source
large_string | judgment_id
large_string | docket_number
large_string | judgment_date
timestamp[us] | publication_date
timestamp[us] | last_update
timestamp[us] | court_id
large_string | department_id
large_string | judgment_type
large_string | excerpt
large_string | xml_content
large_string | presiding_judge
large_string | decision
null | judges
large list | legal_bases
large list | publisher
large_string | recorder
large_string | reviser
large_string | keywords
large list | num_pages
int64 | full_text
large_string | volume_number
int64 | volume_type
large_string | court_name
large_string | department_name
large_string | extracted_legal_bases
large list | references
large list | thesis
large_string | country
large_string | court_type
large_string |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
pl-court
|
155000000001521_III_AUa_001702_2011_Uz_2012-02-29_001
|
III AUa 1702/11
| 2012-02-29T00:00:00
| 2012-11-28T11:27:22
| 2013-12-01T04:43:39
|
15500000
|
1521
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt III AUa 1702/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Barbara Staśkiewicz Sędziowie: SSA Stanisława Kubica (spr.) SSA Barbara Pauter Protokolant: Adrianna Szymanowska po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku J. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o emeryturę pomostową na skutek apelacji J. B. od wyro
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Teresa Kudanowska-Giedrojć " xEditorFullName="Teresa Kudanowska-Giedrojć " xPublisher="tgiedrojc" xVersion="1.0" xYear="2011" xLang="PL" xToPage="4" xEditor="tgiedrojc" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="001702" xVolType="15/500000/0001521/AUa">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt III AUa 1702/11</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 29 lutego 2012 r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III</xText>
<xText>Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xRows>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>SSA Barbara Staśkiewicz</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>Sędziowie:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>SSA Stanisława Kubica (spr.)</xText>
<xText>SSA Barbara Pauter</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>Adrianna Szymanowska</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. we Wrocławiu</xText>
<xText>sprawy z wniosku <xAnon>J. B.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o emeryturę pomostową</xText>
<xText>na skutek apelacji <xAnon>J. B.</xAnon></xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>we Wrocławiu
</xText>
<xText>z dnia 10 października 2011 r. sygn. akt IX U 1001/11</xText>
<xText><xBx>
<xIx> oddala apelację.</xIx>
</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Wnioskodawca <xAnon>J. B.</xAnon> w odwołaniu od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we <xAnon>W.</xAnon> z dnia 15 lipca 2011 roku odmawiającej mu prawa do emerytury pomostowej, wobec nie spełnienia warunków koniecznych do przyznania emerytury pomostowej, domagał się jej zmiany w kierunku przyznania prawa do spornego świadczenia.</xText>
<xText>W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: wnioskodawca <xAnon>urodzony (...)</xAnon> złożył do organu rentowego wniosek o emeryturę pomostową datowany na dzień 18 kwietnia 2011 roku. Łączny staż pracy wnioskodawcy uwzględniony przez organ rentowy wynosi 35 lat 2 miesiące i 14 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Wnioskodawca wykazał również staż pracy w szczególnych warunkach – ogółem 11 lat 8 miesięcy i 20 dni. Pozwany organ rentowy po rozpatrzeniu wniosku wnioskodawcy odmówił prawa do emerytury pomostowej zaskarżoną decyzją z dnia 6 lipca 2011 roku, bowiem wnioskodawca nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą oraz nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat. Wnioskodawca nie spełnił również warunków do emerytury wcześniejszej z art. 184 ustawy emerytalnej, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 roku nie wykazał 25-letniego stażu pracy a jedynie 23 lata 1 miesiąc i 23 dni oraz 15–letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględnił okresów pracy w szczególnych warunkach dotyczących emerytury pomostowej od 9 września 1999 roku do 17 lutego 2000 roku bowiem brak jest powołania na podstawę prawną i od 20 sierpnia 2008 roku do 31 marca 2011 roku gdyż brak powołania na <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20082371656" xTitle="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych" xAddress="Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656">ustawę o emeryturach pomostowych</xLexLink>. Nie uwzględnił również okresów pracy w szczególnych warunkach dotyczących wcześniejszej emerytury – od 23 września 1987 roku do 31 sierpnia 1989 roku i od 22 stycznia 1990 roku do 30 kwietnia 1991 roku, bowiem za te okresy przedłożono zaświadczenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione przez jednostki, które nie są upoważnione do wystawiania takich dokumentów.</xText>
<xText>Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 października 2011 roku oddalił odwołanie wnioskodawcy.</xText>
<xText>W uzasadnieniu do wyroku Sąd Okręgowy wskazał, iż wnioskodawca nie spełnił łącznie warunków do emerytury pomostowej. Sąd Okręgowy zauważył, iż poczynione w toku postępowania ustalenia wskazują, że łączny staż pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wynosi 11 lat 8 miesięcy i 20 dni zamiast wymaganych 15 lat jak również na dzień złożenia wniosku i wydania decyzji wnioskodawca nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą. W odniesieniu do wniosku wnioskodawcy z dnia 1 marca 2011 roku wnioskodawca sprecyzował, że chodzi mu o zaliczenie do okresu zatrudnienia od 1 maja 1984 roku do 31 grudnia 1984 roku w <xAnon> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon> do stażu pracy i ewentualnego podwyższenia świadczenia w przypadku przyznania mu prawa do emerytury. Sąd Okręgowy przekazał powyższy wniosek organowi rentowemu celem merytorycznego rozstrzygnięcia.</xText>
<xText>Apelację od powyższego wyroku wywiódł wnioskodawca, który zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu brak zajęcia stanowiska Sądu Okręgowego w sprawie pracodawcy <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>J. K.</xAnon>, wskazując, iż pracodawca uwzględnił go jako pracownika o szczególnym charakterze pracy ale dopiero od marca 2011 roku, odprowadza składkę na Fundusz Emerytur Pomostowych, jednak nie chce powołać się na Ustawę z dnia 19.12.2008 roku pomimo, iż wnioskodawca pracę u tego pracodawcy rozpoczął 20 sierpnia 2008 roku jako operator żurawia wieżowego; błędne informacje udzielane przez ZUS i przyjmowanie zaświadczeń pracy w szczególnych warunkach wystawianych przez Archiwum, które dopiero przy odmowie do emerytury pomostowej okazały się nic nie warte. Wskazując na powyższe zarzuty wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</xIx>
</xBx></xText>
<xText>Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji zgromadził w sprawie wystarczający materiał dowodowy, a jego ocena nie narusza granic zastrzeżonych dla swobodnej oceny materiału dowodowego (<xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 kpc</xLexLink>). Wbrew zarzutom podnoszonym w apelacji Sąd I instancji wydał trafne rozstrzygnięcie znajdujące uzasadnienie w całokształcie sprawy oraz treści obowiązujących przepisów, a Sąd Apelacyjny aprobując w pełni te ustalenia przyjmuje je za własne bez potrzeby szczegółowego ich przytaczania.</xText>
<xText>W przedmiotowej sprawie sporne pozostawało czy wnioskodawca spełnił przesłanki uprawniające go do uzyskania prawa emerytury pomostowej, zgodnie z przepisami <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20082371656" xTitle="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych" xAddress="Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656">ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych</xLexLink> (Dz. U. z 2008 roku, Nr 237, poz.1656 z późn. zm.).</xText>
<xText>Zgodnie z treścią przepisu <xLexLink xArt="art. 4" xIsapId="WDU20082371656" xTitle="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych" xAddress="Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</xLexLink> prawo do emerytury pomostowej spełnia pracownik, który: 1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku, 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat, 3) osiągnął wiek wynoszący dla mężczyzn co najmniej 60 lat, 4) ma okres składkowy i nie składkowy, wynoszący dla mężczyzn co najmniej 25 lat, 5) przed dniem 1 stycznia 1999 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, 6) po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy w pełnym wymiarze czasu pracy, 7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.</xText>
<xText>W rozumieniu powyższych przepisów ubezpieczony występujący o przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej powinien spełnić łącznie następujące przesłanki:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>ukończyć 60 lat,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>posiadać 25-letni okres zatrudnienia</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>posiadać 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>być urodzonym po 31 grudnia 1948 roku,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText>mieć udokumentowane wykonywanie pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 roku</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText>mieć udokumentowaną pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze po 31 grudnia 2008 roku</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText>rozwiązać umowę o pracę</xText>
</xUnit>
<xText>Podkreślenia wymaga fakt, iż jedynie łączne spełnienie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury. Innymi słowy nie wystąpienie jednej z przesłanek pozbawia ubezpieczonego prawa do emerytury pomostowej.</xText>
<xText>Wykazanie wystąpienia wszystkich wymienionych powyżej przesłanek uprawniających do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury było w niniejszej sprawie obowiązkiem wnioskodawcy (<xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 kc</xLexLink>). Bez wątpienia wnioskodawca osiągnął wiek 60 lat oraz posiada co najmniej 25-letni okres pracy. Jednocześnie wnioskodawca nie udowodnił posiadania 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych oraz nie rozwiązał umowy o pracę.</xText>
<xText>Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie w sposób jednoznaczny wskazuje, iż wnioskodawca do chwili obecnej w dalszym ciągu pozostaje w zatrudnieniu u dotychczasowego pracodawcy. Tym samym uznać należy, iż wnioskodawca nie wypełnił przesłanki rozwiązania umowy o pracę. Tym samym już z tego powodu nie uzyskał on uprawnień do starania się o emeryturę pomostową.</xText>
<xText>Ponadto wskazać należy, iż ustalony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, iż wnioskodawca posiada jedynie 11 lat 8 miesięcy i 20 dni pracy w warunkach szczególnych. Przedstawione przez wnioskodawcę dowody nie pozwalają na uznanie, iż posiada on wymagany prawem okres pracy w warunkach szczególnych. W szczególności wskazać należy, iż wnioskodawca nie posiada odpowiednich dokumentów stwierdzających pracę w warunkach szczególnych zgodnych z przepisami <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20082371656" xTitle="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych" xAddress="Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656">ustawy o emeryturach pomostowych</xLexLink>. W szczególności wskazać należy, iż dokumenty – świadectwa pracy wnioskodawcy za okresy od 9 września 1999 roku do 17 lutego 2000 roku i od 20 sierpnia 2008 roku do 31 marca 2011 roku nie mogą zostać uznane za prawidłowe, gdyż brak jest w nich powołania się przez pracodawcę na podstawę prawną zawartą w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20082371656" xTitle="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych" xAddress="Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656">ustawie o emeryturach pomostowych</xLexLink>.</xText>
<xText>Wobec powyższego wskazać należy, iż prawidłowo uznał Sąd Okręgowy, iż wnioskodawca nie jest uprawniony do emerytury pomostowej, zgodnie z <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20082371656" xTitle="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych" xAddress="Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656">ustawą z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych</xLexLink>. Wnioskodawca nie spełni bowiem wymienionych w tym przepisie przesłanek uprawniających do starania się o prawo do emerytury pomostowej. Wnioskodawca jak zostało to wykazane powyżej nie posiada wymaganego art. 4 ustawy pomostowej okresu pracy w warunkach szczególnych oraz nie rozwiązał stosunku pracy.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w pełni zgadza się z ustaleniami dokonanymi przez Sąd I instancji. Sąd Okręgowy słusznie uznał, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.</xText>
<xText>Z wymienionych względów Sąd Apelacyjny orzekł o oddaleniu apelacji na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 kpc</xLexLink>.’</xText>
<xText>R.S.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Barbara Staśkiewicz
| null |
[
"Barbara Staśkiewicz",
"Stanisława Kubica",
"Barbara Pauter"
] |
[
"art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych"
] |
Teresa Kudanowska-Giedrojć
|
Adrianna Szymanowska
|
Teresa Kudanowska-Giedrojć
|
[
"Emerytura"
] | 4
|
Sygn. akt III AUa 1702/11
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 lutego 2012 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:
SSA Barbara Staśkiewicz
Sędziowie:
SSA Stanisława Kubica (spr.)
