{"id":"neg_bca_5.77_x_nasa_27","root_file":"bca_5.77_root","comm_file":"nasa_27_vi","root":"sarvārambhā hi tuṣṭyarthāḥ sā vittair api durlabhā |\nbhokṣye tuṣṭisukhaṃ tasmāt paraśramakṛtair guṇaiḥ || 5.77 ||","passage":"idānīṃ tasyādibuddhasya hṛdaye prajñācakraṃ vicintayet || kiṃviśiṣṭam ity āha pratītyasamutpādārthasūcakaṃ | tathā cāha |\n\n\tāraiḥ saṃdhāryate nābhir nābhau cārāḥ pratiṣṭhitāḥ |\n\tpratītyotpādayogāc ca cakram etat pravartate || iti ||\n\nakāreṇa pariniṣpannaṃ ṣaḍvarṇopetaṃ sāraṣaṭkaṃ caturmekhalāsaṃ yuktaṃ suvibhaktanābhi || tasya nābhimadhye akāraṃ vicintya | bhagavato jñānasattvasya mūlamantrādayo mantrāś catasṛṣu mekhalāsu sitavarṇā eva bhāvanīyās || tatra prathamamekhalāyām oṃ sarvadharmābhāvasvabhāvaviśuddhavajra a ā aṃ aḥ || tasyaiva dvitīyamekhalāyāṃ dvādaśatathāgatabhūmyabhidhāyakān dvādaśasvarān cintayet || tataḥ prathamāram ārabhya yathāvat mantraṣaṭkavinyāsaṃ kulavarṇakrameṇa kuryāt || tad yathā | prathame | oṃ vajratīkṣṇāya namaḥ | dvitīye | oṃ duḥkhacchedāya namaḥ | tṛtīye | oṃ prajñājñānamūrtaye namaḥ | caturthe | oṃ jñānakāyāya namaḥ | pañcame oṃ vāgīśvarāya namaḥ | ṣaṭhe | oṃ arapacanāya namaḥ | cakrasya bahirnemyām bhagavataḥ sarvatathāgatajñānakāyasya mālāmantraṃ nyaset | aḥ āḥ sarvatathāgatahṛdaya hara hara oṃ hūṃ hṛīḥ bhagavan jñānamūrte vāgīśvara mahāvāca sarvadharmagaganāmalasupariśuddhadharmadhātujñānagarbha āḥ || bahir dvitīyāyāṃ mekhalāyāṃ kakārādihakāraparyantān niveśayet || ity ayaṃ cakrasya mantravinyāsaḥ ||\n\nathedānīṃ vajradhātumahāmaṇḍaladvāreṇa bodhicittavajrasya spharaṇādikam ity āha | tad yathā bhagavān ity ādi | bhagavān buddhaḥ saṃbuddha iti gatārthaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.88","root_file":"bca_5.88_root","comm_file":"bca_5.88_p","root":"dharmaṃ nirgaurave svasthe na śiroveṣṭhite vadet |\nsacchatradaṇḍaśastre ca nāvaguṇṭhitamastake || 5.88 ||","passage":"datvāpi saṃrakṣyam akālabhogāt saṃbuddhabhaiṣajyataros tathaiva || iti.\n\nsattvāśayarakṣaṇād apy ātmā rakṣitavya ity āha.\n\ndevamanuṣyapūjito hi bhagavato dharmaḥ. tato 'vadhyāyanti devatādayo gauravam akurvato dharmaprakāśanāt. niṣiddhaṃ caitad bhagavateti tadājñātikrame sāpattiko bhavet. na vastrādibaddhaśirasi. sahaśabdena triṣv api saṃbandhaḥ. tathottarīyādinā pihitaśīrṣe. pratyekaṃ svastha iti saṃbandhanīyam. glāne punar anāpattiḥ. upalakṣaṇaṃ caitat. na sthitena suptāya niṣaṇṇāya vā, na niṣaṇṇena suptāya, na cānāsanena niṣaṇṇāya. notpathayāyinā mārgayāyine, nāgragāmine pṛṣṭhagāminā, nāpy alaṃkārayuktāya. ityādayo 'pi draṣṭavyā iti.\n\nidam apy anarthavivarjanāya mūlāpattikāraṇam akaraṇīyam ity āha. gambhīro durmedhasāmagādhatvāt. udāraś ca prakarṣaparyantatvāt. tādṛśaṃ ca dharmam alpeṣv asaṃskṛtabuddhiṣu hīnādhimuktiṣu vā na vaded iti prakṛtena saṃbandhaḥ.","ground_truth":[["COMM","sattvāśayarakṣaṇād apy ātmā rakṣitavya ity āha.\n\ndevamanuṣyapūjito hi bhagavato dharmaḥ. tato 'vadhyāyanti devatādayo gauravam akurvato dharmaprakāśanāt. niṣiddhaṃ caitad bhagavateti tadājñātikrame sāpattiko bhavet. na vastrādibaddhaśirasi. sahaśabdena triṣv api saṃbandhaḥ. tathottarīyādinā pihitaśīrṣe. pratyekaṃ svastha iti saṃbandhanīyam. glāne punar anāpattiḥ. upalakṣaṇaṃ caitat. na sthitena suptāya niṣaṇṇāya vā, na niṣaṇṇena suptāya, na cānāsanena niṣaṇṇāya. notpathayāyinā mārgayāyine, nāgragāmine pṛṣṭhagāminā, nāpy alaṃkārayuktāya. ityādayo 'pi draṣṭavyā iti."]],"offsets":[[73,643]]} {"id":"neg_cmt_2.2_x_ht_1.5.18","root_file":"cmt_2.2_root","comm_file":"ht_1.5.18_mua","root":"atha bhagavān āha |\nmaṇḍalasya bhaven mānaṃ caikahastaṃ dvihastakam |\ntrihastaṃ vā catuḥpañca pañcamānaṃ na cādhikam || 2.2 ||\n","passage":"rajakītyādinoddeśaḥ. rañjanād ityādinā nirdeśaḥ. sattvānām iti vijñānānām.\n\nguṇasyeti satsukhasya. cañcalatvād iti jñeyeśv āśusañcārāt.\n\njalpanaṃ japam iti hevajrāhaṅkāriṇo hṛnmantrodbhavaḥ. sa eva jalpo japa iti saṃkṣepaḥ. pādalekhaḥ pādapratibimbaṃ rajaḥpaṅkajalādibhis tanmaṇḍalalikhanam iti mahān saṃkṣepaḥ.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_4.26","root_file":"cmt_4.26_root","comm_file":"cmt_4.26_com","root":"īrṣyāvajrīṃ sṛjet paścāt sa prajñodgatim āvahet |\ncodayanti tato devyaḥ svakaṇṭhoditagītibhiḥ || 4.26 ||\n","passage":"codayantīti sambodhayanti ||\n\npahu maitītyādi | bho prabho maitrīṃ sarvasattveṣv ātmasnehabhāvanāṃ tvaṃ vivarjya bhava mā śūnyasvabhāvaḥ | tava viyogena phiṭumīti ātmānaṃ sphoṭayāmi |","ground_truth":[["COMM","codayantīti sambodhayanti ||"]],"offsets":[[0,28]]} {"id":"cmt_2.5","root_file":"cmt_2.5_root","comm_file":"cmt_2.5_com","root":"pakṣaṃ cāpi tathā vedīhārārdhahārapaṭṭikām |\nmūlasūtrabahis tasyās tu ardhenaiva rajobhuvam || 2.5 ||\n","passage":"tasyās tv iti ||\n\nhārārdhahārapaṭṭikāyāḥ | rajobhuvam iti | maṇḍalapradhānarekhātaḥ pañcarekhābhuvaṃ | hārārdhahārapaṭṭikānantaraṃ ca māṇikyapaṭṭikādibhuvaṃ | vedikāhārārdhahārapaṭṭikāyās tu madhyaṃ yathāśobhaṃ kuryāt ||\n\nhariṇadvayaveṣṭitāṃ kuryāt | tadadhaḥ kramaśīrṣapaṭṭikāṃ dadyāt | toraṇapārśvadvaye tu yathāśobhaṃ vajrāradvayaṃ dadyāt | cihnadvayaṃ koṇacchatraṃ ca |","ground_truth":[["COMM","hārārdhahārapaṭṭikāyāḥ | rajobhuvam iti | maṇḍalapradhānarekhātaḥ pañcarekhābhuvaṃ | hārārdhahārapaṭṭikānantaraṃ ca māṇikyapaṭṭikādibhuvaṃ | vedikāhārārdhahārapaṭṭikāyās tu madhyaṃ yathāśobhaṃ kuryāt ||"]],"offsets":[[18,220]]} {"id":"nasa_35","root_file":"nasa_35_root","comm_file":"nasa_35_vi","root":"mahāmāyādharo vidvān mahāmāyārthasādhakaḥ |\nmahāmāyāratirato mahāmāyendrajālikaḥ || 35 ||\n","passage":"tataś ca vikalpamanaḥparāvṛttilakṣaṇapratyavekṣaṇājñānāśritavajradharmādisvabhāvaṃ pratyavekṣaṇājñāne yathoktaviparyāsavivekena samastadharmatattvapratyavekṣaṇāt | tanmukhena ca svabhāvaśuddhadharmatāprajñājñānāvaivartikasamastābhisandhyarthaparijñānahetutvāc ca | ata evaiṣāṃ vajradharmādīnām ayaṃ kramaḥ ||\n\ntad eva lakṣaṇavyañjanātmani rūpakāye 'nabhisaṃskārāl lakṣaṇaśūnyatā || balavaiśāradyādisvabhāvadharmakāyānabhisaṃskārāt sarvadharmaśūnyatā || pudgaladharmāsamāropaṇād abhāvaśūnyatā || yathoktaśūnyatālakṣaṇāpavādānabhisaṃskaraṇāc ca abhāvasvabhāvaśūnyatā | ataś cāha mahāmāyetyādi |\n\ntatra mahāmāyādharo vidvān iti vajraviśvaḥ | māyeti sarvatathāgatavicitravipulodārapūjānirmāṇaṃ tad dhārayatīti māyādharaḥ | mahāṃś cāsau māyādharaś ceti mahāmāyādharaḥ | ata eva vidvān paṇḍitas tena pūjākarmaṇā puṇyasaṃbhāropārjanāt || mahāmāyārthasādhaka iti vajrarakṣaḥ | māyārtheti nirmāṇārthaḥ | tena kusīdasattvāni sādhayati protsāhayatīti māyārthasādhakaḥ | mahāṃś cāsau mayārthasādhakaś ceti mahāmāyārthasādhakaḥ | mahāmāyāratirata iti vajrayakṣaḥ | māyāyāṃ ratir māyāratiḥ | tathāgatapūjānirmāṇaratir ity arthaḥ | māyāratau rataḥ sakto māyāratirataḥ | mahāṃś cāsau māyāratirataś ca mahāmāyāratirataḥ || mahāmāyendrajālika iti vajramuṣṭiḥ | māyendrajālaṃ nirmāṇasamūhaṃ kāyavākcittavajrāṇām ekībhāvaḥ | tad vettīti māyendrajālikaḥ | mahāṃś cāsau māyendrajālikaś ca mahāmāyendrajālikaḥ || vṛddhyabhāvo 'tra draṣṭavyaḥ saddharmapāṭhāt || \n\ntataś ca kṛtyānuṣṭhānajñānāśrayavajrakarmādicatuṣṭayātmakaṃ cakṣurādivijñānaparāvṛttyātmani kṛtyānuṣṭhānajñāne sati | uktaviparyāsāpahrāsamukhena samastasugatapūjābhisaṃrakṣaṇavighnopaśamakāyādiśūnyatājñānakāraṇatvāt | ata eva caiṣāṃ vajraviśvādīnāṃ krama iti ||\n\nevaṃ mātsaryadauḥśīlyākṣāntikausīdyapratipakṣatayā tad eva dānaśīlakṣāntivīryapāramitātmakam iti | ata āha mahādānetyādi ||","ground_truth":[["COMM","tad eva lakṣaṇavyañjanātmani rūpakāye 'nabhisaṃskārāl lakṣaṇaśūnyatā || balavaiśāradyādisvabhāvadharmakāyānabhisaṃskārāt sarvadharmaśūnyatā || pudgaladharmāsamāropaṇād abhāvaśūnyatā || yathoktaśūnyatālakṣaṇāpavādānabhisaṃskaraṇāc ca abhāvasvabhāvaśūnyatā | ataś cāha mahāmāyetyādi |\n\ntatra mahāmāyādharo vidvān iti vajraviśvaḥ | māyeti sarvatathāgatavicitravipulodārapūjānirmāṇaṃ tad dhārayatīti māyādharaḥ | mahāṃś cāsau māyādharaś ceti mahāmāyādharaḥ | ata eva vidvān paṇḍitas tena pūjākarmaṇā puṇyasaṃbhāropārjanāt || mahāmāyārthasādhaka iti vajrarakṣaḥ | māyārtheti nirmāṇārthaḥ | tena kusīdasattvāni sādhayati protsāhayatīti māyārthasādhakaḥ | mahāṃś cāsau mayārthasādhakaś ceti mahāmāyārthasādhakaḥ | mahāmāyāratirata iti vajrayakṣaḥ | māyāyāṃ ratir māyāratiḥ | tathāgatapūjānirmāṇaratir ity arthaḥ | māyāratau rataḥ sakto māyāratirataḥ | mahāṃś cāsau māyāratirataś ca mahāmāyāratirataḥ || mahāmāyendrajālika iti vajramuṣṭiḥ | māyendrajālaṃ nirmāṇasamūhaṃ kāyavākcittavajrāṇām ekībhāvaḥ | tad vettīti māyendrajālikaḥ | mahāṃś cāsau māyendrajālikaś ca mahāmāyendrajālikaḥ || vṛddhyabhāvo 'tra draṣṭavyaḥ saddharmapāṭhāt || \n\ntataś ca kṛtyānuṣṭhānajñānāśrayavajrakarmādicatuṣṭayātmakaṃ cakṣurādivijñānaparāvṛttyātmani kṛtyānuṣṭhānajñāne sati | uktaviparyāsāpahrāsamukhena samastasugatapūjābhisaṃrakṣaṇavighnopaśamakāyādiśūnyatājñānakāraṇatvāt | ata eva caiṣāṃ vajraviśvādīnāṃ krama iti ||"]],"offsets":[[310,1702]]} {"id":"nasa_23","root_file":"nasa_23_root","comm_file":"nasa_23_vi","root":"atha śākyamunir bhagavān sakalaṃ mantrakulaṃ mahat |\nmantravidyādharakulaṃ vyavalokya kulatrayaṃ || 23 ||\n","passage":"mādhomukhacchidrāśucighaṭavat kiṃ tarhi sādhu śṛṇu || bhagavataivam ukte sati vajradharaḥ prāha bhagavan śākyamune evam astv iti | yathoktenaiva krameṇāhaṃ śṛṇuyām iti ||\n\nidānīṃ prativacanāntaraṃ ṣaṭkulāvalokanam adhikṛtyāha | atha śākyamunir bhagavānityādi | tatra sakalaṃ mantrakulaṃ mahad iti grahaṇakavākyam etat sāmānyenopāttaṃ | tad vyavalokya girāṃ pater mañjuśrījñānasattvasya saṃbandhinī yānutpādadharmiṇī gāthā tām imāṃ bhāṣate smeti | vakṣyamāṇakriyāpadena saha saṃbandhaḥ ||\n\nmantravidyādharakulam iti | vidyāṃ dhārayatīti vidyādharaḥ | mantrātmakaś cāsau vidyādharaś ca mantravidyādharaḥ | na dhāraṇyātmakaḥ | tasya kulaṃ mantravidyādharakulaṃ karmakulam ity arthaḥ || kulatrayam iti kāyavākcittasvabhāvatvād vairocanakulaṃ ||\n\nlokalokottarakulam iti | lokṛ darśane | lokyata iti lokaḥ |","ground_truth":[["COMM","idānīṃ prativacanāntaraṃ ṣaṭkulāvalokanam adhikṛtyāha | atha śākyamunir bhagavānityādi | tatra sakalaṃ mantrakulaṃ mahad iti grahaṇakavākyam etat sāmānyenopāttaṃ | tad vyavalokya girāṃ pater mañjuśrījñānasattvasya saṃbandhinī yānutpādadharmiṇī gāthā tām imāṃ bhāṣate smeti | vakṣyamāṇakriyāpadena saha saṃbandhaḥ ||\n\nmantravidyādharakulam iti | vidyāṃ dhārayatīti vidyādharaḥ | mantrātmakaś cāsau vidyādharaś ca mantravidyādharaḥ | na dhāraṇyātmakaḥ | tasya kulaṃ mantravidyādharakulaṃ karmakulam ity arthaḥ || kulatrayam iti kāyavākcittasvabhāvatvād vairocanakulaṃ ||"]],"offsets":[[172,740]]} {"id":"seni_18","root_file":"seni_18_root","comm_file":"seni_18_p","root":"bhagavadgītāyām api—\nnāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ |\nubhayor api dṛṣṭo 'nto hy anayos tattvadarśibhiḥ || SeNi 18 ||","passage":"pravacanam api | \n\n\tsamastavedasiddhānāṃ kṛtānām īśvarādibhiḥ |\n\tbauddhānāṃ tantramantrāṇāṃ viśeṣaḥ śunyatāṃ prati ||\n\nitthaṃ praviṣṭasyedānīṃ sarvābhiniveśatyāgam āha—tyajetyādi | subodham ||\n\ncatuḥkoṭirahitatā cety āha—nāsata ityādi | subodham ||\n\nparāgamasāmyam uktvā svāgamavirodham āha—kiṃ cetyādi | iha hi madhyamakādivicārito 'rtho mantranaye phalena devatāyogena khyāpyate |","ground_truth":[["COMM","catuḥkoṭirahitatā cety āha—nāsata ityādi | subodham ||"]],"offsets":[[194,248]]} {"id":"bca_5.9","root_file":"bca_5.9_root","comm_file":"bca_5.9_p","root":"adaridraṃ jagat kṛtvā dānapāramitā yadi |\njagaddaridram adyāpi sā kathaṃ pūrvatāyinām || 5.9 ||","passage":"evaṃ vyupaparīkṣamāṇaś citte sūpasthitasmṛtir viharati, na ca cittasya vaśaṃ gacchati. api tu cittam evāsya vaśaṃ gacchati. cittenāsya vaśībhūtena sarve dharmā vaśībhavantīti.\n\nsyād etat—dānapāramitādiṣu katham iva cittaṃ pradhānam? sā hi sarvasattvānāṃ dāridryāpanayanalakṣaṇety āha.\n\ndāridryaṃ hi nāma sāsravasukhabhogabubhukṣayā cittakārpaṇyam upakaraṇavaikalyaṃ vā. tad apanīya jagato yadi dānapāramitāparipūrir bhavatīty ucyate, tadā sā katham? na kathaṃcid api pūrvatāyināṃ pūrvam abhisaṃbuddhānāṃ bhagavatāṃ yujyate. kutaḥ? jagaddaridram adyāpi, nādyāpi yāvaj jagaddāridyam upaśāmyati.\n\nyady evaṃ neṣyate, kathaṃ sā bhavatīty āha. sarvasvaṃ bāhyādhyātmikaṃ sarvaṃ vastu dānaṃ dānaphalaṃ ca sarvasattvebhyaḥ parityajato 'bhyāsena prakarṣagamanād yadāpagatamātsaryamalaṃ nirāsaṅgatayā cittam utpadyate, tadā dānapāramitā niṣpannety ucyate. tasmāt sā cittam eva nānyā dānapāramitā.","ground_truth":[["COMM","syād etat—dānapāramitādiṣu katham iva cittaṃ pradhānam? sā hi sarvasattvānāṃ dāridryāpanayanalakṣaṇety āha.\n\ndāridryaṃ hi nāma sāsravasukhabhogabubhukṣayā cittakārpaṇyam upakaraṇavaikalyaṃ vā. tad apanīya jagato yadi dānapāramitāparipūrir bhavatīty ucyate, tadā sā katham? na kathaṃcid api pūrvatāyināṃ pūrvam abhisaṃbuddhānāṃ bhagavatāṃ yujyate. kutaḥ? jagaddaridram adyāpi, nādyāpi yāvaj jagaddāridyam upaśāmyati."]],"offsets":[[177,592]]} {"id":"neg_seni_33_x_nasa_19","root_file":"seni_33_root","comm_file":"nasa_19_vi","root":"jñānajñeyāsamārope manyanā tatra nānyathā |\nsarvaṃ tathā yathā pūrvaṃ yathā buddhis tathā na hi || SeNi 33 ||\n","passage":"smitaṃ saṃdarśyeti trilokam āpūrayantyā vajrapāṇiṃ girā vācā pratyabhāṣata | kiṃbhūtayā | madhurayā | mādhuryaṃ śrutisukhatvāt brāhmyeti brahmasvaropetatvāt | brahmasvara iti brahmaśabdo mahato mahāguṇasyādhivacanaṃ yathoktaṃ |\n\n\tbrāhmaṃ puṇyaṃ prasūyate 'nekasāhasraparṣadi ||\n\niti || sāhasraśabdena trisāhasramahāsāhasro lokadhātur avagantavyaḥ | anekasāhasramayyāṃ parṣadīty arthaḥ || yathā coktaṃ |\n\n\tlokadhātuṃ trisāhasramahāsāhasraṃ śabdena spharatīti |\n\tyathābhyantarāḥ śṛṇvanti tathā bāhyā api ||\n\niti | tatrābhyāntarā ye 'smiṃs trisāhasramahāsāhasre sthitāḥ | bāhyā iti ye lokadhātvantaritāḥ | tena mahattvād brahma | tasya svaro brahmasvaraḥ ||\n\natha vā brahmā bhagavān śākyamuniḥ | tasya brahmaṇa iyaṃ brāhmī vāk | tayā brāhmyā ekayaiva girā trilokam āpūrayantyā vyāpnuvantyā vajrapāṇiṃ pratyabhāṣata | tathā coktaṃ |\n\n\tekāpi vāṇi bhavasūdanasya nānābhidhānaiḥ pratideśabhinnaiḥ |\n\tyathā tathā sarvajanaprabodhahetur bhavaty askhalitā vibhaktā ||\n\niti ||\n\nsādhu vajradharetyādi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_4.3","root_file":"cmt_4.3_root","comm_file":"cmt_4.3_com","root":"prathamaṃ bhāvayen maitrīṃ dvitīye karuṇāṃ vibhāvayet |\ntṛtīye bhāvayen muditām upekṣāṃ sarvaśeṣataḥ || 4.3 ||\n","passage":"maitrī sarvasattveṣv ātmasnehabhāvanā | karuṇā sarvasattvānāṃ sarvaduḥkhair dharaṇābhilāṣabhāvanā | muditā sarvasattvānām aiśvaryādiṣu harṣacittabhāvanā | upekṣā viheṭhakāviheṭhakasattveṣu pratighānunayaparahitacittabhāvanā ||\n\nbījaṃ hūṃkāraṃ ||","ground_truth":[["COMM","maitrī sarvasattveṣv ātmasnehabhāvanā | karuṇā sarvasattvānāṃ sarvaduḥkhair dharaṇābhilāṣabhāvanā | muditā sarvasattvānām aiśvaryādiṣu harṣacittabhāvanā | upekṣā viheṭhakāviheṭhakasattveṣu pratighānunayaparahitacittabhāvanā ||"]],"offsets":[[0,226]]} {"id":"taraa_10","root_file":"taraa_10_root","comm_file":"taraa_10_comm","root":"kṛtvā sākṣāt svādhipaṃ sātarūpaṃ\npaścāt tyaktvā sātamātraṃ phalaṃ syāt |\nśuddhaṃ sākṣāc chakyate naiva kartuṃ\ntenākāro bhāvitaḥ svādhipasya || 10 ||","passage":"prāg eva prathamataram upadeśānantaram eva devatākāranirapekṣaṃ sukhaṃ sambhāvya, bhāvanayā sākṣāt kṛtvā, sphuṭaṃ sphuṭīkṛtaṃ san mahāsukhasaṃjñakaṃ bhavati. tac ca jagadarthakāri cintāmaṇisamānarūpam. etad uktaṃ bhavati—upadeśānantaram eva mantramudrādevatākārarahitaṃ bhāvanayā sphuṭīkṛtaṃ mahāsukhasaṃjñakaṃ cintāmaṇivaj jagadarthakāri māyopamam āsaṃsārasthāyi dvitīyaṃ sādhyam.\n\nkṛtvetyādi. svādhipaṃ sveṣṭadaivataṃ sākṣāt kṛtvāmukhīkṛtya sātarūpaṃ sukhaikasvabhāvam, paścād devatākāraṃ parityajya, sukhamātraṃ phalaṃ sādhyaṃ vyavasthitaṃ syāt.\n\nnanu yadi sākṣāt kṛtvāpi devatākāras tyaktavyaḥ, tarhi prathamam eva kasmād vibhāvitaḥ? sukhamātram eva dvitīyasādhyavat kiṃ na vibhāvitam? kiṃ vṛthāprayāsenety āha—śuddham ityādi. śuddhaṃ kevalaṃ devatākāravirahitaṃ sukhamātraṃ naiva sākṣāt kartuṃ śakyate, ākārarahitasya sukhasyānupalambhāt. tasmāt tena kāraṇenākāro bhāvitaḥ svādhipasyeti tṛtīyam. ayam arthaḥ—devatākārasaṃvalitam eva sukhaṃ vibhāvya, sākṣātkṛte devatākāraṃ tyaktvā, sukhamātram eva sādhyam uktaguṇam.\n\ngaganetyādi. gaganasamaṃ māyopamaṃ vicārāsahaṃ śarīraṃ yasya. lakṣaṇair dvātriṃśadbhir aśītibhiś cānuvyañjanair maṇḍitāny aṅgāni yasya.","ground_truth":[["COMM","kṛtvetyādi. svādhipaṃ sveṣṭadaivataṃ sākṣāt kṛtvāmukhīkṛtya sātarūpaṃ sukhaikasvabhāvam, paścād devatākāraṃ parityajya, sukhamātraṃ phalaṃ sādhyaṃ vyavasthitaṃ syāt.\n\nnanu yadi sākṣāt kṛtvāpi devatākāras tyaktavyaḥ, tarhi prathamam eva kasmād vibhāvitaḥ? sukhamātram eva dvitīyasādhyavat kiṃ na vibhāvitam? kiṃ vṛthāprayāsenety āha—śuddham ityādi. śuddhaṃ kevalaṃ devatākāravirahitaṃ sukhamātraṃ naiva sākṣāt kartuṃ śakyate, ākārarahitasya sukhasyānupalambhāt. tasmāt tena kāraṇenākāro bhāvitaḥ svādhipasyeti tṛtīyam. ayam arthaḥ—devatākārasaṃvalitam eva sukhaṃ vibhāvya, sākṣātkṛte devatākāraṃ tyaktvā, sukhamātram eva sādhyam uktaguṇam."]],"offsets":[[383,1021]]} {"id":"neg_taraa_12_x_cmt_1.2","root_file":"taraa_12_root","comm_file":"cmt_1.2_com","root":"kṛtvā sākṣāt svādhipaṃ sātarūpaṃ\ntyaktvopekṣājñānamātraṃ phalaṃ syāt |\nāsaṃsārasthāyi sattvārthakāri\ncintāratnaprakhyam ekāntaśāntam || 12 ||","passage":"evaṃprakāraiḥ | cakṣuṣā ghrāṇena rasanayā kāyena śrotreṇa rūpeṇa vedanayā saṃjñayā saṃskāreṇa vijñānena pṛthivyā jalena tejasā vāyūnā ākāśena ityādibhir ityarthaḥ | etenaivamvidhe vihāre parṣaddevyopyetāddṛśyo bodhicitte tu kathitaṃ bhavati | |\n\natiguptatvāt | nanu tadā tvayā katham śrutam iti ced āha || \nathetyādi | ayam arthaḥ | tena vihāreṇa yadā caturānandasukham anubhūya tadanantaraṃ sarvapuruṣeṣu mahākaruṇām āmukhīkṛtyāt | evaṃ kṛṣṇācalasamādhiṃ samāpadyedaṃ vakṣyamāṇam udājahāra udāhṛtavān | tadā śrutam ity arthaḥ | saṅgītikārasya mama vajrapāṇeḥ śrotrendriyarūpatvād bhagavadbhagavatīdeha eva sthitvā mayā śrutam iti bhāvaḥ ||\nkim udāhṛtavān | bhāvābhāvetyādi | bhāva ānandaparamānandavikalpaḥ | abhāvo viramānandavikalpaḥ | tābhyāṃ vinirmuktas tyaktaḥ | catvāra ānandās tatra prajñopāyābhyām anyonyānurāgalakṣaṇam āliṅganacumbanastanamardananakhadānādinā yantrārūḍhabandhena vajrapadmasaṃyogaṃ yāvad ānandaḥ | etena kiṃcit sukham utpadyate | tataḥ padmāntargatavajracālanena yāvan maṇimūlaṃ bodhicittam āyāti tāvat paramānandaḥ | etena tadadhikaṃ sukham utpadyate | maṇimūlād yāvat padmodarāntargatam aśeṣaṃ na bhavati tāvat sahajānandaḥ | etena grāhyagrāhakagrahaṇābhimānarahitaṃ paramaṃ sukham utpadyate | ataḥ paraṃ yāvan niśceṣṭībhūya sukhaṃ bhuktaṃ mayeti vikalpayati tāvad viramānandaḥ | virameṇa trividhasukhavisargeṇa ānando harṣo yatra sa tathā | etena sukhānubhavasmaraṇarūpaṃ sukham utpadyate | tair ekam ānandādivikalparahitaṃ sukhajñānamātraṃ tena tatpara āsakta ity arthaḥ || \nniḥśabdo niṣedhe prapañca ādhārādheyacakrabhāvanārūpaḥ tena svasya rūpaṃ yasya sa tathā | saṃkalpaḥ svarganarakādihetukarmasukhaduḥkhādiphalavikalpaḥ || \n\npumvapuṣīti | prajñāsamparkonmukhe iti bhāvaḥ | hitaṃ tatkathanaṃ pañcākāreṇeti |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"nasa_36","root_file":"nasa_36_root","comm_file":"nasa_36_vi","root":"mahādānapatiḥ śreṣṭho mahāśīladharo 'graṇīḥ |\nmahākṣāntidharo dhīro mahāvīryaparākramaḥ || 36 ||\n","passage":"ata eva caiṣāṃ vajraviśvādīnāṃ krama iti ||\n\nevaṃ mātsaryadauḥśīlyākṣāntikausīdyapratipakṣatayā tad eva dānaśīlakṣāntivīryapāramitātmakam iti | ata āha mahādānetyādi ||\n\ntatra mahādānapatiḥ śreṣṭha iti vajralāsyā | pūjānugrahakāmyayā dīyata iti dānaṃ | tasya dānasya patir dānapatiḥ | mahāṃś cāsau dānapatiś ca mahādānapatiḥ | āmiṣābhayadharmābhiṣekātmakacaturdānotsṛjanatayā śreṣṭhaḥ sarvalokotkṛṣṭatvāt || mahāśīladharo 'graṇīr iti vajramālā | kāyavākcittānāṃ samādhānāc chīlaṃ | śīla samādhāv iti dhātvarthatvāt | daśākuśalaviratilakṣaṇaṃ prātimokṣasvabhāvaṃ ca | tad dhārayatīti śīladharaḥ | mahāṃś cāsau śīladharaś ca mahāśīladharaḥ | ata evāgraṇīḥ purahsara ity arthah || mahākṣāntidharo dhīra iti vajragītā | kṣamaṇaṃ kṣāntis titikṣā tāṃ dhārayatīti kṣāntidharaḥ | mahaṃś cāsau kṣāntidharaś ca mahākṣāntidharaḥ | tataś ca dhīraḥ | mahatsv api duḥkheṣu dhairyāvalambanatvāt || mahāvīryaparākrama iti vajranṛtyā | vīryaṃ kuśala utsāhaḥ | pāpādau tūtsāhaḥ kusīdatvāt kausīdyam eva na vīryaṃ | tasya parākramaḥ sarvalaukikalokottarakuśalamūlaparipūraṇāt | \n\nataś ca guhyapūjācatuṣṭayātmakaṃ yathākramam ādarśādijñānaniṣpattau svavimokṣamukhaviśuddhibalenānābhogābhirativiśeṣotpādakatvāt ||\n\ntad eva dauṣprajñavikṣepāsamyakpraṇidhivipakṣābhibhūtirahitatvenāha mahādhyānetyādi | tatrāsyāṃ gāthāyāṃ dhyānaprajñayor vyatyayo draṣṭavyaḥ | tataś cāyam arthaḥ | mahāprajñāśarīradhṛg iti vajradhūpā |","ground_truth":[["COMM","evaṃ mātsaryadauḥśīlyākṣāntikausīdyapratipakṣatayā tad eva dānaśīlakṣāntivīryapāramitātmakam iti | ata āha mahādānetyādi ||\n\ntatra mahādānapatiḥ śreṣṭha iti vajralāsyā | pūjānugrahakāmyayā dīyata iti dānaṃ | tasya dānasya patir dānapatiḥ | mahāṃś cāsau dānapatiś ca mahādānapatiḥ | āmiṣābhayadharmābhiṣekātmakacaturdānotsṛjanatayā śreṣṭhaḥ sarvalokotkṛṣṭatvāt || mahāśīladharo 'graṇīr iti vajramālā | kāyavākcittānāṃ samādhānāc chīlaṃ | śīla samādhāv iti dhātvarthatvāt | daśākuśalaviratilakṣaṇaṃ prātimokṣasvabhāvaṃ ca | tad dhārayatīti śīladharaḥ | mahāṃś cāsau śīladharaś ca mahāśīladharaḥ | ata evāgraṇīḥ purahsara ity arthah || mahākṣāntidharo dhīra iti vajragītā | kṣamaṇaṃ kṣāntis titikṣā tāṃ dhārayatīti kṣāntidharaḥ | mahaṃś cāsau kṣāntidharaś ca mahākṣāntidharaḥ | tataś ca dhīraḥ | mahatsv api duḥkheṣu dhairyāvalambanatvāt || mahāvīryaparākrama iti vajranṛtyā | vīryaṃ kuśala utsāhaḥ | pāpādau tūtsāhaḥ kusīdatvāt kausīdyam eva na vīryaṃ | tasya parākramaḥ sarvalaukikalokottarakuśalamūlaparipūraṇāt | \n\nataś ca guhyapūjācatuṣṭayātmakaṃ yathākramam ādarśādijñānaniṣpattau svavimokṣamukhaviśuddhibalenānābhogābhirativiśeṣotpādakatvāt ||"]],"offsets":[[45,1192]]} {"id":"seni_33","root_file":"seni_33_root","comm_file":"seni_33_p","root":"jñānajñeyāsamārope manyanā tatra nānyathā |\nsarvaṃ tathā yathā pūrvaṃ yathā buddhis tathā na hi || SeNi 33 ||\n","passage":"na | apratiṣṭhānatvenānāstheyasattvānurodhāt saṃvṛtyā vyavahārāt | atas tatrāpohavidhī vidhiniṣedhau kutaḥ | naivety arthaḥ |\n\ntarhi pratīyamānā bhāvāḥ kathaṃ jñeyāḥ | ata āha—jñānetyādi | tatra hi jñānajñeyasamāropaśūnye tattvātmake jagati manyatā savikalpanirvikalpābhyāṃ nānyathā | kathaṃ tarhi | yathā pūrvaṃ tattvājñāne tathaiva tattvajñāne 'pi sarvam | tad uktam—\n\n\tnāpaneyam ataḥ kiñcit prakṣeptavyaṃ na kiñcana | \n\tdraṣtavyaṃ bhūtato bhūtaṃ bhūtadarśī vimucyate || \n\niti | tathānyatrāpy uktam—\n\n\tbhavasyaiva parijñānaṃ nirvāṇam iti kathyate | \n\niti | yadvā sarvaṃ tathā yathā pūrvam iti yathānavabodhē sahajarūpaṃ tathatārūpaṃ sarvaṃ jagat tathā bodhe 'pi jñeyam | tad uktam—\n\n\tyathā pūrvaṃ tathā paścāt tathatāṃ buddhavān asi || \n\niti | anyatra ca—\"sahajagatikā hi sarvadharmāḥ. te tāṃ gatiṃ na vyativartante\" iti | tathā—\n\n\tanutpāde 'pi buddhānāṃ tathaiva dharmatā sthitā |\n\nityādivistaraḥ | param ayaṃ viśeṣaḥ | yathā pūrvaṃ grāhyagrāhakādyadhyavasāyinī buddhis tathaiva paraṃ nāsti | tad uktam—\n\n\tamī dharmās tu nirvāṇaṃ mohāt saṃsārarūpiṇaḥ | \n\niti | mohaś cātra grāhyagrāhakādyadhyavasāyaḥ | tathānyatrāpy uktam—\n\n\tsaraha bhaṇaī\n\tṇibbiappo jaïso taïso\n\tjaïso bujjhaï hoï ṇa taïso\n\niti ||\n\nviditaivaṃvidhajñānasya jagad yathā tad darśayati—yenetyādi | \"sadasator utpādāyogād\" ityādinājātaṃ jagad yena buddhaṃ pratyakṣato jñātaṃ tasya prtītyasamutpannā buddhiḥ śuddhaiva bodhato nirvedhataḥ | atas tasya dhīmato 'nābhogenābhogaṃ vinaiva nijaṃ sahajaṃ jagat satyam avitatham |","ground_truth":[["COMM","tarhi pratīyamānā bhāvāḥ kathaṃ jñeyāḥ | ata āha—jñānetyādi | tatra hi jñānajñeyasamāropaśūnye tattvātmake jagati manyatā savikalpanirvikalpābhyāṃ nānyathā | kathaṃ tarhi | yathā pūrvaṃ tattvājñāne tathaiva tattvajñāne 'pi sarvam | tad uktam—\n\n\tnāpaneyam ataḥ kiñcit prakṣeptavyaṃ na kiñcana | \n\tdraṣtavyaṃ bhūtato bhūtaṃ bhūtadarśī vimucyate || \n\niti | tathānyatrāpy uktam—\n\n\tbhavasyaiva parijñānaṃ nirvāṇam iti kathyate | \n\niti | yadvā sarvaṃ tathā yathā pūrvam iti yathānavabodhē sahajarūpaṃ tathatārūpaṃ sarvaṃ jagat tathā bodhe 'pi jñeyam | tad uktam—\n\n\tyathā pūrvaṃ tathā paścāt tathatāṃ buddhavān asi || \n\niti | anyatra ca—\"sahajagatikā hi sarvadharmāḥ. te tāṃ gatiṃ na vyativartante\" iti | tathā—\n\n\tanutpāde 'pi buddhānāṃ tathaiva dharmatā sthitā |\n\nityādivistaraḥ | param ayaṃ viśeṣaḥ | yathā pūrvaṃ grāhyagrāhakādyadhyavasāyinī buddhis tathaiva paraṃ nāsti | tad uktam—\n\n\tamī dharmās tu nirvāṇaṃ mohāt saṃsārarūpiṇaḥ | \n\niti | mohaś cātra grāhyagrāhakādyadhyavasāyaḥ | tathānyatrāpy uktam—\n\n\tsaraha bhaṇaī\n\tṇibbiappo jaïso taïso\n\tjaïso bujjhaï hoï ṇa taïso\n\niti ||"]],"offsets":[[127,1201]]} {"id":"neg_cmt_1.20_x_gg_1.2","root_file":"cmt_1.20_root","comm_file":"gg_1.2_com","root":"ity ekallavīrākhye śrīcaṇḍamahāroṣaṇatantre tantrāvatāraṇapaṭalaḥ prathamaḥ || 1.20 ||\n","passage":"pataṃ prabandhaṃ jayadevakaviḥ karoti | kiṃbhūtaṃ prabandham | śrīvāsudevaratikelikathāsametam | śrīḥ lakṣmī rādhārūpiṇī | vasudevasyāpatyaṃ vāsudevaḥ kṛṣṇaḥ kaṃsadaityavināśāya ādyaḥ ajanmā mānavāvatāre manujarūpī | ratiśca prītiḥ | keliḥ krīḍā ca anubhūta karma ālaye śrīśca vāsudevaśca tayoḥ ratikelikathāstābhiḥ sametaṃ saṃyuktam | kathaṃbhūto jayadevakaviḥ | padmāvatīcaraṇacāraṇacakravartī | padmāvatī lakṣmīḥ tasyāḥ caraṇau | tayoścāraṇaṃ śuśrūṣārādhanaṃ tatra cakravartī sevakādhirājaḥ | athavā padmāvatī tasya brāhmaṇī tasyāḥ nṛtyakalācakravartī | punaḥ kiṃbhūtaḥ | vāgdevatācaritacitritacitrasadmā | vāk cāsau devatā ceti | tasyāścaritaṃ tena citritaṃ vicitrīkṛtaṃ cittameva sadma gṛhaṃ yasya sa tathā | anena lakṣmī sarasvatyorjayadevo niṣṇātaḥ śṛṅgārī ca sūcitaḥ |\n\numāpatidharo vācaḥ pallavayati kevalaṃ komalāṃ vācaṃ vistārayatītyarthaḥ | na tu girāṃ vāṇīnāṃ saṃdarbhaśuddhiṃ jānīte | tathā śaraṇaḥ kaviḥ ślāghyaḥ praśastaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.37","root_file":"bca_5.37_root","comm_file":"bca_5.37_p","root":"mārgādau bhayabodhārthaṃ muhuḥ paśyec caturdiśam |\ndiśo viśramya vīkṣeta parāvṛtyeva pṛṣṭhataḥ || 5.37 ||","passage":"dṛṣṭicittaparikhedaparityāgāya kadācit karhicit diśo vyavalokayet. atha kadācit kaścit tatsamīpam āgacchet, tadā tasya praticchāyāmātraṃ viditvā svāgatavādena saṃtoṣaṇārthaṃ vilokayet. anyathā tatra tasyāvadhyānenākuśalaṃ prasavet.\n\nmārge 'pi tathādṛṣṭer gacchata upaghātaparihārārtham āha.\n\nbhayahetucaurādipratipattyarthaṃ caturdiśam iti krameṇa. anyathātmabhāvasya rakṣā kṛtā na syāt. sarvadigvyavalokanaṃ tu kriyamāṇam auddhatyopaghātaparihārārthaṃ sthitvā kartavyam. pṛṣṭhato vyavalokanaṃ parāvṛtya paścān mukhībhūya.\n\nasamādhānasya ca rakṣaṇām āha. saret puraḥ apasaret paścāt. prapātādyupaghātaṃ nirīkṣya ca. evam ity uktakramadiśā svaparahitaprayojanam avagamya pratipattisāro bhavet.","ground_truth":[["COMM","mārge 'pi tathādṛṣṭer gacchata upaghātaparihārārtham āha.\n\nbhayahetucaurādipratipattyarthaṃ caturdiśam iti krameṇa. anyathātmabhāvasya rakṣā kṛtā na syāt. sarvadigvyavalokanaṃ tu kriyamāṇam auddhatyopaghātaparihārārthaṃ sthitvā kartavyam. pṛṣṭhato vyavalokanaṃ parāvṛtya paścān mukhībhūya."]],"offsets":[[233,522]]} {"id":"neg_ht_1.5.11_x_taraa_11","root_file":"ht_1.5.11_root","comm_file":"taraa_11_comm","root":"nāsti bhāvako na bhāvo 'sti mantraṃ nāsti na devatā | \ntiṣṭhetau mantradevau ca niṣprapañcasvabhāvataḥ || 11 ||","passage":"gaganetyādi. gaganasamaṃ māyopamaṃ vicārāsahaṃ śarīraṃ yasya. lakṣaṇair dvātriṃśadbhir aśītibhiś cānuvyañjanair maṇḍitāny aṅgāni yasya. nirupamaiḥ sthaulyanairantaryāsaṃsārapravāhitvanirāsravatvādibhir upamābhāvād upamātikrāntaiḥ sukhaiḥ pūrṇaṃ romāgraparyantaṃ saṃpūrṇam. svābhayā ca tathābhūtayā saṃgataṃ samāliṅgitam. sphuradbhir anantanirmitair munīndrais tathābhūtair eva sarvasattvārthakāri. ucchedeneti nirodhena śūnyaṃ tucchaṃ riktam.\n\netad uktaṃ bhavati—gaganamāyāmarīcigandharvanagarodakacandrapratibimbasvapnopamam ekānekabhāvābhāvagrāhyagrāhakasvabhāvarahitam anādyantam aśeṣavastusaṃdohasvabhāvam anābhāsaṃ nirañjanaṃ sarvopamātikrāntaṃ paramasūkṣmātigambhīraprajñārūpatayā dharmakāyasvabhāvam, dvātriṃśallakṣaṇavibhūṣitaśarīram aśītyanuvyañjanavirājitagātraṃ paramaśṛṅgārayauvanādyupetaṃ svābhāṅganāliṅgitāṅgaṃ rūpavajrāditārāparyantadevīgaṇair anantaprabhedānimittaratisvarūpaparamānandopabhogadvāreṇa pratibimbavat sambhujyamānaṃ karuṇāsaṃvalitodārarūpatayā sambhogakāyarūpam, nānādhimuktivineyajanaparipācanārtham anekavidhaprātihāryadvāreṇa nirmitānantakulāntarbhūtasaṃbuddhabodhisattvaspharaṇasaṃhārakāritvena nirmāṇakāyātmakam, śūnyatākaruṇābhinnabodhicittasvabhāvāmalaprajñopāyasamādhisambhūtasatsukhāpūrṇam āsaṃsārasthitidharmaṃ apratiṣṭhitanirvāṇarūpaṃ nirmalanivātaniścalapradīpaśikhāprabandhanityatayā nirodhaśūnyaṃ caturthaṃ sādhyam.\n\nkṛtvetyādi. sākṣāt svādhipaṃ kṛtvā, paścāt tyaktvā, upekṣārūpaṃ yaj jñānaṃ tanmātraṃ sādhyaṃ syāt. anyat sugamam.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ht_1.5.14","root_file":"ht_1.5.14_root","comm_file":"ht_1.5.14_mua","root":"satsukhatvena tattvaṃ ca vibuddho bodhanād rateḥ | \ndehe sambhavatīty asmād devateti nigadyate || 14 ||","passage":"sarvar ityādi. yasmād asau sarveṣām ātmani dharmadhātau vedakatvena sthitaḥ, tasmāt sarvaḥ.\n\nsatsukhatvenety anāsravadhruvottamasukhatvena. bodhanād rater iti tasyaiva niruttarasya sukhasya vedanād yo hi taṃ na vedayate, nidrāṇa evāsau. brahmāditvaṃ yad uddiṣṭaṃ tad iyatā nirdiṣṭam—deha ityādinā. anyad apy āha sa eva devatā dehasambhavād ity arthaḥ. pūrvapade halopaḥ, uttarapade sambhalopaḥ. svārthe talā deva eva devatā. dehasambhavatvena sulabhatvam asya sūcayati.\n\nbuddhaḥ sa iti saṃbuddha ity arthaḥ.","ground_truth":[["COMM","satsukhatvenety anāsravadhruvottamasukhatvena. bodhanād rater iti tasyaiva niruttarasya sukhasya vedanād yo hi taṃ na vedayate, nidrāṇa evāsau. brahmāditvaṃ yad uddiṣṭaṃ tad iyatā nirdiṣṭam—deha ityādinā. anyad apy āha sa eva devatā dehasambhavād ity arthaḥ. pūrvapade halopaḥ, uttarapade sambhalopaḥ. svārthe talā deva eva devatā. dehasambhavatvena sulabhatvam asya sūcayati."]],"offsets":[[93,469]]} {"id":"neg_cmt_1.5_x_cmt_2.8","root_file":"cmt_1.5_root","comm_file":"cmt_2.8_com","root":"māṃ na jānanti yā nāryaḥ sarvastrīdehasaṃsthitām |\ntāsām ahaṃ hitārthāya pañcākāreṇa saṃsthitā ||1.5||\n","passage":"puṭam ekam iti maṇḍalamadhye vartulaṃ caturasrarekhāto rajobhūmipramāṇabhūmivyavahitaṃ kuryāt | vyavṛ + + + iti tanmadhyāpekṣayā | viśvapadmam iti | dalam ālohitaṃ dikṣu pītaṃ śyāmaṃ ca śādvala | nīlam agnyādike yasya tad viśvābjasaṃjñakam ||\n\nvajreṇāṅkitam iti khaḍgasthaśrīkhaṇḍādhobhāge |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_msv_5.1.8_x_gg_4.14","root_file":"msv_5.1.8_root","comm_file":"gg_4.14_com","root":"tasmādabhāvavaktṛsthau dharmādharmau na śaktuyāt |\ncodanā cet samuddhartuṃ grastau tenaiva paśyatām || 8 ||\n","passage":"anupamapariṇāhaṃ na vidyate upamā dṛṣṭānto yasya sa tathā anupamaḥ pariṇāho viśālatā yasya sa tathā |\n\nsā rādhā nayananalinaṃ locanakamalaṃ diśi diśi kirati kṣipati | kimbhūtam | sajalakaṇajālam | saha jalakaṇajālena vartata iti sa tathā | nanu punaḥ kimbhūtam | vigalitaṃ nālaṃ yasya sa tathā | nanu pratidiśaṃ rudatī mṛgayatītyarthaḥ | anena kimuktam | bhavato lābhāya kajjalābhāvānnayanakamalasajalakusumairdigdevatāmarcayati | ayamāśayaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_taraa_15_x_seni_23","root_file":"taraa_15_root","comm_file":"seni_23_p","root":"prajñājñānād uttaraṃ bodhicittā-\nsvādaṃ turyaṃ sekam āhāvaraṃ tat |\nyasmāt sarvo bhāvanāsu prayāso\nvyarthaḥ prāptas tatphalasya prasiddheḥ || 15 ||","passage":"idānīṃ vicitrasusthāpanārtham āha—vicitram ityādi | sadguror ityādinā\n\n\tvicitraṃ vividhaṃ khyātam āliṅganacumbanādikam || \n\nity uddeśāt | atra hy ādigrahaṇād gṛṣṭiparyantaṃ vicitraṃ vivakṣitam |\n\nnanu ghṛṣṭiparyantam iti katham gamyate |\n\n\tbāhubhyāṃ ca samāliṅgya prajñāṃ vai ṣoḍaśābdikām |\n\tghaṇṭhāvajrasamāyogād ācāryasecanaṃ matam || \n\niti nirdeśāt | atra ghaṇṭhāvajrasamāyogaḥ padmavajrasparśo vivakṣitaḥ | \n\nnanv ayam ācāryasekaḥ | ādāv ācāryaś ca vicitram iti kuto jñeyaḥ |\n\n\tānandādyāḥ kramaśo jñeyāś catuḥsecanasaṅkhyayā || \n\niti pratinirdeśāt | atrānandādyāś catvāraḥ—\n\n\tācārya guhya prajñā ca caturthaṃ tat punas tathā | \n\niti yathāsaṅkhyaṃ jñeyāḥ | ānandaś ca vicitra eva kṣaṇa iti ghṛṣṭiparyantaṃ vicitram |\n\n\tvipākaṃ tadviparyāsaṃ sukhaṃ jñānasya bhuñjanam || \n\nity uddeśān maṇyagraṃ yāvat paramaḥ sukharūpatvāt paramasya | \n\nnanv etat katham | \n\n\tparamānande tu samprāpte nānātvavarjite kṣaṇe |\n\tśāstā brūyān mahāsattva dhāraṇīyaṃ mahat sukham || \n\niti nirdeśāt | atraiva nānātvavarjite kṣana ityādy arthasadbhāvād iti sarvasustham | maṇyantargatam ityādi ca gatārtham | \n\nyadi ghṛṣṭiparyantam ānandaḥ sa cācāryo maṇeḥ puraḥ paramaḥ sa ca guhyas tarhi—\n\n\thasitaśuddhyā tv ācārya īkṣaṇe guhyakas tathā |\n\tprajñā pāṇyavāpatau tu tat punar dvandvatantrake || \n\niti katham | bāhyotpattyā tan neyam | tarhy udakābhiṣekādīnām ācāryatoktā yā sā katham | sāpi bāhyotpattyā jñeyā | tathāgatāśvāsānande cācāryatā gambhīrotpattyā vajradharāśvāsānadne cotpannena | caturmudrāpakṣe ca pariniṣpannenācāryatvena karmudrā boddhavyā ||\n\nnanu ṣaṇṇāṃ kalaśābhiṣekatāpy uktā sarvatra kalaśavyāpārāt | sā tarhi katham | kalaśaśabdasya payodharopalakṣaṇatvena payodharavyāpārād atrāpi sā ghaṭate |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_3.4","root_file":"cmt_3.4_root","comm_file":"cmt_3.4_com","root":"tatreyaṃ triśaraṇagāthā | \nbuddhaṃ gacchāmi śaraṇaṃ yāvad ābodhimaṇḍataḥ |\ndharmaṃ gacchāmi śaraṇaṃ saṃghaṃ cāvetyaśraddhayā || 3.4 ||\n","passage":"tatreyam ityādikaṃ nirdeśaḥ ||","ground_truth":[["COMM","tatreyam ityādikaṃ nirdeśaḥ ||"]],"offsets":[[0,30]]} {"id":"gg_1.19","root_file":"gg_1.19_root","comm_file":"gg_1.19_com","root":"kāliyaviṣadharagañjana janarañjana e \nyadukulanalinadineśa jaya jaya deva hare ||\n","passage":"munayaśca te janāśca teṣāṃ mānasāni tatra haṃsaḥ tasya saṃbodhane | svacchatayā śuddhabhāvena hṛdayasya mānasasarovarasya śabdacchalena tulyatā | jaya jaya deva hare pratipad‌ayojaneyamityarthaḥ |\n\nkiṃbhūta | kāliyaviṣadharagañjana | kāliyaścāsau viṣadharaśca vyālaḥ | taṃ gañjayatīti tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | janarañjana | janaṃ svabhaktaṃ rañjayatīti tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | yadukulanalanadineśa yadūnāṃ kulaṃ vaṃśaḥ tadeva nalinaṃ tasya dineśaḥ savitā prakāśakaḥ |\n\nkiṃbhūta | he madhumuranarakavināśana | madhuśca muraśca narakaśca madhumuranarakāḥ daityaviśeṣāstān vināśayatīti tasya saṃbodhane |","ground_truth":[["COMM","kiṃbhūta | kāliyaviṣadharagañjana | kāliyaścāsau viṣadharaśca vyālaḥ | taṃ gañjayatīti tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | janarañjana | janaṃ svabhaktaṃ rañjayatīti tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | yadukulanalanadineśa yadūnāṃ kulaṃ vaṃśaḥ tadeva nalinaṃ tasya dineśaḥ savitā prakāśakaḥ |"]],"offsets":[[198,491]]} {"id":"neg_cmt_1.3_x_gg_1.41","root_file":"cmt_1.3_root","comm_file":"gg_1.41_com","root":"māṃ na jānanti ye mūḍhāḥ sarvapumvapuṣi sthitam |\nteṣām ahaṃ hitārthāya pañcākāreṇa saṃsthitaḥ ||1.3||\n","passage":"sarāgaṃ yathā syāttathā hariṃ śrīkṛṣṇaṃ preyāṃsaṃ parirabhya gāḍhāmāliṅgya | kena kṛtvā | pīnapayodharabhārabhareṇa | pīnau pṛthulau tau ca payodharau ca tāveva bhārau guruvastunī |\n\nkāpi prauḍhagopī adhikaṃ yathā syāttathā dhyāyati | kim | madhusūdanavadanasarojam | madhudaityaṃ sūditavān marditavāniti madhusūdanaḥ tasya vadanameva sarojaṃ mukhakamalam | kiṃviśiṣṭam | vilāsavilolavilocanakhelanajanitamanojam | vilāsena līlayā vilole ca te vilocane nayane ca tābhyāṃ kṛtvā khelanaṃ tathā saha krīḍā tasmājjanito manojaḥ kandarpo yena sa tathā tat |\n\ntathā kāpi nitambavatī gopī śrutimūle karṇamūle kimapi lapituṃ bhāṣituṃ militā satī dayitaṃ kṛṣṇaṃ cāru yathā syāttathā cucumba | kva sthāne |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.71_x_gg_2.14","root_file":"bca_5.71_root","comm_file":"gg_2.14_com","root":"evaṃ vaśīkṛtasvātmā nityaṃ smitamukho bhavet |\ntyajed bhṛkuṭisaṅkocaṃ pūrvābhāṣī jagatsuhṛt || 5.71 ||","passage":"punaḥ kimbhūtayā | alasanimīlitalocanayā | alasaṃ yathā syāt tathā nimīlite locane yayā sā tathā tayā | punaḥ kimbhūtam | pulakāvalilalitakapolam | pulakānāṃ āvaliḥ paṅktiḥ tayā lalitau manojñau kapolau yasya tam | vīthyālirāvaliḥ paṅktiḥ śreṇī rekhāstu rājayaḥ ityamaraḥ | punaḥ kimbhūtayā | śramajalasakalakalevarayā | śramajalaṃ svedaḥ sa eva sakale kalevare sarvāṅge yasyāḥ sā tathā tayā | kathambhūtaṃ tam | atilolaṃ cañcalaṃ taralam | kasmāt | varamadanamadāt | madanena varaḥ śreṣṭhaḥ madanamadaśceti | tasmāt |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.12","root_file":"bca_5.12_root","comm_file":"bca_5.12_p","root":"kiyato mārayiṣyāmi durjanān gaganopamān |\nmārite krodhacitte tu māritāḥ sarvaśatravaḥ || 5.12 ||","passage":"tasmāt teṣu vidyamāneṣv api labdhe viraticitte nivṛttimanasikāre śīlapāramitā matā saṃmatā tatsvabhāvavidām. tasmāt sā cittam eva.\n\nkṣāntipāramitāpi na cittād bhinnety āha.\n\nparāpakārādisaṃbhave 'pi cittasyākopanatā kṣāntiḥ. anyathā yadi sarvaśatrūṇāṃ tadvinipātanena vairaniryātanaṃ kṛtavataḥ kenacid vairābhāvād upaśāntavairasya na kaścid apakārī syād iti marṣaṇaṃ kṣāntiḥ, tadā etad aśakyānuṣṭhānam. śatravo hi gaganasamatvād aparyantāḥ. teṣāṃ māraṇam aśakyam. tasmāt krodhādinivṛtticittam eva teṣām upāyena māraṇam iva, tatkṛtāpakārasyāgaṇanāt, janmāntaravairāsaṃbhavāc ca māritaprāyāste.\n\natrāśakyatāyām apy upāyena pravṛttau dṛṣṭāntopadarśanena śakyatām āha. kaṇṭakādyupaghātarakṣaṇārthaṃ pṛthvī chādayitum ucitā. na caitac chakyam, tāvataś carmaṇo 'bhāvāt, bhāve 'pi chādanasyāśakyatvāt. upāyena punaḥ śakyam.","ground_truth":[["COMM","kṣāntipāramitāpi na cittād bhinnety āha.\n\nparāpakārādisaṃbhave 'pi cittasyākopanatā kṣāntiḥ. anyathā yadi sarvaśatrūṇāṃ tadvinipātanena vairaniryātanaṃ kṛtavataḥ kenacid vairābhāvād upaśāntavairasya na kaścid apakārī syād iti marṣaṇaṃ kṣāntiḥ, tadā etad aśakyānuṣṭhānam. śatravo hi gaganasamatvād aparyantāḥ. teṣāṃ māraṇam aśakyam. tasmāt krodhādinivṛtticittam eva teṣām upāyena māraṇam iva, tatkṛtāpakārasyāgaṇanāt, janmāntaravairāsaṃbhavāc ca māritaprāyāste."]],"offsets":[[132,592]]} {"id":"cmt_2.20","root_file":"cmt_2.20_root","comm_file":"cmt_2.20_com","root":"atha pūjāmantraṃ bhavati |\noṃ kṛṣṇācala puṣpaṃ pratīccha hūṃ phaṭ |\noṃ śvetācala puṣpaṃ pratīccha hūṃ phaṭ |\noṃ pītācala puṣpaṃ pratīccha hūṃ phaṭ |\noṃ raktācala puṣpaṃ pratīccha hūṃ phaṭ |\noṃ śyāmācala puṣpaṃ pratīccha hūṃ phaṭ |\noṃ dveṣavajri puṣpaṃ pratīccha hūṃ phaṭ |\noṃ mohavajri puṣpaṃ pratīccha hūṃ phaṭ |\noṃ piśunavajri puṣpaṃ pratīccha hūṃ phaṭ |\noṃ rāgavajri puṣpaṃ pratīccha hūṃ phaṭ |\noṃ īrṣyāvajri puṣpaṃ pratīccha hūṃ phaṭ || 2.20 ||\n","passage":"oṃ śrīcaṇḍetyādimantraṃ vāraṃ trayaṃ paṭhet | tatas \ntasmād ākṛṣtaṃ nirmitamaṇḍale praviṣṭam ekarūpatayā tadrūpeṇeva baddham atīvaparituṣṭaṃ dhyātvā pūjayed ity āmnāyaḥ | |\n\noṃ kṛṣṇetyādi | oṃkāro maṅgalārthaḥ | kṛṣṇaḥ kṛṣṇavarṇaviśeṣataḥ | acalo 'calasaṃjñakaḥ | tasya saṃbodhanaṃ | puṣpam ity upalakṣaṇaṃ | dīpādikam api yathā prāpya | pratīccheti gṛhāṇa | hūṃkāro dīpamānavastvāśaktīkaraṇārthaḥ | phaṭkāraḥ tadvastvagrahaṇe nigrahārthaḥ | evaṃ sarvataḥ devānāṃ hūṃkāro dīrghaḥ | devīnāṃ tu hrasvaḥ | dveṣavajraḥ kṛṣṇācalaḥ | tasyeyaṃ prajñā iti sānvayanāmnā sambodhayati | evaṃ mohavajraḥ śvetācalaḥ | piśunavajraḥ pītācalaḥ | rāgavajro raktācalaḥ | īrṣyāvajraḥ śyāmācalaḥ ||\n\npañcopahāreti puṣpādipañcānām upahāra upaṃ ḍhokanaṃ tena ||","ground_truth":[["COMM","oṃ kṛṣṇetyādi | oṃkāro maṅgalārthaḥ | kṛṣṇaḥ kṛṣṇavarṇaviśeṣataḥ | acalo 'calasaṃjñakaḥ | tasya saṃbodhanaṃ | puṣpam ity upalakṣaṇaṃ | dīpādikam api yathā prāpya | pratīccheti gṛhāṇa | hūṃkāro dīpamānavastvāśaktīkaraṇārthaḥ | phaṭkāraḥ tadvastvagrahaṇe nigrahārthaḥ | evaṃ sarvataḥ devānāṃ hūṃkāro dīrghaḥ | devīnāṃ tu hrasvaḥ | dveṣavajraḥ kṛṣṇācalaḥ | tasyeyaṃ prajñā iti sānvayanāmnā sambodhayati | evaṃ mohavajraḥ śvetācalaḥ | piśunavajraḥ pītācalaḥ | rāgavajro raktācalaḥ | īrṣyāvajraḥ śyāmācalaḥ ||"]],"offsets":[[175,679]]} {"id":"neg_gg_2.20_x_gg_4.20","root_file":"gg_2.20_root","comm_file":"gg_4.20_com","root":"durālokastokastavakanavakāśokalatikāvikāśaḥ kāsāropavanapavano 'pi vyathayati |\napi bhrāmyadbhṛṅgīraṇitaramaṇīyā na mukulaprasūtiścūtānāṃ sakhi śikhariṇīyaṃ sukhayati ||\n","passage":"he daivata iṣṭadeva | he vaidyakṛtya vaidyānāṃ kṛtyaṃ kāryaṃ yasmin sa tathā tasya sambodhanam | athavā | daivataṃ devavaidyayoḥ | tasya saṃbodhanam, he dhanvantare he upendra śrīkṛṣṇa vajrādapi dāruṇo 'si | niṣṭhuro 'si | yato vimuktabādhāṃ rādhāṃ na kuruṣe | kimbhūtām | smarāturām | smareṇa kandarpeṇa āturāṃ pīḍitām | kimbhūtām | tvadaṅgasaṅgāmṛtamātrasādhyām | tava aṅgaṃ śarīraṃ tasya saṅgaḥ sa eva amṛtam | tanmātreṇa sādhyāṃ rakṣaṇīyām | vṛttamapi upendravajrā |\n\naho āścaryam | asyā rādhikāyāścetaḥ cittaṃ cirakālaṃ saṃbhrāmyati | samyak bhramati | kāsu | candanacandramaḥkamalinīcintāsu candanaṃ ca candramāśca kamalinī ca tāsāṃ cintā smaraṇaṃ satataṃ, tāsu | kimbhūtāyāḥ | kandarpajvarasaṃjvarākulatanoḥ kandarpasya jvaraḥ tena saṃjvarastāpaḥ tenākulā vyākulā tanuryasyāḥ sā tathā tasyāḥ | yadyevaṃ tahi kathaṃ na mriyata ityāha | kintu klāntivaśena glānivaśena kṣīṇā kathaṃ kathamapi atikaṣṭena prāṇiti jīvati | kiṃ kurvatī rahasi sthitā | ekaṃ tvāmeva prāṇavallabhaṃ dhyāyantī | kimbhūtam | śītalataram atiśayena śītalam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_4.29","root_file":"cmt_4.29_root","comm_file":"cmt_4.29_com","root":"kī santu harisa vihohia śunnahi karasi paveśa |\ntojju nimantaṇa karia manua cchai lohāśeṣa || rāgavajryāḥ || 4.29 || \n","passage":"mama dehaḥ suṣṭuduḥkhitaḥ san bhaviṣyati jīvena prāṇena tyaktaḥ ||\n\nkim iti tvaṃ harṣam | muditāṃ sarvasattvānām aiśvaryādiṣu harṣacittabhāvanāṃ viśeṣeṇa toḍayitvā śunye karoṣi praveśam | kasmān na praveśaḥ kartavya iti ced āha | yasmāt tava nimantraṇam | sarvasattvānām arthe buddho bhaveyam ityādilakṣaṇaṃ kṛtvā manasi tiṣṭhati | lokaḥ sattvalokaḥ | aśeṣaḥ samastaḥ ||\n\nyauvanayuktām mām upekṣya niṣphalaṃ śūnyatāyāṃ dṛṣṭiḥ | ayam abhiprāyaḥ |","ground_truth":[["COMM","kim iti tvaṃ harṣam | muditāṃ sarvasattvānām aiśvaryādiṣu harṣacittabhāvanāṃ viśeṣeṇa toḍayitvā śunye karoṣi praveśam | kasmān na praveśaḥ kartavya iti ced āha | yasmāt tava nimantraṇam | sarvasattvānām arthe buddho bhaveyam ityādilakṣaṇaṃ kṛtvā manasi tiṣṭhati | lokaḥ sattvalokaḥ | aśeṣaḥ samastaḥ ||"]],"offsets":[[68,370]]} {"id":"neg_cmt_3.9_x_gg_1.40","root_file":"cmt_3.9_root","comm_file":"gg_1.40_com","root":"tena jitvā śaṭhamāraṃ prāpya buddhatvam uttamam |\nbhaveyaṃ bhavakhinnānāṃ śaraṇaṃ sarvadehinām || 3.9 ||\n","passage":"kelyā calatī vyālole ca te maṇikuṇḍale ratnairyuktakuṇḍale ca tābhyāṃ maṇḍitaṃ gaṇḍayugaṃ yasya sa tathā | sa cāsau smitaśālī ca īṣaddhāsyayuktaḥ |\n\ntathā kācidgopavadhūḥ anugāyati | udañcitapañcamarāgam | udañcitaḥ ūrdhvaṃ gacchan sa cāsau pañcamaḥ pañcamākhyaḥ rāgo yatra tam | kiṃ kṛtvā | sarāgaṃ yathā syāttathā hariṃ śrīkṛṣṇaṃ preyāṃsaṃ parirabhya gāḍhāmāliṅgya | kena kṛtvā | pīnapayodharabhārabhareṇa | pīnau pṛthulau tau ca payodharau ca tāveva bhārau guruvastunī |\n\nkāpi prauḍhagopī adhikaṃ yathā syāttathā dhyāyati | kim | madhusūdanavadanasarojam | madhudaityaṃ sūditavān marditavāniti madhusūdanaḥ tasya vadanameva sarojaṃ mukhakamalam | kiṃviśiṣṭam | vilāsavilolavilocanakhelanajanitamanojam | vilāsena līlayā vilole ca te vilocane nayane ca tābhyāṃ kṛtvā khelanaṃ tathā saha krīḍā tasmājjanito manojaḥ kandarpo yena sa tathā tat |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_2.7_x_seni_40","root_file":"gg_2.7_root","comm_file":"seni_40_p","root":"maṇimayamakaramanoharakuṇḍalamaṇḍitagaṇḍamudāram |\npītavasanamanugatamunimanujasurāsuravaraparivāram ||\n","passage":"nanv evam anekatantroktāyāḥ karmamudrāyāḥ pratikṣepād bhavato 'pi nirayagamanam āgatya militam | na | tasyāḥ prādhānyena tattvarūpatāmātram āgamoktyā dūṣitam | tadupayogas tu \"karmamudrāṃ samāsādya\" ityādinā kāraṇarūpatāpradarśanena khyāpita iti | kutas tatra pratikṣepa ity alaṃ bahunā | śeṣaṃ subodham ||\n\nmudrāṇāṃ bodhārthaṃ sveṣṭadevatāprabhāvaṃ darśayann āha—mudrās tāvad ityādi | śabareśasyeti siddhaśrīśabarapādasya | śeṣaṃ subodham ||\n\n\nidānīṃ puṇyapariṇāmanayā grantham upasaṃharann āha—samyaksekam ityādi | subodham | |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ht_1.5.1_x_bca_5.60","root_file":"ht_1.5.1_root","comm_file":"bca_5.60_p","root":"atha tattvapaṭalaṃ vyākhyāsyāmaḥ | \nsvarūpeṇa nāsti rūpaṃ na draṣṭā ca na śabdo nāpi śrotā ca | \nna gandho nāpi ghrātā ca na raso nāpi rāsakaḥ | \nna sparśo nāpi spraṣṭā ca na cittaṃ nāpi caittikam || 1 ||","passage":"gṛdhrādibhir vipralujyamāna itastataḥ pratikāram ātmarakṣaṇārthaṃ kim iti na karotīti pṛcchati sarvasāmarthyavikalatvāt. ata eva cittaparikarmaiva sādhyam. tasmin parikarmite kāyasyāyatnata eva parikarmasiddheḥ, tatparatantratvāt tasyety uktaṃ bhavati.\n\nevaṃ sarvathānupayogini kāye sāpekṣatāṃ nirasyann āha.\n\nhe manaḥ, anātmakam eva ātmatvena svīkṛtya māṃsāsthipuñjaṃ kāyasaṃjñakaṃ kasmāt kāraṇāt tvaṃ rakṣasi? kim evam iti cet, bhavato yadi bhinna evāyaṃ kāyaḥ. tena asyāpacaye tava kim apacīyate?\n\npūrvam eva ciraṃ svīkṛta iti ced āha. he mūḍha, mohavijṛmbhitam etad bhavataḥ. śuciṃ pavitram.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.68_x_gg_1.8","root_file":"bca_5.68_root","comm_file":"gg_1.8_com","root":"na sthāsyatīti bhṛtyāya na vastrādi pradīyate |\nkāyo yāsyati khāditvā kasmāt tvaṃ kuruṣe vyayam || 5.68 ||","passage":"kasmin keva | śaśini candre nimagnā kalaṅkakaleva | kalaṅkasya kalā kalaṅkakalā |\n\nhe keśava | dhṛtanaraharirūpa | naraharinṛsiṃhaḥ | dhṛtaṃ narahareḥ rūpaṃ yena sa tathā | tava karakamalavare nakhaṃ tiṣṭhati | kara eva kamalavaraṃ padmaśreṣṭhaṃ tasmin | kiṃbhūtaṃ nakham | adbhutaśṛṅgam | adbhutamāścaryajanakaṃ śṛṅgaṃ agrabhāgo yasya tat | adṛṣṭapūrvamityarthaḥ | punaḥ kiṃbhūtam | dalitahiraṇyakaśiputanubhṛṅgam | hiraṇyakaśipostanuḥ śarīraṃ saiva śyāmatvād bhṛṅgaḥ | dalito vidārito hiraṇyakaśipostanubhṛṅgo yena sa tathā tat |\n\nhe keśava | dhṛtavāmanarūpa | dhṛtaṃ vāmanaṃ rūpaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhanam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ht_1.5.19","root_file":"ht_1.5.19_root","comm_file":"ht_1.5.19_mua","root":"jalpanaṃ japam ākhyātam ālikālyoḥ prajalpanāt | \nmaṇḍalaṃ pādalekhaḥ syān malanān maṇḍalam ucyate || 19 ||","passage":"cañcalatvād iti jñeyeśv āśusañcārāt.\n\njalpanaṃ japam iti hevajrāhaṅkāriṇo hṛnmantrodbhavaḥ. sa eva jalpo japa iti saṃkṣepaḥ. pādalekhaḥ pādapratibimbaṃ rajaḥpaṅkajalādibhis tanmaṇḍalalikhanam iti mahān saṃkṣepaḥ. malanād iti hevajreṇākramaṇād dhevajradhāraṇād vā. mala iti dhātur akāraḥ pratyayo 'ṇḍāgamaś ceti bhāvaḥ.\n\nsphoṭo vikāśaḥ. moṭanaṃ saṅkocaḥ.","ground_truth":[["COMM","jalpanaṃ japam iti hevajrāhaṅkāriṇo hṛnmantrodbhavaḥ. sa eva jalpo japa iti saṃkṣepaḥ. pādalekhaḥ pādapratibimbaṃ rajaḥpaṅkajalādibhis tanmaṇḍalalikhanam iti mahān saṃkṣepaḥ. malanād iti hevajreṇākramaṇād dhevajradhāraṇād vā. mala iti dhātur akāraḥ pratyayo 'ṇḍāgamaś ceti bhāvaḥ."]],"offsets":[[38,318]]} {"id":"msv_1.5","root_file":"msv_1.5_root","comm_file":"msv_1.5_com","root":"kuto vā gṛhṇate doṣaṃ sūrayo madvidhoktiṣu | \nneṣyate yaḥ parastho 'pi sa svayaṃ gṛhyate katham || 1.5 ||\n","passage":"anyathā guṇānupekṣya doṣeṣu nirūpyamāṇeṣu doṣanirbhāvanaikamanasām asanto doṣāḥ prakāśeran iti ||\n\nidānīṃ durjanān prati sadaṇḍam āha kuto veti | ye vayaṃ parasthān api doṣān na mṛṣyāmaḥ te kathaṃ svagrantheṣu doṣānupādadīmahi | na cāsmābhir anupāttān doṣān sūrayo grahītum arhantīti ||\n\nsamprati matsarā nūnaṃ dūṣayiṣyanti mannibandhanam | atas taddoṣodbhāvanena śuśrūṣūṇām utsāhabhaṅgo mā bhūd ity evam artham āha nirdoṣatveti | prasiddhātiśayāv api mokṣasvargau prati nāstikā vivadante |","ground_truth":[["COMM","idānīṃ durjanān prati sadaṇḍam āha kuto veti | ye vayaṃ parasthān api doṣān na mṛṣyāmaḥ te kathaṃ svagrantheṣu doṣānupādadīmahi | na cāsmābhir anupāttān doṣān sūrayo grahītum arhantīti ||"]],"offsets":[[99,286]]} {"id":"neg_bca_5.64_x_nasa_14","root_file":"bca_5.64_root","comm_file":"nasa_14_vi","root":"evam anviṣya yatnena na dṛṣṭaṃ sāram atra te |\nadhunā vada kasmāt tvaṃ kāyam adyāpi rakṣasi || 5.64 ||","passage":"ahaṃ caināṃ dhārayiṣyāmy ā niryāṇād nirvāṇaṃ yāvat | kiṃbhūto dṛḍhāśayaḥ | ḍṛḍho 'vicala āśayo 'bhiprāyo yasyāsau dṛḍhāśaya iti || anetaitad uktaṃ bhavati | tryadhvavartibhis tathāgatair yā bhāṣitā sā nāmasaṃgītiḥ | ato 'sya dharmaparyāyasyākāśatulyatāṃ saṃdarśayati | tathā coktaṃ |\n\nutpādād vā tathāgatānām anutpādād vā tathāgatānāṃ sthitaivaiṣā dharmāṇāṃ dharmateti pradarśitaṃ bhavatīti || \n\nyathā bhavāmy ahaṃ ityādi | he nātha yathā sarvasaṃbuddhaguhyadhṛg bhavāmy ahaṃ tathā prakāśayatv iti pūrveṇa saṃbandhaḥ | dhṛg ity ayaṃ śuddhapāṭhaḥ ||\n\nyathāvat tāṃ aham adhigamya sarvasattvānāṃ yathāśayaviśeṣāt prakāśayiṣye || kimartham ity āha |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_2.8_x_cmt_1.8","root_file":"cmt_2.8_root","comm_file":"cmt_1.8_com","root":"puṭam ekaṃ ca kartavyaṃ cakravat parimaṇḍalam |\ntasya pūrvādike viśvapadmam aṣṭau samālikhet || 2.8 ||\n","passage":"adṛṣtamaṇḍalasyeti | yogayoginītantroktakrameṇābhiṣiktasya | anyamaṇḍalaṃ kriyātantoktamaṇḍalaṃ | tatra praviṣṭasyābhiṣiktasya pakṣāntaram āha ||\n\nmaṇḍala ityādi | etat tantroktamaṇḍala iti bhāvaḥ | samāhito 'nuddhatakāyavāṅmanovyāpārāt |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_2_x_gg_4.13","root_file":"seni_2_root","comm_file":"gg_4.13_com","root":"citraṃ tato vipākaḥ syāt tṛtīye tu vilakṣaṇam |\nvimardaś ca tato jñeyo haṭhayoganirākṛteḥ || SeNi 2 ||","passage":"masṛṇaḥ ślakṣṇaḥ ghṛṣṭaḥ | kathaṃ yathā syāt tathā | saśaṅkaṃ śaṅkayā saha vartamānaṃ yathā bhavati |\n\nsā rādhikā sadāhaṃ yathā bhavati tathā śvasitaṃ pavanaṃ vahati | śvasitameva pavanastam | kamiva | madanadahanamiva | kāmāgnimiva | kimbhūtam | anupamapariṇāhaṃ na vidyate upamā dṛṣṭānto yasya sa tathā anupamaḥ pariṇāho viśālatā yasya sa tathā |\n\nsā rādhā nayananalinaṃ locanakamalaṃ diśi diśi kirati kṣipati | kimbhūtam | sajalakaṇajālam | saha jalakaṇajālena vartata iti sa tathā |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_3.23","root_file":"cmt_3.23_root","comm_file":"cmt_3.23_com","root":"iyaṃ te dhāraṇī ramyā sevyā buddhaiḥ prakāśitā |\natikrāmati yo mūḍhaḥ siddhis tasya na cottamā || 3.23 ||\n","passage":"tām iti guhyābhiṣekārtham utpāditām | |\n\ndhāriṇīti paramasukhadhāraṇāt | prakāśitety ajñātā | atikrāmatīti bhagavato 'nujñānaṃ laṃghayati | siddhir iti mahāsukhasiddhiḥ | uttameti samyak saṃbodhirūpatvāt ||\n\nkathayed iti upadeśavyatirekeṇa saṃsāravāhakatvāt | caturānandetyādi catvāra ānandāḥ | ānandaḥ paramānandaḥ sahajānandaḥ viramānandaḥ ceti |","ground_truth":[["COMM","dhāriṇīti paramasukhadhāraṇāt | prakāśitety ajñātā | atikrāmatīti bhagavato 'nujñānaṃ laṃghayati | siddhir iti mahāsukhasiddhiḥ | uttameti samyak saṃbodhirūpatvāt ||"]],"offsets":[[41,206]]} {"id":"neg_msv_5.1.5_&_5.1.6_x_cmt_4.12","root_file":"msv_5.1.5_&_5.1.6_root","comm_file":"cmt_4.12_com","root":"nacaitāni parityajya pṛthag loke pramāṇatā |\nsaṃsāramocakādeśca hiṃsā puṇyatvasammatā || 5 ||\nna paścāt puṇyamicchanti kecidevaṃ vigānataḥ |\nmlecchāryāṇāṃ prasiddhatvaṃ na dharmasyopapadyate || 6 ||\n","passage":"amaravarau kurukauravau ceti bhāvayet | granthavistarabhayāt tu mūle pratyakṣarena noktaṃ caturmaṇḍalabhāvanaiva tu sarveṣu cittam iti śraddheyam ||\n\ntataḥ sumerumūrdhni śubhratrikoṇadharmodayamaṇḍalamadhye pītavarṇabhruṃkāraṃ dhyātvā tatpariṇatamaṇḍalāgāraṃ bhāvayet ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_1.16","root_file":"cmt_1.16_root","comm_file":"cmt_1.16_com","root":"tato hi deśayet tantraṃ triṣu lokeṣu durlabham |\naśrutaṃ deśayed yo 'pi so 'pi gacchaty adhogatim || 1.16 ||\n","passage":"parīkṣitān śrāddhān yatnagauravaparāyaṇatvena | |\n\ntriṣu kāmarūpyārūpyadhātuṣu | durlabhaṃ dīpankarānantaraṃ vipaśyādibhir buddhair adeśitatvāt | aśrutam iti gurunirapekṣārthāvagateḥ | nanu yady evaṃ syāt ko doṣaḥ | buddhājñālaṅghanam eva | atha pratirūpo gurur na prāpyate | arthāvagatiś ca bhavati | tadāvaśyaṃ buddhabodhisattvādipratimāyā agrataḥ pūjāṃ kṛtvā yāvat parisamāptaṃ tāvad uddeśayet | etad api bhagavatā anujñātam | etat tvayābhāvād aśrutaṃ bhavati | adhogatiṃ narakagatim ||\n\nbuddhasamaḥ samādhimantrajaprabhāvayuktaḥ | jijñāsanaṃ viheṭhanam |","ground_truth":[["COMM","triṣu kāmarūpyārūpyadhātuṣu | durlabhaṃ dīpankarānantaraṃ vipaśyādibhir buddhair adeśitatvāt | aśrutam iti gurunirapekṣārthāvagateḥ | nanu yady evaṃ syāt ko doṣaḥ | buddhājñālaṅghanam eva | atha pratirūpo gurur na prāpyate | arthāvagatiś ca bhavati | tadāvaśyaṃ buddhabodhisattvādipratimāyā agrataḥ pūjāṃ kṛtvā yāvat parisamāptaṃ tāvad uddeśayet | etad api bhagavatā anujñātam | etat tvayābhāvād aśrutaṃ bhavati | adhogatiṃ narakagatim ||"]],"offsets":[[51,489]]} {"id":"neg_cmt_1.15_x_bca_5.67","root_file":"cmt_1.15_root","comm_file":"bca_5.67_p","root":"tasmāc ca maṇḍalaṃ cāru vartayen mantravidvratī |\npraveśya tatra vai śiṣyān pūrvam eva parīkṣitān || 1.15 ||\n","passage":"anyaprayojanābhāvād idam evocitam utpaśyāmaḥ ity āha. yasmāt karmaṇi kenacit sahakāribhāvenopayujyate iti rakṣyate.\n\ntathāpi nātrābhiniveśaḥ kārya ity āha.\n\nācchidyeti balāt. bhavato gṛhītvā niṣkṛpo mṛtyus tava kāyaṃ gṛdhrebhyo dāsyati. tadāpi na kaścit pratikāro bhaviṣyati ity abhiprāyaḥ.\n\nsyād etat—yady api evam, tathāpi bhaktāc chādanamātreṇāpi paripālanīya ity atrāha. yadi nāma bhṛtyakarmakaraṇaṃ tathāpi tatrānavasthāyisvabhāve vicakṣaṇo jñātvaiva pravartate, evaṃ prakṛte 'pi taddharmiṇi kenābhiprāyeṇa he manaḥ, tvaṃ kuruṣe vyayam upakaraṇopakṣayam?","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ht_1.5.12","root_file":"ht_1.5.12_root","comm_file":"ht_1.5.12_ra","root":"vairocanākṣobhyāmoghaś ca ratnārolikasāttvikaḥ | \nbrahmā viṣṇuḥ śivaḥ sarvo vibuddhas tattvam ucyate || 12 ||","passage":"taddarśayati—nāsti bhāvaketyādi | tatkiṃ mantradevatayoruccheda evotpannakrama ityāha—tiṣṭhetāviti | niṣprapañcaḥ śūnyataikarasatvāt | svabhāvaḥ sahajamahāsukharūpaḥ | tadrūpeṇa mantradevau tiṣṭhataḥ |\n\ntadeva nirdiśati—vairocanetyādi |\n\nsāttviko mūrtivānvajrasattvaḥ | vairocanādirūpeṇa niṣprapañcasvabhāvaṃ tattvamevocyata ityarthaḥ |","ground_truth":[["COMM","tadeva nirdiśati—vairocanetyādi |\n\nsāttviko mūrtivānvajrasattvaḥ | vairocanādirūpeṇa niṣprapañcasvabhāvaṃ tattvamevocyata ityarthaḥ |"]],"offsets":[[203,336]]} {"id":"neg_gg_1.41_x_nasa_26","root_file":"gg_1.41_root","comm_file":"nasa_26_vi","root":"kāpi vilāsavilolavilocanakhelanajanitamanojam |\ndhyāyati mugdhavadhūradhikaṃ madhusūdanavadanasarojam || \n","passage":"anutpādadharmiṇīṃ iti dharmadhātusvabhāvāṃ śūnyatāsvabhāvām ity arthaḥ ||\n\nśrīvajramaṇḍālaṃkāratantre dvādaśatathāgatabhūmayaḥ paṭhyante ||\n\n\tsamantaprabhā mahābhūmiḥ sūryamaṇḍalavac ca sā |\n\tamṛtaprabhā dvitīyā tu candravat suprabhāsvarā ||\n\tgaganaprabhā tṛtīyā tu gaganabhūmipratiṣṭhitā |\n\tvajraprabhā tu yā bhūmiś caturthī sā manoramā ||\n\tdṛḍhādhyāśayayogena vajreti parikalpyate |\n\tpañcamī ratnaprabhā nāma abhiṣeke pratiṣṭhitā ||\n\tṣaṣṭhī padmaprabhā nāma padmavat suvirājate |\n\tsvabhāvaśuddhadharmatvāt nirmalā niṣparigrahā ||\n\tsaptamī karmaprabhā nāma buddhakarmakarī smṛtā |\n\taṣṭamy anupamā nāma upamā tatra na vidyate ||\n\tnavamī nirupamā nāma sarvopamāprativedhataḥ |\n\tdaśamī prajñāprabhā nāma buddhabhūmīr anuttarā ||\n\tekādaśī sarvajñatā mahābhūmiḥ prabhāsvarā |\n\tdvādaśī pratyātmavedyā tu yogijñānaprapūrikā || iti ||\n\netā dvādaśatathāgatbhūmayo 'kārādidvādaśasvaraiḥ pariniṣpannā veditavyāḥ ||\n\nbuddhānāṃ tryadhvavartinām ity atītānāgatapratyutpannānāṃ buddhānām | hṛdi sthito 'ham iti sarvatathāgatahṛdayavihāritvāt | jñānamūrtir iti jñānakāyasvabhāvatvāt | buddha iti yathāvasthitapadārthāvabodhāt ||\n\nidānīṃ tasyādibuddhasya hṛdaye prajñācakraṃ vicintayet |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_taraa_11_x_cmt_2.2","root_file":"taraa_11_root","comm_file":"cmt_2.2_com","root":"gaganasamaśarīraṃ lakṣaṇair bhūṣitāṅgaṃ\nnirupamasukhapūrṇaṃ svābhayā saṃgataṃ ca |\nsphuradamitamunīndraiḥ sarvasattvārthakāri\npravadati punar anyaḥ sādhyam ucchedaśūnyam || 11 ||","passage":"athetyādi | maṇḍalavyatirekeṇābhiṣekasyāsadbhāvāt tantraśravaṇādhikāro na syād ity abhiprāyaḥ | pañcamānam ity ekasyāpi pañcaprakāraṃ maṇḍalaṃ na tu pañcānāṃ yathā kramaṃ ||\n\nyasya tasyaiveti | svarṇarūpyarājāvartapravālamaraktalakṣaṇasya pañcaratnasya kaṭhinīpiṣṭakagaurīsindūraharitālaharidrākaṭhinīmiśrakajjalakajjalamiśraharitālāder vā tatrāyaṃ vidhiḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_2.14","root_file":"gg_2.14_root","comm_file":"gg_2.14_com","root":"alasanimīlitalocanayā pulakāvalilalitakapolam |\nśramajalasakalakalevarayā varamadanamadādatilolam ||\n","passage":"punaḥ kimbhūtayā | alasanimīlitalocanayā | alasaṃ yathā syāt tathā nimīlite locane yayā sā tathā tayā | punaḥ kimbhūtam | pulakāvalilalitakapolam | pulakānāṃ āvaliḥ paṅktiḥ tayā lalitau manojñau kapolau yasya tam | vīthyālirāvaliḥ paṅktiḥ śreṇī rekhāstu rājayaḥ ityamaraḥ | punaḥ kimbhūtayā | śramajalasakalakalevarayā | śramajalaṃ svedaḥ sa eva sakale kalevare sarvāṅge yasyāḥ sā tathā tayā | kathambhūtaṃ tam | atilolaṃ cañcalaṃ taralam | kasmāt | varamadanamadāt | madanena varaḥ śreṣṭhaḥ madanamadaśceti | tasmāt |","ground_truth":[["COMM","punaḥ kimbhūtayā | alasanimīlitalocanayā | alasaṃ yathā syāt tathā nimīlite locane yayā sā tathā tayā | punaḥ kimbhūtam | pulakāvalilalitakapolam | pulakānāṃ āvaliḥ paṅktiḥ tayā lalitau manojñau kapolau yasya tam | vīthyālirāvaliḥ paṅktiḥ śreṇī rekhāstu rājayaḥ ityamaraḥ | punaḥ kimbhūtayā | śramajalasakalakalevarayā | śramajalaṃ svedaḥ sa eva sakale kalevare sarvāṅge yasyāḥ sā tathā tayā | kathambhūtaṃ tam | atilolaṃ cañcalaṃ taralam | kasmāt | varamadanamadāt | madanena varaḥ śreṣṭhaḥ madanamadaśceti | tasmāt |"]],"offsets":[[0,518]]} {"id":"ssa_1.5","root_file":"ssa_1.5_root","comm_file":"ssa_1.5_com","root":"jayanti bhaktipīyūṣarasāsavavaronmadāḥ |\nadvitīyā api sadā tvaddvitīyā api prabho || 5 ||\n","passage":"bhaktimatāṃ vyākhyātarūpabhaktiśālināṃ sarvatra bhuvanaviṣaye kiṃ na kṣetraṃ parasiddhisamudayasthānam, kva ca eṣāṃ mananatrāṇadharmo mantro na siddhyati | yataḥ sākṣāditi samāveśadṛṣṭyā na kathāmātreṇa bhavanmayameva sarvaṃ bhuvanameṣām |\n\njayanti bhakti iti | bhaktipīyūṣarasa evāsavavaraḥ - utkṛṣṭaṃ pānaṃ, tena udgataharṣā ye te jayanti — sarvotkarṣeṇa vartante | kīdṛśāḥ | advitīyāḥ — addvitīyā asādhāraṇasvarūpā api tvaddvitīyāḥ — tvam eva dvitīyas tulyarūpo yeṣām | atha ca tvaddvitīyā api - bhaktisamāveśenātyantam abhedāsādhanatvāt tvam eva dvitīyaḥ - prabhutvena pariśīlito yeṣāṃ, tathābhūtā api advitīyāḥ—viśvābhedinaḥ | advitīyāś ca kathaṃ tvaddvitīyāḥ, tvaddvitīyāś ca katham advitīyā iti virodhacchāyā ||\n\nbhaktyānandarasaḥ samāveśānandaprasarastenāplutāḥ ārdrāśayāḥ | ata eva tādṛśā iti aparimitānandarasasamudratvāt tvadrūpasarūpāḥ tava tattvaṃ jānanti | yo hi yatra vidvān sa hi tadvettyeva |","ground_truth":[["COMM","jayanti bhakti iti | bhaktipīyūṣarasa evāsavavaraḥ - utkṛṣṭaṃ pānaṃ, tena udgataharṣā ye te jayanti — sarvotkarṣeṇa vartante | kīdṛśāḥ | advitīyāḥ — addvitīyā asādhāraṇasvarūpā api tvaddvitīyāḥ — tvam eva dvitīyas tulyarūpo yeṣām | atha ca tvaddvitīyā api - bhaktisamāveśenātyantam abhedāsādhanatvāt tvam eva dvitīyaḥ - prabhutvena pariśīlito yeṣāṃ, tathābhūtā api advitīyāḥ—viśvābhedinaḥ | advitīyāś ca kathaṃ tvaddvitīyāḥ, tvaddvitīyāś ca katham advitīyā iti virodhacchāyā ||"]],"offsets":[[241,718]]} {"id":"neg_seni_12_x_medū_16","root_file":"seni_12_root","comm_file":"medū_16_mall","root":"vedāntavādino 'pi—\natīnidriyam avittiś ca jñānaṃ bhāskarasammatam |\nvittir ānandamātraṃ ca bhagavadvādisammatam || SeNi 12 ||\n","passage":"prabhavaty āvirbhavati | yena dhanuḥkhaṇḍena te tava śyāmaṃ vapuḥ | sphuritarucinojvalakāntinā barheṇa picchena || \"picchabarhe napuṃsake\" ity amaraḥ || gopaveṣasya viṣṇor gopālasya kṛṣṇasya śyāmaṃ vapur iva | atitarāṃ kāntiṃ śobhām āpatsyate prāpsyate ||\n\ntvayīti || kṛṣer halakarmaṇaḥ phalaṃ sasyaṃ tvayi || adhikaraṇavivakṣāyāṃ saptamī || āyattam adhīnam || \"adhīno vighna āyattaḥ\" ity amaraḥ || iti hetoḥ prītyā snigdhaiḥ | akṛtrimapremārdrair ity arthaḥ | bhrūvikārāṇāṃ bhrūvilāsānām anabhijñaiḥ | pāmaratvād iti śeṣaḥ | janapadavadhūnāṃ pallīyoṣitāṃ locanaiḥ pīyamānaḥ sādaraṃ vīkṣyamāṇaḥ san | mālaṃ mālākhyaṃ kṣetraṃ śailaprāyam unnatasthalam || \"mālam unnatabhūtalam\" ity utpalamālāyām || sadyas tatkālam eva sīrair halair utkaṣaṇena karṣaṇena surabhi ghrāṇatarpaṇaṃ yathā tathā āruhya || tatrābhivruṣyety arthaḥ || \"surabhir ghāṇatarpaṇaḥ\" ity amaraḥ || kiñcit paścāl laghugatis tatra nivṛṣṭatvāt kṣipragamanaḥ san \"laghu kṣiprataraṃ drutam\" ity amaraḥ || bhūyaḥ punar apy uttareṇaivottaramārgeṇaiva vraja gaccha || tṛtīyāvidhāne \"prakṛtyādibhya upasaṃkhyānam\" iti tṛtīyā || yathā kaścid bahuvallabhaḥ patiḥ kutracit kṣetre kalatre gūḍhaṃ vihṛtya || \"kṣetraṃ śarīre kedāre siddhasthānakalatrayoḥ\" iti viśvaḥ || dākṣiṇyabhaṅgabhayān nīcamārgeṇa nirgatya punaḥ sarvādhyakṣa iva sañcarati tad vaditi dhvaniḥ ||\n\ntvām iti || āmrāś cūtāḥ kūṭeṣu śikhareṣu yasya sa āmrakūṭo nāma sānumān parvataḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_4.6","root_file":"cmt_4.6_root","comm_file":"cmt_4.6_com","root":"triśaraṇaṃ gamanaṃ kuryād yācanādhyeṣaṇām api |\nātmānaṃ ca tato dattvā puṇyaṃ ca pariṇāmayet || 4.6 ||\n","passage":"tadagra ityādi pāpadeśanā kṛtapāpaprakāśanenākaraṇasamvaragrahaṇam | puṇyānumodanā sarvabuddhabodhisattvasaccaritasattvānāṃ puṇyeṣu saharṣasādhukārakaraṇam ||\n\ntriśaraṇagamanam buddhadharmasaṃghānām āśrayaṇīyatvena cetobhajanam | yācanā buddhānām aparinirvāṇena saṃsārāvasthanārthaṃ vacanaviśeṣaḥ | adhyeṣaṇā buddhānām anavaratavad dharmadeśanārthaṃ cākṣaviśeṣodīraṇam | ātmaniryātanaṃ sarvabuddhabodhisattvebhya ātmadehaniryātanam | puṇyapariṇāmam | etat kriyākalāpaprasūtasya puṇyasya sarvasattvānāṃ buddhatvāya niryātanam ||\n\npraṇidhānaṃ saṃsārikasukhasaṃgam |","ground_truth":[["COMM","triśaraṇagamanam buddhadharmasaṃghānām āśrayaṇīyatvena cetobhajanam | yācanā buddhānām aparinirvāṇena saṃsārāvasthanārthaṃ vacanaviśeṣaḥ | adhyeṣaṇā buddhānām anavaratavad dharmadeśanārthaṃ cākṣaviśeṣodīraṇam | ātmaniryātanaṃ sarvabuddhabodhisattvebhya ātmadehaniryātanam | puṇyapariṇāmam | etat kriyākalāpaprasūtasya puṇyasya sarvasattvānāṃ buddhatvāya niryātanam ||"]],"offsets":[[160,527]]} {"id":"neg_cmt_3.24_x_gg_2.18","root_file":"cmt_3.24_root","comm_file":"gg_2.18_com","root":"tato guruḥ karṇe kathayet caturānandavibhāgam | tato bahir nirgacched guruḥ | prajñā tu nagnībhūyotkuṭakena guhyaṃ tarjanyā darśayati || 3.24 ||\n","passage":"śrījayadevabhaṇitamidaṃ vitanotu vistārayatu | kim | śrotṝṇāṃ sukham | idamiti kim | atiśayamadhuripunidhuvanaśīlam | vyavāyo grāmyadharmaḥ syānmaithunaṃ nidhuvanaṃ rataṃ ityamaraḥ | nidhuvane śīlaṃ svabhāvaḥ | atiśayena madhuripoḥ kṛṣṇasya nidhuvanaśīlam | kimbhūtam | salīlam saha līlayā vartata iti | punaḥ kimbhūtam | utkaṇṭhitagopavadhūkathitam | utkaṇṭhā āsaktiviśeṣaḥ | sā jātā yasyāṃ sā gopavadhū rādhā tayā kathitam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.16_x_bca_5.15","root_file":"bca_5.16_root","comm_file":"bca_5.15_p","root":"japās tapāṃsi sarvāṇi dīrghakālakṛtāny api |\nanyacittena mandena vṛthaivety āha sarvavit || 5.16 ||","passage":"ataḥ svacittam eva śakyaṃ vārayiṣyāmi. anyavāraṇasyāpārthakatvāt, svacittavāraṇād eva tatsiddheḥ. tasmāt sā cittam eva.\n\nvīryapāramitā tu kuśalotsāhasvabhāvātivispaṣṭaṃ cittam evety āha.\n\nvacanakāyasahitasyāpi cittasya kuśalapakṣe mandapracārasya na tādṛśaṃ phalamupajāyate, yādṛśaṃ dhyānādiviṣaye paṭupravṛtter ekākino 'pi cittasya phalaṃ brahmabhūyādikam. tasmāt sā cittam eva.\n\ndhyānaṃ tu cittaikāgratālakṣaṇaṃ cittādanyathā vaktumaśakyamity āha-\n\nmantrādyāvartanalakṣaṇā vacanavyāpārā japāḥ.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_nasa_10_x_bca_5.13","root_file":"nasa_10_root","comm_file":"bca_5.13_p","root":"bhagavan jñānakāyasya mahoṣṇīṣasya gīṣpateḥ |\nmañjuśrījñānasattvasya jñānamūrteḥ svayaṃbhuvaḥ || 10 ||\n","passage":"śatravo hi gaganasamatvād aparyantāḥ. teṣāṃ māraṇam aśakyam. tasmāt krodhādinivṛtticittam eva teṣām upāyena māraṇam iva, tatkṛtāpakārasyāgaṇanāt, janmāntaravairāsaṃbhavāc ca māritaprāyāste.