀乙𥄮調𡢐,Đã tin điều trước ắt nhằm điều sau
上皇當幸其第問疾及遺後事,thượng hoàng đương hạnh kì đệ vấn tật cập di hậu sự
客地,khách địa
帝令二使典主交趾九真二郡,đế lệnh nhị sứ điển chủ giao chỉ cửu chân nhị quận
毫官刘叔謙阮居道劾允恭弘毅居政院大臣尸位素飱無所裨益年逾七十目昏耳瞶尚貪祿位曾無廉耻有傷風化宜並劾還,hào quan lưu thúc khiêm nguyễn cư đạo hặc doãn cung hoằng nghị cư chính viện đại thần thi vị tố san vô sở tì ích niên du thất thập mục hôn nhĩ quý thượng tham lộc vị tằng vô liêm sỉ hữu thương phong hoá nghi tịnh hặc hoàn
断膓六󰀎󰇾麻𢞂星,Đoạn trường lúc ấy giở mà buồn tênh
琴𢯦鈽㧺計𠦳,kìm lay búa đập kể nghìn
八月九日甲辰壬申時京師及山南山西江河并池湖井水無故忽自動一時始觧,Bát nguyệt cửu nhật Giáp Thìn Nhâm Thân thì Kinh sư cập Sơn Nam Sơn Tây giang hà tịnh trì hồ tỉnh thuỷ vô cố hốt tự động nhất thời thuỷ giải
况我奉辞討不軌本以安民為意,huống ngã phụng từ thảo bất quỹ bản dĩ an dân vi ý
復進故以是戒之,phục tiến cố dĩ thị giới chi
時若有待今聖天啓中興躬任斯道隆儒一事㔫所惓惓,Thời nhược hữu đãi kim thánh thiên khải trung hưng cung nhiệm tư đạo long Nho nhất sự vưu sở quyền quyền
柴伵從容𨄹景厨,thày tớ thung dung dạo cảnh chùa
才棟梁高乙奇用,tài đống lương cao ắt cả dùng
𠫾𦖑𢈱呐吏奔墫尋,đi nghe lời nói lại bôn chôn tìm
鱣鯪刁釰,chiên lăng đeo nhẫn
檜󰻩蹺分桧󰻩𣎏󰠲󰛢湿𦓡󰳃𨖲高,gối rơm theo phận gối rơm có đâu ở thấp mà chờm lên cao
冲濠外壘散荒,trong hào ngoài lũy tan hoang
上皇曰朕為民父母苟生民陷於塗炭當急救之𡸈較險易利鈍哉,Thượng hoàng viết Trẫm vi dân phụ mẫu câu sinh dân hãm ư đồ than đương cấp cứu chi há giảo hiểm dịch lợi độn tai
九月帝與左將鄭松議分兵與普郡公鄭模萊郡,cửu nguyệt đế dữ tả tướng trịnh tùng nghị phân binh dữ phổ quận công trịnh mô lai quận
爫𦎛朱客紅裙此𤐝,Làm gương cho khách hồng quần thử soi
明李彬奏請户部頒級交趾户帖州縣修定賊役黄𠕋里長甲首周年圖樣,minh lí bân tấu thỉnh hộ bộ ban cấp giao chỉ hộ thiêm châu huyện tu định tặc dịch hoàng sách lí trưởng giáp thủ chu niên đồ dạng
𥿗,chỉ
以入内少尉總管前翊聖軍黎受為參知政事,dĩ nhập nội thiếu uý tổng quản tiền dực thánh quân lê thụ vi tham tri chính sự
雹雨湄𥒥泑泑堵趨,bão vũ mưa đá ào ào đổ xô
軍開樁出戰,quân khai thung xuất chiến
𠊚𠸗景𱿈兜兜佐,Người xưa cảnh cũ đâu đâu tá
水無有生者例係是天黄未派免刺面,Thuỷ vô hữu sinh giả Lệ hệ thị thiên hoàng vị phái miễn thích diện
咭𠁀五伯紛紜,Ghét đời Ngũ Bá phân vân
󰘚芇麻吏𨅸冲𡎝𠁀,Mặt nào mà lại đứng trong cõi đời
秋七月旱,Thu thất nguyệt hạn
椒疎産󰘚溋頭𪤠𢒎鷺𡳳𡌿浽󱦙,tiêu sơ sẵn mặt duềnh đầu doi bay lộ cuối ghềnh nổi âu
殿窒󰬥图珍𧵑宝,điện rất nhiều đồ trân của báu
風流󰑼槛𨕭𠁀紅顔打粑仍𠊛才󰡛,phong lưu là cạm trên đời hồng nhan đánh bả những người tài hoa
十二月許安廣處承政使純禮伯阮偉陞工部右侍郎侯爵致仕伟時年七十有七,thập nhị nguyệt hứa yên quảng xứ thừa chính sứ thuần lễ bá nguyễn vĩ thăng công bộ hữu thị lang hầu tước trí sĩ vĩ thời niên thất thập hữu thất
𢚸𥢅忖式如挑䋦煩,lòng riêng thổn thức như kêu mối phiền
虐頭蔑祝式𬰢𡗶覩㐌𠀧巢,ngước đầu một chốc thức mặt trời đỏ đã ba sào
𤈜𤑭,chói lói
冬十月木星犯金星,Đông thập nguyệt Mộc tinh phạm Kim tinh
若無金符牙牌並不得施行,Nhược vô kim phù nha bài tịnh bất đắc thi hành
㕠曰埃平㕠曰樵,song viết ai bằng song viết tiều
春正月驩州叛,xuân chính nguyệt hoan châu phản
二十六日習魚隊鴈行陣于安吒江習常山陣于白鶴三岐江,nhị thập lục nhật tập ngư đội nhạn hàng trận vu an cha giang tập thường sơn trận vu bạch hạc tam kì giang
𢪀𨉟𨉟吏𢧚傷餒𨉟,nghĩ mình mình lại nên thương nỗi mình
躁𨆢,tháo lui
香𡗶󱡜月𢛍花西施𠅎󱰡姮娥帙命,hương trời chán nguyệt chê hoa tây thi mất vía hằng nga giật mình
丙申貞符元年宋淳熙三年,Bính Thân Trinh Phù nguyên niên Tống Thuần Hi tam niên
開决順化連港并清化乂安各港,Khai quyết Thuận Hoá liên cảng tịnh Thanh Hoá Nghệ An các cảng
唐宗室李壽為交趾都督貪墨得罪,đường tông thất lí thọ vi giao chỉ đô đốc tham mặc đắc tội
𦰟畑欺𤏣欺𤎎,ngọn đèn khi tỏ khi mờ
又差拔郡公范久生鎮守臨洮諸要路以安興化之民,Hựu sai Bạt quận công Phạm Cửu Sinh trấn thủ Lâm Thao chư yếu lộ dĩ an Hưng Hoá chi dân
令湖廣造海船三百艘期以八月會欽廉州乃命江浙湖廣江西三行省兵南侵假送降人陳益稷還國立為安南國王,Lệnh Hồ Quảng tạo hải thuyền tam bách sưu kì dĩ bát nguyệt hội Khâm Liêm châu nãi mệnh Giang Chiết Hồ Quảng Giang Tây tam hành tỉnh binh Nam xâm giả tống hàng nhân Trần Ích Tắc hoàn quốc lập vi An Nam quốc vương
乙酉天貺寳象二年七月以後神武元年宋熙寕二年,Ất Dậu Thiên Huống Bảo Tượng nhị niên Thất nguyệt dĩ hậu Thần Vũ nguyên niên Tống Hi Ninh nhị niên
𦙫𤋹,chinh kho
𥊛𨖅函谷㹯孤古𥋓吏烏江𤠲給𡳪,trông sang hàm cốc hươu co cổ ngảnh lại ô giang khỉ cụp đuôi
即不殺璉而班師焉,tức bất sát liễn nhi ban sư yên
在爲,tại vì
払牢渚蕯滝迷,chàng sao chửa tát sông mê
卞論卷指南尼㐌通天地吏咍人情,bèn soạn quyển chỉ nam này đã thông thiên địa lại hay nhân tình
十四日擒得敬止於安廣處横浦縣新萌村一説東潮雷隂山寺及莫敬敷莫敬慎莫敬簡莫敬遵扶寕王缺名以下宏禮公䧺亮公并武安莫,Thập tứ nhật cầm đắc Kính Chỉ ư Yên Quảng xứ Hoành Bồ huyện Tân Manh thôn Nhất thuyết Đông Triều Lôi Âm sơn tự cập Mạc Kính Phu Mạc Kính Thận Mạc Kính Giản Mạc Kính Tuân Phù Ninh Vương khuyết danh dĩ hạ Hoành Lễ công Hùng Lượng công tịnh Vũ An Mạc
竹筋杜椥斉饒,trúc trợ đũa tre tày nhau
命張漢超阮忠彦編定皇朝大典考撰刊書頒行,mệnh trương hán siêu nguyễn trung ngạn biên định hoàng triều đại điển khảo soạn san thư phân hành
分金銀税例,Phân kim ngân thuế lệ
催卞酖𠇮𫴋滝魂花彷拂𦟐紅𰛻汀,thôi bèn đắm mình xuống sông hồn hoa phảng phất má hồng lênh đênh
篭牢拯計固埃群𢚸㹯猿女𢙇𦹵花,lung lao chẳng kể có ai còn lòng hươu vượn nỡ hoài cỏ hoa
爱張正正而,Ái trương chính chính nhi
庚午六年宋嘉三年,Canh Ngọ lục niên Tống Gia tam niên
二十六日旨揮問大臣文武等朕何如人而天命歸之何所賴而成大業又當今朝廷事務极煩何先何後諸將在朝孰堪大任可委千里之命并孰可輔導太子,nhị thập lục nhật chỉ huy vấn đại thần văn vũ đẳng trẫm hà như nhân nhi thiên mệnh quy chi hà sở lại nhi thành đại nghiệp hựu đương kim triều đình sự vụ cực phiền hà tiên hà hậu chư tướng tại triều thục kham đại nhiệm khả uỷ thiên lí chi mệnh tịnh thục khả phụ đạo thái tử
嗣親王則親王世子受封以縣為號,tự thân vương tắc thân vương thế tử thụ phong dĩ huyện vi hiệu
溪洞夷獠無遠近皆降之,khê động di lão vô viễn cận giai hàng chi
冬十月改流罪人為浚渠兵浚圍沉濠等港至河華海口以便舟船徃來,Đông thập nguyệt cải lưu tội nhân vi tuấn cừ binh tuấn Vi Trầm Hào đẳng cảng chí Hà Hoa hải khẩu dĩ tiện chu thuyền vãng lai
𨔍𨓡娘唉尋塘呐觥,Lạ lùng nàng hãy tìm đường nói quanh
八月重光帝與張輔拒持於平灘,bát nguyệt trùng quang đế dữ trương phụ cự trì ư bình than
丙子三年宋景佑三年,bính tí tam niên tống cảnh hựu tam niên
窖󰑼󰘚惮眉𠫅,Khéo là mặt dạn mày dày
二月二十八日黎季犛逼帝禪位及劫宗室群臣三上表勸進偽為固辭曰入地有期将何面目見先帝於地下乎已而自為帝建元聖元國號大󰔄,Nhị nguyệt nhị thập bát nhật Lê Quý Li bức Đế thiền vị cập kiếp tông thất quần thần tam thượng biểu khuyến tiến nguỵ vi cố từ viết Nhập địa hữu kì tương hà diện mục kiến tiên đế ư địa hạ hồ Dĩ nhi tự vi Đế kiến nguyên Thánh Nguyên quốc hiệu Đại Ngu
𤓆𦧘,ram thịt
吝头先,lần đầu tiên
身喂身別𠇍吝庒埋,Thân ôi Thân biết mấy lần chẳng maỵ
題𠅜歌𠄩曲蔑時浪腰𥄭𠄩時浪腰棋,đề lời ca hai khúc một thời rằng yêu ngủ hai thời rằng yêu cờ
𣈜春𤷱痗𦟐紅配坡,ngày xuân mòn mỏi má hồng phôi pha
三月會試天下󰁮人取武暘等四十八人,Tam nguyệt hội thí thiên hạ cử nhân thủ Vũ Dương đẳng tứ thập bát nhân
賊不意引眾深入伏兵四起衝擊大破之,Tặc bất ý dẫn chúng thâm nhập phục binh tứ khởi xung kích đại phá chi
偽黨奔還龍州,Nguỵ đảng bôn hoàn Long Châu
頭𬌥𩈘馭呦呦如雷,Đầu trâu mặt ngựa ào ào như lôi
𧘇買肝𧘇買才,Ấy mới gan ấy mới tài
曲茹𢬣𢫘𢧚腔,khúc nhà tay lựa nên xoang
𢖵傷,nhớ thương
俱於󰮂棱買細低停𢚁籠𣘈󰠃匣󱞒固𣈜󱙲󱥯𠇍𫥿棑,cu ở trong rừng mới tới đây đừng cậy lồng son cùng hộp sứ có ngày thớt nghiến với dao phay
先是洪德年間例廷尉司属錦衣衛天子詔凣犯重情疑獄奉,tiên thị hồng đức niên gian lệ đình uý ti thuộc cẩm y vệ thiên tử chiếu phàm phạm trọng tình nghi ngục phụng
綂緒之傳億萬年與,thống tự chi truyền ức vạn niên dữ
坦客,đất khách
自天寥至至靈盡為所有,Tự Thiên Liêu chí Chí Linh tận vi sở hữu
呠󱧦别意𠲖欺覔𢚸,vốn chưa biết ý e khi mếch lòng
言,ngôn
降臣愚老分命𦋦󰠲,Hàng thần ngu láo phận mình ra đâu
待𤽗擬典,đợi ngươi nghỉ đến
阮嫩據北江段尚據洪州,nguyễn nộn cứ bắc giang đoàn thượng cứ hồng châu
惡阻弹婆瘖𤶻,ác trở đàn bà ốm nghén
箋花呈𠓀案批󰏙詳,Tiên hoa trình trước án phê xem tường
󰉺𣅘併覩油畑,sớm khuya tính đủ dầu đèn
吏低𫀅吏朱𧵆,Lại đây xem lại cho gần
分𪬡𠳐㐌甘皮小星,Phận hèn vâng đã cam bề tiểu tinh
𠳨𣎀淹妸朝𡗶,Hỏi đêm êm ả chiều trời
𦋦𠫾皮朗󱡔𡗶,ra đi vừa rạng chân trời
柴𧡊𤤰説感𣋀禪宗指保濕髙事𢚸,thầy thấy vua thốt cảm sao thiền tông chỉ bảo thấp cao sự lòng
凣在際蟠󰁮皆食息,Phàm tại tế bàn cử giai thực tức
帝餞希曾詩云一自紅雲者案錢使星光彩照南天,đế tiễn hi tăng thi vân nhất tự hồng vân giả án tiền sứ tinh quang thái chiếu nam thiên
使臣吳士連曰哀王之禍雖出於吕嘉而實兆于樛后,sử thần ngô sĩ liên viết ai vương chi hoạ tuy xuất ư lữ gia nhi thực triệu vu cù hậu
春秋本魯史自孔子脩春秋以定褒貶而天子與禮命討之權益重,Xuân Thu bản Lỗ sử tự Khổng Tử tu Xuân Thu dĩ định bao biếm nhi thiên tử dữ lễ mệnh thảo chi quyền ích trọng
黎仕厚接救斫刀射中賊象,Lê Sĩ Hậu tiếp cứu chước đao xạ trúng tặc tượng
其鄕婦嘗得一鳥卵混寄鷄卵中及生長嘗婦養猪效喚猪声漸成人語者隨,Kì hương phụ thường đắc nhất điểu noãn hỗn ký kê noãn trung cập sinh trưởng thường phụ dưỡng trư hiệu hoán trư thanh tiệm thành nhân ngữ giả tuỳ
𠰘噡𢮀𨢇𫮦灰啺喠渴尋茶󱌡木苗,miệng thèm sờ rượu be hôi rích giọng khát tìm trà lọ mốc meo
情強渗𤀏𢚸強謹魚,tình càng thấm thía lòng càng ngẩn ngơ
渃溪提渃𤂬,nước khe đè nước suối
麻撞户馮蔑祝技急典𦒹𢆥,mà chàng họ phùng một chốc ghẽ kíp đến sáu năm
為臣以此可厚褒稱可賜銀兩頒至之,vi thần dĩ thử khả hậu bao xưng khả tứ ngân lượng ban chí chi
都居之以其世狹隘又無設險之利復都華閭,đô cư chi dĩ kì thế hiệp ải hựu vô thiết hiểm chi lợi phục đô hoa lư
况差官賫捧勑書曉誘事理而焚毀使舘圖奪勑書隂辱使命,Huống sai quan tê bổng sắc thư hiểu dụ sự lí nhi phàn huỷ sứ quán đồ đoạt sắc thư âm nhục sứ mệnh
差軍󰝡幅书𧗱,sai quân đem bức thư về
陳渴真梁元彪之諸賢正氣猶存芳名不朽其節󰒂之稱不可枚󰁮,Trần Khát Chân Lương Nguyên Bưu chi chư hiền chính khí do tồn phương danh bất hủ kì tiết nghĩa chi xưng bất khả mai cử
辰󰜏強據𦖑些䀡此,thì bà cẵng cứ nghe ta xem thử
香味,hương vị
𡄎𫀅罕几士寒,gẫm xem hẳn kẻ sĩ hàn
招禍柴僧𭜨氏牟,gieo vạ thầy tăng oán thị mầu
秋七月詔曰引𠧨責躬惟至誠,Thu thất nguyệt Chiếu viết Dẫn cữu trách cung duy chí thành
雨榖,vũ cốc
㐌𢚸腰朕世尼,đã lòng yêu trẫm thế này
詩曰其儀不忒正是四國,thi viết kì nghi bất thắc chính thị tứ quốc
贅壻男無財聘以身自質於妻家曰贅壻如人身之肬贅是餘剩之物陸梁地嶺南人多處山陸間其性強梁故曰陸梁辛卯四十八年秦始皇三十七年冬十月秦始皇崩于沙丘,Chuế tế nam vô tài sính dĩ thân tự chất ư thê gia viết chuế tế như nhân thân chi vưu chuế thị dư thặng chi vật Lục Lương địa Lĩnh Nam nhân đa xứ sơn lục gian kì tính cường lương cố viết Lục Lương Tân Mão tứ thập bát niên Tần Thuỷ Hoàng tam thập thất niên Đông thập nguyệt Tần Thuỷ Hoàng băng vu Sa Khâu
習水戦,tập thuỷ chiến
未詳所言時鄧悉黃晦卿等隂書以遺季犛,vị tường sở ngôn thời đặng tất hoàng hối khanh đẳng âm thư dĩ di quý li
遣𠊛軍士摆蓮𩈘𪖬萬全顔色如初,khiến người quân sĩ bới lên mặt mũi vẹn toàn nhan sắc như xưa
節制鄭松見两軍大戦迭相誇勇爭䧺射倒百子更兼日色慘淡雲霧散凝風冷天寒軍兵混戦銃砲振天鉦皷動地旌旗蔽野劎㦸如雲,Tiết chế Trịnh Tùng kiến lưỡng quân đại chiến điệt tương khoa dũng tranh hùng xạ đảo bách tử cánh kiêm nhật sắc thảm đạm vân vụ tán ngưng phong lãnh thiên hàn quân binh hỗn chiến súng pháo chấn thiên chinh cổ động địa tinh kì tế dã kiếm kích như vân
癸未晋明帝紹太寧元年,Quý Mùi Tấn Minh Đế Thiệu Thái Ninh nguyên niên
𠄼式批批𡓋鳳𨷑糁𢚸掩掩𡨸鴈封,năm thức phây phây đuôi phượng mở tám lòng ẵm ẵm chữ nhạn phong
醒𦋦𡄎吏咍之女嗔扒麻催𫽄路𫫜,tỉnh ra gẫm lại hay chi nữa xin bớt mà thôi chẳng lọ xơi
󱹝𪀄黄鳥箕,kìa chim hoàng điểu kia
哴翁月唉中囊固之,rằng ông nguyệt hỡi trong nang có gì
外戚李吉犯坐天安殿寶座,Ngoại thích Lí Cát phạm toạ Thiên An điện bảo toà
所致歟逮黄考適倦于勸危疑之際全頼尙師西王任託孤之寄惟節制府及大臣文武百官等尊立朕即皇帝位以繼大統養正旣顯󰌩功歸姝又諧泰祉其交修舊頼,sở trí dư đãi hoàng khảo thích quyện vu khuyến nguy nghi chi tế toàn lại thượng sư tây vương nhiệm thác cô chi ký duy tiết chế phủ cập đại thần văn vũ bách quan đẳng tôn lập trẫm tức hoàng đế vị dĩ kế đại thống dưỡng chính ký hiển mông công quy xu hựu hài thái chỉ kì giao tu cựu lại
總結,tổng kết
王師𥉰㐌訴詳实虚,vương sư dòm đã tỏ tường thực hư
事兜渚及堆囬緣兜渚及没𠳒𢭂絲,sự đâu chửa kịp đôi hồi duyên đâu chửa kịp một lời trao tơ
待罪,đãi tội
𪂮𪆋䲲,cò két công
決情娘買下情,Quyết tình nàng mới hạ tình
梓人紅录柳幢等社人奉刊,tử nhân hồng lục liễu chàng đẳng xã nhân phụng san
隊長,đội trưởng
定𢚸生買决情回裝,ĐỊNH lòng sinh mới quyết LÒNG hồi trang
㐌空几兑𠊛懷,đã không kẻ đoái người hoài
宋命沈起劉彛知桂州漸起蠻峒兵繕舟船習水戦禁州縣不與我國貿易,tống mệnh thẩm khởi lưu di tri quế châu tiềm khởi man động binh thiện chu thuyền tập thuỷ chiến cấm châu huyện bất dữ ngã quốc mậu dịch
况時亨邪誕小人於太祖時妄言折順天二字以見廢黜,huống thì hanh tà đản tiểu nhân ư thái tổ thời vọng ngôn triết thuận thiên nhị tự dĩ kiến phế truất
炪封香呵𡎥𪹣襖殘,đốt phong hương há ngồi hơ áo tàn
边左边右槞𬏓𣘃金钱,bên tả bên hữu trồng vài cây kim tiền
招巾博堞橋𨖲󰋇吝,gieo khăn bắc nhịp cầu lên mấy lần
𨁪車𨒺泣江山政刑磊節遊觀過常,dấu xe quanh khắp giang sơn chính hình lỗi tiết du quan quá thường
造貫籍,tạo quán tịch
大治間白面書生用事不達立法微意乃擧祖宗舊法恰向北俗上安排若衣服樂章之𩔗不可枚舉,Đại Trị gian bạch diện thư sinh dụng sự bất đạt lập pháp vi ý nãi cử tổ tông cựu pháp kháp hướng Bắc tục thượng an bài nhược y phục nhạc chương chi loại bất khả mai cử
如不足者許供開犯人父母兄弟田産爲償命钱不得連捉宗族鄕里永爲常法,như bất túc giả hứa cung khai phạm nhân phụ mẫu huynh đệ điền sản vi thường mệnh tiền bất đắc liên tróc tông tộc hương lí vĩnh vi thường pháp
九月勑旨申戒五府都督六部尚書等官朝退各就本衙門視理一切公務該属下僚齊來承禀長官不得自囬若下僚緩欠長官打點舉奏,cửu nguyệt sắc chỉ thân giới ngũ phủ đô đốc lục bộ thượng thư đẳng quan triều thoái các tựu bản nha môn thị lí nhất thiết công vụ cai thuộc hạ liêu tề lai thừa bẩm trưởng quan bất đắc tự hồi nhược hạ liêu hoãn khiếm trưởng quan đả điểm cử tấu
死米價騰踊,tử mễ giá đằng dũng
腰辱饒番愠㐌曾,eo nhọc nhiều phen vẫn đã từng
店秋𫗄律窻桃,Đêm thu gió lọt song đào
今存福妄自尊大竊號施令聚蜂蠆之眾毒邉鄙之民,kim tồn phúc vọng tự tôn đại thiết hiệu thi lệnh tụ phong mại chi chúng độc biên bỉ chi dân
河東沒帶渃冲漂,hà đông một dải nước trong veo
始則攻掠化州圖為奪我疆土終則關聞明國更謀󰱧我宗祧,thuỷ tắc công lược hoá châu đồ vi đoạt ngã cương thổ chung tắc quan văn minh quốc cánh mưu hoại ngã tông diêu
溪潭枯燥饒㝵折渴,khe đầm khô ráo nhiều người chết khát
海蝦羅𩵽唏,hải hà là tôm he
󰘉通𡑩𣷭塘棱,mở thông nẻo bể đường rừng
漢蒼置鄕亭官有正有副,Hán Thương trí Hương đình quan hữu chính hữu phó
嘉興軍營粮𭁈嘉興鎮官貸食,gia hưng quân dinh lương dữ gia hưng trấn quan thải thực
民閑蒸碌碌揞𦃿對絲,dân hèn chưng lóc lóc ôm vải đổi tơ
時太后欲行廢立恐憲誠不從乃以金銀賂其妻吕氏憲誠曰吾以大臣受顧命輔幼主今受賂而廢立何見目見先帝於地下乎,Thời thái hậu dục hành phế lập khủng Hiến Thành bất tòng nãi dĩ kim ngân lộ kì thê Lã thị Hiến Thành viết Ngô dĩ đại thần thụ cố mệnh phụ ấu chủ kim thụ lộ nhi phế lập hà hiện mục kiến tiên đế ư địa hạ hồ
漏召字華山雲臺觀陳摶所居也,lậu triệu tự hoa sơn vân đài quan trần đoàn sở cư dã
𫧣𪫶𣋀𫵈箕,năm nắm sao mọn kia
欺雹買咍羅𦹵勁課𠨪𪰛別固碎冷,khi bão mới hay là cỏ cứng thuở nghèo thời biết có tôi lành
期三箇日提調監試等官具本奏聞停憲司審覈,kì tam cá nhật đề điệu giám thí đẳng quan cụ bản tấu văn đình hiến ti thẩm hạch
域娘迻𫴋底安𠁑船,vực nàng đưa xuống để an dưới thuyền
宗胄又私過隆州北内官納其禮物又𭁈隆州伴送官吕回言使哀牢時事窃言先帝咱讒濫刑,tông trụ hựu tư quá long châu bắc nội quan nạp kì lễ vật hựu dữ long châu bạn tống quan lã hồi ngôn sứ ai lao thời sự thiết ngôn tiên đế thính sàm lạm hình
五常,ngũ thường
心,tâm
夏四月勑止神武游弩神臂羽林天威等衙司每上期番宿直者並更𤤻專習本藝若,Hạ tứ nguyệt sắc chỉ Thần vũ Du nỗ Thần tí Vũ lâm Thiên uy đẳng nha ti mỗi thượng kì phiên túc trực giả tịnh cánh ban chuyên tập bản nghệ nhược
哺嗙󰠲敢共𠊛髙𢬣,bỗ bàng đâu dám cùng người cao tay
神蛟箕𥙩蒸才邏𤢇獰任改役𥴙隘,thần giao kia lấy chưng tài lạ vuốt nanh nhậm gửi việc giậu ải
𡞕哿衛茹𫯳,vợ cả về nhà chồng
夫信者國之寶也,Phù tín giả quốc chi bảo dã
包󱮠𣍊󱛊艰难,bao giờ hết lúc gian nan
吝塘蹺䏾𦝄斜𧗱西,lần đường theo bóng trăng tà về tây
𠳒鐄𠳐領意高,lời vàng vâng lĩnh ý cao
󰝂丐春情󰝅於兜,đem cái xuân tình cắm ở đâu
断腸疎沛迻麻者𠑬,đoạn trường thơ phải đưa mà giả nhau
分封之禮將以脩矣俟爾至止康乎帝躬,Phân phong chi Lễ tương dĩ tu hĩ sĩ nhĩ chí chỉ khang hồ đế cung
𡢐󰑼些𠸕𥙩些每皮,sau là ta dặn lấy ta mọi bề
惟其有此才德故䏻有為,duy kì hữu thử tài đức cố năng hữu vi
其九擇良家子弟爲社長俾訓化社民曉知禮義,Kì cửu trạch lương gia tử đệ vi xã trưởng tỉ huấn hoá xã dân hiểu tri lễ nghĩa
及晋馬岌依八陣圖輔戰千里破樹機䏻以復凉州所謂善戰者不敗矣,Cập Tấn Mã Ngập y bát trận đồ phụ chiến thiên lí phá Thụ Cơ Năng dĩ phục Lương Châu sở vị thiện chiến giả bất bại hĩ
黄柿核柿青移,hoàng thị cây thị xanh rì
𣈜𣈜賭𠰘鉢羮藜,ngày ngày đủ miệng bát canh lê
莫諸将股慄各收殘卒遁回京邑,mạc chư tướng cổ lật các thu tàn tốt độn hồi kinh ấp
盒書,hộp thư
造西殿永清閣及永耀清闌二舟,Tạo Tây điện Vĩnh Thanh các cập Vĩnh Diệu Thanh Lan nhị chu
昔成祖纘世祖鴻基尊立先君賛成恢復之功平定之績,tích thành tổ toản thế tổ hồng cơ tôn lập tiên quân tán thành khôi phục chi công bình định chi tích
𡂙枚,trề môi
朕紹恢前烈總攢大權每以滅仇敵復中原爲念特命都将節制各處水步諸營兼總内外平章軍國重事左将太尉長國公鄭松總統大兵攻勦莫黨,Trẫm thiệu khôi tiền liệt tổng toản đại quyền mỗi dĩ diệt cừu địch phục trung nguyên vi niệm đặc mệnh Đô tướng Tiết chế các xứ thuỷ bộ chư dinh kiêm tổng nội ngoại bình chương quân quốc trọng sự Tả tướng Thái uý Trường quốc công Trịnh Tùng tổng thống đại binh công tiễu Mạc đảng
錦羊羅𡥵裘,cẩm dương là con cừu
定小江桑洲税,Định tiểu giang tang châu thuế
老妑𦖑呐驚惶,lão bà nghe nói kinh hoàng
引自此致富明宗以月山公主適之,dẫn tự thử trí phú minh tông dĩ nguyệt sơn công chúa thích chi
𩛄𥻼,bánh ú
此間路地上傳馬鋪丁在在更少請使者領還禮物,thử gian lộ địa thượng truyền mã phố đinh tại tại canh thiểu thỉnh sứ giả lĩnh hoàn lễ vật
十九日明遣正使兵部侍郎徐琦副使行人司行人郭濟來索歲金,thập cửu nhật minh khiển chánh sứ binh bộ thị lang từ kì phó sứ hành nhân ti hành nhân quách tế lai sách tuế kim
朋󰝂凣品彈和浪些分𫵈易麻𨄂西,bằng đem phàm phẩm đàn hoà rằng ta phận mọn dễ mà sang tây
六月十日大雨暴風,Lục nguyệt thập nhật đại vũ bạo phong
立󰃚󰑼󰊄梗𪀄,Dập dìu lá gió cành chim
十二月勑諭太宝建陽伯黎景徽等得安󰘊奏謂明人奪兵從廣西會勘官何多爾火急差人體探事情如見事勢頗事即移文各處集兵防守,thập nhị nguyệt sắc dụ thái bảo kiến dương bá lê cảnh huy đẳng đắc an bang tấu vị minh nhân đoạt binh tòng quảng tây hội khám quan hà đa nhĩ hoả cấp sai nhân thể thám sự tình như kiến sự thế pha sự tức di văn các xứ tập binh phòng thủ
汝肝貞陣𡗶𫅷,NỔI gan riêng giận trời GIÀ
丁未員外郎李元献檳榔珠一顆,Đinh Mùi Viên ngoại lang Lí Nguyên hiến tân lang châu nhất khoả
身牢身旦世尼,Thân sao thân đến thế này
訴𢚸𠊚世噲羅𦝄,tỏ lòng người thế gọi là trăng
覩銅𢖮拱當𢧚官,đủ đồng ắt cũng đáng nên quan
秋八月以誕日爲萬壽聖節即六日也十日定諸軍旗幟儀仗戰噐船艘等噐物中隊黄旗上隊,Thu bát nguyệt dĩ đản nhật vi Vạn Thọ thánh tiết Tức lục nhật dã Thập nhật định chư quân kì xí nghi trượng chiến khí thuyền sưu đẳng khí vật trung đội hoàng kì thượng đội
黎居仁卒,lê cư nhân tốt
油油𦰟𦹵姅鐄姅撑,dàu dàu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh
喂傕𤜯扒𠊛芇,ôi thôi cọp bắt người nào
𤽗楊󰆙公𠸜󰑼昨㝵處山南府常信朝𤤰惠宗代茹李𠳨件鎮宣光,ngươi dương đức công tên là tạc người xứ sơn nam phủ thường tín triều vua huệ tông đời nhà lý hỏi kiện trấn tuyên quang
定諸名邑,Định chư danh ấp
權禄太重日益驕縱隂謀與手下陳仁璉潜養妖人號宣德唱亂,Quyền lộc thái trọng nhật ích kiêu túng âm mưu dữ thủ hạ Trần Nhân Liễn tiềm dưỡng yêu nhân hiệu Tuyên Đức xướng loạn
又有書筭塲為五塲,Hựu hữu thư toán trường vi ngũ trường
光啓𥘉生時驚疾作垂絶,quang khải sơ sinh thời kinh tật tác thuỳ tuyệt
催時催固惜之,Thôi thì thôi có tiếc gì
二月初二日勅旨傳中書寫勅命誥命有姓名奉寫尚寶奉用寶,Nhị nguyệt sơ nhị nhật sắc chỉ truyền Trung thư tả sắc mệnh cáo mệnh hữu tính danh phụng tả thượng bảo phụng dụng bảo
先是上好文詞御舟至籃山追想聖祖基業詩直原奉賡結句詩云籃山咫尺天南望萬古巍巍創業功,Tiên thị thượng hiếu văn từ ngự chu chí Lam Sơn truy tưởng Thánh Tổ cơ nghiệp thi Trực Nguyên phụng canh kết câu thi vân Lam Sơn chỉ xích thiên nam vọng Vạn cổ nguy nguy sáng nghiệp công
渃𤄯沚𢚸煩庒𤂩𦹵撑𦹳胣𢖵空𫡻,nước trong chảy lòng phiền chẳng rửa cỏ xanh thơm dạ nhớ không quên
失所廊盈迎𩈘𠫾,thất sở láng giềng ngảnh mặt đi
餒寃𥓅𥑁賖𧵆𥪞茄𠊛質󰜋吝如𢬧,nỗi oan vỡ lở xa gần trong nhà người chật một lần như nêm
遣使如元賀英宗即位,Khiến sứ như Nguyên hạ Anh Tông tức vị
𣃣朋󰇽𢬣,vừa bằng ngón tay
大科嗔及小科卢夷,ðại khoa xin kịp tiểu khoa lo gì
二十四日勑㫖公田每六年從新檢度均給如前,Nhị thập tứ nhật sắc chỉ công điền mỗi lục niên tòng tân kiểm độ quân cấp như tiền
浽茹报答浽身落𩑛,nỗi nhà báo đáp nỗi thân lạc loài
七月二日彗星見東方指東北行,thất nguyệt nhị nhật tuệ tinh hiện đông phương chỉ đông bắc hành
傷吒歲鶴㐌高,thương cha tuổi hạc đã cao
如氷迻䋦逴𠓨楼粧,Như băng đưa mối rước vào lầu trang
鈢撩各圖,móc treo các đồ
入内都督黎熾有罪帝將明示刑章以熾係勳舊且從入議之宜罷聀,Nhập nội đô đốc Lê Xí hữu tội đế tương minh thị hình chương dĩ xí hệ huân cựu thả tòng nhập nghị chi nghi bãi chức
珝怒未解欲引軍還,Hủ nộ vị giải dục dẫn quân hoàn
尋󰠲朱𧡊故人,Tìm đâu cho thấy cố nhân
朝廷肇稱殷禮用表宗工,Triều đình triệu xưng ân lễ dụng biểu tông công
噷唿,hẩm hút
道路唐哿饒㝵專迻,đạo lộ đường cả nhiều người chuyên đi
三千餘級獲軍資噐械以千數乃移軍至靈山,tam thiên dư cấp hoạch quân tư khí giới dĩ thiên sổ nãi di quân chí linh sơn
枉荘淑女生󰠃匹夫,Uổng trang thục nữ sánh cùng thất phu
贈國父上宰國頊為大王,tặng quốc phụ thượng tể quốc chẩn vi đại vương
莫兵不䏻進,Mạc binh bất năng tiến
春三月望月蝕,xuân tam nguyệt vọng nguyệt thực
郡上主玉璽封安郡上主玉琰封陽郡上主惟幼女三歳未封,quận thượng chủ ngọc tỉ phong an quận thượng chủ ngọc diễm phong dương quận thượng chủ duy ấu nữ tam tuế vị phong
󰡎凣𥘑固易埃𠁔共,dưới phàm họa có dễ ai sánh cùng
庄沛吳庄沛些頭辰逐󱩥袄空邪,chẳng phải ngô chẳng phải ta đầu thì trọc lóc áo không tà
畧嗔𠳚吏𠬠𠳒爫鏡,trước xin gửi lại một lời làm gương
昆体各柴於茹蜍佇涅那凜庄固𬁷事世間沒約㓜事𨕭𡗶連,con thấy các thầy ở nhà thờ giữ nết na lắm chẳng có yêu sự thế gian một ước ao sự trên trời luôn
頂𡶀抛抛麻式泊𡧲𡗶露露豸彙紅,đỉnh núi phau phau mờ thức bạc giữa trời lộ lộ giãi vừng hồng
明主乃賜宴殿上賜大紅獬豸織,Minh chủ nãi tứ yến điện thượng tứ đại hồng giải trại chức
丸𧖱𨕭𢬣𠲶𠰘唭,hòn máu trên tay mỉm miệng cười
十五日令諸軍士平削大羅城土壘直數千,Thập ngũ nhật lệnh chư quân sĩ bình tước Đại La thành thổ luỹ trực sổ thiên
打等𢒎奏言哀牢乞伏其地請班師,Đả đẳng phi tấu ngôn Ai Lao khất phục kì địa Thỉnh ban sư
𦀊愁埃窖同王,dây sầu ai khéo đồng vương
嚴琳奏言造户籍時社長詳註官貟各,nghiêm lâm tấu ngôn tạo hộ tịch thời xã trưởng tường chú quan viên các
憲慈太皇太后曰彼乃不得而臣之人我安得而使之耶,Hiến Từ Thái Hoàng Thái Hậu viết Bỉ nãi bất đắc nhi thần chi nhân ngã an đắc nhi sử chi gia
𨀈跢𠬠𨀈吏援襖払,bước đi một bước lại vin áo chàng
瀋噒惏磊,thẳm răn lầm lỗi
如蘇憲誠之於李朱文貞之於陳殆庶幾焉,như tô hiến thành chi ư lí chu văn trinh chi ư trần đãi thứ cơ yên
令旨各處鎮守係諸犯人迯匿應拿捉付襨議施行,lệnh chỉ các xứ trấn thủ hệ chư phạm nhân đào nặc ứng nã tróc phó phức nghị thi hành
紅顔㗂㐌𠰺沔帝京,hồng nhan tiếng đã dậy miền đế kinh
情初赤壁塘姑舅,tình xưa chếch mếch đường cô cậu
徐浪心胆相知,từ rằng tâm đảm tương tri
時左檢點黎輦戰陷死于驛望社名,Thời tả kiểm điểm Lê Liễn chiến hãm tử vu Dịch Vọng xã danh
戊寅年春既,mậu dần niên xuân kí
時有千餘人遂俱進,thời hữu thiên dư nhân toại cụ tiến
群𦋦欺㐌䏧蝟󰖥霜,còn ra khi đã da mồi tóc sương
遣使如明,khiển sứ như minh
春二月帝以天成節作山勞民罷之但設燕禮而以,xuân nhị nguyệt đế dĩ thiên thành tiết tác sơn lao dân bãi chi đản thiết yến lễ nhi dĩ
令乂安新平順化将校軍人曰我起義兵於爾土近欲成功,Lệnh Nghệ An Tân Bình Thuận Hoá tướng hiệu quân nhân viết Ngã khởi nghĩa binh ư nhĩ thổ cận dục thành công
兖豫四萬人赴之,Duyện Dự tứ vạn nhân phó chi
小童倍𡲤钱𠓨,tiểu đồng vội vã tiến vào
𠻇突役之醝扒䏾可唭可惜𤯱庚星,dại dột việc chi say bắt bóng khá cười khá tiếc gã canh tinh
𫔬萬蝶使蜂媒,muôn vàn điệp sứ phong môi
㺧奶𫅷,heo nái già
為緣朱沛勿奈,vì duyên cho phải vật nài
令勑旨各處承憲二司,lệnh sắc chỉ các xứ thừa hiến nhị ti
分蒲自院𡦂從,Phận bồ từ vẹn chữ tòng
欲行送塟仁宗禮也,dục hành tống táng nhân tông lễ dã
旬𡢐俸𧡊𠄩𠊛,Tuần sau bỗng thấy hai người
渃吹渃虐挼隊朝,nước xuôi nước ngược nổi đòi chiều
万能,vạn năng
伶俐午昂,linh lợi ngõ ngàng
二十日勑旨刑官及各處承憲府縣勘理獄訟徇貨者多從公者寡或淹滯文案經三四年或上下衙門互相推轉变白爲黑從僞為真奸詐百端莫䏻伸理冤濫愁嘆馴致旱乾,nhị thập nhật sắc chỉ hình quan cập các xứ thừa hiến phủ huyện khám lí ngục tụng tuẫn hoá giả đa tòng công giả quả hoặc yêm đái văn án kinh tam tứ niên hoặc thượng hạ nha môn hỗ tương suy chuyển biến bạch vi hắc tòng nguỵ vi chân gian trá bách đoan mạc năng thân lí oan lạm sầu thán thuần trí hạn càn
枚𡢐油固包徐,Mai sau dầu có bao giờ
渚泥荼㙁菴𩄲,chớ nề dưa muối am mây
史臣吳士連曰女貧而至於雇賃男貧而至於無妻天下之窮民也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Nữ bần nhi chí ư cố nhẫm nam bần nhi chí ư vô thê thiên hạ chi cùng dân dã
明又遣錦衣衛舍人李英等來假道徃占城索象五十隻自乂安府設站驛給粮草𮞏送至雲南,Minh hựu khiến Cẩm y vệ xá nhân Lí Anh đẳng lai giả đạo vãng Chiêm Thành sách tượng ngũ thập chích tự Nghệ An phủ thiết trạm dịch cấp lương thảo đệ tống chí Vân Nam
𧋉喭𪘵轉動𦊚方𡗶,cóc nghiến răng chuyển động bốn phương trời
娘浪𡮍分花淶,Nàng rằng Chút phận hoa rơi
定人丁税例每人納錢八陌,Định nhân đinh thuế lệ mỗi nhân nạp tiền bát mạch
戊戌晋天福三年,Mậu Tuất Tấn Thiên Phúc tam niên
󰏙几學路朋賊讐,xem kẻ học trò bằng giặc thù
㛪油奔半賖𧵆爫𫳵朱塊󰘇巡英低,em dù buôn bán xa gần làm sao cho khỏi cửa tuần anh đây
固常󰑒𦀼,có thường đứt nối
約朱塊𪱆塊湄,ước cho khỏi nắng khỏi mưa
以延平公主嫁富良府首領楊嗣明,Dĩ Diên Bình công chúa giá Phú Lương phủ thủ lĩnh Dương Tự Minh
罕浪枚固如𣈙朱庄,Hẳn rằng mai có như rày cho chăng
夜時有内臣阮領迎帝幸連池,Dạ thời hữu nội thần Nguyễn Lĩnh nghinh đế hạnh liên trì
爫客,làm khách
又,hựụ
鷾鴯吏嘅𫏾茄𠶓𪡫,ý nhi lại gáy trước nhà véo von
戊午十三年宋慶四年,Mậu Ngọ thập tam niên Tống Khánh tứ niên
拯朋遣些特歇所𢚸𦷾,chẳng bằng khiến ta được hết thửa lòng đấy
媒𢚸漂母󰋇鐄朱斤,MỐI lòng Phiếu mẫu mấy vàng cho cân
自篤而竭力尽智朕亦為卿上賞之,tự đốc nhi kiệt lực tận trí trẫm diệc vi khanh thượng thưởng chi
另尼䋥𤟛󱕗唐𦃿㹦,lánh nơi lưới thỏ mắc đàng bẫy cheo
綵絲南尾色襕,thái ti năm vẻ sắc gian
剛掛先弩半收兀岸,cương quải tên nỏ bắn thâu ngút ngàn
求封㐌㕸仍𣈜外通北使𥪝𨡨厲階,cầu phong đã rắp những ngày ngoài thông bắc sứ trong gầy lệ giai
史臣吳士連曰繼世以嫡萬世常經拂是經者未有不𦤶亂也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Kế thế dĩ đích vạn thế thường kinh phất thị kinh giả vị hữu bất trí loạn dã
或向化革非忠信,hoặc hướng hoá cách phi trung tín
㐱庄兮蔑丿碍慮,chỉn chẳng hề một phút ngại lo
𣛰蘿椥標𨇜󰜋座,nứa lá tre pheo đủ một toà
丁未九月柳昇遂引兵由丘温,đinh mùi cửu nguyệt liễu thăng toại dẫn binh do khâu ôn
五月太僕寺少卿行尚寶寺少卿黎廷俊奏於五月六月當農務其常班役軍人聽留宿直并守門廊店草屋草象等役其省院局百作諸邑留半在役餘皆放回農務從之,Ngũ nguyệt Thái bộc tự thiếu khanh hành thượng bảo tự thiếu khanh Lê Đình Tuấn tấu Ư ngũ nguyệt lục nguyệt đương nông vụ kì thường ban dịch quân nhân thính lưu túc trực tịnh thủ môn lang điếm thảo ốc thảo tượng đẳng dịch kì sảnh viện cục bách tác chư ấp lưu bán tại dịch dư giai phóng hồi nông vụ tòng chi
戊午二十五年漢髙后五年,Mậu Ngọ nhị thập ngũ niên Hán Cao Hậu ngũ niên
姑󰅹醜𩴬朱䜹䋦行,cô nào xấu vía cho thưa mối hàng
系󱪾,hệ chải
時帝在舶與之對泣,thời đế tại bách dữ chi đối khấp
了了溋撑渃似油,leo lẻo duềnh xanh nước tựa dầu
緣󰠳渚及󰜋𠳒𢭂絲,Duyên đâu chưa kịp một lời trao tơ
勑旨官員有罪老還民從刑部尚書陳封之奏也,sắc chỉ quan viên hữu tội lão hoàn dân tòng hình bộ thượng thư trần phong chi tấu dã
庒𧗱奇鉢粓,chẳng về cả bát cơm
固几𢚸群憂愛𡳶,có kẻ lòng còn ưu ái cũ
𦓿𢶢雪吟隊景掬制春泣每頽,cày gióng tuyết ngâm đòi cảnh cuốc chơi xuân khắp mọi đồi
小牢𫽄𢪀󱸝𨱽,tiểu sao chẳng nghĩ vắn dài
𠶏𭈙絩紩𠴗󱛣,phỉnh phờ thêu dệt dỗ mơn
庭堅安定沛寨人,đình kiên an định phái trại nhân
𩙌兜鄭幅萌萌,Gió đâu sịch bức mành mành
是日東征翊聖二王詣闕伏罪,Thị nhật Đông Chinh Dực Thánh nhị vương nghệ khuyết phục tội
步秩裊塘水秩𣳔滝,bộ chật nẻo đường thuỷ chật dòng sông
其得天下以正守天下以仁故䏻臻有道之長,Kì đắc thiên hạ dĩ chính thủ thiên hạ dĩ nhân cố năng trăn hữu đạo chi trường
初莫應王莫󰦛讓遁走至安搏驚慄病𭛁而死土人塟之于寺側,Sơ Mạc Ứng Vương Mạc Đôn Nhượng độn tẩu chí An Bác kinh lật bệnh phát nhi tử thổ nhân táng chi vu tự trắc
進功郎昭文舘司訓臣杜公弼,tiến công lang chiêu văn quán ti huấn thần đỗ công bật
𫅫縈𥪞𦀊小𦲿,bay quanh trong dây tiểu la
乙巳月有食,Ất Tị nguyệt hữu thực
土人多降,Thổ nhân đa hàng
浪碎㤕分婵󰜏,Rằng Tôi CHÚT phận đàn bà
寶刹𢚸傷㤕車,bảo sát lòng thương xót xa
𦤾欺𫤾𢗽辰󰅹𧡊埃,đến khi ngắt tẻ thì nào thấy ai
尔志乎道德者功名不足以勤其心志乎功名者富貴不足以勤其心,nhĩ chí hồ đạo đức giả công danh bất túc dĩ cần kì tâm chí hồ công danh giả phú quý bất túc dĩ cần kì tâm
𥋴𥪝𩳴象意神𠄩𠊚才色院分奇𠄩,ngắm trong quẻ tuồng ý thần hai người tài sắc vẹn phần cả hai
漿沒𤮒,tương một hũ
誇頭绳秃,xoa đầu thằng trọc
身㛪如果櫗𨕭核䏧奴縐𤵶󱥠奴𠫅,thân em như quả mít trên cây da nó sù sì múi nó dày
節制鄭松傳𭛁砲號即催兵渡河以擊上流,tiết chế trịnh tùng truyền phát pháo hiệu tức thôi binh độ hà dĩ kích thượng lưu
碑立而刻何事吾言,Bi lập nhi khắc hà sự ngô ngôn
先是占城國使制冬献方物帝責其違禮拒之,Tiên thị Chiêm Thành quốc sử Chế Đông hiến phương vật đế trách kì vi lễ cự chi
太尉劉慶譚卒,thái uý lưu khánh đàm tốt
君子埃拯𠻵名,quân tử ai chẳng mảng danh
㝵補事世間時葉弄󱉎主𡗶,người bỏ sự thế gian thì đẹp lòng đức chúa trời
點閲諸軍攻城車戰噐,Điểm duyệt chư quân công thành xa chiến khí
半信旦󰘚秀󰜏,bắn tin đến mặt tú bà
令人送燕京重光帝至途中赴水死,lệnh nhân tống yên kinh trùng quang đế chí đồ trung phó thuỷ tử
據冲史記共󰑼傳之,cứ trong sử ký cùng là truyện chi
龍亭座勘魯𧏵,long đình toà khám trổ rồng
錦衣衛都指揮使司都指揮使掌衛事兼知豊祜堂丁覩等再奉議定力勇武士考較武藝中不中賞罰例,Cẩm y vệ Đô chỉ huy sứ ti Đô chỉ huy sứ chưởng vệ sự kiêm tri Phong Hỗ đường Đinh Đổ đẳng tái phụng nghị định lực dũng vũ sĩ khảo giác võ nghệ trúng bất trúng thưởng phạt lệ
詠咏󰟯朋彙日月運運󰋇似傘公侯,vành vạnh dường bằng vầng nhật nguyệt vần vần mấy tựa tán công hầu
別徐󰑼等𮎦雄,Biết Từ là đấng anh hùng
凡軍民事無大小悉皆委之日夜恊謀共圖興復,Phàm quân dân sự vô đại tiểu tất giai uỷ chi nhật dạ hiệp mưu cộng đồ hưng phục
於戲窮冦刲羊無血可󰏲六月之師南陲見豕負塗不待七旬之格,Ư hí cùng khấu khuê dương vô huyết khả kê lục nguyệt chi sư nam thuỳ kiến thỉ phụ đồ bất đãi thất tuần chi cách
秋八月遣禮部侍郎陶文的如明報聘,Thu bát nguyệt khiến Lễ bộ thị lang Đào Văn Đích như Minh báo sính
於官拯蒸求𧵑󱮌,ở quan chẳng chưng cầu của lộ
祗候局首杜克終趍進曰臣卑賤不才請行帝喜之曰安識盐車有此騏驥,Chi hậu cục thủ Đỗ Khắc Chung xu tiến viết Thần ti tiện bất tài thỉnh hành Đế hỉ chi viết An thức diêm xa hữu thử kì kí
藤國𠸗𫢩本𡮈然,đằng quốc xưa nay vốn nhỏ nhen
己丑七年宋乾道五年,kỉ sửu thất niên tống càn đạo ngũ niên
莫荗洽見官兵攻襲大急問以退兵之計,mạc mậu hiệp kiến quan binh công tập đại cấp vấn dĩ thoái binh chi kế
𠴗停勸觧𤾓朝,Dỗ dành khuyên giải trăm chiều
拯恪神僊添𬖅󰝡𦑃,chẳng khác thần tiên thêm lông đâm cánh
作大殿百餘屋,Tác đại điện bách dư ốc
乙丑四年三月元年以後治平龍應宋開禧元年,Ất Sửu tứ niên Tam nguyệt nguyên niên dĩ Hậu Trị Bình Long Ứng Tống Khai Hi nguyên niên
盆䀡淡柳塘槐,buồn xem dặm liễu đường hòe
乃詫之約日速調諸城人兵一時俱會東官城尽許㱕國,Nãi sá chi ước nhật tốc điều chư thành nhân binh nhất thời cụ hội Đông Quan Thành tận hứa quy quốc
昆𥙩討敬蜍吒,con lấy thảo kính thờ cha
䟢𨁝,nhảy vọt
慶成感靈殿宴群臣,Khánh thành Cảm Linh điện yến quần thần
乙丑九年漢元𣇄元年,Ất Sửu cửu niên Hán Nguyên Đỉnh nguyên niên
雖未能公是於萬年猶足資󰏲考之一助云,tuy vị năng công thị ư vạn niên do túc tư kê khảo chi nhất trợ vân
󰝡調怨恨吏𥱬𠓨𢚸,ðem điều oán giận lại ghi vào lòng
馭𨫊鉞𨫊朱苔默些仕料𤤰𣈙渚卢,ngựa sắt việt sắt cho dày mặc ta sẽ liệu vua rày chớ lo
旨揮文武百官中都府路縣軍民之家某有吳人奴婢不得校行通同客使,Chỉ huy văn vũ bách quan Trung Đô phủ lộ huyện quân dân chi gia mỗ hữu ngô nhân nô tì bất đắc hiệu hành thông đồng khách sứ
仕𫯳𦋦態𦝄花乱常,sẩy chồng ra thói trăng hoa loạn thường
可比比者勢家多撓禮法慢視刑章私占其地以為己有諸王公主曾無,khả tỉ tỉ giả thế gia đa nạo lễ pháp mạn thị hình chương tư chiêm kì địa dĩ vi kỷ hữu chư vương công chúa tằng vô
雙󰑼㪯𢼂朗收,song là cửa sổ sáng thâu
八月初三日莫遣阮典敬阮公儀梁僩等如明謝恩,bát nguyệt sơ tam nhật mạc khiến nguyễn điển kính nguyễn công nghi lương giản đẳng như minh tạ ân
黎如璧黎伯造何公僚黎宗舍阮暠等布列营寨分置奇隊部伍起砲令揚旗號屯兵馬江,Lê Như Bích Lê Bá Tạo Hà Công Liêu Lê Tông Xá Nguyễn Cảo đẳng bố liệt doanh trại phân trí kì đội bộ ngũ khởi pháo lệnh dương kì hiệu đồn binh Mã giang
󰅹埃固𢘽𫼳錢覩𠫾,nào ai có dại mang tiền đổ đi
馭車室室塘花𠻵信郡邑𧵆賖逴𢜠,ngựa xe rật rật đường hoa mảng tin quận ấp gần xa rước mừng
頂𩮿,đỉnh chóp
刑部尚書譚慎徽東閣校書阮文泰兵科都給事中黎承休通事阮鋒行人三名從人八名奏事禮部左侍郎阮絅侍書武幹提刑阮𠃔文通事䏓好行人三名從人九名求封,Hình bộ thượng thư Đàm Thận Huy Đông các hiệu thư Nguyễn Văn Thái Binh khoa đô cấp sự trung Lê Thừa Hưu Thông sự Nguyễn Phong hành nhân tam danh tòng nhân bát danh tấu sự Lễ bộ tả thị lang Nguyễn Quýnh Thị thư Vũ Cán Đề hình Nguyễn Doãn Văn Thông sự Nguyễn Hảo Hành nhân tam danh tòng nhân cửu danh cầu phong
於眉為摆節眉清,ưa mày vì bởi tiết mày thanh
初二日校定扈從留守事例凡七條,sơ nhị nhật hiệu định hộ tòng lưu thủ sự lệ phàm thất điều
月娥染病𦣰孤,nguyệt nga nhuốm bệnh nằm co
埃𪟽󰜋𬌓自然,ai ngờ một tấm tự nhiên
慶集等惧不還遂於海岸居之,Khánh Tập đẳng cụ bất hoàn toại ư hải ngạn cư chi
彩鵉荘點𦋦尼梨庭,thái loan trang điểm ra nơi lê đình
且吾見爾洪州國語詩集失律尚多意爾不知吾便言之,thả ngô kiến nhĩ hồng châu quốc ngữ thi tập thất luật thượng đa ý nhĩ bất tri ngô tiện ngôn chi
師錫父全斌知審刑院事,sư tích phụ toàn bân tri thẩm hình viện sự
𤐝𠻁𦓡𢢆貝𠊚𥪝𠻁,soi gương mà thẹn với người trong gương
𢀭󰋇刼貪婪閉𫪹包𥹰到底恾,giàu mấy kiếp tham lam bấy sống bao lâu đáo để màng
苦練木羅𣘃春󰠲,khổ luyện mộc là cây xoan đâu
蹎𩄲󰘚坦󰜋牟撑撑,Chân mây mặt đất một màu xanh xanh
乙丑十六年宋天聖三年,Ất Sửu thập lục niên Tống Thiên Thánh tam niên
次一辰罪行花,thứ nhất thì tội hàng hoa
欺𢝙制渃弱𡽫蓬,khi vui chơi nước nhược non bồng
󰇾醝吏押紊弹日奏,Dở say lại ép vặn đàn nhặt tâu
前,tiền
夏賜月定保結鄕試例,Hạ tứ nguyệt định bảo kết hương thí lệ
将賞功令一捕得僞大将難賞十人易賞五人首捕一人難許都指揮使從三品易許都指揮僉事正四品,tướng thưởng công lệnh nhất bổ đắc nguỵ đại tướng nan thưởng thập nhân dị thưởng ngũ nhân thủ bổ nhất nhân nan hứa đô chỉ huy sứ tòng tam phẩm dị hứa đô chỉ huy thiêm sự chánh tứ phẩm
守度對曰誠如所言,Thủ Độ đối viết Thành như sở ngôn
朱鎌𠶆且束郎,Cho gươm mời đến Thúc lang
以黎公澄為海陽參政范謙柄為海陽憲,dĩ lê công trừng vi hải dương tham chính phạm khiêm bính vi hải dương hiến
万,vạn
勑旨内外𬋩甲府錦衣金吾殿前神武効力五府都督都總兵使等衙門長官公同揀擇該内將校或征戰功勞忠信可任或韜畧講貫武藝精通及才𧥾亷䏻勤幹明敏者方許在職,Sắc chỉ nội ngoại quản giáp phủ Cẩm y Kim ngô Điện tiền Thần vũ Hiệu lực Ngũ phủ đô đốc Đô tổng binh sứ đẳng nha môn trưởng quan công đồng giản trạch cai nội tướng hiệu hoặc chinh chiến công lao trung tín khả nhiệm hoặc thao lược giảng quán võ nghệ tinh thông cập tài thức liêm năng cần cán minh mẫn giả phương hứa tại chức
官軍征玉麻時慕歸順朝廷而悶從父貴㱕哀牢,Quan quân chinh Ngọc Ma thời Mộ quy thuận triều đình nhi Muộn tòng phụ Quý quy Ai Lao
為此臣等竊惟天地常經莫重軍臣之義帝王大柄尤嚴亂賊之誅,vi thử thần đẳng thiết duy thiên địa thường kinh mạc trọng quân thần chi nghĩa đế vương đại bính vưu nghiêm loạn tặc chi tru
時㐌蠛鐲󱭂哏,thời đã mọt đục nhậy cắn
冬十月藏諒山可浪龕懲占人焚宫殿之變也,đông thập nguyệt tàng lạng sơn khả lãng khám trừng chiêm nhân phàn cung điện chi biến dã
𪉽󱰷㗂𠳚𠳒呈公彊辭咥張彊𠹚囒,mặn mà tiếng gửi lời chiềng công càng từ chối trương càng van lơn
景物,cảnh vật
㐌𠲖賖隔吏算𠲝驢,đã e xa cách lại toan dối lừa
時宋憚於征役帝負山海險固稍縱邊民侵掠宋境,Thời Tống đạn ư chinh dịch đế phụ sơn hải hiểm cố sảo túng biên dân xâm lược Tống cảnh
埃埃𬂙体魂󰟹魄淶,Ai ai trông thấy hồn kinh phách rời
柴𢜠苔伵頑危,thầy mừng đầy tớ ngoan ngùy
石乳陳皮炒底吏歸身蓮肉浸󰝂𠫾,thạch nhũ trần bì sao để lại quy thân liên nhục tẩm đem đi
槞核德底昆咹,trồng cây đức để con ăn
宏郡公乃棄船陸走到布政爲莫将阮倦所獲㱕京邑遂遇害,Hoành quận công nãi khí thuyền lục tẩu đáo Bố Chính vi Mạc tướng Nguyễn Quyện sở hoạch quy Kinh Ấp toại ngộ hại
混耕𦓿既苔同喝敖,hỗn canh cày cấy đầy đồng hát ngao
𡥵猫麻蹽𣘃槹,con mèo mà trèo cây cau
𧍝󰠲咦𠯇边𦖻𬷤󰠲嘵喔𢚸埃蕭調,dế đâu ri rỉ bên tai gà đâu eo óc lòng ai tiêu điều
士黎德輝金吾衛將軍鄧孝祿並爲審刑院副使此四名皆頭目也,sĩ Lê Đức Huy Kim Ngô vệ tướng quân Đặng Hiếu Lộc tịnh vi Thẩm hình viện phó sứ Thử tứ danh giai đầu mục dã
不知本舅意耶抑誤咱彼計耶兹裴文奎潘彦互相攻擊俱被殺戮,Bất tri bản cữu ý da ức ngộ thính bỉ kế da Tư Bùi Văn Khuê Phan Ngạn hỗ tương công kích cụ bị sát lục
𦖑笙強惨𦖑𨪝強傷,nghe sênh càng thảm nghe kèn càng thương
户部檢收足数如例,Hộ bộ kiểm thu túc số như lệ
𣳮弓滝泊欺䨔,rửa cung sông bạc khi quầng
冬十月設羅漢會于龍墀大赦免流人罪復徒人之法及天下税錢之半,Đông thập nguyệt thiết La Hán hội vu Long Trì đại xá miễn lưu nhân tội phục đồ nhân chi pháp cập thiên hạ thuế tiền chi bán
𨃴𠫅寬跙㙴蘭,gót giày khoan trở thềm lan
啫払娘買急移窻紗,giã chàng nàng mới kíp dời song sa
中国,trung quốc
教員,giáo viên
其遜巤者不五日間盡㱕命於牧童樵竪而無遺矣,Kì tốn liệp giả bất ngũ nhật gian tận quy mệnh ư mục đồng tiều thụ nhi vô di hĩ
守度憂甚分軍守禦仍遣使賫書稱賀加封懷道孝武王送玩蟾公主㱕之以隂,Thủ Độ ưu thậm phân quân thủ ngự nhưng khiến sứ tê thư xưng hạ gia phong Hoài Đạo Hiếu Vũ Vương tống Ngoạn Thiềm công chúa quy chi dĩ âm
󱹹㐌𥹰𣈜艚𤿤拱固虚捏扵妬空便,vả đã lâu ngày tàu bè cũng có hư nát ở đó không tiện
又以經歷阮光岳爲司業阮登明爲興化處憲察使張論道黎純噽寧達黎僚,Hựu dĩ kinh lịch Nguyễn Quang Nhạc vi Tư nghiệp Nguyễn Đăng Minh vi Hưng Hoá xứ Hiến sát sứ Trương Luận Đạo Lê Thuần Phỉ Ninh Đạt Lê Liêu
閏四月命太傅清郡公鄭𭫨太保萬郡公鄭椿等督領象馬士卒往伐僞豪郡徒黨于安勇地,nhuận tứ nguyệt mệnh thái phó thanh quận công trịnh tráng thái bảo vạn quận công trịnh xuân đẳng đốc lĩnh tượng mã sĩ tốt vãng phạt nguỵ hào quận đồ đảng vu yên dũng địa
爫布蘇,làm bó to
㝵本州羅𤽗阮逵歆許𡮶節操,người bản châu là ngươi nguyễn quỳ hăm hở chuộng tiết tháo
𠸦埃窖結部𥳗朱娘,khen ai khéo kết bộ tua cho nàng
雖強弱時或不同而豪傑世未嘗乏,Tuy cường nhược thời hoặc bất đồng nhi hào kiệt thế vị thường phạp
三軍踴躍大喜咸願報國,tam quân dũng dược đại hỉ hàm nguyện báo quốc
予嘗作此二詩積日乃成,dư thường tác thử nhị thi tích nhật nãi thành
𢬣𠳐󱋓𨢇賞才状元,tay bưng chén rượu thưởng tài trạng nguyên
史臣吳士連曰周公以王室懿親輔幼君不免有留言之譖,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Chu Công dĩ vương thất ý thân phụ ấu quân bất miễn hữu lưu ngôn chi tiếm
八月命太傅清郡公鄭𭫨經畧安廣等處恢拓境土,bát nguyệt mệnh thái phó thanh quận công trịnh tráng kinh lược yên quảng đẳng xứ khôi thác cảnh thổ
﨤欺患𮥷󰠃饒󱓨𧷺,gặp khi hoạn nạn cùng nhau vuông tròn
帝何修而得此哉亦曰德而也矣,đế hà tu nhi đắc thử tai diệc viết đức nhi dã hĩ
蹽𡽫󱘒𡶀𦋦朝劳刀,trèo non trẩy núi ra chiều lao đao
𠬠墝粓𥹀油𢚸咹𨔈,một niêu cơm tấm dầu lòng ăn chơi
步坤平馭水坤平船,bộ khôn bằng ngựa thuỷ khôn bằng thuyền
𧡊𠄩翁𤜯𧼋𦋦迍塘,thấy hai ông cọp chạy ra đón đường
﨤乱停擛乱買安,gặp loạn đành dẹp loạn mới yên
六月詔群臣及官職都監于大興門外,Lục nguyệt chiếu quần thần cập quan chức đô giám vu Đại Hưng môn ngoại
乃親督将士日夜急攻期以克捷由,Nãi thân đốc tướng sĩ nhật dạ cấp công kì dĩ khắc tiệp Do
辛巳二年宋太平𦥷國六年按歴代年紀諸本皆以是年爲天福元年今改之,Tân Tị nhị niên Tống Thái Bình Hưng Quốc lục niên án lịch đại niên kỷ chư bản giai dĩ thị niên vi Thiên Phúc nguyên niên kim cải chi
太公初𠬛杆构,thái công xưa một cần câu
𠊛坤埃女呐饒𨤼𠳒,người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời
帝王𨖲治工代,đế vương lên trị trong đời
咹𢜠󰉨㐌西烏擛耒,ăn mừng rày đã tây ô dẹp rồi
立嚴埃监𬧐𧵆𪽝官亶頓朱民奴𫻤,lập nghiêm ai dám tới gần bởi quan đàn đúm cho dân nó nhờn
史臣吳士連曰士徽父薨不請命自立又發兵拒命義固當討然,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Sĩ Huy phụ hoăng bất thỉnh mệnh tự lập hựu phát binh cự mệnh nghĩa cố đương thảo nhiên
㐱𣵰蒸𩄴𨎠樓,chỉn lặn chưng bóng trước lầu
察仁澍等率諸軍縱兵擊之斬保定伯梁銘于陣,sát nhân chú đẳng suất chư quân túng binh kích chi trảm bảo định bá lương minh vu trận
泊顛󰏙𧡊人情麻𠺳,bạc đen xem thấy nhân tình mà ghê
遂於昇龍京城之内起造宫殿前起乾元殿以為視朝之所左置集賢殿右立講武殿,toại ư thăng long kinh thành chi nội khởi tạo cung điện tiền khởi càn nguyên điện dĩ vi thị triều chi sở tả trí tập hiền điện hữu lập giảng võ điện
乘机娘買盘𦋦呐𠓨,Thừa cơ nàng mới bàn ra nói vào
󰔻身黑而長有才辨,lãm thân hắc nhi trường hữu tài biện
春二月晦日食,Xuân nhị nguyệt hối nhật thực
花桃𫷜外群唭󰊄東,Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông
胡餅󰑼餅路暈,hồ bính là bánh lồ vừng
今仟降灾旱陛下詔條有曰涸澤無魚民被倍納臣請减税額以施實惠,kim thiên giáng tai hạn bệ hạ chiếu điều hữu viết hạc trạch vô ngư dân bị bội nạp thần thỉnh giảm thuế ngạch dĩ thi thực huệ
皇帝府時必謹幽明之,Hoàng đế phủ thời tất cẩn u minh chi
仃群悲𢪀事𠁀,Đành còn bày nghĩ sự đời
九州混一五嶺廓清遂達梯航乃輸聀貢,cửu châu hỗn nhất ngũ lĩnh quách thanh toại đạt thê hàng nãi thâu chức cống
𡥵茹几庫扒𧍆最𣈜,con nhà kẻ khó bắt cua tối ngày
然天子所命常貢之外責以錫貢,Nhiên thiên tử sở mệnh thường cống chi ngoại trách dĩ tích cống
帝乃承之次子也母黎氏,đế nãi thừa chi thứ tử dã mẫu lê thị
庚寅二十三年陳宣帝頊大建二年,canh dần nhị thập tam niên trần tuyên đế húc đại kiến nhị niên
或於工󱐤拮頭勒丐,hoặc ở trong tróng cất đầu lắc cái
帝命丹溪伯鄭侑經理明光地方立䦕隘而還,đế mệnh đan khê bá trịnh hựu kinh lí minh quang địa phương lập quan ải nhi hoàn
鄧橋渡搥廛塔外荘嚴事相矣修,dựng cầu đò xây chiền tháp ngồi trang nghiêm sự tướng hãy tu
止用一字侯伯以社為號全用二字其勳級則文勳自上柱國至脩慎少尹凡五品各有正從武勳自上柱國至鉄騎尉凡五品亦有正從文階散官自正一品初受特進钅子榮祿大夫至正九品初受將仕庶郎凣九品各有正從武階散官自正一品初受特進輔國上將軍至從六品初受果敢將軍凡六品各有正從内官散官自侍中令正三品至副歷駛從九品其制凡七亦有正副其通資上秩二十四資至下列一資凡十九通其功臣榮封,chỉ dụng nhất tự hầu bá dĩ xã vi hiệu toàn dụng nhị tự kì huân cấp tắc văn huân tự thượng trụ quốc chí tu thận thiểu doãn Phàm ngũ phẩm các hữu chính tòng vũ huân tự thượng trụ quốc chí thiết kị uý Phàm ngũ phẩm diệc hữu chính tòng văn giai tán quan tự chính nhất phẩm sơ thụ đặc tiến kim tử vinh lộc đại phu chí chính cửu phẩm sơ thụ tướng Sĩ thứ lang phàm cửu phẩm các hữu chính tòng võ giai tán quan tự chính nhất phẩm sơ thụ đặc tiến phụ quốc thượng tướng quân chí tòng lục phẩm sơ thụ quả cảm tướng quân Phàm lục phẩm các hữu chính tòng nội quan tán quan tự thị trung lệnh chính tam phẩm chí phó lịch sử tòng cửu phẩm kì chế phàm thất diệc hữu chính phó kì thông tư thượng trật nhị thập tứ tư chí hạ liệt nhất tư phàm thập cửu thông kì công thần vinh phong
英宗自東安門入,Anh Tông tự Đông An môn nhập
󰭺矢頭𡽫𠊚掛檜,lẻ tẻ đầu non người quảy củi
是年王既即位尊母樛氏為太后,thị niên vương ký tức vị tôn mẫu cù thị vi thái hậu
語及道理二字謂道者當然之事明白易知理者所以然之故徵妙難見,Ngữ cập đạo lí nhị tự vị Đạo giả đương nhiên chi sự minh bạch dị tri lí giả sở dĩ nhiên chi cố trưng diệu nan kiến
擬𠊛催吏擬命,Nghĩ người thôi lại nghĩ mình
屍沉边𡶀𡧲𣷭典准龜洞,thây chìm bên núi giữa bể đến chốn quy động
外塵沙漠𢭯清甌鐄跬󱮳宮撑凭鐄,ngoại trần sa mạc quét thanh âu vàng khỏe đặt cung xanh vững vàng
酉𥪞危險敢淶約初,Dẫu trong nguy hiểm dám rời ước xưa
固兜麻吏󰑼𠊛險溇,Có đâu mà lại là người hiểm sâu
詩容㹥𬦳,thơ rông chó chạy
二月時彰德芝泥監生阮時忱僞稱尚書禮國公青林蔓汭人偽稱少保安國公福禄人偽稱,Nhị nguyệt thời Chương Đức Chi Nê giám sinh Nguyễn Thì Thầm nguỵ xưng Thượng thư Lễ quốc công Thanh Lâm Man Nhuế nhân nguỵ xưng Thiếu bảo An quốc công Phúc Lộc nhân nguỵ xưng
浽名才色没時𠮿嗃外󱡴劔之燕鸚,nổi danh tài sắc một thì xôn xao ngoài cửa kém gì yến anh
先祖即世先考明康太王當國重寄以舅肺腑之親委以順廣二處,Tiên tổ tức thế tiên khảo Minh Khang Thái Vương đương quốc trọng ký dĩ cữu phế phủ chi thân uỷ dĩ Thuận Quảng nhị xứ
船𧏵𠓨𣷷同狔,thuyền rồng vào bến đồng nai
兵威自意𩆐灡𥪝外,Binh uy từ ấy sấm ran trong ngoài
𠫾奔𥙩󱮃餒茹唒麻爫󱠣拱羅四民,đi buôn lấy lãi nuôi nhà dẫu mà làm thợ cũng là tứ dân
可謂以一怒而安其民善謀而善戰者也,khả vị dĩ nhất nộ nhi an kì dân thiện mưu nhi thiện chiến giả dã
是以前年元人入冦或有降避頼祖宗威灵陛下神武克清胡塵彼若又來我士習於攻戰彼軍憚於遠行且懲恒󰱤,thị dĩ tiền niên nguyên nhân nhập khấu hoặc hữu hàng tị lại tổ tông uy linh bệ hạ thần võ khắc thanh hồ trần bỉ nhược hựu lai ngã sĩ tập ư công chiến bỉ quân đạn ư viễn hành thả trừng hằng quán
典𫢩計󰋇𠁀侖,đến nay kể mấy đời tròn
冬十月二十二日帝禅位于皇太子昑,Đông thập nguyệt nhị thập nhị nhật Đế thiền vị vu Hoàng Thái tử khâm
當,đang
戊戌大治元年元至正十八年春正月朔改元,mậu tuất đại trị nguyên niên nguyên chí chính thập bát niên xuân chính nguyệt sóc cải nguyên
欺𧗱補永󰮃茹,khi về bỏ vắng trong nhà
上皇曰官家已遁耶則文刺惠武國瑱,thượng hoàng viết quan gia dĩ độn gia tắc văn thích huệ vũ quốc chẩn
𣨰󰑼体魄群󰑼精英,thác là thể phách còn là tinh anh
郭廷寶因請改狀元榜眼探花為進士及第正榜為進士出身附榜爲同進士出身以合今制,quách đình bảo nhân thỉnh cải trạng tguyên bảng nhãn thám hoa vi tiến sĩ cập đệ chánh bảng vi tiến sĩ xuất thân phụ bảng vi đồng tiến sĩ xuất thân dĩ hợp kim chế
六月莫登庸自古齋入京逼帝禅位,Lục nguyệt Mạc Đăng Dung tự Cổ Trai nhập Kinh bức Đế thiền vị
下至黎李二家亦多效而行之由先皇始唱其亂階也,hạ chí lê lí nhị gia diệc đa hiệu nhi hành chi do tiên hoàng thuỷ xướng kì loạn giai dã
拯咍𨤰托群算待之,chẳng hay nhẽ thác còn toan đợi gì
秉彝羅仉忠誠,bỉnh di là kẻ trung thành
賜祿爵大僚𤤻,Tứ Lộc tước Đại liêu ban
軍中為之語曰天不知寃韶公失官及治裝将歸又為語曰韶公之歸使我心悲,quân trung vi chi ngữ viết thiên bất tri oan thiều công thất quan cập trị trang tương quy hựu vi ngữ viết thiều công chi quy sử ngã tâm bi
𣎃𦒹哙穊󰂻󰂻,tháng sáu gọi cấy rào rào
賴頡固号命門,trái cật có hiệu mệnh môn
時文刺工以後命宫門外,Thời văn thích công dĩ hậu mệnh cung môn ngoại
掣包𧊉𫫵蜂排庒涓𪟅壁庒咍蹽墻,xiết bao bướm rủ ong vời chẳng quen khoét vách chẳng hay trèo tường
没𤳆𡥵次卒𢚸,Một trai con thứ rốt lòng
星士柴貝柴科𭁈令,tinh sĩ thầy bói thầy khoa dữ lành
鉄鉗琴瑟及𠓨,thiết kiềm kìm sắt cặp vào
忠憤之心彼自刺耳,Trung phẫn chi tâm bỉ tự thích nhĩ
拱垆拱桮拱窮鐰,cũng lò cũng bễ cũng cùng than
是歲凶荒民多為僧又為世家奴,thị tuế hung hoăng dân đa vi tăng hựu vi thế gia nô
𪀄渃越祖於梗南,chim nước việt tổ ở cành nam
先經府縣覆覈實如百姓鄕試例然後許入會試塲,Tiên kinh phủ huyện phúc hạch thực như bách tính hương thí lệ nhiên hậu hứa nhập hội thí trường
店店寒食𣈜𣈜元宵,Đêm đêm Hàn thực ngày ngày Nguyên tiêu
冬十月諒江守臣驛奏所部被北人虜掠民間財物,Đông thập nguyệt Lạng Giang thủ thần dịch tấu sở bộ bị Bắc nhân lỗ lược dân gian tài vật
柴課資糧𨅞󱘓𡎢,thầy khóa tư lương nhấp nhổm ngồi
後凣西邉籌畫明宗悉以委之,hậu phàm tây biên trù hoạch minh tông tất dĩ uỷ chi
冬,Đông
蕩蕩𣈗遲張傘𣌝,đẵng đẵng ngày chầy giương tán lục
左侍郎鄧明謙朝列大夫吏部左侍郎黎挺之為户部左侍郎,tả thị lang Đặng Minh Khiêm triều liệt đại phu Lại bộ tả thị lang Lê Đĩnh Chi vi Hộ bộ tả thị lang
帝令四五日一次出哨,đế lệnh tứ ngũ nhật nhất thứ xuất tiêu
埃𨖲庯葛大同嗨𠽄姑秀固𫯳𫨩𣠖,ai lên phố cát đại đồng hỏi thăm cô tú có chồng hay chưa
知縣李廣寧詐謂猶設守僃於南交関不暇調兵攻蛮賊,tri huyện lí quảng ninh trá vị do thiết thủ bị ư nam giao quan bất hạ điều binh công man tặc
爫朝󱤥昧滛行,làm chiều mạo muội dâm hành
㖫𡅏賦詩喝吼,lừng lẫy phú thơ hát hỏng
檤秀頭奏板船卞宜,đạo tú đầu táu ván thuyền bền ngay
生𦖑𦁀𦇒𤾓朝,sinh nghe bối rối trăm chiều
廷倫劉盞等擒得併殺之,Đình Luân Lưu Trản đẳng cầm đắc tinh sát chi
兑傷𡮍󰒂主󰜏奴󰑼渤洩唏󰑼外孫,đoái thương chút nghĩa chúa bà nó là bọt dãi hơi là ngoại tôn
道德䝨冷特每方,đạo đức hiền lành được mọi phương
秋九月户部左侍郎衍嘉侯黎弼四吏部右侍,thu cửu nguyệt hộ bộ tả thị lang diễn gia hầu lê bật tứ lại bộ hữu thị
皮󰮏󰁰餘糁𫡦秋,vừa sáu mươi dư tám chín thu
鶉鳥骨骨及堆,thuần điểu cút cút cụp đuôi
夏四月以惠武大王國瑱為入内國父上宰檢校太尉日燏為佐聖太師威肅公文璧為入内輔國太保文惠公光朝為入内檢校司徒,hạ tứ nguyệt dĩ huệ vũ đại vương quốc chẩn vi nhập nội quốc phụ thượng tể kiểm hiệu thái uý nhật duật vi tá thánh thái sư uy túc công văn bích vi nhập nội phụ quốc thái bảo văn huệ công quang triều vi nhập nội kiểm hiệu tư đồ
各閉饒㝵󰀎体事𨔍明呂凜麻迍灵魂中𦒹倘連生時歇,các bấy nhiêu người ấy thấy sự lạ mừng rỡ lắm mà dọn linh hồn trong sáu tháng liền sinh thì hết
憲宗睿皇帝,hiến tông duệ hoàng đế
篆鴈踈踈,triện nhàn thưa thưa
順平沙盃為之驛騷臨安㱕合被其蹂躙,Thuận Bình Sa Bôi vi chi dịch tao Lâm An Quy Hợp bị kì nhu lận
属将閔文蓮陣亡,thuộc tướng mẫn văn liên trận vong
地域,địa vực
自此南北兩國復通,tự thử nam bắc lưỡng quốc phục thông
會蘇忠詞與杜廣戦于朝東佐周遂泊于大通步,hội tô trung từ dữ đỗ quảng chiến vu triều đông tá chu toại bạc vu đại thông bộ
青衫青衫宦官之稱檢法自䧺韜始,Thanh sam thanh sam hoạn quan chi xưng kiểm pháp tự Hùng Thao thuỷ
𣘾掛堆箻侵侵𣍋卞挭渃󰡎沉麻𨖲,vai quảy đôi sọt xăm xăm xuống bèn gánh nước dưới chằm mà lên
𨃌霜渚𪤍橋藍𢜝吝巾過𦋦讒所庄,giày sương chưa nện cầu lam sợ lần khân quá ra sàm sỡ chăng
時帝在位十有五年春秋已髙而儲副未定,Thời Đế tại vị thập hữu ngũ niên xuân thu dĩ cao nhi trừ phó vị định
京城矇䀲𡬷𡬼,kinh thành mong mỏi tấc gang
麻列昆末麻夌昆婁,mà liếc con mắt mà trừng con sâu
道𡗶報復㐱稽,Đạo trời báo phục chỉn ghê
若得生猿殺以厭之則灾可弭,Nhược đắc sinh vượn sát dĩ yếm chi tắc tai khả nhĩ
壬寅七年宋淳熙九年,Nhâm Dần thất niên Tống Thuần Hi cửu niên
今聽依官頒陣圖於本衛土分整飭隊伍教以坐作擊剌之法明其號令金鼓之聲使士卒諳習弓箭,Kim thính y quan ban trận đồ ư bản vệ thổ phận chỉnh sức đội ngũ giáo dĩ toạ tác kích lạt chi pháp minh kì hiệu lệnh kim cổ chi thanh sử sĩ tốt am tập cung tiễn
号󰑼餅卷粦侖窖世,hiệu là bánh cuốn lăn tròn khéo thay
𠬠𠊚爫妓醜名𫢧󰜏,một người làm đĩ xấu danh liền bà
窓蓬湄習𫗃毛,song bồng mưa dập gió mau
軍士止之,quân sĩ chỉ chi
𤽸𱱻長江滂朗詞,Trắng xóa tràng giang phẳng lặng tờ
荣花補課󰘩塵,vinh hoa bõ thuở phong trần
外香水㗂魚永永,ngoài hương thuỷ tiếng ngư văng vẳng
群臣上表賀,quần thần thượng biểu hạ
先是封等逆降明賊助賊爲虐拒官軍及明賊平乃出降帝赦其罪,tiên thị phong đẳng nghịch hàng minh tặc trợ tặc vi ngược cự quan quân cập minh tặc bình nãi xuất hàng đế xá kì tội
布𡮠窖攎󰭼特媄󱟹,bố mày khéo lừa lấy được mẹ bay
𮞏年試例諸路士人赴試本道合格生徒中鄕貢充監生若軍民中鄕貢不得充監生仍還鄕貢,đệ niên thí lệ chư lộ sĩ nhân phó thí bản đạo hợp cách sinh đồ trúng hương cống sung giám sinh nhược quân dân trúng hương cống bất đắc sung giám sinh nhưng hoàn hương cống
固𡗶麻拱在些,có trời mà cũng tại ta
德忝位實難充堪,Đức thiểm vị thực nan sung kham
湯武推仁󰒂之心爽仁󰒂之師,Thang Vũ suy nhân nghĩa chi tâm sảng nhân nghĩa chi sư
於戲一戎大定迄成無覺之功四海永清誕布維新之誥布吿遐邇咸使聞知大誥乃文阮廌撰,Ô hô nhất nhung đại định ngật thành vô giác chi công tứ hải vĩnh thanh đản bố duy tân chi cáo bố cáo hà nhĩ hàm sử văn tri Đại cáo nãi văn Nguyễn Trãi soạn
𢀨𢀭㐌及扵咹戈時,sang giàu đã gặp ở ăn qua thời
𤽗貰𠃣除󱉞嫌悶丕,ngươi thế ít chờ mựa hiềm muộn vậy
英宗聞之曰祖父為宰相道詔雖宋人既有翰林奉㫖𡸈可對坐故事元使至必使通語者傅譯宰相不可與語慮或有失必諉之通語者,anh tông văn chi viết tổ phụ vi tể tướng đạo chiếu tuy tống nhân ký hữu hàn lâm phụng chỉ há khả đối toạ cố sự nguyên sứ chí tất sử thông ngữ giả phó dịch tể tướng bất khả dữ ngữ lự hoặc hữu thất tất uỷ chi thông ngữ giả
頑童羅绳𡮤鬼恠,ngoan đồng là thằng bé quỷ quái
𧡊𠳒生吏󱭲󱭱縁由,thấy lời sinh lại rạch ròi duyên do
太原藩将通郡公何仕置率本處兵討之爲賊所獲,thái nguyên phiên tướng thông quận công hà sĩ trí suất bản xứ binh thảo chi vi tặc sở hoạch
至是見獲福聚等震懾不敢復動,Chí thị kiến hoạch Phúc Tụ đẳng chấn nhiếp bất cảm phục động
今日我死異時汝之子孫亦猶是也,kim nhật ngã tử dị thời nhữ chi tử tôn diệc do thị dã
𥙩鉢粓𣹓,lấy bát cơm đầy
准隰時拱固𡎝,chốn thấp thì cũng có cõi
捥𣘃自課群嫩,uốn cây từ thuở còn non
上皇厲聲曰是我子也,Thượng hoàng lệ thanh viết Thị ngã tử dã
吀𡗶𩄎𫴋𥙩渃碎𦓿𥙩鉢粓𣹓𥙩曲𩵜𫰅,xin trời mưa xuống lấy nước tôi cày lấy bát cơm đầy lấy khúc cá to