SSA Barbara Pauter
Protokolant:
Adrianna Szymanowska
po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. we Wrocławiu
sprawy z wnioskuJ. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.
o emeryturę pomostową
na skutek apelacjiJ. B.
od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
we Wrocławiu
z dnia 10 października 2011 r. sygn. akt IX U 1001/11
oddala apelację.
UZASADNIENIE
WnioskodawcaJ. B.w odwołaniu od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.z dnia 15 lipca 2011 roku odmawiającej mu prawa do emerytury pomostowej, wobec nie spełnienia warunków koniecznych do przyznania emerytury pomostowej, domagał się jej zmiany w kierunku przyznania prawa do spornego świadczenia.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: wnioskodawcaurodzony (...)złożył do organu rentowego wniosek o emeryturę pomostową datowany na dzień 18 kwietnia 2011 roku. Łączny staż pracy wnioskodawcy uwzględniony przez organ rentowy wynosi 35 lat 2 miesiące i 14 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Wnioskodawca wykazał również staż pracy w szczególnych warunkach – ogółem 11 lat 8 miesięcy i 20 dni. Pozwany organ rentowy po rozpatrzeniu wniosku wnioskodawcy odmówił prawa do emerytury pomostowej zaskarżoną decyzją z dnia 6 lipca 2011 roku, bowiem wnioskodawca nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą oraz nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat. Wnioskodawca nie spełnił również warunków do emerytury wcześniejszej z art. 184 ustawy emerytalnej, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 roku nie wykazał 25-letniego stażu pracy a jedynie 23 lata 1 miesiąc i 23 dni oraz 15–letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględnił okresów pracy w szczególnych warunkach dotyczących emerytury pomostowej od 9 września 1999 roku do 17 lutego 2000 roku bowiem brak jest powołania na podstawę prawną i od 20 sierpnia 2008 roku do 31 marca 2011 roku gdyż brak powołania naustawę o emeryturach pomostowych. Nie uwzględnił również okresów pracy w szczególnych warunkach dotyczących wcześniejszej emerytury – od 23 września 1987 roku do 31 sierpnia 1989 roku i od 22 stycznia 1990 roku do 30 kwietnia 1991 roku, bowiem za te okresy przedłożono zaświadczenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione przez jednostki, które nie są upoważnione do wystawiania takich dokumentów.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 października 2011 roku oddalił odwołanie wnioskodawcy.
W uzasadnieniu do wyroku Sąd Okręgowy wskazał, iż wnioskodawca nie spełnił łącznie warunków do emerytury pomostowej. Sąd Okręgowy zauważył, iż poczynione w toku postępowania ustalenia wskazują, że łączny staż pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wynosi 11 lat 8 miesięcy i 20 dni zamiast wymaganych 15 lat jak również na dzień złożenia wniosku i wydania decyzji wnioskodawca nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą. W odniesieniu do wniosku wnioskodawcy z dnia 1 marca 2011 roku wnioskodawca sprecyzował, że chodzi mu o zaliczenie do okresu zatrudnienia od 1 maja 1984 roku do 31 grudnia 1984 roku wSpółdzielni Mieszkaniowej (...)weW.do stażu pracy i ewentualnego podwyższenia świadczenia w przypadku przyznania mu prawa do emerytury. Sąd Okręgowy przekazał powyższy wniosek organowi rentowemu celem merytorycznego rozstrzygnięcia.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł wnioskodawca, który zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu brak zajęcia stanowiska Sądu Okręgowego w sprawie pracodawcy(...)J. K., wskazując, iż pracodawca uwzględnił go jako pracownika o szczególnym charakterze pracy ale dopiero od marca 2011 roku, odprowadza składkę na Fundusz Emerytur Pomostowych, jednak nie chce powołać się na Ustawę z dnia 19.12.2008 roku pomimo, iż wnioskodawca pracę u tego pracodawcy rozpoczął 20 sierpnia 2008 roku jako operator żurawia wieżowego; błędne informacje udzielane przez ZUS i przyjmowanie zaświadczeń pracy w szczególnych warunkach wystawianych przez Archiwum, które dopiero przy odmowie do emerytury pomostowej okazały się nic nie warte. Wskazując na powyższe zarzuty wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji zgromadził w sprawie wystarczający materiał dowodowy, a jego ocena nie narusza granic zastrzeżonych dla swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 233 § 1 kpc). Wbrew zarzutom podnoszonym w apelacji Sąd I instancji wydał trafne rozstrzygnięcie znajdujące uzasadnienie w całokształcie sprawy oraz treści obowiązujących przepisów, a Sąd Apelacyjny aprobując w pełni te ustalenia przyjmuje je za własne bez potrzeby szczegółowego ich przytaczania.
W przedmiotowej sprawie sporne pozostawało czy wnioskodawca spełnił przesłanki uprawniające go do uzyskania prawa emerytury pomostowej, zgodnie z przepisamiustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych(Dz. U. z 2008 roku, Nr 237, poz.1656 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią przepisuart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychprawo do emerytury pomostowej spełnia pracownik, który: 1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku, 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat, 3) osiągnął wiek wynoszący dla mężczyzn co najmniej 60 lat, 4) ma okres składkowy i nie składkowy, wynoszący dla mężczyzn co najmniej 25 lat, 5) przed dniem 1 stycznia 1999 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, 6) po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy w pełnym wymiarze czasu pracy, 7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
W rozumieniu powyższych przepisów ubezpieczony występujący o przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej powinien spełnić łącznie następujące przesłanki:
1
ukończyć 60 lat,
2
posiadać 25-letni okres zatrudnienia
3
posiadać 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych,
4
być urodzonym po 31 grudnia 1948 roku,
5
mieć udokumentowane wykonywanie pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 roku
6
mieć udokumentowaną pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze po 31 grudnia 2008 roku
7
rozwiązać umowę o pracę
Podkreślenia wymaga fakt, iż jedynie łączne spełnienie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury. Innymi słowy nie wystąpienie jednej z przesłanek pozbawia ubezpieczonego prawa do emerytury pomostowej.
Wykazanie wystąpienia wszystkich wymienionych powyżej przesłanek uprawniających do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury było w niniejszej sprawie obowiązkiem wnioskodawcy (art. 6 kc). Bez wątpienia wnioskodawca osiągnął wiek 60 lat oraz posiada co najmniej 25-letni okres pracy. Jednocześnie wnioskodawca nie udowodnił posiadania 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych oraz nie rozwiązał umowy o pracę.
Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie w sposób jednoznaczny wskazuje, iż wnioskodawca do chwili obecnej w dalszym ciągu pozostaje w zatrudnieniu u dotychczasowego pracodawcy. Tym samym uznać należy, iż wnioskodawca nie wypełnił przesłanki rozwiązania umowy o pracę. Tym samym już z tego powodu nie uzyskał on uprawnień do starania się o emeryturę pomostową.
Ponadto wskazać należy, iż ustalony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, iż wnioskodawca posiada jedynie 11 lat 8 miesięcy i 20 dni pracy w warunkach szczególnych. Przedstawione przez wnioskodawcę dowody nie pozwalają na uznanie, iż posiada on wymagany prawem okres pracy w warunkach szczególnych. W szczególności wskazać należy, iż wnioskodawca nie posiada odpowiednich dokumentów stwierdzających pracę w warunkach szczególnych zgodnych z przepisamiustawy o emeryturach pomostowych. W szczególności wskazać należy, iż dokumenty – świadectwa pracy wnioskodawcy za okresy od 9 września 1999 roku do 17 lutego 2000 roku i od 20 sierpnia 2008 roku do 31 marca 2011 roku nie mogą zostać uznane za prawidłowe, gdyż brak jest w nich powołania się przez pracodawcę na podstawę prawną zawartą wustawie o emeryturach pomostowych.