\n\natrāśakyatāyām apy upāyena pravṛttau dṛṣṭāntopadarśanena śakyatām āha.\n\nkaṇṭakādyupaghātarakṣaṇārthaṃ pṛthvī chādayitum ucitā. na caitac chakyam, tāvataś carmaṇo 'bhāvāt, bhāve 'pi chādanasyāśakyatvāt. upāyena punaḥ śakyam. upānahaś carmaṇā kevalena sarvā bhūmiś chāditā bhavati.\n\ndṛṣṭāntoktam arthaṃ prakṛte yojayan nāha. śatruprabhṛtayo bhāvā mayā vārayitum aśakyāḥ. tadvat medinīcarmacchādanavad apakārakriyāyāḥ. ataḥ svacittam eva śakyaṃ vārayiṣyāmi. anyavāraṇasyāpārthakatvāt, svacittavāraṇād eva tatsiddheḥ.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ht_1.5.19_x_seni_21","root_file":"ht_1.5.19_root","comm_file":"seni_21_p","root":"jalpanaṃ japam ākhyātam ālikālyoḥ prajalpanāt | \nmaṇḍalaṃ pādalekhaḥ syān malanān maṇḍalam ucyate || 19 ||","passage":"teśām āśvāso 'kṣobhyamudritānāṃ vijñānīkaraṇam | taddhiyā tadbuddhyā ||\n\nidānīṃ yatra yatra sthāne yo yo vādī bhavati tad darśayati—boletyādi | bolagarbhe sākāraṃ tadagrato nirākāram | yadvā tadagrataḥ sākāraṃ tadgarbhe nirākāram | ittham eva ca yan madhyamāvarṇanaṃ tad asmadgurūṇāṃ na darśanam ||\n\nkutaḥ | āha—vajretyādi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_nasa_37_x_ht_1.5.12","root_file":"nasa_37_root","comm_file":"ht_1.5.12_mua","root":"mahādhyānasamādhistho mahāprajñāśarīradhṛk |\nmahābalo mahopāyaḥ praṇidhir jñānasāgaraḥ || iti || [37]\n","passage":"tanaiva samyagjñānena sabījasaṃkleśakṣayāt pratiṣṭhādehabhoganirbhāsānāṃ ca vijñaptīnāṃ prahāṇād anāsravo dharmadhātur aprapañcaḥ. trayam idaṃ viśuddhākāśanibham anantam aprapañcam dharmakāyam ity arthaḥ. tad eva svabhāvaḥ tena svabhāvena sākṣātkarttavyāv iti bhāvaḥ.\n\ntathā hi sa eva vairocanaḥ, prakāśamātratayā prakhyānāt. sa eva akṣobhyaḥ, nirābhāsatvāt. sa eva amoghaḥ, viśvārthakaraṇāt. sa eva ratnaḥ, sarvabuddhadharmāṇāṃ lābhāt. sa eva ārolikaḥ, teṣām ātmani samyak paricchedāt. evaṃ pañcajñānamayatvāt sa eva sāttvikaḥ, vajrasattva ity arthaḥ. brahmetyādi. sa eva brahmādir ucyate.\n\nkatham ity āha—brahmetyādi. yata eva suviśuddhabodharūpatvād asau buddhas tad eva paraṃ brahma. tasmāt sa eva brahmā. nirvṛttita iti mokṣarūpatvād ity arthaḥ.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_nasa_41_x_nasa_23","root_file":"nasa_41_root","comm_file":"nasa_23_vi","root":"mahāvidyottamo nātho mahāmantrottamo guruḥ |\nmahāyānanayārūḍho mahāyānanayottamaḥ || 41 ||\n","passage":"mādhomukhacchidrāśucighaṭavat kiṃ tarhi sādhu śṛṇu || bhagavataivam ukte sati vajradharaḥ prāha bhagavan śākyamune evam astv iti | yathoktenaiva krameṇāhaṃ śṛṇuyām iti ||\n\nidānīṃ prativacanāntaraṃ ṣaṭkulāvalokanam adhikṛtyāha | atha śākyamunir bhagavānityādi | tatra sakalaṃ mantrakulaṃ mahad iti grahaṇakavākyam etat sāmānyenopāttaṃ | tad vyavalokya girāṃ pater mañjuśrījñānasattvasya saṃbandhinī yānutpādadharmiṇī gāthā tām imāṃ bhāṣate smeti | vakṣyamāṇakriyāpadena saha saṃbandhaḥ ||\n\nmantravidyādharakulam iti | vidyāṃ dhārayatīti vidyādharaḥ | mantrātmakaś cāsau vidyādharaś ca mantravidyādharaḥ | na dhāraṇyātmakaḥ | tasya kulaṃ mantravidyādharakulaṃ karmakulam ity arthaḥ || kulatrayam iti kāyavākcittasvabhāvatvād vairocanakulaṃ ||\n\nlokalokottarakulam iti | lokṛ darśane | lokyata iti lokaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_medū_16_x_gg_4.15","root_file":"medū_16_root","comm_file":"gg_4.15_com","root":"tvayy āyattaṃ kṛṣiphalam iti bhrūvikārānabhijñaiḥ \nprītisnigdhair janapadavadhūlocanaiḥ pīyamānaḥ | \nsadyaḥsīrotkaṣaṇasurabhi kṣetram āruhya mālaṃ \nkiṃcit paścād vaja laghugatir bhūya evottareṇa ||\n","passage":"anena kimuktam | bhavato lābhāya kajjalābhāvānnayanakamalasajalakusumairdigdevatāmarcayati | ayamāśayaḥ |\n\ntathā sā rādhā alolam acañcalaṃ yathā bhavati tathā kapolaṃ na tyajati | kena | paṇitalena | kadā | sāyaṃkāle | kamiva | bālaśaśinamiva | bālaścāsau śaśī ceti | tamiva | samagraṃ mukhaṃ pūrṇacandrānukāri bhavati | karatalapihitatadekadeśatvād bālacandreṇopamīyate |\n\nsā rādhā kiśalayatalpaṃ hutāśanakalpaṃ agnimiva kalayati | manute | kiśalayaṃ navaṃ pallavam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"msv_1.3","root_file":"msv_1.3_root","comm_file":"msv_1.3_com","root":"tadvidvāṃso 'nugṛhṇantu cittaśrotraiḥ prasādibhiḥ |\nsantaḥ praṇayivākyāni gṛhṇanti hy anasūyavaḥ || 1.3 ||\n","passage":"ślokapadena ca lāghavavikāsaṃ kṣipāma iti darśayati | tataś ca sūtritaprāyam imam artham avahitā jijñāsavo bhāvayiṣyantīti tātparyārtha iti ||\n\nsamprati lokayātrāmādriyamāṇo ye 'tyantaparārthāḥ svopakāram agaṇayanto 'pi paropakārāya yatante santastān pratyāha tad vidvāṃsa iti | asūyavo matsarāḥ tato 'nye 'nasūyava iti ||\n\nye tu madhyasthā guṇadoṣanirūpaṇena doṣavantam apahāya guṇavantam upādadate tān prati parīkṣāviśeṣārtham arthayate na cātreti | madīye prabandhe 'smin guṇadoṣavati yugapad guṇadoṣau nirūpayantu bhavantaḥ | anyathā guṇānupekṣya doṣeṣu nirūpyamāṇeṣu doṣanirbhāvanaikamanasām asanto doṣāḥ prakāśeran iti |","ground_truth":[["COMM","samprati lokayātrāmādriyamāṇo ye 'tyantaparārthāḥ svopakāram agaṇayanto 'pi paropakārāya yatante santastān pratyāha tad vidvāṃsa iti | asūyavo matsarāḥ tato 'nye 'nasūyava iti ||"]],"offsets":[[144,322]]} {"id":"neg_cmt_2.4_x_bca_5.31","root_file":"cmt_2.4_root","comm_file":"bca_5.31_p","root":"bhāgena cāṣṭamenaiva dvāraṃ tasya prakalpayet |\ndvāramānena niryūhaṃ tadardhena kapolakam || 2.4 ||\n","passage":"tadupadarśayann āha. ācāryopādhyāyasaṃnidhau tadanyatamārādhyabrahmacārisaṃnidhau vā saṃvasatāṃ tadanuśāsanyā, bhītya tadbhayenāpy ādaraḥ kāryeṣu sarvabhāvenābhimukhyam, avajñāpratipakṣo dharmaḥ. tatkāriṇāṃ yatnavatāṃ sukṛtināṃ tadanuśāsanīṃ hitāhitavidhipratiṣedhaniyamam anugṛhṇatāmakṛcchreṇaiva smṛtir utpadyate.\n\nittham api viharan smṛtimanasikārabahulavihārī bhavatīti kārikādvayena darśayann āha.\n\nsarvadā buddhabodhisattvānāṃ samastavastuviṣayāpratihatajñānacakṣuṣāṃ sarvam eva vastujātaṃ purato 'vasthitam eva. aham api teṣāṃ puro 'vasthita eva, sarvavastuvat.\n\niti manasi nidhāya tathaiva saṃyatātmā tiṣṭhet.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_1.20_x_cmt_3.18","root_file":"gg_1.20_root","comm_file":"cmt_3.18_com","root":"madhumuranarakavināśana garuḍāsana e |\nsurakulakelinidāna jaya jaya deva hare || 1.20 ||\n","passage":"apratiṣṭhitanirvāṇam iti nirvāṇo viramānandaḥ na vidyate nirvāṇe pratiṣṭhā yasya tat tathā sahajānandajñānam ity arthaḥ ||\n\nsamayam iti mantranayoditaṃ vidhim ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_8_x_seni_14","root_file":"seni_8_root","comm_file":"seni_14_p","root":"tathā ca devīparipṛcchāśivanirnādatantra—\nratnapuram idaṃ devi kiñjalke jalatāṃ vrajet |\nrudro yugme śivaḥ śreṣṭhaḥ śaktiḥ saiva parātparā || Seni 7 ||\nlakṣyalakṣaṇanirmuktaṃ vāgudāhāravarjitam |\nśivaśaktisamāyogāj jāyate cādbhutaṃ sukham || SeNi 8 ||","passage":"nodeti saṃvid anyā tāvat kaulāgamābhyudayaḥ | | iti vacanāt ||\n\netatsvarūpadarśanārtham āha—duḥkhānām ityādi | subodham ||\n\nanenaiva jagadekarūpatām āha—yad yad ityādi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_taraa_20_x_bca_5.19","root_file":"taraa_20_root","comm_file":"bca_5.19_p","root":"gambhīraśūnyapratibhāsamātra-\nśāntātisūkṣmānabhilāpyaśabdaiḥ |\nnirlepanīrūpanirañjanādyair\nbhrāntir na kāryāparasādhyasattve || 20 ||","passage":"taducyate—cittādhīno dharmaḥ, dharmādhīnā bodhir iti.\n\nevaṃ cittāyattatāṃ sarvatra niścitya cittadṛḍhatāyām udāharaṇam āha.\n\nasamāhitajanamadhye punar upaghātabhayāt tadgatamanasā yathā vraṇaṃ rakṣati kaścid apramattaḥ, evaṃ tathā śikṣārakṣaṇakāmaḥ akāraṇavairibālajanamadhye saṃvasan tatparaścittaṃ vraṇam iva rakṣet sarvakālam.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"nasa_18","root_file":"nasa_18_root","comm_file":"nasa_18_vi","root":"smitaṃ saṃdarśya lokānām apāyatrayaśodhanam |\ntrailokyābhāsakaraṇaṃ caturmārāriśāsanam || 18 ||\n","passage":"teṣām uttamaḥ śreṣṭha ity arthaḥ | svajihvāṃ nirṇamayyopasaṃhṛtya svamukhād iti svamukha āyatām iti dīrghāṃ sphītām iti bahalatarāṃ śubhām iti dakṣiṇāvartaśaṅkhanibhāṃ | sarvadharmālayāṃ ca ||\n\nkiṃ kṛtvā | smitam ityādi | lokānāṃ sattvānām apāyatrayaśodhanaṃ narakatiryakpretasaṃśodhanaṃ smitaṃ darśayitvā vajrapāṇiṃ pratyabhāṣateti saṃbandhaḥ || tathāgatānāṃ dharmadeśanāyās triliṅgāni | tad yathā | smitaṃ vyavalokitaṃ raśmisaṃcodanaṃ ca | kvacid ekaṃ kvacid dve kvacit trīṇi vā yugapad bhavanti | tad yathā śrīmāyājālatantre dvayaṃ paṭhyate | smitaṃ vyavalokitaṃ ca | kvacit trīṇi yathā pañcaviṃśatisāhasryāṃ prajñāpāramitāyāṃ maitreyavyavalokanaṃ smitaṃ mukhena raśmispharaṇaṃ ceti | kvacid ekaṃ yathātraiva nāmasaṃgītau smitaṃ saṃdarśya lokānām iti || tac ca smitaṃ caturvidhaṃ | aṅgapratyaṅgaspharaṇena romakūpaspharaṇena prakṛtiprabhāvispharaṇena jihvendriyaraśmispharaṇena ca | tad atra jihvāprātihāryaṃ | deśanāyāḥ pūrvaliṅgaṃ || trailokyābhāsakaraṇam ityādinā darśayati bhūr bhuvaḥ svar iti trayāṇāṃ lokānām ābhāsakaraṇaṃ prakāśanakaraṇaṃ smitaṃ darśayitvā vajrapāṇiṃ pratyabhāṣateti saṃbandhaḥ || punar api kiṃviśiṣṭaṃ smitam ity āha caturmārāriśāsanam iti | catvāro mārāḥ skandhakleśamṛtyudevaputrāḥ | ta evārayas teṣāṃ śāsanam anuśāsanaṃ nigrahaḥ ||\n\nsmitaṃ saṃdarśyeti trilokam āpūrayantyā vajrapāṇiṃ girā vācā pratyabhāṣata | kiṃbhūtayā | madhurayā |","ground_truth":[["COMM","kiṃ kṛtvā | smitam ityādi | lokānāṃ sattvānām apāyatrayaśodhanaṃ narakatiryakpretasaṃśodhanaṃ smitaṃ darśayitvā vajrapāṇiṃ pratyabhāṣateti saṃbandhaḥ || tathāgatānāṃ dharmadeśanāyās triliṅgāni | tad yathā | smitaṃ vyavalokitaṃ raśmisaṃcodanaṃ ca | kvacid ekaṃ kvacid dve kvacit trīṇi vā yugapad bhavanti | tad yathā śrīmāyājālatantre dvayaṃ paṭhyate | smitaṃ vyavalokitaṃ ca | kvacit trīṇi yathā pañcaviṃśatisāhasryāṃ prajñāpāramitāyāṃ maitreyavyavalokanaṃ smitaṃ mukhena raśmispharaṇaṃ ceti | kvacid ekaṃ yathātraiva nāmasaṃgītau smitaṃ saṃdarśya lokānām iti || tac ca smitaṃ caturvidhaṃ | aṅgapratyaṅgaspharaṇena romakūpaspharaṇena prakṛtiprabhāvispharaṇena jihvendriyaraśmispharaṇena ca | tad atra jihvāprātihāryaṃ | deśanāyāḥ pūrvaliṅgaṃ || trailokyābhāsakaraṇam ityādinā darśayati bhūr bhuvaḥ svar iti trayāṇāṃ lokānām ābhāsakaraṇaṃ prakāśanakaraṇaṃ smitaṃ darśayitvā vajrapāṇiṃ pratyabhāṣateti saṃbandhaḥ || punar api kiṃviśiṣṭaṃ smitam ity āha caturmārāriśāsanam iti | catvāro mārāḥ skandhakleśamṛtyudevaputrāḥ | ta evārayas teṣāṃ śāsanam anuśāsanaṃ nigrahaḥ ||"]],"offsets":[[194,1262]]} {"id":"seni_35","root_file":"seni_35_root","comm_file":"seni_35_p","root":"avibhāvitasambandho vikalpo 'sau pratītyajaḥ |\ntad eṣa eva nirvāṇaṃ mā mṛthāś citta vibhramam || SeNi 35 ||","passage":"\"sadasator utpādāyogād\" ityādinājātaṃ jagad yena buddhaṃ pratyakṣato jñātaṃ tasya prtītyasamutpannā buddhiḥ śuddhaiva bodhato nirvedhataḥ | atas tasya dhīmato 'nābhogenābhogaṃ vinaiva nijaṃ sahajaṃ jagat satyam avitatham ||\n\nadhunā vikalpo 'pi nirvāṇam iti darśayati—avibhāvitetyādi | avibhāvitasambandho 'viditasambandho 'sau vikalpaḥ prītyasamutpannaḥ | tat tasmād eṣa eva nirvāṇam iti | ataś citta bhrāntiṃ mā kuru | tad uktam—\n\n\tyaḥ pratītyasamutpādaḥ śūnyatā saiva te matā |\n\niti | śūnyatā ca nirvāṇam iti ||\n\najātajñānabodhena mahāmudrā yathā labhyate tad darśayati—pratipakṣa ityādi | pratipakṣa iti svabhāvaguṇasāranirūpaṇatayā dānaśīlakṣamāvīryadhyānaprajñātmakapratipakṣanirūpaṇavikalpāsaṅge 'manasikāreṇa varjanāt sthito naiva yaḥ | pratipakṣanirūpaṇavikalpāsaṅgaprahāṇyā sāsravarūpādipañcopādānaskandhādyātmakavipakṣanirūpaṇavikalpāsaṅgaprahāṇir api draṣṭavyā |","ground_truth":[["COMM","adhunā vikalpo 'pi nirvāṇam iti darśayati—avibhāvitetyādi | avibhāvitasambandho 'viditasambandho 'sau vikalpaḥ prītyasamutpannaḥ | tat tasmād eṣa eva nirvāṇam iti | ataś citta bhrāntiṃ mā kuru | tad uktam—\n\n\tyaḥ pratītyasamutpādaḥ śūnyatā saiva te matā |\n\niti | śūnyatā ca nirvāṇam iti ||"]],"offsets":[[225,513]]} {"id":"neg_gg_3.6_x_cmt_2.15","root_file":"gg_3.6_root","comm_file":"cmt_2.15_com","root":"tāmahaṃ hṛdi saṅgatāmaniśaṃ bhṛśaṃ ramayāmi |\nkiṃ vane 'nusarāmi tāmiha kiṃ vṛthā vilapāmi || \n","passage":"paṭarūpeṇeti | paṭaṃ lekhayet iti bhāvaḥ ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_26_x_bca_5.27","root_file":"seni_26_root","comm_file":"bca_5.27_p","root":"karmamudrāṃ samāsādya dharmamudrāṃ vibhāvayet |\ntasyā ūrdhvaṃ mahāmudrā yasyāḥ samayasambhavaḥ || SeNi 26 ||","passage":"idam aparaṃ tadvayatireke dūṣaṇam āha. bahavo 'pi bahuśrutāḥ tathā śraddhāvanto yatnaparāḥ śikṣāyām ādarakāriṇaḥ asaṃprajanyadoṣeṇa āpattikaluṣitā bhavanti kāyacittapracārāpratyavekṣaṇāt.\n\naparam api tadabhāve dūṣaṇam āha.\n\nasaṃprajanyam eva saṃprajanyābhāvaḥ kleśasvabhāvaś cauraḥ, kuśaladhanāpaharaṇāt. tena smṛtimoṣānusāriṇā rakṣapālabhūtāyāḥ smṛteḥ pramoṣam abhāvam anusṛtya muṣitā viluptakuśaladhanāḥ santaḥ upacityāpi puṇyāni kuśaladhanānāṃ saṃcayaṃ kṛtvāpi durgatiparāyaṇā bhavanti.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"seni_40","root_file":"seni_40_root","comm_file":"seni_40_p","root":"mudrās tāvan na buddhyante catasraś ca catuḥkṣaṇāḥ |\nyāvan na śabareśasya spṛśyante pādapāṃsavaḥ || SeNi 40 ||","passage":"nanv evam anekatantroktāyāḥ karmamudrāyāḥ pratikṣepād bhavato 'pi nirayagamanam āgatya militam | na | tasyāḥ prādhānyena tattvarūpatāmātram āgamoktyā dūṣitam | tadupayogas tu \"karmamudrāṃ samāsādya\" ityādinā kāraṇarūpatāpradarśanena khyāpita iti | kutas tatra pratikṣepa ity alaṃ bahunā | śeṣaṃ subodham ||\n\nmudrāṇāṃ bodhārthaṃ sveṣṭadevatāprabhāvaṃ darśayann āha—mudrās tāvad ityādi | śabareśasyeti siddhaśrīśabarapādasya | śeṣaṃ subodham ||\n\n\nidānīṃ puṇyapariṇāmanayā grantham upasaṃharann āha—samyaksekam ityādi | subodham | |","ground_truth":[["COMM","mudrāṇāṃ bodhārthaṃ sveṣṭadevatāprabhāvaṃ darśayann āha—mudrās tāvad ityādi | śabareśasyeti siddhaśrīśabarapādasya | śeṣaṃ subodham ||"]],"offsets":[[308,442]]} {"id":"ssa_1.12","root_file":"ssa_1.12_root","comm_file":"ssa_1.12_com","root":"bhavadbhaktimahāvidyā yeṣāmabhyāsamāgatā |\nvidyāvidyobhayasyāpi ta ete tattvavedinaḥ || 1.12 ||\n","passage":"he svāmin tavcchaktipātasamāveśamayabhaktyānandāsvādam anāsādya, bodhasya parā dehapātaprāpyā prakṛṣṭāpi yā śāntaśivapadātmā daśā syāt kaiścit sambhāvyate, sā taiḥ sambhāvyamānā māṃ praty āsavasya yathā śuktatā paryuṣitatā tathā bhātīti yāvat | yatas tair bhaktyamṛtam anāsvādyaiva śuktīkṛtam | yaiḥ punar āsvādyate, taiḥ svacamatkārānandaviśrāntīkṛtatvāt kā śuktatāsambhāvanā? āsvādād iti lyablope pañcamī | athavā tvadbhaktyamṛtāsvādād api parā mokṣarūpā yā kācid daśāstīti sambhāvyate, sā mahyaṃ na rocate, bhaktyamṛtāsvādasyaiva niratiśayacamatkāravattvād ity evaṃparam etat |\n\nbhavadbhakti iti | vidyāvidyobhayasyāpīti vidyāvidyālakṣaṇasyobhayasya | tatra śivamantramaheśvaramantreśvaramantrātmano vidyārūpasya vijñānākalapralayākalasakalatadvedyātsanaśca avidyārūpasyobhayasyāpi tattvaṃ vidanti yeṣāṃ tvadbhaktireva mahāvidyā prakarṣaṃ prāptā | mahatpadena śabdavidyāto 'pi bhakterutkarṣāttattattvavedakatvam |\n\nāmūlādvāgiti | mūlaṃ parābhūmiḥ | kramavisphāritvaṃ paśyantyādiprasaraḥ | tadraso bhaktyānandarasa eva āḍhyaṃ sphītaṃ tvadātmyaikyāpattilakṣaṇaṃ phalaṃ yasyāḥ |","ground_truth":[["COMM","bhavadbhakti iti | vidyāvidyobhayasyāpīti vidyāvidyālakṣaṇasyobhayasya | tatra śivamantramaheśvaramantreśvaramantrātmano vidyārūpasya vijñānākalapralayākalasakalatadvedyātsanaśca avidyārūpasyobhayasyāpi tattvaṃ vidanti yeṣāṃ tvadbhaktireva mahāvidyā prakarṣaṃ prāptā | mahatpadena śabdavidyāto 'pi bhakterutkarṣāttattattvavedakatvam |"]],"offsets":[[582,916]]} {"id":"medū_24","root_file":"medū_24_root","comm_file":"medū_24_mall","root":"pāṇḍucchāyopavanavṛtayaḥ ketakaiḥ sūcibhinnair \nnīḍārambhair gṛhabalibhujām ākulagrāmacaityāḥ | \ntvayy āsanne pariṇataphalaśyāmajambūvanāntāḥ \nsampatsyante katipayadinasthāyihaṃsā daśārṇāḥ ||\n","passage":"pāṇḍv iti || he megha, tvayy āsanne sanikṛṣṭe sati daśārṇo nāma janapadāḥ sūcibhinnaiḥ sūciṣu mukulāgreṣu bhinnair vikasitaiḥ || \"ketakīmukulāgreṣu sūciḥ syāt\" iti śabdārṇave || ketakaiḥ ketakīkusumaiḥ pāṇḍucchāyā haritavarṇā upavanānāṃ vṛtayaḥ kaṇṭakaśākhāvaraṇā yeṣu te tathoktāḥ || \"prākāro varaṇaḥ sālaḥ prācīraṃ prāntato vṛtiḥ\" ity amaraḥ || tathā gṛhabalibhujāṃ kākādigrāmapakṣiṇāṃ nīḍārambhaiḥ kulāya nirmāṇaiḥ || \"kulāyo nīḍam astriyām\" ity amaraḥ || cityāyā imāni caityāni rathyāvṛkṣāḥ || \"caityam āyatane buddhavandye codeśapādape\" iti viśvaḥ || ākulāni saṅkīrṇāni grāmeṣu caityāni yeṣu te tathoktāḥ | tathā pariṇataiḥ pakvaiḥ phalaiḥ śyāmāni yāni jambūvanāni tair antā ramyāḥ || \"mṛtāvavasite ramye samāptāvanta iṣyate\" iti śabdārṇave || tathā katipayeṣv eva dineṣu sthāyino haṃsā yeṣu te tathoktā evaṃvidhāḥ sampatsyante bhaviṣyanti || \"poṭāyuvatistokakatipaya-\" ityādinā kavipayaśabdasyottarapadatve 'pi na tacchabdasyottaratvam asty asya śāstrasya prāyikatvāt ||\n\nteṣām iti || dikṣu prathitaṃ prasiddhaṃ vidiśeti lakṣaṇaṃ nāmadheyaṃ yasyās tām || \"lakṣaṇaṃ nāmni cinhe ca\" iti viśvaḥ || teṣāṃ darśāṇānāṃ sambandhinīṃ | dhīyante 'syām iti dhānī || \"karaṇādh ikaraṇayoś ca\" iti lyuṭ || rājñāṃ dhānī rājadhānī || \"kṛdyogalakṣaṇā ṣaṣṭhī samasyate\" iti vaktavyāt samāsaḥ || tāṃ pradhānanagarīm || \"pradhānanagarī rājñāṃ rājadhānīti kathyate\" iti śabdārṇave || gatvā prāpya sadyaḥ kāmukatvasya vilāsitāyāḥ || \"vilāsī kāmukaḥ kāmī strīparo ratilampaṭaḥ\" iti śabdārṇave || avikalaṃ samagraṃ phalaṃ prayojanaṃ labdhā lapsyate | tvayeti śeṣaḥ || karmaṇi luṭ || kutaḥ | yasmāt kāraṇāt svādu madhuram | calā ūrmayo yasya tac calormi taraṅgitaṃ vetravatyā nāma nadyāḥ payaḥ sabhrūbhaṅga bhrūkuṭiyuktam | daśanapīḍayeti bhāvaḥ | mukham ivādharam ivety arthaḥ |","ground_truth":[["COMM","pāṇḍv iti || he megha, tvayy āsanne sanikṛṣṭe sati daśārṇo nāma janapadāḥ sūcibhinnaiḥ sūciṣu mukulāgreṣu bhinnair vikasitaiḥ || \"ketakīmukulāgreṣu sūciḥ syāt\" iti śabdārṇave || ketakaiḥ ketakīkusumaiḥ pāṇḍucchāyā haritavarṇā upavanānāṃ vṛtayaḥ kaṇṭakaśākhāvaraṇā yeṣu te tathoktāḥ || \"prākāro varaṇaḥ sālaḥ prācīraṃ prāntato vṛtiḥ\" ity amaraḥ || tathā gṛhabalibhujāṃ kākādigrāmapakṣiṇāṃ nīḍārambhaiḥ kulāya nirmāṇaiḥ || \"kulāyo nīḍam astriyām\" ity amaraḥ || cityāyā imāni caityāni rathyāvṛkṣāḥ || \"caityam āyatane buddhavandye codeśapādape\" iti viśvaḥ || ākulāni saṅkīrṇāni grāmeṣu caityāni yeṣu te tathoktāḥ | tathā pariṇataiḥ pakvaiḥ phalaiḥ śyāmāni yāni jambūvanāni tair antā ramyāḥ || \"mṛtāvavasite ramye samāptāvanta iṣyate\" iti śabdārṇave || tathā katipayeṣv eva dineṣu sthāyino haṃsā yeṣu te tathoktā evaṃvidhāḥ sampatsyante bhaviṣyanti || \"poṭāyuvatistokakatipaya-\" ityādinā kavipayaśabdasyottarapadatve 'pi na tacchabdasyottaratvam asty asya śāstrasya prāyikatvāt ||"]],"offsets":[[0,976]]} {"id":"neg_msv_5.1.5_&_5.1.6_x_nasa_22","root_file":"msv_5.1.5_&_5.1.6_root","comm_file":"nasa_22_vi","root":"nacaitāni parityajya pṛthag loke pramāṇatā |\nsaṃsāramocakādeśca hiṃsā puṇyatvasammatā || 5 ||\nna paścāt puṇyamicchanti kecidevaṃ vigānataḥ |\nmlecchāryāṇāṃ prasiddhatvaṃ na dharmasyopapadyate || 6 ||\n","passage":"kiṃviśiṣṭāṃ nāmasaṃgītiṃ śrotum udyata iti | pavitrām iti māñgalyāṃ | aghanāśanīm iti pāpanāśanīṃ ||\n\nśṛṇu tvam ekāgramanā iti | anenaitad uktaṃ bhavati | mādhomukhacchidrāśucighaṭavat kiṃ tarhi sādhu śṛṇu || bhagavataivam ukte sati vajradharaḥ prāha bhagavan śākyamune evam astv iti | yathoktenaiva krameṇāhaṃ śṛṇuyām iti ||\n\nidānīṃ prativacanāntaraṃ ṣaṭkulāvalokanam adhikṛtyāha | atha śākyamunir bhagavānityādi | tatra sakalaṃ mantrakulaṃ mahad iti grahaṇakavākyam etat sāmānyenopāttaṃ | tad vyavalokya girāṃ pater mañjuśrījñānasattvasya saṃbandhinī yānutpādadharmiṇī gāthā tām imāṃ bhāṣate smeti | vakṣyamāṇakriyāpadena saha saṃbandhaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_2.20_x_bca_5.100","root_file":"gg_2.20_root","comm_file":"bca_5.100_p","root":"durālokastokastavakanavakāśokalatikāvikāśaḥ kāsāropavanapavano 'pi vyathayati |\napi bhrāmyadbhṛṅgīraṇitaramaṇīyā na mukulaprasūtiścūtānāṃ sakhi śikhariṇīyaṃ sukhayati ||\n","passage":"punar aniyamena darśayann āha. svayam ātmanā parāyatto vā sattvārthakriyāyāṃ pravṛttaḥ.\n\nkiṃ punar evam aniyamenābhidhīyata ity āha.\n\nyasmāt sarvākāraṃ sarvavastutattvam adhigamya sarveṣāṃ hitasukhavidhānārtham udyacchadbhir buddhasutaiḥ na tad asti kiṃcit yan na śikṣitavyam. anyathā sarvākāraḥ sarvasattvānām arthaḥ kartum aśakyaḥ. puṇyasaṃbhāro 'pi evaṃ vicarato 'paryanta eva syāt.\n\niyam api śikṣāpadamudrāvadhārayitavyety āha.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_medū_12_x_bca_5.92","root_file":"medū_12_root","comm_file":"bca_5.92_p","root":"āpṛcchasva priyasakham amuṃ tuṅgam āliṅgya śailam \nvandyaiḥ puṃsāṃ raghupatipadair aṅkitaṃ mekhalāsu | \nkāle kāle bhavati bhavato yasya saṃyogam etya \nsnehavyaktiś ciravirahajaṃ muñcato bāṣpam uṣṇam ||\n","passage":"jale sthale bhogya upabhogye mūtrapurīṣāder api kutsitam. atrāpi devatādyavadhyānād apuṇyaṃ prasavet.\n\nmukhaṃ pūritaṃ kṛtvā mahatkavalagrahaṇāt. saśabdaṃ sukasunikādiśabdena. prasṛtānanaṃ dūraṃ vidāritamukham. pralambapādaṃ bhūmyādyalagnapādaṃ khaṭvādyārohaṇe sati nāsīta. dvāv api bāhū samamekasmin kāle na mardayet. kramamardane na doṣaḥ. sati pratyaye.\n\nekayādvitīyayānyastriyā. gṛhipravrajitayor idam iha sādhāraṇam ity anyagrahaṇam. na kuryād yānādi.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_1.7_x_gg_1.34","root_file":"gg_1.7_root","comm_file":"gg_1.34_com","root":"vasati daśanaśikhare dharaṇī tava lagnā \nśaśini kalaṅkakaleva nimagnā |\nkeśava dhṛtaśūkararūpa jaya jagadīśa hare || 1.7 ||\n","passage":"punaḥ kiṃbhūte | taruṇākāraṇabandhau | taruṇānāṃ yuvajanānāṃ akāraṇena upakāraṃ vinaiva bandhuḥ hitakārī kuṭumbasahāyaḥ kāmoddīpanatvāt |\n\npunaḥ kiṃbhūte | sphuradatimuktalatāparirambhaṇamukulitapulakitacūte | sphurantī puṣpavantī cāsau atimuktalatā ca vāsantī | tasyāḥ parirambhaṇaṃ kartari ṣaṣṭhī | tena mukulitaḥ pulakitaḥ romodgamaśca cūta āmravṛkṣo yatra sa tathā tasmin | kasmin sthāne harirviharati | vṛndāvanavipine | vṛndāvanākhyaṃ yadvipinaṃ vanaṃ tattasmin | punaḥ kiṃbhūte | parisaraparigatayamunājalapūte | parisare samīpe parigataṃ samantādgataṃ tacca tadyamunājalaṃ ca tena pūte pavitrībhūte tasmin |\n\nidaṃ gītaṃ śrījayadevabhaṇitam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"nasa_6","root_file":"nasa_6_root","comm_file":"nasa_6_vi","root":"praṇamya nāthaṃ saṃbuddhaṃ bhagavantaṃ tathāgatam |\nkṛtāñjalipuṭo bhūtvā idam āha sthito 'grataḥ || 6 ||\n","passage":"tad vidyate yeṣāṃ te krodhavigraharūpinaḥ | ata āha krodhavigraharūpibhir iti || buddhānāṃ kṛtyāni buddhakṛtyāni kṛtyāni kartavyāni | ata āha buddhakṛtyakarair iti | ata eva nāthāḥ śāstāro buddhakṛtyakaraṇāt | ato nāthair iti || praṇato vigraho yeṣāṃ te praṇatavigrahāḥ | atas taiḥ | praṇatavigrahaiḥ sārdhaṃ bhagavān vajradhara idaṃ vakṣyamāṇam āheti saṃbandhaḥ ||\n\nkiṃ kṛtvā | praṇamya | kaṃ | nātham iti | anāthānāṃ lokānām anuśāsanāt nāthaḥ svāmī | taṃ || punar api kiṃviśiṣṭam nātham ity āha saṃbuddham iti samyaksaṃbuddhaṃ na śrāvakaṃ pratyekabuddhaṃ vā || bhūyo 'pi nāthaṃ viśinaṣṭi bhagavantam iti bhagasaṃpannatvād bhagavān | caturmārabhaṅgād vā | tathā cāha |\n\n\tkleśakarma tathā janma kleśajñeyāvṛtī tathā |\n\tyena vaipakṣikā bhagnās teneha bhagavān smṛtaḥ || iti ||\n\nanena nairuktena vidhinā kleśādikaṃ bhagnavān iti bhagavān | aiśvaryādiguṇayogād vā | tathā cāha |\n\n\taiśvaryasya samgrasya rūpasya yaśasaḥ śriyaḥ |\n\tjñānasyātha prayatnasya ṣaṇṇām bhaga iti smṛtiḥ || iti ||\n\npunar api kiṃbhūtaṃ nātham ity āha tathāgataṃ iti | tathatāṃ śūnyatāṃ gataḥ tathāgataḥ | atha vā yathā te tathāgatā gatā gacchanti gamiṣyanti tathā gacchatīti tathāgataḥ | taṃ tathāgataṃ praṇamyeti pūrveṇa saṃbandhaḥ |\n\nagrataḥ sthito bhūtvā kṛtāñjalipuṭaḥ san bhagavān vajradhara idam āha—maddhitāyetyādi |","ground_truth":[["COMM","kiṃ kṛtvā | praṇamya | kaṃ | nātham iti | anāthānāṃ lokānām anuśāsanāt nāthaḥ svāmī | taṃ || punar api kiṃviśiṣṭam nātham ity āha saṃbuddham iti samyaksaṃbuddhaṃ na śrāvakaṃ pratyekabuddhaṃ vā || bhūyo 'pi nāthaṃ viśinaṣṭi bhagavantam iti bhagasaṃpannatvād bhagavān | caturmārabhaṅgād vā | tathā cāha |\n\n\tkleśakarma tathā janma kleśajñeyāvṛtī tathā |\n\tyena vaipakṣikā bhagnās teneha bhagavān smṛtaḥ || iti ||\n\nanena nairuktena vidhinā kleśādikaṃ bhagnavān iti bhagavān | aiśvaryādiguṇayogād vā | tathā cāha |\n\n\taiśvaryasya samgrasya rūpasya yaśasaḥ śriyaḥ |\n\tjñānasyātha prayatnasya ṣaṇṇām bhaga iti smṛtiḥ || iti ||\n\npunar api kiṃbhūtaṃ nātham ity āha tathāgataṃ iti | tathatāṃ śūnyatāṃ gataḥ tathāgataḥ | atha vā yathā te tathāgatā gatā gacchanti gamiṣyanti tathā gacchatīti tathāgataḥ | taṃ tathāgataṃ praṇamyeti pūrveṇa saṃbandhaḥ |"]],"offsets":[[367,1203]]} {"id":"bca_5.39","root_file":"bca_5.39_root","comm_file":"bca_5.39_p","root":"kāyenaivam avastheyam ity ākṣipya kriyāṃ punaḥ |\nkathaṃ kāyaḥ sthita iti draṣṭavyaṃ punar antarā || 5.39 ||","passage":"evam ity uktakramadiśā svaparahitaprayojanam avagamya pratipattisāro bhavet.\n\nidānīṃ saṃprajanyakāritāṃ śikṣayitum āha.\n\ncaturṇām īryāpathānām anyatamasminn īryāpathe. kāyenaivam iti sthitena niṣaṇṇena vā avastheyam iti. tadanantaraṃ svādhyāyādikriyām ārabhya punar antarāle vyavalokitavyaṃ kathaṃ kāyaḥ sthita iti tasminn everyāpathe, uta bhinne īryāpathe. bhinne punaḥ pūrvavad avasthāpyaḥ.\n\nkāyapratyavekṣām abhidhāya cittapratyavekṣaṇām āha. dharmasya svaparahitalakṣaṇasya cintaiva mahāstambhaḥ, vandhanāyattīkaraṇahetutvāt.","ground_truth":[["COMM","idānīṃ saṃprajanyakāritāṃ śikṣayitum āha.\n\ncaturṇām īryāpathānām anyatamasminn īryāpathe. kāyenaivam iti sthitena niṣaṇṇena vā avastheyam iti. tadanantaraṃ svādhyāyādikriyām ārabhya punar antarāle vyavalokitavyaṃ kathaṃ kāyaḥ sthita iti tasminn everyāpathe, uta bhinne īryāpathe. bhinne punaḥ pūrvavad avasthāpyaḥ."]],"offsets":[[78,392]]} {"id":"cmt_3.28","root_file":"cmt_3.28_root","comm_file":"cmt_3.28_com","root":"kuru padme yathā kāryaṃ dhairyaṃ dhairyaprayogataḥ |\nsvayaṃ caṇḍamahāroṣaḥ sthito hy atra mahāsukham || 3.28 ||\n","passage":"vidhāneneti padmāntargatasavyavāmapārśvavartinyor nāḍyor nirnakhamadhyamātarjanyaṅgulidvayena jihvayā vā cālanena etena prajñāyāḥ kṣaraṇaṃ bhavati | tataḥ padmarandhraṃ snigdhaṃ bhavati | tato vajrāgrāṃ taddravena spṛṣṭam atīva paramaṃ sukhaṃ saṃpādayatīti bhāvaḥ | siddhīti mahāsukham | |\n\ndhairyeti antarāntarā vajracālanaviśrāmeṇa paramānandasukhaṃ bhāvayed ity arthaḥ ||\n\ntata iti prajñāvacanāvasānāt | |","ground_truth":[["COMM","dhairyeti antarāntarā vajracālanaviśrāmeṇa paramānandasukhaṃ bhāvayed ity arthaḥ ||"]],"offsets":[[291,374]]} {"id":"neg_bca_5.3_x_msv_1.9","root_file":"bca_5.3_root","comm_file":"msv_1.9_com","root":"baddhaś cec cittamātaṅgaḥ smṛtirajjvā samantataḥ |\nbhayam astaṃgataṃ sarvaṃ kṛtsnaṃ kalyāṇam āgatam || 5.3 ||","passage":"nanu kimaṅgabhūtāyāṃ mīmāṃsāyāṃ vārttikaṃ praṇīyate vedā eva sākṣād vyākhyāyantām ata āha mīmāṃseti | vedā eva saṃśayapūrvottarapakṣakrameṇa vyākhyāyamānā mano harantitarāṃ na tu mantrabrāhmaṇabhāṣyaprasthānena | mīmāṃsayaiva tu te tathāvyākhyāyanta iti tatraiva vārttikaṃ kartuṃ me tṛṣṇā vardhata iti ||\n\nnanu mīmāṃsāyām api cirantananibandhanāni santīti kiṃ mudhā prayasyate | ata āha prāyeṇeti |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ssa_1.8","root_file":"ssa_1.8_root","comm_file":"ssa_1.8_com","root":"nātha vedyakṣaye kena na dṛṣyo 'sy ekakaḥ sthitaḥ | \nvedyavedakasaṃkṣobhe 'py asi bhaktaiḥ sudarśanaḥ || 8 || \n","passage":"atastvayyātmani svataḥsiddhā bhaktiḥ kevalaṃ samāveśayuktyā yadi tāṃ jānāti tajjayet sarvotkarṣeṇa vartata eva | niyoge liṅ ||\n\nnātha vedyakṣaya iti | antarmukhāvasthāyāṃ sarvavedyopaśame kasya nāma svātmarūpas tvaṃ kevalo na sphurasi | bhaktaiḥ punaḥ saṃsārasaṃpāte 'pi vedyavedakasaṃkṣobhe asi - tvaṃ sudarśanaḥ - sukhena dṛśyase | samāveśakāṣṭhādhivāsitair hi satatam etaiḥ— \n\n\tbhoktaiva bhogyarūpeṇa sadā sarvatra saṃsthitaḥ ||\n\niti nītyā śivamayameva viśvamīṣyate | vedyavilāpanaprayāsavyudāsāya suśabdaḥ | taduktaṃ śrīpūrvaśāstre–\n\n\tmokṣopāyam anāyāsalabhyam |\n\niti |","ground_truth":[["COMM","nātha vedyakṣaya iti | antarmukhāvasthāyāṃ sarvavedyopaśame kasya nāma svātmarūpas tvaṃ kevalo na sphurasi | bhaktaiḥ punaḥ saṃsārasaṃpāte 'pi vedyavedakasaṃkṣobhe asi - tvaṃ sudarśanaḥ - sukhena dṛśyase | samāveśakāṣṭhādhivāsitair hi satatam etaiḥ— \n\n\tbhoktaiva bhogyarūpeṇa sadā sarvatra saṃsthitaḥ ||\n\niti nītyā śivamayameva viśvamīṣyate | vedyavilāpanaprayāsavyudāsāya suśabdaḥ | taduktaṃ śrīpūrvaśāstre–\n\n\tmokṣopāyam anāyāsalabhyam |\n\niti |"]],"offsets":[[128,573]]} {"id":"neg_bca_5.79_x_seni_37","root_file":"bca_5.79_root","comm_file":"seni_37_p","root":"viśvastavinyastapadaṃ vispaṣṭārthaṃ manoramam |\nśrutisaukhyaṃ kṛpāmūlaṃ mṛdumandasvaraṃ vadet || 5.79 ||","passage":"mahāmudrām uktvā caturānandasvarūpāṃ sarvagāṃ samayamudrām āha—yathaivetyādi | vajrācāryaprasādata iti sadgurūpadeśata ity arthaḥ | tatrāyam upadeśaḥ | mahāmudrātas tatpuruṣakāraphalarūpe saprajñe bhagavati sambhogarūpeṇotthite ā ghṛṣṭer ānandaḥ | maṇeḥ puraḥ paramaḥ | mahārāgād drutāpattau prajñopāyarūpacandrārkasampuṭasaṃlagnamadhyasthordvādhobindudvayarūpeṇa bindudvayarūpatā sahajaḥ | tad uktam—\n\n\tāi anta na majjha tahiṃ naü bhava naü nivvāṇa |\n\tehu so paramamahāsuha naü para naü appāṇa ||\n\nasya ca neyanītatayā dvividho 'rthaḥ | tatra nītārthaḥ | tasmin tathāvidhe vilakṣaṇe nirvikalpaṃ vedanam | neyārthaś ca | ǟi na prathamo bindur na | anta na antyo na | majjha tahiṃ nirantaratvān madhyābhāve madhyas tatra na | naü bhava na bhavarūpaḥ | upāyārkasaṃlagno bindur bhavaḥ | sa na tattvam | naü nivvāṇa na nirvāṇarūpaḥ prajñācandrasaṃlagnaḥ | kas tarhi | ucyate—ubhaikarasasvabhāva eṣa eva sa paramamahāsukhaḥ | nātra parasyātmano vā vittiḥ | atra ca prāg uktaḥ karmamudrāsahajavyavasthāpita iva vajrasattvādivyapadeśo jñeyaḥ | \n\ntataḥ pukkasyādicaturdevīgītikācodanānantaraṃ svapnaprabuddhavat sambhogarūpeṇa bhagavadutthāne sattvārthāya śuddhalaukikavikalpāmukhībhāvena yad ālocanaṃ tad viramaḥ | atrāpi \"caturthaṃ tat punas tathā\" iti caturthatvam | tad iti sahajopalabdham | punar iti sarvākāram | tatheti sahajavad boddhavyam iti kṛtvā | \"eka eva suratānandaś catuḥsaṅkhyāvacchinnaḥ\" iti vacanāt | yadā sarvam eva sahajarūpaṃ tadā samayamudrā caturānandarūpā | eka eva viramānandaḥ |\n\nnanv atra bindurūpatayā nirākāravedanaṃ sphuṭam eva darśitam | na | tadāpy avācyasukharūpatayā sakalajagadākārasphuraṇe nirākārapratihateḥ |\n\ntarhi bindurūpotpattiḥ kimarthaṃ karmamudropalabdhasukhavad atrāpi bhujamukhādyākāraprajñopāyātmakatāyā eva yuktatvāt | ucyate | sātabindurūpatvena mṛdākārād ghaṭākāravad āśrayaparāvṛttyā sākārakhyātyartham | yad uktam—\"bhagavān bindurūpeṇāvasthitaḥ\" iti |\n\nathaivaṃ vācyam—\n\n\tsaṃvṛtaṃ kundasaṅkāśaṃ vivṛtaṃ sukharūpiṇam |\n\niti | karmamudropalabdhaṃ saṃvṛtam aparamārtham | vivṛtam anāvṛtaṃ nirvāṇam | itthaṃ sukhaṃ bhinnam eva | tad api na | \"sukhaṃ hitvā bhaven na saḥ\" iti bindusukhayos tādāmyena bhinnasukhābhāvāt | etac ca—\n\n\ttasmāt saukhyaṃ na tattvākhyaṃ mahābhūtaṃ yataḥ sukham |\n\niti vacanāj jñeyam |\n\nathaivaṃ matiḥ | vicitrasya bindurūpāpattyā nirākāratvam eva | tad api na saṅgacchate | nirākārābhiprāyeṇa yadīttham abhidhīyate tadā nirākārabodhasandehakāraṇaṃ bindum apahāya sātamātram eva param abhihitaṃ syāt | kim anena yathoktaprayāsabahulena binduneti | tasmān nirākāraṃ nāsty eva ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_3.15_x_cmt_2.23","root_file":"gg_3.15_root","comm_file":"cmt_2.23_com","root":"tāni sparśasukhāni te ca taralāḥ snigdhā dṛśorvibhramāstadvaktrāmbujasaurabhaṃ sa ca sudhāsyandī girāṃ vakrimā |\nsa bimbādharamādhurīti viṣayāsaṅge 'pi cenmānasaṃ tasyāṃ lagnasamādhi hanta virahavyādhiḥ kathaṃ vardhate ||\n","passage":"kṛṣṇācalas tu tadā samāpattiṃ tyaktvā śvetācalādivatmaṇḍaleyo bhavati | dveṣavajrī tu mohavajryādisthāne bhavatīti bhāvaḥ ||\n\npañcayogīti svābhilāṣataḥ | svadehavarṇato vā | pūrvaseveti | maṇḍalāt pūrvaṃ bhagavadbhāvanāpūrvakaṃ lakṣam ekaṃ oṃ caṇḍamahāroṣaṇa hūṃ phaṭ ity asya japtvā maṇḍalaṃ kuryāt | etena sarvavighnopaśamanaṃ bhavatīty arthaḥ ||\n\nmadyetyādi | madajanakaṃ surāmaireyādibhedabhinnaṃ jaladravyaṃ madyaṃ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ht_1.5.6_x_bca_5.95","root_file":"ht_1.5.6_root","comm_file":"bca_5.95_p","root":"vajraṃ ḍombī bhaven mudrā padmaṃ nartī tathaiva ca | \nkarma rajakī samākhyātā brāhmaṇī ca tathāgatā || 6 ||","passage":"mārgam api kathayet. āstāṃ tāvat sagauravaṃ vastu.\n\nlokāprasādanivāraṇāyāha.\n\nna bhujam utkṣipya kaṃcid āhvayet, alpaprayojanatāratamye. mahati punar adoṣaḥ. acchaṭādiśabdaṃ tu kuryāt. tadakaraṇe 'samāhitacāritāyām asaṃvṛtaḥ syāt. etāvatā auddhatyaparihāro 'pi darśito bhavati.\n\nsa hi śayyāṃ parikalpayannevaṃ parikalpayedityupadarśayannāha-\n\nbhagavato mahānirvāṇaśayyām iva śayyāṃ parikalpayet. abhimatayā diśā śiro vidhāya, dakṣiṇena pārśvena, pādasyopari pādam ādhāya, dakṣiṇaṃ bāhum upadhānaṃ kṛtvā, vāmaṃ ca prasārya jaṅghopari niveśya, cīvaraiḥ susaṃvṛtakāyaḥ, smṛtaḥ, saṃprajānānaḥ, utthānasaṃjñī, ālokasaṃjñī, śayitaḥ, nācittakamiddhāvaṣṭabdhaḥ. na ca nidrāsukham ākhādayet, na ca pārśvasukham anyatra yāvad evaiṣāṃ mahābhūtānāṃ sthitaye yāpanāyai iti.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_1.2","root_file":"gg_1.2_root","comm_file":"gg_1.2_com","root":"vākdevatācaritacitritacittasadmā padmāvatīcaraṇacāraṇacakravartī |\nśrīvāsudevaratikelikathāsametametam karoti jayadevakaviḥ prabandham ||\n","passage":"pataṃ prabandhaṃ jayadevakaviḥ karoti | kiṃbhūtaṃ prabandham | śrīvāsudevaratikelikathāsametam | śrīḥ lakṣmī rādhārūpiṇī | vasudevasyāpatyaṃ vāsudevaḥ kṛṣṇaḥ kaṃsadaityavināśāya ādyaḥ ajanmā mānavāvatāre manujarūpī | ratiśca prītiḥ | keliḥ krīḍā ca anubhūta karma ālaye śrīśca vāsudevaśca tayoḥ ratikelikathāstābhiḥ sametaṃ saṃyuktam | kathaṃbhūto jayadevakaviḥ | padmāvatīcaraṇacāraṇacakravartī | padmāvatī lakṣmīḥ tasyāḥ caraṇau | tayoścāraṇaṃ śuśrūṣārādhanaṃ tatra cakravartī sevakādhirājaḥ | athavā padmāvatī tasya brāhmaṇī tasyāḥ nṛtyakalācakravartī | punaḥ kiṃbhūtaḥ | vāgdevatācaritacitritacitrasadmā | vāk cāsau devatā ceti | tasyāścaritaṃ tena citritaṃ vicitrīkṛtaṃ cittameva sadma gṛhaṃ yasya sa tathā | anena lakṣmī sarasvatyorjayadevo niṣṇātaḥ śṛṅgārī ca sūcitaḥ |\n\numāpatidharo vācaḥ pallavayati kevalaṃ komalāṃ vācaṃ vistārayatītyarthaḥ | na tu girāṃ vāṇīnāṃ saṃdarbhaśuddhiṃ jānīte | tathā śaraṇaḥ kaviḥ ślāghyaḥ praśastaḥ |","ground_truth":[["COMM","pataṃ prabandhaṃ jayadevakaviḥ karoti | kiṃbhūtaṃ prabandham | śrīvāsudevaratikelikathāsametam | śrīḥ lakṣmī rādhārūpiṇī | vasudevasyāpatyaṃ vāsudevaḥ kṛṣṇaḥ kaṃsadaityavināśāya ādyaḥ ajanmā mānavāvatāre manujarūpī | ratiśca prītiḥ | keliḥ krīḍā ca anubhūta karma ālaye śrīśca vāsudevaśca tayoḥ ratikelikathāstābhiḥ sametaṃ saṃyuktam | kathaṃbhūto jayadevakaviḥ | padmāvatīcaraṇacāraṇacakravartī | padmāvatī lakṣmīḥ tasyāḥ caraṇau | tayoścāraṇaṃ śuśrūṣārādhanaṃ tatra cakravartī sevakādhirājaḥ | athavā padmāvatī tasya brāhmaṇī tasyāḥ nṛtyakalācakravartī | punaḥ kiṃbhūtaḥ | vāgdevatācaritacitritacitrasadmā | vāk cāsau devatā ceti | tasyāścaritaṃ tena citritaṃ vicitrīkṛtaṃ cittameva sadma gṛhaṃ yasya sa tathā | anena lakṣmī sarasvatyorjayadevo niṣṇātaḥ śṛṅgārī ca sūcitaḥ |"]],"offsets":[[0,776]]} {"id":"neg_ht_1.5.2_x_ssa_1.15","root_file":"ht_1.5.2_root","comm_file":"ssa_1.15_com","root":"jananīṃ bhaginīṃ caiva pūjayed yogavit sadā | \nnaṭīṃ rajakīṃ tathā vajrīṃ caṇḍālīṃ brāhmaṇīṃ tathā | \nprajñopāyavidhānena pūjayet tattvavatsalaḥ || 2 ||\n","passage":"śivotbhūtvā iti | \"śivo bhūtvā śivaṃ yaje\" iti yadāmnāyeṣūcyate tatra dehapāta eva śivateti ye manyante teṣāṃ sati dehe śivībhāvābhāvādyajamānatānupapatteḥ svasvarūpaśivasamāveśabhaktiśāly eva yajanaṃ jānātīti tātparyam | anenaivāśayenāha tvameva yataḥ sāram utkṛṣṭaṃ vapuḥ svarūpaṃ advayena bhedaśaṅkāśaṅkuśataśātinā śodhitaṃ nirmalīkṛtaṃ bhaktairiti |\n\nvyākhyātānāṃ bhaktānāṃ bhavadadvayasādhanāya kā na yuktayaḥ yato mūḍhairudīryamāṇānyapi śivādvayadūṣaṇāni dūṣayitṛsvabhāvacidrūpaśivasvarūpasiddhiṃ vinā na kānicitsyuriti yuktyā bhaktānāṃ sādhanānyeva paryavasyanti | nikṛṣṭānāṃ tu bhedamayānāṃ tadasiddhyai śivādvayasādhanābhāvāya kāni nāvaraṇāni tīkṣṇatamayuktyastrāṇyapi samāveśarasavipruṣo 'py anabhijñatvādasañcetyamānāni mahāndhakārapātayitṝṇyeva | \n\nkadācid iti | kadācit kasyāṃcit samādhidaśāyāṃ kvāpi hṛdayacakrādau yogena cittavṛttinirodhena, īśa svāmin, asi tvaṃ labhya ityeṣā vañcanā | anyathā samādhivyutthānādyabhimatāsu kakṣyāsu kathaṃ bhaktimatāṃ prakāśase |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"nasa_7","root_file":"nasa_7_root","comm_file":"nasa_7_vi","root":"maddhitāya mamārthāya anukampāya me vibho |\nmāyājālābhisaṃbodher yathā lābhī bhavāmy aham || 7 ||\n","passage":"tathatāṃ śūnyatāṃ gataḥ tathāgataḥ | atha vā yathā te tathāgatā gatā gacchanti gamiṣyanti tathā gacchatīti tathāgataḥ | taṃ tathāgataṃ praṇamyeti pūrveṇa saṃbandhaḥ |\n\nagrataḥ sthito bhūtvā kṛtāñjalipuṭaḥ san bhagavān vajradhara idam āha—maddhitāyetyādi | mahyaṃ hitaṃ maddhitaṃ hitam āyatipathyam āgāmiparṇāmatvāt || mamārthāya matprayojanāya me mama he vibho anukampāya anugrahāya yathā yena prakāreṇāhaṃ lābhī bhavāmi | kasyeti āha | māyājālābhisaṃbhodher iti | māyājālābhisaṃbodhir nāma kramas tasya yathāhaṃ lābhī bhavāmi tathā bhagavān prakāśayatv iti vakṣyamāṇena kriyāpadena saṃbandhaḥ ||\n\najñānapaṅkamagnānāṃ sarvasattvānāṃ hitāya ca | tatrājñānam avidyā saivāsaṅgasthānatvād duruttaratvāc ca paṅka iva paṅkaḥ | tasmin magnā ye satvās teṣām hitāya ||","ground_truth":[["COMM","agrataḥ sthito bhūtvā kṛtāñjalipuṭaḥ san bhagavān vajradhara idam āha—maddhitāyetyādi | mahyaṃ hitaṃ maddhitaṃ hitam āyatipathyam āgāmiparṇāmatvāt || mamārthāya matprayojanāya me mama he vibho anukampāya anugrahāya yathā yena prakāreṇāhaṃ lābhī bhavāmi | kasyeti āha | māyājālābhisaṃbhodher iti | māyājālābhisaṃbodhir nāma kramas tasya yathāhaṃ lābhī bhavāmi tathā bhagavān prakāśayatv iti vakṣyamāṇena kriyāpadena saṃbandhaḥ ||"]],"offsets":[[168,596]]} {"id":"neg_gg_1.34_x_taraa_11","root_file":"gg_1.34_root","comm_file":"taraa_11_comm","root":"sphuradatimuktalatāparirambhaṇamukulitapulakitacūte |\nvṛndāvanavipine parisaraparigatayamunājalapūte ||\n","passage":"gaganetyādi. gaganasamaṃ māyopamaṃ vicārāsahaṃ śarīraṃ yasya. lakṣaṇair dvātriṃśadbhir aśītibhiś cānuvyañjanair maṇḍitāny aṅgāni yasya. nirupamaiḥ sthaulyanairantaryāsaṃsārapravāhitvanirāsravatvādibhir upamābhāvād upamātikrāntaiḥ sukhaiḥ pūrṇaṃ romāgraparyantaṃ saṃpūrṇam. svābhayā ca tathābhūtayā saṃgataṃ samāliṅgitam. sphuradbhir anantanirmitair munīndrais tathābhūtair eva sarvasattvārthakāri. ucchedeneti nirodhena śūnyaṃ tucchaṃ riktam.\n\netad uktaṃ bhavati—gaganamāyāmarīcigandharvanagarodakacandrapratibimbasvapnopamam ekānekabhāvābhāvagrāhyagrāhakasvabhāvarahitam anādyantam aśeṣavastusaṃdohasvabhāvam anābhāsaṃ nirañjanaṃ sarvopamātikrāntaṃ paramasūkṣmātigambhīraprajñārūpatayā dharmakāyasvabhāvam, dvātriṃśallakṣaṇavibhūṣitaśarīram aśītyanuvyañjanavirājitagātraṃ paramaśṛṅgārayauvanādyupetaṃ svābhāṅganāliṅgitāṅgaṃ rūpavajrāditārāparyantadevīgaṇair anantaprabhedānimittaratisvarūpaparamānandopabhogadvāreṇa pratibimbavat sambhujyamānaṃ karuṇāsaṃvalitodārarūpatayā sambhogakāyarūpam, nānādhimuktivineyajanaparipācanārtham anekavidhaprātihāryadvāreṇa nirmitānantakulāntarbhūtasaṃbuddhabodhisattvaspharaṇasaṃhārakāritvena nirmāṇakāyātmakam, śūnyatākaruṇābhinnabodhicittasvabhāvāmalaprajñopāyasamādhisambhūtasatsukhāpūrṇam āsaṃsārasthitidharmaṃ apratiṣṭhitanirvāṇarūpaṃ nirmalanivātaniścalapradīpaśikhāprabandhanityatayā nirodhaśūnyaṃ caturthaṃ sādhyam.\n\nkṛtvetyādi. sākṣāt svādhipaṃ kṛtvā, paścāt tyaktvā, upekṣārūpaṃ yaj jñānaṃ tanmātraṃ sādhyaṃ syāt. anyat sugamam.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.23","root_file":"bca_5.23_root","comm_file":"bca_5.23_p","root":"cittaṃ rakṣitukāmānāṃ mayaiṣa kriyate 'ñjaliḥ |\nsmṛtiṃ ca saṃprajanyaṃ ca sarvayatnena rakṣata || 5.23 ||","passage":"kuśalaṃ punar mama cittaṃ mā kasmiṃścid api kāle naṅkṣīd iti.\n\natra punar ādaram utpādayituṃ śāstrakāra āha.\n\nañjaliṃ kṛtvā prārthayāmi. kimartham? smṛtiṃ ca saṃprajanyaṃ ca. na kevalāṃ smṛtim, nāpi kevalaṃ saṃprajanyam iti parasparāpekṣayā cakāradvayam. tatra smṛtir āryaratnacūḍasūtre 'bhihitā-\n\n\tyayā smṛtyā sarvakleśānāṃ prādurbhāvo na bhavati. yayā smṛtyā sarvamārakarmaṇām avatāraṃ na dadāti. yayā smṛtyā utpathe kumārge vā na patati. yayā smṛtyā dauvārikabhūtayā sarveṣām akuśalānāṃ cittacaitasikānāṃ dharmāṇām avakāśaṃ na dadāti. iyam ucyate samyaksmṛtir iti.\n\nsaṃkṣepataḥ punar iyaṃ smṛtir ucyate—vihitapratiṣiddhayor yathāyogaṃ smaraṇaṃ smṛtiḥ. yac cāha—smṛtir ālambanāsaṃpramoṣa iti.\n\nsaṃprajanyaṃ tu prajñāpāramitāyām uktam-\n\n\tcaraṃś carāmīti prajānāti. sthitaḥ sthito 'smīti prajānāti. niṣaṇṇo niṣaṇṇo 'smīti prajānāti. śayānaḥ śayito 'smīti prajānāti. yathā yathāsya kāyaḥ sthito bhavati tathā tathainaṃ prajānāti. peyālam. so 'tikrāman vā pratikrāman vā saṃprajānacārī bhavati. ālokite vilokite saṃmiñjite prasārite saṃghāṭīpaṭapātracīvaradhāraṇe 'śite pīte khādite nidrāklamaprativinodana āgate gate sthite niṣaṇṇe supte jāgarite bhāṣite tūṣṇībhāve pratisaṃlayane saṃprajānacārī bhavatīti.\n\nidam eva vakṣyati—\n\n\tetad eva samāsena saṃprajanyasya lakṣaṇam |\n\tyat kāyacittāvasthāyāḥ pratyavekṣā muhurmuhuḥ || (Bodhicaryāvatāra 5.108)\n\niti.\n\nkaḥ punar anayor vyatireke doṣaḥ, yenaite yatnena rakṣaṇīye kathite ity āha. rogopahatasāmarthyo yathā puruṣaḥ sarvakarmasu gamanabhojanādiṣv akarmaṇyo bhavati, tathā smṛtisaṃprajanyābhyāṃ vikalaṃ cittaṃ sarvakarmasu dhyānādhyayanādilakṣaṇeṣu.","ground_truth":[["COMM","atra punar ādaram utpādayituṃ śāstrakāra āha.\n\nañjaliṃ kṛtvā prārthayāmi. kimartham? smṛtiṃ ca saṃprajanyaṃ ca. na kevalāṃ smṛtim, nāpi kevalaṃ saṃprajanyam iti parasparāpekṣayā cakāradvayam. tatra smṛtir āryaratnacūḍasūtre 'bhihitā-\n\n\tyayā smṛtyā sarvakleśānāṃ prādurbhāvo na bhavati. yayā smṛtyā sarvamārakarmaṇām avatāraṃ na dadāti. yayā smṛtyā utpathe kumārge vā na patati. yayā smṛtyā dauvārikabhūtayā sarveṣām akuśalānāṃ cittacaitasikānāṃ dharmāṇām avakāśaṃ na dadāti. iyam ucyate samyaksmṛtir iti.\n\nsaṃkṣepataḥ punar iyaṃ smṛtir ucyate—vihitapratiṣiddhayor yathāyogaṃ smaraṇaṃ smṛtiḥ. yac cāha—smṛtir ālambanāsaṃpramoṣa iti.\n\nsaṃprajanyaṃ tu prajñāpāramitāyām uktam-\n\n\tcaraṃś carāmīti prajānāti. sthitaḥ sthito 'smīti prajānāti. niṣaṇṇo niṣaṇṇo 'smīti prajānāti. śayānaḥ śayito 'smīti prajānāti. yathā yathāsya kāyaḥ sthito bhavati tathā tathainaṃ prajānāti. peyālam. so 'tikrāman vā pratikrāman vā saṃprajānacārī bhavati. ālokite vilokite saṃmiñjite prasārite saṃghāṭīpaṭapātracīvaradhāraṇe 'śite pīte khādite nidrāklamaprativinodana āgate gate sthite niṣaṇṇe supte jāgarite bhāṣite tūṣṇībhāve pratisaṃlayane saṃprajānacārī bhavatīti.\n\nidam eva vakṣyati—\n\n\tetad eva samāsena saṃprajanyasya lakṣaṇam |\n\tyat kāyacittāvasthāyāḥ pratyavekṣā muhurmuhuḥ || (Bodhicaryāvatāra 5.108)\n\niti."]],"offsets":[[63,1352]]} {"id":"gg_1.4","root_file":"gg_1.4_root","comm_file":"gg_1.4_com","root":"yadi harismaraṇe sarasaṃ mano yadi vilāsakalāsu kutūhalam |\nmadhurakomalakāntapadāvalīṃ śṛṇu tadā jayadevasarasvatīm || 1.4 ||\n","passage":"tathā dhoyī nāma kavikṣmāpatiḥ kavirājaḥ śrutidharaḥ śrutyā śravaṇena dhārayatītyarthaḥ | asya ślokasya kaviḥ kṣmāpatiḥ rājā lakṣmaṇasenaḥ |\n\nharismaraṇe śrikṛṣṇānucintane yadi mano hṛdayaṃ sarasaṃ sarāgaṃ tavāsti | yadi ca vilāsakalāsu tava kutūhalamasti | vipūrvo las kāntau dhātuḥ | vilāsānāṃ kalāḥ tāsu | kautūhalaṃ kautukaṃ ca kutukaṃ ca kutūhalam ityamaraḥ | tadā he budhajana jayadevasya kaveḥ sarasvatīṃ vāṇīṃ gṛṇu ākarṇaya | kathaṃbhūtāṃ sarasvatīm | madhurakomalakāntapadāvalīm | madhuraṃ svādu karṇayeyam | komalaṃ snigdham | kāntaṃ kamanīyam | etairguṇairupetā padāvalī padapaṅktiryasyāḥ sā tathā tām |\n\nhe keśava dhṛtamīnaśarīra |","ground_truth":[["COMM","harismaraṇe śrikṛṣṇānucintane yadi mano hṛdayaṃ sarasaṃ sarāgaṃ tavāsti | yadi ca vilāsakalāsu tava kutūhalamasti | vipūrvo las kāntau dhātuḥ | vilāsānāṃ kalāḥ tāsu | kautūhalaṃ kautukaṃ ca kutukaṃ ca kutūhalam ityamaraḥ | tadā he budhajana jayadevasya kaveḥ sarasvatīṃ vāṇīṃ gṛṇu ākarṇaya | kathaṃbhūtāṃ sarasvatīm | madhurakomalakāntapadāvalīm | madhuraṃ svādu karṇayeyam | komalaṃ snigdham | kāntaṃ kamanīyam | etairguṇairupetā padāvalī padapaṅktiryasyāḥ sā tathā tām |"]],"offsets":[[142,614]]} {"id":"bca_5.83","root_file":"bca_5.83_root","comm_file":"bca_5.83_p","root":"uttarottarataḥ śreṣṭhā dānapāramitādayaḥ |\nnetarārthaṃ tyajec chreṣṭhām anyatrācārasetutaḥ || 5.83 ||","passage":"ata eva svayam eva sarvaṃ karaṇīyam, na parāpekṣā kvacid api karmaṇi kāryā. idam eva nāvakāśa ityādinā darśayati.\n\npāramitābhyāse 'narthavivarjanāyānupūrvakāritām āha.\n\nuparyuparito dānāc chīlaṃ śreṣṭham, śīlāt kṣāntir ityādayaḥ. ato 'varapāramitāhetor uttaraṃ na tyajet. tadvirodhena na seveteti bhāvaḥ. kiṃ sarvathā? nety āha—anyatreti. bodhiattvānāṃ ya ācāraḥ śikṣāsaṃvaralakṣaṇaḥ sa eva kuśalajalarakṣaṇāya setubandho vihitaḥ, tasmād anyatra taṃ vihāya. sa yathā na bhidyate ity arthaḥ.\n\ntasmāt saṃbhāram upāditsunā karuṇāparatantreṇa sarvaṃ karaṇīyam uktam ity āha. evam anuttaraṃ jñātvā sattvānāṃ hitasukhavidhānāya nityam ārabdhavīryo bhavet. pratiṣiddhārthe pravṛttau kathaṃ na sāpattika iti cet, na. kvacin niṣiddham api sattvārthaviśeṣaṃ prajñācakṣuṣā paśyataḥ karaṇīyatayānujñātaṃ bhagavatā. saniḥsaraṇaṃ ca bhagavataḥ śāsanam.","ground_truth":[["COMM","pāramitābhyāse 'narthavivarjanāyānupūrvakāritām āha.\n\nuparyuparito dānāc chīlaṃ śreṣṭham, śīlāt kṣāntir ityādayaḥ. ato 'varapāramitāhetor uttaraṃ na tyajet. tadvirodhena na seveteti bhāvaḥ. kiṃ sarvathā? nety āha—anyatreti. bodhiattvānāṃ ya ācāraḥ śikṣāsaṃvaralakṣaṇaḥ sa eva kuśalajalarakṣaṇāya setubandho vihitaḥ, tasmād anyatra taṃ vihāya. sa yathā na bhidyate ity arthaḥ."]],"offsets":[[115,490]]} {"id":"gg_1.46","root_file":"gg_1.46_root","comm_file":"gg_1.46_com","root":"śrījayadevabhaṇitamidamadbhutakeśavakelirahasyam |\nvṛndāvanavipine lalitaṃ vitanotu śubhāni yaśasyam ||\n","passage":"kāmapi rāmāṃ ramayati krīḍayati | sasmitacāru hasitaṃ cāru yathā syāttathā aparām anyāṃ paśyati prekṣate | aparām anugacchati | gacchantīmanusarati |\n\nśrījayadevabhaṇitamidam udayati śobhate | idamiti kim | adbhutakeśavakelirahasyam | adbhutāḥ keśavasya kelayaḥ krīḍāstāsāṃ rahasyam | kimbhūtam | yaśasyaṃ yaśaskaram | śubhāni vitanotu vistārayatu | gītāpekṣitārthaṃ ślokābhyāṃ sūcayati |","ground_truth":[["COMM","śrījayadevabhaṇitamidam udayati śobhate | idamiti kim | adbhutakeśavakelirahasyam | adbhutāḥ keśavasya kelayaḥ krīḍāstāsāṃ rahasyam | kimbhūtam | yaśasyaṃ yaśaskaram | śubhāni vitanotu vistārayatu | gītāpekṣitārthaṃ ślokābhyāṃ sūcayati |"]],"offsets":[[151,388]]} {"id":"neg_gg_2.12_x_bca_5.66","root_file":"gg_2.12_root","comm_file":"bca_5.66_p","root":"prathamasamāgamalajjitayā paṭucāṭuśatairanukūlam |\nmṛdumadhurasmitabhāṣitayā śithilīkṛtajaghanadukūlam ||\n","passage":"anyaprayojanābhāvād idam evocitam utpaśyāmaḥ ity āha.\n\nyasmāt karmaṇi kenacit sahakāribhāvenopayujyate iti rakṣyate.\n\ntathāpi nātrābhiniveśaḥ kārya ity āha.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_1.10_x_nasa_36","root_file":"cmt_1.10_root","comm_file":"nasa_36_vi","root":"gurau bhaktaḥ kṛpāluś ca mantrayānaparāyanaḥ |\nbhaktaś caṇḍeśvare nityaṃ tasya tantraṃ pradarśayet || 1.10 ||\n","passage":"ata eva caiṣāṃ vajraviśvādīnāṃ krama iti ||\n\nevaṃ mātsaryadauḥśīlyākṣāntikausīdyapratipakṣatayā tad eva dānaśīlakṣāntivīryapāramitātmakam iti | ata āha mahādānetyādi ||\n\ntatra mahādānapatiḥ śreṣṭha iti vajralāsyā | pūjānugrahakāmyayā dīyata iti dānaṃ | tasya dānasya patir dānapatiḥ | mahāṃś cāsau dānapatiś ca mahādānapatiḥ | āmiṣābhayadharmābhiṣekātmakacaturdānotsṛjanatayā śreṣṭhaḥ sarvalokotkṛṣṭatvāt || mahāśīladharo 'graṇīr iti vajramālā | kāyavākcittānāṃ samādhānāc chīlaṃ | śīla samādhāv iti dhātvarthatvāt | daśākuśalaviratilakṣaṇaṃ prātimokṣasvabhāvaṃ ca | tad dhārayatīti śīladharaḥ | mahāṃś cāsau śīladharaś ca mahāśīladharaḥ | ata evāgraṇīḥ purahsara ity arthah || mahākṣāntidharo dhīra iti vajragītā | kṣamaṇaṃ kṣāntis titikṣā tāṃ dhārayatīti kṣāntidharaḥ | mahaṃś cāsau kṣāntidharaś ca mahākṣāntidharaḥ | tataś ca dhīraḥ | mahatsv api duḥkheṣu dhairyāvalambanatvāt || mahāvīryaparākrama iti vajranṛtyā | vīryaṃ kuśala utsāhaḥ | pāpādau tūtsāhaḥ kusīdatvāt kausīdyam eva na vīryaṃ | tasya parākramaḥ sarvalaukikalokottarakuśalamūlaparipūraṇāt | \n\nataś ca guhyapūjācatuṣṭayātmakaṃ yathākramam ādarśādijñānaniṣpattau svavimokṣamukhaviśuddhibalenānābhogābhirativiśeṣotpādakatvāt ||\n\ntad eva dauṣprajñavikṣepāsamyakpraṇidhivipakṣābhibhūtirahitatvenāha mahādhyānetyādi | tatrāsyāṃ gāthāyāṃ dhyānaprajñayor vyatyayo draṣṭavyaḥ | tataś cāyam arthaḥ | mahāprajñāśarīradhṛg iti vajradhūpā |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"nasa_28","root_file":"nasa_28_root","comm_file":"nasa_28_vi","root":"tad yathā bhagavān buddhaḥ saṃbuddho 'kārasaṃbhavaḥ |\nakāraḥ sarvavarṇāgryo mahārthaḥ paramākṣaraḥ || 28 ||\n","passage":"tataḥ prathamāram ārabhya yathāvat mantraṣaṭkavinyāsaṃ kulavarṇakrameṇa kuryāt || tad yathā | prathame | oṃ vajratīkṣṇāya namaḥ | dvitīye | oṃ duḥkhacchedāya namaḥ | tṛtīye | oṃ prajñājñānamūrtaye namaḥ | caturthe | oṃ jñānakāyāya namaḥ | pañcame oṃ vāgīśvarāya namaḥ | ṣaṭhe | oṃ arapacanāya namaḥ | cakrasya bahirnemyām bhagavataḥ sarvatathāgatajñānakāyasya mālāmantraṃ nyaset | aḥ āḥ sarvatathāgatahṛdaya hara hara oṃ hūṃ hṛīḥ bhagavan jñānamūrte vāgīśvara mahāvāca sarvadharmagaganāmalasupariśuddhadharmadhātujñānagarbha āḥ || bahir dvitīyāyāṃ mekhalāyāṃ kakārādihakāraparyantān niveśayet || ity ayaṃ cakrasya mantravinyāsaḥ ||\n\nathedānīṃ vajradhātumahāmaṇḍaladvāreṇa bodhicittavajrasya spharaṇādikam ity āha | tad yathā bhagavān ity ādi | bhagavān buddhaḥ saṃbuddha iti gatārthaḥ | akārasaṃbhava iti akārajanitaḥ | bhagavato jñānasattvasya pariśuddhatathāgatajñānakāyasvabhāvatvāt | tasya hṛccandramaṇḍalopari yo 'sāv akāras tasyedānīṃ viśeṣaṇam āha | sarvavarṇāgrya iti | agrebhavo 'gryaḥ sarvavarṇānāṃ sarvākṣarāṇām | agryaḥ śreṣṭhas tanmukhatvāt || mahārtha iti mahāṃś cāsāv arthaś ca mahārthaḥ | mahārthatvaṃ sakalajagaddhitādhānahetutvāt || paramākṣara ity aparaparyāyeṇa na kṣaratīty akṣaraḥ | bhūtakoṭirūpeṇāvicalitatvāt | paramaś cāsāv akṣaraś ceti paramākṣara iti | anena krameṇa jñānasattvādyakṣarayoḥ svarūpābhidhānam uktaṃ ||","ground_truth":[["COMM","athedānīṃ vajradhātumahāmaṇḍaladvāreṇa bodhicittavajrasya spharaṇādikam ity āha | tad yathā bhagavān ity ādi | bhagavān buddhaḥ saṃbuddha iti gatārthaḥ | akārasaṃbhava iti akārajanitaḥ | bhagavato jñānasattvasya pariśuddhatathāgatajñānakāyasvabhāvatvāt | tasya hṛccandramaṇḍalopari yo 'sāv akāras tasyedānīṃ viśeṣaṇam āha | sarvavarṇāgrya iti | agrebhavo 'gryaḥ sarvavarṇānāṃ sarvākṣarāṇām | agryaḥ śreṣṭhas tanmukhatvāt || mahārtha iti mahāṃś cāsāv arthaś ca mahārthaḥ | mahārthatvaṃ sakalajagaddhitādhānahetutvāt || paramākṣara ity aparaparyāyeṇa na kṣaratīty akṣaraḥ | bhūtakoṭirūpeṇāvicalitatvāt | paramaś cāsāv akṣaraś ceti paramākṣara iti | anena krameṇa jñānasattvādyakṣarayoḥ svarūpābhidhānam uktaṃ ||"]],"offsets":[[633,1342]]} {"id":"bca_5.75","root_file":"bca_5.75_root","comm_file":"bca_5.75_p","root":"subhāṣiteṣu sarveṣu sādhukāram udīrayet |\npuṇyakāriṇam ālokya stutibhiḥ saṃpraharṣayet || 5.75 ||","passage":"īrṣyāmalaprakṣālanām āha.\n\nparakīyaguṇavardhanavacaneṣu tatparitoṣaṇāya sādhu sādhu bhadrakam idam iti śabdam adhyāśayenoccārayet. kuśalakarmakāriṇam api dṛṣṭvā sādhu kṛtam dhanyo bhavān sukṛtakarmakārītyādibhiḥ stutivacanaiḥ protsāhayet.\n\nlapanāśaṅkāṃ nirasyann āha. paraguṇān sadbhūtān api parokṣaṃ brūyān na samakṣam.","ground_truth":[["COMM","īrṣyāmalaprakṣālanām āha.\n\nparakīyaguṇavardhanavacaneṣu tatparitoṣaṇāya sādhu sādhu bhadrakam idam iti śabdam adhyāśayenoccārayet. kuśalakarmakāriṇam api dṛṣṭvā sādhu kṛtam dhanyo bhavān sukṛtakarmakārītyādibhiḥ stutivacanaiḥ protsāhayet."]],"offsets":[[0,238]]} {"id":"cmt_4.23","root_file":"cmt_4.23_root","comm_file":"cmt_4.23_com","root":"bhāvayet sthiracittena siddho 'haṃ caṇḍaroṣaṇaḥ |\ntato manthānayogena pūrve śvetācalaṃ sṛjet || 4.23 ||\n","passage":"manthānayogeneti devyāḥ padmasthitam ubhayakṣaraṇajātam ubhayabījaṃ janyajanakabījaṃ dhyātvā devadevībhedena vāmadakṣiṇakukṣibhedena ca tatpariṇataṃ dhyātvā devīpadmato nirgatam agre ājñāṃ prārthayantam | pūrvādisthāne tadavasthanāya niryuñjayed iti ||","ground_truth":[["COMM","manthānayogeneti devyāḥ padmasthitam ubhayakṣaraṇajātam ubhayabījaṃ janyajanakabījaṃ dhyātvā devadevībhedena vāmadakṣiṇakukṣibhedena ca tatpariṇataṃ dhyātvā devīpadmato nirgatam agre ājñāṃ prārthayantam | pūrvādisthāne tadavasthanāya niryuñjayed iti ||"]],"offsets":[[0,252]]} {"id":"gg_2.16","root_file":"gg_2.16_root","comm_file":"gg_2.16_com","root":"caraṇaraṇitamaṇinūpurayā paripūritasuratavitānam |\nmukharaviśṛṅkhalamekhalayā sakacagrahacumbanadānam ||\n","passage":"punaḥ kimbhūtayā | caraṇaraṇitamaṇinūpurayā | caraṇayoḥ raṇitau śabditau maṇibhiryuktau nūpurau yasyāḥ sā tayā | punaḥ kimbhūtaṃ tam | paripūritasuratavitānam | pari sarvatobhāvena pūritaḥ suratasya vitānaḥ vistāro yena sa tathā tam | punaḥ kimbhūtayā | mukharaviśṛṅkhalamekhalayā | mukharāḥ śabdāyamānāḥ viśṛṅkhalā mekhalā kalāpakāñcī yasyāḥ sā tayā | kimbhūtaṃ tam | sakacagrahacumbanadānam | kacānāṃ keśānāṃ grahaḥ grahaṇaṃ sakacagrahaṇena vartata iti | kṛtaṃ sakacagrahacumbanadānaṃ yena sa tathā tam |","ground_truth":[["COMM","punaḥ kimbhūtayā | caraṇaraṇitamaṇinūpurayā | caraṇayoḥ raṇitau śabditau maṇibhiryuktau nūpurau yasyāḥ sā tayā | punaḥ kimbhūtaṃ tam | paripūritasuratavitānam | pari sarvatobhāvena pūritaḥ suratasya vitānaḥ vistāro yena sa tathā tam | punaḥ kimbhūtayā | mukharaviśṛṅkhalamekhalayā | mukharāḥ śabdāyamānāḥ viśṛṅkhalā mekhalā kalāpakāñcī yasyāḥ sā tayā | kimbhūtaṃ tam | sakacagrahacumbanadānam | kacānāṃ keśānāṃ grahaḥ grahaṇaṃ sakacagrahaṇena vartata iti | kṛtaṃ sakacagrahacumbanadānaṃ yena sa tathā tam |"]],"offsets":[[0,506]]} {"id":"neg_cmt_4.4_x_nasa_41","root_file":"cmt_4.4_root","comm_file":"nasa_41_vi","root":"tato hṛdi bhāvayed bījaṃ padmacandraraviṣṭhitam |\nraśmibhiḥ purato dhyāyān niṣpannaṃ caṇḍaroṣaṇam || 4.4 ||\n","passage":"mahābhayo mahābhairavarūpadhārī śaṃkara iti | tasyāpi bhayaṃ karotīti mahābhayabhayaṃkaraḥ ||\n\nmahāvidyetyādi | tatra mahāvidyottamo nātha iti candraprabhaḥ | mahatyaś ca tā vidyāś ca mahāvidyāś catasro dhāraṇyo granthārthamantramudrātmikāḥ | tāsām uttamaḥ | ata eva nāthaḥ sarvāpāyebhyaḥ sarvasattvānām aśeṣakāyavāṅmanaḥsamudācārasaṃśodhanāt || mahāmantrottamo gurur iti amitaprabhaḥ | mahāṃś cāsau mantraś ca mahāmantro mahāmudrātmakas tasyottamaḥ śreṣṭha ity arthaḥ | ata eva guruḥ sarvasattvānāṃ yathāśayānuśayajñatayābhisamayopadeśāt | mahāyānanayārūḍha iti gaganagañjaḥ | mahāyānaṃ vakṣyamāṇaṃ tasya nayo mārgas tasminn ārūḍhaḥ sthita ity arthaḥ ||\n\nmahāyānanayottama iti sarvanivaraṇaviṣkambhī | saṃsāranirvāṇayor anabhilāpyadharmatādhigamān nirvikalpakaṃ jñānaṃ mahāyānam iti | atha vā trividhānuttaryeṇa saṃbhāropāyagocarādhārasvabhāvo mahāyānasya saṃgṛhīta iti | yady evaṃ katham asya mahattvam | sarvalokahitā buddhā bhagavantaḥ | tena te mahāntaḥ | teṣām idaṃ yānaṃ niṣpattaye niryāṇāya vā | tasmāt tatsahitānāṃ yānaṃ mahāyānam | mahatāṃ vā yānaṃ mahāyānam || atha vā saptavidhamahattvāt | ālambanapratipattijñānavīryopāyakauśalyasamudāgamakarmamahattvān mahāyānaṃ | mahac ca tad yānaṃ ceti mahāyānam | anyatra yāne tadabhāvād iti | tad etat saṃsārena trividhaṃ mahāyānam | hetugocarasvabhāvaparidīpanārthaṃ veditavyam iti ||\n\ntad evam upāyamātrāpekṣitayā cāśeṣalaukikalokottarasamādhisvabhāvatvād bhagavato jñānasattvasya tathāgatajñānakāyasya ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"seni_19","root_file":"seni_19_root","comm_file":"seni_19_p","root":"kiṃ ca grāhyādiśūnyaś cec cittam akṣobhya ucyate |\nbādhā svāgamato vajrasattvamudrāviyogataḥ || SeNi 19 ||","passage":"catuḥkoṭirahitatā cety āha—nāsata ityādi | subodham ||\n\nparāgamasāmyam uktvā svāgamavirodham āha—kiṃ cetyādi | iha hi madhyamakādivicārito 'rtho mantranaye phalena devatāyogena khyāpyate | tataś ca yad yena mudryate tat tatsvabhāvaṃ bhavatīti kṛtvā grāhyasya rūpādiskandhacatuṣṭayasvabhāvasya grāhyatvahānaye vairocanādayaś catvāro grāhakāḥ paratantrarūpāḥ kathyante | teṣāṃ ca mudrārthaṃ pariniṣpannarūpo grāhyagrāhakaśūnyo 'kṣobhyaś ced ucyate tad āgamoktā vajrasattvamudrā virudhyate | ratnagarbhādisthabodhicitte pariniṣpannarūpākṣobhyasadbhāvāt | vajrasattvamudrāṃ ca vinā na bauddhakṛtānto bhavatīti kathaṃ bāhyasiddhāntena na sāmyam | tathā ca kambalāmbarapādāḥ—\n\n\tsarvaḥ samānaḥ pravibhajyamānaḥ \n\t\tsukṣmekṣikākṣāmadhiyā kṛtāntaḥ |\n\tbauddhasya bāhyasya vibhāgakartrī\n\t\tna syād ihaikā yadi śūnyatoktiḥ ||\n\n\tmā bhūt saṃvitpratiṣṭhānam ata eva munir bhayāt |\n\tbhinatti deśanādharmam uktvoktvā śūnyatātmanā ||\n\niti pravacanam api | \n\n\tsamastavedasiddhānāṃ kṛtānām īśvarādibhiḥ |\n\tbauddhānāṃ tantramantrāṇāṃ viśeṣaḥ śunyatāṃ prati ||\n\niti | paraparikalpitaśūnyatoktibhyas tathāgataśūnyatoktīnām abhisandhikṛto viśeṣaḥ sphuṭa iti na pratanyate ||\n\nyady evaṃ kimarthaṃ tarhīdaṃ deśyate | ata āha—kimartham ityādi | tathāgatasyāśvāsas tathāgatāśvāsaḥ |","ground_truth":[["COMM","parāgamasāmyam uktvā svāgamavirodham āha—kiṃ cetyādi | iha hi madhyamakādivicārito 'rtho mantranaye phalena devatāyogena khyāpyate | tataś ca yad yena mudryate tat tatsvabhāvaṃ bhavatīti kṛtvā grāhyasya rūpādiskandhacatuṣṭayasvabhāvasya grāhyatvahānaye vairocanādayaś catvāro grāhakāḥ paratantrarūpāḥ kathyante | teṣāṃ ca mudrārthaṃ pariniṣpannarūpo grāhyagrāhakaśūnyo 'kṣobhyaś ced ucyate tad āgamoktā vajrasattvamudrā virudhyate | ratnagarbhādisthabodhicitte pariniṣpannarūpākṣobhyasadbhāvāt | vajrasattvamudrāṃ ca vinā na bauddhakṛtānto bhavatīti kathaṃ bāhyasiddhāntena na sāmyam | tathā ca kambalāmbarapādāḥ—\n\n\tsarvaḥ samānaḥ pravibhajyamānaḥ \n\t\tsukṣmekṣikākṣāmadhiyā kṛtāntaḥ |\n\tbauddhasya bāhyasya vibhāgakartrī\n\t\tna syād ihaikā yadi śūnyatoktiḥ ||\n\n\tmā bhūt saṃvitpratiṣṭhānam ata eva munir bhayāt |\n\tbhinatti deśanādharmam uktvoktvā śūnyatātmanā ||\n\niti pravacanam api | \n\n\tsamastavedasiddhānāṃ kṛtānām īśvarādibhiḥ |\n\tbauddhānāṃ tantramantrāṇāṃ viśeṣaḥ śunyatāṃ prati ||\n\niti | paraparikalpitaśūnyatoktibhyas tathāgataśūnyatoktīnām abhisandhikṛto viśeṣaḥ sphuṭa iti na pratanyate ||"]],"offsets":[[56,1148]]} {"id":"neg_bca_5.77_x_seni_10","root_file":"bca_5.77_root","comm_file":"seni_10_p","root":"sarvārambhā hi tuṣṭyarthāḥ sā vittair api durlabhā |\nbhokṣye tuṣṭisukhaṃ tasmāt paraśramakṛtair guṇaiḥ || 5.77 ||","passage":"durvijñeyā hi sāvasthā kim apy etad anuttamam || iti |\n\nprakārāntareṇāpi tad evāha—śivetyādi | ratnāntargatasaṃsthitam iti maṇimadhyastham ||\n\nviditaitajjñānasya yogino niṣṭhām āha—jñānāmṛtetyādi | subodham ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"taraa_17","root_file":"taraa_17_root","comm_file":"taraa_17_comm","root":"dambholibījasrutidhautaśuddha-\npāthojabhūtāṅkurabhūtapuṣṭi|\nturīyasasyaṃ paripākam eti\nsphuṭaṃ caturthaṃ viduṣo 'pi gūḍham || 17 ||","passage":"prajñetyādi. prajñājñānād uttarakālaṃ yāḥ prāptā yathāmilitā rāmāḥ striyas tāsāṃ samāpattidvāreṇa ya āsvādaḥ, taṃ turyaṃ sekam. tad apy adhamam. śeṣaṃ gatārtham.\n\ndambholītyādi. etat sadgurūpadeśato jñeyam.\n\npañcapradīpetyādi. pañcapradīpaśabdena gokudahanalakṣaṇasya, amṛtaśabdena vimūmāraśulakṣaṇasya satatānuṣṭhānam eva sādhyaṃ manyante.","ground_truth":[["COMM","dambholītyādi. etat sadgurūpadeśato jñeyam."]],"offsets":[[163,206]]} {"id":"taraa_11","root_file":"taraa_11_root","comm_file":"taraa_11_comm","root":"gaganasamaśarīraṃ lakṣaṇair bhūṣitāṅgaṃ\nnirupamasukhapūrṇaṃ svābhayā saṃgataṃ ca |\nsphuradamitamunīndraiḥ sarvasattvārthakāri\npravadati punar anyaḥ sādhyam ucchedaśūnyam || 11 ||","passage":"gaganetyādi. gaganasamaṃ māyopamaṃ vicārāsahaṃ śarīraṃ yasya. lakṣaṇair dvātriṃśadbhir aśītibhiś cānuvyañjanair maṇḍitāny aṅgāni yasya. nirupamaiḥ sthaulyanairantaryāsaṃsārapravāhitvanirāsravatvādibhir upamābhāvād upamātikrāntaiḥ sukhaiḥ pūrṇaṃ romāgraparyantaṃ saṃpūrṇam. svābhayā ca tathābhūtayā saṃgataṃ samāliṅgitam. sphuradbhir anantanirmitair munīndrais tathābhūtair eva sarvasattvārthakāri. ucchedeneti nirodhena śūnyaṃ tucchaṃ riktam.\n\netad uktaṃ bhavati—gaganamāyāmarīcigandharvanagarodakacandrapratibimbasvapnopamam ekānekabhāvābhāvagrāhyagrāhakasvabhāvarahitam anādyantam aśeṣavastusaṃdohasvabhāvam anābhāsaṃ nirañjanaṃ sarvopamātikrāntaṃ paramasūkṣmātigambhīraprajñārūpatayā dharmakāyasvabhāvam, dvātriṃśallakṣaṇavibhūṣitaśarīram aśītyanuvyañjanavirājitagātraṃ paramaśṛṅgārayauvanādyupetaṃ svābhāṅganāliṅgitāṅgaṃ rūpavajrāditārāparyantadevīgaṇair anantaprabhedānimittaratisvarūpaparamānandopabhogadvāreṇa pratibimbavat sambhujyamānaṃ karuṇāsaṃvalitodārarūpatayā sambhogakāyarūpam, nānādhimuktivineyajanaparipācanārtham anekavidhaprātihāryadvāreṇa nirmitānantakulāntarbhūtasaṃbuddhabodhisattvaspharaṇasaṃhārakāritvena nirmāṇakāyātmakam, śūnyatākaruṇābhinnabodhicittasvabhāvāmalaprajñopāyasamādhisambhūtasatsukhāpūrṇam āsaṃsārasthitidharmaṃ apratiṣṭhitanirvāṇarūpaṃ nirmalanivātaniścalapradīpaśikhāprabandhanityatayā nirodhaśūnyaṃ caturthaṃ sādhyam.\n\nkṛtvetyādi. sākṣāt svādhipaṃ kṛtvā, paścāt tyaktvā, upekṣārūpaṃ yaj jñānaṃ tanmātraṃ sādhyaṃ syāt. anyat sugamam.","ground_truth":[["COMM","gaganetyādi. gaganasamaṃ māyopamaṃ vicārāsahaṃ śarīraṃ yasya. lakṣaṇair dvātriṃśadbhir aśītibhiś cānuvyañjanair maṇḍitāny aṅgāni yasya. nirupamaiḥ sthaulyanairantaryāsaṃsārapravāhitvanirāsravatvādibhir upamābhāvād upamātikrāntaiḥ sukhaiḥ pūrṇaṃ romāgraparyantaṃ saṃpūrṇam. svābhayā ca tathābhūtayā saṃgataṃ samāliṅgitam. sphuradbhir anantanirmitair munīndrais tathābhūtair eva sarvasattvārthakāri. ucchedeneti nirodhena śūnyaṃ tucchaṃ riktam.\n\netad uktaṃ bhavati—gaganamāyāmarīcigandharvanagarodakacandrapratibimbasvapnopamam ekānekabhāvābhāvagrāhyagrāhakasvabhāvarahitam anādyantam aśeṣavastusaṃdohasvabhāvam anābhāsaṃ nirañjanaṃ sarvopamātikrāntaṃ paramasūkṣmātigambhīraprajñārūpatayā dharmakāyasvabhāvam, dvātriṃśallakṣaṇavibhūṣitaśarīram aśītyanuvyañjanavirājitagātraṃ paramaśṛṅgārayauvanādyupetaṃ svābhāṅganāliṅgitāṅgaṃ rūpavajrāditārāparyantadevīgaṇair anantaprabhedānimittaratisvarūpaparamānandopabhogadvāreṇa pratibimbavat sambhujyamānaṃ karuṇāsaṃvalitodārarūpatayā sambhogakāyarūpam, nānādhimuktivineyajanaparipācanārtham anekavidhaprātihāryadvāreṇa nirmitānantakulāntarbhūtasaṃbuddhabodhisattvaspharaṇasaṃhārakāritvena nirmāṇakāyātmakam, śūnyatākaruṇābhinnabodhicittasvabhāvāmalaprajñopāyasamādhisambhūtasatsukhāpūrṇam āsaṃsārasthitidharmaṃ apratiṣṭhitanirvāṇarūpaṃ nirmalanivātaniścalapradīpaśikhāprabandhanityatayā nirodhaśūnyaṃ caturthaṃ sādhyam."]],"offsets":[[0,1359]]} {"id":"bca_5.105","root_file":"bca_5.105_root","comm_file":"bca_5.105_p","root":"śikṣāsamuccayo 'vaśyaṃ draṣṭavyaś ca punaḥ punaḥ |\nvistareṇa sadācāro yasmāt tatra pradarśitaḥ || 5.105 ||","passage":"śikśāsamuccaye 'pi bodhisattvānāṃ karaṇīyam upadiṣṭam iti tad api nirūpaṇīyam ity āha.\n\nśikśāsamuccayo 'pi svayam ebhir eva kṛtaḥ. avaśyaṃ niyamena. draṣṭavyaḥ punaḥpunar asakṛt, abhyasanīya iti bhāvaḥ. kutaḥ? yasmāt satāṃ bodhisattvānām ācaraṇam ācāra itikartavyatā. tatra śikṣāsamuccaye vistareṇa prabandhena pradarśitaḥ vispaṣṭīkṛtya prakāśitaḥ.\n\ntasmāt yadi tasyābhyāse 'śaktiḥ, tadā nānāsūtraikadeśānāṃ vā samuccayamebhir eva kṛtaṃ saṃkṣepeṇa paśyed vyavalokayed granthato 'rthato vā. atrāpi pūrvakam eva prayojanam. yadi vā āryanāgārjunapādair nibaddhaṃ dvitīyaṃ śikṣāsamuccayaṃ sūtrasamuccayaṃ ca paśyet prayatnataḥ ādarataḥ. yad iha na dṛśyate, tat tatra dṛśyate iti bhāvaḥ.\n\nniyamena śikṣādarśane 'pi sākalyena sarveṣām upayogam āha. yato heyād akaraṇīyān nivāryate, na karaṇīyam etad iti pratiṣidhyate yatra śikśāsamuccaye sūtrasamuccaye vā. yad eva karma kartavyatayā niyujyate vidhīyate, tat prasiddhaṃ vihitaṃ vā. lokānāṃ cittam āśayaḥ tasya rakṣārtham, tadyathā vikopitaṃ na syāt.","ground_truth":[["COMM","śikśāsamuccaye 'pi bodhisattvānāṃ karaṇīyam upadiṣṭam iti tad api nirūpaṇīyam ity āha.