癸酉五年明正德八年,Quý Dậu ngũ niên Minh Chính Đức bát niên
﨤王子直崩𠦳調𠫾,gặp vương tử trực băng nghìn đều đị
遣北道将淳郡公陳德惠𭁈會郡公宏郡公並名缺等領兵護送,Khiển Bắc đạo tướng Thuần quận công Trần Đức Huệ dữ Hội quận công Hoành quận công tịnh danh khuyết đẳng lĩnh binh hộ tống
機冉暸咍機妙造𪶏牟透特𪶏神通,cơ nhẹm liêu hay cơ diệu tạo phép mầu thấu được phép thần thông
𥪝𦖻󱫹,trong tai bùng
命鄭惟産節制水步諸營以御史台僉都御史范謙柄賛理軍務畧定海陽永興侯鄭綏安美侯賴叔懋并覃󰁮桂陽覧山東人調步兵畧定京北由禮伯阮伯俊歸安集慈山府名諸縣,mệnh trịnh duy sản tiết chế thuỷ bộ chư dinh dĩ ngự sử đài thiêm đô ngự sử phạm khiêm bính tán lí quân vụ lược định hải dương vĩnh hưng hầu trịnh tuy an mĩ hầu lại thúc mậu tịnh đàm cử quế dương lãm sơn đông nhân điều bộ binh lược định kinh bắc do lễ bá nguyễn bá tuấn quy an tập từ sơn phủ danh chư huyện
些因敗乱乘机,ta nhân bại loạn thừa cơ
妑𤠶與如𤠶丑如𤠶,bà chằn dữ như chằn xấu như chằn
令閲另兵,lệnh duyệt lánh binh
身𡥵𫽄矯默𢬣姂𫅷,Thân con chẳng kẻo mắc tay bợm già
連,liên
浪絲縁庒执饒,rằng tơ duyên chẳng chấp nhau
𨷈間𠦳𡎔青青𢌌𨱽,muôn gian ngàn nóc thênh thênh rộng dài
悶𥚆麻庄敢𥚆𨔍台,Muốn nhìn mà chẳng dám nhìn lạ thay
拱特𠳒呐朱𢢯𬌓𢚸,cũng được lời nói cho nguôi tấm lòng
拯沛孟蒸㐌甚,chẳng phải mạnh chưng đã thậm
仁道已拘執之矣,Nhân Đạo dĩ câu chấp chi hĩ
養生堆女󰖥絲渚填,dưỡng sinh đôi nợ tóc tơ chưa đền
𤯺能秦便𨇜分蔭𩛂,siêng năng tằn tiện đủ phần ấm no
襖羔裘𥙩䏧𡥵豹麻麵𬮌𪮏󰑼𡮶性𡥵豹窒孟麻固飾,áo cao cầu lấy da con beo mà miến cửa tay là chuộng tính con beo rất mạnh mà có sức
識恪輸忠欸㱕命朝廷朕加之以殊禮庸之以上公,thức khác thâu trung ái quy mệnh triều đình trẫm gia chi dĩ thù lễ dung chi dĩ thượng công
後太平卒威簡悉以前所奪田還本主帝以是嘉之,Hậu Thái Bình tốt Uy Giản tất dĩ tiền sở đoạt điền hoàn bổn chủ Đế dĩ thị gia chi
冥陽堆我聀耒,minh dương đôi ngả chắc rồi
冬十月禾榖大熟,đông thập nguyệt hoà cốc đại thục
此秘昂等罪之中又别加一罪也趙盾弑君何異哉安得並於中功臣薨殁乎二十四日招魂塟仁宗于永陵之右曰穆陵,Thử Bí Ngang đẳng tội chi trung hựu biệt gia nhất tội dã Triệu Thuẫn thí quân hà dị tai an đắc tịnh ư trung công thần hoăng một hồ Nhị thập tứ nhật chiêu hồn táng Nhân Tông vu Vĩnh Lăng chi hữu viết Mục Lăng
秋九月諫議大夫牟俞都󰰾,thu cửu nguyệt gián nghị đại phu mâu du đô bãi
昆𬑉如𩅀󱳖𦖻如沉,con mắt như chớp trái tai như trằm
裴𤈞,bùi nhùi
妾𣈜𨎠拯埋辱沛誣朱𠅜󰠱,thiếp ngày trước chẳng may nhục phải vu cho lời nặng
辛酉二年明正統六年春正月運粮,tân dậu nhị niên minh chính thống lục niên xuân chính nguyệt vận lương
羣傾立語窖世每朝,quẩn quanh sấp ngửa khéo thay mọi chiều
𣇜餞迻𢚸絆妻孥,buổi tiễn đưa lòng bịn thê noa
遣阮忠彦范邁如元報聘,Khiến Nguyễn Trung Ngạn Phạm Mại như Nguyên báo sính
罪累典𠇮女拯責埃,tội lụy đến mình nữa chẳng trách ai
二人,nhị nhân
衝𬮌󱑹麻𢴑蒸𪮏𡞕㝵,xông cửa buồng mà dắt chưng tay vợ người
免特𢚸耒庄群法恪,miễn được lòng rồi chẳng còn phép khác
上苑菊殘𠄼𠤩蘿,thượng uyển cúc tàn năm bảy lá
几啌盛治𠊛𰙔太平,kẻ khong thịnh trị người ca thái bình
豆鈼,đậu rựa
以署衛事隴郡公范院爲都督僉事以其奉侍潜邸日久有功故也,Dĩ Thự vệ sự Lũng quận công Phạm Viện vi Đô đốc thiêm sự dĩ kì phụng thị tiềm để nhật cửu hữu công cố dã
忠義侯鈌名卒,Trung nghĩa hầu Khuyết danh tốt
𨕭𡌿橘󰡎𪤄自然縁情群烈鬭仙容,trên ghềnh quất dưới bãi tự nhiên duyên tình còn rệt dấu tiên dung
𤐝月醜矯畑拞,soi nguyệt xấu kẻo đèn khêu
唒𡎥󰘇数揕𧏵詔花簟錦空𫯳拱虚,dẫu ngồi cửa sổ chạm rồng chiếu hoa đệm gấm không chồng cũng hư
辛卯三年宋淳化二年,Tân Mão tam niên Tống Thuần Hoá nhị niên
𡽫東𧡊𦲿侯㩫凍雉習仕枚共𢯏󰤳,non đông thấy lá hầu chất đống trĩ sập sè mai cũng bẻ bai
又光啓性憚洗浴國峻好薰浴嘗戲光啓身体汚垢請浴之,Hựu Quang Khải tính dạn tẩy dục Quốc Tuấn hảo huân dục thường hí Quang Khải thân thể ô cấu thỉnh dục chi
一至是哉,nhất chí thị tai
吧噅坦客𠴘𠹚世呢,bơ vơ đất khách thon von thế này
東方為之騷動,đông phương vị chi tao động
斗量𢵋担𢆫𡽫𫅷,đấu lường đo đắn tuổi non già
即開湯綱之仁旋布舜陛之德,tức khai thang cương chi nhân toàn bố thuấn bệ chi đức
𧋻𧐸𧐸,rắn điu điu
󱦏𢆥嗔𠡚膠山𠬠𢈱,trăm năm xin gắng keo sơn một lời
朝𤼸𣋚𣌋𫡮竜畧娄,Triều dâng hôm sớm mây lồng trước sau
定鄕試入塲日期并貢士例,định hương thí nhập trường nhật kì tịnh cống sĩ lệ
卞打馭急𩧍,bèn đánh ngựa kíp ruổi
公僅後,Công Cẩn hậu
五月以黎時憲爲右都督󰰾吳士榮職爵以時憲䏻,ngũ nguyệt dĩ lê thì hiến vi hữu đô đốc bãi ngô sĩ vinh chức tước dĩ thì hiến năng
󰠃容几󰡎買󰑼塘𨕭,cũng dung kẻ dưới mới là đường trên
𬼀𤾓吏據原均照还,Tiền trăm lại cứ nguyên quân chiếu hoàn
性吃區呐吃區𠫾吃區,tính khật khù nói khật khù đi khật khù
𧖱單于頭月氏,máu đan vu đầu nguyệt thị
𪮩𢬣魯𦝉初麻探󰏤,thò tay lỗ đẻ sờ mà thăm coi
時陳克終為行遣󰱑官上疏言宰輔之職爕理陰陽為先今克終位居首相不能參賛天,Thời Trần Khắc Chung vi Hành khiển Đài quan thượng sớ ngôn Tể phụ chi chức nhiếp lí âm dương vi tiên Kim Khắc Chung vị cư thủ tướng bất năng tham tán thiên
時有嚴寶性范明心二僧焚身儘成七寶,thời hữu nghiêm bảo tính phạm minh tâm nhị tăng phần thân tận thành thất bảo
本月二十日柳昇爲我軍所敗身死於馬鞍之山,bản nguyệt nhị thập nhật liễu thăng vị ngã quân sở bại thân tử ư mã yên chi sơn
壬子五年明宣德七年,Nhâm Tí ngũ niên Minh Tuyên Đức thất niên
拱𦖻󰋇浽𡅧尼,Kề tai mấy nỗi nằn nì
五萬待破東󰪕城放二十五萬㱕農留十萬爲軍防禦國事,ngũ vạn đãi phá Đông Quan thành phóng nhị thập ngũ vạn quy nông lưu thập vạn vi quân phòng ngự quốc sự
󰜌行庄𠳨庄查,hung hăng chẳng hỏi chẳng tra
爫祖泟落丐呴如𪀊,làm tổ lệch lạc gáy gù như cu
状元䀡𧡊𠲶唭𠬠欺,trạng nguyên xem thấy mỉm cười một khi
㙴花客㐌𧿨鞋,Thềm hoa khách đã trở hài
𧡊娘𧗱准鄕関典制󱝂𠶁𠳨𠻃事情,thấy nàng về chốn hương quan đến chơi mừng rỡ hỏi han sự tình
仍󰑼吝吕𬋟湄,những là lần lữa nắng mưa
若果行此寕散財以致貧之為愈也,Nhược quả hành thử ninh tán tài dĩ trí bần chi vi dũ dã
富良侯使兵守閉䦕隘得𦂳乃出家迎接拜跪於前曰臣居僻境兵少良足,Phú Lương hầu sử binh thủ bế quan ải đắc khẩn nãi xuất gia nghênh tiếp bái quỵ ư tiền viết Thần cư tích cảnh binh thiểu lương túc
丙寅二年宋哲宗煦元祐元年,bính dần nhị niên tống triết tông hú nguyên hựu nguyên niên
命北軍都督府左都督華林侯鄭遜吏部尚書陳瑾提調刑部尚書丁逋剛監試東閣𭓇士阮保翰,mệnh bắc quân đô đốc phủ tả đô đốc hoa lâm hầu trịnh tốn lại bộ thượng thư trần cẩn đề điệu hình bộ thượng thư đinh bô cương giám thí đông các học sĩ nguyễn bảo hàn
仍埃羅几𠓨侯悲󰅒,những ai là kẻ vào hầu bấy nay
督官咍特乙𨉓托冤,Đốc quan hay được ắt mình thác oan
𢪀命𫽄虎命牢,Nghĩ mình chẳng hổ mình sao
用之以仁易暴以治易亂此所以成功之速也,dụng chi dĩ nhân dị bạo dĩ trị dị loạn thử sở dĩ thành công chi tốc dã
坦𤍌全仍𨅸三魁,đất thiêng toàn những đấng tam khôi
󰚷濃󰜋𨤔󰜋於,Mặn nồng một vẻ một ưa
襖󰅹𢧚𪶵襖󰅹𢧚庄,áo nào nên giặt áo nào nên chăng
更誣我以籍萬兵将併北朝之境宇,Cánh vu ngã dĩ tịch vạn binh tương tính Bắc triều chi cảnh vũ
媄𡥵𢴑𢬢𪭴󰑼典艚,mẹ con dắt díu dò la đến tàu
多吏工󱐤,đi lại trong tróng
出家戒律󰁰篇攊𢬗,xuất gia giới luật mười thiên rạch ròi
𠰺民𤍇𪹷㕵咹常用,dạy dân nấu nướng uống ăn thường dùng
若年深才幹無中塲满二十五年以上者,nhược niên thâm tài cán vô trúng trường mãn nhị thập ngũ niên dĩ thượng giả
𠫾𧗱尼仍𫮇尼𫷜初,Đi về này những lối này năm xưa
𥪝丕卞𪶵𦄂帽,trong vậy bèn giặt dải mũ
𨢇唁拯𬋩𫮦𥑥,rượu ngon chẳng quản be sành
索聀明國人於蘇問嗒剌國商舶送還本國,sách chức minh quốc nhân ư tô vấn đáp lạt quốc thương bạc tống hoàn bản quốc
辛未四年明洪武二十四年春二月黎季犛領軍廵化州閲定軍伍修造城池,Tân Mùi tứ niên Minh Hồng Vũ nhị thập tứ niên xuân nhị nguyệt Lê Quý Li lĩnh quân tuần Hoá Châu duyệt định quân ngũ tu tạo thành trì
館使𫳵𦓡景永消,quán sứ sao mà cảnh vắng teo
改工部各匠人為副伍長,Cải Công bộ các tượng nhân vi phó ngũ trưởng
𦖑𠳒呐沛𫽄筭斈隊,nghe lời nói phải chẳng toan học đòi
他空律𠹾𠬠皮,Thà không trót chịu một bề
﨤翁柴𧴤達钱䀡𥋳,gặp ông thầy bói đặt tiền xem coị
󰅹羣固敢約泑之,nào còn có dám ước ao chi
云仙暫住𠬠囬𢭂书,vân tiên tạm trú một hồi trao thư
襖撑対𥙩袈裟,áo xanh đổi lấy cà sa
八月詔清化乂安演州軍民運粮五萬石就化州,bát nguyệt chiếu thanh hoá nghệ an diễn châu quân dân vận lương ngũ vạn thạch tựu hoá châu
咃哴特𧡊𩈘払,thà rằng được thấy mặt chàng
乙亥七年明正德十年,Ất Hợi thất niên Minh Chính Đức thập niên
鎛銅秩坦旌旗𩄓𡑝,vác đòng chật đất tinh kỳ rợp sân
咹󱋔時事㐌耒,Ăn năn thì sự đã rồi
𣈜𣈜澮沁洳󰠲變,ngày ngày gội tắm nhơ đâu bén
流莫賢于乂安州妻子並沒官,Lưu Mạc Hiền vu Nghệ An châu thê tử tịnh một quan
十一月大赦改元,thập nhất nguyệt đại xá cải nguyên
渃楊㦖洅𣳢寅焒縁,nước dương muốn tưới nguội dần lửa duyên
先后徽號及各處神祗謚號,tiên hậu huy hiệu cập các xứ thần chi thuỵ hiệu
𦹵爫禫花爫幔坦爫氊,cỏ làm đệm hoa làm màn đất làm chăn
𤓢爌踈踈俸竹𩂏𣘃庵書室浪朋絁,nắng quáng thưa thưa bóng trúc che cây im thư thất lặng bằng the
令有田者供報田𤱈,lệnh hữu điền giả cúng báo điền mẫu
󱞊𦹵涎涎論䏾𣋚𠬠𢆥𬑉客𠬠吝𥈶,đồi cỏ dờn dờn lộn bóng hôm một năm mắt khách một lần nom
𩚵奴𩵽𩵜矯饞𠽅,cơm no tôm cá kẻo thèm thuồng
時意妾群當𥘷𡮘𦖑固󰆙公户楊意,thời ấy thiếp còn đang trẻ mỏ nghe có đức công họ dương ấy
要令將校戒飭軍人不可狃於故熊迯回留廢所守違者罪加常律,yếu lệnh tướng hiệu giới sức quân nhân bất khả nữu ư cố hùng đào hồi lưu phế sở thủ vi giả tội gia thường luật
為匕淡娄裊塘群賖,vơi vơi dặm cũ nẻo đường còn xa
寃之仍客椒房麻𠺼分萡𦣰󰮂𦟐𣑯,oan chi những khách tiêu phòng mà xui phận bạc nằm trong má đào
馬貪馬曳湼英䧺,mựa tham mựa dái nết anh hùng
󰰾鄭世卿黎文暿劉世賡職爵,Bãi Trịnh Thế Khanh Lê Văn Hi Lưu Thế Canh chức tước
坤唐󱋔𠰚易唐𠴍㖇,khôn đường năn nỉ dễ đường nhắn nhe
禾極目,hoà cực mục
曼燶𠬠𨤔𠬠扵,Mặn nồng một vẻ một ưa
仃身吉垃㳥𡏧,Đành thân cát lấp sóng vùi
帝命收銀家奴婢問之,đế mệnh thu ngân gia nô tì vấn chi
克終言󰍶眾皆笑,Khắc Chung ngôn tất chúng giai tiếu
雖爲主将反觀於已一則老病不,tuy vi chủ tướng phản quan ư dĩ nhất tắc lão bệnh bất
帝問曰諸大臣皆無此事耶,Đế vấn viết Chư đại thần giai vô thử sự da
拘此例,câu thử lệ
秋七月明以李實充正使偕北虜使北行,Thu thất nguyệt Minh dĩ Lí Thực sung chánh sứ giai Bắc lỗ sứ Bắc hành
在位一年趙氏社稷樛后傾之本既先援末從而顛,tại vị nhất niên triệu thị xã tắc cù hậu khuynh chi bản ký tiên viện mạt tòng nhi điên
哭嘆物把没回責命慮鼎󱡰𠊛貪婪,khóc than vật vã một hồi trách mình lơ đễnh giận người tham lam
以定勳衛同總兵阮洞為副並汧仁壽賛理軍務會家興鎮守軍討之帝謂仁壽曰汝𭁈屈打聽便宜行事仁壽至東京留守太保黎念援兵于武庫而行,dĩ định huân vệ đồng tổng binh nguyễn động vi phó tịnh nghiên nhân thọ tán lí quân vụ hội gia hưng trấn thủ quân thảo chi đế vị nhân thọ viết nhữ dữ khuất đả thính tiện nghi hành sự nhân thọ chí đông kinh lưu thủ thái bảo lê niệm viện binh vu vũ khố nhi hành
初國家恢復伊始賦税因循徃舊輕重未均,sơ quốc gia khôi phục y thuỷ phú thuế nhân tuần vãng cựu khinh trọng vị quân
𡬷𡬼銅鎖原風,Tấc gang đồng toả nguyên phong
拙身浦柳麻蒙固𣈙,Chút thân bồ liễu mà mong có rày
猝𤡛將賊𠛤虔虔,vuốt nanh tướng giặc chém kìn kìn
岡含須木藍薝,càng hàm râu mọc lồm xồm
𠬠埕堆𫧂群擃𢬣󱚢,một chĩnh đôi gáo còn nong tay vào
𣷭寃羕㐌潙潙競𢚸,Bể oan dường đã vơi vơi cạnh lòng
󰠵戈没局𣷭橷,trải qua một cuộc bể dâu
󰜋命𨆢細彼徬,một mình lui tới bẽ bàng
断膓䜹沛迎麻者饒,Đoạn trường thơ phải NGHÊNH mà giả nhau
詔曰朕有天下以來將相諸臣靡𧇊大節異方殊域莫不來臣而諸儂世守封疆常供厥貢,chiếu viết trẫm hữu thiên hạ dĩ lai tướng tướng chư thần mi khuy đại tiết dị phương thù vực mạc bất lai thần nhi chư nùng thế thủ phong cương thường cung quyết cống
浽命󱋔𠰚房香𠿯𠿯𢤜汝𠳒払悲󰅒,nỗi mình năn nỉ buồng hương ngùi ngùi chạnh nhớ lời chàng bấy nay
時英宗幸外帝以幼穉獨不預從左相鄭松迎而立之,Thời Anh Tông hạnh ngoại đế dĩ ấu trĩ độc bất dự tòng Tả tướng Trịnh Tùng nghênh nhi lập chi
蜻蜓存存曳堆弹󱎣朗浪赧希扒𧋃,thanh đình chuồn chuồn dài đuôi đàn trẻ lẳng lặng nín hơi bắt chuồn
照名追拿󰝂𧗱𠳨查,chiếu danh truy nã đem về hỏi tra
𧵆厨風景每塘於𧵆署染󰖽荣每牟,gần chùa phong cảnh mọi đàng ở gần thợ nhuộm vẻ vang mọi màu
丐𫅷𨅃躅奴時蹺𡢐,cái già xồng xộc nó thời theo sau
𪽝英斟役農功,bởi anh chăm việc nông công
各官調𫉚迻𣦍𠖈船,các quan đều hộ đưa ngay xuống thuyền
扲斤朱别斤𫅷斤嫩,cầm cân cho biết cân già cân non
𠄩𠤩𣎃𡗶羅買祝,hai bảy tháng trời là mấy chốc
碑徐金馬玉堂貝埃,bây giờ kim mã ngọc đường với ai
𣈜鋪手字𣎀㘨心香,Ngày pho thủ tự đêm nồi tâm hương
哀牢侵撞龍江,Ai Lao xâm Chàng Long giang
安󰘊可勒堡追討草賊不及而還,an bang khả lặc bảo truy thảo thảo tặc bất cập nhi hoàn
夏四月朔陳暠率兵過僊遊桂陽嘉林等縣逼犯菩提津阻河不得渡,Hạ tứ nguyệt sóc Trần Cảo suất binh quá Tiên Du Quế Dương Gia Lâm đẳng huyện bức phạm Bồ Đề tân trở hà bất đắc độ
蒸厄准烏蹲福矯共煩,chưng ách chốn ô tôn phúc kẻo cùng phiền
𪢆茄㧅幅戰袍,giã nhà đeo bức chiến bào
園桃午槾曾𨈆𨇒,vườn đào ngõ mận từng len lỏi
九月蝗冬十月以太陽公主嫁太保沆,cửu nguyệt hoàng đông thập nguyệt dĩ thái dương công chúa giá thái bảo hàng
時冬十一月宰相吕嘉既立王而韓千秋兵入境破数小邑,Thời đông thập nhất nguyệt Tể tướng Lữ Gia ký lập Vương nhi Hàn Thiên Thu binh nhập cảnh phá sổ tiểu ấp
世芇娘拱沛𦖑,Thế nào nàng cũng phải nghe
𪖫翁百户𠸦埃窖攤讐僂朋丐捻𢬣,mũi ông bá hộ khen ai khéo nặn thò lõ bằng cái nắm tay
德行,đức hạnh
丕𡗶爫悶所𢧚頺蒸所志誇𬖆,vậy trời làm muộn thửa nên đồi chưng thửa chí khoe rông
侵侵𢱗𫔳𨀈𠓨,xăm xăm gõ cửa bước vào
或𠼯囉蔑𠅜禍侯移典蒸奴丕,hoặc hở ra một lời họa hầu di đến chưng nô vậy
十六日殿試進士命入内檢校司徒平章事阮耒入内都督同平章事知東道諸衛軍國子監祭酒黎念提調,thập lục nhật điện thí tiến sĩ mệnh nhập nội kiểm hiệu tư đồ bình chương sự nguyễn lỗi nhập nội đô đốc đồng bình chương sự tri đông đạo chư vệ quân quốc tử giám tế tửu lê niệm đề điệu
玉麻州道慕捉其弟道悶等及手下五十餘人送京師,ngọc ma châu đạo mộ tróc kì đệ đạo muộn đẳng cập thủ hạ ngũ thập dư nhân tống kinh sư
浪𤤰朱孛吏囬於低,rằng vua cho bụt lại hồi ở đây
身閑油細油𨙝輸特朋碁埃几堆,thân nhàn dầu tới dầu lui thua được bằng cờ ai kẻ đôi
法螺路為省荣,pháp loa tù và tiếng vang
𬟥迷󰠳㐌洒𠓨𤎎恾如聀占包別之,thuốc mê đâu đã rưới vào mơ màng như giấc chiêm bao biết gì
以御史󰱑僉都御史阮荗為副都御史阮貴雅為吏部尚書陪侍經筵,Dĩ Ngự sử đài thiêm đô ngự sử Nguyễn Mậu vi phó đô ngự sử Nguyễn Quý Nhã vi Lại bộ thượng thư bồi thị kinh diên
上皇有憂色𥘉太后之将塟也百官奏陵寝不可驚動,Thượng hoàng hữu ưu sắc Sơ Thái hậu chi tương táng dã bá quan tấu lăng tẩm bất khả kinh động
觧渴産糖𥖎糖配,giải khát sẵn đường phèn đường phổi
諸道兵進到收󰱐賊黨船艘,Chư đạo binh tiến đáo thu hoạch tặc đảng thuyền sưu
是非㗂朗特油𦖑燕説鶯吟,thị phi tiếng lặng được dầu nghe yến thốt oanh ngâm
秀󰜏勿𧂭蓮床𡎢𣦍,Tú bà vắt nóc lên giường ngồi ngay
𣘃延延𤐜󱳨󱳨渃瀝瀝,cây dờn dờn khói đùn đùn nước rách rách
𡄎𠁀𠊛特󰋇知音,gẫm đời người được mấy tri âm
𪂲掑扒󰜋添𠄩除𥹰我價𠳐外𦊚𤾓,cò kè bớt một thêm hai giờ lâu ngã giá vâng ngoài bốn trăm
裕宗感動嵬嵬汝𢈱旺母共𢈱克終,dụ tông cảm động ngùi ngùi nhớ lời vượng mẫu cùng lời khắc chung
悲𣇞𤑟󰘚堆些,Bây giờ rõ mặt đôi ta
朝𫯳𣅘𣋽弩能,chiều chồng khuya sớm nỏ nang
初王居長安府以山川險固因聚亡命刼掠小民太祖終不之知遂養成其惡,Sơ Vương cư Trường Yên phủ dĩ sơn xuyên hiểm cố nhân tụ vong mệnh kiếp lược tiểu dân Thái Tổ chung bất chi tri toại dưỡng thành kì ác
故易象深懲於滯獄書經務要於蔽囚,Cố Dịch tượng thâm trừng ư trệ ngục Thư kinh vụ yếu ư tế tù
時蓬莪與,thời bồng nga dữ
典我塘合固几𠞹𦛌,đến ngã đường hợp có kẻ đứt ruột
昂浪六部調散,Ngang rằng Lục bộ đều tan
命陶處中鎮之乃平,mệnh đào xử trung trấn chi nãi bình
昭文舘秀林局鄧鳴謙作詠史詩集亦可謂䏻求諷詠於詩而考見其得失矣,chiêu văn quán tú lâm cục đặng minh khiêm tác vịnh sử thi tập diệc khả vị năng cầu phúng vịnh ư thi nhi khảo kiến kì đắc thất hĩ
時上皇自天長府回京師朝官皆不之知帝飲荭蒲酒劇醉,thời thượng hoàng tự thiên trường phủ hồi kinh sư triều quan giai bất chi tri đế ẩm xương bồ tửu kịch tuý
論刑失當受出入罪二也,luận hình thất đương thụ xuất nhập tội nhị dã
𠸜户,tên họ
併𦋦渃蜀没𠁀,tính ra nước thục một đời
固爫之女丐𠇮補𠫾,Có làm chi nữa cái mình bỏ đi
然則仁義之舉質之湯武而有光者,Nhiên tắc nhân nghĩa chi cử chất chi Thang Vũ nhi hữu quang giả
化州蒲浪縣民阮如珪為其妻阮氏屯𭁈義子阮郎所殺,hoá châu bồ lãng huyện dân nguyễn như khuê vị kì thê nguyễn thị đồn dữ nghĩa tử nguyễn lang sở sát
必全以州降賊,tất toàn dĩ châu hàng tặc
式咹,thức ăn
襖襜纀繓𥙩饒,Áo xiêm buộc trói lấy nhau
六翁哙𭛣朝廷,lục ông gọi việc triều đình
脱驩及阿台領眾遁㱕思明,thoát hoan cập a thai lĩnh chúng độn quy tư minh
周公𫄑德𠄩王追尊崇祀顯揚󱘴𣳔,chu công nối đức hai vương truy tôn sùng tự hiển dương một dòng
鄧樁勿𨅸喝嘵嗷,rặng thông vẫn đứng hát nghêu ngao
詔定試舉人格用四塲文字體罷暗寫古文法,chiếu định thí cử nhân cách dụng tứ trường văn tự thể bãi ám tả cổ văn pháp
甲申群臣上表請御正殿,Giáp Thân quần thần thượng biểu thỉnh ngự chính điện
時明人牽廷逾期退托要索求取金人金,Thời Minh nhân khiên đình du kì thoái thác yêu sách cầu thủ kim nhân kim
𠸕𠻀歇各每塘順風󰜋𦲿𣾼𨖅𣷷斉,dặn dò hết các mọi đàng thuận phong một lá vượt sang biển tề
白蟻󰑼𧋟咍屯,bạch nghị là mối hay đùn
別条,biết điều
珠漓𣳮渚,châu lìa lã chã
丁丑六年宋紹聖四年,đinh sửu lục niên tống thiệu thánh tứ niên
太子𫀅𧡊動𢚸造縁𫏾𪽝絲紅孕𢧚,thái tử xem thấy động lòng tạo duyên trước bởi tơ hồng dựng nên
㗂𬷤嗃𠳗嘅㕰,Tiếng gà xao XÁC gáy mau
澄對曰這三寸小松他日作楝作梁以扶社稷,Trừng đối viết Giá tam thốn tiểu tùng tha nhật tác luyện tác lương dĩ phù xã tắc
兹𨢄類犯順爲我薄海同讐楚蜀之壮士雲興吳越之義旗響應,Tư xú loại phạm thuận vi ngã bạc hải đồng thù Sở Thục chi tráng sĩ vân hưng Ngô Việt chi nghĩa kì hưởng ứng
紅雲蔽日煙瘴满天自午至申火始滅,hồng vân tế nhật yên chướng mãn thiên tự ngọ chí thân hoả thuỷ diệt
𠸠󰣑別縁命𫥨󰡫,ví sớm biết duyên mình ra thế
限典林泉𬈋伴,hẹn đến lâm tuyền làm bạn
照名尋𪮙扒𧗱待查,Chiếu danh TÌM CHỌN bắt về ĐỢI tra
時登庸以帝在純羙殿水軍稍近真子弟地方請迁于寶洲,Thời Đăng Dung dĩ đế tại Thuần Mĩ điện thuỷ quân sảo cận Chân tử đệ địa phương thỉnh thiên vu Bảo Châu
命求故翰林院承旨學士阮文遺藁,mệnh cầu cố hàn lâm viện thừa chỉ học sĩ nguyễn văn di cảo
吏𫼳𥙩㗂那路麻制,lại mang lấy tiếng nà trò mà chơi
聖皇帝繼體法祖時寔頼勳臣爲輔而業保守成紀綱制度罔不󰍶張號今典文煥,Thánh hoàng đế kế thể pháp tổ thời thực lại huân thần vi phụ nhi nghiệp bảo thủ thành kỷ cương chế độ võng bất tất trương hiệu kim điển văn hoán
固娘蘇氏固厨三声,có nàng tô thị có chùa tam thanh
摱花曇燭慧爫縁,mượn hoa đàm đuốc tuệ làm duyên
帝命東道參知程昱前往體探虚實還報,Đế mệnh Đông đạo tham tri Trình Dục tiền vãng thể thám hư thực hoàn báo
瘀泖囉,ứa máu ra
隻,chiếc
饒説㐌停饒事磊,nhiều thốt đã đành nhiều sự lỗi
彼嗙𫡮𣌋畑𣅘,Bẽ bàng mây sớm đèn khuya
打弹打妬共坊𧜖𬌥,đánh đàn đánh đố cùng phường chăn trâu
庚午齊永明八年,canh ngọ tề vĩnh minh bát niên
油欺𫗄夾湄单,Dù khi gió kép mưa đơn
膠水将禮郡公見賊勢大自度軍少力不䏻支自率本船軍人先退,Giao Thuỷ tướng Lễ quận công kiến tặc thế đại tự độ quân thiểu lực bất năng chi tự suất bản thuyền quân nhân tiên thoái
當我隆武皇帝御極閩甸爾獨航海來王,đương ngã long vũ hoàng đế ngự cực mân điện nhĩ độc hàng hải lai vương
凣莫氏渠魁寘之國法其餘悉皆放赦,Phàm Mạc thị cừ khôi trí chi quốc pháp kì dư tất giai phóng xá
昆㕵󱏛那糁斛司斗,con uống sữa nạ tám hộc tư đấu
夏四月占城風浪賊謂乘風浪寇掠掠取海邉民,Hạ tứ nguyệt Chiêm Thành phong lãng tặc vị Thừa phong lãng khấu lược lược thủ hải biên dân
扵兠庒別洛淶細低,ở đâu chẳng biết lạc rời tới đây
龍具󰑼襖䏧𬌥徑工,long cụ là áo da trâu cứng còng
翁修定𢴑娘阿蠻燒𨃴旦棱咍蒸柴所於,ông tu định dắt nàng a man theo gót đến rừng hay chưng thầy thửa ở
或歲時巡行之際所致材巷民居必歷舉前代勑諭之文古今禮樂之訓丁寧曉告俾彼從善改過,hoặc tuế thời tuần hành chi tế sở trí tài hạng dân cư tất lịch cử tiền đại sắc dụ chi văn cổ kim lễ nhạc chi huấn đinh ninh hiểu cáo tỉ bỉ tòng thiện cải quá
今将臣何飛鶽阮魯等已捉得正身欽奉勑㫖力士拿誅之,kim tướng thần hà phi chuẩn nguyễn lỗ đẳng dĩ tróc đắc chính thân khâm phụng sắc chỉ lực sĩ nã tru chi
大潰,đại hội
𣈜󰅹吏特𣃲𡃋,ngày nào lại được vuông tròn
金龜辭歸,Kim quy từ quy
嘉遠多稼山石隕十七丈餘,Gia Viễn Đa Giá sơn thạch vẫn thập thất trượng dư
損害精神事益之,tổn hại tinh thần sự ích chi
丁丑五年莫崇康十二明萬曆五年,Đinh Sửu ngũ niên Mạc Sùng Khang thập nhị Minh Vạn Lịch ngũ niên
消痰𫦵旭沲醝,tiêu đờm chữa hóc dã say
格,cách
大紅素綾𡨧鮮󰑼領審壙強苔強連,đại hồng tố lăng tốt tươi là lĩnh thắm rộng càng dày càng trơn
棱惜𪀄𧗱礙𤼵核,rừng tiếc chim về ngại phát cây
固𫯳哬𠾿拱如空,có chồng hờ hững cũng như không
置直金光殿添寶刀司,trí trực kim quang điện thiêm bảo đao ti
󰜋科淨水󰜋梗楊枝,một khoa tịnh thuỷ một cành dương chi
𬙞𠊛左右𠫾共𨖅渡東去悉蒙尋岸,bảy người tả hữu cùng đi sang đò đông khứ tắt mong tìm ngàn
極諫猶皆見殺其亡也忽然,cực gián do giai kiến sát kì vong dã hốt nhiên
坦𬙼𢲣𣘃𣓆𫑃仍𠊛清歷呐𫥨貴權,đất tốt trồng cây rườm rà những người thanh lịch nói ra quý quyền
道𦋦傷錫道𠓨臨淄,Đạo ra thương Tích đạo vào Lâm Truy
自趙丁李陳之肇造我國與漢唐宋元而各帝一方雖強弱時有不同而豪傑世未嘗乏,tự triệu đinh lí trần chi triệu tạo ngã quốc dữ hán đường tống nguyên nhi các đế nhất phương tuy cường nhược thời hữu bất đồng nhi hào kiệt thế vị thường phạp
稱馬騏小厮𠺱喝州縣以爲資身之計,xưng mã kì tiểu tư khủng hát châu huyện dĩ vi tư thân chi kế
𣇜蛮沫𩃳干邦永㝵,buổi man mát bóng cơn văng vắng người
公浪汝浽雲仙,công rằng nhớ nỗi vân tiên
遣行軍王明提稱攝驩州刺史,khiển hành quân vương minh đề xưng nhiếp hoan châu thứ sử
胡公𧡊󰘚殷勤𠳨𠻃,hồ công thấy mặt ân cần hỏi han
左䄔捷兵,tả vũ tiệp binh
𥚆瞪柱,nhìn trừng trộ
龍州首領趙有涇爲族兄趙有濤所殺,long châu thủ lĩnh triệu hữu kinh vi tộc huynh triệu hữu đào sở sát
󰖁𩂟𡏧馭𥙒蹺隘雁,ruổi mù bụi ngựa trảy theo ải nhàn
几𥚆𤑟󰘚㝵𠵱𨆝頭,Kẻ nhìn rõ mặt người e cúi đầu
𥪝欺,trong khi
󰠓永𦖻𦖑㗂𠴹𫯳𠴍𠫾矯𢢆󰋇𡽫滝,văng vẳng tai nghe tiếng khóc chồng nín đi kẻo thẹn với non sông
𠀧姑隊𥺊𨖲厨没姑厭𧺀補符朱師,ba cô đội gạo lên chùa một cô yếm thắm bỏ bùa cho sư
襖籖接襀𩈘皮皮𪽩,áo tươm tướp rách mặt bì bì sưng
仍矇浪父母壽長,những mong rằng phụ mẫu thọ trường
浽娘強𪟽賒𧵆强傷,nỗi nàng càng nghĩ xa gần càng thương
恩詔普施新雨露炎封永莫舊山川,ân chiếu phổ thi tân vũ lộ viêm phong vĩnh mạc cựu sơn xuyên
丧則三日釋服宜止哀傷塟則依漢文儉約爲務無别起墳陵宜侍先帝之側,tang tắc tam nhật thích phục nghi chỉ ai thương táng tắc y hán văn kiệm ước vi vụ vô biệt khởi phần lăng nghi thị tiên đế chi trắc
夏四月封上皇女玉瑳一作白瑳為天寕公主嫁正肃王堪一作興肃以恭靖王晫為太尉,Hạ tứ nguyệt phong Thượng hoàng nữ Ngọc Tha nhất tác Bạch tha vi Thiên Ninh công chúa giá Chính Túc Vương Kham nhất tác Hưng Túc dĩ Cung Tịnh Vương trác vi Thái Uý
上皇還宫尹定阮汝為方至乃抗疏論上皇不可入臺仍劾黎維不能諫止辭甚激切,thượng hoàng hoàn cung doãn định nguyễn nhữ vi phương chí nãi kháng sớ luận thượng hoàng bất khả nhập đài những hặc lê duy bất năng gián chỉ từ thậm khích thiết
典務𦼞󰀑蒸限台𡨺,đến mùa dưa lâu chưng hẹn thay giữ
蠻人編竹爲籬禦水以弩射之鱗介諸種中箭避走,man nhân biên trúc vi li ngự thuỷ dĩ nỗ xạ chi lân giới chư chủng trúng tiễn tị tẩu
然非諳識岐路則迷不知處誤墮水中爲虫蛇所傷死,nhiên phi am thức kì lộ tắc mê bất tri xứ ngộ đoạ thuỷ trung vi trùng xà sở thương tử
𨷶𡗶𢌌𨷑塘𩄲,Cửa trời rộng mở đường mây
𪀄𩿠,chim vẹt
咁爲𠬠妸𦝄𫅷,căm vì một ả trăng già
朱捕𣅶愁賖隔𢖵,cho bõ lúc sầu xa cách nhớ
䏧𡗶埃染麻撑𡴯眜老空圍拱𧺂輝,da trời ai nhuộm mà xanh ngắt mắt lão không vày cũng đỏ hoe
在位三年,tại vị tam niên
浪牢呐𨔍𨓡台,Rằng Sao nói lạ lùng thay
又招集天下富家如北江亭榜國威俄亭,hựu chiêu tập thiên hạ phú gia như bắc giang đình bảng quốc oai nga đình
𥊘𦖻奏密每塘吀爫如世買詳頭𡳪,ghé tai tâu mật mọi đường xin làm như thế mới tường đầu đuôi
厚塟以棄業重服以損性朕甚不取焉,hậu táng dĩ khí nghiệp trọng phục dĩ tổn tính trẫm thậm bất thủ yên
𣎀清買誨吏娘𠠩𢖖,đêm thanh mới hỏi lại nàng trước sau
帝遣莫挺之如元,Đế khiến Mạc Đĩnh Chi như Nguyên
帝聞之亦不之恠,đế văn chi diệc bất chi quái
十六日以陶󰁮爲翰林院侍讀東各校書,thập lục nhật dĩ đào cử vi hàn lâm viện thị độc đông các hiệu thư
真登州牧黎法國献玄祿,chân đăng châu mục lê pháp quốc hiến huyền lộc
坤朱𠊛𠰺𢘽朱𠊛傷𫺙𫺙怏怏底朱𠊛恄,khôn cho người dạy dại cho người thương dở dở ương ương để cho người ghét
准几助茹𤤰𠦳󱧤盃民所於,chốn kẻ chợ nhà vua ngàn dặm bui dân thửa ở
時節制鄭松𭛁砲三聲諸将張旗鳴金擊皷及聞角聲七連部伍齊肃戈甲鮮明進攻,thời tiết chế trịnh tùng phát pháo tam thanh chư tướng trương kì minh kim kích cổ cập văn giác thanh thất liên bộ ngũ tề túc qua giáp tiên minh tiến công
𪀄𩹹麻𠰉蒲𪇌𦤾欺奴㖼𥛉翁碎除,chim chích mà trêu bồ nông đến khi nó mổ lạy ông tôi chừa
𢧚庒𥒥拱乞頭,nên chăng đá cũng gật đầu
占使槃對僉占濕等奉國書方物偕來,Chiêm sứ Bàn Đối Thiêm Chiêm Thấp đẳng phụng quốc thư phương vật giai lai
吝輸󰊄沫𣎀清,Lần thâu gió mát đêm thanh
𣎃𠄩日夜平饒𤇥𤍶󰮧𩅀󱯷𩆋渃𩅹,tháng hai nhật dạ bằng nhau lập lòe sấm chớp dồi dào nước mưa
𠲖欺𪽗虎不成,e khi vẽ hổ bất thành
𤾓𠦳覩󰜋陣唭如空,Trăm nghìn đổ một trận cười như không
麻冲岩險𣩂𠊛空刀,Mà trong nham hiểm chết người không dao
𫅷尼𫅷緲𫅷皆,già này già dẻo già dai
賞乙當麻拯蒸私罰乙沛麻拯蒸濫,thưởng ắt đáng mà chẳng chưng tư phạt ắt phải mà chẳng chưng lạm
半命奴沛尋塘救吒,bán mình nó phải tìm đường cứu cha
蕊桃厭厭群封,nhụy đào ỉm ỉm còn phong
陸賈得書還報漢帝大悅,Lục Giả đắc thư hoàn báo Hán đế đại duyệt
分牢泊拯皮催康康𥾾買𥙩𠊛紅顔,phận sao bạc chẳng vừa thôi khăng khăng buộc mãi lấy người hồng nhan
肝強卽最𦛌強悴賒,Gan càng tức tối ruột càng xót xa
寔賍扒特󰟯尼,thực tang bắt được dường này
請台𬚇𫗃畑𦝄𠻵灰忽砂丹𤒛𪹷,thảnh thơi quạt gió đèn trăng mảng hoi hót sa đan nấu nướng
説催昂育西東馭捐唐𫇰𰦫𨀐昔澄,thoắt thôi ngang dọc tây đông ngựa quen đường cũ ruổi giong tếch chừng
史臣吳士連曰天下之本在國國之本在家家,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thiên hạ chi bản tại quốc quốc chi bản tại gia gia
𠀲咹𠀲𫾆𠀲󰅹唱,đứa ăn đứa ngủ đứa nào sướng
夏四月郡吏吕興殺諝及詢而請太守及兵於晋,Hạ tứ nguyệt quận lại Lữ Hưng sát Tư cập Tuân nhi thỉnh Thái thú cập binh ư Tấn
設禮㐌耒鉢湯菓樶具𥸷𡥵𬷤,thiết lễ đã rồi bát canh quả chuối cỗ xôi con gà
𣷮𣻆𤀓瀝沚輸𠁑𡹡,suối tuôn lọc sạch chảy thâu dưới ghềnh
航𦪂連饒,hàng đò liền nhau
返拔其鐵碇數十以㱕,phản bạt kì thiết đính số thập dĩ quy
史臣吳士連曰以覇術觀之,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Dĩ bá thuật quan chi
肩𣘾,kiên vai
耶𪮏待迻扲棹,giơ tay đẩy đưa cầm chèo
六壬六甲𡊲芇庒咍,lục nhâm lục giáp chỗ nào chẳng hay
印劍,ấn kiếm
房貞所准清閒,Phòng riêng sửa chốn thanh nhàn
宋王安石秉政上言以爲我國爲占城所破,Tống Vương An Thạch bỉnh chính thượng ngôn dĩ vi ngã quốc vi Chiêm Thành sở phá
然庸君中主徃徃不以爲利而欲害之者,Nhiên dung quân trung chủ vãng vãng bất dĩ vi lợi nhi dục hại chi giả
赤靣鴨󰑼鴳,xích diện áp là ngan
莫策國公甲澂卒,Mạc Sách quốc công Giáp Trừng tốt
𫳵英𫽄𢫣梂𨁡𨖲坡,sao anh chẳng bắc cầu noi lên bờ
侍臣阮民望取御製詩藁焚之,Thị thần Nguyễn Dân Vọng thủ ngự chế thi cảo phàn chi
事𭛁下獄辝連内官及諸有司男十餘人,sự phát hạ ngục từ liên nội quan cập chư hữu ti nam thập dư nhân
㐌󱰾函𬮦吏椎九里恨英䧺自帝𣳮淩淩,đã trống hàm quan lại dùi cửu lý hận anh hùng từ đấy rửa lâng lâng
向之環兵入衛者已經次第引去而爾鄭𭫨奉表稱貢自春徂秋接踵間關罔敢廢墜朕甚嘉之,hướng chi hoàn binh nhập vệ giả dĩ kinh thứ đệ dẫn khứ nhi nhĩ trịnh tráng phụng biểu xưng cống tự xuân tồ thu tiếp chủng gian quan võng cảm phế truỵ trẫm thậm gia chi
徐公哬頭別󰠲,Từ công hờ đầu biết đâu
妸娘𧗱渃烏戈主番𢢲胣乙󰑼罷兵,gả nàng về nước ô qua chúa phiên đẹp dạ ắt là bãi binh
命𫮋城市,mình ngồi thành thị
浪碎𡭧分婵󰜏渃𡽫離󰘇離茹典低,rằng tôi chút phận đàn bà nước non lìa cửa lìa nhà đến đây
爫之㐌倍㖔哰底朱湥玉𣻆󰠢牢𢧚,làm chi đã vội xôn xao để cho giọt ngọc tuôn dào sao nên
爫𤾓𠦳斫朱特別信昆於󰠲,làm trăm ngàn chước cho được biết tin con ở đâu
㤕𠊛𢭸󰘇𣋚𪰹,Xót người tựa cửa hôm mai
死期将至足以滅身,tử kì tương chí túc dĩ diệt thân
護衛等司曰行宫之門不嚴則宮城之禁不固,hộ vệ đẳng ti viết hành cung chi môn bất nghiêm tắc cung thành chi cấm bất cố
悔惜,hối tiếc
誨生汀克承其家有眾生千餘人妻阮氏,Hối sinh Đinh khắc thừa kì gia hữu chúng sinh thiên dư nhân thê Nguyễn thị
𦊚皮𥒥泣莂蓬,bốn bề đá lấp bịt bùng
体𠬠棟昌枯孛某礼南体旦坦,thấy một đống xương khô bụt mới lạy năm thể đến đất
㦖咹梅浽槾沉,muốn ăn mơ nổi mận chìm
以陳時見為參知政事,Dĩ Trần Thời Kiến vi Tham tri chính sự
仉滥庒傷𠊛𧹅,kẻ trộm chẳng thương người nghèo
仍󰑼吝呂𤓢湄刧風塵别包𣇞󰑼催,những là lần lữa nắng mưa kiếp phong trần biết bao giờ là thôi
禮曰齊八政以防滔一道德以同俗,lễ viết tề bát chính dĩ phòng thao nhất đạo đức dĩ đồng tục
󰆑餘入朝不過四日而回盖恐九留遭帝譴責也,khánh dư nhập triều bất quá tứ nhật nhi hồi cái khủng cửu lưu tao đế khiển trách dã
鐄玉蜍共渚歇𣦍,vàng bạc thờ cùng chửa hết ngay
󰠲掣計𰿘愁𠦳腦,đâu xiết kể muôn sầu nghìn não
啉𠽍畑杏強愁燒燒,lâm râm đèn hạnh càng sầu thiu thiu
旨揮令州父道琴公為振遠上將軍,Chỉ huy lệnh châu phụ đạo Cầm Công vi Thấn viễn thượng tướng quân
肝鐄庒轉庒竜󰡑󰅹,gan vàng chẳng chuyển chẳng long chút nào
𡥵𤞼固脿辰𢚸買唁,con lợn có béo thì lòng mới ngon
皇太子乾德即位于柩前改元太寕元年,hoàng thái tử càn đức tức vị vu cữu tiền cải nguyên thái ninh nguyên niên
朱𠊛𠶀板半船別𢬣,Cho người thăm ván bán thuyền biết tay
呵疑𠀲賤𡥚閑,há ngờ đứa tiện gã hèn
取合格范不建等七名,thủ hợp cách phạm bất kiến đẳng thất danh
腏肉舌操言牟分年㲸澡恪饒𠄩類,chuyết nhục thịt xáo ngon mầu phân nên ướt ráo khác nhau hai loài
王不悅即命公著,Vương bất duyệt tức mệnh Công Trứ
茶全為人凶暴滛政慢臣虐民占人民叛茶全不之恤方且侮慢自贒不脩職貢凌辱朝使侵擾邉氓誣詐明人求援入㓂,Trà Toàn vi nhân hung bạo dâm chính mạn thần ngược dân Chiêm nhân dân phản Trà Toàn bất chi tuất phương thả vũ mạn tự hiền bất tu chức cống lăng nhục triều sử xâm nhiễu biên manh vu trá Minh nhân cầu viện nhập khấu
𣈜𫏾爫官拱世啊,ngày trước làm quan cũng thế à
庄咍吏打沛昆末𠇮執𪡔朱年最末,chẳng may lại đánh phải con mắt mình giập ra cho nên tối mắt
㐌測阻隊岸蛇虎,đã trắc trở đòi ngàn xà hổ
𡢼𫯳𤯰邑𣌋𣈕󰜋𨉓,vợ chồng đẻ ấp sớm mai một mình
阿舅󰑼臼固𬢱,a cữu là cậu có nghì
今年又以疾緩師,kim niên hựu dĩ tật hoãn sư
󰝡𧗱桀特封墳,đem về kiệt đặc phong phần
不雨禱於行宫,bất vũ đảo ư hành cung
扲戒行斷慳貪㐱實意羅彌勒,cầm giới hạnh đoạn ghen tham chỉn thực ấy là di lặc
大地苔南岳跬,đại địa dày nam nhạc khỏe
𪧍𢲧𣛨桂移船㳻賖,xuống gay chèo quế dời thuyền tếch xa
六月初七日勑諭二十條,lục nguyệt sơ thất nhật sắc dụ nhị thập điều
咍󰑼𭓇𠺙渃󰟴,hay là học thói nước tề
𤎕爫堆𤗖吼函𩩿,tách làm đôi mảnh hỏm hòm hom
𤂬瀋女吹沉節玉𡗶撑易遣對肝鐄,suối thẳm nỡ xui dìm tiết ngọc trời xanh dễ khiến đổi gan vàng
止頭貝速,chải đầu búi tóc
󰭧膉󰜋捻茶艚󰜋唏,lông nách một nắm chè tàu một hơi
六月明張輔與沐𣆭會諸将議攻取之計,Lục nguyệt Minh Trương Phụ dữ Mộc Thạnh hội chư tướng nghị công thủ chi kế
夏田禾不熟,Hạ điền hoà bất thục
内官諭之再三義曰聖主實能改過社稷無,Nội quan dụ chi tái tam Nghĩa viết Thánh chủ thực năng cải quá xã tắc vô
爫牢娘庒呐𠫾,làm sao nàng chẳng nói đi
三月詔清化乂安浚港至河華海口,Tam nguyệt chiếu Thanh Hoá Nghệ An tuấn cảng chí Hà Hoa hải khẩu
戈橋英拖悲𣇞㛪𫺴,qua cầu anh đỡ bây giờ em quên
時莫登庸鎮守山南陳真有書勸截之登庸不忍弘裕得免,Thời Mạc Đăng Dung trấn thủ Sơn Nam Trần Chân hữu thư khuyến tiệt chi Đăng Dung bất nhận Hoằng Dụ đắc miễn
丕󰝡緣姉𫃚𠓨朱㛪,Vậy đem duyên chị buộc vào cho em
以范五老為親衛将軍兼𬋩龍興府天属軍,Dĩ Phạm Ngũ Lão vi Thân vệ tướng quân kiêm quản Long Hưng phủ Thiên Thuộc quân
尼埃誣託朱𠊛合散,Này ai vu thác cho người hợp tan
𬋩包雪待霜除,quản bao tuyết đợi sương chờ
若故舊親戚無事徃來不依此律,Nhược cố cựu thân thích vô sự vãng lai bất y thử luật
戊戌九年宋天禧二年,mậu tuất cửu niên tống thiên hi nhị niên
幅簾疎吝轉𩃳陽,bức rèm thưa lần chuyển bóng dương
帝歲時󰥭謁,đế tuế thời bái yết
馬浪聖德固尼𧇊,mựa rằng thánh đức có nơi khuây
自茲以後黎朝無年號可紀乃以莫氏明德年號分注两行不得書正統以明簒僞也,tự tư dĩ hậu lê triều vô niên hiệu khả kỷ nãi dĩ mạc thị minh đức niên hiệu phân chú lưỡng hàng bất đắc thư chính thống dĩ minh soán nguỵ dã
命入内檢校太保黎盃總管黎可領兵十萬征之,mệnh nhập nội kiểm hiệu thái bảo lê bôi tổng quản lê khả lĩnh binh thập vạn chinh chi
故自内京城及外州府窮村僻巷不令而从不盟而信有人家處必有佛寺廢而復興󰱧而復修鍾皷樓󰱑與民居殆半其興甚易而尊崇甚大也,cố tự nội kinh thành cập ngoại châu phủ cùng thôn tịch hạng bất lệnh nhi tòng bất minh nhi tín hữu nhân gia xứ tất hữu phật tự phế nhi phục hưng hoại nhi phục tu chung cổ lâu đài dữ dân cư đãi bán kì hưng thậm dị nhi tôn sùng thậm đại dã
俸謗鳥世爲練,bống báng dẻo thay vì rền
離技羅事常托拱󰅹坤,lìa ghẽ là sự thường thác cũng nào khôn
九月皇次女生後封昭聖公主,cửu nguyệt hoàng thứ nữ sinh hậu phong chiêu thánh công chủ
秋八月定丁祭每年各府春秋仲上下行禮,thu bát nguyệt định đinh tế mỗi niên các phủ xuân thu trọng thượng hạ hành lễ
扔托強信𦛌𦚐,nấy thác càng tin ruột rà
𠬠船𠬠俚𫽄衝,một thuyền một lái chẳng xong
西遷嗚鳶城今慈廉縣下姥社是也其社今有八郎神祠盖雅郎之祠也,tây thiên ô diên thành kim từ liêm huyện hạ mỗ xã thị dã kì xã kim hữu bát lang thần từ cái nhã lang chi từ dã
闭𥹰󰅒𠬠𡭧𢚸渚甘,bấy lâu nay một chút lòng chưa cam
詼諧窖皿路喜噥噎𪪳𪪳精芸技昂,khôi hài khéo miệng trò hề nông ế ong ỏng tinh nghề ghẽ ngang
𧿆踤用種兵,nhảy nhót dùng giống binh
二十二日臚傳進士梁世榮等名頒恩命命禮官捧黄榜揭於東華門外以示多士,nhị thập nhị nhật lô truyền tiến sĩ lương thế vinh đẳng danh ban ân mệnh mệnh lễ quan bổng hoàng bảng yết ư đông hoa môn ngoại dĩ thị đa sĩ
想𠊛𢭗景戲簾噲香公買𠻀䀡事𢚸,tưởng người nương cảnh hé rèm gọi hương ông mới dò xem sự lòng
󱋓迻𠯆𩛷吝󰅒,Chén đưa NHỚ bữa LẦN nay
梗役大噐爫柴𨑮方,gánh việc đại khí làm thầy mười phương
士卒腫足死者十四五,Sĩ tốt thũng túc tử giả thập tứ ngũ
嘲𠶆𢝙𨤔呐能妙揚,chào mời vui vẻ nói năng dịu dàng
𢮪拯特𠊛継絶扶危,chọn chẳng được người kế tuyệt phò nguy
𣷭斈塲文恒日摆唐名𤂬利險坤尋,bể học trường văn hằng nhặt bới đường danh lối lợi hiểm khôn tìm
莫兵乘勝各縣人民俱應之,mạc binh thừa thắng các huyện nhân dân cụ ứng chi
勑各鎮府副總兵兼承宣使但由武途出身不曉文學兼司两職恐妨軍政,sắc các trấn phủ phó tổng binh kiêm thừa tuyên sứ đán do võ đồ xuất thân bất hiểu văn học kiêm ti lưỡng chức khủng phòng quân chính
字典,tự điển
京换總兵劄用部帖黄實授官職保,Kinh hoán Tổng binh tráp dụng bộ thiếp hoàng thực thụ quan chức bảo
日,nhật
麻些卒󰜋𢆥𣳔,Mà ta suốt một năm ròng
夏五月初九日陪從吏部左侍郎蓮池子阮國櫆卒,Hạ ngũ nguyệt sơ cửu nhật Bồi tụng Lại bộ Tả thị lang Liên Trì tử Nguyễn Quốc khôi tốt
揆我謀之先定知彼賊之成擒,Quỹ ngã mưu chi tiên định tri bỉ tặc chi thành cầm
椿堂急噲生𧗱𧦈䘮,Xuân đường kíp gọi sinh về hộ tang
馭髙傘哿閻王󰅹計打迎昂閣玉楼鐄獄卒少之㝵腰貴,ngựa cao tán cả diêm vương nào kể đứa nghênh ngang gác ngọc lầu vàng ngục tốt thiếu chi người yêu quý
雲仙󱚢𧛼𦀊𥹰出行,vân tiên vào tạ giây lâu xuất hành
𠰉𣎞麻𠹳𫗄,trêu trăng mà cợt gió
㓠椥󰝸䃆頭𩈘,chém tre chẳng ghè đầu mặt
諭掖𫫵咦,du dịch rủ rỉ
茹南茹北調󱟏𩈘,nhà nam nhà bắc đều no mặt
相視原隰勸課農桑,tương thị nguyên thấp khuyến khoá nông tang
㘭漊渃奇坤尋𩵜,ao sâu nước cả khôn tìm cá
方朔鄰羅㐌許機𠀧畨𬈋特呵情期,phương sóc lân la đã hở cơ ba phen trộm được há tình cờ
冬十月二十一日勑諭太保黎凌,Đông thập nguyệt nhị thập nhất nhật sắc dụ Thái bảo Lê Lăng
固粓辰萬𠊛侯固笓固油辰萬𠊛挑,có cơm thì vạn người hầu có bấc có dầu thì vạn người khêu
十二日初擬春祭葆神禮無齊戒用帛依國俗而已,thập nhị nhật sơ nghĩ xuân tế bảo thần lễ vô tề giới dụng bạch y quốc tục nhi dĩ
朝廷貞󰜋谷𡗶,triều đình riêng một góc trời
車𨔾囚,xe chở tù
𩈘蒸𠫆𫽄別虎丕,mặt chưng dày chẳng biết hổ vậy
癸巳五年二月以後改盛德元年永曆七年清順治九年,Quý Tị ngũ niên Nhị nguyệt dĩ hậu cải Thịnh Đức nguyên niên Vĩnh Lịch thất niên Thanh Thuận Trị cửu niên
節悶康康檜駭𥾽,tiết muộn khăng khăng cội hãy bền
𤷖焠𤷖𨖲𤷖翕,sưng sốt sưng lên sưng húp
𠫾買孛𢹇襖袈裟,đi với bụt mặc áo cà sa
榮劾其容縱送賂人漢宗業也,Vinh hặc kì dung túng tống lộ nhân hán tông nghiệp dã
邊𠳒萬福邊𠳒寒喧,Bên lời vạn phúc bên lời hàn huyên
𢷀包饒蓓蓓淋󰞳𪮏襖旦䕺林,giũ bao nhiêu bụi bụi lầm giơ tay áo đến tùng lâm
浽娘𢖵典包𣇞,Nỗi nàng nhớ đến bao giờ
除𥹰柴買󰘉𠳒呐𦋦,giờ lâu thầy mới mở lời nói ra
小姐沛𣇜買󰡲寧家,Tiểu thư phải buổi mới về ninh gia
出降者亦盡殺之妻子㨿爲奴婢,xuất hàng giả diệc tận sát chi thê tử cứ vi nô tì
冬十一月皇太子即皇帝位,Đông thập nhất nguyệt Hoàng thái tử tức Hoàng đế vị
史臣吳士連曰韶陽公主聞太宗崩長號而逝黎氏聞夫死不食而卒媚醯夫人義不二事投水卒吳免妻阮氏不負夫道亦投水從夫,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Thiều Dương công chúa văn Thái Tông băng trường hiệu nhi thể Lê thị văn phu tử bất thực nhi tốt Mị Ê phu nhân nghĩa bất nhị sự đầu thuỷ tốt Ngô Miễn thê Nguyễn thị bất phụ phu đạo diệc đầu thuỷ tòng phu
帝遣使諭旨慰勞之舉城大悅,Đế khiển sứ dụ chỉ uý lạo chi cử thành đại duyệt
𥇍𬂙𫥨𠃅三䦕,ngước trông ra mái tam quan
設,Thiết
弘聖後改洪聖,Hoằng Thánh hậu cải Hồng Thánh
䈒,nơm
𠅜賦性揾𢧚形,trời phú tính uốn nên hình
三皇五帝𠁀𠸗,tam hoàng ngũ đế đời xưa
𠳒󰠲眷練清新,lời đâu quyến luyến thanh tân
仉撟朱𣩂𠊛空動𨉓,kẻ kéo cho chết người không động mình
𥙩身麻者女𠁀朱衝,Lấy thân mà giả nợ đời cho xong
𧵑饒山野󰝡饒典,của nhiều sơn dã đem nhau đến
御馬御象二監鬪力持扙相擊自清陽門至太廟門外帝以爲樂以錢帛賞之,ngự mã ngự tượng nhị giám đấu lực trì trượng tương kích tự thanh dương môn chí thái miếu môn ngoại đế dĩ vi lạc dĩ tiền bạch thưởng chi
屈計名名㐌姅𢆥,khuất kể rành rành đã nửa năm
㕵𣱶,uống vục
太師諒國公鄭檢使清郡公守峩山瑞郡公何壽祥守宋山各率精兵拒之,Thái sư Lượng quốc công Trịnh Kiểm sử Thanh quận công thủ Nga Sơn Thuỵ quận công Hà Thọ Tường thủ Tống Sơn các suất tinh binh cự chi
㰁核,lõi cây
攢造户籍,toản tạo hộ tịch
其尸至明求樂年間爲明人所焚鄕人再塑像事之如初今存,kì thi chí minh cầu lạc niên gian vi minh nhân sở phần hương nhân tái tố tượng sự chi như sơ kim tồn
行命羙郡公黎炯爲征蠻将軍掛征蠻将軍印丹溪伯鄭侑爲副提領将神武効力殿前中東西南北府各衛軍分爲六營每營一萬人以三千人運粮徃征黑羅羅,hành mệnh mĩ quận công lê quýnh vi chinh man tướng quân quải chinh man tướng quân ấn đan khê bá trịnh hựu vi phó đề lĩnh tương thần vũ hiệu lực điện tiền trung đông tây nam bắc phủ các vệ quân phân vi lục dinh mỗi dinh nhất vạn nhân dĩ tam thiên nhân vận lương vãng chinh hắc la la
羅傳再率兵断樹柵處斥去燒毀,la truyền tái suất binh đoạn thụ sách xứ xích khứ thiêu huỷ
清清船柏弭床渃撑吝𨔾󱲦鐄𬆅迻,thênh thênh thuyền bách nhẹ nhàng nước xanh lần chở gió vàng thẳng đưa
𢪀命𩈘渃𦑃䕯,Nghĩ mình mặt nước cánh bèo
𦵠荇姜蕞每味割󰝂時另𠚢外朱賖,hẹ hành gừng tỏi mọi mùi cắt đâm thì lánh ra ngoài cho xa
𠰺浪拠法加刑,dạy rằng cứ phép gia hình
恩,ơn
悌時七十八,Đễ thời thất thập bát
娘強𣻆湥秋波断腸𣅶意󰇾麻𢞂腥,nàng càng tuôn giọt thu ba đoạn trường lúc ấy giở mà buồn tênh
秋七月淫雨兼旬不止,Thu thất nguyệt dâm vũ kiêm tuần bất chỉ
賊乘勢四靣合圍,Tặc thừa thế tứ diện hợp vi
暠遂竄于諒原不敢復出以月江為界,Cảo toại thoán vu Lạng Nguyên bất cảm phục xuất dĩ Nguyệt Giang vi giới
及臨崩泣謂曰朕若不在誰復知卿恐自此以後被降黜耳,cập lâm băng khấp vị viết trẫm nhược bất tại thuỳ phục tri khanh khủng tự thử dĩ hậu bị giáng truất nhĩ
尼美弄歆喜懺悔礼三宝,nay mở lòng hăm hở sám hối lạy tam bảo
蝒尼王𥙩絲箕󰋇吝,nhện này vương lấy tơ kia mấy lần
鄭邊頺𬏓󱗾𦼔,chệch bên đồi vài nóc lều
󰋇𣋚󰅒𨄿𨇒𨤮𨱽窒痗𬏻𢪀宜朱跬,mấy hôm nay giong ruổi dặm dài rất mỏi mệt nghỉ ngơi cho khỏe
𠲖庄仍事不期,E chăng những sự bất kỳ
剔𠠚刺𠛌,dịch xỉa thích đâm
𪹷湄㐌别󰋇畨対移,nắng mưa đã biết mấy phen đổi dời
夏四月真臘國來貢,Hạ tứ nguyệt Chân Lạp quốc lai cống
𩛄炟,bánh rán
而吕岱奉吳詔誅徽自廣州將兵畫夜馳入合浦與良俱前誘士王之子中郎將匡與徽説令伏罪雖失郡守保無他憂,Nhi Lữ Đại phụng Ngô chiếu tru Huy tự Quảng Châu tướng binh hoạch dạ trì nhập Hợp Phố dữ Lương cụ tiền dụ Sĩ vương chi tử Trung Lang Tướng Khuông dữ Huy thuyết lệnh phục tội tuy thất quận thú bảo vô tha ưu
𨕭空漫莫陣鴈退,trên không man mác trận nhàn thoi
李通󰠃兵𪜯蹺𡢐,lý thông cùng binh lính theo sau
遂還向城入東羅門,Toại hoàn hướng thành nhập Đông La môn
若清化乂安新平順化各鎮鎮軍即就本府本鎮土分點閲,Nhược Thanh Hoá Nghệ An Tân Bình Thuận Hoá các trấn trấn quân tức tựu bản phủ bản trấn thổ phận điểm duyệt
先是阮弘裕鄭綏俱徃討賊回于京師聽子弟反間遂成嫌隙,tiên thị nguyễn hoằng dụ trịnh tuy cụ vãng thảo tặc hồi vu kinh sư thính tử đệ phản gián toại thành hiềm khích
悲饒,bây nhiêu
太公𠸗𠬠勤鈎,Thái Công xưa một cần câu
務戈沉幅襖蓮,mùa qua chằm bức áo sen
謝恩𥛉畧徐公,Tạ ơn lạy trước Từ công
時意及店𠄻𣎃𦙫𤳇𡛔𥪞几𢄂𦊚皮囉󰏙制,thời ấy gặp đêm rằm tháng giêng trai gái trong kẻ chợ bốn bề ra xem chơi
兑保几蹺浪眉所𥶂𦷾,đoái bảo kẻ theo rằng mày thửa ghi đấy
拜將庒泥英捇橹封侯群𢖵姉搞媒,bái tướng chẳng nề anh xách giỏ phong hầu còn nhớ chị cào môi
𥘷昆㐌別󰠲麻敢䜹,Trẻ CON đã biết đâu mà dám thưa
黎念吳洪等縱兵擊之斬大將一人餘皆驚散,Lê Niệm Ngô Hồng đẳng túng binh kích chi trảm đại tướng nhất nhân dư giai kinh tán
𣃣埋𫯝㐌𤎜㝵翁䊷䀡𧡊𢵼𬆄𬨠坡,vừa mai trời đã rạng ngày ông chài xem thấy vớt ngay lên bờ
客浪空別併𣦍茄箕杜什船尼𥖑散,khách rằng không biết tính ngay nhà kia đổ sập thuyền này vỡ tan
即以賜之蠲所刀榖税,tức dĩ tứ chi quyên sở đao cốc thuế
福海廣和六年,phúc hải quảng hoà lục niên
於低𢘾󱉎慈悲媄𡥵𠮙共固欺特𧵆,ở đây nhờ đức từ bi mẹ con ắt cũng có khi được gần
香乘羕唉𦋦𠓨󰠳低,Hương thừa dường hãy ra vào đâu đây
甲申洞仁宫陶甄人阮人献六眸龜胷上有譜樂二字,Giáp Thân Động Nhân cung đào chân nhân Nguyễn Nhân hiến lục mâu quy hung thượng hữu phổ nhạc nhị tự
麻低香𤐜永醒势麻,mà đây hương khói vắng tanh thế mà
雖𤗲襖𫴯紙麻拱拯吱,tuy tấm áo tấc giấy mà cũng chẳng chê
𪀄棱𦖑经,chim rừng nghe kinh
飭挂鑊𠦳斤,sức quảy vạc ngàn cân
白猿初結孫生共為攔𢬢捕經從權,bạch viên xưa kết tôn sinh cũng vì dan díu bỏ kinh tòng quyền
乙㐌澄澄裊課生,ắt đã rành rành nẻo thuở sinh
兄弟之情幾乎覆矣人倫攸斁莫甚於此,huynh đệ chi tình cơ hồ phúc hĩ nhân luân du đố mạc thậm ư thử
属吳晋宋齊梁紀,Thuộc Ngô Tấn Tống Tề Lương KỶ
對曰臣首未至地陛下無煩他慮,Đối viết Thần thủ vị chí địa Bệ hạ vô phiền tha lự
矯賢作乱,Kiểu Hiền tác loạn
岱留南海,Đại lưu Nam Hải
蒸欺渃及乱離󰝡命投賊計之爫𠊚,chưng khi nước gặp loạn ly đem mình đầu giặc kể chi làm người
本紀曰英宗起身出自寒微以黎民之玄孫,Bản kỷ viết Anh Tông khởi thân xuất tự hàn vi dĩ Lê dân chi huyền tôn
六月莫欲復入居昇龍城,Lục nguyệt Mạc dục phục nhập cư Thăng Long thành
冬十月勑旨各社造籍一社男婦同姓不得同,Đông thập nguyệt sắc chỉ các xã tạo tịch nhất xã nam phụ đồng tính bất đắc đồng
𧵑埃𡽫渃遣些盤,của ai non nước khiến ta bàn
先是有胡翁者乃丐者之子巤身於琴貴假稱陳氏之後頔,Tiên thị hữu Hồ Ông giả nãi cái giả chi tử liệp thân ư Cầm Quý giả xưng Trần thị chi hậu địch
𦋦欺不意󱚢尼無情,ra khi bất ý vào nơi vô tình
底朱旦浽㵢花戞䕯,Để cho đến nỗi trôi hoa dạt bèo
四月會試天下士人,Tứ nguyệt Hội thí thiên hạ sĩ nhân
壬戌六年漢元狩四年,Nhâm Tuất lục niên Hán Nguyên Thú tứ niên
庄故礼󰒂庄隊柴代,chẳng có lễ nghĩa chẳng đòi thầy dạy
󰮀嫌坦愛𦓿渚𤇪,ruộng hiềm đất ải cày chưa chín
逸山林或棲身村也朝廷試用未及者薦得賢才十二人以佐朕圖治如此可謂為國盡忠其賞不等,dật sơn lâm hoặc thê thân thôn dã triều đình thí dụng vị cập giả tiến đắc hiền tài thập nhị nhân dĩ tá trẫm đồ trị như thử khả vị vị quốc tận trung kì thưởng bất đẳng
仁義等皆再拜曰死君之難臣等之職分,Nhân Nghĩa đẳng giai tái bái viết Tử quân chi nạn thần đẳng chi chức phận
内禪詔畧曰朕早慕玄風非心黃屋否,nội thiền chiếu lược viết trẫm tảo mộ huyền phong phi tâm hoàng ốc phủ
者賞以銀錢或饒官役,giả thưởng dĩ ngân tiền hoặc nhiêu quan dịch
秋七月定頒降版圖書契體式,thu thất nguyệt định ban giáng bản đồ thư khế thể thức
官錢十官而責梁世榮杜欣等以學業不進之罪,quan tiền thập quan nhi trách lương thế vinh đỗ hân đẳng dĩ học nghiệp bất tiến chi tội
登庸步行則,Đăng Dung bộ hành tắc
念丹付鬼神咍,niềm đan phó quỷ thần hay
𠬠茹扽擛令庭,một nhà dọn dẹp linh đình
怒類𪀄執𦑃共𠖤,nọ loài chim chắp cánh cùng baỵ
梓木楛㰁,tử mộc gỗ sồi
候命𭁈廣郡公鄭永禄賫金銀人二軀及諸貢物就諒山城以候明人會勘,hầu mệnh dữ Quảng quận công Trịnh Vĩnh Lộc tê kim ngân nhân nhị khu cập chư cống vật tựu Lạng Sơn thành dĩ hậu Minh nhân hội khám
㐌𢚸𠰺旦𠰺時沛𠳐,đã lòng dạy đến dạy thì phải vâng
時耿潝廷彦言于帝曰左相兵權勢大,Thời Cảnh hấp Đình Ngạn ngôn vu Đế viết Tả tướng binh quyền thế đại
姓吳諱昌熾天策王避難時取南𠕋江女之所生南晋王之姪也,tính ngô huý xương xí thiên sách vương tị nạn thời thủ nam sách giang nữ chi sở sinh nam tấn vương chi điệt dã
𪰇𪰇芹竹,nhắt nhắt cần trúc
甲午十七年明萬曆十二年二正月莫玉󱗲挾莫敬恭㨿安博縣,Giáp Ngọ thập thất niên Minh Vạn Lịch thập nhị niên nhị Chính nguyệt Mạc Ngọc Liễn hiệp Mạc Kính Cung cứ An Bác huyện
刼修初󰂇渚𠫅,Kiếp tu xưa ví CHỬA dày
太后以陳嗣慶反側屢指夫人爲賊黨令帝斥去又使人語夫人令自引分,Thái hậu dĩ Trần Tự Khánh phản trắc lũ chỉ phu nhân vi tặc đảng lệnh đế xích khứ hựu sử nhân ngữ phu nhân lệnh tự dẫn phân
帝命御舟監造梓宫,đế mệnh ngự chu giám tạo tử cung
報應事帝殳殳裊咍,báo ứng sự ấy một một nẻo hay
莫氏多用賄賂於明沮之,mạc thị đa dụng hối lộ ư minh tự chi
身些些沛𢗼歐,Thân ta ta phải lo âu
塵縁𪮴歇是非庄兮煉蔑糁𢚸店𣈜敦打,trần duyên rũ hết thị phi chẳng hề rèn một tấm lòng đêm ngày đon đả
下辞𠹚𥛉卒𣈜,hạ từ van lạy suốt ngày
丙午十四年元大德十年春正月朔統政太師佐天大王德曄卒年十二四,bính ngọ thập tứ niên nguyên đại đức thập niên xuân chính nguyệt sóc thống chính thái sư tá thiên đại vương đức việp tốt niên thập nhị tứ
負旁之闭化工,Phũ phàng chi bấy hoá công
據一方與北朝諸僣國相頡頑,cứ nhất phương dữ bắc triều chư tiếm quốc tương hiệt ngoan
追至城南門築壘門外以扼之,Truy chí thành Nam môn trúc luỹ môn ngoại dĩ ách chi
穉𨔈道穉𫅷𨀐道𫅷,trẻ chơi đạo trẻ già rong đạo già
羕如边屋边㙴,Dường như bên ốc bên thềm
𢪲巾𢯢襊吀安分𢘾,nâng khăn sửa túi xin yên phận nhờ
𩄲瀋別准󰅹尋,mây thẳm biết chốn nào tìm
外窻兎矢鶯鐄,Ngoài song thỏ thẻ oanh vàng
及敗見獲斬之以徇,cập bại kiến hoạch trảm chi dĩ tuân
殿前司武覧爲翰林院直學士翰林院學士阮廷美權禮儀院尚書,điện tiền ti vũ lãm vi hàn lâm viện trực học sĩ hàn lâm viện học sĩ nguyễn đình mĩ quyền lễ nghi viện thượng thư
熙春正月󰀋龍󰥤爲皇太子居東宫,Hi Xuân chính nguyệt sách Long Trát vi Hoàng thái tử cư đông cung
九月勑旨羽林軍犯罪還民不得還官男,cửu nguyệt sắc chỉ vũ lâm quân phạm tội hoàn dân bất đắc hoàn quan nam
𩄲湄打覩𥒥鐄,mây mưa đánh đổ đá vàng
𢚁㛪㛪固𠹾𠳒𡎦𨕭朱姉𥛉耒仕䜹,cậy em em có chịu lời ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa
媒宦家娓𮗓緣,mụ quản gia vãi giác duyên
𣇜創𩙋迻𣌂𣌝𤋵,buổi sớm gió đưa trưa nắng dãi
遇大風雨應制賦詩云安得壯士力盖世可禦大屋之頽風上皇賞金十兩,Ngộ đại phong vũ ứng chế phú thi vân An đắc tráng sĩ lực cái thế Khả ngự đại ốc chi đồi phong Thượng hoàng thưởng kim thập lượng
金蓮式󱚽買咍,kim liên thức dậy mới hay
𥪞𢬣㐌産銅錢,Trong tay đã sẵn đồng tiền
󰅒聖人正扱𪮏𦊚𣷭語󰏙治,nay thánh nhân chính cắp tay bốn bề ngửa xem trị
𣆭曰化州山髙海闊未易圖也,Thạnh viết Hoá Châu sơn cao hải khoát vị dị đồ dã
哴恩公子𨷈分知心,rằng ơn công tử muôn phần tri tâm
懿等各棄妻子亡入吳地,ý đẳng các khí thê tử vong nhập ngô địa
𥙩害與爫斫𫅜,lấy hại dữ làm chước lành
曰國以近亡王者不死人手,Viết Quốc dĩ cận vong vương giả bất tử nhân thủ
為埃眷𫗃𫫵𦝄悲除群𪾋代滕貝埃,vì ai quyến gió rủ trăng bây giờ còn dám đãi đằng với ai
𡛤𣈘阻𧻭还魂𢱖󰠳𫽄𢱖𢱖𦛊㛪𬆄,nửa đêm trở dậy hoàn hồn mó đâu chẳng mó mó l em ngay
夫人勸解𠇍𠳒,phu nhân khuyên giải mấy lời
傷吒舍利補沔蘇江,thương cha xá lị bỏ ngoài tô giang
甲子三十一年漢文帝三年,giáp tí tam thập nhất niên hán văn đế tam niên
以范盃為東道行軍總管黎理為入内少尉參知西道諸衛君事,dĩ phạm bôi vi đông đạo hành quân tổng quản lê lí vi nhập nội thiếu uý tham tri tây đạo chư vệ quân sự
侍衛𮢶額,thị vệ tạc ngạch
潛謀群𢘮待𣈜出征,tiềm mưu còn rắp đợi ngày xuất chinh
失,thất
容登輔船欲生獲之而不辨其人,Dung đăng Phụ thuyền dục sinh hoạch chi nhi bất biện kì nhân
党項叛駢領禁兵萬餘人戍長武屢有功遷秦州防衛使復有功,Đảng Hạng phản Biền lĩnh cấm binh vạn dư nhân thú Trường Vũ lũ hữu công thiên Tần Châu Phòng vệ sử phục hữu công
世界,thế giới
𠄼𠀧󱋓󰀃𠬠𢽼句詩,năm ba chén rượu một vài câu thơ
𬰢𡗶蒸皮𡧲𣈜,mặt trời chưng vừa giữa ngày
乃納來日能具聘禮先來即與,nãi nạp lai nhật năng cụ sính lễ tiên lai tức dữ
靖國惧乃塑佛像居之今桶寺是,tịnh quốc cụ nãi tố phật tượng cư chi kim thông tự thị
量𨕭决拯傷情,Lượng trên quyết chẳng thương tình
黄鹿号沃昆狔典節冬至連台対𧤁,hoàng lộc hiệu ốc con nai đến tiết đông chí liền thay đổi sừng
右僉知政事,hữu thiêm tri chính sự
以内官陳䧺韜參知政事同知聖慈宫左司事,dĩ nội quan trần hùng thao tham tri chính sự đồng tri thánh từ cung tả ti sự
酉妑𨑮𬑉酉柴𫤯𦖻,dẫu bà mười mắt dẫu thầy tám tai
月恆刁𨆷春恆唯,nguyệt hằng đeo đuổi xuân hằng dõi
俄而京師亂唐帝自苑門出公輔又叩馬諫曰泚嘗帥涇原得士心,nga nhi kinh sư loạn đường đế tự uyển môn xuất công phụ hựu khấu mã gián viết thử thường soái kinh nguyên đắc sĩ tâm
璜使弟象爲書與系又使象騎鞀車皷吹導從而行,hoàng sử đệ tượng vi thư dữ hệ hựu sử tượng kị đào xa cổ suy đạo tòng nhi hành
群縁几遁𠊚迻,còn duyên kẻ đón người đưa
噲󰑼𩛂󰑼𨇜戈吝,gọi là no là đủ qua lần
以御史裴擒虎為諒山鎮安府使以右藤縣轉運潘天爵為侍御史,dĩ ngự sử bùi cầm hổ vi lạng sơn trấn an phủ sứ dĩ hữu đằng huyện chuyển vận phan thiên tước vi thị ngự sử
魏栻請二胡焚身,Nguỵ Thức thỉnh nhị Hồ phàn thân
會雷鳴使餘試之餘仰天誦咒而雷益厲,Hội lôi minh sử Dư thí chi Dư ngưỡng thiên tụng chú nhi lôi ích lệ
停料𠴍󰜋𠄩𠳒,Đánh liều nhắn một hai lời
昨嘗以爲言國家已有禁令,tạc thường dĩ vi ngôn quốc gia dĩ hữu cấm lệnh
冬十一月二十日明參将陳智領交州等衛及偽黨共十萬餘人攻逼帝於波凜󰀋勁一黥作弄隘,Đông thập nhất nguyệt nhị thập nhật Minh tham tướng Trần Trí lĩnh Giao châu đẳng vệ cập nguỵ đảng cộng thập vạn dư nhân công bức đế ư Ba Lẫm sách Kính nhất Kình tác Lộng ải
䏾紅落体裊賒,Bóng hồng NHÁC thấy nẻo xa
𠫆𢹫,dày sít
𨖲𫴋楼審卒隊畨,lên xuống lầu thấm thoát đòi phen
秋八月有星孛于東方長竟天,Thu bát nguyệt hữu tinh bột vu Đông phương trường cánh thiên
及元兵至歇驕守船于擺津野象從行,cập nguyên binh chí yết kiêu thủ thuyền vu bãi tân dã tượng tòng hành
二月二十六日莫命户部尚書兼國子監祭酒泳橋伯黄士愷及阮䏻潤阮澧武文奎等徃諒山界首候命迎接使臣梁,Nhị nguyệt nhị thập lục nhật Mạc mệnh Hộ bộ Thượng thư kiêm Quốc tử giám Tế tửu Vịnh Kiều bá Hoàng Sĩ Khải cập Nguyễn Năng Nhuận Nguyễn Lễ Vũ Văn Khuê đẳng vãng Lạng Sơn giới thủ hậu mệnh nghênh tiếp sứ thần Lương
𩂄𩂄𩄲瑞縈𬮌黄,đùn đùn mây thụy quanh cửa vàng
以黎文盛爲太師,Dĩ Lê Văn Thịnh vi Thái sư
統領官副都将太保,Thống lĩnh quan phó đô tướng Thái bảo
𡢽爺包𦬑対移庒傷,Sui gia bao nỡ đổi dời chẳng thương
爾當移文天下各處内外各衙門三月以裏該官具奏其人廉正公清其人姦冗迷訥及老疾劣弱一體徵還如令汰出,Nhĩ đương di văn thiên hạ các xứ nội ngoại các nha môn tam nguyệt dĩ lí cai quan cụ tấu kì nhân liêm chính công thanh kì nhân gian nhũng mê nột cập lão tật liệt nhược nhất thể trưng hoàn như lệnh thải xuất
上皇前奏對露出袖口,thượng hoàng tiền tấu đối lộ xuất tụ khẩu
初未甚顯適遇元宵有道人黎法官者為張燈設席延文客為歡,sơ vị thậm hiển thích ngộ nguyên tiêu hữu đạo nhân lê pháp quan giả vi trương đăng thiết tịch diên văn khách vi hoan
冲如𩛄󱪷𤀓,trong như bánh bột lọc
及卒上帝嘉其志直勑守職如故是故凡夷盧入寇皆捍禦焉,cập tốt thượng đế gia kì chí trực lai thủ chức như cố thị cố phàm di lô nhập khấu giai cản ngự yên
席排賞將󰍁軍,Tiệc bày thưởng tướng khao quân
㖫𠲥謳𰙔曲太平,lừng lẫy âu ca khúc thái bình
姻縁埃呵女料𫽄移肝𥒥𫽄漂胣鐄,nhân duyên ai há nỡ liều chẳng dời gan đá chẳng xiêu dạ vàng
局醝苔𣎃陣唭卒店,cuộc say đầy tháng trận cười suốt đêm
是臣之所深願望也,Thị thần chi sở thâm nguyện vọng dã
修行時拱沛欺從權,Tu hành thì cũng phải khi tòng quyền
𢯏𦰤拍𦹵尋𨖅,bẻ lau vạch cỏ tìm sang
冬十一月二十五日大安縣時務社人范沆自稱,Đông thập nhất nguyệt nhị thập ngũ nhật Đại Yên huyện Thi Vụ xã nhân Phạm Hàng tự xưng
帝問星罡軍何在星罡日皎所領軍對曰徵不至矣,đế vấn tinh cang quân hà tại tinh cang nhật hiệu sở lĩnh quân đối viết trưng bất chí hĩ
三十日節制鄭松督諸營進兵至黄舍市駐營一箇月下令諸營兵渡虬江破毀賊壘削為平地,Tam thập nhật Tiết chế Trịnh Tùng đốc chư dinh tiến binh chí Hoàng Xá thị trú dinh nhất cá nguyệt hạ lệnh chư dinh binh độ Cù giang phá huỷ tặc luỹ tước vi bình địa
身尼㐌旦世尼時催,thân này đã đến thế này thì thôi
加禮部尚書兼翰林院侍讀掌翰林院事東閣學士國老參預朝政少尉蘭郡公阮實爲太保工部尚書兼國子監司業泉郡公阮惟時爲少傅,Gia Lễ bộ Thượng thư kiêm Hàn Lâm viện thị độc chưởng Hàn Lâm viện sự Đông các học sĩ Quốc lão tham dự triều chính Thiếu uý Lan quận công Nguyễn Thực vi Thái bảo Công bộ Thượng thư kiêm Quốc Tử Giám tư nghiệp Tuyền quận công Nguyễn Duy Thì vi Thiếu phó
迻僥群少闭饒󰑼情,gặp nhau còn thiếu bấy nhiêu là tình
拯𠰷所挼倒𠭤,chẳng lo thửa nỗi tráo trở
錢𩈘,tiền mặt
𢒎符殺鬼高𢬣通玄,Phi phù sát quỷ cao tay thông huyền
朝庭貞𠬠谷𡗶,Triều đình riêng một góc trời
𢜝欺蜂𧊉代騰,Sợ khi ong bướm đãi đằng
󰟀𥪝䋦㐌迻娘急𦋦,Buồng trong mối đã đưa nàng kíp ra
都總管雷農貢古寧人也宣光鎮宣慰大使陳橊為金吾衙同總管兼順化路都總管阮景壽為門下右司侍郎參知海西道簿籍如故内密院副使阮叔惠為同知尙書左司事參知海西道簿籍以入内侍省都押衙參預朝政黎謙為尙書令知海西道軍民簿籍北江中路總管黎隻為太原下伴宣慰大使,đô tổng quản Lôi Nông Cống Cổ Ninh nhân dã Tuyên Quang trấn Tuyên uý đại sứ Trần Lựu vi Kim ngô nha đồng tổng quản kiêm Thuận Hoá lộ Đô tổng quản Nguyễn Cảnh Thọ vi môn hạ hữu ti thị lang tham tri Hải tây đạo bạ tịch như cố nội mật viện phó sứ Nguyễn Thúc Huệ vi Đồng tri thượng thư tả ti sự tham tri hải tây đạo bạ tịch Dĩ nhập nội thị sảnh Đô áp nha tham dự triều chính Lê Khiêm vi thượng thư lệnh tri Hải tây đạo quân dân bạ tịch Bắc Giang trung lộ tổng quản Lê Chích vi Thái Nguyên hạ bạn Tuyên uý đại sứ
軍将陳挺敗之,Quân tướng Trần đĩnh bại chi
帝每食分其半賜夫人而不使離左右,Đế mỗi thực phân kì bán tứ phu nhân nhi bất sử li tả hữu