Wobec powyższego wskazać należy, iż prawidłowo uznał Sąd Okręgowy, iż wnioskodawca nie jest uprawniony do emerytury pomostowej, zgodnie zustawą z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych. Wnioskodawca nie spełni bowiem wymienionych w tym przepisie przesłanek uprawniających do starania się o prawo do emerytury pomostowej. Wnioskodawca jak zostało to wykazane powyżej nie posiada wymaganego art. 4 ustawy pomostowej okresu pracy w warunkach szczególnych oraz nie rozwiązał stosunku pracy.
Sąd Apelacyjny w pełni zgadza się z ustaleniami dokonanymi przez Sąd I instancji. Sąd Okręgowy słusznie uznał, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Z wymienionych względów Sąd Apelacyjny orzekł o oddaleniu apelacji na podstawieart. 385 kpc.’
R.S.
| 1,702
|
15/500000/0001521/AUa
|
Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
|
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 233;art. 233 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 233 § 1 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656",
"art": "art. 4",
"isap_id": "WDU20082371656",
"text": "art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych",
"title": "Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 6",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 6 kc",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 233; art. 233 § 1; art. 385)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 6)",
"Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 - art. 4)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155515000004027_VIII_Ga_000364_2012_Uz_2013-02-21_001
|
VIII Ga 364/12
| 2013-02-21T00:00:00
| 2013-03-19T01:01:06
| 2015-05-04T23:03:50
|
15551500
|
4027
|
SENTENCE, REASON
|
Sygnatura akt VIII Ga 364/12 WYROK W I M I E N I U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J Dnia 21 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy w składzie następującym : Przewodniczący:SSO Anna Budzyńska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2013 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym sprawy z powództwa Firmy Handlowo – Usługowej (...) D. D. , (...) spółki jawnej w S. przeciwko A. K. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowe
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Joanna Witkowska" xVersion="1.0" xYear="2012" xFlag="published" xEditorFullName="Monika Ziębakowska" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xLang="PL" xEditor="mziebakowska" xToPage="5" xPublisher="jwitkowska" xFromPg="1" xVolNmbr="000364" xVolType="15/551500/0004027/Ga">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygnatura akt VIII Ga 364/12</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>W I M I E N I U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J</xBx></xText>
<xText xALIGNx="right">Dnia 21 lutego 2013 r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy</xText>
<xText>w składzie następującym :</xText>
<xText/>
<xText>Przewodniczący:SSO Anna Budzyńska</xText>
<xText/>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2013 r. w Szczecinie</xText>
<xText/>
<xText>na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym</xText>
<xText/>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon> Firmy Handlowo – Usługowej (...)</xAnon> <xAnon>D. D.</xAnon>, <xAnon> (...) spółki jawnej</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>A. K.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 11 czerwca 2012 r. sygnatura akt X GC 446/12 upr</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>oddala apelację;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 300,00 zł ( trzysta złotych) tytułem kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.</xText>
</xUnit>
<xText/>
<xText xALIGNx="center"> SSO Anna Budzyńska</xText>
<xText/>
<xText>Sygn. akt VIII Ga 364/12</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Apelacja wywiedziona przez stronę powodową nie zasługiwała na uwzględnienie.</xText>
<xText>Przedmiotowa sprawa rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym, regulowanym przepisami <xLexLink xArt="art. 505(1)" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 505<xSUPx>1</xSUPx></xLexLink> – 505<xSUPx>14</xSUPx> <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">k.p.c.</xLexLink> Zgodnie z dyspozycją <xLexLink xArt="art. 505(13);art. 505(13) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 505<xSUPx>13</xSUPx> § 2 k.p.c.</xLexLink> jeżeli Sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Zauważyć należy, że w postępowaniu uproszczonym apelację można oprzeć na dwóch wskazanych w przepisie <xLexLink xArt="art. 505(9);art. 505(9) § 1(1)" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 505<xSUPx>9</xSUPx> § 1<xSUPx>1</xSUPx> k.p.c.</xLexLink> podstawach, w świetle zaś stanowiska Sądu Najwyższego apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter apelacji ograniczonej (por. stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55, mającej moc zasady prawnej). Oznacza to, że jej celem jest kontrola wyroku wydanego przez sąd pierwszej instancji (z punktu widzenia jego zgodności z materiałem procesowym pozostającym w dyspozycji sądu orzekającego) w granicach wyznaczonych przez treść zarzutów apelacji.</xText>
<xText>Skarżący sformułował w apelacji zarzut naruszenia prawa procesowego – <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink>, uzasadniany dokonaniem przez Sąd I instancji błędnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, wyrażającej się w błędnym przyjęciu, iż klauzula rabatowa, ujęta w <xAnon>fakturze VAT nr (...)</xAnon> nie była objęta konsensusem stron, podczas gdy zdaniem skarżącego – z materiału dowodowego wynika, że pozwany najpóźniej w 2010 roku wyraził dorozumianą zgodę na stosowanie we wzajemnych transakcjach klauzuli upoważniającej powoda do cofnięcia przyznanych rabatów w przypadku nieterminowych płatności.</xText>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego powyższy zarzut i przytoczona w uzasadnieniu apelacji argumentacja na jego uzasadnienie nie zasługują na uwzględnienie.</xText>
<xText>Na wstępie należy zauważyć, że w rozważanej sprawie nie ma sporu co do tego, że strony łączyła umowa, na podstawie której pozwany dokonał zakupu materiałów objętych sporną fakturą VAT. Podobnie rodzaj i ilość wydanego i odebranego towaru, wysokość ceny i wartość rabatu a także termin płatności wynikający z załączonej wraz z pozwem faktury VAT nie był w sprawie kwestionowany. Poza sporem pozostaje również fakt odbioru przez pracownika pozwanego towaru wraz z fakturą w brzmieniu określonym w dokumencie z dnia 30 grudnia 2010 roku oraz procedura dokonywania transakcji między stronami.</xText>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego w zakresie spornej między stronami kwestii tj. zawarcia umowy sprzedaży przewidującej obowiązek zapłaty przez pozwanego jako kupującego – w przypadku nieterminowej płatności należności – kwoty stanowiącej równowartość wskazywanego w fakturze upustu – Sąd I instancji przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe i na jego podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Ustalenie te jak i poczynione na ich podstawie wywody prawne Sąd odwoławczy przyjmuje za własne, podzielając tym samym w całości zaprezentowane przez Sąd I instancji stanowisko, że powództwo - mając na uwadze podniesione przez strony twierdzenia oraz naprowadzone w sprawie dowody - okazało się nieuzasadnione. Ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy nie pozwala zdaniem Sądu Okręgowego na przyjęcie, że strony zawarły porozumienie w sprawie klauzuli przewidującej zwrot udzielonego rabatu w przypadku nieterminowej zapłaty należności przez pozwanego. Powódka wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 232 k.p.c.</xLexLink> nie wykazała w toku procesu okoliczności, z których wywodzi skutki prawne.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że klauzula rabatowa w brzmieniu ujawnionym w spornej fakturze VAT, nie była objęta konsensusem stron. Powódka nie wykazała bowiem aby takie zastrzeżenie, w świetle nie budzącej wątpliwości procedury realizacji zamówień, stanowiło przedmiot ustaleń czynionych między stronami. Przeczą temu zeznania świadków jak i samych stron. Zgodnie z zeznaniami świadka <xAnon>R. S.</xAnon>, który zwracał się do powódki o przedstawienie ofert handlowych, nie uzgadniał on z nikim z ramienia powodowej spółki czy i na jakich warunkach ma być stosowany rabat. Z zeznań świadka <xAnon>K. M.</xAnon> wynika, że rozmawiał on z <xAnon>A. D. (1)</xAnon> (pracownikiem powódki) na temat rabatu - jednak nie na temat uzależnienia rabatu od terminowej płatności (k. 436). Powyższe zeznania korespondują z dowodem z zeznań pozwanego <xAnon>A. K.</xAnon> w charakterze strony, który również wskazał, że nie rozmawiał z <xAnon>J. Ś.</xAnon> na temat rabatów i nigdy nie był informowany o tym, że warunkiem jego udzielenia jest terminowa płatność (k. 439). Okoliczność powyższą potwierdził także wspólnik powodowej <xAnon> spółki - (...)</xAnon> na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 roku, zeznając iż nie uzgadniał z pozwanym warunków udzielania rabatów, natomiast „w pewnym momencie” na fakturze sprzedaży wprowadził zapis, że rabaty udzielane są kupującemu warunkowo (k. 438). Nadto według zeznań wskazanych wyżej świadków jak i świadka <xAnon>A. D. (2)</xAnon> oferty handlowe powódki, składane pozwanemu wskazywały tylko wysokość rabatu, cenę i termin płatności. W ofertach tych nie było zaś adnotacji odnośnie uzależnienia rabatu od terminowej zapłaty należności. Zwrócić przy tym trzeba uwagę, że zeznania te znajdują potwierdzenie w treści dokumentów w postaci ofert dla klienta przedstawianych pozwanemu przy okazji innych umów nieobjętych niniejszym sporem a złożonych do akt niniejszej sprawy.</xText>