\n\nśikśāsamuccayo 'pi svayam ebhir eva kṛtaḥ. avaśyaṃ niyamena. draṣṭavyaḥ punaḥpunar asakṛt, abhyasanīya iti bhāvaḥ. kutaḥ? yasmāt satāṃ bodhisattvānām ācaraṇam ācāra itikartavyatā. tatra śikṣāsamuccaye vistareṇa prabandhena pradarśitaḥ vispaṣṭīkṛtya prakāśitaḥ."]],"offsets":[[0,348]]} {"id":"nasa_27","root_file":"nasa_27_root","comm_file":"nasa_27_vi","root":"oṃ vajratīkṣṇa duḥkhaccheda prajñājñānamūrtaye |\njñānakāya vāgīśvara arapacanāya te namaḥ || 27 ||\n","passage":"idānīṃ tasyādibuddhasya hṛdaye prajñācakraṃ vicintayet || kiṃviśiṣṭam ity āha pratītyasamutpādārthasūcakaṃ | tathā cāha |\n\n\tāraiḥ saṃdhāryate nābhir nābhau cārāḥ pratiṣṭhitāḥ |\n\tpratītyotpādayogāc ca cakram etat pravartate || iti ||\n\nakāreṇa pariniṣpannaṃ ṣaḍvarṇopetaṃ sāraṣaṭkaṃ caturmekhalāsaṃ yuktaṃ suvibhaktanābhi || tasya nābhimadhye akāraṃ vicintya | bhagavato jñānasattvasya mūlamantrādayo mantrāś catasṛṣu mekhalāsu sitavarṇā eva bhāvanīyās || tatra prathamamekhalāyām oṃ sarvadharmābhāvasvabhāvaviśuddhavajra a ā aṃ aḥ || tasyaiva dvitīyamekhalāyāṃ dvādaśatathāgatabhūmyabhidhāyakān dvādaśasvarān cintayet || tataḥ prathamāram ārabhya yathāvat mantraṣaṭkavinyāsaṃ kulavarṇakrameṇa kuryāt || tad yathā | prathame | oṃ vajratīkṣṇāya namaḥ | dvitīye | oṃ duḥkhacchedāya namaḥ | tṛtīye | oṃ prajñājñānamūrtaye namaḥ | caturthe | oṃ jñānakāyāya namaḥ | pañcame oṃ vāgīśvarāya namaḥ | ṣaṭhe | oṃ arapacanāya namaḥ | cakrasya bahirnemyām bhagavataḥ sarvatathāgatajñānakāyasya mālāmantraṃ nyaset | aḥ āḥ sarvatathāgatahṛdaya hara hara oṃ hūṃ hṛīḥ bhagavan jñānamūrte vāgīśvara mahāvāca sarvadharmagaganāmalasupariśuddhadharmadhātujñānagarbha āḥ || bahir dvitīyāyāṃ mekhalāyāṃ kakārādihakāraparyantān niveśayet || ity ayaṃ cakrasya mantravinyāsaḥ ||\n\nathedānīṃ vajradhātumahāmaṇḍaladvāreṇa bodhicittavajrasya spharaṇādikam ity āha | tad yathā bhagavān ity ādi | bhagavān buddhaḥ saṃbuddha iti gatārthaḥ |","ground_truth":[["COMM","idānīṃ tasyādibuddhasya hṛdaye prajñācakraṃ vicintayet || kiṃviśiṣṭam ity āha pratītyasamutpādārthasūcakaṃ | tathā cāha |\n\n\tāraiḥ saṃdhāryate nābhir nābhau cārāḥ pratiṣṭhitāḥ |\n\tpratītyotpādayogāc ca cakram etat pravartate || iti ||\n\nakāreṇa pariniṣpannaṃ ṣaḍvarṇopetaṃ sāraṣaṭkaṃ caturmekhalāsaṃ yuktaṃ suvibhaktanābhi || tasya nābhimadhye akāraṃ vicintya | bhagavato jñānasattvasya mūlamantrādayo mantrāś catasṛṣu mekhalāsu sitavarṇā eva bhāvanīyās || tatra prathamamekhalāyām oṃ sarvadharmābhāvasvabhāvaviśuddhavajra a ā aṃ aḥ || tasyaiva dvitīyamekhalāyāṃ dvādaśatathāgatabhūmyabhidhāyakān dvādaśasvarān cintayet || tataḥ prathamāram ārabhya yathāvat mantraṣaṭkavinyāsaṃ kulavarṇakrameṇa kuryāt || tad yathā | prathame | oṃ vajratīkṣṇāya namaḥ | dvitīye | oṃ duḥkhacchedāya namaḥ | tṛtīye | oṃ prajñājñānamūrtaye namaḥ | caturthe | oṃ jñānakāyāya namaḥ | pañcame oṃ vāgīśvarāya namaḥ | ṣaṭhe | oṃ arapacanāya namaḥ | cakrasya bahirnemyām bhagavataḥ sarvatathāgatajñānakāyasya mālāmantraṃ nyaset | aḥ āḥ sarvatathāgatahṛdaya hara hara oṃ hūṃ hṛīḥ bhagavan jñānamūrte vāgīśvara mahāvāca sarvadharmagaganāmalasupariśuddhadharmadhātujñānagarbha āḥ || bahir dvitīyāyāṃ mekhalāyāṃ kakārādihakāraparyantān niveśayet || ity ayaṃ cakrasya mantravinyāsaḥ ||"]],"offsets":[[0,1251]]} {"id":"msv_1.9","root_file":"msv_1.9_root","comm_file":"msv_1.9_com","root":"mīmāṃsāśāstratejobhir viśeṣeṇoj jvalīkṛte | \nvedārthajñānaratne me tṛṣṇātīva vijṛmbhate || 1.9 ||\n","passage":"nanu kimaṅgabhūtāyāṃ mīmāṃsāyāṃ vārttikaṃ praṇīyate vedā eva sākṣād vyākhyāyantām ata āha mīmāṃseti | vedā eva saṃśayapūrvottarapakṣakrameṇa vyākhyāyamānā mano harantitarāṃ na tu mantrabrāhmaṇabhāṣyaprasthānena | mīmāṃsayaiva tu te tathāvyākhyāyanta iti tatraiva vārttikaṃ kartuṃ me tṛṣṇā vardhata iti ||\n\nnanu mīmāṃsāyām api cirantananibandhanāni santīti kiṃ mudhā prayasyate | ata āha prāyeṇeti |","ground_truth":[["COMM","nanu kimaṅgabhūtāyāṃ mīmāṃsāyāṃ vārttikaṃ praṇīyate vedā eva sākṣād vyākhyāyantām ata āha mīmāṃseti | vedā eva saṃśayapūrvottarapakṣakrameṇa vyākhyāyamānā mano harantitarāṃ na tu mantrabrāhmaṇabhāṣyaprasthānena | mīmāṃsayaiva tu te tathāvyākhyāyanta iti tatraiva vārttikaṃ kartuṃ me tṛṣṇā vardhata iti ||"]],"offsets":[[0,304]]} {"id":"neg_cmt_2.24_x_gg_1.26","root_file":"cmt_2.24_root","comm_file":"gg_1.26_com","root":"maṇḍalaṃ pariveṣṭyaiva yoginīṃ yogisaṃpuṭām |\nbhojayen madyamāṃsaiś ca vandayec ca muhur muhuḥ || 2.24 ||\n","passage":"śrījayadevakaveḥ idam ujjvaletyabhiprāyaṃ prakṛṭayati ślokaḥ |\n\nmadhusūdanasya murāreḥ uro vakṣo vo yuṣmākaṃ priyam apekṣitam anupūrayatu | karotvityarthaḥ | kiṃbhūtam uraḥ | padmāpayodharataṭīparirambhalagnakāśmīramudritam | padmāyāḥ lakṣmyāḥ payodharau tayostaṭī parisaraḥ pārśvabhāgaḥ tasyāḥ parirambhaḥ upagūhanaṃ tena lagnaṃ ca tat kāśmīraṃ kuṅkumaṃ ca tena mudritam | tatstanākāramaṇḍalākṛticihnitam | mamedaṃ murāreruro na tvanyasyāḥ ityabhiprāyeṇa mudritaṃ cihnitam | anyo 'pi svavastuni dravye vā granthimudrāṅkalakṣaṃ karotītyarthaḥ | kiṃbhūtamiva | vyaktānurāgamiva | antaḥsthitaḥ san bahirniḥsṛtya vyaktaḥ āvirbhūtaḥ anurāgaḥ prema yasmin tattathā tadiva | punaḥ kiṃbhūtam | khelavanaṅgakhedasvedāmbupūram | khelat krīḍaṃścāsau anaṅgaśca tena khedaḥ prayāsaḥ tena svedāmbu svedarūpaṃ nīraṃ tasya pūraḥ pravāhaḥ samūho yatra tattathā tasmin tat | gītārthaṃ ślokena sūcayati |\n\nrādhāṃ prati sahacarī sakhī sarasaṃ yathā syāttathā yadagre gītena vakṣyamāṇaṃ idameva ūce uvāca | rasena saha vartata iti sarasam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.79","root_file":"bca_5.79_root","comm_file":"bca_5.79_p","root":"viśvastavinyastapadaṃ vispaṣṭārthaṃ manoramam |\nśrutisaukhyaṃ kṛpāmūlaṃ mṛdumandasvaraṃ vadet || 5.79 ||","passage":"naiva asminn arthe pravṛttimato mama ihaloke vā upakṣayaleśo 'pi saṃbhavati. upacayaḥ punarvidyata eveti darśayati—paratra mahatsukhaṃ paraguṇābhinandanāt. evamakriyamāṇe punarapacayo dṛśyate, ubhayaloke 'pi duḥkhaṃ paraguṇāsahanāt.\n\ntasmāt sarvakalmaṣaparityāgena iyam ucitā karmakāritā śikṣaṇīyety āha.\n\nsarvāvadyavinirmuktatvād viśvastam. ānupūrvyā vyavasthitapadam. asaṃdigdhārtham. manaḥprahlādanakaram. śravaṇāpy āyakam. karuṇārasaniṣyandabhūtaṃ na rāgādinidānam. mṛdusvaramakarkaśavacanam. mandasvaraṃ yāvatā dhvaninā pratipādyasya pratītiḥ syāt, na tato nyūnaṃ nātiriktam udīrayan.\n\navakramakuṭilaṃ paramaprītirasabharāvanatena cakṣuṣā tṛṣita iva śītalajala paramāhlādakaraṃ saṃpivanniva sattvān vyavalokayan. na raktena na duṣṭena mugdhena. paramopakārakā hy ete.","ground_truth":[["COMM","tasmāt sarvakalmaṣaparityāgena iyam ucitā karmakāritā śikṣaṇīyety āha.\n\nsarvāvadyavinirmuktatvād viśvastam. ānupūrvyā vyavasthitapadam. asaṃdigdhārtham. manaḥprahlādanakaram. śravaṇāpy āyakam. karuṇārasaniṣyandabhūtaṃ na rāgādinidānam. mṛdusvaramakarkaśavacanam. mandasvaraṃ yāvatā dhvaninā pratipādyasya pratītiḥ syāt, na tato nyūnaṃ nātiriktam udīrayan."]],"offsets":[[234,589]]} {"id":"neg_ht_1.5.12_x_cmt_2.2","root_file":"ht_1.5.12_root","comm_file":"cmt_2.2_com","root":"vairocanākṣobhyāmoghaś ca ratnārolikasāttvikaḥ | \nbrahmā viṣṇuḥ śivaḥ sarvo vibuddhas tattvam ucyate || 12 ||","passage":"athetyādi | maṇḍalavyatirekeṇābhiṣekasyāsadbhāvāt tantraśravaṇādhikāro na syād ity abhiprāyaḥ | pañcamānam ity ekasyāpi pañcaprakāraṃ maṇḍalaṃ na tu pañcānāṃ yathā kramaṃ ||\n\nyasya tasyaiveti | svarṇarūpyarājāvartapravālamaraktalakṣaṇasya pañcaratnasya kaṭhinīpiṣṭakagaurīsindūraharitālaharidrākaṭhinīmiśrakajjalakajjalamiśraharitālāder vā tatrāyaṃ vidhiḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.65_x_cmt_2.2","root_file":"bca_5.65_root","comm_file":"cmt_2.2_com","root":"na khāditavyam aśuci tvayā peyaṃ na śoṇitam |\nnāntrāṇi cūṣitavyāni kiṃ kāyena kariṣyasi || 5.65 ||","passage":"athetyādi | maṇḍalavyatirekeṇābhiṣekasyāsadbhāvāt tantraśravaṇādhikāro na syād ity abhiprāyaḥ | pañcamānam ity ekasyāpi pañcaprakāraṃ maṇḍalaṃ na tu pañcānāṃ yathā kramaṃ ||\n\nyasya tasyaiveti | svarṇarūpyarājāvartapravālamaraktalakṣaṇasya pañcaratnasya kaṭhinīpiṣṭakagaurīsindūraharitālaharidrākaṭhinīmiśrakajjalakajjalamiśraharitālāder vā tatrāyaṃ vidhiḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.16","root_file":"bca_5.16_root","comm_file":"bca_5.16_p","root":"japās tapāṃsi sarvāṇi dīrghakālakṛtāny api |\nanyacittena mandena vṛthaivety āha sarvavit || 5.16 ||","passage":"vīryapāramitā tu kuśalotsāhasvabhāvātivispaṣṭaṃ cittam evety āha. vacanakāyasahitasyāpi cittasya kuśalapakṣe mandapracārasya na tādṛśaṃ phalamupajāyate, yādṛśaṃ dhyānādiviṣaye paṭupravṛtter ekākino 'pi cittasya phalaṃ brahmabhūyādikam. tasmāt sā cittam eva.\n\ndhyānaṃ tu cittaikāgratālakṣaṇaṃ cittādanyathā vaktumaśakyamity āha-\n\nmantrādyāvartanalakṣaṇā vacanavyāpārā japāḥ. tapāṃsi ca indriyadamanalakṣaṇāḥ kāyikāḥ. tāny atibahukālam abhyastāny apy anyatra saktacittena middhādyupahatacittena vā, samānapāṭavavikalenety arthaḥ, vṛthaiva niṣphalam eva, atyarthakṛśaphalatvāt, abhimatārthe 'nupayogād vā. putro 'py aputra eva, putrakāryākaraṇād yathā. ity āha bhagavān sarvajñaḥ. tasmād dhyānapāramitāpi cittam eva.\n\nprajñā tu nirvivādā cittam evety āha. pañcagatisaṃsārajātyādiduḥkhaṃ prahātuṃ tatprahāṇe nirvāṇasukham adhigantuṃ te sattvā mudhā nirarthakā eva bhramanty ambare kāsīpuṣpam iva niṣphalaṃ saṃsāre.","ground_truth":[["COMM","dhyānaṃ tu cittaikāgratālakṣaṇaṃ cittādanyathā vaktumaśakyamity āha-\n\nmantrādyāvartanalakṣaṇā vacanavyāpārā japāḥ. tapāṃsi ca indriyadamanalakṣaṇāḥ kāyikāḥ. tāny atibahukālam abhyastāny apy anyatra saktacittena middhādyupahatacittena vā, samānapāṭavavikalenety arthaḥ, vṛthaiva niṣphalam eva, atyarthakṛśaphalatvāt, abhimatārthe 'nupayogād vā. putro 'py aputra eva, putrakāryākaraṇād yathā. ity āha bhagavān sarvajñaḥ. tasmād dhyānapāramitāpi cittam eva."]],"offsets":[[259,713]]} {"id":"neg_nasa_17_x_nasa_9","root_file":"nasa_17_root","comm_file":"nasa_9_vi","root":"atha śākyamunir bhagavān saṃbuddho dvipadottamaḥ |\nnirṇamayyāyatāṃ sphītāṃ svajihvāṃ svamukhāc chubhām || 17 ||\n","passage":"prakāśayatu bhagavān ity āha | saṃbuddha iti śāśvatadvāreṇa || jagadanuśāsanāc chāstety akṣobhyadvāreṇa || jagatāṃ gurur jagadgurur iti ratnasaṃbhavadvāreṇa || samayo bhagavān śrīvajrasattvaḥ | mahāś cāsau samayaś ca mahāsamayaḥ | tasya tattvaṃ mahāsamayatattvaṃ | taj jānātīti mahāsamayatattvajña iti | amitābhadvāreṇa || indriyāṇi mṛdumadhyādhimātrāṇi | teṣām āśayo 'bhiprāyaḥ | taṃ vettīti indriyāśayavid ity amoghasiddhidvāreṇa || evaṃ pañcatathāgatāmako bhagavān para utkṛṣṭaḥ prakāśayatv ity arthaḥ ||\n\natha bhagavan jñānakāyasyetyādi || he bhagavn mañjuśrījñānasattvasya saṃbandhinī yā nāmasaṃgītis tāṃ cāhaṃ dhārayiṣyāmīti vakṣyamāṇena kriyāpadena saṃbandhaḥ || kiṃviśiṣṭasya jñānakāyasyeti | jñānam eva kāyo jñānakāyas tasya jñānakāyasyety ādarśajñānadvāreṇa || mahoṣṇīṣasyeti | mahān uṣṇīṣo 'syeti mahoṣṇīṣas tasya mahoṣṇīṣasyeti samatājñānadvāreṇa || mahoṣṇīṣatvaṃ sarvatathāgatabhiṣekātmakatvāt || giṣpater iti | girāṃ śabdānāṃ patiḥ svāmī gīṣpatis tasya gīṣpateḥ pratyavekṣaṇājñānadvāreṇa ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_1.26","root_file":"gg_1.26_root","comm_file":"gg_1.26_com","root":"padmāpayodharataṭīparirambhalagnakāśmīramudritamuro madhusūdanasya |\nvyaktānurāgamiva kheladanaṅgakhedasvedāmbupūramanupūrayatu priyaṃ vaḥ ||\n","passage":"śrījayadevakaveḥ idam ujjvaletyabhiprāyaṃ prakṛṭayati ślokaḥ |\n\nmadhusūdanasya murāreḥ uro vakṣo vo yuṣmākaṃ priyam apekṣitam anupūrayatu | karotvityarthaḥ | kiṃbhūtam uraḥ | padmāpayodharataṭīparirambhalagnakāśmīramudritam | padmāyāḥ lakṣmyāḥ payodharau tayostaṭī parisaraḥ pārśvabhāgaḥ tasyāḥ parirambhaḥ upagūhanaṃ tena lagnaṃ ca tat kāśmīraṃ kuṅkumaṃ ca tena mudritam | tatstanākāramaṇḍalākṛticihnitam | mamedaṃ murāreruro na tvanyasyāḥ ityabhiprāyeṇa mudritaṃ cihnitam | anyo 'pi svavastuni dravye vā granthimudrāṅkalakṣaṃ karotītyarthaḥ | kiṃbhūtamiva | vyaktānurāgamiva | antaḥsthitaḥ san bahirniḥsṛtya vyaktaḥ āvirbhūtaḥ anurāgaḥ prema yasmin tattathā tadiva | punaḥ kiṃbhūtam | khelavanaṅgakhedasvedāmbupūram | khelat krīḍaṃścāsau anaṅgaśca tena khedaḥ prayāsaḥ tena svedāmbu svedarūpaṃ nīraṃ tasya pūraḥ pravāhaḥ samūho yatra tattathā tasmin tat | gītārthaṃ ślokena sūcayati |\n\nrādhāṃ prati sahacarī sakhī sarasaṃ yathā syāttathā yadagre gītena vakṣyamāṇaṃ idameva ūce uvāca | rasena saha vartata iti sarasam |","ground_truth":[["COMM","madhusūdanasya murāreḥ uro vakṣo vo yuṣmākaṃ priyam apekṣitam anupūrayatu | karotvityarthaḥ | kiṃbhūtam uraḥ | padmāpayodharataṭīparirambhalagnakāśmīramudritam | padmāyāḥ lakṣmyāḥ payodharau tayostaṭī parisaraḥ pārśvabhāgaḥ tasyāḥ parirambhaḥ upagūhanaṃ tena lagnaṃ ca tat kāśmīraṃ kuṅkumaṃ ca tena mudritam | tatstanākāramaṇḍalākṛticihnitam | mamedaṃ murāreruro na tvanyasyāḥ ityabhiprāyeṇa mudritaṃ cihnitam | anyo 'pi svavastuni dravye vā granthimudrāṅkalakṣaṃ karotītyarthaḥ | kiṃbhūtamiva | vyaktānurāgamiva | antaḥsthitaḥ san bahirniḥsṛtya vyaktaḥ āvirbhūtaḥ anurāgaḥ prema yasmin tattathā tadiva | punaḥ kiṃbhūtam | khelavanaṅgakhedasvedāmbupūram | khelat krīḍaṃścāsau anaṅgaśca tena khedaḥ prayāsaḥ tena svedāmbu svedarūpaṃ nīraṃ tasya pūraḥ pravāhaḥ samūho yatra tattathā tasmin tat | gītārthaṃ ślokena sūcayati |"]],"offsets":[[64,886]]} {"id":"neg_gg_1.27_x_medū_21","root_file":"gg_1.27_root","comm_file":"medū_21_mall","root":"vasante vāsantīkusumasukumārairavayavairbhramantīṃ kāntāre bahuvihitakṛṣṇānusaraṇām |\namandaṃ kandarpajvarajanitacintākulatayā valadbādhāṃ rādhāṃ sarasamidamūce sahacarī ||\n","passage":"kimu tiktakaṣāyā vā ye nisargāt kaphāpahāḥ || kṛtaśuddheḥ kramāt pītapeyādeḥ pathyabhojinaḥ | vātādibhir na bādhā syād indriyair iva yoginaḥ || iti ||\n\nnīpam iti || sāraṅgā mataṅgajāḥ kuraṅgā bhṛṅgā vā || \"sāraṅgaś cātake bhṛṅge kuraṅge ca mataṅgaje\" iti viśvaḥ || ardharūḍhair ekadeśodgataiḥ kesaraiḥ kiñjalkair haritaṃ pālāśavarṇa kapiśaṃ kṛṣṇapītaṃ ca || \"pālāśo harito harit\" iti | \"śyāvaḥ syāt kapiśo dhūmradhūmalau kṛṣṇalohite\" iti cāmaraḥ || śyāmavarṇam iti yāvat || \"varṇo varṇena\" iti samāsaḥ || nīpaṃ sthalakadambakusumam || \"atha sthakadambake | nīpaḥ syāt pulake\" iti śabdārṇave || dṛṣṭvā saṃprekṣya | viditveti yāvat | tathā kacchev anukaccham || || \"avyayaṃ vibhakti-\" ityādinā vibhaktyarthe 'vyayībhāvaḥ || \"jalapāyam anūpaṃ syāt puṃsi kacchas tathāvidhaḥ\" ity amaraḥ || āvirbhūtāḥ prathamāḥ prathamotpannā mukulā yāsāṃ tāḥ kandalīr bhūmikadalīḥ || \"droṇaparṇī snigdhakandā kandalī bhūkadaly api iti śabdārṇave || jagdhvā bhakṣayitvā || \"ado jagdhiḥ-\" iti jagdhyādeśaḥ || araṇyeṣv adhikasurabhim atighrāṇatarpaṇaṃ \"dagdhāraṇyeṣu\" iti pāṭhe \"dagdham\" ity adhikaviśeṣaṇam || arthavaśāt kandalīś ca dṛṣṭvaivety anvayo draṣṭavyaḥ || urvyā bhūmer gandham āghrāya jalalavamuco meghasya te tava mārgaṃ sūcayiṣyanty anumāpayiṣyanti | yatra yatra vṛṣṭikāryaṃ kandalīmukulanīpakusumādikaṃ dṛśyate tatra tatraḥ tvayā vṛṣṭam ity anumīyata iti bhāvaḥ ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.27","root_file":"bca_5.27_root","comm_file":"bca_5.27_p","root":"asaṃprajanyacaureṇa smṛtimoṣānusāriṇā |\nupacityāpi puṇyāni muṣitā yānti durgatim || 5.27 ||","passage":"idam aparaṃ tadvayatireke dūṣaṇam āha. bahavo 'pi bahuśrutāḥ tathā śraddhāvanto yatnaparāḥ śikṣāyām ādarakāriṇaḥ asaṃprajanyadoṣeṇa āpattikaluṣitā bhavanti kāyacittapracārāpratyavekṣaṇāt.\n\naparam api tadabhāve dūṣaṇam āha.\n\nasaṃprajanyam eva saṃprajanyābhāvaḥ kleśasvabhāvaś cauraḥ, kuśaladhanāpaharaṇāt. tena smṛtimoṣānusāriṇā rakṣapālabhūtāyāḥ smṛteḥ pramoṣam abhāvam anusṛtya muṣitā viluptakuśaladhanāḥ santaḥ upacityāpi puṇyāni kuśaladhanānāṃ saṃcayaṃ kṛtvāpi durgatiparāyaṇā bhavanti.","ground_truth":[["COMM","aparam api tadabhāve dūṣaṇam āha.\n\nasaṃprajanyam eva saṃprajanyābhāvaḥ kleśasvabhāvaś cauraḥ, kuśaladhanāpaharaṇāt. tena smṛtimoṣānusāriṇā rakṣapālabhūtāyāḥ smṛteḥ pramoṣam abhāvam anusṛtya muṣitā viluptakuśaladhanāḥ santaḥ upacityāpi puṇyāni kuśaladhanānāṃ saṃcayaṃ kṛtvāpi durgatiparāyaṇā bhavanti."]],"offsets":[[189,489]]} {"id":"neg_msv_1.4_x_medū_9","root_file":"msv_1.4_root","comm_file":"medū_9_mall","root":"na cātrātīva kartavyaṃ doṣadṛṣṭiparaṃ manaḥ |\ndoṣo hy avidyamāno 'pi taccittānāṃ prakāśate || 1.4 ||\n","passage":"na ko 'pīty arthaḥ | anyo 'pi madvyatirikto 'pi yo jano 'ham iva parādhīnavṛttiḥ parāyattajīvanako na syāt | svatantras tu na ko 'py upekṣeteti bhāvaḥ || atrārthāntaranyāso 'laṅkāraḥ | tad uktam—\"kāryakāraṇasāmānyaviśeṣāṇāṃ parasparam | samarthanaṃ yatra so 'rthāntaragyāsa udāhṛtaḥ ||\" iti lakṣaṇāt ||\n\nnimittāny api te śubhāni dṛśyanta ity āha-mandaṃ mandam iti || anukūlaḥ pavano vāyustvāṃ manda mandam | atimandam ity arthaḥ || atra kathañcid vīpsāyām eva dviruktir nirvāhyā | \"prakāre guṇavacanasya\" ity etad āśrayaṇe tu karmadhārayavad bhāve subluki mandamandam iti syāt | tad evāha vāmanaḥ-\"mandamandam ity atra prakārārthe dvirbhāvaḥ\" iti | yathā sadṛśam | bhāviphalānurūpam ity arthaḥ || \"yathā | sādṛśyayogyatvavīpsārthānatikrame\" iti yādavaḥ || nudati prerayati | ayaṃ sagandhaḥ sagarvaḥ | sambandhīti kecit || \"gandho gandhaka āmode leśe sambandhagarvayoḥ\" ity ubhayatrāpi viśvaḥ || te tava vāmo vāmabhāgasthaḥ || \"vāmas tu vakre ramye syāt savye vāmagate 'pi ca\" iti śabdārṇave || cātakaḥ pakṣiviśeṣaś ca madhuraṃ śrāvyaṃ nadati vyāharati || idaṃ nimittadvayaṃ vartate | vartiṣyate cāparaṃ nimittam ity āha—garbheti || garbhaḥ kukṣistho jantuḥ || \"garbhopakārake hy agnau sukhe panasakaṇṭake | kukṣau kukṣisthajantau ca\" iti yādavaḥ || tasyādhānam utpādanaṃ tad eva kṣaṇa utsavaḥ | sukhahetutvād iti bhāvaḥ || \"nirvyāpārasthitau kālaviśeṣotsavayoḥ kṣaṇaḥ\" ity amaraḥ || tasmin paricayād abhyāsād dhetoḥ khe vyomni | ābaddhamālāḥ || garbhādhānasukhārthaṃ tvatsamīpe baddhapaṅktaya ity arthaḥ || uktaṃ ca karṇodaye-\"garbhaṃ balākā dadhate 'bhrayogān nāke nibaddhāvalayaḥ samantāt\" iti || balākā balākāṅganā nayanasubhagaṃ dṛṣṭipriyaṃ bhavantaṃ nūnaṃ satyaṃ seviṣyante || anukūlamārutacātakaśabditabalākādarśanānāṃ śubhasūcakatvaṃ śakunaśāstre dṛṣṭaṃ tadvistarabhayān nālekhi ||\n\nna ca tasyā nāśādvrataskhalanādvā nirarthakastvatprayāsa ity āha-tāṃ ceti || he megha, divasānām avaśiṣṭadinānāṃ gaṇanāyāṃ saṅkhyāne tatparām āsaktām |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_1.7_x_bca_5.71","root_file":"cmt_1.7_root","comm_file":"bca_5.71_p","root":"śṛṇu vakṣye mahātantraṃ tantrarājeśvaraṃ param |\nnāmnā caikallavīraṃ tu sattvānām āśusiddhaye ||1.7||\n","passage":"tasmād evam upastambhamātraṃ datvā, kāye naubuddhiṃ kṛtvā, pravṛttinivṛttihetor icchāyattaṃ kāyaṃ kuru sattvārthānuṣṭhānāya niṣpattaye vā. he manaḥ iti prakṛtam abhisaṃbadhyate.\n\niti kāyapratyavekṣayā tatsvabhāvam upayogaṃ ca vicārya pariniścitakāyaprayojanam upasaṃharann āha.\n\nuktanītyāyattīkṛtaḥ ātmā cittakāyalakṣaṇaḥ sarvadā prasannavadano bhavet. bhrūlalāṭasaṃkocaṃ ca prasādahānikaraṃ tyajet. pūrvam eva asaṃcodita eva pareṇa svāgatādivādaiḥ saṃtoṣaṇaśīlo bhavet. sarvasattvānām akāraṇabāndhavaś ca.\n\nity api śikṣānarthavarjanāya kāryety āha.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_nasa_41_x_gg_3.5","root_file":"nasa_41_root","comm_file":"gg_3.5_com","root":"mahāvidyottamo nātho mahāmantrottamo guruḥ |\nmahāyānanayārūḍho mahāyānanayottamaḥ || 41 ||\n","passage":"sukhena kiṃ prayojanam | gṛheṇa janena vā kiṃ kāryam |\n\ntadānanam | tasyā rādhikāyāḥ ānanaṃ mukhaṃ cintayāmi | kimbhūtaṃ mukham | kuṭilabhru | kuṭile vakre bhruvau yasmin ānane tat kuṭilabhru | kena | kopabhareṇa | kopasya bharaḥ ādhikyaṃ tena kopabhareṇa | kamiva | śoṇapadmamiva | upari bhramatā bhramareṇa ākulaṃ vyākulaṃ śoṇapadmaṃ raktotpalamiva |\n\ntāṃ rādhāṃ bhṛśamatyarthaṃ ramayāmi krīḍayāmi | kimbhūtām | hṛdi saṃgatām |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_3.11_x_cmt_4.7","root_file":"cmt_3.11_root","comm_file":"cmt_4.7_com","root":"tatrāyam udakābhiṣekaḥ | \nśiṣyaṃ śuddhaṃ sphaṭikasaṃkāśaṃ nirmalaṃ dhyātvā vijayakalaśād udakam ākṛṣya sahakārapallavena oṃ āḥ sarvatathāgatābhiṣekasamayaśriye hūṃ ity anenābhiṣiñcet || 3.11 ||\n","passage":"etat kriyākalāpaprasūtasya puṇyasya sarvasattvānāṃ buddhatvāya niryātanam ||\n\npraṇidhānaṃ saṃsārikasukhasaṃgam | bodhicittaṃ pāralaukikasukhāya cittaniyojanam | buddho bhaveyaṃ jagato hitāyeti kṛtvā namaskāram iti trividhaṃ kāyikaṃ vācanikaṃ mānasikaṃ ceti | tadraśmibhir iti svahṛdayasthitahūṃkāradīptibhiḥ ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_4.27","root_file":"cmt_4.27_root","comm_file":"cmt_4.27_com","root":"pahu maitī tu vivarjia hohi mā śunnasahāva |\ntojju viyoe phiṭumi sarve sarve hi tāva ca || mohavajryāḥ || 4.27 || \n","passage":"codayantīti sambodhayanti | |\n\npahu maitītyādi | bho prabho maitrīṃ sarvasattveṣv ātmasnehabhāvanāṃ tvaṃ vivarjya bhava mā śūnyasvabhāvaḥ | tava viyogena phiṭumīti ātmānaṃ sphoṭayāmi | sarvasarveṇaiva tāva śabdo yasmād arthe ||\n\nkaruṇācittaṃ sarvasattvānāṃ sarvaduḥkhodharaṇābhilāṣabhāvanām | mā tyaja prabho mā ca bhava tvaṃ śūnyaḥ | kimartham iti ced āha |","ground_truth":[["COMM","pahu maitītyādi | bho prabho maitrīṃ sarvasattveṣv ātmasnehabhāvanāṃ tvaṃ vivarjya bhava mā śūnyasvabhāvaḥ | tava viyogena phiṭumīti ātmānaṃ sphoṭayāmi | sarvasarveṇaiva tāva śabdo yasmād arthe ||"]],"offsets":[[31,227]]} {"id":"cmt_2.15","root_file":"cmt_2.15_root","comm_file":"cmt_2.15_com","root":"athavā maṇḍalaṃ kuryāt paṭarūpeṇa sulikhitam |\npūrvavat maṇḍalaṃ likhyaṃ madhye kṛṣṇācalaṃ likhet || 2.15 ||\n","passage":"paṭarūpeṇeti | paṭaṃ lekhayet iti bhāvaḥ ||","ground_truth":[["COMM","paṭarūpeṇeti | paṭaṃ lekhayet iti bhāvaḥ ||"]],"offsets":[[0,43]]} {"id":"bca_5.82","root_file":"bca_5.82_root","comm_file":"bca_5.82_p","root":"dakṣa utthānasaṃpannaḥ svayaṅkārī sadā bhavet |\nnāvakāśaḥ pradātavyaḥ kasyacit sarvakarmasu || 5.82 ||","passage":"eteṣu svalpamati kṛtam aprameyaśubhahetur upajāyate.\n\nidam api bodhisattvenābhyasanīyam ity āha.\n\ndakṣaḥ sarvatra paṭupracāraḥ. utthānasaṃpannaḥ kausīdyāpanayanād vīryasamanvāgataḥ. ata eva svayam eva sarvaṃ karaṇīyam, na parāpekṣā kvacid api karmaṇi kāryā. idam eva nāvakāśa ityādinā darśayati.\n\npāramitābhyāse 'narthavivarjanāyānupūrvakāritām āha. uparyuparito dānāc chīlaṃ śreṣṭham, śīlāt kṣāntir ityādayaḥ.","ground_truth":[["COMM","idam api bodhisattvenābhyasanīyam ity āha.\n\ndakṣaḥ sarvatra paṭupracāraḥ. utthānasaṃpannaḥ kausīdyāpanayanād vīryasamanvāgataḥ. ata eva svayam eva sarvaṃ karaṇīyam, na parāpekṣā kvacid api karmaṇi kāryā. idam eva nāvakāśa ityādinā darśayati."]],"offsets":[[54,295]]} {"id":"neg_msv_1.2_x_medū_11","root_file":"msv_1.2_root","comm_file":"medū_11_mall","root":"abhivandya gurūnādau śiṣyadhīpadminīravīn |\ntatprasādāt kariṣye 'haṃ mīmāṃsāślokavārttikam || 1.2 ||\n","passage":"vṛntam iti yāvat | āśaiva bandha āśābandhaḥ kartā || praṇayi premayuktam ata eva kusumasadṛśam sukumāram ity arthaḥ | ata eva viprayoge virahe sadyaḥpāti sadyobhraṃśanaśīlam aṅganānāṃ hṛdayaṃ jīvitam || \"hṛdayaṃ jīvite citte vakṣasyākūtayoḥ\" iti śabdārṇave || prāyaśaḥ prāyeṇa ruṇaddhi pratibadhnāti || arthāntaranyāsaḥ ||\n\nsaṃprati sahāyasampattiś cāstīty āha-kartum iti || yad garjitaṃ kartṛ mahīm ucchilandhrām udbhūtakandalikām || \"kandalyāṃ ca śilīndhrā syāt\" iti śabdārṇave || ata evāvandhyāṃ saphalāṃ kartuṃ prabhavati śaknoti | śilīndhrāṇāṃ bhāvisasyasampattisūcakatvād iti bhāvaḥ | tad uktaṃ nimittanidāne—\"kālābhrayogād uditāḥ śilīndhrāḥ sampannasasyāṃ kathayanti dhātrīm\" iti || tac chravaṇasubhagaṃ śrotrasukham | lokasyeti śeṣaḥ | te tava garjitaṃ śrutvā mānasotkā mānase sarasy unmanasaḥ | utsukā iti yāvat || \"utka unmanāḥ iti nipātanāt sādhu || kālāntare mānasasya himaduṣṭatvād dhimasya ca haṃsānāṃ rogahetutvād anyatra gatā haṃsāḥ punarvarṣāsu mānasam eva gacchantīti prasiddhiḥ || bisakisalayānāṃ mṛṇālāgrāṇāṃ chedaiḥ śakalaiḥ | pātheyavantaḥ pathi sādhu pātheyaṃ pathi bhojyam || \"pathyatithivasatisvapater ḍhañ\" taddantaḥ | mṛṇālāgraśakalasaṃbandhavanta ity arthaḥ | rājahaṃsāḥ haṃsaviśeṣāḥ || \"rājahaṃsās tu te cañcucaraṇair lohitaiḥ sitāḥ\" ity amaraḥ || nabhasi vyomni bhavatas tava | ākailāsāt kailāsaparyantam || padadvayaṃ caitam | sahāyāḥ sayātrāḥ \"sahāyas tu sayātraḥ syāt\" iti śabdārṇave || sampatsyante bhaviṣyanti ||\n\nāpṛcchasveti | priyaṃ sakhāyaṃ priyasakham || \"rājāhaḥsakhibhyaṣ ṭac\" iti ṭac samāsāntaḥ || tuṅgam unnataṃ puṃsāṃ vandhair narārādhanīyai raghupatipadai rāmapādanyāsair mekhalāsu kaṭakeṣu || \"atha mekhalā | śroṇisthāne 'drikaṭake kaṭibandhebhabandhane\" iti yādavaḥ || aṅkitaṃ cihnitam | itthaṃ saṅkhitvān mahattvāt pavitratvāc ca sambhāvanārham | amuṃ śailaṃ citrakūṭādrim āliṅganyāpṛcchasva sādho yāmīty āmantraṇena sabhājaya || \"āmantraṇasabhājane | āpracchannam\" ity amaraḥ ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_1.41","root_file":"gg_1.41_root","comm_file":"gg_1.41_com","root":"kāpi vilāsavilolavilocanakhelanajanitamanojam |\ndhyāyati mugdhavadhūradhikaṃ madhusūdanavadanasarojam || \n","passage":"sarāgaṃ yathā syāttathā hariṃ śrīkṛṣṇaṃ preyāṃsaṃ parirabhya gāḍhāmāliṅgya | kena kṛtvā | pīnapayodharabhārabhareṇa | pīnau pṛthulau tau ca payodharau ca tāveva bhārau guruvastunī |\n\nkāpi prauḍhagopī adhikaṃ yathā syāttathā dhyāyati | kim | madhusūdanavadanasarojam | madhudaityaṃ sūditavān marditavāniti madhusūdanaḥ tasya vadanameva sarojaṃ mukhakamalam | kiṃviśiṣṭam | vilāsavilolavilocanakhelanajanitamanojam | vilāsena līlayā vilole ca te vilocane nayane ca tābhyāṃ kṛtvā khelanaṃ tathā saha krīḍā tasmājjanito manojaḥ kandarpo yena sa tathā tat |\n\ntathā kāpi nitambavatī gopī śrutimūle karṇamūle kimapi lapituṃ bhāṣituṃ militā satī dayitaṃ kṛṣṇaṃ cāru yathā syāttathā cucumba | kva sthāne |","ground_truth":[["COMM","kāpi prauḍhagopī adhikaṃ yathā syāttathā dhyāyati | kim | madhusūdanavadanasarojam | madhudaityaṃ sūditavān marditavāniti madhusūdanaḥ tasya vadanameva sarojaṃ mukhakamalam | kiṃviśiṣṭam | vilāsavilolavilocanakhelanajanitamanojam | vilāsena līlayā vilole ca te vilocane nayane ca tābhyāṃ kṛtvā khelanaṃ tathā saha krīḍā tasmājjanito manojaḥ kandarpo yena sa tathā tat |"]],"offsets":[[183,552]]} {"id":"neg_taraa_14_x_gg_4.11","root_file":"taraa_14_root","comm_file":"gg_4.11_com","root":"kṛtvā sphuṭaṃ rūpam abhīṣṭam eṣāṃ\npaścān nirodhaṃ phalam āha kaścit |\nabhinnarūpaś ca yato nirodho\nna pakṣabhede 'pi tato 'sti bhedaḥ || 14 ||","passage":"he keśava | sā rādhikā tava virahe viśleṣe kṛśatanurdurbalā | stane vinihitaṃ kucamaṇḍale āropitaṃ tam udāraṃ sundaraṃ hāraṃ muktālaṅkāraṃ bhāramiva manute | kalayati jānāti | kṛśā tanuryasyāḥ sā tathā | stanayorvinihito nyastastam |\n\nsā rādhā vapuṣi svadehe lagnaṃ malayajapaṅka candanaṃ viṣaṃ kālakūṭamiva paśyati | kimbhūtam | sarasamasṛṇamapi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.48","root_file":"bca_5.48_root","comm_file":"bca_5.48_p","root":"anunītaṃ pratihataṃ yadā paśyet svakaṃ manaḥ |\nna kartavyaṃ na vaktavyaṃ sthātavyaṃ kāṣṭhavat tadā || 5.48 ||","passage":"etad eva darśayati.\n\nraktaṃ dviṣṭaṃ vā svacittaṃ yadā paśyet, tadā hastapādādicalanamātram api na kartavyam, nāpi vacanodīraṇam. anyathā tadutthāpite kāyavāgvijñapty api saṃkliṣṭe syātām. ato bahirindriyavyāpāravikalpāv upasaṃhṛtya sthātavyaṃ kāṣṭhavat tadā. sarvavyāpāravirahān nirvyāpārāḥ sarvadharmā iti manasi nidhāya.\n\naparam āha. uddhatam iti saddharmādiśravaṇapramādād api uddhatam, vikṣepabahulam ity arthaḥ. sopahāsaṃ vāgviheṭhanārambhakaṃ tayā yuktaṃ vā. mānaś cittasyonnatiḥ. madaḥ svadharme cittasyābhiniveśaḥ.","ground_truth":[["COMM","etad eva darśayati.\n\nraktaṃ dviṣṭaṃ vā svacittaṃ yadā paśyet, tadā hastapādādicalanamātram api na kartavyam, nāpi vacanodīraṇam. anyathā tadutthāpite kāyavāgvijñapty api saṃkliṣṭe syātām. ato bahirindriyavyāpāravikalpāv upasaṃhṛtya sthātavyaṃ kāṣṭhavat tadā. sarvavyāpāravirahān nirvyāpārāḥ sarvadharmā iti manasi nidhāya."]],"offsets":[[0,322]]} {"id":"neg_ssa_1.5_x_msv_1.6","root_file":"ssa_1.5_root","comm_file":"msv_1.6_com","root":"jayanti bhaktipīyūṣarasāsavavaronmadāḥ |\nadvitīyā api sadā tvaddvitīyā api prabho || 5 ||\n","passage":"ye vayaṃ parasthān api doṣān na mṛṣyāmaḥ te kathaṃ svagrantheṣu doṣānupādadīmahi | na cāsmābhir anupāttān doṣān sūrayo grahītum arhantīti ||\n\nsamprati matsarā nūnaṃ dūṣayiṣyanti mannibandhanam | atas taddoṣodbhāvanena śuśrūṣūṇām utsāhabhaṅgo mā bhūd ity evam artham āha nirdoṣatveti | prasiddhātiśayāv api mokṣasvargau prati nāstikā vivadante | vadanti ca sukhaduḥkhe laukike svarganarakau iti | mokṣe ca sadbhāvataḥ prabhṛti vivādaḥ | eke hi nāsti mokṣa iti vadanti | anye punaḥ sakalaviṣayoparāgarahitaṃ saṃvedanapravāham apavargam āhuḥ | anye taduparamam | apare sakalavaiśeṣikātmaguṇocchedalakṣaṇaṃ niratiśayam aviṣayapariṣvaṅgajam anavasānam ānandasandoham | apare ca pūrve ca bhrāntisamutthair nānāvikalpaiḥ pāramārthikamokṣasvarūpam apalapanty eveti ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"msv_1.18","root_file":"msv_1.18_root","comm_file":"msv_1.18_com","root":"śāstraṃ prayojanaṃ caiva sambandhasyāśrayāvubhau | \ntaduktyantargatas tasmād bhinno noktaḥ prayojanāt || 1.18 ||\n","passage":"athaitena prayojanenāsya śāstrasyāyaṃ sambandha ity api sūtrakārasya yuktaṃ vaktum | ajñātaprayojanam ivāviditasambandham api śrotuṃ nādriyante śiṣyāḥ | tasmāt saha prayojanena asya sambandho vācya iti codayati siddhārtham iti ||\n\npariharati śāstram iti | yadaivāsya śāstrasyedaṃ prayojanam ity uktaṃ tadaiva tayor upāyopeyalakṣaṇaḥ sambandho 'rthād ukta eva | na caivam arthaprāptam arthaṃ sūtrakārā akṣarair nibadhnanti asūtratvaprasaṅgād iti ||","ground_truth":[["COMM","pariharati śāstram iti | yadaivāsya śāstrasyedaṃ prayojanam ity uktaṃ tadaiva tayor upāyopeyalakṣaṇaḥ sambandho 'rthād ukta eva | na caivam arthaprāptam arthaṃ sūtrakārā akṣarair nibadhnanti asūtratvaprasaṅgād iti ||"]],"offsets":[[231,447]]} {"id":"nasa_31","root_file":"nasa_31_root","comm_file":"nasa_31_vi","root":"mahāmahamahāmoho mūḍhadhīmohasūdanaḥ |\nmahāmahamahākrodho mahākrodharipur mahān || 31 ||\n","passage":"atra cādāv amitābhasyopādānaṃ rāgasya prādhānyakhyāpanārthaṃ | ata evāha rāgo dveṣaś ca mohaś ceti | sarvatathāgatasarvākāśavyāpipūjāsaṃdarśanakāle mahāmaha ity ucyate | mahaśabdena pūjābhidhīyate | mahaṇ maho mahāmahaḥ | mahātmako rāgaś ca mahārāgaḥ | mahāmahaś cāsau mahārāgaś ca mahāmahamahārāgaḥ | tatra mahārāga iti sattvapācanamocanalokṣaṇaḥ sa ca bhagavān śrīvajrasattvaḥ | mahārāgo hi bhagavān vajrasattvas tathāgata iti vacanāt || sarvasattvaratiṃkara iti rāgacaritānāṃ sarvasattvānāṃ ratiṃ prītiṃ mahāsukhātmikāṃ karotīti sarvasattvaratiṃkaraḥ | ayam amitābhasvabhāvaḥ ||\n\ndveṣacaritān adhikṛtyāha | mahāmahamahādveṣa iti | mahāmaheti gatārthaḥ | mahādveṣo 'kṣobhyaḥ sa ca sarvakleSamahāripuḥ | kleśopakleśādīnāṃ mahāripur ity arthaḥ ||\n\nmohacaritān adhikṛtyāha | mahāmahamahāmoha iti || mahāmaheti pūrvavat | mahāmoho vairocanaḥ | dhiyāṃ moho dhīmohaḥ | mūḍhaś cāsau dhī mohaś ca mūḍhadhīmohaḥ | tasya sūdano vināśakaḥ || krodhacaritān adhikṛtyāha | mahāmahamahākrodha iti | tathaiva mahāmaheti | mahākrodha ity amoghasiddhiḥ | mahākrodharipur mahān iti | sattvāsattvaviṣayatvād mahākrodhaḥ | tasya sa eva mahāripur iti ||\n\nlobhacaritān adhikṛtyāha |","ground_truth":[["COMM","mohacaritān adhikṛtyāha | mahāmahamahāmoha iti || mahāmaheti pūrvavat | mahāmoho vairocanaḥ | dhiyāṃ moho dhīmohaḥ | mūḍhaś cāsau dhī mohaś ca mūḍhadhīmohaḥ | tasya sūdano vināśakaḥ || krodhacaritān adhikṛtyāha | mahāmahamahākrodha iti | tathaiva mahāmaheti | mahākrodha ity amoghasiddhiḥ | mahākrodharipur mahān iti | sattvāsattvaviṣayatvād mahākrodhaḥ | tasya sa eva mahāripur iti ||"]],"offsets":[[748,1133]]} {"id":"neg_cmt_3.4_x_cmt_1.18","root_file":"cmt_3.4_root","comm_file":"cmt_1.18_com","root":"tatreyaṃ triśaraṇagāthā | \nbuddhaṃ gacchāmi śaraṇaṃ yāvad ābodhimaṇḍataḥ |\ndharmaṃ gacchāmi śaraṇaṃ saṃghaṃ cāvetyaśraddhayā || 3.4 ||\n","passage":"buddhasamaḥ samādhimantrajaprabhāvayuktaḥ | jijñāsanaṃ viheṭhanam ||\n\nvṛṣṭikāla iti | prāyeṇa varṣaṇakāla eva tasya sadbhāvāt | varānane śobhanamukhi ||\n\nsugupta iti | atigopanīyatvād iti bhāvaḥ ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.63_x_msv_1.6","root_file":"bca_5.63_root","comm_file":"msv_1.6_com","root":"asthīny api pṛthak kṛtvā paśya majjānam antataḥ |\nkim atra sāram astīti svayam eva vicāraya || 5.63 ||","passage":"ye vayaṃ parasthān api doṣān na mṛṣyāmaḥ te kathaṃ svagrantheṣu doṣānupādadīmahi | na cāsmābhir anupāttān doṣān sūrayo grahītum arhantīti ||\n\nsamprati matsarā nūnaṃ dūṣayiṣyanti mannibandhanam | atas taddoṣodbhāvanena śuśrūṣūṇām utsāhabhaṅgo mā bhūd ity evam artham āha nirdoṣatveti | prasiddhātiśayāv api mokṣasvargau prati nāstikā vivadante | vadanti ca sukhaduḥkhe laukike svarganarakau iti | mokṣe ca sadbhāvataḥ prabhṛti vivādaḥ | eke hi nāsti mokṣa iti vadanti | anye punaḥ sakalaviṣayoparāgarahitaṃ saṃvedanapravāham apavargam āhuḥ | anye taduparamam | apare sakalavaiśeṣikātmaguṇocchedalakṣaṇaṃ niratiśayam aviṣayapariṣvaṅgajam anavasānam ānandasandoham | apare ca pūrve ca bhrāntisamutthair nānāvikalpaiḥ pāramārthikamokṣasvarūpam apalapanty eveti ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.28","root_file":"bca_5.28_root","comm_file":"bca_5.28_p","root":"kleśataskarasaṅgho 'yam avatāragaveṣakaḥ |\nprāpyāvatāraṃ muṣṇāti hanti sadgatijīvitam || 5.28 ||","passage":"aparam api tadabhāve dūṣaṇam āha. asaṃprajanyam eva saṃprajanyābhāvaḥ kleśasvabhāvaś cauraḥ, kuśaladhanāpaharaṇāt. tena smṛtimoṣānusāriṇā rakṣapālabhūtāyāḥ smṛteḥ pramoṣam abhāvam anusṛtya muṣitā viluptakuśaladhanāḥ santaḥ upacityāpi puṇyāni kuśaladhanānāṃ saṃcayaṃ kṛtvāpi durgatiparāyaṇā bhavanti.\n\nkutaḥ punar evam ity uktam evārthaṃ spaṣṭayann āha.\n\ntaskarāś caurāḥ, teṣāṃ saṃghāto avatāragaveṣakaḥ piśācavad avatāramārgaprekṣī, chidrānveṣaṇatatpara ityarthaḥ. prāpyāvatāraṃ praveśamārgam āsādya muṣṇāti. tato hanti śobhanagataye jīvitapratilambhaṃ kuśalapātheyābhāvāt.\n\nsmṛtim adhikṛtyādhunā prāha. yataḥ smṛter abhāve dūṣaṇam evaṃ syāt. tasmād idam atra doṣaṃ paśyatā smṛtir ālabambhanāsaṃpramoṣalakṣaṇā manodvārān manogṛhapraveśamārgāt nāpaneyā nāpasāryā, sadāvasthāpayitavyety arthaḥ.","ground_truth":[["COMM","kutaḥ punar evam ity uktam evārthaṃ spaṣṭayann āha.\n\ntaskarāś caurāḥ, teṣāṃ saṃghāto avatāragaveṣakaḥ piśācavad avatāramārgaprekṣī, chidrānveṣaṇatatpara ityarthaḥ. prāpyāvatāraṃ praveśamārgam āsādya muṣṇāti. tato hanti śobhanagataye jīvitapratilambhaṃ kuśalapātheyābhāvāt."]],"offsets":[[301,573]]} {"id":"neg_medū_13_x_nasa_6","root_file":"medū_13_root","comm_file":"nasa_6_vi","root":"mārgaṃ tāvac chṛṇu kathayatas tvatprayāṇānurūpam \nsandeśaṃ me tad anu jalada śroṣyasi śrotrapeyam | \nkhinnaḥ khinnaḥ śikhariṣu padaṃ nyasya gantāsi yatra \nkṣīṇaḥ kṣīṇaḥ parilaghu payaḥ srotasāṃ copabhujya ||\n","passage":"tad vidyate yeṣāṃ te krodhavigraharūpinaḥ | ata āha krodhavigraharūpibhir iti || buddhānāṃ kṛtyāni buddhakṛtyāni kṛtyāni kartavyāni | ata āha buddhakṛtyakarair iti | ata eva nāthāḥ śāstāro buddhakṛtyakaraṇāt | ato nāthair iti || praṇato vigraho yeṣāṃ te praṇatavigrahāḥ | atas taiḥ | praṇatavigrahaiḥ sārdhaṃ bhagavān vajradhara idaṃ vakṣyamāṇam āheti saṃbandhaḥ ||\n\nkiṃ kṛtvā | praṇamya | kaṃ | nātham iti | anāthānāṃ lokānām anuśāsanāt nāthaḥ svāmī | taṃ || punar api kiṃviśiṣṭam nātham ity āha saṃbuddham iti samyaksaṃbuddhaṃ na śrāvakaṃ pratyekabuddhaṃ vā || bhūyo 'pi nāthaṃ viśinaṣṭi bhagavantam iti bhagasaṃpannatvād bhagavān | caturmārabhaṅgād vā | tathā cāha |\n\n\tkleśakarma tathā janma kleśajñeyāvṛtī tathā |\n\tyena vaipakṣikā bhagnās teneha bhagavān smṛtaḥ || iti ||\n\nanena nairuktena vidhinā kleśādikaṃ bhagnavān iti bhagavān | aiśvaryādiguṇayogād vā | tathā cāha |\n\n\taiśvaryasya samgrasya rūpasya yaśasaḥ śriyaḥ |\n\tjñānasyātha prayatnasya ṣaṇṇām bhaga iti smṛtiḥ || iti ||\n\npunar api kiṃbhūtaṃ nātham ity āha tathāgataṃ iti | tathatāṃ śūnyatāṃ gataḥ tathāgataḥ | atha vā yathā te tathāgatā gatā gacchanti gamiṣyanti tathā gacchatīti tathāgataḥ | taṃ tathāgataṃ praṇamyeti pūrveṇa saṃbandhaḥ |\n\nagrataḥ sthito bhūtvā kṛtāñjalipuṭaḥ san bhagavān vajradhara idam āha—maddhitāyetyādi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.91","root_file":"bca_5.91_root","comm_file":"bca_5.91_p","root":"dantakāṣṭhasya kheṭasya visarjanam apāvṛtam |\nneṣṭaṃ jale sthale bhogye mūtrādeś cāpi garhitam || 5.91 ||","passage":"ataḥ idam api prātimokṣaniṣiddhaṃ nācaraṇīyam ity āha.\n\nkheṭasya śleṣmaṇo visarjanam apāvṛtaṃ na kuryāt. jale sthale bhogya upabhogye mūtrapurīṣāder api kutsitam. atrāpi devatādyavadhyānād apuṇyaṃ prasavet.","ground_truth":[["COMM","ataḥ idam api prātimokṣaniṣiddhaṃ nācaraṇīyam ity āha.\n\nkheṭasya śleṣmaṇo visarjanam apāvṛtaṃ na kuryāt. jale sthale bhogya upabhogye mūtrapurīṣāder api kutsitam. atrāpi devatādyavadhyānād apuṇyaṃ prasavet."]],"offsets":[[0,206]]} {"id":"neg_nasa_35_x_msv_5.1.12_&_5.1.13","root_file":"nasa_35_root","comm_file":"msv_5.1.12_&_5.1.13_com","root":"mahāmāyādharo vidvān mahāmāyārthasādhakaḥ |\nmahāmāyāratirato mahāmāyendrajālikaḥ || 35 ||\n","passage":"atra bhāṣyam upadeśa iti viśiṣṭasya śabdasyoccāraṇam iti | tatra codanā vidhipadaparyāyaḥ śabdaviśeṣo bhāṣyakārasyābhimataḥ ity āha codaneti | etad uktaṃ bhavati vidhāyakaśabda upadeśa iti ||\n\natra codayati vākyāntara iti dvayena | ayam arthaḥ yad idaṃ śabdaviśeṣasya vidher dharme pramāṇatvam āśritam anena vākyāntaram api hi vartamānopadeśakaṃ dharmapramitau pramāṇam eva | śreyas sādhanaṃ hi dharmaḥ | sa ca śreyasaḥ svargādeḥ sādhanena yāgādinā sādhyasādhanasambandhaḥ sarvākhyāteṣu sambhavati | svargakāmo yajetety ato 'pi hi yāgena svargaḥ sidhyatīti gamyata eva | yathā loke odanaṃ pacatīti pākaudanayoḥ sādhyasādhanasambandhabuddhiḥ | syād etat ākhyātam antareṇa sādhyasādhanasambandho na siddhyet tadartho vidhir iti | tan na | anākhyātavākyaprayogāsambhavāt | prayojanāya hi vākyam uccāryate | nirākāṅkṣaṃ ca vacaḥ prayojanakṣamam ākāṅkṣānivartanaṃ cākhyātādṛte na sambhavati | itarathā vidher apy asambhavāt | stutyāpi hy ākhyātam eva khādirādivākyeṣu vidhāyakaṃ parikalpyate | athocyeta anuṣṭhito yāgādir dharmaḥ na cānuṣṭhānaṃ pravartakādṛte sambhavati | na ca vidhim antareṇānyaḥ pravartayatīti | tan na | icchānibandhanatvāt pravṛtteḥ | aniṣṭeṣu vidhiśatenāpy apravṛtteḥ | ato 'nenedaṃ sidhyatīti saṃvidi vopāyārthī sa tatra pravartata iti | na cādharmavarjanārtho vidhiḥ | pratiṣedhād eva nañas tatsiddheḥ | rāgādiprāptakartavyatānuvādena nañ eva niṣedhādhikāre nivartakaḥ | eṣā hi tatra vacanavyaktiḥ yaddhanyāt tan neti | ato 'narthako vidhiprāmāṇyapratipādanaprayāsaḥ | apauruṣeyaḥ śabdaḥ dharme pramāṇam ity etāvad eva vacanīyam iti ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ht_1.5.20_x_seni_16","root_file":"ht_1.5.20_root","comm_file":"seni_16_p","root":"karasphoṭo bhaven mudrā aṅgulyāmoṭanaṃ tathā | \ntad dhyeyaṃ cintitaṃ yac ca dhyānaṃ yasmād vicintanam || 20 ||","passage":"anantaram etajjñānakāraṇalalanāpraśaṃsām āha—priyetyādi | priyaiva darśanaṃ dṛśyate 'nayābhimato mokṣa iti kṛtvā | śeṣaṃ subodham | etena teṣām apy anyavyākhyāparihāreṇa lalanaiva drṣṭāntanidarśanārtham abhimatety uktaṃ bhavati |\n\nitthaṃ praviṣṭasyedānīṃ sarvābhiniveśatyāgam āha—tyajetyādi | subodham ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_4.28_x_seni_19","root_file":"cmt_4.28_root","comm_file":"seni_19_p","root":"mā karuṇācia iṭṭahi pahu mā hohi tu śunna |\nmā mojju deha sudukkhia hoi hai jīva vihuna || piśunavajryāḥ || 4.28 ||\n","passage":"catuḥkoṭirahitatā cety āha—nāsata ityādi | subodham ||\n\nparāgamasāmyam uktvā svāgamavirodham āha—kiṃ cetyādi | iha hi madhyamakādivicārito 'rtho mantranaye phalena devatāyogena khyāpyate | tataś ca yad yena mudryate tat tatsvabhāvaṃ bhavatīti kṛtvā grāhyasya rūpādiskandhacatuṣṭayasvabhāvasya grāhyatvahānaye vairocanādayaś catvāro grāhakāḥ paratantrarūpāḥ kathyante | teṣāṃ ca mudrārthaṃ pariniṣpannarūpo grāhyagrāhakaśūnyo 'kṣobhyaś ced ucyate tad āgamoktā vajrasattvamudrā virudhyate | ratnagarbhādisthabodhicitte pariniṣpannarūpākṣobhyasadbhāvāt | vajrasattvamudrāṃ ca vinā na bauddhakṛtānto bhavatīti kathaṃ bāhyasiddhāntena na sāmyam | tathā ca kambalāmbarapādāḥ—\n\n\tsarvaḥ samānaḥ pravibhajyamānaḥ \n\t\tsukṣmekṣikākṣāmadhiyā kṛtāntaḥ |\n\tbauddhasya bāhyasya vibhāgakartrī\n\t\tna syād ihaikā yadi śūnyatoktiḥ ||\n\n\tmā bhūt saṃvitpratiṣṭhānam ata eva munir bhayāt |\n\tbhinatti deśanādharmam uktvoktvā śūnyatātmanā ||\n\niti pravacanam api | \n\n\tsamastavedasiddhānāṃ kṛtānām īśvarādibhiḥ |\n\tbauddhānāṃ tantramantrāṇāṃ viśeṣaḥ śunyatāṃ prati ||\n\niti | paraparikalpitaśūnyatoktibhyas tathāgataśūnyatoktīnām abhisandhikṛto viśeṣaḥ sphuṭa iti na pratanyate ||\n\nyady evaṃ kimarthaṃ tarhīdaṃ deśyate | ata āha—kimartham ityādi | tathāgatasyāśvāsas tathāgatāśvāsaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"nasa_38","root_file":"nasa_38_root","comm_file":"nasa_38_vi","root":"mahāmaitrīmayo 'meyo mahākāruṇiko 'gradhīḥ |\nmahāprājño mahādhīmān mahopāyo mahākṛtī || 38 ||\n","passage":"tataś ca śraddhāvīryasmṛtisamādhirūpatayā dvārapālacatuṣṭayātmakaṃ mahāyānābhisampratyayapravṛttitannairantaryasantuṣṭikāraṇatvāt ||\n\ntad eva prajñāpariśuddhimātrāpekṣayā yathoktaśūnyatāprabhedamukhena maitreyādiṣoḍaśasamādhyātmakam ity ata āha ||\n\ntatra mahāmaitrīmayo 'meya iti maitreyaḥ | mitram asyāstīti maitraṃ | paścān ṅibantaṃ | tataḥ sarvasattveṣu maitrīmayo maitrīsvabhāvaḥ | mahāṃś cāsau maitrīmayaś ca mahāmaitrīmayaḥ | ata evāmeyaḥ sakalasattvadhātāv ekaputraprematvāt || mahākāruṇiko 'gradhīr iti mañjuśrīḥ | mahākaruṇā anālambanātmikā | sā yasyāsti sa mahākāruṇikaḥ | agradhīr iti suviśuddhadharmadhātujñānam | tataś caitad uktaṃ bhavati | audāryagāmbhīryātmako 'sau bhagavān iti || mahāprājño mahādhīmān iti gandhahastī | mahatī prajñā dharmapravicayalakṣaṇātmikā sā yasyāsti sa prājñaḥ | mahāṃś cāsau prājñaś ca mahāprājñaḥ | ata eva mahādhīmān || mahopāyo mahākṛtīti jñānaketuḥ | mahān upāyo yasyāsau mahopāyaḥ | tataś ca mahākṛtī mahāpaṇḍitaḥ sarvasattvāśayānuśayajñatayā saddharmaprakāśakatvāt ||\n\nmahāṛddhītyādi | tatra mahāṛddhibalopeta iti bhadrapālaḥ | ṛddher balaṃ ṛddhibalaṃ tenopeta ṛddhibalopetaḥ |","ground_truth":[["COMM","tad eva prajñāpariśuddhimātrāpekṣayā yathoktaśūnyatāprabhedamukhena maitreyādiṣoḍaśasamādhyātmakam ity ata āha ||\n\ntatra mahāmaitrīmayo 'meya iti maitreyaḥ | mitram asyāstīti maitraṃ | paścān ṅibantaṃ | tataḥ sarvasattveṣu maitrīmayo maitrīsvabhāvaḥ | mahāṃś cāsau maitrīmayaś ca mahāmaitrīmayaḥ | ata evāmeyaḥ sakalasattvadhātāv ekaputraprematvāt || mahākāruṇiko 'gradhīr iti mañjuśrīḥ | mahākaruṇā anālambanātmikā | sā yasyāsti sa mahākāruṇikaḥ | agradhīr iti suviśuddhadharmadhātujñānam | tataś caitad uktaṃ bhavati | audāryagāmbhīryātmako 'sau bhagavān iti || mahāprājño mahādhīmān iti gandhahastī | mahatī prajñā dharmapravicayalakṣaṇātmikā sā yasyāsti sa prājñaḥ | mahāṃś cāsau prājñaś ca mahāprājñaḥ | ata eva mahādhīmān || mahopāyo mahākṛtīti jñānaketuḥ | mahān upāyo yasyāsau mahopāyaḥ | tataś ca mahākṛtī mahāpaṇḍitaḥ sarvasattvāśayānuśayajñatayā saddharmaprakāśakatvāt ||"]],"offsets":[[134,1016]]} {"id":"cmt_4.14","root_file":"cmt_4.14_root","comm_file":"cmt_4.14_com","root":"raviṃ raṃkārajātaṃ ca tadūrdhvaṃ hūṃkṛtiṃ punaḥ |\ntajjam akṣobhyakaṃ dhyāyān māmakyā saha sampuṭam || 4.14 ||\n","passage":"tajjetyādi akṣobhyaṃ māmakyā sampuṭam ity upalakṣaṇam | śvetācālādibhāvakena tu | vairocanādiko locanādibhiḥ | sampuṭo bhavanīyaḥ ||","ground_truth":[["COMM","tajjetyādi akṣobhyaṃ māmakyā sampuṭam ity upalakṣaṇam | śvetācālādibhāvakena tu | vairocanādiko locanādibhiḥ | sampuṭo bhavanīyaḥ ||"]],"offsets":[[0,132]]} {"id":"neg_ht_1.5.4_x_cmt_1.15","root_file":"ht_1.5.4_root","comm_file":"cmt_1.15_com","root":"mudrā pañcakulānīti kathyate mokṣahetunā | \nvajreṇa mudryate 'neneti mudrā tenābhidhīyate || 4 ||","passage":"narake 'pi yadi nārakaṃ duḥkhaṃ samanubhūya varṣalakṣaṃ karmakṣayān manuṣyakarmākṣipto manuṣyeṣūtpadyata iti bhāvaḥ | vajreṇeti meghanādanirgatavajraśūcyā ||\n\ntasmādityupasaṃharati | cāru śobhanam | vratī mantranayoktavratayogāt | praveśyābhiṣiñcya | pūrvam abhiṣekāt prathamam | parīkṣitān śrāddhān yatnagauravaparāyaṇatvena ||\n\ntriṣu kāmarūpyārūpyadhātuṣu | durlabhaṃ dīpankarānantaraṃ vipaśyādibhir buddhair adeśitatvāt |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_1.31","root_file":"gg_1.31_root","comm_file":"gg_1.31_com","root":"madanamahīpatikanakadaṇḍarucikesarakusumavikāśe |\nmilitaśilīmukhapāṭalipaṭalakṛtasmaratūṇavilāse ||\n","passage":"punaḥ kiṃbhūte | madanamahīpatikanakadaṇḍarucikesarakusumavikāśe | madanaścāsau mahīpatī rājā ca | tasya kanakadaṇḍaśchatraṃ tasya ruciriva ruciḥ yeṣāṃ tāni tathā | tāni ca kesarakusumāni nāgakesarakusumāni teṣāṃ vikāśo vikasanaṃ yasmin sa tathā tasmin | punaḥ kiṃbhūte | militaśilīmukhapāṭalipaṭalakṛtasmaratūṇavilāse | militāḥ śilīmukhāḥ ṣaṭpadāḥ yasmin tattathā | tadyatpāṭalipaṭalaṃ pāṭalikusumanivahaṃ ca tena kṛtvā kṛtaḥ smaratūṇavilāsaḥ smarasya madanasya tūṇīrasya śobhākāro yasmin sa tathā |","ground_truth":[["COMM","punaḥ kiṃbhūte | madanamahīpatikanakadaṇḍarucikesarakusumavikāśe | madanaścāsau mahīpatī rājā ca | tasya kanakadaṇḍaśchatraṃ tasya ruciriva ruciḥ yeṣāṃ tāni tathā | tāni ca kesarakusumāni nāgakesarakusumāni teṣāṃ vikāśo vikasanaṃ yasmin sa tathā tasmin | punaḥ kiṃbhūte | militaśilīmukhapāṭalipaṭalakṛtasmaratūṇavilāse | militāḥ śilīmukhāḥ ṣaṭpadāḥ yasmin tattathā | tadyatpāṭalipaṭalaṃ pāṭalikusumanivahaṃ ca tena kṛtvā kṛtaḥ smaratūṇavilāsaḥ smarasya madanasya tūṇīrasya śobhākāro yasmin sa tathā |"]],"offsets":[[0,500]]} {"id":"neg_ht_1.5.20_x_bca_5.64","root_file":"ht_1.5.20_root","comm_file":"bca_5.64_p","root":"karasphoṭo bhaven mudrā aṅgulyāmoṭanaṃ tathā | \ntad dhyeyaṃ cintitaṃ yac ca dhyānaṃ yasmād vicintanam || 20 ||","passage":"tadanantaram asthīny api khaṇḍaśaḥ pṛthag bhinnāni kṛtvā majjānaṃ paśya avalokaya. yady antaraṃ kāyaḥ caturmahābhūtikaḥ mātapitraśucikalalasaṃbhūtaḥ duḥkhamayaḥ kṛtaghnaś ceti vistareṇa pratipādayiṣyatīti kim atra sāram asti vijñapraśastaṃ nyāyyaṃ vā, ity ātmanaiva vicāraya.\n\nevaṃ kathitanayena. sādhūktam iti cet, adhunā vada kasmāt tvam adyāpi sarvaguṇavikalam api kāyaṃ rakṣasi? evaṃ vidvān api.\n\ntathāpi asti kiṃcidatropādeyamiti cedāha-\n\nna khāditavyamaśuci tvayā peyaṃ na śoṇitam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.53","root_file":"bca_5.53_root","comm_file":"bca_5.53_p","root":"asahiṣṇv alasaṃ bhītaṃ pragalbhaṃ mukharaṃ tathā |\nsvapakṣābhiniviṣṭaṃ vā tasmāt tiṣṭhāmi kāṣṭhavat || 5.53 ||","passage":"tadabhilāṣi tatparivārārthi.\n\nasahiṣṇv asahanaśīlam. alasaṃ kriyāsu akarmaṇyam, kusīdam ity arthaḥ. bhītaṃ kāyajīvitabhīru bhayahetubhyo vā. pragalbhaṃ dhṛṣṭam. mukharaṃ durvacaskam, yuktāyuktamanapekṣyābhidhāyakaṃ vā. svapakṣeḥ śiṣyāntevāsijñātisālohitādau abhiniviṣṭaṃ pakṣapātātiśayavat.\n\nsāṃprataṃ pratikāranirdeśam āha. upadarśitakrameṇa saṃkliṣṭaṃ saṃkleśasaṃprayuktaṃ niṣphalavyāpāraṃ vā jñātvā svacittaṃ sarvapravṛttinigedhena prabhāvamandatāṃ vidhāya nigṛhṇīyād abhibhavet.","ground_truth":[["COMM","asahiṣṇv asahanaśīlam. alasaṃ kriyāsu akarmaṇyam, kusīdam ity arthaḥ. bhītaṃ kāyajīvitabhīru bhayahetubhyo vā. pragalbhaṃ dhṛṣṭam. mukharaṃ durvacaskam, yuktāyuktamanapekṣyābhidhāyakaṃ vā. svapakṣeḥ śiṣyāntevāsijñātisālohitādau abhiniviṣṭaṃ pakṣapātātiśayavat."]],"offsets":[[30,290]]} {"id":"neg_medū_5_x_seni_6","root_file":"medū_5_root","comm_file":"seni_6_p","root":"dhūmajyotiḥsalilamarutāṃ saṃnipātaḥ kva meghaḥ \nsandeśārthāḥ kva paṭukaraṇaiḥ prāṇibhiḥ prāpaṇīyāḥ | \nity autsukyād aparigaṇayan guhyakas taṃ yayāce \nkāmārtā hi prakṛtikṛpaṇāś cetanācetaneṣu ||\n","passage":"saṃśabdena tān upahasati ||\n\nteṣāṃ nirāsārtham āha—ratnetyādi | śivasyedaṃ śaivam | vedasyedaṃ vedam ||\n\nnanu śaivādīnāṃ kim etad asti | ata āha—ratnapuram ityādi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.33_x_seni_19","root_file":"bca_5.33_root","comm_file":"seni_19_p","root":"saṃprajanyaṃ tadāyāti na ca yātyāgataṃ punaḥ |\nsmṛtir yadā manodvāre rakṣārtham avatiṣṭhate || 5.33 ||","passage":"catuḥkoṭirahitatā cety āha—nāsata ityādi | subodham ||\n\nparāgamasāmyam uktvā svāgamavirodham āha—kiṃ cetyādi | iha hi madhyamakādivicārito 'rtho mantranaye phalena devatāyogena khyāpyate | tataś ca yad yena mudryate tat tatsvabhāvaṃ bhavatīti kṛtvā grāhyasya rūpādiskandhacatuṣṭayasvabhāvasya grāhyatvahānaye vairocanādayaś catvāro grāhakāḥ paratantrarūpāḥ kathyante | teṣāṃ ca mudrārthaṃ pariniṣpannarūpo grāhyagrāhakaśūnyo 'kṣobhyaś ced ucyate tad āgamoktā vajrasattvamudrā virudhyate | ratnagarbhādisthabodhicitte pariniṣpannarūpākṣobhyasadbhāvāt | vajrasattvamudrāṃ ca vinā na bauddhakṛtānto bhavatīti kathaṃ bāhyasiddhāntena na sāmyam | tathā ca kambalāmbarapādāḥ—\n\n\tsarvaḥ samānaḥ pravibhajyamānaḥ \n\t\tsukṣmekṣikākṣāmadhiyā kṛtāntaḥ |\n\tbauddhasya bāhyasya vibhāgakartrī\n\t\tna syād ihaikā yadi śūnyatoktiḥ ||\n\n\tmā bhūt saṃvitpratiṣṭhānam ata eva munir bhayāt |\n\tbhinatti deśanādharmam uktvoktvā śūnyatātmanā ||\n\niti pravacanam api | \n\n\tsamastavedasiddhānāṃ kṛtānām īśvarādibhiḥ |\n\tbauddhānāṃ tantramantrāṇāṃ viśeṣaḥ śunyatāṃ prati ||\n\niti | paraparikalpitaśūnyatoktibhyas tathāgataśūnyatoktīnām abhisandhikṛto viśeṣaḥ sphuṭa iti na pratanyate ||\n\nyady evaṃ kimarthaṃ tarhīdaṃ deśyate | ata āha—kimartham ityādi | tathāgatasyāśvāsas tathāgatāśvāsaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_3.4","root_file":"gg_3.4_root","comm_file":"gg_3.4_com","root":"kiṃ kariṣyati kiṃ vadiṣyati sā ciraṃ viraheṇa |\nkiṃ janena dhanena kiṃ mama jīvitena gṛheṇa ||\n","passage":"sā rādhā ciraṃ cirakālaṃ yo virahaḥ tena kiṃ kariṣyati | kiñca | kiṃ vadiṣyati | ataḥ mama dhanena kiṃ prayojanam | sukhena kiṃ prayojanam | gṛheṇa janena vā kiṃ kāryam |\n\ntadānanam |","ground_truth":[["COMM","sā rādhā ciraṃ cirakālaṃ yo virahaḥ tena kiṃ kariṣyati | kiñca | kiṃ vadiṣyati | ataḥ mama dhanena kiṃ prayojanam | sukhena kiṃ prayojanam | gṛheṇa janena vā kiṃ kāryam |"]],"offsets":[[0,170]]} {"id":"seni_25","root_file":"seni_25_root","comm_file":"seni_25_p","root":"citratvāc citram ā ghṛṣṭeḥ sukhāt pāko maṇeḥ puraḥ |\nguros tattvaṃ vijānīyād vimardād viratau ramaḥ || SeNi 25 ||","passage":"tad etat sarvaṃ darśayati—hastetyādi | gatārtham ||\n\nidānīṃ ānandacatuṣṭayavyavasthām āha—citratvād ityādi | citratvād grāhyagrāhakasadbhāvāc citram ānanda ā ghṛṣṭer ghṛṣṭiparyantam | ghṛṣṭiś ca bodhicittasya maṇisamīpaṃ yāvat sparśaḥ | \"etac ca maṇeḥ puraḥ parama\" ity ukter labhyate | sukhān nirbharasukhasadbhāvāt pākaḥ paramo maṇeḥ puro ratnāgraṃ yāvat | guros tattvam iti ca gatārtham | ramo viramo viratau bodhicittapāte vimardāt sukhaṃ buktaṃ mayeti cālocanāt | ayaṃ ca viramaś caturthaṃ tat punas tatheti tat prajñājñānaṃ prakṛtisvabhāvam punar vikārarūpapratītyasmutpādātmakam | tathā tenaiva prakāreṇa pūrvavaj jñāyamānaṃ saccaturthaṃ bhavati |\n\nete ca bāhyāṅganāyāṃ karmamudrāyāṃ catvāraṃ ānandāś caturmudrāvyavasthitāv eka ānandas tātsthyāt karmamudrā bhaṇyate | atra ca nirākārādivyavasthā haṭhasekaprastāvokteva jñeyā ||\n\nidānīṃ hetuphalavyavasthām āha—karmamudrām ityādi | karmaṇaḥ kāyavākcittavyāpārasya sahajarūpatayā mudrā aṅkaś cihnaṃ karmamudrā |","ground_truth":[["COMM","idānīṃ ānandacatuṣṭayavyavasthām āha—citratvād ityādi | citratvād grāhyagrāhakasadbhāvāc citram ānanda ā ghṛṣṭer ghṛṣṭiparyantam | ghṛṣṭiś ca bodhicittasya maṇisamīpaṃ yāvat sparśaḥ | \"etac ca maṇeḥ puraḥ parama\" ity ukter labhyate | sukhān nirbharasukhasadbhāvāt pākaḥ paramo maṇeḥ puro ratnāgraṃ yāvat | guros tattvam iti ca gatārtham | ramo viramo viratau bodhicittapāte vimardāt sukhaṃ buktaṃ mayeti cālocanāt | ayaṃ ca viramaś caturthaṃ tat punas tatheti tat prajñājñānaṃ prakṛtisvabhāvam punar vikārarūpapratītyasmutpādātmakam | tathā tenaiva prakāreṇa pūrvavaj jñāyamānaṃ saccaturthaṃ bhavati |\n\nete ca bāhyāṅganāyāṃ karmamudrāyāṃ catvāraṃ ānandāś caturmudrāvyavasthitāv eka ānandas tātsthyāt karmamudrā bhaṇyate | atra ca nirākārādivyavasthā haṭhasekaprastāvokteva jñeyā ||"]],"offsets":[[53,834]]} {"id":"cmt_1.5","root_file":"cmt_1.5_root","comm_file":"cmt_1.5_com","root":"māṃ na jānanti yā nāryaḥ sarvastrīdehasaṃsthitām |\ntāsām ahaṃ hitārthāya pañcākāreṇa saṃsthitā ||1.5||\n","passage":"nirākulā cittaikāgratayā ||\n\nnāryaḥ striyaḥ | sarvastrīṇāṃ dehaḥ puruṣasamparkonmukhaḥ tasmin sthitā ||\n\nathetyādi | gāḍheneti sātiśayapīḍanena | devi devīti | sattvārthaṃ pratyekābhiprāyeṇātimahāpremnā dviruktiḥ | ramyaṃ kamanīyatvāt |","ground_truth":[["COMM","nāryaḥ striyaḥ | sarvastrīṇāṃ dehaḥ puruṣasamparkonmukhaḥ tasmin sthitā ||"]],"offsets":[[29,103]]} {"id":"medū_10","root_file":"medū_10_root","comm_file":"medū_10_mall","root":"tāṃ cāvaśyaṃ divasagaṇanātatparām ekapatnīm \navyāpannām avihatagatir drakṣyasi bhrātṛjyāyām | \nāśābandhaḥ kusumasadṛśaṃ prāyaśo hy aṅganānāṃ \nsadyaḥpāti praṇayi hṛdayaṃ viprayoge ruṇaddhi ||\n","passage":"kukṣau kukṣisthajantau ca\" iti yādavaḥ || tasyādhānam utpādanaṃ tad eva kṣaṇa utsavaḥ | sukhahetutvād iti bhāvaḥ || \"nirvyāpārasthitau kālaviśeṣotsavayoḥ kṣaṇaḥ\" ity amaraḥ || tasmin paricayād abhyāsād dhetoḥ khe vyomni | ābaddhamālāḥ || garbhādhānasukhārthaṃ tvatsamīpe baddhapaṅktaya ity arthaḥ || uktaṃ ca karṇodaye-\"garbhaṃ balākā dadhate 'bhrayogān nāke nibaddhāvalayaḥ samantāt\" iti || balākā balākāṅganā nayanasubhagaṃ dṛṣṭipriyaṃ bhavantaṃ nūnaṃ satyaṃ seviṣyante || anukūlamārutacātakaśabditabalākādarśanānāṃ śubhasūcakatvaṃ śakunaśāstre dṛṣṭaṃ tadvistarabhayān nālekhi ||\n\nna ca tasyā nāśādvrataskhalanādvā nirarthakastvatprayāsa ity āha-tāṃ ceti || he megha, divasānām avaśiṣṭadinānāṃ gaṇanāyāṃ saṅkhyāne tatparām āsaktām || \"tatpare pratitāsaktau\" ity amaraḥ || ata evāvyāpannām amṛtām | śāpāvasāne madāmanamatyāśayā jīvantīm ity arthaḥ | ekaḥ patir yasyāḥ saikapatnī tām | pativratām ity arthaḥ || \"nityaṃ sapatnyādiṣu\" iti ṅīp nakāraś ca || bhrātur me jāyāṃ bhrātṛjāyām | mātṛrvan niḥśaṅkadarśanīyām ity āśayaḥ | tāṃ matpriyām avihatagatir avicchinnagatiḥ sann avaśyaṃ drakṣyasi cālokayiṣyasa eva || tathā hi | āśātitṛṣṇā || \"āśā digatitṛṣṇayoḥ\" iti yādavaḥ || badhyate 'neneti bandho bandhanam | vṛntam iti yāvat | āśaiva bandha āśābandhaḥ kartā || praṇayi premayuktam ata eva kusumasadṛśam sukumāram ity arthaḥ | ata eva viprayoge virahe sadyaḥpāti sadyobhraṃśanaśīlam aṅganānāṃ hṛdayaṃ jīvitam || \"hṛdayaṃ jīvite citte vakṣasyākūtayoḥ\" iti śabdārṇave || prāyaśaḥ prāyeṇa ruṇaddhi pratibadhnāti || arthāntaranyāsaḥ ||\n\nsaṃprati sahāyasampattiś cāstīty āha-kartum iti || yad garjitaṃ kartṛ mahīm ucchilandhrām udbhūtakandalikām |","ground_truth":[["COMM","na ca tasyā nāśādvrataskhalanādvā nirarthakastvatprayāsa ity āha-tāṃ ceti || he megha, divasānām avaśiṣṭadinānāṃ gaṇanāyāṃ saṅkhyāne tatparām āsaktām || \"tatpare pratitāsaktau\" ity amaraḥ || ata evāvyāpannām amṛtām | śāpāvasāne madāmanamatyāśayā jīvantīm ity arthaḥ | ekaḥ patir yasyāḥ saikapatnī tām | pativratām ity arthaḥ || \"nityaṃ sapatnyādiṣu\" iti ṅīp nakāraś ca || bhrātur me jāyāṃ bhrātṛjāyām | mātṛrvan niḥśaṅkadarśanīyām ity āśayaḥ | tāṃ matpriyām avihatagatir avicchinnagatiḥ sann avaśyaṃ drakṣyasi cālokayiṣyasa eva || tathā hi | āśātitṛṣṇā || \"āśā digatitṛṣṇayoḥ\" iti yādavaḥ || badhyate 'neneti bandho bandhanam | vṛntam iti yāvat | āśaiva bandha āśābandhaḥ kartā || praṇayi premayuktam ata eva kusumasadṛśam sukumāram ity arthaḥ | ata eva viprayoge virahe sadyaḥpāti sadyobhraṃśanaśīlam aṅganānāṃ hṛdayaṃ jīvitam || \"hṛdayaṃ jīvite citte vakṣasyākūtayoḥ\" iti śabdārṇave || prāyaśaḥ prāyeṇa ruṇaddhi pratibadhnāti || arthāntaranyāsaḥ ||"]],"offsets":[[583,1533]]} {"id":"gg_1.18","root_file":"gg_1.18_root","comm_file":"gg_1.18_com","root":"dinamaṇimaṇḍalamaṇḍana bhavakhaṇḍana e\nmunijanamānasahaṃsa jaya jaya deva hare ||\n","passage":"kalitā svīkṛtā lalitā manoharā vanamālā yena sa tathā tasya saṃbodhane | he kalitalalitavanamāla | he hare he deva jaya jaya jayayukto bhava | sarvotkarṣeṇa vartasva |\n\nkiṃbhūta | he dinamaṇimaṇḍalamaṇḍana | dinasyāhno maṇiḥ sūryaḥ tasya maṇḍalaṃ tad maṇḍayatīti tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | he bhavakhaṇḍana | ātmabhaktānāṃ sevakānāṃ bhavo janma khaṇḍayatīti tasya saṃbodhane | muktiṃ dadātītyarthaḥ | punaḥ kiṃbhūta | hai munijanamānasahaṃsa | munayaśca te janāśca teṣāṃ mānasāni tatra haṃsaḥ tasya saṃbodhane | svacchatayā śuddhabhāvena hṛdayasya mānasasarovarasya śabdacchalena tulyatā | jaya jaya deva hare pratipad‌ayojaneyamityarthaḥ |\n\n\nkiṃbhūta | kāliyaviṣadharagañjana | kāliyaścāsau viṣadharaśca vyālaḥ |","ground_truth":[["COMM","kiṃbhūta | he dinamaṇimaṇḍalamaṇḍana | dinasyāhno maṇiḥ sūryaḥ tasya maṇḍalaṃ tad maṇḍayatīti tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | he bhavakhaṇḍana | ātmabhaktānāṃ sevakānāṃ bhavo janma khaṇḍayatīti tasya saṃbodhane | muktiṃ dadātītyarthaḥ | punaḥ kiṃbhūta | hai munijanamānasahaṃsa | munayaśca te janāśca teṣāṃ mānasāni tatra haṃsaḥ tasya saṃbodhane | svacchatayā śuddhabhāvena hṛdayasya mānasasarovarasya śabdacchalena tulyatā | jaya jaya deva hare pratipad‌ayojaneyamityarthaḥ |"]],"offsets":[[169,649]]} {"id":"seni_6","root_file":"seni_6_root","comm_file":"seni_6_p","root":"ratnagarbhe tu yā vittiḥ saiva tattvaṃ bhaved yadi |\nśaivavedaṃ bhavet tattvaṃ na hy etad bauddhasammatam || SeNi 6 ||","passage":"saṃśabdena tān upahasati ||\n\nteṣāṃ nirāsārtham āha—ratnetyādi | śivasyedaṃ śaivam | vedasyedaṃ vedam ||\n\nnanu śaivādīnāṃ kim etad asti | ata āha—ratnapuram ityādi |","ground_truth":[["COMM","teṣāṃ nirāsārtham āha—ratnetyādi | śivasyedaṃ śaivam | vedasyedaṃ vedam ||"]],"offsets":[[29,103]]} {"id":"bca_5.68","root_file":"bca_5.68_root","comm_file":"bca_5.68_p","root":"na sthāsyatīti bhṛtyāya na vastrādi pradīyate |\nkāyo yāsyati khāditvā kasmāt tvaṃ kuruṣe vyayam || 5.68 ||","passage":"ācchidyeti balāt. bhavato gṛhītvā niṣkṛpo mṛtyus tava kāyaṃ gṛdhrebhyo dāsyati. tadāpi na kaścit pratikāro bhaviṣyati ity abhiprāyaḥ.\n\nsyād etat—yady api evam, tathāpi bhaktāc chādanamātreṇāpi paripālanīya ity atrāha.\n\nyadi nāma bhṛtyakarmakaraṇaṃ tathāpi tatrānavasthāyisvabhāve vicakṣaṇo jñātvaiva pravartate, evaṃ prakṛte 'pi taddharmiṇi kenābhiprāyeṇa he manaḥ, tvaṃ kuruṣe vyayam upakaraṇopakṣayam?\n\ntat kiṃ sarvathaiva niravakāśo 'yaṃ kartavyaḥ? nety āha. vetanaṃ karmamūlyam.","ground_truth":[["COMM","syād etat—yady api evam, tathāpi bhaktāc chādanamātreṇāpi paripālanīya ity atrāha.\n\nyadi nāma bhṛtyakarmakaraṇaṃ tathāpi tatrānavasthāyisvabhāve vicakṣaṇo jñātvaiva pravartate, evaṃ prakṛte 'pi taddharmiṇi kenābhiprāyeṇa he manaḥ, tvaṃ kuruṣe vyayam upakaraṇopakṣayam?"]],"offsets":[[135,403]]} {"id":"neg_cmt_4.29_x_bca_5.10","root_file":"cmt_4.29_root","comm_file":"bca_5.10_p","root":"kī santu harisa vihohia śunnahi karasi paveśa |\ntojju nimantaṇa karia manua cchai lohāśeṣa || rāgavajryāḥ || 4.29 || \n","passage":"jagaddaridram adyāpi, nādyāpi yāvaj jagaddāridyam upaśāmyati.\n\nyady evaṃ neṣyate, kathaṃ sā bhavatīty āha.\n\nsarvasvaṃ bāhyādhyātmikaṃ sarvaṃ vastu dānaṃ dānaphalaṃ ca sarvasattvebhyaḥ parityajato 'bhyāsena prakarṣagamanād yadāpagatamātsaryamalaṃ nirāsaṅgatayā cittam utpadyate, tadā dānapāramitā niṣpannety ucyate. tasmāt sā cittam eva nānyā dānapāramitā.\n\nśīlapāramitā tu sutarāṃ cittam evety ata āha. prāṇātipātādisarvāvadyaviraticittam eva hi śīlam, na punas tadāśrayabhūtabāhyaviṣayanivṛttisvabhāvam. yadi punar vadhādiviṣayavastvabhāvena tadvadhādyabhāvāc chīlaṃ syāt, tadā te matsyādayaḥ kva nīyantāṃ yatra teṣāṃ darśanaṃ na syāt?","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.71_x_bca_5.12","root_file":"bca_5.71_root","comm_file":"bca_5.12_p","root":"evaṃ vaśīkṛtasvātmā nityaṃ smitamukho bhavet |\ntyajed bhṛkuṭisaṅkocaṃ pūrvābhāṣī jagatsuhṛt || 5.71 ||","passage":"tasmāt teṣu vidyamāneṣv api labdhe viraticitte nivṛttimanasikāre śīlapāramitā matā saṃmatā tatsvabhāvavidām. tasmāt sā cittam eva.\n\nkṣāntipāramitāpi na cittād bhinnety āha.\n\nparāpakārādisaṃbhave 'pi cittasyākopanatā kṣāntiḥ. anyathā yadi sarvaśatrūṇāṃ tadvinipātanena vairaniryātanaṃ kṛtavataḥ kenacid vairābhāvād upaśāntavairasya na kaścid apakārī syād iti marṣaṇaṃ kṣāntiḥ, tadā etad aśakyānuṣṭhānam. śatravo hi gaganasamatvād aparyantāḥ. teṣāṃ māraṇam aśakyam. tasmāt krodhādinivṛtticittam eva teṣām upāyena māraṇam iva, tatkṛtāpakārasyāgaṇanāt, janmāntaravairāsaṃbhavāc ca māritaprāyāste.\n\natrāśakyatāyām apy upāyena pravṛttau dṛṣṭāntopadarśanena śakyatām āha. kaṇṭakādyupaghātarakṣaṇārthaṃ pṛthvī chādayitum ucitā. na caitac chakyam, tāvataś carmaṇo 'bhāvāt, bhāve 'pi chādanasyāśakyatvāt. upāyena punaḥ śakyam.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ht_1.5.12_x_gg_4.3","root_file":"ht_1.5.12_root","comm_file":"gg_4.3_com","root":"vairocanākṣobhyāmoghaś ca ratnārolikasāttvikaḥ | \nbrahmā viṣṇuḥ śivaḥ sarvo vibuddhas tattvam ucyate || 12 ||","passage":"sā sajalanalinīdalajālaṃ varma kavacaṃ karoti | jalena saha vartamānāni sajalāni ca tāni nalinīdalāni ceti karmadhārayaḥ samāsaḥ | teṣāṃ jālaṃ samūhaḥ yatra tat | kasmin | svahṛdayamarmaṇi | svahṛdayameva marma jīvanasthānam | tasmin | kimbhūtam | śavilaṃ vistīrṇam | kasmai | bhavadavanāya | tādarthye caturthī | bhavato 'vanaṃ rakṣaṇaṃ tasmai | bhayahetumāha | kasmāt | aviralanipatitamadanaśarāt | aviralo nipatito madanaśarastasmāt | anena kimuktam | prayojanamāha | saṃtāpayuktāpi rādhikā svahṛdayasthaṃ kṛṣṇaṃ satataṃ paśyati jānātītyarthaḥ |\n\ntathā ca | kusumaśayanīyaṃ puṣpaśayanīyaṃ puṣpaśayyāṃ karoti | kimbhūtaṃ tat | kusumaviśikhaśaratalpamanalpavilāsakalākamanīyam | analpā yā vilāsasya kalāḥ tābhiḥ kamanīyaṃ manoharam | tatkimiva | vratamiva | kasmai | tava parirambhasukhāya | parirambhaṇasyāliṅganasya sukhaṃ tasmai | anyo 'pi yaḥ kaścidabhīṣṭaphalākāṅkṣī bhavati so 'pi duṣkaravratādikaṃ karoti | anena kimuktam | nārāyaṇavirahasaṃtāpāt kusumaśayanīye 'pi duḥkhaṃ na jahātītyarthaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.46_x_gg_1.13","root_file":"bca_5.46_root","comm_file":"gg_1.13_com","root":"mṛnmardanatṛṇacchedarekhādyaphalam āgatam |\nsmṛtvā tāthāgatīṃ śikṣāṃ bhītas tatkṣaṇam utsṛjet || 5.46 ||","passage":"punaḥ kiṃbhūtam | halahatibhītimilita yamunābham | halena hatiḥ hananaṃ tasyāḥ bhīterbhayāt militā āgatā sā cāsau yanunā ca tasyāḥ ābheva ābhā dīptiryasya tattathā |\n\nhe keśava | dhṛtabuddhaśarīra | dhṛtaṃ buddhasya śarīraṃ yena tasya saṃbodhanam | he dhṛtabuddhaśarīra | tvaṃ śrutijātaṃ vedārthatattvaṃ nindasi | kasya | yajñavidheḥ yajñānāṃ vidhirvidhānaṃ tasya | kiṃbhūtam | darśitapaśughātam | darśitaḥ paśughāto māraṇaṃ yena tattathā tat | athavā kiṃbhūtaṃ śrutijātam | sadayahṛdayadarśitapaśughātam | sadayahṛdayā brāhmaṇāḥ teṣāṃ darśitaḥ paśughāto māraṇaṃ yena tattathā tat | kathaṃ nindasi | ahaheti khede | gavādipaśughātaṃ dhigiti | tasya saṃbodhane | bauddhāgamaśāstre ahiṃsā paramo dharma iti nyāyāt |\n\n\nhe keśava | dhṛtakalkiśarīra | dhṛtaṃ kalkiśarīraṃ yena tasya saṃbodhane | tvaṃ kimapi adbhutaṃ yathā syāttathā karavālaṃ khaḍgaṃ kalayasi dhārayasi | kasmin nimitte mlecchanivahanidhane |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_msv_1.10_x_ht_1.5.7","root_file":"msv_1.10_root","comm_file":"ht_1.5.7_mua","root":"prāyeṇaiva hi mīmāṃsā loke lokāyatīkṛtā | \ntāmāstikapathe kartum ayaṃ yatnaḥ kṛto mayā || 1.10 ||\n","passage":"kulaṃ caitad iti vajrapadmādikam.\n\ntathatāyāṃ gata iti suviśuddhatathataikarase dharmakāye sthitaḥ. śrīmān iti sarvabuddhadharmeśvaraḥ, na tu śrāvakādiḥ. āgataś ceti tasyā eva tathatāyāḥ sakāśād āgatas tanniṣyandābhyāṃ sambhoganirmāṇakāyābhyāṃ jagadarthakaraṇāya.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.103","root_file":"bca_5.103_root","comm_file":"bca_5.103_p","root":"śrīsambhavavimokṣāc ca śikṣed yad guruvartanam |\netac cānyac ca buddhoktaṃ jñeyaṃ sūtrāntavācanāt || 5.103 ||","passage":"etādṛśaṃ sudurlabham.\n\nkalyāṇamitrasya paryupāsanaparijñānārtham āha.\n\nśrīsaṃbhavavimokṣād āryagaṇḍavyūhaparivartāt kalyāṇamitraparyupāsanaṃ śikṣet jānīyāt. yathoktam āryagaṇḍavyūhe āryaśrīsaṃbhavena- \n\n\tkalyāṇamitrasaṃdhāritāḥ kulaputra bodhisattvā na patanti durgatiṣu. yāvat saṃcodakāḥ kalyāṇamitrā akaraṇīyānām. saṃnivārakāḥ pramādasthānāt. niṣkāsayitāraḥ saṃsārapurāt. tasmāt tarhi kulaputra evaṃmanasikārāpratiprasrabdhena kalyāṇamitrāṇy upasaṃkramitavyāni. pṛthivīsamacittena sarvabhārodvahanāparitasanatayā. vajrasamacittenābhedyāśayatayā. cakravālasamacittena sarvaduḥkhāsaṃpravedhanatayā. lokadāsasamacittena sarvakarmasamādānāvijugupsanatayā. rajoharaṇasamacittena mānābhimānavivarjanatayā. yānasamacittena gurubhāranirvāhanatayā. aśvasamacittena akrudhyanatayā. nausamacittena gamanāgamanāparitasanatayā. suputrasadṛśena kalyāṇamitramukhavīkṣaṇatayā. ātmani ca te kulaputra āturasaṃjñotpādayitavyā kalyāṇamitreṣu ca vaidyasaṃjñā, anuśāsanīṣu bhaiṣajyasaṃjñā, pratipattiṣu vyādhinirghātanasaṃjñā. ātmani ca te kulaputra bhīrusaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣu śūrasaṃjñā, anuśāsanīṣu praharaṇasaṃjñā, pratipattiṣu śatrunirghātanasaṃjñā.