𧤁犀蹎󱳹每𩔗固尼,sừng tê chân gấu mọi loài có nơi
衝坡𫗄𡓁𦝄岸,xông pha gió bãi trăng ngàn
逐绳童抶繓乾坤,giục thằng đồng thắt túi càn khôn
𢜝𫮒三江,sợ phá tam giang
大兵進至悉燒毀營寨而還,Đại binh tiến chí tất thiêu huỷ doanh trại nhi hoàn
𠸗𫢩󰋇𠁂󰟁󰀩,xưa nay mấy đứa vô nghì
連𧗱駭暫酉娘󰜋尼,liền về hãy tạm giấu nàng một nơi
小書󰏙拱傷才,Tiểu thư xem cũng thương tài
城遂陷,Thành toại hãm
眼如󱦔𦑃跪啌喝𢜠,nhởn nhơ vỗ cánh quỳ khong hát mừng
脩治京城西邉墻,tu trị kinh thành tây biên tường
充監生魯純范公粘等三十人為各道属吏監生充属吏自此始,sung giám sinh lỗ thuần phạm công niêm đẳng tam thập nhân vi các đạo thuộc lại giám sinh sung thuộc lại tự thử thuỷ
二十九日勑㫖󰱥今通政使司接受内外各衙門官貟奏本間有寫字遺漏差謬即檢奏送刑部罸錢如令若軍色民停罸錢,nhị thập cửu nhật sắc chỉ kế kim thông chính sứ ti tiếp thụ nội ngoại các nha môn quan viên tấu bản gian hữu tả tự di lậu sai mậu tức kiểm tấu tống hình bộ phạt tiền như lệnh nhược quân sắc dân đình phạt tiền
𢀭兜仍几𥄭𬁑𢀨󰠲仍几醝𫑺最𣈗,giàu đâu những kẻ ngủ trưa sang đâu những kẻ say sưa tối ngày
𠬠斤𨑮󰮏两𠬠两𨑮錢𠬠錢𨑮分,một cân mười sáu lạng một lạng mười tiền một tiền mười phân
任内有過犯不應考課及非軍功特陞者自過犯并特陞之後再定為初考,Nhậm nội hữu quá phạm bất ứng khảo khoá cập phi quân công đặc thăng giả tự quá phạm tịnh đặc thăng chi hậu tái định vi sơ khảo
強從且底除𦝄木㐌著,cẵng thong thả để chờ trăng mọc đã chứ
槣𨕭󱠠卒𠶈床󰟀󰮃䋦㐌𠽖娘急𫥨,ghế trên ngồi tót sỗ sàng buồng trong mối đã giục nàng kíp ra
𨔍𨓡英買𬧐低,lạ lùng anh mới tới đây
夏四月旱勑諭公侯伯官員百姓等凣九條以裴白良范溥為皇太子侍講,Hạ tứ nguyệt hạn sắc dụ công hầu bá quan viên bách tính đẳng phàm cửu điều dĩ Bùi Bạch Lương Phạm Phổ vi Hoàng thái tử thị giảng
断膓䜹沛迎麻者蹺,Đoạn trường thơ phải nghênh mà trả nhau
𩅹霖𥹰拱湥,mưa dầm lâu cũng dột
𠬠𣈗𨅸幔船𧏵拱朋𠃩𣎃於𥪝船貍,một ngày đứng mạn thuyền rồng cũng bằng chín tháng ở trong thuyền chài
哀牢又以明人相約腹背交攻我軍多傷死,ai lao hựu dĩ minh nhân tương ước phục bội giao công ngã quân đa thương tử
視吾民甚輕於草芥忍生沙蟲之心指我,thị ngô dân thậm khinh ư thảo giới nhẫn sinh sa trùng chi tâm chỉ ngã
所郎帆𫗄撩𫡮,sửa sang buồm gió lèo mây
史臣吳士連曰昔夏徵舒弑陳靈公中國不能討,sử thần ngô sĩ liên viết tích hạ trưng thư thích trần linh công trung quốc bất năng thảo
十三日騏等果至,Thập tam nhật Kì đẳng quả chí
󰅒𤽗李友之蒸質𧌂𡑪,nay ngươi lý hữu chi chưng chất bọ cát
賊船横流溺屍塞江噐械填委出間擒都司朱傑斬前鋒将都司黄誠俘獲賊軍以千數,Tặc thuyền hoành lưu nịch thi tắc giang khí giới điền uỷ xuất gian cầm Đô ti Chu Kiệt trảm tiền phong tướng Đô ti Hoàng Thành phù hoạch tặc quân dĩ thiên sổ
分仃之监呌冤,phận đành chi dám kêu oan
一防直不勤或熟睡不守離伍潜回,nhất phòng trực bất cần hoặc thục thuỵ bất thủ li ngũ tiềm hồi
一,nhất
田租一畝出粟一百升,điền tô nhất mẫu xuất túc nhất bách thăng
乙酉六年明憲宗見濡成化元年,Ất Dậu lục niên Minh Hiến Tông Kiến Nhu thành Hoá nguyên niên
十八日南道司馬黎列軍還,thập bát nhật nam đạo tư mã lê liệt quân hoàn
尋兜時拱別信𤑟𤉜,Tìm đâu thì cũng biết tin rõ ràng
祚舅黎桓一云黎明隨軍遣祚降祚乃答曰舅,Tộ cữu Lê Hoàn Nhất vân Lê Minh tuỳ quân khiển Tộ hàng Tộ nãi đáp viết Cữu
𤤰文王動所勢󱮑𠯅,vua văn vương động thửa thế dấy dức
滝坡滝溤滝洮󰬾𦰟滝意覩󱚢滝淦,sông bờ sông mạ sông thao ba ngọn sông ấy đổ vào sông gâm
連𢬣𥋴𥊘𠴠𦣰,Liền tay ngắm nghía biếng nằm
𨃍𨆹羅蘿󱦅枯屯浪准意固姑挸𫯳,sột soạt là lá chuối khô đồn rằng chốn ấy có cô kén chồng
險危敢𪿒弓筅󰑼常,hiểm nguy dám ngại cung tên là thường
曩󱩰𣌆𩅹󱩰最,nắng chóng trưa mưa chóng tối
文質對曰太和年間征占熟米迄征盆蛮時經二十六年尚可食也,Văn Chất đối viết Thái Hoà niên gian chinh Chiêm thục mễ ngật chinh Bồn Man thời kinh nhị thập lục niên thượng khả thực dã
十二日陶祿來降,Thập nhị nhật Đào Lộc lai hàng
𢀭󰋇刼貪婪閉,giàu mấy kiếp tham lam bấy
若不䏻懲創故意再犯則應送流州所者一切𭛁去󰱃吏奸惡之,Nhược bất năng trừng sáng cố ý tái phạm tắc ưng tống lưu châu sở giả nhất thiết phát khứ thứ lại gian ác chi
卿其勉之共成厥終,Khanh kì miễn chi cộng thành quyết chung
四海困窮萬民愁怨,tứ hải khốn cùng vạn dân sầu oán
𤑟𤉜󱠠妬庒󰑼束生,rõ ràng ngồi đó chẳng là thúc sinh
冲花令令唏霜,trong hoa lạnh lạnh hơi sương
賜三品以下并在籃京官及扈駕諸軍士諸邑人等錢有差,tứ tam phẩm dĩ hạ tịnh tại lam kinh quan cập hộ giá chư quân sĩ chư ấp nhân đẳng tiền hữu sai
𦊚方,bốn phương
󰱇壮健者補兵額老弱者簡汰,tuyển tráng kiện giả bổ binh ngạch lão nhược giả giảm thải
𦖑𠳒娘呐𠼦麻,Nghe lời nàng nói mặn mà
祚元年春正月十六,Tộ nguyên niên Xuân chính nguyệt thập lục
官閲驗具奏𭁈帶職回鄕閑住,quan duyệt nghiệm cụ tấu dữ đái chức hồi hương nhàn trú
簫點㗂經扦𪔠𠽖楳𢫝𠰩偈吝鍾和,tiêu điểm tiếng kinh xen trống giục mõ giong giọng kệ lẫn chuông hoà
乙未十八年明萬曆正二十三年,Ất Mùi thập bát niên Minh Vạn Lịch Chính nhị thập tam niên
近代,cận đại
洪順間陞都指揮使武川伯歷士三朝,hồng thuận gian thăng đô chỉ huy sứ vũ xuyên bá lịch sĩ tam triều
𥘀𢚸𠲖邑性排分𢺺,Nặng lòng e ấp tính bài phân chia
十二月命平章事黎可領兵伐占城,thập nhị nguyệt mệnh bình chương sự lê khả lĩnh binh phạt chiêm thành
𠸦埃𨢟鄧城都意𧵑意𧵑先王𧵑國家,khen ai gây dựng thành đô ấy của ấy của tiên vương của quốc gia
蔑𠄩處固茹辰拱𠮩咾麻空蕃壁之,một hai xứ có nhà thì cũng lếu láo mà không phên vách chi
卓󱡇𦋦𠃅楼西体娘,nhác trông ra mái lầu tây thấy nàng
煚油𢚸固云為,cảnh dầu lòng có vân vi
廣招痕渃核篭䏾𡑝,Vàng gieo ngấn nước cây lồng bóng sân
冬十月制王侯巾長髮戴朝天巾短髮戴包巾,Đông thập nguyệt chế vương hầu cân trường phát đái triều thiên cân đoản phát đái bao cân
云仙逵󱖺䜹浪,vân tiên quỳ gối thưa rằng
梧桐𮢶𤞖核󱖮,ngô đồng tạc rối cây bông
行至途中文曉痛跡而卒,Hành chí đồ trung Văn Hiểu thống tích nhi tốt
上許之加陞國老太保參預朝政致仕,thượng hứa chi gia thăng quốc lão thái bảo tham dự triều chính trí sĩ
二元,nhị nguyên
興孝王回奏上皇乃加封二字鬼神靈應信不誣矣,hưng hiếu vương hồi tấu thượng hoàng nãi gia phong nhị tự quỷ thần linh ứng tín bất vu hĩ
内,nội
矯公𦖑呐事情庒盃,kiều công nghe nói sự tình chẳng vui
夾,giáp
招朱些𥙩𣡚𣘃桃些把𦷾𥙩玉瓊瑤,gieo cho ta lấy trái cây đào ta trả đấy lấy ngọc quỳnh dao
件𣍊所廵無所使,kiện hết sở tuần vô sở sứ
賊徒敗走大致克捷,Tặc đồ bại tẩu đại trí khắc tiệp
𢞂𥄭吏﨤𥴜𥯋,buồn ngủ lại gặp chiếu manh
乙巳八年元至正二十五年春正月占人掠化州春遊民,Ất Tị bát niên Nguyên Chí Chính nhị thập ngũ niên xuân chính nguyệt Chiêm nhân lược Hoá Châu xuân du dân
鄭𢚸𢧲買哙払𥹰𫢩𧗱道花𬞕𧡊姨,chạnh lòng ta mới hỏi chàng lâu nay về đạo hoa lan thấy gì
娘群帖帖聀鐄渚泒,Nàng còn thiếp thiếp giấc vàng chưa phai
欺𫗄阁欺𦝄𡑝,Khi gió gác khi trăng sân
於中房巴邁糁𢆥庄固埃別㝵󰑼埃,ở trong phòng ba mươi tám năm chẳng có ai biết người là ai
𠇍几斯文生坦越道尼綏䋻底朱曳,mấy kẻ tư văn sinh đất việt đạo này nối nắm để cho dài
甌鐄跬達宮撑凭鐄,âu vàng khỏe đặt cung xanh vững vàng
云仙群唉囬鄕咏茄,vân tiên còn hãy hồi hương viếng nhà
𨕭𠃩陛𩈘𡗶𡬼𡬷𡦂春𥢆󰣑直𣌆朝,trên chín bệ mặt trời gang tấc chữ xuân riêng sớm chực trưa chầu
春正月朔左相鄭松暨文武臣僚等共尊皇子即皇帝位改元大赦,Xuân chính nguyệt sóc Tả tướng Trịnh Tùng kị văn võ thần liêu đẳng cộng tôn hoàng tử tức hoàng đế vị cải nguyên đại xá
秋八月十八日玄珍公主自占城回,Thu bát nguyệt thập bát nhật Huyền Trân công chúa tự Chiêm Thành hồi
𨕭菴從且册琴,trên am thong thả sách cầm
柴盘𠬠𭛣科期群賖,thầy bàn một việc khoa kỳ còn xa
牢特蒸鎌斬邪爲民尼𠞹𣟃與意丕,sao được chưng gươm chém tà vì dân này dứt mống dữ ấy vậy
秋庵𬮌竹𩄲撫春净唐花錦封,thu im cửa trúc mây phủ xuân tạnh đường hoa gấm phong
𥚇𦓿攝妬底爫𪳘,lưỡi cày xếp đó để làm chông
刎𦖑𦹳󱋨鄕隣,VẪN nghe thơm nức hương lân
應󱚢𧒍𧴤𦹵蓍邛柴招卦𠬠欺買詳,ứng vào rùa bói cỏ thi đặng thầy gieo quẻ một khi mới tường
廢帝,phế đế
詔文武百官齋戒詣景灵宮報恩寺祈雨,Chiếu văn vũ bách quan trai giới nghệ cảnh linh cung Báo Ân tự kì vũ
壬辰三年明成化八年,Nhâm Thìn tam niên Minh Thành Hoá bát niên
釧𨪪,xuyến vành
漢明蹺𠳨事情𠬠欺,hán minh theo hỏi sự tình một khi
𡥚箕蒸時媚丕除些蒸外𨳱丕𡥚箕蒸壯盛丕除些蒸𫏾茹丕,gã kia chưng thời mẩy vậy chờ ta chưng ngoài ngõ vậy gã kia chưng tráng thịnh vậy chờ ta chưng trước nhà vậy
爲丕𢩵茹弄媄,vì vậy gửi nhờ lòng mẹ
夏四月二十七日帝親御殿試策問以人才,Hạ tứ nguyệt nhị thập thất nhật đế thân ngự điện thí sách vấn dĩ nhân tài
之敗無有關心,chi bại vô hữu quan tâm
屍座号󰑼位亡附於神主蜍中祠堂,thi tọa hiệu là vị vong phụ ở thần chủ thờ trong từ đường
楊𠵌仕鄭𢚸𣗾,dương nghe sẽ chạnh lòng son
畧󰑼𢢲意娄些別情,trước là đẹp ý sau ta biết tình
小童嘆󱝰咀𨱽𡗶喂包𦬑負才𠊛𣦍,tiểu đồng than vắn thở dài trời ơi bao nỡ phụ tài người ngay
王󰜏𦖑闭饒𠳒,Vương bà nghe bấy nhiêu lời
下昭曰自古南越帝王治天下者有矣,Hạ chiếu viết Tự cổ Nam Việt đế vương trị thiên hạ giả hữu hĩ
以此二三豪傑心德攸同保兹百二山河富貴共享将見皇綱復正帝座復安王室子孫百世其量矣,dĩ thử nhị tam hào kiệt tâm đức du đồng bảo tư bách nhị sơn hà phú quý cộng hưởng tương kiến hoàng cương phục chính đế toạ phục an vương thất tử tôn bách thế kì lượng hĩ
払王買引𧵆賒,chàng vương mới dẫn gần xa
𧁷巾於𢄂嘹嗂,khó khăn ở chợ rao rêu
拯朋蔑𡮍黎朝補淶,chẳng bằng một chút lê triều bỏ rơi
𧊉蜂𠖤吏喑喑四圍,Bướm ong bay lại ầm ầm tứ vi
運粮鎮隘𩛂軍漢,vận lương trấn ải no quân hán
今又使我等征無辜之邑幸而勝之利已彼如不服為之奈何二使曰惟君之命,kim hựu sử ngã đẳng chinh vô cô chi ấp hạnh nhi thắng chi lợi dĩ bỉ như bất phục vi chi nại hà nhị sứ viết duy quân chi mệnh
蔑𢚸拯固𡮍嫌共饒𣵰󰋞𠫾尋法仙,một lòng chẳng có chút hiềm cùng nhau lặn lội đi tìm phép tiên
冬十一月朔日重暈,Đông thập nhất nguyệt sóc nhật trùng vựng
拱羅𧖱沚𫆧𦡙䐗𣋀,Cũng là máu chảy ruột mềm chớ sao
及天下大定擢為隊長至是大臣具以其事言故有是命,cập thiên hạ đại định trạc vi đội trưởng chí thị đại thần cụ dĩ kì sự ngôn cố hữu thị mệnh
埃喂𨔈𥙩矯𫅷,ai ơi chơi lấy kẻo già
冲𣘾固突𧋆顛𭛣渃𫔬萬𦋦飭担當,trong vai có nốt ruồi đen việc nước muôn vàn ra sức đảm đương
浽念心事悲𣇞𠳨埃,Nỗi niềm tâm sự bây giờ hỏi ai
信唎風水欺邪淘滝𨯹𡶀拱羅𤹘台,tin lời phong thuỷ khi tà đào sông đục núi cũng là nhọc thay
命阮廷正裴廷員黎公朝等徃闕上候命,mệnh nguyễn đình chính bùi đình viên lê công triều đẳng vãng khuyết thượng hậu mệnh
左参政侯保守黃江堡建昌人阮述攻殺之,tả tham chính hầu bảo thủ hoàng giang bảo kiến xương nhân nguyễn thuật công sát chi
㺔䟪𤛠䟪,voi mẹp trâu mẹp
墻東蜂𧊉𠫾𧗱默埃,tường đông ong bướm đi về mặc ai
乞令諭諸将一切停罷,khất lệnh dụ chư tướng nhất thiết đình bãi
爾等所致也,nhĩ đẳng sở trí dã
如中絶命自天夭之尔可萌復仇鳾心乎,Như trung tuyệt mệnh tự thiên yêu chi nhĩ khả manh phục cừu thi tâm hồ
滔𫢩󰝸固叩頭,thao nay chẳng có khấu đầu
𡨸喃,chữ nôm
師浪福禍道𡗶,Sư rằng Phúc hoạ đạo trời
防欺待客𮎦雄,phòng khi đãi khách anh hung
時撩帶一之讓朱埃,Thì treo GIẢI nhất chi nhường cho ai
終𦝄𨷑󰜋嵬行,Chung lưng mở một ngôi hàng
自是眾心離沮無有鬪志軍遂潰,tự thị chúng tâm li tự vô hữu đấu chí quân toại hội
裨将李󰱤𠬧餘卒五萬人以銅噐匿脱驩其中北遁,tì tướng lí quán thu dư tốt ngũ vạn nhân dĩ đồng khí nặc thoát hoan kì trung bắc độn
𫽄𢧚情畧󰒂𪢈固𡥵些妸朱饒舌夷,chẳng nên tình trước nghĩa sau có con ta gả cho nhau thiệt gì
貪清𡮵𨔍意󰟯云云,tham thanh chuộng lạ ý dường vân vân
吳瀕茶路人中甲科陶演黄歡清化人武渭父洪州人等中乙科,ngô tần trà lộ nhân trúng giáp khoa đào diễn hoàng hoan thanh hoá nhân vũ vị phụ hồng châu nhân đẳng trúng ất khoa
堪用者留任不堪用改除别聀,Kham dụng giả lưu nhiệm bất kham dụng cải trừ biệt chức
三月四日帝復還乂安,Tam nguyệt tứ nhật Đế phục hoàn Nghệ An
是日大風雨,thị nhật đại phong vũ
求䏻繼其志而述其事纂其要而集其成盖必有待於今日矣,Cầu năng kế kì chí nhi thuật kì sự toản kì yếu nhi tập kì thành cái tất hữu đãi ư kim nhật hĩ
䋦𢚸添𠦳萬滚昂,mối lòng thêm nghìn vạn ngổn ngang
九月初七日聖旨凣給賜田土桑洲譚池等項准各處宜給八其留脱猶在人未入官簿籍許太僕官自䏻尋覔具本奏文送下户部并本處承司許該勘具本取㫖轉送禮部奉行勑給公侯伯各有差,Cửu nguyệt sơ thất nhật thánh chỉ Phàm cấp tứ điền thổ tang châu đàm trì đẳng hạng chuẩn các xứ nghi cấp bát kì lưu thoát do tại nhân vị nhập quan bạ tịch hứa Thái bộc quan tự năng tầm mạch cụ bản tấu văn tống hạ Hộ bộ tịnh bản xứ Thừa ti hứa cai khám cụ bản thủ chỉ chuyển tống Lễ bộ phụng hành sắc cấp công hầu bá các hữu sai
擇首領令,trạch thủ lĩnh lệnh
冲軍碎𠳨少之𩯀絲,Trong quân tôi hỏi thiếu gì tóc tơ
咱安𢮿越忙父道琴公冠帶入朝,Thính An quải Việt Mường phụ đạo cầm công quán đái nhập triều
旨傳凣奏給官田止許耕種本貫十畝其餘照收税錢不得濫耕,chỉ truyền phàm tấu cấp quan điền chỉ hứa canh chủng bản quán thập mẫu kì dư chiếu thu thuế tiền bất đắc lạm canh
二帝合,nhị đế hợp
金簮雖貴輕由葉,Kim trâm vi quý khinh do diệp
𧜖,chăn
㐱𢶒䈫󱙦甕󱙺丕,chỉn cởi nắp đậy ống tên vậy
埃咍永訣旦𣈜迻饒,ai hay vĩnh quyết đến ngày đưa nhau
帳糊永𨤔𣎀清,Trướng hồ vắng vẻ đêm thanh
箕埃董鼎爫之帝,kìa ai đủng đỉnh làm chi đấy
己亥太子佛瑪即位於柩前,Kỉ Hợi Thái tử Phật Mã tức vị ư cữu tiền
加尊先帝先后徽號及加封名處各神,gia tôn tiên đế tiên hậu huy hiệu cập gia phong danh xứ các thần
枝𫡮𬂙𤑟𰦫𠓨天台,rẽ mây trông rõ lối vào thiên thai
𩈘前,mặt tiền
詞󰅒󰜏眉據於茄,từ nay bà mày cứ ở nhà
㐱𥙩准塘詫倍傍,chỉn lấy chốn đường sá vội vàng
團隊一作鋒隊,đoàn đội nhất tác phong đội
以此䏻輔成王業而令終也,Dĩ thử năng phụ thành vương nghiệp nhi lệnh chung dã
𢯏𦰤拍𦹵尋𠫾情深𨻫唉狐疑姅分,bẻ lau vạch cỏ tìm đi tình thâm luống hãy hồ nghi nửa phần
辛亥三年宋熙寕四年,tân hợi tam niên tống hi ninh tứ niên
𨀈𠓨准𬟗楼䜹,Bước vào chốn cũ lầu thơ
今訓在妻䘮而納輩行子前已娶女為妻薄伉儷之恩蔑綱常之道,Kim Huấn tại thê tang nhi nạp bối hành tử tiền dĩ thú nữ vi thê bạc kháng lệ chi ân miệt cương thường chi đạo
爫之抵㗂󰡲𨍦,làm chi để tiếng về sau
道過本鄕募家兵及所調兵五千從两道入,đạo quá bản hương mộ gia binh cập sở điều binh ngũ thiên tòng lưỡng đạo nhập
解決,giải quyết
是時乂安人𢙇貳新平順化多叛從占故土哩之人四散游擊莫之能禦,thị thời nghệ an nhân hoài nhị tân bình thuận hoá đa phản tòng chiêm cố thổ lí chi nhân tứ tán du kích mạc chi năng ngự
帝善繼善承所以時臻康泰治底体明文物制度漸盛亦陳朝之盛主也然聚沙門於安子之山勞民力於英雲之閣非醇中之小疪乎甲午興隆二年元至元三十一年春二月七日頒國諱帝諱烇仁宗昑聖宗晃太宗煚太祖承元祖李内諱聖慈皇后蜂順慈皇后妙顯慈皇后罃元聖皇后,Đế thiện kế thiện thừa sở dĩ thời trăn khang thái trị để thể minh văn vật chế độ tiệm thịnh diệc Trần triều chi thịnh chủ dã Nhiên tụ sa môn ư Yên Tử chi sơn lao dân lực ư Anh Vân chi các phi thuần trung chi tiểu tì hồ Giáp Ngọ Hưng Long nhị niên Nguyên Chí Nguyên tam thập nhất niên xuân nhị nguyệt thất nhật phân quốc huý Đế huý thuyên Nhân Tông khâm Thánh Tông Hoảng Thái Tông cảnh Thái Tổ Thừa Nguyên Tổ Lí nội huý Thánh Từ Hoàng hậu Phong Thuận Từ Hoàng hậu Diệu Hiển Từ Hoàng hậu Oanh Nguyên Thánh Hoàng hậu
吘𠳒呐貝氷大,Ngỏ lời nói với băng đại
𠸦埃𢸛𥒥才穿鑿,khen ai đẽo đá tài xuyên tạc
治特𠄩𨒒𦊚冬歳享計用外󰮏𨒒𢆥,trị được hai mươi bốn đông tuổi hưởng kể ròng ngoài sáu mươi năm
陳家舊例天属軍士不得習文藝恐氣力餒也,Trần gia cựu lệ Thiên Thuộc quân sĩ bất đắc tập văn nghệ khủng khí lực nỗi dã
諫厚塟唐安公主忤㫖陸贄爲奏觧之不能回竟下遷太子左庶子又貶泉州别駕,gián hậu táng đường an công chúa ngỗ chỉ lục chí vi tấu giải chi bất năng hồi cánh hạ thiên thái tử tả thứ tử hựu biếm tuyền châu biệt giá
𫳘貞箕拱固𠀧𬙞羕,Chữ trinh kia cũng có ba bảy dường
深仁厚澤垂四十秋,Thâm nhân hậu trạch Thuỳ tứ thập thu
敕封相囯畧行公卿,sắc phong tướng quốc trước hàng công khanh
渚課風流坡課庫𥙩欺富貴塔欺寒,chứa thuở phong lưu pha thuở khó lấy khi phú quý đắp khi hàn
理,lý
以中北衛同知黎棹為葵州經畧使黎其爲北江衞同知,dĩ trung bắc vệ đồng tri lê trạo vi quỳ châu kinh lược sứ lê kì vi bắc giang vệ đồng tri
󰭎𫽡本國珠𠹽𢚸𠊛,nặn bòn bản quốc chua cay lòng người
民安𧛋詔億𫔬物拯𤷍󰍹𠊛拯奸腥,dân yên nệm chiếu ức muôn vật chẳng gầy mòn người chẳng gian tinh
𠬠𠇮𠇮別𠬠𠇮𠇮咍,Một mình mình biết một mình mình hay
院蘭𥉫率汜槐林淫,viện lan trông suốt dãy hòe lâm dâm
襖細凶凶課默催,áo tía hung hung thuở mặc thôi
旦低浪歇㗂吱唭,đến đây rằng hết tiếng chê cười
頭𡶨要要𦹵撑喑,đầu ngàn eo éo cỏ xanh om
圻,kỳ
𡥵蜂㐌𨷑塘𠫾𡓃𧗱,Con ong đã mở đường đi lối về
室惟郡王母鄭宸妃𭁈犯惠妃等數人而已,thất duy quận vương mẫu trịnh thần phi dữ phạm huệ phi đẳng sổ nhân nhi dĩ
予奪跡籃山棲身荒野,Dư đoạt tích Lam Sơn thê thân hoang dã
构𡽫便笘𢚸桃,cau non tiện chũm lòng đào
几鉦𠊚󱁕都饒㗂寬𡀷𠿚㗂㕰熠󰠓,kẻ chiêng người trống đua nhau tiếng khoan nhộn nhịp tiếng mau rập rình
嗔召道,xin chịu đạo
二十日帝奏告太廟仍命阮文郎將諸營將士馬象討之,nhị thập nhật đế tấu cáo thái miếu nhưng mệnh nguyễn văn lang tương chư dinh tướng sĩ mã tượng thảo chi
朝法度不敢廢置撫諭臣󰱃鎮則人心掩其耳目,triều pháp độ bất cảm phế trí phủ dụ thần thứ trấn tắc nhân tâm yểm kì nhĩ mục
押油押𦟐縁埃押,ép dầu ép mỡ duyên ai ép
制春歇𡬷春󰟯意擼橛󰝡𧗱底魯空,chơi xuân hết tấc xuân dường ấy nhổ cột đem về để lỗ không
春二月戊戌唐朱全忠以交州節度使同平章事朱全昱𢥮樸無䏻自請罷之,xuân nhị nguyệt mậu tuất đường chu toàn trung dĩ giao châu tiết độ sứ đồng bình chương sự chu toàn dực tràng phác vô năng tự thỉnh bãi chi
時禮熾乘象力戦陷淖中爲明人所執㱕東䦕城禮不屈遂遇害,thời lễ xí thừa tượng lực chiến hãm náo trung vị minh nhân sở chấp quy đông quan thành lễ bất khuất toại ngộ hại
克之,khắc chi
花浪󰜏典閉𥹰,Hoa rằng Bà đến bấy lâu
制二十日莫封莅王莫履遜長子莫琪爲興禮王,chế Nhị thập nhật Mạc phong Li Vương Mạc Lí Tốn trưởng tử Mạc Kì vi Hưng Lễ vương
至明國照次賜衣無織金文心有所憾謂北人曰我四品官反居宗胄下何也,Chí Minh quốc chiếu thứ tứ y vô chức kim văn tâm hữu sở hám vị Bắc nhân viết Ngã tứ phẩm quan phản cư Tông Trụ hạ hà dã
󰡫尼庒弋胣愁,thế này chẳng giấc dạ sầu
催時衛𠫾𦓿,thôi thì về đi cày
擬󰠳𢩽󰘇𢺺茹自碎,nghĩ đâu rẽ cửa chia nhà tự tôi
盎那挼󰪀南於工󱐤,ang nạ nuôi nấng nằm ở trong tróng
儈頭払仍拔󰠐湥霜,Cúi đầu chàng những gạt thầm giọt sương
𠱋埃𬥓兜𧶭兜夢𨑮𣎃𫤯𧥃𤛠辰𧗱,dù ai bán đâu buôn đâu mồng mười tháng tám chọi trâu thì về
錢蓮積底包饒𥴗黄菊󰝡朱别󰋇瓶,tiền sen tích để bao nhiêu thúng hoàng cúc đem cho biết mấy bình
朱綠潭𧺀𦋦緣狓傍,Cho duyên đằm thắm ra duyên bẽ bàng
道人伏畧凈𡊨,Đạo nhân phục trước tĩnh đàn
𠖈核𢴿桂措船㐌賖,Xuống cây chèo quế tách thuyền đã xa
秋七月漢蒼大舉擊占城以杜满為都将殿内判首阮喟為招諭使東都路安撫使阮鵬舉同招諭使,Thu thất nguyệt Hán Thương đại cử kích Chiêm thành dĩ Đỗ Mãn vi đô tướng điện nội phán thủ Nguyễn Vị vi Chiêu dụ sứ Đông Đô lộ an phủ sứ Nguyễn Bằng Cử đồng chiêu dụ sứ
強盃𢭮宮弹𠬠曲泛鴛鴦𡗋𣅶終𦀊,càng vui gảy cung đàn một khúc phím uyên ương lắm lúc chùng dây
骨冷魂清庄肯化,cốt lạnh hồn thanh chăng khứng hoá
脚板燒隊北北盘真,cước bản theo đòi bước bước bàn chân
󰘩雷浽陣排排,phong lôi nổi trận bời bời
然則天地之道不能外綱常以立極帝王之道𡸈䏻外綱常以為治㢤粤自洪庞氏經陽王繼神農之後娶洞庭君女明夫婦之道正風化之原,Nhiên tắc thiên địa chi đạo bất năng ngoại cương thường dĩ lập cực đế vương chi đạo khởi năng ngoại cương thường dĩ vi trị tai Việt tự Hồng Bàng thị Kinh Dương Vương kế Thần Nông chi hậu thú Động Đình Quân nữ minh phu phụ chi đạo chính phong hoá chi nguyên
𧓆𧓆固𦑃時𠖤,chuồn chuồn có cánh thì bay
昆自途蕩𦊚方晨昏仃𰦫道常爫昆,con từ đồ đãng bốn phương thần hôn đành lỗi đạo thường làm con
𢘾𡗶𩄎𩙌順和󰅹𦓿󰅹穊𪨅𫅷𡅳饒,nhờ trời mưa nắng thuận hoà nào cày nào cấy trẻ già khuyên nhau
時㐌簪技󰜍淶包徐,Thì đà trâm gãy bình rơi bao giờ
天徵降霜,Thiên trưng hàng sương
夫樂有郊樂廟樂五祀樂救日月交蝕樂大朝樂常朝樂大宴九奏樂中宫樂不可一槩用之一,phù nhạc hữu giao nhạc miếu nhạc ngũ tự nhạc cứu nhật nguyệt giao thực nhạc đại triều nhạc thường triều nhạc đại yến cửu tấu nhạc trung cung nhạc bất khả nhất khái dụng chi nhất
𦊚意󰟯清調莫特𢚸蓮没𬌓莫庄𢧚,bốn ấy dáng thanh đều mạc được lòng sen một tấm mạc chăng nên
邊時󰋇妸𪵟𧍋,Bên thì mấy ả mày ngài
𮗓緣寔意𢗼量,Giác Duyên thực ý lo lường
二等爵一資,Nhị đẳng tước nhất tư
五月禁衛兵擅行差撥屯直空踈,ngũ nguyệt cấm vệ binh thiện hành sai bát đồn trực không sơ
埃咍谷特買沃羅㐌,ai hay cốc được mới óc là đã
大行皇帝,Đại Hành hoàng đế
臣等已搜求在位𭁈夫親戚故舊不得其人,Thần đẳng dĩ sưu cầu tại vị dữ phu thân thích cố cựu bất đắc kì nhân
女欺𬲄󱢄負仿,nữa khi giông tố phũ phàng
恒拞畑𦷫花,hằng khêu đèn hái hoa
花唭玉説端莊𩄲輸渃𩯀雪讓牟䏧,hoa cười ngọc thốt đoan trang mây thua nước tóc tuyết nhường màu da
梗春花噀𠱉嘲𫗄東傕㐌憢𣑯憍梅,cành xuân hoa rón rén chào gió đông thôi đã giễu đào ghẹo mai
󰞿縈也癸未唐咸通四年,Anh oanh dã Quý Mùi Đường Hàm Thông tứ niên
㝵蒸代仍噲爫墓婆阿蛮,người chưng đời những gọi làm mộ bà a man
盖𬢱武有也,cái nghị vũ hữu dã
隻釵芇𧵑󰋇𨑮,chiếc thoa nào của mấy mươi
塘賖𠫾𨄠吏𧵆媄喂𥙩𡢼青神朱𡥵,đường xa đi tắt lại gần mẹ ơi lấy vợ thanh thần cho con
花牢花窖也苔闭花,hoa sao hoa khéo giã giày bấy hoa
十一月皇長子龍昶生于應豊行宫尋󰀋爲顯忠王,Thập nhất nguyệt hoàng trưởng tử Long Xưởng sinh vu Ứng Phong hành cung tầm sách vi Hiển Trung Vương
所至人民㱕附留属将鎮守而還,sở chí nhân dân quy phụ lưu thuộc tướng trấn thủ nhi hoàn
只,chỉ
府慈山昆喝固名户陶字𡮉羅寒灘别㗂律通文字,phủ từ sơn con hát có danh họ đào tự mọn là hàn than biết tiếng luật thông văn tự
身尼捥𢰳爲縁拱甘𠬠㗂婵娟底𠁀,thân này uốn éo vì duyên cũng cam một tiếng thuyền quyên để đời
按宋如洪來我潮陽,Án Tống Như Hồng lai ngã Triều Dương
其考法以射弓為一藝射箭手為一藝楯勝負為一藝三藝俱中者給全俸不中者𮞏减後以為常,Kì khảo pháp dĩ xạ cung vi nhất nghệ xạ tiễn thủ vi nhất nghệ thuẫn thắng phụ vi nhất nghệ tam nghệ cụ trúng giả cấp toàn bổng bất trúng giả đệ giảm hậu dĩ vi thường
裕宗補雉朝󰀩𢚸民自意󰟯時厭奴,dụ tông bỏ trễ triều nghi lòng dân từ ấy lòng thì yếm no
大鵬精𣃣𩛷𫢩沛沒𥏌𬑰信󱚢𫅩,đại bàng tinh vừa bữa nay phải một tên bắn tin vào cánh
箕文君媚苗課𫏾𠵱典欺頭萡麻傷,kìa văn quân mỵ miều thuở trước e đến khi đầu bạc mà thương
㯀聽之心懼自度不䏻免乃勉強赴京,Toàn thính chi tâm cụ tự độ bất năng miễn nãi miễn cưỡng phó Kinh
推忠翊運恊謀同德輔國竭節󰦛厚明義功臣特進開府金紫,Thôi trung dực vận hiệp mưu đồng đức phụ quốc kiệt tiết đôn hậu minh nghĩa công thần đặc tiến khai phủ kim tử
以阮復為清化承宣參議,Dĩ Nguyễn Phục vi Thanh Hoá Thừa tuyên tham nghị
乃於二十七夜二更献恕等入侍宴奉帝出外皇太后𭁈弟椿不預知,nãi ư nhị thập thấtm dạ nhị canh hiến thứ đẳng nhập thị yến phụng đế xuất ngoại hoàng thái hậu dữ đệ xuân bất dự tri
𥰊高調󱬊眼如,thấp cao đều múa nhởn nhơ
以一智髙两廣力不䏻制乃假外境,Dĩ nhất Trí Cao lưỡng Quảng lực bất năng chế nãi giả ngoại cảnh
而庶子以其次分治焉,Nhi thứ tử dĩ kì thứ phân trị yên
范巨論曰不可,Phạm Cự Luận viết Bất khả
清台󰬾萬󰮏𠦳𣈗丐首𤞼𥆾柴陀忍𫖀,thảnh thơi ba vạn sáu ngàn ngày cái thủ lợn nhìn thầy đà nhẵn mặt
後江水漲帝親觀治堤󰱑官言陛下宜勤脩德政系事治堤細務,hậu giang thuỷ trướng đế thân quan trị đê đài quan ngôn bệ hạ nghi cần tu đức chính hệ sự trị đê tế vụ
㐌仃𠖈准泉󰉟﨤饒,đã đành xuống chốn tuyền đài gặp nhau
以段汝諧為參知政事,Dĩ Đoàn Nhữ Hài vi Tham tri chính sự
男子大者為大黄男小者為小黄男六十歳為老甚老爲癃老,Nam tử đại giả vi đại hoàng nam tiểu giả vi tiểu hoàng nam lục thập tuế vi lão thậm lão vi lung lão
黎太祖平定區宇教育英才其博訪則遺逸有求其延攬則學生有試雖進士之科名未設而斯文之氣脉已完,Lê Thái Tổ bình định khu vũ giáo dục anh tài kì bác phỏng tắc di dật hữu cầu kì diên lãm tắc học sinh hữu thí tuy tiến sĩ chi khoa danh vị thiết nhi tư văn chi khí mạch dĩ hoàn
婵娟待客英䧺往来,thuyền quyên đợi khách anh hùng vãng lai
𣋀奎𠓇󰖽文明𡧲𡗶,sao khuê rạng vẻ văn minh giữa trời
𠳨𠽄住𤝞𠫾󰠲永茄,hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà
明洪武三年春正月明帝親製祝文命朝天宫道士閻原復賫牲幣來致祭于傘圓山及瀘江諸水神,minh hồng vũ tam niên xuân chính nguyệt minh đế thân chế chúc văn mệnh triều thiên cung đạo sĩ diêm nguyên phục tê sinh tệ lai trí tế vu tản viên sơn cập lô giang chư thuỷ thần
百官令吏部尚書張孚説草之,Bách quan lệnh Lại bộ thượng thư Trương Phu Duyệt thảo chi
咍羅盎𢴿喝,hay là đám chèo hát
潘彦親觧其縛慰之曰汝欲生乎竟欲死乎若欲生則吾用汝為向導擒得壮王則我饒汝死罪,Phan Ngạn thân giải kì phược uý chi viết Nhữ dục sinh hồ cạnh dục tử hồ Nhược dục sinh tắc ngô dụng nhữ vi hướng đạo cầm đắc Tráng Vương tắc ngã nhiêu nhữ tử tội
守度嘗過寺前見惠宗踞坐拨草守度曰拨則,thủ độ thường quá tự tiền kiến huệ tông cứ toạ bạt thảo thủ độ viết bạt tắc
君子固𬁷辰㨂󰣽吀停彬𢱖汿𫥨𢬣,quân tử có yêu thì đóng nõ xin đừng mân mó nhựa ra tay
𨑮分春固𤷍𠀧𦊚分,Mười phần xuân có gầy ba bốn phần
上皇又嘗御天安殿觀鬪象於龍墀,thượng hoàng hựu thường ngự thiên an điện quan đấu tượng ư long trì
𦧘䏧埃拱󰑼𠊛,Thịt da ai cũng là người
君子𠼺𢚸𦖑𡭱女蔑埋固几綽春郎,quân tử dặn lòng nghe chút nữa một mai có kẻ rước xuân sang
夏四,Hạ tứ
皮󰮏󰁰餘糁𫡦秋𦝄𦓿䏧耻相󰔄句,vừa sáu mươi dư tám chín thu lưng cầy da xẩy tướng ngù khù
工須君上結知買紅,trong tua quân thượng kết tri mới hòng
長安建昌等路為聖翊神策,Trường Yên Kiến Xương đẳng lộ vi Thánh Dực Thần Sách
莫改元曰崇康元年移居菩提舘,mạc cải nguyên viết sùng khang nguyên niên di cư bồ đề quán
碩遂專制一云並其母皆鴆殺恐民情不叶乃令璜子蒼吳太守威領刺史,thạc toại chuyên chế nhất vân tịnh kì mẫu giai chậm sát khủng dân tình bất hiệp nãi lệnh hoàng tử thương ngô thái thú uy lĩnh thứ sử
渚擬孕態覔𣒠,chớ nghĩ dựng thói mếch vạy
查𠳨民𣈙事意固庒,tra hỏi dân rày sự ấy có chăng
赤心撫諭宣勞曉以去逆就順之理,xích tâm phủ dụ tuyên lạo hiểu dĩ khứ nghịch tựu thuận chi lí
𣘃竹綠𪰇如棧床,cây trúc lục nhặt như sàn giường
閔唭渚咍説,mỉm cười chửa hay thốt
夏四月夜皇龍自永光殿見于麗光宫,hạ tứ nguyệt dạ hoàng long tự vĩnh quang điện hiện vu lệ quang cung
𢚸𥢆㕸𠳚𢜠󰠐,Lòng riêng khấp khởi mừng thầm
𠾔𢆥漁父𠄩𠊛㨂船直𣷷結䊷扛滝,thuê năm ngư phụ hai người đóng thuyền chực bến kết chài giăng sông
特𠳒如𪭯𬌓𢚸,được lời như cổi tấm lòng
敢有如前僭越呼者受者苔五十罸錢十貫,cảm hữu như tiền tiếm việt hô giả thụ giả đài ngũ thập phạt tiền thập quán
𧵆厨風景每塘,gần chùa phong cảnh mọi đàng
閉除康潔󰅾同,bấy chừ khăng khít dải đồng
帝日夜於寝門外居止每入見則與,Đế nhật dạ ư tẩm môn ngoại cư chỉ mỗi nhập kiến tắc dữ
撻鎌𢶒甲𠓀𡑝叩頭,đặt gươm cởi giáp trước sân cúi đầu
保浪𠫾𨄹𥙩𠊛,Bảo rằng Đi dạo lấy người
廛𡨺挼娘阿蠻,gìn giữ nuôi nàng a man
後數年會缶有妻妾相妬以文憲所授金事聞下獄官黎維為人剛直即日按問,hậu số niên hội phẫu hữu thê thiếp tương đố dĩ văn hiến sở thụ kim sự văn hạ ngục quan lê duy vi nhân cương trực tức nhật án vấn
庒爫𠊛保浪𢞴爫辰昌𮌱昌𦠳排𫥨,chẳng làm người bảo rằng ươn làm thì xương sống xương sườn bày ra
蠲辰誕恊鏤冊載華,Quyên thì đản hiệp lũ sách tải hoa
克終為人矯情干譽不事家業,khắc chung vi nhân kiểu tình can dự bất sự gia nghiệp
年間被莫氏之姦臣竊羿浞之禍心六年之間已無复矣,niên gian bị Mạc thị chi gian thần thiết Nghệ Trác chi hoạ tâm lục niên chi gian dĩ vô phục hĩ
十月以後宋太宗匡義太平興國元年,thập nguyệt dĩ hậu tống thái tông khuông nghĩa thái bình hưng quốc nguyên niên
𪀄𪄸,chim trích
衛𠳨安吒媄,về hỏi yên cha mẹ
謹中𢚸更更,ghín trong lòng cánh cánh
󰂋娘仍󰡔巴蜍悁身,Diếc nàng Những GIỐNG bơ thờ quen thân
勾神吏摱筆花𦘧撝,Câu thần lại mượn bút hoa vẽ vời
勑旨漏籍人自十歲以上壮者充軍,sắc chỉ lậu tịch nhân tự thập tuế dĩ thượng tráng giả sung quân
世傳渴真臨刑時上頓山驚號三聲死踰三日靣猶生蠅蚋不敢集,Thế truyền Khát Chân lâm hình thời thượng Đốn Sơn kinh hiệu tam thanh tử du tam nhật diện do sinh dăng nhuế bất cảm tập
秋八月帝幸僊逰山重光寺詔起重興藏,thu bát nguyệt đế hạnh tiên du sơn trùng quang tự chiếu khởi trùng hưng tàng
𬷲𡄍,vịt rúc
冬十一月帝御天安殿閲禁軍于龍墀賜忠彦服戰袍戴武巾佩楞楞音棱木棱也四方木也金硯閲諸禁軍定殿最,đông thập nhất nguyệt đế ngự thiên an điện duyệt cấm quân vu long trì tứ trung ngạn phục chiến bào đái vũ cân bội lăng lăng âm lăng mộc lăng dã tứ phương mộc dã kim nghiên duyệt chư cấm quân định điện tối
咍思洒拜,hai tay sải với
定常朝服,định thường triều phục
去了富良侯即将威王子弟四十人盡殺之不許泄𭁈威王知之,khử liễu phú lương hầu tức tương uy vương tử đệ tứ thập nhân tận sát chi bất hứa tiết dữ uy vương tri chi
如堵銓註不明錦衣拿問失其聀至是再許復聀,như đổ thuyên chú bất minh cẩm y nã vấn thất kì chức chí thị tái hứa phục chức
御史付中丞阮天祐以言事忤旨免官奏乞致職而去,ngự sử phó trung thừa nguyễn thiên hựu dĩ ngôn sự ngỗ chỉ miễn quan tấu khất trí chức nhi khứ
壬戌五年莫淳福元年明嘉靖四十一年正月莫荗洽年幼嗣位應王莫敦讓入内輔政抱荗洽視朝尊其祖叔,Nhâm Tuất ngũ niên Mạc Thuần Phúc nguyên niên Minh Gia Tĩnh tứ thập nhất niên chính nguyệt Mạc Mậu Hiệp niên ấu tự vị Ứng Vương Mạc Đôn Nhượng nhập nội phụ chính bão Mậu Hiệp thị triều tôn kì tổ thúc
𢪀情払束麻傷,Nghĩ tình chàng Thúc mà thương
監生亦欲廢讀書而求入吏者故禁之,Giám sinh diệc dục phế độc thư nhi cầu nhập lại giả cố cấm chi
庄所彼庄所卢量,chẳng thửa ví chẳng thửa lo lường
呵限𠅜讒坡朋𡶀𢚸恩愛羕蘿,há hẹn lời gièm pha bằng núi lòng ân ái dường lá
種𠊚固𨤰瀝𥑥撑,giống người có nhẽ sạch sành sanh
墟墟命纀𥙩命𠓨沖,Khư khư mình buộc lấy mình vào trong
聖宗慮夫囹圄囚人或有無辜因飢寒而至死也則發,thánh tông lự phu linh ngữ tù nhân hoặc hữu vô cô nhân cơ hàn nhi chí tử dã tắc phát
唒無知共扒㧅摓,dẫu vô tri cũng bắt đèo bòng
周成王時我越始聘于周未詳第幾世稱越裳氏献白雉,chu thành vương thời ngã việt thuỷ sính vu chu vị tường đệ cơ thế xưng việt thường thị hiến bạch trĩ
諸軍爭献世羙馘于軍門,Chư quân tranh hiến Thế Mĩ quắc vu quân môn
𦪼,ghe
㗂經法爫𠸟,tiếng kinh pháp làm vui
如或有之僅一見焉可也後趙越王女再模倣言之何耶蓋編史者以蜀趙亡國之由皆出於女壻故因一事而两言之歟然則鬼能𮥠城亦信乎曰伯有爲厲之類也彼立其後得所歸而止,như hoặc hữu chi cẩn nhất kiến yên khả dã hậu triệu việt vương nữ tái mạc phỏng ngôn chi hà da cái biên sử giả dĩ thục triệu vong quốc chi do giai xuất ư nữ tế cố nhân nhất sự nhi lưỡng ngôn chi dư nhiên tắc quỷ năng huy thành diệc tín hồ viết bá hữu vi lệ chi loại dã bỉ lập kì hậu đắc sở quy nhi chỉ
礼行嫁娶𤑟𫢩𡞕𫯳,lễ hành giá thú tỏ nay vợ chồng
仙浪𩛜㐌㤕車,tiên rằng đói đã xót xa
令官員吏典有科目及會試中塲鄕試中式及監生儒生生徒遭負母䘮方得守制,Lệnh quan viên lại điển hữu khoa mục cập hội thí trúng trường hương thí trúng thức cập Giám sinh nho sinh sinh đồ tao phụ mẫu tang phương đắc thủ chế
錢󰠳𦓡者𡢻廊󱭘咳,tiền đâu mà giả nợ làng ngóe ơi
平安王遣僉都御史嘉祿子黎義澤賫書于廣南太尉端國,Bình An Vương khiển Thiêm đô ngự sử Gia Lộc tử Lê Nghĩa Trạch tê thư vu Quảng Nam Thái uý Đoan quốc
六經弄弄塘爫治,lục kinh lộng lộng đường làm trị
󰥭五老關内侯賜𢒎魚符仍官其子,Bái Ngũ Lão Quan nội hầu tứ Phi ngư phù những quan kì tử
羅皚㱕至占城㨿國自立,La Ngai quy chí Chiêm Thành cứ quốc tự lập
奴連󰝂捽蔑刀堆𠊛,nó liền đâm suốt một đao đôi người
𤽗重逵㐱稱罪責,ngươi trọng quỳ chỉn xưng tội trách
俱胝移阮用隊躡𪧘翁盎,câu chi dời ngón dùng đòi nếp cũ ông ang
論題,luận đề
奇戦船三百隻攻破金城縣,cơ chiến thuyền tam bách chích công phá kim thành huyện
帝憂鏳態漸至驕嚚故作此詩以示之,đế ưu tranh thái tiềm chí kiêu ngân cố tác thử thi dĩ thị chi
𥪸𨖲𡓮𫴋吏𦣰猫,đứng lên ngồi xuống lại nằm mèo
咳喂几󰋇朝朗满貪盃暢涓幔身𡢐,hỡi ôi mấy kẻ giàu sang mảng tham vui sướng quên màng thân sau
燈檠核畑朗伽,đăng kình cây đèn sáng già
世事油埃咍纀𥾽,thế sự dầu ai hay buộc bện
元帝優詔許三年一貢,nguyên đế ưu chiếu hứa tam niên nhất cống
惜台推󰒂𡳵強,Tiếc thay chút nghĩa cũ càng
若自順天元年以來聽贖,nhược tự thuận thiên nguyên niên dĩ lai thính thục
𠄩𢬣扲𠄩菓蓬菓墱分𫯳菓𠮾分󰜩,hai tay cầm hai quả bòng quả đắng phần chồng quả ngọt phần trai
春三月黄仁勇謀作亂伏誅,Xuân tam nguyệt Hoàng Nhân Dũng mưu tác loạn phục tru
构𡽫便笘𢚸桃𢀭尖更鳯育交流求,cau non tiện chũm lòng đào trầu têm cánh phượng rọc dao lưu cầu
桓於是即皇帝位改元天福元年降封帝仍爲衛王,Hoàn ư thị tức Hoàng đế vị cải nguyên Thiên Phúc nguyên niên giáng phong đế nhưng vi Vệ Vương
󰬧呌𡃓註𬛀昆,cả kêu bớ chú cõng con
明乃解送添平遣軍醫髙景照𦤶降書云黃總兵官差小人前來達官人知這事情,Minh nãi giải tống Thiêm Bình khiến quân y cao Cảnh chiếu trí hàng thư vân Hoàng Tổng binh quan sai tiểu nhân tiền lai đạt quan nhân tri giá sự tình
𡗶固氣隂陽道𡗶𥙩𦷾麻堵㝵固義𡞕𫯳道㝵𥙩𦷾麻𢧚,trời có khí âm dương đạo trời lấy đấy mà đủ người có nghĩa vợ chồng đạo người lấy đấy mà nên
脱祝仍像孛黄玉沚𪡔如󰌎坦,thoắt chốc những tượng bụt vàng ngọc chảy ra như tro đất
𠴍𨖅吲𠳨每塘,Nhắn sang dặn hỏi mọi đường
双离魔鬼庄爫之特爲㝵吟事󱉎主𡗶連,song le ma quỷ chẳng làm chi được vì người ngắm sự đức chúa trời luôn
界,giới
𠄼绳扲槊󱁲弹𬌥𤽸󱰒𠓨𥪝𧯄羅𢬣扲𪳌巴粓,năm thằng cầm giáo đuổi đàn trâu trắng chui vào trong hang là tay cầm đũa và cơm
骨难行耳,cốt nạn hành nhĩ
渃沚𥒥盧趨,nước chảy đá lô xô
信𠓨𠳚畧軍中,Tin vào gửi trước quân trung
固矣,cố hĩ
乙酉天彰有道二年十二月陳太宗建中元年宋理宗煦寳慶元年,Ất Dậu Thiên Chương Hữu Đạo nhị niên Thập nhị nguyệt Trần Thái Tông Kiến Trung nguyên niên Tống Lí Tông Hú Bảo Khánh nguyên niên
夏六月頒國諱廟諱,Hạ lục nguyệt phân quốc huý miếu huý
孱拒戰敗死,Sàn cự chiến bại tử
異端在可黜聖道當復,dị đoan tại khả truất thánh đạo đương phục
瘂𡅢,á câm
𧡊𠳒鐄𥒥知知,Thấy lời vàng đá tri tri
𡗶爫之極闭𡗶,Trời làm chi cực bấy trời
挑麻𥙩,khều mà lấy
今號,kim hiệu
十五日克寬回至鎮南交䦕明左江官差委官王建立投𮞏公文赴京師,thập ngũ nhật khắc khoan hồi chí trấn nam giao quan minh tả giang quan sai uỷ quan vương kiến lập đầu đệ công văn phó kinh sư
七日辛巳帝奏告太廟曰臣小子無良入承大統惟懷安民保境宣敢黷武窮兵,thất nhật tân tị đế tấu cáo thái miếu viết thần tiểu tử vô lương nhập thừa đại thống duy hoài an dân bảo cảnh tuyên cảm độc vũ cùng binh
是時惟㦃領水步諸軍並進四靣為城,Thị thời Duy Sản lĩnh thuỷ bộ chư quân tịnh tiến tứ diện vi thành
𤤰閻王固旨遣些隊勘,vua diêm vương có chỉ khiến ta đòi khám
形官以討等咱從黎察欲殺大都督銀當斬罪,hình quan dĩ thảo đẳng thính tòng lê sát dục sát đại đô đốc ngân đáng trảm tội
長耳󰑼号昆卢,trường nhĩ hiệu là con lừa
𣜵乖,hèo quai
量春油决狭𤞑,Lượng xuân dù quyết hẹp hòi
大旱自八月經歳無雨至明年二月始得雨禾榖枯死一榖不成人民大飢,đại hạn tự bát nguyệt kinh tuế vô vũ chí minh niên nhị nguyệt thuỷ đắc vũ hoà cốc khô tử nhất cốc bất thành nhân dân đại cơ
眾以出,chúng dĩ xuất
取合格阮廷正等九名,thủ hợp cách nguyễn đình chính đẳng cửu danh
元人果退,nguyên nhân quả thoái
欺船雷𪡔,khi thuyền trôi ra
遂以其地為南海秦故郡今明廣東是也蒼梧唐曰益州古甌貉我越之地鬱林秦桂林郡漢武更名合浦秦象郡廉州之属郡交趾九真日南秦象郡珠崖儋耳並在大海中,Toại dĩ kì địa vi Nam Hải Tần cố quận kim Minh Quảng Đông thị dã Thương Ngô Đường viết Ích Châu cổ Âu Lạc ngã Việt chi địa Uất Lâm Tần Quế Lâm quận Hán Vũ cánh danh Hợp Phố Tần Tượng quận Liêm Châu chi thuộc quận Giao Chỉ Cửu Chân Nhật Nam Tần Tượng quận Châu Nhai đam Nhĩ tịnh tại đại hải trung
歆歆𠾕仍𪟂破,hăm hăm đòi những chém pha
又命儒臣討論編次臣前在史院嘗預焉及再入也而其書已上進藏之東閤莫得之見,Hựu mệnh nho thần thảo luận biên thứ thần tiền tại Sử viện thường dự yên cập tái nhập dã nhi kì thư dĩ Thượng tiến tàng chi Đông các mạc đắc chi kiến
射黎汝覧徃籃京立太母廟,xạ lê nhữ lãm vãng lam kinh lập thái mẫu miếu
󰰽爲貪冗徇貨者悉以名聞送該道監察御史審覈僃奏施行,thục vi tham nhũng tuẫn hoá giả tất dĩ danh văn tống cai đạo giám sát ngự sử thẩm hạch bị tấu thi hành
󰘇珠𫗄律簾𤘋霜挑,cửa châu gió lọt rèm ngà sương gieo
正體部儀制失序禮科得以封弹,chính thể bộ nghi chế thất tự lễ khoa đắc dĩ phong đàn
坤𫽄戈𨤰,khôn chẳng qua nhẽ
婆許夫人衛󰋋翁衛侯,bà hứa phu nhân về viếng ông vệ hầu
上皇廵守乂安道親征哀牢以阮中彦充清化𤼵運使運糧先行車駕至黔州軍聲大振哀牢望風而遁詔忠彦磨崖紀功而還乙亥七年元至元元年元遣史部尚書鉄柱來吿順帝即位,Thượng hoàng tuần thú Nghệ An đạo thân chinh Ai Lao Dĩ Nguyễn Trung Ngạn sung Thanh Hoá phát vận sứ vận lương tiên hành Xa giá chí Kiềm Châu quân thanh đại chấn Ai Lao vọng phong nhi độn Chiếu Trung Ngạn ma nhai kỷ công nhi hoàn Ất Hợi thất niên Nguyên Chí Nguyên nguyên niên Nguyên khiến sử bộ thượng thư Thiết Trụ lai cáo Thuận Đế tức vị
夏四月初失日上臨軒親嗦問以帝王理天下帝命太保兵部尚書兼太子太保建陽伯黎景徽通章大夫左春坊左庶子兼吏部上書陳鷟二貟提調缺名二貟監試丁叔通郭廷寶等五貟讀卷賜弟一甲武傑阮全,Hạ tứ nguyệt sơ thất nhật thượng lâm hiên thân sách vấn dĩ đế vương lí thiên hạ Đế mệnh thái bảo binh bộ thượng thư kiêm thái tử thái bảo Kiến dương bá Lê Cảnh Huy thông chương đại phu tả xuân phường tả thứ tử kiêm Lại bộ thượng thư Trần Xác nhị viên đề điệu khuyết danh nhị viên giám thí Đinh Thúc Thông Quách Đình Bảo đẳng ngũ viên độc quyển Tứ đệ nhất giáp Vũ Kiệt Nguyễn Toàn
塊𠕋纔七日明人大舉兵圍之,khối sách tài thất nhật minh nhân đại cử binh vi chi
孕仍如𩛄蒸𣈗節,dửng dưng như bánh chưng ngày tết
三月改京師評泊司曰大安撫使,Tam nguyệt cải Kinh sư bình bạc ti viết Đại An phủ sứ
時中宗崩無嗣太師諒國公鄭檢及大臣立之,Thời Trung Tông băng vô tự Thái sư Lượng quốc công Trịnh Kiểm cập đại thần lập chi
㐌脩脩律戈時時催,Đã tu tu trót qua thì thì thôi
払玉捐󰘚𦋦嘲,Chàng Vương quen mặt ra chào
二十七日帝御正殿唱名,Nhị thập thất nhật đế ngự chính điện xướng danh
𥆾𧡊,nhìn thấy
於中房巴邁糁𢆥,ở trong phòng ba mươi tám năm
𦎛泸渃水枚𤷍纀霜,Gương lờ nước thuỷ mai gầy vóc sương
簧律自然率運行𡗶冬及舉一陽生,hoàng luật tự nhiên suốt vận hành trời đông gặp cữ nhất dương sinh
午挼堆方課祝夢,ngõ nỗi đôi phương thuở chốc mòng
荘宗裕皇帝奮󰒂旅以󰰻乱,Trang Tông Dụ Hoàng Đế phấn nghĩa lữ dĩ bát loạn
竹𤷍枯笙,trúc gầy khua sênh
汝諧長跪不動上皇曰庭中之人在否内人對曰尚在,nhữ hài trường quỵ bất động thượng hoàng viết đình trung chi nhân tại phủ nội nhân đối viết thượng tại
㭲撸𠫾耒鲁補空,cọc nhổ đi rồi lỗ bỏ không
簸箕󰑼稍单𣈙踈踈,bá cơ là sảo đan rày thưa thưa
後有逋臣宗來招集亡叛僞號紀年順每州土酋名儼遠挾哀牢敢行稱亂,hậu hữu bô thần tông lai chiêu tập vong phản nguỵ hiệu kỷ niên thuận mỗi châu thổ tù danh nghiễm viễn giáp ai lao cảm hành xưng loạn
𫗃春迻蔑𪽏蘭,gió xuân đưa một lảnh lan
凡戰鬪之士無尺寸之地居之游手游足無益國濫有田土過多或有㓂道,Phàm chiến đấu chi sĩ vô xích thốn chi địa cư chi du thủ du túc vô ích quốc lạm hữu điền thổ quá đa hoặc hữu khấu đạo
當是時也日食日盪地裂雨雹星流皆陰盛于陽之氣,Đương thị thời dã nhật thực nhật đãng địa liệt vũ bão tinh lưu giai âm thịnh vu dương chi khí
小姐吏𠳨束生,Tiểu thư lại hỏi Thúc sinh
呦𠳑,ạo ực
又令長子登嬴為毓羙侯掌金光殿,hựu lệnh trưởng tử đăng doanh vi dục mĩ hầu chưởng kim quang điện
美弄󰑼咘,mở lòng ra vú
其村廻李聖宗征占城虜獲占人居之以占語命名多加離後訛為婆伽或三四日後返又遊祥符寺與宋僧談語信宿乃回,kì thôn hồi lí thánh tông chinh chiêm thành lỗ hoạch chiêm nhân cư chi dĩ chiêm ngữ mệnh danh đa gia li hậu ngoa vi bà già hoặc tam tứ nhật hậu phản hựu du tường phù tự dữ tống tăng đàm ngữ tín túc nãi hồi
李固駁曰荆楊盗賊盤結不散長沙桂陽數被徵發如復擾動必更生患,lí cố bác viết kinh dương đạo tặc bàn kết bất tán trường sa quế dương sổ bị trưng phát như phục nhiễu động tất cánh sinh hoạn
伴索易唯它沛召,bạn tác dẻ doi đà phải chịu
病牢干醒干醝,bệnh sao cơn tỉnh cơn say
制皇訓十,Chế Hoàng huấn thập
𢯷𠫾𢯷吏英徒㤇當,vẩy đi vẩy lại anh đồ yêu đương
惟餘偽乾統莫敬恭莫玉󱗲及次王慶王莫敬寬安勇王唐國公德國公東國公文國公忠國公福國公等偽賊而已,Duy dư nguỵ Càn Thống Mạc Kính Cung Mạc Ngọc Liễn cập Thứ vương Khánh vương Mạc Kính Khoan Yên Dũng vương Đường quốc công Đức quốc công Đông quốc công Văn quốc công Trung quốc công Phúc quốc công đẳng nguỵ tặc nhi dĩ
流監生阮德明于遠州,Lưu giám sinh Nguyễn Đức Minh vu viễn châu
賜所居洞曰玄天洞,tứ sở cư động viết huyền thiên động
双它過𡑖𬋩咦特身,song đà quá đỗi quản gì được thân
力量斤𨋤全每恪,lực lượng cân so toàn mọi cách
連𢬣劄表散霜𨖲朝,liền tay chép biểu tan sương lên chầu
炪竹驅儺䔲魯𦖻,đốt trúc xua na dắng lỗ tai
噫用之則行舍之則藏惟我與爾有如是夫元人益嘉嘆焉,y dụng chi tắc hành xả chi tắc tàng duy ngã dữ nhĩ hữu như thị phu nguyên nhân ích gia thán yên
吹柴傷伵㤕車𥪝𢚸,xui thầy thương tớ xót xa trong lòng
身𧐖包管壈頭㤕𢚸貞白自𥹰典𣇞,thân lươn bao quản lấm đầu xót lòng trinh bạch từ lâu đến giờ
怯牕𣈜惜味香律挼󱋓店謳䏾桂散,khép song ngày tiếc mùi hương lọt nối chén đêm âu bóng quế tan
勑旨朔望大禮日文武不着公,Sắc chỉ sóc vọng đại lễ nhật văn võ bất trước công
道成於本州王聖廟内立地藏院中安佛像及聖宗位號晨昏奉事焉,đạo thành ư bản châu vương thánh miếu nội lập địa tạng viện trung an phật tượng cập thánh tông vị hiệu thần hôn phụng sự yên
節制鄭松差右相黄廷爱太保鄭檸整僃󰀩衛迎接明使王建立𭁈克寬等,Tiết chế Trịnh Tùng sai Hữu tướng Hoàng Đình Ái Thái bảo Trịnh Ninh chỉnh bị nghi vệ nghênh tiếp Minh sứ Vương Kiến Lập dữ Khắc Khoan đẳng
一陳末二胡之後明人併㨿凣二十年止以四年属明者盖癸巳以前簡定重光猶係陳緒戊戌以後我朝太祖高皇帝已起義兵故不以属明書正國統也,nhất trần mạt nhị triều chi hậu minh nhân tính cứ phàm nhị thập niên chỉ dĩ tứ niên thuộc minh giả cái quý tỵ dĩ tiền giản định trùng quang do hệ trần tự mậu tuất dĩ hậu ngã triều thái tổ cao hoàng đế dĩ khởi nghĩa binh cố bất dĩ thuộc minh thư chính quốc thống dã
共官簽書𠸜羅馮立言,cùng quan thiêm thư tên là phùng lập ngôn
五府都督都撿點還督指揮使都總兵使如有缺員吏部具奏取㫖施行,Ngũ phủ Đô đốc Đô kiểm điểm Hoàn đốc Chỉ huy sứ Đô tổng binh sứ như hữu khuyết viên Lại bộ cụ tấu thủ chỉ thi hành
𡥵箕㐌半朱些,Con kia đã bán cho ta
昆恒討敬蜍吒,con hằng thảo kính thờ cha
明人𫀅𧡊魂驚𠖿淶,minh nhân xem thấy hồn kinh rụng rời
𢪀󰠐󰮂准𢩣溇眜神如󱸚易侯󱸖庒,nghĩ thầm trong chốn buồng sâu mắt thần như chớp dễ hầu kín chăng
趣味清台弟一棋,thú vị thanh thơi đệ nhất kỳ
箕󰑼𫇿𦲿押𫉎尼䃣節點奴瓢菊香,kìa là thuốc lá ướp ngâu này ve tiết điểm nọ bầu cúc hương
笘笘𦹵逴花嘲𧯄綿木猿𣘃敲壳𪀄,chòm chòm cỏ rước hoa chào hang men móc vượn cây xào xạc chim
爫王坦三秦時蒸將茹楚,làm vương đất tam tần thời chưng tướng nhà sở
以參從范公著爲吏部尙書陪從陳登選爲户部尙書阮能紹爲禮部尙書武惟志爲兵部尙書潘兼全爲刑部尙書,dĩ tham tụng phạm công trứ vi lại bộ thượng thư bồi tụng trần đăng tuyển vi hộ bộ thượng thư nguyễn năng thiệu vi lễ bộ thượng thư vũ duy chí vi binh bộ thượng thư phan kiêm toàn vi hình bộ thượng thư
𪂲掑扒󰜋添𠄩,cò kè bớt một thêm hai
嘵耒淚𡮈𣳔匕,hiêu rồi lụy nhỏ ròng ròng
病牢干醒干醝買耒𬀦世𣅶尼时空,bệnh sao cơn tỉnh cơn say mới rồi thì thế lúc này thì không
和失人心湼𬮌茹,họa thất nhân tâm nát cửa nhà
𨕭𦓡𥪸󱪙𠁑辰沛蹺,trên mà đứng đắn dưới thì phải theo
以員外郎魏仲和鄧世資爲都護府士師改書家十人爲按獄吏,Dĩ Viên ngoại lang Nguỵ Trọng Hoà Đặng Thế Tư vi Đô hộ phủ sĩ sư cải thư gia thập nhân vi án ngục lại
臣又聞古語云蒭蕘之言聖人擇焉,Thần hựu văn cổ ngữ vân Su nghiêu chi ngôn thánh nhân trạch yên
𩃳旗㗂𪔠賖賖,bóng cờ tiếng trống xa xa
袄𥯒󰓳𬌓𩂏𡗶俸橷,áo tơi một tấm che trời bóng dâu
詔翊聖王武德王討都金渭龍常,chiếu dực thánh vương vũ đức vương thảo đô kim vị long thường
沛庄磊󱖕坤皮断健吿吹𠊛典餒漂,phải chăng rối lẽ khôn bề đoán kiện cáo xui người đến nỗi xiêu
亦許保結考試除州縣貳職,diệc hứa bảo kết khảo thí trừ châu huyện nhị chức
秋旦店戈感𡲤𢜠,thu đến đêm qua cảm vả mừng
襖免𧜖潭蔭過務,áo lẫn chăn đầm ấm qua mùa
帝出城觀救火内書家段穹從之,đế xuất thành quan cứu hoả nội thư gia đoàn khung tòng chi
金蓮󰡫𥙩爫娘月娥,kim liên thế lấy làm nàng nguyệt nga
原𠊛觥橘󰠲車,Nguyên người quanh quất đâu xa
春正月封蘭英欽天震寳三皇后三十六宫人,Xuân chính nguyệt phong Lan Anh Khâm Thiên Chấn Bảo tam hoàng hậu tam thập lục cung nhân
宴群臣於天安殿,Yến quần thần ư Thiên An điện
欺󰠡𮥷辰𠊛𥋓𠫾,khi gian nan thì người ngoảnh đi
綿固森紇珠𣦛𫴯𤐝𦷾董別事𫅜與,min có chùm hạt châu thẳng tấc soi đấy đổng biết sự lành dữ
盃固󱖮𣘃𥺊𫅫拂披𬰢𡗶熾丕,bui có bông cây gạo liệng phất phơ mặt trời xế vậy
𢷰𦋦󱡵北塟外同空,khiêng ra cửa bắc táng ngoài đồng không
三月出煙忙收得百餘人,tam nguyệt xuất yên mường thu đắc bách dư nhân
復恣雎也,phục thứ thư dã
麻朱湓吏染蓮󰋇吝,Mà cho bùn lại NHUỐM lên mấy lần
𠰺耒埃乃檜頭浪𠳐勸誘自𡢐𫂮𢚸,dạy rồi ai nấy cúi đầu rằng vâng khuyến dụ từ sau ghi lòng
至七月二十五日少傅文溪侯張國華等奉聖旨禀上相意按律議罪刺面六字廢爲庶人付刑部奉行,Chí thất nguyệt nhị thập ngũ nhật thiếu phó Văn Khê hầu Trương Quốc Hoa đẳng phụng thánh chỉ bẩm Thượng tướng ý án luật nghị tội thích diện lục tự phế vi thứ nhân phó Hình bộ phụng hành
一日退朝太尉黎可見雲集堂前獵綱撤去曰無令上見之以啓她日之荒禽也,nhất nhật thoái triều thái uý lê khả kiến vân tập đường tiền liệp cương triệt khứ viết vô lệnh thượng kiến chi dĩ khải tha nhật chi hoăng cầm dã
冬十月占城主制皮囉筆進其女納之,đông thập nguyệt chiêm thành chủ chế bì la bút tiến kì nữ nạp chi
𤾓䋦边𢚸強懓𢖱,trăm mối bên lòng càng áy náy
薊些𢶒襖𫥨𠫾遁𠓨,kế ta cởi áo ra đi đón vào
著舄惟許著生麻鞋,trước tả duy hứa trước sinh ma hài
驚魄鬼使𧼌𦋦拨岸,kinh phách quỷ sứ chạy ra bạt ngàn
汫鐄㐌𢮖󰜋𠄽𦲿梧,Giếng vàng đã khổn một vài lá ngô
今詣闕朝貢眷兹誠悃宜用褒嘉,kim nghệ khuyết triều cống quyến tư thành khuôn nghi dụng bao gia
王頓首曰天子爲寡人興兵誅閩越雖死無以報德,vương đồn thủ viết thiên tử vị quả nhân hưng binh tru mân việt tuy tử vô dĩ báo đức
𫦻鸚䧺𡛔婵娟,Trai anh hùng gái thuyền quyên
矯𢚸絲想𢠩夢,kẻo lòng tơ tưởng mơ mòng
錢𡢻錢工猪者𣍊,tiền nợ tiền công chưa giả hết
浽𣎀怯𨷑浽𣈜𥢆終,Nỗi đêm khép mở nỗi ngày riêng chung
模杉𠨡杉󰬲杉,mu sam trứng sam đuôi sam
碎吀𠶆舅𠫾高楼𠫾茹土,tôi xin mời cậu đi cao lâu đi nhà thổ
𪥘呌𡃓註𬛀昆役之喼󱝋𨁼𨁼𧼋𢙇,cả kêu bớ chú cõng con việc chi gấp rút bon bon chạy hoài
名詞,danh từ
店月迻春蔑月咍,đêm nguyệt đưa xuân một nguyệt hay
栢󰱐罪常有不足之心隂養妖術巫人又圖塟其父于禁地,Bách hoạch tội thường hữu bất túc chi tâm âm dưỡng yêu thuật vu nhân hựu đồ táng kì phụ vu cấm địa
十一月班征蛮令十九條,thập nhất nguyệt ban chinh man lệnh thập cửu điều
家資𢪀拱常常堛中,gia tư nghĩ cũng thường thường bực trung
𢀭饒𧵑昆拯固,giàu nhiều của con chẳng có
浪謨浪半浪驢𤾓傾,rằng mua rằng bán rằng lừa trăm khoanh
共爫府尹没座顕荣,cùng làm phủ doãn một toà hiển vinh
𠓀鞍翁㐌𡅧呢𥰊高,Trước yên ông đã nằn nì thấp cao
朝廷貞󰜋谷𡗶𫡂𠄩文武𫼢堆山河,triều đình riêng một góc trời gồm hai văn võ rạch đôi sơn hà
刎𦖑𦹳𠽋鄕隣,Vẫn nghe thơm nức hương lân
𡧲塘吏﨤𠊛𦋦京畿,giữa đường lại gặp người ra kinh kỳ
初直原爲府尹弹壓豪強權貴爲之歛手,Sơ Trực Nguyên vi phủ doãn đàn áp hào cường quyền quý vị chi liễm thủ
八日官軍會戰于大旁海外󰱐哨船三百艘首級十顆,bát nhật quan quân hội chiến vu đại bàng hải ngoại hoạch tiếu thuyền tam bách sưu thủ cấp thập khoả
紹豊大治之時政事悉󰁮似可取矣,Thiệu Phong Đại Trị chi thời chính sự tất cử tự khả thủ hĩ
老妑𦖑呐󱝱台𫏚鑅茶渃躂排挷𦋦,lão bà nghe nói mừng thay vội vàng chè nước đặt bày bưng ra
現钱貫𠬠𦊚𨑮,hiện tiền quan mốt bốn mươi
𢸾𢬣󰡎物𢬣𨕭,hứng tay dưới vắt tay trên
疏入不報遂掛冠㱕田里愛至靈山徃居之大朝會則赴闕,sớ nhập bất báo toại quải quan quy điền lí ái chí linh sơn vãng cư chi đại triều hội tắc phó khuyết
矇英碎語菓䕯西,trông anh tôi ngỡ quả bầu tây
黎文休曰一李琢之貪暴𦤶十數年蠻寇之患况甚虐於李琢者乎,Lê Văn Hưu viết Nhất Lí Trác chi tham bạo trí thập sổ niên Man khấu chi hoạn huống thậm ngược ư Lí Trác giả hồ
賊兵遂倒戈抛甲棄船下水各自迯生,tặc binh toại đảo qua phao giáp khí thuyền hạ thuỷ các tự đào sinh
价市場,giá thị trường
路羅𠴼󱋨求名,lọ là náo nức cầu danh
生𠵌坎稔𠁑楼,sinh nghe khúm núm dưới lầu
明人亦有奔逸者,Minh nhân diệc hữu bôn dật giả
㝵噲碓覔偖爫密咍,người gọi đôi mách giả làm mặt hay
赦卞哰泣冲外三哥罪意𣈙𡗶拯容,xá bèn rao khắp trong ngoài tam kha tội ấy rày trời chẳng dong
𠄩边共𥆁𠄩𢚸共於,hai bên cùng liếc hai lòng cùng ưa
花嘲𡉦行香𠖤埮枌,Hoa chào ngõ hạnh hương bay dặm phần
鵝籠籠󰵈,nga lung lồng ngỗng
福塊𠰘𤞻,phúc khỏi miệng hùm
几眞罷楚𠊛頭嵿𡽫,kẻ chân bãi sở người đầu đỉnh non
茹奴永𨤔味𠸍珠冷,nhà nô vắng vẻ mùi mẽ chua lạnh
𤤰遣㝵漁人吝尋蒸中域,vua khiến người ngư nhân lặn tìm chưng trong vực
焒𢚸,lửa lòng
歲以爲常,tuế dĩ vi thường
碎空固𥶄,tôi không có nón
焒床部袋錦花,rỡ ràng bộ đãy gấm hoa
張昆𥉴,giương con mắt
於是捕維岱及右都督黎益旧旧音皆斬之,Ư thị bổ Duy Đại cập Hữu đô đốc Lê Ích Cựu cựu âm giai trảm chi
朗𦖑𠳒呐如油朝春易遣湼秋𪿒顒,lặng nghe lời nói như ru chiều xuân dễ khiến nét thu ngại ngùng
十月莫敬典卒,thập nguyệt mạc kính điển tốt
油油愁質𡖼𡽫高,dàu dàu sầu chất sánh non cao
悶特𢧚孛發𢚸出家,muốn được nên bụt phát lòng thập giới
景芇景拯刀愁,Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu
是月二十三日集三才七門陣于韋江,thị nguyệt nhị thập tam nhật tập tam tài thất môn trận vu vi giang
𣑶溇𧁷陶,rễ sâu khó đào
二十二日還至雷陽,nhị thập nhị nhật hoàn chí lôi dương
𪀄塊籠𢧚得趣𣘃外𡊱買鮮牟,chim khỏi lồng nên được thú cây ngoài chậu mới tươi màu
夏四月帝幸應豊行宫省耕,Hạ tứ nguyệt đế hạnh Ứng Phong hành cung tỉnh canh
故牢𢧚浽昆𠫾𠬠𠇮,cớ sao nên nỗi con đi một mình
帝乃避出駐于仁睦𦾔亭民間争以米粥進百官倉卒潰乱水集是,Đế nãi tị xuất trú vu Nhân Mục cựu đình dân gian tranh dĩ mễ chúc tiến bách quan thương tốt hội loạn thuỷ tập thị
𠊚牢󱋙󱋙󰑼生呐牢𬉣樣曳形買咍,người sao khéo khéo là xinh nói sao dơ dáng dại hình mới hay
按赦文云上諭公候文武官員百姓等朕以否德君臨兆姓欲咸底阜康以丕臻盛治去年自秋徂冬天久不雨人缺屢豊之望民有難食之憂朕為民父母第疾于𢙇苟不推在宥之寬恩何以見及民之實惠,Án xá văn vân Thượng dụ công hầu văn võ quan viên bách tính đẳng Trẫm dĩ phủ đức quân lâm triệu tính Dục hàm để phụ khang dĩ phỉ trăn thịnh trị Khứ niên tự thu tồ đông thiên cửu bất vũ nhân khuyết lũ phong chi vọng dân hữu nan thực chi ưu Trẫm vi dân phụ mẫu đệ tật vu hoài Cẩu bất suy tại hựu chi khoan ân hà dĩ kiến cập dân chi thực huệ
鐄鉑銅鐱󱯏鋼𨨲,vàng bạc đồng kẽm thiếc gang chì
洗塵慢󱋓解煩店秋,tẩy trần mượn chén giải phiền đêm thu
𭁈朱仃󱦡𡃓娘𭓇𠾕如意𡲈払文君,giữ cho đừng rách bớ nàng học đòi như ý vẽ chàng văn quân
几易󱮵意𤄮,kẻ rẻ ráy ấy nhiều
㐱撞買羣𡎢,chỉn chàng mới còn ngồi
󱋓迻𢖵𩛷𣋚󰅒,Chén đưa nhớ bữa hôm nay
黎大行擁十道之權行居攝之事主少國危乘時受命誅占,Lê Đại Hành ủng thập đạo chi quyền hành cư nhiếp chi sự chủ thiếu quốc nguy thừa thời thụ mệnh tru Chiêm
時上既命重脩國子監并新構作碑室又慮端慶二科未有立碑乃命冬官刻石尚書東閣大學士入侍經筵杜岳𢮪記中書監舍人杜如之書知上寶監裴視篆,thời thượng ký mệnh trùng tu quốc tử giám tính tân cấu tác bi thất hựu lự đoan khánh nhị khoa vị hữu lập bi nãi mệnh đông quan khắc thạch thượng thư đông các đại học sĩ nhập thị kinh diên đỗ nhạc soạn kí trung thư giám xá nhân đỗ như chi thư tri thượng bảo giám bùi thì triện
茹𡁽𧵑𡁽奔𡁽,nhà chạ của chạ buôn chạ
𪧚台渚易填恩󰠱,chữ hay chưa dễ đền ơn nặng
一年二旱灾異間見屡出閭里之民多有嗟怨得非時政所䦕使之然󰊹,nhất niên nhị hạn tai dị gian kiến lũ xuất lư lí chi dân đa hữu ta oán đắc phi thời chính sở quan sử chi nhiên dư
𡳳墻核㭲木苔,cuối tường gai góc mọc đầy
体翁𫅷於𥪞渃撑腔麻囉,thấy ông già ở trong nước xênh xang mà ra
妾油䏾庄咍推,thiếp dù vụng chẳng hay suy
至如漢唐之臣莫不推賢讓能更相汲引萧何之薦曹參魏無知之,Chí như Hán Đường chi thần mạc bất suy hiền nhượng năng cánh tương cấp dẫn Tiêu Hà chi tiến Tào Tham Nguỵ Vô Tri chi
自今凡軍民有小訟即先就本社社官諭辨社官不能方就縣縣不能以次至路至府府不能方就本道本道又不能然後奏聞,Tự kim phàm quân dân hữu tiểu tụng tức tiên tựu bản xã xã quan dụ biện xã quan bất năng phương tựu huyện huyện bất năng dĩ thứ chí lộ chí phủ phủ bất năng phương tựu bản đạo bản đạo hựu bất năng nhiên hậu tấu văn
𢬣扲鉢𬖵𠫾戈𠳨𠶀姑󱪱固茄𫨩空,tay cầm bát mật đi qua hỏi thăm cô kẹo có nhà hay không
𡨹意,giữ ý
𫅷至𪨅,già chí trẻ
得二升故也,đắc nhị thăng cố dã
𤌋狼𤎕鬪沁鯨泌唏,khói lang dứt dấu tăm kình bặt hơi
明帝曰遠人󰠡苦優賜遣還,minh đế viết viễn nhân gian khổ ưu tứ khiến hoàn
後以弟驕點連坐落職,hậu dĩ đệ kiêu điểm liên toạ lạc chức
妬埃麻特如翁𠰚󰣑搏朐𠫾最搏衛,đố ai mà được như ông nhỉ sớm vác cu đi tối vác về
俟其入朝必示優禮却授卿以節施,Sĩ kì nhập triều tất thị ưu lễ khước thụ khanh dĩ tiết thí
𨢇椿高湿󱋓瓊菭為,rượu xuân cao thấp chén quỳnh đầy vơi
得寧從逆則嚴加顕戮,Đắc Ninh tòng nghịch tắc nghiêm gia hiển lục
欺𢝙󰖽辰𠊛尋𦤾欺󰠡𮥷辰𠊛𥋓𠫾,khi vui vẻ thì người tìm đến khi gian nan thì người ngoảnh đi
辛亥十二年明萬曆十九年,Tân Hợi thập nhị niên Minh Vạn Lịch thập cửu niên
㗂𫰄嗃壳嘅𨕭喯怨恨𥉫𬙛泣每𫇳,tiếng gà xao xác gáy trên bom oán hận trông ra khắp mọi chòm
嘉興鎮木忙父道車可參等㱕,gia hưng trấn mộc mường phụ đạo xa khả tham đẳng quy
八月四日帝至嘉定縣茘枝園遽得虎疾崩,Bát nguyệt tứ nhật đế chí Gia Định huyện Lệ chi viên cự đắc hổ tật băng
󰠉𠊛定價皮耒,Xem người định giá vừa rồi
輔怒数罪守僃不謹致有刺客之事斬之,Phụ nộ số tội thủ bị bất cẩn trí hữu thích khách chi sự trảm chi
养親台𬌓𢚸娘𣈜初,Dưỡng thân thay tấm lòng nàng ngày xưa
𢜏𧡊𡗶朱没陣𩆍,mừng thấy trời cho một trận rào
𫽄欣隻栢𡨌𣳔,Chẳng hơn chiếc bách giữa dòng
茹湥𪽝󰠳茹湥耨,nhà dột bởi đâu nhà dột nóc
雲早方台旗𧏵,vân tảo vuông thay cờ rồng
又以黎斅黎仕澈等黨與兼全貶,hựu dĩ lê hiệu lê sĩ triệt đẳng đảng dữ kiêm toàn biếm
惜其禦㓂非才人心寡助而不䏻遏楊思朂之乱也,tích kì ngự khấu phi tài nhân tâm quả trợ nhi bất năng át dương tư húc chi loạn dã
况之𭛣拱𭛣茹,huống chi việc cũng việc nhà
達󱙻買噲妸貂蝉,đặt tên mới gọi ả điêu thuyền
湯上湯下我之邉邑彼則攘奪而跳梁道論道車我之叛酋彼則嘯呼而淵藪,thang thượng thang hạ ngã chi biên ấp bỉ tắc nhương đoạt nhi khiêu lương đạo luận đạo xa ngã chi phản tù bỉ tắc khiếu hô nhi uyên tẩu
㨂梮𦷾札札,đóng cọc đấy chát chát
春三月定律令選軍伍分將校爲两𤤻改十道爲路府州,Xuân tam nguyệt định luật lệnh tuyển quân ngũ phân tướng hiệu vi lưỡng ban cải thập đạo vi lộ phủ châu
竹篾羅󰌗𢯙䜹,trúc miệt là đóm chẻ thưa
欺󱋓𨢇欺局旗,Khi chén rượu khi cuộc cờ
矇𧡊埃埃𫽄敢呼,trông thấy ai ai chẳng dám ho
是歲周亡,thị tuế chu vong
疾不治事由是長吏伏登之得擅權,tật bất trị sự do thị Trưởng lại Phục Đăng Chi đắc thiện quyền
陳友諒退居武昌使人來乞師,trần hữu lượng thoái cư võ xương sử nhân lai khất sư
儻或奉行事務及勘問詞訟間有不改前非而枉法受賂稽留逾期勘斷失當相結朋黨偏爲恩義聽受請託多行冗弊以致󰔦政害民,thảng hoặc phụng hành sự vụ cập khám vấn từ tụng gian hữu bất cải tiền phi nhi uổng pháp thụ lộ kê lưu du kì khám đoán thất đáng tương kết bằng đảng thiên vị ân nghĩa thính thụ thỉnh thác đa hành nhũng tệ dĩ trí đố chính hại dân
牢朋貞𠬠边陲,sao bằng riêng một biên thuỳ
𫽄泥幽顯買󰑼姉㛪,Chẳng nề u hiển mới là chị em