<xText>Nie można zatem przyjąć, w świetle powyższych dowodów, jak wskazuje w apelacji powódka, że pozwany w momencie zawierania umowy miał świadomość co do istnienia warunków klauzuli rabatowej. Z przedstawionego materiału dowodowego wynika bowiem, że na etapie formułowania i zgłaszania pozwanemu oferty nie była poruszana kwestia uzależnienia rabatu od terminowości zapłaty za faktury. Dodać należy, że dla określenia skutków czynności prawnej najważniejsze znaczenie mają essentialia negotii, które identyfikują daną czynność oraz pozwalają odróżnić ją od czynności innego rodzaju. Na gruncie niniejszej sprawy - co zauważył Sąd Rejonowy - kwestia przyznania i rozliczenia rabatu przez sprzedawcę na rzecz kupującego, jako ściśle oddziałująca na ukształtowanie wysokości ceny zalicza się do kategorii elementów istotnych stosunku zobowiązaniowego. Natomiast analiza dowodów zgromadzonych w sprawie nie pozwala na poczynienie ustaleń, że strony zawarły umowę o treści wskazywanej przez powódkę. Nie można też przyjąć – jak twierdziła powódka, że „pozwany najpóźniej w 2010 r. wyraził dorozumianą zgodę na stosowanie we wzajemnych transakcjach klauzuli upoważniającej powoda do cofnięcia przyznanych rabatów w przypadku nieterminowych płatności”. Okoliczności powyższej zaprzeczył pozwany, wskazując, że kwestia cofnięcia udzielonego rabatu nie była przedmiotem uzgodnień między stronami stron, powyższe nie znalazło też odzwierciedlenia w treści ofert handlowych, które w dalszym ciągu nie zawierały zastrzeżenia uzależnienia rabatu od terminowej płatności.</xText>
<xText>Dokonując oceny prezentowanych przez skarżącą argumentów w zakresie skutków wynikających z faktu umieszczenia klauzuli rabatowej w fakturach VAT, doręczenia i akceptacji tych faktur przez pozwanego bądź osobę uprawnioną wskazać należy po pierwsze, że wzmianka o warunkach udzielenia rabatu ujawniona została jedynie w fakturach VAT wystawianych pozwanemu, w tym w spornej <xAnon>fakturze VAT nr (...)</xAnon>. Nie ulega natomiast wątpliwości, że faktury VAT nie są źródłem stosunku cywilnoprawnego, pełnią one funkcję identyfikacyjną oraz uprawdopodobniają wykonanie zobowiązania przez wierzyciela, stanowiąc dokumenty techniczno – rozliczeniowe. Faktury VAT nie kreują zobowiązania, takie winno wynikać z wiążącej strony umowy, przy czym dokumenty te powinny odzwierciedlać postanowienia umowy, a nie kształtować je. Treść faktury i ewentualne zamieszczane tam adnotacje nie mogą nakładać innych obowiązków na dłużnika, precyzować ich bądź zmieniać istotnych elementów umowy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r., IV CK 28/05, LEX nr 180911). Warunki zwrotu rabatu nie zostały objęte ustaleniami ofert składanych pozwanemu jak i dokumentów WZ - zatem sporna faktura załączona do pozwu zawiera element dodatkowy, który nie był przedmiotem umowy łączącej strony. Skoro uprawnienie do zwrotu rabatu wynikało nie z umowy ale z faktury to nie nosi ona cech oświadczenia woli pozwanego (<xLexLink xArt="art. 61" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 61 k.c.</xLexLink>). Tym samym jako dokument zawierający adnotację zmieniającą swą treścią essentialia negotii - zasady ustalania ceny sprzedaży, nie może wywołać skutku prawnego w stosunku do pozwanego, bowiem nie zostały one następnie przez niego potwierdzone. Takiego potwierdzenia powódka upatruje w fakcie złożenia na spornej fakturze podpisu przez pracownika pozwanego <xAnon>K. M.</xAnon>. Niemniej jednak zauważyć trzeba, że <xAnon>K. M.</xAnon> nie jest osobą uprawnioną do działania w imieniu pozwanego, zatem jego podpis nie może być utożsamiany z wyrażeniem akceptacji przez pozwanego warunków zmieniających treść łączącej strony umowy. Podzielić bowiem należy rozważania poczynione w tym względzie przez Sąd Rejonowy odnośnie ograniczonego umocowania tego pracownika wynikającego z obowiązków służbowych, które polegały na przygotowaniu zapotrzebowania na materiały i wyboru najkorzystniejszej oferty. W świetle powyższego ustalenia Sądu I instancji co do tego, że w ramach tych obowiązków pracownik akceptował fakturę, która w jego przeświadczeniu zgodna była z ofertą handlową co do ilości, jakości i ceny ostatecznej towaru – należy uznać za prawidłowe. Trafnie zatem Sąd Rejonowy rozważył z tego punktu widzenia fakt podpisania spornej faktury przez pracownika pozwanego i prawidłowo wywiódł, że nie stanowi on potwierdzenia zawarcia przez strony porozumienia w sprawie zasad przyznania rabatu.</xText>
<xText>Odmówić także należało trafności zarzutu, że pozwany był świadomy co do obowiązku zwrotu rabatów gdyż informował o tym fakcie innych kontrahentów. Okoliczność taka została potwierdzona przez świadka <xAnon>A. D. (2)</xAnon> jak i przez pozwanego <xAnon>A. K.</xAnon>, jednak powódka zdaje się nie zaważać, że informacje te – jak wynika z zeznań i wyjaśnień strony - zostały przekazane kontrahentom już po wezwaniu pozwanego do zapłaty należności z tytułu zwrotu rabatu.</xText>
<xText>W konsekwencji uznać należało, że podniesione w apelacji zarzuty naruszenia <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaznaczyć należy, że w istotnych ustaleniach Sądu Rejonowego, mających wpływ na rozstrzygnięcie, nie można dopatrzyć się sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym.</xText>
<xText>Uzasadniona jest także zdaniem Sądu Okręgowego - ocena Sądu Rejonowego w zakresie uznania sprzeczności z zasadami współżycia społecznego postanowienia umowy uzależniającego przyznanie upustu na towary w zależności od terminowej zapłaty faktury. Swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie Sąd Rejonowy oparł na stanowisku Sądu Najwyższego wyrażonym w analogicznym stanie faktycznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2004 r., II CK 354/03, LEX nr 134392), które to stanowisko Sąd Okręgowy w pełni podziela. Nie można podzielić argumentacji skarżącej mającej dowodzić ustalenia wysokości ceny nabywanych towarów - wskazującej, że cena tych towarów w niniejszej sprawie jest pewna, ponieważ jeśli pozwany zapłaci w terminie to nie ma możliwości by uległa zmianie. Podkreślić trzeba, że postanowienie klauzuli rabatowej zawarte w spornej fakturze oznacza, że ostateczna wysokość ceny w umowach sprzedaży z pozwanym, w przypadku nieterminowej zapłaty ceny z rabatem, zależy od decyzji sprzedawcy, czyli na gruncie niniejszej sprawy od powódki. W razie nieterminowej zapłaty powódka jest uprawniona do podwyższenia ceny o kwotę udzielonego rabatu. Rację ma powódka odnośnie pewności ceny w tym rozumieniu, że kwota, o jaką może nastąpić podwyższenie ceny jest drugiej stronie znana. Niemniej jednak niepewność ceny wyraża się w tym, że wykonanie tego uprawnienia zależy tylko i wyłącznie od uznania powódki. Powstrzymywanie się powódki ze skorzystania z uprawnienia w sytuacji, gdy pozwany uchybia terminom, może wpływać na decyzję pozwanego o kontynuowaniu współpracy z powódką w obawie przed jednorazowym obciążeniem go kwotą przyznanych rabatów. W tym właśnie kontekście zastrzeżenie zawarte w spornej fakturze ogranicza wolność działalności gospodarczej jednej ze stron stosunku zobowiązaniowego. Nie ma przy tym znaczenia podnoszony przez powódkę fakt, że nie jest ona jedynym podmiotem oferującym artykuły elektryczne. Racjonalnym bowiem jest wniosek, że skoro tylko od powódki zależy czy obciąży pozwanego kwotą anulowanych rabatów to chcąc uniknąć takiej sytuacji pozwany będzie podtrzymywał kontakty handlowe z powódką rezygnując ze współpracy z innymi podmiotami działającymi na rynku. Poza tym niepewność co do wysokości ceny towarów nabywanych od powódki, o której była mowa wyżej utrudnia także ustalanie warunków sprzedaży pozwanego ze swoimi klientami stanowiąc przez to - jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy - realne zagrożenie dla zachowania przejrzystości obrotu gospodarczego i stałości stosunków gospodarczych. Podzielić należy także argumentację Sądu Rejonowego, że zastrzeżenie umowne warunkujące przyznanie rabatu w zależności od dokonania terminowej płatności należy postrzegać jako dodatkowe obciążenie pozwanego, skoro ustawodawca na tę okoliczność zastrzegł odsetki ustawowe. Postanowienie o takiej treści należy rozpatrywać w kontekście podwójnego obciążenia dłużnika z tego samego tytułu tj. nieterminowej zapłaty należności, wykraczające poza ramy przewidzianego w <xLexLink xArt="art. 353(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 353<xSUPx>1 </xSUPx>k.c.</xLexLink> przywileju swobodnego kształtowania treści umów. Ocena prawna takiej praktyki zawarta w zaskarżonym orzeczeniu nie nasuwa wątpliwości Sądu Okręgowego.</xText>
<xText>Mając na względzie powyższe, Sąd Okręgowy w oparciu o treść <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink> oddalił apelację jako bezzasadną. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje oparcie w treści <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 108;art. 108 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 108 § 1 k.p.c.</xLexLink> Na koszty poniesione przez stronę pozwaną w postępowaniu apelacyjnym złożyły się jedynie koszty zastępstwa procesowego w kwocie 300 zł ustalone na podstawie <xLexLink xArt="§ 6;§ 6 pkt. 3;§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU20021631349" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349">§ 6 pkt 3 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</xLexLink> (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późniejszymi zmianami).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Anna Budzyńska
| null |
[
"Anna Budzyńska"
] |
[
"art. 535 k.c."