\n\nyad uktaṃ sūtrāṇāṃ ca sadekṣaṇād iti tad upadarśayitum āha. etad iha śāstre pratipāditam, anyad yad iha noktam. buddhena bhagavatā bodhisattvānāṃ karaṇīyatayā nirdiṣṭam, tan nānāsūtrāntārthaparicayād veditavyam.\n\netad eva darśayati. śikṣā bodhisattvānāṃ heyopādeyalakṣaṇāḥ. sūtreṣu mahāyānasūtrānteṣu ratnameghādiṣu.","ground_truth":[["COMM","kalyāṇamitrasya paryupāsanaparijñānārtham āha.\n\nśrīsaṃbhavavimokṣād āryagaṇḍavyūhaparivartāt kalyāṇamitraparyupāsanaṃ śikṣet jānīyāt. yathoktam āryagaṇḍavyūhe āryaśrīsaṃbhavena- \n\n\tkalyāṇamitrasaṃdhāritāḥ kulaputra bodhisattvā na patanti durgatiṣu. yāvat saṃcodakāḥ kalyāṇamitrā akaraṇīyānām. saṃnivārakāḥ pramādasthānāt. niṣkāsayitāraḥ saṃsārapurāt. tasmāt tarhi kulaputra evaṃmanasikārāpratiprasrabdhena kalyāṇamitrāṇy upasaṃkramitavyāni. pṛthivīsamacittena sarvabhārodvahanāparitasanatayā. vajrasamacittenābhedyāśayatayā. cakravālasamacittena sarvaduḥkhāsaṃpravedhanatayā. lokadāsasamacittena sarvakarmasamādānāvijugupsanatayā. rajoharaṇasamacittena mānābhimānavivarjanatayā. yānasamacittena gurubhāranirvāhanatayā. aśvasamacittena akrudhyanatayā. nausamacittena gamanāgamanāparitasanatayā. suputrasadṛśena kalyāṇamitramukhavīkṣaṇatayā. ātmani ca te kulaputra āturasaṃjñotpādayitavyā kalyāṇamitreṣu ca vaidyasaṃjñā, anuśāsanīṣu bhaiṣajyasaṃjñā, pratipattiṣu vyādhinirghātanasaṃjñā. ātmani ca te kulaputra bhīrusaṃjñotpādayitavyā, kalyāṇamitreṣu śūrasaṃjñā, anuśāsanīṣu praharaṇasaṃjñā, pratipattiṣu śatrunirghātanasaṃjñā.\n\nyad uktaṃ sūtrāṇāṃ ca sadekṣaṇād iti tad upadarśayitum āha. etad iha śāstre pratipāditam, anyad yad iha noktam. buddhena bhagavatā bodhisattvānāṃ karaṇīyatayā nirdiṣṭam, tan nānāsūtrāntārthaparicayād veditavyam."]],"offsets":[[23,1360]]} {"id":"bca_5.47","root_file":"bca_5.47_root","comm_file":"bca_5.47_p","root":"yadā calitukāmaḥ syād vaktukāmo 'pi vā bhavet |\nsvacittaṃ pratyavekṣyādau kuryād dhairyeṇa yuktimat || 5.47 ||","passage":"aparam api niṣphalavarjanāya prātimokṣoddiṣṭam ācaret ity āha. bhūmiphalakādiṣu nakhadaṇḍādinā rekhākarṣaṇalekhanādi niṣprayojanam āgatam āpatitaṃ vivarjayed bhagavatātra nivṛttir ājñapteti saṃsmṛtya, tadatikramavipākaphalabhayāt. tatkṣaṇam iti na tatra kālaparilambhaṃ kuryāt.\n\nsaṃkleśasamudācāre saṃprajanyakāritāṃ yadety ādibhiḥ saptabhiḥ ślokaiḥ śikṣayitum āha.\n\nprathamata eva svacittaṃ nirūpya. uktam. asaṃkliṣṭāvasthāyāṃ karaṇīyam uktam.\n\netad eva darśayati. raktaṃ dviṣṭaṃ vā svacittaṃ yadā paśyet, tadā hastapādādicalanamātram api na kartavyam, nāpi vacanodīraṇam. anyathā tadutthāpite kāyavāgvijñapty api saṃkliṣṭe syātām.","ground_truth":[["COMM","saṃkleśasamudācāre saṃprajanyakāritāṃ yadety ādibhiḥ saptabhiḥ ślokaiḥ śikṣayitum āha.\n\nprathamata eva svacittaṃ nirūpya. uktam. asaṃkliṣṭāvasthāyāṃ karaṇīyam uktam."]],"offsets":[[279,444]]} {"id":"neg_gg_4.20_x_msv_1.18","root_file":"gg_4.20_root","comm_file":"msv_1.18_com","root":"smarāturaṃ daivata vaidyakṛtya tvadaṅgasaṅgāmṛtamātrasādhyam |\nvimuktabādhāṃ kuruṣe na rādhāmupendra vajrādapi dāruṇo 'si ||\n","passage":"athaitena prayojanenāsya śāstrasyāyaṃ sambandha ity api sūtrakārasya yuktaṃ vaktum | ajñātaprayojanam ivāviditasambandham api śrotuṃ nādriyante śiṣyāḥ | tasmāt saha prayojanena asya sambandho vācya iti codayati siddhārtham iti ||\n\npariharati śāstram iti | yadaivāsya śāstrasyedaṃ prayojanam ity uktaṃ tadaiva tayor upāyopeyalakṣaṇaḥ sambandho 'rthād ukta eva | na caivam arthaprāptam arthaṃ sūtrakārā akṣarair nibadhnanti asūtratvaprasaṅgād iti ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.58_x_cmt_1.9","root_file":"bca_5.58_root","comm_file":"cmt_1.9_com","root":"cirāt prāptaṃ kṣaṇavaraṃ smṛtvā smṛtvā muhurmuhuḥ |\ndhārayāmīdṛśaṃ cittam aprakampyaṃ sumeruvat || 5.58 ||","passage":"tatra praviṣṭasyābhiṣiktasya pakṣāntaram āha ||\n\nmaṇḍala ityādi | etat tantroktamaṇḍala iti bhāvaḥ | samāhito 'nuddhatakāyavāṅmanovyāpārāt | śraddhā abhisampratyayaḥ | yatna udyogaḥ ||\n\ngurau upadeśadātari | bhaktaḥ | gurvārādhanakrameṇa kāyavākcittoḥ sevanāt | kṛpāluḥ sarvasattvaduḥkhoddharaṇamānasaḥ | mantrayānaṃ mantranayaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ht_1.5.2","root_file":"ht_1.5.2_root","comm_file":"ht_1.5.2_ra","root":"jananīṃ bhaginīṃ caiva pūjayed yogavit sadā | \nnaṭīṃ rajakīṃ tathā vajrīṃ caṇḍālīṃ brāhmaṇīṃ tathā | \nprajñopāyavidhānena pūjayet tattvavatsalaḥ || 2 ||\n","passage":"sā ceyaṃ śūnyatā ekānekaviyogādinā grāhyasyālīkatve grāhakasyāpyalīkatvādanugantavyā | cittaviṭhapitatvādvā sarvadharmāṇāṃ cittasyālīkatve teṣāmapyalīkatvāt | cittasya tu pratikṣaṇamaparāparasya pūrvāparāntayora satormadhye 'pi tadekarasatvāt | anyathā tattvataḥ svabhāvavato 'sya kadācidapi niḥsvabhāvatānupapatterityuktaṃ śūnyatālakṣaṇaṃ pāramārthikaṃ tattvam |\n\ntatpunarasukaramupāyatattvamantareṇa sākṣātkartumiti yathā tadupāyopetaṃ vajrayānāśrayeṇa sākṣātkartavyaṃ taddarśayitumāha—jananīmityādi |\n\ntatra jananī abhiṣekadāyikā | bhaginī vajrayānasamārūḍhā | tatsthānīyā cetyeke | nītārthaṃ tu svayamākhyāsyati | yogaḥ śūnyatākaruṇayoḥ | taṃ vettīti yogavit | yogavitsanpūjayet | yathā yogaṃ jānīyāttathā pūjayediti |\n\nkāsau tathābhūtetyāha—naṭītyādi | naṭanarañjanagāyanacaṇḍatābrahmapriyatāguṇayuktāstathoktā ityeke | prajñā śūnyatārūpā yoginyaḥ | upāyaḥ śrīherukaḥ | tayorvidhānena mudrāyāmātmani cādhimokṣāt | pūjayedi toṣayet |\n\n\thaṭhena yoginīyogādyogī sthūlātyayo ||\n\nyataścāha—\n\n\ttāvatsevyate prajñā yāvacchukravatī bhavet |\n\niti | tattvamiha prajñopāyamayam | statpriyaḥ sanna tu rāgitādibhiḥ |","ground_truth":[["COMM","tatpunarasukaramupāyatattvamantareṇa sākṣātkartumiti yathā tadupāyopetaṃ vajrayānāśrayeṇa sākṣātkartavyaṃ taddarśayitumāha—jananīmityādi |\n\ntatra jananī abhiṣekadāyikā | bhaginī vajrayānasamārūḍhā | tatsthānīyā cetyeke | nītārthaṃ tu svayamākhyāsyati | yogaḥ śūnyatākaruṇayoḥ | taṃ vettīti yogavit | yogavitsanpūjayet | yathā yogaṃ jānīyāttathā pūjayediti |\n\nkāsau tathābhūtetyāha—naṭītyādi | naṭanarañjanagāyanacaṇḍatābrahmapriyatāguṇayuktāstathoktā ityeke | prajñā śūnyatārūpā yoginyaḥ | upāyaḥ śrīherukaḥ | tayorvidhānena mudrāyāmātmani cādhimokṣāt | pūjayedi toṣayet |\n\n\thaṭhena yoginīyogādyogī sthūlātyayo ||\n\nyataścāha—\n\n\ttāvatsevyate prajñā yāvacchukravatī bhavet |\n\niti | tattvamiha prajñopāyamayam | statpriyaḥ sanna tu rāgitādibhiḥ |"]],"offsets":[[365,1108]]} {"id":"gg_1.12","root_file":"gg_1.12_root","comm_file":"gg_1.12_com","root":"vahasi vapuṣi viśade vasanaṃ jaladābhaṃ \nhalahatibhītimilitayamunābham |\nkeśava dhṛtahaladhararūpa jaya jagadīśa hare ||\n","passage":"he keśava | dhṛtaraghupatirūpa | dhṛtaṃ raghupateḥ śrīrāmasya rūpaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhanam | he dhṛtaraghupatirūpa | tvaṃ raṇe saṃgrāme dikṣu āśāsu daśamukhamaulibaliṃ vitarasi dadāsi | daśamukhāni yasya tasya maulayaḥ mūrdhānaḥ sa eva baliḥ pūjopahārastam | kiṃbhūtam | dikpatikamanīyam | diśāṃ patayaḥ indrādayaḥ teṣāṃ kamanīyam abhilaṣaṇīyaṃ tam | punaḥ kiṃbhūtam | ramaṇīyaṃ śobhanam |\n\nhe keśava | dhṛtahaladhararūpa | dhṛtaṃ haladharasya balabhadrasya rūpaṃ yena sa tathā | tasya saṃbodhane he dhṛtahaladhararūpa | tvaṃ viśade nirmale vapuṣi śarīre vasanaṃ dukūlaṃ vahasi | kiṃbhūtaṃ vasanam | jaladābham | jalado nīlameghaḥ tasya ābheva ābhā dīptiryasya tattathā | punaḥ kiṃbhūtam | halahatibhītimilita yamunābham | halena hatiḥ hananaṃ tasyāḥ bhīterbhayāt militā āgatā sā cāsau yanunā ca tasyāḥ ābheva ābhā dīptiryasya tattathā |","ground_truth":[["COMM","he keśava | dhṛtahaladhararūpa | dhṛtaṃ haladharasya balabhadrasya rūpaṃ yena sa tathā | tasya saṃbodhane he dhṛtahaladhararūpa | tvaṃ viśade nirmale vapuṣi śarīre vasanaṃ dukūlaṃ vahasi | kiṃbhūtaṃ vasanam | jaladābham | jalado nīlameghaḥ tasya ābheva ābhā dīptiryasya tattathā | punaḥ kiṃbhūtam | halahatibhītimilita yamunābham | halena hatiḥ hananaṃ tasyāḥ bhīterbhayāt militā āgatā sā cāsau yanunā ca tasyāḥ ābheva ābhā dīptiryasya tattathā |"]],"offsets":[[400,846]]} {"id":"ht_1.5.9","root_file":"ht_1.5.9_root","comm_file":"ht_1.5.9_mua","root":"kulāni ṣaḍvidhāny āhuḥ saṃkṣepeṇa tu pañcadhā | \npaścāt trividhaṃ yānti kāyavākcittabhedanaiḥ || 9 ||","passage":"evaṃ tathatāgataśabdayor ekaśeṣo madhyatakārasya nairukto lopaḥ. evaṃ tāvat sarve tathāgatāḥ. teṣām ādarśajñānādīni pañcakulāni.\n\nnanu sarvabuddhāḥ pañcajñāninaḥ. tat kathaṃ kulabhedaḥ? gotrabhedāt. ādarśādīnām ekaikasya hi cchāyo gotram anādisiddhaṃ bodhisattvānām. anekasya tu cchāyā sattvagotraṃ ṣaṣṭham. ata evāha—kulāni ṣaḍvidhāny āhur iti. saṃkṣepeṇa tu pañcadhety anekacchāyasyāpy ekacchāyā balīyastvāt. trividham iti traividhyam. kāyavākcittabhedanair iti vacanāt svakāyavākcitteṣu sarvatathāgatakāyavākcittādhimokṣas tattvayoga iti gamyata eva.\n\nevaṃ pañcakulāny adhikṛty āha—kulānām ityādi.","ground_truth":[["COMM","nanu sarvabuddhāḥ pañcajñāninaḥ. tat kathaṃ kulabhedaḥ? gotrabhedāt. ādarśādīnām ekaikasya hi cchāyo gotram anādisiddhaṃ bodhisattvānām. anekasya tu cchāyā sattvagotraṃ ṣaṣṭham. ata evāha—kulāni ṣaḍvidhāny āhur iti. saṃkṣepeṇa tu pañcadhety anekacchāyasyāpy ekacchāyā balīyastvāt. trividham iti traividhyam. kāyavākcittabhedanair iti vacanāt svakāyavākcitteṣu sarvatathāgatakāyavākcittādhimokṣas tattvayoga iti gamyata eva."]],"offsets":[[130,553]]} {"id":"ht_1.5.8","root_file":"ht_1.5.8_root","comm_file":"ht_1.5.8_ra","root":"tathatāyāṃ gataḥ śrīmān āgataś ca tathaiva ca | \nanayā prajñayā yuktyā tathāgato 'bhidhīyate || 8 ||","passage":"tathatā tathātvam | dharmaviśeṣasyānirdeśātsarvadharmāṇāmasau | ataḥ sarvadharmāṇāṃ yathābhūtaṃ rūpaṃ tathatocyate | tatpunaḥ śūnyatāmātraṃ pāramitānaye pratipādyate | iha tūpāyopetā śūnyatā tathateti | tasyāṃ gatastathāgatastakāralopāt | śrīmānubhayasambhāravān sanniti pūrveṇa sambandhaḥ | āgataśca yathā gatastathaivāgataḥ prajñopāyamayasyaiva jagadarthaṃ pañcakulādibhāvena spharaṇāt |","ground_truth":[["COMM","tathatā tathātvam | dharmaviśeṣasyānirdeśātsarvadharmāṇāmasau | ataḥ sarvadharmāṇāṃ yathābhūtaṃ rūpaṃ tathatocyate | tatpunaḥ śūnyatāmātraṃ pāramitānaye pratipādyate | iha tūpāyopetā śūnyatā tathateti | tasyāṃ gatastathāgatastakāralopāt | śrīmānubhayasambhāravān sanniti pūrveṇa sambandhaḥ | āgataśca yathā gatastathaivāgataḥ prajñopāyamayasyaiva jagadarthaṃ pañcakulādibhāvena spharaṇāt |"]],"offsets":[[0,389]]} {"id":"neg_msv_1.7_x_nasa_22","root_file":"msv_1.7_root","comm_file":"nasa_22_vi","root":"āgamapravaṇaścāhaṃ nāpavādyaḥ skhaliteṣv apy |\nnahi sadvartmanā gacchan skhaliteṣvapyapodyate || 1.7 ||\n","passage":"kiṃviśiṣṭāṃ nāmasaṃgītiṃ śrotum udyata iti | pavitrām iti māñgalyāṃ | aghanāśanīm iti pāpanāśanīṃ ||\n\nśṛṇu tvam ekāgramanā iti | anenaitad uktaṃ bhavati | mādhomukhacchidrāśucighaṭavat kiṃ tarhi sādhu śṛṇu || bhagavataivam ukte sati vajradharaḥ prāha bhagavan śākyamune evam astv iti | yathoktenaiva krameṇāhaṃ śṛṇuyām iti ||\n\nidānīṃ prativacanāntaraṃ ṣaṭkulāvalokanam adhikṛtyāha | atha śākyamunir bhagavānityādi | tatra sakalaṃ mantrakulaṃ mahad iti grahaṇakavākyam etat sāmānyenopāttaṃ | tad vyavalokya girāṃ pater mañjuśrījñānasattvasya saṃbandhinī yānutpādadharmiṇī gāthā tām imāṃ bhāṣate smeti | vakṣyamāṇakriyāpadena saha saṃbandhaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.21","root_file":"bca_5.21_root","comm_file":"bca_5.21_p","root":"anena hi vihāreṇa viharan durjaneṣv api |\npramadājanamadhye 'pi yatir dhīro na khaṇḍyate || 5.21 ||","passage":"tadā rakṣāmīti.\n\nkaḥ punar evaṃ sati guṇaḥ syād ity āha.\n\nyasmād evaṃ manasikāreṇa vicaran vanitājanamadhye 'pi prāsādapṛṣṭhe 'yam anivāryo 'tiśayena kāmarāgeṣu. tenedam uktaṃ yatir dhīra iti. asmin manasikāre nidhyaptacittaḥ. na khaṇḍayate śikṣārakṣaṇamanasikārān na skhalati.\n\npunar evaṃ karaṇīyam ity atrārthe dṛḍham abhiniveśaṃ darśayann āha. civarapiṇḍapātādayo naśyantu. vilayaṃ yāntu mama kāmaṃ yatheṣṭam.","ground_truth":[["COMM","kaḥ punar evaṃ sati guṇaḥ syād ity āha.\n\nyasmād evaṃ manasikāreṇa vicaran vanitājanamadhye 'pi prāsādapṛṣṭhe 'yam anivāryo 'tiśayena kāmarāgeṣu. tenedam uktaṃ yatir dhīra iti. asmin manasikāre nidhyaptacittaḥ. na khaṇḍayate śikṣārakṣaṇamanasikārān na skhalati."]],"offsets":[[17,277]]} {"id":"bca_5.102","root_file":"bca_5.102_root","comm_file":"bca_5.102_p","root":"sadā kalyāṇamitraṃ ca jīvitārthe 'pi na tyajet |\nbodhisattvavratadharaṃ mahāyānārthakovidam || 5.102 ||","passage":"antataḥ svayamāhārādikriyayā parapreraṇayāparāparadūtapreraṇayā vā, sākṣāt svayam evāmiṣadānādinā vā, yat sattvānāṃ hitasukhahetur na bhavati, tan na kuryāt kārayed vā. na caitad eva kevalam. kiṃcit sattvānām eva saṃsāraduḥkhapatitānāṃ tato niḥsaraṇāya sarvaṃ kuśalamūlam anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayet.\n\nyad uktaṃ kalyāṇamitrān utsargād iti tadāha.\n\nkalyāṇakarmaṇy abhyudayaniḥśreyasaprāptilakṣaṇe mitram asādhāraṇo bandhuḥ, tat kāyajīvitavipraṇāśabhayabhīto 'pi na tyajet. kalyāṇamitrānuśaṃsāś ca prajñāpāramitāyām āryāṣṭasāhasrikāyāṃ sadāpraruditaparivartād veditavyāḥ. caturdharmakasūtre 'py uktam—\n\n\tkalyāṇamitraṃ bhikṣavo bodhisattvena mahāsattvena yāvajjīvaṃ na tyaktavyam api jīvitahetoḥ.\n\niti. aparityājyasya kalyāṇamitrasya lakṣaṇam āha bodhisattvaśikṣāsaṃvare vyavasthitam. mahāyānārthapaṇḍitam. etādṛśaṃ sudurlabham.","ground_truth":[["COMM","yad uktaṃ kalyāṇamitrān utsargād iti tadāha.\n\nkalyāṇakarmaṇy abhyudayaniḥśreyasaprāptilakṣaṇe mitram asādhāraṇo bandhuḥ, tat kāyajīvitavipraṇāśabhayabhīto 'pi na tyajet. kalyāṇamitrānuśaṃsāś ca prajñāpāramitāyām āryāṣṭasāhasrikāyāṃ sadāpraruditaparivartād veditavyāḥ. caturdharmakasūtre 'py uktam—\n\n\tkalyāṇamitraṃ bhikṣavo bodhisattvena mahāsattvena yāvajjīvaṃ na tyaktavyam api jīvitahetoḥ.\n\niti. aparityājyasya kalyāṇamitrasya lakṣaṇam āha bodhisattvaśikṣāsaṃvare vyavasthitam. mahāyānārthapaṇḍitam. etādṛśaṃ sudurlabham."]],"offsets":[[314,837]]} {"id":"medū_20","root_file":"medū_20_root","comm_file":"medū_20_mall","root":"tasyās tiktair vanagajamadair vāsitaṃ vāntavṛṣṭir\njambūkuñjapratihatarayaṃ toyam ādāya gaccheḥ |\nantaḥsāraṃ ghana tulayituṃ nānilaḥ śakṣyati tvāṃ\nriktaḥ sarvo bhavati hi laghuḥ pūrṇatā gauravāya ||\n","passage":"\"pādāḥ pratyantaparvatāḥ\" ity amaraḥ || viśīrṇāṃ samantato visṛmarām || etena kasyāścit kāmukyā priyatamacaraṇapāto 'pi dhvanyate || revāṃ narmadām || \"revā tu narmadā somodbhavā mekhalakanyakā\" ity amaraḥ || gajasyāṅge śarīre bhaktayo racanāḥ | revā iti yāvat || \"bhaktir niṣevaṇe bhāge racanāyām\" iti śabdārṇave || tāsāṃ chedair bhaṅgibhir bhābhir viracitāṃ bhūtiṃ śṛṅgāram iva bhasitam iva vā || \"bhūtir mātaṅgaśṛṅgāre jātau bhasmani saṃpadi\" iti viśvaḥ || drakṣyasi | ayam api mahāṃs te nayana kautukalābha iti bhāvaḥ ||\n\ntasyā iti || he megha vāntavṛṣṭir udgīrṇavarṣaḥ san | kṛtavamanaś ca vyajyate | tiktaiḥ sugandhibhis tiktarasavadbhiś ca || \"tikto rase sugandhau ca\" iti viśvaḥ || vanagajamadair vāsitaṃ surabhitaṃ bhāvitaṃ ca | himavad vindhyamalayā gajānāṃ prabhavā iti vindhyasya gajaprabhavatvād iti bhāvaḥ | jambūkuñjaiḥ pratihatarayaṃ pratibaddhavegam | sukhapeyam ity arthaḥ | anena laghutvaṃ kaṣāyabhāvanā ca vyajyate | tasyā revāyās toyam ādāya gaccher vraja | he ghana megha, antaḥ sāro balaṃ yasya taṃ tvām anila ākāśavāyuḥ | śarīrasthaś ca gamyate | tulayituṃ na śakṣyati śakto na bhaviṣyati | tathā hi rikto 'ntaḥsāraśūnyaḥ sarvo 'pi laghur bhavati | prakampyo bhavatīty arthaḥ | pūrṇatā sāravattā gauravāyāprakampyatvāya bhavatīty arthaḥ | ayam atra dhvaniḥ—ādau vamanaśodhitasya puṃsaḥ paścāc chleṣmaśoṣaṇāya laghutiktakaṣāyāmbupānāl labdhabalasya vātaprakampo na syād iti | tathāha vāgbhaṭaḥ—\"kaṣāyāś cāhimās tasya viśuddhau śleṣmaṇo hitāḥ | kimu tiktakaṣāyā vā ye nisargāt kaphāpahāḥ || kṛtaśuddheḥ kramāt pītapeyādeḥ pathyabhojinaḥ | vātādibhir na bādhā syād indriyair iva yoginaḥ ||\" iti ||","ground_truth":[["COMM","tasyā iti || he megha vāntavṛṣṭir udgīrṇavarṣaḥ san | kṛtavamanaś ca vyajyate | tiktaiḥ sugandhibhis tiktarasavadbhiś ca || \"tikto rase sugandhau ca\" iti viśvaḥ || vanagajamadair vāsitaṃ surabhitaṃ bhāvitaṃ ca | himavad vindhyamalayā gajānāṃ prabhavā iti vindhyasya gajaprabhavatvād iti bhāvaḥ | jambūkuñjaiḥ pratihatarayaṃ pratibaddhavegam | sukhapeyam ity arthaḥ | anena laghutvaṃ kaṣāyabhāvanā ca vyajyate | tasyā revāyās toyam ādāya gaccher vraja | he ghana megha, antaḥ sāro balaṃ yasya taṃ tvām anila ākāśavāyuḥ | śarīrasthaś ca gamyate | tulayituṃ na śakṣyati śakto na bhaviṣyati | tathā hi rikto 'ntaḥsāraśūnyaḥ sarvo 'pi laghur bhavati | prakampyo bhavatīty arthaḥ | pūrṇatā sāravattā gauravāyāprakampyatvāya bhavatīty arthaḥ | ayam atra dhvaniḥ—ādau vamanaśodhitasya puṃsaḥ paścāc chleṣmaśoṣaṇāya laghutiktakaṣāyāmbupānāl labdhabalasya vātaprakampo na syād iti | tathāha vāgbhaṭaḥ—\"kaṣāyāś cāhimās tasya viśuddhau śleṣmaṇo hitāḥ | kimu tiktakaṣāyā vā ye nisargāt kaphāpahāḥ || kṛtaśuddheḥ kramāt pītapeyādeḥ pathyabhojinaḥ | vātādibhir na bādhā syād indriyair iva yoginaḥ ||\" iti ||"]],"offsets":[[526,1618]]} {"id":"medū_7","root_file":"medū_7_root","comm_file":"medū_7_mall","root":"santaptānāṃ tvam asi śaraṇaṃ tat payoda priyāyāḥ \nsandeśaṃ me hara dhanapatikrodhaviśleṣitasya | \ngantavyā te vasatir alakā nāma yakṣeśvarāṇāṃ \nbāhyodyānasthitaharaśiraścandrikādhautaharmyā ||\n","passage":"tathā hi | adhiguṇe 'dhikaguṇe puṃsi viṣaye yācñā moghā niṣphalāpi varam īṣatpriyam | dātur guṇāḍhyatvāt priyatvaṃ yācñāvaiphalyādīṣatpriyatvam iti bhāvaḥ || adhame nirguṇe yācñā labdhakāmāpi saphalāpi na varam | īṣatpriyam api na bhavatīty arthaḥ || \"daivād vṛte varaḥ śreṣṭhe triṣu klībaṃ manāk priye\" ity amaraḥ || arthāntaranyāsānuprāṇitaḥ preyo 'laṅkāraḥ | tad uktaṃ daṇḍinā-\"preyaḥ priyatarākhyānam\" iti || etad ādye pādatraye caturthapādasthenārthāntaranyāsenopajīvitam iti suvyaktam etat ||\n\nsantaptānām iti || he payoda, tvaṃ santaptānām ātapena vā pravāsaviraheṇa vā saṃjvaritānām || \"santāpaḥ sañjvaraḥ samau\" ity amaraḥ || śaraṇaṃ payodānenātapakhinnānāṃ proṣitānāṃ svasthānapreraṇayā ca rakṣako 'si || \"śaraṇaṃ gṛharakṣitroḥ\" ity amaraḥ || tat tasmāt kāraṇād dhanapateḥ kuberasya krodhena viśleṣitasya priyayā viyojitasya me mama sandeśaṃ vārtā priyāyā hara | priyāṃ prati nayety arthaḥ | sambandhasāmānye ṣaṣṭhī || sandeśaharaṇenāvayoḥ santāpaṃ nudety arthaḥ | kutra sthāne sā sthitā tatsthānasya vā kiṃ vyāvartakaṃ tatrāha—gantavyeti || bahir bhavaṃ bāhyam || \"bahirdevapañcajanebhyaś ca\" iti yañ || bāhya udyāne sthitasya harasya śirasi yā candrikā tayā dhautāni nirmalāni harmyāṇi dhanikabhavanāni yasyāṃ sā tathoktā || \"harmyādi dhanināṃ vāsaḥ\" ity amaraḥ || anena vyāvartakam uktam || alakā nāmālaketi prasiddhā yakṣeśvarāṇāṃ vasatiḥ sthānaṃ te tava gantavyā | tvayā gantavyety arthaḥ || \"kṛtyānāṃ kartari vā\" iti ṣaṣṭhī ||\n\nmadarthaṃ prasthitasya te pathikāṅganājanāśvāsam amānuṣaṅgikaṃ phalam ity āha—tvām iti | | pavanapadavīm ākāśam ārūḍhaṃ tvām |","ground_truth":[["COMM","santaptānām iti || he payoda, tvaṃ santaptānām ātapena vā pravāsaviraheṇa vā saṃjvaritānām || \"santāpaḥ sañjvaraḥ samau\" ity amaraḥ || śaraṇaṃ payodānenātapakhinnānāṃ proṣitānāṃ svasthānapreraṇayā ca rakṣako 'si || \"śaraṇaṃ gṛharakṣitroḥ\" ity amaraḥ || tat tasmāt kāraṇād dhanapateḥ kuberasya krodhena viśleṣitasya priyayā viyojitasya me mama sandeśaṃ vārtā priyāyā hara | priyāṃ prati nayety arthaḥ | sambandhasāmānye ṣaṣṭhī || sandeśaharaṇenāvayoḥ santāpaṃ nudety arthaḥ | kutra sthāne sā sthitā tatsthānasya vā kiṃ vyāvartakaṃ tatrāha—gantavyeti || bahir bhavaṃ bāhyam || \"bahirdevapañcajanebhyaś ca\" iti yañ || bāhya udyāne sthitasya harasya śirasi yā candrikā tayā dhautāni nirmalāni harmyāṇi dhanikabhavanāni yasyāṃ sā tathoktā || \"harmyādi dhanināṃ vāsaḥ\" ity amaraḥ || anena vyāvartakam uktam || alakā nāmālaketi prasiddhā yakṣeśvarāṇāṃ vasatiḥ sthānaṃ te tava gantavyā | tvayā gantavyety arthaḥ || \"kṛtyānāṃ kartari vā\" iti ṣaṣṭhī ||"]],"offsets":[[500,1442]]} {"id":"neg_ht_1.5.1_x_cmt_1.12","root_file":"ht_1.5.1_root","comm_file":"cmt_1.12_com","root":"atha tattvapaṭalaṃ vyākhyāsyāmaḥ | \nsvarūpeṇa nāsti rūpaṃ na draṣṭā ca na śabdo nāpi śrotā ca | \nna gandho nāpi ghrātā ca na raso nāpi rāsakaḥ | \nna sparśo nāpi spraṣṭā ca na cittaṃ nāpi caittikam || 1 ||","passage":"mahāvyādhiratisārapramehādiḥ | mṛtyuduḥkhaṃ maraṇameva ||\n\nyamadūto yamapuruṣaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_39_x_nasa_26","root_file":"seni_39_root","comm_file":"nasa_26_vi","root":"mahāmudrām ajānānāḥ karmamudraikasādhanāḥ |\nāmnāyatattvato bhraṣṭā rauravaṃ yānti yoginaḥ || SeNi 39 ||","passage":"anutpādadharmiṇīṃ iti dharmadhātusvabhāvāṃ śūnyatāsvabhāvām ity arthaḥ ||\n\nśrīvajramaṇḍālaṃkāratantre dvādaśatathāgatabhūmayaḥ paṭhyante ||\n\n\tsamantaprabhā mahābhūmiḥ sūryamaṇḍalavac ca sā |\n\tamṛtaprabhā dvitīyā tu candravat suprabhāsvarā ||\n\tgaganaprabhā tṛtīyā tu gaganabhūmipratiṣṭhitā |\n\tvajraprabhā tu yā bhūmiś caturthī sā manoramā ||\n\tdṛḍhādhyāśayayogena vajreti parikalpyate |\n\tpañcamī ratnaprabhā nāma abhiṣeke pratiṣṭhitā ||\n\tṣaṣṭhī padmaprabhā nāma padmavat suvirājate |\n\tsvabhāvaśuddhadharmatvāt nirmalā niṣparigrahā ||\n\tsaptamī karmaprabhā nāma buddhakarmakarī smṛtā |\n\taṣṭamy anupamā nāma upamā tatra na vidyate ||\n\tnavamī nirupamā nāma sarvopamāprativedhataḥ |\n\tdaśamī prajñāprabhā nāma buddhabhūmīr anuttarā ||\n\tekādaśī sarvajñatā mahābhūmiḥ prabhāsvarā |\n\tdvādaśī pratyātmavedyā tu yogijñānaprapūrikā || iti ||\n\netā dvādaśatathāgatbhūmayo 'kārādidvādaśasvaraiḥ pariniṣpannā veditavyāḥ ||\n\nbuddhānāṃ tryadhvavartinām ity atītānāgatapratyutpannānāṃ buddhānām | hṛdi sthito 'ham iti sarvatathāgatahṛdayavihāritvāt | jñānamūrtir iti jñānakāyasvabhāvatvāt | buddha iti yathāvasthitapadārthāvabodhāt ||\n\nidānīṃ tasyādibuddhasya hṛdaye prajñācakraṃ vicintayet |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ht_1.5.16","root_file":"ht_1.5.16_root","comm_file":"ht_1.5.16_mua","root":"jananī bhaṇyate prajñā janayati yasmāj jagajjanam | \nbhaginīti tathā prajñā vibhāgaṃ darśayed yataḥ || 16 ||","passage":"etasmin pakṣe bhagāsya santīti vigrahaḥ kāryaḥ. uktaṃ paramārthasatyam.\n\npunar api saṃvṛtisatyam āśu sambhāropacayārtham āha—jananītyādi. jananyādiśabdaiḥ prajñāmātram uktam, nāvaśyaṃ bāhyā viśeṣā iti saṃkṣepaḥ. jagajjanam ity āryalokam, anyeṣāṃ niśceṣṭatvāt. vibhāgam iti jñeyanānātvam.\n\nrajakītyādinoddeśaḥ. rañjanād ityādinā nirdeśaḥ.","ground_truth":[["COMM","punar api saṃvṛtisatyam āśu sambhāropacayārtham āha—jananītyādi. jananyādiśabdaiḥ prajñāmātram uktam, nāvaśyaṃ bāhyā viśeṣā iti saṃkṣepaḥ. jagajjanam ity āryalokam, anyeṣāṃ niśceṣṭatvāt. vibhāgam iti jñeyanānātvam."]],"offsets":[[73,287]]} {"id":"neg_ht_1.5.3_x_nasa_30","root_file":"ht_1.5.3_root","comm_file":"nasa_30_vi","root":"sevitavyāḥ prayatnena yathā bhedo na jāyate | \nagupte kriyate duḥkhaṃ vyāḍacaurāgnibhūcaraiḥ || 3 ||","passage":"ata eva suprabhāsvara iti yathābhavyatayā sarvasattvasaṃtāneṣu pratibhāsodayād anekamukhadharmadeśanāyāś ca kṛtyānuṣṭhānajñānasvabhāvatvāt ||\n\nata evaitāś catasraḥ sattvavajryādipāramitā a ā aṃ aḥ iti caturbhir akṣaraiḥ pariniṣpannā iti || tataś ca yad eva cittaṃ dharmadhātusvabhāvaṃ prakṛtyā grāhyagrāhakādyākāravirahāt tad evāgantukamalābhāvaprabhāsvaratvāj jñānāntarodayanimittatvāc cādarśajñānātmakam || dharmālambanakṛpādyātmakatayā saṃtānāntarabhedāparāmarṣāc ca samatājñānam || sarvajñeyāviparyāsāt pratyavekṣaṇājñānam || samastalokahitahetutayā kṛtyānuṣṭhānjñānātmakam || ataś ca yathākramaṃ śāśvatādyadhipatisvabhāvam || ata evāha mahāmahamahārāga ityādi ||\n\natra cādāv amitābhasyopādānaṃ rāgasya prādhānyakhyāpanārthaṃ | ata evāha rāgo dveṣaś ca mohaś ceti | sarvatathāgatasarvākāśavyāpipūjāsaṃdarśanakāle mahāmaha ity ucyate | mahaśabdena pūjābhidhīyate | mahaṇ maho mahāmahaḥ | mahātmako rāgaś ca mahārāgaḥ | mahāmahaś cāsau mahārāgaś ca mahāmahamahārāgaḥ | tatra mahārāga iti sattvapācanamocanalokṣaṇaḥ sa ca bhagavān śrīvajrasattvaḥ | mahārāgo hi bhagavān vajrasattvas tathāgata iti vacanāt || sarvasattvaratiṃkara iti rāgacaritānāṃ sarvasattvānāṃ ratiṃ prītiṃ mahāsukhātmikāṃ karotīti sarvasattvaratiṃkaraḥ | ayam amitābhasvabhāvaḥ ||\n\ndveṣacaritān adhikṛtyāha | mahāmahamahādveṣa iti | mahāmaheti gatārthaḥ | mahādveṣo 'kṣobhyaḥ sa ca sarvakleSamahāripuḥ | kleśopakleśādīnāṃ mahāripur ity arthaḥ ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_1.4_x_bca_5.80","root_file":"cmt_1.4_root","comm_file":"bca_5.80_p","root":"atha bhagavatī vajradhātvīśvarī dveṣavajrīsamādhiṃ samāpadyedam udājahāra |\nśūnyatākaruṇābhinnā divyakāmasukhasthitā |\nsarvakalpavihīnāhaṃ niṣprapañcā nirākulā || 1.4 ||\n","passage":"śravaṇāpy āyakam. karuṇārasaniṣyandabhūtaṃ na rāgādinidānam. mṛdusvaramakarkaśavacanam. mandasvaraṃ yāvatā dhvaninā pratipādyasya pratītiḥ syāt, na tato nyūnaṃ nātiriktam udīrayan.\n\navakramakuṭilaṃ paramaprītirasabharāvanatena cakṣuṣā tṛṣita iva śītalajala paramāhlādakaraṃ saṃpivanniva sattvān vyavalokayan. na raktena na duṣṭena mugdhena. paramopakārakā hy ete. kutaḥ? yasmād etān sattvān samāsādya durlabhalābhaṃ buddhatvaṃ me bhaviṣyaty utpatsyate. evaṃ ca viharan adyatve 'pi sattvārthasamartho bhavatyeva. yad uktam—\n\n\tsarvatrācapalo mandam itasnigdhābhibhāṣaṇāt |\n\tāvarjayej janaṃ bhavyam ādeyaś cāpi jāyate || (Śikṣāsamuccaya 10)\n\niti |\n\netad eva ca bodhisattvasya kṛtyaṃ yad uta sattvāvarjanaṃ nāma. yathā dharmasaṃgītisūtre āryāpriyadarśanena bodhisattvena paridīpitam-\n\n\ttathā tathā bhagavan bodhisattvena pratipattavyaṃ yat sahadarśanena sattvāḥ prasīdeyuḥ. tat kasmād dhetoḥ? na bhagavan bodhisattvasyānyat karaṇīyam asty anyatra sattvāvarjanāt. sattvaparipāka eveyaṃ bhagavan bodhisattvasya dharmasaṃgītiḥ.\n\niti.\n\nevamakriyamāṇe ko doṣa iti cet-\n\n\tanādeyaṃ tu taṃ lokaḥ paribhūya jināṅkuram |\n\tbhasmacchannaṃ yathā vahniṃ pacyeta narakādiṣu || (Śikṣāsamuccaya 11)\n\niti.\n\ntasmāt sattvārādhanam eva bodhisattvasya karma upakārikṣetram asādhāraṇaṃ puṇyaprasūtihetur iti.\n\ntatprasaṅgena anyad api darśayann āha. samādānena kriyamāṇam. abhiniveśotthaṃ tīvraprasādajanitam.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"nasa_2","root_file":"nasa_2_root","comm_file":"nasa_2_vi","root":"vibuddhapuṇḍarīkākṣaḥ protphullakamalānanaḥ |\nprollālayan vajravaraṃ svakareṇa muhur muhuḥ || 2 ||\n","passage":"bhagavān vajradharo 'grataḥ sthito bhūtvā kṛtāñjalipuṭa idaṃ vakṣyamānam āheti kriyāpadaṃ sarvatra yojanīyam ||\n\nvibuddhapuṇḍarīkākṣa iti puṇḍarīkaṃ śvetapadmaṃ vibuddhaṃ vikasitam akṣi cakṣuḥ | tataś cāyaṃ vigrahaḥ | vibuddhaṃ ca puṇḍarīkaṃ ceti vibuddhapuṇḍarīkaṃ | vibuddhapuṇḍarīkam ivākṣiṇī locane yasya sa tathoktaḥ || protphullakamalānana iti prakarṣeṇotphullaṃ protphullaṃ kamalaṃ padmam ānanaṃ mukhaṃ | prakarṣotphullakamalavad ānanaṃ yasyāsau tathoktaḥ || vajrasya madhyaṃ svakareṇa gṛhītvā muhur muhuḥ punaḥ prakṣiptaṃ vajraṃ pratīcchan prollālayann idam āheti saṃbandhaḥ ||\n\nśrīvajrapāṇyabhiṣekatantre śrīvajradharānucarā bhṛkuṭītaraṃgapramukhāḥ pañca śatāni krodhagaṇānāṃ paṭhyante | taiḥ sārdhaṃ bhagavān vajradharaḥ saṃbuddhaṃ praṇamyedam āheti yojyaṃ ||","ground_truth":[["COMM","vibuddhapuṇḍarīkākṣa iti puṇḍarīkaṃ śvetapadmaṃ vibuddhaṃ vikasitam akṣi cakṣuḥ | tataś cāyaṃ vigrahaḥ | vibuddhaṃ ca puṇḍarīkaṃ ceti vibuddhapuṇḍarīkaṃ | vibuddhapuṇḍarīkam ivākṣiṇī locane yasya sa tathoktaḥ || protphullakamalānana iti prakarṣeṇotphullaṃ protphullaṃ kamalaṃ padmam ānanaṃ mukhaṃ | prakarṣotphullakamalavad ānanaṃ yasyāsau tathoktaḥ || vajrasya madhyaṃ svakareṇa gṛhītvā muhur muhuḥ punaḥ prakṣiptaṃ vajraṃ pratīcchan prollālayann idam āheti saṃbandhaḥ ||"]],"offsets":[[113,585]]} {"id":"nasa_41","root_file":"nasa_41_root","comm_file":"nasa_41_vi","root":"mahāvidyottamo nātho mahāmantrottamo guruḥ |\nmahāyānanayārūḍho mahāyānanayottamaḥ || 41 ||\n","passage":"mahābhayo mahābhairavarūpadhārī śaṃkara iti | tasyāpi bhayaṃ karotīti mahābhayabhayaṃkaraḥ ||\n\nmahāvidyetyādi | tatra mahāvidyottamo nātha iti candraprabhaḥ | mahatyaś ca tā vidyāś ca mahāvidyāś catasro dhāraṇyo granthārthamantramudrātmikāḥ | tāsām uttamaḥ | ata eva nāthaḥ sarvāpāyebhyaḥ sarvasattvānām aśeṣakāyavāṅmanaḥsamudācārasaṃśodhanāt || mahāmantrottamo gurur iti amitaprabhaḥ | mahāṃś cāsau mantraś ca mahāmantro mahāmudrātmakas tasyottamaḥ śreṣṭha ity arthaḥ | ata eva guruḥ sarvasattvānāṃ yathāśayānuśayajñatayābhisamayopadeśāt | mahāyānanayārūḍha iti gaganagañjaḥ | mahāyānaṃ vakṣyamāṇaṃ tasya nayo mārgas tasminn ārūḍhaḥ sthita ity arthaḥ ||\n\nmahāyānanayottama iti sarvanivaraṇaviṣkambhī | saṃsāranirvāṇayor anabhilāpyadharmatādhigamān nirvikalpakaṃ jñānaṃ mahāyānam iti | atha vā trividhānuttaryeṇa saṃbhāropāyagocarādhārasvabhāvo mahāyānasya saṃgṛhīta iti | yady evaṃ katham asya mahattvam | sarvalokahitā buddhā bhagavantaḥ | tena te mahāntaḥ | teṣām idaṃ yānaṃ niṣpattaye niryāṇāya vā | tasmāt tatsahitānāṃ yānaṃ mahāyānam | mahatāṃ vā yānaṃ mahāyānam || atha vā saptavidhamahattvāt | ālambanapratipattijñānavīryopāyakauśalyasamudāgamakarmamahattvān mahāyānaṃ | mahac ca tad yānaṃ ceti mahāyānam | anyatra yāne tadabhāvād iti | tad etat saṃsārena trividhaṃ mahāyānam | hetugocarasvabhāvaparidīpanārthaṃ veditavyam iti ||\n\ntad evam upāyamātrāpekṣitayā cāśeṣalaukikalokottarasamādhisvabhāvatvād bhagavato jñānasattvasya tathāgatajñānakāyasya ||","ground_truth":[["COMM","mahāvidyetyādi | tatra mahāvidyottamo nātha iti candraprabhaḥ | mahatyaś ca tā vidyāś ca mahāvidyāś catasro dhāraṇyo granthārthamantramudrātmikāḥ | tāsām uttamaḥ | ata eva nāthaḥ sarvāpāyebhyaḥ sarvasattvānām aśeṣakāyavāṅmanaḥsamudācārasaṃśodhanāt || mahāmantrottamo gurur iti amitaprabhaḥ | mahāṃś cāsau mantraś ca mahāmantro mahāmudrātmakas tasyottamaḥ śreṣṭha ity arthaḥ | ata eva guruḥ sarvasattvānāṃ yathāśayānuśayajñatayābhisamayopadeśāt | mahāyānanayārūḍha iti gaganagañjaḥ | mahāyānaṃ vakṣyamāṇaṃ tasya nayo mārgas tasminn ārūḍhaḥ sthita ity arthaḥ ||\n\nmahāyānanayottama iti sarvanivaraṇaviṣkambhī | saṃsāranirvāṇayor anabhilāpyadharmatādhigamān nirvikalpakaṃ jñānaṃ mahāyānam iti | atha vā trividhānuttaryeṇa saṃbhāropāyagocarādhārasvabhāvo mahāyānasya saṃgṛhīta iti | yady evaṃ katham asya mahattvam | sarvalokahitā buddhā bhagavantaḥ | tena te mahāntaḥ | teṣām idaṃ yānaṃ niṣpattaye niryāṇāya vā | tasmāt tatsahitānāṃ yānaṃ mahāyānam | mahatāṃ vā yānaṃ mahāyānam || atha vā saptavidhamahattvāt | ālambanapratipattijñānavīryopāyakauśalyasamudāgamakarmamahattvān mahāyānaṃ | mahac ca tad yānaṃ ceti mahāyānam | anyatra yāne tadabhāvād iti | tad etat saṃsārena trividhaṃ mahāyānam | hetugocarasvabhāvaparidīpanārthaṃ veditavyam iti ||\n\ntad evam upāyamātrāpekṣitayā cāśeṣalaukikalokottarasamādhisvabhāvatvād bhagavato jñānasattvasya tathāgatajñānakāyasya ||"]],"offsets":[[95,1459]]} {"id":"bca_5.72","root_file":"bca_5.72_root","comm_file":"bca_5.72_p","root":"saśabdapātaṃ sahasā na pīṭhādīn vinikṣipet |\nnāsphālayet kapāṭaṃ ca syān niḥśabdaruciḥ sadā || 5.72 ||","passage":"bhrūlalāṭasaṃkocaṃ ca prasādahānikaraṃ tyajet. pūrvam eva asaṃcodita eva pareṇa svāgatādivādaiḥ saṃtoṣaṇaśīlo bhavet. sarvasattvānām akāraṇabāndhavaś ca.\n\nity api śikṣānarthavarjanāya kāryety āha.\n\nsahasā tvaritam eva niṣprayojanaṃ hastadaṇḍādinā kapāṭaṃ ca nākoṭayet. saṃkṣepataḥ niḥśabdābhiratir bhavet ||\n\nkaḥ evaṃ sati guṇaḥ syād ity āha. ete sarve niḥśabdā anuddhatāś ca viharanto vivakṣitam arthaṃ labhante.","ground_truth":[["COMM","ity api śikṣānarthavarjanāya kāryety āha.\n\nsahasā tvaritam eva niṣprayojanaṃ hastadaṇḍādinā kapāṭaṃ ca nākoṭayet. saṃkṣepataḥ niḥśabdābhiratir bhavet ||"]],"offsets":[[155,307]]} {"id":"neg_nasa_15_x_msv_5.1.4","root_file":"nasa_15_root","comm_file":"msv_5.1.4_com","root":"prakāśayiṣye sattvānāṃ yathāśayaviśeṣataḥ |\naśeṣakleśanāśāya aśeṣājñānahānaya iti || 15 ||\n","passage":"evam ākṣipya samādadhāti nirmūletītyantena | ayam arthaḥ prasiddhir hi prajñānam | tac ca jñānadraḍhimā | na ca nirmūlaṃ jñānam ātmānaṃ labhate prāg eva jñānadraḍhimā | tad evaṃ nirmūlāyāḥ prasiddher abhāvāt kutaḥ sā pravṛtteti pramāṇair anviṣyata iti | nanu ca kāryadraḍhimnā mūlaṃ kalpayiṣyate smṛtidraḍhimneva śrutir ata āha pratyakṣādīti | satyam | samūlā prasiddhiḥ pratyakṣādimūlatayā pratyakṣasūtre nivāritā codanā mūlaṃ bhaviṣyaty eveti ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_35_x_nasa_6","root_file":"seni_35_root","comm_file":"nasa_6_vi","root":"avibhāvitasambandho vikalpo 'sau pratītyajaḥ |\ntad eṣa eva nirvāṇaṃ mā mṛthāś citta vibhramam || SeNi 35 ||","passage":"tad vidyate yeṣāṃ te krodhavigraharūpinaḥ | ata āha krodhavigraharūpibhir iti || buddhānāṃ kṛtyāni buddhakṛtyāni kṛtyāni kartavyāni | ata āha buddhakṛtyakarair iti | ata eva nāthāḥ śāstāro buddhakṛtyakaraṇāt | ato nāthair iti || praṇato vigraho yeṣāṃ te praṇatavigrahāḥ | atas taiḥ | praṇatavigrahaiḥ sārdhaṃ bhagavān vajradhara idaṃ vakṣyamāṇam āheti saṃbandhaḥ ||\n\nkiṃ kṛtvā | praṇamya | kaṃ | nātham iti | anāthānāṃ lokānām anuśāsanāt nāthaḥ svāmī | taṃ || punar api kiṃviśiṣṭam nātham ity āha saṃbuddham iti samyaksaṃbuddhaṃ na śrāvakaṃ pratyekabuddhaṃ vā || bhūyo 'pi nāthaṃ viśinaṣṭi bhagavantam iti bhagasaṃpannatvād bhagavān | caturmārabhaṅgād vā | tathā cāha |\n\n\tkleśakarma tathā janma kleśajñeyāvṛtī tathā |\n\tyena vaipakṣikā bhagnās teneha bhagavān smṛtaḥ || iti ||\n\nanena nairuktena vidhinā kleśādikaṃ bhagnavān iti bhagavān | aiśvaryādiguṇayogād vā | tathā cāha |\n\n\taiśvaryasya samgrasya rūpasya yaśasaḥ śriyaḥ |\n\tjñānasyātha prayatnasya ṣaṇṇām bhaga iti smṛtiḥ || iti ||\n\npunar api kiṃbhūtaṃ nātham ity āha tathāgataṃ iti | tathatāṃ śūnyatāṃ gataḥ tathāgataḥ | atha vā yathā te tathāgatā gatā gacchanti gamiṣyanti tathā gacchatīti tathāgataḥ | taṃ tathāgataṃ praṇamyeti pūrveṇa saṃbandhaḥ |\n\nagrataḥ sthito bhūtvā kṛtāñjalipuṭaḥ san bhagavān vajradhara idam āha—maddhitāyetyādi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.25","root_file":"bca_5.25_root","comm_file":"bca_5.25_p","root":"asaṃprajanyacittasya śrutacintitabhāvitam |\nsacchidrakumbhajalavan na smṛtāv avatiṣṭhate || 5.25 ||","passage":"kaḥ punar anayor vyatireke doṣaḥ, yenaite yatnena rakṣaṇīye kathite ity āha. rogopahatasāmarthyo yathā puruṣaḥ sarvakarmasu gamanabhojanādiṣv akarmaṇyo bhavati, tathā smṛtisaṃprajanyābhyāṃ vikalaṃ cittaṃ sarvakarmasu dhyānādhyayanādilakṣaṇeṣu.\n\nanayoḥ samudāyābhāve doṣam uktvā pratyekam abhāve kathayitum āha.\n\nna vidyate saṃprajanyaṃ yasmiṃs tad asaṃprajanyam. taccittaṃ yasya tasya. śrutacintābhāvanāmayaprajñāpariniṣṭhitaṃ vastu na smaraṇam adhivasati. tanmūlaṃ ca sarvaṃ kalyāṇam. kim iva? yathā sacchidrakumbhe mukhanikśiptam udakam adhastād gacchati nāvatiṣṭhate.\n\nidam aparaṃ tadvayatireke dūṣaṇam āha. bahavo 'pi bahuśrutāḥ tathā śraddhāvanto yatnaparāḥ śikṣāyām ādarakāriṇaḥ asaṃprajanyadoṣeṇa āpattikaluṣitā bhavanti kāyacittapracārāpratyavekṣaṇāt.","ground_truth":[["COMM","anayoḥ samudāyābhāve doṣam uktvā pratyekam abhāve kathayitum āha.\n\nna vidyate saṃprajanyaṃ yasmiṃs tad asaṃprajanyam. taccittaṃ yasya tasya. śrutacintābhāvanāmayaprajñāpariniṣṭhitaṃ vastu na smaraṇam adhivasati. tanmūlaṃ ca sarvaṃ kalyāṇam. kim iva? yathā sacchidrakumbhe mukhanikśiptam udakam adhastād gacchati nāvatiṣṭhate."]],"offsets":[[245,570]]} {"id":"bca_5.55","root_file":"bca_5.55_root","comm_file":"bca_5.55_p","root":"suniścitaṃ suprasannaṃ dhīraṃ sādaragauravam |\nsalajjaṃ sabhayaṃ śāntaṃ parārādhanatatparam || 5.55 ||","passage":"tatrātmabhāve kā rakṣā yadanarthavivarjanam |\n\tkena tallabhyate sarve niṣphalaspandavarjanāt ||\n\n\tetatsidhyetsadā smṛtyā smṛtistīvrādarādbhavet |\n\tādaraḥ śamamāhātmyaṃ jñātvātāpena jāyate || (Śikṣāsamuccaya 7–8)\n\niti | śamathamāhātmyaṃ tu yathāvasaram ihaiva kathayiṣyate.\n\nsuniścitaṃ saṃdehaviparyāsarahitam. suprasannaṃ sadā prītisaumanasyabahulam. dhīram acañcalam. ādaraḥ kathita eva. gauravaṃ ārādhyeṣu cittasya namratā. tābhyāṃ saha vartate. salajjaṃ pūrvavat. sabhayaṃ skhalitam ālokya bhītam. śāntaṃ saṃyatendriyam, sattvārādhanayatnavat.\n\nyad ekasya rucijanakaṃ tad anyasya viparītam. anyonyaviruddhābhiḥ pṛthagjanecchābhirakheditam avipratisāri. katham?","ground_truth":[["COMM","suniścitaṃ saṃdehaviparyāsarahitam. suprasannaṃ sadā prītisaumanasyabahulam. dhīram acañcalam. ādaraḥ kathita eva. gauravaṃ ārādhyeṣu cittasya namratā. tābhyāṃ saha vartate. salajjaṃ pūrvavat. sabhayaṃ skhalitam ālokya bhītam. śāntaṃ saṃyatendriyam, sattvārādhanayatnavat."]],"offsets":[[274,546]]} {"id":"neg_bca_5.1_x_gg_1.13","root_file":"bca_5.1_root","comm_file":"gg_1.13_com","root":"śikṣāṃ rakṣitukāmena cittaṃ rakṣyaṃ prayatnataḥ |\nna śikṣā rakṣituṃ śakyā calaṃ cittam arakṣatā || 5.1 ||\n","passage":"punaḥ kiṃbhūtam | halahatibhītimilita yamunābham | halena hatiḥ hananaṃ tasyāḥ bhīterbhayāt militā āgatā sā cāsau yanunā ca tasyāḥ ābheva ābhā dīptiryasya tattathā |\n\nhe keśava | dhṛtabuddhaśarīra | dhṛtaṃ buddhasya śarīraṃ yena tasya saṃbodhanam | he dhṛtabuddhaśarīra | tvaṃ śrutijātaṃ vedārthatattvaṃ nindasi | kasya | yajñavidheḥ yajñānāṃ vidhirvidhānaṃ tasya | kiṃbhūtam | darśitapaśughātam | darśitaḥ paśughāto māraṇaṃ yena tattathā tat | athavā kiṃbhūtaṃ śrutijātam | sadayahṛdayadarśitapaśughātam | sadayahṛdayā brāhmaṇāḥ teṣāṃ darśitaḥ paśughāto māraṇaṃ yena tattathā tat | kathaṃ nindasi | ahaheti khede | gavādipaśughātaṃ dhigiti | tasya saṃbodhane | bauddhāgamaśāstre ahiṃsā paramo dharma iti nyāyāt |\n\n\nhe keśava | dhṛtakalkiśarīra | dhṛtaṃ kalkiśarīraṃ yena tasya saṃbodhane | tvaṃ kimapi adbhutaṃ yathā syāttathā karavālaṃ khaḍgaṃ kalayasi dhārayasi | kasmin nimitte mlecchanivahanidhane |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.59","root_file":"bca_5.59_root","comm_file":"bca_5.59_p","root":"gṛdhrair āmiṣasaṃgṛddhaiḥ kṛṣyamāṇa itas tataḥ |\nna karoty anyathā kāyaḥ kasmād atra pratikriyām || 5.59 ||","passage":"punas tad ekāntam avadhārayituṃ kāyapratyavekṣām āha.\n\nkāyasya sarvathā kvacid api vyāpāro nāsti, svātmany api sāmarthyābhāvāt. anyathā cittarahito mṛtasya kāyaḥ. gṛdhrādibhir vipralujyamāna itastataḥ pratikāram ātmarakṣaṇārthaṃ kim iti na karotīti pṛcchati sarvasāmarthyavikalatvāt. ata eva cittaparikarmaiva sādhyam. tasmin parikarmite kāyasyāyatnata eva parikarmasiddheḥ, tatparatantratvāt tasyety uktaṃ bhavati.\n\nevaṃ sarvathānupayogini kāye sāpekṣatāṃ nirasyann āha. he manaḥ, anātmakam eva ātmatvena svīkṛtya māṃsāsthipuñjaṃ kāyasaṃjñakaṃ kasmāt kāraṇāt tvaṃ rakṣasi? kim evam iti cet, bhavato yadi bhinna evāyaṃ kāyaḥ.","ground_truth":[["COMM","punas tad ekāntam avadhārayituṃ kāyapratyavekṣām āha.\n\nkāyasya sarvathā kvacid api vyāpāro nāsti, svātmany api sāmarthyābhāvāt. anyathā cittarahito mṛtasya kāyaḥ. gṛdhrādibhir vipralujyamāna itastataḥ pratikāram ātmarakṣaṇārthaṃ kim iti na karotīti pṛcchati sarvasāmarthyavikalatvāt. ata eva cittaparikarmaiva sādhyam. tasmin parikarmite kāyasyāyatnata eva parikarmasiddheḥ, tatparatantratvāt tasyety uktaṃ bhavati."]],"offsets":[[0,415]]} {"id":"neg_gg_4.13_x_seni_34","root_file":"gg_4.13_root","comm_file":"seni_34_p","root":"śvasitavapanamanupamapariṇāham |\nmadanadahanamiva vahati sadāham || \n","passage":"viditaivaṃvidhajñānasya jagad yathā tad darśayati—yenetyādi | \"sadasator utpādāyogād\" ityādinājātaṃ jagad yena buddhaṃ pratyakṣato jñātaṃ tasya prtītyasamutpannā buddhiḥ śuddhaiva bodhato nirvedhataḥ | atas tasya dhīmato 'nābhogenābhogaṃ vinaiva nijaṃ sahajaṃ jagat satyam avitatham ||\n\nadhunā vikalpo 'pi nirvāṇam iti darśayati—avibhāvitetyādi | avibhāvitasambandho 'viditasambandho 'sau vikalpaḥ prītyasamutpannaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.63","root_file":"bca_5.63_root","comm_file":"bca_5.63_p","root":"asthīny api pṛthak kṛtvā paśya majjānam antataḥ |\nkim atra sāram astīti svayam eva vicāraya || 5.63 ||","passage":"carmam ayaṃ puṭam. svamativiśeṣeṇa pṛthak kuru svakāyād apasāraya. asthighaṭitapañjarād yantrāt prajñātmakena śastreṇa māṃsakartanena.\n\ntadanantaram asthīny api khaṇḍaśaḥ pṛthag bhinnāni kṛtvā majjānaṃ paśya avalokaya. yady antaraṃ kāyaḥ caturmahābhūtikaḥ mātapitraśucikalalasaṃbhūtaḥ duḥkhamayaḥ kṛtaghnaś ceti vistareṇa pratipādayiṣyatīti kim atra sāram asti vijñapraśastaṃ nyāyyaṃ vā, ity ātmanaiva vicāraya.\n\nevaṃ kathitanayena. sādhūktam iti cet, adhunā vada kasmāt tvam adyāpi sarvaguṇavikalam api kāyaṃ rakṣasi? evaṃ vidvān api.","ground_truth":[["COMM","tadanantaram asthīny api khaṇḍaśaḥ pṛthag bhinnāni kṛtvā majjānaṃ paśya avalokaya. yady antaraṃ kāyaḥ caturmahābhūtikaḥ mātapitraśucikalalasaṃbhūtaḥ duḥkhamayaḥ kṛtaghnaś ceti vistareṇa pratipādayiṣyatīti kim atra sāram asti vijñapraśastaṃ nyāyyaṃ vā, ity ātmanaiva vicāraya."]],"offsets":[[136,411]]} {"id":"neg_bca_5.23_x_taraa_15","root_file":"bca_5.23_root","comm_file":"taraa_15_comm","root":"cittaṃ rakṣitukāmānāṃ mayaiṣa kriyate 'ñjaliḥ |\nsmṛtiṃ ca saṃprajanyaṃ ca sarvayatnena rakṣata || 5.23 ||","passage":"abhinnaṃ rūpaṃ yasya sa tathā. na hi nirodhānāṃ ṣaṭpakṣalakṣaṇabhede 'pi bhedo 'sti, abhāvaikarūpatayā nirodhasya samānatvāt. ayam arthaḥ—anyatamapakṣaṃ sākṣāt kṛtvā, paścāt tasya santānocchedarūpo nirodha iti saptamaṃ sādhyam.\n\nprajñājñānetyādi. prajñājñānopadeśād uttarakālaṃ yat bodhicittasyāmṛtarūpasya rasanayā grahaṇam, tat turyaṃ caturthaṃ sekam āha kaścit. tac cāvaraṃ hīnam, vinikṛṣṭam iti yāvat. kasmād avaram? yasmāt sarvaprayāso mantramudrādevatādyākārabhāvanāsu punaḥpunaranuṣṭhānalakṣaṇas tathāgatokto vyarthaḥ prāptaḥ. kutaḥ? tatphalasya bhāvanāsādhyasya phalasya bodhicittāsvādakāla eva prasiddhatvāt prāptatvāt, anyasya viśiṣṭasya phalasyābhāvād iti yāvat.\n\nprajñetyādi. prajñājñānād uttarakālaṃ yāḥ prāptā yathāmilitā rāmāḥ striyas tāsāṃ samāpattidvāreṇa ya āsvādaḥ, taṃ turyaṃ sekam.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"seni_31","root_file":"seni_31_root","comm_file":"seni_31_p","root":"tathatāṃ ye tu paśyanti madhyamārthānusārataḥ |\nte vai tattvavido dhanyāḥ pratyakṣaṃ yadi saṃvidā || SeNi 31 || \n","passage":"idānīṃ vijñānavādāśaṅkāṃ tadapagame cocchedāśaṅkāṃ ca nirākartum āha—\n\ntathatām ityādi | tathatāṃ bhūtakoṭīṃ ye paśyanti sākṣāt kurvanti madhyamārthānusārataś catuḥkoṭivirahatas te dhanyās tattvavidaḥ | tat kim ucchedena | naiva | saṃvidā saṃvedanena yady aśeṣollekhaparihārāt tat tattvaṃ pratyakṣam anubhūtaṃ syāt |\n\netac caivaṃvidhaṃ satyadvayātmakam ubhayāntarahitaṃ śūnyatākaruṇābhinnaṃ prajñopāyasvarūpaṃ sadgurupādaprasādavitter jñeyam ||","ground_truth":[["COMM","idānīṃ vijñānavādāśaṅkāṃ tadapagame cocchedāśaṅkāṃ ca nirākartum āha—\n\ntathatām ityādi | tathatāṃ bhūtakoṭīṃ ye paśyanti sākṣāt kurvanti madhyamārthānusārataś catuḥkoṭivirahatas te dhanyās tattvavidaḥ | tat kim ucchedena | naiva | saṃvidā saṃvedanena yady aśeṣollekhaparihārāt tat tattvaṃ pratyakṣam anubhūtaṃ syāt |\n\netac caivaṃvidhaṃ satyadvayātmakam ubhayāntarahitaṃ śūnyatākaruṇābhinnaṃ prajñopāyasvarūpaṃ sadgurupādaprasādavitter jñeyam ||"]],"offsets":[[0,444]]} {"id":"neg_bca_5.94_x_gg_1.17","root_file":"bca_5.94_root","comm_file":"gg_1.17_com","root":"nāṅgulyā kārayet kiṃcid dakṣiṇena tu sādaram |\nsamastenaiva hastena mārgam apy evam ādiśet || 5.94 ||","passage":"he deva he hare tvaṃ jaya jaya | svaśaraṇāgatasakalajanaramaṇa tvaṃ sarvotkṛṣṭatayā vartasva | he śritakamalākucamaṇḍala | śritamāśritaṃ kamalāyāḥ lakṣmyāḥ kucamaṇḍalaṃ kucābhogaḥ yena sa tathā tasya saṃbodhane | he śritakamalākucamaṇḍala | punaḥ kiṃbhūta | he dhṛtakuṇḍala | dhṛtaṃ kuṇḍalaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | he kalitalalitavanamāla | kalitā svīkṛtā lalitā manoharā vanamālā yena sa tathā tasya saṃbodhane | he kalitalalitavanamāla | he hare he deva jaya jaya jayayukto bhava | sarvotkarṣeṇa vartasva |\n\nkiṃbhūta | he dinamaṇimaṇḍalamaṇḍana | dinasyāhno maṇiḥ sūryaḥ tasya maṇḍalaṃ tad maṇḍayatīti tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | he bhavakhaṇḍana | ātmabhaktānāṃ sevakānāṃ bhavo janma khaṇḍayatīti tasya saṃbodhane | muktiṃ dadātītyarthaḥ | punaḥ kiṃbhūta |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.30_x_gg_1.4","root_file":"bca_5.30_root","comm_file":"gg_1.4_com","root":"upādhyāyānuśāsinyā bhītyāpy ādarakāriṇām |\ndhanyānāṃ gurusaṃvāsāt sukaraṃ jāyate smṛtiḥ || 5.30 ||","passage":"tathā dhoyī nāma kavikṣmāpatiḥ kavirājaḥ śrutidharaḥ śrutyā śravaṇena dhārayatītyarthaḥ | asya ślokasya kaviḥ kṣmāpatiḥ rājā lakṣmaṇasenaḥ |\n\nharismaraṇe śrikṛṣṇānucintane yadi mano hṛdayaṃ sarasaṃ sarāgaṃ tavāsti | yadi ca vilāsakalāsu tava kutūhalamasti | vipūrvo las kāntau dhātuḥ | vilāsānāṃ kalāḥ tāsu | kautūhalaṃ kautukaṃ ca kutukaṃ ca kutūhalam ityamaraḥ | tadā he budhajana jayadevasya kaveḥ sarasvatīṃ vāṇīṃ gṛṇu ākarṇaya | kathaṃbhūtāṃ sarasvatīm | madhurakomalakāntapadāvalīm | madhuraṃ svādu karṇayeyam | komalaṃ snigdham | kāntaṃ kamanīyam | etairguṇairupetā padāvalī padapaṅktiryasyāḥ sā tathā tām |\n\nhe keśava dhṛtamīnaśarīra |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_4.11","root_file":"gg_4.11_root","comm_file":"gg_4.11_com","root":"stanavinihitamapi hāramudāram |\nsa manute kṛśatanuratibhāram || \nrādhikā virahe tava keśava ||\n","passage":"he keśava | sā rādhikā tava virahe viśleṣe kṛśatanurdurbalā | stane vinihitaṃ kucamaṇḍale āropitaṃ tam udāraṃ sundaraṃ hāraṃ muktālaṅkāraṃ bhāramiva manute | kalayati jānāti | kṛśā tanuryasyāḥ sā tathā | stanayorvinihito nyastastam |\n\nsā rādhā vapuṣi svadehe lagnaṃ malayajapaṅka candanaṃ viṣaṃ kālakūṭamiva paśyati | kimbhūtam | sarasamasṛṇamapi |","ground_truth":[["COMM","he keśava | sā rādhikā tava virahe viśleṣe kṛśatanurdurbalā | stane vinihitaṃ kucamaṇḍale āropitaṃ tam udāraṃ sundaraṃ hāraṃ muktālaṅkāraṃ bhāramiva manute | kalayati jānāti | kṛśā tanuryasyāḥ sā tathā | stanayorvinihito nyastastam |"]],"offsets":[[0,233]]} {"id":"neg_seni_7_x_gg_3.5","root_file":"seni_7_root","comm_file":"gg_3.5_com","root":"tathā ca devīparipṛcchāśivanirnādatantra— \nratnapuram idaṃ devi kiñjalke jalatāṃ vrajet |\nrudro yugme śivaḥ śreṣṭhaḥ śaktiḥ saiva parātparā || Seni 7 ||\n","passage":"sukhena kiṃ prayojanam | gṛheṇa janena vā kiṃ kāryam |\n\ntadānanam | tasyā rādhikāyāḥ ānanaṃ mukhaṃ cintayāmi | kimbhūtaṃ mukham | kuṭilabhru | kuṭile vakre bhruvau yasmin ānane tat kuṭilabhru | kena | kopabhareṇa | kopasya bharaḥ ādhikyaṃ tena kopabhareṇa | kamiva | śoṇapadmamiva | upari bhramatā bhramareṇa ākulaṃ vyākulaṃ śoṇapadmaṃ raktotpalamiva |\n\ntāṃ rādhāṃ bhṛśamatyarthaṃ ramayāmi krīḍayāmi | kimbhūtām | hṛdi saṃgatām |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_1.42_x_nasa_39","root_file":"gg_1.42_root","comm_file":"nasa_39_vi","root":"kāpi kapolatale militā lapituṃ kimapi śrutimūle |\ncāru cucumba nitambavatī dayitaṃ pulakairanukūle || \n","passage":"audāryagāmbhīryātmako 'sau bhagavān iti || mahāprājño mahādhīmān iti gandhahastī | mahatī prajñā dharmapravicayalakṣaṇātmikā sā yasyāsti sa prājñaḥ | mahāṃś cāsau prājñaś ca mahāprājñaḥ | ata eva mahādhīmān || mahopāyo mahākṛtīti jñānaketuḥ | mahān upāyo yasyāsau mahopāyaḥ | tataś ca mahākṛtī mahāpaṇḍitaḥ sarvasattvāśayānuśayajñatayā saddharmaprakāśakatvāt ||\n\nmahāṛddhītyādi | tatra mahāṛddhibalopeta iti bhadrapālaḥ | ṛddher balaṃ ṛddhibalaṃ tenopeta ṛddhibalopetaḥ | mahāṃś cāsāv ṛddhibalopetaś ca mahāṛddhibalopetaḥ || mahāvego mahājava iti sāgaramatiḥ | mahān vego gatir yasyāsau mahāvegaḥ | sarvatathāgatapūjopasthānahetutayānekalokadhātusaṃkramaṇāt | ata eva mahājava ity ucyate || maharddhiko maheśākhya iti akṣayamatiḥ | laukikaśrāvakapratyekabuddhānāṃ puṇyajñānasaṃbhāropetatvān maharddhikaḥ | sarvatathāgatapuṇyajñānasaṃbhāraparipūraṇatayāto maheśākhya iti || mahābalaparākrama iti pratibhānakūṭaḥ | mahānti ca tāni balāni ceti daśa tathāgatabalāni sthānāsthānajñānādīni vakṣyamāṇāni teṣu parākramo vīryārambho yasya sa mahābalaparākramaḥ ||\n\nmahābhavetyādi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"medū_12","root_file":"medū_12_root","comm_file":"medū_12_mall","root":"āpṛcchasva priyasakham amuṃ tuṅgam āliṅgya śailam \nvandyaiḥ puṃsāṃ raghupatipadair aṅkitaṃ mekhalāsu | \nkāle kāle bhavati bhavato yasya saṃyogam etya \nsnehavyaktiś ciravirahajaṃ muñcato bāṣpam uṣṇam ||\n","passage":"sampatsyante bhaviṣyanti ||\n\nāpṛcchasveti | priyaṃ sakhāyaṃ priyasakham || \"rājāhaḥsakhibhyaṣ ṭac\" iti ṭac samāsāntaḥ || tuṅgam unnataṃ puṃsāṃ vandhair narārādhanīyai raghupatipadai rāmapādanyāsair mekhalāsu kaṭakeṣu || \"atha mekhalā | śroṇisthāne 'drikaṭake kaṭibandhebhabandhane\" iti yādavaḥ || aṅkitaṃ cihnitam | itthaṃ saṅkhitvān mahattvāt pavitratvāc ca sambhāvanārham | amuṃ śailaṃ citrakūṭādrim āliṅganyāpṛcchasva sādho yāmīty āmantraṇena sabhājaya || \"āmantraṇasabhājane | āpracchannam\" ity amaraḥ || \"āṅi nupracchacor upasaṅkhyānam\" ity ātmanepadam || sakhitvaṃ nirvāhayati—kāla iti || kāle kāle pratiprāvṛṭkālam | suhṛtsamāgamanakālaś ca kālaśabdenocyate | vīpsāyāṃ dviruktiḥ || bhavataḥ saṃyogaṃ samparkam etya ciravirahajam uṣṇaṃ bāṣpam ūṣmāṇaṃ netrajalaṃ ca || \"bāṣpo netrajaloṣmaṇoḥ\" iti viśvaḥ || muñcato yasya śalasyaḥ snehavyaktiḥ premāvirbhāvo bhavati | snigdhānāṃ hi ciravirahasaṅgatānāṃ bāṣpapāto bhavatīti bhāvaḥ ||\n\nsamprati tasya mārgaṃ kathayati—mārgam iti || he jalada, tāvad idānīṃ kathayataḥ |","ground_truth":[["COMM","āpṛcchasveti | priyaṃ sakhāyaṃ priyasakham || \"rājāhaḥsakhibhyaṣ ṭac\" iti ṭac samāsāntaḥ || tuṅgam unnataṃ puṃsāṃ vandhair narārādhanīyai raghupatipadai rāmapādanyāsair mekhalāsu kaṭakeṣu || \"atha mekhalā | śroṇisthāne 'drikaṭake kaṭibandhebhabandhane\" iti yādavaḥ || aṅkitaṃ cihnitam | itthaṃ saṅkhitvān mahattvāt pavitratvāc ca sambhāvanārham | amuṃ śailaṃ citrakūṭādrim āliṅganyāpṛcchasva sādho yāmīty āmantraṇena sabhājaya || \"āmantraṇasabhājane | āpracchannam\" ity amaraḥ || \"āṅi nupracchacor upasaṅkhyānam\" ity ātmanepadam || sakhitvaṃ nirvāhayati—kāla iti || kāle kāle pratiprāvṛṭkālam | suhṛtsamāgamanakālaś ca kālaśabdenocyate | vīpsāyāṃ dviruktiḥ || bhavataḥ saṃyogaṃ samparkam etya ciravirahajam uṣṇaṃ bāṣpam ūṣmāṇaṃ netrajalaṃ ca || \"bāṣpo netrajaloṣmaṇoḥ\" iti viśvaḥ || muñcato yasya śalasyaḥ snehavyaktiḥ premāvirbhāvo bhavati | snigdhānāṃ hi ciravirahasaṅgatānāṃ bāṣpapāto bhavatīti bhāvaḥ ||"]],"offsets":[[29,936]]} {"id":"cmt_1.11","root_file":"cmt_1.11_root","comm_file":"cmt_1.11_com","root":"evaṃ buddhvā tu yaḥ kaścid yogi lobhaviḍambitaḥ |\ncaṇḍasya maṇḍalādṛṣṭe deśayet tantram uttamam || 1.11 ||\n","passage":"tantraparāyaṇas tadekāśaktaḥ | caṇḍeśvare caṇḍamahāroṣaṇe ||\n\nlobhaḥ khānapānadhanapratigrahaḥ tena viḍambito bhartsitaḥ | caṇḍasyeti mukhyavṛttyā | etanmaṇḍalapraveśo yukta iti bhāvaḥ ||\n\nmahāvyādhiratisārapramehādiḥ | mṛtyuduḥkhaṃ maraṇameva ||","ground_truth":[["COMM","lobhaḥ khānapānadhanapratigrahaḥ tena viḍambito bhartsitaḥ | caṇḍasyeti mukhyavṛttyā | etanmaṇḍalapraveśo yukta iti bhāvaḥ ||"]],"offsets":[[62,187]]} {"id":"medū_19","root_file":"medū_19_root","comm_file":"medū_19_mall","root":"sthitvā tasmin vanacaravadhūbhuktakuñje muhūrtam \ntoyotsargadrutataragatis tatparaṃ vartma tīrṇaḥ | \nrevāṃ drakṣyasy upalaviṣame vindhyapāde viśīrṇāṃ \nbhakticchedair iva viracitāṃ bhūtim aṅge gajasya ||\n","passage":"\"yasya ca bhāvena bhāvalakṣaṇam\" iti saptamī || madhye śyāmaḥ śeṣe madhyād anyatra vistāre paritaḥ pāṇḍur hariṇaḥ || \"hariṇaḥ pāṇḍuraḥ pāṇḍuḥ\" ity amaraḥ || bhuvaḥ stana iva | amaramithunānām | khecarāṇām iti bhāvaḥ | prekṣaṇīyāṃ darśanīyām avasthāṃ nūnaṃ yāsyati | mithunagrahaṇaṃ kāminām eva stanatvenotprekṣā sambhavatīti kṛtam | yathā pariśrāntaḥ kaścit kāmī kāminīnāṃ kucakalaśe viśrāntaḥ sansvapiti tadvad bhavān api bhuvo nāyikāyāḥ stana iti dhvaniḥ ||\n\nsthitveti || he megha, vane caranti te vanacarāḥ || tatpuruṣe kṛti bahulam\" iti bahulagrahaṇād lug bhavati || teṣāṃ vadhūbhir muktāḥ kuñjā latāgṛhā yatra tasmin || nikuñjakuñjau vā klībe latādipihitodare ity amaraḥ || tatra te nayanavinodo 'stīty arthaḥ | tasmin āmrakūṭe muhūrtam alpakālam | na tu ciraṃ svakāryavirodhād iti bhāvaḥ || \"muhūrtam alpakāle syād ghaṭikādvitaye 'pi ca\" iti śabdārṇave || sthitvā viśramya | toyotsargeṇa \"tvām āsāra-\" ity uktavarṣeṇena drutataragatir lāghavād dhetor atikṣipragamanaḥ san | tasmād āmrakūṭāt param anantaraṃ tatparaṃ vartma mārgaṃ tīrṇo 'tikrāntaḥ | upalaiḥ pāṣāṇair viṣame vindhyasyādreḥ pāde prasyantaparvate || \"pādāḥ pratyantaparvatāḥ\" ity amaraḥ || viśīrṇāṃ samantato visṛmarām || etena kasyāścit kāmukyā priyatamacaraṇapāto 'pi dhvanyate || revāṃ narmadām || \"revā tu narmadā somodbhavā mekhalakanyakā\" ity amaraḥ || gajasyāṅge śarīre bhaktayo racanāḥ | revā iti yāvat || \"bhaktir niṣevaṇe bhāge racanāyām\" iti śabdārṇave || tāsāṃ chedair bhaṅgibhir bhābhir viracitāṃ bhūtiṃ śṛṅgāram iva bhasitam iva vā || \"bhūtir mātaṅgaśṛṅgāre jātau bhasmani saṃpadi\" iti viśvaḥ || drakṣyasi | ayam api mahāṃs te nayana kautukalābha iti bhāvaḥ ||\n\ntasyā iti || he megha vāntavṛṣṭir udgīrṇavarṣaḥ san |","ground_truth":[["COMM","sthitveti || he megha, vane caranti te vanacarāḥ || tatpuruṣe kṛti bahulam\" iti bahulagrahaṇād lug bhavati || teṣāṃ vadhūbhir muktāḥ kuñjā latāgṛhā yatra tasmin || nikuñjakuñjau vā klībe latādipihitodare ity amaraḥ || tatra te nayanavinodo 'stīty arthaḥ | tasmin āmrakūṭe muhūrtam alpakālam | na tu ciraṃ svakāryavirodhād iti bhāvaḥ || \"muhūrtam alpakāle syād ghaṭikādvitaye 'pi ca\" iti śabdārṇave || sthitvā viśramya | toyotsargeṇa \"tvām āsāra-\" ity uktavarṣeṇena drutataragatir lāghavād dhetor atikṣipragamanaḥ san | tasmād āmrakūṭāt param anantaraṃ tatparaṃ vartma mārgaṃ tīrṇo 'tikrāntaḥ | upalaiḥ pāṣāṇair viṣame vindhyasyādreḥ pāde prasyantaparvate || \"pādāḥ pratyantaparvatāḥ\" ity amaraḥ || viśīrṇāṃ samantato visṛmarām || etena kasyāścit kāmukyā priyatamacaraṇapāto 'pi dhvanyate || revāṃ narmadām || \"revā tu narmadā somodbhavā mekhalakanyakā\" ity amaraḥ || gajasyāṅge śarīre bhaktayo racanāḥ | revā iti yāvat || \"bhaktir niṣevaṇe bhāge racanāyām\" iti śabdārṇave || tāsāṃ chedair bhaṅgibhir bhābhir viracitāṃ bhūtiṃ śṛṅgāram iva bhasitam iva vā || \"bhūtir mātaṅgaśṛṅgāre jātau bhasmani saṃpadi\" iti viśvaḥ || drakṣyasi | ayam api mahāṃs te nayana kautukalābha iti bhāvaḥ ||"]],"offsets":[[461,1643]]} {"id":"bca_5.69","root_file":"bca_5.69_root","comm_file":"bca_5.69_p","root":"dattvāsmai vetanaṃ tasmāt svārthaṃ kuru mano 'dhunā |\nna hi vaitanikopāttaṃ sarvaṃ tasmai pradīyate || 5.69 ||","passage":"tat kiṃ sarvathaiva niravakāśo 'yaṃ kartavyaḥ? nety āha.\n\nvetanaṃ karmamūlyam. tāvanmātraṃ datvā asmai gatvaraśarīrāya, karmopakaraṇatvāt, svaprayojanam anuvidheyaṃ he manaḥ. anenaivopārjitaṃ kasmād asmai na dīyate iti cet, na hi yasmāt yatkiṃcit karmakareṇopāttaṃ sarvaṃ tasmai karmakarāya pradīyate iti nyāyo 'sti.\n\ntasmād evam upastambhamātraṃ datvā, kāye naubuddhiṃ kṛtvā, pravṛttinivṛttihetor icchāyattaṃ kāyaṃ kuru sattvārthānuṣṭhānāya niṣpattaye vā.","ground_truth":[["COMM","tat kiṃ sarvathaiva niravakāśo 'yaṃ kartavyaḥ? nety āha.\n\nvetanaṃ karmamūlyam. tāvanmātraṃ datvā asmai gatvaraśarīrāya, karmopakaraṇatvāt, svaprayojanam anuvidheyaṃ he manaḥ. anenaivopārjitaṃ kasmād asmai na dīyate iti cet, na hi yasmāt yatkiṃcit karmakareṇopāttaṃ sarvaṃ tasmai karmakarāya pradīyate iti nyāyo 'sti."]],"offsets":[[0,316]]} {"id":"bca_5.109","root_file":"bca_5.109_root","comm_file":"bca_5.109_p","root":"kāyenaiva paṭhiṣyāmi vākpāṭhena tu kiṃ bhavet |\ncikitsāpāṭhamātreṇa rogiṇaḥ kiṃ bhaviṣyati || 5.109 ||","passage":"sarvam etaduktaśikṣākauśalaṃ karmaṇā niṣpādayitavyaṃ na vacanamātreṇeti niyamayitum āha.\n\nmanaḥpūrvaṃgamatvāt kāyavyāpārasya, so 'py anenaiva pratipāditaḥ. pratipattyā sarvaṃ saṃpādayiṣyāmi, na tu śabdamātraghoṣaṇayā niṣphalatvād iti bodhisattvena yatitavyam. katham iva? vaidyakaśāstrādhyayanamātreṇa tatkriyām akurvato vyādhigrastasya kiṃ phalaṃ niṣpatsyate? tāvanmātreṇa rogasya tasyāvinivṛtteḥ. na kiṃcid iti bhāvaḥ. tasmāt sarvam etat kriyānuṣṭhānena niṣpādayitavyam iti.\n\niti prajñākaramativiracitāyāṃ bodhicaryāvatārapañjikāyāṃ saṃprajanyarakṣaṇaṃ nāma pañcamaḥ paricchedaḥ ||","ground_truth":[["COMM","sarvam etaduktaśikṣākauśalaṃ karmaṇā niṣpādayitavyaṃ na vacanamātreṇeti niyamayitum āha.\n\nmanaḥpūrvaṃgamatvāt kāyavyāpārasya, so 'py anenaiva pratipāditaḥ. pratipattyā sarvaṃ saṃpādayiṣyāmi, na tu śabdamātraghoṣaṇayā niṣphalatvād iti bodhisattvena yatitavyam. katham iva? vaidyakaśāstrādhyayanamātreṇa tatkriyām akurvato vyādhigrastasya kiṃ phalaṃ niṣpatsyate? tāvanmātreṇa rogasya tasyāvinivṛtteḥ. na kiṃcid iti bhāvaḥ. tasmāt sarvam etat kriyānuṣṭhānena niṣpādayitavyam iti.\n\niti prajñākaramativiracitāyāṃ bodhicaryāvatārapañjikāyāṃ saṃprajanyarakṣaṇaṃ nāma pañcamaḥ paricchedaḥ ||"]],"offsets":[[0,583]]} {"id":"gg_1.25","root_file":"gg_1.25_root","comm_file":"gg_1.25_com","root":"śrījayadevakaveridaṃ kurute mudam e\nmaṅgalamujjvalagītaṃ jaya jaya deva hare ||\n","passage":"śrījayadevakaveḥ idam ujjvaletyabhiprāyaṃ prakṛṭayati ślokaḥ |\n\nmadhusūdanasya murāreḥ uro vakṣo vo yuṣmākaṃ priyam apekṣitam anupūrayatu | karotvityarthaḥ |","ground_truth":[["COMM","śrījayadevakaveḥ idam ujjvaletyabhiprāyaṃ prakṛṭayati ślokaḥ |"]],"offsets":[[0,62]]} {"id":"cmt_3.27","root_file":"cmt_3.27_root","comm_file":"cmt_3.27_com","root":"sā cāha |\naho madīyaṃ yat padmaṃ sarvasukhasamanvitam |\nsevayed yo vidhānena tasyāhaṃ siddhidāyinī || 3.27 ||\n","passage":"aho madīyam ityādi padmam iti varāṅgam | vidhāneneti padmāntargatasavyavāmapārśvavartinyor nāḍyor nirnakhamadhyamātarjanyaṅgulidvayena jihvayā vā cālanena etena prajñāyāḥ kṣaraṇaṃ bhavati | tataḥ padmarandhraṃ snigdhaṃ bhavati | tato vajrāgrāṃ taddravena spṛṣṭam atīva paramaṃ sukhaṃ saṃpādayatīti bhāvaḥ | siddhīti mahāsukham ||\n\ndhairyeti antarāntarā vajracālanaviśrāmeṇa paramānandasukhaṃ bhāvayed ity arthaḥ ||","ground_truth":[["COMM","aho madīyam ityādi padmam iti varāṅgam | vidhāneneti padmāntargatasavyavāmapārśvavartinyor nāḍyor nirnakhamadhyamātarjanyaṅgulidvayena jihvayā vā cālanena etena prajñāyāḥ kṣaraṇaṃ bhavati | tataḥ padmarandhraṃ snigdhaṃ bhavati | tato vajrāgrāṃ taddravena spṛṣṭam atīva paramaṃ sukhaṃ saṃpādayatīti bhāvaḥ | siddhīti mahāsukham ||"]],"offsets":[[0,329]]} {"id":"ssa_1.14","root_file":"ssa_1.14_root","comm_file":"ssa_1.14_com","root":"śivo bhūtvā yajeteti bhakto bhūtveti kathyate |\ntvameva hi vapuḥ sāraṃ bhaktairadvayaśodhitam || 1.14 ||\n","passage":"āmūlādvāgiti | mūlaṃ parābhūmiḥ | kramavisphāritvaṃ paśyantyādiprasaraḥ | tadraso bhaktyānandarasa eva āḍhyaṃ sphītaṃ tvadātmyaikyāpattilakṣaṇaṃ phalaṃ yasyāḥ |\n\nśivotbhūtvā iti | \"śivo bhūtvā śivaṃ yaje\" iti yadāmnāyeṣūcyate tatra dehapāta eva śivateti ye manyante teṣāṃ sati dehe śivībhāvābhāvādyajamānatānupapatteḥ svasvarūpaśivasamāveśabhaktiśāly eva yajanaṃ jānātīti tātparyam | anenaivāśayenāha tvameva yataḥ sāram utkṛṣṭaṃ vapuḥ svarūpaṃ advayena bhedaśaṅkāśaṅkuśataśātinā śodhitaṃ nirmalīkṛtaṃ bhaktairiti |\n\nvyākhyātānāṃ bhaktānāṃ bhavadadvayasādhanāya kā na yuktayaḥ yato mūḍhairudīryamāṇānyapi śivādvayadūṣaṇāni dūṣayitṛsvabhāvacidrūpaśivasvarūpasiddhiṃ vinā na kānicitsyuriti yuktyā bhaktānāṃ sādhanānyeva paryavasyanti | nikṛṣṭānāṃ tu bhedamayānāṃ tadasiddhyai śivādvayasādhanābhāvāya kāni nāvaraṇāni tīkṣṇatamayuktyastrāṇyapi samāveśarasavipruṣo 'py anabhijñatvādasañcetyamānāni mahāndhakārapātayitṝṇyeva |","ground_truth":[["COMM","śivotbhūtvā iti | \"śivo bhūtvā śivaṃ yaje\" iti yadāmnāyeṣūcyate tatra dehapāta eva śivateti ye manyante teṣāṃ sati dehe śivībhāvābhāvādyajamānatānupapatteḥ svasvarūpaśivasamāveśabhaktiśāly eva yajanaṃ jānātīti tātparyam | anenaivāśayenāha tvameva yataḥ sāram utkṛṣṭaṃ vapuḥ svarūpaṃ advayena bhedaśaṅkāśaṅkuśataśātinā śodhitaṃ nirmalīkṛtaṃ bhaktairiti |"]],"offsets":[[162,515]]} {"id":"neg_cmt_4.23_x_bca_5.34","root_file":"cmt_4.23_root","comm_file":"bca_5.34_p","root":"bhāvayet sthiracittena siddho 'haṃ caṇḍaroṣaṇaḥ |\ntato manthānayogena pūrve śvetācalaṃ sṛjet || 4.23 ||\n","passage":"saṃprajanyasya utpattisthairyayoḥ smṛtireva kāraṇamiti kathayann āha. yadā smṛtir manogṛhadvāri kleśataskarasaṃghātānupraveśanivāriṇī dauvārikavadavasthitā bhavati, tadā saṃprajanyam ayatnata evotpadyate. utpannaṃ ca sat sthirībhavati.\n\nevaṃ tāvad anayor anvayavyatirekābhyāṃ guṇadoṣāv abhidhāya, anarthavivarjanārthaṃ niṣphalaspandavarjanam āha.\n\nprathamaṃ tāvad idaṃ cittam ity adhyātmani cintayati. sarvakālam īdṛśam uktakramayuktam upasthāpayitavyam. tataḥ paraṃ niṣphalaspandavarjanārtham apagatakaraṇagrāmeṇeva niṣphalarūpādiviṣayagrahaṇasarvavikalpopasaṃhārān mayā sthātavyam. kim iva? kāṣṭhavat, cakṣurādivyāpāraśūnyatvāt.\n\nidam eva vyanakti. īṣanmukulitapakṣmayugalā nāsāgraviniveśitā yugamātravyavalokinī vā kāryā dṛṣṭiḥ.