𢚸老親𢞂欺𢭸𬮷𠰘孩兒徐𩛷𠰏𩚵,lòng lão thân buồn khi tựa cửa miệng hài nhi từ bữa mớm cơm
世情貪仍𢀭𢀨耽醝󰅹別𤂬黄酆都,thế tình tham những giàu sang đam say nào biết suối vàng phong đô
傷爲畑𠕋固功,thương vì đèn sách có công
暠綏脱喙而速亡敬盎捧頭而就戮,cảo tuy thoát uế nhi tốc vong kính áng bổng đầu nhi tựu lục
又以黎仕澈奉差參視有功陞爲户部左侍郎桂海侯,hựu dĩ lê sĩ triệt phụng sai tham thị hữu công thăng vi hộ bộ tả thị lang quế hải hầu
𠊛些症󰅹疾意,người ta chứng nào tật ấy
姅印襘隻姅𤐝埮𨱽,Nửa in gối chiếc nửa soi dặm dài
色意空空意色姅店冷𣱾,sắc ấy không không ấy sắc nửa đêm lạnh lẽo
辛卯莫大正二年明嘉靖十年,Tân Mão Mạc Đại Chính nhị niên Minh Gia Tĩnh thập niên
招梭畧𫽄𡨹床,Gieo thoi trước chẳng giữ giàng
典郎𢆥賊占癡細𠺥𬗔,đến sang năm giặc chiêm ngây tới chịu trói
帝神宗淵皇帝之次子適值先帝於倦勤之日甫初二歲奉囑託阿保鞠育于府中蒙養匡救教導誘掖正言正道日使聞行兹年十有一德年俱長賢孝夙聞可承大統應尊立即皇帝位以副天下臣民之望,đế thần tông uyên hoàng đế chi thứ tử thích trị tiên đế ư quyện cần chi nhật phủ sơ nhị tuế phụng chúc thác a bảo cúc dục vu phủ trung mông dưỡng khuông cứu giáo đạo dụ dịch chính ngôn chính đạo nhật sử văn hành tư niên thập hữu nhất đức niên cụ trưởng hiền hiếu túc văn khả thừa đại thống ứng tôn lập tức hoàng đế vị dĩ phó thiên hạ thần dân chi vọng
天資才貌捽撝,thiên tư tài mạo tót vời
護,hộ
俸󰠲吏及󰜋㝵,bỗng đâu lại gặp một người
聘儀𠳐𠰺包饒帝呈,Sính nghi vâng dạy bao nhiêu đấy chiềng
𢬥豆楽朋吉,rang đậu lạc bằng cát
寔󰑼才死佳人,Thật là tài tử giai nhân
至是代丁氏爲帝乃都華閭,Chí thị đại Đinh thị vi đế nãi đô Hoa Lư
𧚢襖拯群謨易嗔,xống áo chẳng còn mô dễ xin
八月詔諸路修单數户籍也,Bát nguyệt chiếu chư lộ tu đơn số hộ tịch dã
今年正月擒得偽䧺禮公僣稱,kim niên chính nguyệt cầm đắc nguỵ hùng lễ công tiếm xưng
俸蓬葻󰅒𡥵𨖲󰜋𣈕𡥵𨖲𠀧,bổng bồng bông nay con lên một mai con lên ba
城廣大數千丈包圍祥光殿真武觀金皷千花寺入自東邉至西北邉横截蘇瀝江上築皇城下為貢口以破甎土石搗之以石片方磚砌之以鉄横之,thành quảng đại sổ thiên trượng bao vi tường quang điện chân vũ quan kim cổ thiên hoa tự nhập tự đông biên chí tây bắc biên hoành tiệt tô lịch giang thượng trúc hoàng thành hạ vi cống khẩu dĩ phá chuyên thổ thạch đảo chi dĩ thạch phiến phương chuyên thế chi dĩ thiết hoành chi
𤽗陶横爫官太守坦交州,ngươi đào hoành làm quan thái thú đất giao châu
初𫢩治乱𢬭運,xưa nay trị loạn đổi vần
惜台𣘃楛󱕨沉,tiếc thay cây gỗ lim chìm
𠬠𨉓𠬠𡶀埃候之埃,một mình một núi ai hầu chi ai
㗂核鵑日䏾𡗶鴈䜹,tiếng cây quyên nhặt bóng trời nhạn thưa
仙浪情畧󰒂𡢐,Tiên rằng Tình trước nghĩa sau
𭔰些些共料排󱃙朱,Giấu ta ta cũng liệu bài GIẤU cho
至是再命彦臣等行,Chí thị tái mệnh Ngạn Thần đẳng hành
份洳餒命,phần dơ nỗi mình
尼仍几忘讐忍耻悉󰑼𠊛富貴荣花,nay những kẻ vong thù nhẫn sỉ rặt là người phú quý vinh hoa
追原拯矯累𠓨双親,Truy nguyên chẳng kẻo luỵ vào song thân
𤯰𫥨𡥵𩷉𡥵鮋𡥵𩹭,đẻ ra con giếc con rô con chày
化兒实󰡏女𢚸,hoá nhi thật có nỡ lòng
𫳘󰒂固夷󰘂𩆐監󰠲󰝂𪔠吏,chữ nghĩa có gì cửa sấm dám đâu đem trống lại
緣初女負抵𫅷度朱,duyên xưa nỡ phụ để già độ cho
初宿衛有四天四聖四神後增置威捷保捷龍翊神翊懿安天長北江殿後龍捷玄額三字,Sơ túc vệ hữu Tứ Thiên Tứ Thánh Tứ Thần hậu tăng trí Uy Tiệp Bảo Tiệp Long Dực Thần Dực Ý Yên Thiên Trường Bắc Giang Điện Hậu Long Tiệp huyền ngạch tam tự
𢖵𠳒願約三生,nhớ lời nguyện ước ba sinh
𨒺孤蹺𧞊江津塊棱𦰤㐌細𡑝𫢋堂,quanh co theo dải giang tân khỏi rừng lau đã tới sân phật đường
欺棋欺𨢇欺琴欺詩,khi cờ khi rượu khi cầm khi thi
朱鎌追旦束郎,cho gươm truy đến thúc lang
二月十八日上相太國公鄭檢病督,Nhị nguyệt thập bát nhật Thượng tướng Thái quốc công Trịnh Kiểm bệnh đốc
共󰑼愛女彩鵉世芇,cũng là ái nữ thể loan thế nào
𠀲珥几刼𠀲㕰柴𫽺,đứa lẹ kẻ cướp đứa mau thầy mằn
吏固𡥵蛒蜞怒嘺拱別鄧𣉹𦥃子午卯酉辰怒嘺,lại có con cắc kè nó kêu cũng biết đặng giờ đến tý ngọ mão dậu thì nó kêu
是棄典禮薄彜倫殊不足取,thị khí điển lễ bạc di luân thù bất túc thủ
馬責世間𢚸淡泊世間淡泊帝𢚸常,mựa trách thế gian lòng đạm bạc thế gian đạm bạc đấy lòng thường
𡾭𡹟盡頭𡼈高,lởm chởm tận đầu chóp cao
春正月命杜敬脩討大皇江叛人不克,xuân chính nguyệt mệnh đỗ kính tu thảo đại hoàng giang phản nhân bất khắc
身世於外𤐜𩄲仍仍𠓹𣈜耒,thân thế ở ngoài khói mây dửng dưng trọn ngày rồi
㨿牢𠹾卒𠬠皮,Cớ sao chịu tốt một bề
𥪝簾󰟯㐌固畑別庒,trong rèm dường đã có đèn biết chăng
𡦂貞群󰜋𡮍尼,Chữ trinh còn một chút này
十日遣太保户部尚書兼太子太保黎景徽賫金𠕋立皇弟五子鑌為建王,thập nhật khiển thái bảo hộ bộ thượng thư kiêm thái tử thái bảo lê cảnh huy tê kim sách lập hoàng đệ ngũ tử tân vi kiến vương
急𠾕力士𨇒𣭻據雷陽扒𡥵侯芳花,kíp đòi lực sĩ ruổi mau cứ lôi dương bắt con hầu phương hoa
刼紅顔固蒙萌,Kiếp hồng nhan có mong manh
昆𠊛𫴼易湿痴尋皮占橘呐時争咮,con người bé dẻ thấp si tầm vừa chấm quất nói thì chanh chua
𤛠𠞛,trâu thiến
故有待神以興亦有以亡,Cố hữu đãi thần dĩ hưng diệc hữu dĩ vong
五月旱祈得大雨,Ngũ nguyệt hạn kì đắc đại vũ
明帝因遣翰林潘琦等賚勅書誥命并塗金銀印往,minh đế nhân khiển hàn lâm phan kì đẳng lãi sắc thư cáo mệnh tịnh trà kim ngân ấn vãng
󰡎梂帶渃𤄯󰌄,Dưới CẦU DẢI NƯỚC trong veo
歛點牢疎,lốm đốm sao thưa
孝情吏󰇥楊饒默𢚸,hiếu tình lại dở dang nhau mặc lòng
娄嗗固号脚跟,sau gót có hiệu cước cân
奔競之徒素非舊官未得實授官職亦挺身出國内爲之空虚居數年艱苦往匕迯回,Bôn cạnh chi đồ tố phi cựu quan vị đắc thực thụ quan chức diệc đĩnh thân xuất quốc nội vi chi không hư cư số niên gian khổ vãng chuỷ đào hồi
至光順元年冬十月二十四日招魂塟于籃山穆陵廟號仁宗其上尊睿號曰欽文仁孝宣明聰睿宣皇帝,chí quang thuận nguyên niên đông thập nguyệt nhị thập tứ nhật chiêu hồn táng vu lam sơn mục lăng miếu hiệu nhân tông kì thượng tôn duệ hiệu viết khâm văn nhân hiếu tuyên minh thông duệ tuyên hoàng đế
恪之妸織姉姮𣷷銀洡湥宫𦝄祝夢,khác chi ả chức chị hằng bến ngân sùi sụt cung trăng chốc mòng
意魂蜀帝咍舍杜鵑,ấy hồn thục đế hay mình đỗ quyên
季犛知之多方勸季犛出大吏山以待變,quý li tri chi đa phương khuyến quý li xuất đại lại sơn dĩ đãi biến
食使之自盡,thực sử chi tự tận
炙食󰣡𦍛体馨香,chá thực thời dường thể hinh hương
洒梗甘露,rảy cành cam lộ
列乃引兵助擊之得人口千餘象數十隻以㱕,Liệt nãi dẫn binh trợ kích chi đắc nhân khẩu thiên dư tượng sổ thập chích dĩ quy
󰜜𠳒方便𨷑塘好生,Đem lời phương tiện mở đường hiếu sinh
信霜吨𠰺賖𧵆㖔𡁞,tin sương đồn đại xa gần xôn xao
初󰅒冲道弹󰜏,Xưa nay trong đạo đàn bà
式以今年八月鄕試中者免徭役,Thức dĩ kim niên bát nguyệt hương thí trúng giả miễn diêu dịch
他朱冲𠬠皮󰅹,thà cho xong một bề nào
柴刀預止檜尼肉刀拮𦧘刀非平頭,sài đao rựa chẻ củi này nhục đao cắt thịt dao phay bằng đầu
𠫾試𠫾舉各柴儒些𠸕調尼沛𢖵朱,đi thi đi cử các thầy nho ta dặn điều này phải nhớ cho
吒刼塘修𫳵𢴑𢬢,cha kiếp đường tu sao dắt díu
莫兵大潰,Mạc binh đại hội
太子芮正位官家,Thái tử Nhuệ chính vị Quan gia
南越王璉長且有功未聞過矣,Nam Việt Vương Liễn trưởng thả hữu công vị văn quá hĩ
念國步之猶屯,niệm quốc bộ chi do truân
勃至爲長人,bột chí vi trường nhân
碎隊尋覩娘󰅹𧡊󰠳,tôi đòi tìm đủ nàng nào thấy đâu
䟢屡,giãy giụa
定奔還,định bôn hoàn
急傳懺所礼公,Kíp truyền sắm sửa lễ công
落㗂蒙哭𬏓繩鬼急𥙩𪮏氷𠰘,lạc tiếng mòng khóc vài thằng quỷ kíp lấy tay bưng miệng
𡸈不爲聰明之玷乎憲宗天資英睿運撫承平撰御書,Khởi bất vi thông minh chi điếm hồ Hiến Tông thiên tư anh duệ vận phủ thừa bình soạn ngự thư
刼尼𣜾﨤底停刼𡢐,kiếp này chửa gặp để dành kiếp sau
群當推畧擬𡢐,Còn đương suy trước nghĩ sau
众碎昆𡥙柴厨生𦋦,chúng tôi con cháu thầy chùa sinh ra
船鈎𨢇蔑瓶羅塘生涯,thuyền câu rượu một bình là đường sinh nhai
初󰓗罢谷𪜕黄盆台,xơ rơ bãi góc đỏ vàng buồn thay
庄󱳮柳𠹳花嘲𧒅纏蜂𪧚爫牢朱全,chẳng lo liễu cợt hoa trào bướm gìn ong giữ làm sao cho tuyền
鄧昆呂女袄𩚵朱耒,Đặng con trả nợ áo cơm cho rồi
󰅹疑共祖姂𫅷泊󰜏共貝秀󰜏同門,nào ngờ cũng tổ bợm già bạc bà cùng với tú bà đồng môn
反迯歸莫莫賜倦文派侯俛扶興侯以宗室女嫁之,phản đào quy mạc mạc tứ quyện văn phái hầu phủ phù hưng hầu dĩ tông thất nữ giá chi
𢪀隊干吏湥涞隊干,Nghĩ đòi cơn lại sụt sùi đòi cơn
口吃羅呐立,khẩu ngật là nói lắp
𠽄尋𨻫仍料澄渃𩄲,thăm tìm luống những liệu chừng nước mây
四春正月望月有食之,tứ Xuân chính nguyệt vọng nguyệt hữu thực chi
勢濱爲太原處參政以其考課失實也,Thế Tân vi Thái Nguyên xứ Tham chính dĩ kì khảo khoá thất thật dã
總兵布按二司乞且停,tổng binh bố án nhị ti khất thả đình
𠊛󰠳麻吏体𨕭𡎝塵,Người đâu mà lại thấy trên cõi trần
𡐙渃晋於連𡐙温,đất nước tấn ở liền đất ôn
催催妾㐌負払自尼,Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ NAY
橄欖名噲󰑼𢀲蘸煑食共生啖調咍,cảm lãm danh gọi là trái trám chử thực cùng sinh đạm đều hay
世充之圍杲卿一遠臣也口嚴祿山而不從逆賊之計自古忠臣義士以身徇國何代無之,Thế Sung chi vi Cảo Khanh nhất viễn thần dã khẩu nghiêm Lộc Sơn nhi bất tòng nghịch tặc chi kế tự cổ trung thần nghĩa sĩ dĩ thân tuẫn quốc hà đại vô chi
荣花補𣅶風塵,Vinh hoa bõ lúc phong trần
𠫾𦋦,đi ra
占治𥢆命沒詔𡎢,chễm chệ riêng mình một chiếu ngồi
庄故吒哀生庄故媄哀挼,chẳng có cha ai sinh chẳng có mẹ ai nuôi
𠲟𠴛𦰟𠳨梗查,gạn gùng ngọn hỏi ngành tra
男女嫁娶官員男女停一百日庶民二十七日並以令,nam nữ giá thú quan viên nam nữ đình nhất bách nhật thứ dân nhị thập thất nhật tịnh dĩ lệnh
言官潘天爵上彈章論前軍總管黎受當國喪娶妻大,ngôn quan phan thiên tước thượng đàn chương luận tiền quân tổng quản lê thụ đương quốc tang thú thê đại
以御史大夫陳克終為京師大安撫,dĩ ngự sử đại phu trần khắc chung vi kinh sư đại an phủ
敬恭乃率將卒數千人奔入龍州又遇陳鉄伏兵截其要路,Kính Cung nãi suất tướng tốt sổ thiên nhân bôn nhập Long Châu hựu ngộ Trần Thiết phục binh tiệt kì yếu lộ
花茶,hoa trà
緣初渚易別󰠲准尼,Duyên xưa chưa dễ biết đâu chốn này
明倫堂東西講堂東西碑室三舍生學房及諸門四圍繚墻,Minh luân đường đông tây giảng đường đông tây bi thất tam xá sinh học phòng cập chư môn tứ vi liêu tường
𡮍身䕯浡敢煩枚娄,Chút thân bèo bọt dám phiền mai sau
爲兒童時與群童牧牛于也,Vi nhi đồng thời dữ quần đồng mục ngưu vu dã
渃𦊚𠦳𢆥魂𣜾醒𠊚𠄩𠄼兆𥋏群醝,nước bốn ngàn năm hồn chửa tỉnh người hai lăm triệu giấc còn say
祖德有奏云蠻離蠻戎等村原,Tổ Đức hữu tấu vân Man Li Man Nhung đẳng thôn nguyên
官軍力倍氣增左衝,Quan quân lực bội khí tăng tả xung
緡𠁻錢,mân chuỗi tiền
六月以提督普郡公鄭檱爲都督僉事左校點禎祥侯黎時宲爲參督檱陶光饒之子奉賜姓鄭,Lục nguyệt dĩ Đề đốc Phổ quận công Trịnh kì vi Đô đốc thiêm sự tả hiệu điểm Trinh Tường hầu Lê Thời bao3 vi Tham đốc kì Đào Quang Nhiêu chi tử phụng tứ tính Trịnh
取中格阮登等十名,thủ trúng cách nguyễn đăng đẳng thập danh
興立丁朝皇太后楊氏爲大勝明皇后,Hưng Lập Đinh triều Hoàng thái hậu Dương thị vi Đại Thắng Minh Hoàng Hậu
乞贖遂流遠州,Khất thục toại lưu viễn châu
凣三反命,phàm tam phản mệnh
袑臭,xéo xó
逼律庄南号󰑼都魯,bức sốt chẳng nằm hiệu là tua rua
囷威󰟯拱扒𠄽𦊚分,khuôn uy dường cũng bớt vài bốn phân
𡥵𪃿𤯨𢀲底𥢅朱柴,con gà trống lớn để riêng cho thầy
姅傷姅𢜝徘徊𫽄衝,Nửa thương nửa sợ bồi hồi chẳng xong
朝廷以荗有士望仍授本䖏參政并兼賛理未幾陞太僕寺卿,triều đình dĩ mậu hữu sĩ vọng nhưng thụ bản xứ tham chính tịnh kiêm tán lí vị cơ thăng thái bộc tự khanh
拱翁柴𧴤扵頭西𭍝,Cùng ông thày bói ở đầu Tây Viên
禁便許職爵,cấm tiện hứa chức tước
上以廉蘭賈㓂之事諭之不解,thượng dĩ liêm lan giả khấu chi sự dụ chi bất giải
秋謳羅忍蔑𠄩分,thu âu là nhịn một hai phần
扽𩚵設待扽床𢪀宜,dọn cơm thết đãi dọn giường nghỉ ngơi
臣不得已祗徇眾情恭行天罸,Thần bất đắc dĩ chi tuẫn chúng tình cung hành thiên phạt
旦蒸城离樓𣷷域邊坡丕,đến chưng thành luy lâu bến vực bên bờ vậy
㩫如楠,chặt như nêm
戊戌六年莫大正九年,mậu tuất lục niên mạc đại chính cửu niên
𡥙𡦫彊𡗉預猝𤡛,cháu chắt càng nhiều dựa vuốt nanh
細旬會奇都饒筆硏匪志弓橷平願,tới tuần hội cả đua nhau bút nghiên phỉ chí cung dâu bằng nguyền
生強𠬠醒𨑮迷,sinh càng một tỉnh mười mê
神蛟箕𥙩蒸才邏𤢇獰任蒸改役𥴙隘,thần giao kia lấy chưng tài lạ vuốt nanh nhậm chưng gửi việc giậu ải
博𨱽擼捤散彈賊,vác dài trỏ vẫy tan đàn giặc
補衣𬡢拍,bổ y áo vá
𢧚之沛寫𢁍𠳒吟哦,Nên chi phải tả vài lời ngâm nga
壓力空氣,áp lực không khí
妻,thê
投時兵𢩾󰘉芒業茹,đầu thời binh giúp mở mang nghiệp nhà
辛丑十二年明成化十七年,Tân sửu thập nhị niên Minh Thành Hoá thập thất niên
乙調能願咍約幼鄧命朱󱉎主𡗶,ắt đều hay nguyện hay ước ao dâng mình cho đức chúa trời
𢜠台渃治民安英聖㛪䝨𦊚𣷭爫碎,mừng thay nước trị dân yên anh thánh em hiền bốn bể làm tôi
舊史載此書於丁紀太平二年之下今按宜在此,Cựu sử tải thử thư ư Đinh Kỷ Thái Bình nhị niên chi hạ kim án nghi tại thử
要人,yếu nhân
夏六月遣員外郎阮道清笵鶴如宋乞三藏經,Hạ lục nguyệt khiển viên ngoại lang Nguyễn Đạo Thanh Phạm Hạc như Tống khất Tam Tạng kinh
浪摸玉典藍橋,Rằng Mua ngọc đến Lam Kiều
泣,khắp
伴𧡊㛪𧁷,bạn thấy em khó
柴朱𠀧道符神󰝡蹺,thầy cho ba đạo phù thần đem theo
娘浪𠳐別𢚸払,nàng rằng vâng biết lòng chàng
二月幸西京拜謁山陵,NHị nguyệt hạnh Tây Kinh bái yết Sơn Lăng
江山隔唐𠦳埮事業盆店𫪹𠀧,giang sơn cách đường ngàn dặm sự nghiệp buồn đêm trống ba
吏低󰏙吏朱𧵆倣信特󰜋𠄽分咍空,lại đây xem lại cho gần phỏng tin được một vài phần hay không
𠸦朱仍𠰘容賎,Khen cho những miệng dông tiện
𠇮蟡枯蝎𦛌蚕㭳敦,mình ve khô xác ruột tằm héo don
𣈙朕投佛出家,rày trẫm đầu phật thập giới
形容意玉罕娘如依,hình dong ấy ngọc hẳn nàng như y
香秋水疸春山,HƯƠNG thu thuỷ VẾT xuân sơn
固几󱢳𫩉㝵󰝡𧗱茹,có kẻ ôm lấy người đem về nhà
𣦍,ngay
跮𪃿,chọi gà
皮典時㐌𬦶𨀈𠓨洞丕,vừa đến thì đã rảo bước vào động vậy
春正月故太子龍昶率家属奴󰒜恣行盗竊欲謀作亂,xuân chính nguyệt cố thái tử long xưởng suất gia thuộc nô lệ tứ hành đạo thiết dục mưu tác loạn
杏元𠸗拱貢胡,hạnh nguyên xưa cũng cống hồ
敢有僥倖奔競遊戲道途󰲝弛𭓇業一遭欠點罸中紙一百四十張二遭欠點罸中紙二百張三遭欠點答四十下四遭欠點者檢奏刑部勘問一年欠者󰁮奏充軍,cảm hữu nhiêu hạnh bôn cạnh du hí đạo đồ phế thỉ học nghiệp nhất tao khiếm điểm phạt trung chỉ nhất bách tứ thập trương nhị tao khiếm điểm phạt trung chỉ nhị bách trương tam tao khiếm điểm đáp tứ thập hạ tứ tao khiếm điểm giả kiểm tấu hình bộ khám vấn nhất niên khiếm giả cử tấu sung quân
𠄩𠊚修道㐌頑㐌遲,hai người tu đạo đã ngoan đã chầy
三月二十七日陞署衛事東陽侯阮文祚爲沔郡公花陽侯王珠爲浦郡公,Tam nguyệt nhị thập thất nhật thăng Thự vệ sự Đông Dương hầu Nguyễn Văn Tộ vi Miện quận công Hoa Dương hầu Vương Châu vi Phố quận công
春三月帝崩于長春殿號大行皇帝因爲廟號而不改塟長安州山陵按舊本地志記帝崩在丙午年乃黎卧朝請命之時而言非實也,xuân tam nguyệt đế băng vu trường xuân điện hiệu đại hành hoàng đế nhân vi miếu hiệu nhi bất cải táng trường an châu sơn lăng án cựu bản địa chí ký đế băng tại bính ngọ niên nãi lê ngoạ triều thỉnh mệnh chi thời nhi ngôn phi thực dã
秋八月十五日有颶風大起水潦淹浸禾榖盡,Thu bát nguyệt thập ngũ nhật hữu cụ phong đại khởi thuỷ lạo yêm tẩm hoà cốc tận
𧿆𣦍𨖲馭即時,DẪY ngay lên ngựa tức thì
係𣍊節耒辰吏節,hễ hết tết rồi thì lại tết
𡭧𢚸刀等閉𥹰󰜋𠳒,Chút lòng đeo đẳng bấy lâu một lời
時守度專政日久既弑惠宗李家宗室怏怏失望,Thời Thủ Độ chuyên chính nhật cửu ký thích Huệ tông Lí gia tông thất ưởng ưởng thất vọng
事命娘㐌據麻𠳚申,Sự mình nàng đã cứ mà gửi thân
拯恪朋湄霪蒸欺旱,chẳng khác bằng mưa dầm chưng khi hạn
信霜吨𠰺賒𧵆𠮿敲,Tin sương đồn đại xa gần xôn xao
𡗶歆𩄲矯最𨂘,Trời hôm mây kéo tối RẦM
以逸待勞先奪其氣破之必矣,dĩ dật đãi lao tiên đoạt kì khí phá chi tất hĩ
藥房,dược phòng
退惟求適己自便,thoái duy cầu thích kỷ tự tiện
香𣋚花󰉲奉蜍,Hương hôm hoa sớm phụng thờ
仍諭文才未受職䏻作文諭東䦕城使彼開門出降及請和還國,nhưng dụ văn tài vị thụ chức năng tác văn dụ đông quan thành sử bỉ khai môn xuất hàng cập thỉnh hoà hoàn quốc
𧥾庒𦣰󱮕󱮘春霄渃青𦹵碧占包𥊚𥇀,thức chẳng nằm trằn trọc xuân tiêu nước xanh cỏ biếc chiêm bao mơ màng
扦𨷶慈悲𢷆秩𦑃,then cửa từ bi chen chật cánh
德忠長樂皇后之父烟乃后之舅也,đức trung trường lạc hoàng hậu chi phụ yên nãi hậu chi cữu dã
𠳒初㐌𰦫𰿘萬,Lời xưa đã lỗi muôn vàn
牢女爫󱬫󱩑如𦹵茶,sao nỡ làm cay đắng như cỏ trà
復以内常侍黎伯玉爲禮部侍郎,phục dĩ nội thường thị lê bá ngọc vi lễ bộ thị lang
至琢𣖖鯨淹吏𢶸啉嗂長曷点拱㧅,chí chát chày kình ôm lại đấm lầm rầm tràng hạt đếm cùng đeo
崔聚黄福引眾強進,thôi tụ hoàng phúc dẫn chúng cưỡng tiến
真經經孛固夫心香香謹進奴每座,chân kinh kinh bụt có pho tâm hương hương ghín tiến no mọi toà
帝得師鑠信書乃會諸将𬢱大進兵以復,Đế đắc Sư Thước tín thư nãi hội chư tướng nghị đại tiến binh dĩ phục
丁公𧡊𩈘𢢯𢢯,đinh công thấy mặt ngùi ngùi
𢖵󱟜辰𡗉,nhớ trai thì nhiều
儈頭納𫴋𡑝枚󰜋朝,Cúi đầu nép xuống sân mai một chiều
吸枚,hớp mồi
遣南越王璉聘于宋,khiển nam việt vương liễn sính vu tống
爫之落鲁𦖻官窖󰑼,làm chi rác lỗ tai quan khéo là
史臣吳士連曰君臣父子夫婦三綱也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Quân thần phụ tử phu phụ tam cương dã
事臣等紏得前太師紹國公黎廣度於端慶洪順之年包藏禍心濁亂天下,sự thần đẳng củ đắc tiền thái sư thiệu quốc công lê quảng độ ư đoan khánh hồng thuận chi niên bao tàng hoạ tâm trọc loạn thiên hạ
仍荄共𥒥𫽄羣塘𠫾,những cây cùng đá chẳng còn đường đi
岋𡹡客地衮昂家情,gập ghềnh khách địa ngổn ngang gia tình
於是即皇帝位改元大赦以誕日爲天壽聖節稱上陽洞主,Ư thị tức Hoàng đế vị cải nguyên đại xá dĩ đản nhật vi Thiên Thọ thánh tiết xưng Thượng Dương động chủ
𢏑梛,bắn ná
己巳五年宋嘉二年,Kỉ Tị ngũ niên Tống Gia nhị niên
𢜝悁敢𠼯𦋦𠳒,Sợ quen dám hở ra lời
十七日扳定源州𤤻師還,Thập thất nhật ban Định Nguyên châu ban sư hoàn
󰬾𠊚昆丐媄翁九󰬾媄翁𡚦繞沒姑不幸早亡,ba người con gái mẹ ông cửu ba mẹ ông đĩ nhiễu một cô bất hạnh tảo vong
㐱𠲖圭客󰜋命,chỉn e quê khách một mình
五月令旨御史󰉟勘問詞訟當遵律令守廉勒,ngũ nguyệt lệnh chỉ ngự sử đài khám vấn từ tụng đương tuân luật lệnh thủ liêm lặc
襖󱭛固𥿗𦀪𦁼吏𫅜,áo rách có chỉ vá may lại lành
油欺𦲿審𥿗紅,Dầu khi lá thắm chỉ hồng
㛪𧗱餒丐供𡥵底英𠫾峙渃𡽫髙平,em về nuôi cái cùng con để anh đi trẩy nước non cao bằng
旨揮天下應試士人不拘軍民諸邑期以今年八月上旬就本監本道報名通身侯鄕試塲,chỉ huy thiên hạ ứng thí sĩ nhân bất câu quân dân chư ấp kì dĩ kim niên bát nguyệt thượng tuần tựu bản giám bản đạo báo danh thông thân hầu hương thí trường
意群瓢練𥙩之爲,ấy còn bìu rịn lấy chi vay
官員軍人並在直店不得湊作以别務,quan viên quân nhân tịnh tại trực điếm bất đắc tấu tác dĩ biệt vụ
是年順化康禄縣人羙郡公率所步兵欲圖端郡公阮黄併其眾降于莫,thị niên thuận hoá khang lộc huyện nhân mĩ quận công suất sở bộ binh dục đồ đoan quận công nguyễn hoàng tính kì chúng hàng vu mạc
賜陳文寶陳聞阮明揚等進士及第黎欽等四人進士出身阮承休等十八人同進士出身,Tứ Trần Văn Bảo Trần Văn Nguyễn Minh Dương đẳng tiến sĩ cập đệ Lê Khâm đẳng tứ nhân tiến sĩ xuất thân Nguyễn Thừa Hưu đẳng thập bát nhân đồng tiến sĩ xuất thân
𫨩裙𫨩襖𫨩唏𫨩羕𫨩𢩾仍𠊚空𫨩,hay quần hay áo hay hơi hay dáng hay dấp những người không hay
碑提𠄩字󰘩雷獄尼底治排碎奸邪,bia đề hai chữ phong lôi ngục này để trị bầy tôi gian tà
𢞆𤾓朝𨀈吏艮魚,ngán trăm chiều bước lại ngẩn ngơ
後或遇旱禱雨輙應,Hậu hoặc ngộ hạn đảo vũ triếp ứng
英灵报應無󰠃扶人𧦈物去凶除邪,anh linh báo ứng vô cùng phù nhân hộ vật khử hung trừ tà
除咹𧆄𤒙除𦣰𥄭终,chừa ăn thuốc chín chừa nằm ngủ chung
𠊚些󰝸悶𠊚些,người ta chẳng muốn người ta
鐘鐄磬泊边𠇮󰇥𦋦,chuông vàng khánh bạc bên mình giở ra
十二月初六日辛卯帝遣太保棠溪伯黎永中軍都督府左都督殿前都檢點司都檢點榕湖伯黎闌賫金冊寶章立皇子㵮音淳爲皇太子,Thập nhị nguyệt sơ lục nhật Tân Mão đế khiển Thái bảo Đường Khê bá Lê Vĩnh Trung quân Đô đốc phủ Tả đô đốc Điện tiền đô kiểm điểm ti đô kiểm điểm Dung Hồ bá Lê Lan tê kim sách bảo chương lập hoàng tử Thuần âm Thuần vi hoàng thái tử
謂,vị
後李太祖封爲冲天神王其神祠在扶董鄕建初寺測,Hậu Lí Thái Tổ phong vi Xung Thiên Thần Vương Kì thần từ tại Phù Đổng hương Kiến Sơ tự trắc
󰑼甓高車欣女蒲,là bịch cao xa hơn nửa bồ
𡶀焒,núi lửa
節𨖅𣎃𦒹󱟥厦,tiết sang tháng sáu cuối hè
庄𤾓𢆥拱𠬠𣈜緣些,Chẳng trăm năm cũng một ngày duyên ta
賜陳克終爵亞關内侯,Tứ Trần Khắc Chung tước Á quan nội hầu
焒香嗷𠯪󱈘廊儒,lửa hương ngào ngạt trước làng nho
欲治教回淳而群小路塞不可得也,Dục trị giáo hồi thuần nhi quần tiểu lộ tắc bất khả đắc dã
𣎃𠃩辰橘𧺃𫆮,tháng chín thì quýt đỏ trôn
夜臺群別仕填耒生,Dạ đài còn biết sẽ đền LAI sinh
󰘚𫯝𣃣塊𠃅軒,mặt trời vừa khỏi mái hiên
擬𠊛咹𩙌𦣰湄㤕󰠐,Nghĩ người ăn gió nằm mưa xót thầm
坦平浽㳥同同府堂差𦲿票紅催查,đất bằng nổi sóng đùng đùng phủ đường sai lá phiếu hồng thôi tra
八月甲申帝御靈光殿觀競舟,bát nguyệt giáp thân đế ngự linh quang điện quan cạnh chu
秋八月十一日雷震西道軍船,thu bát nguyệt thập nhất nhật lôi chấn tây đạo quân thuyền
󰘂𣘈𧹦𠲣篵𥮈屋,cửa son đỏ hoét tùm bum nóc
菊孫生元彪,Cúc Tôn sinh Nguyên Bưu
鳩𢚸逼息麻渚,cưu lòng bực tức mà chớ
能量,năng lượng
論曰帝雄才大畧剛斷有為,luận viết đế hùng tài đại lược cương đoán hữu vi
職名没𨄑等威没類,chức danh một bậc đấng uy một loài
侵侵旦𠃅園花貝娘,Xăm xăm đến mé vườn hoa với nàng
臣願陛下勿以臣言為迂闊擇而行之戒其所當戒憂其所當憂庶乎天道可順地道可寧人道可安太平可致也,Thần nguyện bệ hạ vật dĩ thần ngôn vi vu khoát trạch nhi hành chi giới kì sở đương giới ưu kì sở đương ưu thứ hồ Thiên đạo khả thuận địa đạo khả ninh nhân đạo khả an thái bình khả trí dã
𢖵圭払吏尋塘𠶀圭,Nhớ quê chàng lại tìm đường thăm quê
更𠄼皮撟典茹户梅,canh năm vừa kéo đến nhà họ mai
自低朱細圭茄群𥹰,từ đây cho tới quê nhà còn lâu
五月遇洪水大敗,ngũ nguyệt ngộ hồng thuỷ đại bại
咹菓𢖵几槞𣘃,ăn quả nhớ kẻ trồng cây
停調月怒花箕,đừng điều nguyệt nọ hoa kia
侵侵𢱗𠃅󰘇外住持𦖑㗂逴𠶆𠓨𥪞,xăm xăm gõ mé cửa ngoài trụ trì nghe tiếng rước mời vào trong
朕以宗社生民之仲固辭弗獲乃祗告宗廟以今年撥月初一日即位,trẫm dĩ tông xã sinh dân chi trọng cố từ phất hoạch nãi chi cáo tông miếu dĩ kim niên bát nguyệt sơ nhất nhật tức vị
三𭛁三中将軍驚異欲養為子,tam phát tam trúng tướng quân kinh dị dục dưỡng vi tử
庚寅二年宋淳元年,canh dần nhị niên tống thuần nguyên niên
民浪小子󰑼昆,Dân rằng Tiểu tử là con
提刑監察御史職專諍論審讞案問糾劾察録照刷等事,đề hình giám sát ngự sử chức chuyên tranh luận thẩm nghiện án vấn kiểu hặc sát lục chiếu xoát đẳng sự
禮停就都司,lễ đình tựu đô ti
語系,ngữ hệ
強耨蒸㯲𦰤侱待,gượng náu chưng khóm lau rình đợi
梗󱬧壽,gánh khoai sọ
笘笘霜点𤌋蘇頭𣘃貸粉󰘚湖𢭂𦎛,chòm chòm sương điểm khói tô đầu cây rải phấn mặt hồ trau gương
官軍乘勝逐比至江火燒宫殿及京屋煙焰連天,Quan quân thừa thắng trục bí chí giang hoả thiêu cung điện cập kinh ốc yên diễm liên thiên
乃使演郡公鄭文海太郡公阮七里等領水步兵鎮守各海門險要處壽郡公黎和兼知四衛内外武士侍從守,nãi sử diễn quận công trịnh văn hải thái quận công nguyễn thất lí đẳng lĩnh thuỷ bộ binh trấn thủ các hải môn hiểm yếu xứ thọ quận công lê hoà kiêm tri tứ vệ nội ngoại vũ sĩ thị tòng thủ
雷震巨石以助之何足為袏也,lôi chấn cự thạch dĩ trợ chi hà túc vi tả dã
此後銮坡承顧問南󰘊民物圀昇平,Thử hậu loan pha thừa cố vấn Nam bang dân vật hữu thăng bình
置制史太守,trí chế sử thái thú
晨昏仃𰦫道常爫昆,thần hôn đành lỗi đạo thường làm con
庚午太平元年宋開寳三年,canh ngọ thái bình nguyên niên tống khai bảo tam niên
行樞𡧸院事范巨論領神策軍討宣光鎮紅衣草㓂陣𨺻死之,hành khu mật viện sự phạm cự luận lĩnh thần sách quân thảo tuyên quang trấn hồng y thảo khấu trận hãm tử chi
朝客過欣茄土翳,chiều khách quá hơn nhà thổ ế
吸𣔟,cạp bắp
順𡗶𩙌海海迻,thuận trời gió hẩy hẩy đưa
㐌通天地吏咍𭛣𠁀,ðã thông thiên địa lại hay việc đờị
𠲖提㳥󰊄駭雄𦹵花,E dè sóng gió hãi hùng cỏ hoa
合謀辭屈乃下馬捧詔步行,hợp mưu từ khuất nãi hạ mã bổng chiếu bộ hành
催時󰘚屈𫽄他𢚸𤴬,Thôi thì mặt khuất chẳng thà lòng đau
𠄩翹依󰘚納𠓨󰡎花,hai e mặt mặt nép vào dưới hoa
萍𤃛,bình bèo
㳥泣廢興𥋳沕𡀷,sóng lớp phế hưng coi vẫn dộn
衴襆,đùm bọc
望月有食之,vọng nguyệt hữu thực chi
催催本另𠫾𠁀茹魔,Thôi thôi vốn liếng đi đời nhà ma
倍傳所席軍中,Vội truyền sửa tiệc quân trung
招𠳒𡅳解綿蠻𫽻寅,gieo lời khuyên giải miên man gỡ dần
笠𩄲技眜𪿒𥆾,lớp mây kĩ mắt ngại nhìn
明宗皇帝諱奣英宗弟四子嫡母順聖保慈皇太后陳氏興讓大王國顙之女也親生母昭憲皇太后陳氏保義大王平仲之女也在位十五年遜位二十八年壽五十八歲崩于葆元宫塟穆陵,minh tông hoàng đế huý mạnh anh tông đệ tứ tử đích mẫu thuận thánh bảo từ hoàng thái hậu trần thị hưng nhượng đại vương quốc tảng chi nữ dã thân sinh mẫu chiêu hiến hoàng thái hậu trần thị bảo nghĩa đại vương bình trọng chi nữ dã tại vị thập ngũ niên tốn vị nhị thập bát niên thọ ngũ thập bát tuế băng vu bảo nguyên cung táng mục lăng
舌𠇮麻害旦些咍之,Thiệt mình mà hại đến ta hay gì
俸𤈜𤈜𬰢𡗶木囉,bỗng chói chói mặt trời mọc ra
𡽫東𧡊𦲿侯㩫凍,non đông thấy lá hầu chất đống
𤤰浪埃𫽄英䧺些恨𫽄跩沛中𢧚𡮺,vua rằng ai chẳng anh hùng ta hận chẳng dấy bái trung nên hèn
抗言七辨久之,kháng ngôn thất biện cửu chi
分𡗉,phần nhiều
春正月𠕋皇子旵爲皇太子居東宫,xuân chính nguyệt sách hoàng tử sảm vi hoàng thái tử cư đông cung
物𠇮咆𫗄𣻆湄,vật mình gào gió tuôn mưa
㗂𩆢,tiếng ầm
徃諭賞賜銀兩尚其勉之,vãng dụ thưởng tứ ngân lượng thượng kì miễn chi
拪㨢𧆄聖𦔳民𠨪,tay nâng thuốc thánh chữa dân nghèo
𫫵咦𫗃楚𫡮秦𪽝埃,rủ rê gió sở mây tần bởi ai
史臣吳士連曰人臣篡弑而免罪失刑政矣盖帝崇佛之過也,Sử thần Ngô Sĩ Liên viết Nhân thần soán thí nhi miễn tội thất hình chính hĩ cái đế sùng Phật chi quá dã
具尼迷𡛔實羅迷嬸客𫅷箕拱𡃍𡃊,cụ này mê gái thật là mê thím khách già kia cũng gớm ghê
賈人爲兵使校尉屠雎將樓船之士使史祿𮢶渠運糧深入嶺南略取陸糧地置桂林今廣西明貴縣是也南海即今廣東象郡即南安以任囂爲南海尉趙佗爲龍川令竜川南海属縣領謫徒兵五十萬人戍五嶺囂佗因謀侵我,giá nhân vi binh sử hiệu uý Đồ Thư tương lâu thuyền chi sĩ sử Sử Lộc tạc cừ vận lương thâm nhập Lĩnh Nam lược thủ Lục Lương địa trí Quế Lâm Kim Quảng Tây Minh Quý huyện thị dã Nam Hải Tức kim Quảng Đông Tượng Quận Tức Nam An dĩ Nhâm Ngao vi Nam Hải uý Triệu Đà vi Long Xuyên lệnh Long Xuyên Nam Hải thuộc huyện lĩnh trích đồ binh ngũ thập vạn nhân thú Ngũ Lĩnh Ngao Đà nhân mưu xâm ngã
鮧亇鱙,di cá nheo
漢使隆慮音林閭侯周竃擊南越以報長沙之役,hán sử long lự âm lâm lư hầu chu táo kích nam việt dĩ báo trường sa chi dịch
黄梁姅󱖺󰋇囬𫚳包,hoàng lương nửa gối mấy hồi chiêm bao
且我之左右未得其人,Thả ngã chi tá hữu vị đắc kì nhân
二十三日帝遣陳扞黎僃等領水軍百餘艘泝大滝江出喝江口順,Nhị thập tam nhật đế khiển Trần Hãn Lê Bị đẳng lĩnh thuỷ quân bách dư sưu tố Đại Lủng giang xuất Hát giang khẩu thuận
紊亂綱紀政󰔦而不之恩,vặn loạn cương kỷ chính đố nhi bất chi ân
鍱釘凍丐釘卬扲包,diệp đinh đóng cái đinh ngang cắm vào
冤尼群󰜋呌𡗶仍賒,Oan này còn một kêu trời nhưng xa
樛后得寵越姬見󰲝國中不睦紀綱大亂,Cù Hậu đắc sủng Việt cơ kiến phế quốc trung bất mục kỉ cương đại loạn
忍𪟽𪪳買撫󰡲吏-,Nhịn ngừng ông mới vỗ về TỚI khuyên
然而惠宗惠后卒依嗣慶以爲安則其罪釋矣,Nhiên nhi Huệ Tông Huệ hậu tốt y Tự Khánh dĩ vi an tắc kì tội thích hĩ
贈少師,Tặng Thiếu sư
樓上人皆散走,Lâu thượng nhân giai tán tẩu
別錄殳句经,viết lục một câu kinh
馮興噠斫保㛪,phùng hưng đặt chước bảo em
辛卯詔國有哀天下民無得騎馬及上藍輿巾車,Tân Mão chiếu quốc hữu ai thiên hạ dân vô đắc kị mã cập thượng lam dư cân xa
閏月遣令書家嚴常御庫書家徐延遺馴象十及金銀犀兕于宋謝擒莫賢也,nhuận nguyệt khiển lệnh thư gia nghiêm thường ngự khố thư gia từ diên di thuần tượng thập cập kim ngân tê huỷ vu tống tạ cầm mạc hiền dã
自初娘㐌別身固𣈙,từ sơ nàng đã biết thân có rày
五月四日上御敬天殿臚傅唱進士陳崇頴等名百官朝服稱賀,ngũ nguyệt tứ nhật thượng ngự kính thiên điện lô phó xướng tiến sĩ trần sùng dĩnh đẳng danh bách quan triều phục xưng hạ
肉机拮舌拮亇共󰑼底乏,nhục cơ cắt thịt cắt cá cùng là để băm
歌鵑嘺爫淶渃𬑉𪔠樵𢯐如窒󰟀肝,ca quyên ghẹo làm rơi nước mắt trống tiều khua như thắt buồng gan
子效之滛佚取亡𡸈無󰧉禍之端哉,tử hiệu chi dâm dật thủ vong khởi vô khải hoạ chi đoan tai
排𦋦󰡫意咏𠓨󰡫箕,Bài ra thế ấy vịnh vào thế kia
庫巾茹殼如蚾渃滝𥺊𢄂檜模檜桐,khó khăn nhà xác như vờ nước sông gạo chợ củi mua cội đồng
麻𢚸𥜤𥙓㐌𠴔󰜋边,mà lòng rẻ rúng đã dành một bên
九月陶光輝有罪伏誅,cửu nguyệt đào quang huy hữu tội phục tru
十六日大臣百官上表勸進帝批云黄帝之號朕未敢言,thập lục nhật đại thần bách quan thượng biểu khuyên tiến đế phê vân hoàng đế chi hiệu trẫm vị cảm ngôn
丙辰三年明英宗正統元年春正月議遣審刑院使兼禮部尙書陶公僎内密院副使阮叔惠如明求封,Bính Thìn tam niên Minh Anh Tông Chính Thống nguyên niên Xuân chính nguyệt nghị khiển thẩm hình viện sứ kiêm Lễ bộ thượng thư Đào Công Soạn Nội mật viện phó sứ Nguyễn Thúc Huệ như Minh cầu phong
娄娄𢬢哳𫛈𡥵共情,lau rau chíu chít cò con cũng tình
㐌欺崇作吏欺𨅸𡎦,đã khi suồng sã lại khi đứng ngồi
每,mỗi
埃𪟽昆𥘷𨔍𨓡煬崇坤尔固𢚸爫牢,ai ngờ con trẻ lạ lùng sượng sùng khôn nhẽ có lòng làm sao
義曰陛下強為善而已何必觀史乎,nghĩa viết bệ hạ cường vi thiện nhi dĩ hà tất quan sử hồ
󰅹埃固𡮶𠊚空爫夷,nào ai có chuộng người không làm gì
時節𫅜𢗖𢖵隊㝹,thời tiết lành nhầm nhỡ đòi naụ
雲仙𦖑別𠊛𣦍,vân tiên nghe biết người ngay
風塵𥕄𠬠𥚇鎌,Phong trần mài một lưỡi gươm
財,tài
鬼神𠊚扵𨑗高,quỉ thần người ở trên cao
席排賞將犒軍,tiệc bày thưởng tướng khao quân
𡲤𥪞晨夢󰋇𠳒,Vả trong thần mộng mấy lời
𡖼𡎢論事文,sánh ngồi luận sự văn
畧朱底𠬠路唭󰡲娄,SAU cho để một trò cười về sau
議安󰘊鎮衛軍以其地頗瘴癘及有邉境阻遠不應援故也,Nghị An Bang trấn vệ quân dĩ kì địa pha chướng lệ cập hữu biên cảnh trở viễn bất ứng viện cố dã
𠬠𢬣𨠳鄧基圖,một tay gây dựng cơ đồ
八月宋妖人譚友諒竄入思,Bát nguyệt Tống yêu nhân đàm Hữu Lượng Chằm nhập tư
𤴬𢚸死别生離,Đau lòng tử biệt sinh ly
黎寧或稱黎憲或稱光照或稱光和或又以爲氏作稱,Lê Ninh hoặc xưng Lê Hiến hoặc xưng Quang Chiếu hoặc xưng Quang Hoà hoặc hựu dĩ vi thị tác xưng
㗂越,tiếng việt
帝因省覽山川方至古所步頭望江山秀氣心動神感作酒嚴之曰朕觀此方山奇水秀苟有人傑地灵受吾明享,Đế nhân tỉnh lãm sơn xuyên phương chí Cổ Sở bộ đầu vọng giang sơn tú khí tâm động thần cảm tác tửu nghiêm chi viết Trẫm quan thử phương sơn kì thuỷ tú câu hữu nhân kiệt địa linh thụ ngô minh hưởng
𠀧𢆥鎮守留屯𣈗辰更店𣎀扽役官,ba năm trấn thủ lưu đồn ngày thì canh điếm đêm dồn việc quan
追論陣亡贈尹䏻爲都督同知䄚郡公唯給祭田民禄立祠祭祀贈裴仕良爲參督壽郡公蔡伯璹爲署衛事演郡公阮文繡爲提督通郡公並給祭田民禄祀事,truy luận trận vong tặng doãn năng vi đô đốc đồng tri tào quận công duy cấp tế điền dân lộc lập từ tế tự tặng bùi sĩ lương vi tham đốc thọ quận công thái bá đào vi thự vệ sự diễn quận công nguyễn văn tú vi đề đốc thông quận công tịnh cấp tế điền dân lộc tự sự
㐌通經史吏喽文章,đã thông kinh sử lại làu văn chương
李通𠽖軍󰝂公主𧗱宮耒𥙩𥒥拉𬮌𧯄,lý thông giục quân đem công chúa về cung rồi lấy đá lấp cửa hang
󱭥𥠬,vỏ trấu
卒能以大義而勝凶殘以至仁而易強暴,Tốt năng dĩ đại nghĩa nhi thắng hung tàn dĩ chí nhân nhi dị cường bạo
英𠫾竹𣜾栍𣒣英󰡲竹㐌高朋𦰟𥯌,anh đi trúc chửa mọc măng anh về trúc đã cao bằng ngọn tre
阮榮盛武弼諧爲提刑監察御史杜善政阮公弼武求誨黎志道黎仁傑譚登用並爲給事中頼登進黎致平枚仲和費登任並爲憲察使武公平吳策諭爲翰林院校討阮廷柱阮光繕黎軾阮仕教汝進用梁荗勳武卓犖阮曰當阮進材裴宗並爲監察御史,Nguyễn Vinh Thịnh Vũ Bật Hài vi Đề hình giám sát ngự sử Đỗ Thiện Chính Nguyễn Công Bật Vũ Cầu Hối Lê Chí Đạo Lê Nhân Kiệt Đàm Đăng Dụng tịnh vi Cấp sự trung Lại Đăng Tiến Lê Trí Bình Mai Trọng Hoà Phí Đăng Nhiệm tịnh vi Hiến sát sứ Vũ Công Bình Ngô Sách Dụ vi Hàn lâm viện Hiệu thảo Nguyễn Đình Trụ Nguyễn Quang Thiện Lê Thức Nguyễn Sĩ Giáo Nhữ Tiến Dụng Lương Mậu Huân Vũ Trác Lạc Nguyễn Viết Đương Nguyễn Tiến Tài Bùi Tông tịnh vi Giám sát ngự sử
󰜋𣳔𦹵木撑荑,Một dòng cỏ mọc xanh rì
詔員外郎馮真李碩齊所獲蠻馬百疋遣于宋,chiếu viên ngoại lang phùng chân lí thạc tề sở hoạch man mã bách sơ khiển vu tống
調󰑼芸業𥪞茹,Đều là nghề nghiệp trong nhà
𡗶𨷈丈瀋漏漏瀝,trời muôn trượng thẳm làu làu sạch
腈肉舌諾底仃爫粘,tình nhục thịt nạc để dành làm nem
弁箕促堵突爭挭分,biền cơ xúc đổ sọt giành gánh phân
𡲤吏順和朱𩈘媄吒,vả lại thuận hoà chu mặt mẹ cha
䊚牟撑牟覩牟𨨲,giồi màu xanh màu đỏ màu chì
戊寅光興元年莫崇康十三明萬曆六年,Mậu Dần Quang Hưng nguyên niên Mạc Sùng Khang thập tam Minh Vạn Lịch lục niên
先是智髙寇宋邊宋命樞𡧸直𭓇士孫沔入内押𤤻石全彬同本路經畧使余靖經制盗賊,Tiên thị Trí Cao khấu Tống biên Tống mệnh Khu mật trực học sĩ Tôn Miện Nhập nội áp ban Thạch Toàn Bân đồng bản lộ Kinh lược sứ Dư Tịnh kinh chế đạo tặc
明浪𫢩本庒埋,Minh rằng Nay vốn chẳng may
䏧奴縐𤵶󱥠奴𠫅,da nó sù sì múi nó dày
姅禾桼姅荒城,nửa lúa thêm nửa hoang thành
隻㮠低貝詞掊扵低,chiếc vành đây với tờ bồi ở đây
王薦之擢為天長安撫使,vương tiến chi trạc vi thiên trường an phủ sứ
二人皆外戚,Nhị nhân giai ngoại thích
明李彬奏請户部頒級交趾户帖州縣修定賊役黄󰀋里長甲首周年圖樣,Minh Lí Bân tấu thỉnh Hộ bộ ban cấp Giao Chỉ hộ thiêm châu huyện tu định tặc dịch hoàng sách Lí trưởng giáp thủ chu niên đồ dạng
十二月十二日明王通遣步軍過瀘江先發水軍隨後,thập nhị nguyệt thập nhị nhật minh vương thông khiển bộ quân quá lô giang tiên phát thuỷ quân tuỳ hậu
潜等皆忘本事三題並不成文理,tiềm đẳng giai vong bản sự tam đề tịnh bất thành văn lí
勤要,cần yếu
爫之砲覆𢚸饒閉,làm chi pháo phúc lòng nhau bấy
又劾時亨曰時亨以邪術惑上尙用短䘮使陛失孝於先帝,Hựu hặc Thì Hanh viết Thì Hanh dĩ tà thuật hoặc thượng thượng dụng đoản tang sử bệ thất hiếu ư tiên đế
牟色,màu sắc
官軍全捷凱還詣行營献俘賊将賊兵數百餘人,quan quân toàn tiệp khải hoàn nghệ hành dinh hiến phù tặc tướng tặc binh sổ bách dư nhân
二月帝命禄郡公将兵畧定十州,nhị nguyệt đế mệnh lộc quận công tướng binh lược định thập châu
加陞工部尙書伯爵更給以田禄隨行惠養,Gia thăng Công bộ Thượng thư bá tước cánh cấp dĩ điền lộc tuỳ hành huệ dưỡng
詞臣翰林院承旨東閣大學士申仁忠翰林院侍讀兼東閣𭓇士杜潤翰林院侍讀東閣校書陶󰁮覃文禮吳綸翰林院侍書兼秀林局司訓阮󰦛厚翰林院侍書兼崇文舘秀林局司訓梁世榮東閣校書黎俊彦翰林院侍讀兼秀林局司訓阮冲慤等分撰記文,Từ thần Hàn lâm viện thừa chỉ Đông các đại học sĩ Thân Nhân Trung Hàn lâm viện thị độc kiêm Đông các học sĩ Đỗ Nhuận Hàn lâm viện thị độc Đông các hiệu thư Đào Cử Đàm Văn Lễ Ngô Luân Hàn lâm viện thị thư kiêm Tú lâm cục ti huấn Nguyễn Đôn Hậu Hàn lâm viện thị thư kiêm sùng văn quán Tú lâm cục tư huấn Lương Thế Vinh Đông các hiệu thư Lê Tuấn Ngạn Hàn lâm viện thị độc kiêm Tú lâm cục tư huấn Nguyễn Xung Xác đẳng phân soạn ký văn
敕諭大臣百官等昔我太祖櫛風沐雨以定天下時則佐命勳臣同其勞若恩義兼至以故特賜國姓用示殊眷然爾子孫傳襲日久,Sắc dụ đại thần bách quan đẳng Tích ngã thái Tổ trất phong mộc vũ dĩ định thiên hạ Thời tắc tá mệnh huân thần đồng kì lao nhược ân nghĩa kiêm chí dĩ cố đặc tứ quốc tính dụng thị thù quyến nhiên nhĩ tử tôn truyền tập nhật cửu
數年母亡父亦,sổ niên mẫu vong phụ diệc
小童𠰺保皮衝,tiểu đồng dạy bảo vừa xong
朱咍湥渃梗楊,cho hay giọt nước cành dương
𬑉撑庄底埃𠓨同空,Mắt xanh chẳng để ai vào CÓ không
𠲹恠漁樵咍𠀲吝𧵑埃𡽫渃遣些盤,cãi quấy ngư tiều hai đứa lẫn của ai non nước khiến ta bàn
麻𪿸特蒸命𤾓萬生靈,mà rỗi được chưng mệnh trăm vạn sinh linh
且為輔導之官便行僥倖之險,Thả vi phụ đạo chi quan tiện hành nhiêu hạnh chi hiểm
服止著常服躱避門外欠點充軍,phục chỉ trước thường phục đoá tị môn ngoại khiếm điểm sung quân
某處功呈浩大待差官押作期以正月初十日起功三月中旬完成永爲恒式,mỗ xứ công trình hạo đại đãi sai quan áp tác kì dĩ chính nguyệt sơ thập nhật khởi công tam nguyệt trung tuần hoàn thành vĩnh vi hằng thức
𫷜巳𫷜午埃固時咹,năm tỵ năm ngọ ai có thì ăn
轎𡢐黨陸󰋇払新科,kiệu sau đảng lục mấy chàng tân khoa
文辰九品㐌𢀨,văn thì cửu phẩm đã sang
天長人陳肇基率眾立之以舊號稱,thiên trường nhân trần triệu cơ suất chúng lập chi dĩ cựu hiệu xưng
瑪瑙類𥒥䀡羕玉撑,mã não loại đá xem dường ngọc xanh
修葺󰑼𢶢魯令突乾,tu tập là chống lỗ tranh giột càn
而顛倒人之功過,nhi điên đảo nhân chi công quá
太宗,Thái Tông
㘨𨮇,nồi bung
管之𨕭閣𠁑溋,Quản chi trên gác dưới duềnh
﨤饒徐𣷷富兒,gặp nhau từ bến phú nhi
以奉宣使范察為入内侍省都知知左右𤤻事陶公僎為門下左司侍郎參知北道簿籍,dĩ phụng tuyên sứ phạm sát vi nhập nội thị sảnh đô tri tri tả hữu ban sự đào công soạn vi môn hạ tả ti thị lang tham tri bắc đạo bạ tịch
排達𫥨𢧚景𢄂𡗶,bày đặt ra nên cảnh chợ trời
臺買固󰖽𠒦𠒥渃滝苔破破,đài mới có vẻ rỡ ràng nước sông đầy phứa phứa
秋七月修安子御藥庵,thu thất nguyệt tu yên tử ngự dược am
𠇮殘衰𠖿𫶺於歆󱤧,mình tàn suy rụng nghèo ở hôm sớm
𠲖情娘買排情貞終,E tình nàng mới bày tình riêng chung
步則領禁卒數部而已上皇親征占城步戰死,Bộ tắc lĩnh cấm tốt số bộ nhi dĩ Thượng hoàng thân chinh Chiêm Thành Bộ chiến tử
冬十一月初五日朝退帝問大臣百官曰都督屈打前雖失律刑部方案問朕欲以總兵呼之使鎮守北平可乎太保阮耒曰生殺予奪人君之權非臣下敢論然,đông thập nhất nguyệt sơ ngũ nhật triều thoái đế vấn đại thần bách quan viết đô đốc khuất đả tiền tuy thất luật hình bộ phương án vấn trẫm dục dĩ tổng binh hô chi sử trấn thủ bắc bình khả hồ thái bảo nguyễn lỗi viết sinh sát dư đoạt nhân quân chi quyền phi thần hạ cảm luận nhiên
轎花𠽖󰡧卽時,kiệu hoa giục rước tức thì
疾苦查勘權勢脅捉諸訟,tật khổ tra khám quyền thế hiếp tróc chư tụng
鬭鷄打隊𬷤,đấu kê đá chọi gà
趨毫𠰩󱜀󱙠𠫾車,xu hào rủng rỉnh mán đi xe
行客󰑼𪪳咹眉,hành khất là ông ăn mày
鎫𥚇朱离,mắm rươi chua lè
倘或不䏻赴救致失居人財畜者本地分償之,thảng hoặc bất năng phó cứu trí thất cư nhân tài súc giả bản địa phân thường chi
南詔两𨺻交州所殺虜且十五萬人,nam chiếu lưỡng thao giao châu sở sát lỗ thả thập ngũ vạn nhân
花冠𤎒𤈪霞衣𤑟𤉜,Hoa quan giấp giới hà y RÕ RÀNG
合行事宜左方用列於,hợp hành sự nghi tả phương dụng liệt ư
或曰道士䏻攝性飛昇愚未之信也,Hoặc viết Đạo sĩ năng nhiếp tính phi thăng ngu vị chi tín dã
己未四年宋元豊二年,kỉ mùi tứ niên tống nguyên phong nhị niên
七日帝命使出招諭䦕外諸将使之󰕖和,Thất nhật Đế mệnh sứ xuất chiêu dụ quan ngoại chư tướng sử chi giảng hoà
孔教,khổng giáo
𡗋𠊛朱旦悲𣇞吏催,Lắm người cho đến bây giờ lại thôi
将士𭛁憤皆誓死戰,Tướng sĩ phát phẫn giai thệ tử chiến
都汙其室宫雖曰貪暴之師而蠻夷猾夏者亦可以懲矣,đô ô kì thất cung tuy viết tham bạo chi sư nhi man di hoạt hạ giả diệc khả dĩ trừng hĩ
檄至州郡皆應之,Hịch chí châu quận giai ứng chi
初太祖以武功定天下,sơ thái tổ dĩ võ công định thiên hạ
󰜏媄𧡊楳謠𥙩爫󱳮𢜝麻嘆哭,bà mẹ thấy mõ rao lấy làm lo sợ mà than khóc
勿払𠖈妬𢯏𠫾𠬠𨃝,vật chàng xuống đó bẻ đi một giò
秋八月詔願征山蠻者十月𭛁去,Thu bát nguyệt chiếu nguyện chinh Sơn Man giả thập nguyệt phát khứ
是日幸那岸觀宫女上火,thị nhật hạnh na ngạn quan cung nữ thượng hoả
󰜋勾忍𠃩勾冷,một câu nhịn chín câu lành
漿枵昆掬於边𢬣扲,tương hiêu con cúc ở bên tay cầm
𣈜永𠱤咆丙哈耒,ngày vắng ruồi bâu biếng ngáp ruồi
浪些初仍於京,rằng ta xưa những ở kinh
九月勑旨係原有官奴婢等人僞官僞吏土官拒敵出城投拜吳父京母姦穴逆黨及哀牢狗玁占城等項一切係官奴婢已補各色役而中罪襁褓變易姓名為民人及嫁娶别縣社其生男女孫姪姓名正身就州林院閲選,Cửu nguyệt sắc chỉ Hệ nguyên hữu quan nô tì đẳng nhân nguỵ quan nguỵ lại thổ quan cự địch xuất thành đầu bái Ngô phụ Kinh mẫu gian huyệt nghịch đảng cập Ai Lao Cẩu Hiểm Chiêm Thành đẳng hạng nhất thiết hệ quan nô tì dĩ bổ các sắc dịch nhi trúng tội cưỡng bảo biến dị tính danh vi dân nhân cập giá thú biệt huyện xã kì sinh nam nữ tôn điệt tính danh chính thân tựu châu lâm viện duyệt tuyển
十二月帝進屯始𠕋哀牢酋長满察窮蹙欲帝緩攻以待援,thập nhị nguyệt đế tiến đồn thuỷ sách ai lao tù trưởng mãn sát cùng túc dục đế hoãn công dĩ đãi viện
𨃴頭𠳐𠰺󰋇𠳒,Gót đầu vâng dạy mấy lời
頒國朝名諱凡遇廟諱御名正字臨文並不󰱐用,Ban quốc triều danh huý Phàm ngộ miếu huý ngự danh chính tự lâm văn tịnh bất hoạch dụng
尼催歇刼断膓󰑼低,này thôi hết kiếp đoạn trường là đây
渃滝𥺊𢄂檜模檜桐,nước sông gạo chợ củi mua cội đồng
闍婆軍於朱鳶,Chà Bà quân ư Chu Diên
今欲一一繩之以法恐有不勝,Kim dục nhất nhất thằng chi dĩ pháp khủng hữu bất thắng
帝閲定其優者賞之,đế duyệt định kì ưu giả thưởng chi
𨁪車𨒺泣江山,dấu xe quanh khắp giang sơn
裕宗感動嵬嵬,dụ tông cảm động ngùi ngùi
即以錢帛與之,tức dĩ tiền bạch dữ chi
𦖑催󰟹駭掣󰠲,Nghe thôi kinh hãi xiết đâu
卞𤼸𠬠礼賒󰠐𡬷誠,Biện dâng một lễ xa ĐEM tấc thành
錦𤾓卷泊𠦳斤,Gấm trăm cuốn bạc nghìn cân
店𣈜弄𬋩隊澆歆埋弄庄涓,đêm ngày lòng quản đòi nhau hôm mai lòng chẳng quên
閏二月勑旨各衛衙門官用花押字欽遵奉行,Nhuận nhị nguyệt sắc chỉ các vệ nha môn quan dụng hoa áp tự khâm tuân phụng hành
一各衛門長官應揀汰者宜公明無可好惡使󰁮措之際愜服眾心,nhất các vệ môn trưởng quan ứng giản thải giả nghi công minh vô khả hảo ố sử cử thố chi tế khiếp phục chúng tâm
󰜏𠉜𠫾勸敎󱪹,bà vãi đi khuyến giáo thóc
每事㐌庄群約女,mọi sự đã chăng còn ước nữa
創,sáng
唒北南𧯶𪾋辞𮥷,dẫu bắc nam há dám từ nan
二月詔寫大藏經留于重興藏,Nhị nguyệt chiếu tả Đại Tạng kinh lưu vu Trùng Hưng tàng
以張漢超為參知政事,Dĩ Trương Hán Siêu vi Tham tri chính sự
捻迎𫋻隻分尼㐌應,niêm nghiêng gối chiếc phận này đã ưng
藥餌脩道德之鍼砭大療于汾并一進而愈九州四海既康且寕,dược nhĩ tu đạo đức chi châm biếm đại liệu vu Phần Tinh nhất tiến nhi dũ cửu châu tứ hải ký khang thả ninh
試空哏󱬔世𦓡𠹽,thi không cắn ớt thế mà cay
以海陽一隅之地稱爲陽京自廢黎朝陵寢誅戮前大功臣子尊迹其所行𭁈曹操無異,dĩ hải dương nhất ngung chi địa xưng vi dương kinh tự phế lê triều lăng tẩm tru lục tiền đại công thần tử tôn tích kì sở hành dữ tào tháo vô dị
然所領軍必為父子之兵每戰必勝,nhiên sở lĩnh quân tất vi phụ tử chi binh mỗi chiến tất thắng
護衛校士按吏華文服五月,hộ vệ hiệu sĩ án lại hoa văn phục ngũ nguyệt
樔𣘃𥹰拱固𣈜披花,Rào cây lâu cũng có ngày bẻ hoa
嗔共柴哿朱特付𠇮於茹󱉎主𡗶旦󰅬代,xin cùng thầy cả cho được phó mình ở nhà đức chúa trời đến lọn đời
割𠊛𫀅朔連柴𬟥湯,Cắt người coi sóc liền thầy thuốc thang
秋九月大水決󰱏󰱏堤,Thu cửu nguyệtm đại thuỷm quyết Đam Đam đê
㐱寔買𫏠𨃰,chỉn thực mới lẫm chẫm
若夫固國禦戒自有其道得道者多助而興失道者寡助而亡非爲此也,Nhược phu cố quốc ngự giới tự hữu kì đạo đắc đạo giả đa trợ nhi hưng thất đạo giả quả trợ nhi vong phi vi thử dã
日燏深加愛撫為請爵于朝賜上品入侍養魚池,Nhật duật thâm gia ái phủ vi thỉnh tước vu triều tứ thượng phẩm nhập thị dưỡng ngư trì
𠁀𠸗呂女󰋇回,đời xưa lỡ nỡ mấy hồi
吏貞󰜋礼貝娘,Lại riêng một lễ với nàng
帝進兵出自西都城,Đế tiến binh xuất tự Tây Đô thành
十里擒五百餘人,thập lí cầm ngũ bách dư nhân
其勅諭曰予德宗建皇帝之孫明宗哲皇帝之第二子光紹皇帝之親弟,kì sắc dụ viết dư đức tông kiến hoàng đế chi tôn minh tông triết hoàng đế chi đệ nhị tử quang thiệu hoàng đế chi thân đệ
吏強𨅸朗秦艰󰝸𦋦,Lại càng đứng lặng tần ngần chẳng ra
󰏙丐𤝞拱羣固󱆋,xem cái chuột cũng còn có răng
特𬁒捹𡲫捹𫃚秩𬁒捹𥟉捹梧,được mùa buôn vải buôn vóc mất mùa buôn thóc buôn ngô
直浪英渚呐昂,trực rằng anh chớ nói ngang
𡨹,giữ
乂安源頭海瀕等亦被水害,nghệ an nguyên đầu hải tần đẳng diệc bị thuỷ hại
󱘏蹎𨖲𫏾㙴蘭勿𨉓撛哭咀嘆事𨉓,nhón chân lên trước thềm lan vật mình lăn khóc thở than sự mình
𡊱諳絲,chậu ươm tơ
漢蒼令三󰅾北江之民儲蓄過江於荒閑處營造房屋将徒居焉,Hán Thương lệnh Tam Đái Bắc Giang chi dân trừ súc quá giang ư hoang nhàn xứ doanh tạo phòng ốc tương đồ cư yên
𤝞𫫤,chuột khới
秀󰜏𥊘吏從容𠸕𠻀,tú bà ghé lại thong dong dặn dò
今既得死所將復何辞,kim ký đắc tử sở tương phục hà từ
丈夫群吝矧沔𣾺,trượng phu còn lấn thẩn miền khơị
秋八月試學生,thu bát nguyệt thí học sinh
於是光饒等大開壘門出戦,Ư thị Quang Nhiêu đẳng đại khai luỹ môn xuất chiến
状元𠖈馭𢬣?𢭹𠓨,Trạng nguyên xuống ngựa tay UNK lần vào
几𠁑假醝𨢇麻󱯚几皮𨕭旦浽𠯽𠻵𢬥𢴠辰𠊚弹英奇沛分處,kẻ dưới giả say rượu mà mần kẻ bề trên đến nỗi chửi mắng giằng xé thì người đàn anh cả phải phân xử
刼尼負刼娄𬁷吏如妸碧決料朱衝,kiếp này phụ kiếp sau yêu lại như ả bích quyết liều cho xong
賊箕沛𡗶滅𡘮,giặc kia phải trời diệt mất
㐌信嗔叭㗂嫌疑,đã tin xin bớt tiếng hiềm ngờ
𧇊歛𤎜𤍑畑盤若,khuya sớm sáng choang đèn bát nhã
老𦋦飭孟󰲶仙𧗱茄,lão ra sức mạnh cõng tiên về nhà
眾大驚因號落鵰侍御史,Chúng đại kinh nhân hiệu Lạc điêu thị ngự sử
時祇候陶甘沐揣知公藴有欲受禪之意遂以微間激之曰間者主上昏暴多行不義天厭其德弗克終壽嗣子幼冲未堪多難,Thời Chi hậu Đào Cam Mộc suỷ tri Công Uẩn hữu dục thụ thiền chi ý toại dĩ vi gian kích chi viết Gian giả chúa thượng hôn bạo đa hành bất nghĩa thiên yếm kì đức phất khắc chung thọ tự tử ấu xung vị kham đa nạn
冬十二月命開天王及陶碩輔帥師擊占城人于布政賽直抵龍鼻山斬其將布令于陣占人,Đông thập nhị nguyệt mệnh Khai Thiên Vương cập Đào Thạc Phụ soái sư kích Chiêm Thành nhân vu Bố Chính trại trực để Long Tị sơn trảm kì tướng Bố Linh vu trận Chiêm nhân
五月旨揮五道官係朝退未時在本道視事若空闕衙門以降罷論,Ngũ nguyệt chỉ huy ngũ đạo quan hệ triều thoái vị thời tại bản đạo thị sự nhược không khuyết nha môn dĩ giáng bãi luận
奈何澈湖之師已潰覇先之寇方張白牛之書盖有天數也,Nại hà Triệt Hồ chi sư dĩ hội Bá Tiên chi khấu phương trương bạch ngưu chi thư cái hữu thiên số dã
及至守度靣詰之,Cập chí Thủ Độ diện cật chi
昆丐於工世间𢁊仍粉麝香熏奥,con gái ở trong thế gian xức những phấn xạ hương hun áo
𧎷,sò
羝要挷𧤁頊𥴙疎,dê yếu văng sừng húc giậu thưa
己巳十一年四月以後改明崇禎二年,Kỉ Tị thập nhất niên Tứ nguyệt dĩ hậu cải Minh Sùng Trinh nhị niên
𡲤徘徊𢜝𢟏,vả bồi hồi sợ sệt
𨷶墙丐錁𡥵封,cửa tường cái khóa còn phong
譚慎揮以前日奉使諳程常馳告陀陽王播迁亦竄死,đàm thận huy dĩ tiền nhật phụng sứ am trình thường trì cáo đà dương vương bá thiên diệc thoán tử
󰟯如边屋𫏾㙴,Dường như bên CHÁI TRƯỚC thềm
師浪双𫽄兮之,Sư rằng song chẳng hề chi
閨卿分妬役之細低,khuê khanh phận đó việc gì tới đâỷ
𢚸碎悶𥙩𠏲𥱲盎𢀨時𩛄盎䝨時𥸷,lòng tôi muốn lấy thợ kèn đám sang thì bánh đám hèn thì xôi
𧵑㝵𡶀泊𡽫鐄秃周穭漢庫藏掣󰠲,của người núi bạc non vàng thóc chu lúa hán kho tàng xiết đâu
麻塘海道𨖅𣦍時𧵆,mà đường hải đạo sang ngay thì gần
𡥵踈𢘽𥙩埃廛及,con thơ yếu lấy ai rèn cặp
哿悶亇專顛頭,cả mọn cá chiên đen đầu
及怠慢惰,Cập đãi mạn noạ
計自昔淡細𫢩,kể từ tách dặm tới nay
至是帝即位以不先奉迎誅之,chí thị đế tức vị dĩ bất tiên phụng nghênh tru chi
㐌𢝜渃沚花㵢吕󰟯,Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng
是夜多方與可永謀曰賊勢如此我等孤軍難於持𠃔,thị dạ đa phương dữ khả vĩnh mưu viết tặc thế như thử ngã đẳng cô quân nan ư trì doãn
浪些󰡏馭追󰘩,rằng ta có ngựa truy phong
便塘楊将󰇥醝吏茹,tiện đường dương tướng dở say lại nhà
󰊄𩄲歐罕散情渃𡽫,Gió mây âu hẳn tan tành nước non
𣷭𣳔淡渃溟茫,bể dòng dặm nước mênh mang
申明常朝衣服,thân minh thường triều y phục
圭務態渃𦀻綆事常,quê mùa thói nước cửi canh sự thường
請騎馬,thỉnh kị mã
油忍歆󰅹風雨女,dầu nhẫn hôm nào phong vũ nữa
歹命沛料尋唐墫𪞷,ngặt mình phải liệu tìm đường chun ra
秋禾就熟適被蝗䖝夏務興功又遭旱熯,Thu hoà tựu thục thích bị hoàng trùng hạ vụ hưng công hựu tao hạn hán
𢯙難椥,chẻ nan tre
遣𠊛軍士摆蓮,khiến người quân sĩ bới lên
𢹣󰡲埬秩𠬠城臨淄,kéo về đóng chật một thành lâm tri
夏四月七日興󰆑太后與行遣黎截黎元鼎潜起兵於渴江謀襲重光帝,Hạ tứ nguyệt thất nhật Hưng Khánh Thái Hậu dữ Hành khiển Lê Tiệt Lê Nguyên Đỉnh tiềm khởi binh ư Hát Giang mưu tập Trùng Quang Đế
官軍至鳳眼有村人向導引官軍入寺中󰱐莫茂洽将就駐營,Quan quân chí Phượng Nhãn hữu thôn nhân hướng đạo dẫn quan quân nhập tự trung hoạch Mạc Mậu Hiệp tương tựu trú dinh
棱林臘坡語娘阿蛮料庄咍旦𥛉望麻衛,rừng rậm rạp bỡ ngỡ nàng a man liệu chẳng hay đến lạy vọng mà về
帝於後殿習騎象馳逐,Đế ư hậu điện tập kị tượng trì trục
宮商漏堛五音,Cung thương làu bậc ngũ âm
本請還從之,bản thỉnh hoàn tòng chi
點集入試官凣三十人,Điểm tập nhập thí quan phàm tam thập nhân
𪸔󰭬𪸔𤉔𨅮𥀌󱩖,cháy tung cháy tác đua giày dép
蓼𪪳𢘾細󰃓嗹哭嘆,lục ông nhớ tới phút liền khóc than
房𥢆𥢆仍湥洡,Buồng riêng riêng những sụt sùi
花婢㐌動㗂𠊛裊賒,Hoa tì đã động tiếng người nẻo xa
𨀒󰙃𬆅𫮇渃𡽫春㝵,Vó câu thẳng ruổi nước non XUÂN người
賜以衣服絹疋甆噐什物,Tứ dĩ y phục quyên sất từ khí thậm vật
服冬十二月十二日遣兵部尚書阮光羙吏科都給事中阮旌提刑監察御史阮仲逵爲提調監試監考考試軍色民人書筭於講武殿庭,phục Đông thập nhị nguyệt thập nhị nhật khiển Binh bộ Thượng thư Nguyễn Quang Mĩ Lại khoa đô cấp sự trung Nguyễn Tinh Đề hình giám sát ngự sử Nguyễn Trọng Quỳ vi Đề điệu giám thí giám khảo khảo thí quân sắc dân nhân thư toán ư Giảng Võ điện đình
冬十月尊父承為上皇居左伴鶴橋坊附天宫國有大事則在内聽决,đông thập nguyệt tôn phụ thừa vi thượng hoàng cư tả bạn hạc kiều phường phụ thiên cung quốc hữu đại sự tắc tại nội thính quyết
体𠄩㝵𢺤𪮏共𪠞,thấy hai người dan tay cùng đi
𢀦書默改吏,sửa thư mặc gửi lại
差總兵頼世貴攻勦髙平,Sai Tổng binh Lại Thế Quý công tiễu Cao Bằng
杜瑗擊破之,đỗ viện kích phá chi
娘時𨅸癒軒西,nàng thì đứng rũ hiên tây
𠄩情院尾和𠄩𫽄𥪞𧜖𫋻拱外琴詩,hai tình vẹn vẽ hoà hai chẳng trong chăn gối cũng ngoài cầm thơ
亨黎廷肃等同進士出身,hanh lê đình túc đẳng đồng tiến sĩ xuất thân
王家拯立孤𢹾蔑𠇮,vương gia chẳng lập co que một mình
悲𣇞吒歳作尼,bây giờ cha tuổi tác này
五月帝諭在朝諸臣云小人兩事阮廷羙畧已行之,ngũ nguyệt đế dụ tại triều chư thần vân tiểu nhân lưỡng sự nguyễn đình mĩ lược dĩ hành chi
周旋中外𨑮𫷜,chu toàn trong ngoài mười năm
件𣍊所廵無所使欺時柴數𣅶柴良,kiện hết sở tuần vô sở sứ khi thì thầy số lúc thầy lang
冬十一月以何於爲少尉知殿前諸軍事,Đông thập nhất nguyệt dĩ Hà Ư vi Thiếu uý tri điện tiền chư quân sự
𦋦𠓨强󰘚呐𫧇𪿒調,ra vào ngượng mặt nói năng ngại điều
𦖑𠳒如𪭯念西謝𧗱催吏𨄹𣦍𨖅亭,nghe lời như cởi niềm tây tạ về thôi lại dạo ngay sang đình
拠,cứ
還西軍左都督黎舌聀,hoàn tây quân tả đô đốc lê thiệt chức
後佛子有子雅郎求婚王女杲娘,hậu phật tử hữu tử nhã lang cầu hôn vương nữ cảo nương
隔𠄼𫡮泊賒賒,cách năm mây bạc xa xa
𡟱𤽗剿刺制共世民,vợ ngươi tiễu thích chơi cùng thế dân
班乃唹涓吏固𦟷,ban nãy ờ quên lại có bòi
亭上侯十四人黎隻黎文安黎列黎兔黎禮黎戰黎魁黎頂黎拙黎磊黎汝覧黎抄黎儉黎栗,đình thượng hầu thập tứ nhân lê chích lê văn an lê liệt lê thố lê lễ lê chiến lê khôi lê đỉnh lê chuyết lê lỗi lê nhữ lãm lê sao lê kiệm lê lật
𠀧身香焒想𠃣拯負,ba thân hương lửa tưởng ắt chẳng phụ
𢆥朝約悶衛准𪧘,năm chiều ước muốn về chốn cũ
鐄𥾽𨫊勁敢差訛,vàng bền sắt cứng dám sai ngoa
宗,Tông
𢮿僥𥛉謝𮗓緣,quây nhau lạy tạ giác duyên
黄伯莢羅果辱諾,hoàng bá giáp là quả núc nác
和埃暴匐課艱難,họa ai bao bọc thuở gian nan
󰬮󰅹拯󰚷󰞺󰅹拯𢛨,vẻ nào chẳng măn nét nào chẳng ưa
十月二十日明毛伯温等奉奏至燕京謂莫登庸朿身疑塞願奉正朔去僣號歸所侵四峒之,Thập nguyệt nhị thập nhật Minh Mao Bá Ôn đẳng phụng tấu chí Yên Kinh vị Mạc Đăng Dung thúc thân nghi tái nguyện phụng chính sóc khứ tiếm hiệu quy sở xâm tứ động chi
翁妑,ông bà
許告勘官移告本縣社擇得妻妾正身呈勘官僃類囚人及妻妾姓名交付其人妻妾送囚官領去,Hứa cáo khám quan di cáo bản huyện xã trạch đắc thê thiếp chính thân trình khám quan bị loại tù nhân cập thê thiếp tính danh giao phó kì nhân thê thiếp tống tù quan lĩnh khứ
尾之没朶桃夭園紅之敢垠巢𫚳撑,vẻ chi một đoá đào yêu vườn hồng chi dám ngăn rào chim xanh
節下奉辞伐罪當死生以之𡸈可逗瀏不進長寇沮眾乎,Tiết hạ phụng từ phạt tội đương tử sinh dĩ chi khởi khả đậu lưu bất tiến trường khấu tự chúng hồ
勑旨鎮朔衛繼今大集軍期將終該都承憲三司每司二員就本衛把令放告并博稔永蓬等經畧使所列校旗軍同來本衛習陣,Sắc chỉ Trấn sóc vệ kế kim đại tập quân kì tướng chung cai đô thừa hiến tam ti mỗi ti nhị viên tựu bản vệ bả lệnh phóng cáo tịnh bác nẫm Vĩnh Phùng đẳng Kinh lược sứ sở liệt hiệu kì quân đồng lai bản vệ tập trận
卒𢆥端慶,rốt năm đoan khánh
夏四月初五日勑諭典吏綠事克軍得赦應克在外衙門吏,Hạ tứ nguyệt sơ ngũ nhật sắc dụ Điển lại lục sự khắc quân đắc xá ưng khắc tại ngoại nha môn lại
帳月冷𡫶城不雨旗毛𢯦擼隘無風,trướng nguyệt lạnh lùng thành bất vũ cờ mao lay lỏ ải vô phong
阮廷羙奏占城騷擾邉事郭廷寶奏偷氽珍州及地方侵掠事,nguyễn đình mĩ tấu chiêm thành tao nhiễu biên sự quách đình bảo tấu thâu thổn trân châu cập địa phương xâm lược sự
是以聖帝明王之治天下有志於任君師之責不可不究帝王之學有志於究帝王之學不可不明古今之理,thị dĩ thánh đế minh vương chi trị thiên hạ hữu chí ư nhiệm quân sư chi trách bất khả bất cứu đế vương chi học hữu chí ư cứu đế vương chi học bất khả bất minh cổ kim chi lí
𦬑囊眉󰘚𤑟𤉜媄吒,Nở nang mày mặt rỡ ràng mẹ cha
破茹刼𧵑㗩𠴕𠓨𦋦,phá nhà cướp của dập dìu vào ra
𠱋払𠄼妾𬙞妻,dù chàng năm thiếp bảy thê
綿羅蒸碎供奉當朝丕,min là chưng tôi cung phụng đương triều vậy
意泣拂旗嘹𡅫小咍算卜𥺊此舂柴,ấy rắp phất cờ trêu ghẹo tiểu hay toan bốc gạo thử thung thầy
新刊四書大,Tân san Tứ thư đại
隻船胞影吝芻垃𡌿,chiếc thuyền bào ảnh lặn xô gập ghềnh
冲𨉓𤾓䋦㐌卢吏愁,trong mình trăm mối đã lo lại sầu
又擇信厚之臣以為爪牙心膂阮復黄仁添杜熊武鄰之徒俱擐列左右,hựu trạch tín hậu chi thần dĩ vi trảo nha tâm lữ nguyễn phục hoàng nhân thiêm đỗ hùng vũ lân chi đồ cụ hoàn liệt tả hữu
此奏辭歲俸陛下不以臣有罪特賜户五十而俸錢一歲所入必又加倍,Thử tấu từ tuế bổng bệ hạ bất dĩ thần hữu tội đặc tứ hộ ngũ thập nhi bổng tiền nhất tuế sở nhập tất hựu gia bội
國父髀間有龍梭之刺是後嗣皇無文髀由英宗始,Quốc phụ bễ gian hữu long toa chi thích thị hậu tự hoàng vô văn bễ do Anh Tông thuỷ
迨高王破南詔常顯應助順高王重修祠宇雕木立像號李校尉其神祠在慈廉縣瑞香社,đãi cao vương phá nam chiếu thường hiển ứng trợ thuận cao vương trùng tu từ vũ điêu mộc lập tượng hiệu lí hiệu uý kì thần từ tại từ liêm huyện thuỵ hương xã
云仙英唉󰋞鐄𣎏咍,vân tiên anh hỡi suối vàng có hay
𠁀浪仙景卒鮮,đời rằng tiên cảnh tốt tươi
𩃳旗㗂𪔠賖賖愁𨖲𦰟隘怨𫥨󰘇房,bóng cờ tiếng trống xa xa sầu lên ngọn ải oán ra cửa phòng
塵俗麻年福意強腰歇則,trần tục mà nên phúc ấy càng yêu hết tấc
朱花補𣅶風塵,Cho hoa bõ lúc phong trần
誠犬彘之不若曾蜂蟻之不如,thành khuyển trệ chi bất nhược tằng phong nghị chi bất như
吕自落𨀈𨀈𦋦,lỡ từ lạc bước bước ra
次日巳時賊兵船過金山至翁龔市戰船中聞笙管𰙔弦之聲如入無人之地,Thứ nhật Tị thời tặc binh thuyền quá Kim Sơn chí Ông Cung thị chiến thuyền trung văn sênh quản ca huyền chi thanh như nhập vô nhân chi địa
𠃅西底令香願朱緣潭𧺀𦋦緣狓傍,mái tây để lạnh hương nguyền cho duyên đằm thắm ra duyên bẽ bàng
𢚸吱拱沛󰘚魚牢仃,lòng chê cũng phải mặt ngơ sao đành
痒疴𤻭𤵶,tường kha ngứa ngáy
䉤竾鄧𥸷,sổ rá đựng xôi
若百官仍舊樣,nhược bách quan nhưng cựu dạng
及令帝具陳氏見存子孫之名來聞遣使𠕋封,cập lệnh đế cụ trần thị kiến tồn tử tôn chi danh lai văn khiển sứ sách phong
光泰凣九,Quang Thái phàm cửu
楼青捐𡓃初󰅒,Lầu xanh quen lối xưa nay
𬌓身𣈙㐌貳󰟯𡮍群恩愛堆塘渚衝,tấm thân rày đã nhẹ nhàng chút còn ân ái đôi đàng chửa xong
帝以新即位詔𭛁大府錢帛頒賜天下庚申十五日也,đế dĩ tân tức vị chiếu phát đại phủ tiền bạch ban tứ thiên hạ canh thân thập ngũ nhật dã
北󱥭𨖲𠳨翁𡗶仍錢朱𡛔固𠸌特空,bắc thang lên hỏi ông trời những tiền cho gái có đòi được không
𫯝高坦𬏇声声,trời cao đất rộng thênh thênh
凡前日臣下之不立己者徃徃誅之,Phàm tiền nhật thần hạ chi bất lập kỷ giả vãng vãng tru chi
𠰺𦋦他罪漢明隊𧗱,dạy ra tha tội hán minh đòi về
棲楷湯北僚橰僚買茹,thê giai thang bắc leo cau leo mái nhà