] |
Joanna Witkowska
| null |
Monika Ziębakowska
|
[
"Umowa Sprzedaży"
] | 5
|
Sygnatura akt VIII Ga 364/12
WYROK
W I M I E N I U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J
Dnia 21 lutego 2013 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy
w składzie następującym :
Przewodniczący:SSO Anna Budzyńska
po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2013 r. w Szczecinie
na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym
sprawy z powództwaFirmy Handlowo – Usługowej (...)D. D.,(...) spółki jawnejwS.
przeciwkoA. K.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 11 czerwca 2012 r. sygnatura akt X GC 446/12 upr
I
oddala apelację;
II
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 300,00 zł ( trzysta złotych) tytułem kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.
SSO Anna Budzyńska
Sygn. akt VIII Ga 364/12
UZASADNIENIE
Apelacja wywiedziona przez stronę powodową nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotowa sprawa rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym, regulowanym przepisamiart. 5051– 50514k.p.c.Zgodnie z dyspozycjąart. 50513§ 2 k.p.c.jeżeli Sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Zauważyć należy, że w postępowaniu uproszczonym apelację można oprzeć na dwóch wskazanych w przepisieart. 5059§ 11k.p.c.podstawach, w świetle zaś stanowiska Sądu Najwyższego apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter apelacji ograniczonej (por. stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55, mającej moc zasady prawnej). Oznacza to, że jej celem jest kontrola wyroku wydanego przez sąd pierwszej instancji (z punktu widzenia jego zgodności z materiałem procesowym pozostającym w dyspozycji sądu orzekającego) w granicach wyznaczonych przez treść zarzutów apelacji.
Skarżący sformułował w apelacji zarzut naruszenia prawa procesowego –art. 233 § 1 k.p.c., uzasadniany dokonaniem przez Sąd I instancji błędnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, wyrażającej się w błędnym przyjęciu, iż klauzula rabatowa, ujęta wfakturze VAT nr (...)nie była objęta konsensusem stron, podczas gdy zdaniem skarżącego – z materiału dowodowego wynika, że pozwany najpóźniej w 2010 roku wyraził dorozumianą zgodę na stosowanie we wzajemnych transakcjach klauzuli upoważniającej powoda do cofnięcia przyznanych rabatów w przypadku nieterminowych płatności.
W ocenie Sądu Okręgowego powyższy zarzut i przytoczona w uzasadnieniu apelacji argumentacja na jego uzasadnienie nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że w rozważanej sprawie nie ma sporu co do tego, że strony łączyła umowa, na podstawie której pozwany dokonał zakupu materiałów objętych sporną fakturą VAT. Podobnie rodzaj i ilość wydanego i odebranego towaru, wysokość ceny i wartość rabatu a także termin płatności wynikający z załączonej wraz z pozwem faktury VAT nie był w sprawie kwestionowany. Poza sporem pozostaje również fakt odbioru przez pracownika pozwanego towaru wraz z fakturą w brzmieniu określonym w dokumencie z dnia 30 grudnia 2010 roku oraz procedura dokonywania transakcji między stronami.
W ocenie Sądu Okręgowego w zakresie spornej między stronami kwestii tj. zawarcia umowy sprzedaży przewidującej obowiązek zapłaty przez pozwanego jako kupującego – w przypadku nieterminowej płatności należności – kwoty stanowiącej równowartość wskazywanego w fakturze upustu – Sąd I instancji przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe i na jego podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Ustalenie te jak i poczynione na ich podstawie wywody prawne Sąd odwoławczy przyjmuje za własne, podzielając tym samym w całości zaprezentowane przez Sąd I instancji stanowisko, że powództwo - mając na uwadze podniesione przez strony twierdzenia oraz naprowadzone w sprawie dowody - okazało się nieuzasadnione. Ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy nie pozwala zdaniem Sądu Okręgowego na przyjęcie, że strony zawarły porozumienie w sprawie klauzuli przewidującej zwrot udzielonego rabatu w przypadku nieterminowej zapłaty należności przez pozwanego. Powódka wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi zart. 6 k.c.w zw. zart. 232 k.p.c.nie wykazała w toku procesu okoliczności, z których wywodzi skutki prawne.
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że klauzula rabatowa w brzmieniu ujawnionym w spornej fakturze VAT, nie była objęta konsensusem stron. Powódka nie wykazała bowiem aby takie zastrzeżenie, w świetle nie budzącej wątpliwości procedury realizacji zamówień, stanowiło przedmiot ustaleń czynionych między stronami. Przeczą temu zeznania świadków jak i samych stron. Zgodnie z zeznaniami świadkaR. S., który zwracał się do powódki o przedstawienie ofert handlowych, nie uzgadniał on z nikim z ramienia powodowej spółki czy i na jakich warunkach ma być stosowany rabat. Z zeznań świadkaK. M.wynika, że rozmawiał on zA. D. (1)(pracownikiem powódki) na temat rabatu - jednak nie na temat uzależnienia rabatu od terminowej płatności (k. 436). Powyższe zeznania korespondują z dowodem z zeznań pozwanegoA. K.w charakterze strony, który również wskazał, że nie rozmawiał zJ. Ś.na temat rabatów i nigdy nie był informowany o tym, że warunkiem jego udzielenia jest terminowa płatność (k. 439). Okoliczność powyższą potwierdził także wspólnik powodowejspółki - (...)na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 roku, zeznając iż nie uzgadniał z pozwanym warunków udzielania rabatów, natomiast „w pewnym momencie” na fakturze sprzedaży wprowadził zapis, że rabaty udzielane są kupującemu warunkowo (k. 438). Nadto według zeznań wskazanych wyżej świadków jak i świadkaA. D. (2)oferty handlowe powódki, składane pozwanemu wskazywały tylko wysokość rabatu, cenę i termin płatności. W ofertach tych nie było zaś adnotacji odnośnie uzależnienia rabatu od terminowej zapłaty należności. Zwrócić przy tym trzeba uwagę, że zeznania te znajdują potwierdzenie w treści dokumentów w postaci ofert dla klienta przedstawianych pozwanemu przy okazji innych umów nieobjętych niniejszym sporem a złożonych do akt niniejszej sprawy.
Nie można zatem przyjąć, w świetle powyższych dowodów, jak wskazuje w apelacji powódka, że pozwany w momencie zawierania umowy miał świadomość co do istnienia warunków klauzuli rabatowej. Z przedstawionego materiału dowodowego wynika bowiem, że na etapie formułowania i zgłaszania pozwanemu oferty nie była poruszana kwestia uzależnienia rabatu od terminowości zapłaty za faktury. Dodać należy, że dla określenia skutków czynności prawnej najważniejsze znaczenie mają essentialia negotii, które identyfikują daną czynność oraz pozwalają odróżnić ją od czynności innego rodzaju. Na gruncie niniejszej sprawy - co zauważył Sąd Rejonowy - kwestia przyznania i rozliczenia rabatu przez sprzedawcę na rzecz kupującego, jako ściśle oddziałująca na ukształtowanie wysokości ceny zalicza się do kategorii elementów istotnych stosunku zobowiązaniowego. Natomiast analiza dowodów zgromadzonych w sprawie nie pozwala na poczynienie ustaleń, że strony zawarły umowę o treści wskazywanej przez powódkę. Nie można też przyjąć – jak twierdziła powódka, że „pozwany najpóźniej w 2010 r. wyraził dorozumianą zgodę na stosowanie we wzajemnych transakcjach klauzuli upoważniającej powoda do cofnięcia przyznanych rabatów w przypadku nieterminowych płatności”. Okoliczności powyższej zaprzeczył pozwany, wskazując, że kwestia cofnięcia udzielonego rabatu nie była przedmiotem uzgodnień między stronami stron, powyższe nie znalazło też odzwierciedlenia w treści ofert handlowych, które w dalszym ciągu nie zawierały zastrzeżenia uzależnienia rabatu od terminowej płatności.
Dokonując oceny prezentowanych przez skarżącą argumentów w zakresie skutków wynikających z faktu umieszczenia klauzuli rabatowej w fakturach VAT, doręczenia i akceptacji tych faktur przez pozwanego bądź osobę uprawnioną wskazać należy po pierwsze, że wzmianka o warunkach udzielenia rabatu ujawniona została jedynie w fakturach VAT wystawianych pozwanemu, w tym w spornejfakturze VAT nr (...). Nie ulega natomiast wątpliwości, że faktury VAT nie są źródłem stosunku cywilnoprawnego, pełnią one funkcję identyfikacyjną oraz uprawdopodobniają wykonanie zobowiązania przez wierzyciela, stanowiąc dokumenty techniczno – rozliczeniowe. Faktury VAT nie kreują zobowiązania, takie winno wynikać z wiążącej strony umowy, przy czym dokumenty te powinny odzwierciedlać postanowienia umowy, a nie kształtować je. Treść faktury i ewentualne zamieszczane tam adnotacje nie mogą nakładać innych obowiązków na dłużnika, precyzować ich bądź zmieniać istotnych elementów umowy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r., IV CK 28/05, LEX nr 180911). Warunki zwrotu rabatu nie zostały objęte ustaleniami ofert składanych pozwanemu jak i dokumentów WZ - zatem sporna faktura załączona do pozwu zawiera element dodatkowy, który nie był przedmiotem umowy łączącej strony. Skoro uprawnienie do zwrotu rabatu wynikało nie z umowy ale z faktury to nie nosi ona cech oświadczenia woli pozwanego (art. 61 k.c.). Tym samym jako dokument zawierający adnotację zmieniającą swą treścią essentialia negotii - zasady ustalania ceny sprzedaży, nie może wywołać skutku prawnego w stosunku do pozwanego, bowiem nie zostały one następnie przez niego potwierdzone. Takiego potwierdzenia powódka upatruje w fakcie złożenia na spornej fakturze podpisu przez pracownika pozwanegoK. M.. Niemniej jednak zauważyć trzeba, żeK. M.nie jest osobą uprawnioną do działania w imieniu pozwanego, zatem jego podpis nie może być utożsamiany z wyrażeniem akceptacji przez pozwanego warunków zmieniających treść łączącej strony umowy. Podzielić bowiem należy rozważania poczynione w tym względzie przez Sąd Rejonowy odnośnie ograniczonego umocowania tego pracownika wynikającego z obowiązków służbowych, które polegały na przygotowaniu zapotrzebowania na materiały i wyboru najkorzystniejszej oferty. W świetle powyższego ustalenia Sądu I instancji co do tego, że w ramach tych obowiązków pracownik akceptował fakturę, która w jego przeświadczeniu zgodna była z ofertą handlową co do ilości, jakości i ceny ostatecznej towaru – należy uznać za prawidłowe. Trafnie zatem Sąd Rejonowy rozważył z tego punktu widzenia fakt podpisania spornej faktury przez pracownika pozwanego i prawidłowo wywiódł, że nie stanowi on potwierdzenia zawarcia przez strony porozumienia w sprawie zasad przyznania rabatu.