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"nasa_4","root_file":"nasa_4_root","comm_file":"nasa_4_vi","root":"ullālayadbhiḥ svakaraiḥ prasphuradvajrakoṭibhiḥ |\nprajñopāyamahākaruṇājagadarthakaraiḥ paraiḥ || 4 ||\n","passage":"ullālayadbhir ity ūrdhvam utkṣipadbhiḥ | kaiḥ | svakaraiḥ || prasphuradvajrakoṭibhir iti prasphurantyo vajrāṇāṃ koṭayo 'grabhāgā yeṣāṃ te prasphuradvajrakoṭayaḥ | taiḥ || kimātmakāḥ | prajñopāyamahākaruṇayā jagatām arthaṃ kartuṃ śīlaṃ yeṣāṃ te prajñopāyamahākaruṇājagadarthakarāḥ | tatra sarvadharmāṇāṃ pravicayaḥ prajñā | upāyo 'bhilāṣo 'śeṣalaukikalokottaras samādbhipradarśanamukhena yathābhavyatayā sakalasattvārthakaraṇe | kam ruṇaddhīti karuṇā | kam iti sukhasyākhyā | kāruṇiko hi paraduḥkhaduḥkhī san ātmanaḥ sukham āvṛṇotīti karuṇā | mahatī cāsau karuṇā ca mahākaruṇā | anālambanātmikā || jagac ca jagac ca jagac ca jagaganti traidhātukāni | teṣām arthaḥ prayojanaṃ | ata āha prajñopāyamahākaruṇājagadarthakarair iti | ata eva te krodhāḥ parā utkṛṣṭās te ata āha parair iti ||\n\nkiṃsvabhāvāḥ | hṛṣṭatuṣṭāśayasvabhāvāḥ | tatra hṛṣṭāḥ kāyais tuṣṭāś cittaiḥ | āśayo 'bhiprāyaḥ | tataś cāyam arthaḥ | hṛṣṭatuṣṭā āśayā yeṣāṃ te hṛṭṣatuṣṭāśayā ata āha hṛṣṭatuṣṭāśayair iti | ata eva muditā harṣitāḥ sarvasattvārthakaraṇāt | ata evāha muditair iti ||","ground_truth":[["COMM","ullālayadbhir ity ūrdhvam utkṣipadbhiḥ | kaiḥ | svakaraiḥ || prasphuradvajrakoṭibhir iti prasphurantyo vajrāṇāṃ koṭayo 'grabhāgā yeṣāṃ te prasphuradvajrakoṭayaḥ | taiḥ || kimātmakāḥ | prajñopāyamahākaruṇayā jagatām arthaṃ kartuṃ śīlaṃ yeṣāṃ te prajñopāyamahākaruṇājagadarthakarāḥ | tatra sarvadharmāṇāṃ pravicayaḥ prajñā | upāyo 'bhilāṣo 'śeṣalaukikalokottaras samādbhipradarśanamukhena yathābhavyatayā sakalasattvārthakaraṇe | kam ruṇaddhīti karuṇā | kam iti sukhasyākhyā | kāruṇiko hi paraduḥkhaduḥkhī san ātmanaḥ sukham āvṛṇotīti karuṇā | mahatī cāsau karuṇā ca mahākaruṇā | anālambanātmikā || jagac ca jagac ca jagac ca jagaganti traidhātukāni | teṣām arthaḥ prayojanaṃ | ata āha prajñopāyamahākaruṇājagadarthakarair iti | ata eva te krodhāḥ parā utkṛṣṭās te ata āha parair iti ||"]],"offsets":[[0,784]]} {"id":"gg_1.33","root_file":"gg_1.33_root","comm_file":"gg_1.33_com","root":"mādhavikāparimalalalite navamālatijātisugandhau |\nmunimanasāmapi mohanakāriṇi taruṇākāraṇabandhau || \n","passage":"punaḥ kiṃbhūte | mādhavikāparimalalalite | mādhavikāyāḥ kusumitavāsantyāḥ parimalo gandhaḥ tena lalitaḥ ramaṇīyaḥ tasmin | punaḥ kiṃbhūte | navamālatijātisugandhau | navā nūtanāśca tā mālatyaśca tāsāṃ jātiḥ prādurbhāvaḥ | janī prādurbhave ityasya jādeśe atipratyayaḥ | tathā śobhano gandho yasmin sa tathā athavā navamālikayā kāraṇabhūtayā puṣpaviśeṣeṇa atisugandhau | navā ca mālikā ceti tayā | punaḥ kiṃbhūte | mohanakāriṇi | mohanaṃ vaicityaṃ kartuṃ śīlamasyeti sa tathā tasmin | keṣāṃ | munimanasāmapi | munayo jitendriyāḥ vanavāsino vikārahīnāḥ nityanaimittikādivratācāravantasteṣāmapi | punaḥ kiṃbhūte | taruṇākāraṇabandhau | taruṇānāṃ yuvajanānāṃ akāraṇena upakāraṃ vinaiva bandhuḥ hitakārī kuṭumbasahāyaḥ kāmoddīpanatvāt |\n\npunaḥ kiṃbhūte | sphuradatimuktalatāparirambhaṇamukulitapulakitacūte | sphurantī puṣpavantī cāsau atimuktalatā ca vāsantī | tasyāḥ parirambhaṇaṃ kartari ṣaṣṭhī | tena mukulitaḥ pulakitaḥ romodgamaśca cūta āmravṛkṣo yatra sa tathā tasmin | kasmin sthāne harirviharati | vṛndāvanavipine | vṛndāvanākhyaṃ yadvipinaṃ vanaṃ tattasmin | punaḥ kiṃbhūte | parisaraparigatayamunājalapūte | parisare samīpe parigataṃ samantādgataṃ tacca tadyamunājalaṃ ca tena pūte pavitrībhūte tasmin |","ground_truth":[["COMM","punaḥ kiṃbhūte | mādhavikāparimalalalite | mādhavikāyāḥ kusumitavāsantyāḥ parimalo gandhaḥ tena lalitaḥ ramaṇīyaḥ tasmin | punaḥ kiṃbhūte | navamālatijātisugandhau | navā nūtanāśca tā mālatyaśca tāsāṃ jātiḥ prādurbhāvaḥ | janī prādurbhave ityasya jādeśe atipratyayaḥ | tathā śobhano gandho yasmin sa tathā athavā navamālikayā kāraṇabhūtayā puṣpaviśeṣeṇa atisugandhau | navā ca mālikā ceti tayā | punaḥ kiṃbhūte | mohanakāriṇi | mohanaṃ vaicityaṃ kartuṃ śīlamasyeti sa tathā tasmin | keṣāṃ | munimanasāmapi | munayo jitendriyāḥ vanavāsino vikārahīnāḥ nityanaimittikādivratācāravantasteṣāmapi | punaḥ kiṃbhūte | taruṇākāraṇabandhau | taruṇānāṃ yuvajanānāṃ akāraṇena upakāraṃ vinaiva bandhuḥ hitakārī kuṭumbasahāyaḥ kāmoddīpanatvāt |"]],"offsets":[[0,730]]} {"id":"seni_23","root_file":"seni_23_root","comm_file":"seni_23_p","root":"vicitraṃ vividhaṃ khyātam ityādi susthitaṃ katham |\nmaṇyantargatam ityādi sadguroḥ suṣṭhu saṅgatam || SeNi 23 ||","passage":"idānīṃ vicitrasusthāpanārtham āha—vicitram ityādi | sadguror ityādinā\n\n\tvicitraṃ vividhaṃ khyātam āliṅganacumbanādikam || \n\nity uddeśāt | atra hy ādigrahaṇād gṛṣṭiparyantaṃ vicitraṃ vivakṣitam |\n\nnanu ghṛṣṭiparyantam iti katham gamyate |\n\n\tbāhubhyāṃ ca samāliṅgya prajñāṃ vai ṣoḍaśābdikām |\n\tghaṇṭhāvajrasamāyogād ācāryasecanaṃ matam || \n\niti nirdeśāt | atra ghaṇṭhāvajrasamāyogaḥ padmavajrasparśo vivakṣitaḥ | \n\nnanv ayam ācāryasekaḥ | ādāv ācāryaś ca vicitram iti kuto jñeyaḥ |\n\n\tānandādyāḥ kramaśo jñeyāś catuḥsecanasaṅkhyayā || \n\niti pratinirdeśāt | atrānandādyāś catvāraḥ—\n\n\tācārya guhya prajñā ca caturthaṃ tat punas tathā | \n\niti yathāsaṅkhyaṃ jñeyāḥ | ānandaś ca vicitra eva kṣaṇa iti ghṛṣṭiparyantaṃ vicitram |\n\n\tvipākaṃ tadviparyāsaṃ sukhaṃ jñānasya bhuñjanam || \n\nity uddeśān maṇyagraṃ yāvat paramaḥ sukharūpatvāt paramasya | \n\nnanv etat katham | \n\n\tparamānande tu samprāpte nānātvavarjite kṣaṇe |\n\tśāstā brūyān mahāsattva dhāraṇīyaṃ mahat sukham || \n\niti nirdeśāt | atraiva nānātvavarjite kṣana ityādy arthasadbhāvād iti sarvasustham | maṇyantargatam ityādi ca gatārtham | \n\nyadi ghṛṣṭiparyantam ānandaḥ sa cācāryo maṇeḥ puraḥ paramaḥ sa ca guhyas tarhi—\n\n\thasitaśuddhyā tv ācārya īkṣaṇe guhyakas tathā |\n\tprajñā pāṇyavāpatau tu tat punar dvandvatantrake || \n\niti katham | bāhyotpattyā tan neyam | tarhy udakābhiṣekādīnām ācāryatoktā yā sā katham | sāpi bāhyotpattyā jñeyā | tathāgatāśvāsānande cācāryatā gambhīrotpattyā vajradharāśvāsānadne cotpannena | caturmudrāpakṣe ca pariniṣpannenācāryatvena karmudrā boddhavyā ||\n\nnanu ṣaṇṇāṃ kalaśābhiṣekatāpy uktā sarvatra kalaśavyāpārāt | sā tarhi katham | kalaśaśabdasya payodharopalakṣaṇatvena payodharavyāpārād atrāpi sā ghaṭate |","ground_truth":[["COMM","idānīṃ vicitrasusthāpanārtham āha—vicitram ityādi | sadguror ityādinā\n\n\tvicitraṃ vividhaṃ khyātam āliṅganacumbanādikam || \n\nity uddeśāt | atra hy ādigrahaṇād gṛṣṭiparyantaṃ vicitraṃ vivakṣitam |\n\nnanu ghṛṣṭiparyantam iti katham gamyate |\n\n\tbāhubhyāṃ ca samāliṅgya prajñāṃ vai ṣoḍaśābdikām |\n\tghaṇṭhāvajrasamāyogād ācāryasecanaṃ matam || \n\niti nirdeśāt | atra ghaṇṭhāvajrasamāyogaḥ padmavajrasparśo vivakṣitaḥ | \n\nnanv ayam ācāryasekaḥ | ādāv ācāryaś ca vicitram iti kuto jñeyaḥ |\n\n\tānandādyāḥ kramaśo jñeyāś catuḥsecanasaṅkhyayā || \n\niti pratinirdeśāt | atrānandādyāś catvāraḥ—\n\n\tācārya guhya prajñā ca caturthaṃ tat punas tathā | \n\niti yathāsaṅkhyaṃ jñeyāḥ | ānandaś ca vicitra eva kṣaṇa iti ghṛṣṭiparyantaṃ vicitram |\n\n\tvipākaṃ tadviparyāsaṃ sukhaṃ jñānasya bhuñjanam || \n\nity uddeśān maṇyagraṃ yāvat paramaḥ sukharūpatvāt paramasya | \n\nnanv etat katham | \n\n\tparamānande tu samprāpte nānātvavarjite kṣaṇe |\n\tśāstā brūyān mahāsattva dhāraṇīyaṃ mahat sukham || \n\niti nirdeśāt | atraiva nānātvavarjite kṣana ityādy arthasadbhāvād iti sarvasustham | maṇyantargatam ityādi ca gatārtham | \n\nyadi ghṛṣṭiparyantam ānandaḥ sa cācāryo maṇeḥ puraḥ paramaḥ sa ca guhyas tarhi—\n\n\thasitaśuddhyā tv ācārya īkṣaṇe guhyakas tathā |\n\tprajñā pāṇyavāpatau tu tat punar dvandvatantrake || \n\niti katham | bāhyotpattyā tan neyam | tarhy udakābhiṣekādīnām ācāryatoktā yā sā katham | sāpi bāhyotpattyā jñeyā | tathāgatāśvāsānande cācāryatā gambhīrotpattyā vajradharāśvāsānadne cotpannena | caturmudrāpakṣe ca pariniṣpannenācāryatvena karmudrā boddhavyā ||"]],"offsets":[[0,1532]]} {"id":"neg_bca_5.102_x_seni_14","root_file":"bca_5.102_root","comm_file":"seni_14_p","root":"sadā kalyāṇamitraṃ ca jīvitārthe 'pi na tyajet |\nbodhisattvavratadharaṃ mahāyānārthakovidam || 5.102 ||","passage":"nodeti saṃvid anyā tāvat kaulāgamābhyudayaḥ | | iti vacanāt ||\n\netatsvarūpadarśanārtham āha—duḥkhānām ityādi | subodham ||\n\nanenaiva jagadekarūpatām āha—yad yad ityādi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.74_x_gg_1.22","root_file":"bca_5.74_root","comm_file":"gg_1.22_com","root":"paracodanadakṣāṇām anadhīṣṭopakāriṇām |\npratīcchec chirasā vākyaṃ sarvaśiṣyaḥ sadā bhavet || 5.74 ||","passage":"he janakasutākṛtabhūṣaṇa | janakasya sutā sītā tasyāḥ kṛtaṃ śokanivṛttikādi bhūṣaṇamalaṅkaraṇaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | jitadūṣaṇa | jito dūṣaṇo rākṣaso yena sa tathā tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | samaraśamitadaśakaṇṭha | samare saṃgrāme śamitaḥ śāntiṃ prāpito daśakaṇṭho rāvaṇo yena sa tathā tasya saṃbodhanam | \n\npunaḥ kiṃbhūta | abhinavajaladharasundara | abhinavo navīnaśvāsau jaladharaśceti tadvat sundaraḥ śyāmaḥ tasya saṃbodhanam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ht_1.5.20","root_file":"ht_1.5.20_root","comm_file":"ht_1.5.20_ra","root":"karasphoṭo bhaven mudrā aṅgulyāmoṭanaṃ tathā | \ntad dhyeyaṃ cintitaṃ yac ca dhyānaṃ yasmād vicintanam || 20 ||","passage":"utpannarūpāddevatāṃ pratipādya mantraṃ pratipādayannāha—jalpanamityādi | ālikālyoḥ prajñopāyarūpayoḥ paramamantratvātsarva eva tadrūpatvājjalpo japa ityeṣa niṣprapañco mantraḥ |\n\nkarasphoṭo bhavenmudrā aṅgulyāmoṭanaṃ tathetyatra hetumanupanyasyannevaṃ darśayati | aparimitā vyāpārā yoginām | sarvatra hetūpanyāse vistaraḥ syāt | sarva eva tvasau prajñopāyamayatayā maṇḍalamudrārūpo 'vagantavya iti |\n\nnanvevaṃ bhāvyabhāvakabhāvanānupapattāvutpanne ca maṇḍale nirdiṣṭe dhyeyadhyāne kiṃ sarvathotpādite eva | netyāha—taddhyeyamityādi |\n\nvikṣepa eva na dhyānamiti dhyeyamapi tanna syādityāha—pitarītyādi | tatsukhaṃ bhujyate svayamiti yathopadeśamajasraṃ yauvanābhiṣekayorvā | evamādimadhyāvasāneṣu yatsukhamanuparatamanubhūyate tatsukhaṃ dhyānamucyate | mahāsukhasyānusmaraṇātkuto vikṣepo yato na dhyānadhyeye | athavā pitarīti gurāvabhiṣekakāle yatprāptamanubhūtaṃ sahajamahāsukhaṃ tadbhujyata ābhujyate svayamanyadāpi |","ground_truth":[["COMM","karasphoṭo bhavenmudrā aṅgulyāmoṭanaṃ tathetyatra hetumanupanyasyannevaṃ darśayati | aparimitā vyāpārā yoginām | sarvatra hetūpanyāse vistaraḥ syāt | sarva eva tvasau prajñopāyamayatayā maṇḍalamudrārūpo 'vagantavya iti |\n\nnanvevaṃ bhāvyabhāvakabhāvanānupapattāvutpanne ca maṇḍale nirdiṣṭe dhyeyadhyāne kiṃ sarvathotpādite eva | netyāha—taddhyeyamityādi |"]],"offsets":[[179,533]]} {"id":"cmt_3.30","root_file":"cmt_3.30_root","comm_file":"cmt_3.30_com","root":"tato niṣpanne gurupramukhaṃ kṛtvā madyamāṃsādibhir gaṇacakraṃ kuryāt || iti prajñābhiṣekaḥ || 3.30 || \n","passage":"tata iti prajñāvacanāvasānāt ||\n\nniṣpanna iti suratāvasāne sati ||\n\nabhiṣekapradhānaḥ paṭalaḥ || iti tṛtīyapaṭalavyākhyā |","ground_truth":[["COMM","niṣpanna iti suratāvasāne sati ||"]],"offsets":[[33,66]]} {"id":"taraa_8","root_file":"taraa_8_root","comm_file":"taraa_8_comm","root":"svābhāṅganāśleṣi janārthakāri\nduḥkhaiḥ sukhaiś caiva vimuktirūpam |\naśītyanuvyañjanabhūṣitāṅgam\napetakalpaṃ pravadanti sādhyam || 8 ||","passage":"idānīṃ mantranayopadiṣṭaṃ saptavidhaṃ sādhyaṃ kathayitum āha—svābhāṅganetyādi.\n\nsvābhāṅganām āśleṣituṃ śīlaṃ svabhāvo yasya tat svābhāṅganāśleṣi. apetakalpaṃ vyapagatakalpam, kalpanārahitam iti yāvat. anyat subodham. ayam arthaḥ—samāliṅgitasvābhāṅganāśleṣi jagadarthakāri dvātriṃśallakṣaṇavibhūṣitaśarīram upekṣārūpaṃ prathamaṃ sādhyam.\n\nsvadevatetyādi. svadevatākāraviśeṣeṇa sveṣṭadevatākāreṇa śūnyam, nirākāram iti yāvat. prāg eva prathamataram upadeśānantaram eva devatākāranirapekṣaṃ sukhaṃ sambhāvya, bhāvanayā sākṣāt kṛtvā, sphuṭaṃ sphuṭīkṛtaṃ san mahāsukhasaṃjñakaṃ bhavati.","ground_truth":[["COMM","idānīṃ mantranayopadiṣṭaṃ saptavidhaṃ sādhyaṃ kathayitum āha—svābhāṅganetyādi.\n\nsvābhāṅganām āśleṣituṃ śīlaṃ svabhāvo yasya tat svābhāṅganāśleṣi. apetakalpaṃ vyapagatakalpam, kalpanārahitam iti yāvat. anyat subodham. ayam arthaḥ—samāliṅgitasvābhāṅganāśleṣi jagadarthakāri dvātriṃśallakṣaṇavibhūṣitaśarīram upekṣārūpaṃ prathamaṃ sādhyam."]],"offsets":[[0,336]]} {"id":"neg_seni_14_x_cmt_2.3","root_file":"seni_14_root","comm_file":"cmt_2.3_com","root":"duḥkhānām āgamo nāsti sukhaṃ tatra nirantaram |\nānando brahmaṇo rūpaṃ tac ca mokṣe 'bhhivyajyate || SeNi 14 ||\n","passage":"pañcamānam ity ekasyāpi pañcaprakāraṃ maṇḍalaṃ na tu pañcānāṃ yathākramaṃ ||\n\nyasya tasyaiveti | svarṇarūpyarājāvartapravālamaraktalakṣaṇasya pañcaratnasya kaṭhinīpiṣṭakagaurīsindūraharitālaharidrākaṭhinīmiśrakajjalakajjalamiśraharitālāder vā tatrāyaṃ vidhiḥ | yathecchayācāryaḥ ||\n......\ncaturasram ityādi ||\n\n\nniryūhaṃ dvāranirgamaṃ | tadardhena niryūhārdhena |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.91_x_cmt_2.21","root_file":"bca_5.91_root","comm_file":"cmt_2.21_com","root":"dantakāṣṭhasya kheṭasya visarjanam apāvṛtam |\nneṣṭaṃ jale sthale bhogye mūtrādeś cāpi garhitam || 5.91 ||","passage":"rāgavajro raktācalaḥ | īrṣyāvajraḥ śyāmācalaḥ | |\n\npañcopahāreti puṣpādipañcānām upahāra upaṃ ḍhokanaṃ tena ||\n\nyadetyādi | upalakṣaṇam etat kṛṣṇācalaṃ pradhānīkṛtyamaṇḍalam uktam | yathādhimuktyā śvetācalādikam api pradhānaṃ kartavyam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_1.17_x_bca_5.12","root_file":"cmt_1.17_root","comm_file":"bca_5.12_p","root":"mukhapāko bhavet tasya yadi buddhasamo 'pi hi | \nśraddhāhīno 'thavā śiṣyaḥ śṛṇute jijñāsanāya ca || 1.17 ||\n","passage":"tasmāt teṣu vidyamāneṣv api labdhe viraticitte nivṛttimanasikāre śīlapāramitā matā saṃmatā tatsvabhāvavidām. tasmāt sā cittam eva.\n\nkṣāntipāramitāpi na cittād bhinnety āha.\n\nparāpakārādisaṃbhave 'pi cittasyākopanatā kṣāntiḥ. anyathā yadi sarvaśatrūṇāṃ tadvinipātanena vairaniryātanaṃ kṛtavataḥ kenacid vairābhāvād upaśāntavairasya na kaścid apakārī syād iti marṣaṇaṃ kṣāntiḥ, tadā etad aśakyānuṣṭhānam. śatravo hi gaganasamatvād aparyantāḥ. teṣāṃ māraṇam aśakyam. tasmāt krodhādinivṛtticittam eva teṣām upāyena māraṇam iva, tatkṛtāpakārasyāgaṇanāt, janmāntaravairāsaṃbhavāc ca māritaprāyāste.\n\natrāśakyatāyām apy upāyena pravṛttau dṛṣṭāntopadarśanena śakyatām āha. kaṇṭakādyupaghātarakṣaṇārthaṃ pṛthvī chādayitum ucitā. na caitac chakyam, tāvataś carmaṇo 'bhāvāt, bhāve 'pi chādanasyāśakyatvāt. upāyena punaḥ śakyam.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ht_1.5.17","root_file":"ht_1.5.17_root","comm_file":"ht_1.5.17_ra","root":"rajakīti ca duhitā ca nartakī ca prakathyate | \nrañjanāt sarvasattvānāṃ rajakīti tathā smṛtā || 17 ||","passage":"jagajjanamiti jagadvartinamāryalokamanyeṣāṃ niśceṣṭatvāt | vibhāgamiti heyopādeyavibhāgam |\n\nrajakītyādinā tisro mudrā uddiśya rañjanādityādinā nirdiśati | rañjanādityanurāgaṇāt | prajñayā hyāśayānuśayaṃ vijñāya yathāyogamanuṣṭhānātsarvasattvā anurāgitā bhavantīti prajñaiva tathocyate |\n\nguṇasya balavaiśāradyādirūpasyākāśadhenordu-hanādutpādanātprajñaiva tathocyate |","ground_truth":[["COMM","rajakītyādinā tisro mudrā uddiśya rañjanādityādinā nirdiśati | rañjanādityanurāgaṇāt | prajñayā hyāśayānuśayaṃ vijñāya yathāyogamanuṣṭhānātsarvasattvā anurāgitā bhavantīti prajñaiva tathocyate |"]],"offsets":[[93,287]]} {"id":"cmt_3.29","root_file":"cmt_3.29_root","comm_file":"cmt_3.29_com","root":"tataḥ sādhaka ātmānaṃ caṇḍamahāroṣaṇākāreṇa dhyātvā prajñāṃ ca dveṣavajrīrūpeṇa saṃpuṭaṃ kṛtvā caturānandān lakṣayet || 3.29 ||\n","passage":"dhairyeti antarāntarā vajracālanaviśrāmeṇa paramānandasukhaṃ bhāvayed ity arthaḥ ||\n\ntata iti prajñāvacanāvasānāt ||\n\nniṣpanna iti suratāvasāne sati ||","ground_truth":[["COMM","tata iti prajñāvacanāvasānāt ||"]],"offsets":[[85,116]]} {"id":"neg_bca_5.12_x_nasa_9","root_file":"bca_5.12_root","comm_file":"nasa_9_vi","root":"kiyato mārayiṣyāmi durjanān gaganopamān |\nmārite krodhacitte tu māritāḥ sarvaśatravaḥ || 5.12 ||","passage":"prakāśayatu bhagavān ity āha | saṃbuddha iti śāśvatadvāreṇa || jagadanuśāsanāc chāstety akṣobhyadvāreṇa || jagatāṃ gurur jagadgurur iti ratnasaṃbhavadvāreṇa || samayo bhagavān śrīvajrasattvaḥ | mahāś cāsau samayaś ca mahāsamayaḥ | tasya tattvaṃ mahāsamayatattvaṃ | taj jānātīti mahāsamayatattvajña iti | amitābhadvāreṇa || indriyāṇi mṛdumadhyādhimātrāṇi | teṣām āśayo 'bhiprāyaḥ | taṃ vettīti indriyāśayavid ity amoghasiddhidvāreṇa || evaṃ pañcatathāgatāmako bhagavān para utkṛṣṭaḥ prakāśayatv ity arthaḥ ||\n\natha bhagavan jñānakāyasyetyādi || he bhagavn mañjuśrījñānasattvasya saṃbandhinī yā nāmasaṃgītis tāṃ cāhaṃ dhārayiṣyāmīti vakṣyamāṇena kriyāpadena saṃbandhaḥ || kiṃviśiṣṭasya jñānakāyasyeti | jñānam eva kāyo jñānakāyas tasya jñānakāyasyety ādarśajñānadvāreṇa || mahoṣṇīṣasyeti | mahān uṣṇīṣo 'syeti mahoṣṇīṣas tasya mahoṣṇīṣasyeti samatājñānadvāreṇa || mahoṣṇīṣatvaṃ sarvatathāgatabhiṣekātmakatvāt || giṣpater iti | girāṃ śabdānāṃ patiḥ svāmī gīṣpatis tasya gīṣpateḥ pratyavekṣaṇājñānadvāreṇa ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_2.20_x_medū_2","root_file":"gg_2.20_root","comm_file":"medū_2_mall","root":"durālokastokastavakanavakāśokalatikāvikāśaḥ kāsāropavanapavano 'pi vyathayati |\napi bhrāmyadbhṛṅgīraṇitaramaṇīyā na mukulaprasūtiścūtānāṃ sakhi śikhariṇīyaṃ sukhayati ||\n","passage":"tasminn iti || tasminn adrau citrakūṭādrau | abalāviprayuktaḥ kāntāvirahī | kanakasya valayaḥ kaṭakam || \"kaṭakaṃ valayo 'striyām\" ity amaraḥ || tasya bhraṃśena pātena riktaḥ śūnyaḥ prakoṣṭhaḥ kūrparādadhaḥ pradeśo yasya sa tathoktaḥ || \"kakṣāntare prakoṣṭhaḥ syāt prakoṣṭhaḥ kūrparādadhaḥ\" iti śāśvataḥ || virahaduḥkhāt kṛśa ity arthaḥ | kāmī kāmukaḥ sa yakṣaḥ | katicinmāsān | aṣṭau māsān ity arthaḥ | \"śeṣān māsān gamaya caturaḥ\" iti vakṣyamāṇatvāt || nītvā yāpayitvā | āṣāḍhānakṣatreṇa yuktā paurṇamāsyāṣāḍhī || \"nakṣatreṇa yuktaḥ kālaḥ\" ity aṇ | \"ṭiḍḍhāṇañ-\" ityādinā ṅīp || sāṣāḍhy asmin paurṇamāsīty āṣāḍho māsaḥ || \"sāsmin paurṇamāsīti saṃjñāyām\" ity aṇ || tasya prathamadivase āśliṣṭasānum ākrāntakūṭam | vaprakrīḍā utkhātakelayaḥ || \"utkhātakeliḥ krīḍādyair vaprakrīḍā nigadyate\" iti śabdārṇave || tāsu pariṇatas tiryag dantaprahāraḥ || \"tiryagdantaprahāras tu gajaḥ pariṇato mataḥ\" iti halāyudhaḥ || sa cāsau gajaś ca tam iva prekṣaṇīyaṃ darśanīyaṃ meghaṃ dadarśa || gajaprekṣaṇīyam ity atreva lopāluptopamā || kecit \"āṣāḍhasya prathamadivase\" ity atra \"pratyāsanne nabhasi\" iti vakṣyamāṇanabhomāsasya pratyāsasya \"praśamadivase\" iti pāṭhaṃ kalpayanti tad asaṅgatam | prathamātireke kāraṇābhāvāt | nabhomāsasya pratyāsatty artham ity uktam iti cen na | pratyāsattimātrasya māsapratyāsattyaiva prathamadivasasyāpy upapatteḥ | atyantapratyāsatter upayogābhāvenāvivakṣitatvāt | vivakṣitatve vā svapakṣe 'pi prathamadivasātikrameṇa meghadarśana kalpanāyāṃ pramāṇābhāvena tadasambhavāt | pratyutāsmatpakṣa eva kuśala sandeśasya bhāvyanarthapratīkārārthasya purata evānumānamuktaṃ bhavatīty upayoga siddhiḥ || nanūnmattasya nāyaṃ viveka iti cen na | unmattasya nānarthasya pratīkārārthaṃ pravṛttir apīti sandeśa eva mā bhūt || tathā ca kāvyārambha evāprasiddhaḥ syād itv aho mūlacchedī pāṇḍityaprakarṣaḥ | kathaṃ tarhi \"śāpānto\" me bhujagaśayanād utthite śārṅgapāṇau\" ityādinā bhagavatprabodhāv adhikasya śāpasya māsacatuṣṭayāvaśiṣṭasyoktiḥ | daśadivasādhikyād iti cet sapakṣe 'pi kathaṃ sā viṃśatidivasair nyūnatvād iti santoṣṭavyam | tasmād īṣadvaiṣamyam avivakṣitam iti suṣṭhūktaṃ \"prathamadivase\" iti ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_3_x_bca_5.95","root_file":"seni_3_root","comm_file":"bca_5.95_p","root":"ālocanaṃ vimardaś cet tṛtīye katham iṣyate |\nyat tatrālocanaṃ naiva bhaved vittir alakṣaṇā || SeNi 3 ||","passage":"mārgam api kathayet. āstāṃ tāvat sagauravaṃ vastu.\n\nlokāprasādanivāraṇāyāha.\n\nna bhujam utkṣipya kaṃcid āhvayet, alpaprayojanatāratamye. mahati punar adoṣaḥ. acchaṭādiśabdaṃ tu kuryāt. tadakaraṇe 'samāhitacāritāyām asaṃvṛtaḥ syāt. etāvatā auddhatyaparihāro 'pi darśito bhavati.\n\nsa hi śayyāṃ parikalpayannevaṃ parikalpayedityupadarśayannāha-\n\nbhagavato mahānirvāṇaśayyām iva śayyāṃ parikalpayet. abhimatayā diśā śiro vidhāya, dakṣiṇena pārśvena, pādasyopari pādam ādhāya, dakṣiṇaṃ bāhum upadhānaṃ kṛtvā, vāmaṃ ca prasārya jaṅghopari niveśya, cīvaraiḥ susaṃvṛtakāyaḥ, smṛtaḥ, saṃprajānānaḥ, utthānasaṃjñī, ālokasaṃjñī, śayitaḥ, nācittakamiddhāvaṣṭabdhaḥ. na ca nidrāsukham ākhādayet, na ca pārśvasukham anyatra yāvad evaiṣāṃ mahābhūtānāṃ sthitaye yāpanāyai iti.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ssa_1.16_x_gg_1.20","root_file":"ssa_1.16_root","comm_file":"gg_1.20_com","root":"kadācitkvāpi labhyo 'si yogenetīśa vañcanā |\nanyathā sarvakakṣyāsu bhāsi bhaktimatāṃ katham || 1.16 ||\n","passage":"yadukulanalanadineśa yadūnāṃ kulaṃ vaṃśaḥ tadeva nalinaṃ tasya dineśaḥ savitā prakāśakaḥ |\n\nkiṃbhūta | he madhumuranarakavināśana | madhuśca muraśca narakaśca madhumuranarakāḥ daityaviśeṣāstān vināśayatīti tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | garuḍāsana | garuḍa eva āsanaṃ yānaṃ yasya tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | surakulakelinidāna | surāṇāṃ kulaṃ samūhaḥ tasya keliḥ krīḍā tasyāḥ anugrahadvāreṇa nidānam ādikāraṇaṃ tasya saṃbodhane |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ht_1.5.15_x_gg_3.1","root_file":"ht_1.5.15_root","comm_file":"gg_3.1_com","root":"bhago 'syāstīti buddhasya bhagavānn iti kathyate | \nbhagāni ṣaḍvidhāny āhur aiśvaryādiguṇākhilāḥ | \nathavā kleśādimārāṇāṃ bhañjanād bhagavānn iti || 15 ||","passage":"śrīkṛṣṇābhiprāyaṃ uttarīyagītārthaṃ ślokābhyāṃ prakaṭayati kaṃsārirapītyādi | kaṃsāriḥ śrīkṛṣṇo 'pi saṃsāravāsanābandhaśṛṅkhalāṃ rādhāṃ hṛdaye ādhāya saṃcintya vrajasundarīḥ aparagopīstatyāja jahau | saṃsārasya vāsanā jagataḥ sthititatparatā vigatarūpā pūrvajanmakṛtasukṛtasaṃskārātiśayaprāptasarvasundarījanādhikasubhagatā | tayā baddhā viṣayāsaktirūpaśṛṅkhalā śṛṅkhalāsthānaṃ yā dṛḍhahetustām |\n\nsa mādhavaḥ anaṅgabāṇavraṇakhinnamānasaḥ kandarpaśarāghātāvasannahṛdayaḥ kṛtānutāpaḥ | tadekagatacittatvāt | itastataḥ tāṃ rādhām anusṛtya parimṛgya kalindanandinītaṭāntakuñje niṣasāda niṣaṇṇo 'bhavat | kalindanandinī yamunā tasyā staṭaṃ tasyāntaḥparisaraḥ tatra kuñjaṃ tasmin | kaliṃ pāpaṃ dyati khaṇḍayatīti kalindaḥ sūryaḥ tasya nandinī putrī| anaṅgasya kāmasya bāṇāḥ taiḥ vraṇāni kṣatāni tairyuktaṃ khinnaṃ khedasahitaṃ mānasaṃ yasya | punaḥ kimbhūtaḥ | kṛtaḥ anupaścāttāpo yena saḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.54_x_gg_1.15","root_file":"bca_5.54_root","comm_file":"gg_1.15_com","root":"evaṃ saṃkliṣṭam ālokya niṣphalārambhi vā manaḥ |\nnigṛhṇīyād dṛḍhaṃ śūraḥ pratipakṣeṇa tat sadā || 5.54 ||","passage":"karālaṃ bhayaṅkaram | kamiva | dhūmaketumiva |\n\nhe paṇḍitajana śrījayadevakaveḥ uditaṃ udāraṃ sundaraṃ tvaṃ śṛṇu | kiṃbhūtam | sukhadaṃ śrutimātreṇa | punaḥ kiṃbhūtam | śubhadaṃ kalyāṇadam | punaḥ kiṃbhūtam | bhavasāram | bhave saṃsāre sārabhūtam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"msv_1.10","root_file":"msv_1.10_root","comm_file":"msv_1.10_com","root":"prāyeṇaiva hi mīmāṃsā loke lokāyatīkṛtā | \ntāmāstikapathe kartum ayaṃ yatnaḥ kṛto mayā || 1.10 ||\n","passage":"nanu mīmāṃsāyām api cirantananibandhanāni santīti kiṃ mudhā prayasyate | ata āha prāyeṇeti | lokāyataṃ nāma nāstikānāṃ tantram | tadbhāvamāpāditā nānāpasiddhāntasaṅgraheṇa | tāmāstikapathe kartum ayaṃ yatnaḥ kṛta iti | āśaṃsāyāṃ vartamāne 'rthe vā kto varṇanīya iti ||","ground_truth":[["COMM","nanu mīmāṃsāyām api cirantananibandhanāni santīti kiṃ mudhā prayasyate | ata āha prāyeṇeti | lokāyataṃ nāma nāstikānāṃ tantram | tadbhāvamāpāditā nānāpasiddhāntasaṅgraheṇa | tāmāstikapathe kartum ayaṃ yatnaḥ kṛta iti | āśaṃsāyāṃ vartamāne 'rthe vā kto varṇanīya iti ||"]],"offsets":[[0,268]]} {"id":"cmt_2.2","root_file":"cmt_2.2_root","comm_file":"cmt_2.2_com","root":"atha bhagavān āha |\nmaṇḍalasya bhaven mānaṃ caikahastaṃ dvihastakam |\ntrihastaṃ vā catuḥpañca pañcamānaṃ na cādhikam || 2.2 ||\n","passage":"athetyādi | maṇḍalavyatirekeṇābhiṣekasyāsadbhāvāt tantraśravaṇādhikāro na syād ity abhiprāyaḥ | pañcamānam ity ekasyāpi pañcaprakāraṃ maṇḍalaṃ na tu pañcānāṃ yathā kramaṃ ||\n\nyasya tasyaiveti | svarṇarūpyarājāvartapravālamaraktalakṣaṇasya pañcaratnasya kaṭhinīpiṣṭakagaurīsindūraharitālaharidrākaṭhinīmiśrakajjalakajjalamiśraharitālāder vā tatrāyaṃ vidhiḥ |","ground_truth":[["COMM","athetyādi | maṇḍalavyatirekeṇābhiṣekasyāsadbhāvāt tantraśravaṇādhikāro na syād ity abhiprāyaḥ | pañcamānam ity ekasyāpi pañcaprakāraṃ maṇḍalaṃ na tu pañcānāṃ yathā kramaṃ ||"]],"offsets":[[0,173]]} {"id":"neg_bca_5.21_x_nasa_31","root_file":"bca_5.21_root","comm_file":"nasa_31_vi","root":"anena hi vihāreṇa viharan durjaneṣv api |\npramadājanamadhye 'pi yatir dhīro na khaṇḍyate || 5.21 ||","passage":"atra cādāv amitābhasyopādānaṃ rāgasya prādhānyakhyāpanārthaṃ | ata evāha rāgo dveṣaś ca mohaś ceti | sarvatathāgatasarvākāśavyāpipūjāsaṃdarśanakāle mahāmaha ity ucyate | mahaśabdena pūjābhidhīyate | mahaṇ maho mahāmahaḥ | mahātmako rāgaś ca mahārāgaḥ | mahāmahaś cāsau mahārāgaś ca mahāmahamahārāgaḥ | tatra mahārāga iti sattvapācanamocanalokṣaṇaḥ sa ca bhagavān śrīvajrasattvaḥ | mahārāgo hi bhagavān vajrasattvas tathāgata iti vacanāt || sarvasattvaratiṃkara iti rāgacaritānāṃ sarvasattvānāṃ ratiṃ prītiṃ mahāsukhātmikāṃ karotīti sarvasattvaratiṃkaraḥ | ayam amitābhasvabhāvaḥ ||\n\ndveṣacaritān adhikṛtyāha | mahāmahamahādveṣa iti | mahāmaheti gatārthaḥ | mahādveṣo 'kṣobhyaḥ sa ca sarvakleSamahāripuḥ | kleśopakleśādīnāṃ mahāripur ity arthaḥ ||\n\nmohacaritān adhikṛtyāha | mahāmahamahāmoha iti || mahāmaheti pūrvavat | mahāmoho vairocanaḥ | dhiyāṃ moho dhīmohaḥ | mūḍhaś cāsau dhī mohaś ca mūḍhadhīmohaḥ | tasya sūdano vināśakaḥ || krodhacaritān adhikṛtyāha | mahāmahamahākrodha iti | tathaiva mahāmaheti | mahākrodha ity amoghasiddhiḥ | mahākrodharipur mahān iti | sattvāsattvaviṣayatvād mahākrodhaḥ | tasya sa eva mahāripur iti ||\n\nlobhacaritān adhikṛtyāha |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ht_1.5.10","root_file":"ht_1.5.10_root","comm_file":"ht_1.5.10_ra","root":"kulānāṃ pañcabhūtānāṃ pañcaskandhasvarūpiṇām | \nkulyate gaṇyate 'neneti kulam ity abhidhīyate || 10 ||","passage":"yatra tu tādṛśaḥ prakarṣo nāsti tatra kulāntaravyapadeśanibandhanābhāvātsattvakulenaiva vyapadeśaḥ | saṃkṣepeṇa tu pañcadheti sattvakulasya tattatkulānukāriṇastatra tatra saṅgrahāt | traividhye 'pyevameva |\n\nkāni punastānyādibhūtāni kulāni yatkulānyaparāṇi bhaviṣyanti | kathaṃ ca tāni kulamityucyanta ityāha—kulānāmityādi |\npañca bhūtāni skandhā vā kulāni tadviśuddhirūpatvādeva buddhānām | tadrūpatvena vajradharasya | teṣāṃ ca tadanantaramaparimitena rūpeṇa | yattveṣāṃ kulamityabhidhīyate tattadrūpeṇa | pañca bhūtāni pṛthivyāptejovāyuvijñānāni | pañca skandhā rūpavedanāsaṃjñāsaṃskāra |\n\nnanvevaṃ śūnyatā tattvam | mudrāyogājjapanāccopāyopetaṃ tadupasūcitam | na tviha kiñcidbhāvyamupadiṣṭamutpannarūpāṇāmeva pañcakulānāṃ yoginīnāṃ nirdeśādyogināṃ ca taddvāreṇaiva tathā sūcanāt |","ground_truth":[["COMM","kāni punastānyādibhūtāni kulāni yatkulānyaparāṇi bhaviṣyanti | kathaṃ ca tāni kulamityucyanta ityāha—kulānāmityādi |\npañca bhūtāni skandhā vā kulāni tadviśuddhirūpatvādeva buddhānām | tadrūpatvena vajradharasya | teṣāṃ ca tadanantaramaparimitena rūpeṇa | yattveṣāṃ kulamityabhidhīyate tattadrūpeṇa | pañca bhūtāni pṛthivyāptejovāyuvijñānāni | pañca skandhā rūpavedanāsaṃjñāsaṃskāra |"]],"offsets":[[208,591]]} {"id":"neg_ht_1.5.20_x_gg_3.8","root_file":"ht_1.5.20_root","comm_file":"gg_3.8_com","root":"karasphoṭo bhaven mudrā aṅgulyāmoṭanaṃ tathā | \ntad dhyeyaṃ cintitaṃ yac ca dhyānaṃ yasmād vicintanam || 20 ||","passage":"he tanvi sūkṣme rādhe | tava hṛdayaṃ aham ākalayāmi jānāmi | kimbhūtam | khinnaṃ khedayuktam | kayā | asūyayā īrṣyayā | kutaḥ kutra tvaṃ gatāsi | tanna vedmi na jānāmi | tena kāraṇena te tubhyaṃ nānunayāmi parisāntvanaṃ karomi |\n\nhe rādhe purato 'grataḥ | dṛśyase avalokyase | kasya | mama | kiṃ nu gatāgataṃ gamanāgamanam | vidadhāsi karoṣi | kimiti pureva pūrvānubhūtamiva | parirambhaṇamāliṅganaṃ na dadāsi | kimbhūtam | sasaṃbhramaṃ saha saṃbhrameṇa vartata iti |\n\nhe rādhe kṣamyatām | aparam īdṛśam aparādhaṃ tava kadāpi kasmin kāle 'pi na karomi | ato he sundari rādhe | ātmadarśanaṃ dehi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"medū_14","root_file":"medū_14_root","comm_file":"medū_14_mall","root":"adreḥ śṛṅgaṃ harati pavanaḥ kiṃ svid ity unmukhībhir\ndṛṣṭotsāhaś cakitacakitaṃ mugdhasiddhāṅganābhiḥ |\nsthānād asmāt sarasaniculād utpatodaṅmukhaḥ khaṃ\ndiṅnāgānāṃ pathi pariharan sthūlahastāvalepān ||\n","passage":"payaḥ pānīyam upabhujya śarīrapoṣaṇārtham abhyavahṛtya ca gantāsi gamiṣyasi || gamer luṭ ||\n\nadrer iti || pavano vāyur adreś citrakūṭasya śṛṅgaṃ harati kiṃsvit || kiṃsvicchabdo vikalpavitarkārthādiṣu paṭhitaḥ || iti śaṅkayonmukhībhir unnatamukhībhiḥ || \"svāṅgāc copasarjanād asaṃyogopadhāt\" iti ṅīṣ | mugdhābhir mūḍhābhiḥ \"mugdhaḥ sundaramūḍhayoḥ\" ity amaraḥ | siddhānāṃ devayoniviśeṣāṇām aṅganābhiś cakitacakitaṃ cakitaprakāraṃ yathā tathā || \"prakāre guṇavacanasya\" iti dvirbhāvaḥ | dṛṣṭotsāho dṛṣṭodyogaḥ san sarasā ārdrā niculāḥ sthalavetaso yasmiṃs tasmāt || \"vānīre kavibhede syān niculaḥ sthalavetase\" iti śabdārṇave || asmāt sthānād āśramāt pathi nabhomārge diṅgāgānāṃ diggajānāṃ sthūlā ye hastāḥ karās teṣām avalepānākṣepān pariharan | \"hasto nakṣatrabhede syāt karebhakarayor api\" iti | \"avalepas tu garve syāt kṣepaṇe dūṣaṇe 'pi ca\" iti ca viśvaḥ || udaṅmukhaḥ san | alakāyā udīcyatvād ity āśayaḥ || kham ākāśam utpatodgaccha || atredam apy arthāntaraṃ dhvanayati-rasiko niculo nāma mahākaviḥ kālidāsasya sahādhyāyī parāpāditānāṃ kālidāsamabandhadūṣaṇānāṃ parihartā yasmin sthāne tasmāt sthānād udaṅmukho nirdoṣatvād unnatamukhaḥ san pathi sārasvatamārge diṅnāgānām || pūjāyāṃ bahuvacanam || diṅnāgācāryasya kālidāsapratipakṣasya hastāvalepān hastavinyāsapūrvakāṇi dūṣaṇāni pariharan || \"avalepas tu garve syāl lepane duṣaṇe 'pi ca\" iti viśvaḥ || adrer adrikalpasya diṅnāgācāryasya śṛṅgaṃ prādhānyam || \"śṛṅgaṃ prādhānyasānvoś ca\" ity amaraḥ || harati kiṃsvid iti hetunā siddhaiḥ sārasvatasiddhair mahākavibhir aṅganābhiś ca dṛṣṭotsāhaḥ san kham utpatoccair bhaveti svaprabandham ātmānaṃ vā prati kaver uktir iti || \"saṃsargato doṣaguṇā bhavantīty etan mṛṣā yena jalāśaye 'pi | sthitvānukūlaṃ niculaś calantam ātmānam ārakṣati sindhuvegāt || \"ity etac chlokanirmāṇāt tasya kavir niculasaṃjñety āhuḥ ||\n\nratneti || ratnacchāyānāṃ padmarāgādimaṇiprabhāṇāṃ vyatikaro miśraṇam iva prekṣyaṃ darśanīyam ākhaṇḍalasyendrasyaitad dhanuḥkhaṇḍam ||","ground_truth":[["COMM","adrer iti || pavano vāyur adreś citrakūṭasya śṛṅgaṃ harati kiṃsvit || kiṃsvicchabdo vikalpavitarkārthādiṣu paṭhitaḥ || iti śaṅkayonmukhībhir unnatamukhībhiḥ || \"svāṅgāc copasarjanād asaṃyogopadhāt\" iti ṅīṣ | mugdhābhir mūḍhābhiḥ \"mugdhaḥ sundaramūḍhayoḥ\" ity amaraḥ | siddhānāṃ devayoniviśeṣāṇām aṅganābhiś cakitacakitaṃ cakitaprakāraṃ yathā tathā || \"prakāre guṇavacanasya\" iti dvirbhāvaḥ | dṛṣṭotsāho dṛṣṭodyogaḥ san sarasā ārdrā niculāḥ sthalavetaso yasmiṃs tasmāt || \"vānīre kavibhede syān niculaḥ sthalavetase\" iti śabdārṇave || asmāt sthānād āśramāt pathi nabhomārge diṅgāgānāṃ diggajānāṃ sthūlā ye hastāḥ karās teṣām avalepānākṣepān pariharan | \"hasto nakṣatrabhede syāt karebhakarayor api\" iti | \"avalepas tu garve syāt kṣepaṇe dūṣaṇe 'pi ca\" iti ca viśvaḥ || udaṅmukhaḥ san | alakāyā udīcyatvād ity āśayaḥ || kham ākāśam utpatodgaccha || atredam apy arthāntaraṃ dhvanayati-rasiko niculo nāma mahākaviḥ kālidāsasya sahādhyāyī parāpāditānāṃ kālidāsamabandhadūṣaṇānāṃ parihartā yasmin sthāne tasmāt sthānād udaṅmukho nirdoṣatvād unnatamukhaḥ san pathi sārasvatamārge diṅnāgānām || pūjāyāṃ bahuvacanam || diṅnāgācāryasya kālidāsapratipakṣasya hastāvalepān hastavinyāsapūrvakāṇi dūṣaṇāni pariharan || \"avalepas tu garve syāl lepane duṣaṇe 'pi ca\" iti viśvaḥ || adrer adrikalpasya diṅnāgācāryasya śṛṅgaṃ prādhānyam || \"śṛṅgaṃ prādhānyasānvoś ca\" ity amaraḥ || harati kiṃsvid iti hetunā siddhaiḥ sārasvatasiddhair mahākavibhir aṅganābhiś ca dṛṣṭotsāhaḥ san kham utpatoccair bhaveti svaprabandham ātmānaṃ vā prati kaver uktir iti || \"saṃsargato doṣaguṇā bhavantīty etan mṛṣā yena jalāśaye 'pi | sthitvānukūlaṃ niculaś calantam ātmānam ārakṣati sindhuvegāt || \"ity etac chlokanirmāṇāt tasya kavir niculasaṃjñety āhuḥ ||"]],"offsets":[[93,1812]]} {"id":"ht_1.5.15","root_file":"ht_1.5.15_root","comm_file":"ht_1.5.15_ra","root":"bhago 'syāstīti buddhasya bhagavānn iti kathyate | \nbhagāni ṣaḍvidhāny āhur aiśvaryādiguṇākhilāḥ | \nathavā kleśādimārāṇāṃ bhañjanād bhagavānn iti || 15 ||","passage":"devatātvameva tu sāmānyaṃ na pratipāditamityāha—deha iti | dehe sambhavatīti devatā varṇāgamalopābhyām |\n\nya evaivaṃbhūtaḥ sa eva bhagavān ucyata ity āha—bhaga ityādi |\n\nevaṃ pariśuddhe manasi mahāsukharasānuṣiktā aiśvaryādayo guṇā nijabījādājāyanta iti te 'sya santi |","ground_truth":[["COMM","ya evaivaṃbhūtaḥ sa eva bhagavān ucyata ity āha—bhaga ityādi |\n\nevaṃ pariśuddhe manasi mahāsukharasānuṣiktā aiśvaryādayo guṇā nijabījādājāyanta iti te 'sya santi |"]],"offsets":[[106,269]]} {"id":"gg_4.13","root_file":"gg_4.13_root","comm_file":"gg_4.13_com","root":"śvasitavapanamanupamapariṇāham |\nmadanadahanamiva vahati sadāham || \n","passage":"masṛṇaḥ ślakṣṇaḥ ghṛṣṭaḥ | kathaṃ yathā syāt tathā | saśaṅkaṃ śaṅkayā saha vartamānaṃ yathā bhavati |\n\nsā rādhikā sadāhaṃ yathā bhavati tathā śvasitaṃ pavanaṃ vahati | śvasitameva pavanastam | kamiva | madanadahanamiva | kāmāgnimiva | kimbhūtam | anupamapariṇāhaṃ na vidyate upamā dṛṣṭānto yasya sa tathā anupamaḥ pariṇāho viśālatā yasya sa tathā |\n\nsā rādhā nayananalinaṃ locanakamalaṃ diśi diśi kirati kṣipati | kimbhūtam | sajalakaṇajālam | saha jalakaṇajālena vartata iti sa tathā |","ground_truth":[["COMM","sā rādhikā sadāhaṃ yathā bhavati tathā śvasitaṃ pavanaṃ vahati | śvasitameva pavanastam | kamiva | madanadahanamiva | kāmāgnimiva | kimbhūtam | anupamapariṇāhaṃ na vidyate upamā dṛṣṭānto yasya sa tathā anupamaḥ pariṇāho viśālatā yasya sa tathā |"]],"offsets":[[103,348]]} {"id":"neg_taraa_3_x_nasa_36","root_file":"taraa_3_root","comm_file":"nasa_36_vi","root":"sambhrāntabodhā nikhilā hi tīrthyās\ntattvasya sādhyasya ca rūpavittau |\ntebhyaḥ prakṛṣṭaḥ kila tattvavettā\nvedāntavādīti janapravādaḥ || 3 ||","passage":"ata eva caiṣāṃ vajraviśvādīnāṃ krama iti ||\n\nevaṃ mātsaryadauḥśīlyākṣāntikausīdyapratipakṣatayā tad eva dānaśīlakṣāntivīryapāramitātmakam iti | ata āha mahādānetyādi ||\n\ntatra mahādānapatiḥ śreṣṭha iti vajralāsyā | pūjānugrahakāmyayā dīyata iti dānaṃ | tasya dānasya patir dānapatiḥ | mahāṃś cāsau dānapatiś ca mahādānapatiḥ | āmiṣābhayadharmābhiṣekātmakacaturdānotsṛjanatayā śreṣṭhaḥ sarvalokotkṛṣṭatvāt || mahāśīladharo 'graṇīr iti vajramālā | kāyavākcittānāṃ samādhānāc chīlaṃ | śīla samādhāv iti dhātvarthatvāt | daśākuśalaviratilakṣaṇaṃ prātimokṣasvabhāvaṃ ca | tad dhārayatīti śīladharaḥ | mahāṃś cāsau śīladharaś ca mahāśīladharaḥ | ata evāgraṇīḥ purahsara ity arthah || mahākṣāntidharo dhīra iti vajragītā | kṣamaṇaṃ kṣāntis titikṣā tāṃ dhārayatīti kṣāntidharaḥ | mahaṃś cāsau kṣāntidharaś ca mahākṣāntidharaḥ | tataś ca dhīraḥ | mahatsv api duḥkheṣu dhairyāvalambanatvāt || mahāvīryaparākrama iti vajranṛtyā | vīryaṃ kuśala utsāhaḥ | pāpādau tūtsāhaḥ kusīdatvāt kausīdyam eva na vīryaṃ | tasya parākramaḥ sarvalaukikalokottarakuśalamūlaparipūraṇāt | \n\nataś ca guhyapūjācatuṣṭayātmakaṃ yathākramam ādarśādijñānaniṣpattau svavimokṣamukhaviśuddhibalenānābhogābhirativiśeṣotpādakatvāt ||\n\ntad eva dauṣprajñavikṣepāsamyakpraṇidhivipakṣābhibhūtirahitatvenāha mahādhyānetyādi | tatrāsyāṃ gāthāyāṃ dhyānaprajñayor vyatyayo draṣṭavyaḥ | tataś cāyam arthaḥ | mahāprajñāśarīradhṛg iti vajradhūpā |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_nasa_10_x_ssa_1.9","root_file":"nasa_10_root","comm_file":"ssa_1.9_com","root":"bhagavan jñānakāyasya mahoṣṇīṣasya gīṣpateḥ |\nmañjuśrījñānasattvasya jñānamūrteḥ svayaṃbhuvaḥ || 10 ||\n","passage":"vedyavilāpanaprayāsavyudāsāya suśabdaḥ | taduktaṃ śrīpūrvaśāstre–\n\n\tmokṣopāyam anāyāsalabhyam | iti |\n\nānantānanda iti | upamāśleṣoktyā parameśvarasāmyamāśāste | bhaktipakṣe devī dyotamānā ekatra phalākāṃkṣāvirahitā | aparatra krīḍādiśīlā paraiva śaktiḥ | ahaṃ bhaktyā aviyuktaḥ syām iti vaktavye mama aviyuktāstu iti bhaktiṃ prati premaprasaraḥ prakāśitaḥ ||\n\nsarva eva bhallābha iti | vyākhyātaprakṛṣṭabhaktiśālinām ayamāhlādaduḥkhamohairūpalakṣito loke yaḥ saṃvinmārgaḥ nīlapītādibodharūpaḥ panthāḥ sthitaḥ sa sarva eva tvatprāptihetuḥ | vedyasopānanimajjanakrameṇa paramavedakabhūmilābhāt |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"taraa_12","root_file":"taraa_12_root","comm_file":"taraa_12_comm","root":"kṛtvā sākṣāt svādhipaṃ sātarūpaṃ\ntyaktvopekṣājñānamātraṃ phalaṃ syāt |\nāsaṃsārasthāyi sattvārthakāri\ncintāratnaprakhyam ekāntaśāntam || 12 ||","passage":"kṛtvetyādi. sākṣāt svādhipaṃ kṛtvā, paścāt tyaktvā, upekṣārūpaṃ yaj jñānaṃ tanmātraṃ sādhyaṃ syāt. anyat sugamam. etad uktaṃ bhavati—maṇḍalacakrarūpaṃ sākṣāt kṛtvā, paścāt tan nirodhya, upekṣājñānamātraṃ sādhyaṃ syāt pañcamam.\n\nkṛtvetyādi. kṛtvā sākṣān maṇḍalaṃ sātasaṃvalitam, tasya svecchayā nirvṛtir nirodhaḥ.","ground_truth":[["COMM","kṛtvetyādi. sākṣāt svādhipaṃ kṛtvā, paścāt tyaktvā, upekṣārūpaṃ yaj jñānaṃ tanmātraṃ sādhyaṃ syāt. anyat sugamam. etad uktaṃ bhavati—maṇḍalacakrarūpaṃ sākṣāt kṛtvā, paścāt tan nirodhya, upekṣājñānamātraṃ sādhyaṃ syāt pañcamam."]],"offsets":[[0,226]]} {"id":"gg_2.9","root_file":"gg_2.9_root","comm_file":"gg_2.9_com","root":"śrījayadevabhaṇitamatisundaramohanamadhuripurūpam |\nharicaraṇasmaraṇaṃ prati samprati puṇyavatāmanurūpam ||\n","passage":"atisundaramohanamadhuripurūpam | atisundaraṃ mohanaṃ ca tat madhuripurūpaṃ ceti | madhudaityasya ripuḥ tasya rūpam | punaḥ kimbhūtam | śrījayadevena bhaṇitam | tat saṃprati satatamanukūlaṃ bhavati | keṣām | puṇyavatāṃ janānām | kaṃ prati | haricaraṇasmaraṇaṃ prati |\n\nhe sakhi mamedaṃ mano vāmameva kāmaṃ karoti kimahaṃ karomi | kutaḥ | yataḥ kṛṣṇe kāmābhilāṣaṃ karoti |","ground_truth":[["COMM","atisundaramohanamadhuripurūpam | atisundaraṃ mohanaṃ ca tat madhuripurūpaṃ ceti | madhudaityasya ripuḥ tasya rūpam | punaḥ kimbhūtam | śrījayadevena bhaṇitam | tat saṃprati satatamanukūlaṃ bhavati | keṣām | puṇyavatāṃ janānām | kaṃ prati | haricaraṇasmaraṇaṃ prati |"]],"offsets":[[0,266]]} {"id":"neg_bca_5.96_x_nasa_34","root_file":"bca_5.96_root","comm_file":"nasa_34_vi","root":"nāthanirvāṇaśayyāvac chayītepsitayā diśā |\nsaṃprajānaṃ laghūtthānaḥ prāg avaśyaṃ niyogataḥ || 5.96 ||","passage":"abhiṣekatejo 'bhivṛddhidānapāramitāniyojanaprāmodyaniṣpattikāraṇatvāc ca teṣāṃ vajraratnādīnāṃ kramaḥ | |\n\ntad evātyantikasattvārthapraṇidhānānabhiniveśād atyantaśūnyatā || anavarāgro mayā saṃsāro na pratiyaktavya iti praṇiḍhānānavagrahād anuvarāgraśūnyatā || anupadhiśeṣe nirvāṇadhātau mayā kuśalaṃ nāvakaraṇīyam ity anabhiniveśād anavakāraśūnyatā || prakṛtilakṣaṇaṃ gotraṃ mayā śodhanīyam iti prārthanāvirahāt prakṛtiśūnyatā || ata evāha—mahāprajñetyādi |\n\ntatra mahāprajñāyudhadhara iti vajradharmaḥ | tatra prajñā pratyavekṣaṇājñānaṃ | tad evāyudhaṃ śastraṃ tad dhārayatīti prajñāyuddhadharaḥ | tajjñānasvabhāvatvāt | mahāṃś cāsau prajñāyudhadharaś ca mahāprajñāyudhadharaḥ || mahākleśāṇkuśo 'graṇīr iti vajratīkṣaṇaḥ | kleśā rāgādayaḥ | teṣām aṅkuśabhūtatvāt kleśāṅkuśaḥ | aṅkuśa ivāṅkuśaḥ kleśavaśitāprāptatvāt | tataś ca mahāṃś cāsau kleśāṅkuśaś ca mahākleśāṅkuśaḥ | ata evāgraṇīḥ śreṣṭha ity arthaḥ || mahāyaśā mahākīrtir iti vajrahetuḥ | sattvaparipākopāyabhūtānāṃ sarvamāṇḍaleyānāṃ tantranirdiṣṭānāṃ cakravartisvabhāvatvāt | mahad yaśo yasya sa mahāyaśāḥ | ata evāśeṣānavaśeṣalokadhātuvyāpinī kīrtir yasya sa mahākīrtir iti || mahājyotir mahādyutir iti vajrabhāṣaḥ | mahatī traidhātukaprasarpiṇī jyotir dīptir yasyāsau mahājyotiḥ | tataś ca vāgdoṣāṇāṃ drutamdhyavilambitānāṃ parihāreṇa tūṣṇīṃbhāvasvabhāvena japakāle sarvasattvasaṃtāneṣv avabhāsakatvān mahādyutir iti ||\n\ntataś ca vikalpamanaḥparāvṛttilakṣaṇapratyavekṣaṇājñānāśritavajradharmādisvabhāvaṃ pratyavekṣaṇājñāne yathoktaviparyāsavivekena samastadharmatattvapratyavekṣaṇāt | tanmukhena ca svabhāvaśuddhadharmatāprajñājñānāvaivartikasamastābhisandhyarthaparijñānahetutvāc ca | ata evaiṣāṃ vajradharmādīnām ayaṃ kramaḥ ||\n\ntad eva lakṣaṇavyañjanātmani rūpakāye 'nabhisaṃskārāl lakṣaṇaśūnyatā | | balavaiśāradyādisvabhāvadharmakāyānabhisaṃskārāt sarvadharmaśūnyatā |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"seni_38","root_file":"seni_38_root","comm_file":"seni_38_p","root":"vicitraṃ karmamudraiva dharmamudrā vipākajā |\nvilakṣaṇaṃ mahāmudrā vimardaḥ samayo bhavet || SeNi 38 ||","passage":"anantaroktam evaikaikamudrāyā ekaikānandatvaṃ sphuṭayati—vicitram ityādi | gatārtham ||\n\nnanu caturmudrānvayānugato 'yaṃ granthaḥ | sa ca yoginītantrānusāreṇa na yogatantrānusāreṇeti cet | tan na | ucyate—\n\n\tāryanāgārjunair uktaṃ śrīsamājānusārataḥ |\n\tpañcabhiś ca kramair yat tac caturmudrāsu kathyate || (1)\n\n\tkramayor mantramūrtitvacinnidhyaptī yathākramam |\n\tte caikamudrayokte 'tra mantramūrtimanaḥsthiteḥ || (3)\n\n\tdharmamudrāsukhaṃ yasmāt saṃvṛteḥ satyadarśanam |\n\tsatyasya bhūtakoṭitvaṃ mahāmudrārtha ucyate || (3)\n\n\tphalaṃ samayamudrāyā dvayor advayavedanam |\n\tkramāṇāṃ mīlanaṃ divyaṃ buddhatvaphaladāyakam || (4) \n\ntathā ca pradīpoddyotanaṣaṭkoṭivyākhyāyām ācāryacandrakīrtipādair uktam—\n\n\tutpattikrama ādau syān mantramūrtiprasādhakaḥ |\n\tcittanidhyaptimātraṃ tu dvitīyaḥ krama ucyate ||\n\n\ttṛtīyas tu kramo ramyaḥ saṃvṛteḥ satyadarśanam |\n\tsatyasya saṃvṛteḥ śuddhiś caturthaḥ krama ucyate ||\n\n\tpañcamo yuganaddhākhyo yat satyadvayayojanam | \n\tsādhanāṅgam idaṃ śreṣṭhaṃ sarvatantrārthasaṅgrahaḥ ||\n\n\teṣāṃ kramāṇāṃ bhedāṃs tu prastāravidhinā bahūn |\n\tsammīlanaṃ ca teṣāṃ vai yo vetti sa hi tantravit ||\n\ntathā cāryadevapādair api sūtakamelāpake mantratattvamudrātattvātmatattvadharmatattvadevatātattvanāmabhiḥ pañcakramāṇām uddeśaḥ kṛtaḥ | tatra mantratattvam iti hūṃkārādimantrotthitā hevajrādimūrtiḥ | mudrātattvam iti saṅkhyāgaṇanākrameṇa neyārthatayā cittanidyaptimātraṃ nītārthatas tu karmamudrāyām | ātmatattvam iti jagataś ciccitraniḥsvabhāvatā | dharmatattvam iti dharmānutpādaḥ | devatātattvam ity ātmatattvadharmatattvayos tādāmīkaraṇam abhinnateti yāvat | \n\n\tetāni pañca tattvāni gurūṇām upadeśataḥ |\n\tcaturmudrāsu yojyāni pañcakrama iva kramāt ||\n\nnanu—\n\n\tkramam utpattikaṃ caiva utpannakramam eva ca ||\n\tkramadvayaṃ samāśritya vajriṇāṃ dharmadeśanā |\n\niti tantre pāṭha | tat kathaṃ pañca kramāḥ | ucyate | utpattikrame piṇḍīkramavajrajāpau bāhyotpattigambhīrotpattyaparanāmakau | utpanne ca svādhiṣṭhānābhisambodhiyuganaddhakramā utpannapariniṣpannasvābhāvikakramāparanāmakā iti |\n\netāsāṃ caturmudrāṇāṃ sadbhāvaḥ svabhāvaś ca sarvarahasyatantrokto vijñeyaḥ | tad uktaṃ tatra—\n\n\tmānasikā mahāmudrā samayamudrā tu sarvagā |\n\tvācasī dharmamudrā tu karmamudrā tu kāyikī ||","ground_truth":[["COMM","anantaroktam evaikaikamudrāyā ekaikānandatvaṃ sphuṭayati—vicitram ityādi | gatārtham ||\n\nnanu caturmudrānvayānugato 'yaṃ granthaḥ | sa ca yoginītantrānusāreṇa na yogatantrānusāreṇeti cet | tan na | ucyate—\n\n\tāryanāgārjunair uktaṃ śrīsamājānusārataḥ |\n\tpañcabhiś ca kramair yat tac caturmudrāsu kathyate || (1)\n\n\tkramayor mantramūrtitvacinnidhyaptī yathākramam |\n\tte caikamudrayokte 'tra mantramūrtimanaḥsthiteḥ || (3)\n\n\tdharmamudrāsukhaṃ yasmāt saṃvṛteḥ satyadarśanam |\n\tsatyasya bhūtakoṭitvaṃ mahāmudrārtha ucyate || (3)\n\n\tphalaṃ samayamudrāyā dvayor advayavedanam |\n\tkramāṇāṃ mīlanaṃ divyaṃ buddhatvaphaladāyakam || (4) \n\ntathā ca pradīpoddyotanaṣaṭkoṭivyākhyāyām ācāryacandrakīrtipādair uktam—\n\n\tutpattikrama ādau syān mantramūrtiprasādhakaḥ |\n\tcittanidhyaptimātraṃ tu dvitīyaḥ krama ucyate ||\n\n\ttṛtīyas tu kramo ramyaḥ saṃvṛteḥ satyadarśanam |\n\tsatyasya saṃvṛteḥ śuddhiś caturthaḥ krama ucyate ||\n\n\tpañcamo yuganaddhākhyo yat satyadvayayojanam | \n\tsādhanāṅgam idaṃ śreṣṭhaṃ sarvatantrārthasaṅgrahaḥ ||\n\n\teṣāṃ kramāṇāṃ bhedāṃs tu prastāravidhinā bahūn |\n\tsammīlanaṃ ca teṣāṃ vai yo vetti sa hi tantravit ||\n\ntathā cāryadevapādair api sūtakamelāpake mantratattvamudrātattvātmatattvadharmatattvadevatātattvanāmabhiḥ pañcakramāṇām uddeśaḥ kṛtaḥ | tatra mantratattvam iti hūṃkārādimantrotthitā hevajrādimūrtiḥ | mudrātattvam iti saṅkhyāgaṇanākrameṇa neyārthatayā cittanidyaptimātraṃ nītārthatas tu karmamudrāyām | ātmatattvam iti jagataś ciccitraniḥsvabhāvatā | dharmatattvam iti dharmānutpādaḥ | devatātattvam ity ātmatattvadharmatattvayos tādāmīkaraṇam abhinnateti yāvat | \n\n\tetāni pañca tattvāni gurūṇām upadeśataḥ |\n\tcaturmudrāsu yojyāni pañcakrama iva kramāt ||\n\nnanu—\n\n\tkramam utpattikaṃ caiva utpannakramam eva ca ||\n\tkramadvayaṃ samāśritya vajriṇāṃ dharmadeśanā |\n\niti tantre pāṭha | tat kathaṃ pañca kramāḥ | ucyate | utpattikrame piṇḍīkramavajrajāpau bāhyotpattigambhīrotpattyaparanāmakau | utpanne ca svādhiṣṭhānābhisambodhiyuganaddhakramā utpannapariniṣpannasvābhāvikakramāparanāmakā iti |\n\netāsāṃ caturmudrāṇāṃ sadbhāvaḥ svabhāvaś ca sarvarahasyatantrokto vijñeyaḥ | tad uktaṃ tatra—\n\n\tmānasikā mahāmudrā samayamudrā tu sarvagā |\n\tvācasī dharmamudrā tu karmamudrā tu kāyikī ||"]],"offsets":[[0,2188]]} {"id":"nasa_24","root_file":"nasa_24_root","comm_file":"nasa_24_vi","root":"lokalokottarakulaṃ lokālokakulaṃ mahat |\nmahāmudrākulaṃ cāgryaṃ mahoṣṇīṣakulaṃ mahat || 24 ||\n","passage":"kulatrayam iti kāyavākcittasvabhāvatvād vairocanakulaṃ ||\n\nlokalokottarakulam iti | lokṛ darśane | lokyata iti lokaḥ | tasya kulaṃ lokalokottarakulaṃ padmakulam ity arthaḥ ||\n\nlokālokakulaṃ mahad iti | lokānām āloko lokālokaḥ | akṣobhyaḥ | ādarśajñānātmakatvāt | tasya kulaṃ lokālokakulaṃ mahad vajrakulam evāgryaṃ vairocanādīnāṃ bodhicittasvabhāvatvāt | tasya kulaṃ mahāmudrākulam ity arthaḥ || mahoṣṇīṣakulaṃ mahad iti | sarvatathāgatānāṃ traidhātukadharmarājyābhiṣekapradānān mahoṣṇīṣatvam | tasya kulaṃ mahoṣṇīṣakulaṃ mahad ratnakulam ity arthaḥ ||\n\nāryanāmasaṃgītiṭīkāyāṃ nāmamantrārthāvalokinyāṃ ṣaṭkulāvalokanādhikāras tṛtīyaḥ || gāthe dve ||\n\nimāṃ dvādaśatathāgatabhūmyupalakṣitāṃ gāthāṃ girāṃ pater bhāṣate smeti saṃbandhaḥ ||","ground_truth":[["COMM","lokalokottarakulam iti | lokṛ darśane | lokyata iti lokaḥ | tasya kulaṃ lokalokottarakulaṃ padmakulam ity arthaḥ ||\n\nlokālokakulaṃ mahad iti | lokānām āloko lokālokaḥ | akṣobhyaḥ | ādarśajñānātmakatvāt | tasya kulaṃ lokālokakulaṃ mahad vajrakulam evāgryaṃ vairocanādīnāṃ bodhicittasvabhāvatvāt | tasya kulaṃ mahāmudrākulam ity arthaḥ || mahoṣṇīṣakulaṃ mahad iti | sarvatathāgatānāṃ traidhātukadharmarājyābhiṣekapradānān mahoṣṇīṣatvam | tasya kulaṃ mahoṣṇīṣakulaṃ mahad ratnakulam ity arthaḥ ||\n\nāryanāmasaṃgītiṭīkāyāṃ nāmamantrārthāvalokinyāṃ ṣaṭkulāvalokanādhikāras tṛtīyaḥ || gāthe dve ||"]],"offsets":[[59,649]]} {"id":"bca_5.6","root_file":"bca_5.6_root","comm_file":"bca_5.6_p","root":"yasmād bhayāni sarvāṇi duḥkhāny apramitāni ca |\ncittād eva bhavantīti kathitaṃ tattvavādinā || 5.6 ||","passage":"yadi baddhaḥ kathaṃcid bhavet. smṛtir vakṣyamāṇalakṣaṇā. saiva rajjur bandhanopāyatvāt. samantataḥ sarvathā, asatpakṣe pracāranirodhāt. tadā bhayam astaṃgataṃ pratyastamitaṃ sarvam aśeṣam. sarvaṃ kalyāṇam abhyudayaniḥśreyasalakṣaṇam. āgataṃ saṃprāptam. devaś ced vṛṣṭo niṣpannāḥ śālaya iti yathā.\n\nkutaḥ punar evam ity āha.\n\nsarve hy ete karmākṣepavaśād aniṣṭadāyakā bhavanti. karma ca cittam eva, cetanā karmeti vacanāt. vākkāyakarmaṇor api cittam eva samutthāpakam. tadantareṇa tayor anutpatteḥ, cetayitvā karmeti vacanāt. tasmāt sarvam iha karmanirmitam eva. tac ca cittān nānyat. tad āha-\n\n\tkarmajaṃ lokavaicitryaṃ cetanā tatkṛtaṃ ca tat |\n\tcetanā mānasaṃ karma tajje vākkāyakarmaṇī || iti || (Abhidharmakośa 4.1)\n\nna ca anapakāracittasya kecid apakāriṇo nāma. yasmāt-\n\n\tnivṛttapāpacittasya nāsti loke bhayaṃ dviṣaḥ |\n\tsukhahānir na tasyāsti yasya cittaṃ vaśe sthitam ||\n\nata idam uktam-\n\n\tcittasya damanaṃ sādhu cittaṃ dāntaṃ sukhāvaham | (Dhammapada 25)\n\niti. \n\ntattvavādī bhagavān, vastutattvakathanaśīlatvāt. tenedaṃ tattvaṃ kathitaṃ prakāśitam—sarvaṃ cittaprasūtam iti. ataḥ sarvatra cittam eva pradhānam.\n\nittham evaitan nānyatheti prasādhayann āha. narakapālānāṃ kuntāsimusalādīni, asipatravanasamudbhūtāni vā kena kṛtāni? na tatra kaścit kartāstīśvarādiḥ, tatkartṛtvasya anyatra niṣiddhatvāt, ihāpi niṣetsyamānatvāt.","ground_truth":[["COMM","kutaḥ punar evam ity āha.\n\nsarve hy ete karmākṣepavaśād aniṣṭadāyakā bhavanti. karma ca cittam eva, cetanā karmeti vacanāt. vākkāyakarmaṇor api cittam eva samutthāpakam. tadantareṇa tayor anutpatteḥ, cetayitvā karmeti vacanāt. tasmāt sarvam iha karmanirmitam eva. tac ca cittān nānyat. tad āha-\n\n\tkarmajaṃ lokavaicitryaṃ cetanā tatkṛtaṃ ca tat |\n\tcetanā mānasaṃ karma tajje vākkāyakarmaṇī || iti || (Abhidharmakośa 4.1)\n\nna ca anapakāracittasya kecid apakāriṇo nāma. yasmāt-\n\n\tnivṛttapāpacittasya nāsti loke bhayaṃ dviṣaḥ |\n\tsukhahānir na tasyāsti yasya cittaṃ vaśe sthitam ||\n\nata idam uktam-\n\n\tcittasya damanaṃ sādhu cittaṃ dāntaṃ sukhāvaham | (Dhammapada 25)\n\niti. \n\ntattvavādī bhagavān, vastutattvakathanaśīlatvāt. tenedaṃ tattvaṃ kathitaṃ prakāśitam—sarvaṃ cittaprasūtam iti. ataḥ sarvatra cittam eva pradhānam."]],"offsets":[[298,1114]]} {"id":"neg_bca_5.50_x_taraa_4","root_file":"bca_5.50_root","comm_file":"taraa_4_comm","root":"yadātmotkarṣaṇābhāsaṃ parapaṃsanam eva ca |\nsādhikṣepaṃ sasaṃrambhaṃ sthātavyaṃ kāṣṭhavat tadā || 5.50 ||","passage":"tattvaṃ hy upādeyatve 'pi sukhaduḥkhopekṣādisakalapratibhāsasaṃdohavyāpakam. sādhyaṃ cānabhimataparihāreṇecchālakṣaṇaṃ phalam upādeyatve 'pi sakalaprāṇibhir avaśyam evāsādhyavyāvṛttyā sādhayitavyatvenābhimatam ity adoṣaḥ. tatra tāvad vedāntavādyabhimataṃ sādhyam āha—ānandarūpam ityādi.\n\nānandarūpam iti sadā sukhamayatvāt. svavid iti jyotīrūpatvena svayaṃ prakāśamānatvāt. aprakampyam ity anityatayā kampayitum aśakyatvāt. śāntam iti kleśopakleśaśūnyatvena parikalpitatvāt. evaṃvidhaṃ sādhyam uṣanti kāmayante.\n\nsaha śrāvakair vartante ye khaḍgajināḥ khaḍgaviṣāṇakalpā ekacāriṇo vargacāriṇaś ca pratyekabuddhās te sādhyam icchanti. kīdṛśam? rūpādyupadher virāmaṃ rūpavedanāsaṃjñāsaṃskāravijñānalakṣaṇānām upadhīnāṃ skandhānāṃ virāmaṃ vicchedam, nirodham iti yāvat. etad uktaṃ bhavati—sarvaśrāvakapratyekabuddhāḥ sopadhiśeṣanirupadhiśeṣabhedena bhinne 'pi nirvāṇe nirupadhiśeṣam eva nirvāṇaṃ sākṣātkartavyatve-na sādhyaṃ pratipannāḥ.\n\nidānīṃ pāramitānayavādinām abhimataṃ caturvidhaṃ sādhyam āha—ākāraśūnyam ityādi.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ht_1.5.12","root_file":"ht_1.5.12_root","comm_file":"ht_1.5.12_mua","root":"vairocanākṣobhyāmoghaś ca ratnārolikasāttvikaḥ | \nbrahmā viṣṇuḥ śivaḥ sarvo vibuddhas tattvam ucyate || 12 ||","passage":"tanaiva samyagjñānena sabījasaṃkleśakṣayāt pratiṣṭhādehabhoganirbhāsānāṃ ca vijñaptīnāṃ prahāṇād anāsravo dharmadhātur aprapañcaḥ. trayam idaṃ viśuddhākāśanibham anantam aprapañcam dharmakāyam ity arthaḥ. tad eva svabhāvaḥ tena svabhāvena sākṣātkarttavyāv iti bhāvaḥ.\n\ntathā hi sa eva vairocanaḥ, prakāśamātratayā prakhyānāt. sa eva akṣobhyaḥ, nirābhāsatvāt. sa eva amoghaḥ, viśvārthakaraṇāt. sa eva ratnaḥ, sarvabuddhadharmāṇāṃ lābhāt. sa eva ārolikaḥ, teṣām ātmani samyak paricchedāt. evaṃ pañcajñānamayatvāt sa eva sāttvikaḥ, vajrasattva ity arthaḥ. brahmetyādi. sa eva brahmādir ucyate.\n\nkatham ity āha—brahmetyādi. yata eva suviśuddhabodharūpatvād asau buddhas tad eva paraṃ brahma. tasmāt sa eva brahmā. nirvṛttita iti mokṣarūpatvād ity arthaḥ.","ground_truth":[["COMM","tathā hi sa eva vairocanaḥ, prakāśamātratayā prakhyānāt. sa eva akṣobhyaḥ, nirābhāsatvāt. sa eva amoghaḥ, viśvārthakaraṇāt. sa eva ratnaḥ, sarvabuddhadharmāṇāṃ lābhāt. sa eva ārolikaḥ, teṣām ātmani samyak paricchedāt. evaṃ pañcajñānamayatvāt sa eva sāttvikaḥ, vajrasattva ity arthaḥ. brahmetyādi. sa eva brahmādir ucyate."]],"offsets":[[269,590]]} {"id":"neg_bca_5.56_x_taraa_4","root_file":"bca_5.56_root","comm_file":"taraa_4_comm","root":"parasparaviruddhābhir bālecchābhir akheditam |\nkleśotpādād idaṃ hy etad eṣām iti dayānvitam || 5.56 ||","passage":"tattvaṃ hy upādeyatve 'pi sukhaduḥkhopekṣādisakalapratibhāsasaṃdohavyāpakam. sādhyaṃ cānabhimataparihāreṇecchālakṣaṇaṃ phalam upādeyatve 'pi sakalaprāṇibhir avaśyam evāsādhyavyāvṛttyā sādhayitavyatvenābhimatam ity adoṣaḥ. tatra tāvad vedāntavādyabhimataṃ sādhyam āha—ānandarūpam ityādi.\n\nānandarūpam iti sadā sukhamayatvāt. svavid iti jyotīrūpatvena svayaṃ prakāśamānatvāt. aprakampyam ity anityatayā kampayitum aśakyatvāt. śāntam iti kleśopakleśaśūnyatvena parikalpitatvāt. evaṃvidhaṃ sādhyam uṣanti kāmayante.\n\nsaha śrāvakair vartante ye khaḍgajināḥ khaḍgaviṣāṇakalpā ekacāriṇo vargacāriṇaś ca pratyekabuddhās te sādhyam icchanti. kīdṛśam? rūpādyupadher virāmaṃ rūpavedanāsaṃjñāsaṃskāravijñānalakṣaṇānām upadhīnāṃ skandhānāṃ virāmaṃ vicchedam, nirodham iti yāvat. etad uktaṃ bhavati—sarvaśrāvakapratyekabuddhāḥ sopadhiśeṣanirupadhiśeṣabhedena bhinne 'pi nirvāṇe nirupadhiśeṣam eva nirvāṇaṃ sākṣātkartavyatve-na sādhyaṃ pratipannāḥ.\n\nidānīṃ pāramitānayavādinām abhimataṃ caturvidhaṃ sādhyam āha—ākāraśūnyam ityādi.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_nasa_6_x_ht_1.5.21","root_file":"nasa_6_root","comm_file":"ht_1.5.21_ra","root":"praṇamya nāthaṃ saṃbuddhaṃ bhagavantaṃ tathāgatam |\nkṛtāñjalipuṭo bhūtvā idam āha sthito 'grataḥ || 6 ||\n","passage":"sarva eva tvasau prajñopāyamayatayā maṇḍalamudrārūpo 'vagantavya iti | nanvevaṃ bhāvyabhāvakabhāvanānupapattāvutpanne ca maṇḍale nirdiṣṭe dhyeyadhyāne kiṃ sarvathotpādite eva | netyāha—taddhyeyamityādi |\n\nvikṣepa eva na dhyānamiti dhyeyamapi tanna syādityāha—pitarītyādi |\n\ntatsukhaṃ bhujyate svayamiti yathopadeśamajasraṃ yauvanābhiṣekayorvā | evamādimadhyāvasāneṣu yatsukhamanuparatamanubhūyate tatsukhaṃ dhyānamucyate | mahāsukhasyānusmaraṇātkuto vikṣepo yato na dhyānadhyeye | athavā pitarīti gurāvabhiṣekakāle yatprāptamanubhūtaṃ sahajamahāsukhaṃ tadbhujyata ābhujyate svayamanyadāpi | mudrāyogato vā tathaivopabhujyate | yenopabhuktena sukhena maraṇamindrayāṇāṃ nirodhaḥ syādiheti dṛṣṭa eva janmani tatsukhaṃ dhyānamucyate | evaṃbhūtaṃ cotpannayogino dhyāna tathānusmaraṇamātre 'pyupadeśe 'nujñāyata iti |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ssa_1.11","root_file":"ssa_1.11_root","comm_file":"ssa_1.11_com","root":"bhavadbhaktyamṛtāsvādād bodhasya syāt parāpi yā | \ndaśā sā māṃ prati svāminn āsavasyeva śuktatā || 11 || \n","passage":"sarva eva bhallābha iti | vyākhyātaprakṛṣṭabhaktiśālinām ayamāhlādaduḥkhamohairūpalakṣito loke yaḥ saṃvinmārgaḥ nīlapītādibodharūpaḥ panthāḥ sthitaḥ sa sarva eva tvatprāptihetuḥ | vedyasopānanimajjanakrameṇa paramavedakabhūmilābhāt |\n\nhe svāmin tavcchaktipātasamāveśamayabhaktyānandāsvādam anāsādya, bodhasya parā dehapātaprāpyā prakṛṣṭāpi yā śāntaśivapadātmā daśā syāt kaiścit sambhāvyate, sā taiḥ sambhāvyamānā māṃ praty āsavasya yathā śuktatā paryuṣitatā tathā bhātīti yāvat | yatas tair bhaktyamṛtam anāsvādyaiva śuktīkṛtam | yaiḥ punar āsvādyate, taiḥ svacamatkārānandaviśrāntīkṛtatvāt kā śuktatāsambhāvanā? āsvādād iti lyablope pañcamī | athavā tvadbhaktyamṛtāsvādād api parā mokṣarūpā yā kācid daśāstīti sambhāvyate, sā mahyaṃ na rocate, bhaktyamṛtāsvādasyaiva niratiśayacamatkāravattvād ity evaṃparam etat |\n\nbhavadbhakti iti | vidyāvidyobhayasyāpīti vidyāvidyālakṣaṇasyobhayasya |","ground_truth":[["COMM","he svāmin tavcchaktipātasamāveśamayabhaktyānandāsvādam anāsādya, bodhasya parā dehapātaprāpyā prakṛṣṭāpi yā śāntaśivapadātmā daśā syāt kaiścit sambhāvyate, sā taiḥ sambhāvyamānā māṃ praty āsavasya yathā śuktatā paryuṣitatā tathā bhātīti yāvat | yatas tair bhaktyamṛtam anāsvādyaiva śuktīkṛtam | yaiḥ punar āsvādyate, taiḥ svacamatkārānandaviśrāntīkṛtatvāt kā śuktatāsambhāvanā? āsvādād iti lyablope pañcamī | athavā tvadbhaktyamṛtāsvādād api parā mokṣarūpā yā kācid daśāstīti sambhāvyate, sā mahyaṃ na rocate, bhaktyamṛtāsvādasyaiva niratiśayacamatkāravattvād ity evaṃparam etat |"]],"offsets":[[235,815]]} {"id":"nasa_13","root_file":"nasa_13_root","comm_file":"nasa_13_vi","root":"māyājālamahātantre yā cāsmin saṃpragīyate |\nmahāvajradharair hṛṣṭair ameyair mantradhāribhiḥ || 13 ||\n","passage":"atītair buddhair yā bhāṣitā anāgatāś ca ye samyaksaṃbuddhā hi yasmād yāṃ bhāṣiṣyante punaḥ | pratyutpannāś ca buddhā bhagavanto bhāṣante yāṃ nāmasaṃgītiṃ punar apīti || pratyutpannāś ca saṃbuddhā yāṃ bhāṣante punaḥ punaḥ ||\n\nmāyājāletyādi | asmin māyājālamahātantre 'meyair mahāvajradharair mahāmantradhāribhir hṛṣtair yā saṃpragīyate tāṃ ||\n\nahaṃ caināṃ dhārayiṣyāmy ā niryāṇād nirvāṇaṃ yāvat | kiṃbhūto dṛḍhāśayaḥ | ḍṛḍho 'vicala āśayo 'bhiprāyo yasyāsau dṛḍhāśaya iti |","ground_truth":[["COMM","māyājāletyādi | asmin māyājālamahātantre 'meyair mahāvajradharair mahāmantradhāribhir hṛṣtair yā saṃpragīyate tāṃ ||"]],"offsets":[[225,341]]} {"id":"cmt_1.1","root_file":"cmt_1.1_root","comm_file":"cmt_1.1_com","root":"evaṃ mayā śrutam ekasmin samaye bhagavān vajrasattvaḥ |\nsarvatathāgatakāyavākcittahṛdayavajradhātvīśvarībhage vijahāra ||\nanekaiś ca vajrayogivajrayoginīgaṇaiḥ । tadyathā । śvetācalena ca vajrayoginā । pītācalena ca vajrayoginā । raktācalena ca vajrayoginā । śyāmācalena ca vajrayoginā । mohavajryā ca vajrayoginyā । piśunavajryā ca vajrayoginyā । rāgavajryā ca vajrayoginyā । īrṣyāvajryā ca vajrayoginyā । evaṃ pramukhair yogiyoginīkoṭiniyutaśatasahasraiḥ ||1.1||\n","passage":"evaṃ mayetyādyāha saṅgītikāraḥ | nidānavākyaṃ etat | yasmāt saṅgītikāreṇa sūtratantrādāv avaśyaṃ vaktavyaṃ | bhagavato vacanāt | tathā ca | evaṃ mayā śrutam iti kṛtvā bhikṣavo mama dharmaḥ saṅgātavyam ityādi | evaṃ sati | \n\nśraddhāvatāṃ pravṛttyaṅgaṃ śāstā parṣac ca sākṣiṇi | \ndeśakālau ca nirdiṣṭau svaprāmāṇyaprasiddhaye || iti pratipāditaṃ bhavati ||\n\ntatra | evam iti yathā saṃgāsyāmi | mayety anena viparītaśrutaparaṃparāśrutayor nirāsaḥ | etenātmanaḥ sākṣāt śrutam aviparītaṃ ca pratipādayati | śrutam iti śrotajñānenādhigatam | ekasmin samaya iti | ekasmin kāle | anyasmin kāle tv anyad api śrutam ity arthaḥ | etenātmano bāhuśrutyam etattantrasya daurlabhyaṃ ca pratipādayati | bhagavān iti | bhagā aiśvaryādayaḥ | tathā ca | aiśvaryasya samagrasya jñānasya yaḥ yaśasaḥ śriyaḥ rūpasyātha prayatnasya ṣaṇṇāṃ bhagasya iti śrutiḥ || tāni vidyante 'syeti rāgādikleśabhañjanād vā | \nvajrasattva iti | vajram abhedyaṃ sattvam arthakriyākāritvam asyeti | athavā vajra iva vajraḥ sa cāsau sattvaḥ prāṇī ceti | sarvetyādi | sarve ca te tathāgatāś ca teṣāṃ kāyavākcittaṃ jīvaccharīra tasya hṛdayam atyantābhilaṣaṇīyatvāt | tad eva vajradhātvīśvarībhagam ||\n\nvajro liṅgaṃ tasya dhātuḥ sāṃvṛtavivṛtatvalakṣaṇaḥ | bodhicittaṃ tasyeśvarī vā prajñā vajradhātunā sevitatvāt tasyāḥ | tadvarāṅge bhage vijahāreti | vihṛtavān vajrapadmasaṃyogena sampuṭayogena sthitavān ity arthaḥ | ayaṃ ca vihāraḥ prākṛtajanasyāpy atyantagupto bhavati kiṃ punar bhagavato vajrasattvasya | tataś cārthād uktaṃ bhavati | sumerugirimūrdhnivajrasatvabhūmau vajramaṇiśikharakūṭāgāre viharati smeti | etena śāstrā kālo deśaś coktaḥ ||\n\nparṣadaṃ vaktum āha | anekaiścetyādi | vajrayoginaḥ | śvetācalādayaḥ | vajrayoginyo mohavajryādayaḥ | teṣām tāsāṃ ca gaṇāḥ samūhā ekarasāktāḥ bahuvacanaṃ tv ekavacanasyāpi pañcatathāgatātmatvāt ||\n\ntadyathetyupadarśane | śvetācaleneti bhagavato bhagavatīdehagatarūpajñānena | evaṃ pītācaleneti | bhagavatīdehagatagandhajñānena | raktācaleneti | bhagavatīdehagatarasajñānena | śyāmācaleneti | bhagavatīdehagatasparśajñānenana || \n\nmohavajryā ceti | bhagavatyo bhagavaddehagatarūpajñānena | piśunavajryā ceti bhagaddehagatagandhajñānena | rāgavajryā ceti bhagavaddehagatarasajñānena | īrṣyāvajryā ceti bhagavaddehagatasparśajñānena | svayaṃ tu bhagavān bhagavatīdehagataśabdajñāne rūpaḥ | bhagavatī tu bhagavaddehegataśabdajñānarūpā ato naitat prabhedaḥ kṛtaḥ ||\n\nevaṃ pramukhair iti | evaṃprakāraiḥ | cakṣuṣā ghrāṇena rasanayā kāyena śrotreṇa rūpeṇa vedanayā saṃjñayā saṃskāreṇa vijñānena pṛthivyā jalena tejasā vāyūnā ākāśena ityādibhir ityarthaḥ | etenaivamvidhe vihāre parṣaddevyopyetāddṛśyo bodhicitte tu kathitaṃ bhavati ||","ground_truth":[["COMM","evaṃ mayetyādyāha saṅgītikāraḥ | nidānavākyaṃ etat | yasmāt saṅgītikāreṇa sūtratantrādāv avaśyaṃ vaktavyaṃ | bhagavato vacanāt | tathā ca | evaṃ mayā śrutam iti kṛtvā bhikṣavo mama dharmaḥ saṅgātavyam ityādi | evaṃ sati | \n\nśraddhāvatāṃ pravṛttyaṅgaṃ śāstā parṣac ca sākṣiṇi | \ndeśakālau ca nirdiṣṭau svaprāmāṇyaprasiddhaye || iti pratipāditaṃ bhavati ||\n\ntatra | evam iti yathā saṃgāsyāmi | mayety anena viparītaśrutaparaṃparāśrutayor nirāsaḥ | etenātmanaḥ sākṣāt śrutam aviparītaṃ ca pratipādayati | śrutam iti śrotajñānenādhigatam | ekasmin samaya iti | ekasmin kāle | anyasmin kāle tv anyad api śrutam ity arthaḥ | etenātmano bāhuśrutyam etattantrasya daurlabhyaṃ ca pratipādayati | bhagavān iti | bhagā aiśvaryādayaḥ | tathā ca | aiśvaryasya samagrasya jñānasya yaḥ yaśasaḥ śriyaḥ rūpasyātha prayatnasya ṣaṇṇāṃ bhagasya iti śrutiḥ || tāni vidyante 'syeti rāgādikleśabhañjanād vā | \nvajrasattva iti | vajram abhedyaṃ sattvam arthakriyākāritvam asyeti | athavā vajra iva vajraḥ sa cāsau sattvaḥ prāṇī ceti | sarvetyādi | sarve ca te tathāgatāś ca teṣāṃ kāyavākcittaṃ jīvaccharīra tasya hṛdayam atyantābhilaṣaṇīyatvāt | tad eva vajradhātvīśvarībhagam ||\n\nvajro liṅgaṃ tasya dhātuḥ sāṃvṛtavivṛtatvalakṣaṇaḥ | bodhicittaṃ tasyeśvarī vā prajñā vajradhātunā sevitatvāt tasyāḥ | tadvarāṅge bhage vijahāreti | vihṛtavān vajrapadmasaṃyogena sampuṭayogena sthitavān ity arthaḥ | ayaṃ ca vihāraḥ prākṛtajanasyāpy atyantagupto bhavati kiṃ punar bhagavato vajrasattvasya | tataś cārthād uktaṃ bhavati | sumerugirimūrdhnivajrasatvabhūmau vajramaṇiśikharakūṭāgāre viharati smeti | etena śāstrā kālo deśaś coktaḥ ||\n\nparṣadaṃ vaktum āha | anekaiścetyādi | vajrayoginaḥ | śvetācalādayaḥ | vajrayoginyo mohavajryādayaḥ | teṣām tāsāṃ ca gaṇāḥ samūhā ekarasāktāḥ bahuvacanaṃ tv ekavacanasyāpi pañcatathāgatātmatvāt ||\n\ntadyathetyupadarśane | śvetācaleneti bhagavato bhagavatīdehagatarūpajñānena | evaṃ pītācaleneti | bhagavatīdehagatagandhajñānena | raktācaleneti | bhagavatīdehagatarasajñānena | śyāmācaleneti | bhagavatīdehagatasparśajñānenana || \n\nmohavajryā ceti | bhagavatyo bhagavaddehagatarūpajñānena | piśunavajryā ceti bhagaddehagatagandhajñānena | rāgavajryā ceti bhagavaddehagatarasajñānena | īrṣyāvajryā ceti bhagavaddehagatasparśajñānena | svayaṃ tu bhagavān bhagavatīdehagataśabdajñāne rūpaḥ | bhagavatī tu bhagavaddehegataśabdajñānarūpā ato naitat prabhedaḥ kṛtaḥ ||\n\nevaṃ pramukhair iti | evaṃprakāraiḥ | cakṣuṣā ghrāṇena rasanayā kāyena śrotreṇa rūpeṇa vedanayā saṃjñayā saṃskāreṇa vijñānena pṛthivyā jalena tejasā vāyūnā ākāśena ityādibhir ityarthaḥ | etenaivamvidhe vihāre parṣaddevyopyetāddṛśyo bodhicitte tu kathitaṃ bhavati ||"]],"offsets":[[0,2632]]} {"id":"neg_seni_4_x_cmt_2.15","root_file":"seni_4_root","comm_file":"cmt_2.15_com","root":"vilakṣaṇam ato yuktaṃ hanta boddhuṃ tṛtīyake |\nsvasaṃvitter bhavet siddhir āgamārtho 'pi saṅgataḥ || SeNi 4 ||","passage":"paṭarūpeṇeti | paṭaṃ lekhayet iti bhāvaḥ ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ht_1.5.17","root_file":"ht_1.5.17_root","comm_file":"ht_1.5.17_mua","root":"rajakīti ca duhitā ca nartakī ca prakathyate | \nrañjanāt sarvasattvānāṃ rajakīti tathā smṛtā || 17 ||","passage":"jananyādiśabdaiḥ prajñāmātram uktam, nāvaśyaṃ bāhyā viśeṣā iti saṃkṣepaḥ. jagajjanam ity āryalokam, anyeṣāṃ niśceṣṭatvāt. vibhāgam iti jñeyanānātvam.\n\nrajakītyādinoddeśaḥ. rañjanād ityādinā nirdeśaḥ. sattvānām iti vijñānānām.\n\nguṇasyeti satsukhasya. cañcalatvād iti jñeyeśv āśusañcārāt.","ground_truth":[["COMM","rajakītyādinoddeśaḥ. rañjanād ityādinā nirdeśaḥ. sattvānām iti vijñānānām."]],"offsets":[[151,225]]} {"id":"neg_cmt_1.17_x_bca_5.68","root_file":"cmt_1.17_root","comm_file":"bca_5.68_p","root":"mukhapāko bhavet tasya yadi buddhasamo 'pi hi | \nśraddhāhīno 'thavā śiṣyaḥ śṛṇute jijñāsanāya ca || 1.17 ||\n","passage":"ācchidyeti balāt. bhavato gṛhītvā niṣkṛpo mṛtyus tava kāyaṃ gṛdhrebhyo dāsyati. tadāpi na kaścit pratikāro bhaviṣyati ity abhiprāyaḥ.\n\nsyād etat—yady api evam, tathāpi bhaktāc chādanamātreṇāpi paripālanīya ity atrāha.\n\nyadi nāma bhṛtyakarmakaraṇaṃ tathāpi tatrānavasthāyisvabhāve vicakṣaṇo jñātvaiva pravartate, evaṃ prakṛte 'pi taddharmiṇi kenābhiprāyeṇa he manaḥ, tvaṃ kuruṣe vyayam upakaraṇopakṣayam?\n\ntat kiṃ sarvathaiva niravakāśo 'yaṃ kartavyaḥ? nety āha. vetanaṃ karmamūlyam.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.73","root_file":"bca_5.73_root","comm_file":"bca_5.73_p","root":"bako biḍālaś cauraś ca niḥśabdo nibhṛtaś caran |\nprāpnoty abhimataṃ kāryam evaṃ nityaṃ yatiś caret || 5.73 ||","passage":"ity api śikṣānarthavarjanāya kāryety āha. sahasā tvaritam eva niṣprayojanaṃ hastadaṇḍādinā kapāṭaṃ ca nākoṭayet. saṃkṣepataḥ niḥśabdābhiratir bhavet.\n\nkaḥ evaṃ sati guṇaḥ syād ity āha.\n\nete sarve niḥśabdā anuddhatāś ca viharanto vivakṣitam arthaṃ labhante. vratināpi tathaiva samādhānakaṇṭakaparihāreṇa vihartavyam.\n\nity api śikṣitavyam ity āha. kaukṛtyavinodanāvavādānuśāsanīsamarthānāṃ vinayādikovidānām aprārthitahitaiṣiṇāṃ hitavidhāyakaṃ vacanaṃ mūrdhnā gṛhṇīyāt. na teṣu svacittaṃ dūṣayitavyam, nāpy avamānanā kāryeti bhāvaḥ. sarvasattveṣu gurugauravadhiyā samācaritavyam iti sarvaṃ sarvebhyaḥ śikṣet.","ground_truth":[["COMM","kaḥ evaṃ sati guṇaḥ syād ity āha.\n\nete sarve niḥśabdā anuddhatāś ca viharanto vivakṣitam arthaṃ labhante. vratināpi tathaiva samādhānakaṇṭakaparihāreṇa vihartavyam."]],"offsets":[[151,315]]} {"id":"cmt_3.11","root_file":"cmt_3.11_root","comm_file":"cmt_3.11_com","root":"tatrāyam udakābhiṣekaḥ | \nśiṣyaṃ śuddhaṃ sphaṭikasaṃkāśaṃ nirmalaṃ dhyātvā vijayakalaśād udakam ākṛṣya sahakārapallavena oṃ āḥ sarvatathāgatābhiṣekasamayaśriye hūṃ ity anenābhiṣiñcet || 3.11 ||\n","passage":"vijayakalaśaṃ sarvacihnātmakaṃ pañcaratnapañcavrīhipañcauṣadhiparikṣiptaṃ sahakārādipallavācchāditaṃ | tasmāt sahakārapallavety upalakṣaṇaṃ tadabhāvād anyo 'pi pallavo boddhavyaḥ ||\n\nvastrādīty ādiśabdena puṣpadūrvādinirmitam ||","ground_truth":[["COMM","vijayakalaśaṃ sarvacihnātmakaṃ pañcaratnapañcavrīhipañcauṣadhiparikṣiptaṃ sahakārādipallavācchāditaṃ | tasmāt sahakārapallavety upalakṣaṇaṃ tadabhāvād anyo 'pi pallavo boddhavyaḥ ||"]],"offsets":[[0,181]]} {"id":"bca_5.13","root_file":"bca_5.13_root","comm_file":"bca_5.13_p","root":"bhūmiṃ chādayituṃ sarvāṃ kutaś carma bhaviṣyati |\nupānaccarmamātreṇa channā bhavati medinī || 5.13 ||","passage":"śatravo hi gaganasamatvād aparyantāḥ. teṣāṃ māraṇam aśakyam. tasmāt krodhādinivṛtticittam eva teṣām upāyena māraṇam iva, tatkṛtāpakārasyāgaṇanāt, janmāntaravairāsaṃbhavāc ca māritaprāyāste.\n\natrāśakyatāyām apy upāyena pravṛttau dṛṣṭāntopadarśanena śakyatām āha.\n\nkaṇṭakādyupaghātarakṣaṇārthaṃ pṛthvī chādayitum ucitā. na caitac chakyam, tāvataś carmaṇo 'bhāvāt, bhāve 'pi chādanasyāśakyatvāt. upāyena punaḥ śakyam. upānahaś carmaṇā kevalena sarvā bhūmiś chāditā bhavati.\n\ndṛṣṭāntoktam arthaṃ prakṛte yojayan nāha. śatruprabhṛtayo bhāvā mayā vārayitum aśakyāḥ. tadvat medinīcarmacchādanavad apakārakriyāyāḥ. ataḥ svacittam eva śakyaṃ vārayiṣyāmi. anyavāraṇasyāpārthakatvāt, svacittavāraṇād eva tatsiddheḥ.","ground_truth":[["COMM","atrāśakyatāyām apy upāyena pravṛttau dṛṣṭāntopadarśanena śakyatām āha.