蝙蝠号󰑼丐蛦庄咍爫祖仍碎瓮茹,biển bức hiệu là cái dơi chẳng hay làm tổ những chui ống nhà
闭𥹰買特𠬠𣈜,Bấy lâu mới được một ngày
吧呀𠰘𣁔嘮呶㗂𡀦,ba nha miệng lớn lao nao tiếng ồn
明浪𫢩哙人兄,minh rằng nay hỏi nhân huynh
甲申三年明嘉靖三年,Giáp Thân tam niên Minh Gia Tĩnh tam niên
吳江侈𧡊蘿梧𠖤,ngô giang xảy thấy lá ngô bay
觥𫥨炉𣗬吏𫥨行杶,quanh ra lò sủ lại ra hàng đòn
蹎𠫾㐌痗𠇮𤴬如寅,chân đi đã mỏi mình đau như dần
𠓨,vào
爫咱𪾮眜底麻𡘮𬌥,làm thinh nhắm mắt để mà mất trâu
由其憤強賊之陵暴尤留心於韜畧之書罄竭家貲厚待賓客,do kì phẫn cường tặc chi lăng bạo vưu lưu tâm ư thao lược chi thư khánh kiệt gia ti hậu đãi tân khách
明浪𠸗篤𠖈詩,Minh rằng Xưa dốc xuống thi
丿󰦓子直𣃣𧗱,phút đâu tử trực vừa về
分油油丕拱油,Phận dầu dầu vậy cũng dầu
󰱇󰁮之權公而明考課之條詳又僃,tuyển cử chi quyền công nhi minh khảo khoá chi điều tường hựu bị
𣈜撑𤷱痗𦟐紅配坡,Ngày xanh mòn mỏi má hồng phôi pha
沔,miền
爲埃𣳔改淶金,vì ai rụng cải rơi kim
汝等或䏻專習是書受余教誨是夙世之臣主也或暴棄是書違余教誨是夙世之仇讐也,nhữ đẳng hoặc năng chuyên tập thị thư thụ dư giáo hối thị túc thế chi thần chủ dã hoặc bạo khí thị thư vi dư giáo hối thị túc thế chi cừu thù dã
會通𠃔恊聞見普同,Hội thông doãn hiệp văn kiến phổ đồng
先是明遣徐琦等賫勑來問所拘留之人及土貢之金故帝遣富等徃,Tiên thị Minh khiển Từ Kì đẳng tê sắc lai vấn sở câu lưu chi nhân cập thổ cống chi kim cố đế khiển Phú đẳng vãng
我先皇奉天撫運治化髙於百王文德武功聲教施於四海,Ngã tiên hoàng phụng thiên phủ vận trị hoá cao ư bách vương văn đức vũ công thanh giáo thí ư tứ hải
端慶凣五,Đoan Khánh phàm ngũ
𣈙𠳐面献伶伶鐘鐄磬萡边命󰇾𦋦,rày vâng diện hiến rành rành chuông vàng khánh bạc bên mình giở ra
咃侯君子𪡗𫯳小人,thà hầu quân tử hơn chồng tiểu nhân
𩠴頭払仍拔󰠐湥湘,Cúi đầu chàng những gạt thầm giọt Tương
𡧲塘跪𫴋呌𠱜𦖑傳𨀊轎𡀦𡀦󰢽查,giữa đường quỳ xuống kêu dồn nghe truyền dừng kiệu ồn ồn hỏi tra
別辰疎啐,biết thì thưa thốt
上皇正嫡聚多大人若曰臣聞里諺曰未有賣子而養姪惟見賣姪而養子󰱃幾感寤改位昭定,thượng hoàng chính đích tụ đa đại nhân nhược viết thần văn lí ngạn viết vị hữu mại tử nhi dưỡng điệt duy kiến mại điệt nhi dưỡng tử thứ cơ cảm ngộ cải vị chiêu định
𥪝洞𡋥撑𡗶坦恪边梗𣘃󱸔𣎃𣈜󱸕,trong động cát xanh trời đất khác bên cành cây tía tháng ngày lơi
其視公堅之為偏裨兀郎之為副貳亦未下耳,Kì thị Công Kiên chi vi thiên tì Ngột Lang chi vi phó nhị diệc vị hạ nhĩ
拱𢧚𢩽柳撴槐朱冲,cũng nên dảy liễu dun hòe cho xong
悁㛪㛪固𠹾𠳒,Quên em em có chịu lời
侈醒職槐,xảy tỉnh giấc hòe
所㗂𠺙唯盆丕,thửa tiếng thổi dõi buồn vậy
賜状元陶椒榜眼缺姓名探花郎郭忍太學生二十七名出身有差,tứ trạng nguyên đào tiêu bảng nhãn khuyết tính danh thám hoa lang quách nhẫn thái học sinh nhị thập thất danh xuất thân hữu sai
三月功畢,Tam nguyệt công tất
於茹𨀈蹎𦉼𠫾踏沛蓓𥯓蔠󰤫𧁷巾𫽄别𣘃怒勁𣘃怒󱦕,ở nhà bước chân ra đi đạp phải bụi rậm chông gai khó khăn chẳng biết cây nọ cứng cây nọ mềm
冬十月詔土侯公主駙馬帝姬召集漂散無産人為奴婢開墾荒閑田立為田庄,đông thập nguyệt chiếu thổ hầu công chúa phò mã đế cơ triệu tập phiêu tán vô sản nhân vi nô tì khai khẩn hoang nhàn điền lập vi điền trang
夏四月詔群臣言事於上前呼帝曰朝廷,hạ tứ nguyệt chiếu quần thần ngôn sự ư thượng tiền hô đế viết triều đình
班𣈜蠟𤏧𠄩边𨕭床七寳𡎦𨕭󰜋󰜏,ban ngày sáp thắp hai bên trên giường thất bảo ngồi lên một bà
衮昂𤾓䋦边𢚸,ngổn ngang trăm mối bên lòng
苔𡑝鎌捽󰡅𤍶,Đầy sân gươm tuốt sáng loà
𡫡朱耻辱󰜋吝買催,sao cho sỉ nhục một lần mới thôi
𨑮糁捁船𫴋𢴾,mười tám kéo thuyền xuống bơi
降封帝為恭王與皇太后鄭氏幽于西内宮,giáng phong đế vi cung vương dữ hoàng thái hậu trịnh thị u vu tây nội cung
回𢀭空𣋇課𢀨拯𨖨,hồi giàu không đổi thuở sang chẳng dời
我李太祖既稱帝而追封其父曰顯慶王當,Ngã Lí Thái Tổ ký xưng đế nhi truy phong kì phụ viết Hiển Khánh Vương đương
㐌𦖑𡽫西蒸㗂念誦,đã nghe non tây chưng tiếng niệm tụng
方今皇上陛下恢太祖髙皇帝之洪圖備太祖髙皇帝之良法特命臣𢮪𧻗鑑通考總論盖以扶天地綱常之道明帝王治亂之原𭁈夫述太祖髙皇帝創業之艱難使天下後世誦念而不忘焉,Phương kim Hoàng thượng bệ hạ khôi Thái Tổ Cao Hoàng Đế chi hồng đồ bị Thái Tổ Cao Hoàng Đế chi lương pháp đặc mệnh thần soạn Việt Giám Thông Khảo tổng luận cái dĩ phù thiên địa cương thường chi đạo minh đế vương trị loạn chi nguyên dữ phù thuật Thái Tổ Cao Hoàng Đế sáng nghiệp chi gian nan sử thiên hạ hậu thế tụng niệm nhi bất vong yên
上皇恐諸軍或不䏻辨使人諭之曰此昭文韃也當審識之,thượng hoàng khủng chư quân hoặc bất năng biện sử nhân dụ chi viết thử chiêu văn thát dã đương thẩm thức chi
瀨任居銓衡多受賂遺人有謠曰各職僃員两渤盡田,Lại nhậm cư thuyên hành đa thụ lộ dị nhân hữu dao viết Các chức bị viên lưỡng Bột tận điền
𠏲鏁固鈽茄主固傘茄官固梇,thợ rào có búa nhà chúa có tàn nhà quan có lọng
𦛌強㤕賖,ruột càng xót xa
𤯨於廊𢀨於渃,sống ở làng sang ở nước
𢞂𧗱秋,buồn về thu
側身度嶺入山蠻,Trắc thân độ lĩnh nhập sơn man
二十一日各處僞黨並起兵出珥河至菩提,nhị thập nhất nhật các xứ nguỵ đảng tịnh khởi binh xuất nhĩ hà chí bồ đề
選㝵𣎃𠃩𠄩𨑮貢胡,tuyển ngày tháng chín hai mươi cống hồ
十二月殿試賜阮克紹等二名進士出身黎廷譽等七名同進士出身,Thập nhị nguyệt Điện thí tứ Nguyễn Khắc Thiệu đẳng nhị danh Tiến sĩ xuất thân Lê Đình Dự đẳng thất danh đồng Tiến sĩ xuất thân
林邑王范陽邁寇九真州兵擊却之,Lâm Ấp vương Phạm Dương Mại khấu Cửu Chân châu binh kích khước chi
切鎌大䧺,thét gươm đại hùng
是日莫将使人登山頂望之見官兵回笑曰彼見我兵來自知寡不敵眾乃先退回必留黄廷爱断後,thị nhật mạc tướng sử nhân đăng sơn đỉnh vọng chi kiến quan binh hồi tiếu viết bỉ kiến ngã binh lai tự tri quả bất địch chúng nãi tiên thoái hồi tất lưu hoàng đình ái đoạn hậu
拱坊半𦧘拱𢬣奔𠊛,Cũng phường bán thịt cũng tay buôn người
况余與汝等生於擾攘之秋長於󰓎難之際竊見偽使徃來道途旁午掉鴞鳥之寸舌而凌辱朝廷委犬羊之尺軀而倨傲宰輔,huống dư dữ nhữ đẳng sinh ư nhiễu nhương chi thu trưởng ư gian nan chi tế thiết kiến nguỵ sứ vãng lai đạo đồ bàng ngọ trạo kiêu điểu chi thốn thiệt nhi lăng nhục triều đình uỷ khuyển dương chi xích khu nhi cự ngạo tể phụ
󰠱香典󱙹天臺浽𢚸懇渚𣴓𠳒云爲,nén hương đến trước thiên đài nỗi lòng khẩn chửa cạn lời vân vi
𦰟畑欺𤏣欺𤎎遣𠊛𡎦帝麻魚謹愁,ngọn đèn khi tỏ khi mờ khiến người ngồi đó mà ngơ ngẩn sầu
丙戌五十三年漢景帝二年,bính tuất ngũ thập tam niên hán cảnh đế nhị niên
如其𤼵露則宫家與太尉生釁,như kì phát lộ tắc cung gia dữ thái uý sinh hấn
務小何蔽日明榻邉𡸈容鼾睡,Vụ tiểu hà tế nhật minh tháp biên khởi dung han thuỵ
昆若它瘖媄慈買停,con nhược đà ốm mẹ từ mới dừng
咹沛渃毒丐朐齊𣖖,ăn phải nước độc cái cu tày chày
悲夫天庚寅重光二年明永樂八年春正月張輔令明人於近城去處增置屯田及徵太原宣光三江稻榖為軍儲,Bi phu thiên Canh Dần Trùng Quang nhị niên Minh Vĩnh lạc bát niên xuân chính nguyệt Trương Phụ lệnh Minh nhân ư cận thành khứ xứ tăng trí đồn điền cập trưng Thái Nguyên Tuyên Quang Tam Giang đạo cốc vi quân trừ
󰛎潙故囯別󰠳󰑼茹,Trông vời cố quốc biết đâu là nhà
𫃚絁𬗢𦀎論都𦋦𠓨,vóc the là lượt rộn đua ra vào
告醝払㐌淡排𤎜𦋦,Cáo say chàng đã dạm bài lảng ra
󰀎買实把特恩󰪀盎那,ấy mới thực trả được ơn nặng ang nạ
左參知正事張漢超鎮化州邊境復安乞還許嗞,Tả tham tri chính sự Trương Hán Siêu trấn Hoá Châu biên cảnh phục an khất hoàn hứa chi
旱祈得雨,hạn kì đắc vũ
固才麻𢚁之才𫳘才連貝𫳘灾󰜋韻,có tài mà cậy chi tài chữ tài liền với chữ tai một vần
令旨許内監各員所養子孫饒䕃限以職品髙下爲差,Lệnh chỉ hứa nội giám các viên sở dưỡng tử tôn nhiêu ấm hạn dĩ chức phẩm cao hạ vi sai
曉令旨揮阮世羙譯為囯語以申諭之,hiểu lệnh chỉ huy nguyễn thế mĩ dịch vi quốc ngữ dĩ thân dụ chi
󰝈愛𠦳重坤撒𣴓,bể ái ngàn trung khôn tát cạn
吏添𠄼两鉑𣳔,lại thêm năm lạng bạc ròng
󰽱𩰈,lông nheo
䜹浪清氣初󰅒,Thưa rằng Thanh khí xưa nay
威灵𨈒圣樣僊篭幔󰖽𤽸影畑色𦳦,uy linh vóc thánh dáng tiên lồng màn vẻ trắng ánh đèn sắc tươi
役茹辰𢣅役注博辰𤯺,việc nhà thì nhác việc chú bác thì siêng
産低些劎𠬠𠄽𥘀香,sẵn đây ta cắm một vài nén hương
以虚實未審無所訊問乃使船,Dĩ hư thực vị thẩm vô sở tấn vấn nãi sử thuyền
沛縁香焒共饒車𫅕路𢴑𦲿橷買󱚢,phải duyên hương lửa cùng nhau xe dê lọ rắc lá dâu mới vào
𰮳箋計歇賒𧵆,Mảnh tiên kể hết xa gần
贈少保從祀文廟,Tặng Thiếu bảo tòng tự Văn Miếu
咀𨱽所嘆丕,thở dài thửa than vậy
六月順化處土酋逐總兵使端良伯范文訓掠其妻子財物,Lục nguyệt Thuận Hoá xứ thổ tù trục tổng binh sứ Đoan Lương bá Phạm Văn Huấn lược kì thê tử tài vật
𦝄花𥋳仍爫青,trăng hoa coi những làm thinh
賞黎可參絹二十疋馬十匹,Thưởng Lê Khả tham quyến nhị thập sất mã thập sất
命統將徐穆巡海西境吳子安巡北境覘邊情,mệnh thống tướng từ mục tuần hải tây cảnh ngô tử an tuần bắc cảnh siêm biên tình
王復命詞臣胡士楊等撰文勒石以紀其事,Vương phục mệnh từ thần Hồ Sĩ Dương đẳng soạn văn lặc thạch dĩ kỷ kì sự
吀𠊛𧗱𢪀矯煩,xin người về nghỉ kẻo phiền
𡗶生𫥨刼咍制,trời sinh ra kiếp hay chơi
俸芒蒸名拯泟,bỗng mang chưng danh chẳng sạch
龟甲模𧒉,quy giáp mu rùa
𠳐恩聖律媄吒蜍柴𭓇道勉德瞿經裴兀扲戒咹㪰,vâng ơn thánh xót mẹ cha thờ thầy học đạo mến đức cù kiêng bùi ngọt cầm giới ăn chay
冬十月詔昭聖公主爲皇太子以傳位帝出家居大内真教禪寺,Đông thập nguyệt chiếu Chiêu Thánh công chúa vi hoàng thái tử dĩ truyền vị đế xuất gia cư Đại Nội Chân Giáo thiền tự
治󰭞中热氣驗台,trị bặc trung nhiệt khí nghiệm thay
太后爲之造命亦仁政之所施也,thái hậu vi chi tạo mệnh diệc nhân chính chi sở thí dã
兑傷身分汝郎,đoái thương thân phận lỡ làng
𥪝經句悴𡦂𢗖,trong kinh câu sót chữ nhầm
我太祖髙皇帝輯寕家󰘊肇修人紀,Ngã Thái Tổ Cao Hoàng Đế tập ninh gia bang triệu tu nhân KỶ
倣信特󰜋𠄽分咍空,Phỏng tin được một vài phần hay không
明浪良嫂於󰦓,minh rằng lương tẩu ở đâu
二月十二日勑旨内外各衙門奏題等本本官書名不得使書寫吏代書,nhị nguyệt thập nhị nhật sắc chỉ nội ngoại các nha môn tấu đề đẳng bản bản quan thư danh bất đắc sử thư tả lại đại thư
秋九月勿陽洞人叛討平之,Thu cửu nguyệt Vật Dương động nhân phản thảo bình chi
病南渚北麻痊買才,bệnh nam chữa bắc mà thuyên mới tài
九月四日,Cửu nguyệt tứ nhật
小姐𠁑帳少㝵,Tiểu thư dưới trướng thiếu người
󰜏官𩵽吸瞻𢴾𦃀繩𡮣󱂌󱮖𥄭喝𨅹,bà quan tâm hấp xem bơi chải thằng bé lom khom ngó hát chèo
臣恐海内異姓諸侯皆如占城奚啻占人哉,thần khủng hải nội dị tính chư hầu giai như chiêm thành hề ví chiêm nhân tai
責𡗶牢底汝讓,trách trời sao để nhỡ nhàng
五月旨揮大臣行遣及參知簿籍參議󰱑官刑獄等官今後訊獄及大臣准决日不得次目怠慢或有病疾必於眾呈自不得欠鈌,Ngũ nguyệt chỉ huy đại thần hành khiển cập tham tri bạ tịch tham nghị đài quan hình ngục đẳng quan Kim hậu tấn ngục cập đại thần chuẩn quyết nhật bất đắc thứ mục đãi mạn hoặc hữu bệnh tật tất ư chúng trình tự bất đắc khiếm khuyết
及至宫軍大漸方攑諸子一人入繼大綂,Cập chí cung quân đại tiềm phương cử chư tử nhất nhân nhập kế đại thống
因以佗自代,Nhân dĩ Đà tự đại
樁迻𩙋泛琴争暎喂,thông đưa gió phím cầm tranh ánh ỏi
故敗元之功日燏居多,cố bại nguyên chi công nhật duật cư đa
夏四月明張輔等冦乂,Hạ tứ nguyệt Minh Trương Phụ đẳng khấu Nghệ
畑雖固𣅶𩙌熄𬊭𨖲辰吏𠓇奇茄,đèn tuy có lúc gió tắt thắp lên thì lại sáng cả nhà
仕捽潙吝吝隊󱋓仕𰙔寅諫諫隊󱫻,sẽ rót vơi lần lần đòi chén sẽ ca dần ren rén đòi liên
𦖻群同望󰋇𠳒𨫊釘,tai còn đồng vọng mấy lời sắt đanh
中,trung
重來𠱋禍固𣈜,trùng lai dù họa có ngày
社席遐氓鯨鯢凶黨,Xã tịch hà manh kình nghê hung đảng
翥㝵設客𣈜損𠦳鍾,chứa người thết khách ngày tốn ngàn chung
󰤣緣𬄃𥚯荼行拱𫫜,hết duyên củ rễ dưa hành cũng xơi
群如𠓨𠓀𦋦𡢐,Còn như vào trước ra sau
禄郡公領兵回救清華,Lộc quận công lĩnh binh hồi cứu Thanh Hoa
蜍奉孛𡗶,thờ phụng bụt trời
場合,trường hợp
特遣禮部尚書知經筵事兼國子監祭酒少保楊郡公阮宜持節賚捧金冊金璽榮封爲元帥掌國政,đặc khiển lễ bộ thượng thư tri kinh diên sự kiêm quốc tử giám tế tửu thiếu bảo dương quận công nguyễn nghi trì tiết lãi bổng kim sách kim tỉ vinh phong vi nguyên soái chưởng quốc chính
造敬天殿,tạo KÍnh Thiên điện
󰋇埃㑏邒道恒𠊚些,mấy ai giữ đặng đạo hằng người ta
戈珠連擁固埃忙,quá chua liền ủng có ai màng
店廊𧵆姅零征,xóm làng gần nửa lênh chênh
半饐,bán ế
碎𫢩庒恪菓味𨑗核,tôi nay chẳng khác quả mùi trên cây
嗔柴伤几愚生,xin thầy thương kẻ ngu sinh
世榮之奏也,thế vinh chi tấu dã
命𠊛,mạng người
以其圖大宅中為憶萬世子孫之計上謹天命下因民志苟有便輙改故國祚延長風俗富阜,dĩ kì đồ đại trạch trung vi ức vạn thế tử tôn chi kế thượng cẩn thiên mệnh hạ nhân dân chí câu hữu tiện triếp cải cố quốc tộ diên trường phong tục phú phụ
丐𥯝鄧坦,cái sọt đựng đất
󱪌守餒󰪀,bẵm giữ nuôi nấng
曰帝之理𭓇緝熙光明於混然之中有粲然之别精徵藴奥形諸聲詩𡸈尋常𭓇士經生窺仰所及,viết Đế chi lí học tập hi quang minh ư hỗn nhiên chi trung hữu xán nhiên chi biệt tinh trưng uẩn áo hình chư thanh thi khởi tầm thường học sĩ kinh sinh khuy ngưỡng sở cập
十二月初三日莫遣良逢辰阮仁安阮渊阮克綏陳道泳阮璥杜汪武瑾汝琮黎挺秀武謹武靖等如明歳貢,Thập nhị nguyệt sơ tam nhật Mạc khiển Lương Phùng Thìn Nguyễn Nhân An Nguyễn Uyên Nguyễn Khắc Tuy Trần Đạo Vịnh Nguyễn Kính Đỗ Uông Vũ Cẩn Nhữ Tông Lê Đĩnh Tú Vũ Cẩn Vũ Tĩnh đẳng như Minh tuế cống
芇台渚歇塵緣,nào hay chưa hết trần duyên
𫗄羡簾台箒括𪩮掑󰘂矯畑拞,gió tạn rèm thay chổi quét trăng kề cửa kẻo đèn khêu
畨尼𨑜坦念尋朱𪞷,phen này xuống đất nẫm tìm cho ra
内花𬱻𬱻圍隊𠳨营柳寬寬呌呂吝,nội hoa tấp tấp vầy đòi hỏi doanh liễu khoan khoan khéo lữa lần
𢮭楳,gõ mỏ
燕梁𨻫仍𫫛咦保埃,én rường luống những rù rì bảo ai
帝使太尉楊英珥徃捕得之,Đế sử Thái uý Dương Anh Nhĩ vãng bổ đắc chi
𣈙昆𠖈准風󰡰,rày con xuống chốn phong trần
大譏,Đại cơ
若評諭官宜用法公平不可受賂偏曲使有所寃,nhược bình dụ quan nghi dụng pháp công bình bất khả thụ lộ thiên khúc sử hữu sở oan
漢蒼禁宗室宫人不得稱貴號犯者罪之,Hán Thương cấm tông thất cung nhân bất đắc xưng quý hiệu phạm giả tội chi
如空别󱤞回頭羅癡,như không sớm biết hồi đầu là si
覆種尾𥡗窖𠰃如支,phúc chủng vãi mạ khéo nhằm như chia
搭𦖻𥋓𫖀爫𠽐浪坤拱偈浪哬拱㕧,đắp tai ngảnh mặt làm ngơ rằng khôn cũng kệ rằng khờ cũng thây
庄󰑼耒旦枚𨍦跡之,chăng là rồi đến mai sau tích gì
中宗尊号𨖲朱,trung tông tôn hiệu lên cho
癸巳五年宋淳化四年,quý tị ngũ niên tống thuần hoá tứ niên
󰜋浪流水𠄩浪行雲,Một rằng Lưu thuỷ hai rằng Hành vân
固事之丑叉如固𧤁固𡓋共恪事困爫丕,có sự chi xấu xa như có sừng có đuôi cùng các sự khốn làm vậy
󰖛花押𥊢𫴋船,Kiệu hoa áp thẳng xuống thuyền
是後諸王及道賊皆服之,Thị hậu chư vương cập đạo tặc giai phục chi
則月暗雲去則月明人󰰽不見之其䏻道得者觧,tắc nguyệt ám vân khứ tắc nguyệt minh nhân thục bất kiến chi kì năng đạo đắc giả giải
尚頼大臣文武百官明勗交脩輔成厥,thượng lại đại thần văn võ bá quan minh úc giao tu phụ thành quyết
令諸路儲積官粟不可輕發,Lệnh chư lộ trữ tích quan túc bất khả khinh phát
大越史記本紀續編卷之十六,đại việt sử ký bản kỷ tục biên quyển chi thập lục
𡗶付性於身些道奇綱常𠄼免󰬾,trời phó tính ở thân ta đạo cả cương thường năm lẫn ba
汝仍𢚸𤳇𡛔丕,nhớ những lòng trai gái vậy
帝大喜加金陞太宰使爲都将節制諸營將士分道並進定西南,đế đại hỉ gia kim thăng thái tể sứ vi đô tướng tiết chế chư doanh tướng sĩ phân đạo tịnh tiến định tây nam
弄酉曩㐱坤𬯩,lòng dấu nặng chỉn khôn rời
怒義兵之舉朕實出於不得已焉耳,Nộ nghĩa binh chi cử trẫm thực xuất ư bất đắc dĩ yên nhĩ
嘉遂出介分也其弟兵就舍稱疾不肯見王及使者陰與大臣謀作乱,gia toại xuất giới phân dã kì đệ binh tựu xá xưng tật bất khẳng kiến vương cập sứ giả âm dữ đại thần mưu tác loạn
偽瓊瑞等率子弟迯出欲回先明,Nguỵ Quỳnh Thuỵ đẳng suất tử đệ đào xuất dục hồi Tiên Minh
縁箕縁㐌𢭂拪麻𠊚闺阁仍醝𧗱之,duyên kia duyên đã trao tay mà người khuê các những say về gì
詔討峯州鄭航陳麗丹長温賊航等奔傘圓,chiếu thảo phong châu trịnh hàng trần lệ đan trường ôn tặc hàng đẳng bôn tản viên
矮短悶希㙮侖,ải đoản mọn hơi thấp lùn
経营,kinh doanh
𪹷爌踈踈俸竹𩂏,nắng quáng thưa thưa bóng trúc che
恭簡王元晟卒,Cung Giản Vương Nguyên thạch tốt
擬實槞𦼞特豆,nghỉ thực trồng dưa được đậu
設使數子區區為兒女子之態從死牖下烏䏻名垂竹帛與天地相為不朽哉汝等世為将種不曉文義既聞其説疑信相半,Thiết sử số tử khu khu vi nhi nữ tử chi thái tòng tử dũ hạ ô năng danh thùy trúc bạch dữ thiên địa tương vi bất hủ tai Nhữ đẳng thế vi tướng chủng bất hiểu văn nghĩa ký văn kì thuyết nghi tín tương bán
𧏵偃老訥乾坤,rồng yển lão nuốt càn khôn
牒于京師大議起行,điệp vu kinh sư đại nghị khởi hành
蹅穭忽連,đạp lúa hót lên
夏五月選太學生餘數為葆和宫書史,Hạ ngũ nguyệt tuyển Thái học sinh dư số vi Bảo Hoà cung thư sử
趨𨁭,xu rảo
至是兵少食盡令使将士遠入山内運糧以此營寨空踈隊,Chí thị binh thiểu thực tận lệnh sử tướng sĩ viễn nhập sơn nội vận lương dĩ thử doanh trại không sơ đội
達排風月讒坡綱常,đặt bày phong nguyệt gièm pha cương thường
媄碎墳墓尼芇㐌安,mẹ tôi phần mộ nơi nào đã an
𠬠旬𫔤禁𦊚務冷星,một tuần cửa cấm bốn mùa lạnh tanh
𫕲𦝄𠬠會公候占包,gió trăng một hội công hầu chiêm bao
予,dự
涎渃𠷦,diên nước miếng
己未宋順帝準昇明三年齊髙帝蕭道成建元元年,kỉ mùi tống thuận đế chuẩn thăng minh tam niên tề cao đế tiêu đạo thành kiến nguyên nguyên niên
若監得賊人通同情狀有重賞,nhược giam đắc tặc nhân thông đồng tình trạng hữu trọng thưởng
空仍埃𥚯扲𦅮𩂏朱,không dưng ai dễ cầm tàn che cho
大越史記本紀全書卷之七,Đại Việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi thất
酉𠊛𥒥拱󰞺肝路𠊛,Dẫu người đá cũng nát gan lọ người
待𠊚文物待莊英䧺,đãi người văn vật đãi trang anh hùng
後,Hậụ
豪傑聞之而切齒忠義見之而傷心,hào kiệt văn chi nhi thiết xỉ trung nghĩa kiến chi nhi thương tâm
求吀,cầu xin
加,gia
承𠳐,thừa vâng
女斈堂,nữ học đường
張漢超杜子平預之,Trương Hán Siêu Đỗ Tử Bình dự chi
明參将陳智以東䦕城孤危,minh tham tướng trần trí dĩ đông quan thành cô nguy
及使回密告謂黎氏子孫既絶弗䏻嗣政委托于莫,Cập sứ hồi mật cáo vị Lê thị tử tôn ký tuyệt phất năng tự chính uỷ thác vu Mạc
粃𢝙催拱性𡗶别𫳵,Tẻ vui thôi cũng tính trời biết sao
娘些𣈜𣈙𪤻樸漣󱮟,nàng ta ngày rày da vóc trơn nhởn
及寢陵既安則會羣臣議其德行之賢否以爲諡曰某皇帝某皇后不復以大行稱之,Cập tẩm lăng ký an tắc hội quần thần nghị kì đức hạnh chi hiền phủ dĩ vi thuỵ viết mỗ Hoàng đế mỗ Hoàng Hậu bất phục dĩ Đại Hành xưng chi
悶𢧚󰜋㤕󰒂之庄咍娘固肯為󰠃些,muốn nên một chút nghĩa chi chẳng hay nàng có khứng vì cùng ta
莫敬恭走至金城縣使南郡缺名㨿南昌縣立營寨水步日夜廵守,Mạc Kính Cung tẩu chí Kim Thành huyện sử Nam quận khuyết danh cứ Nam Xang huyện lập doanh trại thuỷ bộ nhật dạ tuần thủ
二曰󰱇置鄕長為甲首以相統攝,nhị viết tuyển trí hương trưởng vi giáp thủ dĩ tương thống nhiếp
稠羅楛稠止,trù là gỗ chò chỉ
從教屡素求竟不䏻得,tòng giáo lũ tố cầu cánh bất năng đắc
𠯇朱䜹歇󰜋𠳒㐌㝹,Dẽ cho thưa hết một lời đã nao
時㓂黨渠魁秀梮秀㻡兄弟等率其部黨千餘人投,Thời khấu đảng cừ khôi Tú Cục Tú Tiết huynh đệ đẳng suất kì bộ đảng thiên dư nhân đầu
詔改其田曰應天,Chiếu cải kì điền viết Ứng Thiên
繡衣襖𫃚牲牲,tú y áo vóc xinh xinh
𡢐共,sau cùng
元以明年為洪德元年,nguyên dĩ minh niên vi hồng đức nguyên niên
大使,đại sứ
册,sách
冬十月?,Đông thập nguyệt UNK
每㝵爭𠳨所實爫牢,mọi người tranh hỏi thửa thực làm sao
爫身昆𡛔𡦂貞爫頭,làm thân con gái chữ trinh làm đầu
帝及諸将議令各縣沿河軍人預徒財畜入山林避居以防賊兵,đế cập chư tướng nghị lệnh các huyện duyên hà quân nhân dự đồ tài súc nhập sơn lâm tị cư dĩ phòng tặc binh
修行󰝸𨤧遁𨦩𫗄𦝄,tu hành chẳng nhẽ lộn vòng gió trăng
㐌𠄼辻歲𨑗頭空昆芮業仍愁村員,đã năm mươi tuổi trên đầu không con nối nghiệp những sầu thon von
篤𢚸尋孛庄煩塘賖,dốc lòng tìm bụt chẳng phiền đường xa
是年以杜閏郭廷寶為東閣校書吳士連為史官修撰,thị niên dĩ đỗ nhuận quách đình bảo vi đông các hiệu thư ngô sĩ liên vi sử quan tu soạn
嗔扒麻催𫽄路𫫜,xin bớt mà thôi chẳng lọ xơi
以自秋徂冬天久不雨固也,Dĩ tự thu tồ đông thiên cửu bất vũ cố dã
吉鐄𡑱怒𡏧紅𨤮箕,cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia
占人設伏奉世,chiêm nhân thiết phục phụng thế
𧡊払迻餞提携,thấy chàng đưa tiễn đề huề
苦𪬡群𦬑𢀨𢀭𦬑𫡻,khó hèn còn nợ sang giàu nỡ quên
芇咍渃沚花㵢,nào hay nước chảy hoa trôi
以仕厚爲提督公桄爲參督程富侯,dĩ sĩ hậu vi đề đốc công quang vi tham đốc trình phú hầu
冬年丸泊卒冷,đông nên hòn bạc tốt lành
娘𦖑󰟯拱是非攊𢬗,Nàng nghe dường cũng thị phi rạch ròi
使帥等與容同心力戰容輔未知誰勝負盖天不佑陳也,Sử Soái đẳng dữ Dung đồng tâm lực chiến Dung Phụ vị tri thuỳ thắng phụ cái thiên bất hựu Trần dã
以刘興孝為翰林院侍講參掌翰林院事,dĩ lưu hưng hiếu vi hàn lâm viện thị giảng tham chưởng hàn lâm viện sự
𠫾部辰怯隘雲𠫾船辰怯㳥神𧯄蛦,đi bộ thì khiếp ải vân đi thuyền thì khiếp sóng thần hang dơi
𫳵𡮠踸𪽣穭翁唉𪂲,sao mày giẫm ruộng lúa ông hỡi cò
𣋽酉最槾憐󰑼,Sớm đào tối mận lân la
中便羅打𡀫,trung tiện là đánh rắm
客固迻朱𠬠莰茶,khách có đưa cho một nhúm trà
英,anh
每年之内二次朝京每年正月七月各一次來朝,Mỗi niên chi nội nhị thứ triều kinh Mỗi niên chính nguyệt thất nguyệt các nhất thứ lai triều
空固丐團体󱞢󱞡󰅹󰑼冬過𠀧𠊚空固󰜋會社利益󰅹󰑼󰢉欣𤾓鉑,không có cái đoàn thể bền chặt nào là đông quá ba người không có một hội xã lợi ích nào là vốn hơn trăm bạc
爫之朱𥘀𢚸尼凜申,Làm chi cho nặng lòng này lắm thân
凣茲二途卿宜審處其一,Phàm tư nhị đồ khanh nghi thẩm xử kì nhất
役博空雙碎𣩂𬆄,việc bác không xong tôi chết ngay
山西處大蝗,Sơn Tây xứ đại hoàng
宋以便宜許之,tống dĩ tiện nghi hứa chi
社,xã
工部掌城池橋梁道路土木工匠之政繕修營造之,công bộ chưởng thành trì kiều lương đạo lộ thổ mộc công tượng chi chính thiện tu doanh tạo chi
𦲾䔲𠸦埃𢬭末鋸,mướp đắng khen ai đổi mạt cưa
𫅷群欣女課群嫩,già còn hơn nữa thuở còn non
非惟計謀之極其深遠盖亦古今之所未見聞,Phi duy kế mưu chi cực kì thâm viễn cái diệc cổ kim chi sở vị kiến văn
󰜋𢆥女買罙𠻀特信,Một năm nữa mới thăm dò được tin
香強淡焒強濃,Hương càng đượm lửa càng nồng
詔花簟錦空𫯳拱虚,chiếu hoa đệm gấm không chồng cũng hư
五月望月有食之,Ngũ nguyệt vọng nguyệt hữu thực chi
命汝諧徃宣德意簡迪彼眾授之以官仍給田土免租賦三年以懷保之,mệnh nhữ hài vãng tuyên đức ý giản địch bỉ chúng thụ chi dĩ quan nhưng cấp điền thổ miễn tô phú tam niên dĩ hoài bảo chi
𪮳𢱖,măn mó
楼高餒丐𪃙,thềm cao nuôi cái trả
移午簾篭月蔑鈎,dời ngó rèm lồng nguyệt một câu
遣𬗔於蒸𥪞園銀杏,khiến trói ở chưng trong vườn ngân hạnh
捻昌別𢭮死生准芇,Nắm xương biết gửi tử sinh chốn nào
𨕭辰𥙩𤿦󰮉𠫾濫𥯍,trên thì lấy da bịt đi làm mái
以陳䧺韬為少傅,Dĩ Trần Hùng Thao vi Thiếu phó
昆𤞺特𪠞𬂆𬂆,con cáo đực đi lặng lặng
明總兵李彬内官李亮逮捕𰎟山縣生員范論捺作陽龔以塞詔命連及家属范社等送燕京,Minh tổng binh Lí Bân Nội quan Lí Lượng đãi bổ Giáp Sơn huyện sinh viên Phạm Luận nại tác Dương Cung dĩ tắc chiếu mệnh liên cập gia thuộc Phạm Xã đẳng tống Yên Kinh
𪹾𤐝㐌固𨕭頭渚󱳮,xét soi đã có trên đầu chớ lo
歲尼買𠹾母䘮扵𠇮,tuổi này mới chịu mẫu tang ở mình
仃仃技𩯀蹎絲,rành rành kẽ tóc chân tơ
𤾓𢆥碑𥒥拱󰍹𠦳𢆥碑𠰘吻群渚渚,trăm năm bia đá cũng mòn ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ
提𢹂𦝄襊󰊄𦝄,Đề huề lưng túi gió trăng
𭛁府銀一千六百八十两鑄洪鐘置扵大教寺,Phát phủ ngân nhất thiên lục bách bát thập lượng chú hồng chung trí ư Đại Giáo tự
時清華右衛殿前將軍安清侯阮金宋山沛庄人一云弘裕之子等率子弟奔哀牢國,Thời Thanh Hoa hữu vệ điện tiền tướng quân An Thanh hầu Nguyễn Kim Tống Sơn Phái Trang nhân nhất vân Hoằng Dụ chi tử đẳng suất tử đệ bôn Ai Lao quốc
鬼調󱢝𨑜庄戈塊求,quỷ đều xô xuống chẳng qua khỏi cầu
乃止,Nãi chỉ
然土廣人眾险阻山林易以爲乱,nhiên thổ quảng nhân chúng hiểm trở sơn lâm dị dĩ vi loạn
公主方十歲啞不能言,công chúa phương thập tuế á bất năng ngôn
命祗侯陳令馨爲元帥将兵討之,Mệnh Chi hầu Trần Lệnh Hinh vi nguyên soái tương binh thảo chi
冬十,đông thập
孕旗浽鞁蓮塘竹絲浽畧桃鐄捁𡢐,dựng cờ nổi trống lên đường trúc tơ nổi trước đào vàng kéo sau
為一時名将云,vi nhất thời danh tướng vân
三月帝閲武于永洞,tam nguyệt đế duyệt vũ vu vĩnh động
國𥘉因李舊行遣衘加中書門下平,quốc sơ nhân lí cựu hành khiển hàm gia trung thư môn hạ bình
己巳五年十二月順元年以後襄翼帝洪明正德四年,Kỉ Tị ngũ niên Thập nhị nguyệt Thuận nguyên niên dĩ hậu Tương Dực đế Hồng Minh Chính Đức tứ niên
𬂙賒娘㐌𤏣澄裊賒,trông xa nàng đã tỏ chừng nẻo xa
夫何當職之具僚不顧朝廷之成憲,Phù hà đương chức chi cụ liêu bất cố triều đình chi thành hiến
六月阮德揚有罪伏誅德揚屯守江岸與賊通同販賣事覺處斬,lục nguyệt nguyễn đức dương hữu tội phục tru đức dương đồn thủ giang ngạn dữ tặc thông đồng phán mại sự giác xử trảm
事事施爲順󱨦𡗶,sự sự thi vì thuận lẽ trời
丙午十五年宋淳祐六年元定宗貴由元年春二月定諸軍選壮者充四天四聖四神軍,bính ngọ thập ngũ niên tống thuần hựu lục niên nguyên định tông quý do nguyên niên xuân nhị nguyệt định chư quân tuyển tráng giả sung tứ thiên tứ thánh tứ thần quân
黎文休曰夫運籌帷幄之中决勝千李之外皆,lê văn hưu viết phù vận trù duy ốc chi trung quyết thắng thiên lí chi ngoại giai
莫茂洽遁回京邑,Mạc Mậu Hợp độn hồi Kinh ấp
行𡨸,hàng chữ
之本也,chi bản dã
法符㐌𨇜柴筭理芇,phép bùa đã đủ thày toan lẽ nàỏ
挴檜頭𡽫鈽計堆,hái củi đầu non búa kể đôi
坚肝魁仍雷𪡔浪謨浪半浪驢𤾓傾,kiên gan khôi những lôi ra rằng mua rằng bán rằng lừa trăm khoanh
命鄭惟㦃由天關應天而進阮弘裕由長安莅仁而進正營平富侯阮文慮永興侯鄭綏領水步兵並進直至東京,Mệnh Trịnh Duy Sản do Thiên Quan Ứng Thiên nhi tiến Nguyễn Hoằng Dụ do Trường An Lí Nhân nhi tiến chính dinh Bình Phú hầu Nguyễn Văn Lự Vĩnh Hưng hầu Trịnh Tuy lĩnh thuỷ bộ binh tịnh tiến trực chí Đông Kinh
𡂄粓,và cơm
𣷷銀洡湥宫𦝄祝夢,bến ngân sùi sụt cung trăng chốc mòng
過制吏﨤囘顛,Quá chơi lại gặp hồi đen
沐𣆭僅以單騎走,mộc thạnh cẩn dĩ đan kị tẩu
草津,thảo tân
𣦍實,ngay thật
村人散充各衛所軍至定作軍貫時照其分邉還一衛隊伍以便紏率,thôn nhân tán sung các vệ sở quân chí định tác quân quán thời chiếu kì phân biên hoàn nhất vệ đội ngũ dĩ tiện củ suất
汪𣷠茫,uông mênh mang
𠫾遶,đi theo
中宗武皇,Trung Tông Vũ Hoàng
天外有天應遠照溪潭波静見蟾秋,Thiên ngoại hữu thiên ưng viễn chiếu Khê đàm ba tĩnh kiến thiềm thu
非君臣相遇同德同心䏻如是乎觀史所載太宗真情之感󰱑於骨肉相殘之言仁義忠憤之激在於唐太周公之事,Phi quân thần tương ngộ đồng đức đồng tâm năng như thị hồ Quan sử sở tải Thái Tông chân tình chi cảm phát ư cốt nhục tương tàn chi ngôn Nhân Nghĩa trung phẫn chi khích tại ư Đường Thái Chu Công chi sự
㐌衝身世群算浽芇,Đã xong thân thế còn toan nỗi nào
鋰󰑼鍬鍤掘陶默些,mai là thu sáp quật đào mặc ta
蟄蟄羅買𨨨𨨨𡥵𪃿𤯨𢀲底𥢅朱柴,chập chập là mới cheng cheng con gà trống lớn để riêng cho thầy
悲除伵㐌﨤柴,bây giờ tớ đã gặp thầy
時京路皆附於明百姓當差納粮以從守任之差發,Thời kinh lộ giai phò ư Minh bách tính đương sai nạp lương dĩ tòng thủ nhiệm chi sai phát
癸亥七年明洪武十六年春正月命黎季犛領舟師伐占城,Quý Hợi thất niên Minh Hồng Vũ thập lục niên xuân chính nguyệt mệnh Lê Quý Li lĩnh chu sư phạt Chiêm Thành
蟋蟀丐𧍝㗂吟𪧺𪧺,tất suất cái dế tiếng ngâm rè rè
曰双耒𢯊𬆄𨖲榾𠳨媄𡜤浪𢷣𫨩𫨩,viết xong rồi dích ngay lên cột hỏi mẹ đĩ rằng dở hay hay
逮僞官路文律迯賊入哀勞畏帝威名構成嫌隙故至此,đãi nguỵ quan lộ văn luật đào tặc nhập ai lao uý đế uy danh cấu thành hiềm khích cố chí thử
𫢩它鸾鳯𥘶󱫨,nay đà loan phượng rẽ bầy
産刀𢬣襖即時󰇥𦋦,sẵn dao tay áo tức thì giở ra
計排柴伵共饒時埋𡗶共𠵌牢如痢,kế bày thầy tớ cùng nhau thời mai trời cũng nghe sao như lời
先爲形兵之勢使賊不知所僃,Tiên vi hình binh chi thế sử tặc bất tri sở bị
初丕承出身舍人事莫登庸,Sơ Phi Thừa xuất thân xá nhân sự Mạc Đăng Dung
漢蒼議移修東都宫殿於古列洞,Hán Thương nghị di tu Đông Đô cung điện ư Cổ Liệt động
数𠃣,số ít
𦖑雲仙𤯩﨤朝公名,nghe vân tiên sống gặp triều công danh
後陳福兵進至擒󰱐敬恭第二男十二歳,Hậu Trần Phúc binh tiến chí cầm hoạch Kính Cung đệ nhị nam thập nhị tuế
分了牢麻扔󰞺昂,phận liễu sao mà nảy nét ngang
唵唵輸𣈘吏𣦎𣈜,im ỉm thâu đêm lại thẳng ngày
二月地震,nhị nguyệt địa chấn
鄧訓彰德良舍人甲子七年莫淳福三年明嘉靖四十三年時莫敬典長子端䧺王敬止,Đặng Huấn Chương Đức Lương Xá nhân Giáp Tí thất niên Mạc Thuần Phúc tam niên Minh Gia Tĩnh tứ thập tam niên thời Mạc Kính Điển trưởng tử Đoan Hùng Vương Kính Chỉ
矣羣蔑覔󰠳時合朱,hãy còn một mếch đâu thì hợp cho
步軍至古壘水軍運糧見阻乃還,bộ quân chí cổ luỹ thuỷ quân vận lương kiến trở nãi hoàn
天下金税例十成色兼金四百四十九兩五分六釐四毫原例四百六十两代納公象二十两十成色金二千九百一两六錢九分五釐一絲原例二千八百六十三两,thiên hạ kim thuế lệ thập thành sắc kiêm kim tứ bách tứ thập cửu lượng ngũ phân lục li tứ hào nguyên lệ tứ bách lục thập lượng đại nạp công tượng nhị thập lượng thập thành sắc kim nhị thiên cửu bách nhất lượng lục tiền cửu phân ngũ li nhất ti nguyên lệ nhị thiên bát bách lục thập tam lượng
兵蘇󰟨奴孟台娘𦋦塘𢴑𧗱𣈙喝门,binh tô thế nó mạnh thay nàng ra đường tắt về rày hát môn
特追戰至阿臘為浮橋渡江酣戰死之,Đặc truy chiến chí A Lạp vi phù kiều độ giangm hàm chiến tử chi
󰡎󱝤詔蒲,dưới trải chiếu bồ
𤗖𢚸樁󱬦萱絲,mảnh lòng thung chỗi huyên tơ
魚浪𢚸老庒𢠩,ngư rằng lòng lão chẳng mơ
黄嵩轎㐌旦𡢐,hoàng tung kiệu đã đến sau
置殿前禁軍十衛一曰廣聖二曰廣武三曰衛龍四曰捧日五曰澄海,trí điện tiền cấm quân thập vệ nhất viết quảng thánh nhị viết quảng vũ tam viết vệ long tứ viết bổng nhật ngũ viết trừng hải
内若百官議衛留長髮如三年䘮服並著素縞衣居家作勞之時暫著青衣亦不抅,nội nhược bách quan nghị vệ lưu trường phát như tam niên tang phục tịnh trước tố cảo y cư gia tác lao chi thời tạm trước thanh y diệc bất câu
了囂闷闷於边裊塘,liu hiu mọn mọn ở bên nẻo đường
磋運茹土調撝奇,xoay vần nhà thổ đều vơ cả
固沛緣饒辰𧺀吏,có phải duyên nhau thời thắm lại
世傳雄王時王女仙容媚娘出遊海口船回至褚家鄕洲步行洲上遇褚童子裸身先匿葦叢中自以爲月老葦緣其合爲夫妻畏罪避居岸上所居便成都會王調兵討之童子仙容恐惧待罪忽夜半風雨暴至舂撞所居棟宇自拨居人及鷄犬一時同升于天留其空址在澤中時人呼其洲曰自然洲其澤曰一夜澤今存舊號云,Thế truyền Hùng Vương thời vương nữ Tiên Dung Mị Nương xuất du hải khẩu thuyền hồi chí Chử Gia hương châu bộ hành châu thượng ngộ Chử Đồng Tử loã thân tiên nặc vi tùng trung tự dĩ vi nguyệt lão vi duyên kì hợp vi phu thê uý tội tị cư ngạn thượng sở cư tiện thành đô hội Vương điều binh thảo chi Đồng Tử Tiên Dung khủng cụ đãi tội Hốt dạ bán phong vũ bạo chí thung chàng sở cư đống vũ tự bạt cư nhân cập kê khuyển nhất thời đồng thăng vu thiên lưu kì không chỉ tại trạch trung Thời nhân hô kì châu viết Tự Nhiên châu kì trạch viết Nhất Dạ trạch kim tồn cựu hiệu vân
船戈典郡慈廉永康𣷷意姅店杜洳,thuyền qua đến quận từ liêm vĩnh khang bến ấy nửa đêm đỗ nhờ
莫兵大潰乘勢逐北斬首無數,Mạc binh đại hội thừa thế trục bắc trảm thủ vô số
易𢲛󰟱𣷭坤量底滝,Dễ dò rốn bể khôn lường đáy sông
及生而體貌奇偉年九歲王育之于府中,Cập sinh nhi thể mạo kì vĩ niên cửu tuế Vương dục chi vu phủ trung
些󰝂鎌󰗪𫥨外𪽣些,ta đem liềm hái ra ngoài ruộng ta
九月八日太尉陳捍司馬黎察少尉黎篆黎理等攻昌江城拨之,cửu nguyệt bát nhật thái uý trần hãn tư mã lê sát thiếu uý lê triện lê lí đẳng công xương giang thành bạt chi
浪払𫔳儉茹卿,rằng chàng cửa tướng nhà khanh
芸𥢆咹坦胡琹没張,nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương
昭皇𠽊𠲶唹𠵱拱唭,chiêu hoàng mủm mỉm u ê cũng cười
累奏乞福還舊任以我交趾人思福之深,luỹ tấu khất phúc hoàn cựu nhiệm dĩ ngã giao chỉ nhân tư phúc chi thâm
至都隆嶺遇草賊擊破之進軍臨帝營先諭以禍福,chí đô long lĩnh ngộ thảo tặc kích phá chi tiến quân lâm đế doanh tiên dụ dĩ hoạ phúc
春正月以吳履信爲督将伐哀牢,Xuân chính nguyệt dĩ NGô Lí Tín vi đốc tướng phạt ai lao
𥚯常阻胣,dễ thường trở dạ
十二月莫福原卒,thập nhị nguyệt mạc phúc nguyên tốt
我國小大衙門委官𦤶祭物及朝賀,ngã quốc tiểu đại nha môn uỷ quan trí tế vật cập triều hạ
八月初九日詔繼今上自親王下及百姓並不得娶占城人爲妻以厚風俗,Bát nguyệt sơ cửu nhật chiếu Kế kim thượng tự thân vương hạ cập bách tính tịnh bất đắc thú Chiêm Thành nhân vi thê dĩ hậu phong tục
𡀇枚麻哰𠅜讒吱,giỏng môi mà rao lời gièm chê
社𢀲𤄮典餘󰁰廚社𫵈拯劔𠄼𦒹廚,xã lớn nhiều đến dư mươi chùa xã mọn chẳng kém năm sáu chùa
凣居政府而不諳故典則誤事多矣,Phàm cư chính phủ nhi bất am cố điển tắc ngộ sự đa hĩ
負𠊛𫽄補欺𠊛負些,Phụ người chẳng bỏ khi người phụ ta
茀菲𦰟竹󱤖斜㗂鐘鎮武更𪃿壽昌,phất phơ ngọn trúc ban tà tiếng chuông trấn vũ canh gà thọ xương
𡲤妸姮娥蒸僊𨕭殿月丕,vả ả hằng nga chưng tiên trên điện nguyệt vậy
停固愖咹怲爫買𢧚,đừng có chăm ăn biếng làm mới nên
󰜋坊𧞿𧙟𡥵如布𠀧𡦂嘵嗷𡢼󰇏𫯳,một phường rách rưới con như bố ba chữ nghêu ngao vợ chán chồng
為之没𫵀小樵消,vị chi một chút tẻo tèo teo
瀝𢚸凡渃蔑瓢,sạch lòng phàm nước một bầu
𢚸𠄩命拱鈘𠄩,lòng hai mình cũng chia hai
𣃲𧷺象体撑鐄𨯹𢧚,vuông tròn tuồng thấy xanh vàng đúc nên
以張漢超為門下右司郎中,dĩ trương hán siêu vi môn hạ hữu ti lang trung
公浪些共𢢇󰠐,Công rằng Ta cũng tủi thầm
自低買歇細𨆢准芇,từ đây mới hết tới lui hốn nào
部尚書阮如堵等𦤶祭各臣禳蝗,bộ thượng thư Nguyễn Như Đổ đẳng trí tế các thần nhương hoàng
織,chức
吾以逸待勞󰓳不勝矣,ngô dĩ dật đãi lao miệt bất thắng hĩ
制梨涓㩅制𦝄涓畑,Chơi lê quên lựu chơi trăng quên đèn
勑㫖諒山衛六所旗軍稀少官吏数多,Sắc chỉ Lạng Sơn vệ lục sở kì quân hi thiếu quan lại sổ đa
𫯳𠊛襖錦𭴤香默𠊛,chồng người áo gấm xông hương mặc người
󱉁朱柳󰇏花吱,Chơi cho liễu chán hoa chê
缺名安生王子國峻奪之,khuyết danh An Sinh Vương tử Quốc Tuấn đoạt chi
𤞺勸𢚸於馬群𪟽,cáo khuyên lòng ở mựa còn ngờ
𤎜㝵䀡脉投湯買仃,rạng ngày xem mạch đầu thang mới dành
𠶤㛪㛪吏𫥨牟爫髙,chuộng em em lại ra màu làm cao
𦖑呐科尼嚴禁𡗋𣎀𣋚沛𢜝法官𫛈,nghe nói khoa này nghiêm cấm lắm đêm hôm phải sợ phép quan cò
滥使𠫾探信息春,làm sứ đi thăm tin tức xuân
洞房迢迭󱋓󰠫,Động phòng dìu dặt chén mồi
麻𢚸吏想旦𠊛桃踈,mà lòng lại tưởng đến người đào thơ
卒成和約,tốt thành hoà ước
苟或無禮則肆情縱欲放僻邪移無所不至,cẩu hoặc vô lễ tắc tứ tình túng dục phóng tịch tà di vô sở bất chí
繼今應尊以不名不拜之禮其入朝特設板床於御殿之左以示殊禮,kế kim ứng tôn dĩ bất danh bất bái chi lễ kì nhập triều đặc thiết bản sàng ư ngự điện chi tả dĩ thị thù lễ
証理知機勁葛沛訥僧坤窖,chứng lý tri cơ cứng cát phải nột tăng khôn khéo
群臣上尊號曰統天體道仁明光孝皇帝,quần thần thượng tôn hiệu viết thống thiên thể đạo nhân minh quang hiếu hoàng đế
捐呈體枕迻錢,quên trình thẻ chậm đưa tiền
長庚号󰑼牢歆,trường canh hiệu là sao hôm
丁未八年明萬曆十五年,Đinh Mùi bát niên Minh Vạn Lịch thập ngũ niên
拯󰋇𣈜女仕󰝡黄𡨧吏贖丕,chẳng mấy ngày nữa sẽ đem vàng tốt lại chuộc vậy
至是始追尊帝號又失之緩矣,Chí thị thuỷ truy tôn đế hiệu hựu thất chi hoãn hĩ
󰝡𠇮另扵魯苫,đem mình lánh ở lỗ rơm
扲鎌加蔑𫥸𥓄,cầm giáo gia miệt chém mài
為埃𨢟孕朱𢧚餒尼,vì ai gây dựng cho nên nỗi này
鈔󱯒,sao mèn
荄桃,cây đào
𤯩,sống
日燏顧虜軍徐行謁士眾曰凣追則要速今徐徐然行恐有前軍把截亟,nhật duật cố lỗ quân từ hành yết sĩ chúng viết phàm truy tắc yếu tốc kim từ từ nhiên hành khủng hữu tiền quân bả tiệt cực
強悁属󰞺強灡𢬢情,Càng quen thuộc nết càng dan díu tình
彼縣州官視秦楚肥瘠恝然,bỉ huyện châu quan thị tần sở phì tích kiết nhiên
己未十年宋天禧三年,kỉ mùi thập niên tống thiên hi tam niên
󰅹埃群底之添絆縫,nào ai còn để chi thêm bận bòng
役夷皮没皮𠄩矣群咹󱬼𢫕𦖻息𨉓,việc gì vừa một vừa hai hãy còn ăn cáy bưng tai tức mình
媄𡥵路傳隣󰑼,mẹ con trò chuyện lân la
𤯨特㗂𨕭𠁀論院,sống được tiếng trên đời trọn vẹn
仍試取軍民以充其闕,nhưng thí thủ quân dân dĩ sung kì khuyết
払強添𠰚添爲𨑮分,Chàng càng thêm nể thêm vì mười phân
先是帝於亂離之際失一幼女年方九歲,tiên thị đế ư loạn li chi tế thất nhất ấu nữ niên phương cửu tuế
底牛女隔滝銀冷𫥌,để ngưu nữ cách sông ngân lạnh lùng
蹎馭𨀐欺雪浄行鵉拉課更分,chân ngựa rong khi tuyết tạnh hàng loan sắp thuở canh phân
双峩渚別爫牢徘囬肝猿噋嗃曲蚕,song nga chửa biết làm sao bồi hồi gan vượn xốn xao khúc tằm
帝與鄧悉以眾寡不敵南行化,Đế dữ Đặng Tất dĩ chúng quả bất địch Nam hành Hoá
僚遁哀牢,liêu độn ai lao
池之外繚以畫廊廊之外又疏碧池並架𢒎橋以通之,Trì chi ngoại liêu dĩ hoạ lang lang chi ngoại hựu sơ Bích Trì tịnh giá bưu kiều dĩ thông chi
搝𠓨搝錢搝蘿搝𦖻,xỏ vào xỏ tiền xỏ lá xỏ tai
妃藝宗生母也丙午九年元至正二十六年春正月命左僕射曾寬右僕射黎适閲定清化帳籍,Phi Nghệ Tông sinh mẫu dã Bính Ngọ cửu niê Nguyên Chí Chính nhị thập lục niên xuân chính nguyệt mệnh Tả bộc xạ Tăng Khoan Hữu bộc xạ Lê Quát duyệt định Thanh Hoá trướng tịch
𮗓緣𥚆寔󰘚娘,Giác Duyên nhìn thật mặt nàng
永永𦖻𦖑㗂哭夷傷𫯳𢧚沛哭絲絲,văng vẳng tai nghe tiếng khóc gì thương chồng nên phải khóc tỉ ti
𡮍拯固事乱单,chút chẳng có sự lờn đơn
淹愛朝春細看檯,êm ái chiều xuân tới khán đài
哿干烝眉,cả can chưng mày
計戈彭祖糁𤾓󰮏𨒒户莫𫀅𢆥凭𣈜,kể qua bành tổ tám trăm sáu mươi họ mạc xem năm bằng ngày
迢迭𢬣擒曩熾𣆐,dìu dặt tay cầm nắng xế trưa
莫兵,Mạc binh
玉簡体玉道常宁𪮏,ngọc giản thẻ ngọc đạo thường giữ tay
唯边滝蒸𰿘萬眾生靈埃拯喭𪘵,dõi bên sông chưng muôn vạn chúng sinh linh ai chẳng nghiến răng
󰋇𣋾太平𫢩吏﨤,mấy thủa thái bình nay lại gặp
和之至朱梧戍小註朱梧縣自漢以來属日南郡時於其地置戍遣府户曹參軍姜仲基等府者交州刺史府也前,hoà chi chí chu ngô thú tiểu chú chu ngô huyện tự hán dĩ lai thuộc nhật nam quận thời ư kì địa trí thú khiển phủ hộ tào tham quân khương trọng cơ đẳng phủ giả giao châu thứ sử phủ dã tiền
膾腲,khoái gỏi
太后,thái hậu
𡄎𠇮宇󰛕筆硯別󰠲經圣傳䝨󰑼󰠲,gẫm mình võ vẽ bút nghiên biết đâu kinh thánh truyện hiền là đâu
夫人泣曰恩主宰相也,Phu nhân khấp viết Ân chúa tể tướng dã
遂解,toại giải
進用等六名同進士出身,Tiến Dụng đẳng lục danh đồng Tiến sĩ xuất thân
帝含蓄忍容降為昭󰀩欲其改過,đế hàm súc nhẫn dung giáng vi chiêu nghi dục kì cải quá
玉寶乃黄之姊也,Ngọc Bảo nãi Hoàng chi tỉ dã
敬止及其宗親男女皆竄身入山林,Kính Chỉ cập kì tông thân nam nữ giai thoán thân nhập sơn lâm
𠊛𨖲馭几支袍,người lên ngựa kẻ chia bào
冬十月改元爲陽和元年,Đông thập nguyệt cải nguyên vi Dương Hoà nguyên niên
僥倖,nhiêu hạnh
心如此故其見於事為亦如此,tâm như thử cố kì kiến ư sự vi diệc như thử
癸卯夜月赤暈凝光矇矓色如噴血,quý mão dạ nguyệt xích vựng ngưng quang mông lung sắc như phún huyết
先是文盛有大里國奴䏻奇術故託此欲行簒弑也,tiên thị văn thịnh hữu đại lí quốc nô năng kì thuật cố thác thử dục hành soán thí dã
形容沚淬襖巾妙揚,hình dong chải chuốt áo khăn dịu dàng
附莫登庸僣位三年僣追稱尊號為太宗登庸宜陽古齋人初以漁為業及長有舅力考中力士出身,phụ mạc đăng dung tiếm vị tam niên tiếm truy xưng tôn hiệu vi thái tông đăng dung nghi dương cổ trai nhân sơ dĩ ngư vi nghiệp cập trưởng hữu cữu lực khảo trúng lực sĩ xuất thân
御史󰱑都御史郭有嚴奏御史衙門體察吏不敷乞添充以便體察從之,ngự sử đài đô ngự sử quách hữu nghiêm tấu ngự sử nha môn thể sát lại bất phu khất thiêm sung dĩ tiện thể sát tòng chi
油拯處歇所等麻咍特𡞕歇所節𠱋,dù chẳng xử hết thửa đấng mà hay được vợ hết thửa tiết ru
時明龍州土官多受莫黨賄賂因𭁈結連退托事未果就更值正旦節杜汪鄭永禄等復還京,thời minh long châu thổ quan đa thụ mạc đảng hối lộ nhân dữ kết liên thoái thác sự vị quả tựu cánh trị chính đán tiết đỗ uông trịnh vĩnh lộc đẳng phục hoàn kinh
𠬠念鉄𥒥付皇天,Một niềm sắt đá phó hoàng thiên
時意及店𠄻𣎃𦙫,thời ấy gặp đêm rằm tháng giêng
明王,Minh Vương
𢷀包饒蓓蓓淋,giũ bao nhiêu bụi bụi lầm
三遣正使黎弼四副使阮用阮克寬等如明進謝恩禮,tam Khiển chánh sứ Lê Bật Tứ phó sứ Nguyễn Dụng Nguyễn Khắc Khoan đẳng như Minh tiến tạ ân lễ
𦝄𩚵瓢渃亭從且,lưng cơm bầu nước đành thong thả
氏路即阮廌之妻也冬十月遣使如明内密院副使阮日僉知内密院副使阮有光僉知密刑院陶孟珙歲貢,Thị Lộ tức Nguyễn Trãi chi thê dã Đông thập nguyệt khiển sứ như Minh Nội mật viện phó sứ Nguyễn Nhật Thiêm Tri nội mật viện phó sứ Nguyễn Hữu Quang Thiêm tri mật hình viện Đào Mạnh Cung tuế cống
𠁀㝵旦势時催,Đời người đến thế thì thôi
小󰠲,tiểu đâu
尼𡎢𦣰准擬宜,nơi ngồi nằm chốn nghỉ ngơi
𣋽迻宋玉最尋長卿,sớm đưa tống ngọc tối tìm trường khanh
治等攻之數月不能下乃和親各罷兵,trị đẳng công chi sổ nguyệt bất năng hạ nãi hoà thân các bãi binh
󰡎滝船似𦲿椥𠃅𢴿𢬦渃旗𩂏𪨣𡗶,dưới sông thuyền tựa lá tre mái chèo rẽ nước cờ che ngất trời
滝江固𪤄𫵈,sông giang có bãi mọn
其册文曰來王來享要荒昭事大之誠悉士悉臣國家著柔遠之義象賢崇德愛載舊章纘服承先宜加新寵爾安南國嗣子黎日南啓宇辰北歸心圭璧禔躬夙被禮義之,Kì sách văn viết Lai Vương lai hưởng yêu hoang chiếu sự đại chi thành tất sĩ tất thần quốc gia trước nhu viễn chi nghĩa tượng hiền sùng đức ái tái cựu chương toản phục thừa tiên nghi gia tân sủng Nhĩ An Nam quốc tự tử Lê Nhật Nam khải vũ Thần Bắc quy tâm Khuê Bích để cung túc bị lễ nghĩa chi
礼儀𢺤畧搏銅伏𡢐,lễ nghi dàn trước vác đòng phục sau
陳覇先追擊,Trần Bá Tiên truy kích
意羅尼逸士逍遙,ấy là nơi dật sĩ tiêu dao
丁酉晋天福二年,Đinh Dậu Tấn Thiên Phúc nhị niên
㗂寬如𩙌倘外,Tiếng khoan như gió thoảng ngoài
焒香祝底冷𫥌閉𥹰,Lửa hương chốc để lạnh lùng bấy lâu
九月大皇江人又叛,Cửu nguyệt Đại Hoàng giang nhân hựu phản
𥪞𠇮𢪀㐌固𠊛𣨰寃,Trong mình nghĩ đã có người thác oan
上位文昭侯弄行于脱驩既而昭國王益稷及范巨地黎演鄭隆等皆挈家降元,Thượng vị Văn Chiêu hầu Lộng hàng vu Thoát Hoan ký nhi Chiêu Quốc vương Ích Tắc cập Phạm Cự Địa Lê Diễn Trịnh Long đẳng giai khiết gia hàng Nguyên
妯昆冲道家庭,dâu con trong đạo gia đình
蔑𠀲鬼𫅷典𬧻𤽗以誠𪟂𦷾眾調󱢓𣡚髀,một đứa quỷ già đến sau ngươi dĩ thành chém đấy chúng đều run trái vế
󰝂𠓨底妬吝崇埃台,đem vào để đó lẫn sòng ai hay
夏六月上皇回京師出家居武林行宫而復回也,Hạ lục nguyệt Thượng hoàng hồi kinh sư xuất gia cư Vũ Lâm hành cung nhi phục hồi dã
臣恐變故之生奸邪之作由此始也,Thần khủng biến cố chi sinh gian tà chi tác do thử thuỷ dã
没核梗搏别包饒梗,Một cây gánh vác biết bao nhiêu cành
㩡𤷱𦹵𤁕味霜𢚸圭𠫾󰜋𨀈塘󰜋𤴬,lối mòn cỏ lợt màu sương lòng quê đi một bước đường một đau
玄宗穆皇帝在位九年紀元者一,Huyền Tông Mục Hoàng Đế tại vị cửu niên kỷ nguyên giả nhất
廢李上皇居真教襌寺號惠光大師,Phế Lí thượng hoàng cư Chân Giáo thiền tự hiệu Huệ Quang đại sư
甲申唐咸通五年,Giáp Thân Đường Hàm Thông ngũ niên
坦賖𤞩𤞦蛮夷,đất xa rợ mọi man di
𥙩仁爫丐𦅰丐𦀊,lấy nhân làm cái giàm cái dây
𠬠茹福祿𫡂𠄩,một nhà phúc lộc gồm hai
像尼本寔𫯳娘𡎢低,tượng này vốn thiệt chồng nàng ngồi đây
金星入太微,kim tinh nhập thái vi
次書成山侯王通廢交趾帥師還水軍隨後,thứ thư thành sơn hầu vương thông phế giao chỉ soái sư hoàn thuỷ quân tuỳ hậu
政𪞷㑏过𤜯鐄𢚸用毒过虎芒𧐺𬠥,chánh ra dữ quá cọp vàng lòng dùng độc quá hổ mang thuồng luồng
󰝂𠓨旦畧中軍,đem vào đến trước trung quân
冲妄𥏌𥒥排排,trong vòng tên đá bời bời
國師跡𪧘群𥶂,quốc sư tích cũ còn ghi
一日謂其子公綽曰汝娶其家女何不見告𥘉娶寳環,Nhất nhật vị kì tử Công Xước viết Nhữ thú kì gia nữ hà bất kiến cáo Sơ thú Bảo Hoàn
是時天下䘮亂道路斷絶而王不廢職貢,thị thời thiên hạ tang loạn đạo lộ đoạn tuyệt nhi vương bất phế chức cống
帝謂太師丁列太保阮耒曰往者朕言監執明國載粮之人以彼或設此策以誤,Đế vị Thái sư Đinh Liệt Thái bảo Nguyễn Lỗi viết Vãng giả trẫm ngôn giám chấp Minh quốc tải lương chi nhân dĩ bỉ hoặc thiết thử sách dĩ ngộ
咍之仍娓於厨,hay chi những vãi ở chùa
𪀄,chim
海陽處雨雹如大石如馬頭人物被害,Hải Dương xứ vũ bạc như đại thạch như mã đầu nhân vật bị hại
𬰢𪖫窒産牀,mặt mũi rất sởn sang
又䏻為國薦賢如野象歇驕乃其家臣預平烏馬兒唆都范五老陳時見張漢超范覽鄭愈吳士常阮世直軰出於門客皆以文章政事名於時盖有謀畧䧺武之資而一心存忠義故也,Hựu năng vi Quốc tiến hiền như Dã Tượng Yết Kiêu nãi kì gia thần dự bình Ô Mã Nhi Toa Đô Phạm Ngũ Lão Trần Thời Kiến Trương Hán Siêu Phạm Lãm Trịnh Dũ Ngô Sĩ Thường Nguyễn Thế Trực bối xuất ư môn khách giai dĩ văn chương chính sự danh ư thời cái hữu mưu lược hùng vũ chi tư nhi nhất tâm tồn trung nghĩa cố dã
潘孚先曰歴代名儒有能排異端傳道統方得從祀文廟明道學之有原也,Phan Phu Tiên viết Lịch đại danh nho hữu năng bài dị đoan truyền đạo thống phương đắc tòng tự Văn Miếu minh đạo học chi hữu nguyên dã
寃愆𡗉餒,oan khiên nhiều nỗi
大󰘊畏威小󰘊懷德,Đại bang uý uy tiểu bang hoài đức
豪傑多歸之,hào kiệt đa quy chi
払𧋉喂払𧋉喂,chàng cóc ơi chàng cóc ơi
臣不勝懇禱拜祝之至,Thần bất thắng khẩn đảo bái chúc chi chí
初帝三世祖諱誨嘗一日逰藍山見眾鳥群飛翔繞於藍山之下若眾人聚會之狀曰此必佳處也因徙居焉,Sơ đế tam thế tổ huý Hối thường nhất nhật du Lam Sơn kiến chúng điểu quần phi tường nhiễu ư Lam Sơn chi hạ nhược chúng nhân tụ hội chi trạng viết Thử tất giai xứ dã nhân tỉ cư yên
封制至為效忠王,Phong Chế Chí vi Hiệu Trung Vương
至粉上地方两相對陣列陳兵馬,chí phấn thượng địa phương lưỡng tương đối trận liệt trần binh mã
吏貞𠬠礼貝娘,lại riêng một lễ với nàng
杖殿前經歷高伯祥流外州以檢點官黎壽域黎逋范文献等監守軍人充家役放回取錢而伯祥不能󰁮劾故也,Trượng Điện tiền kinh lịch Cao Bá Tường lưu ngoại châu dĩ kiểm điểm quan Lê Thọ Vực Lê Bô Phạm Văn Hiến đẳng giám thủ quân nhân sung gia dịch phóng hồi thủ tiền nhi Bá Tường bất năng cử hặc cố dã
福德如翁特󰋇蒲,phúc đức như ông được mấy bồ
然挾私之情莫能以也,Nhiên hiệp tư chi tình mạc năng dĩ dã
檑楣,rui mè
若猶不從則當引𠧨避位不爾則用伊霍故事别選明王子一人代位使哀王得如太甲昌邑保全性命則進退不失,Nhược do bất tòng tắc đương dẫn cữu tị vị bất nhĩ tắc dụng Y Hoắc cố sự biệt tuyển Minh Vương tử nhất nhân đại vị sử Ai Vương đắc như Thái Giáp Xương Ấp bảo toàn tính mệnh tắc tiến thoái bất thất
鐘𡃚楳𨇒磬𢯦樁𫅷點𤿰竹𤷍枯笙,chuông rền mõ ruổi khánh lay thông già điểm trống trúc gầy khua sênh
賜武有政進士及第杜安等四人進士出身甲澧等十二人同進士出身,Tứ Vũ Hữu Chính tiến sĩ cập đệ Đỗ An đẳng tứ nhân tiến sĩ xuất thân Giáp Lễ đẳng thập nhị nhân đồng tiến sĩ xuất thân
𢯏𦰤拍𦹵尋𠫾,Bẻ lau vạch cỏ tìm đi
詔各府縣等官有田土猶荒前已給通告人耕種納税如例,chiếu các phủ huyện đẳng quan hữu điền thổ do hoang tiền dĩ cấp thông cáo nhân canh chủng nộp thuế như lệ
夜令勇士就于住處刼奪囊槖罄尽回㸔不見詔書又使就于住舘悉焚之,dạ lệnh dũng sĩ tựu vu trú xứ kiếp đoạt nang thác khánh tận hồi khán bất kiến chiếu thư hựu sử tựu vu trú quán tất phần chi
軍,quân
春正月帝因勝敵自稱南越帝即位建元置百官建國號曰萬春望社稷至萬世也,xuân chính nguyệt đế nhân thắng địch tự xưng nam việt đế tức vị kiến nguyên trí bách quan kiến quốc hiệu viết vạn xuân vọng xã tắc chí vạn thế dã
蒸默𢲨蔞藻蒸准渃沚𤁕箕,chưng mặc hái rau tảo chưng chốn nước chảy lướt kia
封興讓大王長子光朝為文惠王,Phong Hưng Nhượng Đại Vương trưởng tử Quang Triều vi Văn Huệ Vương
椿𭁈之偕來托以帝不請命而自立為辝諭使入朝,xuân dữ chi giai lai thác dĩ đế bất thỉnh mệnh nhi tự lập vi từm dụ sử nhập triều
旨揮諸府路鎮州縣峝󰀋庄軍民諸色係有貯栗數多情願上進者聽就該管官司呈報脩簿奏呈從其多少授之官爵自二百石許散聀正七品官一百五十石許散聀從七品官一百石許散聀從八品官其子並免選若七十石賞一資止復其身,Chỉ huy chư phủ lộ trấn châu huyện động sách trang quân dân chư sắc Hệ hữu trữ lật sổ đa tình nguyện thượng tiến giả thính tựu cai quản quan ti trình báo tu bạ tấu trình tòng kì đa thiểu thụ chi quan tước tự nhị bách thạch hứa tán chức chánh thất phẩm quan nhất bách ngũ thập thạch hứa tán chức tòng thất phẩm quan nhất bách thạch hứa tán chức tòng bát phẩm quan kì tử tịnh miễn tuyển nhược thất thập thạch thưởng nhất tư chỉ phục kì thân
继今各衛門吏奉差勑旨大事用大方紙小事用小方紙並用一張不得釘𠕋,kế kim các vệ môn lại phụng sai sắc chỉ đại sự dụng đại phương chỉ tiểu sự dụng tiểu phương chỉ tịnh dụng nhất trương bất đắc đính sách
冬十月占城遣使來貢禮物甚簿,Đông thập nguyệt Chiêm Thành khiến sứ lai cống lễ vật thậm bạc
蒸𣳔渃𬂆󰻿,chưng dòng nước lãng đãng
冬十月築鬱羅臺,đông thập nguyệt trúc uất la đài
密箕待㫧号󰑼夜毛,mật cơ đãi gạo hiệu là rá mau
寺之享也,tự chi hưởng dã
𨖅渡些傳𡮈𡚢,sang đò ta chuyện nhỏ to
𩵜𩹮,cá mú
盖以謙柄京北桂陽人廷佐乂安天祿人故改命之,cái dĩ khiêm bính kinh bắc quế dương nhân đình tá nghệ an thiên lộc nhân cố cải mệnh chi
柴邏帝,thầy lạ đấy
共㛪渚特󰉓𧷺,cùng em chưa được vuông tròn
冬十月臨西道及都金常新平原等州叛侵宋思陵等州掠牛馬焚盧舍而還,đông thập nguyệt lâm tây đạo cập đô kim thường tân bình nguyên đẳng châu phản xâm tống tư lăng đẳng châu lược ngưu mã phần lư xá nhi hoàn
帝親祠神農畢執耒欲行躬耕禮,Đế thân từ Thần Nông tất chấp lỗi dục hành cung canh lễ
其二略云文武官員軍民已被其罪在各徒流配所先帝所以懲之,Kì nhị lược vân Văn võ quan viên quân dân dĩ bị kì tội tại các đồ lưu phối sở tiên đế sở dĩ trừng chi
香畑役𡢐济房涓𢬣,Hương đèn việc sau trai phòng quen tay
󰇾金珠貝巾紅𢭂𢬣,Giở kim châu với khăn hồng trao tay
府快州固𤽗徐達,phủ khoái châu có ngươi từ đạt
禮州州酋刁吉罕子刁孟旺出降居于東京立為司馬後年殺之,lễ châu châu tù đèo cát hãn tử đèo mạnh vượng xuất hàng cư vu đông kinh lập vi tư mã hậu niên sát chi
神核栘魔核𥺊句𤞺核㮛,thần cây đa ma cây gạo cú cáo cây đề
卒世獴狸宁𦝄蔑庶顛犛豸吹,tốt thay muông ly giữa lưng một thứ đen sì chạy xuôi
王感謝請曰荷君之恩其城以固如有外侮何以禦之,Vương cảm tạ thỉnh viết Hà quân chi ân kì thành dĩ cố như hữu ngoại vũ hà dĩ ngự chi
其明慎刑罰又如此,Kì minh thận hình phạt hựu như thử
𩦓𧛇襖,mở tràng áo
𩙌󰠲鄭幅甍甍,gió đâu sịch bức mành mành
戲󱹢連輦𨀈𧵆細尼,hé mành ren rén bước gần tới nơi
𡗶弄弄咍𢚸聖𩙍熙熙恰𨷈民,trời lộng lộng thay lòng thánh gió hây hây khắp muôn dân
帝覧之批云可唾仍讓吏部尚書阮如堵東宮官陳封都御史󰱑陳鷟以保舉潜彪非人,Đế lãm chi phê vân khả thoá nhưng nhượng Lại bộ thượng thư Nguyễn Như Đổ Đông cung quan Trần Phong Đô ngự sử đài Trần Xác dĩ bảo cử Tiềm Bưu phi nhân
唐太玄齡所為而後世非之,đường thái huyền linh sở vi nhi hậu thế phi chi
大司徒黎察以前違事䄇宏伯有可矜惜使少保黎國興編赦免舊官籍詔勑㫖各與本道行遣咱候欲復用之,đại tư đồ lê sát dĩ tiền vi sự trình hoành bá hữu khả căng tích sử thiếu bảo lê quốc hưng biên xá miễn cựu quan tịch chiếu sắc chỉ các dữ bản đạo hành khiển thính hầu dục phục dụng chi
都給事中鄭鉄長等劾奏刑部杜宗男等居官受賂吏部阮如堵保舉非人並送法司如律治罪,đô cấp sự trung trịnh thiết trường đẳng hặc tấu hình bộ đỗ tông nam đẳng cư quan thụ lộ lại bộ nguyễn như đổ bảo cử phi nhân tịnh tống pháp ti như luật trị tội
幡然自悔咸與維新,phướn nhiên tự hối hàm dữ duy tân
箕粓咹怒𠊛𡎥,kìa cơm ăn nọ người ngồi
迎昂𠬠𡎝边陲,Nghênh ngang một cõi biên thuỳ
補功粧点𦟐紅𪘵󱰃,bỏ công trang điểm má hồng răng đen
慈悲欧料扒𢬣買皮,từ bi âu liệu bớt tay mới vừa
男女盡驅於廝役鰥寡久毒於劓焚,nam nữ tận khu ư tư dịch quan quả cửu độc ư tị phần
𢧚勾絶妙寓𥪝性情,nên câu tuyệt diệu ngụ trong tính tình
𠬠𠫅𠬠蒙別󰑼固𢧚,một dày một mỏng biết là có nên
惜台󰜋朶茶縻𡥵蜂㐌𨷑塘𠫾𡓃𧗱,tiếc thay một đoá trà mi con ong đã mở đường đi lối về
吏群共煩爫高世尼,Lại còn khủng khỉnh làm cao thế này
㝵麻旦󰟨時催,Người mà đến thế thì thôi
𠸦朱昆𬑉精代,Khen cho con mắt tinh đời
䀡詩買別𧵆賖,Xem thơ mới biết gần xa
黎文休曰前年儂存福之叛逆僣號開國置官属太宗既罪存福而遺其子智髙,Lê Văn Hưu viết Tiền niên Nùng Tồn Phúc chi phản nghịch tiếm hiệu khai quốc trí quan thuộc Thái Tông ký tội Tồn Phúc nhi di kì tử Trí Cao
結裘󰑼襖綿踏,kết cầu là áo mền đụp
船慈拱㦖𧗱西竹,thuyền từ cũng muốn về tây trúc
𡥵字𫢩𦖑博㐌吹浪縁台女唩埃喂,con chữ nay nghe bác đã xuôi rằng duyên hay nợ uẩy ai ôi
伴𧡊㛪𧁷伴𫢩𫽄嘲,bạn thấy em khó bạn nay chẳng chào
𠳒𣦍東󰘚𥪞外,Lời ngay đông mặt trong ngoài
蒲葵箔藩蘿椇,bồ quỳ bạc phên lá cọ
十七日申明越告令,thập thất nhật thân minh việt cáo lệnh
𩄴𣘃迎語𥋳油已㗂𩿙󱗠呌𠰩切他,bóng cây nghiêng ngửa coi rầu rĩ tiếng quạ bay kêu giọng thiết tha
仍𫽝囚落底𣈙扵空,những giam tù rạc để rày ở không
然閲法多冗民不勝其苦,Nhiên duyệt pháp đa nhũng dân bất thăng kì khổ
産尸無主边滝,sẵn thây vô chủ bên sông
癸卯十年漢髙帝九年,Quý Mão thập niên Hán Cao Đế cửu niên
爫朱𤑟󰘚非常碑𣇞些仕逴娘宜家,làm cho rõ mặt phi thường bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia
其諸子女悉加慰撫又以麻福長不忠所事乃監于獄中,kì chư tử nữ tất gia uý phủ hựu dĩ ma phúc trường bất trung sở sự nãi giám vu ngục trung
吟議󰅹埃拯動𢚸,ngâm ngợi nào ai chẳng động lòng
寡連𢬗粉點粧𤁕他咹默󰖽荣呐唭,goá liền giồi phấn điểm trang thướt tha ăn mặc vẻ vang nói cười
初倦子銳郡公阮信壽巖侯阮儔及扶興侯阮俛子都羙雲榜南陽安義仁智並名缺等見莫主遭擒乃屈身效順,Sơ Quyện tử Nhuệ quận công Nguyễn Tín Thọ Nham hầu Nguyễn Trù cập Phù Hưng hầu Nguyễn Phủ tử Đô Mĩ Vân Bảng Nam Dương An Nghĩa Nhân Trí tịnh danh khuyết đẳng kiến Mạc chủ tao cầm nãi khuất thân hiệu thuận
合台昆𡥙眉碌碌丕,hợp thay con cháu mày lóc lóc vậy
仍󰑼歐厭𨦩外,Những là âu yếm vành ngoài
𡽫鐄渚易填倍𬌓傷,Non vàng chưa dễ đền bồi tấm thương
尼賒時庄固㝵芇賒,Nơi xa thì chẳng có người nào xa
於端慶守成之日逢君献諂又捉亡於洪順御下之時,ư đoan khánh thủ thành chi nhật phùng quân hiến siểm hựu tróc vong ư hồng thuận ngự hạ chi thời
󱋨唭𢖵標空砲空𪿙勃拱空𦓡節,nực cười nhỉ nêu không pháo không vôi bột cũng không mà tết
矯浪𠲖𢜝㗂娘,kiều rằng e sợ tiếng nàng
禫花潭蔭欺𦣰式,đệm hoa đầm ấm khi nằm thức
貧賤埃羅几重腰,bần tiện ai là kẻ trọng yêu
敢嗔領奴爫碎軫功赦過𢚸𠊚特安,dám xin lĩnh nó làm tôi chẩn công xá quá lòng người được an
秋七月御史中賛黎錫上疏曰夫兵者匈噐也不可躬自起戒矧今始平内賊勢如積瘡未痊主不可以私怒而興師将不可以要功而妄戰占城雖無臣妄之心宜命将討之以待天滅若車駕親征臣愚以為不可,Thu thất nguyệt Ngự sử trung tán Lê Tích thượng sớ viết Phu binh giả hung khí dã bất khả cung tự khởi giới thẩn kim thuỷ bình nội tặc thế như tích sang vị thuyên chúa bất khả dĩ tư nộ nhi hưng sư tướng bất khả dĩ yêu công nhi vọng chiến Chiêm Thành tuy vô thần vọng chi tâm nghi mệnh tướng thảo chi dĩ đãi thiên diệt nhược xa giá thân chinh thần ngu dĩ vi bất khả
十八日上幸東津觀五軍𮗓渡,Thập bát nhật thượng hạnh Đông tân quan ngũ quân giác độ
况心疾時作宗祧時政以皆妨,Huống tâm tật thời tác tông diêu thời chính dĩ giai phương
臣子不忠不孝失身既犯於罪魁刑罸有要有倫負質合明於󰘊禁,thần tử bất trung bất hiếu thất thân ký phạm ư tội khôi hình phạt hữu yếu hữu luân phụ chất hợp minh ư bang cấm
蜍於󰊄竹湄枚,Thờ ơ gió trúc mưa mai
扽船買逴娘𧗱草芦,Dọn thuyền mới rước nàng về thảo lư
顯洪州渾村人有政事人服其量,hiển hồng châu hồn thôn nhân hữu chính sự nhân phục kì lượng
袄襜󱭤帽冷弄星君名位𠖿𠖿細尼,áo xiêm đai mũ lạnh lùng tinh quân danh vị rùng rùng tới nơi
野史云帝耽滛酒色發成痔疾,Dã sử vân đế đam dâm tửu sắc phát thành trĩ tật
汝等将士毋得驚怖竄叛者矣誅,Nhữ đẳng tướng sĩ vô đắc kinh bố thoán phản giả hĩ tru
朱子生於宋末承漢唐諸儒箋疏六經之後泝流求源得聖人之心於遺經明聖人之道於訓解研精殫思理與心融其説也,Chu tử sinh ư Tống mạt thừa Hán Đường chư nho tiên sơ lục kinh chi hậu tố lưu cầu nguyên đắc Thánh nhân chi tâm ư di kinh minh thánh nhân chi đạo ư huấn giải nghiên tinh đan tư lí dữ tâm dung kì thuyết dã
涓才卽景詠題𨕭鞍買詠古詩没牌,quen tài tức cảnh vịnh đề trên yên mới vịnh cổ thi một bài
先皇乃愛少子而忘其嫡謂足以伸鍾愛之情不知適以害之也,tiên hoàng nãi ái thiếu tử nhi vong kì đích vị túc dĩ thân chung ái chi tình bất tri thích dĩ hại chi dã
經史篇集曆數筭章聖神之事莫不貫精,Kinh sử thiên tập lịch số toán chương thánh thần chi sự mạc bất quán tinh