Odmówić także należało trafności zarzutu, że pozwany był świadomy co do obowiązku zwrotu rabatów gdyż informował o tym fakcie innych kontrahentów. Okoliczność taka została potwierdzona przez świadkaA. D. (2)jak i przez pozwanegoA. K., jednak powódka zdaje się nie zaważać, że informacje te – jak wynika z zeznań i wyjaśnień strony - zostały przekazane kontrahentom już po wezwaniu pozwanego do zapłaty należności z tytułu zwrotu rabatu.
W konsekwencji uznać należało, że podniesione w apelacji zarzuty naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaznaczyć należy, że w istotnych ustaleniach Sądu Rejonowego, mających wpływ na rozstrzygnięcie, nie można dopatrzyć się sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Uzasadniona jest także zdaniem Sądu Okręgowego - ocena Sądu Rejonowego w zakresie uznania sprzeczności z zasadami współżycia społecznego postanowienia umowy uzależniającego przyznanie upustu na towary w zależności od terminowej zapłaty faktury. Swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie Sąd Rejonowy oparł na stanowisku Sądu Najwyższego wyrażonym w analogicznym stanie faktycznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2004 r., II CK 354/03, LEX nr 134392), które to stanowisko Sąd Okręgowy w pełni podziela. Nie można podzielić argumentacji skarżącej mającej dowodzić ustalenia wysokości ceny nabywanych towarów - wskazującej, że cena tych towarów w niniejszej sprawie jest pewna, ponieważ jeśli pozwany zapłaci w terminie to nie ma możliwości by uległa zmianie. Podkreślić trzeba, że postanowienie klauzuli rabatowej zawarte w spornej fakturze oznacza, że ostateczna wysokość ceny w umowach sprzedaży z pozwanym, w przypadku nieterminowej zapłaty ceny z rabatem, zależy od decyzji sprzedawcy, czyli na gruncie niniejszej sprawy od powódki. W razie nieterminowej zapłaty powódka jest uprawniona do podwyższenia ceny o kwotę udzielonego rabatu. Rację ma powódka odnośnie pewności ceny w tym rozumieniu, że kwota, o jaką może nastąpić podwyższenie ceny jest drugiej stronie znana. Niemniej jednak niepewność ceny wyraża się w tym, że wykonanie tego uprawnienia zależy tylko i wyłącznie od uznania powódki. Powstrzymywanie się powódki ze skorzystania z uprawnienia w sytuacji, gdy pozwany uchybia terminom, może wpływać na decyzję pozwanego o kontynuowaniu współpracy z powódką w obawie przed jednorazowym obciążeniem go kwotą przyznanych rabatów. W tym właśnie kontekście zastrzeżenie zawarte w spornej fakturze ogranicza wolność działalności gospodarczej jednej ze stron stosunku zobowiązaniowego. Nie ma przy tym znaczenia podnoszony przez powódkę fakt, że nie jest ona jedynym podmiotem oferującym artykuły elektryczne. Racjonalnym bowiem jest wniosek, że skoro tylko od powódki zależy czy obciąży pozwanego kwotą anulowanych rabatów to chcąc uniknąć takiej sytuacji pozwany będzie podtrzymywał kontakty handlowe z powódką rezygnując ze współpracy z innymi podmiotami działającymi na rynku. Poza tym niepewność co do wysokości ceny towarów nabywanych od powódki, o której była mowa wyżej utrudnia także ustalanie warunków sprzedaży pozwanego ze swoimi klientami stanowiąc przez to - jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy - realne zagrożenie dla zachowania przejrzystości obrotu gospodarczego i stałości stosunków gospodarczych. Podzielić należy także argumentację Sądu Rejonowego, że zastrzeżenie umowne warunkujące przyznanie rabatu w zależności od dokonania terminowej płatności należy postrzegać jako dodatkowe obciążenie pozwanego, skoro ustawodawca na tę okoliczność zastrzegł odsetki ustawowe. Postanowienie o takiej treści należy rozpatrywać w kontekście podwójnego obciążenia dłużnika z tego samego tytułu tj. nieterminowej zapłaty należności, wykraczające poza ramy przewidzianego wart. 3531k.c.przywileju swobodnego kształtowania treści umów. Ocena prawna takiej praktyki zawarta w zaskarżonym orzeczeniu nie nasuwa wątpliwości Sądu Okręgowego.
Mając na względzie powyższe, Sąd Okręgowy w oparciu o treśćart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako bezzasadną. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje oparcie w treściart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.Na koszty poniesione przez stronę pozwaną w postępowaniu apelacyjnym złożyły się jedynie koszty zastępstwa procesowego w kwocie 300 zł ustalone na podstawie§ 6 pkt 3 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późniejszymi zmianami).
| 364
|
15/551500/0004027/Ga
|
Sąd Okręgowy w Szczecinie
|
VIII Wydział Gospodarczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 233;art. 233 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 233 § 1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 61",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 61 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349",
"art": "§ 6;§ 6 pkt. 3;§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 1",
"isap_id": "WDU20021631349",
"text": "§ 6 pkt 3 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu"
}
] |
[
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 - § 12; § 12 ust. 1; § 12 ust. 1 pkt. 1; § 6; § 6 pkt. 3)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 108; art. 108 § 1; art. 232; art. 233; art. 233 § 1; art. 385; art. 505(1); art. 505(13); art. 505(13) § 2; art. 505(9); art. 505(9) § 1(1); art. 98; art. 98 § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 353(1); art. 6; art. 61)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152500000000503_I_ACa_001176_2012_Uz_2013-02-28_001
|
I ACa 1176/12
| 2013-02-28T00:00:00
| 2013-05-09T01:01:02
| 2014-07-23T02:23:25
|
15250000
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt: I ACa 1176/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2013r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Wincenty Ślawski Sędziowie: SSA Anna Beniak (spraw.) SSO del. Ewa Kulesza Protokolant: st.sekr.sądowy Katarzyna Olejniczak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa S. P. przeciwko G. L. o uznanie za niegodnego na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 1 sierpnia 2012r. sy
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Jakub Głowiński" xVersion="1.0" xYear="2012" xLang="PL" xToPage="13" xEditor="galimalg" xPublisher="glowjaku" xEditorFullName="Małgorzata Galińska" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/250000/0000503/ACa" xVolNmbr="001176">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt: I ACa 1176/12</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 28 lutego 2013r.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="173"/>
<xCOLx xWIDTHx="438"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText><xBx>Przewodniczący:</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText><xBx>SSA Wincenty Ślawski</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText><xBx>Sędziowie:</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText><xBx>SSA Anna Beniak (spraw.)</xBx></xText>
<xText><xBx>SSO del. Ewa Kulesza</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>st.sekr.sądowy Katarzyna Olejniczak</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013r. w Łodzi</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xBx><xAnon>S. P.</xAnon> </xBx></xText>
<xText>przeciwko <xBx><xAnon>G. L.</xAnon> </xBx></xText>
<xText>o uznanie za niegodnego</xText>
<xText>na skutek apelacji powódki</xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu</xText>
<xText>z dnia 1 sierpnia 2012r. sygn. akt I C 1724/11</xText>
<xText>1<xBx>. </xBx>oddala apelację;</xText>
<xText>2. nie obciąża powódki kosztami postępowania apelacyjnego.</xText>
<xText/>
<xText><xBx>Sygn. akt I ACa 1176/12</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 01 sierpnia 2012r. Sąd Okręgowy w Kaliszu w sprawie z powództwa <xAnon>S. P.</xAnon> przeciwko <xAnon>G. L.</xAnon> o uznanie za niegodnego - oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach postępowania.</xText>
<xText/>
<xText>Powyższy wyrok zapadł na podstawie poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny podzielił i przyjął za własne, a z których wynika, że <xAnon>S. L. (1)</xAnon>, zmarły w dniu 23 września 2011 r., był właścicielem nieruchomości położonej w <xAnon>K.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, stanowiącej <xAnon>działkę oznaczoną numer (...)</xAnon> o powierzchni 0,0780 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kępnie prowadzi <xAnon>księgę wieczystą numer (...)</xAnon>. Pozwany <xAnon>G. L.</xAnon> był bratankiem <xAnon>S. L. (1)</xAnon>, natomiast powódka <xAnon>S. P.</xAnon> była jego siostrą.</xText>
<xText/>