\n\nkaṇṭakādyupaghātarakṣaṇārthaṃ pṛthvī chādayitum ucitā. na caitac chakyam, tāvataś carmaṇo 'bhāvāt, bhāve 'pi chādanasyāśakyatvāt. upāyena punaḥ śakyam. upānahaś carmaṇā kevalena sarvā bhūmiś chāditā bhavati."]],"offsets":[[191,470]]} {"id":"neg_taraa_4_x_ssa_1.14","root_file":"taraa_4_root","comm_file":"ssa_1.14_com","root":"ānandarūpaṃ svavid aprakampyaṃ\nvedāntinaḥ sādhyam uṣanti śāntam |\nsaśrāvakāḥ khaḍgajināś ca sādhyam\nicchanti rūpādyupadher virāmam || 4 ||","passage":"āmūlādvāgiti | mūlaṃ parābhūmiḥ | kramavisphāritvaṃ paśyantyādiprasaraḥ | tadraso bhaktyānandarasa eva āḍhyaṃ sphītaṃ tvadātmyaikyāpattilakṣaṇaṃ phalaṃ yasyāḥ |\n\nśivotbhūtvā iti | \"śivo bhūtvā śivaṃ yaje\" iti yadāmnāyeṣūcyate tatra dehapāta eva śivateti ye manyante teṣāṃ sati dehe śivībhāvābhāvādyajamānatānupapatteḥ svasvarūpaśivasamāveśabhaktiśāly eva yajanaṃ jānātīti tātparyam | anenaivāśayenāha tvameva yataḥ sāram utkṛṣṭaṃ vapuḥ svarūpaṃ advayena bhedaśaṅkāśaṅkuśataśātinā śodhitaṃ nirmalīkṛtaṃ bhaktairiti |\n\nvyākhyātānāṃ bhaktānāṃ bhavadadvayasādhanāya kā na yuktayaḥ yato mūḍhairudīryamāṇānyapi śivādvayadūṣaṇāni dūṣayitṛsvabhāvacidrūpaśivasvarūpasiddhiṃ vinā na kānicitsyuriti yuktyā bhaktānāṃ sādhanānyeva paryavasyanti | nikṛṣṭānāṃ tu bhedamayānāṃ tadasiddhyai śivādvayasādhanābhāvāya kāni nāvaraṇāni tīkṣṇatamayuktyastrāṇyapi samāveśarasavipruṣo 'py anabhijñatvādasañcetyamānāni mahāndhakārapātayitṝṇyeva |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_2.7_x_nasa_16","root_file":"gg_2.7_root","comm_file":"nasa_16_vi","root":"maṇimayamakaramanoharakuṇḍalamaṇḍitagaṇḍamudāram |\npītavasanamanugatamunimanujasurāsuravaraparivāram ||\n","passage":"evam ityādi | evam anena prakāreṇa bhagavān guhyendro vajrapāṇis tathāgatam adhyeṣya | tatra guhyā yakṣā aḍakavatīnivāsinas teṣām indro rājā | ata eva guhyendra ity ucyate || kṛtāñjalipuṭo bhūtvā prahvakāyaḥ praṇatakāyo 'grataḥ sthita iti || saṃskārapūrvikā prārthanā adhyeṣaṇā | saṃskāro 'tra praṇāmādi ||\n\nadhyeṣaṇānantaraṃ prativacanam āha |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_3.2_x_msv_1.5","root_file":"gg_3.2_root","comm_file":"msv_1.5_com","root":"itastatastāmanusṛtya rādhikāmanaṅgabāṇavraṇakhinnamānasaḥ |\nkṛtānutāpaḥ sa kalindanandinītaṭāntakuñje viṣasāda mādhavaḥ || \n","passage":"anyathā guṇānupekṣya doṣeṣu nirūpyamāṇeṣu doṣanirbhāvanaikamanasām asanto doṣāḥ prakāśeran iti ||\n\nidānīṃ durjanān prati sadaṇḍam āha kuto veti | ye vayaṃ parasthān api doṣān na mṛṣyāmaḥ te kathaṃ svagrantheṣu doṣānupādadīmahi | na cāsmābhir anupāttān doṣān sūrayo grahītum arhantīti ||\n\nsamprati matsarā nūnaṃ dūṣayiṣyanti mannibandhanam | atas taddoṣodbhāvanena śuśrūṣūṇām utsāhabhaṅgo mā bhūd ity evam artham āha nirdoṣatveti | prasiddhātiśayāv api mokṣasvargau prati nāstikā vivadante |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_taraa_18_x_bca_5.48","root_file":"taraa_18_root","comm_file":"bca_5.48_p","root":"pañcapradīpāmṛtabinducandra-\nbhrūmadhyabindūdbhavamaṇḍalāni |\nvāyoḥ svarūpaṃ galaśuṇḍikādyam\natattvarūpaṃ svayam ūhanīyam || 18 ||","passage":"etad eva darśayati.\n\nraktaṃ dviṣṭaṃ vā svacittaṃ yadā paśyet, tadā hastapādādicalanamātram api na kartavyam, nāpi vacanodīraṇam. anyathā tadutthāpite kāyavāgvijñapty api saṃkliṣṭe syātām. ato bahirindriyavyāpāravikalpāv upasaṃhṛtya sthātavyaṃ kāṣṭhavat tadā. sarvavyāpāravirahān nirvyāpārāḥ sarvadharmā iti manasi nidhāya.\n\naparam āha. uddhatam iti saddharmādiśravaṇapramādād api uddhatam, vikṣepabahulam ity arthaḥ. sopahāsaṃ vāgviheṭhanārambhakaṃ tayā yuktaṃ vā. mānaś cittasyonnatiḥ. madaḥ svadharme cittasyābhiniveśaḥ.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_1.14","root_file":"gg_1.14_root","comm_file":"gg_1.14_com","root":"mlecchanivahanidhane kalayasi karavālaṃ \ndhūmaketumiva kimapi karālam |\nkeśava dhṛtakalkiśarīra jaya jagadīśa hare || \n","passage":"he keśava | dhṛtakalkiśarīra | dhṛtaṃ kalkiśarīraṃ yena tasya saṃbodhane | tvaṃ kimapi adbhutaṃ yathā syāttathā karavālaṃ khaḍgaṃ kalayasi dhārayasi | kasmin nimitte mlecchanivahanidhane | mlecchānāṃ pāpiṣṭhānāṃ nivahaḥ vyūhaḥ | tasya nidhanaṃ vināśastasmin | kiṃbhūtam | karālaṃ bhayaṅkaram | kamiva | dhūmaketumiva |\n\nhe paṇḍitajana śrījayadevakaveḥ uditaṃ udāraṃ sundaraṃ tvaṃ śṛṇu | kiṃbhūtam |","ground_truth":[["COMM","he keśava | dhṛtakalkiśarīra | dhṛtaṃ kalkiśarīraṃ yena tasya saṃbodhane | tvaṃ kimapi adbhutaṃ yathā syāttathā karavālaṃ khaḍgaṃ kalayasi dhārayasi | kasmin nimitte mlecchanivahanidhane | mlecchānāṃ pāpiṣṭhānāṃ nivahaḥ vyūhaḥ | tasya nidhanaṃ vināśastasmin | kiṃbhūtam | karālaṃ bhayaṅkaram | kamiva | dhūmaketumiva |"]],"offsets":[[0,318]]} {"id":"bca_5.19","root_file":"bca_5.19_root","comm_file":"bca_5.19_p","root":"yathā capalamadhyastho rakṣati vraṇam ādarāt |\nevaṃ durjanamadhyastho rakṣec cittavraṇaṃ sadā || 5.19 ||","passage":"taducyate—cittādhīno dharmaḥ, dharmādhīnā bodhir iti.\n\nevaṃ cittāyattatāṃ sarvatra niścitya cittadṛḍhatāyām udāharaṇam āha.\n\nasamāhitajanamadhye punar upaghātabhayāt tadgatamanasā yathā vraṇaṃ rakṣati kaścid apramattaḥ, evaṃ tathā śikṣārakṣaṇakāmaḥ akāraṇavairibālajanamadhye saṃvasan tatparaścittaṃ vraṇam iva rakṣet sarvakālam.","ground_truth":[["COMM","evaṃ cittāyattatāṃ sarvatra niścitya cittadṛḍhatāyām udāharaṇam āha.\n\nasamāhitajanamadhye punar upaghātabhayāt tadgatamanasā yathā vraṇaṃ rakṣati kaścid apramattaḥ, evaṃ tathā śikṣārakṣaṇakāmaḥ akāraṇavairibālajanamadhye saṃvasan tatparaścittaṃ vraṇam iva rakṣet sarvakālam."]],"offsets":[[55,329]]} {"id":"seni_4","root_file":"seni_4_root","comm_file":"seni_4_p","root":"vilakṣaṇam ato yuktaṃ hanta boddhuṃ tṛtīyake |\nsvasaṃvitter bhavet siddhir āgamārtho 'pi saṅgataḥ || SeNi 4 ||","passage":"ata evamādigranthavighaṭanenāgamavirodhāt tṛtīye vikalparūpo vimardo naiṣitavyaḥ | yatas tatra nirvikalpakavedanam evāste | tad eva sopaskāram upasaṃharati—\n\nvilakṣaṇam ityādi | subodham ||\n\nnanu lokaprasiddhibādhāyā abādhakatvāt katham \"ālocanaṃ vimardaś cet\" ityādinā bādhā darśitā | tad etad api bhavato 'asmadabhiprāyāparijñānaphalam | yato \"viramānandaṃ jagac caiva\" iti vimardasya jagadrūpatayā prastutabādhanena yathoktasarvāgamavighaṭanāt | ālocanam ityādigrantho 'pi vighaṭata evety ata ālocanam ityādinā bādhā darśitā | ata evāryanāgārjunapādair api caturmudrānvaye—\n\n\tparamaviramayor madhye lakṣyam vīkṣya dṛḍhīkuru |\n\niti bādhā darśitā | tarhi tvanmate\n\n\tānandena sukhaṃ kiñcit paramānandaṃ tato 'dhikam |\n\tviramānandair virāgaḥ syāt sahajānandas tu śeṣataḥ || \n\niti katham | tad apy evaṃ jñeyam | ānandaparamaviramaiḥ kiñcitsukhatadadhikavirāgāṇāṃ grahaṇāc cheṣataḥ pāriśeṣyatas tribhyo anyatayā sahajānando boddhavyaḥ | yadvānandaparamaviramasahaja ity anukramavaśād evam uktam | boddhavyas tu tṛtīya eva sahajaḥ |\n\nyady evaṃ kuto bhagavatā suṣeka eva na darśitaḥ | kim ity āyāsabahulahaṭhasekaśaṅkāspadam ānandaparamaviramasahaja iti kramo darśitaḥ | tan na | pustakapāṇḍityanirāsakalyāṇamitrādhīnārthatvād eva kramadarśanasya | tad uktam—\"kalyāṇamitrādhīnā hi bodhiḥ\" | tathānyatra—\"guruṇā tuṣṭena labhyate\" iti | kiṃ cettham āgamavirodhena haṭhasekaṃ duḥsekaṃ ca dūṣayatā nirākārādivyavsthā na dūṣitaiva | tasyā āyojanamātrasya viruddhatvāt | ato nikhilavyavastheyaṃ vajradharāśvāsarūpasuṣekasiddhānta eva veditavyā | svasiddhānte haṭhaduḥsekavādino 'py evaṃ varṇayantīty etadartham atra darśitā ||\n\netad anantaraṃ duḥsekam āha—cumbanetyādi | darśanam ārabhya ghṛṣṭeḥ pūrvaṃ yāvad bāhyakriyā vicitram | bolakakkolayogāt prabhṛti śaśino maṇeḥ pūrvaṃ yāvad āgamanaṃ ghṛṣṭis tatra vipākaḥ |","ground_truth":[["COMM","tad eva sopaskāram upasaṃharati—\n\nvilakṣaṇam ityādi | subodham ||\n\nnanu lokaprasiddhibādhāyā abādhakatvāt katham \"ālocanaṃ vimardaś cet\" ityādinā bādhā darśitā | tad etad api bhavato 'asmadabhiprāyāparijñānaphalam | yato \"viramānandaṃ jagac caiva\" iti vimardasya jagadrūpatayā prastutabādhanena yathoktasarvāgamavighaṭanāt | ālocanam ityādigrantho 'pi vighaṭata evety ata ālocanam ityādinā bādhā darśitā | ata evāryanāgārjunapādair api caturmudrānvaye—\n\n\tparamaviramayor madhye lakṣyam vīkṣya dṛḍhīkuru |\n\niti bādhā darśitā | tarhi tvanmate\n\n\tānandena sukhaṃ kiñcit paramānandaṃ tato 'dhikam |\n\tviramānandair virāgaḥ syāt sahajānandas tu śeṣataḥ || \n\niti katham | tad apy evaṃ jñeyam | ānandaparamaviramaiḥ kiñcitsukhatadadhikavirāgāṇāṃ grahaṇāc cheṣataḥ pāriśeṣyatas tribhyo anyatayā sahajānando boddhavyaḥ | yadvānandaparamaviramasahaja ity anukramavaśād evam uktam | boddhavyas tu tṛtīya eva sahajaḥ |\n\nyady evaṃ kuto bhagavatā suṣeka eva na darśitaḥ | kim ity āyāsabahulahaṭhasekaśaṅkāspadam ānandaparamaviramasahaja iti kramo darśitaḥ | tan na | pustakapāṇḍityanirāsakalyāṇamitrādhīnārthatvād eva kramadarśanasya | tad uktam—\"kalyāṇamitrādhīnā hi bodhiḥ\" | tathānyatra—\"guruṇā tuṣṭena labhyate\" iti | kiṃ cettham āgamavirodhena haṭhasekaṃ duḥsekaṃ ca dūṣayatā nirākārādivyavsthā na dūṣitaiva | tasyā āyojanamātrasya viruddhatvāt | ato nikhilavyavastheyaṃ vajradharāśvāsarūpasuṣekasiddhānta eva veditavyā | svasiddhānte haṭhaduḥsekavādino 'py evaṃ varṇayantīty etadartham atra darśitā ||"]],"offsets":[[124,1615]]} {"id":"neg_cmt_3.11_x_taraa_17","root_file":"cmt_3.11_root","comm_file":"taraa_17_comm","root":"tatrāyam udakābhiṣekaḥ | \nśiṣyaṃ śuddhaṃ sphaṭikasaṃkāśaṃ nirmalaṃ dhyātvā vijayakalaśād udakam ākṛṣya sahakārapallavena oṃ āḥ sarvatathāgatābhiṣekasamayaśriye hūṃ ity anenābhiṣiñcet || 3.11 ||\n","passage":"prajñetyādi. prajñājñānād uttarakālaṃ yāḥ prāptā yathāmilitā rāmāḥ striyas tāsāṃ samāpattidvāreṇa ya āsvādaḥ, taṃ turyaṃ sekam. tad apy adhamam. śeṣaṃ gatārtham.\n\ndambholītyādi. etat sadgurūpadeśato jñeyam.\n\npañcapradīpetyādi. pañcapradīpaśabdena gokudahanalakṣaṇasya, amṛtaśabdena vimūmāraśulakṣaṇasya satatānuṣṭhānam eva sādhyaṃ manyante.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_4.11","root_file":"cmt_4.11_root","comm_file":"cmt_4.11_com","root":"agrato bhāvayet paścāt yaṃ raṃ vaṃ laṃ catuṣṭayam |\nniṣpannaṃ bhāvayet tena vātavahnijalorvikām || 4.11 ||\n","passage":"tatas tadanantarajhaṭity ātmānaṃ māṃsāsthirudhirādivarjitaṃ śubharaśmipuṅgam iva karacaraṇād yupetaṃ khaḍgapāśādirahitaṃ sattvaparyaṅki\n\ntato 'grataḥ saptapātāladeśagatadṛṣṭiḥ sann ityarthaḥ | vātetyādi tad anantākāśāntargataṃ nīlayaṃkārapariṇataṃ vāyumaṇḍalaṃ ṣoḍaśalakṣayojanapramāṇam utsargeṇa tiryagsaṃkhyapramāṇaṃ cākāraṃ koṭidvaye ca latāpatākāṅkitaṃ śyāmavarṇaṃ bhāvayet | tadupari raktaraṃkārapariṇatam agnimaṇḍalaṃ trikoṇaṃ pṛthivīmaṇḍalapramāṇaṃ raktavarṇaṃ koṇeṣu raṃkārāṅkitaṃ bhāvayet | tadupari śuklavaṃkārapariṇataṃ jalamaṇḍalaṃ śuklavarṇalaṃ madhye ghaṭāṅkitam aṣṭalakṣocchrayaṃ tiryagdvādaśalakṣaṃ bhāvayet | tadupari pṛthivīmaṇḍalaṃ pītalaṃkārapariṇataṃ caturasraṃ sarvasauvarṇacatuḥpārśveṣu triśūlavajrāṅkitam | lakṣatrayasamucchrayaṃ tiryagdvādaśalakṣaṃ bhāvayet | tadūrdhvaṃ caturvarṇasuṃkāraṃ dhyātvā tatpariṇataṃ sumeruṃ caturatnamayam aśītiyojanasahasrapramāṇadṛśyabhāgaṃ pṛthivyūrdhvasthitāśītisahasrapramāṇajale nirmagnāśītisahasrādṛśyabhāgam | saptaśītāsaptaparvatapariveṣṭitam | tatra prathamaḥ śīto 'śītisahasrayojanavistāraḥ tadardhamānena parvataḥ | śīto 'pi tathā etadardhamānenāparaḥ parvataḥ | śītam api tathā evaṃ yathākramaṃ sarvaṃ bodhavyam | tatas tadbahir mahāsamudram aśītisahasrayojanavistāram | tadante cakravāḍaṃ tiryagdvādaśayojanaṃ yojanaśatatrayasamucchrayeṇa | tadbahir mahācakravāḍam etaddviguṇena | tadbahir agniprākāraṃ tathāpramāṇam | tataḥ sumeroḥ pūrve pūrvavideham ardhacandrākāraṃ navasahasrayojanapramāṇam | dakṣiṇe jambudvīpaṃ trikoṇaṃ saptasahasrayojanapramāṇam | paścime aparagoḍānīyam aṣṭasahasrayojanapramāṇam | vartulam | uttare uttarakuruṃ caturasraṃ daśasahasrayojanapramāṇam | dvīpānāṃ vāmadakṣiṇayor dvāv upadvīpau tadardhapramāṇau | tatra pūrvavidehādikrameṇa dehavidehau | śāṭhottaramantriṇau | amaravarau kurukauravau ceti bhāvayet | granthavistarabhayāt tu mūle pratyakṣarena noktaṃ caturmaṇḍalabhāvanaiva tu sarveṣu cittam iti śraddheyam ||","ground_truth":[["COMM","tato 'grataḥ saptapātāladeśagatadṛṣṭiḥ sann ityarthaḥ | vātetyādi tad anantākāśāntargataṃ nīlayaṃkārapariṇataṃ vāyumaṇḍalaṃ ṣoḍaśalakṣayojanapramāṇam utsargeṇa tiryagsaṃkhyapramāṇaṃ cākāraṃ koṭidvaye ca latāpatākāṅkitaṃ śyāmavarṇaṃ bhāvayet | tadupari raktaraṃkārapariṇatam agnimaṇḍalaṃ trikoṇaṃ pṛthivīmaṇḍalapramāṇaṃ raktavarṇaṃ koṇeṣu raṃkārāṅkitaṃ bhāvayet | tadupari śuklavaṃkārapariṇataṃ jalamaṇḍalaṃ śuklavarṇalaṃ madhye ghaṭāṅkitam aṣṭalakṣocchrayaṃ tiryagdvādaśalakṣaṃ bhāvayet | tadupari pṛthivīmaṇḍalaṃ pītalaṃkārapariṇataṃ caturasraṃ sarvasauvarṇacatuḥpārśveṣu triśūlavajrāṅkitam | lakṣatrayasamucchrayaṃ tiryagdvādaśalakṣaṃ bhāvayet | tadūrdhvaṃ caturvarṇasuṃkāraṃ dhyātvā tatpariṇataṃ sumeruṃ caturatnamayam aśītiyojanasahasrapramāṇadṛśyabhāgaṃ pṛthivyūrdhvasthitāśītisahasrapramāṇajale nirmagnāśītisahasrādṛśyabhāgam | saptaśītāsaptaparvatapariveṣṭitam | tatra prathamaḥ śīto 'śītisahasrayojanavistāraḥ tadardhamānena parvataḥ | śīto 'pi tathā etadardhamānenāparaḥ parvataḥ | śītam api tathā evaṃ yathākramaṃ sarvaṃ bodhavyam | tatas tadbahir mahāsamudram aśītisahasrayojanavistāram | tadante cakravāḍaṃ tiryagdvādaśayojanaṃ yojanaśatatrayasamucchrayeṇa | tadbahir mahācakravāḍam etaddviguṇena | tadbahir agniprākāraṃ tathāpramāṇam | tataḥ sumeroḥ pūrve pūrvavideham ardhacandrākāraṃ navasahasrayojanapramāṇam | dakṣiṇe jambudvīpaṃ trikoṇaṃ saptasahasrayojanapramāṇam | paścime aparagoḍānīyam aṣṭasahasrayojanapramāṇam | vartulam | uttare uttarakuruṃ caturasraṃ daśasahasrayojanapramāṇam | dvīpānāṃ vāmadakṣiṇayor dvāv upadvīpau tadardhapramāṇau | tatra pūrvavidehādikrameṇa dehavidehau | śāṭhottaramantriṇau | amaravarau kurukauravau ceti bhāvayet | granthavistarabhayāt tu mūle pratyakṣarena noktaṃ caturmaṇḍalabhāvanaiva tu sarveṣu cittam iti śraddheyam ||"]],"offsets":[[137,1912]]} {"id":"neg_bca_5.44_x_gg_1.26","root_file":"bca_5.44_root","comm_file":"gg_1.26_com","root":"evaṃ hi sukṛtaṃ sarvam anyathā nobhayaṃ bhavet |\nasaṃprajanyakleśo 'pi vṛddhiṃ caivaṃ gamiṣyati || 5.44 ||","passage":"śrījayadevakaveḥ idam ujjvaletyabhiprāyaṃ prakṛṭayati ślokaḥ |\n\nmadhusūdanasya murāreḥ uro vakṣo vo yuṣmākaṃ priyam apekṣitam anupūrayatu | karotvityarthaḥ | kiṃbhūtam uraḥ | padmāpayodharataṭīparirambhalagnakāśmīramudritam | padmāyāḥ lakṣmyāḥ payodharau tayostaṭī parisaraḥ pārśvabhāgaḥ tasyāḥ parirambhaḥ upagūhanaṃ tena lagnaṃ ca tat kāśmīraṃ kuṅkumaṃ ca tena mudritam | tatstanākāramaṇḍalākṛticihnitam | mamedaṃ murāreruro na tvanyasyāḥ ityabhiprāyeṇa mudritaṃ cihnitam | anyo 'pi svavastuni dravye vā granthimudrāṅkalakṣaṃ karotītyarthaḥ | kiṃbhūtamiva | vyaktānurāgamiva | antaḥsthitaḥ san bahirniḥsṛtya vyaktaḥ āvirbhūtaḥ anurāgaḥ prema yasmin tattathā tadiva | punaḥ kiṃbhūtam | khelavanaṅgakhedasvedāmbupūram | khelat krīḍaṃścāsau anaṅgaśca tena khedaḥ prayāsaḥ tena svedāmbu svedarūpaṃ nīraṃ tasya pūraḥ pravāhaḥ samūho yatra tattathā tasmin tat | gītārthaṃ ślokena sūcayati |\n\nrādhāṃ prati sahacarī sakhī sarasaṃ yathā syāttathā yadagre gītena vakṣyamāṇaṃ idameva ūce uvāca | rasena saha vartata iti sarasam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ht_1.5.6","root_file":"ht_1.5.6_root","comm_file":"ht_1.5.6_ra","root":"vajraṃ ḍombī bhaven mudrā padmaṃ nartī tathaiva ca | \nkarma rajakī samākhyātā brāhmaṇī ca tathāgatā || 6 ||","passage":"pañcakulāni na jñāyanta iti tānyāha | pañcakulalakṣaṇānupalakṣaṇasādhāraṇaṃ kulamapekṣyāha—uttamānīti |\n\neṣāṃ kulānāmuttamatve kimetāsāmityāha—vajramityādi |","ground_truth":[["COMM","eṣāṃ kulānāmuttamatve kimetāsāmityāha—vajramityādi |"]],"offsets":[[105,157]]} {"id":"gg_1.38","root_file":"gg_1.38_root","comm_file":"gg_1.38_com","root":"anekanārīparirambhasaṃbhramasphuranmanohārivilāsalālasam |\nmurārimārādupadarśayantyasau sakhī samakṣaṃ punarāha rādhikām ||\n","passage":"asau sakhī rādhāṃ prati punarāha abravīt | kiṃ kurvatī satī | ārāt samīpe samakṣaṃ sakhīnāmagre pratyakṣaṃ yathā syāttathā murāriṃ śrīkṛṣṇam upadarśayantī | kiṃbhūtam | anekanārīparirambhasaṃbhramam anekāśca tāḥ nāryaśca tāsāṃ parirambhaḥ āśleṣaḥ tatra saṃbhramo yasya sa tathā | punaḥ kimbhūtam | sphuranmanohārivilāsalālasam mano hartuṃ śīlamasya sa tathā | vilāso hāsaḥ tatra lālasaḥ kāmo yasya sa tathā sphuraṃścāsau manohārī vilāsalālasaśca tam anekanārīparirambhasaṃbhramasphuranmanohārivilāsalālasam |\n\niha mugdhavadhūnikare hariḥ kṛṣṇo vilasati krīḍati | mugdhāḥ manohāriṇyaśca tāḥ vadhvaśceti tāsāṃ nikaraḥ kadambakastasmin | kimbhūte | vilāsini | vilāsaḥ śṛṅgārajanito vikāro 'syāstīti tathā tasmin | kimbhūto hariḥ | candanacarcitanīlakalevarapītavasanavanamālī | nīlaṃ ca tat kalevaraṃ śarīraṃ ceti | candanena carcitamanuliptaṃ yasya sa tathā | pītaṃ vasanaṃ dukūlaṃ yasya sa tathā | vanamālāsyāstīti vanamālī | punaḥ kathambhūtaḥ | kelicalanmaṇikuṇḍalamaṇḍitagaṇḍayugasmitaśālī | kelyā calatī vyālole ca te maṇikuṇḍale ratnairyuktakuṇḍale ca tābhyāṃ maṇḍitaṃ gaṇḍayugaṃ yasya sa tathā | sa cāsau smitaśālī ca īṣaddhāsyayuktaḥ |","ground_truth":[["COMM","asau sakhī rādhāṃ prati punarāha abravīt | kiṃ kurvatī satī | ārāt samīpe samakṣaṃ sakhīnāmagre pratyakṣaṃ yathā syāttathā murāriṃ śrīkṛṣṇam upadarśayantī | kiṃbhūtam | anekanārīparirambhasaṃbhramam anekāśca tāḥ nāryaśca tāsāṃ parirambhaḥ āśleṣaḥ tatra saṃbhramo yasya sa tathā | punaḥ kimbhūtam | sphuranmanohārivilāsalālasam mano hartuṃ śīlamasya sa tathā | vilāso hāsaḥ tatra lālasaḥ kāmo yasya sa tathā sphuraṃścāsau manohārī vilāsalālasaśca tam anekanārīparirambhasaṃbhramasphuranmanohārivilāsalālasam |"]],"offsets":[[0,508]]} {"id":"nasa_32","root_file":"nasa_32_root","comm_file":"nasa_32_vi","root":"mahāmahamahālobhaḥ sarvalobhanisūdanaḥ |\nmahākāmo mahāsaukhyo mahāmodo mahāratiḥ || 32 ||\n","passage":"sattvāsattvaviṣayatvād mahākrodhaḥ | tasya sa eva mahāripur iti ||\n\nlobhacaritān adhikṛtyāha | mahāmahamahālobha iti || mahāmaheti pūrvavat | mahālobho ratnasaṃbhavaḥ || sarvalobhanisūdana iti | sarvalaukikalokottarasaṃpattipariśodhanārthatvāt || śūnyatādicaturvimokṣamukhānāṃ dharmadhātvāyatanamukhena sarvasamādhihetutvāt | tad eva cādhyātmaviparyāsapratikūlatayādhyātmaśūnyatākāraṃ | bāhyopalambhāpagamād bahirdhāśūnyatāsvabhāvaṃ | tadāśrayaśarīrānupalambhasvabhāvatayādhyātmabahirdhāśūnyatātmakaṃ | bhājanalokādhyavasāyarahitatvena mahāśūnyatālakṣaṇaṃ || tata evādarśajñānāśrayavajrasattvādisamādhicatuṣṭayātmakam iti |\n\nata āha mahākāmo ityādi | tatra mahākāma iti vajrasattvaḥ | kāmyata iti kāmaḥ | abhilaṣaṇīya ity arthaḥ | mahāsaukhya iti vajrarājaḥ | mahāmoda iti vajrarāgaḥ | mahāratir iti vajrasādhuḥ || \n\nata eva cakṣūrūpādivāsanāparāvṛttisvabhāvādarśajñānaniṣpatter adhyātmānupalambhādyadhiṣṭhānatvāt | yathāsvaṃ viparyāsavipakṣatayā bodhicittodayākarṣānurāgaṇasādhubhāvahetutvāc caiṣāṃ yathākramam ||","ground_truth":[["COMM","lobhacaritān adhikṛtyāha | mahāmahamahālobha iti || mahāmaheti pūrvavat | mahālobho ratnasaṃbhavaḥ || sarvalobhanisūdana iti | sarvalaukikalokottarasaṃpattipariśodhanārthatvāt || śūnyatādicaturvimokṣamukhānāṃ dharmadhātvāyatanamukhena sarvasamādhihetutvāt | tad eva cādhyātmaviparyāsapratikūlatayādhyātmaśūnyatākāraṃ | bāhyopalambhāpagamād bahirdhāśūnyatāsvabhāvaṃ | tadāśrayaśarīrānupalambhasvabhāvatayādhyātmabahirdhāśūnyatātmakaṃ | bhājanalokādhyavasāyarahitatvena mahāśūnyatālakṣaṇaṃ || tata evādarśajñānāśrayavajrasattvādisamādhicatuṣṭayātmakam iti |\n\nata āha mahākāmo ityādi | tatra mahākāma iti vajrasattvaḥ | kāmyata iti kāmaḥ | abhilaṣaṇīya ity arthaḥ | mahāsaukhya iti vajrarājaḥ | mahāmoda iti vajrarāgaḥ | mahāratir iti vajrasādhuḥ || \n\nata eva cakṣūrūpādivāsanāparāvṛttisvabhāvādarśajñānaniṣpatter adhyātmānupalambhādyadhiṣṭhānatvāt | yathāsvaṃ viparyāsavipakṣatayā bodhicittodayākarṣānurāgaṇasādhubhāvahetutvāc caiṣāṃ yathākramam ||"]],"offsets":[[68,1014]]} {"id":"bca_5.57","root_file":"bca_5.57_root","comm_file":"bca_5.57_p","root":"ātmasattvavaśaṃ nityam anavadyeṣu vastuṣu |\nnirmāṇam iva nirmānaṃ dhārayāmy eṣa mānasam || 5.57 ||","passage":"yasmāt kleśotpādān na svātantryādidam etat parasparaviruddhacaritam eṣāṃ bālānām iti matvā.\n\nātmasattvavaśaṃ svaparāyattaṃ sarvakālam. kiṃ sarvatra? na. anavadyeṣu vastuṣūbhayasāvadyaśūnyeṣu. kiṃvat? nirmāṇam iva nirmitavat. vigatamānaṃ mānasaṃ dhārayāmi. eṣo 'ham iti bodhisattvo manasi niveśayet.\n\nasmād api saṃvegamanasikārāc cittasyānarthavivarjanena rakṣā vidhātavyety āha. aticireṇa kālena labdham uktaṃ kṣaṇavaraṃ smaraṇena cetasi kṛtvā punaḥ punar antaraṃ sthirīkaromīdṛśam uktasvabhāvam.","ground_truth":[["COMM","ātmasattvavaśaṃ svaparāyattaṃ sarvakālam. kiṃ sarvatra? na. anavadyeṣu vastuṣūbhayasāvadyaśūnyeṣu. kiṃvat? nirmāṇam iva nirmitavat. vigatamānaṃ mānasaṃ dhārayāmi. eṣo 'ham iti bodhisattvo manasi niveśayet."]],"offsets":[[93,298]]} {"id":"neg_taraa_18_x_gg_3.6","root_file":"taraa_18_root","comm_file":"gg_3.6_com","root":"pañcapradīpāmṛtabinducandra-\nbhrūmadhyabindūdbhavamaṇḍalāni |\nvāyoḥ svarūpaṃ galaśuṇḍikādyam\natattvarūpaṃ svayam ūhanīyam || 18 ||","passage":"śoṇapadmamiva | upari bhramatā bhramareṇa ākulaṃ vyākulaṃ śoṇapadmaṃ raktotpalamiva |\n\ntāṃ rādhāṃ bhṛśamatyarthaṃ ramayāmi krīḍayāmi | kimbhūtām | hṛdi saṃgatām | hṛdaye saṃgatāṃ saṃlagnām | katham | aniśaṃ vāraṃvāram | kimiti vitarke | vane vanamadhye | anusarāmi | anugacchāmi | kimiha nikuñje vṛthā vilapāmi | mithyā paridevanaṃ karomi | kiṃ vitarke paripraśne kṣepe nindāprakāśayoriti vistaraḥ |\n\nhe tanvi sūkṣme rādhe |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"msv_5.1.5_&_5.1.6","root_file":"msv_5.1.5_&_5.1.6_root","comm_file":"msv_5.1.5_&_5.1.6_com","root":"nacaitāni parityajya pṛthag loke pramāṇatā |\nsaṃsāramocakādeśca hiṃsā puṇyatvasammatā || 5 ||\nna paścāt puṇyamicchanti kecidevaṃ vigānataḥ |\nmlecchāryāṇāṃ prasiddhatvaṃ na dharmasyopapadyate || 6 ||\n","passage":"nanu sannikṛṣṭārthagocaram eva sarvaṃ pramāṇam | ataḥ prasiddheḥ pramāṇāntarāgocarārthatvaṃ guṇaḥ na doṣāya ata āha na ceti | na ca pratyakṣādīni parityajya loko nāma pramāṇagaṇe pramāṇam upasaṃkhyāyate | varṇavivekasambandhāvadhāraṇayos tu pratyakṣādipramāṇatvaṃ vanasambandhaparihārayor abhidhāsyāma iti | api ca bhaved api prasiddhiḥ pramāṇaṃ yadi vyavasthitaiva prasiddhiḥ syāt | sā tv avyavasthitā | tathā hi saṃsāramocakā nāma nāstikā bāhyahiṃsām eva dharmam āhuḥ | anye tu tapaḥ prajāpatyādi pīḍātmakatvāt parapīḍāvat adharma ....... stu vidhiniṣedhapramāṇakau tadviparītau dharmādharmau saṅgirante | tad evaṃ mlecchāryāṇāṃ parasparavigānān na lokaprasiddhatvaṃ dharmādharmayor upapadyata ity āha saṃsāreti sārdhena ||","ground_truth":[["COMM","nanu sannikṛṣṭārthagocaram eva sarvaṃ pramāṇam | ataḥ prasiddheḥ pramāṇāntarāgocarārthatvaṃ guṇaḥ na doṣāya ata āha na ceti | na ca pratyakṣādīni parityajya loko nāma pramāṇagaṇe pramāṇam upasaṃkhyāyate | varṇavivekasambandhāvadhāraṇayos tu pratyakṣādipramāṇatvaṃ vanasambandhaparihārayor abhidhāsyāma iti | api ca bhaved api prasiddhiḥ pramāṇaṃ yadi vyavasthitaiva prasiddhiḥ syāt | sā tv avyavasthitā | tathā hi saṃsāramocakā nāma nāstikā bāhyahiṃsām eva dharmam āhuḥ | anye tu tapaḥ prajāpatyādi pīḍātmakatvāt parapīḍāvat adharma ....... stu vidhiniṣedhapramāṇakau tadviparītau dharmādharmau saṅgirante | tad evaṃ mlecchāryāṇāṃ parasparavigānān na lokaprasiddhatvaṃ dharmādharmayor upapadyata ity āha saṃsāreti sārdhena ||"]],"offsets":[[0,725]]} {"id":"neg_taraa_2_x_bca_5.36","root_file":"taraa_2_root","comm_file":"bca_5.36_p","root":"śrīmantranītigatacārucaturthaseka-\nrūpaṃ vidanti na hi ye sphuṭaśabdaśūnyam |\nnānopadeśagaṇasaṃkulasaptabhedais\nteṣāṃ sphuṭāvagataye kriyate prayatnaḥ || 2 ||","passage":"idam eva vyanakti. īṣanmukulitapakṣmayugalā nāsāgraviniveśitā yugamātravyavalokinī vā kāryā dṛṣṭiḥ.\n\nprathamārambhiṇaḥ saṃtatābhyāsena kleśasya parihārārtham āha.\n\ndṛṣṭicittaparikhedaparityāgāya kadācit karhicit diśo vyavalokayet. atha kadācit kaścit tatsamīpam āgacchet, tadā tasya praticchāyāmātraṃ viditvā svāgatavādena saṃtoṣaṇārthaṃ vilokayet. anyathā tatra tasyāvadhyānenākuśalaṃ prasavet.\n\nmārge 'pi tathādṛṣṭer gacchata upaghātaparihārārtham āha. bhayahetucaurādipratipattyarthaṃ caturdiśam iti krameṇa. anyathātmabhāvasya rakṣā kṛtā na syāt.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"nasa_1","root_file":"nasa_1_root","comm_file":"nasa_1_vi","root":"atha vajradhara śrīmān durdāntadamakaḥ paraḥ |\ntrilokavijayī vīro guhyarāṭ kuliśeśvaraḥ || 1 ||\n","passage":"padārthas tv adhunā vyākhyāyate || atheti vajradharam adhikṛtyāha tasyādhyeṣakatvena prastutatvāt | āryamāyājālaṣoḍaśasāhasrikamahāyogatantrāntaḥpātisamādhijālapaṭalād bhagavacchākyamunibhāṣitā bhagavato mañjuśrījñānasattvasya paramārthā nāmasaṃgītir yā tasyā adhyeṣaṇārthaṃ bhagavān vajradharo mṛdvindriyasattvānugrahārthaṃ | punar apy athety āha | athaśabda ānantarye | atha vajradharo bhṛkuṭītaraṅgapramukhaiḥ sārdham nāthaṃ buddhaṃ bhagavantaṃ tathāgataṃ praṇamya kṛtāñjalipuṭo bhūtvā agrataḥ sthita idam āheti saṃbandhaḥ || vajraṃ dhārayatīti vajradharaḥ | anena padena gāmbhīryam abhidhīyate | śriyo devatyas tā vidyante yasyāsau śrīmān | anena caudāryaṃ sūcitaṃ | tataś ca kim uktaṃ bhavati | prajñopāyātmako bhagavān vajradhara iti | ata evoktaṃ śrīsaṃvare |\n\n\tsarvākāśāvakāśe śrīvajrasattvas tathāgataḥ |\n\niti | duḥkhena dāmyanta iti durdāntā īśvarādayas teṣāṃ damakaḥ śāsako vajradharavineyakatvāt teṣām īśvarādīnām | utkṛṣṭatvāṭ paro vajradharaḥ | bhūrlokabhuvarlokasvarlokā iti trayo lokāḥ | tān vijetuṃ śīlam asyeti trilokavijayī || atha vā jayakaramadhukarasarvārthasiddhikarās trayo bhrātaras trilokāḥ | tān vijetuṃ śīlam asyeti trilokavijayī | ata eva vīro bhagavān vajradharaḥ arair anabhibhavanīyatvāt || śrītattvasaṃgrahe pañca guhyāni paṭhyante | tathā hi |\n\n\tyathā yathā hi vinayaṃ yānti sattvāḥ svabhāvataḥ |\n\ttathā tathā hi sattvārthaṃ kuryād rāgādibhiḥ śuciḥ ||\n\tsarvasattvahitārthāya buddhaśāsanahetutaḥ |\n\tmārayan sarvasattvāṃs tu na sa pāpena lipyate ||\n\tsarvasattvahitārthāya buddhakāyaprayogataḥ |\n\tharaṃs tu paravittāni na sa pāpena lipyate ||\n\trāgatulyaṃ sukhaṃ nāsti taj jinebhyaḥ samādadat |\n\tsattvārthāt paradārāṇi sevayan puṇyam āpnuyāt ||\n\tsarvasattvahitārthāya buddhaśāsanahetutaḥ |\n\tsarvakarmāṇi kurvaṃs tu bahu puṇyam avāpnuyāt ||\n\niti ||\n\nteṣāṃ pañcānāṃ guhyānāṃ rājā guhyarāṭ | guhyair vā rājata iti guhyarāṭ || kuliśo vajras tasyeśvaraḥ kuliśeśvaraḥ || bhagavān vajradharo 'grataḥ sthito bhūtvā kṛtāñjalipuṭa idaṃ vakṣyamānam āheti kriyāpadaṃ sarvatra yojanīyam ||","ground_truth":[["COMM","padārthas tv adhunā vyākhyāyate || atheti vajradharam adhikṛtyāha tasyādhyeṣakatvena prastutatvāt | āryamāyājālaṣoḍaśasāhasrikamahāyogatantrāntaḥpātisamādhijālapaṭalād bhagavacchākyamunibhāṣitā bhagavato mañjuśrījñānasattvasya paramārthā nāmasaṃgītir yā tasyā adhyeṣaṇārthaṃ bhagavān vajradharo mṛdvindriyasattvānugrahārthaṃ | punar apy athety āha | athaśabda ānantarye | atha vajradharo bhṛkuṭītaraṅgapramukhaiḥ sārdham nāthaṃ buddhaṃ bhagavantaṃ tathāgataṃ praṇamya kṛtāñjalipuṭo bhūtvā agrataḥ sthita idam āheti saṃbandhaḥ || vajraṃ dhārayatīti vajradharaḥ | anena padena gāmbhīryam abhidhīyate | śriyo devatyas tā vidyante yasyāsau śrīmān | anena caudāryaṃ sūcitaṃ | tataś ca kim uktaṃ bhavati | prajñopāyātmako bhagavān vajradhara iti | ata evoktaṃ śrīsaṃvare |\n\n\tsarvākāśāvakāśe śrīvajrasattvas tathāgataḥ |\n\niti | duḥkhena dāmyanta iti durdāntā īśvarādayas teṣāṃ damakaḥ śāsako vajradharavineyakatvāt teṣām īśvarādīnām | utkṛṣṭatvāṭ paro vajradharaḥ | bhūrlokabhuvarlokasvarlokā iti trayo lokāḥ | tān vijetuṃ śīlam asyeti trilokavijayī || atha vā jayakaramadhukarasarvārthasiddhikarās trayo bhrātaras trilokāḥ | tān vijetuṃ śīlam asyeti trilokavijayī | ata eva vīro bhagavān vajradharaḥ arair anabhibhavanīyatvāt || śrītattvasaṃgrahe pañca guhyāni paṭhyante | tathā hi |\n\n\tyathā yathā hi vinayaṃ yānti sattvāḥ svabhāvataḥ |\n\ttathā tathā hi sattvārthaṃ kuryād rāgādibhiḥ śuciḥ ||\n\tsarvasattvahitārthāya buddhaśāsanahetutaḥ |\n\tmārayan sarvasattvāṃs tu na sa pāpena lipyate ||\n\tsarvasattvahitārthāya buddhakāyaprayogataḥ |\n\tharaṃs tu paravittāni na sa pāpena lipyate ||\n\trāgatulyaṃ sukhaṃ nāsti taj jinebhyaḥ samādadat |\n\tsattvārthāt paradārāṇi sevayan puṇyam āpnuyāt ||\n\tsarvasattvahitārthāya buddhaśāsanahetutaḥ |\n\tsarvakarmāṇi kurvaṃs tu bahu puṇyam avāpnuyāt ||\n\niti ||\n\nteṣāṃ pañcānāṃ guhyānāṃ rājā guhyarāṭ | guhyair vā rājata iti guhyarāṭ || kuliśo vajras tasyeśvaraḥ kuliśeśvaraḥ || bhagavān vajradharo 'grataḥ sthito bhūtvā kṛtāñjalipuṭa idaṃ vakṣyamānam āheti kriyāpadaṃ sarvatra yojanīyam ||"]],"offsets":[[0,2006]]} {"id":"bca_5.40","root_file":"bca_5.40_root","comm_file":"bca_5.40_p","root":"nirūpyaḥ sarvayatnena cittamattadvipas tathā |\ndharmacintāmahāstambhe yathā baddho na mucyate || 5.40 ||","passage":"kāyenaivam iti sthitena niṣaṇṇena vā avastheyam iti. tadanantaraṃ svādhyāyādikriyām ārabhya punar antarāle vyavalokitavyaṃ kathaṃ kāyaḥ sthita iti tasminn everyāpathe, uta bhinne īryāpathe. bhinne punaḥ pūrvavad avasthāpyaḥ.\n\nkāyapratyavekṣām abhidhāya cittapratyavekṣaṇām āha.\n\ndharmasya svaparahitalakṣaṇasya cintaiva mahāstambhaḥ, vandhanāyattīkaraṇahetutvāt.\n\ntasmin baddho 'pi punaḥ punar nirūpaṇīya ity āha. kva punar idaṃ mano mama vartate, pūrvasminn ālambane anyatra vā gatam.","ground_truth":[["COMM","kāyapratyavekṣām abhidhāya cittapratyavekṣaṇām āha.\n\ndharmasya svaparahitalakṣaṇasya cintaiva mahāstambhaḥ, vandhanāyattīkaraṇahetutvāt."]],"offsets":[[226,362]]} {"id":"ht_1.5.19","root_file":"ht_1.5.19_root","comm_file":"ht_1.5.19_ra","root":"jalpanaṃ japam ākhyātam ālikālyoḥ prajalpanāt | \nmaṇḍalaṃ pādalekhaḥ syān malanān maṇḍalam ucyate || 19 ||","passage":"bāhyānāmapi mudrāṇāmeteṣāmeva prajñāguṇānāmanukaraṇātprajñātvamanugantavyam | bāhyānāmeva prajñātvapratipādanārthamayaṃ grantha ityapare |\n\nutpannarūpāddevatāṃ pratipādya mantraṃ pratipādayannāha—jalpanamityādi |\n\nālikālyoḥ prajñopāyarūpayoḥ paramamantratvātsarva eva tadrūpatvājjalpo japa ityeṣa niṣprapañco mantraḥ |","ground_truth":[["COMM","utpannarūpāddevatāṃ pratipādya mantraṃ pratipādayannāha—jalpanamityādi |\n\nālikālyoḥ prajñopāyarūpayoḥ paramamantratvātsarva eva tadrūpatvājjalpo japa ityeṣa niṣprapañco mantraḥ |"]],"offsets":[[140,318]]} {"id":"neg_medū_3_x_msv_1.5","root_file":"medū_3_root","comm_file":"msv_1.5_com","root":"tasya sthitvā katham api puraḥ kautukādhānahetor \nantarbāṣpaś ciram anucaro rājarājasya dadhyau | \nmeghāloke bhavati sukhino 'py anyathāvṛtti cetaḥ \nkaṇṭhāśleṣapraṇayini jane kiṃ punar dūrasaṃsthe || \n","passage":"anyathā guṇānupekṣya doṣeṣu nirūpyamāṇeṣu doṣanirbhāvanaikamanasām asanto doṣāḥ prakāśeran iti ||\n\nidānīṃ durjanān prati sadaṇḍam āha kuto veti | ye vayaṃ parasthān api doṣān na mṛṣyāmaḥ te kathaṃ svagrantheṣu doṣānupādadīmahi | na cāsmābhir anupāttān doṣān sūrayo grahītum arhantīti ||\n\nsamprati matsarā nūnaṃ dūṣayiṣyanti mannibandhanam | atas taddoṣodbhāvanena śuśrūṣūṇām utsāhabhaṅgo mā bhūd ity evam artham āha nirdoṣatveti | prasiddhātiśayāv api mokṣasvargau prati nāstikā vivadante |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_1.19","root_file":"cmt_1.19_root","comm_file":"cmt_1.19_com","root":"tantre caikallavīre 'smin sugupte caṇḍaroṣaṇe || 1.19 ||\n","passage":"sugupta iti | atigopanīyatvād iti bhāvaḥ ||","ground_truth":[["COMM","sugupta iti | atigopanīyatvād iti bhāvaḥ ||"]],"offsets":[[0,43]]} {"id":"gg_1.21","root_file":"gg_1.21_root","comm_file":"gg_1.21_com","root":"amalakamaladalalocana bhavamocana e\ntribhuvanabhavananidhāna jaya jaya deva hare ||\n","passage":"surakulakelinidāna | surāṇāṃ kulaṃ samūhaḥ tasya keliḥ krīḍā tasyāḥ anugrahadvāreṇa nidānam ādikāraṇaṃ tasya saṃbodhane |\n\nhe amalakamaladalalocana | amalaṃ śuddhaṃ yat kamalaṃ tasya dalaṃ tadvallocane yasya tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | bhavamocana | bhavāt saṃsārānmocayatīti muktiṃ prāpayatīti tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | tribhuvanabhavananidhāna | trayāṇāṃ bhuvanānāṃ samāhārastribhuvanaṃ tasya bhavanam utpattiḥ tasya yā avidyā tayā parikalpitaṃ tasya nidhānam ādhāraḥ tasya saṃbodhanam | athavā tribhuvanameva bhavanamiva bhavanam āśrayaḥ |\n\nhe janakasutākṛtabhūṣaṇa | janakasya sutā sītā tasyāḥ kṛtaṃ śokanivṛttikādi bhūṣaṇamalaṅkaraṇaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhanam |","ground_truth":[["COMM","he amalakamaladalalocana | amalaṃ śuddhaṃ yat kamalaṃ tasya dalaṃ tadvallocane yasya tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | bhavamocana | bhavāt saṃsārānmocayatīti muktiṃ prāpayatīti tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | tribhuvanabhavananidhāna | trayāṇāṃ bhuvanānāṃ samāhārastribhuvanaṃ tasya bhavanam utpattiḥ tasya yā avidyā tayā parikalpitaṃ tasya nidhānam ādhāraḥ tasya saṃbodhanam | athavā tribhuvanameva bhavanamiva bhavanam āśrayaḥ |"]],"offsets":[[123,561]]} {"id":"neg_cmt_1.11_x_ht_1.5.8","root_file":"cmt_1.11_root","comm_file":"ht_1.5.8_ra","root":"evaṃ buddhvā tu yaḥ kaścid yogi lobhaviḍambitaḥ |\ncaṇḍasya maṇḍalādṛṣṭe deśayet tantram uttamam || 1.11 ||\n","passage":"tathatā tathātvam | dharmaviśeṣasyānirdeśātsarvadharmāṇāmasau | ataḥ sarvadharmāṇāṃ yathābhūtaṃ rūpaṃ tathatocyate | tatpunaḥ śūnyatāmātraṃ pāramitānaye pratipādyate | iha tūpāyopetā śūnyatā tathateti | tasyāṃ gatastathāgatastakāralopāt | śrīmānubhayasambhāravān sanniti pūrveṇa sambandhaḥ | āgataśca yathā gatastathaivāgataḥ prajñopāyamayasyaiva jagadarthaṃ pañcakulādibhāvena spharaṇāt |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_nasa_29_x_ht_1.5.21","root_file":"nasa_29_root","comm_file":"ht_1.5.21_ra","root":"mahāprāṇo hy anutpādo vāgudāhāravarjitaḥ |\nsarvābhilāpahetvagryaḥ sarvavāksuprabhāsvaraḥ || 29 ||\n","passage":"sarva eva tvasau prajñopāyamayatayā maṇḍalamudrārūpo 'vagantavya iti | nanvevaṃ bhāvyabhāvakabhāvanānupapattāvutpanne ca maṇḍale nirdiṣṭe dhyeyadhyāne kiṃ sarvathotpādite eva | netyāha—taddhyeyamityādi |\n\nvikṣepa eva na dhyānamiti dhyeyamapi tanna syādityāha—pitarītyādi |\n\ntatsukhaṃ bhujyate svayamiti yathopadeśamajasraṃ yauvanābhiṣekayorvā | evamādimadhyāvasāneṣu yatsukhamanuparatamanubhūyate tatsukhaṃ dhyānamucyate | mahāsukhasyānusmaraṇātkuto vikṣepo yato na dhyānadhyeye | athavā pitarīti gurāvabhiṣekakāle yatprāptamanubhūtaṃ sahajamahāsukhaṃ tadbhujyata ābhujyate svayamanyadāpi | mudrāyogato vā tathaivopabhujyate | yenopabhuktena sukhena maraṇamindrayāṇāṃ nirodhaḥ syādiheti dṛṣṭa eva janmani tatsukhaṃ dhyānamucyate | evaṃbhūtaṃ cotpannayogino dhyāna tathānusmaraṇamātre 'pyupadeśe 'nujñāyata iti |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_3.1","root_file":"cmt_3.1_root","comm_file":"cmt_3.1_com","root":"atha bhagavaty āha | \nkathaṃ śiṣyo bhaved bhavyo yojitavyo 'tra tantrake |\nnirviśaṅkaś ca kartavyaḥ kathaya tvaṃ mahāprabho || 3.1 ||\n","passage":"athetyādi bhavya iti tantraśravaṇārhaḥ nirviśaṅko nirvicikitsaḥ ||\n\nādāv ityādikam uddeśaḥ ||","ground_truth":[["COMM","athetyādi bhavya iti tantraśravaṇārhaḥ nirviśaṅko nirvicikitsaḥ ||"]],"offsets":[[0,66]]} {"id":"neg_msv_1.17_x_cmt_3.8","root_file":"msv_1.17_root","comm_file":"cmt_3.8_com","root":"siddhārthaṃ jñātasambandhaṃ śrotuṃ śrotā pravartate |\nśāstrādau tena vaktavyaḥ sambandhaḥ saprayojanaḥ || 1.17 ||\n","passage":"mahāśayyām iti dantādibaddhāṃ | vikāla iti madhyāhnāt sūryodayakālaṃ yāvat ||\n\naṣṭāṅgam ity aṣṭaprakāram uktalakṣaṇam eva ||\n\nśaṭham iti duṣṭam ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ht_1.5.12_x_bca_5.51","root_file":"ht_1.5.12_root","comm_file":"bca_5.51_p","root":"vairocanākṣobhyāmoghaś ca ratnārolikasāttvikaḥ | \nbrahmā viṣṇuḥ śivaḥ sarvo vibuddhas tattvam ucyate || 12 ||","passage":"saṃrambhaḥ sadākalivivādanimittacittapradoṣaḥ. ubhayatra saha tena vartata iti vigrahaḥ. evaṃ yadā paśyet svakaṃ manaḥ, sthātavyaṃ kāṣṭhavat tadeti sāmānyoktam abhisaṃbadhyate.\n\nkīrtir yaśaḥ. parivāraḥ dāsīdāsakarmakarādiḥ. upasthānaṃ pādadhāvanamardanādi. ebhir arthi tadabhilāṣaṃ mama cittam. tasmāt tiṣṭhāmi kāṣṭhavat.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ht_1.5.18_x_bca_5.100","root_file":"ht_1.5.18_root","comm_file":"bca_5.100_p","root":"guṇasya duhanāt prajñā duhitā ca nigadyate | \nnartakī bhaṇyate prajñā cañcalatvān mahākṛpa | \nasparśā bhagavatī yasmāt tasmād ḍombī prakathyate || 18 ||","passage":"punar aniyamena darśayann āha. svayam ātmanā parāyatto vā sattvārthakriyāyāṃ pravṛttaḥ.\n\nkiṃ punar evam aniyamenābhidhīyata ity āha.\n\nyasmāt sarvākāraṃ sarvavastutattvam adhigamya sarveṣāṃ hitasukhavidhānārtham udyacchadbhir buddhasutaiḥ na tad asti kiṃcit yan na śikṣitavyam. anyathā sarvākāraḥ sarvasattvānām arthaḥ kartum aśakyaḥ. puṇyasaṃbhāro 'pi evaṃ vicarato 'paryanta eva syāt.\n\niyam api śikṣāpadamudrāvadhārayitavyety āha.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_3.7_x_nasa_12","root_file":"gg_3.7_root","comm_file":"nasa_12_vi","root":"tanvi khinnamasūyayā hṛdayaṃ tavākalayāmi |\ntanna vedmi kuto gatāsi na tena te 'nunayāmi ||\n","passage":"punar api kiṃviśiṣṭam ity āha | yātītair ityādi | atītair buddhair yā bhāṣitā anāgatāś ca ye samyaksaṃbuddhā hi yasmād yāṃ bhāṣiṣyante punaḥ | pratyutpannāś ca buddhā bhagavanto bhāṣante yāṃ nāmasaṃgītiṃ punar apīti || pratyutpannāś ca saṃbuddhā yāṃ bhāṣante punaḥ punaḥ ||\n\nmāyājāletyādi | asmin māyājālamahātantre 'meyair mahāvajradharair mahāmantradhāribhir hṛṣtair yā saṃpragīyate tāṃ ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_nasa_26_x_bca_5.10","root_file":"nasa_26_root","comm_file":"bca_5.10_p","root":"a ā i ī u ū e ai o au aṃ aḥ sthito hṛdi |\njñānamūrtir ahaṃ buddho buddhānāṃ tryadhvavartinām || 26 ||\n","passage":"jagaddaridram adyāpi, nādyāpi yāvaj jagaddāridyam upaśāmyati.\n\nyady evaṃ neṣyate, kathaṃ sā bhavatīty āha.\n\nsarvasvaṃ bāhyādhyātmikaṃ sarvaṃ vastu dānaṃ dānaphalaṃ ca sarvasattvebhyaḥ parityajato 'bhyāsena prakarṣagamanād yadāpagatamātsaryamalaṃ nirāsaṅgatayā cittam utpadyate, tadā dānapāramitā niṣpannety ucyate. tasmāt sā cittam eva nānyā dānapāramitā.\n\nśīlapāramitā tu sutarāṃ cittam evety ata āha. prāṇātipātādisarvāvadyaviraticittam eva hi śīlam, na punas tadāśrayabhūtabāhyaviṣayanivṛttisvabhāvam. yadi punar vadhādiviṣayavastvabhāvena tadvadhādyabhāvāc chīlaṃ syāt, tadā te matsyādayaḥ kva nīyantāṃ yatra teṣāṃ darśanaṃ na syāt?","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"msv_1.8","root_file":"msv_1.8_root","comm_file":"msv_1.8_com","root":"yathā kathañ cid ārabdhā trayīmārgānusāriṇī | \nvāgvṛttiralpasārāpi śraddadhānasya śobhate || 1.8 ||\n","passage":"kiñcāstu tāvad asmādṛśānāṃ kavipravīrāṇām āgamānusāriṇyo vācaḥ śobhanta iti | anyasyāpi śraddadhānasya trayīmārgānusāriṇī yathākathañcidārabdhā kliṣṭā alpasārāpi vāgvṛttiḥ śobhate | asmākaṃ tu bahusārā akleśanirmitā śobhatetarām ity āha yatheti ||\n\nnanu kimaṅgabhūtāyāṃ mīmāṃsāyāṃ vārttikaṃ praṇīyate vedā eva sākṣād vyākhyāyantām ata āha mīmāṃseti | vedā eva saṃśayapūrvottarapakṣakrameṇa vyākhyāyamānā mano harantitarāṃ na tu mantrabrāhmaṇabhāṣyaprasthānena | mīmāṃsayaiva tu te tathāvyākhyāyanta iti tatraiva vārttikaṃ kartuṃ me tṛṣṇā vardhata iti ||","ground_truth":[["COMM","kiñcāstu tāvad asmādṛśānāṃ kavipravīrāṇām āgamānusāriṇyo vācaḥ śobhanta iti | anyasyāpi śraddadhānasya trayīmārgānusāriṇī yathākathañcidārabdhā kliṣṭā alpasārāpi vāgvṛttiḥ śobhate | asmākaṃ tu bahusārā akleśanirmitā śobhatetarām ity āha yatheti ||"]],"offsets":[[0,247]]} {"id":"cmt_1.8","root_file":"cmt_1.8_root","comm_file":"cmt_1.8_com","root":"aprakāśyam idaṃ tantram adṛṣṭamaṇḍalasya hi |\nnānyamaṇḍalapraviṣṭasya tantrarājaṃ tu darśayet || 1.8 ||\n","passage":"adṛṣtamaṇḍalasyeti | yogayoginītantroktakrameṇābhiṣiktasya | anyamaṇḍalaṃ kriyātantoktamaṇḍalaṃ | tatra praviṣṭasyābhiṣiktasya pakṣāntaram āha ||\n\nmaṇḍala ityādi | etat tantroktamaṇḍala iti bhāvaḥ | samāhito 'nuddhatakāyavāṅmanovyāpārāt |","ground_truth":[["COMM","adṛṣtamaṇḍalasyeti | yogayoginītantroktakrameṇābhiṣiktasya | anyamaṇḍalaṃ kriyātantoktamaṇḍalaṃ | tatra praviṣṭasyābhiṣiktasya pakṣāntaram āha ||"]],"offsets":[[0,145]]} {"id":"seni_22","root_file":"seni_22_root","comm_file":"seni_22_p","root":"vajragarbhe tadagre vā patitaṃ vā kapālake |\nna ceṣṭam antarāle 'pi tattvaṃ vittau guror mukhāt || SeNi 22 ||","passage":"kutaḥ | āha—vajretyādi | neṣṭaṃ yataḥ | aniṣṭir eva kutaḥ | āha—vajragarbhe tadagre ca sātarūpākṣobhyāstitvena vajrasattvamudrāviyogāt | antarāle kapāle ca, āstāṃ tāvad vajrasattvamudrāviyogo 'dhyavasitasātasaṃvedanabhāvād grāhyādibhāvenākṣobhyamudrāyā api viyogāt | etac ca pūrvoktavajrasattvamudrāviyogata ity anuvṛtter labhyate |\n\ntarhi tattvaṃ kutra jñeyam | tattvaṃ vittau guror mukhād iti | anena ṣoḍaśārdhārdhabindudhṛgbhagavato yatrāvasthānaṃ tad āmnāyate | tad āhuḥ—\n\n\tbeṇṇi vi galle beṇṇi vi tulle |\n\tvājja paḍante paṃmu acchüante ||\n\tvājja paḍantā akhobbhaḍā paṃmu acchüantā vājja |\n\tkājje kāraṇa muddïa ehu so mahāsuharājja || \n\netayor vajrarūpasattvarūpayor vajrasattvaśūnyatākaruṇāprajñopāyanirvāṇabhavādivyapadeśo boddhavyaḥ | ayam eva cārtha utpattikrame mahārāgād drutāpattau candrārkamadhyasthabindudvayarūpeṇordhvādhovartinā tatra tatra bhagavatā darśitaḥ | utpannas tu yathoktaḥ sekārthaḥ | pariniṣpannas tu dravād bolarūpasūryasthaḥ prajñopāyātmakaḥ śūnyatākaruṇārūpo dharmadhātusvabhāva utthito bhagavān | ekapādāṅguṣṭhāsanalagnatā tu skhaladavasthākālākalitatāṃ sūcayitum ||\n\nnanv evam—\n\n\tvajravaraṭakamadhyasthaṃ hūṃtattvaṃ vibhāvayet punaḥ ||\n\niti katham | atra hi vajravaraṭakasya madhyastham ity asyārthasya vighaṭanāt | na | anyārthatvād asya | tathā hi vajravaraṭakayoḥ prajñopāyavarāṅgayor madhyasthaṃ hūṃtattvam iti ha iti hetuśūnyam u ity ūhāpagatam aṃ ity apratiṣṭhitaṃ bhāvayed iti vivakṣitatvāt |\n\ntarhi maṇer antargatam iti katham | ucyate | atrāpy anya evārthaḥ | tathā hi maṇyoḥ paṅkajakuliśayor antargatam itīdam api sustham | \n\nnanv etat katham avagamyate yad ubhayatrāyam artho vivakṣita iti | ucyate—\n\n\tkamalākāśe maṇivaraṭakayoḥ pīḍanasthāne |\n\tvajraparyaṅkataś cittaṃ maṇyantargatam īkṣayan |\n\tyat tad utpadyate jñānaṃ jñānaṃ tadrūpam ity alam ||\n\niti paramādye pravacanāt | atrāyam arthaḥ | kamalasyākāśe kamalamadhyaśūnyadeśe maṇivaraṭakayoḥ pañkajakuliśayoḥ pīḍanasthāne saṅghaṭṭanasthāne | vajraparyaṅkata iti vajrasya pari sarvato 'ṅkataḥ kroḍata iti pañcamyā vajrād bahir lagnamātraṃ vivakṣitam | cittaṃ maṇyor antargatam īkṣamāṇasya yad vijñānam utpadyate tad vijñānasvarūpam ity arthaḥ | tathā ca vajāmṛte—\n\n\tnābhimadhye sthitaṃ devi karṇikāgūḍhagocare |\n\tsravate śukrarūpeṇa bhagaliṅgāntare sthitam ||\n\niti | uktaṃ ca hevajre—\n\n\tcandrāli kālimārtaṇḍa bījaṃ madhyagataṃ bhavet |\n\niti | tathā ca |\n\n\tyāvan no patati prabhāsvaramayaḥ śītāṃśudhārādravo \n\t\tdevīpadmadalodare samarasībhūto jinānāṃ gaṇaiḥ |\n\tsphūrjadvajraśikhāgrataḥ karuṇayābhinnaṃ jagatkāraṇaṃ \n\t\ttāvac chrīkaruṇābalasya sahajaṃ jānīhi rūpaṃ vibhoḥ || (1)\n\n\tyāvad vajramaṇes trivajradahane bhraśyan vidhur vāyunā \n\t\ttiṣṭhaty abjapuṭe sukoṭarakuṭīlīnecchur asmin kṣaṇe |\n\tyad bhūtaṃ svaparādikalparahitaṃ vyāpārahīnaṃ mano\n\t\tjānīmaḥ sahajaṃ tad eva hi punar yuktyāgamena sphuṭam | (2) \n\n\tprajñāpaṅkajavajrayogaparamānandāvaśeṣe sthite\n\t\tsthānasrāvaviśuddhabindur acalo yāvan mṛgāṅko mataḥ |\n\ttāvac cittam acañcalaṃ calamarutsrotaś ca vidhvaṃsyate \n\t\tna śrotraṃ śṛṇute 'kṣi neṅgati mahāmudreti sā ceṣyate || (3) \n\ntarhi—\n\n\tnānyena kathyate sahajaṃ na kasminn api labhyate |\n\tātmanā jñāyate puṇyād guruparvopasevayā ||\n\nity uktaṃ katham | atra guruparva vajraparva | sevākāla ity arthasaṅgatyabhāvād upasevābhāvāt | na | upaśabdena sāmīpyavācakatvena vajrād bahiḥ samīpe sevety uktam | \n\ntarhi—\n\n\tbolasaukhyaṃ mahāmudrā vajrāyatanam upāyakam |\n\niti katham | atrāpi yad bolasaukhyaṃ sā mahāmudrā | vajram eva āyatanaṃ sthānam upāyakam ity arthāsaṅgateḥ | na | bolasaukhyaṃ mahāmudrā ca vajrāyatanasthaṃ yat sa paramānandaḥ | tad upāyakam iti darśitam | kiṃ cāsmanmate—\n\n\tathāto rahasyaṃ vakṣye samāsān na tu vistarāt |\n\trahasye parame \n\nityādi sustham | tathā hi rahasye rahasyaṃ vakṣya iti sambandhaḥ | rahasya iti rahau vajraṃ padmamṃ ca tayor antarāle | seti sarvākāreṇa | yeti yathātathyam | ety advayam | ītīdantātītam | \n\ntathā coktam—\n\n\trepho vajram iti prokto hakāraḥ padmam ucyate |\n\niti ||","ground_truth":[["COMM","kutaḥ | āha—vajretyādi | neṣṭaṃ yataḥ | aniṣṭir eva kutaḥ | āha—vajragarbhe tadagre ca sātarūpākṣobhyāstitvena vajrasattvamudrāviyogāt | antarāle kapāle ca, āstāṃ tāvad vajrasattvamudrāviyogo 'dhyavasitasātasaṃvedanabhāvād grāhyādibhāvenākṣobhyamudrāyā api viyogāt | etac ca pūrvoktavajrasattvamudrāviyogata ity anuvṛtter labhyate |\n\ntarhi tattvaṃ kutra jñeyam | tattvaṃ vittau guror mukhād iti | anena ṣoḍaśārdhārdhabindudhṛgbhagavato yatrāvasthānaṃ tad āmnāyate | tad āhuḥ—\n\n\tbeṇṇi vi galle beṇṇi vi tulle |\n\tvājja paḍante paṃmu acchüante ||\n\tvājja paḍantā akhobbhaḍā paṃmu acchüantā vājja |\n\tkājje kāraṇa muddïa ehu so mahāsuharājja || \n\netayor vajrarūpasattvarūpayor vajrasattvaśūnyatākaruṇāprajñopāyanirvāṇabhavādivyapadeśo boddhavyaḥ | ayam eva cārtha utpattikrame mahārāgād drutāpattau candrārkamadhyasthabindudvayarūpeṇordhvādhovartinā tatra tatra bhagavatā darśitaḥ | utpannas tu yathoktaḥ sekārthaḥ | pariniṣpannas tu dravād bolarūpasūryasthaḥ prajñopāyātmakaḥ śūnyatākaruṇārūpo dharmadhātusvabhāva utthito bhagavān | ekapādāṅguṣṭhāsanalagnatā tu skhaladavasthākālākalitatāṃ sūcayitum ||\n\nnanv evam—\n\n\tvajravaraṭakamadhyasthaṃ hūṃtattvaṃ vibhāvayet punaḥ ||\n\niti katham | atra hi vajravaraṭakasya madhyastham ity asyārthasya vighaṭanāt | na | anyārthatvād asya | tathā hi vajravaraṭakayoḥ prajñopāyavarāṅgayor madhyasthaṃ hūṃtattvam iti ha iti hetuśūnyam u ity ūhāpagatam aṃ ity apratiṣṭhitaṃ bhāvayed iti vivakṣitatvāt |\n\ntarhi maṇer antargatam iti katham | ucyate | atrāpy anya evārthaḥ | tathā hi maṇyoḥ paṅkajakuliśayor antargatam itīdam api sustham | \n\nnanv etat katham avagamyate yad ubhayatrāyam artho vivakṣita iti | ucyate—\n\n\tkamalākāśe maṇivaraṭakayoḥ pīḍanasthāne |\n\tvajraparyaṅkataś cittaṃ maṇyantargatam īkṣayan |\n\tyat tad utpadyate jñānaṃ jñānaṃ tadrūpam ity alam ||\n\niti paramādye pravacanāt | atrāyam arthaḥ | kamalasyākāśe kamalamadhyaśūnyadeśe maṇivaraṭakayoḥ pañkajakuliśayoḥ pīḍanasthāne saṅghaṭṭanasthāne | vajraparyaṅkata iti vajrasya pari sarvato 'ṅkataḥ kroḍata iti pañcamyā vajrād bahir lagnamātraṃ vivakṣitam | cittaṃ maṇyor antargatam īkṣamāṇasya yad vijñānam utpadyate tad vijñānasvarūpam ity arthaḥ | tathā ca vajāmṛte—\n\n\tnābhimadhye sthitaṃ devi karṇikāgūḍhagocare |\n\tsravate śukrarūpeṇa bhagaliṅgāntare sthitam ||\n\niti | uktaṃ ca hevajre—\n\n\tcandrāli kālimārtaṇḍa bījaṃ madhyagataṃ bhavet |\n\niti | tathā ca |\n\n\tyāvan no patati prabhāsvaramayaḥ śītāṃśudhārādravo \n\t\tdevīpadmadalodare samarasībhūto jinānāṃ gaṇaiḥ |\n\tsphūrjadvajraśikhāgrataḥ karuṇayābhinnaṃ jagatkāraṇaṃ \n\t\ttāvac chrīkaruṇābalasya sahajaṃ jānīhi rūpaṃ vibhoḥ || (1)\n\n\tyāvad vajramaṇes trivajradahane bhraśyan vidhur vāyunā \n\t\ttiṣṭhaty abjapuṭe sukoṭarakuṭīlīnecchur asmin kṣaṇe |\n\tyad bhūtaṃ svaparādikalparahitaṃ vyāpārahīnaṃ mano\n\t\tjānīmaḥ sahajaṃ tad eva hi punar yuktyāgamena sphuṭam | (2) \n\n\tprajñāpaṅkajavajrayogaparamānandāvaśeṣe sthite\n\t\tsthānasrāvaviśuddhabindur acalo yāvan mṛgāṅko mataḥ |\n\ttāvac cittam acañcalaṃ calamarutsrotaś ca vidhvaṃsyate \n\t\tna śrotraṃ śṛṇute 'kṣi neṅgati mahāmudreti sā ceṣyate || (3) \n\ntarhi—\n\n\tnānyena kathyate sahajaṃ na kasminn api labhyate |\n\tātmanā jñāyate puṇyād guruparvopasevayā ||\n\nity uktaṃ katham | atra guruparva vajraparva | sevākāla ity arthasaṅgatyabhāvād upasevābhāvāt | na | upaśabdena sāmīpyavācakatvena vajrād bahiḥ samīpe sevety uktam | \n\ntarhi—\n\n\tbolasaukhyaṃ mahāmudrā vajrāyatanam upāyakam |\n\niti katham | atrāpi yad bolasaukhyaṃ sā mahāmudrā | vajram eva āyatanaṃ sthānam upāyakam ity arthāsaṅgateḥ | na | bolasaukhyaṃ mahāmudrā ca vajrāyatanasthaṃ yat sa paramānandaḥ | tad upāyakam iti darśitam | kiṃ cāsmanmate—\n\n\tathāto rahasyaṃ vakṣye samāsān na tu vistarāt |\n\trahasye parame \n\nityādi sustham | tathā hi rahasye rahasyaṃ vakṣya iti sambandhaḥ | rahasya iti rahau vajraṃ padmamṃ ca tayor antarāle | seti sarvākāreṇa | yeti yathātathyam | ety advayam | ītīdantātītam | \n\ntathā coktam—\n\n\trepho vajram iti prokto hakāraḥ padmam ucyate |\n\niti ||"]],"offsets":[[0,3910]]} {"id":"nasa_11","root_file":"nasa_11_root","comm_file":"nasa_11_vi","root":"gambhīrārthām udārārthāṃ mahārthām asamāṃ śivāṃ |\nādimadhyāntakalyāṇīṃ nāmasaṃgītim uttamāṃ || 11 ||\n","passage":"iti || tasya mañjuśrījñānasattvasya pañcajñānātmakasya saṃbandhinī yā nāmasaṃgītis tāṃ cāhaṃ dhārayiṣyāmīti ||\n\nkiṃviśiṣṭām ity āha || gambhīrārthām ityādi | gambhīraś cāsav arthaś ca gambhīrārthaḥ śūnyatārthaḥ sa yasyām asti sā gambhīrārthā | atas tām dhārayiṣyāmīti || udārārthām iti | udāraś cāsāv arthaś codārārtho vaipulyārtha iti yāvat | sa yasyāṃ vidyate sā udārārthā | tāṃ ca || mahārthām iti | mahān artho yasyāṃ sā mahārthā | mahārthatvaṃ punar niravaśeṣasattvārthatā sarvāsāparipūraṇatvāt | tāṃ ca || asamām iti | na vidyate samā yasyā sāsamā | asamatvaṃ kutaḥ | dharmadhātusvabhāvatvāt | tāṃ ca || śivām iti sarvaprapañcopaśamatvāt || ādimadhyāntakalyāṇīm iti | śrutacintābhāvanākāleṣu harṣaprītipraśrabdhilābhāt trikalyāṇinī | tāṃ dhārayiṣyāmi || nāmasaṃgītim uttamām iti gatārtham ||\n\npunar api kiṃviśiṣṭam ity āha | yātītair ityādi |","ground_truth":[["COMM","kiṃviśiṣṭām ity āha || gambhīrārthām ityādi | gambhīraś cāsav arthaś ca gambhīrārthaḥ śūnyatārthaḥ sa yasyām asti sā gambhīrārthā | atas tām dhārayiṣyāmīti || udārārthām iti | udāraś cāsāv arthaś codārārtho vaipulyārtha iti yāvat | sa yasyāṃ vidyate sā udārārthā | tāṃ ca || mahārthām iti | mahān artho yasyāṃ sā mahārthā | mahārthatvaṃ punar niravaśeṣasattvārthatā sarvāsāparipūraṇatvāt | tāṃ ca || asamām iti | na vidyate samā yasyā sāsamā | asamatvaṃ kutaḥ | dharmadhātusvabhāvatvāt | tāṃ ca || śivām iti sarvaprapañcopaśamatvāt || ādimadhyāntakalyāṇīm iti | śrutacintābhāvanākāleṣu harṣaprītipraśrabdhilābhāt trikalyāṇinī | tāṃ dhārayiṣyāmi || nāmasaṃgītim uttamām iti gatārtham ||"]],"offsets":[[112,797]]} {"id":"gg_1.36","root_file":"gg_1.36_root","comm_file":"gg_1.36_com","root":"daravidalitamallīvallicañcatparāgaprakaṭitapaṭavāsairvāsayan kānanāni |\niha hi dahati cetaḥ ketakīgandhabandhuḥ prasaradasamabāṇaprāṇavadgandhavāhaḥ ||\n","passage":"idaṃ gītaṃ śrījayadevabhaṇitam | udayati rājate kimbhūtam | haricaraṇasmṛtisāram | hareścaraṇau tayoḥ smṛtiḥ smaraṇam tatra sāraṃ mukhyasevanabhūtam | punaḥ kimbhūtam | anugatamadanavikāram | anugato 'nusphurito madanena vikāro yasmin | pathikavadhūjanajanitavilāpe ityasyābhiprāyaṃ vasante ślokābhyāṃ spaṣṭayati |\n\nhe rādhe | gandhavāhaḥ malayajo vāyuḥ iha vasante virahiṇīnāṃ ceto dahati | kiṃ kurvan | vāsayan sugandhayan | kāni | kānanāni | kaiḥ kṛtvā | daravidalitamallīvallicañcatparāgaprakaṭitapaṭavāsaiḥ | daravidalitā īṣadvikasitāśca tā mallīvallyaśca | tāsu cañcantaḥ itastato gacchantaḥ te ca te parāgāśca puṣpareṇavaśca sugandhivastucūrṇāni ca | athavā taiḥ parāgaiḥ prakaṭitapaṭuvāsāḥ prakaṭitāśca paṭavaḥ utkṛṣṭāśca te vāsāśca taiḥ | tanu virahiṇīnāṃ dahati | kimbhūtaḥ | prasaradasamabāṇaprāṇavat | prasaraṃścāsau asamabāṇaḥ kandarpaśceti tasya prāṇa iva samāna iva bhavatīti prāṇavat | punaḥ kimbhūtaḥ | ketakīgandhabandhuḥ | ketakīnāṃ gandhaḥ tasya bandhuḥ sahavāsī |","ground_truth":[["COMM","he rādhe | gandhavāhaḥ malayajo vāyuḥ iha vasante virahiṇīnāṃ ceto dahati | kiṃ kurvan | vāsayan sugandhayan | kāni | kānanāni | kaiḥ kṛtvā | daravidalitamallīvallicañcatparāgaprakaṭitapaṭavāsaiḥ | daravidalitā īṣadvikasitāśca tā mallīvallyaśca | tāsu cañcantaḥ itastato gacchantaḥ te ca te parāgāśca puṣpareṇavaśca sugandhivastucūrṇāni ca | athavā taiḥ parāgaiḥ prakaṭitapaṭuvāsāḥ prakaṭitāśca paṭavaḥ utkṛṣṭāśca te vāsāśca taiḥ | tanu virahiṇīnāṃ dahati | kimbhūtaḥ | prasaradasamabāṇaprāṇavat | prasaraṃścāsau asamabāṇaḥ kandarpaśceti tasya prāṇa iva samāna iva bhavatīti prāṇavat | punaḥ kimbhūtaḥ | ketakīgandhabandhuḥ | ketakīnāṃ gandhaḥ tasya bandhuḥ sahavāsī |"]],"offsets":[[316,984]]} {"id":"gg_3.1","root_file":"gg_3.1_root","comm_file":"gg_3.1_com","root":"kaṃsārirapi saṃsāravāsanābandhaśṛṅkhalām |\nrādhāmādhāya hṛdaye tatyāja vrajasundarīḥ ||\n","passage":"śrīkṛṣṇābhiprāyaṃ uttarīyagītārthaṃ ślokābhyāṃ prakaṭayati kaṃsārirapītyādi | kaṃsāriḥ śrīkṛṣṇo 'pi saṃsāravāsanābandhaśṛṅkhalāṃ rādhāṃ hṛdaye ādhāya saṃcintya vrajasundarīḥ aparagopīstatyāja jahau | saṃsārasya vāsanā jagataḥ sthititatparatā vigatarūpā pūrvajanmakṛtasukṛtasaṃskārātiśayaprāptasarvasundarījanādhikasubhagatā | tayā baddhā viṣayāsaktirūpaśṛṅkhalā śṛṅkhalāsthānaṃ yā dṛḍhahetustām |\n\nsa mādhavaḥ anaṅgabāṇavraṇakhinnamānasaḥ kandarpaśarāghātāvasannahṛdayaḥ kṛtānutāpaḥ | tadekagatacittatvāt | itastataḥ tāṃ rādhām anusṛtya parimṛgya kalindanandinītaṭāntakuñje niṣasāda niṣaṇṇo 'bhavat | kalindanandinī yamunā tasyā staṭaṃ tasyāntaḥparisaraḥ tatra kuñjaṃ tasmin | kaliṃ pāpaṃ dyati khaṇḍayatīti kalindaḥ sūryaḥ tasya nandinī putrī| anaṅgasya kāmasya bāṇāḥ taiḥ vraṇāni kṣatāni tairyuktaṃ khinnaṃ khedasahitaṃ mānasaṃ yasya | punaḥ kimbhūtaḥ | kṛtaḥ anupaścāttāpo yena saḥ |","ground_truth":[["COMM","śrīkṛṣṇābhiprāyaṃ uttarīyagītārthaṃ ślokābhyāṃ prakaṭayati kaṃsārirapītyādi | kaṃsāriḥ śrīkṛṣṇo 'pi saṃsāravāsanābandhaśṛṅkhalāṃ rādhāṃ hṛdaye ādhāya saṃcintya vrajasundarīḥ aparagopīstatyāja jahau | saṃsārasya vāsanā jagataḥ sthititatparatā vigatarūpā pūrvajanmakṛtasukṛtasaṃskārātiśayaprāptasarvasundarījanādhikasubhagatā | tayā baddhā viṣayāsaktirūpaśṛṅkhalā śṛṅkhalāsthānaṃ yā dṛḍhahetustām |"]],"offsets":[[0,396]]} {"id":"cmt_4.15_4.16","root_file":"cmt_4.15_4.16_root","comm_file":"cmt_4.15_4.16_com","root":"saṃkramet tatra yogīndras tasya mūrdhabilena ca |\ntārāsaṃkrāntiyogena māmakībhagacetasā || 4.15 ||\ntataḥ śukrarasībhūtaḥ patet tasyā bhagodare |\nniṣpannaṃ caṇḍarūpaṃ tu niḥsarec ca bhagāt tataḥ || 4.16 ||\n","passage":"bhagacetaseti bhagopabhogāśaktiṃ kṛtvā bhagavato 'kṣobhyasya śiromārgeṇa mahāsukhena dravībhūyād avadhūtīnāḍīm adhiṣṭhāyākṣobhyaśukreṇa saha patet | vajrarandhreṇa devīpadme | tataḥ padmasuśireṇa dakṣiṇakukṣim adhiṣṭhāya hūṃkārarūpeṇa | bījaṃ dhyātvā tatpariṇatācalarūpeṇa devīpadmamārgeṇa niḥsṛtya tayor agrataḥ tiṣṭhed iti samudāyārthaḥ ||","ground_truth":[["COMM","bhagacetaseti bhagopabhogāśaktiṃ kṛtvā bhagavato 'kṣobhyasya śiromārgeṇa mahāsukhena dravībhūyād avadhūtīnāḍīm adhiṣṭhāyākṣobhyaśukreṇa saha patet | vajrarandhreṇa devīpadme | tataḥ padmasuśireṇa dakṣiṇakukṣim adhiṣṭhāya hūṃkārarūpeṇa | bījaṃ dhyātvā tatpariṇatācalarūpeṇa devīpadmamārgeṇa niḥsṛtya tayor agrataḥ tiṣṭhed iti samudāyārthaḥ ||"]],"offsets":[[0,341]]} {"id":"bca_5.24","root_file":"bca_5.24_root","comm_file":"bca_5.24_p","root":"vyādhyākulo naro yadvan na kṣamaḥ sarvakarmasu |\ntathābhyāṃ vikalaṃ cittaṃ na kṣamaṃ sarvakarmasu || 5.24 ||","passage":"idam eva vakṣyati—\n\n\tetad eva samāsena saṃprajanyasya lakṣaṇam |\n\tyat kāyacittāvasthāyāḥ pratyavekṣā muhurmuhuḥ || (Bodhicaryāvatāra 5.108)\n\niti.\n\nkaḥ punar anayor vyatireke doṣaḥ, yenaite yatnena rakṣaṇīye kathite ity āha.\n\nrogopahatasāmarthyo yathā puruṣaḥ sarvakarmasu gamanabhojanādiṣv akarmaṇyo bhavati, tathā smṛtisaṃprajanyābhyāṃ vikalaṃ cittaṃ sarvakarmasu dhyānādhyayanādilakṣaṇeṣu.\n\nanayoḥ samudāyābhāve doṣam uktvā pratyekam abhāve kathayitum āha. na vidyate saṃprajanyaṃ yasmiṃs tad asaṃprajanyam. taccittaṃ yasya tasya. śrutacintābhāvanāmayaprajñāpariniṣṭhitaṃ vastu na smaraṇam adhivasati.","ground_truth":[["COMM","kaḥ punar anayor vyatireke doṣaḥ, yenaite yatnena rakṣaṇīye kathite ity āha.\n\nrogopahatasāmarthyo yathā puruṣaḥ sarvakarmasu gamanabhojanādiṣv akarmaṇyo bhavati, tathā smṛtisaṃprajanyābhyāṃ vikalaṃ cittaṃ sarvakarmasu dhyānādhyayanādilakṣaṇeṣu."]],"offsets":[[147,391]]} {"id":"ht_1.5.1","root_file":"ht_1.5.1_root","comm_file":"ht_1.5.1_mua","root":"atha tattvapaṭalaṃ vyākhyāsyāmaḥ | \nsvarūpeṇa nāsti rūpaṃ na draṣṭā ca na śabdo nāpi śrotā ca | \nna gandho nāpi ghrātā ca na raso nāpi rāsakaḥ | \nna sparśo nāpi spraṣṭā ca na cittaṃ nāpi caittikam || 1 ||","passage":"uktau dvau devatāyogau samāhitaḥ sandhyāsu, asamāhitaḥ sandhyāntarāleṣu. tattvayogo vaktavyaḥ, yatas tribhir vinā nāsti śīghrataraṃ bodhiḥ. ata āha—tattvetyādi. tattvasya dyotakaḥ paṭalas tattvapaṭalaḥ.\n\nrūpaṃ nīlapītādi. tan nāsti na vidyate. kathaṃ nāsti? svarūpeana—yad asya svarūpaṃ bālaiḥ kalpyate darśanagrāhyaṃ vastubhūtam, tena nāsti, ekānekasvabhāvavirahāt. kevalaṃ bhrāntā buddhir bālānām asataiva tena tenākāreṇa khyāti svapnādāv iva. rūpābhāve na kaścid rūpaṃ paśyatīti draṣṭā 'pi nāsti. tenāha—na draṣṭā ceti. na draṣṭety arthaḥ. draṣṭā cakṣurdhātur draṣṭā puruṣo dvāv api svarūpeṇa na staḥ. yad anayoḥ svarūpaṃ vastugrāhakaṃ bālair vikalpyate tena na staḥ. evaṃ yāvan na sparśo nāpi spraṣṭā ca. iyatā daśāyatanāni rūpacakṣurādīni. draṣṭādirūpaś ca pudgalo nāstīty uktam.\n\nna cittam iti vijñānalakṣaṇaṃ cittam. vijānātīti vijñānaṃ ṣaḍvijñānakāyāś cakṣurvijñānadhātur yāvan manovijñānadhātuḥ. etāny eva samanantarātītāni manodhātuḥ. saptaite vijñānadhātavo manaāyatanam. yaś ca ṣaḍbhir vijñānair vijñātā pudgalaḥ, so 'pi vijānātīti vijñānam. tataḥ so 'pi cittaśabdenoktaḥ. tad ubhayaṃ nāsti, tayor grāhakalakṣaṇatvāt, grāhyābhāve ca grāhakāyogāt.\n\nkasmād grāhyaṃ nāsti? ekānekasvabhāvavirahāt. siddha eṣa hetuḥ sāvayaveṣu daśasvāyataneṣu niraṃśeṣu ca paramāṇuṣu. paramāṇumātre 'pi sthūlapratibhāsāyogāt.\n\ndharmāyatane tu yāni dravyāṇi teṣu niraṃśeṣu pratibhāsamānarūpasyotpatter asiddho hetuḥ, tasmān na dharmāyatanaṃ nāstīty ata āha—na caittikam iti. cittasya viṣayaś caittikaṃ dharmāyatanam, tad api nāsti. akṣaṇikānām anyatra nirākṛtatvāt, kṣaṇikānām api grāhyatvāyogāt, atītānāgatānām asattvena vartamānānām akāraṇatvenāgrāhyalakṣaṇatvāc ca viṣayasya. yadi tarhi dvayarūpeṇa na santi, dvādaśāyatanāni pudgalaś ca kena rūpeṇa santi? dvayapratibhāsinā bhrāntirūpeṇa dravyataḥ santi, tena pratītyasamutpannatvāt. yat punar eṣāṃ rūpaṃ dvayaśūnyatā vijñaptimātratā prakāśamātratā sarvatra samarasā, tenaite paramārthataḥ santi. tad dhi paramārthaḥ paramasya lokottarajñānasyārtho viṣayaḥ. tatra dvayasaṃgṛhītaṃ rūpaṃ nāstīti parijñeyam, tadastitvābhiniveśasyaiva sarvānarthamūlatvāt. dvayapratibhāsi bhrāntirūpaṃ prahātavyam, bhrāntiprabhedatvāt sarvānarthānām. dvayaśūnyatārūpaṃ punar eṣāṃ pratyakṣīkartavyam, tatpratyakṣasyaiva samyagjñānarūpatvāt, tasya ca sarvabhrāntipratipakṣatvāt, krameṇa mahāsukhamahāmokṣasakalabuddhaguṇavaśitvasādhanatvāc ca. so 'pi mahāmokṣaḥ paramārthaḥ paramaphalatvāt tad api samyagjñānaṃ paramārthaḥ paramo 'rtho 'syeti kṛtvā. iyatā tathatātattvam uktam.","ground_truth":[["COMM","uktau dvau devatāyogau samāhitaḥ sandhyāsu, asamāhitaḥ sandhyāntarāleṣu. tattvayogo vaktavyaḥ, yatas tribhir vinā nāsti śīghrataraṃ bodhiḥ. ata āha—tattvetyādi. tattvasya dyotakaḥ paṭalas tattvapaṭalaḥ.\n\nrūpaṃ nīlapītādi. tan nāsti na vidyate. kathaṃ nāsti? svarūpeana—yad asya svarūpaṃ bālaiḥ kalpyate darśanagrāhyaṃ vastubhūtam, tena nāsti, ekānekasvabhāvavirahāt. kevalaṃ bhrāntā buddhir bālānām asataiva tena tenākāreṇa khyāti svapnādāv iva. rūpābhāve na kaścid rūpaṃ paśyatīti draṣṭā 'pi nāsti. tenāha—na draṣṭā ceti. na draṣṭety arthaḥ. draṣṭā cakṣurdhātur draṣṭā puruṣo dvāv api svarūpeṇa na staḥ. yad anayoḥ svarūpaṃ vastugrāhakaṃ bālair vikalpyate tena na staḥ. evaṃ yāvan na sparśo nāpi spraṣṭā ca. iyatā daśāyatanāni rūpacakṣurādīni. draṣṭādirūpaś ca pudgalo nāstīty uktam.\n\nna cittam iti vijñānalakṣaṇaṃ cittam. vijānātīti vijñānaṃ ṣaḍvijñānakāyāś cakṣurvijñānadhātur yāvan manovijñānadhātuḥ. etāny eva samanantarātītāni manodhātuḥ. saptaite vijñānadhātavo manaāyatanam. yaś ca ṣaḍbhir vijñānair vijñātā pudgalaḥ, so 'pi vijānātīti vijñānam. tataḥ so 'pi cittaśabdenoktaḥ. tad ubhayaṃ nāsti, tayor grāhakalakṣaṇatvāt, grāhyābhāve ca grāhakāyogāt.\n\nkasmād grāhyaṃ nāsti? ekānekasvabhāvavirahāt. siddha eṣa hetuḥ sāvayaveṣu daśasvāyataneṣu niraṃśeṣu ca paramāṇuṣu. paramāṇumātre 'pi sthūlapratibhāsāyogāt.\n\ndharmāyatane tu yāni dravyāṇi teṣu niraṃśeṣu pratibhāsamānarūpasyotpatter asiddho hetuḥ, tasmān na dharmāyatanaṃ nāstīty ata āha—na caittikam iti. cittasya viṣayaś caittikaṃ dharmāyatanam, tad api nāsti. akṣaṇikānām anyatra nirākṛtatvāt, kṣaṇikānām api grāhyatvāyogāt, atītānāgatānām asattvena vartamānānām akāraṇatvenāgrāhyalakṣaṇatvāc ca viṣayasya. yadi tarhi dvayarūpeṇa na santi, dvādaśāyatanāni pudgalaś ca kena rūpeṇa santi? dvayapratibhāsinā bhrāntirūpeṇa dravyataḥ santi, tena pratītyasamutpannatvāt. yat punar eṣāṃ rūpaṃ dvayaśūnyatā vijñaptimātratā prakāśamātratā sarvatra samarasā, tenaite paramārthataḥ santi. tad dhi paramārthaḥ paramasya lokottarajñānasyārtho viṣayaḥ. tatra dvayasaṃgṛhītaṃ rūpaṃ nāstīti parijñeyam, tadastitvābhiniveśasyaiva sarvānarthamūlatvāt. dvayapratibhāsi bhrāntirūpaṃ prahātavyam, bhrāntiprabhedatvāt sarvānarthānām. dvayaśūnyatārūpaṃ punar eṣāṃ pratyakṣīkartavyam, tatpratyakṣasyaiva samyagjñānarūpatvāt, tasya ca sarvabhrāntipratipakṣatvāt, krameṇa mahāsukhamahāmokṣasakalabuddhaguṇavaśitvasādhanatvāc ca. so 'pi mahāmokṣaḥ paramārthaḥ paramaphalatvāt tad api samyagjñānaṃ paramārthaḥ paramo 'rtho 'syeti kṛtvā. iyatā tathatātattvam uktam."]],"offsets":[[0,2497]]} {"id":"gg_4.4","root_file":"gg_4.4_root","comm_file":"gg_4.4_com","root":"kusumaviśikhaśaratalpamanalpavilāsakalākamaṇīyam |\nvratamiva tava parirambhasukhāya karoti kusumaśayanīyam ||\n","passage":"prayojanamāha | saṃtāpayuktāpi rādhikā svahṛdayasthaṃ kṛṣṇaṃ satataṃ paśyati jānātītyarthaḥ |\n\ntathā ca | kusumaśayanīyaṃ puṣpaśayanīyaṃ puṣpaśayyāṃ karoti | kimbhūtaṃ tat | kusumaviśikhaśaratalpamanalpavilāsakalākamanīyam | analpā yā vilāsasya kalāḥ tābhiḥ kamanīyaṃ manoharam | tatkimiva | vratamiva | kasmai | tava parirambhasukhāya | parirambhaṇasyāliṅganasya sukhaṃ tasmai | anyo 'pi yaḥ kaścidabhīṣṭaphalākāṅkṣī bhavati so 'pi duṣkaravratādikaṃ karoti | anena kimuktam | nārāyaṇavirahasaṃtāpāt kusumaśayanīye 'pi duḥkhaṃ na jahātītyarthaḥ |","ground_truth":[["COMM","tathā ca | kusumaśayanīyaṃ puṣpaśayanīyaṃ puṣpaśayyāṃ karoti | kimbhūtaṃ tat | kusumaviśikhaśaratalpamanalpavilāsakalākamanīyam | analpā yā vilāsasya kalāḥ tābhiḥ kamanīyaṃ manoharam | tatkimiva | vratamiva | kasmai | tava parirambhasukhāya | parirambhaṇasyāliṅganasya sukhaṃ tasmai | anyo 'pi yaḥ kaścidabhīṣṭaphalākāṅkṣī bhavati so 'pi duṣkaravratādikaṃ karoti | anena kimuktam | nārāyaṇavirahasaṃtāpāt kusumaśayanīye 'pi duḥkhaṃ na jahātītyarthaḥ |"]],"offsets":[[95,546]]} {"id":"msv_5.1.2_&_5.1.3","root_file":"msv_5.1.2_&_5.1.3_root","comm_file":"msv_5.1.2_&_5.1.3_com","root":"dhārmikādhārmikatvābhyāṃ pīḍānugrahakāriṇau |\nprasiddhau hi tathācāha pārāśaryo 'tra vastuni || 2 ||\nidaṃ puṇya midaṃ pāpamityetasmin padadvaye |\nācaṇḍālaṃ manuṣyāṇāmalpaṃ śāstraprayojanam || 3 ||\n","passage":"prasiddhimeva darśayati dhārmiketi hyantena | anugrahakāriṇi hi laukikā dhārmikaśabdaṃ prayuñjānā dṛśyante | pīḍākāriṇi cādhārmikaśabdam | yaśca dharmam ācarati sa dhārmikaḥ | tad yady anugraho dharmaḥ tad evam upapadyate nānyatheti | etad eva bhagavato vyāsasyāpy abhimatam iti darśayati tatheti prayojanamantena | nirviṣayaprayogāsambhavāt tadviṣayam idamā pratinirdiśati | tad ayam arthaḥ viśiṣṭaviṣaye puṇyapāpapadadvaye ācaṇḍālaṃ manuṣyāṇāṃ vidyamāne tenaiva dharmādharmapramitisiddher anarthakaṃ śāstram iti | nanv evaṃ puṇyapāpapramāṇakau dharmādharmāvuktau na lokapramāṇakau | naivam | tatprayogasyaiva lokāyattatvāt | tasmādayam anupālambha iti ||","ground_truth":[["COMM","prasiddhimeva darśayati dhārmiketi hyantena | anugrahakāriṇi hi laukikā dhārmikaśabdaṃ prayuñjānā dṛśyante | pīḍākāriṇi cādhārmikaśabdam | yaśca dharmam ācarati sa dhārmikaḥ | tad yady anugraho dharmaḥ tad evam upapadyate nānyatheti | etad eva bhagavato vyāsasyāpy abhimatam iti darśayati tatheti prayojanamantena | nirviṣayaprayogāsambhavāt tadviṣayam idamā pratinirdiśati | tad ayam arthaḥ viśiṣṭaviṣaye puṇyapāpapadadvaye ācaṇḍālaṃ manuṣyāṇāṃ vidyamāne tenaiva dharmādharmapramitisiddher anarthakaṃ śāstram iti | nanv evaṃ puṇyapāpapramāṇakau dharmādharmāvuktau na lokapramāṇakau | naivam | tatprayogasyaiva lokāyattatvāt | tasmādayam anupālambha iti ||"]],"offsets":[[0,656]]} {"id":"medū_25","root_file":"medū_25_root","comm_file":"medū_25_mall","root":"teṣāṃ dikṣu prathitavidiśālakṣaṇāṃ rājadhānīṃ \ngatvā sadyaḥ phalam avikalaṃ kāmukatvasya labdhā | \ntīropāntastanitasubhagaṃ pāsyasi svādu yasmāt \nsabhrūbhaṅgaṃ mukham iva payo vetravatyāś calormi ||\n","passage":"ākulāni saṅkīrṇāni grāmeṣu caityāni yeṣu te tathoktāḥ | tathā pariṇataiḥ pakvaiḥ phalaiḥ śyāmāni yāni jambūvanāni tair antā ramyāḥ || \"mṛtāvavasite ramye samāptāvanta iṣyate\" iti śabdārṇave || tathā katipayeṣv eva dineṣu sthāyino haṃsā yeṣu te tathoktā evaṃvidhāḥ sampatsyante bhaviṣyanti || \"poṭāyuvatistokakatipaya-\" ityādinā kavipayaśabdasyottarapadatve 'pi na tacchabdasyottaratvam asty asya śāstrasya prāyikatvāt ||\n\nteṣām iti || dikṣu prathitaṃ prasiddhaṃ vidiśeti lakṣaṇaṃ nāmadheyaṃ yasyās tām || \"lakṣaṇaṃ nāmni cinhe ca\" iti viśvaḥ || teṣāṃ darśāṇānāṃ sambandhinīṃ | dhīyante 'syām iti dhānī || \"karaṇādh ikaraṇayoś ca\" iti lyuṭ || rājñāṃ dhānī rājadhānī || \"kṛdyogalakṣaṇā ṣaṣṭhī samasyate\" iti vaktavyāt samāsaḥ || tāṃ pradhānanagarīm || \"pradhānanagarī rājñāṃ rājadhānīti kathyate\" iti śabdārṇave || gatvā prāpya sadyaḥ kāmukatvasya vilāsitāyāḥ || \"vilāsī kāmukaḥ kāmī strīparo ratilampaṭaḥ\" iti śabdārṇave || avikalaṃ samagraṃ phalaṃ prayojanaṃ labdhā lapsyate | tvayeti śeṣaḥ || karmaṇi luṭ || kutaḥ | yasmāt kāraṇāt svādu madhuram | calā ūrmayo yasya tac calormi taraṅgitaṃ vetravatyā nāma nadyāḥ payaḥ sabhrūbhaṅga bhrūkuṭiyuktam | daśanapīḍayeti bhāvaḥ | mukham ivādharam ivety arthaḥ | tīropānte taṭaprānte yat stanitaṃ garjitaṃ tena subhagaṃ yathā tathā stanitaśabdena bhaṇitam api vyapadiśyate | \"ūrdhvam uccalitakaṇṭhanāsikaṃ huṅkṛtaṃ stanitam alpaghoṣavat\" iti lakṣaṇāt || pāsyasi | pibater ḷṭ || \"kāminām adharāsvādaḥ suratād atiricyate\" iti bhāvaḥ ||","ground_truth":[["COMM","teṣām iti || dikṣu prathitaṃ prasiddhaṃ vidiśeti lakṣaṇaṃ nāmadheyaṃ yasyās tām || \"lakṣaṇaṃ nāmni cinhe ca\" iti viśvaḥ || teṣāṃ darśāṇānāṃ sambandhinīṃ | dhīyante 'syām iti dhānī || \"karaṇādh ikaraṇayoś ca\" iti lyuṭ || rājñāṃ dhānī rājadhānī || \"kṛdyogalakṣaṇā ṣaṣṭhī samasyate\" iti vaktavyāt samāsaḥ || tāṃ pradhānanagarīm || \"pradhānanagarī rājñāṃ rājadhānīti kathyate\" iti śabdārṇave || gatvā prāpya sadyaḥ kāmukatvasya vilāsitāyāḥ || \"vilāsī kāmukaḥ kāmī strīparo ratilampaṭaḥ\" iti śabdārṇave || avikalaṃ samagraṃ phalaṃ prayojanaṃ labdhā lapsyate | tvayeti śeṣaḥ || karmaṇi luṭ || kutaḥ | yasmāt kāraṇāt svādu madhuram | calā ūrmayo yasya tac calormi taraṅgitaṃ vetravatyā nāma nadyāḥ payaḥ sabhrūbhaṅga bhrūkuṭiyuktam | daśanapīḍayeti bhāvaḥ | mukham ivādharam ivety arthaḥ | tīropānte taṭaprānte yat stanitaṃ garjitaṃ tena subhagaṃ yathā tathā stanitaśabdena bhaṇitam api vyapadiśyate | \"ūrdhvam uccalitakaṇṭhanāsikaṃ huṅkṛtaṃ stanitam alpaghoṣavat\" iti lakṣaṇāt || pāsyasi | pibater ḷṭ || \"kāminām adharāsvādaḥ suratād atiricyate\" iti bhāvaḥ ||"]],"offsets":[[422,1475]]} {"id":"neg_cmt_3.28_x_ht_1.5.12","root_file":"cmt_3.28_root","comm_file":"ht_1.5.12_ra","root":"kuru padme yathā kāryaṃ dhairyaṃ dhairyaprayogataḥ |\nsvayaṃ caṇḍamahāroṣaḥ sthito hy atra mahāsukham || 3.28 ||\n","passage":"taddarśayati—nāsti bhāvaketyādi | tatkiṃ mantradevatayoruccheda evotpannakrama ityāha—tiṣṭhetāviti | niṣprapañcaḥ śūnyataikarasatvāt | svabhāvaḥ sahajamahāsukharūpaḥ | tadrūpeṇa mantradevau tiṣṭhataḥ |\n\ntadeva nirdiśati—vairocanetyādi |\n\nsāttviko mūrtivānvajrasattvaḥ | vairocanādirūpeṇa niṣprapañcasvabhāvaṃ tattvamevocyata ityarthaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.29_x_bca_5.7","root_file":"bca_5.29_root","comm_file":"bca_5.7_p","root":"tasmāt smṛtir manodvārān nāpaneyā kadācana |\ngatāpi pratyupasthāpyā saṃsmṛtyāpāyikīṃ vyathām || 5.29 ||","passage":"tattvavādī bhagavān, vastutattvakathanaśīlatvāt. tenedaṃ tattvaṃ kathitaṃ prakāśitam—sarvaṃ cittaprasūtam iti. ataḥ sarvatra cittam eva pradhānam.