二月倍大酺錢數,nhị nguyệt bội đại bô tiền sổ
後使至者有問之曰我聞世子神采清秀飄飄若神僊中人有諸,hậu sứ chí giả hữu vấn chi viết ngã văn thế tử thần thái thanh tú phiêu phiêu nhược thần tiên trung nhân hữu chư
即日觧送賊将豪郡公至軍門,Tức nhật giải tống tặc tướng Hào quận công chí quân môn
帝次妃范氏五老之女也無子願出家,Đế thứ phi Phạm thị Ngũ Lão chi nữ dã vô tử nguyện xuất gia
六公𠳐令細尼营前,lục công vâng lệnh tới nơi dinh tiền
啻朋茄渃朱翁杜辰𣎃翁𪡦特𠇍銅,ví bằng nhà nước cho ông đỗ thì tháng ông xơi được mấy đồng
吉坡𡑝鐄,cát pha sân vàng
李佛子率眾東下與王戰于太平縣凣五接陣未决勝負而佛子兵少却意王有異術乃󰕖和請盟,lí phật tử suất chúng đông hạ dữ vương chiến vu thái bình huyện phàm ngũ tiếp trận vị quyết thắng phụ nhi phật tử binh thiểu khước ý vương hữu dị thuật nãi giảng hoà thỉnh minh
几撘𧜖葻几汵㳥,Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng
縁絻,duyên mền
八月五日非時雷降,Bát nguyệt ngũ nhật phi thời lôi giáng
權衡㖫𡅏囒𨑮坦囷法榮挷𢌌󱙃𡗶,quyền hành lừng lẫy lan mười đất khuôn phép vênh vang rộng chín trời
噤𠿯𢷀幅簾珠,ngậm ngùi rủ bức rèm châu
鷂󱗟𩵜𧿆道自然,diều bay cá dảy đạo tự nhiên
𠊛悁󰘂佛𨆁蹎擉,người quen cửa phật chen chân thọc
蒸條捌𠲝例法𩛂於眉爫牢咍囉𠓨罪㝵些丕台,chưng điều bớt dối lề phép no ở mày làm sao hay ra vào tội người ta vậy thay
茶撑,trà xanh
𡗶撩𡽫渃包賒,Trời Liêu non nước bao xa
碎󰦓监𠹾泊鐄爫之,tôi đâu giám chịu bạc vàng làm chi
意者天心示警使之速改以爲實事也,ý giả thiên tâm thị cảnh sử chi tốc cải dĩ vi thực sự dã
典時𦼔瀾𬮌洞荄𫈅恰𡶀,đến thời rêu lan cửa động gai góc khắp núi
尾之𠬠朶夭桃,vĩ chi một đoá yêu đào
無官蔭自犯者收捕奏文不能察者同罪,vô quan ấm tự phạm giả thu bổ tấu văn bất năng sát giả đồng tội
仍遺以土宜海錯,nhưng di dĩ thổ nghi hải thố
撒網才尾𦬑󰑼,tản võng chài vãi nở ra
選文職官員識字者入國子監,tuyển văn chức quan viên thức tự giả nhập quốc tử giám
役𫢫北几𩯀鬚󰅹埃北𠁂秃頭爫之,việc đời bắt kẻ tóc râu nào ai bắt đứa trọc đầu làm chi
金星貫月,kim tinh quán nguyệt
鯢鯨刁花,nghê kình đeo hoa
󰜋𠳒船㐌淹潭唉迻庚帖𠓀擒爫𥱬,một lời thuyền đã êm giầm hãy đưa canh thiếp trước cầm làm ghi
献俘之日帝欲将賊眾回本處誅之以警其餘,hiến phù chi nhật đế dục tương tặc chúng hồi bản xứ tru chi dĩ cảnh kì dư
方,phương
事覺付下廷議反形已具,Sự giác phó hạ đình nghị phản hình dĩ cụ
㐌停分泊坤填情鍾,đã đành phận bạc khôn đền tình chung
蔑󰟯清,một dường thanh
八月禮部左侍郎楊郡公阮能紹卒,bát nguyệt lễ bộ tả thị lang dương quận công nguyễn năng thiệu tốt
𢁊仍粉麝香熏𪥌,xức những phấn xạ hương hun áo
讀,đọc
𩈘砥,mặt đe
󰠃饒写𡮇情𢙇,cùng nhau tả chút tình hoài
果菩提蔑店麻𠃩,quả bồ đề một đêm mà chín
𢚁㛪㛪固𠹾𠳒,cậy em em có chịu lời
𥿥赤绳之底𥿁蹎,sợi xích thằng chi để vướng chân
自謂天無二國無二王我無功於天下而居尊位若不早圖恐有後悔,tự vị thiên vô nhị quốc vô nhị vương ngã vô công ư thiên hạ nhi cư tôn vị nhược bất tảo đồ khủng hữu hậu hối
頭禄号󰑼守火婆,đầu lốc hiệu là thủ hoả bà
𠴗𠼵勸解𤾓朝,dỗ dành khuyên giải trăm chiều
吳王加王左將軍,ngô vương gia vương tả tướng quân
惟信事浮屠諄諄告其子敦請各僧訟經三齋七戒無厚塟而已,duy tín sự phù đồ truân truân cáo kì tử đôn thỉnh các tăng tụng kinh tam trai thất giới vô hậu táng nhi dĩ
文化,văn hoá
能力,năng lực
若其人標試奸跡者拘留正身舉奏送問,Nhược kì nhân tiêu thí gian tích giả câu lưu chính thân cử tấu tống vấn
󱋓𨢇勾疎默呐唭,chén rượu câu thơ mặc nói cười
兵威日󰀎𩆷灡冲外,Binh uy nhật ấy sấm ran trong ngoài
咆哮㖂坦󰢷喑󰠓𡗶,bào hao dậy đất đầm hâm vang trời
以黎如運知左右𤤻封列侯阮魯爲車騎衛總知左右班學國府庫總知領軍,Dĩ Lê Như Vận Tri tả hữu ban phong liệt hầu Nguyễn Lỗ vi Xa kị vệ tổng tri Tả hữu ban học quốc phủ khố tổng tri lĩnh quân
十二月十一日戊寅昭皇設大會于天安殿御寳床百官朝服進朝拜于庭下,Thập nhị nguyệt thập nhất nhật Mậu Dần Chiêu Hoàng thiết đại hội vu Thiên An điện Ngự bảo sàng bách quan triều phục tiến triều bái vu đình hạ
㗂𠽖也唭𫅷𫥨咭,tiếng giục giã cười già ra gắt
置内外文武僚属海門各處廵檢令譏察徃來人及捕僞官叛黨未化軍民懷貳挾書㱕北者,trí nội ngoại văn vũ liêu thuộc hải môn các xứ tuần kiểm lệnh cơ sát vãng lai nhân cập bổ nguỵ quan phản đảng vị hoá quân dân hoài nhị giáp thư quy bắc giả
𬟥𠄼𠀧吊吸肥抛,thuốc năm ba điếu hút phì phèo
𭛣娘仍𥞁巴蜍悁身,Việc nàng những giống bơ thờ quen thân
車書蔑䋦收𧗱,xa thư một mối thu về
及聞援兵至諸将士多上書勸帝攻東都各城以絶内應,cập văn viện binh chí chư tướng sĩ đa thượng thư khuyến đế công đông đô các thành dĩ tuyệt nội ứng
局,cục
践迻𠬠󱋓𬮦河,Tiễn đưa một chén quan hà
秋七月納平章惠肅王長女顯貞公主為宸妃,thu thất nguyệt nạp bình chương huệ túc vương trưởng nữ hiển trinh công chúa vi thần phi
𣒱𪀆,xoài sẻ
𨕭𠄩堂󰡎女󰑼𠄩㛪,trên hai đường dưới nữa là hai em
特𠳒如󰘉𡬷𣘈,được lời như mở tấc son
互,hỗ
臣下有謀叛逆須告者不容彼告,thần hạ hữu mưu phản nghịch tu cáo giả bất dung bỉ cáo
㭲核吏拍没排古詩,Gốc cây lại vạch một bài cổ thi
搣勿𢬣擒權將帥乘廬秃翥禄公卿,diệt vắt tay cầm quyền tướng soái thừa lưa thóc chứa lộc công khanh
拯馭𡮈謳𢧚󰞯,chẳng ngừa nhỏ âu nên lớn
蔑曷𦋦𬮙曷卒鮮,một hạt ra muôn hạt tốt tươi
浪碎䕯浡㤕身落塘芒𥙩𡢻𫱞燕鸚,rằng tôi bèo bọt chút thân lạc đường mang lấy nợ nần yến anh
春正月命武將統領兵象杜,xuân chính nguyệt mệnh vũ tướng thống lĩnh binh tượng đỗ
𣑶旁𣑶檩木𦋦梗意油𫅷󱬗恪木𨖲,rễ bàng rễ lẫm mọc ra cành ấy dẫu già mầm khác mọc lên
黎全義献五,lê toàn nghĩa hiến ngũ
是月省諸衞軍將校御前各軍每軍元八員止留二員,thị nguyệt tỉnh chư vệ quân tướng hiệu ngự tiền các quân mỗi quân nguyên bát viên chỉ lưu nhị viên
及戊戌年起集義兵經營天下前後凣數十戰皆設伏出奇避實擊虚以果敵眾以弱敵強,cập mậu tuất niên khởi tập nghĩa binh kinh dinh thiên hạ tiền hậu phàm sổ thập chiến giai thiết phục xuất kì tị thực kích hư dĩ quả địch chúng dĩ nhược địch cường
戊申順天元年明宣德三年,Mậu Thân Thuận Thiên nguyên niên Minh Tuyên Đức tam niên
㐌空朱﨤𣇜頭辰傕,đã không cho gặp buổi đầu thì thôi
𥙩財色濫𢚸,lấy tài sắc làm lòng
三月選丁壯為兵定上中下三等,Tam nguyệt tuyển đinh tráng vi binh định thượng trung hạ tam đẳng
夏六月梁以楊㬓純招反又七妙反爲交州刺史陳霸先爲司馬將兵來侵命定州刺史蕭勃會㬓於江西,Hạ lục nguyệt Lương dĩ Dương Thiêu Thuần chiêu phiên hựu thất diệu phiên vi Giao Châu Thứ sử Trần Bá Tiên vi Tư mã tương binh lai xâm mệnh Định Châu Thứ sử Tiêu Bột hội Thiêu ư Giang Tây
𩵜𩸸,cá thia
嗔蹺拱妾𡊰恩朱払,xin theo cùng thiếp đền ơn cho chàng
欣饒𧗱襖𧗱裙,hơn nhau về áo về quần
𧵆沔𦖑󰡏𠬠柴,Gần miền nghe có một thầy
秋七月漢蒼令諸路樹柵大江南岸自多邦城至嚕,Thu thất nguyệt Hán Thương lệnh chư lộ thụ sách Đại giang nam ngạn tự Đa Bang thành chí Lỗ
至洪順己巳年義師起詣闕陳辝許入秘書舍人賜號還生,chí hồng thuận kỷ tị niên nghĩa sư khởi nghệ khuyết trần từ hứa nhập bí thư xá nhân tứ hiệu hoàn sinh
牢朋祿重權高,Sao bằng lộc trọng quyền cao
浪些固馭追風,"Rằng ""Ta có ngựa truy phong"
前恩思报念徘徊,Tiền ân tư báo niệm bồi hồi
乃命禮部尚書少保陽郡公阮宜與户部左侍郎阮壽春僉都御史同仁派户科都給事中阮策顕提刑張論道吏科給事中阮文廣等迎接回京,Nãi mệnh Lễ bộ Thượng thư Thiếu bảo Dương quận công Nguyễn Nghi dữ Hộ bộ Tả thị lang Nguyễn Thọ Xuân Thiêm đô Ngự sử Đồng Nhân Phái Hộ khoa đô cấp sự trung Nguyễn Sách Hiển Đề hình Trương Luận Đạo Lại khoa cấp sự trung Nguyễn Văn Quảng đẳng nghênh tiếp hồi kinh
潭制𣷭學㐌饒春,đầm chơi bể học đã nhiều xuân
𡗶撑涓貝𦟐紅打悭,trời xanh quen với má hồng đánh ghen
幀張壁奈之幅亭賞蓮能固間,tranh trưng vách nài chi bức đình thưởng sen hay có gian
𩵜咹𩈘渃散彙兔,cá ăn mặt nước tan vừng thỏ
三月󰀋譚氏爲安全元妃妃将軍時奉女子也,Tam nguyệt sách Đàm thị vi An Toàn nguyên phi Phi tướng quân Thì Phụng nữ tử dã
惟鄧得為察謀主圖危社稷斬首以梟,Duy Đặng Đắc vi Sát mưu chủ đồ nguy xã tắc trảm thủ dĩ kiêu
養閑免特戈𣈜𣎃,dưỡng nhàn miễn được qua ngày tháng
乘勝長驅西京既爲,Thừa thắng trường khu Tây Kinh ký vi
帝違内臣賫衣服賜之拜謝畢輙以與人,Đế vi nội thần tê y phục tứ chi bái tạ tất triếp dĩ dữ nhân
伏望假以真命令備列藩慰微臣盡忠之心舉聖代延賞之典,Phục vọng giả dĩ chân mệnh lệnh bị liệt phiên uý vi thần tận trung chi tâm cử thánh đại diên thưởng chi điển
暈東𬖉㐌𨅸𣦍𣟪茹,Vầng đông trông đã đứng ngay nóc nhà
丹墀及諸殿庭水深数寸五日雨下始注珥河水溢,đan trì cập chư điện đình thuỷ thâm sổ thốn ngũ nhật vũ hạ thuỷ chú nhĩ hà thuỷ dật
檜炭𤊤𤍇貝情𪡴𠳒鐄𥒥吀停賖饒,củi than nhem nhuốc với tình ghi lời vàng đá xin đừng xa nhau
𦰟畑󱔲𧡊帳螢吃囂,ngọn đèn trông thấy trướng huỳnh hắt hiu
秋九月八日尊憲慈太后為太皇太后,Thu cửu nguyệt bát nhật tôn Hiến Từ Thái hậu vi Thái Hoàng Thái Hậu
耒固仕鄭边𢚸道吒󱳮报𡀨功生前,rồi có sĩ chạnh bên lòng đạo cha lo báo bõ công sinh tiền
啂鬟怯󰠮𢩵𦝄者𡗶,nhủ hoàn khép cửa dẫy trăng giả trời
初曾𤍇史𥸷經仍蒙及會功名棐願,xưa từng nấu sử xôi kinh những mong gặp hội công danh phỉ nguyền
領𠳒娘買蹺𨖅,Lĩnh lời nàng mới theo sang
二十八日登庸張旗於京城令各坊庯舍無得驚疑,nhị thập bát nhật đăng dung trương kì ư kinh thành lệnh các phường phố xá vô đắc kinh nghi
云仙𦖑呐動𢚸,vân tiên nghe nói động lòng
勑户部疏塞田間水道勿使淹浸乾涸,Sắc Hộ bộ sớ tắc điền gian thuỷ đạo vật sử yêm tẩm càn hạc
𬂙潙𡗶𣷭溟濛,trông vời trời bể mênh mang
空包𣇞,không bao giờ
十二日賊又引軍還出大海口遭風溺死甚眾,Thập nhị nhật tặc hựu dẫn quân hoàn xuất Đại hải khẩu tao phong nịch tử thậm chúng
𢫝𩢬𠦳𨤮賖𥸷塘青雲𢌌迍𠊛靑春,giong lừa ngàn dặm xa xôi đường thanh vân rộng đón người thanh xuân
故俘虜雖多而,Cố phù lỗ tuy đa nhi
花楊殘㐌󰠵𦼔𣛟,hoa dương tàn đã trải rêu xanh
𠳨𠽄户六源干於𠁀,hỏi thăm họ lục nguồn cơn ở đời
命太師興國公阮金統督諸營將士先𤼵進攻清華乂安等處,Mệnh Thái sư Hưng Quốc công Nguyễn Kim thống đốc chư doanh tướng sĩ tiên phát tiến công Thanh Hoa Nghệ An đẳng xứ
身尼群敢袩埃爫常,Thân này còn dám xem ai làm thường
船掑𣺽雪月征征,thuyền kề bãi tuyết nguyệt chênh chênh
率太尉崇國公鄭橋及諸營奇乘船順流至青池縣琛陽安沿勸良等社堤路護築,suất thái uý sùng quốc công trịnh kiều cập chư dinh cơ thừa thuyền thuận lưu chí thanh trì huyện thám dương yên duyên khuyến lương đẳng xã đê lộ hộ trúc
甲申六年元至元二十一年春正月浚蘇歴江,giáp thân lục niên nguyên chí nguyên nhị thập nhất niên xuân chính nguyệt tuấn tô lịch giang
賜阮實阮曰壮進,Tứ Nguyễn Thực Nguyễn Viết Tráng tiến
奉差統率分守要道有功陞鄭棟爲太傅鄭榩爲少尉,phụng sai thống suất phân thủ yếu đạo hữu công thăng Trịnh Đống vi Thái phó Trịnh Kiền vi Thiếu uý
革履羅蹀𪾉,cách lý là dép da
甲寅六年莫改景曆爲光寶元年明嘉靖三十三年太師諒國公鄭檢移行營于汴上軍氣增銳四方賢士多來歸附,giáp dần lục niên mạc cải cảnh lịch vi quang bảo nguyên niên minh gia tĩnh tam thập tam niên thái sư lượng quốc công trịnh kiểm di hành doanh vu biện thượng quân khí tăng nhuệ tứ phương hiền sĩ đa lai quy phụ
󰡛强誇𡨧,hoa càng khoe tốt
日向午聽軍安山炮聲一起沿江,Nhật hướng Ngọ thính Quân Yên sơn pháo thanh nhất khởi duyên giang
府,phủ
󰇾巾淚払𥉫曾𬌓,giở khăn lệ chàng trông từng tấm
初諒山鎮黄原懿黄文萼阮世寧阮公廷皆本鎮父道以歸國有功並拜管領仍居其地,Sơ Lạng Sơn trấn Hoàng Nguyên Ý Hoàng Văn Ngạc Nguyễn Thế Ninh Nguyễn Công Đình giai bản trấn phụ đạo dĩ quy quốc hữu công tịnh bái quản lĩnh nhưng cư kì địa
𠀧𢆥鎮守留屯,ba năm trấn thủ lưu đồn
𦝄誓群妬猪猪敢賖吹𩈘麻䜹撻𢚸,trăng thề còn đó trơ trơ dám xa xôi mặt mà thưa thớt lòng
建殺延祐,kiến sát diên hựu
𨀍𨀊󰅹噉進𨖅糝𠦳軍𠬕疆場瀝空,dùng dằng nào dám tiến sang tám nghìn quân bỏ cương trường sạch không
郡公鄭柞瓊岩公鄭棣與賛理右侍郎阮光明寺卿范公著阮名壽等統領大兵往征順化阮福闌,quận công trịnh tạc quỳnh nham công trịnh lệ dữ tán lí hữu thị lang nguyễn quang minh tự khanh phạm công trứ nguyễn danh thọ đẳng thống lĩnh đại binh vãng chinh thuận hoá nguyễn phúc lan
𦼔𣛟󰋇笠終扃,rêu xanh mấy lớp chung quanh
遣童子杜野木如元,Khiến Đồng Tử Đỗ Dã Mộc như Nguyên
爫朱碎細𨑮分𠰌󰣞細𧡊英嚧咾碎󰟯󱲙艮魚,làm cho tôi tới mươi phần mắc cỡ tới thấy anh lơ láo tôi dường đứa ngẩn ngơ
先皇無稽古學而當時帬臣又無匡正之者𦤶使溺私並立五后,tiên hoàng vô kê cổ học nhi đương thời quần thần hựu vô khuông chính chi giả trí sử nịch tư tịnh lập ngũ hậu
有貪冗者如前令罷聀充廣南軍,hữu tham nhũng giả như tiền lệnh bãi chức sung quảng nam quân
甲申六年清康熙七年春正月己丑有天棓星出西北方長半丈形如彗星,Giáp Thân lục niên Thanh Khang Hi thất niên xuân chính nguyệt Kỷ Sửu hữu Thiên bồi tinh xuất Tây Bắc phương trường bán trượng hình như tuệ tinh
牟糊㐌秩𠫾耒,màu hồ đã mất đi rồi
庄咍立立㐌𦊚󰁰,chẳng hay rắp rắp đã bốn mươi
樂鐄󰠳㐌㗂𦖑𧵆𧵆,Nhạc vàng đâu đã tiếng nghe gần gần
初六日右将黄廷爱至諒山城差都督林郡公陳福領兵千餘攻破脱朗州賊,Sơ lục nhật Hữu tướng Hoàng Đình Ái chí Lạng Sơn thành sai Đô đốc Lâm quận công Trần Phúc lĩnh binh thiên dư công phá Thoát Lãng châu tặc
盃𬏓㯲𦰤󱣢𢴐動㳥滝丕,bui vài khóm lau cói day động sóng sông vậy
初舍朱昆𬉵,sơ xá cho con mặc
考課時不得實聀并陞級以警尋常民務者,khảo khoá thời bất đắc thực chức tịnh thăng cấp dĩ cảnh tầm thường dân vụ giả
滝湘󰜋觧農滁,sông tương một dải nông trờ
天雨石,Thiên vũ thạch
𨖲髙󰋇𣅶𬂙為𨋣車,lên cao mấy lúc trông vời bánh xe
悶朱病意邒安,muốn cho bệnh ấy đặng an
囷法榮挷𢌌󱙃𡗶,khuôn phép vênh vang rộng chín trời
况臨終之際爲國薦賢不以私恩太后不用其言李氏之不幸也,Huống lâm chung chi tế vị quốc tiến hiền bất dĩ tư ân thái hậu bất dụng kì ngôn Lí thị chi bất hạnh dã
鬪於府紫麻羣󱓇緣凡,dấu ở phủ tía mà còn mắc duyên phàm
察事㐌戈咍事典包饒尼辱𪽝尼荣,xét sự đã qua hay sự đến bao nhiêu nơi nhục bởi nơi vinh
墟墟𠇮𢯜𥙩𠇮𠓨冲,Khư khư mình buộc lấy mình vào trong
闭除天下男兒几時懺薩几時懺灰,bấy giờ thiên hạ nam nhi kẻ thì sắm tát kẻ thì sắm hôi
太學生凡四十四名引三魁出龍門,Thái học sinh phàm tứ thập tứ danh dẫn tam khôi xuất Long Môn
契始封傷賜以子氏稷始封邰賜以姬氏常胙土受封以賜姓命氏以立宗,tiết thuỷ phong thương tứ dĩ tử thị tắc thuỷ phong thai tứ dĩ cơ thị thường tạc thổ thụ phong dĩ tứ tính mệnh thị dĩ lập tông
王𪪳梗席賤行迻蹺,Vương ông gánh tiệc tiễn hành đưa theo
擛牢埋敏𨔍羕,Dịp SAO may mắn lạ dường
世之弩射其立腳與弓射同所謂丁字不成八字不正者也,Thế chi nỗ xạ kì lập cước dữ cung xạ đồng sở vị Đinh tự bất thành bát tự bất chính giả dã
𨉞㧅被磾俞韜顛,lưng đeo bị đạn rủ thao đen
畑𣌉終䏾𦝄𧷺聘𦠘,đèn khuya chung bóng trăng tròn sánh vai
帝聽校尉有永缺姓誣奏遂弑宗失凣十五王公,Đế thính hiệu uý Hữu Vĩnh Khuyết tính vu tấu toại thí tông thất phàm thập ngũ vương công
春二月耕籍田耒折,xuân nhị nguyệt canh tịch điền lỗi chiết
禱雨于太廟暑盛,đảo vũ vu thái miếu thử thịnh
波羅香羅花𦼥,ba la hương là hoa dứa
海棠蔓蔓梗絲,hải đường mơn mởn cành tơ
童𠳐𠓨准花房,đồng vâng vào chốn hoa phòng
排烝内牧𠸟軍些所󱮑,bày chưng nội mục bui quân ta thửa dấy
𢚁𢬣柴署摱𠊛𠻀𪡔,cậy tay thầy thợ mướn người dò la
常傑乃畫布政地哩麻令三州山水刑势爲圖而還,Thường Kiệt nãi hoạ Bố Chính Địa Lí Ma Linh tam châu sơn thuỷ hình thế vi đồ nhi hoàn
香𪟽𩁶鎖花嗷𠯪𢒎,hương nghi ngút tỏa hoa ngào ngạt bay
玉掑頭課𡮤𢞂制,ngọc cài đầu thuở bé buồn chơi
帝原之,Đế nguyên chi
解結調㕭𠽡爫之,giải kết điều ỏe ọe làm chi
悶㵢詩𦲿麻嘆咀,muốn trôi thơ lá mà than thở
帝咱覃󰁮之計遂殺啓等而阮盎等益肆暴横擁兵不解,đế thính đàm cử chi kế toại sát khải đẳng nhi nguyễn áng đẳng ích tứ bạo hoành ủng binh bất giải
騷英㛪之買绳仉滥,tao anh em gì với thằng kẻ trộm
鄭𢚸𪀄丐吸󰁇,chạnh lòng chim cái ngập ngừng
𢚸㝵岩險別󰠲麻量,Lòng người nham hiểm biết đâu mà LƯỜNG
帝至俱占駐蹕汝諧為人就寨主諭以國主出降意,đế chí câu chiêm trú tất nhữ hài vi nhân tựu trại chủ dụ dĩ quốc chủ xuất hàng ý
仍矇𩵜渃𧵆饒,những mong cá nước gần nhau
祿渃𤔷些𡮇霂𩄎,lộc nước dành ta chút móc mưa
䟢𨀤𨀤囉𨀤𨖲,nhảy trồi trồi ra trồi lên
蘂桃時𢬦𢬣㝵情連,Nhị đào THÈ LẤY TAY người tình CHUNG
暫別,tạm biệt
供浪悴過𦖑桃闭徐拱固鉴󰅹𠲝空,cung rằng trót quá nghe đào bấy giờ cũng có dám nào dối không
自奉英宗梓官歸安生一齋一粥,tự phụng anh tông tử quan quy yên sinh nhất trai nhất chúc
此除其妖無,Thử trừ kì yêu vô
餘眾不满萬人可計取之,dư chúng bất mãn vạn nhân khả kế thủ chi
廉受人絹二匹,Liêm thụ nhân quyến nhị sất
以鄧世功爲有都督枚文孝爲都督同知阮授髙才黎仕厚並爲都督僉事吳文仕阮進堅阮德揚爲參督,Dĩ Đặng Thế Công vi Hữu đô đốc Mai Văn Hiếu vi Đô đốc đồng tri Nguyễn Thụ Cao Tài Lê Sĩ Hậu tịnh vi Đô đốc thiêm sự Ngô Văn Sĩ Nguyễn Tiến Kiên Nguyễn Đức Dương vi Tham đốc
聘禮󰑼既,sính lễ là cưới
類,loại
仰𥉩量圣栽培󰡫芇,ngưỡng trông lượng thánh tài bồi thế nao
後塟者不得挾以私田土之故而逼犯遮障前塟者,hậu táng giả bất đắc giáp dĩ tư điền thổ chi cố nhi bức phạm già chướng tiền táng giả
樁𫅷點𤿰竹𤷍枯笙,thông già điểm trống trúc gầy khua sênh
顧妖恠所為若是宜士夫出力排之,Cố yêu quái sở vi nhược thị nghi sĩ phu xuất lực bài chi
節目,tiết mục
𤳇壮士共趨𣘾突古,trai tráng sĩ cũng xo vai rụt cổ
簾簷箔𥱫藲𥷓,liêm rèm bạc sáo âu nôi
壬午漢蒼紹成二年明建文四年春二月漢蒼閲定軍伍,Nhâm Ngọ Hán Thương Thiệu Thành nhị niên Minh Kiến Văn tứ niên xuân nhị nguyệt Hán Thương duyệt định quân ngũ
𠱋英𥙩特𡞕坤,dầu anh lấy được vợ khôn
國峻寘之于懷而不以為然,Quốc Tuấn trí chi vu hoài nhi bất dĩ vi nhiên
共它𩈘惮眉𠫆苦𥋳,cũng đà mặt dạn mày dày khó coi
課登途梅𣗓僤𫗄,thuở đăng đồ mai chưa dạn gió
礩𫳵空塊備羅,chắc sao không khỏi bị la
𨖅茹吒細中堂,Sang nhà cha tới trung đường
埃喂傷𥙩饒穷,ai ơi thương lấy nhau cùng
台篤志𠬠𢚸徐埃,hay giốc chí một lòng chờ ai
𨕭頭畧㩫簮掑,trên đầu lược giắt trâm cài
𥪝𠀧𨑮𦒹傳英攝固𨱽𫨩空,trong ba mươi sáu chuyện anh xếp có dài hay không
台𦖑傳李公,hay nghe truyện lý công
欺𢧚𡗶拱朝𢚸奇𠄩,khi nên trời cũng chiều lòng cả hai
台𦖑傳秀才,hay nghe truyện tú tài
題𠸜𡭉鵲縁𡗶𦓡𢧚,đề tên bắn thước duyên trời mà nên
台𦖑傳秀淵,hay nghe truyện tú uyên
𠫾𨔈麻吏﨤仙結願,đi chơi mà lại gặp tiên kết nguyền
台𦖑傳張員,hay nghe truyện trương viên
𥙩𡥵丞相縁庄,lấy con thừa tướng duyên chăng
宋珍麻𥙩菊花,tống trân mà lấy cúc hoa
沛𨖅使事交和𨑮冬,phai sang sứ sự giao hoà mười đông
台𦖑傳劉洪,hay nghe truyện lưu hồng
𥙩陳廣珥𫷜空庄,lấy trần quảng nhĩ năm không chăng
台𦖑傳點知,hay nghe truyện điểm tri
於渃齊於渃梁,ở nước tề ở nước lương
主韜不義堆塘,chúa thao bất nghĩa đòi đường
扒𡥵補朱停,bắt con bỏ cho đành
買𠳒教訓丁丁,mấy lời giáo huấn đinh đinh
傳尼女則家庭恨灰,chuyện này nữ tắc gia đình hẳn hoi
傳尼貞鼠摄制,chuyện này trinh thử xếp chơi
桃蘭挂蕙堆庄,đào lan quế huệ đôi chăng
台𦖑傳度梅,hay nghe truyện độ mai
几忠𠊚佞固𡗶於𥪝,kẻ trung người nịnh có trời ở trong
傳翹計㐌属𢚸,truyện kiều kể đã thuộc lòng
𢧚庄辰拱在𢚸媄吒,nên chăng thì cũng tại lòng mẹ cha
台𦖑傳𧊉花,hay nghe truyện bướm hoa
𠬠花𠬠𧊉乙堆,một hoa một bướm ắt đôi
阮生傳意䀡制,nguyễn sinh chuyện ấy xem chơi
𠫾𫥨習學縁𡗶吹𢧚,đi ra tập học duyên trời xui nên
西楊傳意此䀡,tây dương chuyện ấy thử xem
珠竜餒伴朱𢧚𠊛,châu long nuôi bạn cho nên người
買台𡽫渃車𣾺,mới hay non nước xa khơi
中軍傳意仍𠳒𢖵,trung quân chuyện ấy những lời nhớ
箋花傳意𨔍𨓡,tiên hoa chuyện ấy lạ lùng
局棋堆妸𦟐紅打制,cuộc cờ đôi ả má hồng đánh chơi
皇儲傳意天才,hoàng trừ chuyện ấy thiên tài
詐形爫𡛔此𠳒端荘,trá hình làm gái thử lời đoan trang
征婦傳意朱詳,chinh phụ chuyện ấy cho tường
旗毛𨕭塘沚,cờ mao lên đường trẩy
觀音傳意欺𫢩,quan âm chuyện ấy khi nay
氏牟抌覩冤尼庒他,thị mầu đem đổ oan này chẳng tha
潘陳傳意䀡戈,phan trần chuyện ấy xem qua
几簮𠊚𦑗乙堆,kẻ trâm người quạt ắt đôi
翁寧傳意此𥋳,ông ninh chuyện ấy thử coi
揲安𦊚𡎝麻𡗶𡊰功,giẹp yên bốn cõi mà trời đền công
秦宮傳𦟐紅,tần cung chuyện má hồng
愊命㦖踏房麻𫥨,bực mình muốn đạp phòng mà ra
九夫傳意䀡戈,cửu phu chuyện ấy xem qua
别包𣉹特室家如𠊚,biết bao giờ được thất gia như người
蓬萊傳意䀡制,bồng lai chuyện ấy xem chơi
准仙𢝙趣結縁買命,chốn tiên vui thú kết duyên mấy mình
台𦖑傳花情,hay nghe truyện hoa tình
𤊰縁秦晋矯命約𬇚,bén duyên tần tấn kẻo mình ước ao
玉𫅜群待價高,ngọc lành còn đợi giá cao
女芇咹槾者桃𠇍埃,nỡ nào ăn mận giả đào mấy ai
有薊傳拱才,hữu ké chuyện cũng tài
謀謨麻𥙩特𠊚𡥵官,mưu mô mà lấy được người con quan
春情傳𧘇論盘,xuân tình chuyện ấy luận bàn
𣎀𦣰思想事娘𠬠𠄩,đêm nằm tư tưởng sự nàng một hai
芙蓉傳意𦘧撝,phù dung chuyện ấy vẽ vời
沛𡥚阿秀𠊚不仁,phải gã a tú người bất nhân
俸几晋𠊚秦,bỗng kẻ tấn người tần
芳花傳𧘇珠陳義初,phương hoa chuyện ấy châu trân nghĩa xưa
黄秀傳𧘇縁於,hoàng tú chuyện ấy duyên ưa
﨤娘美女𡗶車𠬠茹,gặp nàng mỹ nữ giời xe một nhà
勸孝傳𧘇䀡戈,khuyến hiếu chuyện ấy xem qua
二十四孝英陀拱通,nhị thập tứ hiếu anh đà cũng thông
四灵傳𧘇摄穷,tứ linh chuyện ấy xếp cùng
每𠊚每我相逢交歡,mỗi người mỗi ngã tương phùng giao hoan
𠸦朱堆我北南,khen cho đôi ngã bắc nam
人縁定吏車爫𠬠边,nhân duyên định lại xe làm một bên
𠀧生朱院𨑮願,ba sinh cho vẹn mười nguyền
﨤娘買吘根原事情,gặp nàng mới ngỏ căn nguyên sự tình
𥪝𠀧𨑮𦒹傳仃仃,trong ba mươi sáu chuyện đành đành
﨤娘買吘事情𡢐,gặp nàng mới ngỏ sự tình sau
監客於𨑗𠁀,giám khách ở trên đời
監𡅳客於𨕭𠁀,dám khuyên khách ở trên đời
咹制朱沛别𠳒𫏾𡢐,ăn chơi cho phải biết lời trước sau
停輕𧁷渚𢚁𢀭,đừng khinh khó chớ cậy giàu
古初𠳒𠸠𧗱𡢐猪猪,cổ sơ lời ví về sau trờ trờ
埃𢀭𠄩𣱆包,ai giầu hai họ bao
空埃𧁷典𠀧𠁀𦓡𢗼,không ai khó đến ba đời mà lo
箕如丐菓埃扜,kìa như cái quả ai vo
梗花埃曰别朱世芇,cành hoa ai viết biết cho thế nào
𡶀箕埃撘𦓡高,núi kia ai đắp mà cao
滝箕𣷭意埃陶𦓡溇,sông kia bể ấy ai đào mà sâu
渃潮埃埃洃,nước chiều ai ai khoi
𥪝棱𣘃意埃槞,trong rừng cây ấy ai trồng
𩈘𡗶埃𥙩爫篭金烏,mặt trời ai lấy làm lồng kim ô
情算拱丕敖𨒣妥𠁀,tình toan cũng vậy ngao du thoả đời
拯戈事在𡗶,chẳng qua sự tại trời
大生埃拱刼𠊛𦓡催,đại sinh ai cũng kiếp người mà thôi
吏漢傳䀡制,lại hán truyện xem chơi
㗂𠸦項羽英宜埃當,tiếng khen hạng vũ anh nghe ai đương
力能舉鼎拔山,lực năng cử đỉnh bạt sơn
身長八尺漢皇㐌,thân tràng bát xích hán hoàng đã
吏䀡西代東征,lại xem tây đại đông chinh
百戰百勝㐌𠃩𡗶,bách chiến bách thắng đã chín trời
埃咍垓下变移,ai hay cai hạ biến rời
漢王一勝𨖲治位,hán vương nhất thắng lên trị vì
從容固進𠬠欺,thong dong có tiến một khi
計制各麻推事𡗶,kể chơi các mà suy sự trời
於𠁀𠇍几𢚁裁,ở đời mấy kẻ cậy tài
爭坤爭窖埃埋特𡗉,tranh khôn tranh khéo ai may được nhiều
𠇍𠊚咹於别調,mấy người ăn ở biết điều
塊渡輕㳥吶料滇滇,khỏi đò khinh sóng nói liều chan chan
窖台公人間,khéo thay công nhân gian
呐𠬠外盘𦋦𠀧,nói một ngoài bàn ra ba
皮太看㗂𦝄花麻,bề thái khán tiếng trăng hoa mà
悲𣉹計𧊉花,bây giờ kể bướm hoa
埃䀡典傳計𦋦買詳,ai xem đến truyện kể ra mấy tường
特排事𧊉𤑟𤉜,được bày sự bướm rõ ràng
形時㗂𢀨埃,hình thì tiếng sang ai
𡗶泣各梗,trời khắp các cành
花𧊉帝聘排𩛂堆,hoa bướm đấy sánh bày no đôi
庒𠲖閣鳯臺,chẳng e các phượng đài
𧡊花時典埃辰垠,thấy hoa thì đến ai thì ngăn
𧊉浪𢆥𠇍𣎃春,bướm rằng năm mấy tháng xuân
咹制朱妥塵買,ăn chơi cho thoả trần mấy
吏低𠳨客𦟐桃,lại đây hỏi khách má đào
群空咍㐌尼芇称斤,còn không hay đã nơi nào xứng cân
他鄕﨤客故人,tha hương gặp khách cố nhân
𢚸支𪨀𢪀眞世芇,lòng chi chút nghĩ chân thế nào
閉𫢩永仍渴嗃,bấy nay vắng những khát khao
悲𣉹情咳爫牢咳情,bây giờ tình hỡi làm sao hỡi tình
計之𨖲托𬺗𡹞,kể chi lên thác xuống gềnh
低别冲撑𤂬芇,đây biết trong xanh suối nào
花浪計𥙩清台,hoa rằng kể lấy thanh thơi
𢝙平會蓬萊㗂吨,vui bằng hội bồng lai tiếng đồn
𤂬群固㗂𥒥強之之,suối còn có tiếng đá càng chi chi
𠹚唐边坡,von đường bên bờ
桃群待柳包𣉹朱冲,đào còn đợi liễu bao giờ cho xong
拯𠽔𦋦𥒥𨔍𨓡,chẳng thưa ra đá lạ lùng
𦋦芇别浪𢚸固𦖑,ra nào biết rằng lòng có nghe
於低仍𡶀穷溪,ở đây những núi cùng khe
眞䏾𥒥㗂蟡哙愁,chân bụng đá tiếng ve gọi sầu
𠊚如閣鳯重,người như gác phượng trùng
少之卿相空侯每尼,thiếu gì khanh tướng không hầu mội nơi
碎如𤌋监制度芇,tôi như khói giám chơi đọ nào
尼底搭𠓨朱埃,này để đắp vào cho ai
天𡗶,thiên trời
地坦,địa đất
雲𩄲,vân mây
雨𩄎,vũ mưa
風𩙋,phong gió
日𣈜,nhật ngày
夜𣎀,dạ đêm
巾,cân
衣襖,y áo
裳袩,thường xiêm
刀刀,đao dao
斧,phủ
鎌鎌,liêm liềm
堆,đôi
一𠬠,nhất một
二𠄩,nhị hai
八𠔭,bát tám
九𠃩,cửu chín
十𨑮,thập mười
萬𨷈,vạn muôn
滑裴,hoạt bùi
甘𤮾,cam ngọt
𤯆,ngon
酸䣷,toan chua
苦,khổ
辛𨐮,tân cay
心𢚸,tâm lòng
面𫖀,diện mặt
手𢬣,thủ tay
髮𩯀,phát tóc
眉,mi
足蹎,túc chân
量量,lượng lường
尺𡱩,xích thước
衡斤,hoành cân
篙樔,cao sào
杖梞,trượng gậy
竿竿,can cần
標標,tiêu nêu
鷄𪃿,kê gà
鵝,nga
牛𤛠,ngưu trâu
犬㹥,khuyển chó
貓猫,miêu mèo
羊羝,dương dê
木𣘃,mọc cây
草𦹵,thảo cỏ
𥯌,tre
梁,lương
麥𥟼,mạch bắp
𣘛,dâu
池,trì
井汫,tỉnh giếng
橋橋,kiểu cầu
榔橰,lang cau
煙茦,yên thuốc
芙,phù
灰洃,hôi vôi
包𣉹少几𨕭𠁀才花,bao giờ thiếu kẻ trên đời tài hoa
埃喂買油𦓡,ai ơi mấy du mà
蹺𠾕女𡗋工夫埃,theo đòi nữa lắm công phu ai
他乎志立辰𢧚,tha hồ chí lập thời nên
花浪呐𠶤崇,hoa rằng nói sượng sùng
仍恩怨,những ân oán
𢞂埃别朱𢚸尼諸,buồn ai biết cho lòng này chưa
強𠹚強𠬠吝,càng van càng một lần
𨑮分牢拯𠬠分扒朱,mười phần sao chẳng một phần bớt cho
几搭𧜖几冷㳥,kẻ đắp chăn kẻ lạnh lùng
占吒丐刧𥙩𫯳終,chém cha cái kiếp lấy chồng chung
𠄼澄𨑮祸𫨩庒渚,năm chừng mười hoạ hay chăng chớ
故𢶸咹𥸷𥸷吏孔,cố đấm ăn xôi xôi lại hỏng
扲朋爫漫漫空功,cầm bằng làm mướn mướn không công
餒尼𠸠别羕尼𠰚,nỗi này ví biết nhường này nhỉ
辰𠓀傕停於丕衝,thời trước thôi đành ở vậy xong
詩云,thi vân
賊殷𨑮萬没𣘃棍,giặc ân mười vạn một cây côn
𠀧𢆫𠦳𠸗没聖𡥵,ba tuổi nghìn xưa một thánh con
功業標蓮頭馭,công nghiệp nêu trên đầu ngựa
孝忠𤋵𤏣𬌓𢚸𣜱,hiếu trung giãi tỏ tấm lòng son
𫥨𢬣解救朱𥠭,ra tay giải cứu cho giống
底㗂𥹰𨱽貝渃𡽫,để tiếng lâu dài với nước non
固固空空芇赦𠸥,có có không không nào xá kể
𠊚𠸗群買渃𡽫群,người xưa còn mãi nước non còn
𠸗𫢩仍𠎬奇人,xưa nay những đấng kỳ nhân
功名事業𨑮分恪𠊚,công danh sự nghiệp mười phân khác người
立碑立𣄒𠁀,lập bia lập ở đời
英雄𨢟𢸞𢧚时世咍,anh hùng gây giựng nên thời thế hay
渃些固傳奇台,nước ta có truyện kỳ thay
奇人奇事低包𠁀,kỳ nhân kỳ sự đây bao đời
坤儀貞静柔媚,khôn nghi trinh tĩnh nhu mì
道弹婆於皮順𠳐,đạo đàn bà ở bề thuận vâng
分明四德𠰺浪,phân minh tứ đức dạy rằng
買三從意𠸗曾撩𦎛,mấy tam tùng ấy xưa từng treo gương
涅停燶艿倍傍,nết đừng nóng nảy vội vàng
㐌和平吏妙揚買咍,đã hoà bình lại dịu dàng mấy hay
𧡊調沛意爫𬆄,thấy đều phải ấy làm ngay
别勾磊𤵺之低𢬭連,biết câu lỗi dại gì đây đổi liền
靜時噒嚕勤拳,tĩnh thời năn nổ cần quyền
動時𢖮沛𡨺禮儀,động thời ắt phải giữ lễ nghi
眜箕𬆄𥊢𪿄𠫾,mắt kia ngay thẳng trông đi
䏾尼淹朗𢪀之調𠳹,bụng này êm lặng nghĩ chi đều xằng
呐停嗹㖫,nói đừng liến lăng
寛台𠳒意沛庒勾尼,khoan thai lời ấy phải chăng câu này
調𠊛空沛黙尸,đều người không phải mặc thây
調𨉟空沛𠹾𣦍𠫾𦓡,đều mình không phải chịu ngay đi mà
𫳵𢧚𩢬𠲝𠊛些,sao nên lừa dối người ta
𫳵𢧚謟佞讒坡傳𠁀,sao nên siểm nịnh gièm pha chuyện đời
𤵺𠊛𩂏𩂠每,dại người che đậy mọi
坤𨉟𢭳停𤇨𫥨外,khôn mình giấu đừng phơi ra ngoài
從之唭𠹳容𨱽,tuồng gì cười cợt dong dài
𡗉𠳒𡗋傳羅𠊛空咍,nhiều lời lắm chuyện là người không hay
催停𡀍𠯽埃低,thôi đừng mỉa chửi ai đây
催停㴜呐𠾦𦓡乾,thôi đừng bẩn nói be mà càn
停曠闕舒閒,đừng khoáng khuyết thư nhàn
㐌爫朱吏朱精,đã làm cho lại cho tinh
荼漿坤窖唁𫅜,dưa tương khôn khéo ngon lành
具纖𨉟監差,cỗ tươm mình dám sai
學藝𦄅習藝𦁼,học nghề dệt tập nghề may
欺邱襖𣅶𫢼𢬭裙,khi khâu áo lúc thay đổi quần
女工𣌋專勤,nữ công sớm chuyên cần
准閨門𢖮固分榮,chốn khuê môn ắt có phần vang
綘停𣜱粉點粧,dáng đành son phấn điểm trang
形神質樸容光完全,hình thần chất phác dung quang hoàn toàn
𬙾咦丐紅顔,đẹp gì cái hồng nhan
爫朱𡥵眜世間痗𡗉,làm cho con mắt thế gian mỏi nhiều
容儀嚴𤾓朝,dung nghi nghiêm trăm chiều
塘咹黙𠤆𡮍奢華,đường ăn mặc chớ chút xa hoa
𢚸尼空想怒箕,lòng này không tưởng nọ kia
时停木漠圭世麻,thời đành mộc mạc quê thế mà
於𢖮沛蹺吒,ở ắt phải theo cha
典欺嫁半時些蹺𫯳,đến khi gả bán thì ta theo chồng
𠸠朋縁分龍冬,ví bằng duyên phận long đong
蹺𡥵朱凭𬌓𢚸坚貞,theo con cho vững tấm lòng kiên trinh
奉蜍𠄩布媄𨉟,phụng thờ hai bố mẹ mình
欺𣋚欺𣌋𠰘𫅜𠰘唁,khi hôm khi sớm miếng lành miếng ngon
𣘃徐㭲渃徐源,cây từ gốc nước từ nguồn
㤙餒義𠰺𫢩群𢖵空,ơn nuôi nghĩa dạy nay còn nhớ không
㐌朝𠰘吏朝𢚸,đã chiều miệng lại chiều lòng
𢝙咍𩈘意和窮㗂箕,vui thay mặt ấy hoà cùng tiếng kia
𤯩時腰敬每皮,sống thời yêu kính mọi bề
𣩂時傷㤕𠤆兮悁恩,chết thời thương xót chớ hề quên ơn
奉蜍媄𤴪周諄,phụng thờ mẹ ghẻ chu chuân
拱𥋳如𠎬慈親生𨉟,cũng coi như đấng từ thân sinh mình
姉㛪𡨸情,chị em chữ tình
順和𨤰沛争伶咍兜,thuận hoà nhẽ phải tranh giành hay đâu
節皮蓮𦬶桃絲,tiết vừa sen ngó đào tơ
𩙌春海香迻𠃣𡗉,gió xuân hây hương đưa ít nhiều
題詩吏𢪀𤾓朝,đề thơ lại nghĩ trăm chiều
𧡊𡗶坦吏勉腰每塘,thấy giơì đất lại mến yêu mọi đường
𠊛䑓閣几衡,người đài các kẻ hành
𠊛精武略几詳文韜,người tinh vũ lược kẻ tường văn thao
𠊛耕牧几漁樵,người canh mục kẻ ngư tiều
𠊛醝道几腰才情,người say đạo kẻ yêu tài tình
如富濁与貧清,như phú trọc dữ bần thanh
庒戈造物磋情性朱,chẳng qua tạo vật xây tình tính cho
唭台事柴修,cười thay sự thầy tu
𪩪經最偈爫愚䐘𠁀,sớm kinh tối kệ làm ngu vẹn đời
厨初𦖑固尼,chùa xưa nghe có nơi
庒松林拱窒潙清光,chẳng tùng lâm cũng rất vời thanh quang
𨕭上殿𠁑行廊,trên thượng điện dưới hành lang
各座𦬑觥墻花浰,các tòa nở quanh tường hoa rơi
椿嘹竹化隊尼,thông reo trúc hóa đòi nơi
𫔳慈易遣胣𠊛絲紅,cửa từ dễ khiến giạ người tơ hồng
爫𢧚功業齊𡗶,làm nên công nghiệp tầy giời
史撑群劄𠰘𠁀群碑,sử xanh còn chép miệng đời còn bia
𣇫𠸗固没聖兒,thuở xưa có một thánh nhi
𠸜𪜀𣱆𪜀空,tên là họ là không
英㛪義𨱽,anh em nghĩa dài
空調執責固勾和諧,không đều chấp trách có câu hoà hài
呐爫𢗖磊𢫝𨱽,nói làm nhầm lỗi dong dài
𢚸𥪝𢧚忍𩈘外,lòng trong nên nhẫn mặt ngoài
媄吒腰恄空斤,mẹ cha yêu ghét không cân
停誇𢚁𠤆分皮麻,đừng khoe cậy chớ phân bì mà
擬𥪝𧖱𧗅𦛌𫅷,nghĩ trong máu mủ nuột nà
丕䀡錢𧵑𪽣如空,vậy xem tiền của ruộng như không
勤時𫽄旦餒窮,cần thời chẳng đến nỗi cùng
𢧚𤯺能世停𢫝制,nên siêng năng thế đừng dong chơi
儉時𫽄旦餒𬥣,kiệm thời chẳng đến nỗi nghèo
英㛪喂,anh em ơi
𢧚秦便世停消荒咦,nên tần tiện thế đừng tiêu hoang gì
搓運局世,xoay vần cuộc thế
景厨殿怒停𠫾,cảnh chùa đền nọ đừng đi
𢬱機𡗶,khép cơ giời
童骨意停迷麻𣈙,đồng cốt ấy đừng mê mà rầy
𤇮停底㴜空咍,bếp đừng để bẩn không hay
𢪀朱歇,nghĩ cho hết
粓淶𥺊擺抇𣦍倍傍,cơm rơi gạo vãi nhặt ngay vội vàng
坤買咹𠊛,khôn mới ăn người
㳥𧡟爭来𣼽環球𠊚闷怒,sóng cạnh tranh lai láng hoàn cầu người muốn nọ
𡛔𤳇𡎥𠤆鐘床,gái trai ngồi chớ chung giường
迻咦抵帝𫽄常𢭂𢬣,đưa gì để đấy chẳng thường trao tay
𨉟麻拱讓𠊛,mình mà cũng nhường người
敬皮歲作腰類疎癡,kính bề tuổi tác yêu loai thơ ngây
塘交涉𫼳𨕭大陸,đường giao thiệp mang trên đại lục
汫台於𫏾前堂,giếng hay ở trước tiền đường
脉𣻆琥珀渃羕水晶,mạch tuôn hổ phách nước dường thủy tinh
𢪀𣳮瀝塵情,nghĩ rửa sạch trần tình
𨆝凡牢俸趂觥景纒,gối phàm sao bỗng sấn quanh cảnh chiền
花唭月哏亇沉㕍沙,hoa cười nguyệt hẹn cá trầm nhạn sa
𨕭明蕩外軒,trên mừng đãng ngoài hiên
朝清新那,chiều thanh tân nà
𪩪供果𤼸花隊𣈗,sớm cúng quả giâng hoa đòi ngày
師占俸鄭念西,sư xem bỗng trạnh niềm tây
意醝味道机禅,ấy say vị đạo cơ thuyền
責埃拯院𡨸從,trách ai chẳng vẹn chữ tồng
為堆𡨸朱陳,vì đôi chữ châu trần
當干滝渃沙,đương cơn sông nước sa
朱𢧚晋埕秦𣼽,cho nên tấn chình tần lẳng
𢶢樔吏妬庒戈為情,chống sào lại đó chẳng qua vì tình
花𦹳埃拯梗麻𨔈,hoa thơm ai chẳng cành mà chơi
淹𦋦辰𢚸𠊚世,êm ra thì lòng người thế
𫢩咹槾者桃,nay ăn mận giả đào
於𠁀忠厚買咍,ở đời trung hậu mới hay
斗摸斤半堆𢬣公平,đấu mua thủng bán đôi tay công bình
𠓀牢𡨺𢚸誠,trước sau giữ lòng thành
勾謹𢯢𨉟那,câu cẩn sửa mình na
停𧵆仍几佞些,đừng gần những kẻ nịnh ta
停信𠳒呐讒坡麻𪬃,đừng tin lời nói gièm pha mà ngầy
貪之丐利𡮈尼,tham chi cái lợi nhỏ này
求之丐㗂𠸦咍買𠁀,cầu chi cái tiếng khen hay mấy đời
恨𢜠仕謹吣唏,giận mừng sẽ kín tăm hơi
恄腰停固如偏𢚸,ghét yêu đừng có như thiên lòng
㤕傷屡蜆弹虫,xót thương lũ kiến đàn trùng
𢜝𡗶𫳵𪾋負穷𫗃湄,sợ trời sao dám phụ cùng gió mưa
停用絏𡨸仍詞,đừng dùng giấy chữ những tờ
箕𠸜䝨聖包𣇞监輕,kìa tên hiền thánh bao giờ giám khinh
蜍先祖沛精誠,chờ tiên tổ phải tinh thành
待𠊛侯下固情寛容,đãi người hầu hạ có tình khoan dung
𠫾𣎀𥙩𤒘麻𢫝,đi đêm lấy đuốc mà giong
𧵑时黙𧵑𨉟空料𨉟,của thì mặc của mình không liều mình
𢚸淹朗氣和平,lòng êm lặng khí hoà bình
恕𠊛麻拱責𨉟買衝,thứ người mà cũng trách mình mấy xong
𣃣𣈜佻𧺀,vừa ngày đào thắm
皮外媒縁𥪝品平,bề ngoài mối duyên trong phẩm bình
家風沛認朱伶,gia phong phải nhận cho rành
吏䀡性與𫅜爫𫳵,lại xem tính dữ lành làm sao
媄吒順奇𤾓朝,mẹ cha thuận cả trăm chiều
丕唉客春撑,vầy hởi khách xuân xanh
我沛呐底情尼咍,ngã phải nói để tình này hay
爫之杏,làm chi hạnh
麻㳥花枚牟,mà sóng hoa mai màu
芇滝𦒹頭,nào sông sáu đầu
責埃牢庒𤏣𢚸,trách ai sao chẳng tỏ lòng
筭此英䧺特庒,toan thử anh hùng được chăng
底些覩愁朱衝,để ta đổ sầu cho xong
𥠭𢺹色鐄,giống chia sắc vàng
工役𨇜藝學藝𦓿藝藝𠏲,công việc đủ nghề học nghề cầy nghề nghề thợ
蜜𠃣𧋆𡗉𢪀𠊚些堂𦋦飭𢵋爭,mật ít ruồi nhiều nghĩ người ta đường ra sức đua tranh
橘爫柑𠹾在几化悲𣉹必左,quít làm cam chịu tại kẻ hoá bây giờ tất tưởi
琴𢝙調瑟迢逸𦀊,cầm vui điệu sắt giù giặt dây
鸞鐘鳳乍刼尼,loan chung phượng chạ kiếp này
縁𠄩𡢻㐌排刼𠸗,duyên hai nợ đã bầy kiếp xưa
𦝄𫅷結𥿗車𢇁,trăng già kết chỉ xe tơ
監昂𠑕𩈘麻疎切𢚸,dám ngang ngửa mặt mà thưa thớt lòng
𣌋蜍布媄𫯳,sớm thờ bố mẹ chồng
念朝尚䀡穷家親,niềm chiều chuộng xem cùng gia thân
拱停債命夫君,cũng đừng trái mệnh phu quân
払如𨅸大賓買羅,chàng như đấng đại tân mới là
姉㛪妯處朱和,chị em dâu xử cho hoà
罕灰買住漫麻穷姑,hẳn hoi mấy chú mặn mà cùng cô
娘侯尼沛傷朱,nàng hầu này phải thương cho
𡥵𫯳箕𠤆𠫅紆恄悭,con chồng kia chớ giày vò ghét ghen
払麻虚𤵺恍忏,chàng mà hư dại quàng xiên
几闷箕空埃𥠭,kẻ muốn kia không ai giống
𬂙妬拱别𠊚𠀧𠎬𧵑𠀧𩔗,trông đó cũng biết người ba đấng của ba loài
坤拱𡗉𤵺拱𡗋,khôn cũng nhiều dại cũng lắm
色𤽸色𧹦色,sắc trắng sắc đỏ sắc
𡥵𤤰𤤰唒𡥵主主腰,con vua vua dấu con chúa chúa yêu
埃拱𥢆䏾𢪀,ai cũng riêng bụng nghĩ
𧵑英英𫼳𧵑娘娘捇,của anh anh mang của nàng nàng xách
𡎢空𧯶𠹾底𢬣乖,ngồi không há chịu để tay quai
窖坦補荒𧵑産𫼳𤼸,khéo đất bỏ hoang của sẵn mang dâng
𣘃𧹦群算陶歇㭲,cây đỏ còn toan đào hết góc
埋台𡗶𨇒干迷秩醒,may thay trời lối cơn mê chợt tỉnh
𨢇唁尼㐌戈味,rượu ngon nay đã qua mùi
𤯩𣩂疾,sống chết tật
吀𭈷曾𣅶𠹚勸仍吝,xin ngăn từng lúc van khuyên những lần
払麻敗理傷輪,chàng mà bại lí thương luân
𨉟居處𨑮分順和,mình cư xử mười phân thuận hoà
美苗停頷𨉟些,mĩ miều đừng hợm mình ta
傷腰停𢚁買𫥨𠊛,thương yêu đừng cậy mấy ra người
特𢀭𢀨𠤆輕𠁀,được giàu sang chớ khinh đời
固才𫳵監𢚁才世油,có tài sao dám cậy tài thế du
払病患仍傷,chàng bệnh hoạn những thương
払𬥣𩛜沛於朱論𠁀,chàng nghèo đói phải ở cho trọn đời
払麻𢤞恨𬨨𠳒,chàng mà hờn giận quá lời
催停辯餒沛庒,thôi đừng biện nỗi phải chăng
𡬶勾𠹚𠳿料排呐能,tìm câu van vỉ liệu bài nói năng
催停𠸥𠲥㖫,thôi đừng kể lể lăng
𠀧𨑮萝𣋚𠄻,ba mươi mồng hôm rằm
𠯻𠯻𫗃抱喑喑𩆐,ào ào gió bão ầm ầm sấm
仍𣎀𣋚意鐘床,những đêm hôm ấy chung giường
㐌欺咇湥渃桃,đã khi tắt giọt nước đào
群𭞾諍塊災殃特,còn mong tránh khỏi tai ương được
䏾𢪀役爫買,bụng nghĩ việc làm mới
𢩮精神仃,nhắc tinh thần đừng
盧如翁祠𠓨朝,lừ như ông từ vào chiều
焒情拉吏𠤆朝世之,lửa tình lấp lại chớ chiều thế chi
群月怒花箕,còn nguyệt nọ hoa kia
𢜝塘生𦬑固欺𧁷𢚸,sợ đường sinh nở có khi khó lòng
咹常停𬨨𩛂𢚸,ăn thường đừng quá no lòng
默常停底𫗃東律𠓨,mặc thường đừng để gió đông lọt vào
𢬣箕停固𢱎高,tay kia đừng có với cao
蹎箕停固𧼋料𨀈𣭻,chân kia đừng có chạy liều bước mau
䏾停息恨兜兜,bụng đừng tức giận đâu đâu
𠰘停呐傳𠰁饒輕𠊛,miệng đừng nói chuyện cãi nhau khinh người
㗂滛停底𠓨𦖻,tiếng dâm đừng để vào tai
色奸邪停𢙇眜𥉫,sắc gian tà đừng hoài mắt trông
𫼳胎麻𫽄乾𢫝,mang thai mà chẳng càn giông
生𡥵𠓇率𢖮空愚𪬡,sinh con sáng suốt ắt không ngu hèn
花箕𧵆𦬑畑,hoa kia gần nở đèn
收𣦍𢩣𥪰怯連,thu ngay buồng cạnh khép liền
𠶛欺冽𡨺欺燶,kiêng khi rét giữ khi nồng
㐌𩂏欺𩙌吏防欺霜,đã che khi gió lại phòng khi sương
𫳵𢧚恨𢤡每塘,sao nên giận dỗi mọi đường
𠶖常𠶛𠶖咹常𠶛咹,uống thường kiêng uống ăn thường kiêng ăn
欺𫏾恪悲𣉹吏恪,khi trước khác bây giờ lại khác
𢬭咹默仃之𨇒腐,đổi ăn mặc đừng chi lối hủ
如禮生𠅎𥄭部𢞂唭,như lễ sinh mất ngó bộ buồn cười
庒柴牢𠋥爫𢧚,chẳng thầy sao mày làm nên
箕高等箕階,kìa cao đẳng kìa giai
事學行䏾噒牢朱創,sự học hành bụng răn sao cho sáng
固錢摸仙拱特,có tiền mua tiên cũng được
芇中州芇邊省,nào trung châu nào biên tỉnh
半奔𤾓塘渚𪿒賖吹,bán buôn trăm đường chớ ngại xa xôi
𠏲𦁼咹緆𠏲𤳰咹糊,thợ may ăn giẻ thợ vẽ ăn hồ
𬁖朋𠊚䏾信𣦍,sao bằng người bụng tin ngay
利欣𧵑抇瀋之圖攝,lợi hơn của nhặt thấm chi đồ nhẹp
𠫾覺懺瓢𠫾句懺櫓,đi giác sắm bầu đi câu sắm giỏ
况之學芸制,huống chi học nghề chơi
圖爫沛𨇜𢬣空渚𢩽𤍊𨑮𨑮,đồ làm phải đủ tay không chưa rẽ tỏ mười mươi
呐傳生涯爫𨕭,nói chuyện sinh nhai làm trên
沛𫯳咹炙咹腩,phải chồng ăn chả ăn nem
几罪之空費破,kẻ tội gì không phí phá
䀡𥪝團体𣇜買骨,xem trong đoàn thể buổi mới cốt
沛朱終䏾翁呐𪃿呐𪆧,phải cho chung bụng ông nói gà nói vịt
之辰沛抵来涯,gì thì phải để lây nhây
固坤辰朱饒,có khôn thì cho nhau
渚𢪀浪些呐𠲝,chớ nghĩ rằng ta nói trối
𦓡逴魔𡳵魔買,mà rước ma cũ ma mới
沛朱論,phải cho trọn
仃制仍几虚荒,đừng chơi những kẻ hư hoang
𦓡𤞼𫅜化𤞼卒,mà lợn lành hoá lợn tốt
咹菓𢖵几𥠭𣘃,ăn quả nhớ kẻ trồng cây
𠇍𠦳𢆥德舜恩忙𥘀𨕭𦠘,mấy nghìn năm đức thuấn ân mang nặng trên vai
報答牢朱𥾽特願,báo đáp sao cho bền được nguyện
固勃買糊,có bột mới hồ
𠀧萬卷棱歐𣷭愛,ba vạn quyển dừng âu bể ái
印溇𥪝文明耒買𦋦才,in sâu trong văn minh rồi mới ra tài
道知交骨沛𠊛,đạo tri giao cốt phải người
𧵆墨辰𧵆畑辰創,gần mực thì gần đèn thì sáng
塘居處牢朱别𡓃,đường cư xử sao cho biết lối
於瓢辰𧷺於甕辰𨱽,ở bầu thì tròn ở ống thì dài
𡛔固𫯳如𧏵固圍,gái có chồng như rồng có vây
𤾓𢆥院道唱隨案玉昂,trăm năm vẹn đạo xướng tuỳ án ngọc ngang
沛常埃庒𢘝,phải thường ai chẳng nể
𡥵固吒如茹抓楃,con có cha như nhà co nóc
墨針塘孝養𨤔班觥𨃴,mực chăm đường hiếu dưỡng vẻ ban quanh gót
𢚸𨕭𥉫拱添𢝙,lòng trên trông cũng thêm vui
渚𧡊㳥𦓡我𢬣𢴿,chớ thấy sóng mà ngả tay chèo
𪾋𡅳埃别𢪀别𢥈,dám khuyên ai biết nghĩ biết lo
𨅸吏凭蹎辰罕特,đứng lại vững chân thì hẳn được
當𠫾光𨀈𫏈塘葚,đương đi quang bước quàng đường dậm
箕仍几𤳰坤𤳰窖,kìa những kẻ vẽ khôn vẽ khéo
爫𢙲𨀈𢜝空耒,làm nhỡ bước sợ không rồi
𩛜朱𮖤朱𦹳,đổi cho rách cho thơm
𧯶如埃渃濁脿𪂮,há như ai nước đục béo cò
庒𢪀𡥵丐𨉓𥘀𢬣鉊鈽,chẳng nghĩ con cái mình nặng tay rìu búa
𡃊台汫𤇮固神,ghê thay giếng bếp có thần
咹固啀如固𢪀,ăn có nhai như có nghĩ
群𥪝𠤆𧵆堆,còn trong chớ gần đôi
生𡥵𫥨悶𢧚𠊛,sinh con ra muốn nên người
㐌功餒𩟻吏𠳒勸𡂰,đã công nuôi nấng lại lời khuyên răn
停刼襖𠤆𠫅𧜖,đừng kép áo chớ đầy chăn
渚算事𡗶扒鴶,chớ toan sự trời bắt két
扱欺辰運勢𨖲𩈘巾,gặp khi thì vận thế lên mặt cân
停朱𠮾意穷咹𦟐尼,đừng cho ngọt ấy cùng ăn mỡ này
𡮈疎徐𣇫𢧚𠄩,nhỏ thơ từ thuở nên hai
𠸒朱信寔矯差性常,bảo cho tín thực kẻo sai tính thường
𨀈功名𢝙𡗋拱𢗼𡗉,bước công danh vui lắm cũng lo nhiều
𠰺𡥵禮義讓,dạy con lễ nghĩa nhường
道爫𠊛意𤍊詳講明,đạo làm người ấy tỏ tường giảng minh
𤳇时芸業習情,trai thời nghề nghiệp tập tành
𡛔时針𥙩𨉟朱衝,gái thời chăm lấy mình cho xong
𥪝𨉞聀㐌欣埃眈𦰟椥,trong lưng chắc đã hơn ai đơm ngọn tre
餒𡥵麻抵制空,nuôi con mà để chơi không
仃窖洫之藝劍𩵜,đừng háo hức chi nghề kiếm cá
𫽄外茶𨢇时𥪝棋排,chẳng ngoài chè rượu thì trong cờ bài
塘名利荣箕𦓡辱妬,đường danh lợi vinh kia mà nhục đó
筓冠𣃣旦歲尼,kê quan vừa đến tuổi này
㐌欺挸壻吏𣈜掄妯,đã khi kén rể lại ngày chọn dâu
固辰恾𥙩㗂𢱖𢬣𥪝被,có thì mang lấy tiếng múa tay trong bị
停迷𧵑𠤆尚𢀭,đừng mê của chớ chuộng giàu
窖迷瞞之事咹𥸷,khéo mê man chi sự ăn xôi
停貪准貴𠤆求𢀨,đừng tham chốn quý chớ cầu sang
惨典埃拍𦲿尋溇,thảm đến ai vạch lá tìm sâu
持𢚸坦𠅎𢚸𢪀牢朱沛,được lòng đất mất lòng nghĩ sao cho phải
𫨩之事諌𥑥𦋦𦟐,hay chi sự rán sành ra mỡ
𫃚古猫撩古㹥典勢辰催,buộc cổ mèo treo cổ chó đến thế thì thôi
撑𣠶𢚸庒𢪀之袄主粓𤤰,xanh đỏ lòng chẳng nghĩ chi áo chúa cơm vua
於厨炪厨計理之徒,ở chùa đốt chùa kể lý chi đồ
節春夜天清雲静,tiết xuân dạ thiên thanh vân tĩnh
准旅庭聀醒更𣌉,chốn lữ đình giấc tỉnh canh khuya
𦖻𦖑咏𦊛皮,tai nghe vẳng tư bề
𦎛娥𤊨𤋵掑桂蘭,gương nga vặc giãi kề quế lan
𧡊𦝄脱動𢚸鐄,thấy trăng thoát động lòng vàng
吟句問月度昂𠇍𠳒,ngâm câu vấn nguyệt đọ ngang mấy lời
𠳨姨月𠇍𡢐,hỏi dì nguyệt mấy sau
縁故𪱊𦓡特清台,duyên cớ sao mà được thảnh thơi
月浪物𢬭𣋀移,nguyệt rằng vật đổi sao rời
𦎛尼𡗶底朱𠊚終,gương này trời để cho người chung
爫朱痗𤻻英,làm cho mỏi mệt anh
𠦳秋霜雪𢚸清光,ngàn thu sương tuyết lòng thanh quang
𠳨姨月固塘𨕭細,hỏi dì nguyệt có đường lên tới
准宮别𠇍𨑮賖,chốn cung biết mấy mươi xa
月浪些吏𠇍些,nguyệt rằng ta lại mấy ta
固𣘃丹桂𧘇𪜀姉㛪,có cây đan quế ấy là chị em
英𨀈細度䀡,anh bước tới đọ xem
箕𦎛玉兔怒簾水晶,kia gương ngọc thỏ nọ rèm thuỷ tinh
𠳨姨月固情庒些,hỏi dì nguyệt có tình chẳng tá
渚年花倣㐌羕包,chứ niên hoa phỏng đã dường bao
月浪要柳疎桃,nguyệt rằng yếu liễu thơ đào
強𨖲強𤏣強高強𧷺,càng lên càng tỏ càng cao càng tròn
𬌓𦎛𤊨拯𤷱,tấm gương vặc chẳng mòn
包饒星斗𡥵丐茹,bao nhiêu tinh đẩu con cái nhà
𠳨姨月姮娥𠇍𢆫,hỏi dì nguyệt hằng nga mấy tuổi
拠𣈜𠄻𦤾最辰𫥨,cứ ngày rằm đến tối thì ra
月些吏别些,nguyệt ta lại biết ta
冥冥長夜埃吏别埃,minh minh tràng dạ ai lại biết ai
丕𢧚𩈘擂𠁀,vậy nên mặt soi đời
别尼岩險别𠊛邪奸,biết nơi nham hiểm biết người tà gian
𧡊月呐𢚸強𢞅月,thấy nguyệt nói lòng càng yêu nguyệt
婿时掄几賢良,rể thì chọn kẻ hiền lương
妯时𡬶几端𣐱蒓,dâu thì tìm kẻ đoan nhu thuần
道齊家於正身,đạo tề gia ở chính thân
𧵑朱𡥵沛均分買和,của cho con phải quân phân mấy hoà
爫身𡥵𡛔弹婆,làm thân con gái đàn bà
𡨺調貞節𢖮榮,giữ đều trinh tiết ắt vang
肝如鉄胣如鐄,gan như sắt dạ như vàng
𢚸常如柏𦛌常如樁,lòng thường như bách ruột thường như thông
欺𡢐欺𢚸,khi sau khi lòng
欺常欺變拱空恪,khi thường khi biến cũng không khác
壽耆福祿顯荣,thọ kì phúc lộc hiển vinh
尼尼𡗶坦傷腰,nơi nơi giời đất thương yêu
别𢚸些固月咍庒,biết lòng ta có nguyệt hay chăng
𨀈𨕭朱𦤾宮𦝄,bước lên cho đến cung trăng
結縁朱特娥姮買他,kết duyên cho được nga hằng mới tha
𦝄𠇍吏些,trăng mấy lại ta
别饒只固更𠀧點從,biết nhau chỉ có canh ba điểm tùng
月拱㦖嚈𢚸吏𠳨,nguyệt cũng muốn ướm lòng lại hỏi
𡓃塵間𡓃爫,lối trần gian lối làm
局𠁀䀡似占包,cuộc đời xem tựa chiêm bao
公侯卿相噋哰𥪝𨦩,công hầu khanh tương xôn xao trong vòng
挣𠑬為𡭲唏銅,tranh nhau vì chút hơi đồng
𫽅𠑬為𠰘鼎鍾𧵑𡗶,cướp nhau vì miếng đỉnh chung của trời
月吏𠳨𦤾𠊚君子,nguyệt lại hỏi đến người quân tử
𣇜雲雷堆𡨸經綸,buổi vân lôi đôi chữ kinh luân
些𠺘㐌固聖神,ta rằng đã có thánh thần
𫥨𢬣撥乱𢧚身致平,ra tay bát loạn nên thân trí bình
群坊逐利貪名,còn phường trục lợi tham danh
拯戈如傳螟蛉虶,chẳng qua như truyện minh linh vò
𤑟𤉜𢬣𢯏桂長安,rõ ràng tay bẻ quế trường an
些𩵜渃𪀄岸,ta cá nước chim ngàn
𠁀芇拯鳳凰鯨鯢,đời nào chẳng phượng hoàng kình nghê
些𠳨月𢠐𢠐,ta hỏi nguyệt ngơ ngơ
月𠳨些疎矧矧疎,nguyệt hỏi ta thơ thẩn thẩn thơ
䒹花𩙌拂披,chồi hoa gió phất phơ
休休𩙌𠺙香迻嗷,hưu hưu gió thổi hương đưa ngào
更強演月強高,canh càng diễn nguyệt càng cao
月些些月别包饒情,nguyệt ta ta nguyệt biết bao nhiêu tình
𠇍句吟准旅庭,mấy câu ngâm chốn lữ đình
固埃别月别𨉓咍庒,có ai biết nguyệt biết mình hay chăng
月吏𠳨棱儒𠇍仉,nguyệt lại hỏi rừng nho mấy kẻ
鬼神扶䕶别包調𫅜,quỷ thần phù hộ biết bao điều lành
𠊛貞順名𠁀,người trinh thuận danh đời
本𠊚𣄒北寧𫢩,vốn người ở bắc ninh nay
廊扶董縣僊遊,làng phù đổng huyện tiên du
媄吒固㗂茄𢀭,mẹ cha có tiếng nhà giầu
富堪敵國𥚯歐𠇍𠊚,phú kham địch quốc rễ âu mấy người
只嫌没餒咴,chỉ hiềm một nỗi hoi
𧵆𠄼𨑮𣠖𠊚承家,gần năm mươi chưa người thừa gia
求低拜妬𧵆賖,cầu đây vái đó gần xa
爫緣爫福𠸥陀包尼,làm duyên làm phúc kể đà bao nơi
𢆧𫳵𡗶拯負𠊚,may sao giời chẳng phụ người
𣄒𫅜吏享福𡗶空差,ở lành lại hưởng phúc giời không sai
没𣋚𩅹𩆐㘇𡗶,một hôm mưa sấm vang giời
𡑰固𨃴蹎𠊚窒𡚢,vườn có gót chân người rất to
老婆此𥙩蹎搊,lão bà thử lấy chân so
𢜠脱報𣘃枯木,mừng thoát báo cây khô mọc
懷胎欣没𢆥𡗶,hoài thai hơn một năm giời
𪀄𬊽羕㕸𦤾回𦬑𫥨,chim thiêng dường rắp đến hồi nở ra
富翁没聀南柯,phú ông một giấc nam kha
𥊚𥇀𠫾細没座天宮,mơ màng đi tới một toà thiên cung
楼抬𠄼式𩄲封,lâu đài năm thức mây phong
𧏵朝陛玉香籠座蓮,rồng chầu bệ ngọc hương lồng toà sen
百官朝服𠄩边,bá quan triều phục hai bên
没𠊚占占𨕭凱鐄,một người chem chẻm trên ngai vàng
𠳨𫥨買玉皇,hỏi ra mới ngọc hoàng
𫆍𦖻𦖑特𤑟𤉜的,lắng tai nghe được rõ ràng đích
玉皇召没將𨖲,ngọc hoàng triệu một tướng lên
𨉓高𠀧丈𩈘黰𢬣𨱽,mình cao ba trượng mặt đen tay dài
𢖵𠸗双鳳奇縁,nhớ xưa song phụng kỳ duyên
跡𠁀漢代留傳呐𥹰,tích đời hán đại lưu truyền nói lâu
原𠊚圭於越州,nguyên người quê ở việt châu
結堆陶氏晋秦縁,kết đôi đào thị tấn tần duyên
空𤳇𮈟後承前,không trai kế hậu thừa tiền
𡗶朱生特𠬠䝨美娘,giời cho sinh được một hiền mĩ nương
㛼𫯳𢜠𫺙妖傷,vợ chồng mừng rỡ yêu thương
噠𠸜皓月王祥昭君,đặt tên hiệu nguyệt vương tường chiêu quân
歲皮𠄩糁青春,tuổi vừa hai tám thanh xuân
䀡𫥨鴈落沈埃當,xem ra nhạn lạc trầm ai đương
女工竒𤾓唐,nữ công cả trăm đường
聪明性質諳祥書詩,thông minh tính chất am tường thư thi
媄吒貴化妖為,mẹ cha quý hoá yêu vì
玉𫅜徐聘期丈夫,ngọc lành chờ sánh kì trượng phu
𦝄﨤𣅶务秋,trăng gặp lúc mùa thu
𢝙𨔈賞月跡留明皇,vui chơi thưởng nguyệt tếch lưu minh hoàng
昭君膝下承歓,chiêu quân tất hạ thừa hoan
告辞娘皮算阻鞋,cáo từ nàng vừa toan trở hài
瞇𣊍職桂魂梅,mơ màng giấc quế hồn mai
夢中丿𧡊聘𬛕漢皇,mông trung phút thấy sánh vai hán hoàng
占包當𣅶更残,chiêm bao đương lúc canh tàn
龍顔空易麻假真,long nhan không rễ mà giả chân
定心夢源干,định tâm mộng nguồn cơn
推𠫾𢪀吏舌欣論盤,suy đi nghĩ lại thiệt hơn luận bàn
𢝙𢚸𠰘𠳨,vui lòng miệng hỏi
圭貫紅顔𤍊排,quê quán hồng nhan rõ bày
双親群𠅎呐𣦍,song thân còn mất nói ngay
㐌尼結𩯀𫨩𠫅房空,đã nói kết tóc hay đầy phòng không
娘浪監禀主公,nàng rằng dám bẩm chúa công
桃疎柳要待𥉫英䧺,đào to liễu yếu đợi trông anh hùng
越州父母於拱,việt châu phụ mẫu ở cùng
王祥号妾昭君𠸜尼,vương tường hiệu thiếp chiêu quân tên này
漢皇𦖑奏𢜠台,hán hoàng nghe tấu mừng thay
西宮聀意封𣦍朱娘,tây cung chức ấy phong ngay cho nàng
昭君夜欣歓,chiêu quân dạ hân hoan
叩頭百拜圣皇吀,khấu đầu bách bái thánh hoàng xin
𫺓朱會合朝中,muốn cho hội hợp triều trung
越州連召𧗱窮配縁,việt châu liền triệu về cùng phối duyên
𡽫滝匪𠳒願,non sông phỉ lời nguyền
漢王㐌省别恬占包,hán vương đã tỉnh biết điềm chiêm bao
𢯢𨖅衣臨朝,sửa sang y lâm triêu
喭台麻唒台,ngán thay mà xấu thay
形容範破真𢬣似,hình dung vạm vỡ chân tay tựa
浪稽糝𦧘碎音我𦋦,rằng ghê tấm thịt tôi ầm ngã ra
拁𢬣𢫕連𢭮,giơ tay bưng liền gửi
憲官浪渚諠,hiến quan rằng chớ huyên
傳悲唉𪹷抵些仕用,truyện bay hãy nín để ta sẽ dùng
箕𪀄怒蒲𪇌,kìa chim nọ bồ nông
𤞨昆固課𨔈拱𤞻星,bò con có thuở chơi cùng hùm tinh
固番拱𢢂固𠳒拱傷,có phen cũng ghét có lời cũng thương
乙拱固意情,ắt cũng có ý tình
庒空埃敢𢫣停謨制,chẳng không ai dám vác giành mua chơi
惜台𠊚吏𢵋𠊛,tiếc thay người lại đua người
𥒥尼計𥒥非常,đứa này kể đứa phi thường
眜𥒥肝,mắt đá gan
佞臣欺𧘇滇,nịnh thần khi ấy chan
仍英𡨺役共專候仍,những anh giữ việc cũng chuyên hầu nhằng
都饒促使曽平,đua nhau xục sỡ tưng bừng
几浪𦋦扒几浪,kẻ rằng ra bắt kẻ rằng
𫙂制𦠆埃庄固圭吒坦祖,râu chơi rốn ai chẳng có quê cha đất tổ
拮固始終几罕灰,cất có thuỷ chung kẻ hẳn hoi
姉𠯅嚛知呼,chị dức lác tri hô
㐌精吏諳,đã tanh lại òm
憲官浪渚喑,hiến quan rằng chớ om
唉朱㛪妸仕𥈶性情,hãy cho êm ả sẽ nom tính tình
油沛眾奸,dù phải chúng gian
体些動樣乙情眼如,thấy ta động dạng ắt tình nhởn nhơ
女欺粓迻,nữa khi cơm đưa
牢群於帝闭徐庒𦋦,sao còn ở đấy bấy giờ chẳng ra
計朱实几肝,kể cho thực kẻ gan
𧘇君子拱丈夫,ấy quân tử cũng trượng phu
咍使淑𫔮𨒣,hay sứ thục nhàn du
别清貴謨仙,biết thanh quý mua tiên
吏媒𤇮急,lại mụ bếp kíp
𥙩添粓女吏牢楼,lấy thêm cơm nữa lại trao lầu
扽粓買啂昆侯迻添,dọn cơm mấy nhủ con hầu đưa thêm
昆侯㖫𠻴𢫕𨖲,con hầu lẳng lặng bưng lên
𠇮猉肝𧑂典㙴停真,mình cầy gan cáy đến thềm dừng chân
玉清𠰷淚分,ngọc thanh lo lệ phần
㖫仍胣怒秦箕,lăng nhăng dạ nọ tần kia
翁阮瓊於廊安域縂慈光,Ông Nguyễn Quỳnh ở làng Yên Vực tổng Từ Quan
欺𨖲𦉱𨖲𠔭𢆫,Khi lên bảy lên tám tuổi
𥙩𦲿桎爫旗𦲿蓮爫㳥,Lấy lá chuối làm cờ lá sen làm lộng
麻吏固性輕𠊛,Mà lại có tính khinh người
𠬠𣋚𫡉最中秋,Một hôm giữa đêm trung thu
穷𡥵制𦝄,Cùng con chơi trăng
翁意保𠎪爫轎逴,Ông ấy bảo lũ làm kiệu rước
辰些迻眾悲𠫾䀡𠊛頭𡚢朋丐蒲,Thì ta đưa chúng bây đi xem người đầu to bằng cái bồ
𠎪𦖑𠳒調痗𤻻奇,Lũ nghe lời đều mỏi mệt cả
翁瓊保眾悲強𢪀𠬠祝,Ông Quỳnh bảo chúng bây càng nghĩ một chút
耒騷迻𠫾䀡,Rồi tao đưa đi xem
耒迻𠎪𠓨丐茹最,Rồi đưa lũ vào cái nhà tối
保奇低,Bảo cả đây
仍侈𡭬𬨨空𪾋䀡,Những đứa bé lạ không giám xem
只侈𢀲於吏𦓡僱,Chỉ đứa lớn ở lại mà cố
箕眾悲𥊛𠓨壁𦓡䀡,Kìa chúng bây trông vào vách mà xem
翁𡚢頭㐌𫥨帝,Ông to đầu đã ra đấy
𠎪如洛𥊛,Lũ như nhác trông
只𧡊俸瓊於壁,Chỉ thấy bóng quỳnh ở vách
頭𡚢如丐蒲寔,Đầu to như cái bồ thật
𠎪别翁意𩢬,Lũ biết ông ấy lừa
生𡎢𢫔拱稽,sinh ngồi chệm cũng ghê
肝時貞時猪,gan thì trinh thì trơ
粓耒從且闭徐,cơm rồi thong thả bấy giờ
𡥵侯别意𧗱踈每𠳒,con hầu biết ý về thưa mọi lời
踈浪𨔍𠁀,thưa rằng lạ đời
盆情喭呐仍𠊚凌仍,buồn tành ngán nói những người lăng nhăng
假噲油扲朋,giả dối dù cầm bằng
抯朱散丐䋲界山,vả cho tan cái thằng giới sơn
𧵑窖揚,của khéo dang
粓碎𢫕𫴋産床連唻,cơm tôi bưng xuống sẵn sàng liền xơi
憲官浪拱唭,hiến quan rằng cũng cười
𨖲些𠳨𠳒麻𥋳,lên ta hỏi lời mà coi
昆侯𠳐𠰺罕咴,con hầu vâng dạy hẳn hoi
侯差蚤𫴋麻隊𤽗𨖲,hầu sai tao xuống mà đòi ngươi lên
𠳐㖡𢧚,vâng dạ nên
娘皮𧿨𨃴払連蹺真,nàng vừa giở gót chàng liền theo chân
払自蹺妸𦋦𡑝,chàng từ theo ả ra sân
襖裙𡲫蘇,áo quần vải to
𫽄𠲖厲𫽄𢢆𭉝,chẳng e lệ chẳng thẹn thò
𨆝頭爫礼肝𠇮,cúi đầu làm lễ gan mình
阻𫥨扒琼爫逴者,Trở ra bắt Quỳnh làm rước giả
辰翁意嗃𠽍𨖲,Thì ông ấy kêu rầm lên
翁布想𠎪打扲檑𠓨𠎪𧼌,Ông bố tưởng lũ đánh cầm roi vào lũ chạy
吏𠬠𣋚茹固魯爫𬚸𤞼𠶆客冬𡗋,Lại một hôm nhà có giỗ làm thịt lợn mời khách đông lắm
憲官袩体生,hiến quan xem thấy sinh
𫽄吱悲拱𫽄𢫞易之,chẳng chê bay cũng chẳng khinh rẻ gì
姅信姅吏胡,nửa tin nửa lại hồ
信𧗱士幸𧗱焒,tin về sẽ hạnh về lửa
油𫽄瀝𫽄𦹳,dù chẳng sạch chẳng thơm
乙㗂於行粓㐌温,ắt tiếng ở hàng cơm đã ồn
買傳仍几下门,mấy truyền những kẻ hạ môn
𦋦外朱静矯屯𠰺庒,ra ngoài cho tĩnh kẻo đồn dạy chăng
隊生生𨀈𨖲𧵆,đòi sinh sinh bước lên gần
𨍦憲買噲𧵆朱𫨩,sau hiến mấy gọi gần cho hay
浪𤽗𠳒寔沛排,rằng ngươi lời thực phải bầy
因牢麻敢典低之,nhân sao mà dám đến đây gì
払生𢬣歛𨆝跪,chàng sinh tay liễm gối quỳ
𩈘時𬂙𠰘時𢭮戈,mặt thì trông miệng thì gửi qua
莅仁平陸圭,lị nhân bình lục quê
阮達碎阮生,nguyễn đạt tôi nguyễn sinh
㛪志立功名,em chí lập công danh
尋柴北道移𠇮方南,tìm thầy bắc đạo rời mình phương nam
𢧚身𣌋𢼂朱甘,nên thân sớm số cho cam
活䝉刻庒貪𠦳鐄,hoạt mông khắc chẳng tham nghìn vàng
榾爫庒𢧚棱,cột làm chẳng nên dừng
沛饒朱𢧚卒𦳦,phải nhau cho nên tốt tươi
咹果芇樔果意,ăn quả nào rào quả ấy
𠄩升拱𠓨斗,hai thưng cũng vào đấu
係别併𢜝之干縱,hễ biết tính sợ chi cơn túng
咹𩛷𣋚𩛷枚,ăn bữa hôm bữa mai
𨇒用才㐌𠬕歇虚,lối dung tài đã bỏ hết hư
箕仍英𫨩詩𫨩賦,kìa những anh hay thơ hay phú
𫨩經義𫨩策文𡳪,hay kinh nghĩa hay sách văn đuôi
塘進化尋𦋦寔効,đường tiến hoa tìm ra thực hiệu
箕仍几芇𢃱芇芇巴,kìa những kẻ nào mũ nào nào ba
芇烏𠇍卒,nào ô máy tốt
梄覩拱在𨉟,giậu đổ cũng tại mình
群責之埃托𤯩醝,còn trách chi ai thác sống say
𦎛俗箕陀招押𫖀,gương tục kia đà treo áp mặt
椥𫅷𣒣木吝欣𠓀群懞於吏,tre già măng mọc lần hơn trước còn mong ở lại
𢣇尋方學窖,hăm tìm phương học khéo
鐘自由㐌打𦖻,chuông tự do đã đánh tai
𢪀朱賖事拱𢞂唭,nghĩ cho xa sự cũng buồn cười
固恪之虶餒𡥵蝒,có khác chi vò nuôi con dện
𨅸渚任飭𨉓群沛,đứng chưa vững sức mình còn phải
渚倍浪特𧎝𥒥翁㺔,chớ vội rằng được chấu đá ông voi
飭意䀡𫥨仃固強,sức ấy xem ra đừng có gượng
包𣉹亙𫨩猫𡮈扒𤝞𡥵,bao giờ cẳng hay mèo nhỏ bắt chuột con
𠇍几𠮾唁渚凭錢寔𧵑假,mấy kẻ ngọt ngon chưa vững tiền thực của giả
事箕𪹾技麻差,sự kia xét kỹ mà sai
𢀭爫狹爫单機羕芇,giầu làm hẹp làm đơn cơ dường nào
料怛𢵋几沛,liệu đắn đo kẻ phải
日𩂏湄疎𩂏風陳會意,nhật che mưa thưa che phong trần hội ấy
𦋦𢬣搓當爫,ra tay xoay đáng làm
渚如埃𧯶𠰘徐呼固摡固𥉫,chớ như ai há miệng chờ ho có cấy có trông
固槞固咹𦋦飭𢲲,có trồng có ăn ra sức sang
𪤍興旺庫之磋凭𡒯,nền hưng vượng khó chi xây vững móng
推買别𢬣𫨩𧆄,suy mới biết tay hay thuốc
学咹学呐学学,học ăn học nói học học
蹎𣭻𨀈𣷭沉淪牢拱沕戈潙,chân mau bước bể trầm luân sao cũng vẫn qua vời
𧡊埃𦓡𣦍寔買𢧚,thấy ai mà ngay thực mới nên
𠫾𫥨𠳨𫅷𧗱茹𠳨𪨅,đi ra hỏi già về nhà hỏi trẻ
𢪀𨉓固幽迷之庒别,nghĩ mình có u mê chi chẳng biết
𠰘唁𢖵𥹰条𤴬𢖵𠁀,miếng ngon nhớ lâu điều đau nhớ đời
回天𧯶祝衝𣦍䏾𢪀朱溇,hồi thiên há chốc xong ngay bụng nghĩ cho sâu
仃老如𥺊買粓𢜝欺涅八,đừng láo như cháo mấy cơm sợ khi nát bét
𢚸埃國唒𤾓𢆥𥱬妬𢬣扲朱凭,lòng ai quốc dẫu trăm năm ghi đó tay cầm cho vững
冷爭如荇空㙁渚咹埃,lanh chanh như hành không muối chưa ăn ai
吀仃楊眜𥉫𩜙,xin đừng giương mắt trông nhau
𡗋空埃㨂厨風會意,lắm không ai đóng chùa phong hội ấy
渃𡽫尼埃拱算朱歇飭,nước non này ai cũng toan cho hết sức
催仃𫅷𠵘呐,thôi đừng già mồm nói
𨑮㺔空特鉢渃套志氣,mười voi không được bát nước xáo chí khí
工朱質振特如唎,công cho chắc chắn được như lời
局炎邦雖𣷭𡗋番,cuộc viêm bang tuy bể lắm phen
東固𩄲西固扶持,đông có mây tây có phù trì
﨤𣅶𦋦拱,gặp lúc ra cũng
鴻洛拱英㛪𠬠户,hồng lạc cũng anh em một họ
戈低袩体軒堂,qua đây xem thấy hiên đường
英㛪仍約𢀭𢀨如侯,anh em những ước giàu sang như hầu
姑碎制於園𨍦,cô tôi chơi ở vườn sau
𠸍𠀧㗂切𤴬𤾓皮,mỉa ba tiếng thiết đau trăm bề
𤯩於廊𨖅於渃𠇍句哏咘,sống ở làng sang ở nước mấy câu gắn bó
埃從且𢪀𦓡𥋳,ai thong thả nghĩ mà coi
真𨅸吏碎𠵌,chân đứng lại tôi nghe
姑浪未神群賖,cô rằng vị thần còn xa
量困碎𢪀庒𦋦,lượng khốn tôi nghĩ chẳng ra
衝先决噲查牟,xông tiên quyết hỏi tra mầu
姑碎𦝄𣷭強溇,cô tôi trăng bể càng sâu
𫽄浪㗂㐌輸𠀧𣈜,chẳng rằng tiếng đã thâu ba ngày
埃𧡊瓊𠊛悟,Ai thấy Quỳnh người ngộ
拱固𢚸腰𦓡撟,Cũng có lòng yêu mà ghẹo
𫏾𨍦𠳒实𤋵排,trước sau lời thực giãi bày
他朱時塊扒𣈙沛𠳐,tha cho thì khỏi bắt rầy phải vâng
憲官别䝨人,hiến quan biết hiền nhân
𦋦踈朗月拠韻浪,ra thơ lãng nguyệt cứ vần rằng
𠰺𠊛研筆𥙩朱,dạy người nghiên bút lấy cho
生𡎢怯料𠰷𠇮,sinh ngồi khép liệu lo mình
吏隊噲玉清,lại đòi gọi ngọc thanh
𦋦体格袩情沛庒,ra thể cách xem tình phải chăng