<xText>W związku z nie pozostawaniem w związku małżeńskim oraz nie posiadaniem potomstwa, <xAnon>S. L. (1)</xAnon> wielokrotnie mówił, że zamierza ustanowić <xAnon>G. L.</xAnon> swoim jedynym spadkobiercą. Przyczyną takiej decyzji <xAnon>S. L.</xAnon> był między innymi znaczny nakład pomocy ze strony rodziców pozwanego w budowę domu rodzinnego posadowionego na tejże nieruchomości, jak również wola spadkodawcy zamieszkiwania w przedmiotowej nieruchomości członka rodziny o nazwisku <xAnon> (...)</xAnon> jako kontynuatora rodu. O planach przekazania majątku pozwanemu wiedziały osoby trzecie oraz cała rodzina zmarłego, w tym w szczególności siostry <xAnon>S. L.</xAnon>, jak i sam pozwany. <xAnon>S. L. (1)</xAnon> darzył bratanka zaufaniem, starał się utrzymywać z nim kontakt, żywił także nadzieję, że po otrzymaniu nieruchomości pozwany zamieszka wraz ze swoją rodziną w domu na niej posadowionym.</xText>
<xText/>
<xText><xAnon>S. L. (1)</xAnon> w okresie trzech lat przed swoją śmiercią zamieszkiwał wraz z siostrą <xAnon>A. L.</xAnon> w domu stanowiącym część tzw. „bliźniaka" - budynku, którego druga część stanowiła przedmiotową nieruchomość. <xAnon>S. L. (1)</xAnon> miał problemy ze wzrokiem i słuchem, niemniej jednak był osobą w pełni sprawną ruchowo i nie wymagał stałej opieki ze strony osób trzecich, w szczególności nie oczekiwał jej od pozwanego.</xText>
<xText/>
<xText>W niezbędnym zakresie opiekowała się nim jedynie siostra <xAnon>A.</xAnon>, która przygotowywała dla nich obojga posiłki oraz wykonywała drobne codzienne prace domowe. W pracach ogrodniczych bądź związanych z codziennymi czynnościami wymagającymi większego wysiłku (wieszanie prania, przynoszenie zakupów, opieka nad zwierzętami), bieżącej pomocy udzielała matka pozwanego <xAnon>T. L.</xAnon>, jego siostra <xAnon>Z. K.</xAnon>, która z zawodu jest pielęgniarką i z tej racji wykonywała <xAnon>S. L. (1)</xAnon> i <xAnon>A. L.</xAnon> pomiar ciśnienia krwi oraz poziomu cukru we krwi. Pomagał też szwagier pozwanego <xAnon>M. K.</xAnon> oraz sąsiad <xAnon>J. K.</xAnon>, który w razie konieczności zawoził <xAnon>S. L. (1)</xAnon> do lekarzy bądź na zakupy oraz wykonywał drobne usługi np. niezbędne naprawy.</xText>
<xText>W dniu 6 stycznia 2009 r. <xAnon>S. L. (1)</xAnon> sporządził w formie aktu notarialnego testament, w którym do całości spadku powołał <xAnon>G. L.</xAnon>.</xText>
<xText/>
<xText>Pozwany, w związku z zamieszkiwaniem na stałe we <xAnon>W.</xAnon>, odwiedzał <xAnon>S. L. (1)</xAnon> co 2-3 miesiące, a jego wizyty trwały stosunkowo krótko. Nadto pozwany kilkanaście razy, w razie potrzeby, zawoził stryja oraz ciotkę <xAnon>A. L.</xAnon> do lekarzy gastrologa i kardiologa do <xAnon>W.</xAnon>, zdarzało się, że jeździła z nimi powódka. W sytuacji, w której pozwany nie mógł zawieźć stryja do lekarza, czynił to na jego prośbę szwagier <xAnon>M. K.</xAnon>, bądź - na prośbę <xAnon>S. J.</xAnon> <xAnon>K.</xAnon>, przy czym <xAnon>S. L.</xAnon> pokrywał koszty paliwa. Miała również miejsce sytuacja, w której pozwany zabrał stryja na swój koszt na dwudniową wycieczkę do twierdzy w <xAnon>M.</xAnon>.</xText>
<xText/>
<xText>W związku z rozmowami, jakie odbywały się pomiędzy pozwanym a <xAnon>S. L. (1)</xAnon> na temat przedmiotowej nieruchomości, pozwany zaproponował stryjowi sporządzenie umowy sprzedaży tejże nieruchomości celem uregulowania kwestii jej własności jeszcze za jego życia. Przyczyną zawarcia umowy sprzedaży, a nie darowizny, był zamiar uniknięcia przez pozwanego obowiązku zapłacenia 20 % podatku od darowizny, jak również zabezpieczenie sytuacji pozwanego jako właściciela nieruchomości w razie prób podważenia testamentu po śmierci <xAnon>S. L. (1)</xAnon> przez jego spadkobierców ustawowych.</xText>
<xText/>
<xText>Aktem notarialnym z dnia 30 sierpnia 2010 r. <xAnon>S. L. (1)</xAnon> zawarł z pozwanym <xAnon>G. L.</xAnon> umowę sprzedaży, na podstawie której sprzedał pozwanemu nieruchomość zabudowaną położoną w <xAnon>K.</xAnon> za cenę w kwocie 150.000 zł. W treści aktu notarialnego zamieszczono między innymi oświadczenie pozwanego, że jest on osobą stanu wolnego - rozwiedzioną oraz stwierdzono, że <xAnon>S. L. (1)</xAnon> udzielił pozwanemu pokwitowania z odbioru całej należnej kwoty 150.000 złotych. Projekt aktu notarialnego został odczytany stronom umowy, które potwierdziły, że zrozumiały jego treść, a następnie złożyły podpisy pod tekstem umowy. W obecności notariusza sporządzającego umowę nie doszło do przekazania między stronami kwoty 150.000 złotych ani pokwitowania jej odbioru. W czasie sporządzania aktu notarialnego, kontakt ze <xAnon>S. L. (1)</xAnon> nie był utrudniony, prosił jedynie o głośne odczytywanie treści umowy z uwagi na problemy ze słuchem. <xAnon>S. L. (1)</xAnon> nikogo nie informował o domniemanym otrzymaniu kwoty 150.000 złotych w gotówce jako ceny sprzedaży nieruchomości.</xText>
<xText/>
<xText>Kilka miesięcy po zawarciu powyższej umowy w lutym 2011 r. pozwany zaciągnął kredyt hipoteczny w kwocie 291.000 złotych na spłatę poprzedniego zobowiązania kredytowego w kwocie 120.000 złotych oraz spłatę kredytu zaciągniętego na zakup samochodu na kwotę 70.000 złotych, w związku z trudnościami z bieżącym regulowaniem należności kredytowych. Zabezpieczeniem hipotecznym przedmiotowego kredytu była nieruchomość nabyta od <xAnon>S. L. (1)</xAnon>. O fakcie zaciągnięcia kredytu jego hipotecznym zabezpieczeniu pozwany nie informował stryja.</xText>
<xText/>
<xText><xAnon>S. L. (1)</xAnon> mimo, że nie był już właścicielem przedmiotowej nieruchomości i nie zamieszkiwał w domu na niej posadowionym, opłacał rachunki za ogrzewanie gazowe budynku, którego uruchomienie było konieczne w okresie zimowym. W rozmowie z powódką, po odczytaniu przez nią aktu notarialnego stwierdził, że w jego mniemaniu z pozwanym zawarł umowę darowizny, nie zaś umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Stwierdził też, że pozwany wprowadził go w błąd co do charakteru umowy i wartości nieruchomości.</xText>
<xText/>
<xText>Celem omówienia powyższych kwestii, <xAnon>S. L. (1)</xAnon> wraz z powódką w miesiącu maju lub czerwcu 2011 r. spotkali się z pozwanym w domu <xAnon>A. L.</xAnon>. W trakcie rozmowy pozwany odmówił uiszczania należności za utrzymanie przedmiotowej nieruchomości, jak również został poinformowany przez stryja, że zamierza on odzyskać sprzedaną nieruchomość. Zarówno w czasie tej wizyty, jak i innych, pozwany nie zwracał się do stryja w sposób obraźliwy bądź świadczący o braku szacunku, nie kierował w stosunku do stryja gróźb ani go nie znieważał.</xText>
<xText/>
<xText>Pismem z dnia 4 lipca 2011 r. <xAnon>S. L. (1)</xAnon> poinformował <xAnon>G. L.</xAnon>, iż postanowił odebrać swoją własność i unieważnić akt notarialny dotyczący rzekomego kupna nieruchomości w <xAnon>K.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>. W piśmie podano, że nieruchomość w akcie została oszacowana poniżej rzeczywistej wartości oraz, że <xAnon>S. L. (1)</xAnon> nie otrzymał tytułem ceny żadnych pieniędzy, a nadto podpisał akt nie wiedząc, co faktycznie podpisuje, albowiem „ma 98 lat, jest inwalidą wojennym, słabo słyszy i słabo widzi".</xText>
<xText/>
<xText>Pozwany wysłał do <xAnon>S. L. (1)</xAnon> pismo datowane na dzień 28 lipca 2011 r., w którego treści zwracał się do stryja używając zwrotu „pan". Pozwany poinformował <xAnon>S. L.</xAnon>, że dokonał rejestracji dźwiękowej za pomocą rejestratora zainstalowanego w telefonie komórkowym, rozmowy, jaka miała miejsce w dniu 15 sierpnia 2010 r., w czasie której poruszano temat sprzedaży domu, w tym ustalenia jego ceny, jak również zarejestrował przebieg spotkania u notariusza w dniu 30 sierpnia 2010 r., w czasie którego doszło do sporządzenia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości.</xText>
<xText/>
<xText>Pozwany informował stryja, że przysłany do niego list jest skłonny przedłożyć notariuszowi sporządzającemu akt notarialny umowy sprzedaży jako dowód na oskarżenie go przez <xAnon>S. L.</xAnon> o „nieuczciwość i oszustwo" oraz że w razie dalszych zamiarów podważenia zawartej umowy sprzedaży nieruchomości podejmie - za pośrednictwem wynajętej kancelarii adwokackiej - działania zmierzające do dochodzenia odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych, „wytaczając najcięższe działa". Treść listu oraz poszczególne użyte w nim sformułowania bardzo zdenerwowały <xAnon>S. L. (1)</xAnon>. Do listu dołączony był fragment odpisu księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości dotyczący prawa własności, nie załączono natomiast części odpisu dotyczącej ustanowienia hipoteki.</xText>
<xText/>