\n\nittham evaitan nānyatheti prasādhayann āha.\n\nnarakapālānāṃ kuntāsimusalādīni, asipatravanasamudbhūtāni vā kena kṛtāni? na tatra kaścit kartāstīśvarādiḥ, tatkartṛtvasya anyatra niṣiddhatvāt, ihāpi niṣetsyamānatvāt. taptalohamayī ca bhūmiḥ kena ghaṭitā? tāś ca striyaḥ kutaḥ kāraṇasāmagrīto jātāḥ, yāḥ pāradārikaiḥ śālmalīvṛkṣasyādhastād upari ca dṛśyante? sa ca śālmalir vā? ato nānyat kāraṇam atra cittād upakalpanīyam. yad uktam—\n\n\tsattvalokam atha bhājanalokaṃ cittam eva racayaty aticitram |\n\tkarmajaṃ hi jagaduktam aśeṣaṃ karma cittam avadhūya ca nāsti || (Madhyamakāvatāra 6.89)\n\niti.\n\ntasmāc cittam evātra kāraṇaṃ nānyad ity ata āha. pāpakarmopaskṛtaṃ cittam eva, teṣāṃ kāraṇaṃ bhagavān kathitavān.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.62","root_file":"bca_5.62_root","comm_file":"bca_5.62_p","root":"imaṃ carmapuṭaṃ tāvat svabuddhyaiva pṛthak kuru |\nasthipañjarato māṃsaṃ prajñāśastreṇa mocaya || 5.62 ||","passage":"ayaṃ ca aśuciḥ. idam evāha— amedhyeti. pūtikaṃ śatanadharmakam.\n\nsyād etat—kim anyasminn asann api doṣa ucyate ity atrāha.\n\ncarmam ayaṃ puṭam. svamativiśeṣeṇa pṛthak kuru svakāyād apasāraya. asthighaṭitapañjarād yantrāt prajñātmakena śastreṇa māṃsakartanena.","ground_truth":[["COMM","syād etat—kim anyasminn asann api doṣa ucyate ity atrāha.\n\ncarmam ayaṃ puṭam. svamativiśeṣeṇa pṛthak kuru svakāyād apasāraya. asthighaṭitapañjarād yantrāt prajñātmakena śastreṇa māṃsakartanena."]],"offsets":[[65,258]]} {"id":"gg_3.9","root_file":"gg_3.9_root","comm_file":"gg_3.9_com","root":"kṣamyatāmaparaṃ kadāpi tavedṛśaṃ na karomi |\ndehi sundari darśanaṃ mama manmathena dunomi ||\n","passage":"parirambhaṇamāliṅganaṃ na dadāsi | kimbhūtam | sasaṃbhramaṃ saha saṃbhrameṇa vartata iti |\n\nhe rādhe kṣamyatām | aparam īdṛśam aparādhaṃ tava kadāpi kasmin kāle 'pi na karomi | ato he sundari rādhe | ātmadarśanaṃ dehi | kasya | mama | kimiti | yato 'haṃ manmathena kandarpeṇa dunomi tāpamanubhavāmi |\n\nidaṃ gītam | hareḥ kṛṣṇasya pravaṇena bhaktinamreṇa yattena jayadevakena kavinā varṇitam | kimbhūtena |","ground_truth":[["COMM","he rādhe kṣamyatām | aparam īdṛśam aparādhaṃ tava kadāpi kasmin kāle 'pi na karomi | ato he sundari rādhe | ātmadarśanaṃ dehi | kasya | mama | kimiti | yato 'haṃ manmathena kandarpeṇa dunomi tāpamanubhavāmi |"]],"offsets":[[92,300]]} {"id":"neg_cmt_3.28_x_nasa_10","root_file":"cmt_3.28_root","comm_file":"nasa_10_vi","root":"kuru padme yathā kāryaṃ dhairyaṃ dhairyaprayogataḥ |\nsvayaṃ caṇḍamahāroṣaḥ sthito hy atra mahāsukham || 3.28 ||\n","passage":"prakāśayatu bhagavān ity āha | saṃbuddha iti śāśvatadvāreṇa || jagadanuśāsanāc chāstety akṣobhyadvāreṇa || jagatāṃ gurur jagadgurur iti ratnasaṃbhavadvāreṇa || samayo bhagavān śrīvajrasattvaḥ | mahāś cāsau samayaś ca mahāsamayaḥ | tasya tattvaṃ mahāsamayatattvaṃ | taj jānātīti mahāsamayatattvajña iti | amitābhadvāreṇa || indriyāṇi mṛdumadhyādhimātrāṇi | teṣām āśayo 'bhiprāyaḥ | taṃ vettīti indriyāśayavid ity amoghasiddhidvāreṇa || evaṃ pañcatathāgatāmako bhagavān para utkṛṣṭaḥ prakāśayatv ity arthaḥ ||\n\natha bhagavan jñānakāyasyetyādi || he bhagavn mañjuśrījñānasattvasya saṃbandhinī yā nāmasaṃgītis tāṃ cāhaṃ dhārayiṣyāmīti vakṣyamāṇena kriyāpadena saṃbandhaḥ || kiṃviśiṣṭasya jñānakāyasyeti | jñānam eva kāyo jñānakāyas tasya jñānakāyasyety ādarśajñānadvāreṇa || mahoṣṇīṣasyeti | mahān uṣṇīṣo 'syeti mahoṣṇīṣas tasya mahoṣṇīṣasyeti samatājñānadvāreṇa || mahoṣṇīṣatvaṃ sarvatathāgatabhiṣekātmakatvāt || giṣpater iti | girāṃ śabdānāṃ patiḥ svāmī gīṣpatis tasya gīṣpateḥ pratyavekṣaṇājñānadvāreṇa || jñānamūrter iti | jñānam eva mūrtir jñānamūrtis tasya jñānamūrter iti kṛtyānuṣṭhānajñānadvāreṇa || svayaṃbhuva iti svayaṃ bhavatīti svayaṃbhūr bhāvanābalād bhavatīty arthaḥ | tathā coktaṃ śrīparamādye |\n\n\tsamantabhadrajñānasya svayam evāvabhotsyate |\n\niti || atas tasya svayaṃbhuva iti suviśuddhadharmadhātujñānadvāreṇa || kim uktaṃ bhavati | pañcajñānātmako bhagavān mañjuśrījñānasattvaḥ | mañjuḥ komalā śrīr yasyāsau mañjuśrīḥ | jñānasattva iti | sarvatathāgatahṛdayavihāritvāt | mañjuśrīś cāsau jñānasattvaś ceti mañjuśrījñānasattvaḥ | nāyaṃ daśabhūmīśvaro bodhisattvaḥ kiṃ tarhy advayajñānaṃ prajñāpāramitā saiva mañjuśrījñānasattvaḥ || ata evāha dignāgapādaḥ |\n\n\tprajñāpāramitā jñānam advayaṃ sā tathāgataḥ ||\n\niti || tasya mañjuśrījñānasattvasya pañcajñānātmakasya saṃbandhinī yā nāmasaṃgītis tāṃ cāhaṃ dhārayiṣyāmīti ||\n\nkiṃviśiṣṭām ity āha || gambhīrārthām ityādi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.82_x_ht_1.5.19","root_file":"bca_5.82_root","comm_file":"ht_1.5.19_ra","root":"dakṣa utthānasaṃpannaḥ svayaṅkārī sadā bhavet |\nnāvakāśaḥ pradātavyaḥ kasyacit sarvakarmasu || 5.82 ||","passage":"bāhyānāmapi mudrāṇāmeteṣāmeva prajñāguṇānāmanukaraṇātprajñātvamanugantavyam | bāhyānāmeva prajñātvapratipādanārthamayaṃ grantha ityapare |\n\nutpannarūpāddevatāṃ pratipādya mantraṃ pratipādayannāha—jalpanamityādi |\n\nālikālyoḥ prajñopāyarūpayoḥ paramamantratvātsarva eva tadrūpatvājjalpo japa ityeṣa niṣprapañco mantraḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.52","root_file":"bca_5.52_root","comm_file":"bca_5.52_p","root":"parārtharūkṣaṃ svārthārthi pariṣatkāmam eva vā |\nvaktum icchati me cittaṃ tasmāt tiṣṭhāmi kāṣṭhavat || 5.52 ||","passage":"ebhir arthi tadabhilāṣaṃ mama cittam. tasmāt tiṣṭhāmi kāṣṭhavat.\n\nparārtharūkṣaṃ parārthavimukham. svārthārthi svārthābhiniviṣṭam. pariṣat śiṣyāntevāsiprabhṛtijanasamājaḥ. tadabhilāṣi tatparivārārthi.\n\nasahiṣṇv asahanaśīlam. alasaṃ kriyāsu akarmaṇyam, kusīdam ity arthaḥ.","ground_truth":[["COMM","parārtharūkṣaṃ parārthavimukham. svārthārthi svārthābhiniviṣṭam. pariṣat śiṣyāntevāsiprabhṛtijanasamājaḥ. tadabhilāṣi tatparivārārthi."]],"offsets":[[66,200]]} {"id":"neg_msv_1.9_x_gg_3.4","root_file":"msv_1.9_root","comm_file":"gg_3.4_com","root":"mīmāṃsāśāstratejobhir viśeṣeṇoj jvalīkṛte | \nvedārthajñānaratne me tṛṣṇātīva vijṛmbhate || 1.9 ||\n","passage":"sā rādhā ciraṃ cirakālaṃ yo virahaḥ tena kiṃ kariṣyati | kiñca | kiṃ vadiṣyati | ataḥ mama dhanena kiṃ prayojanam | sukhena kiṃ prayojanam | gṛheṇa janena vā kiṃ kāryam |\n\ntadānanam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.25_x_bca_5.44","root_file":"bca_5.25_root","comm_file":"bca_5.44_p","root":"asaṃprajanyacittasya śrutacintitabhāvitam |\nsacchidrakumbhajalavan na smṛtāv avatiṣṭhate || 5.25 ||","passage":"yatra kuśalapakṣasaṃcāre 'pi kvacit samādhānavighātaḥ syāt, tannopādeyamity āha. svayameva tu yuktyāgamābhyāṃ kalyāṇamitravacanādvā yathābalamavadhārya yatkiṃcitkarma kartumārabdhaṃ dhyānādhyayanādikam, prathamatastadeva tāvanniṣpattiṃ neyaṃ tannimnena cetasā, na punastadaniṣpannameva parityajya paramārambhaṇīyam.\n\nkiṃ punar evaṃ syād yadi na syād ity āha.\n\nyasmād evam anutiṣṭhataḥ sarvaṃ suśliṣṭaṃ kṛtaṃ syāt. tadviparyaye punar duḥśliṣṭam ubhayaṃ pūrvaṃ cāttaṃ paścāt svīkṛtaṃ ca syāt. calapravṛtter asaṃprajanyaṃ syāt. praveśe vṛddhiḥ syāt.\n\nittham api niṣphalaṃ varjayed ity āha. anekaprakāre 'saṃbaddhābhidhāne 'paropādhike pravartamāne, āścaryavastuṣu ca samasteṣu svayam api tatkriyāyāṃ darśanaśravaṇāya vākcittasya tāratamyaṃ nivārayet.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.51","root_file":"bca_5.51_root","comm_file":"bca_5.51_p","root":"lābhasatkārakīrtyarthi parivārārthi vā punaḥ |\nupasthānārthi me cittaṃ tasmāt tiṣṭhāmi kāṣṭhavat || 5.51 ||","passage":"saṃrambhaḥ sadākalivivādanimittacittapradoṣaḥ. ubhayatra saha tena vartata iti vigrahaḥ. evaṃ yadā paśyet svakaṃ manaḥ, sthātavyaṃ kāṣṭhavat tadeti sāmānyoktam abhisaṃbadhyate.\n\nkīrtir yaśaḥ. parivāraḥ dāsīdāsakarmakarādiḥ. upasthānaṃ pādadhāvanamardanādi. ebhir arthi tadabhilāṣaṃ mama cittam. tasmāt tiṣṭhāmi kāṣṭhavat.","ground_truth":[["COMM","kīrtir yaśaḥ. parivāraḥ dāsīdāsakarmakarādiḥ. upasthānaṃ pādadhāvanamardanādi. ebhir arthi tadabhilāṣaṃ mama cittam. tasmāt tiṣṭhāmi kāṣṭhavat."]],"offsets":[[178,321]]} {"id":"neg_nasa_37_x_nasa_9","root_file":"nasa_37_root","comm_file":"nasa_9_vi","root":"mahādhyānasamādhistho mahāprajñāśarīradhṛk |\nmahābalo mahopāyaḥ praṇidhir jñānasāgaraḥ || iti || [37]\n","passage":"prakāśayatu bhagavān ity āha | saṃbuddha iti śāśvatadvāreṇa || jagadanuśāsanāc chāstety akṣobhyadvāreṇa || jagatāṃ gurur jagadgurur iti ratnasaṃbhavadvāreṇa || samayo bhagavān śrīvajrasattvaḥ | mahāś cāsau samayaś ca mahāsamayaḥ | tasya tattvaṃ mahāsamayatattvaṃ | taj jānātīti mahāsamayatattvajña iti | amitābhadvāreṇa || indriyāṇi mṛdumadhyādhimātrāṇi | teṣām āśayo 'bhiprāyaḥ | taṃ vettīti indriyāśayavid ity amoghasiddhidvāreṇa || evaṃ pañcatathāgatāmako bhagavān para utkṛṣṭaḥ prakāśayatv ity arthaḥ ||\n\natha bhagavan jñānakāyasyetyādi || he bhagavn mañjuśrījñānasattvasya saṃbandhinī yā nāmasaṃgītis tāṃ cāhaṃ dhārayiṣyāmīti vakṣyamāṇena kriyāpadena saṃbandhaḥ || kiṃviśiṣṭasya jñānakāyasyeti | jñānam eva kāyo jñānakāyas tasya jñānakāyasyety ādarśajñānadvāreṇa || mahoṣṇīṣasyeti | mahān uṣṇīṣo 'syeti mahoṣṇīṣas tasya mahoṣṇīṣasyeti samatājñānadvāreṇa || mahoṣṇīṣatvaṃ sarvatathāgatabhiṣekātmakatvāt || giṣpater iti | girāṃ śabdānāṃ patiḥ svāmī gīṣpatis tasya gīṣpateḥ pratyavekṣaṇājñānadvāreṇa ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_nasa_26_x_gg_1.2","root_file":"nasa_26_root","comm_file":"gg_1.2_com","root":"a ā i ī u ū e ai o au aṃ aḥ sthito hṛdi |\njñānamūrtir ahaṃ buddho buddhānāṃ tryadhvavartinām || 26 ||\n","passage":"pataṃ prabandhaṃ jayadevakaviḥ karoti | kiṃbhūtaṃ prabandham | śrīvāsudevaratikelikathāsametam | śrīḥ lakṣmī rādhārūpiṇī | vasudevasyāpatyaṃ vāsudevaḥ kṛṣṇaḥ kaṃsadaityavināśāya ādyaḥ ajanmā mānavāvatāre manujarūpī | ratiśca prītiḥ | keliḥ krīḍā ca anubhūta karma ālaye śrīśca vāsudevaśca tayoḥ ratikelikathāstābhiḥ sametaṃ saṃyuktam | kathaṃbhūto jayadevakaviḥ | padmāvatīcaraṇacāraṇacakravartī | padmāvatī lakṣmīḥ tasyāḥ caraṇau | tayoścāraṇaṃ śuśrūṣārādhanaṃ tatra cakravartī sevakādhirājaḥ | athavā padmāvatī tasya brāhmaṇī tasyāḥ nṛtyakalācakravartī | punaḥ kiṃbhūtaḥ | vāgdevatācaritacitritacitrasadmā | vāk cāsau devatā ceti | tasyāścaritaṃ tena citritaṃ vicitrīkṛtaṃ cittameva sadma gṛhaṃ yasya sa tathā | anena lakṣmī sarasvatyorjayadevo niṣṇātaḥ śṛṅgārī ca sūcitaḥ |\n\numāpatidharo vācaḥ pallavayati kevalaṃ komalāṃ vācaṃ vistārayatītyarthaḥ | na tu girāṃ vāṇīnāṃ saṃdarbhaśuddhiṃ jānīte | tathā śaraṇaḥ kaviḥ ślāghyaḥ praśastaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_7_x_ht_1.5.3","root_file":"seni_7_root","comm_file":"ht_1.5.3_ra","root":"tathā ca devīparipṛcchāśivanirnādatantra— \nratnapuram idaṃ devi kiñjalke jalatāṃ vrajet |\nrudro yugme śivaḥ śreṣṭhaḥ śaktiḥ saiva parātparā || Seni 7 ||\n","passage":"iti | tattvamiha prajñopāyamayam | statpriyaḥ sanna tu rāgitādibhiḥ |\n\nprayatno guptau yatnaḥ | vyāḍāḥ sarpādayaḥ | bhūcarā narapiśācādayaḥ śāsakāḥ |\n\ntattvajijñāsoḥ kimetābhirityāha—mudretyādi |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_3.9_x_cmt_1.11","root_file":"cmt_3.9_root","comm_file":"cmt_1.11_com","root":"tena jitvā śaṭhamāraṃ prāpya buddhatvam uttamam |\nbhaveyaṃ bhavakhinnānāṃ śaraṇaṃ sarvadehinām || 3.9 ||\n","passage":"tantraparāyaṇas tadekāśaktaḥ | caṇḍeśvare caṇḍamahāroṣaṇe ||\n\nlobhaḥ khānapānadhanapratigrahaḥ tena viḍambito bhartsitaḥ | caṇḍasyeti mukhyavṛttyā | etanmaṇḍalapraveśo yukta iti bhāvaḥ ||\n\nmahāvyādhiratisārapramehādiḥ | mṛtyuduḥkhaṃ maraṇameva ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_3.11","root_file":"gg_3.11_root","comm_file":"gg_3.11_com","root":"hṛdi biśalatāhāro nāyaṃ bhujaṅgamanāyakaḥ kuvalayadalaśreṇī kaṇṭhe na sā garaladyutiḥ |\nmalayajarajo nedaṃ bhasma priyārahite mayi prahara na harabhrāntyānaṅga krudhā kimu dhāvasi ||\n","passage":"tindubilvaṃ nāma nagaram | tadeva samudraḥ tatra saṃbhavaḥ utpattiryasya sa tathā sa cāsau rohiṇīramaṇaśceti | anena tasya candropamā |\n\nhe anaṅga kandarpa | harabhrāntyā mahādevo 'yamiti bhrameṇa priyārahite kāntāviyukte mayi viṣaye na prahara prahāraṃ mā kuru | krudhā kopena | kimu dhāvasi śīghramāgacchasi | mama hṛdi biśalatāhāraḥ mṛṇālalatikāsrak | ayaṃ bhujaṅgamanāyako vāsukirna bhavati biśalatāyāḥ hāraḥ | kaṇṭhe kuvalayadalaśreṇī kuvalayānāṃ nīlotpalānāṃ dalāni kusumāni teṣāṃ śreṇī māletyarthaḥ | sā prasiddhā | garaladyutiviṣaśobhā na bhavati | mamāṅge malayajasya candanasya rajo reṇuridaṃ dṛśyate | bhasma na bhavati | etatkomalajalārdrabiśalatāhārādikaṃ sarvaṃ viraha tāpāpanodāya sarvāṅge nyastamāropitam | etadrādhāpriyārahite ekākini mayi na prahara |","ground_truth":[["COMM","he anaṅga kandarpa | harabhrāntyā mahādevo 'yamiti bhrameṇa priyārahite kāntāviyukte mayi viṣaye na prahara prahāraṃ mā kuru | krudhā kopena | kimu dhāvasi śīghramāgacchasi | mama hṛdi biśalatāhāraḥ mṛṇālalatikāsrak | ayaṃ bhujaṅgamanāyako vāsukirna bhavati biśalatāyāḥ hāraḥ | kaṇṭhe kuvalayadalaśreṇī kuvalayānāṃ nīlotpalānāṃ dalāni kusumāni teṣāṃ śreṇī māletyarthaḥ | sā prasiddhā | garaladyutiviṣaśobhā na bhavati | mamāṅge malayajasya candanasya rajo reṇuridaṃ dṛśyate | bhasma na bhavati | etatkomalajalārdrabiśalatāhārādikaṃ sarvaṃ viraha tāpāpanodāya sarvāṅge nyastamāropitam | etadrādhāpriyārahite ekākini mayi na prahara |"]],"offsets":[[137,769]]} {"id":"seni_13","root_file":"seni_13_root","comm_file":"seni_13_p","root":"śaktisaṅgamasaṅkṣobhāc chaktyāveśāvasānikam |\nyat sukhaṃ brahmatattvasya tat sukhaṃ svākyam ucyate || Seni 13 ||\n","passage":"ity ukte śeṣaṃ subodham | |\n\nbhagavatsiddhāntavedānte 'pi dṛṣṭāntopalakṣitaṃ prāg uktam āha—śaktītyādi | śaktir iti lalanā | tatsaṅgamaḥ samparkaḥ | tatsaṅkṣobhaḥ sañcālanaṃ tataḥ | śaktyāveśāvasānikam iti śaktyām aṅganāyām āveṣo 'bhiniveśa uttarottaro 'nutarāgas tadavasānikaṃ tatparyantajaṃ sukhaṃ yad brahmatattvasya jñānatattvasya tat sukhaṃ svākyaṃ svakīyam ucyate | anena bolagarbhatadagrāntarālakapālasthaiḥ sāmyam ācaṣṭe |\n\n\tsakalalalanāsamudgatasuratānandakṣaye kāle |\n\tnodeti saṃvid anyā tāvat kaulāgamābhyudayaḥ ||\n\niti vacanāt ||\n\netatsvarūpadarśanārtham āha—duḥkhānām ityādi |","ground_truth":[["COMM","bhagavatsiddhāntavedānte 'pi dṛṣṭāntopalakṣitaṃ prāg uktam āha—śaktītyādi | śaktir iti lalanā | tatsaṅgamaḥ samparkaḥ | tatsaṅkṣobhaḥ sañcālanaṃ tataḥ | śaktyāveśāvasānikam iti śaktyām aṅganāyām āveṣo 'bhiniveśa uttarottaro 'nutarāgas tadavasānikaṃ tatparyantajaṃ sukhaṃ yad brahmatattvasya jñānatattvasya tat sukhaṃ svākyaṃ svakīyam ucyate | anena bolagarbhatadagrāntarālakapālasthaiḥ sāmyam ācaṣṭe |\n\n\tsakalalalanāsamudgatasuratānandakṣaye kāle |\n\tnodeti saṃvid anyā tāvat kaulāgamābhyudayaḥ ||\n\niti vacanāt ||"]],"offsets":[[29,541]]} {"id":"neg_msv_1.4_x_gg_1.8","root_file":"msv_1.4_root","comm_file":"gg_1.8_com","root":"na cātrātīva kartavyaṃ doṣadṛṣṭiparaṃ manaḥ |\ndoṣo hy avidyamāno 'pi taccittānāṃ prakāśate || 1.4 ||\n","passage":"kasmin keva | śaśini candre nimagnā kalaṅkakaleva | kalaṅkasya kalā kalaṅkakalā |\n\nhe keśava | dhṛtanaraharirūpa | naraharinṛsiṃhaḥ | dhṛtaṃ narahareḥ rūpaṃ yena sa tathā | tava karakamalavare nakhaṃ tiṣṭhati | kara eva kamalavaraṃ padmaśreṣṭhaṃ tasmin | kiṃbhūtaṃ nakham | adbhutaśṛṅgam | adbhutamāścaryajanakaṃ śṛṅgaṃ agrabhāgo yasya tat | adṛṣṭapūrvamityarthaḥ | punaḥ kiṃbhūtam | dalitahiraṇyakaśiputanubhṛṅgam | hiraṇyakaśipostanuḥ śarīraṃ saiva śyāmatvād bhṛṅgaḥ | dalito vidārito hiraṇyakaśipostanubhṛṅgo yena sa tathā tat |\n\nhe keśava | dhṛtavāmanarūpa | dhṛtaṃ vāmanaṃ rūpaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhanam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.108","root_file":"bca_5.108_root","comm_file":"bca_5.108_p","root":"etad eva samāsena saṃprajanyasya lakṣaṇam |\nyat kāyacittāvasthāyāḥ pratyavekṣā muhur muhuḥ || 5.108 ||","passage":"yaduktam—sadā smṛtisaṃprajanyacāriṇā bhavitavyam iti, tataḥ smṛteḥ svanāmnaiva svarūpaṃ pratītam. saṃprajanyasya tu na jñāyate kīdṛśam iti tatsvarūpapratipattaye prāha.\n\nyatkāyāvasthāyāḥ cittāvasthāyāś ca sarveryāpatheṣu pratyavekṣā nirūpaṇaṃ sarvavāraṃ yathā pratipāditaṃ prāk.","ground_truth":[["COMM","yaduktam—sadā smṛtisaṃprajanyacāriṇā bhavitavyam iti, tataḥ smṛteḥ svanāmnaiva svarūpaṃ pratītam. saṃprajanyasya tu na jñāyate kīdṛśam iti tatsvarūpapratipattaye prāha.\n\nyatkāyāvasthāyāḥ cittāvasthāyāś ca sarveryāpatheṣu pratyavekṣā nirūpaṇaṃ sarvavāraṃ yathā pratipāditaṃ prāk."]],"offsets":[[0,278]]} {"id":"neg_gg_1.26_x_nasa_17","root_file":"gg_1.26_root","comm_file":"nasa_17_vi","root":"padmāpayodharataṭīparirambhalagnakāśmīramudritamuro madhusūdanasya |\nvyaktānurāgamiva kheladanaṅgakhedasvedāmbupūramanupūrayatu priyaṃ vaḥ ||\n","passage":"saṃskārapūrvikā prārthanā adhyeṣaṇā | saṃskāro 'tra praṇāmādi ||\n\nadhyeṣaṇānantaraṃ prativacanam āha | atha śākyamunir ityādi | śākyakulānāṃ muniḥ kāyavākcittamaunayogān muniḥ | bhagavān saṃbuddha iti gatārthaḥ | dvipadottama iti dvipadā devamanuṣyāḥ | teṣām uttamaḥ śreṣṭha ity arthaḥ | svajihvāṃ nirṇamayyopasaṃhṛtya svamukhād iti svamukha āyatām iti dīrghāṃ sphītām iti bahalatarāṃ śubhām iti dakṣiṇāvartaśaṅkhanibhāṃ | sarvadharmālayāṃ ca ||\n\nkiṃ kṛtvā | smitam ityādi | lokānāṃ sattvānām apāyatrayaśodhanaṃ narakatiryakpretasaṃśodhanaṃ smitaṃ darśayitvā vajrapāṇiṃ pratyabhāṣateti saṃbandhaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_3.8","root_file":"gg_3.8_root","comm_file":"gg_3.8_com","root":"dṛśyase purato gatāgatameva me vidadhāsi |\nkiṃ pureva sasaṃbhramaṃ parirambhaṇaṃ na dadāsi ||\n","passage":"he tanvi sūkṣme rādhe | tava hṛdayaṃ aham ākalayāmi jānāmi | kimbhūtam | khinnaṃ khedayuktam | kayā | asūyayā īrṣyayā | kutaḥ kutra tvaṃ gatāsi | tanna vedmi na jānāmi | tena kāraṇena te tubhyaṃ nānunayāmi parisāntvanaṃ karomi |\n\nhe rādhe purato 'grataḥ | dṛśyase avalokyase | kasya | mama | kiṃ nu gatāgataṃ gamanāgamanam | vidadhāsi karoṣi | kimiti pureva pūrvānubhūtamiva | parirambhaṇamāliṅganaṃ na dadāsi | kimbhūtam | sasaṃbhramaṃ saha saṃbhrameṇa vartata iti |\n\nhe rādhe kṣamyatām | aparam īdṛśam aparādhaṃ tava kadāpi kasmin kāle 'pi na karomi | ato he sundari rādhe | ātmadarśanaṃ dehi |","ground_truth":[["COMM","he rādhe purato 'grataḥ | dṛśyase avalokyase | kasya | mama | kiṃ nu gatāgataṃ gamanāgamanam | vidadhāsi karoṣi | kimiti pureva pūrvānubhūtamiva | parirambhaṇamāliṅganaṃ na dadāsi | kimbhūtam | sasaṃbhramaṃ saha saṃbhrameṇa vartata iti |"]],"offsets":[[230,467]]} {"id":"neg_bca_5.28_x_ht_1.5.13","root_file":"bca_5.28_root","comm_file":"ht_1.5.13_mua","root":"kleśataskarasaṅgho 'yam avatāragaveṣakaḥ |\nprāpyāvatāraṃ muṣṇāti hanti sadgatijīvitam || 5.28 ||","passage":"sa eva brahmādir ucyate.\n\nkatham ity āha—brahmetyādi. yata eva suviśuddhabodharūpatvād asau buddhas tad eva paraṃ brahma. tasmāt sa eva brahmā. nirvṛttita iti mokṣarūpatvād ity arthaḥ. nirvṛtir nirvāṇaṃ mokṣo niḥśreyasaṃ buddha iti paryāyāḥ. viṣaṇād iti tādātmyena praveśāt. kva? paramagambhīre dharmakāye. viśateḥ ktapratyayaḥ ṣatvaṇatve ca. sadā sukalyāṇād iti dhruvakalyāṇatvāt paramakalyāṇatvāc ca. sarvar ityādi. yasmād asau sarveṣām ātmani dharmadhātau vedakatvena sthitaḥ, tasmāt sarvaḥ.\n\nsatsukhatvenety anāsravadhruvottamasukhatvena. bodhanād rater iti tasyaiva niruttarasya sukhasya vedanād yo hi taṃ na vedayate, nidrāṇa evāsau. brahmāditvaṃ yad uddiṣṭaṃ tad iyatā nirdiṣṭam—deha ityādinā.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_2.15_x_nasa_12","root_file":"cmt_2.15_root","comm_file":"nasa_12_vi","root":"athavā maṇḍalaṃ kuryāt paṭarūpeṇa sulikhitam |\npūrvavat maṇḍalaṃ likhyaṃ madhye kṛṣṇācalaṃ likhet || 2.15 ||\n","passage":"punar api kiṃviśiṣṭam ity āha | yātītair ityādi | atītair buddhair yā bhāṣitā anāgatāś ca ye samyaksaṃbuddhā hi yasmād yāṃ bhāṣiṣyante punaḥ | pratyutpannāś ca buddhā bhagavanto bhāṣante yāṃ nāmasaṃgītiṃ punar apīti || pratyutpannāś ca saṃbuddhā yāṃ bhāṣante punaḥ punaḥ ||\n\nmāyājāletyādi | asmin māyājālamahātantre 'meyair mahāvajradharair mahāmantradhāribhir hṛṣtair yā saṃpragīyate tāṃ ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"nasa_5","root_file":"nasa_5_root","comm_file":"nasa_5_vi","root":"hṛṣṭatuṣtāśayair muditaiḥ krodhavigraharūpibhiḥ |\nbuddhakṛtyakaraiḥ nāthaiḥ sārdhaṃ praṇatavigrahaiḥ || 5 ||\n","passage":"kiṃsvabhāvāḥ | hṛṣṭatuṣṭāśayasvabhāvāḥ | tatra hṛṣṭāḥ kāyais tuṣṭāś cittaiḥ | āśayo 'bhiprāyaḥ | tataś cāyam arthaḥ | hṛṣṭatuṣṭā āśayā yeṣāṃ te hṛṭṣatuṣṭāśayā ata āha hṛṣṭatuṣṭāśayair iti | ata eva muditā harṣitāḥ sarvasattvārthakaraṇāt | ata evāha muditair iti || vigrahasya rūpaṃ vigraharūpaṃ | krodhānāṃ vigraharūpaṃ krodhavigraharūpaṃ | kiṃ tadrūpaṃ mahābhairavāṭṭaṭṭahāsānekaśīrṣakaracaraṇavikṛtanayanordhvakeśapiṅgalabhrūbhaṅgakapālamālālaṃkṛtisarpābharaṇavyāghracarmaniveśanādikaṃ | tad vidyate yeṣāṃ te krodhavigraharūpinaḥ | ata āha krodhavigraharūpibhir iti || buddhānāṃ kṛtyāni buddhakṛtyāni kṛtyāni kartavyāni | ata āha buddhakṛtyakarair iti | ata eva nāthāḥ śāstāro buddhakṛtyakaraṇāt | ato nāthair iti || praṇato vigraho yeṣāṃ te praṇatavigrahāḥ | atas taiḥ | praṇatavigrahaiḥ sārdhaṃ bhagavān vajradhara idaṃ vakṣyamāṇam āheti saṃbandhaḥ ||\n\nkiṃ kṛtvā | praṇamya | kaṃ | nātham iti | anāthānāṃ lokānām anuśāsanāt nāthaḥ svāmī | taṃ || punar api kiṃviśiṣṭam nātham ity āha saṃbuddham iti samyaksaṃbuddhaṃ na śrāvakaṃ pratyekabuddhaṃ vā || bhūyo 'pi nāthaṃ viśinaṣṭi bhagavantam iti bhagasaṃpannatvād bhagavān | caturmārabhaṅgād vā |","ground_truth":[["COMM","kiṃsvabhāvāḥ | hṛṣṭatuṣṭāśayasvabhāvāḥ | tatra hṛṣṭāḥ kāyais tuṣṭāś cittaiḥ | āśayo 'bhiprāyaḥ | tataś cāyam arthaḥ | hṛṣṭatuṣṭā āśayā yeṣāṃ te hṛṭṣatuṣṭāśayā ata āha hṛṣṭatuṣṭāśayair iti | ata eva muditā harṣitāḥ sarvasattvārthakaraṇāt | ata evāha muditair iti || vigrahasya rūpaṃ vigraharūpaṃ | krodhānāṃ vigraharūpaṃ krodhavigraharūpaṃ | kiṃ tadrūpaṃ mahābhairavāṭṭaṭṭahāsānekaśīrṣakaracaraṇavikṛtanayanordhvakeśapiṅgalabhrūbhaṅgakapālamālālaṃkṛtisarpābharaṇavyāghracarmaniveśanādikaṃ | tad vidyate yeṣāṃ te krodhavigraharūpinaḥ | ata āha krodhavigraharūpibhir iti || buddhānāṃ kṛtyāni buddhakṛtyāni kṛtyāni kartavyāni | ata āha buddhakṛtyakarair iti | ata eva nāthāḥ śāstāro buddhakṛtyakaraṇāt | ato nāthair iti || praṇato vigraho yeṣāṃ te praṇatavigrahāḥ | atas taiḥ | praṇatavigrahaiḥ sārdhaṃ bhagavān vajradhara idaṃ vakṣyamāṇam āheti saṃbandhaḥ ||"]],"offsets":[[0,855]]} {"id":"neg_msv_1.10_x_ht_1.5.19","root_file":"msv_1.10_root","comm_file":"ht_1.5.19_ra","root":"prāyeṇaiva hi mīmāṃsā loke lokāyatīkṛtā | \ntāmāstikapathe kartum ayaṃ yatnaḥ kṛto mayā || 1.10 ||\n","passage":"bāhyānāmapi mudrāṇāmeteṣāmeva prajñāguṇānāmanukaraṇātprajñātvamanugantavyam | bāhyānāmeva prajñātvapratipādanārthamayaṃ grantha ityapare |\n\nutpannarūpāddevatāṃ pratipādya mantraṃ pratipādayannāha—jalpanamityādi |\n\nālikālyoḥ prajñopāyarūpayoḥ paramamantratvātsarva eva tadrūpatvājjalpo japa ityeṣa niṣprapañco mantraḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.6_x_cmt_2.2","root_file":"bca_5.6_root","comm_file":"cmt_2.2_com","root":"yasmād bhayāni sarvāṇi duḥkhāny apramitāni ca |\ncittād eva bhavantīti kathitaṃ tattvavādinā || 5.6 ||","passage":"athetyādi | maṇḍalavyatirekeṇābhiṣekasyāsadbhāvāt tantraśravaṇādhikāro na syād ity abhiprāyaḥ | pañcamānam ity ekasyāpi pañcaprakāraṃ maṇḍalaṃ na tu pañcānāṃ yathā kramaṃ ||\n\nyasya tasyaiveti | svarṇarūpyarājāvartapravālamaraktalakṣaṇasya pañcaratnasya kaṭhinīpiṣṭakagaurīsindūraharitālaharidrākaṭhinīmiśrakajjalakajjalamiśraharitālāder vā tatrāyaṃ vidhiḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.91_x_bca_5.45","root_file":"bca_5.91_root","comm_file":"bca_5.45_p","root":"dantakāṣṭhasya kheṭasya visarjanam apāvṛtam |\nneṣṭaṃ jale sthale bhogye mūtrādeś cāpi garhitam || 5.91 ||","passage":"tadviparyaye punar duḥśliṣṭam ubhayaṃ pūrvaṃ cāttaṃ paścāt svīkṛtaṃ ca syāt. calapravṛtter asaṃprajanyaṃ syāt. praveśe vṛddhiḥ syāt.\n\nittham api niṣphalaṃ varjayed ity āha.\n\nanekaprakāre 'saṃbaddhābhidhāne 'paropādhike pravartamāne, āścaryavastuṣu ca samasteṣu svayam api tatkriyāyāṃ darśanaśravaṇāya vākcittasya tāratamyaṃ nivārayet.\n\naparam api niṣphalavarjanāya prātimokṣoddiṣṭam ācaret ity āha. bhūmiphalakādiṣu nakhadaṇḍādinā rekhākarṣaṇalekhanādi niṣprayojanam āgatam āpatitaṃ vivarjayed bhagavatātra nivṛttir ājñapteti saṃsmṛtya, tadatikramavipākaphalabhayāt.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_1.6_x_cmt_1.15","root_file":"gg_1.6_root","comm_file":"cmt_1.15_com","root":"kṣitirativipulatare tava tiṣṭhati pṛṣṭhe \ndharaṇidharaṇakiṇacakragariṣṭhe |\nkeśava dhṛtakacchaparūpa jaya jagadīśa hare || 1.6 ||\n","passage":"narake 'pi yadi nārakaṃ duḥkhaṃ samanubhūya varṣalakṣaṃ karmakṣayān manuṣyakarmākṣipto manuṣyeṣūtpadyata iti bhāvaḥ | vajreṇeti meghanādanirgatavajraśūcyā ||\n\ntasmādityupasaṃharati | cāru śobhanam | vratī mantranayoktavratayogāt | praveśyābhiṣiñcya | pūrvam abhiṣekāt prathamam | parīkṣitān śrāddhān yatnagauravaparāyaṇatvena ||\n\ntriṣu kāmarūpyārūpyadhātuṣu | durlabhaṃ dīpankarānantaraṃ vipaśyādibhir buddhair adeśitatvāt |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ht_1.5.16_x_seni_3","root_file":"ht_1.5.16_root","comm_file":"seni_3_p","root":"jananī bhaṇyate prajñā janayati yasmāj jagajjanam | \nbhaginīti tathā prajñā vibhāgaṃ darśayed yataḥ || 16 ||","passage":"nanu haṭhaseko balātkṛto niryuktika iti yāvat | niryuktikatvam asya katham iti cet | ucyate—āgamavirodhāt | taṃ darśayitum āha | ālocanam ityādi |\n\n\tparamaviramayor madhye lakṣyaṃ vīkṣya dṛḍhīkuru || \n\nity atrobhayor madhyaṃ vivakṣitam | tac ca tvanmate nāsti |\n\ntan na | anyārthatvād asya | tathā hi nirdhāraṇa eṣā ṣaṣṭhī | tenāyam arthaḥ | dvayor madhye yaḥ śreṣṭhaḥ sa iha grāhyaḥ | śreṣṭhaś ca virama eveti na kiñcid asustham | \n\ntarhi\n\n\tviramādiḥ paramāt paraḥ śūnyāc chūnyaṃ tu herukam || \n\niti na ghaṭate | atra hi viramasyādiḥ paramāt paro 'bhimataḥ | tad api na | yato 'trāpy anya evārthaḥ | viramaś cāsāv ādiś ca viramādiḥ | āditvaṃ ca sahajāpekṣayā | ata idam api sustham |\n\ntarhi—\n\n\tviramādau lakṣayet tac ca ānandatrayavarjitam || \n\niti katham | atrāpi viramaś cāsāv ādiś ceti pūrvavan neyam | \n\ntarhi—\n\n\tvimardam ālocanaṃ proktaṃ sukhaṃ bhuktaṃ mayeti ca | \n\niti katham | atra hi vikalparūpatā vimardādipadānāṃ sphuṭam eva gamyate | athātra katham api yadi nirvikalpatvābhidhānaṃ syāt tad etad api lokaprasiddhibādhayaiva hatam | tathā hi lokā vimardo vivādaḥ kṣodanam ālocanaṃ tattatkāryādicintanam iti manyante | kiṃ ca—\n\n\tvicitre prathamānandaḥ paramānando vipākake |\n\tviramānando vimarde ca sahajānando vilakṣaṇe || \n\nity atra virama eva vimarda iti niścitam | anyac ca—\n\n\tprathamānandaṃ jagadrūpaṃ paramānandaṃ jagat tathā |\n\tviramānandaṃ jagac caiva na vidyate sahajaṃ triṣu || \n\niti viramasya jagadrūpatayā saṃsārarūpatvam ākhyātam | itthaṃ ca \"vikalpamātraṃ saṃsāraḥ\" ity ukter asya savikalpatvam abhihitaṃ syāt | nirvikalpatvaṃ ca sahajatayābhimatam itīdam api vighaṭate | tathā ca—\n\n\tsahajānandasvabhāvo 'haṃ paramāntaṃ viramādikam | \n\nity etad api vighaṭate | tathā—\n\n\ttat sādhyaṃ yoginītantre sahajākhyaṃ mahāsukham |\n\tparamānte bhavel lakṣyaṃ viramādau ca yatnataḥ || \n\nity ādikam api vighaṭate | tathā—\n\n\tprathamaṃ kalaśābhiṣekaṃ dvitīyaṃ guhyam uttamam |\n\tprajñājñānaṃ tṛtīyaṃ vai caturthaṃ tat punas tathā || \n\niti | prajñājñānābhiṣekas tu sahajābhiṣeko yata idam api pratihanyate | ata evamādigranthavighaṭanenāgamavirodhāt tṛtīye vikalparūpo vimardo naiṣitavyaḥ | yatas tatra nirvikalpakavedanam evāste |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_4.3","root_file":"gg_4.3_root","comm_file":"gg_4.3_com","root":"aviralanipatitamadanaśarādiva bhavadavanāya viśālam |\nsvahṛdayamarmaṇi varma karoti sajalanalinīdalajālam || \n","passage":"sā sajalanalinīdalajālaṃ varma kavacaṃ karoti | jalena saha vartamānāni sajalāni ca tāni nalinīdalāni ceti karmadhārayaḥ samāsaḥ | teṣāṃ jālaṃ samūhaḥ yatra tat | kasmin | svahṛdayamarmaṇi | svahṛdayameva marma jīvanasthānam | tasmin | kimbhūtam | śavilaṃ vistīrṇam | kasmai | bhavadavanāya | tādarthye caturthī | bhavato 'vanaṃ rakṣaṇaṃ tasmai | bhayahetumāha | kasmāt | aviralanipatitamadanaśarāt | aviralo nipatito madanaśarastasmāt | anena kimuktam | prayojanamāha | saṃtāpayuktāpi rādhikā svahṛdayasthaṃ kṛṣṇaṃ satataṃ paśyati jānātītyarthaḥ |\n\ntathā ca | kusumaśayanīyaṃ puṣpaśayanīyaṃ puṣpaśayyāṃ karoti | kimbhūtaṃ tat | kusumaviśikhaśaratalpamanalpavilāsakalākamanīyam | analpā yā vilāsasya kalāḥ tābhiḥ kamanīyaṃ manoharam | tatkimiva | vratamiva | kasmai | tava parirambhasukhāya | parirambhaṇasyāliṅganasya sukhaṃ tasmai | anyo 'pi yaḥ kaścidabhīṣṭaphalākāṅkṣī bhavati so 'pi duṣkaravratādikaṃ karoti | anena kimuktam | nārāyaṇavirahasaṃtāpāt kusumaśayanīye 'pi duḥkhaṃ na jahātītyarthaḥ |","ground_truth":[["COMM","sā sajalanalinīdalajālaṃ varma kavacaṃ karoti | jalena saha vartamānāni sajalāni ca tāni nalinīdalāni ceti karmadhārayaḥ samāsaḥ | teṣāṃ jālaṃ samūhaḥ yatra tat | kasmin | svahṛdayamarmaṇi | svahṛdayameva marma jīvanasthānam | tasmin | kimbhūtam | śavilaṃ vistīrṇam | kasmai | bhavadavanāya | tādarthye caturthī | bhavato 'vanaṃ rakṣaṇaṃ tasmai | bhayahetumāha | kasmāt | aviralanipatitamadanaśarāt | aviralo nipatito madanaśarastasmāt | anena kimuktam | prayojanamāha | saṃtāpayuktāpi rādhikā svahṛdayasthaṃ kṛṣṇaṃ satataṃ paśyati jānātītyarthaḥ |"]],"offsets":[[0,548]]} {"id":"nasa_39","root_file":"nasa_39_root","comm_file":"nasa_39_vi","root":"mahāṛddhibalopeto mahāvego mahājavaḥ |\nmaharddhiko maheśākhyo mahābalaparākramaḥ || 39 ||\n","passage":"audāryagāmbhīryātmako 'sau bhagavān iti || mahāprājño mahādhīmān iti gandhahastī | mahatī prajñā dharmapravicayalakṣaṇātmikā sā yasyāsti sa prājñaḥ | mahāṃś cāsau prājñaś ca mahāprājñaḥ | ata eva mahādhīmān || mahopāyo mahākṛtīti jñānaketuḥ | mahān upāyo yasyāsau mahopāyaḥ | tataś ca mahākṛtī mahāpaṇḍitaḥ sarvasattvāśayānuśayajñatayā saddharmaprakāśakatvāt ||\n\nmahāṛddhītyādi | tatra mahāṛddhibalopeta iti bhadrapālaḥ | ṛddher balaṃ ṛddhibalaṃ tenopeta ṛddhibalopetaḥ | mahāṃś cāsāv ṛddhibalopetaś ca mahāṛddhibalopetaḥ || mahāvego mahājava iti sāgaramatiḥ | mahān vego gatir yasyāsau mahāvegaḥ | sarvatathāgatapūjopasthānahetutayānekalokadhātusaṃkramaṇāt | ata eva mahājava ity ucyate || maharddhiko maheśākhya iti akṣayamatiḥ | laukikaśrāvakapratyekabuddhānāṃ puṇyajñānasaṃbhāropetatvān maharddhikaḥ | sarvatathāgatapuṇyajñānasaṃbhāraparipūraṇatayāto maheśākhya iti || mahābalaparākrama iti pratibhānakūṭaḥ | mahānti ca tāni balāni ceti daśa tathāgatabalāni sthānāsthānajñānādīni vakṣyamāṇāni teṣu parākramo vīryārambho yasya sa mahābalaparākramaḥ ||\n\nmahābhavetyādi |","ground_truth":[["COMM","mahāṛddhītyādi | tatra mahāṛddhibalopeta iti bhadrapālaḥ | ṛddher balaṃ ṛddhibalaṃ tenopeta ṛddhibalopetaḥ | mahāṃś cāsāv ṛddhibalopetaś ca mahāṛddhibalopetaḥ || mahāvego mahājava iti sāgaramatiḥ | mahān vego gatir yasyāsau mahāvegaḥ | sarvatathāgatapūjopasthānahetutayānekalokadhātusaṃkramaṇāt | ata eva mahājava ity ucyate || maharddhiko maheśākhya iti akṣayamatiḥ | laukikaśrāvakapratyekabuddhānāṃ puṇyajñānasaṃbhāropetatvān maharddhikaḥ | sarvatathāgatapuṇyajñānasaṃbhāraparipūraṇatayāto maheśākhya iti || mahābalaparākrama iti pratibhānakūṭaḥ | mahānti ca tāni balāni ceti daśa tathāgatabalāni sthānāsthānajñānādīni vakṣyamāṇāni teṣu parākramo vīryārambho yasya sa mahābalaparākramaḥ ||"]],"offsets":[[363,1054]]} {"id":"neg_cmt_1.3_x_nasa_15","root_file":"cmt_1.3_root","comm_file":"nasa_15_vi","root":"māṃ na jānanti ye mūḍhāḥ sarvapumvapuṣi sthitam |\nteṣām ahaṃ hitārthāya pañcākāreṇa saṃsthitaḥ ||1.3||\n","passage":"dhṛg ity ayaṃ śuddhapāṭhaḥ ||\n\nyathāvat tāṃ aham adhigamya sarvasattvānāṃ yathāśayaviśeṣāt prakāśayiṣye || kimartham ity āha | tatra aśeṣakleśā iti kleśopakleśā gṛhyante teṣāṃ nāśāya | aśeṣājñānahānaya iti aśeṣeṣu padārtheṣv ajñānaṃ aśeṣājñānam aśeṣājñānahānis tadarthaṃ prakāśayiṣye ||\n\nevam ityādi | evam anena prakāreṇa bhagavān guhyendro vajrapāṇis tathāgatam adhyeṣya |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_31_x_nasa_29","root_file":"seni_31_root","comm_file":"nasa_29_vi","root":"tathatāṃ ye tu paśyanti madhyamārthānusārataḥ |\nte vai tattvavido dhanyāḥ pratyakṣaṃ yadi saṃvidā || SeNi 31 || \n","passage":"paramaś cāsāv akṣaraś ceti paramākṣara iti | anena krameṇa jñānasattvādyakṣarayoḥ svarūpābhidhānam uktaṃ ||\n\ntad evaikaikaṃ ca yogināṃ svacittodayasakalamāṇḍaleyadevatāsvabhāvaḥ samastavipakṣavyāvṛttarūpatayā pratyavekṣaṇīyaḥ | yathā svasamādhīnāṃ tadviparyāsānupalambhasūcakatvād upalambhapratipakṣatayā ca śūnyatāvimokṣamukhalakṣaṇaṃ | evaṃ nimittamithyāpraṇidhiviparyāsābhisaṃskārapratipakṣabhāvena kramād animittāpraṇihitānabhisaṃskāravimokṣamukhātmakaṃ || tataś cānukrameṇa sattvavajryādikulamātṛsvabhāvam adhikṛtyāha mahāprāṇa ityādi |\n\nmahāprāṇo hy anutpāda iti sattvavajrīsvabhāvena | tatra mahāprāṇo hy akāraḥ sa cānutpādasvabhāvas tasya dharmadhātusvabhāvatvād ādarśajñānahetutvāc ca || vāgudāhāravarjita iti ratnavajrīmukhena | vācām udāhāro vāgudāhāraḥ | tena varjito rahitaḥ samatājñānena vāgvyāpārābhāvaṭ || sarvābhilāpahetvagrya iti dharmavajrīdvāreṇa | abhilapanam abhilāpaḥ | sarveṣāṃ dharmāṇāṃ skandhādinām abhilāpaḥ sarvābhilāpaḥ | tasya hetuḥ kāraṇaṃ pratyavekṣaṇājñānaṃ | ata evāgryaḥ pradhānam ityarthaḥ || sarvavāksuprabhāsvara iti karmavajrīsvarūpeṇa | sarvā cāsau vāk ca sarvavāk | yathā devarutebhir nāgarutebhir ityādi | ata eva suprabhāsvara iti yathābhavyatayā sarvasattvasaṃtāneṣu pratibhāsodayād anekamukhadharmadeśanāyāś ca kṛtyānuṣṭhānajñānasvabhāvatvāt ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.43_x_seni_16","root_file":"bca_5.43_root","comm_file":"seni_16_p","root":"yad buddhvā kartum ārabdhaṃ tato 'nyan na vicintayet |\ntad eva tāvan niṣpādyaṃ tadgatenāntarātmanā || 5.43 ||","passage":"anantaram etajjñānakāraṇalalanāpraśaṃsām āha—priyetyādi | priyaiva darśanaṃ dṛśyate 'nayābhimato mokṣa iti kṛtvā | śeṣaṃ subodham | etena teṣām apy anyavyākhyāparihāreṇa lalanaiva drṣṭāntanidarśanārtham abhimatety uktaṃ bhavati |\n\nitthaṃ praviṣṭasyedānīṃ sarvābhiniveśatyāgam āha—tyajetyādi | subodham ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_2.4","root_file":"cmt_2.4_root","comm_file":"cmt_2.4_com","root":"bhāgena cāṣṭamenaiva dvāraṃ tasya prakalpayet |\ndvāramānena niryūhaṃ tadardhena kapolakam || 2.4 ||\n","passage":"caturasram ityādi ||\n\nniryūhaṃ dvāranirgamaṃ | tadardhena niryūhārdhena | tasyās tv iti ||\n\nhārārdhahārapaṭṭikāyāḥ | rajobhuvam iti | maṇḍalapradhānarekhātaḥ pañcarekhābhuvaṃ |","ground_truth":[["COMM","niryūhaṃ dvāranirgamaṃ | tadardhena niryūhārdhena | tasyās tv iti ||"]],"offsets":[[22,90]]} {"id":"neg_gg_3.9_x_bca_5.62","root_file":"gg_3.9_root","comm_file":"bca_5.62_p","root":"kṣamyatāmaparaṃ kadāpi tavedṛśaṃ na karomi |\ndehi sundari darśanaṃ mama manmathena dunomi ||\n","passage":"ayaṃ ca aśuciḥ. idam evāha— amedhyeti. pūtikaṃ śatanadharmakam.\n\nsyād etat—kim anyasminn asann api doṣa ucyate ity atrāha.\n\ncarmam ayaṃ puṭam. svamativiśeṣeṇa pṛthak kuru svakāyād apasāraya. asthighaṭitapañjarād yantrāt prajñātmakena śastreṇa māṃsakartanena.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_nasa_14_x_cmt_2.3","root_file":"nasa_14_root","comm_file":"cmt_2.3_com","root":"ahaṃ caināṃ dhārayiṣyāmy ā niryāṇād dṛḍhāśayaḥ | \nyathā bhavāmy ahaṃ nātha sarvasaṃbuddhaguhyadhṛk || 14 ||\n","passage":"pañcamānam ity ekasyāpi pañcaprakāraṃ maṇḍalaṃ na tu pañcānāṃ yathākramaṃ ||\n\nyasya tasyaiveti | svarṇarūpyarājāvartapravālamaraktalakṣaṇasya pañcaratnasya kaṭhinīpiṣṭakagaurīsindūraharitālaharidrākaṭhinīmiśrakajjalakajjalamiśraharitālāder vā tatrāyaṃ vidhiḥ | yathecchayācāryaḥ ||\n......\ncaturasram ityādi ||\n\n\nniryūhaṃ dvāranirgamaṃ | tadardhena niryūhārdhena |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_medū_20_x_bca_5.1","root_file":"medū_20_root","comm_file":"bca_5.1_p","root":"tasyās tiktair vanagajamadair vāsitaṃ vāntavṛṣṭir\njambūkuñjapratihatarayaṃ toyam ādāya gaccheḥ |\nantaḥsāraṃ ghana tulayituṃ nānilaḥ śakṣyati tvāṃ\nriktaḥ sarvo bhavati hi laghuḥ pūrṇatā gauravāya ||\n","passage":"evam ātmabhāvādīnām utsargaṃ rakṣāṃ ca pratipādya punar vistareṇa rakṣāśodhanavardhanāni pratipādayitum upakramate. utpāditabodhicittena hi bodhisattvena utsṛṣṭasyāpi cātmabhāvasya rakṣāśodhanavardhanāni kāryāṇi. yasmāt-\n\n\tparibhogāya sattvānām ātmabhāvādi dīyate |\n\tarakṣite kuto bhogaḥ kiṃ dattaṃ yan na bhujyate ||\n\n\ttasmāt sattvopabhogārtham ātmabhāvādi pālayet |\n\tkalyāṇamitrānutsargāt sūtrāṇāṃ ca sadekṣaṇāt || (Sikṣāsamuccaya 5-6)\n\ntac ca ātmabhāvādiparipālanādi śikṣārakṣaṇād eva syāt. anyathā narakādivinipātagamanāt tan na syāt. ata idam abhidhīyate.\n\nśikṣyate upādīyate gṛhītasaṃvaraṇeneti vihiteṣu karaṇīyatā, pratiṣiddheṣv akaraṇaṃ śikṣā, tāṃ rakṣituṃ paripālayituṃ kāmena icchatā bodhisattvena ātmacittaṃ rakṣitavyaṃ prayatnata iti kathayiṣyamāṇāt. atha śikṣārakṣaṇādhikāre kim iti cittaṃ rakṣyata ity āha—na śikṣeti. anyathā śikṣaiva rakṣitum aśakyā calam anāyattaṃ cittam arakṣatā, cittasya calatāyāṃ śikṣāyāḥ sthairyāyogāt.\n\nito 'pi cittam eva rakṣaṇīyam ity āha. aparikarmitā mattavaravāraṇā na janayanti tāṃ pīḍām iha loke.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ssa_1.8_x_cmt_4.4","root_file":"ssa_1.8_root","comm_file":"cmt_4.4_com","root":"nātha vedyakṣaye kena na dṛṣyo 'sy ekakaḥ sthitaḥ | \nvedyavedakasaṃkṣobhe 'py asi bhaktaiḥ sudarśanaḥ || 8 || \n","passage":"bījaṃ hūṃkāraṃ ||\n\ntadagra ityādi pāpadeśanā kṛtapāpaprakāśanenākaraṇasamvaragrahaṇam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.76_x_gg_3.2","root_file":"bca_5.76_root","comm_file":"gg_3.2_com","root":"parokṣaṃ ca guṇān brūyād anubrūyāc ca toṣataḥ |\nsvavarṇe bhāṣyamāṇe ca bhāvayet tadguṇajñatām || 5.76 ||","passage":"śrīkṛṣṇābhiprāyaṃ uttarīyagītārthaṃ ślokābhyāṃ prakaṭayati kaṃsārirapītyādi | kaṃsāriḥ śrīkṛṣṇo 'pi saṃsāravāsanābandhaśṛṅkhalāṃ rādhāṃ hṛdaye ādhāya saṃcintya vrajasundarīḥ aparagopīstatyāja jahau | saṃsārasya vāsanā jagataḥ sthititatparatā vigatarūpā pūrvajanmakṛtasukṛtasaṃskārātiśayaprāptasarvasundarījanādhikasubhagatā | tayā baddhā viṣayāsaktirūpaśṛṅkhalā śṛṅkhalāsthānaṃ yā dṛḍhahetustām |\n\nsa mādhavaḥ anaṅgabāṇavraṇakhinnamānasaḥ kandarpaśarāghātāvasannahṛdayaḥ kṛtānutāpaḥ | tadekagatacittatvāt | itastataḥ tāṃ rādhām anusṛtya parimṛgya kalindanandinītaṭāntakuñje niṣasāda niṣaṇṇo 'bhavat | kalindanandinī yamunā tasyā staṭaṃ tasyāntaḥparisaraḥ tatra kuñjaṃ tasmin | kaliṃ pāpaṃ dyati khaṇḍayatīti kalindaḥ sūryaḥ tasya nandinī putrī| anaṅgasya kāmasya bāṇāḥ taiḥ vraṇāni kṣatāni tairyuktaṃ khinnaṃ khedasahitaṃ mānasaṃ yasya | punaḥ kimbhūtaḥ | kṛtaḥ anupaścāttāpo yena saḥ |\n\niyaṃ rādhā māṃ śrīkṛṣṇaṃ vilokya dṛṣṭvā calitā nirgatā | kimbhūtam | vṛtaṃ parivṛtam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"taraa_16","root_file":"taraa_16_root","comm_file":"taraa_16_comm","root":"prajñājñānād uttaraṃ prāptarāmā-\nsvādaṃ turyaṃ sekam āhādhamaṃ tat |\nyasmāt sarvo bhāvanādau prayatno\nbuddhoddiṣṭo niṣphalaḥ saṃprasaktaḥ || 16 ||","passage":"tatphalasya bhāvanāsādhyasya phalasya bodhicittāsvādakāla eva prasiddhatvāt prāptatvāt, anyasya viśiṣṭasya phalasyābhāvād iti yāvat.\n\nprajñetyādi. prajñājñānād uttarakālaṃ yāḥ prāptā yathāmilitā rāmāḥ striyas tāsāṃ samāpattidvāreṇa ya āsvādaḥ, taṃ turyaṃ sekam. tad apy adhamam. śeṣaṃ gatārtham.\n\ndambholītyādi. etat sadgurūpadeśato jñeyam.","ground_truth":[["COMM","prajñetyādi. prajñājñānād uttarakālaṃ yāḥ prāptā yathāmilitā rāmāḥ striyas tāsāṃ samāpattidvāreṇa ya āsvādaḥ, taṃ turyaṃ sekam. tad apy adhamam. śeṣaṃ gatārtham."]],"offsets":[[134,295]]} {"id":"neg_cmt_1.19_x_seni_24","root_file":"cmt_1.19_root","comm_file":"seni_24_p","root":"tantre caikallavīre 'smin sugupte caṇḍaroṣaṇe || 1.19 ||\n","passage":"tathāgatāśvāsānande cācāryatā gambhīrotpattyā vajradharāśvāsānadne cotpannena | caturmudrāpakṣe ca pariniṣpannenācāryatvena karmudrā boddhavyā ||\n\nnanu ṣaṇṇāṃ kalaśābhiṣekatāpy uktā sarvatra kalaśavyāpārāt | sā tarhi katham | kalaśaśabdasya payodharopalakṣaṇatvena payodharavyāpārād atrāpi sā ghaṭate | tad etat sarvaṃ darśayati—hastetyādi | gatārtham ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_msv_5.1.9_x_nasa_36","root_file":"msv_5.1.9_root","comm_file":"nasa_36_vi","root":"upadeśo hi bhavati jñānaṃ tasyeti yojyate |\njñāyate yena tajjñānamekādhikaraṇatvataḥ || 9 ||\n","passage":"ata eva caiṣāṃ vajraviśvādīnāṃ krama iti ||\n\nevaṃ mātsaryadauḥśīlyākṣāntikausīdyapratipakṣatayā tad eva dānaśīlakṣāntivīryapāramitātmakam iti | ata āha mahādānetyādi ||\n\ntatra mahādānapatiḥ śreṣṭha iti vajralāsyā | pūjānugrahakāmyayā dīyata iti dānaṃ | tasya dānasya patir dānapatiḥ | mahāṃś cāsau dānapatiś ca mahādānapatiḥ | āmiṣābhayadharmābhiṣekātmakacaturdānotsṛjanatayā śreṣṭhaḥ sarvalokotkṛṣṭatvāt || mahāśīladharo 'graṇīr iti vajramālā | kāyavākcittānāṃ samādhānāc chīlaṃ | śīla samādhāv iti dhātvarthatvāt | daśākuśalaviratilakṣaṇaṃ prātimokṣasvabhāvaṃ ca | tad dhārayatīti śīladharaḥ | mahāṃś cāsau śīladharaś ca mahāśīladharaḥ | ata evāgraṇīḥ purahsara ity arthah || mahākṣāntidharo dhīra iti vajragītā | kṣamaṇaṃ kṣāntis titikṣā tāṃ dhārayatīti kṣāntidharaḥ | mahaṃś cāsau kṣāntidharaś ca mahākṣāntidharaḥ | tataś ca dhīraḥ | mahatsv api duḥkheṣu dhairyāvalambanatvāt || mahāvīryaparākrama iti vajranṛtyā | vīryaṃ kuśala utsāhaḥ | pāpādau tūtsāhaḥ kusīdatvāt kausīdyam eva na vīryaṃ | tasya parākramaḥ sarvalaukikalokottarakuśalamūlaparipūraṇāt | \n\nataś ca guhyapūjācatuṣṭayātmakaṃ yathākramam ādarśādijñānaniṣpattau svavimokṣamukhaviśuddhibalenānābhogābhirativiśeṣotpādakatvāt ||\n\ntad eva dauṣprajñavikṣepāsamyakpraṇidhivipakṣābhibhūtirahitatvenāha mahādhyānetyādi | tatrāsyāṃ gāthāyāṃ dhyānaprajñayor vyatyayo draṣṭavyaḥ | tataś cāyam arthaḥ | mahāprajñāśarīradhṛg iti vajradhūpā |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"seni_7","root_file":"seni_7_root","comm_file":"seni_7_p","root":"tathā ca devīparipṛcchāśivanirnādatantra— \nratnapuram idaṃ devi kiñjalke jalatāṃ vrajet |\nrudro yugme śivaḥ śreṣṭhaḥ śaktiḥ saiva parātparā || Seni 7 ||\n","passage":"teṣāṃ nirāsārtham āha—ratnetyādi | śivasyedaṃ śaivam | vedasyedaṃ vedam ||\n\nnanu śaivādīnāṃ kim etad asti | ata āha—ratnapuram ityādi | ratnaṃ maṇiḥ | tad eva puraṃ sthānaṃ yasya sukharūpābhimatasya tad ratnapuram | kiñjalke patitam | jalatāṃ niḥsāratām | rudro bhagavān | yugme samāpattau | śivaḥ kalyāṇāvāhakaḥ | ata eva śreṣṭhaḥ | saiva tattvaṃ śaktiś cidrūpā | parāc chreṣṭhāt parā śreṣṭhā tad eva ||\n\ntatsvarūpam āha—lakṣyetyādi | subodham |","ground_truth":[["COMM","nanu śaivādīnāṃ kim etad asti | ata āha—ratnapuram ityādi | ratnaṃ maṇiḥ | tad eva puraṃ sthānaṃ yasya sukharūpābhimatasya tad ratnapuram | kiñjalke patitam | jalatāṃ niḥsāratām | rudro bhagavān | yugme samāpattau | śivaḥ kalyāṇāvāhakaḥ | ata eva śreṣṭhaḥ | saiva tattvaṃ śaktiś cidrūpā | parāc chreṣṭhāt parā śreṣṭhā tad eva ||"]],"offsets":[[76,404]]} {"id":"gg_1.40","root_file":"gg_1.40_root","comm_file":"gg_1.40_com","root":"pīnapayodharabhārabhareṇa hariṃ parirabhya sarāgam |\ngopavadhūranugāyati kācidudañcitapañcamarāgam ||\n","passage":"kelyā calatī vyālole ca te maṇikuṇḍale ratnairyuktakuṇḍale ca tābhyāṃ maṇḍitaṃ gaṇḍayugaṃ yasya sa tathā | sa cāsau smitaśālī ca īṣaddhāsyayuktaḥ |\n\ntathā kācidgopavadhūḥ anugāyati | udañcitapañcamarāgam | udañcitaḥ ūrdhvaṃ gacchan sa cāsau pañcamaḥ pañcamākhyaḥ rāgo yatra tam | kiṃ kṛtvā | sarāgaṃ yathā syāttathā hariṃ śrīkṛṣṇaṃ preyāṃsaṃ parirabhya gāḍhāmāliṅgya | kena kṛtvā | pīnapayodharabhārabhareṇa | pīnau pṛthulau tau ca payodharau ca tāveva bhārau guruvastunī |\n\nkāpi prauḍhagopī adhikaṃ yathā syāttathā dhyāyati | kim | madhusūdanavadanasarojam | madhudaityaṃ sūditavān marditavāniti madhusūdanaḥ tasya vadanameva sarojaṃ mukhakamalam | kiṃviśiṣṭam | vilāsavilolavilocanakhelanajanitamanojam | vilāsena līlayā vilole ca te vilocane nayane ca tābhyāṃ kṛtvā khelanaṃ tathā saha krīḍā tasmājjanito manojaḥ kandarpo yena sa tathā tat |","ground_truth":[["COMM","tathā kācidgopavadhūḥ anugāyati | udañcitapañcamarāgam | udañcitaḥ ūrdhvaṃ gacchan sa cāsau pañcamaḥ pañcamākhyaḥ rāgo yatra tam | kiṃ kṛtvā | sarāgaṃ yathā syāttathā hariṃ śrīkṛṣṇaṃ preyāṃsaṃ parirabhya gāḍhāmāliṅgya | kena kṛtvā | pīnapayodharabhārabhareṇa | pīnau pṛthulau tau ca payodharau ca tāveva bhārau guruvastunī |"]],"offsets":[[149,473]]} {"id":"neg_seni_35_x_taraa_15","root_file":"seni_35_root","comm_file":"taraa_15_comm","root":"avibhāvitasambandho vikalpo 'sau pratītyajaḥ |\ntad eṣa eva nirvāṇaṃ mā mṛthāś citta vibhramam || SeNi 35 ||","passage":"abhinnaṃ rūpaṃ yasya sa tathā. na hi nirodhānāṃ ṣaṭpakṣalakṣaṇabhede 'pi bhedo 'sti, abhāvaikarūpatayā nirodhasya samānatvāt. ayam arthaḥ—anyatamapakṣaṃ sākṣāt kṛtvā, paścāt tasya santānocchedarūpo nirodha iti saptamaṃ sādhyam.\n\nprajñājñānetyādi. prajñājñānopadeśād uttarakālaṃ yat bodhicittasyāmṛtarūpasya rasanayā grahaṇam, tat turyaṃ caturthaṃ sekam āha kaścit. tac cāvaraṃ hīnam, vinikṛṣṭam iti yāvat. kasmād avaram? yasmāt sarvaprayāso mantramudrādevatādyākārabhāvanāsu punaḥpunaranuṣṭhānalakṣaṇas tathāgatokto vyarthaḥ prāptaḥ. kutaḥ? tatphalasya bhāvanāsādhyasya phalasya bodhicittāsvādakāla eva prasiddhatvāt prāptatvāt, anyasya viśiṣṭasya phalasyābhāvād iti yāvat.\n\nprajñetyādi. prajñājñānād uttarakālaṃ yāḥ prāptā yathāmilitā rāmāḥ striyas tāsāṃ samāpattidvāreṇa ya āsvādaḥ, taṃ turyaṃ sekam.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ssa_1.16_x_gg_1.17","root_file":"ssa_1.16_root","comm_file":"gg_1.17_com","root":"kadācitkvāpi labhyo 'si yogenetīśa vañcanā |\nanyathā sarvakakṣyāsu bhāsi bhaktimatāṃ katham || 1.16 ||\n","passage":"he deva he hare tvaṃ jaya jaya | svaśaraṇāgatasakalajanaramaṇa tvaṃ sarvotkṛṣṭatayā vartasva | he śritakamalākucamaṇḍala | śritamāśritaṃ kamalāyāḥ lakṣmyāḥ kucamaṇḍalaṃ kucābhogaḥ yena sa tathā tasya saṃbodhane | he śritakamalākucamaṇḍala | punaḥ kiṃbhūta | he dhṛtakuṇḍala | dhṛtaṃ kuṇḍalaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | he kalitalalitavanamāla | kalitā svīkṛtā lalitā manoharā vanamālā yena sa tathā tasya saṃbodhane | he kalitalalitavanamāla | he hare he deva jaya jaya jayayukto bhava | sarvotkarṣeṇa vartasva |\n\nkiṃbhūta | he dinamaṇimaṇḍalamaṇḍana | dinasyāhno maṇiḥ sūryaḥ tasya maṇḍalaṃ tad maṇḍayatīti tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | he bhavakhaṇḍana | ātmabhaktānāṃ sevakānāṃ bhavo janma khaṇḍayatīti tasya saṃbodhane | muktiṃ dadātītyarthaḥ | punaḥ kiṃbhūta |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.71","root_file":"bca_5.71_root","comm_file":"bca_5.71_p","root":"evaṃ vaśīkṛtasvātmā nityaṃ smitamukho bhavet |\ntyajed bhṛkuṭisaṅkocaṃ pūrvābhāṣī jagatsuhṛt || 5.71 ||","passage":"tasmād evam upastambhamātraṃ datvā, kāye naubuddhiṃ kṛtvā, pravṛttinivṛttihetor icchāyattaṃ kāyaṃ kuru sattvārthānuṣṭhānāya niṣpattaye vā. he manaḥ iti prakṛtam abhisaṃbadhyate.\n\niti kāyapratyavekṣayā tatsvabhāvam upayogaṃ ca vicārya pariniścitakāyaprayojanam upasaṃharann āha.\n\nuktanītyāyattīkṛtaḥ ātmā cittakāyalakṣaṇaḥ sarvadā prasannavadano bhavet. bhrūlalāṭasaṃkocaṃ ca prasādahānikaraṃ tyajet. pūrvam eva asaṃcodita eva pareṇa svāgatādivādaiḥ saṃtoṣaṇaśīlo bhavet. sarvasattvānām akāraṇabāndhavaś ca.\n\nity api śikṣānarthavarjanāya kāryety āha.","ground_truth":[["COMM","iti kāyapratyavekṣayā tatsvabhāvam upayogaṃ ca vicārya pariniścitakāyaprayojanam upasaṃharann āha.\n\nuktanītyāyattīkṛtaḥ ātmā cittakāyalakṣaṇaḥ sarvadā prasannavadano bhavet. bhrūlalāṭasaṃkocaṃ ca prasādahānikaraṃ tyajet. pūrvam eva asaṃcodita eva pareṇa svāgatādivādaiḥ saṃtoṣaṇaśīlo bhavet. sarvasattvānām akāraṇabāndhavaś ca."]],"offsets":[[179,506]]} {"id":"neg_nasa_2_x_cmt_3.29","root_file":"nasa_2_root","comm_file":"cmt_3.29_com","root":"vibuddhapuṇḍarīkākṣaḥ protphullakamalānanaḥ |\nprollālayan vajravaraṃ svakareṇa muhur muhuḥ || 2 ||\n","passage":"dhairyeti antarāntarā vajracālanaviśrāmeṇa paramānandasukhaṃ bhāvayed ity arthaḥ ||\n\ntata iti prajñāvacanāvasānāt ||\n\nniṣpanna iti suratāvasāne sati ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ssa_1.10","root_file":"ssa_1.10_root","comm_file":"ssa_1.10_com","root":"sarva eva bhavallābhaheturbhaktimatāṃ vibho |\nsaṃvinmārgo 'yamāhlādaduḥkhamohaistridhā sthitaḥ || 1.10 ||\n","passage":"aparatra krīḍādiśīlā paraiva śaktiḥ | ahaṃ bhaktyā aviyuktaḥ syām iti vaktavye mama aviyuktāstu iti bhaktiṃ prati premaprasaraḥ prakāśitaḥ ||\n\nsarva eva bhallābha iti | vyākhyātaprakṛṣṭabhaktiśālinām ayamāhlādaduḥkhamohairūpalakṣito loke yaḥ saṃvinmārgaḥ nīlapītādibodharūpaḥ panthāḥ sthitaḥ sa sarva eva tvatprāptihetuḥ | vedyasopānanimajjanakrameṇa paramavedakabhūmilābhāt |\n\nhe svāmin tavcchaktipātasamāveśamayabhaktyānandāsvādam anāsādya, bodhasya parā dehapātaprāpyā prakṛṣṭāpi yā śāntaśivapadātmā daśā syāt kaiścit sambhāvyate, sā taiḥ sambhāvyamānā māṃ praty āsavasya yathā śuktatā paryuṣitatā tathā bhātīti yāvat | yatas tair bhaktyamṛtam anāsvādyaiva śuktīkṛtam | yaiḥ punar āsvādyate, taiḥ svacamatkārānandaviśrāntīkṛtatvāt kā śuktatāsambhāvanā?","ground_truth":[["COMM","sarva eva bhallābha iti | vyākhyātaprakṛṣṭabhaktiśālinām ayamāhlādaduḥkhamohairūpalakṣito loke yaḥ saṃvinmārgaḥ nīlapītādibodharūpaḥ panthāḥ sthitaḥ sa sarva eva tvatprāptihetuḥ | vedyasopānanimajjanakrameṇa paramavedakabhūmilābhāt |"]],"offsets":[[143,376]]} {"id":"cmt_4.4","root_file":"cmt_4.4_root","comm_file":"cmt_4.4_com","root":"tato hṛdi bhāvayed bījaṃ padmacandraraviṣṭhitam |\nraśmibhiḥ purato dhyāyān niṣpannaṃ caṇḍaroṣaṇam || 4.4 ||\n","passage":"bījaṃ hūṃkāraṃ ||\n\ntadagra ityādi pāpadeśanā kṛtapāpaprakāśanenākaraṇasamvaragrahaṇam |","ground_truth":[["COMM","bījaṃ hūṃkāraṃ ||"]],"offsets":[[0,17]]} {"id":"neg_ht_1.5.2_x_bca_5.47","root_file":"ht_1.5.2_root","comm_file":"bca_5.47_p","root":"jananīṃ bhaginīṃ caiva pūjayed yogavit sadā | \nnaṭīṃ rajakīṃ tathā vajrīṃ caṇḍālīṃ brāhmaṇīṃ tathā | \nprajñopāyavidhānena pūjayet tattvavatsalaḥ || 2 ||\n","passage":"aparam api niṣphalavarjanāya prātimokṣoddiṣṭam ācaret ity āha. bhūmiphalakādiṣu nakhadaṇḍādinā rekhākarṣaṇalekhanādi niṣprayojanam āgatam āpatitaṃ vivarjayed bhagavatātra nivṛttir ājñapteti saṃsmṛtya, tadatikramavipākaphalabhayāt. tatkṣaṇam iti na tatra kālaparilambhaṃ kuryāt.\n\nsaṃkleśasamudācāre saṃprajanyakāritāṃ yadety ādibhiḥ saptabhiḥ ślokaiḥ śikṣayitum āha.\n\nprathamata eva svacittaṃ nirūpya. uktam. asaṃkliṣṭāvasthāyāṃ karaṇīyam uktam.\n\netad eva darśayati. raktaṃ dviṣṭaṃ vā svacittaṃ yadā paśyet, tadā hastapādādicalanamātram api na kartavyam, nāpi vacanodīraṇam. anyathā tadutthāpite kāyavāgvijñapty api saṃkliṣṭe syātām.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_1.17","root_file":"gg_1.17_root","comm_file":"gg_1.17_com","root":"śritakamalākucamaṇḍala dhṛtakuṇḍala e \nkalitalalitavanamāla jaya jaya deva hare ||\n","passage":"he deva he hare tvaṃ jaya jaya | svaśaraṇāgatasakalajanaramaṇa tvaṃ sarvotkṛṣṭatayā vartasva | he śritakamalākucamaṇḍala | śritamāśritaṃ kamalāyāḥ lakṣmyāḥ kucamaṇḍalaṃ kucābhogaḥ yena sa tathā tasya saṃbodhane | he śritakamalākucamaṇḍala | punaḥ kiṃbhūta | he dhṛtakuṇḍala | dhṛtaṃ kuṇḍalaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | he kalitalalitavanamāla | kalitā svīkṛtā lalitā manoharā vanamālā yena sa tathā tasya saṃbodhane | he kalitalalitavanamāla | he hare he deva jaya jaya jayayukto bhava | sarvotkarṣeṇa vartasva |\n\nkiṃbhūta | he dinamaṇimaṇḍalamaṇḍana | dinasyāhno maṇiḥ sūryaḥ tasya maṇḍalaṃ tad maṇḍayatīti tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | he bhavakhaṇḍana | ātmabhaktānāṃ sevakānāṃ bhavo janma khaṇḍayatīti tasya saṃbodhane | muktiṃ dadātītyarthaḥ | punaḥ kiṃbhūta |","ground_truth":[["COMM","he deva he hare tvaṃ jaya jaya | svaśaraṇāgatasakalajanaramaṇa tvaṃ sarvotkṛṣṭatayā vartasva | he śritakamalākucamaṇḍala | śritamāśritaṃ kamalāyāḥ lakṣmyāḥ kucamaṇḍalaṃ kucābhogaḥ yena sa tathā tasya saṃbodhane | he śritakamalākucamaṇḍala | punaḥ kiṃbhūta | he dhṛtakuṇḍala | dhṛtaṃ kuṇḍalaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | he kalitalalitavanamāla | kalitā svīkṛtā lalitā manoharā vanamālā yena sa tathā tasya saṃbodhane | he kalitalalitavanamāla | he hare he deva jaya jaya jayayukto bhava | sarvotkarṣeṇa vartasva |"]],"offsets":[[0,535]]} {"id":"neg_gg_2.6_x_bca_5.37","root_file":"gg_2.6_root","comm_file":"bca_5.37_p","root":"jaladapaṭalavaladinduvinindakacandanatilakalalāṭam |\npīnapayodharaparisaramardananirdayahṛdayakapāṭam || \n","passage":"dṛṣṭicittaparikhedaparityāgāya kadācit karhicit diśo vyavalokayet. atha kadācit kaścit tatsamīpam āgacchet, tadā tasya praticchāyāmātraṃ viditvā svāgatavādena saṃtoṣaṇārthaṃ vilokayet. anyathā tatra tasyāvadhyānenākuśalaṃ prasavet.\n\nmārge 'pi tathādṛṣṭer gacchata upaghātaparihārārtham āha.\n\nbhayahetucaurādipratipattyarthaṃ caturdiśam iti krameṇa. anyathātmabhāvasya rakṣā kṛtā na syāt. sarvadigvyavalokanaṃ tu kriyamāṇam auddhatyopaghātaparihārārthaṃ sthitvā kartavyam. pṛṣṭhato vyavalokanaṃ parāvṛtya paścān mukhībhūya.\n\nasamādhānasya ca rakṣaṇām āha. saret puraḥ apasaret paścāt. prapātādyupaghātaṃ nirīkṣya ca. evam ity uktakramadiśā svaparahitaprayojanam avagamya pratipattisāro bhavet.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.92_x_bca_5.91","root_file":"bca_5.92_root","comm_file":"bca_5.91_p","root":"mukhapūraṃ na bhuñjīta saśabdaṃ prasṛtānanam |\npralambapādaṃ nāsīta na bāhū mardayet samam || 5.92 ||","passage":"ataḥ idam api prātimokṣaniṣiddhaṃ nācaraṇīyam ity āha.\n\nkheṭasya śleṣmaṇo visarjanam apāvṛtaṃ na kuryāt. jale sthale bhogya upabhogye mūtrapurīṣāder api kutsitam. atrāpi devatādyavadhyānād apuṇyaṃ prasavet.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_2.3","root_file":"cmt_2.3_root","comm_file":"cmt_2.3_com","root":"yasya tasyaiva cūrṇena nānāvarṇakṛtena ca |\ncaturaśraṃ caturdvāraṃ catustoraṇābhūṣitam || 2.3 ||\n","passage":"pañcamānam ity ekasyāpi pañcaprakāraṃ maṇḍalaṃ na tu pañcānāṃ yathākramaṃ ||\n\nyasya tasyaiveti | svarṇarūpyarājāvartapravālamaraktalakṣaṇasya pañcaratnasya kaṭhinīpiṣṭakagaurīsindūraharitālaharidrākaṭhinīmiśrakajjalakajjalamiśraharitālāder vā tatrāyaṃ vidhiḥ | yathecchayācāryaḥ ||\n......\ncaturasram ityādi ||\n\n\nniryūhaṃ dvāranirgamaṃ | tadardhena niryūhārdhena |","ground_truth":[["COMM","yasya tasyaiveti | svarṇarūpyarājāvartapravālamaraktalakṣaṇasya pañcaratnasya kaṭhinīpiṣṭakagaurīsindūraharitālaharidrākaṭhinīmiśrakajjalakajjalamiśraharitālāder vā tatrāyaṃ vidhiḥ | yathecchayācāryaḥ ||\n......\ncaturasram ityādi ||"]],"offsets":[[78,309]]} {"id":"bca_5.41","root_file":"bca_5.41_root","comm_file":"bca_5.41_p","root":"kutra me vartata iti pratyavekṣyaṃ tathā manaḥ |\nsamādhānadhuraṃ naiva kṣaṇam apy utsṛjed yathā || 5.41 ||","passage":"kāyapratyavekṣām abhidhāya cittapratyavekṣaṇām āha. dharmasya svaparahitalakṣaṇasya cintaiva mahāstambhaḥ, vandhanāyattīkaraṇahetutvāt.\n\ntasmin baddho 'pi punaḥ punar nirūpaṇīya ity āha.\n\nkva punar idaṃ mano mama vartate, pūrvasminn ālambane anyatra vā gatam. gatam avagamya tato nirvatya tatraiva yojayitavyam. svarasavāhitāyām upekṣaṇīyam iti śamathadhuram ekam api kṣaṇaṃ yathā na parityajati tathā dhārayitavyam. etāvatā śīlaṃ hi samādhisaṃvartanīmam ity uktaṃ bhavati. yathoktaṃ candrapradīpasūtre-\n\n\tkṣipraṃ samādhiṃ labhate niraṅgaṇaṃ\n\tviśuddhaśīlasya mi ānuśaṃsāḥ || (Samādhirāja 27.6)\n\niti. ato 'vagamyate—ye kecit samādhihetavaḥ prayogāḥ, te śīle 'nugatā iti. tasmāt samādhyarthinā smṛtisaṃprajanyaśīlena bhavitavyam. tathā śīlārthināpi samādhau yatnaḥ kārya iti.\n\nsamādhānaparityāgāvakāśam āha. agnidāhādi bhayam. tathā ratnatrayapūjādikṛta utsavaḥ.","ground_truth":[["COMM","tasmin baddho 'pi punaḥ punar nirūpaṇīya ity āha.\n\nkva punar idaṃ mano mama vartate, pūrvasminn ālambane anyatra vā gatam. gatam avagamya tato nirvatya tatraiva yojayitavyam. svarasavāhitāyām upekṣaṇīyam iti śamathadhuram ekam api kṣaṇaṃ yathā na parityajati tathā dhārayitavyam. etāvatā śīlaṃ hi samādhisaṃvartanīmam ity uktaṃ bhavati. yathoktaṃ candrapradīpasūtre-\n\n\tkṣipraṃ samādhiṃ labhate niraṅgaṇaṃ\n\tviśuddhaśīlasya mi ānuśaṃsāḥ || (Samādhirāja 27.6)\n\niti. ato 'vagamyate—ye kecit samādhihetavaḥ prayogāḥ, te śīle 'nugatā iti. tasmāt samādhyarthinā smṛtisaṃprajanyaśīlena bhavitavyam. tathā śīlārthināpi samādhau yatnaḥ kārya iti."]],"offsets":[[137,773]]} {"id":"neg_gg_1.26_x_bca_5.101","root_file":"gg_1.26_root","comm_file":"bca_5.101_p","root":"padmāpayodharataṭīparirambhalagnakāśmīramudritamuro madhusūdanasya |\nvyaktānurāgamiva kheladanaṅgakhedasvedāmbupūramanupūrayatu priyaṃ vaḥ ||\n","passage":"yasmāt sarvākāraṃ sarvavastutattvam adhigamya sarveṣāṃ hitasukhavidhānārtham udyacchadbhir buddhasutaiḥ na tad asti kiṃcit yan na śikṣitavyam. anyathā sarvākāraḥ sarvasattvānām arthaḥ kartum aśakyaḥ. puṇyasaṃbhāro 'pi evaṃ vicarato 'paryanta eva syāt.\n\niyam api śikṣāpadamudrāvadhārayitavyety āha.\n\nantataḥ svayamāhārādikriyayā parapreraṇayāparāparadūtapreraṇayā vā, sākṣāt svayam evāmiṣadānādinā vā, yat sattvānāṃ hitasukhahetur na bhavati, tan na kuryāt kārayed vā. na caitad eva kevalam. kiṃcit sattvānām eva saṃsāraduḥkhapatitānāṃ tato niḥsaraṇāya sarvaṃ kuśalamūlam anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayet.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_1.11","root_file":"gg_1.11_root","comm_file":"gg_1.11_com","root":"vitarasi dikṣu raṇe dikpatikamanīyaṃ \ndaśamukhamaulibaliṃ ramaṇīyam |\nkeśava dhṛtaraghupatirūpa jaya jagadīśa hare ||\n","passage":"apagatapāpam | snānamātreṇa apagataṃ naṣṭaṃ pāpaṃ yasya tattathā | punaḥ kiṃbhūtam | śamitabhavatāpam | śamitaḥ śāntiṃ prāpito bhavasya saṃsārasya tāpo yena tattathā |\n\nhe keśava | dhṛtaraghupatirūpa | dhṛtaṃ raghupateḥ śrīrāmasya rūpaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhanam | he dhṛtaraghupatirūpa | tvaṃ raṇe saṃgrāme dikṣu āśāsu daśamukhamaulibaliṃ vitarasi dadāsi | daśamukhāni yasya tasya maulayaḥ mūrdhānaḥ sa eva baliḥ pūjopahārastam | kiṃbhūtam | dikpatikamanīyam | diśāṃ patayaḥ indrādayaḥ teṣāṃ kamanīyam abhilaṣaṇīyaṃ tam | punaḥ kiṃbhūtam | ramaṇīyaṃ śobhanam |\n\nhe keśava | dhṛtahaladhararūpa |","ground_truth":[["COMM","he keśava | dhṛtaraghupatirūpa | dhṛtaṃ raghupateḥ śrīrāmasya rūpaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhanam | he dhṛtaraghupatirūpa | tvaṃ raṇe saṃgrāme dikṣu āśāsu daśamukhamaulibaliṃ vitarasi dadāsi | daśamukhāni yasya tasya maulayaḥ mūrdhānaḥ sa eva baliḥ pūjopahārastam | kiṃbhūtam | dikpatikamanīyam | diśāṃ patayaḥ indrādayaḥ teṣāṃ kamanīyam abhilaṣaṇīyaṃ tam | punaḥ kiṃbhūtam | ramaṇīyaṃ śobhanam |"]],"offsets":[[169,567]]} {"id":"neg_cmt_3.29_x_gg_1.42","root_file":"cmt_3.29_root","comm_file":"gg_1.42_com","root":"tataḥ sādhaka ātmānaṃ caṇḍamahāroṣaṇākāreṇa dhyātvā prajñāṃ ca dveṣavajrīrūpeṇa saṃpuṭaṃ kṛtvā caturānandān lakṣayet || 3.29 ||\n","passage":"vilāsavilolavilocanakhelanajanitamanojam | vilāsena līlayā vilole ca te vilocane nayane ca tābhyāṃ kṛtvā khelanaṃ tathā saha krīḍā tasmājjanito manojaḥ kandarpo yena sa tathā tat |\n\ntathā kāpi nitambavatī gopī śrutimūle karṇamūle kimapi lapituṃ bhāṣituṃ militā satī dayitaṃ kṛṣṇaṃ cāru yathā syāttathā cucumba | kva sthāne | kapolatale | kimbhūte | anukūle | kaiḥ | pulakaiḥ romāñcaiḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_4.27_x_cmt_4.11","root_file":"cmt_4.27_root","comm_file":"cmt_4.11_com","root":"pahu maitī tu vivarjia hohi mā śunnasahāva |\ntojju viyoe phiṭumi sarve sarve hi tāva ca || mohavajryāḥ || 4.27 || \n","passage":"tatas tadanantarajhaṭity ātmānaṃ māṃsāsthirudhirādivarjitaṃ śubharaśmipuṅgam iva karacaraṇād yupetaṃ khaḍgapāśādirahitaṃ sattvaparyaṅki\n\ntato 'grataḥ saptapātāladeśagatadṛṣṭiḥ sann ityarthaḥ | vātetyādi tad anantākāśāntargataṃ nīlayaṃkārapariṇataṃ vāyumaṇḍalaṃ ṣoḍaśalakṣayojanapramāṇam utsargeṇa tiryagsaṃkhyapramāṇaṃ cākāraṃ koṭidvaye ca latāpatākāṅkitaṃ śyāmavarṇaṃ bhāvayet | tadupari raktaraṃkārapariṇatam agnimaṇḍalaṃ trikoṇaṃ pṛthivīmaṇḍalapramāṇaṃ raktavarṇaṃ koṇeṣu raṃkārāṅkitaṃ bhāvayet | tadupari śuklavaṃkārapariṇataṃ jalamaṇḍalaṃ śuklavarṇalaṃ madhye ghaṭāṅkitam aṣṭalakṣocchrayaṃ tiryagdvādaśalakṣaṃ bhāvayet | tadupari pṛthivīmaṇḍalaṃ pītalaṃkārapariṇataṃ caturasraṃ sarvasauvarṇacatuḥpārśveṣu triśūlavajrāṅkitam | lakṣatrayasamucchrayaṃ tiryagdvādaśalakṣaṃ bhāvayet | tadūrdhvaṃ caturvarṇasuṃkāraṃ dhyātvā tatpariṇataṃ sumeruṃ caturatnamayam aśītiyojanasahasrapramāṇadṛśyabhāgaṃ pṛthivyūrdhvasthitāśītisahasrapramāṇajale nirmagnāśītisahasrādṛśyabhāgam | saptaśītāsaptaparvatapariveṣṭitam | tatra prathamaḥ śīto 'śītisahasrayojanavistāraḥ tadardhamānena parvataḥ | śīto 'pi tathā etadardhamānenāparaḥ parvataḥ | śītam api tathā evaṃ yathākramaṃ sarvaṃ bodhavyam | tatas tadbahir mahāsamudram aśītisahasrayojanavistāram | tadante cakravāḍaṃ tiryagdvādaśayojanaṃ yojanaśatatrayasamucchrayeṇa | tadbahir mahācakravāḍam etaddviguṇena | tadbahir agniprākāraṃ tathāpramāṇam | tataḥ sumeroḥ pūrve pūrvavideham ardhacandrākāraṃ navasahasrayojanapramāṇam | dakṣiṇe jambudvīpaṃ trikoṇaṃ saptasahasrayojanapramāṇam | paścime aparagoḍānīyam aṣṭasahasrayojanapramāṇam | vartulam | uttare uttarakuruṃ caturasraṃ daśasahasrayojanapramāṇam | dvīpānāṃ vāmadakṣiṇayor dvāv upadvīpau tadardhapramāṇau | tatra pūrvavidehādikrameṇa dehavidehau | śāṭhottaramantriṇau | amaravarau kurukauravau ceti bhāvayet | granthavistarabhayāt tu mūle pratyakṣarena noktaṃ caturmaṇḍalabhāvanaiva tu sarveṣu cittam iti śraddheyam ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.64","root_file":"bca_5.64_root","comm_file":"bca_5.64_p","root":"evam anviṣya yatnena na dṛṣṭaṃ sāram atra te |\nadhunā vada kasmāt tvaṃ kāyam adyāpi rakṣasi || 5.64 ||","passage":"tadanantaram asthīny api khaṇḍaśaḥ pṛthag bhinnāni kṛtvā majjānaṃ paśya avalokaya. yady antaraṃ kāyaḥ caturmahābhūtikaḥ mātapitraśucikalalasaṃbhūtaḥ duḥkhamayaḥ kṛtaghnaś ceti vistareṇa pratipādayiṣyatīti kim atra sāram asti vijñapraśastaṃ nyāyyaṃ vā, ity ātmanaiva vicāraya.