玉清諫踈浪,ngọc thanh ren thưa rằng
律㐌罪平吐山,trót đã tội bằng thổ sơn
憲官皮噲皮,hiến quan vừa gọi vừa
㐌欺咶喯吏干杜停,đã khi thét mắng lại cơn dõ dành
百官品腹條朝𤤰,bách quan phẩm phục điều chầu vua
判拱官夢欣輸,phán cùng quan mộng hân du
𠳒浪泣具𡗶生,lời rằng khắp cụ giời sinh
𨍦庒恪事情庒差,sau chẳng khác sự tình chẳng sai
别𫨩浪几英才,biết hay rằng kẻ anh tài
啂生吏踈排袩朱,nhủ sinh lại sơ bài xem cho
踈浪,thơ rằng
灰忽皮欺𤇮爐,hui hút vừa khi bếp lò
𬂙𦋦落体月陀,trông ra nhác thấy nguyệt đà
𤏣准宮𩄲𫄑准𤇦,tỏ chốn cung mây nối chốn mù
𤎜域隊泣,sáng vằng đòi khắp
袩耒料𠰷,xem rồi liệu lo
憲官浪特𡗶朱壻䝨,hiến quan rằng được giời cho rể hiền
天縁窖定姻縁,thiên duyên khéo định nhân duyên
油庒權暫權㐌餘,dù chăng quyền tạm quyền đã dư
講朱生别尽辝,giảng cho sinh biết tận từ
乙木推如神位,ắt mộc suy như thần vì
催推庒爫之,thôi suy chẳng làm chi
係君子詫之小人,hễ quân tử sá gì tiểu nhân
些袩𥪝會竜雲,ta xem trong hội long vân
乙𤽗拱固分門绵,ắt ngươi cũng có phần mon men
𢜝之𠳒世吱,sợ gì lời thế chê
於低些仕料鍊習朱,ở đây ta sẽ liệu rèn tập cho
生浪資質𢧚,sinh rằng tư chất nên
𢌌𠰷𣷭愛德𠰷𡽫鐄,rộng lo bể ái đức lo non vàng
固𠬠翁秀𠸜吉,Có một ông Tú tên Cát
𧼋旦豹𦖻瓊𦓡保浪,Chạy đến béo tai Quỳnh mà bảo rằng
騷𫥨朱𠬠勾対,Tao ra cho một câu đối
𢓽対特辰騷他,Hễ đối được thì tao tha
句対浪,Câu đối rằng
𤞼艮咹粓巽,Lợn cấn ăn cám tốn
瓊対𣦍浪,Quỳnh đối ngay rằng
㹥坤𠤆哏乾,Chó khôn chớ cắn càn
翁秀吏𫥨勾女浪,Ông Tú lại ra câu nữa rằng
𡗶生翁秀吉,Trời sinh ông Tú Cát
瓊吏対應口浪,Quỳnh lại đối ứng khẩu rằng
坦丐蜅凶,Đất cái bò hung
翁𤏧灯衝保浪,Ông thắp đèn xong bảo rằng
縣弘化省清化,Huyện Hoằng Hoá tỉnh Thanh Hoá
杜人𧗱𠁀景興茹後黎,Đậu nhân về đời Cảnh Hưng nhà Hậu Lệ
制㐌固氣象几奇,Chơi đã có khí tướng kẻ cả
底蚤𠫾針焒𤐝朱䀡翁𡚢頭,Để tao đi châm lửa soi cho xem ông to đầu
翁秀沛丐𡀀截秩,Ông Tú phải cái bấm tiệt chặt
旦𡢐官司天䀡天文,Đến sau quan tư thiên xem thiên văn
𧡊𧗱地分省清固𠬠𡾵𬁖𠓇,Thấy về địa phận tỉnh Thành có một ngôi sao sáng
聀浪省意固𠊛才,Chắc rằng tỉnh ấy có người tài
仍空别於𧗱廊芇,Nhưng không biết ở về làng nào
𠓨奏𤤰,Vào tâu vua
𤤰交廷臣𪹾,Vua giao đình thần xét
固𠬠員奏浪,Có một viên tâu rằng
吀交朱省臣清化飭朱𤁘轄每廊沛進𠬠昆羝特𦍺,Xin giao cho tỉnh thần Thanh Hoá sức cho trong hạt mỗi làng phải tiến một con dê đực chửa
限𠬠𣎃空特辰治罪,Hạn một tháng không được thì trị tội
丸飭𧗱各廊,Hoàn sức về các làng
計辝包𧘇女算准,kể từ bao ấy nỡ toan chốn
𠲝時𢧚几爫高,chối thời nên kẻ làm cao
𠵌時𠰘卋噋嗃坤寒,nghe thời miệng thế xôn xao khôn hàn
𠳐𠳒𨍦仕𡬶郎,vâng lời sau sẽ tìm sang
悲𣉹嗔強𨖲塘深,bây giờ xin cẵng lên đường thăm
裊麻於丕爫清,nếu mà ở vậy làm thinh
𢀭𢀨渚体𢫞㐌例,giàu sang chưa thấy khinh đã lề
憲官浪渚世時,hiến quan rằng chớ thế thì
仃𠰷生唉劄𥱬𠇍𠳒,đừng lo sinh hãy chép ghi mấy lời
底義沛扒𠊛,để nghĩa phải bắt người
吟珪皮意昔為迻信,ngâm khuê vừa ý tếch vời đưa tin
𠵌𠳒生筆研,nghe lời sinh bút nghiên
幅雲箋𠳚𧗱,bức vân tiên gửi về
小童𠳐𠰺𦋦𠫾,tiểu đồng vâng dậy ra đi
各耆𢜝,Các kì sợ
𦓡翁親生𫥨瓊吏強𢜝欣,Mà ông thân sinh ra Quỳnh lại càng sợ hơn
𠇮兄次𥪝廊,mình huỳnh thư trong làng
求塊富溪,cầu khỏi phú kê
典場文,đến trường văn
𨔍𨓡群秦麻𬂙,lạ lùng còn tần mà trông
必沛干咎,Tất phải can cữu
𧗱茹盘𮥷吧怨恨茹𤤰𠾕仍事苦巾,Về nhà bàn nàn và oán hận nhà vua đồi những sự khó khăn
瓊𧡊布劍𦳦買𠳨,Quỳnh thấy bố kém tươi mới hỏi
𣋚𫢩柴固役之𦓡𢗼煩,Hôm nay thầy có việc gì mà lo phiền
翁布當愊𠇮,Ông bố đang bực mình
𠻵浪,Mắng rằng
役廊役渃,Việc làng việc nước
𪨅𡥵别𦓡𠳨,Trẻ con biết mà hỏi
瓊𧡊布空呐一定𠳨朱𫥨,Quỳnh thấy bố không nói nhất định hỏi cho ra
翁布沛計寔朱𦖑,Ông bố phải kể thật cho nghe
瓊理喽浪,Quỳnh lí láu rằng
想役之,Tưởng việc gì
渚役意干之布沛,Chớ việc ấy cần gì bố pải
茹𤤰扒納𠬠𡥵渚扒納𨑮𡥵拱固,Nhà vua bắt nộp một con chớ bắt nộp mười con cũng có
敢客於𨕭𠁀,dám khách ở trên đời
咹制朱沛别𠳒𠓀𡢐,ăn chơi cho phải biết lời trước sau
停庫渚𢚁𢀭,đừng khó chớ cậy giàu
古初𠳒𠸠𧗱初,cổ sơ lời ví về sơ
埃𢀭𠄩户包徐,ai giầu hai họ bao giờ
空埃庫典𠀧𠁀麻,không ai khó đến ba đời mà
箕如丐埃扜,kìa như cái ai vo
梗埃别朱世,cành ai biết cho thế
𡶀箕埃㙮麻高,núi kia ai đắp mà cao
滝箕𣷭意埃陶麻溇,sông kia bể ấy ai đào mà sâu
渃朝埃薩埃洃,nước chiều ai tát ai khoi
干𨖲辰世干耒如空,càn lên thời thế càn rồi như không
𥪝棱核意埃槞,trong rừng cây ấy ai trồng
𩈘𡗶埃𥙩爫金烏,mặt trời ai lấy làm kim ô
𡄎䀡造化机圖,gẫm xem tạo hoá cơ đồ
算拱丕敖𨒣妥𠁀,toan cũng vậy ngao du thoả đời
戈亊在𡗶,qua sự tại trời
人生埃拱刼𠊛麻催,nhân sinh ai cũng kiếp người mà thôi
吏䀡傳䀡制,lại xem truyện xem chơi
㗂項羽英才埃當,tiếng hạng vũ anh tài ai đương
力能鼎拔山,lực năng đỉnh bạt sơn
身長八尺皇㐌驚,thân tràng bát xích hoàng đã kinh
䀡西代東征,xem tây đại đông chinh
百戰百勝㐌𩑭𫡦𡗶,bách chiến bách thắng đã khuynh chín trời
埃台垓不变移,ai thay gây bất biến rời
王一勝𨖲治位,vương nhất thắng lên trị vì
従容固逹欺,thong dong có đạt khi
計制各𨁯麻推亊𡗶,kể chơi các tích mà suy sự trời
於𠁀几𠁀,ở đời kẻ đời
争坤争窖埃埋特𡗉,tranh khôn tranh khéo ai may được nhiều
𠊛咹於别調,người ăn ở biết điều
塊㳥吶料滇滇,khỏi sóng nói liều chan chan
窖台逹垥人間,khéo thay đạt đắp nhân gian
傳𥪝呐𠬠外盘𦋦𠀧,truyện trong nói một ngoài bàn ra ba
催催内𠃣拱,thôi thôi nói ít cũng
吱𠸦塊㗂𦝄麻,chê khen khỏi tiếng trăng mà
悲徐計跡𧊉,bây giờ kể tích bướm
埃䀡旦傳計𦋦買詳,ai xem đến truyện kể ra mới tường
逹排亊𧊉𤉜,đạt bày sự bướm ràng
形殊時间㗂𢀨埃,hình thù thời gian tiếng sang ai
𡗶泣各式核,trời khắp các thức cây
童達童,đồng đạt đồng
朋埃𣦍实麻𢚸許香,bằng ai ngay thực mà lòng hở hang
𨍦𬂙体𩈘払,sau trông thấy mặt chàng
𦋦朝恪𧘇如羕𢜝些,ra chiều khác ý như dường sợ ta
踈浪沛達時𦋦,thưa rằng phải đạt thời ra
信𢜠尼固阮生,tin mừng này có nguyễn sinh
倍傍達買接迎,vội vàng đạt mới tiếp nghênh
噲童朱别意情爫牢,hỏi đồng cho biết ý tình làm sao
小童計歇湿高,tiểu đồng kể hết thấp cao
𠄼丐𠄼吝𠄼𤾓𠄼𨑮𠄼𢆥,năm cái năm lần năm trăm năm mươi năm năm
𠄼𡥵隻𠄼𣈜咍𠄼𠄼𣈗,năm con chiếc năm ngày hay năm năm ngày
𠄼𠊛𠄼𠊚數𠄼数𠄼𢼂𠄼,năm người năm người số năm số năm số năm
𢆥外𢆥𫢩𢆥𠉞𠇍𢆥𢆥耒,năm ngoái năm nay năm nay mấy năm năm rồi
𢆥𡢐𢆥𡢐𢆥𠓀𢆥𫏾,năm sau năm sau năm trước năm trước
𠀧丐𠀧吝𠀧𢆥次𠀧𠀧𡥵,ba cái ba lần ba năm thứ ba ba con
爸呐爸吶爸媽爸𧵑𧵑爸爸奴爸𠋥爸碎爸𠋺,ba nói ba nói ba má ba của của ba ba nó ba mày ba tôi ba tao
朱買吏迻𢭂詞,cho mấy lại đưa trao tờ
達卜袩礼詞,đạt bóc xem lẽ từ
𦋦袩体詩詞𦊚句,ra xem thấy thơ từ bốn câu
固詩浪,có thơ rằng
𠳒自謝𠳚呈英,lời từ tạ gửi trình anh
过𢚷朱𢧚几情,quá giận cho nên kẻ tình
油忍酌朱嗔免責,dù nhan chước cho xin miễn trách
矯吱浪保浪𢫞,kẻo chê rằng bảo rằng khinh
達連袩体詩生,đạt liền xem thấy thơ sinh
扲蓮達爫清唭,cầm lên đặt làm thinh cười
吱亟别𠳒,chê chẳng biết lời
渃𤄯創𤄯,nước trong sáng trong
於𥪝於𥪞於中,ở trong ở trong ở trong
𣎃𠄼𪱚𠄼𣈜𣎃𢆥𣈜𪱚𢆥𣈜𪱚𢆥𣈗𪱚𢆥𣎃𠄼𢆥𫢩𣎃𠄼𢆥外𢆥耒,tháng năm tháng năm ngày tháng năm ngày tháng năm ngày tháng năm ngày tháng năm tháng năm năm nay tháng năm năm ngoái năm rồi
次𠄼𠄼𨑮𠄼同,thứ năm năm mươi năm đồng
吱浪生拱𠊛𢜗筭,chê rằng sinh cũng người vụng toan
油沛准机䦕,dù phải chốn cơ quan
别塘兵法𫽄塘包容,biết đường binh pháp chẳng đường bao dung
時仃群於工,thời đừng còn ở công
𠇮渚别女𢚸爫牢,mình chưa biết nữa lòng làm sao
𧗱浪群𡮇志高,về rằng còn chút chí cao
侯羕𧘇敢𠓨,hầu dường ấy dám vào
𠳒些吏𠳚𧗱,lời ta lại gửi về
浪科試拱㐌掑𨍦𨉞,rằng khoa thi cũng đã kề sau lưng
辞童吏移真,từ đồng lại rời chân
丿戈縣勇㐌𧵆营,phút qua huyện dũng đã gần dinh
𨀈𠓨𨍦𫏾踈生,bước vào sau trước thưa sinh
𠳒達恨群停渚涓,lời đạt giận còn giành chứa quên
払生自𧘇𠵌信,chàng sinh tự ấy nghe tin
時停心事強專學行,thời đành tâm sự càng chuyên học hành
𣌋於帝𢭗𠇮,sớm ở đấy nương mình
國忠陳氏阮氏阮誠陳誠黎誠笵誠黃黃潘武武,quốc trung trần thị nguyễn thị nguyễn thành trần thành lê thành phạm thành huỳnh hoàng phan vũ võ
吀柴拠𫥨保廊重朱𤾓貫,Xin thầy cứ ra bảo làng trọng cho trăm quan
底𡥵𠫾摸𠮩空特辰𠇮𡥵𠺥罪朱奇廊,Để con đi mò nếu không được thì mình con chịu tội cho cả làng
翁布𧡊昆呐𦓡活𡗋,Ông bố thấy con nói mà hoạt lắm
𢪀䏾浪,Nghĩ bụng rằng
些此𦖑𪨅𡥵䀡牢,Ta thử nghe trẻ con xem sao
買打料𫥨認䀡廊,Mới đánh liều ra nhận xem làng
爫詞甘結,Làm tờ cam kết
𨑻𧗱保𡥵𠫾,Đem về bảo con đi
瓊認保布枚𫥨京都𣌋底,Quỳnh nhận bảo bố mai ra kinh đô sớm để
𣌋𣈕巾𢶒粓捻𠄩布𡥵搏𫥨河內,sớm mai khăng gói cơm nắm hai bố con vác ra Hà Nội
𢱖羝,Mua dê
旦尼瓊呐買布𠫾𢵋羅𠳨䀡𣋚芾𤤰御制鋪,Đến nơi Quỳnh nói với bố đi đô là hỏi xem hôm nào vua ngự chế phố
𠳨特耒,Hỏi được rồi
旦𣋚𤤰御,Đến hôm vua ngự
瓊𠖰寔𣌋,Quỳnh dậy thật sớm
吝𡎴東𦣰直,Lẩn cổng Đông nằm chực
待旦午𦖑㗂呼喝,Đợi đến ngọ nghe tiếng hò hét
車馭官軍𠫾赤𨕭𡎴,Xe ngựa quan quân đi xich trên cổng
瓊連哭呱𨖲,Quỳnh liền khóc oà lên
𣃣𣅶車驾𤤰𠫾旦,Vừa lúc xa giá vua đi đến
𦖑㗂𪨅哭𦓡空𧡊𠊛,Nghe tiếng trẻ khóc mà không thấy người
差𪜯尋辰扒瓊於𡎴𨖲,Sai lính tìm thì bắt Quỳnh ở cổng lên
𤤰𠳨爫牢眉𡎴,Vua hỏi làm sao mày cổng
瓊假格空别𤤰,Quỳnh giả cách không biết vua
呐浪,nói rằng
疎翁碎𧡊冬車馭𢜝𣩂撤,Thưa ông tôi thấy đông xe ngựa sợ chết tiệt
朱𢧚碎𨁎𡎴,Cho nên tôi choành cổng
𤤰𠳨爫牢眉哭,Vua hỏi làm sao mày khóc
疎翁媄碎𣩂㐌𠀧𢆥𫢩,Thưa ông mẹ tôi chết đã ba năm nay
牢買空𧡊布碎𤯰底𥙩㛪揞,Sao mãi không thấy bố tôi đẻ để lấy em ẵm
𢧚碎哭,Nên tôi khóc
𤤰保𡭬尼,Vua bảo bé này
弹翁芇吏𤯰,đàn ông nào lại đẻ
瓊呐,Quỳnh nói
疎翁買耒碎𧡊𤤰飭𥙩羝特𦍺,Thưa ông mới rồi tôi thấy vua sức lấy dê đực chửa
碎想羝特𦍺辰布碎拱𤯰特,Tôi tưởng dê đực chửa thì bố tôi cũng đẻ được
𤤰吧各官弼唭,Vua va các quan bặt cười
别𣦍浪侈𡥵𪨅尼必𠊛才應𠓨𡾵𬁖意,Biết ngay rằng đứa con trẻ này tất người tài ứng vào ngôi sao ấy
連賞朱吧判浪,Liên thưởng cho và phán rằng
赦朱民廊空沛納羝女,Tha cho dân làng không phải nộp dê nữa
綡特享空𤾓貫,lương được hưởng không trăm quan
麻浽㗂狀自芇,Mà nổi tiếng trạng từ nào
𣅶翁瓊学路,Lúc ông Quỳnh học lộ
茹𧹅沛旦殿崇吀𦓿𢩵,nhà nghèo phải đến đền Sồng xin cấy rẽ
瓊懇吧吀阴阳䀡主順𥙩㭲咍𥙩䓂,Quỳnh khấn và xin âm dương xem chúa thuận lấy góc hay lấy ngọn
吝頭主順𥙩䓂,Lần đầu chúa thuận lấy ngọn
辰種仍𧃷矩,Thì trồng những khoai củ
旦𣅶特咹瓊𥙩㭲群䓂吧𦀊納主,đến lúc được ăn Quỳnh lấy gốc còn ngọn và tơ nộp chúa
吝次𠄩吏吀阴阳主順𥙩㭲底䓂朱瓊,Lần thứ hai lại xin âm dương chúa thuận lấy gốc để ngọn cho Quỳnh
辰瓊穭旦割,Thì Quỳnh lúa đến gặt
花𧊉帝聘排奴堆,hoa bướm đấy sánh bày no đôi
庒𠲖阁鳯楼𦥄,chẳng e các phượng lâu đài
体花時旦埃才禁垠,thấy hoa thì đến ai tài cấm ngăn
𧊉浪𢆥𣎃春,bướm rằng năm tháng xuân
咹制朱妥買㝹,ăn chơi cho thoả mấy nao
吏低𠳨客桃,lại đây hỏi khách đào
群空台㐌尼芇称斤,còn không hay đã nơi nào xứng cân
他鄕及客故人,tha hương gặp khách cố nhân
暫𢚸𪨀𢪀眞世芇,tạm lòng chút nghĩ chân thế nào
闭𫢩永仍渴嗃,bấy nay vắng những khát khao
悲徐情𢪀爫牢咳情,bây giờ tình nghĩ làm sao hỡi tình
計之𨖲托𫴋京,kể chi lên thác xuống gềnh
産低深别冲𣛟芇,sản đây thăm biết trong xanh nào
花浪計准清台,hoa rằng kể chốn thanh thơi
𢝙平会蓬萊㗂,vui bằng hội bồng lai tiếng
一冲渃上源,nhất trong nước thượng nguyên
群固㗂𥒥強之之,còn có tiếng đá càng chi chi
𠲢𠹚唐笘边坡,đáu von đường xóm bên bờ
桃群待柳包徐朱衝,đào còn đợi liễu bao giờ cho xong
疎𦋦𠀲𨔍𨓡,thưa ra đứa lạ lùng
疎𦋦芇别浪𢚸固𦖑,thưa ra nào biết rằng lòng có nghe
於低仍𡶀拱溪,ở đây những núi cùng khe
眞参䏾𥒥㗂蟡哙愁,chân tham bụng đá tiếng ve gọi sầu
𠊚如阁鳯竜楼,người như gác phượng long lâu
少之卿相公侯每尼,thiếu gì khanh tướng công hầu mội nơi
𠊚如𩄲𡧲𡗶,người như mây giữa trời
碎如𤌋敢制度芇,tôi như khói giám chơi đọ nào
𧊉浪唉客𦟐桃,bướm rằng hỡi khách má đào
尼弄底搭𠓨朱埃,này loàn để đắp vào cho ai
催推低㐌别耒,thôi thôi đây đã biết rồi
包徐少仉𨕭𠁀才花,bao giờ thiếu kẻ trên đời tài hoa
埃喂買油麻,ai ơi mấy du mà
強攄𡗋強𫅷失緣,càng so lắm càng già thất duyên
𨕭𡽫徐式修仙,trên non từ thức tu tiên
玄光修𫢋於边厨,huyên quang tu phật ở bên chùa
中間群景眞,trung gian còn cảnh chân
蹺隊女𡗋工夫埃𡊰,theo đòi nữa lắm công phu ai đền
平志立辰𢧚,bình chí lập thời nên
修縁秦晋安草花,tu duyên tần tấn yên thảo hoa
花浪𣈙呐戈,hoa rằng rầy nói qua
拱曾㐌别𧵆賖每塘,cũng từng đã biết gần xa mọi đường
𠬠縁𤊰焒香,một duyên bén lửa hương
朱停買几雪霜别共,cho đành mấy kẻ tuyết sương biết cùng
仍恩怨庒衝,những ân oán chẳng xung
妥𢞂埃别朱𢚸尼諸,thoả buồn ai biết cho lòng này chưa
魂梅迷水失,hồn mai mê thuỷ thất
催信螉𧊉吏書晋秦,thôi tin ong bướm lại thư tấn tần
強𠹚強𠬠吝巾,càng van càng một lần khân
𨑮分牢𠬠分扒朱,mười phần sao một phần bớt cho
呐𦋦𤏣吏𢢆殊,nói ra tỏ lại thẹn thò
淹𦋦辰𢜝咮𢗼㗂沁,êm ra thì sợ chua lừa tiếng tăm
拯傷兑仍,chẳng thương đoái những
絲𠃩曲如紆,tơ chín khúc như vò
𧊉浪沛呐𡮈,bướm rằng phải nói nhỏ
固如𣷭麻𨃝濃溇,có như bể mà giò nông sâu
襖𥹰拯默拱艚,áo lâu chẳng mặc cũng tầu
花箕買特牟縁庒,hoa kia mãi được màu duyên chăng
㐌迻緣細閣藤,đã đưa duyên tới các đằng
𪀄群想𩙌𥉫𦝄矧徐,chim còn tưởng gió trông trăng thẩn thờ
當干渃,đương cơn nước
㯲樔待别包𣉹朱冲,cấm sào đợi biết bao giờ cho trong
悴情㤕仍𪨅中,chút tình xót những trẻ trung
牢娘於准林穷閉吟,sao nàng ở chốn lâm cùng bấy ngâm
𢝙制𡶀花林,vui chơi núi hoa lâm
客塵𠇍几别尼開塘,khách trần mấy kẻ biết nơi khai đường
翁窖訴詳,ông khéo tỏ tường
麻些典貝娘結縁,mà ta đến với nàng kết duyên
花浪别准林泉,hoa rằng biết chốn lâm tuyền
清台趣味塵緣恪,thanh thơi thú vị trần duyên khác
𡗶撑𣱾𣱾𦝄冲,trời xanh leo lẻo trăng trong
俸干𩙌同同細尼,bổng cơn gió đùng đùng tới nơi
幅幀埃窖撝,bức tranh ai khéo vời
㗂𦝄花窖𫃚𠊚如空,tiếng trăng hoa khéo buộc người như không
摱芒丐㗂𦟐紅,mượn mang cái tiếng má hồng
𢚁才𢚁色英雄約𬇚,cậy tài cậy sắc anh hùng ước ao
𡨸情想𢖵别包,chữ tình tưởng nhớ biết bao
爫沖少惱渴滈𢚸塵,làm trong thiểu não khát khao lòng trần
𢖵埃群固欺寅,nhớ ai còn có khi giần
𢖵情别𠇍分果𢣧,nhớ tình biết mấy phần khoả khuây
紅買曾,hồng mãi từng
妬埃愁尼朱𦋦,đố ai sầu này cho ra
固𣎀𡎢䏾𦝄斜,có đêm ngồi bóng trăng tà
𣋀枚侯木㗂𪃿噲,sao mai hầu mọc tiếng gà gọi
𤇊𤇊清,bầng bầng thanh
吏添猿边,lại thêm vượn bên
𪟂吒丐女傾城,chém cha cái nợ khuynh thành
仍㗂默名𨕭𠁀,những tiếng mắc danh trên đời
責縁𡲤吏恨𠁀,trách duyên vả lại giận đời
㗂埃窖達仍𠳒𧊉螉,tiếng ai khéo đặt những lời bướm ông
滝渃沚堆𣳔,sông nước chảy đôi dòng
别麻𨃝特𢚸朱當,biết mà giò được lòng cho đang
𧊉浪𧡊呐添強,bướm rằng thấy nói thêm càng
想𨉓麻吏𢖵傷旦𠊚,tưởng mình mà lại nhớ thương đến người
紅顔易𠇍𨕭𡗶,hồng nhan rễ mấy trên trời
花𦹳曾課𠊚𨔈固辰,hoa thơm từng thuở người chơi có thì
仍調𦝄𩙌計之,những điều trăng gió kể chi
賖𥸷乙拱固欺吏𧵆,xa xôi ắt cũng có khi lại gần
玉珠𠸗結鄧春,ngọc châu xưa kết đặng xuân
紅娘吀焒吝麻𢧚,hồng nương xin lửa lần mà nên
尾之堆𡦂情縁,vẽ chi đôi chữ tình duyên
𢱖功香焒添煩𢚸,mua công hương lửa thêm phiền lòng
𢪀牢朱院朱𧷺,nghĩ sao cho vẹn cho tròn
矯麻𢢆買渃𡽫牢停,kẻo mà thẹn mấy nước non sao đành
困𫢩㐌願貝情,khốn nay đã nguyện với tình
芇埃負義三生油麻,nào ai phụ nghĩa tam sinh du mà
決𢚸細景探花,quyết lòng tới cảnh thăm hoa
庒修固典廛𫅷爫之,chẳng tu có đến chiền già làm chi
外秦晋狹之,ngoài tần tấn hẹp gì
芇𢚸廣大慈悲芇,nào lòng quảng đại từ bi nào
船漁細准洞桃,thuyền ngư tới chốn động đào
補功哏咘約閉,bõ công gắn bó ước bấy
花浪𩙌動霜𠖤,hoa rằng gió động sương bay
㐌𠇮典准尼朱安,đã mình đến chốn này cho yên
俸埃窖吹𢧚,bỗng ai khéo xui nên
信螉使蝶吏添絆𢚸,tin ong sứ điệp lại thêm bận lòng
群打買拯冲,còn đánh mãi chẳng trong
寔𢝙固打特庄咳煩,thực vui có đánh được chăng hỡi phiền
𧊉浪咳客婵娟,bướm rằng hỡi khách thuyền quyên
㐌冲如這染之麻,đã trong như giá nhuộm chi mà
𨀈𠓨𥪝准園花,bước vào trong chốn vườn hoa
庒𦹳拱𢲨梗制,chẳng thơm cũng hái cành chơi
䀡浪默客𨕭𠁀,xem rằng mặc khách trên đời
底停芒㗂𦋦𠊚冬迻,để đành mang tiếng ra người đong đưa
決如妸𢬣𫅷,quyết như ả tay già
採𣋀轉特呐麻潘,hái sao chuyển được nói mà phan
花浪䏾月漏漏,hoa rằng bóng nguyệt lầu lầu
俸埃律愁如空,bỗng ai rút sầu như không
埃监吘事𢚸,ai giám ngỏ sự lòng
雪霜停冷𣼰𣎀冬,tuyết sương đành lạnh lùng đêm đông
尾之幅謹封,vẽ chi bức cẩn phong
𠸠初庒可朱衝默𠊚,ví xưa chẳng khá cho xong mặc người
庒𦖑𦋦拱呢𠳒,chẳng nghe ra cũng nể lời
𡦂縁𢧚妬㗂唭在埃,chữ duyên nên đố tiếng cười tại ai
𧊉浪催渚甚𠳒,bướm rằng thôi chớ rậm lời
人生𢼂於𨕭𠁀終,nhân sinh số ở trên đời chung
𠳨制群大𨔍𨓡,hỏi chơi còn đại lạ lùng
𠬠低𠬠帝恪𢚸之庒,một đây một đấy khác lòng chi chăng
才情特𠇍妸姮,tài tình được mấy ả hàng
女芇底客𦝄待徐,nỡ nào để khách trăng đợi chờ
𠰚情𢧚沛尽辞,nể tình nên phải tận từ
秦低晋帝包𣉹朱𢧚,tần đây tấn đấy bao giờ cho nên
悲𣉹滝浪渃安,bây giờ sông rằng nước yên
巢箕㐌𨔾朱船𨖅渚,sào kia đã chở cho thuyền sang chưa
戾欺声氣弭恒,lệ khi thanh khí nhẹ hằng
𦝄箕缺怒埃扛朱𦋦,trăng kia khuyết nọ ai giằng cho ra
腰𣘃𢧚沛花,yêu cây nên phải hoa
為情𢧚沛𠓨𦋦買情,vì tình nên phải vào ra mấy tình
潮𨖲㳥渃竜冷,chiều lên sóng nước long lạnh
花𦹳嗷𠯪𦲿撑夷夷,hoa thơm ngào ngạt lá xanh dì dì
𠦳𢆥碑𥒥鑿𥱬,nghìn năm bia đá tạc ghi
仍𠳒𦝄𩙌折之燕,những lời trăng gió chết gì én
𠳒誓群妬停停,lời thề còn đó rành rành
油埃单泊虎𨕭堆,dù ai đơn bạc hổ trên đôi
花浪催吏𤑟𤉜,hoa rằng thôi lại rõ ràng
㗂窖訴𨕭梗固花,tiếng khéo tỏ trên ngành có hoa
㐌修固𢪀之賖,đã tu có nghĩ gì xa
牢麻㗂𦝄花此情,sao mà tiếng trăng hoa thử tình
永𦖑边梗,vẳng nghe bên ngành
𥉫𫥨柳㐌萌拂坡,trông ra liễu đã mành phất phơ
焒香窖𨤧情期,lửa hương khéo nhẽ tình kỳ
䀡厨清永空師修行,xem chùa thanh vắng không sư tu hành
於低岌𡹞,ở đây gập gềnh
客情固𬺗船情尼空,khách tình có xuống thuyền tình này không
咍群想𢖵𡽫蓬,hay còn tưởng nhớ non bồng
樁嘹竹化紅清台,thông reo trúc hoá hồng thanh chơi
咍㐌願固尼,hay đã nguyện có nơi
船只待徐𠊚情鍾,thuyền chỉ đợi chờ người tình chung
花浪芇固𨔍𨓡,hoa rằng nào có lạ lùng
𢪀浪𢚸㐌别𢚸辰催,nghĩ rằng lòng đã biết lòng thì thôi
埃𪫢吏庒信𠳒,ai ngờ lại chẳng tin lời
塵𠇍几别𠊚知音,trần mấy kẻ biết người tri âm
固縁如果味,có duyên như quả mùi
空縁如𦑃花涞𡧲塘,không duyên như cánh hoa rơi giữa đường
意浪埃拱㗂鍾,ấy rằng ai cũng tiếng chuông
渚誇才色捤摓爫之,chớ khoe tài sắc vẫy vùng làm chi
𧊉浪惵意順情,bướm rằng đẹp ý thuận tình
唒肝鉄𥒥拱停朱衝,dẫu gan sắt đá cũng đành cho xong
𢧚空決罕停空,nên không quyết hẳn đành không
事𠇮麻吏柁𢚸𠳨埃,sự mình mà lại đà lòng hỏi ai
花浪坦𢌌𡗶高,hoa rằng đất rộng trời cao
風情固少之尼風情,phong tình có thiếu gì nơi phong tình
㐌浪牢固修行,đã rằng sao có tu hành
牢麻𠹾庫芒經旦厨,sao mà chịu khó mang kinh đến chùa
悴情仍丐蜉,xót tình những cái phù
𠄼更刻快𣎀秋吏𠫅,năm canh khắc khoái đêm thu lại giầy
𧊉浪呐吏朱,bướm rằng nói lại cho
鳳凰牢塊細𣘃𥟊垌,phượng hoàng sao khỏi tới cây ngô đồng
悲𣉹𢚸㐌别𢚸,bây giờ lòng đã biết lòng
固如𣅶𨔍𢚸渚悁,có như lúc lạ lòng chưa quen
吝戈䏾桂㙴,lần qua bóng quế thềm
𢪀𠇮想客鍾𠊛知音,nghĩ mình tưởng khách chung người tri âm
惜台花沛葛淋,tiếc thay hoa phải cát lầm
𥋸𦎛司馬麻𠰃埃喂,sôi gương tư mã mà nhồm ai ơi
愁辰埃强爫,sầu thời ai gượng làm
矯欺月𠸍花唭拯咍,kẻo khi nguyệt mỉa hoa cười chẳng hay
花浪悁㗂渃尼,hoa rằng quen tiếng nước này
事情𠬠帝𠬠低之,sự tình một đấy một đây gì
𥉫𠊛𥪝揊樸,trông người trong bức phác
女才價意當辰成包,nữ tài giá ấy đáng thì thành bao
債𠊚宮禁楼高,trách người cung cấm lâu cao
祸𤊰待㤕芇女催,hoạ bén được chút nào nữa thôi
居光㐌𠇍𨑗𠁀,cư quang đã mấy trên đời
唒花𥉫𧡊拱派牟紅,dẫu hoa trông thấy cũng phai mầu hồng
群庒客於𡽫𤂧,còn chăng khách ở non bồng
顔色形容澄,nhan sắc hình dung chừng
𧊉浪𨖲𠳨宮𦝄,bướm rằng lên hỏi cung trăng
固欺拱摱赤绳車緣,có khi cũng mượn xích thằng xe duyên
𠳒凣𠳨寔客仙,lời phàm hỏi thực khách tiên
圭𠸜根原世芇,quê tên căn nguyên thế nào
當干平地波濤,đương cơn bình địa ba đào
𠫾麻吏尋𠓨旦低,đi mà lại tìm vào đến đây
催停想𩙌𥉫𩄲,thôi đừng tưởng gió trông mây
絲秦𥿗晋產低朱耒,tơ tần chỉ tấn sẵn đây cho rồi
花浪呐拯料𠳒,hoa rằng nói chẳng liệu lời
縁𠊚吏固縁𡗶㵋𢧚,duyên người lại có duyên trời mới nên
仕𪨀初𣅶𧴤𠸜,sẩy chút xưa lúc bói tên
准空辰准願庒衝,chốn không thì chốn nguyền chẳng xong
𣅶於默䋥𪀄鴻,lúc ưa mắc lưới chim hồng
埃咍必宰别𥪝机𡗶,ai hay tất tưởi biết trong cơ trời
𦎛塵𥙩帝麻𥋸,gương trần lấy đấy mà soi
料牢朱沛𨑗𠁀買饒,liệu sao cho phải trên đời mấy nhau
𧊉浪𦋦之𥹰,bướm rằng ra chi lâu
催停迡𫏾邀𡢐女情,thôi đừng trì trước yêu sau nữa tình
女牢塊㗂,nữa sao khỏi tiếng
決𢚸𣘈鉄底名𥪝𠁀,quyết lòng son sắt để danh trong đời
香皮外,hương vừa ngoài
𥋷𥉫㐌𧡊𠊛情鍾,nhác trông đã thấy người tình chung
月花堆𡨸憹,nguyệt hoa đôi chữ nùng
庒符𧆄㐌迷𢚸杏春,chẳng bùa thuốc đã mê lòng hạnh xuân
花浪𣷭愛源恩,hoa rằng bể ái nguồn ân
計牢朱掣餒塘𨤮賖,kể sao cho xiết nỗi đường dậm xa
庒生拱㗂𬁖沙,chẳng xinh cũng tiếng sao sa
庒𦹳拱世花㭌艚,chẳng thơm cũng thể hoa ngưu tầu
㐌算用斫𪽋侯,đã toan dụng chước lưu hầu
双離菓𣷭溇坤𨃝,song le quả bể sâu khôn giò
固埃别餒尼朱,có ai biết nỗi này cho
𠬠𨉓強𢪀強𢗼添強,một mình càng nghĩ càng lo thêm càng
責埃牢拯料塘,trách ai sao chẳng liệu đường
𬁖才低曲江狹回,sao tài đây khúc giang hẹp hòi
芇𣷭𢌌滝𨱽,nào bể rộng sông dài
少之竜鳳約願,thiếu gì long phượng ước nguyền
隻船杜𣷷容营,chiếc thuyền đỗ bến dung dinh
徐朱特客鍾情𨀈𫥨,chờ cho được khách chung tình bước ra
𧊉浪此𡑰花,bướm rằng thử vườn hoa
戈𨔈風景䀡𫥨世芇,qua chơi phong cảnh xem ra thế nào
吨低固客媽桃,đồn đây có khách má đào
朱𢧚𠇍沛尋𠓨典低,cho nên mấy phải tìm vào đến đây
悲𣉹鵉鳳逞排,bây giờ loan phượng sánh bầy
桃東㦖𠳨柳西𠳒,đào đông muốn hỏi liễu tây lời
𢪀牢唉客章臺,nghĩ sao hỡi khách chương đài
些𫢩仍几𠊚才名,ta nay những kẻ người tài danh
女才聘𠇍朱生,nữ tài sánh mấy chu sinh
如𩙌如,như gió như
𢪀牢朱院𤾓塘,nghĩ sao cho vẹn trăm đường
拯涅𥒥派鐄麻催,chẳng nát đá phai vàng mà thôi
𢪀浪𢝙丕麻𨔈,nghĩ rằng vui vậy mà chơi
㐌𨔈固少之尼有情,đã chơi có thiếu gì nơi hữu tình
埃喂渚倍誇𠇮,ai ơi chớ vội khoe mình
春群𡗋几才名𨔍𠁀,xuân còn lắm kẻ tài danh lạ đời
㗂湖仍渃群潙,tiếng hồ nhưng nước còn vơi
花蓮㐌沛葛淋,hoa sen đã phải cát lầm
槾桃妬沛渃,mận đào đó phải nước
妬群𢧚價買𤾓澄,đó còn nên giá mấy trăm chừng
花𦖑咳𡂱如,hoa nghe cay đắng như
愁𥢆吏底朝𦝄𥙩𢚸,sầu riêng lại để chiều trăng lấy lòng
催催𢪀吏朱穷,thôi thôi nghĩ lại cho cùng
景情兑典𪀄篭買,cảnh tình đoái đến chim lồng mấy
之𦑃花桃,gì cánh hoa đào
㗂𧵆賖𧘇覩𠓨朱埃,tiếng gần xa ấy đổ vào cho ai
否戈催𨅸吏𡎢,bũa qua thôi đứng lại ngồi
占包魂梅𥊚𥇀,chiêm bao hồn mai mơ màng
𧊉浪倍鐄,bướm rằng vội vàng
催停𥙩每塘庒𢧚,thôi đừng lấy mọi đường chẳng nên
𢖵之欣女𢖵縁,nhớ gì hơn nữa nhớ duyên
𠦳鐄渚易覩𡊰𢚸,nghìn vàng chưa rể đủ đền lòng
固香䏾𦝄𧷺,có hương bóng trăng tròn
強𦖑猿唿強愁,càng nghe vượn hót càng sầu
滝銀渚北衝梂,sông ngân chưa bác xong cầu
𦛌蟳𠃩曲𤋵油如汙,ruột tằm chín khúc giãi giầu như vo
魂枚魄桂矧疎,hồn mai phách quế thẩn thơ
聀鐄𧊉㕸,giấc vàng bướm rắp
挨𨕭摱𠳨𦝄𫅷,ai lên mượn hỏi trăng già
朱𥙩𨑮,cho lấy mươi
縁初固世尼,duyên xưa có thế này
箕朱蒂陳低仍𠊛,kia chu đấy trần đây những người
為埃禁𩙌垠滝,vi ai cấm gió ngân sông
爫朱牛女𡗶蒙𨖅求,làm cho ngưu nữ trời mong sang cầu
欺彈六,khi đàn lúc
句傳初,câu truyện xưa
味蘭桂称渚,mùi lan quế xứng chưa
情𦋦𥆾,tình ra nhìn
冰傾𫢩待枚尋,bâng khuâng nay đợi mai tìm
計功别𠇍𠦳功,kể công biết mấy nghìn công
責埃拯院𡨸同,trách ai chẳng vẹn chữ tồng
筭𦖑英燕負𢚸故人,toan nghe anh yến phụ lòng cố nhân
為之堆𡨸朱陳,vì chi đôi chữ châu trần
朱𢧚𫢩晋埕秦,cho nên nay tấn chình tần
干滝渃𣳮,cơn sông nước lã
㩒樔吏妬庒戈為情,cắm sào lại đó chẳng qua vì tình
厨芇𫢋拯䧏生,chùa nào phật chẳng giáng sinh
花𦹳埃拯損梗麻𨔈,hoa thơm ai chẳng vin cành mà chơi
呐𦋦芒㗂𡗋𠳒,nói ra mang tiếng lắm lời
唵𦋦辰𢘝𢚸𠊛世芇,ướm ra thì nể lòng người thế nào
闭𫢩咹槾者桃,bấy nay ăn mận giả đào
信𠫾信吏别包工呈,tin đi tin lại biết bao công trình
𢧚丕唉客春𣛟,nên vầy hởi khách xuân xanh
我迎沛呐底情尼咍,ngã nghiêng phải nói để tình này hay
爫之吝𢠩恾,làm chi lần mơ màng
麻𩈘㳥花枚淡牟,mà mặt sóng hoa mai đươm màu
芇滝油𦒹頭,nào sông dù sáu đầu
底些覩貝愁朱衝,để ta đổ với sầu cho xong
責埃牢庒訴𢚸,trách ai sao chẳng tỏ lòng
筭肝此英碓特庒,toan gan thử anh đôi được chăng
撑牢拱𧗱棱,xanh sao cũng về rừng
妬埃禁𩙌停容𣘃,đó ai cấm gió đừng dung cây
箕群别𩄲,kia còn biết mây
唒牢瑟拱攄琴,dẫu sao sắt cũng lựa cầm
花浪咳客知音,hoa rằng hỡi khách tri âm
固者情深買,có giả tình thâm mấy
閉𫢩信𢭮書迻,bấy nay tin gửi thư đưa
爫之朱雁别𢚸,làm chi cho nhạn biết lòng
彈箕𣅶𦝄沖,đàn kia lúc trăng trong
吟詩白雪打宮春情,ngâm thơ bạch tuyết đánh cung xuân tình
圣他圣如生,thánh tha thánh như sinh
爫之煩底情矧詩,làm chi phiền để tình thẩn thơ
當干𢭸幅萌疎,đương cơn tựa bức mành thưa
花𦹳嗷𠯪𩙌迻冷𨓡,hoa thơm ngào ngạt gió đưa lạnh lùng
船埃箕待边滝,thuyền ai kia đợi bên sông
固𢚸渚客咍空咳船,có lòng chớ khách hay không hỡi thuyền
𧊉箕𨔍渚悁,bướm kia lạ chửa quen
𢚸群㦖𠳨根原𠇍𠳒,lòng còn muốn hỏi căn nguyên mấy lời
船渚客賖𨔈,thuyền chớ khách xa chơi
空仍船固棟尼𣷷尼,không nhưng thuyền có đóng nơi bến này
花箕群别𤊰𣘃,hoa kia còn biết bén cây
嬋娟牢塊細𢬣英豪,thuyền quyên sao khỏi tới tay anh hào
箕染渃扶桃,kia nhuộm nước phù đào
㐌磋𢧚𡶀别包𣉹,đã xây nên núi biết bao giờ
𡦂情吏平𡽫,chữ tình lại bằng non
春群情群,xuân còn tình còn
𢝙台趣味清閒,vui thay thú vị thanh nhàn
人生典世欣戾之,nhân sinh đến thế hơn lệ gì
𠦳春義瀋情𥱬,nghìn xuân nghĩa thắm tình ghi
沛如咹於時咳埃,phải như ăn ở thì hỡi ai
花浪催拱别𠊚,hoa rằng thôi cũng biết người
爫之女世唭𠊚吱,làm chi nữa thế cười người chê
雪霜𢢆几𠫾𧗱,tuyết sương thẹn kẻ đi về
箕滝怒𡶀𠳒誓渚悁,kìa sông nọ núi lời thề chưa quên
𧊉浪碑鑿群𠸜,bướm rằng bia tạc còn tên
埃麻負泊付𨕭紅,ai mà phụ bạc phó trên hồng
悲𣉹𢚸㐌别弄,bây giờ lòng đã biết lòng
工𡗶拱𡊰功𠊚,công trời cũng đền công người
呐臭呐虎賖吹,nói xấu nói hổ xa xôi
䀡𥪝賦意覩𠳒冬迻,xem trong phú ấy đủ lời đong đưa
𡄎徐課怒典𣉹,ngẫm từ thuở nọ đến giờ
𠇍𠳒句𠸠拯差,mấy lời câu ví chẳng sai
朱𢧚固達𠇍𠳒,cho nên có đặt mấy lời
唒𠸦拱默唒唭庒牢,dẫu khen cùng mặc dẫu cười chẳng sao
𠊚芇種性𠊚芇,người nào giống tính người nào
意埃意𧘇攄牢朱皮,ý ai ý ấy lựa sao cho vừa
句𠰘𩵜坤皮,câu miệng cá khôn vừa
達麻𠳒沛𢜝埃吱唭,đật mà lời phải sợ ai chi cười
傳尼劄事𠁀,truyện nay chép sự đời
典欺從且䀡制之,đến khi thong thả xem chơi gì
𠰘渚㗂冷吨賖,miệng chưa tiếng lành đồn xa
鄕場皮課典科,hương trường vừa thuở đến khoa
會功名𧘇埃劒埃,hội công danh ấy ai kém ai
達自𠵌体边𦖻,đạt từ nghe thấy bên tai
可浪埃亟别芸咹制,hả rằng ai chẳng biết nghề ăn chơi
𡬶柴嗔𨄹塘枚𦋦𧗱,tìm thầy xin dạo đường mai ra về
揞自𢄂爫闺,ôm từ chợ làm quê
乾坤梗𨕭𦠘,càn khôn gánh trên vai
别埃師弟别埃小童,biết ai sư đệ biết ai tiểu đồng
𣈜真𨄹塘樁,ngày chân dạo đường thông
台丿㐌塊滝求,hay phút đã khỏi sông cầu
𠳨深典楼,hỏi thăm đến lâu
𠵌信生買長兄,nghe tin sinh mới trưởng huynh
共饒計歇事情,cùng nhau kể hết sự tình
𭮫耒生買𦋦呈憲官,đoạn rồi sinh mấy ra trình hiến quan
浪碎𥪝几士寒,rằng tôi trong kẻ sĩ hàn
𠵌𫥨秩解長安陣尼,nghe ra giật giải trường an trận này
𠳚戈官奇特台,gửi qua quan cả được hay
𠰺浪些錦文章,dậy rằng ta ngẫm văn chương
三魁不及四場有餘,tam khôi bất cập tứ trường hữu dư
𠰺朱𥺊蒌荼,dạy cho gạo rau dưa
小侯𠄩矴迻𠄩払,tiểu hầu hai đứa đưa hai chàng
闭除師買煩,bấy giờ sư mới phiền
𠓨誦念奏𨕭𫢋䑓,vào tụng niệm tấu trên phật đài
南無𫢋教如來,na mô phật giáo như lai
渃楊急洒胣𠊛撕迷,nước dương kíp rưới giạ người tê mê
枚𢝙買竹鳯掑買鵉,mai vui mấy trúc phượng kề mấy loan
南無芇客紅顔,na mô nào khách hồng nhan
𧵆尼便特咀嘆事𢚸,gần nơi tiện được thở than sự lòng
南無色空,na mô sắc không
庵𩄲念𫢋𡽫蓬想仙,am mây niệm phật non bồng tưởng tiên
沛移矯㐌拮𡬶科鄉,phải rời kẻo đã cất tìm khoa hương
㛪𥛉𫏾軒堂,em lạy trước hiên đường
𥚆袩𣈙㐌恪常𠊛些,nhìn xem rày đã khác thường người ta
𢨵𣦍深瀋細茹翁,ngõ ngay thăm thẳm tới nhà ông
汫卒清台汫𨔍𨓡,giếng tốt thanh thơi giếng lạ lùng
梂抛抛堆版夾,cầu phau phau đôi ván giáp
渃𤄯𣱾𣱾𣳔通,nước trong leo lẻo dòng thông
𥛉蹆𠄩𡥚拱𦋦,lạy lui hai gã cùng ra
𢚸春歆𠼯𣷮羊習,lòng xuân hăm hở suối dương tập
玉清𨿽庒𢚸腰,ngọc thanh tuy chẳng lòng yêu
𠇍生袩共𦋦朝堇𢠐,mấy sinh xem cũng ra chiều ngẩn ngơ
䝉,mong
㐌𠲖昆買吏绳甘,đã e con mấy lại thằng cam
訴𦋦世拱袩岩,tỏ ra thế cũng xem nhàm
謹时𬛈埃爫朱生,kín thời nem ai làm cho sinh
信麻吘事情,tin mà ngỏ sự tình
命丿耒納𠇮吏𠵌,mình phút lỗi nép mình lại nghe
油生杜翁宜,dù sinh đỗ ông nghè
乙些拱預時榮,ắt ta cũng dự thời vinh
𠄩払自課𦋦𠫾,hai chàng từ thuở ra đi
山南秩解𦊚期首科,sơn nam giật giải bốn kỳ thủ khoa
㗂屯代泣𧵆賖,tiếng đồn dậy khắp gần xa
㛪買𧿨吏本鄉,em mấy trở lại bản hương
𫏾吏萱堂,trước lạy huyên đường
𨍦𢜠㛪𡛔𠄩娘産疎,sau mừng em gái hai nàng sởn sơ
媄昆路傳𨍦初,mẹ con trò chuyện sau xưa
台麻結㐌除𡾵𨖅,hay mà kết đã chờ ngôi sang
線精每添強,tuyến tinh mọi thêm càng
皮戈辛卯吏𨖅壬辰,vừa qua tân mão lại sang nhâm thìn
會春計外𠀧𠦳,hội xuân kể ngoại ba nghìn
皇埃拱𡬶𨖲𡗶,hoàng ai cũng tìm lên giời
𠀧𤾓奇策都才,ba trăm kì sách đua tài
芸庭撟榜群𠄩𫽄包,vân đình kéo bảng còn vài chẳng bao
𧵆賖埃歌謠,gần xa ai ca dao
固𠄩户阮𠸜榜𣘈,có hai họ nguyễn tên bảng son
𠄩𠊛盎雲門,hai người áng vân môn
𡾵同進士名屯𢄂圭,ngôi đồng tiến sĩ danh đồn chợ quê
買𠄩𡥚隨兒,mấy hai gã tuỳ nhi
郎𠳚憲𧗱呈師,sang gửi hiến về trình sư
𡨸浪天道無私,chữ rằng thiên đạo vô tư
爫𢧚𦊚德恩如道𠀧,làm nên bốn đức ơn nhờ đạo ba
些浪玉静昆些,ta rằng ngọc tĩnh con ta
嫁朱阮達交和人縁,gả cho nguyễn đạt giao hoà nhân duyên
玉清自課信傳,ngọc thanh tự thuở tin truyền
明勹庒安於耒,mừng rỡ chẳng yên ở rồi
明浪払㐌𢧚名,mừng rằng chàng đã nên danh
𡲤酌些拱盃𥪝每皮,vả chước ta cũng vui trong mọi bề
𢪀浪𡨸貴易交,nghĩ rằng chữ quý dịch giao
新城乙𫽄劒之紅顔,tân thành ắt chẳng kém gì hồng nhan
哸生耒吏嫁娘朱生,nuôi sinh rồi lại gả nàng cho sinh
払生恩憲官,chàng sinh ơn hiến quan
於冷埋吏﨤冷,ở lành may lại gặp lành
𪽝先積買生𡥵䝨,bởi tiên tích mới sinh con hiền
鑿碑𧘇底世,tạc bia ấy để thế
喃哪集笔研剳爫,nôm na tập bút nghiên chép làm
補才盘妬𡦂𠫾傕,bỏ tài bàn đố chữ đi thôi
仍英䧺𭂑女,những anh hùng thục nữ
祖秃𥒦怍耒,tổ xóc đĩa sợ rồi
改良𫢩吏𢵋𢝙𠃣痴,cải lương nay lại đua vui ít xì
𫢩當𣇊争詩鍾鼎,nay đương bữa tranh thi chung đỉnh
埃伶𢬣窖性辰𢧚,ai lanh tay khéo tính thì nên
埃麻𠫾踸𥄭悁,ai mà đi chậm ngủ quên
乙𠊚捧𢬣𨕭庄群,ắt người phỗng tay trên chẳng còn
庄責仉粉𣘈愚𢘽,chẳng trách kẻ phấn son ngu dại
只責𠊚襖解鬚眉,chỉ trách người áo giải tu mi
拱𠊚格物致知大才,cũng người cách vật trí tri đại tài
拱𠊚博書詩,cũng người bác thư thi
牢女怍局𠁀倍,sao nỡ sợ cuộc đời vội
𨷑𫼳補奇庄𥆾,mở mang bỏ cả chẳng nhìn
坤之𠎪𡊨㛪,khôn gì lũ đàn em
女招梗咍䝨别之,nỡ gieo gánh hay hèn biết chi
才𨇜争詩坤窖,tài đủ tranh thi khôn khéo
化朱𢧚老道𠬠命,hoá cho nên láu đáu một mình
塘𨱽𨤮功程,đường dài dặm công trình
強𠫾強庄体英蹺,càng đi càng chẳng thấy anh theo
𭈥英伴𫥨𣌋最,nếu anh bận ra sớm tối
𥉫𡊨𡥵礼拜蜍,trông đàn con lễ bái thờ
咍英群𠭤,hay anh còn lỡ
性算𣗓及𢧚陀吏傕,tính toán chưa kịp nên đà lại thôi
油英傕拱辰沛𢪀,dù anh thôi cũng thì phải nghĩ
𠎪㛪愚庫体盛強,lũ em ngu khó thấy thịnh cường
朱𠊚只𡑩拸塘,chờ người chỉ nẻo đưa đường
其村商賣怒廊百公,kìa thôn thương mại nọ làng bách công
辰㛪拱𢝙𢚸痗襘,thì em cũng vui lòng mỏi gối
判𥪞𠇍𢆥𡗶,phán trong mấy năm giời
感㤙英指𫮇買𢧚,cảm ơn anh chỉ lối mới nên
文郎固賊掛尼边陲,văn lang có giặc quấy nơi biên thuỳ
埃英補偈㛪,ai anh bỏ kệ em
𫢩些朱將軍𠫾,nay ta cho tướng quân đi
𢧚虛咍𧿨庄儋呐之,nên hư hay dở chẳng thèm nói chi
各英據醝離棋泊,các anh cứ say lì cờ bạc
只𢴑排鉢桄𫷜,chỉ giắt bài bát quanh năm
才盘輸計行𤾓,tài bàn thua kể hàng trăm
𫴋扶董𣄒没期𠀧秋,xuống phù đổng ở một kỳ ba thu
𠃣痴輸計旦𠄼𫤯𠦳,ít xì thua kể đến năm tám ngàn
耒𫥨𠫾揲賊,rồi ra đi giẹp giặc
𠢞衝渃𧘇𧗱朝些低,giúp xong nước ấy về chầu ta đây
將箕領命𠫾𬆄,tướng kia lĩnh mệnh đi ngay
富翁拱𣅶𥊚尼醒𫥨,phú ông cũng lúc mơ này tỉnh ra
輸泰𬨨吹𢧚𡗋幣,thua thái quá xui nên lắm tệ
𣃣咍報𥪝茄,vừa hay báo trong nhà
宮𦝄桂㐌艿𫥨没梗,cung giăng quế đã nảy ra một cành
香迻𠶗㘃門庭,hương đưa sực nức môn đình
𥋳𠊚異𠍵𤑟形𣅶迷,coi người dị dạng rõ hình lúc mê
翁婆𢜠懙𤾓皮,ông bà mừng rỡ trăm bề
鐄招玉𣋽𣌉拯,vàng chiu ngọc sớm khuya chẳng
㐱𠲖神梦𠇍𠳒,chỉn e thần mộng mấy nhời
𡥵𨖲𠀧𣦮𧗱𡗶空𥹰,con lên ba tuổi về giời không lâu
翁撑假之饒,ông xanh giả chi nhau
固𦓡固𠱋空,có mà có dù không
餒𥢆𢚸仍𢠣𢚸,nỗi riêng lòng những giận lòng
𥪞謹拯吘穷埃咍,trong kín chẳng ngỏ cùng ai hay
兜特𠇍𣎃迟,đâu được mấy tháng chầy
富翁㐌𧗱𬆄𤂬鐄,phú ông đã về ngay suối vàng
老婆隻𩄴𢩣霜,lão bà chiếc bóng buồng sương
姅𠲖𡥵𪨅姅傷𨉟𫅷,nửa e con trẻ nửa thương mình già
法律箕庄計,pháp luật kia chẳng kể
固押仉顛頭,có ép kẻ đen đầu
空療領𩢬𠑬𥙩銭,không liều lĩnh lừa nhau lấy tiền
𦹵𪃿論噴蹽𨒺𠵽,cỏ gà lún phún treo quanh mép
亇𩷉離西澮𡧲𣳔,cá diếc le te lội giữa dòng
瓊割䓂,Quỳnh cắt ngọn
群包㭲夜抌納主,Còn bao góc rạ đem nộp chúa
主沛𠄩吝𪐝,Chúa phải hai lần mắc
仍㐌卒順耒,Nhưng đã trót thuận rồi
空爫芇特,Không làm nào được
吏旦吝次𠀧,Lại đến lần thứ ba
瓊旦吀辰主𥙩奇㭲吝䓂,Quỳnh đến xin thì chúa lấy cả gốc lẫn ngọn
群曲朱瓊,Còn khúc cho Quỳnh
瓊假格嗃,Quỳnh giả cách kêu
姉𥙩辰㛪群特之,Chị lấy thì em còn được gì
女,Nữa
懇𠫾懇吏,Khấn đi khấn lại
主一定空𦖑,Chúa nhất định không nghe
瓊𧗱㮔全穭吳,Quỳnh về trồng toàn lúa ngô
旦期特𢯏,Đến kì được bẻ
包辰𥙩,Bao thì lấy
群䓂吧㭲抌納主,Còn ngọn và gốc đem nộp chúa
主默謀𠀧吝,Chúa mắc mưu ba lần
𠾕吏𪽞空朱𦓿女,Đòi lại ruộng không cho cầy nữa
仍𦓡𥪝𠀧務意,Nhưng mà trong ba mùa ấy
瓊㐌劒特丐本𡚢耒,Quỳnh đã kiếm được cái vốn to rồi
𠬠吝翁琼𠓨謁殿,Một lần ông Quỳnh vào yết điện
𧡊主固銭鉑,Thấy chúa có tiền bạc
定撝𦓡懇浪,định vay mà khấn rằng
擬𠇮分𦟐桃𣘈粉,nghĩ mình phận má đào son phấn
罕縁扵分荫欣𠊛,hắn duyên ưa phận ấm hơn người
𫨩𡥵造撩𤾰,hay con tạo trêu ngươi
無縁抪纀𥙩𠊛紅顔,vô duyên bó buộc lấy người hồng nhan
𠸦朱妬奇肝月老,khen cho đó cả gan nguyệt lão
打𨢇㖇車人縁,đánh rượu nhè xe nhân duyên
故如妾婵娟,cớ như thiếp thiền quyên
空辰𠤌羣慳恄夷,không thì chớ còn ghen ghét gì
察𠇮体西施怒,xét mình thể Tây Thi nọ
𩈘傾城今古無双,mặt khuynh thành kim cổ vô song
曲琴𠫾𨁥𠄼宮,khúc cầm đi đủ năm cung
㗂絲㗂銅台,tiếng tơ tiếng đồng thai
詩怒别篇𨱽勾,thi nọ biết thiên dài câu
汫意清新埃别,giếng ấy thanh tân ai biết
書生嗔且哪𬗝𬗝,thư sinh xin thả nạ rồng rồng
㛪度尼縱竭𬨨,Em độ này túng kiệt quá
𦓡姉固銭底空,Mà chị có tiền để không
吀姉朱㛪撝,Xin chị cho em vay
底劍利餒𡥙,Để kiếm lời nuôi cháu
呐耒阴阳,Nói rồi âm dương
𠮩𢺹𦊛姉朱撝𠬠分,Nếu chia tư chị cho vay một phần
辰吀,Thì xin
𢺹𠀧姉朱㛪撝𠬠分,Chia ba chị cho em vay một phần
辰吀𫤋,Thì xin ngửa
𠮩姉朱撝𠬠𤖩,Nếu chị cho vay một nửa
辰吀一阴一阳,Thì xin nhất âm nhất dương
𫥨分芇琼拱𢬇奇,ra phân nào Quỳnh cũng giữ cả
主㐌别性瓊咍馿,Chúa đã biết tánh Quỳnh hay lừa
空空𫤋,Không không ngửa
空朱一阴一阳,Không cho nhất âm nhất dương
爫𠄩同拠𢮿節𠫾,Làm hai đồng cứ quay tít đi
瓊𧡊撫𢬣謡𨖲浪,Quỳnh thấy vỗ tay dao lên rằng
銭𢱖主𢜠,Tiền múa chúa mừng
姉平𢚸朱㛪撝奇,chị bằng lòng cho em vay cả
呐衝抌𧗱茹,Nói xong đem về nhà
寔主英如拱默謀瓊,Thật chúa anh như cũng mắc mưu quỳnh
𣅶於外如仙𫅠,lúc ở ngoài như tiên đẹp
𣅶𡎢如体魔,lúc ngồi như thể ma
特辰𢝙𨤔唭𨥁,được thì vui vẻ cười xoà
搈蹎唿如䏾翁,rung chân hút như phỗng ông
仉輸泰中𢚸即恨,kẻ thua thái trong lòng tức giận
犯顔𫺓哏裙𠑬,phạm nhan muốn cắn quần nhau
𢞅𡥵𢚸吏淡陀,yêu con lòng lại đậm đà
羕如𢪲𠨡花𣎀𣈜,dường như nâng trứng hoa đêm ngày
𢪲拯𫵀淶𢬣,nâng chẳng chút rời tay
懞𣎀别呐懞𣈜别𠫾,mong đêm biết nói mong ngày biết đi
𠀧𢆥飭持,ba năm sức chì
𦓡𡥵摘摘知知𨔍讓,mà con trích trích tri tri lạ nhường
𨔍㳥𣷭𠰘廊,lạ sóng bể miệng làng
仍𠳒制每塘箕,những nhời chế mọi đường kia
不仁𢀭𧘇寶,bất nhân giầu ấy báu
𡗶朱貴子𣃣𣃣唫,giời cho quí tử vừa vừa câm
婆𦖑𧡊仍𤴬𢚸,bà nghe thấy những đau lòng
𥢆𨉓只𤋵良心𠇍𡗶,riêng mình chỉ giãi lương tâm mấy nhời
𣘃𦖻古捛頭,gãi tai cổ lả đầu
中𫩖𡄁稟喽庫𦖑,trong mồm lẩm bẩm rủa khó nghe
買𡎢哬𠯋親切,mới ngồi hả hê thân thiết
據呐能乱射庄京,cứ nói năng loạn xạ chẳng kiêng
𣅶輸𡢐教折尽情,lúc thua sâu ráo riết tận tình
不期仉重𠊚,bất kì kẻ trọng người
吒𡥵伴友拱𠱷吝𠑬,cha con bạn hữu cũng rình lẫn nhau
庒法則頭之奇,chẳng phép tắc đầu chi cả
軍排曲𦛌連,quân bài khúc ruột liền
動期蕞期特𬆄,động cà tỏi cà được ngay
𡥵中𢲬𢬣打計,con trong thò tay đánh ké
偨伵外𥄫𥇚𢺺排,thầy tớ ngoài gấp ghé chia bài
他浪春日都𢝙,thà rằng xuân nhật đua vui
欺爫拱固欺𨔈計夷,khi làm cũng có khi chơi kể gì
仍棋泊卒辰𠄼𣎃,nhưng cờ bạc suốt thì năm tháng
欺於欺伴𡀍𠫾,khi ở khi bạn rủ đi
吏添秃𥒦𠃣痴,lại thêm xóc đĩa ít xì
𡀍𠑬𠫾棧𨔈辰旦冬,rủ nhau đi sạn chơi thì đến đông
排歌𫯳㐌呐,bài ca chồng đã nói
謨麻䀡𠀍態人情,mua mà xem thế thái nhân tình
吏群固成𫅜,lại còn có thình lình
官麻扒特囚刑惨台,quan mà bắt được tù hình thảm thay
吏群仉𢘽𫢩𬨨呆,lại còn kẻ dại nay quá ngốc
銭朱客咹空,tiền cho khách ăn không
一仍伴𦟐紅,nhất những bạn má hồng
𫺈𠸜妬𡦂𢚸,nhớ tên đố chữ lòng
𣈜拱𡎢盘詩,ngày cũng ngồi bàn thơ
嗃同人耒散省詩,kêu đồng nhân rỗi tán tiếng thơ
於功補皮,ở công bỏ bê
福宗必得耒輸歇銭,phước tông tất đắc rồi thua hết tiền
固花曷連萬宝,có hoa hột liền vạn bửu
一輸咹𥹙拱停,nhất thua ăn cháo cũng đành
辰生腿外情,thì sinh thói ngoại tình
𫅷辰生腿性桄処床,già thì sinh thói tính quanh xử xằng
吹公𢖵仉南𠊚北,xui công nợ kẻ nam người bắc
歇娘吏𠅎𫔳,hết nương lại mất cửa
爫朱醜伴𡊨,làm cho xấu bọn đàn
𫯳𡥵𠅎𢚁媄吒𠅎𢘾,chồng con mất cậy mẹ cha mất nhờ
仍客桃疎柳要,những khách đào thơ liễu yếu
沛都坤争窖𠁀𫢩,phải đua khôn tranh khéo đời nay
斈行奔半𢬣,học hành buôn bán tay
爫牢熷拱𣈙渃𡽫,làm sao rỡ cùng rày nước non
抵吒媄𫯳𡥵特𢚁,để cha mẹ chồng con được cậy
局荣花羶𠊚𠁀,cuộc vinh hoa chen người đời
𫔳盛添𢝙,cửa thịnh thêm vui
𠳨包饒𣦮咳姑𨉓,hỏi bao nhiêu tuổi hỡi cô mình
姉拱生𦓡㛪拱生,chị cũng xinh mà em cũng xinh
堆侶如印詞絏𤽸,đôi lứa như in tờ giấy trắng
𠦳𢆥群買丐春撐,nghìn năm còn mãi cái xuân xanh
標梅之監情𦝄𩙌,tiễu mai chi dám tình trăng gió
蒲柳催停分萌,bồ liễu thôi đành phận manh
群趣𢝙箕𫳵𫽄𤳰,còn thú vui kia sao chẳng vẽ
責𠊚𠏲𤳰窖無情,trách người thợ vẽ khéo vô tình
武吏能騎𡭉𪀄𠖤,vũ lại hay cỡi bắn chim bay
棋高帝釋昂𢬣,cờ cao Đế Thích ngang tay
𦘧能如意群𫢩徒,Vẽ hay như ý còn nay trò
𡗋𠊚𡗉𧵑𤎔𠁀㗂,lắm người nhiều của rạng đời tiếng
𤳇司馬相如𠁀𠓀,trai tư mã tương như đời trước
唒固羣劍虐尋吹,dẫu có còn kiếm ngược tìm xuôi
𠦳鐄𣠖𥚯𠬠唭,ngàn vàng chưa dễ một cười
玉抌𠬠𨶜羣𡎢𢗼縐,ngọc đem một đấu còn ngồi lu xu
𥆾渃𣷭㳥秋強潤,nhìn nước bể sóng thu càng nhộn
屡英雄𬑉䀼醝迷,lũ anh hùng mắt sân say mê
醝迷𢲩襖麻𧗱,say mê cắp áo mà về
𠳨𠽄𣷭苦滝迷塘芇,hỏi thăm bể khổ sông mê đường nào
默車馬噋嗃埃意,mặc xa mã xôn xao ai ấy
准圭門杄庒移,chốn khuê môn then chẳng dời
吏添𫼳㗂醜沙,lại thêm mang tiếng xấu xa
牢朱平𣈜𡗶從且,sao cho bằng ngày trời thong thả
枉功𣘈粉花𠬠𠁀,uổng công son phấn hoa một đời
飭𫯳都𢀭𨖅,sức chồng đua giàu sang
枚𫥨功盛強,may ra công thịnh cường
羶𬛕富貴𫼳毎芸,chen vai phú quý mang mọi nghề
𠊚中渃拱辰㤙隊,người trong nước cũng thì ân đội
爫𢧚歷坦迎𡗶,làm nên lệch đất nghiêng trời
埃空觧才,ai không giải tài
埃庄𠊚固功,ai chẳng người có công
唒𡛔𤳇拱中𡗶坦,dẫu gái trai cũng trong trời đất
沛爫朱恪裙𨥁,phải làm cho khác quần thoa
欣𨤰迷銭棋泊,hơn nhẽ mê tiền cờ bạc
空特咹麻𠅎𧵑,không được ăn mà mất của
畧𠇮荣顕𫔳,trước mình vinh hiển cửa
𡢐朱奇伴𡊨𦹳淶,sao cho cả bọn đàn thơm lây
𠇍秋𫢩沕群,mấy thu nay vẫn còn
故𫳵欺缺吏欺𧷺,cớ sao khi khuyết lại khi tròn
𠳨𡥵白兔陀包𣦮,hỏi con bạch thỏ đà bao tuổi
𠳨姉姮娥㐌𠇍𡥵,hỏi chị hằng nga đã mấy con
𣎀最故𫳵𥋸閣紫,đêm tối cớ sao soi gác tia
𣈜撑群𢢆𠇍彚𣘈,ngày xanh còn thẹn mấy vầng son
𠄼更泸𣼽除埃帝,năm canh lơ lửng chờ ai đấy
𫨩固情𥢅貝渃𡽫,hay có tình riêng với nước non
翁瓊生拱辰買氏點𠬠𤳇𠬠𡛔咍一𠁀,Ông Quỳnh sinh cùng thời với thị Điểm một trai một gái hay nhất đời
官榜生點,Quan Bảng sinh Điểm
𠰺学路冬𡗋,Dạy học trò đông lắm
瓊𣈗假格旦䀡評文底𥄫𥊘氏點,Quỳnh ngày giả cách đến xem bình văn để ngấp nghé thị Điểm
佛說大聖末刼真經,phât thuyết đại thánh mạt kiếp chân kinh
演音,diễn âm
從容因𣅶清閑,thong dong nhân lúc thanh nhàn
𠳒經𠽃𠇍行吟哦,thời kinh chấp mấy hàng ngâm nga
演排𠬠本喃哪,diễn bầy một bản nôm na
底朱𡥵𪨅弹婆拱䀡,để cho con thẻ đàn bà cũng xem
買𫨩𪱨𧡊眼前,mới hay thông thấy nhỡn tiền
埃麻忍特買𢧚身𠊛,ai mà nhân được mới nên thàn người
事尼原於渃𠊛,xư này nguyên ở nước người
光緒𪜀𠁀茹清,quang tự là đời nhà thanh
陀山南海京,dà sơn nam hải kinh
洛陽𪜀縣西平府分,lạc dương là huyện tây bìn phủ phân
王家𪜀社於𧵆,vương gia là xã ở gần
城隍廟意固分英灵,thành hoàng miếu ấy có phần anh liuh
生末刼真經,sinh mạt kiếp chân kinh
𢣂𠇮色花鮮,nghĩ mình sắc hoa tươi
𪀄英𥄭𦥃𠰘唭供醝,chim anh ngó đến miệng cười cũng say
氷雪敢𫼲節玉,băng tuyết dám rời tiết ngọc
𠬠茄鐄待𤒘天然,một nhà vàng đẫy đuộc thiên nhiên
主春窖倒顛,chúa xuân khéo đảo điên
邀花麻吏底煩朱花,yêu hoa mà lại để phiền cho hoa
𥪝宮禁𪀄車少仉,trong cung cấm chim sa thiếu kẻ
外𤾓官卿宰别包,ngoài trăm quan khanh tể biết bao
𠃩吝庒赴𢭂,chín lần chẳng phó trao
禾番底𠬠𦟐桃舌𥢆,Hoà Phiên để một má đào thiệt riêng
醝終鼎悁沔道奇,say chung đỉnh quên miền đạo cả
𬆄供𤤰舌朶夭桃,ngay cùng vua thiệt đoá yêu đào
想浪權奇嵬高,tưởng rằng quyền cả ngôi cao
仍供預𠓨皇妃,những cùng dựa vào hoàng phi
假女渃詫之𠇮玉,giả nợ nước sá chi mình ngọc
咳姉姮娥媷廣寒,hỡi chị hằng nga náu quảng hàn
𦊚务𦝄𩙌買江山,bốn mùa trăng gió mới giang sơn
襖仙雖潤味王母,áo tiên tuy nhuận mùi vương mẫu
香俗群燶焒后郎,hương tục còn nồng lửa hậu lang
𬑉鳳𢖵醝味玉素,mắt phượng nhớ say mùi ngọc tố
宫倪𫳵𢢆曲琴鸞,cung nghê sao thẹn khúc cầm loan
𡀮空縁𡢻共𠊚世,nếu không duyên nợ cùng người thế
嗔𠤆𨉟渃合歡,xin chớ mình nước hợp hoan
𤾓𢆥𠀧萬𦒹𠦳𣈜,trăm năm ba vạn sáu nghìn ngày
𥪝𡶀𠦳𢆥𣘃沕固,trong núi nghìn năm cây vẫn có
唒固𠦳鐄𧁹𢷮台,dẫu có nghìn vàng khó đổi thay
塵𤾓𣦮𥚯空埃,trần trăm tuổi rễ không ai
擬塘名利𢚸添,nghĩ đường danh lợi lòng thêm
𧡊几奸頑䏾吏苔,thấy kẻ gian ngoan bụng lại đầy
噔㤕𡃊台味俗累,đắng xót ghê thay mùi tục luỵ
愊𨉟蹺細宫𩄲,bực mình theo tới cung mây
分桞金屋枚,phận liễu kim ốc may
香𡗶敖鄂唏𠖤,hương trời ngào ngạt hơi bay
雪霜丿俸耗𤷍𠇮蟡,tuyết sương phút bỗng hao gầy mình ve
𥉫𡽫渃𦊚皮語,trông non nước bốn bề ngỡ
兑人縁𨔾𡗉調,đoái nhân duyên trở nhiều điều
固𢝙麻庒固夭,có vui mà chẳng có yêu
責蛮王底𡛔堯過辰,trách man vương để gái nghiêu quá thì
恄忠直醝迷讒嚀,ghét trung trực say mê sờm nịnh
𥙩鮍奇梗如饒,lấy bè cả gánh như nhau
擬𢱖玉扵藍,nghĩ mua ngọc ở lam
品金㐌𤑟價珠罕祥,phẩm kim đã rõ giá châu hẳn tường
㗂𬷤永永嘅𨕭,tiếng gà văng vẳng gáy trên
怨恨𥊛𫥨泣𫇳,oán hận trông ra khắp chòm
楳惨空摳𦓡拱谷,mõ thảm không khua mà cũng cốc
鐘愁𫽄打據𫳵喑,chuông sầu chẳng đánh cớ sao om
𠓀𦖑仍㗂添油,trước nghe những tiếng thêm rầu
𪢈𢚷為縁底,sau giận vì duyên để
才子文人埃妬佐,tài tử văn nhân ai đó tá
身尼𥚯𠺥𫅷,thân này dễ chịu già
𨑮𬙞𫨩𨑮𫤯低,mười bảy hay mười tám đây
朱些腰唒𫽄移拪,cho ta yêu dấu chẳng rời tay
𠫅澄意呈𠀧𧣳,dày chừng ấy chiềng ba góc
𠦳𠸗名節𪽋芳,nghìn xưa danh tiết lưu phương
𦎛撩𠄩𡦂綱常扵,gương treo hai chữ cương thường ở
箕伴友怒𫯳,kìa bạn hữu nọ chồng
皮拱扵𥪝𨦩人倫,bề cũng ở trong vòng nhân luân
䀡𫥨買别𡗶𧵆,xem ra mới biết trời gần
爫𠊛𢖵𪧚𥙩分善端,làm người nhớ giữ lấy phận thiện đoan
𢌌狹銀㩒,rộng hẹp ngần cắm
強𤎐包饒辰彊𠖾,càng nực bao nhiêu thì càng mát
腰𣎀庒吏腰𣈜,yêu đêm chẳng lại yêu ngày
紅紅𦟐粉縁爲梞,hồng hồng má phấn duyên vì cậy
主唒𤤰腰𠬠丐尼,chúa dấu vua yêu một cái này
書𥦗因清闲,thư song nhân thanh nhàn
𧡊𥪝小節新刊停,thấy trong tiểu tiết tân san dành
𢖵初楊礼刘平,nhớ xưa dương lễ lưu bình
詩書宝渃簪𨁪茄,thơ thư bảo nước trâm giấu nhà
𡑝程孔鄰羅,sân trình khổng lân la
拱饒交吏𠬠茄芝蘭,cùng nhau giao lại một nhà chi lan
情䴡凙他山,tình lệ trạch tha sơn
撻床徐子𢭾幔董公,đặt giường từ tử buông màn đổng công
𨑮𢆥𥪝准文房,mười năm trong chốn văn phòng
𣈜𬓲堆册𣈘終𠬠畑,ngày riêng đôi sách đêm chung một đèn
務夏海海𩙌南東,mùa hè hây hẩy gió nam đông
仙女𦣰𨔈𬨨𥅞燶,tiên nữ nằm chơi quá giấc nồng
畧竹攊掑𨕭𠃅𩯀,lược trúc giắt cài trên mái tóc
裺桃𫴋娘竜,yếm đào xuống nương long
堆塸蓬島霜群唅,đôi gò bồng đảo sương còn ngậm
瀝桃源𤂬𣜾通,lạch đào nguyên suối chưa thông
君子𨀍𠫾庒𢴑,quân tử dùng đi chẳng dứt
𠫾辰拱懙於𫳵雙,đi thì cũng dở ở sao xong
荣永𦖻𦖑㗂哭夷,văng vẳng tai nghe tiếng khóc gì
傷𫯳𢧚餒哭比絲,thương chồng nên nỗi khóc tì ti
𠮾嗷妾𢖵味甘草,ngọt ngào thiếp nhớ mùi cam thảo
𤍇𥸷經聖傳䝨,nấu xôi kinh thánh truyện hiền
餘𭓇泣精專𨇜阑,dư học khắp tinh chuyên đủ làn
𫨩吏𤊪盎𤊪,hay lại dở ương dở
㗂如僂蛮夷,tiếng như lũ man di
蛮夷𥙩色爫奇,man di lấy sắc làm kì
𦘧杯麻吏享跪邉,vẽ bôi mà lại hưởng quì bên
察如枉才淑女,xét như uổng tài thục nữ
惜藝㐻学與才名,tiếc nghề nòi học dữ tài danh
嘆喂國色傾城,than ôi quốc sắc khuynh thành
㛪姨灰星𩔗,em chị hôi tanh loài
𧯄造化外𨷑,hang tạo hoá ngoài mở
𨢟䔲払喂味桂枝,cay đắng chàng ơi vị quế chi
石乳陳皮𫳵底吏,thạch nhũ trần bề sao để lại
歸身連肉𢖵𠫾,quy thân liên nhục nhớ đi
交梂妾别埃特,giao cầu thiếp biết ai được
生寄払喂死則歸,sinh kí chàng ơi tử tắc quy
都饒捽玉燶鐄,đua nhau nuốt ngọc nung vàng
欺招韻賦欺盘藝文,khi gieo vần phú khi bàn nghề văn
都饒草聖詩神,đua nhau thảo thánh thi thần
几賖㗂𠊛𧵆别名,kẻ xa tiếng người gần biết danh
别包畑焒功程,biết bao đèn lửa công trình
求䝨𧡊詔朝廷科,cầu hiền thấy chiếu triều đình khoa
文人士子𧵆賖,văn nhân sĩ tử gần xa
摺招桂月𢯏花都才,dập dìu quế nguyệt bẻ hoa đua tài
奇𢘝朱𢧚餒懙揚,cả nể cho nên nỗi dở dang
事固透咳庒払,sự có thấu hỡi chăng chàng
縁天𣜾𧡊頭育,duyên thiên chưa thấy đầu dọc
分了𫳵陀乃昂,phận liễu sao đà nảy ngang
丐罪𤾓𢆥払𠹾奇,cái tội trăm năm chàng chịu cả
片情𠬠塊妾嗔恾,phiến tình một khối thiếp xin mang
包𠰘世𠳒征歷,bao miệng thế lời chênh lệch
空固仍𦓡買頑,không có nhưng mà mới ngoan
功名埃几讓埃,công danh ai kẻ nhường ai
払楊脱㐌三魁榜鐄,chàng dương thoát đã tam khôi bảng vàng
𢂎𩂏馭𮪍迎昂,dù che ngựa cưỡi nghênh ngang
𪔠𢫝旗𨕭塘荣𡚖,trống giong cờ trên đường vinh quy
𧏵𩄲𩵜渃及辰,rồng mây cá nước gặp thì
桑蓬妥志男買,tang bồng thoả chí nam mấy
熷𤇊𢝙席花,tưng bừng vui tiệc hoa
本𠊛歴涉吏茄風光,vốn người lịch thiệp lại nhà phong quang
𤗽魄空弹,dịp phách cung đàn
軒玩月𣠰賞花,hiên ngoạn nguyệt giàn thưởng hoa
局盘茶,cuộc bàn chè
堂拜祖茄接賓,đường bái tổ nhà tiếp tân
箕朋友怒鄉粦,kìa bằng hữu nọ hương lân
払徐𨀈塘𩄲,chàng từ bước đường mây
𢜠酬酢主賓𢝙闈,mừng thù tạc chủ tân vui vầy
宦階吝堛𣈜𣈜𨖲髙,hoạn giai lần bậc ngày ngày lên cao
隊㤙𡗶坦别包,đội ơn trời đất biết bao
福茄禄渃洡𤁓奇𠄩,phúc nhà lộc nước dồi dào cả hai
念忠孝堛英才,niệm trung hiếu bậc anh tài
𤎜𪤍祖廕浽𠁀科名,sáng nền tổ ấm nối đời khoa danh
𡄎身荣𩔰㐌仃,ngẫm thân vinh hiển đã đành
想𠊛故友晚成麻傷,tưởng người cố hữu vãn thành mà thương
払刘自𣇫鏖場,chàng lưu tự thuở ao trường
𧡊𠓀題扵榜鐄仍埃,thấy trước đề ở bảng vàng những ai
𨀈嘆𥐆咀𨱽,bước than vắn thở dài
想文章𫽄劔埃麻,tưởng văn chương chẳng kém ai mà
𭓇才試分生,học tài thi phận sinh
𠬠地理𠄩紫微,một địa lí hai tử vi
傕辰𣌋闷麻之,thôi thì sớm muộn mà chi
如梅早杏遲管,như mai tảo hạnh trì quán
史經温吏朱漏,sử kinh ôn lại cho làu
南無香火院全,na mô hương hỏa vẹn tuyền
𡦂情哏咘𡦂緣洡漅,chữ tình gắn bó chữ duyên rồi rào
南無東柳西桃,na mô đông liễu tây đào
欺𦋦欺𠓨湘,khi ra khi vào tương
南無⿱莊,na mô mộng trang
𡽫巫彷彿臺𦎛𢠩恾,non vu phảng phất đài gương mơ màng
南無𦲿𧺀𥿗紅,na mô lá thắm chỉ hồng
排情風月妥𢚸雨雲,bầy tình phong nguyệt thỏa lòng vũ vân
南無𣷭愛源㤙,na mô bể ái nguồn ân
晉𥘿沛侶朱陳當堆,tấn Tần phải lứa Châu Trần đáng đôi
粉堙芝𨤔怒羣濃,Phấn Yên Chi vẻ nọ còn nồng
絲縁𣠖㧅蓬,tơ duyên chửa đèo bồng
𨀋蹎辰㐌𫅩紅𠖤高,sẩy chân thời đã cánh hồng bay cao
𩵜默䋥别搓,cá mắc lưới biết xoay
𠓨棱語塘𫥨,vào rừng ngỡ đường ra
庒沛吳𦓡庒沛些,chẳng phải ngô mà chẳng phải ta
頭辰濁禿襖空邪,đầu thì trọc lóc áo không tà
𥺹𤼸𠓀𩈘𠄼𠀧品,oản dâng trước mặt năm ba phẩm
娓納𪢈𨉞𦒹𬙞婆,vãi nép sau lưng sáu bảy bà
欺鐛欺𨦡,khi cảnh khi tiu
喠喠客喠希阿,giọng giọng khách giọng ê a
修固𨤰蓮師具,tu có nhẽ lên sư cụ
𡴯嶌銼蓮怒妬𦓡,ngất nghểu toà sen nọ đó mà
塘功名待科𡢐拱,đường công danh đợi khoa sau cũng
傷台仍堛才花,thương thay những bậc tài hoa
朱𡥵造撩它多端,cho con tạo trêu đà đa đoan
𠊛風雅𨀈𮥷,người phong nhã bước nan
基圖䝉正江山買臣,cơ đồ mông chính giang sơn mãi thần
塵間窒堛清貧,trần gian dứt bậc thanh bần
浪冲畑册專勤𥙩之,rằng trong đèn sách chuyên cần lấy chi
𢖵𠊛伴友故知,nhớ người bạn hữu cố tri
徐𣈗中荣𡚖旦𣈙,từ ngày trúng vinh quy đến rày
𠸦台𡥵造窖坤凢,khen thay con tạo khéo khôn phàm
妬揚𫥨别𠇍𫩓,đố giăng ra biết mấy ngàm
𦠳𥒥𦹵繚𪮈椹𣠥,sườn đá cỏ leo sờ rậm rạp
攊溪沚𢱖藍岩,lách khe chảy mó lom khom
師頭濁𡓮摳楳,sư đầu trọc ngồi khua mõ
𠄩小𨉞𧷺與庵,hai tiểu lưng tròn dữ am
旦買别浪𧯄聖化,đến mới biết rằng hang thánh hoá
蹲蹎痗𨆝唉群𢣇,chồn chân mỏi gối hãy còn ham
香鵉擬𢢆俸俄,hương loan nghĩ thẹn bóng nga
鼎終𢝙𨤔之麻鼎終,đỉnh chung vui vẻ chi mà đỉnh chung
𥪝永如宮武謝,trong vắng như cung Vũ Tạ
𨅸𬦪𥊛𫥨景𡴯囂,đứng chéo trông ra cảnh hắt hiu
塘𠫾偏召舘𦼔標,đường đi thiên thẹo quán leo đeo
𢯧技橋椥拙肯跳,xỏ kẽ kèo tre đốt khẳng khiu
𠀧濯𣘃撑形捥𢰳,ba chạc cây xanh hình uốn éo
𣳔渃碧𦹵潦漂,dòng nước biếc cỏ leo teo
趣𢝙悁奇念𡳵,thú vui quên cả niềm cũ
笠𠃅𦹵𦱊疎壳,lợp mái cỏ gianh xơ xác
箕丐鹞埃𩙌論繚,kìa cái diều ai gió lộn lèo
𦖑浪荣𩔰𡗋台,nghe rằng vinh hiển lắm thay
歐些此𨖅𫢩世,âu ta thử sang nay thế
㐌勾貧賎之交,đã câu bần tiện chi giao
吏情筆硯𫒂涓油,lại tình bút nghiễn nhẽ quên du
寅夜脱㐌細茄楊公,dần dà thoát đã tới nhà dương công
𧵆賖擬歇𨃴頭,gần xa nghĩ hết gót đầu
坡配𨤮𭩪塘,pha phôi dậm liễu đường
所𨖅吏襊吏瓢吏,sửa sang lại túi lại bầu lại
粦羅㕸𨀈𠓨冲,lân la rắp bước vào trong
𡗶坦生𫥨𥒥𫇳,trời đất sinh ra đá chòm
昂魯,ngang lỗ
𦼔諸宣完,rêu trơ toen hoẻn
𩙌樁嘹撫𠯰,gió thông reo vỗ phập
湥渃有情涞𪷃渀,giọt nước hữu tình rơi lõm bõm
𡥵塘無岸最音音,con đường vô ngạn tối om om
𠸦埃搗𥒥才穿,khen ai đẽo đá tài xuyên
窖𠼯𧯄𫥨𡗋几𥉰,khéo hở hang ra lắm kẻ nhòm
突夷払吏䝉徐,rụt rè chàng lại mong chờ
𨔍之冲公侯,lạ gì trong công hầu
馭車戈吏網𢂎𠓨,ngựa xe qua lại võng dù vào
官客軍加,quan khách quân gia
寔富貴荣培分,thực phú quý vinh bội phần
㐌𫨩浪伴故人,đã hay rằng bạn cố nhân
想勾隔官民麻煩,tưởng câu cách quan dân mà phiền
傕悲徐𣅶屯邅,thôi bây giờ lúc truân chiên
执經徔權别牢,chấp kinh tùng quyền biết sao
𥙩調情𫇰交,lấy đều tình cựu giao
排撻爲埃寔窖𫩓,bày đặt vì ai thực khéo phòm
昂魯函,ngang lỗ hòm
𠊚悁景佛𨆁蹎𠽖,người quen cảnh phật chen chân giục
几𨔍瓢仙痗眜𥈺,kẻ lạ bầu tiên mỏi mắt nhòm
湥渃有情涞聖説,giọt nước hữu tình rơi thánh thót
𧯄無岸𩠴藍堪,hang vô ngạn cúi lom khom
打料払買𨀈𠓨𠳨𠶀,đánh liều chàng mới bước vào hỏi thăm
𠸜房𥊛𧡊𠻵,tên phòng trông thấy mắng
林泉眷奇繁吏,lâm tuyền quyến cả phồn lại
𤑟窖𡗶𦓅旦懙,rõ khéo giời già đến dở
岧岧吏岧,đèo đèo lại đèo
𠸦埃窖撻景招蹽,khen ai khéo đặt cảnh treo leo
𣘈𧺃𡬶音莯,son đỏ tùm hum nóc
丸𥒥撑夷論噴𦼔,hòn đá xanh rì lún phún rêu
栗了梗樁干𩙌蔟,lắt léo cành thông cơn gió thốc
潭池蘿柳湥霜招,đầm đìa lá liễu giọt sương gieo
䝨人君子埃𫽄,hiền nhân quân tử ai chẳng
痗𨆝𨀛蹎沕𫺓岧,mỏi gối chồn chân vẫn muốn trèo
窖窖排路造化工,khéo khéo bày trò tạo hoá công
翁𫯳㐌丕吏𫯳,ông chồng đã vậy lại chồng
𦰟畑𨖲𧡊𤽸抛,ngọn đèn lên thấy trắng phau
𠓀箕丕侵役夷,trước kia vậy xăm việc gì
払𦖑𠱊買𠱋夷,chàng nghe sẽ mới rù rì
監疎買随𠳒尼,dám thưa mấy tuỳ lời này
原浪官𢀲𠊛低,nguyên rằng quan lớn người đây
刘平碎别仍𣈗𡥵,lưu bình tôi biết những ngày con
寔冲伴同門,thực trong bạn đồng môn
𠊛它𩔰宦碎群寒儒,người đà hiển hoạn tôi còn hàn nho
源干包管𢢆殊,nguồn cơn bao quản thẹn thò
𠬠𠳒𢚁稟朱和,một lời cậy bẩm cho hoạ
𧡊𠳒呐拱㤕車,thấy lời nói cũng xót xa
𥊛𠊛𡥵拱𡥵詩書,trông người con cũng con thi thư
房𦖑心事闭徐,phòng nghe tâm sự bấy giờ
𨀈𠓨私室陳辞分明,bước vào tư thất trần từ phân minh
稟翁浪固𠬠英,bẩm ông rằng có một anh
𠊛𫽄别称名刘平,người chẳng biết xưng danh lưu bình
呐浪拱伴書生,nói rằng cũng bạn thư sinh
埃麻𪧚特顕荣夀長,ai ma dữ được hiển vinh thọ trường
共官𢀲沕㤙情芝𬞕,cùng quan lớn vẫn ân tình chi lan
拯﨤𣅶貧寒,chẳng gặp lúc bần hàn
朱𢧚𠊛沛𡬶𨖅底𢘾,cho nên người phải tìm sang để nhờ
楊公者格爫盧,dương công giả cách làm lờ
𠵩浪䋲窖𡬶噅稟𠳹,quở rằng thằng khéo tầm phơ bẩm xằng
眉它别𤏣世庒,mi đà biết tỏ thế chăng
伴仍几凌仍意麻,bạn những kẻ lăng nhăng ấy mà
傕辰㐌典低些,thôi thì đã đến đây ta
𠶆茄客料麻沛庒,mời nhà khách liệu mà phải chăng
朱眉駭保浪,cho mi hãy bảo rằng
翁當伴故人冲茄,ông đương bạn cố nhân trong nhà
𠳐𠳒房買𨀈,vâng lời phòng mới bước
𢫕𦝄粓怒辱牙𨇜塘,bưng lưng cơm nọ nhuốc nha đủ đường
𧡊英𠰚麻傷,thấy anh nỉ mà thương
𡗶當唵𠵇𦊚方,giời đương êm ả bốn phương
然浽㗂𩆐同同,nhiên nổi tiếng sấm đùng đùng
埃埃𦖑拱咳雄,ai ai nghe cũng hãi hùng
外噋嗃体助秦王,ngoài xôn xao thể chợ Tần vương
𢗽𢝙供丐事常,tẻ vui cũng cái sự thường
𠸦埃窖𦘧堆塘格𩜙,khen ai khéo vẽ đôi đường cách nhau
别𠓀過橋會,biết trước qua cầu hội
辰供仃𫮇䑓楊,thì cũng đành lối Đài dương
底之螉𧊉長,để chi ong bướm chường
䀡花𣠖𤑟㐌芒㗂𠁀,xem hoa chưa rõ đã mang tiếng đời
𥆾蓮菊想味茶味,nhìn sen cúc tưởng mùi trà vị
詩弹吟擬𡽫滝,thi đàn ngẫm nghĩ non sông
𡽫滝賖格重,non sông xa cách trùng
江南想望忉𢚸𢘾傷,Giang Nam tưởng vọng đau lòng nhớ thương
埃𫨩英拱坊斉人,ai hay anh cũng phường tề nhân
朱寔拱𢧚身,cho thực cũng nên thân
准官司監吝巾呐乾,chốn quan ty giám lần khân nói càn
空推冲准芝𬞕,không suy trong chốn chi lan
伴𤿤買仍坊鮑魚,bạn bè mấy những phường bào ngư
翁碎涓别包徐,ông tôi quen biết bao giờ
世麻英監托辞涓,thế mà anh dám thác từ quen
為英碎沛勤拳,vì anh tôi phải cần quyền
碎渚稟歇翁連𠵩,tôi chưa bẩm hết ông liền quở
仍麻英拱枚麻,nhưng mà anh cũng may mà
𣈘職桂𥇀景,đêm giấc quế màng cảnh
𣈗𩲉梅塢愈𨉓尼,ngày hồn mai ủ rủ mình nầy
𢞂𥉫𨖲色𩄲,buồn trông lên sắc mây
𡶀姮𡽫泰𤌋𠖤𢠩,núi Hằng non Thái khói bay mờ
翁當伴席待同,ông đương bạn tiệc đãi dòng