\n\nevaṃ kathitanayena. sādhūktam iti cet, adhunā vada kasmāt tvam adyāpi sarvaguṇavikalam api kāyaṃ rakṣasi? evaṃ vidvān api.\n\ntathāpi asti kiṃcidatropādeyamiti cedāha-\n\nna khāditavyamaśuci tvayā peyaṃ na śoṇitam |","ground_truth":[["COMM","evaṃ kathitanayena. sādhūktam iti cet, adhunā vada kasmāt tvam adyāpi sarvaguṇavikalam api kāyaṃ rakṣasi? evaṃ vidvān api."]],"offsets":[[277,399]]} {"id":"bca_5.7","root_file":"bca_5.7_root","comm_file":"bca_5.7_p","root":"śastrāṇi kena narake ghaṭitāni prayatnataḥ |\ntaptāyaḥkuṭṭimaṃ kena kuto jātāś ca tāḥ striyaḥ || 5.7 ||","passage":"tattvavādī bhagavān, vastutattvakathanaśīlatvāt. tenedaṃ tattvaṃ kathitaṃ prakāśitam—sarvaṃ cittaprasūtam iti. ataḥ sarvatra cittam eva pradhānam.\n\nittham evaitan nānyatheti prasādhayann āha.\n\nnarakapālānāṃ kuntāsimusalādīni, asipatravanasamudbhūtāni vā kena kṛtāni? na tatra kaścit kartāstīśvarādiḥ, tatkartṛtvasya anyatra niṣiddhatvāt, ihāpi niṣetsyamānatvāt. taptalohamayī ca bhūmiḥ kena ghaṭitā? tāś ca striyaḥ kutaḥ kāraṇasāmagrīto jātāḥ, yāḥ pāradārikaiḥ śālmalīvṛkṣasyādhastād upari ca dṛśyante? sa ca śālmalir vā? ato nānyat kāraṇam atra cittād upakalpanīyam. yad uktam—\n\n\tsattvalokam atha bhājanalokaṃ cittam eva racayaty aticitram |\n\tkarmajaṃ hi jagaduktam aśeṣaṃ karma cittam avadhūya ca nāsti || (Madhyamakāvatāra 6.89)\n\niti.\n\ntasmāc cittam evātra kāraṇaṃ nānyad ity ata āha. pāpakarmopaskṛtaṃ cittam eva, teṣāṃ kāraṇaṃ bhagavān kathitavān.","ground_truth":[["COMM","ittham evaitan nānyatheti prasādhayann āha.\n\nnarakapālānāṃ kuntāsimusalādīni, asipatravanasamudbhūtāni vā kena kṛtāni? na tatra kaścit kartāstīśvarādiḥ, tatkartṛtvasya anyatra niṣiddhatvāt, ihāpi niṣetsyamānatvāt. taptalohamayī ca bhūmiḥ kena ghaṭitā? tāś ca striyaḥ kutaḥ kāraṇasāmagrīto jātāḥ, yāḥ pāradārikaiḥ śālmalīvṛkṣasyādhastād upari ca dṛśyante? sa ca śālmalir vā? ato nānyat kāraṇam atra cittād upakalpanīyam. yad uktam—\n\n\tsattvalokam atha bhājanalokaṃ cittam eva racayaty aticitram |\n\tkarmajaṃ hi jagaduktam aśeṣaṃ karma cittam avadhūya ca nāsti || (Madhyamakāvatāra 6.89)\n\niti."]],"offsets":[[148,737]]} {"id":"neg_nasa_34_x_cmt_3.19","root_file":"nasa_34_root","comm_file":"cmt_3.19_com","root":"mahāprajñāyudhadharo mahākleśāṅkuśo 'graṇīḥ | \nmahāyaśā mahākīrtir mahājyotir mahādyutiḥ || 34 ||\n","passage":"apratiṣṭhitanirvāṇam iti nirvāṇo viramānandaḥ na vidyate nirvāṇe pratiṣṭhā yasya tat tathā sahajānandajñānam ity arthaḥ ||\n\nsamayam iti mantranayoditaṃ vidhim ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_taraa_1_x_msv_1.18","root_file":"taraa_1_root","comm_file":"msv_1.18_com","root":"anupamasukharūpī śrīnivāso 'nivāso\nnirupamadaśadevīrūpavidyaḥ savidyaḥ |\ntribhuvanahitasaukhyaprāptikāro 'vikāro\njayati kamalapāṇir yāvad āśāvikāśāḥ || 1 ||\n","passage":"athaitena prayojanenāsya śāstrasyāyaṃ sambandha ity api sūtrakārasya yuktaṃ vaktum | ajñātaprayojanam ivāviditasambandham api śrotuṃ nādriyante śiṣyāḥ | tasmāt saha prayojanena asya sambandho vācya iti codayati siddhārtham iti ||\n\npariharati śāstram iti | yadaivāsya śāstrasyedaṃ prayojanam ity uktaṃ tadaiva tayor upāyopeyalakṣaṇaḥ sambandho 'rthād ukta eva | na caivam arthaprāptam arthaṃ sūtrakārā akṣarair nibadhnanti asūtratvaprasaṅgād iti ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_ht_1.5.20_x_ssa_1.3","root_file":"ht_1.5.20_root","comm_file":"ssa_1.3_com","root":"karasphoṭo bhaven mudrā aṅgulyāmoṭanaṃ tathā | \ntad dhyeyaṃ cintitaṃ yac ca dhyānaṃ yasmād vicintanam || 20 ||","passage":"labdhatvaditi | ye samāveśamayapraśastabhaktiyuktāḥ ata eva labdhatvatsaṃpadaḥ tvatpureviśvapūrake tvatsvarūpe vasanti tacchīlāḥ teṣāṃ lokamārge api yaḥ sañcāraḥ vyavahāraḥ, sa tayaiva samāveśarasānandamayyā, vijṛmbhayā vikasvaratayā syāt bhavatyeva | atha ca ye labdhalaukikaśriyaḥ tvadbhaktāḥ tvanmaṇḍalavāsinaḥ te sarve spṛhaṇīyatvāt sadā vibhūtimuditā iti samāsoktyā gamayati |\n\nbhaktimatāṃ vyākhyātarūpabhaktiśālināṃ sarvatra bhuvanaviṣaye kiṃ na kṣetraṃ parasiddhisamudayasthānam, kva ca eṣāṃ mananatrāṇadharmo mantro na siddhyati | yataḥ sākṣāditi samāveśadṛṣṭyā na kathāmātreṇa bhavanmayameva sarvaṃ bhuvanameṣām |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_4.26_x_seni_23","root_file":"cmt_4.26_root","comm_file":"seni_23_p","root":"īrṣyāvajrīṃ sṛjet paścāt sa prajñodgatim āvahet |\ncodayanti tato devyaḥ svakaṇṭhoditagītibhiḥ || 4.26 ||\n","passage":"idānīṃ vicitrasusthāpanārtham āha—vicitram ityādi | sadguror ityādinā\n\n\tvicitraṃ vividhaṃ khyātam āliṅganacumbanādikam || \n\nity uddeśāt | atra hy ādigrahaṇād gṛṣṭiparyantaṃ vicitraṃ vivakṣitam |\n\nnanu ghṛṣṭiparyantam iti katham gamyate |\n\n\tbāhubhyāṃ ca samāliṅgya prajñāṃ vai ṣoḍaśābdikām |\n\tghaṇṭhāvajrasamāyogād ācāryasecanaṃ matam || \n\niti nirdeśāt | atra ghaṇṭhāvajrasamāyogaḥ padmavajrasparśo vivakṣitaḥ | \n\nnanv ayam ācāryasekaḥ | ādāv ācāryaś ca vicitram iti kuto jñeyaḥ |\n\n\tānandādyāḥ kramaśo jñeyāś catuḥsecanasaṅkhyayā || \n\niti pratinirdeśāt | atrānandādyāś catvāraḥ—\n\n\tācārya guhya prajñā ca caturthaṃ tat punas tathā | \n\niti yathāsaṅkhyaṃ jñeyāḥ | ānandaś ca vicitra eva kṣaṇa iti ghṛṣṭiparyantaṃ vicitram |\n\n\tvipākaṃ tadviparyāsaṃ sukhaṃ jñānasya bhuñjanam || \n\nity uddeśān maṇyagraṃ yāvat paramaḥ sukharūpatvāt paramasya | \n\nnanv etat katham | \n\n\tparamānande tu samprāpte nānātvavarjite kṣaṇe |\n\tśāstā brūyān mahāsattva dhāraṇīyaṃ mahat sukham || \n\niti nirdeśāt | atraiva nānātvavarjite kṣana ityādy arthasadbhāvād iti sarvasustham | maṇyantargatam ityādi ca gatārtham | \n\nyadi ghṛṣṭiparyantam ānandaḥ sa cācāryo maṇeḥ puraḥ paramaḥ sa ca guhyas tarhi—\n\n\thasitaśuddhyā tv ācārya īkṣaṇe guhyakas tathā |\n\tprajñā pāṇyavāpatau tu tat punar dvandvatantrake || \n\niti katham | bāhyotpattyā tan neyam | tarhy udakābhiṣekādīnām ācāryatoktā yā sā katham | sāpi bāhyotpattyā jñeyā | tathāgatāśvāsānande cācāryatā gambhīrotpattyā vajradharāśvāsānadne cotpannena | caturmudrāpakṣe ca pariniṣpannenācāryatvena karmudrā boddhavyā ||\n\nnanu ṣaṇṇāṃ kalaśābhiṣekatāpy uktā sarvatra kalaśavyāpārāt | sā tarhi katham | kalaśaśabdasya payodharopalakṣaṇatvena payodharavyāpārād atrāpi sā ghaṭate |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_15_x_ssa_1.9","root_file":"seni_15_root","comm_file":"ssa_1.9_com","root":"yad yad vai dṛśyate kiñcit tat tad brahmeti kalpayet |\ntato nānyagataṃ cittaṃ brahmaṇy evāvatiṣṭhate || SeNi 15 ||","passage":"vedyavilāpanaprayāsavyudāsāya suśabdaḥ | taduktaṃ śrīpūrvaśāstre–\n\n\tmokṣopāyam anāyāsalabhyam | iti |\n\nānantānanda iti | upamāśleṣoktyā parameśvarasāmyamāśāste | bhaktipakṣe devī dyotamānā ekatra phalākāṃkṣāvirahitā | aparatra krīḍādiśīlā paraiva śaktiḥ | ahaṃ bhaktyā aviyuktaḥ syām iti vaktavye mama aviyuktāstu iti bhaktiṃ prati premaprasaraḥ prakāśitaḥ ||\n\nsarva eva bhallābha iti | vyākhyātaprakṛṣṭabhaktiśālinām ayamāhlādaduḥkhamohairūpalakṣito loke yaḥ saṃvinmārgaḥ nīlapītādibodharūpaḥ panthāḥ sthitaḥ sa sarva eva tvatprāptihetuḥ | vedyasopānanimajjanakrameṇa paramavedakabhūmilābhāt |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_nasa_26_x_nasa_4","root_file":"nasa_26_root","comm_file":"nasa_4_vi","root":"a ā i ī u ū e ai o au aṃ aḥ sthito hṛdi |\njñānamūrtir ahaṃ buddho buddhānāṃ tryadhvavartinām || 26 ||\n","passage":"ullālayadbhir ity ūrdhvam utkṣipadbhiḥ | kaiḥ | svakaraiḥ || prasphuradvajrakoṭibhir iti prasphurantyo vajrāṇāṃ koṭayo 'grabhāgā yeṣāṃ te prasphuradvajrakoṭayaḥ | taiḥ || kimātmakāḥ | prajñopāyamahākaruṇayā jagatām arthaṃ kartuṃ śīlaṃ yeṣāṃ te prajñopāyamahākaruṇājagadarthakarāḥ | tatra sarvadharmāṇāṃ pravicayaḥ prajñā | upāyo 'bhilāṣo 'śeṣalaukikalokottaras samādbhipradarśanamukhena yathābhavyatayā sakalasattvārthakaraṇe | kam ruṇaddhīti karuṇā | kam iti sukhasyākhyā | kāruṇiko hi paraduḥkhaduḥkhī san ātmanaḥ sukham āvṛṇotīti karuṇā | mahatī cāsau karuṇā ca mahākaruṇā | anālambanātmikā || jagac ca jagac ca jagac ca jagaganti traidhātukāni | teṣām arthaḥ prayojanaṃ | ata āha prajñopāyamahākaruṇājagadarthakarair iti | ata eva te krodhāḥ parā utkṛṣṭās te ata āha parair iti ||\n\nkiṃsvabhāvāḥ | hṛṣṭatuṣṭāśayasvabhāvāḥ | tatra hṛṣṭāḥ kāyais tuṣṭāś cittaiḥ | āśayo 'bhiprāyaḥ | tataś cāyam arthaḥ | hṛṣṭatuṣṭā āśayā yeṣāṃ te hṛṭṣatuṣṭāśayā ata āha hṛṣṭatuṣṭāśayair iti | ata eva muditā harṣitāḥ sarvasattvārthakaraṇāt | ata evāha muditair iti ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"seni_41","root_file":"seni_41_root","comm_file":"seni_41_p","root":"samyaksekaṃ vidhāyaitad dhaṭhaduḥsekavarjitam |\nyat sādhitaṃ mayā puṇyaṃ tenāstu jagataḥ sukham || SeNi 41 ||","passage":"mudrāṇāṃ bodhārthaṃ sveṣṭadevatāprabhāvaṃ darśayann āha—mudrās tāvad ityādi | śabareśasyeti siddhaśrīśabarapādasya | śeṣaṃ subodham ||\n\nidānīṃ puṇyapariṇāmanayā grantham upasaṃharann āha—samyaksekam ityādi | subodham ||","ground_truth":[["COMM","idānīṃ puṇyapariṇāmanayā grantham upasaṃharann āha—samyaksekam ityādi | subodham ||"]],"offsets":[[136,219]]} {"id":"neg_taraa_7_x_taraa_2","root_file":"taraa_7_root","comm_file":"taraa_2_comm","root":"saṃpūrya dānādiguṇān aśeṣān\nsaṃbuddhakṛtyaṃ sakalaṃ ca kṛtvā |\nyad bhūtakoṭeḥ karaṇaṃ ca sākṣāt\nsādhyaṃ tad apy asti nirodharūpam || 7 ||","passage":"śrīnivāsa ity anena tadupāyaḥ, puṇyajñānasambhārayoḥ śrīśabdenābhihitatvāt. tribhuvanahitasaukhyaprāptikāra ity anena parārthasaṃpattir uktā. nirupamadaśadevīrūpavidyaḥ savidya ity anena tadupāyaḥ, tathābhūtadaśadevīdvātriṃśallakṣaṇāśītyanuvyañjanakāyākāraśūnyena sarvākāraparārthasaṃpatteḥ kartum aśakyatvād iti.\n\nśrīmantranītiśabdena sāmānyayogatantravācakenāpi śrīsamājaḥ parigṛhyate, caturthārthakasyānyatrāsambhavāt. śeṣaṃ subodham. nānācāryopadeśagaṇasaṃkulair vyākulaiḥ saptabhir bhedaiḥ prakārair atītānāgatavartamānācāryagatopadeśarāśisaṃgrāhakaiḥ. sphuṭāvagataye sukhena sphuṭapratītyartham iti.\n\nsambhrāntetyādi. sambhrānto vibhrānto bodhaḥ prajñāviśeṣo yeṣāṃ tīrthikānāṃ te tathoktāḥ.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_27_x_ht_1.5.16","root_file":"seni_27_root","comm_file":"ht_1.5.16_mua","root":"ānandāḥ pratimudraṃ syur mahāmudrāṃ vinā punaḥ |\nāgamāc ca svasaṃvitteḥ sadguror upadeśataḥ || SeNi 27 ||","passage":"etasmin pakṣe bhagāsya santīti vigrahaḥ kāryaḥ. uktaṃ paramārthasatyam.\n\npunar api saṃvṛtisatyam āśu sambhāropacayārtham āha—jananītyādi. jananyādiśabdaiḥ prajñāmātram uktam, nāvaśyaṃ bāhyā viśeṣā iti saṃkṣepaḥ. jagajjanam ity āryalokam, anyeṣāṃ niśceṣṭatvāt. vibhāgam iti jñeyanānātvam.\n\nrajakītyādinoddeśaḥ. rañjanād ityādinā nirdeśaḥ.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_msv_5.1.8_x_bca_5.92","root_file":"msv_5.1.8_root","comm_file":"bca_5.92_p","root":"tasmādabhāvavaktṛsthau dharmādharmau na śaktuyāt |\ncodanā cet samuddhartuṃ grastau tenaiva paśyatām || 8 ||\n","passage":"jale sthale bhogya upabhogye mūtrapurīṣāder api kutsitam. atrāpi devatādyavadhyānād apuṇyaṃ prasavet.\n\nmukhaṃ pūritaṃ kṛtvā mahatkavalagrahaṇāt. saśabdaṃ sukasunikādiśabdena. prasṛtānanaṃ dūraṃ vidāritamukham. pralambapādaṃ bhūmyādyalagnapādaṃ khaṭvādyārohaṇe sati nāsīta. dvāv api bāhū samamekasmin kāle na mardayet. kramamardane na doṣaḥ. sati pratyaye.\n\nekayādvitīyayānyastriyā. gṛhipravrajitayor idam iha sādhāraṇam ity anyagrahaṇam. na kuryād yānādi.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_1.4_x_taraa_17","root_file":"cmt_1.4_root","comm_file":"taraa_17_comm","root":"atha bhagavatī vajradhātvīśvarī dveṣavajrīsamādhiṃ samāpadyedam udājahāra |\nśūnyatākaruṇābhinnā divyakāmasukhasthitā |\nsarvakalpavihīnāhaṃ niṣprapañcā nirākulā || 1.4 ||\n","passage":"prajñetyādi. prajñājñānād uttarakālaṃ yāḥ prāptā yathāmilitā rāmāḥ striyas tāsāṃ samāpattidvāreṇa ya āsvādaḥ, taṃ turyaṃ sekam. tad apy adhamam. śeṣaṃ gatārtham.\n\ndambholītyādi. etat sadgurūpadeśato jñeyam.\n\npañcapradīpetyādi. pañcapradīpaśabdena gokudahanalakṣaṇasya, amṛtaśabdena vimūmāraśulakṣaṇasya satatānuṣṭhānam eva sādhyaṃ manyante.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_40_x_cmt_3.31","root_file":"seni_40_root","comm_file":"cmt_3.31_com","root":"mudrās tāvan na buddhyante catasraś ca catuḥkṣaṇāḥ |\nyāvan na śabareśasya spṛśyante pādapāṃsavaḥ || SeNi 40 ||","passage":"niṣpanna iti suratāvasāne sati ||\n\nabhiṣekapradhānaḥ paṭalaḥ || iti tṛtīyapaṭalavyākhyā ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ssa_1.16","root_file":"ssa_1.16_root","comm_file":"ssa_1.16_com","root":"kadācitkvāpi labhyo 'si yogenetīśa vañcanā |\nanyathā sarvakakṣyāsu bhāsi bhaktimatāṃ katham || 1.16 ||\n","passage":"nikṛṣṭānāṃ tu bhedamayānāṃ tadasiddhyai śivādvayasādhanābhāvāya kāni nāvaraṇāni tīkṣṇatamayuktyastrāṇyapi samāveśarasavipruṣo 'py anabhijñatvādasañcetyamānāni mahāndhakārapātayitṝṇyeva |\n\nkadācid iti | kadācit kasyāṃcit samādhidaśāyāṃ kvāpi hṛdayacakrādau yogena cittavṛttinirodhena, īśa svāmin, asi tvaṃ labhya ityeṣā vañcanā | anyathā samādhivyutthānādyabhimatāsu kakṣyāsu kathaṃ bhaktimatāṃ prakāśase |","ground_truth":[["COMM","kadācid iti | kadācit kasyāṃcit samādhidaśāyāṃ kvāpi hṛdayacakrādau yogena cittavṛttinirodhena, īśa svāmin, asi tvaṃ labhya ityeṣā vañcanā | anyathā samādhivyutthānādyabhimatāsu kakṣyāsu kathaṃ bhaktimatāṃ prakāśase |"]],"offsets":[[188,405]]} {"id":"ssa_1.15","root_file":"ssa_1.15_root","comm_file":"ssa_1.15_com","root":"bhaktānāṃ bhavadadvaitasiddhyai kā nopapattayaḥ |\ntadasiddhyai nikṛṣṭānāṃ kāni nāvaraṇāni vā || 1.15 ||\n","passage":"śivotbhūtvā iti | \"śivo bhūtvā śivaṃ yaje\" iti yadāmnāyeṣūcyate tatra dehapāta eva śivateti ye manyante teṣāṃ sati dehe śivībhāvābhāvādyajamānatānupapatteḥ svasvarūpaśivasamāveśabhaktiśāly eva yajanaṃ jānātīti tātparyam | anenaivāśayenāha tvameva yataḥ sāram utkṛṣṭaṃ vapuḥ svarūpaṃ advayena bhedaśaṅkāśaṅkuśataśātinā śodhitaṃ nirmalīkṛtaṃ bhaktairiti |\n\nvyākhyātānāṃ bhaktānāṃ bhavadadvayasādhanāya kā na yuktayaḥ yato mūḍhairudīryamāṇānyapi śivādvayadūṣaṇāni dūṣayitṛsvabhāvacidrūpaśivasvarūpasiddhiṃ vinā na kānicitsyuriti yuktyā bhaktānāṃ sādhanānyeva paryavasyanti | nikṛṣṭānāṃ tu bhedamayānāṃ tadasiddhyai śivādvayasādhanābhāvāya kāni nāvaraṇāni tīkṣṇatamayuktyastrāṇyapi samāveśarasavipruṣo 'py anabhijñatvādasañcetyamānāni mahāndhakārapātayitṝṇyeva | \n\nkadācid iti | kadācit kasyāṃcit samādhidaśāyāṃ kvāpi hṛdayacakrādau yogena cittavṛttinirodhena, īśa svāmin, asi tvaṃ labhya ityeṣā vañcanā | anyathā samādhivyutthānādyabhimatāsu kakṣyāsu kathaṃ bhaktimatāṃ prakāśase |","ground_truth":[["COMM","vyākhyātānāṃ bhaktānāṃ bhavadadvayasādhanāya kā na yuktayaḥ yato mūḍhairudīryamāṇānyapi śivādvayadūṣaṇāni dūṣayitṛsvabhāvacidrūpaśivasvarūpasiddhiṃ vinā na kānicitsyuriti yuktyā bhaktānāṃ sādhanānyeva paryavasyanti | nikṛṣṭānāṃ tu bhedamayānāṃ tadasiddhyai śivādvayasādhanābhāvāya kāni nāvaraṇāni tīkṣṇatamayuktyastrāṇyapi samāveśarasavipruṣo 'py anabhijñatvādasañcetyamānāni mahāndhakārapātayitṝṇyeva |"]],"offsets":[[355,758]]} {"id":"neg_bca_5.16_x_taraa_15","root_file":"bca_5.16_root","comm_file":"taraa_15_comm","root":"japās tapāṃsi sarvāṇi dīrghakālakṛtāny api |\nanyacittena mandena vṛthaivety āha sarvavit || 5.16 ||","passage":"abhinnaṃ rūpaṃ yasya sa tathā. na hi nirodhānāṃ ṣaṭpakṣalakṣaṇabhede 'pi bhedo 'sti, abhāvaikarūpatayā nirodhasya samānatvāt. ayam arthaḥ—anyatamapakṣaṃ sākṣāt kṛtvā, paścāt tasya santānocchedarūpo nirodha iti saptamaṃ sādhyam.\n\nprajñājñānetyādi. prajñājñānopadeśād uttarakālaṃ yat bodhicittasyāmṛtarūpasya rasanayā grahaṇam, tat turyaṃ caturthaṃ sekam āha kaścit. tac cāvaraṃ hīnam, vinikṛṣṭam iti yāvat. kasmād avaram? yasmāt sarvaprayāso mantramudrādevatādyākārabhāvanāsu punaḥpunaranuṣṭhānalakṣaṇas tathāgatokto vyarthaḥ prāptaḥ. kutaḥ? tatphalasya bhāvanāsādhyasya phalasya bodhicittāsvādakāla eva prasiddhatvāt prāptatvāt, anyasya viśiṣṭasya phalasyābhāvād iti yāvat.\n\nprajñetyādi. prajñājñānād uttarakālaṃ yāḥ prāptā yathāmilitā rāmāḥ striyas tāsāṃ samāpattidvāreṇa ya āsvādaḥ, taṃ turyaṃ sekam.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_cmt_1.1_x_medū_18","root_file":"cmt_1.1_root","comm_file":"medū_18_mall","root":"evaṃ mayā śrutam ekasmin samaye bhagavān vajrasattvaḥ |\nsarvatathāgatakāyavākcittahṛdayavajradhātvīśvarībhage vijahāra ||\nanekaiś ca vajrayogivajrayoginīgaṇaiḥ । tadyathā । śvetācalena ca vajrayoginā । pītācalena ca vajrayoginā । raktācalena ca vajrayoginā । śyāmācalena ca vajrayoginā । mohavajryā ca vajrayoginyā । piśunavajryā ca vajrayoginyā । rāgavajryā ca vajrayoginyā । īrṣyāvajryā ca vajrayoginyā । evaṃ pramukhair yogiyoginīkoṭiniyutaśatasahasraiḥ ||1.1||\n","passage":"channeti || he megha, pariṇataiḥ paripakvaiḥ phalair dyotanta iti tathoktaiḥ | āṣāḍhe vanacūtāḥ phalanti pacyanteḥ ca meghavātenety āśayaḥ | kānanāmrair vanacūtaiś channopānta āvṛtapārśve 'cala āmrakūṭādriḥ snigdhaveṇīsavarṇe masṛṇakeśabandhacchāye | śyāmavarṇaṃ ity arthaḥ || \"veṇī tu keśabandhe jalasrutau\" iti yādavaḥ | tvayi śikharaṃ śṛṅgam ārūḍhe sati || \"yasya ca bhāvena bhāvalakṣaṇam\" iti saptamī || madhye śyāmaḥ śeṣe madhyād anyatra vistāre paritaḥ pāṇḍur hariṇaḥ || \"hariṇaḥ pāṇḍuraḥ pāṇḍuḥ\" ity amaraḥ || bhuvaḥ stana iva | amaramithunānām | khecarāṇām iti bhāvaḥ | prekṣaṇīyāṃ darśanīyām avasthāṃ nūnaṃ yāsyati | mithunagrahaṇaṃ kāminām eva stanatvenotprekṣā sambhavatīti kṛtam | yathā pariśrāntaḥ kaścit kāmī kāminīnāṃ kucakalaśe viśrāntaḥ sansvapiti tadvad bhavān api bhuvo nāyikāyāḥ stana iti dhvaniḥ ||\n\nsthitveti || he megha, vane caranti te vanacarāḥ || tatpuruṣe kṛti bahulam\" iti bahulagrahaṇād lug bhavati || teṣāṃ vadhūbhir muktāḥ kuñjā latāgṛhā yatra tasmin || nikuñjakuñjau vā klībe latādipihitodare ity amaraḥ || tatra te nayanavinodo 'stīty arthaḥ | tasmin āmrakūṭe muhūrtam alpakālam | na tu ciraṃ svakāryavirodhād iti bhāvaḥ || \"muhūrtam alpakāle syād ghaṭikādvitaye 'pi ca\" iti śabdārṇave || sthitvā viśramya | toyotsargeṇa \"tvām āsāra-\" ity uktavarṣeṇena drutataragatir lāghavād dhetor atikṣipragamanaḥ san | tasmād āmrakūṭāt param anantaraṃ tatparaṃ vartma mārgaṃ tīrṇo 'tikrāntaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_1.8","root_file":"gg_1.8_root","comm_file":"gg_1.8_com","root":"tava karakamalavare nakham adbhutaśṛṅgaṃ \ndalitahiraṇyakaśiputanubhṛṅgam |\nkeśava dhṛtanaraharirūpa jaya jagadīśa hare || 1.8 ||\n","passage":"kasmin keva | śaśini candre nimagnā kalaṅkakaleva | kalaṅkasya kalā kalaṅkakalā |\n\nhe keśava | dhṛtanaraharirūpa | naraharinṛsiṃhaḥ | dhṛtaṃ narahareḥ rūpaṃ yena sa tathā | tava karakamalavare nakhaṃ tiṣṭhati | kara eva kamalavaraṃ padmaśreṣṭhaṃ tasmin | kiṃbhūtaṃ nakham | adbhutaśṛṅgam | adbhutamāścaryajanakaṃ śṛṅgaṃ agrabhāgo yasya tat | adṛṣṭapūrvamityarthaḥ | punaḥ kiṃbhūtam | dalitahiraṇyakaśiputanubhṛṅgam | hiraṇyakaśipostanuḥ śarīraṃ saiva śyāmatvād bhṛṅgaḥ | dalito vidārito hiraṇyakaśipostanubhṛṅgo yena sa tathā tat |\n\nhe keśava | dhṛtavāmanarūpa | dhṛtaṃ vāmanaṃ rūpaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhanam |","ground_truth":[["COMM","he keśava | dhṛtanaraharirūpa | naraharinṛsiṃhaḥ | dhṛtaṃ narahareḥ rūpaṃ yena sa tathā | tava karakamalavare nakhaṃ tiṣṭhati | kara eva kamalavaraṃ padmaśreṣṭhaṃ tasmin | kiṃbhūtaṃ nakham | adbhutaśṛṅgam | adbhutamāścaryajanakaṃ śṛṅgaṃ agrabhāgo yasya tat | adṛṣṭapūrvamityarthaḥ | punaḥ kiṃbhūtam | dalitahiraṇyakaśiputanubhṛṅgam | hiraṇyakaśipostanuḥ śarīraṃ saiva śyāmatvād bhṛṅgaḥ | dalito vidārito hiraṇyakaśipostanubhṛṅgo yena sa tathā tat |"]],"offsets":[[83,531]]} {"id":"msv_1.17","root_file":"msv_1.17_root","comm_file":"msv_1.17_com","root":"siddhārthaṃ jñātasambandhaṃ śrotuṃ śrotā pravartate |\nśāstrādau tena vaktavyaḥ sambandhaḥ saprayojanaḥ || 1.17 ||\n","passage":"athaitena prayojanenāsya śāstrasyāyaṃ sambandha ity api sūtrakārasya yuktaṃ vaktum | ajñātaprayojanam ivāviditasambandham api śrotuṃ nādriyante śiṣyāḥ | tasmāt saha prayojanena asya sambandho vācya iti codayati siddhārtham iti ||\n\npariharati śāstram iti | yadaivāsya śāstrasyedaṃ prayojanam ity uktaṃ tadaiva tayor upāyopeyalakṣaṇaḥ sambandho 'rthād ukta eva | na caivam arthaprāptam arthaṃ sūtrakārā akṣarair nibadhnanti asūtratvaprasaṅgād iti |","ground_truth":[["COMM","athaitena prayojanenāsya śāstrasyāyaṃ sambandha ity api sūtrakārasya yuktaṃ vaktum | ajñātaprayojanam ivāviditasambandham api śrotuṃ nādriyante śiṣyāḥ | tasmāt saha prayojanena asya sambandho vācya iti codayati siddhārtham iti ||"]],"offsets":[[0,229]]} {"id":"neg_gg_3.4_x_cmt_3.9","root_file":"gg_3.4_root","comm_file":"cmt_3.9_com","root":"kiṃ kariṣyati kiṃ vadiṣyati sā ciraṃ viraheṇa |\nkiṃ janena dhanena kiṃ mama jīvitena gṛheṇa ||\n","passage":"aṣṭāṅgam ity aṣṭaprakāram uktalakṣaṇam eva ||\n\nśaṭham iti duṣṭam ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_seni_23_x_medū_16","root_file":"seni_23_root","comm_file":"medū_16_mall","root":"vicitraṃ vividhaṃ khyātam ityādi susthitaṃ katham |\nmaṇyantargatam ityādi sadguroḥ suṣṭhu saṅgatam || SeNi 23 ||","passage":"prabhavaty āvirbhavati | yena dhanuḥkhaṇḍena te tava śyāmaṃ vapuḥ | sphuritarucinojvalakāntinā barheṇa picchena || \"picchabarhe napuṃsake\" ity amaraḥ || gopaveṣasya viṣṇor gopālasya kṛṣṇasya śyāmaṃ vapur iva | atitarāṃ kāntiṃ śobhām āpatsyate prāpsyate ||\n\ntvayīti || kṛṣer halakarmaṇaḥ phalaṃ sasyaṃ tvayi || adhikaraṇavivakṣāyāṃ saptamī || āyattam adhīnam || \"adhīno vighna āyattaḥ\" ity amaraḥ || iti hetoḥ prītyā snigdhaiḥ | akṛtrimapremārdrair ity arthaḥ | bhrūvikārāṇāṃ bhrūvilāsānām anabhijñaiḥ | pāmaratvād iti śeṣaḥ | janapadavadhūnāṃ pallīyoṣitāṃ locanaiḥ pīyamānaḥ sādaraṃ vīkṣyamāṇaḥ san | mālaṃ mālākhyaṃ kṣetraṃ śailaprāyam unnatasthalam || \"mālam unnatabhūtalam\" ity utpalamālāyām || sadyas tatkālam eva sīrair halair utkaṣaṇena karṣaṇena surabhi ghrāṇatarpaṇaṃ yathā tathā āruhya || tatrābhivruṣyety arthaḥ || \"surabhir ghāṇatarpaṇaḥ\" ity amaraḥ || kiñcit paścāl laghugatis tatra nivṛṣṭatvāt kṣipragamanaḥ san \"laghu kṣiprataraṃ drutam\" ity amaraḥ || bhūyaḥ punar apy uttareṇaivottaramārgeṇaiva vraja gaccha || tṛtīyāvidhāne \"prakṛtyādibhya upasaṃkhyānam\" iti tṛtīyā || yathā kaścid bahuvallabhaḥ patiḥ kutracit kṣetre kalatre gūḍhaṃ vihṛtya || \"kṣetraṃ śarīre kedāre siddhasthānakalatrayoḥ\" iti viśvaḥ || dākṣiṇyabhaṅgabhayān nīcamārgeṇa nirgatya punaḥ sarvādhyakṣa iva sañcarati tad vaditi dhvaniḥ ||\n\ntvām iti || āmrāś cūtāḥ kūṭeṣu śikhareṣu yasya sa āmrakūṭo nāma sānumān parvataḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"gg_1.27","root_file":"gg_1.27_root","comm_file":"gg_1.27_com","root":"vasante vāsantīkusumasukumārairavayavairbhramantīṃ kāntāre bahuvihitakṛṣṇānusaraṇām |\namandaṃ kandarpajvarajanitacintākulatayā valadbādhāṃ rādhāṃ sarasamidamūce sahacarī ||\n","passage":"anyo 'pi svavastuni dravye vā granthimudrāṅkalakṣaṃ karotītyarthaḥ | kiṃbhūtamiva | vyaktānurāgamiva | antaḥsthitaḥ san bahirniḥsṛtya vyaktaḥ āvirbhūtaḥ anurāgaḥ prema yasmin tattathā tadiva | punaḥ kiṃbhūtam | khelavanaṅgakhedasvedāmbupūram | khelat krīḍaṃścāsau anaṅgaśca tena khedaḥ prayāsaḥ tena svedāmbu svedarūpaṃ nīraṃ tasya pūraḥ pravāhaḥ samūho yatra tattathā tasmin tat | gītārthaṃ ślokena sūcayati |\n\nrādhāṃ prati sahacarī sakhī sarasaṃ yathā syāttathā yadagre gītena vakṣyamāṇaṃ idameva ūce uvāca | rasena saha vartata iti sarasam | tatkriyāviśeṣaṇaṃ dvitīyāntaṃ napuṃsakameva | kiṃbhūtām rādhām | valadbādhāṃ valantī vardhamānā bādhā vyathā yasyāstām | kasmin kāle | vasante | kiṃbhūtām bhramantīṃ calantīm | kasmin | kāntāre durge pathi mārge | kairavayavaiḥ | caraṇādibhiḥ | kiṃbhūtaiḥ | vāsantīkusumasukumāraiḥ | vāsantī mādhavīlatā | tasyāḥ kusumāni | tadvat sukumārā mṛdulāḥ taiḥ | punaḥ kiṃbhūtām | bahuvihitakṛṣṇānusaraṇām | bahudhā anekaprakāreṇa athavā bahuvāraṃ vihitaṃ kṛtaṃ kṛṣṇānusaraṇaṃ kṛṣṇānveṣaṇaṃ yayā sā tathā tām| kayā hetubhūtayā| amandaṃ atyarthaṃ yathā syāttathā kandarpajvarajanitacintākulatayā | dāhahetutvāt kandarpa eva jvaraḥ athavā kandarpeṇa jvarastena janitā prādurbhūtā jīvanacintā tayā ākulā vyākulā tasyāḥ bhāvastayā |","ground_truth":[["COMM","rādhāṃ prati sahacarī sakhī sarasaṃ yathā syāttathā yadagre gītena vakṣyamāṇaṃ idameva ūce uvāca | rasena saha vartata iti sarasam | tatkriyāviśeṣaṇaṃ dvitīyāntaṃ napuṃsakameva | kiṃbhūtām rādhām | valadbādhāṃ valantī vardhamānā bādhā vyathā yasyāstām | kasmin kāle | vasante | kiṃbhūtām bhramantīṃ calantīm | kasmin | kāntāre durge pathi mārge | kairavayavaiḥ | caraṇādibhiḥ | kiṃbhūtaiḥ | vāsantīkusumasukumāraiḥ | vāsantī mādhavīlatā | tasyāḥ kusumāni | tadvat sukumārā mṛdulāḥ taiḥ | punaḥ kiṃbhūtām | bahuvihitakṛṣṇānusaraṇām | bahudhā anekaprakāreṇa athavā bahuvāraṃ vihitaṃ kṛtaṃ kṛṣṇānusaraṇaṃ kṛṣṇānveṣaṇaṃ yayā sā tathā tām| kayā hetubhūtayā| amandaṃ atyarthaṃ yathā syāttathā kandarpajvarajanitacintākulatayā | dāhahetutvāt kandarpa eva jvaraḥ athavā kandarpeṇa jvarastena janitā prādurbhūtā jīvanacintā tayā ākulā vyākulā tasyāḥ bhāvastayā |"]],"offsets":[[412,1265]]} {"id":"nasa_15","root_file":"nasa_15_root","comm_file":"nasa_15_vi","root":"prakāśayiṣye sattvānāṃ yathāśayaviśeṣataḥ |\naśeṣakleśanāśāya aśeṣājñānahānaya iti || 15 ||\n","passage":"dhṛg ity ayaṃ śuddhapāṭhaḥ ||\n\nyathāvat tāṃ aham adhigamya sarvasattvānāṃ yathāśayaviśeṣāt prakāśayiṣye || kimartham ity āha | tatra aśeṣakleśā iti kleśopakleśā gṛhyante teṣāṃ nāśāya | aśeṣājñānahānaya iti aśeṣeṣu padārtheṣv ajñānaṃ aśeṣājñānam aśeṣājñānahānis tadarthaṃ prakāśayiṣye ||\n\nevam ityādi | evam anena prakāreṇa bhagavān guhyendro vajrapāṇis tathāgatam adhyeṣya |","ground_truth":[["COMM","yathāvat tāṃ aham adhigamya sarvasattvānāṃ yathāśayaviśeṣāt prakāśayiṣye || kimartham ity āha | tatra aśeṣakleśā iti kleśopakleśā gṛhyante teṣāṃ nāśāya | aśeṣājñānahānaya iti aśeṣeṣu padārtheṣv ajñānaṃ aśeṣājñānam aśeṣājñānahānis tadarthaṃ prakāśayiṣye ||"]],"offsets":[[31,286]]} {"id":"ht_1.5.5","root_file":"ht_1.5.5_root","comm_file":"ht_1.5.5_ra","root":"vajraṃ padmaṃ tathā karma tathāgataṃ ratnam eva ca | \nkulāni pañcavidhāny āhur uttamāni mahākṛpa || 5 ||\n","passage":"vajramudraṇīyatvena mudrātvametāsāṃ mokṣahetutayā pratipādyata ityarthaḥ | vajramudrāḥ satyaḥ sarvāvaraṇavimokṣalakṣaṇaṃ mokṣamāvahantīti yāvat |\n\npañcakulāni na jñāyanta iti tānyāha | pañcakulalakṣaṇānupalakṣaṇasādhāraṇaṃ kulamapekṣyāha—uttamānīti |\n\neṣāṃ kulānāmuttamatve kimetāsāmityāha—vajramityādi |","ground_truth":[["COMM","pañcakulāni na jñāyanta iti tānyāha | pañcakulalakṣaṇānupalakṣaṇasādhāraṇaṃ kulamapekṣyāha—uttamānīti |"]],"offsets":[[147,250]]} {"id":"nasa_8","root_file":"nasa_8_root","comm_file":"nasa_8_vi","root":"ajñyānapaṅkamagnānāṃ kleśavyākulacetasāṃ |\nhitāya sarvasattvānām anuttaraphalāptaye || 8 ||\n","passage":"māyājālābhisaṃbodhir nāma kramas tasya yathāhaṃ lābhī bhavāmi tathā bhagavān prakāśayatv iti vakṣyamāṇena kriyāpadena saṃbandhaḥ ||\n\najñānapaṅkamagnānāṃ sarvasattvānāṃ hitāya ca | tatrājñānam avidyā saivāsaṅgasthānatvād duruttaratvāc ca paṅka iva paṅkaḥ | tasmin magnā ye satvās teṣām hitāya || punar api kiṃviśiṣṭās te sattvā ity āha kleśavyākulacetasaḥ | kleśā ṣaṭ | tathā cāhābhidharme |\n\n\tmānadṛgvicikitsāś ca rāgapratighamūḍhayaḥ |\n\niti || taiḥ kleśair vyākulāni cetāṃsi yeṣāṃ sattvānāṃ te kleśavyākulacetasaḥ | atas teṣām || anuttaraphalaprāptaye bhagavān prakāśayatv iti tadarthaṃ tatprāptaya iti ||\n\nprakāśayatu bhagavān ity āha | saṃbuddha iti śāśvatadvāreṇa ||","ground_truth":[["COMM","ajñānapaṅkamagnānāṃ sarvasattvānāṃ hitāya ca | tatrājñānam avidyā saivāsaṅgasthānatvād duruttaratvāc ca paṅka iva paṅkaḥ | tasmin magnā ye satvās teṣām hitāya || punar api kiṃviśiṣṭās te sattvā ity āha kleśavyākulacetasaḥ | kleśā ṣaṭ | tathā cāhābhidharme |\n\n\tmānadṛgvicikitsāś ca rāgapratighamūḍhayaḥ |\n\niti || taiḥ kleśair vyākulāni cetāṃsi yeṣāṃ sattvānāṃ te kleśavyākulacetasaḥ | atas teṣām || anuttaraphalaprāptaye bhagavān prakāśayatv iti tadarthaṃ tatprāptaya iti ||"]],"offsets":[[133,606]]} {"id":"ht_1.5.13","root_file":"ht_1.5.13_root","comm_file":"ht_1.5.13_mua","root":"brahmā nirvṛtito buddho viśaṇād viṣṇur ucyate | \nśivaḥ sadā sukalyāṇāt sarvaḥ sarvātmani sthitaḥ || 13 ||\n","passage":"sa eva brahmādir ucyate.\n\nkatham ity āha—brahmetyādi. yata eva suviśuddhabodharūpatvād asau buddhas tad eva paraṃ brahma. tasmāt sa eva brahmā. nirvṛttita iti mokṣarūpatvād ity arthaḥ. nirvṛtir nirvāṇaṃ mokṣo niḥśreyasaṃ buddha iti paryāyāḥ. viṣaṇād iti tādātmyena praveśāt. kva? paramagambhīre dharmakāye. viśateḥ ktapratyayaḥ ṣatvaṇatve ca. sadā sukalyāṇād iti dhruvakalyāṇatvāt paramakalyāṇatvāc ca. sarvar ityādi. yasmād asau sarveṣām ātmani dharmadhātau vedakatvena sthitaḥ, tasmāt sarvaḥ.\n\nsatsukhatvenety anāsravadhruvottamasukhatvena. bodhanād rater iti tasyaiva niruttarasya sukhasya vedanād yo hi taṃ na vedayate, nidrāṇa evāsau. brahmāditvaṃ yad uddiṣṭaṃ tad iyatā nirdiṣṭam—deha ityādinā.","ground_truth":[["COMM","katham ity āha—brahmetyādi. yata eva suviśuddhabodharūpatvād asau buddhas tad eva paraṃ brahma. tasmāt sa eva brahmā. nirvṛttita iti mokṣarūpatvād ity arthaḥ. nirvṛtir nirvāṇaṃ mokṣo niḥśreyasaṃ buddha iti paryāyāḥ. viṣaṇād iti tādātmyena praveśāt. kva? paramagambhīre dharmakāye. viśateḥ ktapratyayaḥ ṣatvaṇatve ca. sadā sukalyāṇād iti dhruvakalyāṇatvāt paramakalyāṇatvāc ca. sarvar ityādi. yasmād asau sarveṣām ātmani dharmadhātau vedakatvena sthitaḥ, tasmāt sarvaḥ."]],"offsets":[[26,494]]} {"id":"ht_1.5.14","root_file":"ht_1.5.14_root","comm_file":"ht_1.5.14_ra","root":"satsukhatvena tattvaṃ ca vibuddho bodhanād rateḥ | \ndehe sambhavatīty asmād devateti nigadyate || 14 ||","passage":"sukalyāṇādityatyantakalyāṇatvāt | sarveṣāmātmā nijaṃ rūpam | tatra sthito yatastataḥ sarva ityarthaḥ |\n\ntattvameva tadadyāpi na jñāyate yadātmakametatsarvamityāha—satsukhatveneti |\nsatsukhaṃ niṣprapañcaṃ mahāsukham | vibuddho bodhanādrateriti tasyaiva mahāsukhasya bodhādvibuddho buddha eva | nanu devatāviśeṣāḥ pratipāditāḥ | devatātvameva tu sāmānyaṃ na pratipāditamityāha—deha iti | dehe sambhavatīti devatā varṇāgamalopābhyām |\n\nya evaivaṃbhūtaḥ sa eva bhagavān ucyata ity āha—bhaga ityādi | evaṃ pariśuddhe manasi mahāsukharasānuṣiktā aiśvaryādayo guṇā nijabījādājāyanta iti te 'sya santi |","ground_truth":[["COMM","tattvameva tadadyāpi na jñāyate yadātmakametatsarvamityāha—satsukhatveneti |\nsatsukhaṃ niṣprapañcaṃ mahāsukham | vibuddho bodhanādrateriti tasyaiva mahāsukhasya bodhādvibuddho buddha eva | nanu devatāviśeṣāḥ pratipāditāḥ | devatātvameva tu sāmānyaṃ na pratipāditamityāha—deha iti | dehe sambhavatīti devatā varṇāgamalopābhyām |"]],"offsets":[[104,431]]} {"id":"neg_cmt_2.24_x_bca_5.98","root_file":"cmt_2.24_root","comm_file":"bca_5.98_p","root":"maṇḍalaṃ pariveṣṭyaiva yoginīṃ yogisaṃpuṭām |\nbhojayen madyamāṃsaiś ca vandayec ca muhur muhuḥ || 2.24 ||\n","passage":"sāmānyāpattiśodhanāyāha.\n\ntriṣkṛtvo rātreḥ, triṣkṛtvo divasasya. triskandhaḥ trayāṇāṃ skandhānāṃ pāpadeśanāpuṇyānumodanābodhipariṇāmanānāṃ samāhāraḥ. triskandhaṃ pravartayet. śeṣā mūlāyā anyāḥ. athavā, saṃcitya kṛtā yāḥ pratikṛtās tābhyo 'nyāḥ smṛtisaṃpramoṣeṇāsaṃprajānatā vā kṛtāḥ. tāsāṃ praśamaḥ pratikaraṇaṃ tena triskandhaparivartanena bodhicittasya jinānāṃ ca bhagavatāṃ samāśrayaṇāc ca. etena vidūṣaṇāsamudācārādayo darśitā bhavanti.\n\ntatra pāpaśodhanaṃ caturdharmakasūtre deśitam—\n\n\tcaturbhir maitreya dharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ kṛtopacitaṃ pāpam abhibhavati. katamaiś caturbhiḥ? yad uta vidūṣaṇāsamudācāreṇa, pratipakṣasamudācāreṇa, pratyāpattibalena, āśrayabalena ca. tatra vidūṣaṇāsamudācāro 'kuśalaṃ karma kṛtvā vipratisārarūpāt savigarhaṇā pāpadeśanā, tadanuṣṭhānaṃ tatsamudācāraḥ. tatra pratipakṣasamudācāro 'kuśalapratipakṣaḥ kuśalam, tatsamudācāraḥ, kṛtvāpy akuśalaṃ karma kuśale karmaṇy atyantam abhiyogaḥ. tatra pratyāpattibalaṃ saṃvarasamādānād akaraṇasaṃvaralābhaḥ | tatrāśrayabalaṃ buddhadharmasaṃghaśaraṇagamanam, anutsṛṣṭabodhicittatā ca. sa balavatsaṃniśrayeṇa na śakyate pāpenābhibhavitum. ebhir maitreya caturbhir dharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ kṛtopacitaṃ pāpam abhibhavat.\n\niit. viśeṣatas tu bodhisattvāpattīnāṃ gurvīṇāṃ laghvīnāṃ ca deśanā āryopāliparipṛcchāyām uktāḥ. tāḥ śikṣāsamuccaye draṣṭavyāḥ.\n\nsarvāpattayo bodhisattvena pañcatriṃśatāṃ buddhānāṃ bhagavatām antike rātriṃdivam ekākinā deśayitavyāḥ. tatreyaṃ deśanā—aham evaṃnāmā buddhaṃ śaraṇaṃ gacchāmīty ārabhya yāvat saṃghaṃ śaraṇaṃ gacchāmi, namaḥ śākyamunaye tathāgatāyārhate samyaksaṃbuddhāya. namo vajrapramardine ityārabhya yāvat.\n\nupaimi sarvān śaraṇaṃ kṛtāñjaliḥ.\n\niti vistaram uktvāha-iti hi śāriputra bodhisattvena imān pañcatriṃśato buddhān pramukhān kṛtvā sarvatathāgatānugatair manasikāraiḥ pāpaviśuddhiḥ kāryā. tasyaivaṃ pāpaviśuddhasya ta eva buddhā bhagavanto mukhāny upadarśayanti. peyālam. na tat śakyaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhanikāyair āpattikaukṛtyasthānaṃ viśodhayituṃ yad bodhisattvas teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ nāmadheyadhāraṇaparikīrtanena rātriṃdivaṃ triskandhakadharmaparyāyapravartanena āpattikaukṛtyān niḥsarati, samādhiṃ ca pratilabhate. etat sākalyena śikṣāsamuccaye veditavyam.\n\nukto vidūṣaṇāsamudācāraḥ. pratipakṣasamudācārapratyāpattibale 'pi vistareṇa śikṣāsamuccayād eva draṣṭavye. āryamaitreyavimokṣe tu bodhicittena pāpaviśuddhir uktā. taccoktam eva prāk. jināśrayāt pāpaviśuddhau sūkarikāvadānam udāhāryam.\n\n\tye buddhaṃ śaraṇaṃ yānti na te gacchanti durgatim |\n\tprahāya mānuṣān kāyān divyān kāyāṃl labhanti te ||\n\nevaṃ dharmaṃ saṃghaṃ cādhikṛtya pāṭhaḥ. anenāśrayabalamuktam.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"taraa_4","root_file":"taraa_4_root","comm_file":"taraa_4_comm","root":"ānandarūpaṃ svavid aprakampyaṃ\nvedāntinaḥ sādhyam uṣanti śāntam |\nsaśrāvakāḥ khaḍgajināś ca sādhyam\nicchanti rūpādyupadher virāmam || 4 ||","passage":"tattvaṃ hy upādeyatve 'pi sukhaduḥkhopekṣādisakalapratibhāsasaṃdohavyāpakam. sādhyaṃ cānabhimataparihāreṇecchālakṣaṇaṃ phalam upādeyatve 'pi sakalaprāṇibhir avaśyam evāsādhyavyāvṛttyā sādhayitavyatvenābhimatam ity adoṣaḥ. tatra tāvad vedāntavādyabhimataṃ sādhyam āha—ānandarūpam ityādi.\n\nānandarūpam iti sadā sukhamayatvāt. svavid iti jyotīrūpatvena svayaṃ prakāśamānatvāt. aprakampyam ity anityatayā kampayitum aśakyatvāt. śāntam iti kleśopakleśaśūnyatvena parikalpitatvāt. evaṃvidhaṃ sādhyam uṣanti kāmayante.\n\nsaha śrāvakair vartante ye khaḍgajināḥ khaḍgaviṣāṇakalpā ekacāriṇo vargacāriṇaś ca pratyekabuddhās te sādhyam icchanti. kīdṛśam? rūpādyupadher virāmaṃ rūpavedanāsaṃjñāsaṃskāravijñānalakṣaṇānām upadhīnāṃ skandhānāṃ virāmaṃ vicchedam, nirodham iti yāvat. etad uktaṃ bhavati—sarvaśrāvakapratyekabuddhāḥ sopadhiśeṣanirupadhiśeṣabhedena bhinne 'pi nirvāṇe nirupadhiśeṣam eva nirvāṇaṃ sākṣātkartavyatve-na sādhyaṃ pratipannāḥ.\n\nidānīṃ pāramitānayavādinām abhimataṃ caturvidhaṃ sādhyam āha—ākāraśūnyam ityādi.","ground_truth":[["COMM","ānandarūpam iti sadā sukhamayatvāt. svavid iti jyotīrūpatvena svayaṃ prakāśamānatvāt. aprakampyam ity anityatayā kampayitum aśakyatvāt. śāntam iti kleśopakleśaśūnyatvena parikalpitatvāt. evaṃvidhaṃ sādhyam uṣanti kāmayante.\n\nsaha śrāvakair vartante ye khaḍgajināḥ khaḍgaviṣāṇakalpā ekacāriṇo vargacāriṇaś ca pratyekabuddhās te sādhyam icchanti. kīdṛśam? rūpādyupadher virāmaṃ rūpavedanāsaṃjñāsaṃskāravijñānalakṣaṇānām upadhīnāṃ skandhānāṃ virāmaṃ vicchedam, nirodham iti yāvat. etad uktaṃ bhavati—sarvaśrāvakapratyekabuddhāḥ sopadhiśeṣanirupadhiśeṣabhedena bhinne 'pi nirvāṇe nirupadhiśeṣam eva nirvāṇaṃ sākṣātkartavyatve-na sādhyaṃ pratipannāḥ."]],"offsets":[[288,933]]} {"id":"gg_1.6","root_file":"gg_1.6_root","comm_file":"gg_1.6_com","root":"kṣitirativipulatare tava tiṣṭhati pṛṣṭhe \ndharaṇidharaṇakiṇacakragariṣṭhe |\nkeśava dhṛtakacchaparūpa jaya jagadīśa hare || 1.6 ||\n","passage":"svamāyayā śatrusaṃharaṇadvāreṇa svabhaktaparipālanena sarvotkṛṣṭo bhava |\n\nhe keśava dhṛtakacchaparūpa | dhṛtaṃ kacchapasya rūpaṃ yena sa tathā saṃbuddhiḥ | tava pṛṣṭhe kṣitiḥ pṛthvī tiṣṭhati | kiṃbhūte | ativipulatare | atiśayena vipulaṃ vistīrṇaṃ tasmin | punaḥ kiṃbhūte | dharaṇidharaṇakiṇacakragariṣṭhe | dharaṇyāḥ bhūmerdharaṇaṃ tena kiṇaḥ mṛtaraktagranthiḥ | sa eva cakraṃ cakrākāraḥ tena gariṣṭhaṃ gurutaram | tasmin | jagadīśa hare iti sarvatra yojyam |\n\ntava daśanaśikhare dantasyāgre lagnā dharaṇī pṛthvī vasati tiṣṭhati | daśanasya śikharaṃ tasmin | kasmin keva | śaśini candre nimagnā kalaṅkakaleva |","ground_truth":[["COMM","he keśava dhṛtakacchaparūpa | dhṛtaṃ kacchapasya rūpaṃ yena sa tathā saṃbuddhiḥ | tava pṛṣṭhe kṣitiḥ pṛthvī tiṣṭhati | kiṃbhūte | ativipulatare | atiśayena vipulaṃ vistīrṇaṃ tasmin | punaḥ kiṃbhūte | dharaṇidharaṇakiṇacakragariṣṭhe | dharaṇyāḥ bhūmerdharaṇaṃ tena kiṇaḥ mṛtaraktagranthiḥ | sa eva cakraṃ cakrākāraḥ tena gariṣṭhaṃ gurutaram | tasmin | jagadīśa hare iti sarvatra yojyam |"]],"offsets":[[75,461]]} {"id":"bca_5.32","root_file":"bca_5.32_root","comm_file":"bca_5.32_p","root":"iti dhyātvā tathā tiṣṭhet trapādarabhayānvitaḥ |\nbuddhānusmṛtir apy evaṃ bhavet tasya muhur muhuḥ || 5.32 ||","passage":"ittham api viharan smṛtimanasikārabahulavihārī bhavatīti kārikādvayena darśayann āha. sarvadā buddhabodhisattvānāṃ samastavastuviṣayāpratihatajñānacakṣuṣāṃ sarvam eva vastujātaṃ purato 'vasthitam eva. aham api teṣāṃ puro 'vasthita eva, sarvavastuvat.\n\niti manasi nidhāya tathaiva saṃyatātmā tiṣṭhet. trapādarabhayānvitaḥ—apratirūpe karmaṇi trapā lajjā, śikṣāyām ādaraḥ, tadatikrame bhayam. buddhabodhisattveṣv eva vā trapādayaḥ. evaṃ sati aparo 'pi viśeṣaḥ syād ity āha—buddhetyādi. tad evaṃ viharatas tasya pratikṣaṇam akāmata eva buddhānusmṛtiḥ syāt.\n\nsaṃprajanyasya utpattisthairyayoḥ smṛtireva kāraṇamiti kathayann āha. yadā smṛtir manogṛhadvāri kleśataskarasaṃghātānupraveśanivāriṇī dauvārikavadavasthitā bhavati, tadā saṃprajanyam ayatnata evotpadyate. utpannaṃ ca sat sthirībhavati.","ground_truth":[["COMM","iti manasi nidhāya tathaiva saṃyatātmā tiṣṭhet. trapādarabhayānvitaḥ—apratirūpe karmaṇi trapā lajjā, śikṣāyām ādaraḥ, tadatikrame bhayam. buddhabodhisattveṣv eva vā trapādayaḥ. evaṃ sati aparo 'pi viśeṣaḥ syād ity āha—buddhetyādi. tad evaṃ viharatas tasya pratikṣaṇam akāmata eva buddhānusmṛtiḥ syāt."]],"offsets":[[252,552]]} {"id":"gg_4.12","root_file":"gg_4.12_root","comm_file":"gg_4.12_com","root":"sarasamasṛṇamapi malayajapaṅkam |\npaśyati viṣamiva vapuṣi saśaṅkam ||\n","passage":"stane vinihitaṃ kucamaṇḍale āropitaṃ tam udāraṃ sundaraṃ hāraṃ muktālaṅkāraṃ bhāramiva manute | kalayati jānāti | kṛśā tanuryasyāḥ sā tathā | stanayorvinihito nyastastam |\n\nsā rādhā vapuṣi svadehe lagnaṃ malayajapaṅka candanaṃ viṣaṃ kālakūṭamiva paśyati | kimbhūtam | sarasamasṛṇamapi | saha rasena vartata iti sarasaḥ | masṛṇaḥ ślakṣṇaḥ ghṛṣṭaḥ | kathaṃ yathā syāt tathā | saśaṅkaṃ śaṅkayā saha vartamānaṃ yathā bhavati |\n\nsā rādhikā sadāhaṃ yathā bhavati tathā śvasitaṃ pavanaṃ vahati | śvasitameva pavanastam |","ground_truth":[["COMM","sā rādhā vapuṣi svadehe lagnaṃ malayajapaṅka candanaṃ viṣaṃ kālakūṭamiva paśyati | kimbhūtam | sarasamasṛṇamapi | saha rasena vartata iti sarasaḥ | masṛṇaḥ ślakṣṇaḥ ghṛṣṭaḥ | kathaṃ yathā syāt tathā | saśaṅkaṃ śaṅkayā saha vartamānaṃ yathā bhavati |"]],"offsets":[[173,422]]} {"id":"neg_bca_5.99_x_ssa_1.15","root_file":"bca_5.99_root","comm_file":"ssa_1.15_com","root":"yā avasthāḥ prapadyeta svayaṃ paravaśo 'pi vā |\ntāsv avasthāsu yāḥ śikṣāḥ śikṣettā eva yatnataḥ || 5.99 ||","passage":"śivotbhūtvā iti | \"śivo bhūtvā śivaṃ yaje\" iti yadāmnāyeṣūcyate tatra dehapāta eva śivateti ye manyante teṣāṃ sati dehe śivībhāvābhāvādyajamānatānupapatteḥ svasvarūpaśivasamāveśabhaktiśāly eva yajanaṃ jānātīti tātparyam | anenaivāśayenāha tvameva yataḥ sāram utkṛṣṭaṃ vapuḥ svarūpaṃ advayena bhedaśaṅkāśaṅkuśataśātinā śodhitaṃ nirmalīkṛtaṃ bhaktairiti |\n\nvyākhyātānāṃ bhaktānāṃ bhavadadvayasādhanāya kā na yuktayaḥ yato mūḍhairudīryamāṇānyapi śivādvayadūṣaṇāni dūṣayitṛsvabhāvacidrūpaśivasvarūpasiddhiṃ vinā na kānicitsyuriti yuktyā bhaktānāṃ sādhanānyeva paryavasyanti | nikṛṣṭānāṃ tu bhedamayānāṃ tadasiddhyai śivādvayasādhanābhāvāya kāni nāvaraṇāni tīkṣṇatamayuktyastrāṇyapi samāveśarasavipruṣo 'py anabhijñatvādasañcetyamānāni mahāndhakārapātayitṝṇyeva | \n\nkadācid iti | kadācit kasyāṃcit samādhidaśāyāṃ kvāpi hṛdayacakrādau yogena cittavṛttinirodhena, īśa svāmin, asi tvaṃ labhya ityeṣā vañcanā | anyathā samādhivyutthānādyabhimatāsu kakṣyāsu kathaṃ bhaktimatāṃ prakāśase |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.62_x_bca_5.20","root_file":"bca_5.62_root","comm_file":"bca_5.20_p","root":"imaṃ carmapuṭaṃ tāvat svabuddhyaiva pṛthak kuru |\nasthipañjarato māṃsaṃ prajñāśastreṇa mocaya || 5.62 ||","passage":"evaṃ cittāyattatāṃ sarvatra niścitya cittadṛḍhatāyām udāharaṇam āha. asamāhitajanamadhye punar upaghātabhayāt tadgatamanasā yathā vraṇaṃ rakṣati kaścid apramattaḥ, evaṃ tathā śikṣārakṣaṇakāmaḥ akāraṇavairibālajanamadhye saṃvasan tatparaścittaṃ vraṇam iva rakṣet sarvakālam.\n\nyathāprasiddhita idam udāharaṇam, na tu punar manāg api sādṛśyam astīty āha.\n\nīṣanmātraṃ duḥkhaṃ duḥkhalavo vraṇakṛtaḥ. tasmād bhīto rakṣāmi vraṇam. prakṛtānurodhe rakṣatīti pāṭho yuktaḥ. ādarāt tātparyeṇa. saṃghātanarakaprabhavād anekavarṣasahasrānubhūyamānaduḥkhāt parvatāghātāt sarvato vyāptiprahārāt bhītaḥ cittavraṇaṃ na kiṃ rakṣed iti prakṛtena saṃbandhaḥ. yadi vā, ahaṃ tu kiṃ na rakṣāmīti pariṇāmena yojanīyam. athavā, evam utpāditabodhicittena manasā cintayitavyam ity avatāryate. tadā rakṣāmīti.\n\nkaḥ punar evaṃ sati guṇaḥ syād ity āha. yasmād evaṃ manasikāreṇa vicaran vanitājanamadhye 'pi prāsādapṛṣṭhe 'yam anivāryo 'tiśayena kāmarāgeṣu. tenedam uktaṃ yatir dhīra iti. asmin manasikāre nidhyaptacittaḥ.","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"ssa_1.3","root_file":"ssa_1.3_root","comm_file":"ssa_1.3_com","root":"labdhatvatsaṃpadāṃ bhaktimatāṃ tvatpuravāsinām |\nsañcāro lokamārge 'pi syāttayaiva vijṛmbhayā || 1.3 ||\n","passage":"labdhatvaditi | ye samāveśamayapraśastabhaktiyuktāḥ ata eva labdhatvatsaṃpadaḥ tvatpureviśvapūrake tvatsvarūpe vasanti tacchīlāḥ teṣāṃ lokamārge api yaḥ sañcāraḥ vyavahāraḥ, sa tayaiva samāveśarasānandamayyā, vijṛmbhayā vikasvaratayā syāt bhavatyeva | atha ca ye labdhalaukikaśriyaḥ tvadbhaktāḥ tvanmaṇḍalavāsinaḥ te sarve spṛhaṇīyatvāt sadā vibhūtimuditā iti samāsoktyā gamayati |\n\nbhaktimatāṃ vyākhyātarūpabhaktiśālināṃ sarvatra bhuvanaviṣaye kiṃ na kṣetraṃ parasiddhisamudayasthānam, kva ca eṣāṃ mananatrāṇadharmo mantro na siddhyati | yataḥ sākṣāditi samāveśadṛṣṭyā na kathāmātreṇa bhavanmayameva sarvaṃ bhuvanameṣām |","ground_truth":[["COMM","labdhatvaditi | ye samāveśamayapraśastabhaktiyuktāḥ ata eva labdhatvatsaṃpadaḥ tvatpureviśvapūrake tvatsvarūpe vasanti tacchīlāḥ teṣāṃ lokamārge api yaḥ sañcāraḥ vyavahāraḥ, sa tayaiva samāveśarasānandamayyā, vijṛmbhayā vikasvaratayā syāt bhavatyeva | atha ca ye labdhalaukikaśriyaḥ tvadbhaktāḥ tvanmaṇḍalavāsinaḥ te sarve spṛhaṇīyatvāt sadā vibhūtimuditā iti samāsoktyā gamayati |"]],"offsets":[[0,381]]} {"id":"neg_gg_3.2_x_cmt_4.17","root_file":"gg_3.2_root","comm_file":"cmt_4.17_com","root":"itastatastāmanusṛtya rādhikāmanaṅgabāṇavraṇakhinnamānasaḥ |\nkṛtānutāpaḥ sa kalindanandinītaṭāntakuñje viṣasāda mādhavaḥ || \n","passage":"hanyād iti māmakyāṃ mātari kāmacittam adhiṣṭhāya pitur akṣobhyasya māraṇaṃ kṛtvā dvābhyāṃ bhakṣayet svadeha evāntar bhāvayet | etenaitad uktaṃ bhavati | krodhādveṣālape jātāmāraṇārthāndhacintakāḥ | na sidhyanti māraṇenaiva krodhabhāvanayā sthitāḥ | kāmayed iti akṣobhyasya sthāne sthitveti bhāvaḥ ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"taraa_18","root_file":"taraa_18_root","comm_file":"taraa_18_comm","root":"pañcapradīpāmṛtabinducandra-\nbhrūmadhyabindūdbhavamaṇḍalāni |\nvāyoḥ svarūpaṃ galaśuṇḍikādyam\natattvarūpaṃ svayam ūhanīyam || 18 ||","passage":"dambholītyādi. etat sadgurūpadeśato jñeyam.\n\npañcapradīpetyādi. pañcapradīpaśabdena gokudahanalakṣaṇasya, amṛtaśabdena vimūmāraśulakṣaṇasya satatānuṣṭhānam eva sādhyaṃ manyante. bindur iti hṛccandrasthaṃ binduṃ dedīpyamānaṃ tattvaṃ sādhyaṃ ceti kṛtvā kecid bhāvayanti. candra iti hṛdisthaṃ kalārūpam ardhacandraṃ vā hṛtkamalasthaṃ kecid bhāvayanti.\n\nbhrūmadhyabindūdbhavamaṇḍalānīti bhruvor madhya ūrṇāyāṃ binduṃ vibhāvya tadbindūdbhavāni maṇḍalāni vāyuvāruṇamāhendrāgneyalakṣaṇāni. etad uktaṃ bhavati—mukhaśravaṇacakṣurghrāṇāni hastāṅgulībhiḥ pidhāya bhrūmadhyabindur draṣṭavyaḥ. tasya sphuṭāvasthāyāṃ śubhāśubhanimittasaṃsūcakāni māhendrādimaṇḍalāny upajāyante. taṃ ca binduṃ tattvam iti manyante.\n\nvāyoḥ svarūpam iti pūrakakumbhakarecakapraśāntakalakṣaṇam ānāpānādilakṣaṇaṃ ceti. etad uktaṃ bhavati—śaivasāṃkhyādinirdiṣṭaṃ vāyusvarūpaṃ jñātvā taṃ vāyuṃ nirodhabhāvanayā sthirīkṛtyākāśa utplutya gamanaṃ parapurapraveśaṃ yāvan muktiṃ ca sākṣāt kurvanti vāyuvādinaḥ.\n\ngalaśuṇḍiketi. galapradeśe jihvāmūlopari hastiśuṇḍikākārā adhaḥpralambamānā upajihvāsaṃjñikā galaśuṇḍikāsti. sā ca śaktirūpā. tadadhaḥ śivarūpam asti tattvam. sā ca jihvāgreṇa spṛśyamānā nirantaraṃ amṛtaṃ sravati. tena ca ghargharāmṛtavarṣaṇena santarpyamānam ātmānaṃ dhyāyād iti galaśuṇḍikātattvam. ādiśabdena hṛnmadhyaṣoḍaśanāḍikācakramadhyasthajñānasvarūpaṃ śivarūpaṃ tattvaṃ bhāvayitavyam ityādīnāṃ parigrahaḥ.\n\ntat sarvaṃ tīrthikādibhis tattvarūpeṇābhimatam atattvam iti svayam evohanīyaṃ vicāraṇīyam iti yāvat.\n\nsvapnendrajāletyādi. svapnendrajālopamaṃ pratibimbamāyāmarīcigandharvanagarodakacandropamam iti śabdaiḥ, anyaiś ca gaganapratiśrutkaphenopamam ityādiśabdair upamābhidheyair upamāvācakair naivāsti sādhyaṃ kathitāt sādhyād anyat. paraṃ kathita eva sādhya ete śabdāḥ pravartanta iti svayaṃ boddhavyam.","ground_truth":[["COMM","pañcapradīpetyādi. pañcapradīpaśabdena gokudahanalakṣaṇasya, amṛtaśabdena vimūmāraśulakṣaṇasya satatānuṣṭhānam eva sādhyaṃ manyante. bindur iti hṛccandrasthaṃ binduṃ dedīpyamānaṃ tattvaṃ sādhyaṃ ceti kṛtvā kecid bhāvayanti. candra iti hṛdisthaṃ kalārūpam ardhacandraṃ vā hṛtkamalasthaṃ kecid bhāvayanti.\n\nbhrūmadhyabindūdbhavamaṇḍalānīti bhruvor madhya ūrṇāyāṃ binduṃ vibhāvya tadbindūdbhavāni maṇḍalāni vāyuvāruṇamāhendrāgneyalakṣaṇāni. etad uktaṃ bhavati—mukhaśravaṇacakṣurghrāṇāni hastāṅgulībhiḥ pidhāya bhrūmadhyabindur draṣṭavyaḥ. tasya sphuṭāvasthāyāṃ śubhāśubhanimittasaṃsūcakāni māhendrādimaṇḍalāny upajāyante. taṃ ca binduṃ tattvam iti manyante.\n\nvāyoḥ svarūpam iti pūrakakumbhakarecakapraśāntakalakṣaṇam ānāpānādilakṣaṇaṃ ceti. etad uktaṃ bhavati—śaivasāṃkhyādinirdiṣṭaṃ vāyusvarūpaṃ jñātvā taṃ vāyuṃ nirodhabhāvanayā sthirīkṛtyākāśa utplutya gamanaṃ parapurapraveśaṃ yāvan muktiṃ ca sākṣāt kurvanti vāyuvādinaḥ.\n\ngalaśuṇḍiketi. galapradeśe jihvāmūlopari hastiśuṇḍikākārā adhaḥpralambamānā upajihvāsaṃjñikā galaśuṇḍikāsti. sā ca śaktirūpā. tadadhaḥ śivarūpam asti tattvam. sā ca jihvāgreṇa spṛśyamānā nirantaraṃ amṛtaṃ sravati. tena ca ghargharāmṛtavarṣaṇena santarpyamānam ātmānaṃ dhyāyād iti galaśuṇḍikātattvam. ādiśabdena hṛnmadhyaṣoḍaśanāḍikācakramadhyasthajñānasvarūpaṃ śivarūpaṃ tattvaṃ bhāvayitavyam ityādīnāṃ parigrahaḥ.\n\ntat sarvaṃ tīrthikādibhis tattvarūpeṇābhimatam atattvam iti svayam evohanīyaṃ vicāraṇīyam iti yāvat."]],"offsets":[[45,1485]]} {"id":"bca_5.81","root_file":"bca_5.81_root","comm_file":"bca_5.81_p","root":"sātatyābhiniveśotthaṃ pratipakṣottham eva ca |\nguṇopakārikṣetre ca duḥkhite ca mahac chubham || 5.81 ||","passage":"tasmāt sattvārādhanam eva bodhisattvasya karma upakārikṣetram asādhāraṇaṃ puṇyaprasūtihetur iti.\n\ntatprasaṅgena anyad api darśayann āha.\n\nsamādānena kriyamāṇam. abhiniveśotthaṃ tīvraprasādajanitam. pratipakṣotthaṃ kleśapratipakṣaśūnyatādibhāvanāprasūtam. guṇakṣetraṃ buddhabodhisattvādi. upakārikṣetraṃ mātāpitādi. duḥkhitā glānādayaḥ. eteṣu svalpamati kṛtam aprameyaśubhahetur upajāyate.\n\nidam api bodhisattvenābhyasanīyam ity āha.","ground_truth":[["COMM","tatprasaṅgena anyad api darśayann āha.\n\nsamādānena kriyamāṇam. abhiniveśotthaṃ tīvraprasādajanitam. pratipakṣotthaṃ kleśapratipakṣaśūnyatādibhāvanāprasūtam. guṇakṣetraṃ buddhabodhisattvādi. upakārikṣetraṃ mātāpitādi. duḥkhitā glānādayaḥ. eteṣu svalpamati kṛtam aprameyaśubhahetur upajāyate."]],"offsets":[[98,388]]} {"id":"bca_5.60","root_file":"bca_5.60_root","comm_file":"bca_5.60_p","root":"rakṣasīmaṃ manaḥ kasmād ātmīkṛtya samucchrayam |\ntvattaś cet pṛthag evāyaṃ tenātra tava ko vyayaḥ || 5.60 ||","passage":"gṛdhrādibhir vipralujyamāna itastataḥ pratikāram ātmarakṣaṇārthaṃ kim iti na karotīti pṛcchati sarvasāmarthyavikalatvāt. ata eva cittaparikarmaiva sādhyam. tasmin parikarmite kāyasyāyatnata eva parikarmasiddheḥ, tatparatantratvāt tasyety uktaṃ bhavati.\n\nevaṃ sarvathānupayogini kāye sāpekṣatāṃ nirasyann āha.\n\nhe manaḥ, anātmakam eva ātmatvena svīkṛtya māṃsāsthipuñjaṃ kāyasaṃjñakaṃ kasmāt kāraṇāt tvaṃ rakṣasi? kim evam iti cet, bhavato yadi bhinna evāyaṃ kāyaḥ. tena asyāpacaye tava kim apacīyate?\n\npūrvam eva ciraṃ svīkṛta iti ced āha. he mūḍha, mohavijṛmbhitam etad bhavataḥ. śuciṃ pavitram.","ground_truth":[["COMM","evaṃ sarvathānupayogini kāye sāpekṣatāṃ nirasyann āha.\n\nhe manaḥ, anātmakam eva ātmatvena svīkṛtya māṃsāsthipuñjaṃ kāyasaṃjñakaṃ kasmāt kāraṇāt tvaṃ rakṣasi? kim evam iti cet, bhavato yadi bhinna evāyaṃ kāyaḥ. tena asyāpacaye tava kim apacīyate?"]],"offsets":[[254,499]]} {"id":"neg_taraa_5_x_cmt_1.8","root_file":"taraa_5_root","comm_file":"cmt_1.8_com","root":"ākāraśūnyaṃ gaganendurūpaṃ\npratyātmavedyaṃ karuṇārasaṃ ca |\nsallakṣaṇair bhūṣitam arthakāri\ndānādiniṣyandam apetasaukhyam || 5 ||","passage":"adṛṣtamaṇḍalasyeti | yogayoginītantroktakrameṇābhiṣiktasya | anyamaṇḍalaṃ kriyātantoktamaṇḍalaṃ | tatra praviṣṭasyābhiṣiktasya pakṣāntaram āha ||\n\nmaṇḍala ityādi | etat tantroktamaṇḍala iti bhāvaḥ | samāhito 'nuddhatakāyavāṅmanovyāpārāt |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_gg_1.8_x_medū_21","root_file":"gg_1.8_root","comm_file":"medū_21_mall","root":"tava karakamalavare nakham adbhutaśṛṅgaṃ \ndalitahiraṇyakaśiputanubhṛṅgam |\nkeśava dhṛtanaraharirūpa jaya jagadīśa hare || 1.8 ||\n","passage":"kimu tiktakaṣāyā vā ye nisargāt kaphāpahāḥ || kṛtaśuddheḥ kramāt pītapeyādeḥ pathyabhojinaḥ | vātādibhir na bādhā syād indriyair iva yoginaḥ || iti ||\n\nnīpam iti || sāraṅgā mataṅgajāḥ kuraṅgā bhṛṅgā vā || \"sāraṅgaś cātake bhṛṅge kuraṅge ca mataṅgaje\" iti viśvaḥ || ardharūḍhair ekadeśodgataiḥ kesaraiḥ kiñjalkair haritaṃ pālāśavarṇa kapiśaṃ kṛṣṇapītaṃ ca || \"pālāśo harito harit\" iti | \"śyāvaḥ syāt kapiśo dhūmradhūmalau kṛṣṇalohite\" iti cāmaraḥ || śyāmavarṇam iti yāvat || \"varṇo varṇena\" iti samāsaḥ || nīpaṃ sthalakadambakusumam || \"atha sthakadambake | nīpaḥ syāt pulake\" iti śabdārṇave || dṛṣṭvā saṃprekṣya | viditveti yāvat | tathā kacchev anukaccham || || \"avyayaṃ vibhakti-\" ityādinā vibhaktyarthe 'vyayībhāvaḥ || \"jalapāyam anūpaṃ syāt puṃsi kacchas tathāvidhaḥ\" ity amaraḥ || āvirbhūtāḥ prathamāḥ prathamotpannā mukulā yāsāṃ tāḥ kandalīr bhūmikadalīḥ || \"droṇaparṇī snigdhakandā kandalī bhūkadaly api iti śabdārṇave || jagdhvā bhakṣayitvā || \"ado jagdhiḥ-\" iti jagdhyādeśaḥ || araṇyeṣv adhikasurabhim atighrāṇatarpaṇaṃ \"dagdhāraṇyeṣu\" iti pāṭhe \"dagdham\" ity adhikaviśeṣaṇam || arthavaśāt kandalīś ca dṛṣṭvaivety anvayo draṣṭavyaḥ || urvyā bhūmer gandham āghrāya jalalavamuco meghasya te tava mārgaṃ sūcayiṣyanty anumāpayiṣyanti | yatra yatra vṛṣṭikāryaṃ kandalīmukulanīpakusumādikaṃ dṛśyate tatra tatraḥ tvayā vṛṣṭam ity anumīyata iti bhāvaḥ ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"bca_5.61","root_file":"bca_5.61_root","comm_file":"bca_5.61_p","root":"na svīkaroṣi he mūḍha kāṣṭhaputtalakaṃ śucim |\namedhyaghaṭitaṃ yantraṃ kasmād rakṣasi pūtikam || 5.61 ||","passage":"he manaḥ, anātmakam eva ātmatvena svīkṛtya māṃsāsthipuñjaṃ kāyasaṃjñakaṃ kasmāt kāraṇāt tvaṃ rakṣasi? kim evam iti cet, bhavato yadi bhinna evāyaṃ kāyaḥ. tena asyāpacaye tava kim apacīyate?\n\npūrvam eva ciraṃ svīkṛta iti ced āha.\n\nhe mūḍha, mohavijṛmbhitam etad bhavataḥ. śuciṃ pavitram. ayaṃ ca aśuciḥ. idam evāha— amedhyeti. pūtikaṃ śatanadharmakam.\n\nsyād etat—kim anyasminn asann api doṣa ucyate ity atrāha. carmam ayaṃ puṭam. svamativiśeṣeṇa pṛthak kuru svakāyād apasāraya.","ground_truth":[["COMM","pūrvam eva ciraṃ svīkṛta iti ced āha.\n\nhe mūḍha, mohavijṛmbhitam etad bhavataḥ. śuciṃ pavitram. ayaṃ ca aśuciḥ. idam evāha— amedhyeti. pūtikaṃ śatanadharmakam."]],"offsets":[[191,350]]} {"id":"neg_bca_5.55_x_nasa_1","root_file":"bca_5.55_root","comm_file":"nasa_1_vi","root":"suniścitaṃ suprasannaṃ dhīraṃ sādaragauravam |\nsalajjaṃ sabhayaṃ śāntaṃ parārādhanatatparam || 5.55 ||","passage":"padārthas tv adhunā vyākhyāyate || atheti vajradharam adhikṛtyāha tasyādhyeṣakatvena prastutatvāt | āryamāyājālaṣoḍaśasāhasrikamahāyogatantrāntaḥpātisamādhijālapaṭalād bhagavacchākyamunibhāṣitā bhagavato mañjuśrījñānasattvasya paramārthā nāmasaṃgītir yā tasyā adhyeṣaṇārthaṃ bhagavān vajradharo mṛdvindriyasattvānugrahārthaṃ | punar apy athety āha | athaśabda ānantarye | atha vajradharo bhṛkuṭītaraṅgapramukhaiḥ sārdham nāthaṃ buddhaṃ bhagavantaṃ tathāgataṃ praṇamya kṛtāñjalipuṭo bhūtvā agrataḥ sthita idam āheti saṃbandhaḥ || vajraṃ dhārayatīti vajradharaḥ | anena padena gāmbhīryam abhidhīyate | śriyo devatyas tā vidyante yasyāsau śrīmān | anena caudāryaṃ sūcitaṃ | tataś ca kim uktaṃ bhavati | prajñopāyātmako bhagavān vajradhara iti | ata evoktaṃ śrīsaṃvare |\n\n\tsarvākāśāvakāśe śrīvajrasattvas tathāgataḥ |\n\niti | duḥkhena dāmyanta iti durdāntā īśvarādayas teṣāṃ damakaḥ śāsako vajradharavineyakatvāt teṣām īśvarādīnām | utkṛṣṭatvāṭ paro vajradharaḥ | bhūrlokabhuvarlokasvarlokā iti trayo lokāḥ | tān vijetuṃ śīlam asyeti trilokavijayī || atha vā jayakaramadhukarasarvārthasiddhikarās trayo bhrātaras trilokāḥ | tān vijetuṃ śīlam asyeti trilokavijayī | ata eva vīro bhagavān vajradharaḥ arair anabhibhavanīyatvāt || śrītattvasaṃgrahe pañca guhyāni paṭhyante | tathā hi |\n\n\tyathā yathā hi vinayaṃ yānti sattvāḥ svabhāvataḥ |\n\ttathā tathā hi sattvārthaṃ kuryād rāgādibhiḥ śuciḥ ||\n\tsarvasattvahitārthāya buddhaśāsanahetutaḥ |\n\tmārayan sarvasattvāṃs tu na sa pāpena lipyate ||\n\tsarvasattvahitārthāya buddhakāyaprayogataḥ |\n\tharaṃs tu paravittāni na sa pāpena lipyate ||\n\trāgatulyaṃ sukhaṃ nāsti taj jinebhyaḥ samādadat |\n\tsattvārthāt paradārāṇi sevayan puṇyam āpnuyāt ||\n\tsarvasattvahitārthāya buddhaśāsanahetutaḥ |\n\tsarvakarmāṇi kurvaṃs tu bahu puṇyam avāpnuyāt ||\n\niti ||\n\nteṣāṃ pañcānāṃ guhyānāṃ rājā guhyarāṭ | guhyair vā rājata iti guhyarāṭ || kuliśo vajras tasyeśvaraḥ kuliśeśvaraḥ || bhagavān vajradharo 'grataḥ sthito bhūtvā kṛtāñjalipuṭa idaṃ vakṣyamānam āheti kriyāpadaṃ sarvatra yojanīyam ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_bca_5.64_x_cmt_4.6","root_file":"bca_5.64_root","comm_file":"cmt_4.6_com","root":"evam anviṣya yatnena na dṛṣṭaṃ sāram atra te |\nadhunā vada kasmāt tvaṃ kāyam adyāpi rakṣasi || 5.64 ||","passage":"tadagra ityādi pāpadeśanā kṛtapāpaprakāśanenākaraṇasamvaragrahaṇam | puṇyānumodanā sarvabuddhabodhisattvasaccaritasattvānāṃ puṇyeṣu saharṣasādhukārakaraṇam ||\n\ntriśaraṇagamanam buddhadharmasaṃghānām āśrayaṇīyatvena cetobhajanam | yācanā buddhānām aparinirvāṇena saṃsārāvasthanārthaṃ vacanaviśeṣaḥ | adhyeṣaṇā buddhānām anavaratavad dharmadeśanārthaṃ cākṣaviśeṣodīraṇam | ātmaniryātanaṃ sarvabuddhabodhisattvebhya ātmadehaniryātanam | puṇyapariṇāmam | etat kriyākalāpaprasūtasya puṇyasya sarvasattvānāṃ buddhatvāya niryātanam ||\n\npraṇidhānaṃ saṃsārikasukhasaṃgam |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"cmt_4.20_4.21","root_file":"cmt_4.20_4.21_root","comm_file":"cmt_4.20_4.21_com","root":"samprahārapadaṃ savye caturmāravimardanam |\nvāme bhūmiṣṭhajānuṃ ca kekarākṣaṃ bhayānakam || 4.22 ||\nvasudhāṃ tarjayantaṃ ca vāmajānvagrataḥ sthitam |\nakṣobhyakṛtamaulaṃ tu nīlaṃ ratnakirīṭinam || 4.21 ||\n","passage":"vasudhām iti | gauravarṇāṃ sarvālaṃkārabhūṣitāṃ sampuṭāñjalinīṃ kūrmoparisapraṇayopaviṣṭāṃ bhagavadgatalocanām | kekarākṣam iti savyāpasavyābhyām ūrdhvāgataputtalīdvayam ||","ground_truth":[["COMM","vasudhām iti | gauravarṇāṃ sarvālaṃkārabhūṣitāṃ sampuṭāñjalinīṃ kūrmoparisapraṇayopaviṣṭāṃ bhagavadgatalocanām | kekarākṣam iti savyāpasavyābhyām ūrdhvāgataputtalīdvayam ||"]],"offsets":[[0,172]]} {"id":"neg_nasa_30_x_cmt_1.12","root_file":"nasa_30_root","comm_file":"cmt_1.12_com","root":"mahāmahamahārāgaḥ sarvasattvaratiṃkaraḥ | \nmahāmahamahādveṣaḥ sarvakleśamahāripuḥ || 30 ||\n","passage":"mahāvyādhiratisārapramehādiḥ | mṛtyuduḥkhaṃ maraṇameva ||\n\nyamadūto yamapuruṣaḥ |","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"neg_taraa_10_x_seni_22","root_file":"taraa_10_root","comm_file":"seni_22_p","root":"kṛtvā sākṣāt svādhipaṃ sātarūpaṃ\npaścāt tyaktvā sātamātraṃ phalaṃ syāt |\nśuddhaṃ sākṣāc chakyate naiva kartuṃ\ntenākāro bhāvitaḥ svādhipasya || 10 ||","passage":"kutaḥ | āha—vajretyādi | neṣṭaṃ yataḥ | aniṣṭir eva kutaḥ | āha—vajragarbhe tadagre ca sātarūpākṣobhyāstitvena vajrasattvamudrāviyogāt | antarāle kapāle ca, āstāṃ tāvad vajrasattvamudrāviyogo 'dhyavasitasātasaṃvedanabhāvād grāhyādibhāvenākṣobhyamudrāyā api viyogāt | etac ca pūrvoktavajrasattvamudrāviyogata ity anuvṛtter labhyate |\n\ntarhi tattvaṃ kutra jñeyam | tattvaṃ vittau guror mukhād iti | anena ṣoḍaśārdhārdhabindudhṛgbhagavato yatrāvasthānaṃ tad āmnāyate | tad āhuḥ—\n\n\tbeṇṇi vi galle beṇṇi vi tulle |\n\tvājja paḍante paṃmu acchüante ||\n\tvājja paḍantā akhobbhaḍā paṃmu acchüantā vājja |\n\tkājje kāraṇa muddïa ehu so mahāsuharājja || \n\netayor vajrarūpasattvarūpayor vajrasattvaśūnyatākaruṇāprajñopāyanirvāṇabhavādivyapadeśo boddhavyaḥ | ayam eva cārtha utpattikrame mahārāgād drutāpattau candrārkamadhyasthabindudvayarūpeṇordhvādhovartinā tatra tatra bhagavatā darśitaḥ | utpannas tu yathoktaḥ sekārthaḥ | pariniṣpannas tu dravād bolarūpasūryasthaḥ prajñopāyātmakaḥ śūnyatākaruṇārūpo dharmadhātusvabhāva utthito bhagavān | ekapādāṅguṣṭhāsanalagnatā tu skhaladavasthākālākalitatāṃ sūcayitum ||\n\nnanv evam—\n\n\tvajravaraṭakamadhyasthaṃ hūṃtattvaṃ vibhāvayet punaḥ ||\n\niti katham | atra hi vajravaraṭakasya madhyastham ity asyārthasya vighaṭanāt | na | anyārthatvād asya | tathā hi vajravaraṭakayoḥ prajñopāyavarāṅgayor madhyasthaṃ hūṃtattvam iti ha iti hetuśūnyam u ity ūhāpagatam aṃ ity apratiṣṭhitaṃ bhāvayed iti vivakṣitatvāt |\n\ntarhi maṇer antargatam iti katham | ucyate | atrāpy anya evārthaḥ | tathā hi maṇyoḥ paṅkajakuliśayor antargatam itīdam api sustham | \n\nnanv etat katham avagamyate yad ubhayatrāyam artho vivakṣita iti | ucyate—\n\n\tkamalākāśe maṇivaraṭakayoḥ pīḍanasthāne |\n\tvajraparyaṅkataś cittaṃ maṇyantargatam īkṣayan |\n\tyat tad utpadyate jñānaṃ jñānaṃ tadrūpam ity alam ||\n\niti paramādye pravacanāt | atrāyam arthaḥ | kamalasyākāśe kamalamadhyaśūnyadeśe maṇivaraṭakayoḥ pañkajakuliśayoḥ pīḍanasthāne saṅghaṭṭanasthāne | vajraparyaṅkata iti vajrasya pari sarvato 'ṅkataḥ kroḍata iti pañcamyā vajrād bahir lagnamātraṃ vivakṣitam | cittaṃ maṇyor antargatam īkṣamāṇasya yad vijñānam utpadyate tad vijñānasvarūpam ity arthaḥ | tathā ca vajāmṛte—\n\n\tnābhimadhye sthitaṃ devi karṇikāgūḍhagocare |\n\tsravate śukrarūpeṇa bhagaliṅgāntare sthitam ||\n\niti | uktaṃ ca hevajre—\n\n\tcandrāli kālimārtaṇḍa bījaṃ madhyagataṃ bhavet |\n\niti | tathā ca |\n\n\tyāvan no patati prabhāsvaramayaḥ śītāṃśudhārādravo \n\t\tdevīpadmadalodare samarasībhūto jinānāṃ gaṇaiḥ |\n\tsphūrjadvajraśikhāgrataḥ karuṇayābhinnaṃ jagatkāraṇaṃ \n\t\ttāvac chrīkaruṇābalasya sahajaṃ jānīhi rūpaṃ vibhoḥ || (1)\n\n\tyāvad vajramaṇes trivajradahane bhraśyan vidhur vāyunā \n\t\ttiṣṭhaty abjapuṭe sukoṭarakuṭīlīnecchur asmin kṣaṇe |\n\tyad bhūtaṃ svaparādikalparahitaṃ vyāpārahīnaṃ mano\n\t\tjānīmaḥ sahajaṃ tad eva hi punar yuktyāgamena sphuṭam | (2) \n\n\tprajñāpaṅkajavajrayogaparamānandāvaśeṣe sthite\n\t\tsthānasrāvaviśuddhabindur acalo yāvan mṛgāṅko mataḥ |\n\ttāvac cittam acañcalaṃ calamarutsrotaś ca vidhvaṃsyate \n\t\tna śrotraṃ śṛṇute 'kṣi neṅgati mahāmudreti sā ceṣyate || (3) \n\ntarhi—\n\n\tnānyena kathyate sahajaṃ na kasminn api labhyate |\n\tātmanā jñāyate puṇyād guruparvopasevayā ||\n\nity uktaṃ katham | atra guruparva vajraparva | sevākāla ity arthasaṅgatyabhāvād upasevābhāvāt | na | upaśabdena sāmīpyavācakatvena vajrād bahiḥ samīpe sevety uktam | \n\ntarhi—\n\n\tbolasaukhyaṃ mahāmudrā vajrāyatanam upāyakam |\n\niti katham | atrāpi yad bolasaukhyaṃ sā mahāmudrā | vajram eva āyatanaṃ sthānam upāyakam ity arthāsaṅgateḥ | na | bolasaukhyaṃ mahāmudrā ca vajrāyatanasthaṃ yat sa paramānandaḥ | tad upāyakam iti darśitam | kiṃ cāsmanmate—\n\n\tathāto rahasyaṃ vakṣye samāsān na tu vistarāt |\n\trahasye parame \n\nityādi sustham | tathā hi rahasye rahasyaṃ vakṣya iti sambandhaḥ | rahasya iti rahau vajraṃ padmamṃ ca tayor antarāle | seti sarvākāreṇa | yeti yathātathyam | ety advayam | ītīdantātītam | \n\ntathā coktam—\n\n\trepho vajram iti prokto hakāraḥ padmam ucyate |\n\niti ||","ground_truth":[],"offsets":[]} {"id":"nasa_9","root_file":"nasa_9_root","comm_file":"nasa_9_vi","root":"prakāśayatu saṃbuddho bhagavān śastā jagadguruḥ |\nmahāsamayatattvajña idriyāśayavit paraḥ || 9 ||\n","passage":"prakāśayatu bhagavān ity āha | saṃbuddha iti śāśvatadvāreṇa || jagadanuśāsanāc chāstety akṣobhyadvāreṇa || jagatāṃ gurur jagadgurur iti ratnasaṃbhavadvāreṇa || samayo bhagavān śrīvajrasattvaḥ | mahāś cāsau samayaś ca mahāsamayaḥ | tasya tattvaṃ mahāsamayatattvaṃ | taj jānātīti mahāsamayatattvajña iti | amitābhadvāreṇa || indriyāṇi mṛdumadhyādhimātrāṇi | teṣām āśayo 'bhiprāyaḥ | taṃ vettīti indriyāśayavid ity amoghasiddhidvāreṇa || evaṃ pañcatathāgatāmako bhagavān para utkṛṣṭaḥ prakāśayatv ity arthaḥ ||\n\natha bhagavan jñānakāyasyetyādi || he bhagavn mañjuśrījñānasattvasya saṃbandhinī yā nāmasaṃgītis tāṃ cāhaṃ dhārayiṣyāmīti vakṣyamāṇena kriyāpadena saṃbandhaḥ || kiṃviśiṣṭasya jñānakāyasyeti | jñānam eva kāyo jñānakāyas tasya jñānakāyasyety ādarśajñānadvāreṇa || mahoṣṇīṣasyeti | mahān uṣṇīṣo 'syeti mahoṣṇīṣas tasya mahoṣṇīṣasyeti samatājñānadvāreṇa || mahoṣṇīṣatvaṃ sarvatathāgatabhiṣekātmakatvāt || giṣpater iti | girāṃ śabdānāṃ patiḥ svāmī gīṣpatis tasya gīṣpateḥ pratyavekṣaṇājñānadvāreṇa ||","ground_truth":[["COMM","prakāśayatu bhagavān ity āha | saṃbuddha iti śāśvatadvāreṇa || jagadanuśāsanāc chāstety akṣobhyadvāreṇa || jagatāṃ gurur jagadgurur iti ratnasaṃbhavadvāreṇa || samayo bhagavān śrīvajrasattvaḥ | mahāś cāsau samayaś ca mahāsamayaḥ | tasya tattvaṃ mahāsamayatattvaṃ | taj jānātīti mahāsamayatattvajña iti | amitābhadvāreṇa || indriyāṇi mṛdumadhyādhimātrāṇi | teṣām āśayo 'bhiprāyaḥ | taṃ vettīti indriyāśayavid ity amoghasiddhidvāreṇa || evaṃ pañcatathāgatāmako bhagavān para utkṛṣṭaḥ prakāśayatv ity arthaḥ ||"]],"offsets":[[0,507]]} {"id":"cmt_4.10","root_file":"cmt_4.10_root","comm_file":"cmt_4.10_com","root":"sarvam ākāśasaṃkāśaṃ kṣaṇamātraṃ vibhāvya ca |\nśuddhasphaṭikavat svaccham ātmadehaṃ vibhāvayet || 4.10 ||\n","passage":"ākāśasaṃkāśam iti ākāśaṃ pratighadravyābhāvamātram | tena saṃkāśaṃ sadṛśaṃ niśceṣṭībhūya nirālambarūpeṇa katipayakṣaṇaṃ tiṣṭhed ity arthaḥ | tatas tadanantarajhaṭity ātmānaṃ māṃsāsthirudhirādivarjitaṃ śubharaśmipuṅgam iva karacaraṇād yupetaṃ khaḍgapāśādirahitaṃ sattvaparyaṅkiṇaṃ jaṭāmukuṭadharaṃ samādhimudrārpitapāṇipadmam | athavā svabhāvaprajñāṅgasaṅginaṃ śvetapadmacandramaṇḍalāsanam antarīkṣasthitam anantākāśamaṇḍale bhāvayet ||\n\ntato 'grataḥ saptapātāladeśagatadṛṣṭiḥ sann ityarthaḥ | vātetyādi tad anantākāśāntargataṃ nīlayaṃkārapariṇataṃ vāyumaṇḍalaṃ ṣoḍaśalakṣayojanapramāṇam utsargeṇa tiryagsaṃkhyapramāṇaṃ cākāraṃ koṭidvaye ca latāpatākāṅkitaṃ śyāmavarṇaṃ bhāvayet | tadupari raktaraṃkārapariṇatam agnimaṇḍalaṃ trikoṇaṃ pṛthivīmaṇḍalapramāṇaṃ raktavarṇaṃ koṇeṣu raṃkārāṅkitaṃ bhāvayet |","ground_truth":[["COMM","ākāśasaṃkāśam iti ākāśaṃ pratighadravyābhāvamātram | tena saṃkāśaṃ sadṛśaṃ niśceṣṭībhūya nirālambarūpeṇa katipayakṣaṇaṃ tiṣṭhed ity arthaḥ | tatas tadanantarajhaṭity ātmānaṃ māṃsāsthirudhirādivarjitaṃ śubharaśmipuṅgam iva karacaraṇād yupetaṃ khaḍgapāśādirahitaṃ sattvaparyaṅkiṇaṃ jaṭāmukuṭadharaṃ samādhimudrārpitapāṇipadmam | athavā svabhāvaprajñāṅgasaṅginaṃ śvetapadmacandramaṇḍalāsanam antarīkṣasthitam anantākāśamaṇḍale bhāvayet ||"]],"offsets":[[0,435]]}