傕低碎㐌固𢚸,thôi đây tôi đã có lòng
𠶆英𠶆暫朱衝耒麻,mời anh mời tạm cho xong rồi mà
払𦖑房奴辱牙,chàng nghe phòng nó nhuốc nha
擬麻𣹓𫆧路𫗒油,nghĩ mà đầy ruột loạ ăn du
調拯打麻𤴬,đều chẳng đánh mà đau
紆𮈔𠃩曲涞珠堆行,vò tờ chín khúc rơi châu đôi hàng
𨑮𫷜冲芝𬞕,mười năm trong chi lan
故知負几他郷朱仃,cố tri phụ kẻ tha hương cho đành
𭌝朱丐𫗂人情,gớm cho cái thói nhân tình
𤾓朝反覆如形波瀾,trăm chiều phản phúc như hình ba lan
世常𢀭合庫㪚,thế thường giàu hợp khó tàn
平原易𠳚肝腸特牢,bình nguyên dễ gửi gan tràng được sao
固勾浪貴易交,có câu rằng quý dịch giao
伴尼埃吏𠶆𠓨沛庒,bạn này ai lại mời vào phải chăng
擬𠫾擬吏用孕,nghĩ đi nghĩ lại dùng dằng
払楊強擬𧵆賖強油,chàng dương càng nghĩ gần xa càng rầu
功謨𫺶𠊛仍𠓨𢚸,công mua giận người dưng vào lòng
浪冲運固窮通,rằng trong vận có cùng thông
𦑃鴻拱﨤順風固𣈗,cánh hồng cũng gặp thuận phong có ngày
傕計礼之𣈙,thôi kể lể chi rày
者㤙𠳚房𫢩呈𠊛,giả ơn gửi phòng nay trình người
謝辞渚﨤𢴑𠳒,tạ từ chưa gặp dắt lời
拔湥玉培移𨃴花,gạt giọt ngọc vội rời gót hoa
𠫆䝉者㤙溇,dày mong trả ơn sâu
隊夫人貝娘侯咀嘆,đòi phu nhân với nàng hầu thở than
浪冲奇造端,rằng trong cả tạo đoan
𢖵𦑗濃強𠸗挹冷,nhớ quạt nồng gương xưa ấp lạnh
𠎬樁萱孟羕芇,đứng thung huyên mạnh dường nào
𢖵勾生我劬勞,nhớ câu sanh ngã cù lao
察勾拾女朱𠓨曰無,xét câu thập nữ cho vào viết vô
儗𢢆仉揞墓拖𩆐,nghĩ thẹn kẻ ôm mồ đỡ sấm
買拱𠊛疎矧哭𣒣,với cùng người thơ thẩn khóc măng
責𤤰閍朶和光,trách vua muôn đoá hoà quang
公明女底堆塘格賖,công minh nỡ để đôi đàng cách xa
㤙義意海河記,ân nghĩa ấy hải hà ghi
怨恨尼揞底边,oán hận nầy ôm để bên
𢞂𥉫風景渃番,buồn trông phong cảnh nước Phiên
𦹵花欲𢚸煩𢖵埃,cỏ hoa giục lòng phiền nhớ ai
𢘾娘主饋𨖅㐌停,nhờ nàng chủ quỹ sang đã đành
仍些買博刘平,nhưng ta mấy bác lưu bình
本𠊛知己麻情同心,vốn người tri kỉ mà tình đồng tâm
别包書𪽗棋琴,biết bao thư hoạ kì cầm
筆硯畑册𨑮𢆥𡗶𧷺,bút nghiên đèn sách mười năm trời tròn
払刘徐𨀈蹎,chàng lưu từ bước chân
𢖵埃掑簮,nhớ ai cài trâm
准繞抇脢金,chốn thêu nhặt mũi kim
姊㛪疎矧𠓀軒,chị em thơ thẩn trước hiên
梗壁採花蓮唭,cành bích hái hoa sen cười
𥪝襖紫𣹓潙湥,trong áo tía đầy vơi giọt
外花𦹳仍㐌残,ngoài hoa thơm nhưng đã tàn
草芇欺𠓀出䦕,thảo nào khi trước xuất quan
昭君江下杏元河,Chiêu Quân giang hạ Hạnh Nguyên hà
𠄩娘意𦹳秋閍,hai nàng ấy thơm tho muôn
寔羕,thực dường
些它荣𩔰𠊛群寒微,ta đà vinh hiển người còn hàn vi
擬傷𠊛𣇜危,nghĩ thương người buổi nguy
塘文章别𥙩之專勤,đường văn chương biết lấy chi chuyên cần
闷朱伴友成身,muốn cho bạn hữu thành thân
丕𢧚𢚁旦夫人𠬠𠳒,vậy nên cậy đến phu nhân một lời
交朱𨑮鐄𨑮,giao cho mười vàng mười
𠫾爫本麻餒伴賢,đi làm vốn mà nuôi bạn hiền
曾𨕭雪㸃坡𩭶泊,tầng trên tuyết điểm pha râu bạc
𣐆霜坡淡𦟐紅,thớt sương pha đượm má hồng
肝義𤋵𫥨共姉月,gan nghĩa giãi ra cùng chị nguyệt
塊情固買𠇍𡽫滝,khối tình có mãi mấy non sông
𥒥箕群别滝𫅷胤,đá kia còn biết sông già dặn
𫽄責從些𣅶中,chẳng trách tuồng ta lúc trung
名㗂強𤊪撩𦎛,danh tiếng càng rỡ treo gương
𠊛𭓇習朱專,người học tập cho chuyên
包徐𠊛占魁元仕𧗱,bao giờ người chiếm khôi nguyên sẽ về
𠓀𡢐朱院𠬠皮,trước sau cho vẹn một bề
辰功德意渚奚涓,thì công đức ấy chớ hề quên
夫人𦖑訴情頭,phu nhân nghe tỏ tình đầu
𠽔浪翁𠰺𡗋勾𠽋唭,thưa rằng ông dạy lắm câu nực cười
傳固傳𨔍𠁀,truyện có truyện lạ đời
𥋳辰𡂂眜𦖑辰債𦖻,coi thì ngứa mắt nghe thì trái tai
古今拱渚𧡊埃,cổ kim cũng chửa thấy ai
悲徐買𧡊翁差恪皮,bây giờ mới thấy ông sai khác bề
空䀡冲趣茄圭,không xem trong thú nhà quê
袞昂功役皮耒,ngổn ngang công việc bề rồi
仍拱𪽝堆塘,nhưng cũng bởi đôi đường
𠬠𬆄為主𠄩傷為𫯰,một ngay vì chúa hai thương vì chồng
羣些低絲紅𣠖定,còn ta đây tơ hồng chưa định
仍泣䝉謹城高,những rắp mong kín thành cao
𫨩拱伴𦟐桃,hay cũng bạn má đào
分𦟐紅,phận má hồng
仉辰麝蔭𠊛香承,kẻ thời sạ ấm người hương thừa
察分𡛔湄啻体,xét phận gái mưa ví thể
役枚付底𡗶停,việc may phó để trời dành
據之梅雪買清,cứ chi mai tuyết mới thanh
𦟐紅奇遇𡗶撑用移,má hồng kỳ ngộ trời xanh rụng rời
著庒沛𨁥味買歷,chớ chẳng phải đủ mùi mới lịch
𠄩𫅜芸七夕買豊,hay lành nghề thất tịch mới phong
如埃𩈘令古弓,như ai mặt lệnh cổ cong
咹勾卒𢼂𢧚𫯰𡗋夭,ăn câu tốt số nên chồng lắm yêu
閙固沛𡗶朝國色,nếu có phải trời chìu quốc sắc
𦓿𪽞𪧚𡥵𬌥,cầy ruộng giữ con trâu
𢵼䕯餒𤞼𢲨臻蟳,vớt bèo nuôi lợn hái chăn tằm
務絆遁奇𫷜,mùa bận rộn cả năm
役税拯歇群針役夷,việc thuê chẳng hết còn chăm việc gì
翁牢呐拯𫨩推,ông sao nói chẳng hay suy
浪信𠇖固欺秩𤙭,rằng tin bợm có khi mất bò
碎低局劇俸,tôi đây cục kịch vụng
吀翁役意譲朱姨,xin ông việc ấy nhường cho dì
楊公堇𠬠𣇞,dương công ngẩn một giờ
𠸗𫢩沕别娘珠竜耒,xưa nay vẫn biết nàng châu long rồi
𡥵𠊛孝罕灰,con người hiếu hẳn hoi
本𣳔阃範麻𠊛端莊,vốn dòng khổn phạm mà người đoan trang
辰固𪀄默䋥紅,thì có chim mắc lưới hồng
底嗃拙𨕭空,để kêu chóet trên không
遣𠊛𨅸舘秋風𢤜愁,khiến người đứng quán thu phong chạnh sầu
傷台𫯰牛待節,thương thay chồng Ngâu đợi tiết
歇𠬠𢆥買叶𠬠吝,hết một năm mới hiệp một lần
羣之月女麻春,còn chi nguyệt nữa mà xuân
空制𫼳㗂女難别包,không chơi mang tiếng nợ nần biết bao
當𪱆𭚯湄𤁓吏晴,đương nắng nỏ mưa dào lại tạnh
卽台𡗶𠹳景調囂,tức thay trời cợt cảnh đìu hiu
𠊛𠁀𧯶沛榾梂,người đời há phải cột kiều
麻𡗶吏鈽鉊㧍,mà trời lại búa rìu phang
桃花𧯶沛䑓霜,đào hoa há phải đài sương
麻𠊛𢩧𠬃边塘𨀈過,mà người ngắt bỏ bên đường bước qua
𢢇縁傷分悴賖,tủi duyên thương phận xót xa
責𠊛扵萡責些磊辰,trách người ở bạc trách ta rủi thời
啻别𠓀花掑洞,ví biết trước hoa cài động
渃𣳔塵沚𥊢爫之,nước dòng trần chảy thẳng làm chi
他浪拻𠄀顛,thà rằng hoi vú đen
𥙩英勾螠脾𡃹,lấy anh câu ếch tì chén
𣋽勾螠最𦹵落,sớm câu ếch tối cỏ lác
襖𥯒名姅撘姅𦣰,áo tơi gianh nửa đắp nửa nằm
欺𢝙傳辰,khi vui chuyện thì
𢚸葵篤道向陽,lòng quỳ dốc đạo hướng dương
𢬣寛台吏别塘斉家,tay khoan thai lại biết đường tề gia
𨇜冲𭲖𦊚徔𠀧,đủ trong đức bốn tòng ba
差𠫾役意𢖮成功,sai đi việc ấy ắt thành công
𢚸𬓲𬓲𠉝皮衝,lòng riêng riêng nghĩ vừa xong
買傳妸珠竜侯,mấy truyền ả châu long hầu
事情𤏣𤋵𡢐,sự tình tỏ giãi sau
疎浪㤕分婵悁,thưa rằng chút phận thuyền quyên
吸凝買𨀈疎𨕭,ngập ngừng mấy bước thưa trên
娘𦖑湥玉𣻆𤁓,nàng nghe giọt ngọc tuôn dào
夫人保姨侯并牢,phu nhân bảo dì hầu tính sao
布孤媄娣𠲖𪡷供双,bố cô mẹ đệ ơi chờ cũng xong
唒甘𢚸𢼂分,dẫu cam lòng số phận
𡦂自由决罕欣𠊛,chữ tự do quyết hắn hơn người
加夷焠腩鮮,gia dì sốt nem tươi
縵鵉襘鳯請台床𤘋,màn loan gối phụng thảnh thơi giường ngà
宮永乙庒魔芇,cung vắng ngắt chẳng ma nào
悶𫥨𠓨沛𠳨宦官,muốn ra vào phải hỏi hoạn quan
或欺承叶竜顔,hoặc khi thừa hiệp long nhan
小星𢜠㐌𬙾縁衾裯,tiểu tinh mừng đã đẹp duyên khâm trù
仉朝𠊛直𢝙強虎台,kẻ chầu người chực vui càng hổ thay
况𠇮分䕯𩄲㵢𣼸,huống mình phận bèo mây trôi dạt
边幔帳闭,bên màn trướng bấy
吏強𢞂台職南柯,lại càng buồn thay giấc Nam Kha
南柯𠬠職熾斜,Nam Kha một giấc xế tà
拱枚𢘾特𣘃樛包容,cũng may nhờ được cây cù bao dung
𠸗𫢩分𡛔𡦂徔,xưa nay phận gái chữ tòng
払差妾監管功特,chàng sai thiếp dám quản công được
𠦳鐄嗼𠽖𥚯麻特,ngàn vàng mua chuộc dễ mà được
悴台浽公勞自意,xót thay nỗi công lao từ ấy
㤕身柳要疎桃,xót thân liễu yếu thơ đào
直房鵉庒𧡊𩈘竜,chực phòng loan chẳng thấy mặt rồng
園渚易禁𧊉螉,vườn chưa dễ cấm bướm ong
𤒘花懝𢢆𩃳紅,đuốc hoa nghĩ thẹn bóng hồng
粦羅貝伴文房,lân la với bạn văn phòng
焒𧵆拱礙銀𡗋台,lửa gần cũng ngại ngần lắm thay
遇欺月醒醝,ngộ khi nguyệt tỉnh say
聀浪㨂𩙌掑𩄲凭麻,chắc rằng đóng gió cài mây vững mà
湥洡𢢇分孤房淒涼,giọt giội tủi phận cô phòng thê lương
梗春底客𢯏,cành xuân để khách bẻ
䄆𦾉𠰘仍㖔,lưỡi oanh miệng những xôn
𢜝𢚸君子智高,sợ lòng quân tử trí cao
𫆧溇如𣷭𢲛牢朱穷,ruột sâu như bể giò sao cho cùng
别浪𢚸固傷空,biết rằng lòng có thương không
焒易并朱衝特麻,lửa dễ tính cho xong được mà
翠羽唏霜冷乙,thuý vũ hơi sương lạnh ngắt
𧜖胡羶犀羕氷,chăn hồ chiên tê dường băng
房空揞幅篆残,phòng không ôm bức triện tàn
𦖱𦖑徃夕邊𧜞蟡嗃,tai nghe vắng tịch bên màn ve kêu
蟡嗃哭房往𨤔,ve kêu khóc phòng vắng vẻ
𦹵花𦹳空仉永𪮨,cỏ hoa thơm không kẻ viếng thăm
強愁強擬強,càng sầu càng nghĩ càng
責翁絲窖制堪𦟐紅,trách ông tơ khéo chơi khăm má hồng
他如体翁官侍,thà như thể ông quan thị
據咹𭉏𥄭技𣎃𣈗,cứ ăn no ngủ kỹ tháng ngày
默𠊛𫯰㵋𩄲,mặc người chồng mới mây
焒縁庒悴枚塵,lữa duyên chẳng chút may trần
添吏特朝𧵆𠃩陛,thêm lại được chầu gần chín bệ
庒如埃紛花葨,chẳng như ai phấn hoa ổi
𧯄特𩃳𩈘𡗶,hang được bóng mặt trời
䟻朱照𦥃霜䑓㐌冬,chờ cho chiếu đến sương đài đã đong
察𢼂分想空𢧚,xét số phận tưởng không nên
俸埃爫如仉未亡,bóng ai làm như kẻ vị vong
固𫯰麻供如空,có chồng mà cũng như không
花鮮麻供如也移,hoa tươi mà cũng như rã rời
𢝙之女麻𡎢終𣇓,vui chi nữa mà ngồi chung đỉnh
𫨩之麻掛梗江山,hay chi mà quảy gánh giang san
𢝙之麻笛麻彈,vui chi mà địch mà đàn
麻吟風月麻𢺤𢬢情,mà ngâm phong nguyệt mà dan díu tình
催些唉暫仃隻𩃳,thôi ta hãy tạm đành chích bóng
䀡姊姮㨂𦥃,xem chị Hằng đóng đến
仁𢞂咀勾,nhân buồn thở câu
𡦂縁此𥋴𧗱𪢈芇,chữ duyên thử ngắm về sau nào
終,chung
払浪吀渚賖,chàng rằng xin chớ xa
固𡗶固坦固些固𠇮,có trời có đất có ta có mình
為埃娘沛身征,vì ai nàng phải thân chinh
𫒂負涓情朱當,nhẽ phụ quên tình cho đương
愈𢚸妾拯𥒥鐄,dẫu lòng thiếp chẳng đá vàng
典條如几容𨱽,đến đều như kẻ dong dài
責些群固責埃,trách ta còn có trách ai
𠦳鐄𪾋𢬭𠬠𠳒呐牢,nghìn vàng dám đổi một lời nói sao
傷娘㤕分夭桃,thương nàng chút phận yêu đào
為情刀等管包待油,vì tình đèo đẵng quản bao dãi dầu
傕辰功意𡊰𡢐,thôi thì công ấy đền sau
順𠳒娘據𠫾,thuận lời nàng cứ đi
原恩𣷭爱群倍夷,nguồn ơn bể ái còn vội gì
買沛道唱随拱饒,mới phải đạo xướng tuỳ cùng nhau
娘𦖑根紊頭,nàng nghe căn vặn đầu
情𬓲娘計𠇍勾盘桓,tình riêng nàng kể mấy câu bàn hoàn
想欺誓海盟山,tưởng khi thệ hải minh sơn
外𡑝䏾月冲幔聀,ngoài sân bóng nguyệt trong màn giấc
共饒森合𠬠茄,cùng nhau xum họp một nhà
縁香焒陳珠,duyên hương lửa trần châu
𨀈𠬠𨀈𠬠油,bước một bước một dầu
𠬠𣈗滕蕩秋恪,một ngày đằng đẵng thu khác
歇𠳒𫰅𡮈湿高,hết lời to nhỏ thấp cao
順𠳒娘買𨀈边冲,thuận lời nàng mới bước bên trong
𨖅収攝皮衝,sang thu xếp vừa xong
谢辞娘買𨀐𨖲塘,tạ từ nàng mới rong lên đường
𨀈寅旦舘迎香,bước dần đến quán nghinh hương
𧡊払刘駭群當𡎢麻,thấy chàng lưu hãy còn đang ngồi mà
谷城南𦫼蔑閒,góc thành nam lều một gian
奴渃㕵少𩚵咹,no nước uống thiếu cơm ăn
昆隊遁楊埃眷,con đòi trốn dường ai quyến
馭𤷍少几𧜖,ngựa gầy thiếu kẻ chăn
𪽝狹囘坤且𩵜,bởi hẹp hòi khôn thả cá
茹涓趣礙挼𤝋,nhà quen thú ngại nuôi vằn
朝官拯沛隐庒沛,triều quan chẳng phải ẩn chẳng phải
㭲城南𦫼蔑閒,góc thành nam lều một gian
𡥵𪂲拉買𪮊𣎀輸,con cò mấp mấy suốt đêm thâu
𠄩蹎蹅𫴋能能𢭪,hai chân đạp xuống năng năng nhắc
老少諸𢧚節丈夫,lểu thểu chưa nên tiết trượng phu
免羅倣樣道先儒,miễn là phỏng dáng đạo tiên nho
𡖵殘𡔖𢞅,Đêm Tàn Bến Yêu
昂刺刺毛,ngang thích thích mau
茶梅店月曵𫀅俸,chà mai đêm nguyệt dậy xem bóng
片𣈜春𡎢勾,phiến ngày xuân ngồi câu
𢌌狹𡮈𣃤韻奇,rộng hẹp nhỏ vừa vặn cả
𬑵𨱽囷苦沕如饒,vắn dài khuôn khổ vẫn như nhau
姑㦖卒吟朱技,cô muốn tốt ngâm cho kĩ
𠁑功名刀苦辱,dưới công danh đeo khổ nhục
除旦𠀧秋唉𤋵牟,chờ đến ba thu hãy giãi màu
𥪝曳悅固風流,trong dại dột có phong lưu
𠇍𠊚𣈜怒詩杜,mấy người ngày nọ thi đỗ
𦲿梧桐末秋,lá ngô đồng mạt thu
𦊚埃窖窖槞,bốn ai khéo khéo trồng
𠊚辰𨖲打几辰𥉫,người thì lên đánh kẻ thì trông
𨒣鶴寛寛𦛋,du hạc khoan khoan cật
𡛔腕𨉞螉𫤋𫤋𢚸,gái uốn lưng ong ngửa ngửa lòng
𦊚𤗖裙紅𠖤法派,bốn mảnh quần hồng bay phấp phới
𠄩行蹎玉𨀤双双,hai hàng chân ngọc duỗi song song
制春㐌别春庒佐,chơi xuân đã biết xuân chăng tá
梮擼𠫾耒魯補空,cọc rổ đi rồi lỗ bỏ không
几撘𧜖几冷㳥,kẻ đắp chăn kẻ lạnh lùng
㓠吒丐刼𥙩𫯳終,chém cha cái kiếp lấy chồng chung
𠄼時𨑮祸𫨩庒,năm thì mười hoạ hay chăng
𣎃堆吝固拱空,tháng đôi lần có cũng không
故咹𥸷𥸷拱吼,cố ăn xôi xôi cũng hỏng
扲平爫摱摱空功,cầm bằng làm mướn mướn không công
身别𠰚,thân biết nhỉ
他𫏾催停於丕衝,thà trước thôi đành ở vậy xong
𤾓𢆥翁府永祥喂,trăm năm ông phủ vĩnh tường ơi
丐𡢻𠀧生㐌者耒,cái nợ ba sinh đã trả rồi
墫秩文章𠀧𡱩坦,chôn chặt văn chương ba thước đất
𢬣辰扲𦰟茟花,tay thì cầm ngọn bút hoa
㝍情払買題𢽼𦊚勾,tả tình chàng mới đề và bốn câu
娘竜䀡意㐌,nàng long xem ý dã
𨀈買𠳨𡢐事情,bước mới hỏi sau sự tình
浪牢唉客書生,rằng sao hỡi khách thư sinh
題詩意不平役之,đề thơ ý bất bình việc chi
碎𫢩𡲤分女,tôi nay vả phận nữ
𧡊𠊛𡦂碎辰傷台,thấy người chữ tôi thì thương thay
因牢払買細低,nhân sao chàng mới tới đây
𪾋吀君子𤋵排妾𦖑,dám xin quân tử giãi bày thiếp nghe
払浪擬拱𨔍𥡳,chàng rằng nghĩ cũng lạ ghê
女人麻拱别藝文章,nữ nhân mà cũng biết nghề văn chương
𥊛𠊛拱風光,trông người cũng phong quang
𠳒咹呐拱妙揚寛台,lời ăn nói cũng dịu dàng khoan thai
佳人渚易特𠄩,giai nhân chưa dễ được hai
畧㩫簮掑丙包,lược giắt trâm cài bảnh bao
拯𫨩情意,chẳng hay tình ý
𨔍𨓡麻吏𨀈爫身,lạ lùng mà lại bước làm thân
𠳨𠻃思懃,hỏi han tứ cần
浽念払買歴陳分明,nỗi niềm chàng mới lịch trần phân minh
浪些𪾋唒之𠇮,rằng ta dám giấu chi mình
責英楊禮薄情𡗋傕,trách anh dương lễ bạc tình lắm thôi
交逰别𠇍𫷜𡗶,giao du biết mấy năm trời
𠳒鉄䂖𠳒漆膠,lời thiết thạch lời tất giao
闭梁月漂髙,bấy lương nguyệt phiêu cao
擬情麻𠳨𠶀,nghĩ tình mà hỏi thăm
宗希弧矢𦊚方𡗶,tung hê hồ thỉ bốn phương trời
曷霜橰眉哭,hạt sương cau mày khóc
湥𧖱𨕭𢬣𠲶𠰘唭,giọt máu trên tay mỉm miệng cười
𠄼𬙞𣎃𡗶𠇍祝,năm bảy tháng trời mấy chốc
𤾓𠄼翁府永祥喂,trăm năm ông phủ vĩnh tường ơi
隻柏𢞂𧗱分浽𬈿,chiếc bách buồn về phận nổi nênh
𡧲𣳔𢭂札渃泠汀,giữa dòng chao chát nước lênh đênh
𨉞桄情義涞𣼽,lưng quàng tình nghĩa lai láng
姅漫風波𨻫潗泙,nửa mạn phong ba luống bập bềnh
扲梩黙埃啉杜𣷷,cầm lái mặc ai lăm đỗ bến
𣳔繚屍几㕸𣵶𡹡,dòng lèo thây kẻ rắp xuôi ghềnh
意埃𠽄板甘𢚸丕,ấy ai thăm ván cam lòng vậy
喭餒揞弹仍咂𭈻,ngán nỗi ôm đàn những bấp bênh
管包塘舍賖侵,quản bao đường sá xa xăm
旦𧡊伴知音麻油,đến thấy bạn tri âm mà rầu
吏添特𠬠䋲,lại thêm được một thằng
侫臣窖𭓇仍勾𠊛,nịnh thần khéo học những câu người
擬麻喭朱𠁀,nghĩ mà ngán cho đời
沙機𧏵﨤𩵽唭沛油,sa cơ rồng gặp tôm cười phải du
舍盘之𥒥愚夫,xá bàn chi đứa ngu phu
仍𩔖𫚳别志鴻,những loài chim biết chí hồng
源干責几同𥦗,nguồn cơn trách kẻ đồng song
𢚸麻女負𢚸故人,lòng mà nữ phụ lòng cố nhân
丕𢧚詠𠬠𢽼韻,vậy nên vịnh một và vần
姅分責伴姅分𫺶身,nửa phần trách bạn nửa phần giận thân
才沛𣅶風塵,tài phải lúc phong trần
油浪否極固分泰来,dù rằng bĩ cực có phần thái lai
功名塘駭群𨱽,công danh đường hãy còn dài
丈夫埃劍之埃麻,trượng phu ai kém chi ai mà
𪡇娘麻沛呐,nể nàng mà phải nói
拯𫨩娘𠳨之些悲除,chẳng hay nàng hỏi chi ta bây giờ
𦖑𠳒娘買随机,nghe lời nàng mấy tuỳ cơ
𠲶唭者格朗𪪏計盘,mỉm cười giả cách lẳng lơ kể bàn
浪㛪㤕分紅顔,rằng em chút phận hồng nhan
㤙吒𢘾媄拱𫔮丐身,ơn cha nhờ mẹ cũng nhàn cái thân
想朝窕清新,tưởng chiều điệu thanh tân
約𬇚特几文人買,ước ao được kẻ văn nhân mới
双堂几㕸名,song đường kẻ rắp danh
皮才色押情分𣘈,bề tài sắc ép tình phấn son
商周伴𪧘各諸堆,thương chu bạn cũ các chư đôi
舍另身閒課役耒,xá lánh thân nhàn thuở việc rồi
檜俗茶常坡渃雪,cuội tục trà thường pha nước tuyết
尋清中曰羡茶梅,tìm thanh trong vắt tiện trà mai
𪀄叫花𦬑𣈜春净,chim kêu hoa nở ngày xuân tĩnh
香論碁殘席客催,hương luồn cờ tàn tiệc khách thôi
盃固蔑念庒女豸,bui có một niềm chăng nỡ trễ
道濫昆免道濫碎,đạo làm con lẫn đạo làm tôi
𩄲㪚𩅹𬰆柳撑𪳀,mây tan mưa tạnh liễu xanh om
戈𠃅禪䦕𥊘眜,qua mái thuyền quan ghẻ mắt
外揩𢬣𠄩注脿,ngoài day tay hai chú béo
𥪝間啘喓英,trong gian uốn éo anh
征荣案偈鐘鐄紫,chênh vênh án kệ chuông vàng tía
涞𣼽超香𫢋𧺃,lai láng siêu hương phật đỏ
細景𥙩之𦓡景,tới cảnh lấy gì mà cảnh
跪𠄩𨆝𫴋𩠓森森,quỳ hai gối xuống gật lom khom
潘佩珠小史,phan bội châu tiểu sử
翁圭於廊丹染縣南𣐙省乂安,ông quê ở làng đan nhiễm huyện nam đàn tỉnh nghệ an
生𢆥𠬠𠦳𫤯𨑮,sinh năm một nghìn tám mươi
𢆥𫢩𠄼𨑮𢆫,năm nay năm mươi tuổi
玉底𪵰淎𡎛,ngọc để dấn vũng bùn
迻信螉𧊉朱𢞂𢚸,đưa tin ong bướm cho buồn lòng
堛𠇮沛𨀈蹎,bực mình phải bước chân
尋称當底麻𢚁𭿍,tìm xứng đáng để mà cậy trông
邂逅相逢,giải cấu tương phùng
婵娟固𠻷英雄𫨩牢,thuyền quyên có hẹn anh hùng hay sao
罕𦀊月老車,hẳn dây nguyệt lão xe
朱𢧚妾拯管包𢀭危,cho nên thiếp chẳng quản bao giàu nghèo
沛縁沛刼辰蹺,phải duyên phải kiếp thì theo
他鄉﨤渃瓢拱𢧚,tha hương gặp nước lèo cũng nên
皮丐茟丐硯,về cái bút cái nghiên
巾𢯢襊妾吀拖,khăn sửa túi thiếp xin đỡ
払𦖑擬𬢱秦銀,chàng nghe nghĩ ngợi tần ngần
因縁埃窖磋運吏朱,nhân duyên ai khéo xoay vần lại cho
擬𠇮當𣅶寒儒,nghĩ mình đang lúc hàn nho
别埃麻㐌𠻷㗅買埃,biết ai mà đã hẹn hò mới ai
拯戈作合在𡗶,chẳng qua tác hợp tại trời
吹𠊛青眼﨤𠊛紅顔,xui người thanh nhỡn gặp người hồng nhan
情期𢧚伴鳳鵉,tình cờ nên bạn phượng loan
路詩于祐路弹相如,loạ thơ vu hựu loạ đàn tương như
好逑詠曲拱情,hảo cầu vịnh khúc cũng tình
𠊛闺阁客文詞,người khuê các khách văn từ
庵竹軒梅𣈜𣎃戈,am trúc hiên mai ngày tháng qua
是非芇典𡎝煙霞,thị phi nào đến cõi yên hà
𩛷咹油固𦼞㙁,bữa ăn dù có dưa muối
襖默奈之錦羅,áo mặc nài chi gấm là
渃養朱清池賞月,nước dưỡng cho thanh trì thưởng nguyệt
坦𦓿牛隘𪽏秧花,đất cày ngõ ải luống ương hoa
工欺興動店雪,trong khi hứng động đêm tuyết
吟特勾神𠱆𠱆歌,ngâm được câu thần dắng dắng ca
𢷀包蓓淋,giũ bao bụi lầm
𪮏襖旦䕺林,tay áo đến tùng lâm
棱核葉花迡動,rừng cây rợp hoa chầy động
塘𠃣𠊚𠫾𦹵急侵,đường ít người đi cỏ kíp xâm
疎帶俗嫌勾帶俗,thơ đới tục hiềm câu đới tục
主無心客無心,chủ vô tâm khách vô tâm
竹樁軒永工欺意,trúc thông hiên vắng trong khi ấy
能某山僧𬈋伴吟,năng mỗ sơn tăng làm bạn ngâm
娘浪香火生,nàng rằng hương hoả sinh
沛𠊛𩙌𦲿𫚳梗如埃,phải người gió lá chim cành như ai
為縁𢧚沛勿奈,vì duyên nên phải vật nài
吀払固𢙇情人,xin chàng có hoài tình nhân
𠄩边路傳懃,hai bên trò chuyện cần
闭除払買蹺蹎払𧗱,bấy giờ chàng mới theo chân chàng về
戈𨤮長堤,qua dặm tràng đê
脱㐌𧡊𧵆期故,thoát đã thấy gần kề cố
𥋷𥊛風景闭除,nhác trông phong cảnh bấy giờ
𨀈娘拱堇魚如払,bước nàng cũng ngẩn ngơ như chàng
園春景色強,vườn xuân cảnh sắc càng
𣘃斜坦松昂𦝄𡗶,cây tà đất tùng ngang lưng trời
書𥦗墻壁雷傕,thư song tường vách lôi thôi
詩辰𤁕墨𪽗辰派𣘈,thơ thì nhạt mực hoạ thì phai son
𨔍之景遇干𢞂,lạ chi cảnh ngộ cơn buồn
仍䀡骨格沕群風光,nhưng xem cốt cách vẫn còn phong quang
共払娘買𢯢𨖅,cùng chàng nàng mới sửa sang
房文垠吏𠬠間𭓇行,phòng văn ngăn lại một gian học hành
親父具潘文浦,thân phụ cụ phan văn phổ
更荣永𪔠更吨,canh văng vẳng trống canh dồn
渚丐紅顔買渃𡽫,chứ cái hồng nhan mới nước non
香迻醝吏醒,hương đưa say lại tỉnh
彚𦝄𩄴尺缺𣜾𧷺,vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn
扦昂坦𦼔曾盎,then ngang đất rêu từng áng
續蹎𩄲𥒥𠇍𫇳,tục chân mây đá mấy chòm
喭餒春𠫾春吏吏,ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
𤗖情𣘈子𡥵𡥵,mảnh tình son tí con con
親母具潘氏春,thân mẫu cụ phan thị xuân
杜首科場乂𢆥更子,đỗ thủ khoa trường nghệ năm canh tí
払經史朱明,chàng kinh sử cho minh
払畑册習情朱專,chàng đèn sách tập tành cho chuyên
娘辰𬓲𠬠軒,nàng thì riêng một hiên
𣒵耕勤敏𢝙沔女工,gửi canh cần mẫn vui miền nữ công
𣈘𣈗𢚸仍啂𢚸,đêm ngày lòng những nhủ lòng
雖外唭𠹳仍冲𪧚,tuy ngoài cười cợt nhưng trong giữ
朱𫨩𡬷腋貞坚,cho hay tấc dạ trinh kiên
𥒥鐄㗂㐌凭𥾽情春,đá vàng tiếng đã vững bền tình xuân
身㛪辰分㛪𧷺,thân em thì phận em tròn
𬙞浽𠀧沉𠇍渃𡽫,bảy nổi ba chìm mấy nước non
𧋻湼黙油𢬣几攤,rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
仍㛪刎𡨸𬌓𢚸𣘈,nhưng em vẫn giữ tấm lòng son
払徐欺﨤佳人,chàng từ khi gặp giai nhân
𧡊春𨻫仍秦銀𢚸,thấy xuân luống những tần ngần lòng
𣌋終乍𠬠茄,sớm chung chạ một nhà
欺𫗒欺於欺欺,khi ăn khi ở khi khi
朝歴事清騷,chiều lịch sự thanh tao
強𥆾眉柳桃強腰,càng nhìn mày liễu đào càng yêu
海堂皮聀春霄,hải đường vừa giấc xuân tiêu
巫払拱算條𩄲𩅹,vu chàng cũng toan điều mây mưa
拮𠳒娘㐌呈疎,cất lời nàng đã trình thưa
浪牢君子擬渚盡詳,rằng sao quân tử nghĩ chưa tận tường
本𠊛文脉書香,vốn người văn mạch thư hương
𢚸月涓塘史,lòng nguyệt quên đường sử
之仍役春情,chi những việc xuân tình
𦀊紅㐌𥾾𣈗𩇢群𨱽,dây hồng đã buộc ngày xanh còn dài
文𦊚期穷,văn bốn kì cùng
期第一曰兼治,kì đệ nhất viết kiêm trị
士夫調服𠊛咍𡦂,sĩ phu đều phục người hay chữ
㐌𢧚堛𡥵,đã nên bậc con
爫朱𤏣英才㐌,làm cho tỏ anh tài đã
払亘飭三餘,chàng gắng sức tam dư
𡗶空負几讀書麻,trời không phụ kẻ độc thư mà
科名浽業茄,khoa danh nối nghiệp nhà
榜鐄耒仕𤒘𭉩夷,bảng vàng rồi sẽ đuốc vội gì
包除欺旦荣𡚖,bao giờ khi đến vinh quy
闭除妾𪾋惜之買払,bấy giờ thiếp dám tiếc chi mới chàng
払𦖑觧每唐,chàng nghe giải mọi đường
搊固𡃍之娘呂荣,so có kém chi nàng lã vinh
強𢜠几𠽃鷄鳴,càng mừng kẻ giúp kê minh
𦖑強沛用情朱坚,nghe càng phải dụng tình cho kiên
𣌋針道聖䝨,sớm chăm đạo thánh hiền
恪如体𡥵船渃沙,khác như thể con thuyền nước sa
㐌勾如切如磋,đã câu như thiết như tha
吏勾如𤥨如磨技強,lại câu như trác như ma kĩ càng
堛它巨文章,bậc đà cự văn chương
加功𭓇習吏強才,gia công học tập lại càng tài
志啉漢榜宋科,chí lăm hán bảng tống khoa
翁自欺𡮈固志改革,ông từ khi nhỏ có chí cải cách
𢆥辛丑翁招集伴同志謀圖局反対政治,năm tân sửu ông chiêu tập bạn đồng chí mưu đồ cuộc phản đối chính trị
爫卷琉球血淚書𢭮朱各朝臣穷各名士底鼓動𢚸愛,làm quyển lưu cầu huyết lệ thư gửi cho các triều thần cùng các danh sĩ để cổ động lòng ái
國𧵑人民,quốc của nhân dân
𡢐𫥨北圻交𨒣𠇍各名人外北如：,sau ra bắc kỳ giao du với các danh nhân ngoài bắc như :
具督定宅翁秀昌耒𨖲𠇍提探仍不得志,cụ đốc định trạch ông tú xương rồi lên với đề thám nhưng bất đắc chí
如抇改如,như nhặt cải như
認徐修道闭,nhịn từ tu đạo bấy
東度染牟秋霜,đông độ nhuộm màu thu sương
仍䝉旦隊鏖場,những mong đến đội ao trường
梗花上苑之讓朱埃,cành hoa thượng uyển chi nhường cho ai
娘徐欺𨀈外,nàng từ khi bước ngoài
𡬷𬓲仍𢖵𠊛情鍾,tấc riêng những nhớ người tình chung
欺店冲准房,khi đêm trong chốn phòng
空𪾋挹粉空𪾋𢬗,không dám ấp phấn không dám dồi
𢆥成泰次𨑮𧗱中圻穷𠇍各伴：,năm thành thái thứ mười về trung kì cùng với các bạn :
南盛山斗秀定鄧採蘋鄧子曾拔虎蔭涵云云,nam thịnh sơn đẩu tú định đặng thái tần đặng tử tăng bạt hổ ấm hàm vân vân
穷𠇍翁具道組織党革𠇮,cùng với ông cụ đạo tổ chức đảng cách mạng
𣎃𠬠𢆥甲辰𠫾外國,tháng một năm giáp thìn đi ngoại quốc
滥𠊚拯固德共才,làm người chẳng có đức cùng tài
𠫾儗調𪰛劔歇𠄩,đi nghỉ đều thì kém hết hai
險旭權庄突吝,hiểm hóc quyền chăng đụt lặn
清閑案矣刁帶,thanh nhàn án hãy đeo đai
易咍𦛌𣷭溇𣴓,dễ hay ruột bể sâu cạn
坤别𢚸𠊚𬑵𨱽,khôn biết lòng người vắn dài
事世𭁈冷埃𠳨旦,sự thế dữ lành ai hỏi đến
保浪翁㐌的𠄩𦖻,bảo rằng ông đã điếc hai tai
欺𣈗外准𫔮階,khi ngày ngoài chốn nhàn giai
畧辰丙𦎛辰丙𤐝,lược thì biếng gương thì biếng soi
𫷜𧷺審脱迻梭,năm tròn thấm thoát đưa thoi
夏戈秋細冬耒吏春,hạ qua thu tới đông rồi lại xuân
隊畨𢖵朱陳,đòi phen nhớ châu trần
䋦情娘買賖𧵆咀嘆,mối tình nàng mới xa gần thở than
隊畨𢖵景鄉,đòi phen nhớ cảnh hương
𢖵茄娘拱盘桓念西,nhớ nhà nàng cũng bàn hoàn niềm tây
圭𠊛吝呂闭𫢩,quê người lần lữa bấy nay
併祝㐌侯𣹓冬,tính chốc đã hầu đầy đông
𪧚雪價冲,giữ tuyết giá trong
賖吹别固信𢚸朱庒,xa xôi biết có tin lòng cho chăng
情𬓲拯𪾋呐䏻,tình riêng chẳng dám nói năng
𣎃𣈗𨻫仍𥊛澄槐,tháng ngày luống những trông chừng hoè
求䝨㐌𧡊詔,cầu hiền đã thấy chiếu
几𧵆納卷几賖𨕭唐,kẻ gần nộp quyển kẻ xa lên đường
文人闹𠽋𦊚方,văn nhân náo nức bốn phương
娘卞㪽朱払試,nàng bèn sửa cho chàng thi
蹺真𠄩𥒥随,theo chân hai đứa tuỳ
旦払買認圍場,đến chàng mới nhận vi trường
𠰘吟𢬣討卷鐄,miệng ngâm tay thảo quyển vàng
几輸茟𠊛譲喠文,kẻ thua bút người nhường giọng văn
場屋𠀧秋枉某名,trường ốc ba thu uổng mỗ danh
拯才称聀先生,chẳng tài xứng chức tiên sinh
勤約操園諸子,cùn ước xáo vườn chư tử
船𫵈坤都𣷭六經,thuyền mọn khôn đua bể lục kinh
案核畑𠄩伴𪧘,án cây đèn hai bạn cũ
梅軒竹蔑𢚸清,mai hiên trúc một lòng thanh
吏𢜠元氣皮盛,lại mừng nguyên khí vừa thịnh
群忌爲咍蔑𡨸丁,còn cậy vì hay một chữ đinh
㐌𠇍秋尼底例茹,đã mấy thu nay để lệ nhà
縁芇刁等庫庒赦,duyên nào đeo đẳng khó chăng tha
蔑身吝橘塘科目,một thân lẩn quất đường khoa mục
𠄩𡨸麻役國家,hai chữ mơ việc quốc gia
才劣辣饒𢧚劔伴,tài liệt lạt nhiều nên kém bạn
𠊚𤷱痗歇福群些,người mòn mỏi hết phúc còn ta
君親渚報𢚸更,quân thân chưa báo lòng canh
情負粓𡗶襖吒,tình phụ cơm trời áo cha
襊踈䕯𨢇情控,túi thơ bầu rượu xênh xang
挂用歆𠇍琰塘,quẩy dụng hâm mấy dặm đường
臺子陵高秋沫,đài tử lăng cao thu mát
𤿤張騫珥客𢀨,bè trương khiên nhẹ khách sang
蟳六辱船頭罢,tằm lúc nhúc thuyền đầu bãi
蠔質摳離㯲檜廊,hàu chất so le khóm cuối làng
吟索尚䊷工課意,ngâm sách thằng chài trong thuở ấy
㗂朝𠰺泣滄浪,tiếng trào dậy khắp thương lang
𢀨共庫𪽝蒸𡗶,sang cùng khó bởi chưng trời
吝木爫之朱辱唏,lặn mọc làm chi cho nhọc hơi
瀉𢚸清味耨渃,tả lòng thanh vị núc nác
𡍋坦隘𪽏夢葸,vun đất ải luống mồng tơi
勤節奇恒捻,cần tiết cả hằng nắm
忠孝念初馬女移,trung hiếu niềm xưa mựa nỡ dời
昆𡥙渚嫌双曰兀,con cháu chớ hiềm song viết ngặt
詩書實意寶𠦳𠁀,thi thư thực ấy báu ngàn đời
噴珠𠰹玉𠸌旬,phun châu nhả ngọc đòi tuần
科扲弄𨑮分固,khoa cầm lỏng mười phần có
俸𧡊㗂𬬻傳,bỗng thấy tiếng lô truyền
刘平㐌題𨕭榜鐄,lưu bình đã đề trên bảng vàng
席捽㤙頒,tiệc rót ơn ban
𦹵撑𬮌養底𢚸仁,cỏ xanh cửa dưỡng để lòng nhân
竹立軒梅抉俗塵,trúc rợp hiên mai quét tục trần
業𪧘詩疎恒蔑職,nghiệp cũ thi thư hằng một chức
縁初香火象𠀧身,duyên xưa hương hoả tượng ba thân
顔淵渃貯瓢群月,nhan uyên nước chứa bầu còn nguyệt
杜甫詩𢧚筆固神,đỗ phủ thơ nên bút có thần
女君親渚報特,nợ quân thân chưa báo được
鞋花群𥾽琰青雲,hài hoa còn bợn dặm thanh vân
𠯪嗷香桂湯𩄲,ngọt ngào hương quế thang mây
會𬙽亇渃森圍,hội lành cá nước xum vầy
補功畑册闭𫢩文房,bõ công đèn sách bấy nay văn phòng
娘𦖑信拱𢜠𢚸,nàng nghe tin cũng mừng lòng
妥情餒伴𫯳闭,thoả tình nuôi bạn chồng bấy
想𠳒𡽫審渃溇,tưởng lời non thẳm nước sâu
仍𢖵対愁𢚸圭,những nhớ đổi sầu lòng quê
情𬓲ㇴ皮皮,tình riêng riêng bề bề
倍𢜠娘吏𧗱圭鄉,vội mừng nàng lại về quê hương
𧡊信楊禮倍鐄,thấy tin dương lễ vội vàng
差𠊛迍逴娘冲,sai người đón rước nàng trong
情初𧡊𢝙𢚸,tình xưa thấy vui lòng
𨖅潮卅廣東於𠇍刘永福,sang chiều châu quảng đông ở với lưu vĩnh phúc
喻𠊛越南於边艚爫𠬠党,rủ người việt nam ở bên tàu làm một đảng
特𠃣吏𨖅日本結交𠇍梁啟超（号飲水）穷各𠊛艚𠊛日,được ít lại sang nhật bản kết giao với lương khải siêu ( hiệu ẩm thuỷ ) cùng các người tàu người nhật
𢆥𠬠𠦳𤾓零阻𧗱艚迍翁強邸𨖅日立㑹維新,năm một nghìn trăm linh trở về tàu đón ông cường để sang nhật lập hội duy tân
鼔動捐銭南𦓡勸喻伴少年𠫾𨒣学,cổ động quyên tiền nam mà khuyên nhủ bạn thiếu niên đi du học
𢆥𠬠𠦳𤾓被𠊛日驅逐沛𧗱艚,năm một nghìn trăm bị người nhật khu trục phải về tàu
穷𠊛艚組𦃎㑹越南光復,cùng người tàu tổ chức hội việt nam quang phục
𢆥𠬠𠦳𤾓𨑮𠬠𨖅暹羅,năm một nghìn trăm mười một sang xiêm la
耒吏𨖅德𨖅俄,rồi lại sang đức sang nga
𢆥𠬠𠦳𤾓𨑮為固仍𠊛暴動称朱,năm một nghìn trăm mười vì có những người bạo động xưng cho
被座案𫽅罪処死永,bị toà án khép tội xử tử vắng
𣎃𬙞𢆥𠬠𠦳𤾓𠄩𠄻被扒於艚,tháng bảy năm một nghìn trăm hai lăm bị bắt ở tàu
会同提刑結案苦差終身,hội đồng đề hình kết án khổ sai chung thân
𣈗𠄩,ngày hai
𨑮𦊚𣎃腊西,mươi bốn tháng chạp tây
特官全權𫥨令㤙赦,được quan toàn quyền ra lệnh ân xá
欺於外國固曰报吧爫册,khi ở ngoại quốc có viết báo và làm sách
仍册固卷餘九年所持之主𡅳同胞補罕𡓃武力,những sách có quyển dư cửu niên sở được chi chủ khuyên đồng bào bỏ hẳn lối vũ lực
蹺𦎛亞拉伯吧非律津故飭学行底𨖲塘文明辰𠊛法仕朱自治,theo gương á lạp bá và phi luật tân cố sức học hành để lên đường văn minh thì người pháp sẽ cho tự trị
卷創造少年南越之方法固呐仍調進歩𦓡政府法㐌𨢟朱渃南,quyển sáng tạo thiếu niên nam việt chi phương pháp có nói những điều tiến bộ mà chính phủ pháp đã gây cho nước nam
吏固曰卷法越提𢹂政見書,lại có viết quyển pháp việt đề huề chính kiến thư
記獨醒子𦓡册恪女,kí độc tỉnh tử mà sách khác nữa
𡢐欺㑹同提刑処罰翁苦差終身,sau khi hội đồng đề hình xử phạt ông khổ sai chung thân
國民故飭運動朱翁特他,quốc dân cố sức vận động cho ông được tha
𣈗𠄩𨑮𣎃𠬠西,ngày hai mươi tháng một tây
翁会長会中圻相済固𢭮朱官全權𠬠幅電信,ông hội trưởng hội trung kì tương tế có gửi cho quan toàn quyền một bức điện tín
吀𧍋下顧𦤾翁潘𠊛中圻當沛𮥷,xin ngài hạ cố đến ông phan người trung kì đang phải nạn
𦤾𣈗𨑮𣎃𠬠西,đến ngày mươi tháng một tây
㑹㜥接特電信官全權者𠳒如𡢐尼,hội mái tiếp được điện tín quan toàn quyền trả lời như sau này
官全權東法答吏翁黃進講会長会中圻相済,quan toàn quyền đông pháp đáp lại ông hoàng tiến giảng hội trưởng hội trung kì tương tế
本聀通报朱𠄩状師辨𫉚𧗱役潘佩珠别浪意本聀定欺𫥨河内仕扒頭察吏糊初私,bản chức thông báo cho hai trạng sư biện hộ về việc phan bội châu biết rằng ý bản chức định khi ra hà nội sẽ bắt đầu xét lại hồ sơ tư
𢬣准樓紅寒暄,tay chốn lầu hồng hàn huyên
娘浪㐌𠳒願,nàng rằng đã lời nguyền
𪾋醝情伴麻悁払,dám say tình bạn mà quên chàng
秋𧜖𫋻他鄉,thu chăn gối tha hương
𠄼更妾仍𢠩忙奇𠄼,năm canh thiếp những mơ màng cả năm
北南堆我賖侵,bắc nam đôi ngả xa xăm
愁𬓲似𣷭𢢇,sầu riêng tựa bể tủi
管包派粉𤁕𣘈,quản bao phai phấn nhạt son
𢬇朱特𣃱𧷺爱㤙,giữ cho được vuông tròn ái ân
矇朱旦㑹竜雲,mong cho đến hội long vân
朱𠊛占榜春麻𧗱,cho người chiếm bảng xuân mà về
悲除㐌院每皮,bây giờ đã vẹn mọi bề
払群𢖵交誓𫨩空,chàng còn nhớ giao thề hay không
𫷜㤕㧅蓬,năm chút đeo bòng
綱常𠄩𡦂妾空𪾋移,cương thường hai chữ thiếp không dám rời
払油拯固信𠳒,chàng dù chẳng có tin lời
𪾋吀固𩃳𡗶証明,dám xin có bóng trời chứng minh
払浪胣仍丁寧,chàng rằng dạ những đinh ninh
㤙葛為情芝𬞕,ơn cát vì tình chi lan
闭𢖵客紅顔,bấy nhớ khách hồng nhan
别包𥐆咀𨱽嘆亊𢚸,biết bao vắn thở dài than sự lòng
身閑油細油𨙝,thân nhàn dầu tới dầu lui
輸特朋棊埃几堆,thua được bằng cờ ai kẻ đôi
伴𪧘少畑免,bạn cũ thiếu đèn lẫn
性涓庄劒竹共梅,tính quen chăng kiếm trúc cùng mai
𦓿𢶢雪吟隊景,cày chống tuyết ngâm đòi cảnh
掬制春泣每頽,cuốc chơi xuân khắp mọi đồi
昆𡥙馬嫌双曰賤,con cháu mựa hiềm song viết tiện
𠦳頭柑橘意羅碎,nghìn đầu cam quýt ấy là tôi
斜陽俸我課紅樓,tà dương bóng ngả thuở hồng lâu
世界冬𢧚玉蔑瓢,thế giới đông nên ngọc một bầu
雪朔撩核點粉,tuyết sóc treo cây điểm phấn
晷東豸月印鈎,quỹ đông dãi nguyệt in câu
𤌋沉水國涓滂,khói chìm thủy quốc quyên phẳng
鴈篆虛空偷,nhạn triện hư không thâu
船𫵈群掉拯肯杜,thuyền mọn còn chèo chăng khứng đỗ
𡗶班最約𧗱,trời ban tối ước về
朱𡬷胣始终,cho tấc dạ thuỷ chung
肝鐄𥒥𥾽𢚸鉄𣘈,gan vàng đá bền lòng sắt son
章䑓隔阻渃𡽫,chương đài cách trở nước non
埃𫨩𣘃栁駭群梗春,ai hay cây liễu hãy còn cành xuân
㤙𢚸别之吀,ơn lòng biết chi xin
強夭為強親為情,càng yêu vì càng thân vì tình
払強醝𬌓𢚸貞,chàng càng say tấm lòng trinh
縁初香焒生強燶,duyên xưa hương lửa sinh càng nồng
店春𤏣篭,đêm xuân tỏ lồng
局𢝙吏捽同交歡,cuộc vui lại rót đồng giao hoan
娘徐𧗱准房鵉,nàng từ về chốn phòng loan
集,tập
本聀拱矇浪役𡢐欺察吏仕爫朱本聀固体𥙩丐制度寛洪𦓡答吏𢚸信𢚁𧵑民眾越南対𠇍本聀,bản chức cũng mong rằng việc sau khi xét lại sẽ làm cho bản chức có thể lấy cái chế độ khoan hồng mà đáp lại lòng tin cậy của dân chúng việt nam đối với bản chức
皮𦒹餘糁𫡦秋,vừa sáu dư tám chín thu
𦝄䏧相,lưng da tướng
林泉清永伴巢許,lâm tuyền thanh vắng bạn sào hứa
礼楽閑制道孔周,lễ nhạc nhàn chơi đạo khổng chu
鉢粓叉如恩社稷,bát cơm xoa nhờ ơn xã tắc
間𦫼𦹵隊唐虞,gian lều cỏ đội đường ngu
絲豪庄固填恩主,tơ hào chẳng có đề ơn chúa
𠰺廊溋𠇍士儒,dạy láng giềng mấy sĩ nhu
自欺本聀𪦲𦤾処,từ khi bản chức mới đến xứ
𣋚夢𠄼𣎃腊西,hôm mùng năm tháng chạp tây
官全權細河内,quan toàn quyền tới hà nội
欺𦤾頭庯嘉隆辰固𠬠伴生員各場高冬𦤾𦊚𨑮𠊛,khi đến đầu phố gia long thì có một bọn sinh viên các trường cao đông đến bốn mươi người
同声祝𢜠官全權吧㨢高𠬠幅𦃿曰寔蘇仍𡦂尼,đồng thanh chúc mừng quan toàn quyền và nâng cao một bức vải viết thật to những chữ này
翁噅𠊛党社長壽吀救怒朱翁潘佩珠補丐政策属地抑制𠫾,ông va người đảng xã trưởng thọ xin cứu nhờ cho ông phan bội châu bỏ cái chính sách thuộc địa ức chế đi
曰朋𡦂西仍低譯𫥨囯語如𡢐尼,viết bằng chữ tây nhưng để thích là quốc ngữ như sau này
𠫾𠬠觥女𦤾頭庯場銭吏固𠬠伴生員𦤾欣𨑮𠊛,đi một quãng nữa đến đầu phố tràng tiền lại có một bọn sinh viên đến hơn mươi người
拱嵩𨖲𠬠幅𦃿曰仍𠳒祝頌官全權,cũng tung lên một bức vải viết những lời chúc tụng quan toàn quyền
吧吀𧍋審吏丐案翁潘𦓡朱翁特案,và xin ngài thẩm lại cái án ông phan mà cho ông được án
群如女,còn như nữa
調生員場高𢺹𫥨底請求𠇍調的當妬,đều sinh viên trường cao chia ra để thỉnh cầu mấy điều đích đáng đó
官全權𠫾戈仍生員,quan toàn quyền đi qua những sinh viên
𦖑㗂嵩呼辰𧍋調拮𢃱嘲吧拁𢬣仕捤如意保𧍋㐌曉透朱耒,nghe tiếng tung hô thì ngài đều cất mũ chào và giơ tay sẽ vẫy như ý bảo ngài đã hiểu thấu cho rồi
欺各員学生祝頌𢝙辰翁主报鳴固蛰特𠇍丐影,khi các viên học sinh chúc tụng vui thì ông chủ báo minh có chụp được mấy cái ảnh
翁吏𦤾扒𢬣𠇍翁学生𦓡𤍊𠳒𠸦𬢱,ông lại đến bắt tay với ông học sinh mà tỏ lời khen ngợi
功役𧵑各翁爫耒拱固成效,công việc của các ông làm rồi cũng có thành hiệu
欺車官全權𦤾頭庯𪦲,khi xe quan toàn quyền đến đầu phố mới
吏固伴澄𤾓跪於𫡉塘底𫠿𠬠幅書吀他罪朱翁潘,lại có bọn chừng trăm quỳ ở giữa đường để dâng một bức thư xin tha tội cho ông phan
頭固𠬠具㐌𬙞𨑮𢆫頭𩯀白菲,đầu có một cụ đã bảy mươi tuổi đầu tóc bạc phơ
幅書𧵑各𫠿𨖲官全權𠳒𨤰窒感動,bức thư của các dâng lên quan toàn quyền lời lẽ rất cảm động
在河内𣋚女学生場高等師範𨖲謁見全權固吀㤙赦朱翁潘,tại hà nội hôm nữ học sinh trường cao đẳng sư phạm lên yết kiến toàn quyền có xin ân xá cho ông phan
在京都化場女学同,tại kinh đô huế trường nữ học đồng
各姑教穷女生同𢚸𢭮電信𫥨府全權吀㤙赦朱翁潘,các cô giáo cùng nữ sinh đồng lòng gửi điện tín ra phủ toàn quyền xin ân xá cho ông phan
聖説𩅹春㙮𠃅,thánh thót mưa xuân đắp mái
𫗂東噲客𢖵𠊚賖,gió đông gọi khách nhớ người xa
𣷭潺淶𣼽潮𨖲𬺗,bể sàn lai láng triều lên xuống
催對畑𣅙吏𥋴花,thôi đối đèn khuya lại ngắm hoa
𥋴朶花春共嘺𠊛,ngắm đoá hoa xuân cũng ghẹo người
𠊚愁沕没牟鮮,người sầu vẫn một màu tươi
花鮮如樣花唭客,hoa tươi như dáng hoa cười khách
唭客𫳵𦓡春庒𢝙,cười khách sao mà xuân chẳng vui
客保朱花特别詳,khách bảo cho hoa được biết tường
丈夫坤𨤰𥠭𠊚常,trượng phu khôn lẽ giống người thường
共饒㐌𥘀𠳒𡽫著,cùng nhau đã nặng lời non nước
賖伴同心丕沛傷,xa bạn đồng tâm vậy phải thương
㦖細共埃𤋵𬌓𢚸,muốn tới cùng ai giãi tấm lòng
愁𥢆㐌𫽻𫽻朱衝,sầu riêng đã gỡ gỡ cho xong
春𠫾春吏無穷盡,xuân đi xuân lại vô cùng tận
固𨤰些兜𢹇買𨦩,có lẽ ta đâu mắc mãi vòng
祝朱泣奇𥪝𠁀,chúc cho khắp cả trong đời
𤤰官士庶𠊚渃,vua quan sĩ thứ người nước
𫳵特朱𫥨丐𥠭𠊚,sao được cho ra cái giống người
扒䂨埃些祝𠇍𠳒,bắt chước ai ta chúc mấy lời
祝朱𩔖産於𥪝𠁀,chúc cho loài sản ở trong đời
𤤰官士庶𠊚泣渃,vua quan sĩ thứ người khắp nước
据㩀𫳵𫥨丐𥠭𠊚,cư xử sao ra cái giống người
春𨖅耒帝姉㛪喂,xuân sang rồi đấy chị em ơi
㩥𢯢制春嘺女壞,sắm sửa chơi xuân kẻo nữa hoài
𠃩逐韶光固𠇍,chín chục thiều quang có mấy
箕𥉫𡥵燕奴迻梭,kìa trông con én nó đưa thoi
𦰟畑𣛟冊𫯳,ngọn đèn xanh sách chồng
唭春花𧺀𠬠𠄽,cười xuân hoa thắm một vài
挈包意味包情思,xiết bao ý vị bao tình tứ
吟讀輸𣎀𩃳红,ngâm đọc thâu đêm bóng hồng
𠊚賞春些固𨤰空,người thưởng xuân ta có nhẽ không
園春些𢲨𠄽,vườn xuân ta hái vài
抌𧗱書院边𫯳冊,đem về thư viện bên chồng sách
漢𠼯唭春買化工,hớn hở cười xuân với hoá công
𣌋冲悵外幔徔容,sớm trong trướng ngoài màn thong dong
欺𫗃沫欺𦝄冲,khi gió mát khi trăng trong
欺牟雪欺花鐄,khi màu tuyết khi hoa vàng
欺欺官弹,khi khi quan đàn
欺勾詩聖欺盘棋仙,khi câu thơ thánh khi bàn cờ tiên
東桃西桞鮮研,đông đào tây liễu tiên nghiên
春𬞕秋菊團圓𠬠,xuân lan thu cúc đoàn viên một
唱随𢧚道室家,xướng tuỳ nên đạo thất gia
陳朱意買陳朱,trần châu ấy mới trần châu
娘辰院𡦂徔夫,nàng thì vẹn chữ tòng phu
浽払刘易别麻盘,nuôi chàng lưu dễ biết mà bàn
徐𣈗占特榜鐄,từ ngày chiếm được bảng vàng
荣𡚖𧗱拯别娘𠫾,vinh quy về chẳng biết nàng đi
払強想𢖵強愁,chàng càng tưởng nhớ càng sầu
払強擬旦頭強傷,chàng càng nghĩ đến đầu càng thương
𢖵𣈗舘迎香,nhớ ngày quán nghinh hương
詩題皮断﨤娘占詩,thơ đề vừa đoạn gặp nàng xem thơ
𠬠𠄩拫抪𩯀絲,một hai gắn bó tóc tơ
呐䏻思朗盧風情,nói năng tử lẳng lơ phong tình
埃𫨩𡬷胣坚貞,ai hay tấc dạ kiên trinh
秋𢖵𢚁功程别包,thu nhớ cậy công trình biết bao
仍所電报𪧚吏空𢭮𠫾,nhưng sở điện báo giữ lại không gửi đi
𡢐官𠳨䀡埃提唱𫥨役,sau qúan hỏi xem ai đề xướng ra việc
辰只除督𫥨群自姑敎𦤾学路調認奇,thì chỉ trừ đốc ra còn từ cô giáo đến học trò đều nhận cả
𦤾仍姑𪦲𨑮𢆫拱拁𢬣認固預役,đến những cô mới mười tuổi cũng giơ tay nhận có dự việc
囯民対𠇍翁潘辰如,quốc dân đối với ông phan thì như
𦓡吏固仍仉忍心爫調低賎如𠬠排𧵑翁断腸登报鳴譯如𡢐,mà lại có những kẻ nhẫn tâm làm điều đê tiện như một bài của ông đoạn tràng đăng báo minh thích như sau
𣈗,ngày
係埃反𤤰即辰沛誅夷三族,hễ ai phản vua tức thì phải tru di tam tộc
双𢘾自𣈗官西𨖅保𫉚𦤾𣉹,song nhờ từ ngày quan tây sang bảo hộ đến giờ
辰朱亊爫絶嗣𠊛些如𬨨吧不仁低空補丐𦓡俗即債𠇍調約,thì cho sự làm tuyệt tự người ta như quá và bất nhân để không bỏ cái mà tục tức trái với điều ước
讀者群𢖵𠳒官沙露吧𠬠排官全權呐保公眾浪,độc giả còn nhớ lời quan sa lộ ba một bởi quan toàn quyền nói bảo công chúng rằng
茹渃保𫉚勤一空犯𦤾風俗例律𧵑民本処帝,nhà nước bảo hộ cần nhất không phạm đến phong tục lệ luật của dân bản xứ đấy
各茹該治拠世𦓡承行令𨕭,các nhà cai trị cứ thế mà thừa hành lệnh trên
𫢩碎吀計底讀者别丐政策保存㐌窖施行𫥨,nay tôi xin kể để độc giả biết cái chính sách bảo tồn đã khéo thi hành ra
扒翁潘佩珠特𨑮𣈗辰員知縣南𣐙縣所在翁潘欽稔𦤾奏官使浪,bắt ông phan bội châu được mười ngày thì viên tri huyện nam đàn huyện sở tại ông phan khúm núm đến tâu quan sứ rằng
𫢩老潘佩珠㐌被扒吀官𢀲朱扒奇𠇍𠊛𡥵𧵑漢𠫾,nay lão phan bội châu đã bị bắt xin quan lớn cho bắt cả mấy người con của hắn đi
埃拱别官使𠊛公明知𧥾𧍋𫽄䁛𠳒呐無理𧵑仉碎伵𧍋,ai cũng biết quan sứ người công minh tri thức ngài chẳng coi lời nói vô lí của kẻ tôi tớ ngài
双買𡢐員知縣聀浪𠇮仕固功蘇𧡊官两慮辰頭腮呢嫩女浪,song mãi sau viên tri huyện chắc rằng mình sẽ có công to thấy quan lưỡng lự thì đầu tai nỉ non nữa rằng
𥛉翁𢀲空朱扒眾奴辰眾𡥵𠲖𡢐翁𢀲𢪀吏辰㐌𬨨耒吒眾奴當黙䋥𡗶,lạy ông lớn không cho bắt chúng nó thì chúng con e sau ông lớn nghĩ lại thì đã quá rồi cha chúng nó đang mắc lưới trời
庵高庵𥰊達隊層,am cao am thấp đặt đòi tầng
泣輕𠀧阻吏平,khấp khểnh ba trở lại bằng
抉竹𨀈戈𢚸𤂬,quét trúc bước qua lòng suối
賞梅𧗱踏俸𦝄,thưởng mai về đạp bóng trăng
枌榆了鳥傷圭𪧘,phần du lẽo đẽo thương quê cũ
松菊逋持汝役恒,tùng cúc bù trì nhớ việc hằng
蔑丿清閑工課意,một phút thanh nhàn trong thuở ấy
千金約対特咍庄,thiên kim ước đổi được hay chăng
＂别𡢐尼眾奴炙迍𫥨外囯縱橫𦓡継業吒𤾓𠦳𥛉官𢀲吀𧍋𪽋心＂,＂ biết sau này chúng nó chả đón ra ngoại quốc tung hoành mà kế nghiệp cha trăm nghìn lạy quan lớn xin ngài ưu tâm ＂
貪閑另典江山,tham nhàn lánh đến giang san
𣈜永袩制蔑,ngày vắng xem chơi một
庵葉𪀄呌花侈動,am rợp chim kêu hoa xảy động
窻香羡𤌋初殘,song hương tạn khói sơ tàn
湄秋𠀧塘菊,mưa thu ba đường cúc
春迻蔑𪽏蘭,xuân đưa một luống lan
隐奇路之城市女,ẩn cả lọ chi thành thị nữa
芇羅拯坦茹官,nào là chẳng đất nhà quan
寔固利害朱茹渃大法𡗋,thật có lợi hại cho nhà nước đại pháp lắm
禀翁𢀲边法拱如边安南眾𡥵固勾浪：,bẩm ông lớn bên pháp cũng như bên an nam chúng con có câu rằng :
蒌蝼吒𡥵,rau sâu cha con
吀翁𢀲畑𡗶炤依𠳒眾𡥵及悲𣉹𦓡除截偻逆𠫾,xin ông lớn đèn trời chiếu y lời chúng con gấp bây giờ mà trừ tiệt lũ nghịch đi
呐買官使沛轉𢚸,nói mãi quan sứ phải chuyển lòng
讀者察䀡𡥵𠊛𧡊呐了㐌固効果辰花𢬣𦬑𪖫𦓡唭嗆𠳗𠰘𠽌𦤾芒腮,độc giả xét xem con người thấy nói liệu đã có hiệu quả thì hoa tay nở mũi mà cười sằng sặc miệng ngoác đến mang tai
滄浪𠇍坎蔑船鈎,thương lang mấy khảm một thuyền câu
景邏店清興𪽝,cảnh lạ đêm thanh hứng bởi
月木頭𡽫鯨唯㗂,nguyệt mọc đầu non kình dõi tiếng
𤌋散𩈘渃空樓,khói tan mặt nước không lầu
扛山淡特圖𠄩幅,giang sơn dạm được đồ hai bức
世界冬𢧚玉蔑䕯,thế giới đông nên ngọc một bầu
些乙𢚸明文正女,ta ắt lòng mừng văn chính nữa
盃初庄管刁歐,vui xưa chẳng quản đeo âu
聀浪節西𦤾低𠃣𫥨拱特刀𥘀北斗佩星,chắc rằng tết tây đến để ít ra cũng được đeo nặng bắc đẩu bội tinh
立即固札𧗱廊飭正縂里長耆𦤾扒𠄩舅𡥵翁潘𨖲縣,lập tức có trát về làng sức chánh tổng lí trưởng kì đến bắt hai cậu con ông phan lên huyện
裊固咹𪰛固慮,nẻo có ăn thì có lo
庄朋掑哎孚ㇴ,chẳng bằng cài ngáy pho pho
𣈜閑𩦓卷䀡周易,ngày nhàn mở quyển xem chu dịch
店永尋梅伴老逋,đêm vắng tìm mai bạn lão bô
㐌别權饒險旭,đã biết quyền nhiều hiểm hóc
朱咍塘利拯觥觚,cho hay đường lợi cực quanh co
從尼谷特皮欣舌,tuồng ni cốc được bề hơn thiệt
渚易平埃旦買都,chưa dễ bằng ai đắn với đo
𫽄呐𫽄查拠送𪾋𠇍𩛷耒解省,chẳng nói chẳng tra cứ tống giam mấy bữa rồi giải tỉnh
𡢐𧡊各舅䝨伶别身分空㖡之,sau thấy các cậu hiền lành biết thân phận không trả gì
吏因省少仉侯下辰員縂督吀用舅英撅茹傷群舅㛪辰扒𠫾附載車烏蘇,lại nhân tỉnh thiếu kẻ hầu hạ tthì viên tổng đốc xin dùng cậu anh quét nhà thương còn cậu em thì bắt đi phụ tải xe ô tô
耒悲𣉹辰扒爫柴伵朱𠇍注陪行粓西,rồi bây giờ thì bắt làm thầy tớ cho mấy chú bồi hàng cơm tây
民安南𧡊事残忍如埃空𤴬𢚸𢴑𦛌眾碎保𤑟朱公眾别,dân an nam thấy sự tàn nhẫn như ai không đau lòng dứt ruột chúng tôi bảo rõ cho công chúng biết
吧試𠳨𡥵丐,và thử hỏi con cái
翁潘佩珠固罪情夷𦓡沛𫼳苦辱如,ông phan bội châu có tội tình gì mà phải mang khổ nhục như
丕辰空沛翁潘欺出外㐌𡞕辞𡥵耒啊,vậy thì không phải ông phan khi xuất ngoại đã vợ từ con rồi à
抑刼堆永吒𦓡無罪如寔𠍦𬨨寔低末𬨨,ức hiếp đôi vắng cha mà vô tội như thật hèn quá thật đê mạt quá
茹渃群𢜝之𠎪𣌋㐌離吒於茹𠇍媄闭𫢩辰群漸染牢及丐主𧵑吒𦓡别塘革𠇮,nhà nước còn sợ gì lũ sớm đã lìa cha ở nhà với mẹ bấy nay thì còn tiêm nhiễm sao gặp cái chủ của cha mà biết đường cách mạng
役員知縣唿扒𠄩𡥵翁潘如𠊛越南埃固心罕沛朱員空沛𠊛越南女,việc viên tri huyện hốt bắt hai con ông phan như người việt nam ai có tâm hẳn phải cho viên không phải người việt nam nữa
民眾碎𬇚約浪排仕透𦤾官全權,dân chúng tôi ao ước rằng bài sẽ thấu đến quan toàn quyền
𧍋𫥨㤙救𢵼朱𠄩𡥵翁潘脱𫒥奴隸,ngài ra ơn cứu vớt cho hai con ông phan thoát vòng nô lệ
敬呈官全權透朱,kính trình quan toàn quyền thấu cho
爫𢧚價重名髙,làm nên giá trọng danh cao
荣銀笏緑袍𪽝埃,vang ngân hốt lục bào bởi ai
𠫾麻拯𤏣排,đi mà chẳng tỏ bày
亊情尼别𠳨埃朱詳,sự tình này biết hỏi ai cho tường
縁窖𫒂𢬥,duyên khéo nhẽ dang
𨔍如董永﨤娘仙姬,lạ như đổng vĩnh gặp nàng tiên cơ
𣋚𣈕𨻫仍堇魚,hôm mai luống những ngẩn ngơ
䋦相思别包除衝,mối tương tư biết bao giờ xong
餒𬓲競ㇴ边𢚸,nỗi riêng cành cạnh bên lòng
吏群責浽同𥦗薄情,lại còn trách nỗi đồng song bạc tình
𫢩𢜠珥𨀈𩄲𩇢,nay mừng nhẹ bước mây xanh
吏𨖅制底䀡情𡢐,lại sang chơi để xem tình sau
買傳懺軍侯,mấy truyền sắm quân hầu
習耀網架𨇒毛𨕭唐,tập dìu võng giá ruổi mau trên đường
伵柴皮細外墻,tớ thầy vừa tới ngoài đường
楊公𥋷𧡊倍鐄𨀈,dương công nhác thấy vội vàng bước
𢬣連逴茹,tay liền rước nhà
𪾋吀𠶆博新科連𡎢,dám xin mời bác tân khoa liền ngồi
辰倘典吏衙,thì thẳng đến lại nha
𣅶𠓨謁礼𣅶𦋦開詞,lúc vào yết lễ lúc ra khai tờ
浪碎执政典除,rằng tôi chấp chính đến giờ
包饒功料𣈘𣈗,bao nhiêu công liệu đêm ngày
没𢚸公正討𬆄,một lòng công chính thảo ngay
麻埃誣呌役尼朱碎,mà ai vu kiện việc này cho tôi
髙明吀𤍊畑𡗶,cao minh xin tỏ đèn trời
查𠊛誣告𠳨𠊛冤愆,tra người vu cáo hỏi người oan khiên
府官𦖑呐倒顛,phủ quan nghe nói đảo điên
𠵩浪法扲權刼民,quở rằng phép cầm quyền cướp dân
牢空𢜝固鬼神,sao không sợ có quỷ thần
麻眉呐仍分欺誣,mà mày nói những phần khi vu
傳計礼雷傕,chuyện kể lể lôi thôi
𧛇刘㐌排𠳒呐,chàng lưu đã bày lời nói
浪冲情堆些,rằng trong tình đôi ta
情伐木断金,tình phạt mộc đoạn kim
初𫢩冲曲弹琴,xưa nay trong khúc đàn cầm
高山流水知音𠊛,cao sơn lưu thuỷ tri âm người
仍𢖵渴𠳒,những nhớ khát lời
戈低因便制𠳨,qua đây nhân tiện chơi hỏi
𡗶𣋚唐吏群賖,trời hôm đường lại còn xa
奚插底些𨕭唐,hễ sắp để ta lên đường
浪㤙博固𢚸傷,rằng ơn bác có lòng thương
駭徔且㐌倍鐄之,hãy thong thả đã vội vàng chi
英㛪冲故知,anh em trong cố tri
賖𥸷胡易欺旦茄,xa xôi hồ dễ khi đến nhà
徐𣈗𦖑㗂吨賖,từ ngày nghe tiếng đồn xa
𧡊信博杜寔𢜠台,thấy tin bác đỗ thật mừng thay
矇朱简役茄尼,mong cho giản việc nhà này
功碎拱定𣈗𨖅制,công tôi cũng định ngày sang chơi
情冲𨑮𢆥𡗶,tình trong mười năm trời
𣈗包饒吏𢖵𠊛闭饒,ngày bao nhiêu lại nhớ người bấy nhiêu
𠠩補𭣣,trước bổ thu
𡢐庒𢜝法𤤰咹乾,sau chẳng sợ phép vua ăn càn
单原開㐌𤍊詳,đơn nguyên khai đã tỏ tường
麻眉吏仍塘虐吹,mà mày lại những đường ngược xuôi
仍想𠃣𥊛𬲢,những tưởng ít trông nhiều
梗春渭北𩄲朝江東,cành xuân vị bắc mây chiều giang đông
旦𣋚𫢩買重逢,đến hôm nay mới trùng phùng
𢜠𢝙㐌妥𬌓𢚸渴滈,mừng vui đã thoả tấm lòng khát khao
法公據炤律𡗶,phép công cứ chiếu luật trời
駭朱各聀許囬生民,hãy cho các chức hứa hồi sinh dân
府官判保殷勤,phủ quan phán bảo ân cần
即辰𨆢𨀈𠓨𡑝後堂,tức thì lui bước vào sân hậu đường
𫺶台朱侅總鐄,giận thay cho cai tổng vàng
浽民誣告浽官吏乾,nỗi dân vu cáo nỗi quan lại càn
闭除息𫺶衮昂,bấy giờ tức giận ngổn ngang
招兵買馬𨷑塘威風,chiêu binh mãi mã mở đường uy phong
房眉𫽄趂,phòng mi chẳng sấn
保姨侯沛嘲博𠹲,bảo dì hầu phải chào bác ư
房𠳐傳保闭𣇞,phòng vâng truyền bảo bấy giờ
𨀈奴據呈疎如𠳒,bước nó cứ trình thưa như lời
𦖑信娘拱𠽋唭,nghe tin nàng cũng nực cười
整粧娘買尼公堂,chỉnh trang nàng mới nơi công đường
払刘𥆾𤏣床,chàng lưu nhìn rõ ràng
娘嘲渚𢴑意払㐌𫨩,nàng chào chưa dứt ý chàng đã hay
即辰呈排,tức thì trình bày
浪㤙官博别𣈗涓,rằng ơn quan bác biết ngày quyên
𠽃朱功業院全,giúp cho công nghiệp vẹn toàn
無情怒意𪾋吀恕情,vô tình nọ ấy dám xin thứ tình
𢘾㤙英姉功程,nhờ ơn anh chị công trình
𡦂㤙強𡦂情強針,chữ ân càng chữ tình càng chăm
寔重情深,thật trọng tình thâm
𢆥刻骨盟心群𨱽,năm khắc cốt minh tâm còn dài
闘㝵𠫾羅𥒥𤷱,dấu người đi l đá mòn
唐花咏勿竹論,đường hoa vướng vất trúc luồn
𨴦牕豸侵唏𪹷,cửa song dãi xâm hơi nắng
㗂猿呌隔𡽫,tiếng vượn kêu cách non
核葉傘𩂏庵沫,cây rợp tán che am mát
清月現俸𡃋,thanh nguyệt hiện bóng tròn
𧒌𦣰鶴吝𢧚排伴,rùa nằm hạc lẩn nên bầy bạn
类邑共些𬈋丐昆,ủ ấp cùng ta làm cái con
席耒辞謝𠬠𠄩,tiệc rồi từ tạ một hai
徔容𤏣𡑩唐梅吏𧗱,thong dong tỏ nẻo đường mai lại về
払自鴈㙮荣𡚖,chàng từ nhạn tháp vinh quy
欺𢧚𡗶𢩾毎皮毎𢧚,khi nên trời giúp mọi bề mọi nên
功名㐌珥𨃴仙,công danh đã nhẹ gót tiên
室家吏﨤良縁晋秦,thất gia lại gặp lương duyên tấn tần
泰来𢜠㐌旦旬,thái lai mừng đã đến tuần
门庭𣈗吏添春𠬠𣈗,môn đình ngày lại thêm xuân một ngày
𠬠茄桃李森圍,một nhà đào lí sum vầy
𠬠𡑝槐桂聘排卒鮮,một sân hoè quế sánh bầy tốt tươi
𠸦朱當飭英䧺,khen cho đương sức anh hùng
兵𠦳将同ㇴ方,binh ngàn tướng đùng đùng phương
𥪝𠇮固玉金剛,trong mình có ngọc kim cương
姅𢆥江浘方隘秦,nửa năm vùng vẫy phương ải tần
威鋒凛冽方民,uy phong lẫm liệt phương dân
庄咍立立㐌𦊚,chẳng hay rắp rắp đã bốn
𣈜𣎃平梭蔑丿唭,ngày tháng bằng thoi một phút cười
世事𠊚奴㛱節𬙞,thế sự người no ổi tiết bảy
人情埃塢菊夢,nhân tình ai ủ cúc mồng
船棹店月滝碧,thuyền chèo đêm nguyệt sông biếc
核旦𣈜春蘿鮮,cây đến ngày xuân lá tươi
富貴庒貪清似渃,phú quý chẳng tham thanh tựa nước
𢚸芇尾某唏,lòng nào vạy mỗ hơi
府官𦖑㗂𨑮方驚惶,phủ quan nghe tiếng mười phương kinh hoàng
𭣼斉兵馬倍傍,chỉnh tề binh mã vội vàng
夾功决罕唐交兵,giáp công quyết hẳn đường giao binh
𠄩边當𣅶𢧐爭,hai bên đương lúc chiến tranh
几𫨩武芸𠊛刀弓,kẻ hay võ nghệ người đao cung
𢘾禄渃隊㤙𡗶,nhờ lộc nước đội ơn giời
𠦳𫷜富貴𠁀𩔰荣,ngàn năm phú quý đời hiển vinh
本𠊛文𭓇科名,vốn người văn học khoa danh
風流搊𠇍才情劍,phong lưu so với tài tình kém
欺詩阁𣅶楼,khi thơ các lúc lâu
招韻李白瓢刘伶,gieo vần lí bạch bầu lưu linh
欺棋舘𣅶琴𠅘,khi cờ quán lúc cầm đình
棋昂帝释弹檠把牙,cờ ngang đế thích đàn kình bá nha
𠇮強富貴荣花,mình càng phú quý vinh hoa
𢚸強擬旦𧵆賖頭,lòng càng nghĩ đến gần xa đầu
㤙𠫆闭,ơn dày bấy
鐄易者朱孚㤙𠊛,vàng dễ trả cho phu ơn người
情計别𠇍𨑮,tình kể biết mấy mười
始終𪾋負𠳒始終,thuỷ chung dám phụ lời thuỷ chung
交遊意㐌衝,giao du ấy đã xong
女流如妸珠竜吏強,nữ lưu như ả châu long lại càng
侅鐄𫥨飭英雄,cai vàng ra sức anh hùng
府兵欺㐌調穹雷,phủ binh khi đã đều cùng lui
軍兵㨂方𡗶,quân binh đóng phương trời
𠊛德行氷霜,người đức hạnh băng sương
劄國色天香ㇴ,chép quốc sắc thiên hương rành
寔𠊛烈女不更,thật người liệt nữ bất canh
𡦂貞天古𭄁名群𨱽,chữ trinh thiên cổ lưu danh còn dài
朱𫨩𡗶拯𬓲埃,cho hay trời chẳng riêng ai
𡦂心拱貴𡦂才拱傷,chữ tâm cũng quý chữ tài cũng thương
固忠孝固綱常,có trung hiếu có cương thường
固𪝉節固唐始終,có điều tiết có đường thuỷ chung
役夷辰拱𢧚功,việc gì thì cũng nên công
役夷辰拱調穷安𢝙,việc gì thì cũng điều cùng yên vui
房文因𣅶𡎢耒,phòng văn nhân lúc ngồi rồi
傳初麻𥋳朱詳,truyện xưa mà coi cho tường
天子萬萬年,thiên tử vạn vạn niên
刘平新傳吟畢,lưu bình tân truyện ngâm tất
学路别意,học trò biết ý
𠓨疎官榜,vào thưa quan Bảng
𧍋差扒𠓨𠳨,ngài sai bắt vào hỏi
瓊踈浪碎𪜀学路,Quỳnh thưa rằng tôi là học trò
𧡊場官𢀲評文,thấy trường quan lớn bình văn
碎旦𦖑滥,tôi đến nghe trộm
官榜呐些别,quan Bảng nói ta biết
英停假名学路,anh đừng giả danh học trò
𦓡扒酌従𪀄𤝞,mà bắt chước tuồng chim chuột
固沛𪜀学路些𫥨朱𠬠勾対,có phải là học trò ta ra cho một câu đối
空対特辰打杶空他,không đối được thì đánh đòn không tha
瓊𠳐,Quỳnh vâng
官榜𣦍𠬠勾,quan Bảng ngay một câu
䋲鬼揞丐斗𣁽元,thằng quỷ ôm cái dấu khôi nguyên
瓊対應口浪,Quỳnh đối ứng khẩu rằng
𡥵木𢭸荄旁茹榜眼,con mộc dựa cây bàng nhà bảng nhãn
官榜𧡊瓊出口成章固意愛才,quan Bảng thấy Quỳnh xuất khẩu thành chương có ý ái tài
餒朱咹学,nuôi cho ăn học
瓊学進細𡗋,Quỳnh học tấn tới lắm
期文芇拱評,kỳ văn nào cũng bình
自𣈜場学官榜固瓊𠓨,từ ngày trường học quan Bảng có Quỳnh vào
各学路名士劔名價𠫾,các học trò danh sĩ kém danh giá đi
官榜𧡊瓊学力大才,quan Bảng thấy Quỳnh học sức đại tài
固意闷嫁氏點朱,có ý muốn gả thị Điểm cho
𦓡氏點𦖑拱順,mà thị Điểm nghe cũng thuận
瓊别浪點𠓨𢬣𠇮妥特約願,quỳnh biết rằng điểm vào tay mình thoả được ước nguyền
双性固羝,song tính có dê
只𬅳𬆄仍亊箕怒𫥨抃𠓨𠹳,chỉ muốn ngay nhưng sự kia nọ ra bện vào cợt
府官輸𧼋𠓨尼城池,phủ quan thua chạy vào nơi thành trì
𢧐爭陣兵威,chiến tranh trận binh uy
特輸買度溋吝,được thua mấy độ doanh lần
府官度撫民,phủ quan độ vỗ dân
差軍飛报詞申朝堂,sai quân phi báo tờ thân triều đường
氏點𠊛端正,thị Điểm người đoan chính
空𢛨𠻀𠹳,không ưa đùa cợt
麻瓊吏強皆,mà Quỳnh lại càng dai
𠬠貝最氏點𢷀幔觧詔,một buổi tối thị Diểm rũ màn trải chiếu
只群涂蹎耒𠓨𥆐,chỉ còn dơ chân rồi vào ngủ
瓊連𠓨,Quỳnh lên vào
𦣰張榾㠶𨖲,nằm giường cột buồm lên
氏點𠓨幔𨀈蹎𨖲床沛,thị Điểm vào màn bước chân lên giường phải
秩𠇮語𧋻,dựt mình ngỡ rắn
𪢈别瓊,sau biết Quỳnh
讀𬆄𠬠勾対底抒𢢆,đọc ngay một câu đối để giữ thẹn
台朱侅總鐄,thay cho cai tổng vàng
闭除决罕没塘進兵,bấy giờ quyết hẳn một đường tiến binh
兵威蹅覩𠀧城,binh uy đạp đổ ba thành
官軍闭度㪚情𦧘昌,quan quân bấy độ tan tành thịt xương
仍算爭伯图王,những toan tranh bá đồ vương
信疑群刎𠄩塘𢧚庒,tín nghi còn vẫn hai đường nên chăng
卞隊𠀧妸小妃,bèn đòi ba ả tiểu phi
𢧚庒可呐皮些𦖑,nên chăng khá nói bề ta nghe
進破城池,tiến phá thành trì
𠄩歸順辰皮欣,hai quy thuận thì bề hơn
𠀧㛪可呐𤍊詳,ba em khá nói tỏ tường
底朱英特塊塘狐疑,để cho anh được khỏi đường hồ nghi
娘奇疎呐即辰,nàng cả thưa nói tức thì
妾吀呈呐払辰沛𦖑,thiếp xin trình nói chàng thì phải nghe
帳内無風㠶自立,trướng nội vô phong phàm tự lập
瓊対連𬆄浪,Quỳnh đối liền ngay rằng
胸中不雨水長流,hung trung bất vũ thuỷ trường lưu
氏點吏讀勾女,thị Diểm lại đọc câu nữa
𣘃昌𧏵𧏵坦𧋻竜刎还竜,cây xương rồng trồng đất rắn long vẫn hoàn long
瓊吏対𬆄,Quỳnh lại đối ngay
菓荼𤝞𤝞𣦎𡬼鼠制辰鼠,quả dưa chuột tuột thẳng gang thử chơi thì thử
爫朱馭藏,làm cho ngựa tàn
少之聀重少之官𢀨,thiếu chi chức trọng thiếu gì quan sang
庒貪錦𫃚泊鐄,chẳng tham gấm vóc bạc vàng
干夷麻沛爫塘逆凶,can gì mà phải làm đường nghịch hung
𣎏𣄒,có ở
爫𠊛節烈孝忠,làm người tiết liệt hiếu trung
𠃣𡗶庒負𢚸埃,ắt trời chẳng phụ lòng ai
𠦳𢆥底㗂𧗱𡢐,nghìn năm để tiếng về sau
黃巢王莽𠸦悲除,hoàng sào vương mãng khen bây giờ
𥪝䏾妾疎,trong bụng thiếp thưa
𪾋吀决断𢌌,dám xin quyết đoán rộng
払𦖑娘呐𠳒,chàng nghe nàng nói lời
唭浪㐌丕群辰娘𠄩,cười rằng đã vậy còn thì nàng hai
分明的確𠳒,phân minh đích xác lời
底些推吏䀡排欣,để ta suy lại xem bài hơn
娘浪隊㤙𨕭,nàng rằng đội ơn trên
𢌌朱妾特疎連没𠳒,rộng cho thiếp được thưa lên một lời
道梏罷𢚸誠信合,Đạo gốc bởi lòng thành tín hiệp
𢚸埌香𤌋接傳𦋦,Lòng nương nhang khói tiếp truyền ra
味香盧玉𠖤賖,Mùi hương lư ngọc bay xa
敬誠求愿仙爺證𢚸,Kính thành cầu nguyện Tiên Gia chứng lòng
吀神聖𨘗搈騎鶴,Xin Thần Thánh ruổi dong cỡi hạc
𨑜凡塵踣挌車仙,Xuống phàm trần vội gác xe Tiên
𣈜𠉞弟子恳愿,Ngày nay Đệ tử khẩn nguyền
𠃩層𡗶𡐙通傳證知,Chín tầng Trời Đất thông truyền chứng tri
𢚸所望拫記禱吿,Lòng sở vọng gắn ghi đảo cáo
𢘾恩𨕭補報福𫅞,Nhờ Ơn Trên bổ báo phước lành
慈悲駕御𤎜門禅,Từ Bi giá ngự rạng môn Thiền
弟子𢜏𠉞有惠緣,Đệ tử mừng nay hữu huệ duyên
𠄼色花𩹯吀敬禮,Năm sắc hoa tươi xin kỉnh lễ
𣍋矇上帝洒恩天,Cúi mong Thượng Đế rưới ân Thiên
天恩惠照降禅明,Thiên ân huệ chiếu giáng thiền minh
誠敬長春酌酒瓊,Thành kính trường xuân chước tửu quỳnh
樂興叩躬皆勉禮,Lạc hứng khấu cung giai miễn lễ
脱災百性仰恩生,Thoát tai bá tánh ngưỡng ân sinh
梅春月菊味茶香,Mai xuân nguyệt cúc vị trà hương
敬禮誠心獻寶漿,Kỉnh lễ thành tâm hiến bửu tương
仰望慈悲加濟福,Ngưỡng vọng Từ Bi gia tế phước
開明大道護清平,Khai minh Đại Đạo hộ thanh bường
南無一愿大道弘開,Nam mô nhứt nguyện Đại Đạo hoằng khai
二愿普度衆生,Nhì nguyện phổ độ chúng sanh
三愿舍罪弟子,Tam nguyện xá tội đệ tử
四愿天下太平,Tứ nguyện thiên hạ thái bình
五愿聖室安寧,Ngũ nguyện thánh thất an ninh
𥪝天下包𣉹朱𣍊𡜤,trong thiên hạ bao giờ cho hết đĩ
𡗶生𫥨本底麻制,trời sinh ra vốn để mà chơi
朱𡋿坦竜歐㵋適,cho lở đất long âu mới thích
𡜤包子芸制强歷,đĩ bao tử nghề chơi càng lịch
他胡朱曲𡁸姉㛪唭,tha hồ cho khúc khích chị em cười
𠊛𠀧𧵑𠀧類,người ba của ba loài
嗷喭𨤰如埃辰𡜤沐,ngao ngán nhẽ như ai thì đĩ mốc
固殘固傘固香案固盘讀,có tàn có tán có hương án có bàn độc
意㵋别浪𡜤固宗,ấy mới biết rằng đĩ có tông
江胡拯空,giang hồ chẳng không
泣南北東西㘃㗂,khắp nam bắc đông tây nức tiếng
𡜤𨑮方𡜤朱𨇜𢒂,đĩ mười phương đĩ cho đủ chín
群𠬠方底𫯳,còn một phương để chồng
劍吒丐𢼂𣑯紅,chém cha cái số đào hồng
𪠭回𣻅𣾾,trở về cát bụi
悴分,Tủi Phận