<xText>Po wysłaniu ww. listu pozwany kilkakrotnie próbował skontaktować się telefonicznie ze stryjem, jednak z uwagi na uszkodzenie słuchu <xAnon>S. L. (1)</xAnon> rozmowy przez telefon były bezcelowe.</xText>
<xText>Pod koniec miesiąca sierpnia 2011 r. <xAnon>S. L. (1)</xAnon> uzyskał odpis księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, którą zbył na rzecz pozwanego. Z dokumentu tego dowiedział się o ustanowieniu na nieruchomości hipoteki do kwoty 291.000 złotych. W rozmowach z osobami trzecimi, w tym członkami rodziny, <xAnon>S. L. (1)</xAnon> uskarżał się, że został oszukany przez pozwanego, albowiem był przekonany, że pozwany po otrzymaniu nieruchomości zamieszka na jej terenie wraz z rodziną. Spadkodawca sądził również, że zawiera umowę darowizny, nie zaś sprzedaży nieruchomości, za którą miał otrzymać kwotę 150.000 złotych. <xAnon>S. L. (1)</xAnon> uważał także, że wartość nieruchomości podana w treści umowy została znacząco zaniżona.</xText>
<xText/>
<xText>Dnia 2 września 2011 r. <xAnon>S. L. (1)</xAnon> złożył w Sądzie Okręgowym w Kaliszu pozew przeciwko <xAnon>G. L.</xAnon> o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli przenoszącego na jego rzecz własność nieruchomości położonej w <xAnon>K.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>. We wrześniu 2011 r. <xAnon>S. L. (1)</xAnon> doznał udaru mózgu, w wyniku którego zmarł w dniu 23 września 2011 roku. Postanowieniem z dnia 18 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu zawiesił postępowanie w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli.</xText>
<xText/>
<xText><xAnon>S. L. (1)</xAnon> za swojego życia nie składał zawiadomień o popełnieniu na jego szkodę przestępstwa przez <xAnon>G. L.</xAnon>. W dniu 19 października 2011 r. <xAnon>A. L.</xAnon> złożyła do Prokuratury Rejonowej w Kępnie doniesienie o podejrzeniu popełnienia przez pozwanego przestępstwa w związku z wymianą zamków w drzwiach wejściowych domu posadowionego na posesji nabytej przez niego od <xAnon>S. L. (1)</xAnon>. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2011 r. odmówiono wszczęcia postępowania z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa.</xText>
<xText/>
<xText>Dnia 8 listopada 2011 r. <xAnon>G. L.</xAnon> wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po <xAnon>S. L. (1)</xAnon> na podstawie testamentu. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2012 r. Sąd Rejonowy w Kępnie zawiesił postępowanie na podstawie <xLexLink xArt="art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 177 §1 pkt 1 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText/>
<xText>Powódka <xAnon>S. P.</xAnon> ma 88 lat, mieszka w <xAnon>P.</xAnon>. Powódka utrzymuje się z emerytury w kwocie 1.468,14 złotych miesięcznie, ponosząc koszty związane z utrzymaniem mieszkania, tj. czynsz w kwocie 753,60 złotych, telefon 53 złotych, kablówka 49,90 złotych, gaz 145 złotych, oraz lekarstwa około 129 złotych.</xText>
<xText/>
<xText>Pozwany <xAnon>G. L.</xAnon> ma 54 lata, z zawodu jest informatykiem. Pozwany wraz z rodziną na stałe zamieszkuje we <xAnon>W.</xAnon>.</xText>
<xText/>
<xText>Oceniając wiarygodność zeznań poszczególnych świadków przesłuchanych w toku niniejszego postępowania, Sąd Okręgowy miał na uwadze, że większość z nich stanowi osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowane w rozstrzygnięciu niniejszego sporu na korzyść jednej ze stron procesu. W szczególności świadkowie w osobach <xAnon>A. L.</xAnon>, <xAnon>J. C.</xAnon>, <xAnon>Z. C.</xAnon>, <xAnon>B. D.</xAnon>, <xAnon>U. J.</xAnon> i <xAnon>S. D.</xAnon>, podobnie jak powódka <xAnon>S. P.</xAnon>, należą do kręgu spadkobierców ustawowych po zmarłym <xAnon>S. L. (1)</xAnon> oraz są uczestnikami postępowania w aktualnie zawieszonej sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Z kolei świadkowie w osobach <xAnon>T. L.</xAnon>, <xAnon>Z. K.</xAnon> i <xAnon>M. K.</xAnon> są najbliższymi członkami rodziny pozwanego. Świadek <xAnon>S. D.</xAnon> nie jest świadkiem bezpośrednim, albowiem jak sam stwierdził w swoich zeznaniach, nie posiadał wiedzy pochodzącej z uczestnictwa w poszczególnych zdarzeniach czy też ich obserwacji, a przekazał jedynie wersję wydarzeń, jaką przedstawiła mu jego siostra <xAnon>B. D.</xAnon> i powielił jej ocenę istniejącej sytuacji. Z powyższych względów Sąd jako podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie przyjął wyłącznie te okoliczności podawane przez świadków, które nie budziły jego wątpliwości.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd I instancji nie dał wiary zeznaniom pozwanego <xAnon>G. L.</xAnon> w zakresie, w jakim pozostają one sprzeczne z poczynionymi w toku postępowania ustaleniami faktycznymi. W szczególności, niewiarygodne są twierdzenia pozwanego związane z przekazaniem spadkodawcy <xAnon>S. L. (1)</xAnon> kwoty 150.000 złotych, tytułem ceny za zakup przedmiotowej nieruchomości. Pozwany twierdził, że celem zawarcia umowy sprzedaży zamiast umowy darowizny było uniknięcie podatku od darowizny oraz podatku od spadku, który jako spadkobierca byłby zmuszony zapłacić po śmierci <xAnon>S. L. (1)</xAnon>.</xText>
<xText/>
<xText>Jednocześnie pozwany miał dysponować środkami pieniężnymi w znacznej kwocie przeznaczonymi na uiszczenie ceny zakupu nieruchomości. W ocenie Sądu Okręgowego argumentacja ta jest całkowicie niewiarygodna, zwłaszcza wziąwszy pod uwagę, że w niedługim czasie po zawarciu umowy sprzedaży ze spadkodawcą, pozwany zaciągnął kredyt na kwotę 291.000 złotych, którego zabezpieczenie hipoteczne stanowiła przedmiotowa nieruchomość, a który miał zostać przeznaczony na spłatę poprzednich zobowiązań w łącznej kwocie około 200.000 złotych zaciągniętych na remont mieszkania oraz zakup samochodu, albowiem pozwany, jak sam przyznał, miał problemy z ich terminową spłatą. Dość kuriozalnie brzmią w tym świetle oświadczenia pozwanego, jakoby starał się on, aby „w domowym sejfie zawsze znajdowała się gotówka w kwocie około 200.000 złotych".</xText>
<xText/>
<xText>Zasady doświadczenia życiowego wskazują jednoznacznie, że gdyby pozwany dysponował na bieżąco tak znaczną kwotą pieniędzy, w pierwszej kolejności dążyłby do uregulowania ciążących na nim zobowiązań kredytowych, zamiast zaciągać kolejne kredyty konsumpcyjne czy też wreszcie wieloletni i wysoce obciążający dla domowego budżetu kredyt z zabezpieczeniem hipotecznym. Jako nielogiczne i nieracjonalne należałoby w tym świetle ocenić zachowanie pozwanego polegające na wręczeniu przez niego spadkodawcy kwoty 150.000 złotych tytułem ceny za nieruchomość, której właścicielem i tak stałby się po śmierci spadkodawcy, zwłaszcza, że z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, iż pozwany gotówką taką w chwili zawarcia umowy nie dysponował. Sąd nie zaprzeczył przy tym, że pozwany w latach 1988 - 2004 faktycznie pracował za granicą i mógł nawet uzyskiwać z tego tytułu znaczny dochód, niemniej jednak na tle poczynionych ustaleń faktycznych istniała nikła szansa na to, że w dacie zawierania umowy sprzedaży posiadał oszczędności rzędu 150.000 złotych.</xText>
<xText/>
<xText>Trudno również uwierzyć, że <xAnon>S. L. (1)</xAnon> po otrzymaniu ww. kwoty nie poinformowałby o tej okoliczności swoich sióstr <xAnon>A. L.</xAnon>, z którą w ostatnim czasie zamieszkiwał, oraz <xAnon>S. P.</xAnon>, która w swoich zeznaniach potwierdziła, że spadkodawca po odczytaniu przez nią treści aktu notarialnego kategorycznie zaprzeczył, jakoby otrzymał od pozwanego jakąkolwiek sumę pieniężną i był zbulwersowany faktem umieszczenia tego rodzaju stwierdzenia w treści umowy.</xText>
<xText/>
<xText>Całkowicie niewiarygodnie brzmi na tym tle twierdzenie pozwanego, jakoby zamiarem <xAnon>S. L. (1)</xAnon> było dokonanie za uzyskaną cenę nieruchomości stosownych remontów celem dostosowania budynku mieszkalnego do potrzeb pozwanego tak, aby nie musiał on wydawać na to własnych pieniędzy. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że faktyczną przyczyną zawarcia umowy przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości był zamiar pozwanego ustanowienia na niej hipoteki celem zabezpieczenia zaciągniętego w miesiącu lutym 2011 r. kredytu, o czym pozwany nie zamierzał informować stryja, przesyłając mu w załączeniu do listu z dnia 28 lipca 2011 r. odpis księgi wieczystej dotyczący jedynie prawa własności nieruchomości.</xText>
<xText/>
<xText>Co do oceny wiarygodności informacji podanych przez pozwanego przy zawieraniu umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości przed notariuszem, należy podkreślić, że pozwany w toku przesłuchania przed Sądem zaprzeczył, jakoby otrzymał od <xAnon>S. L. (1)</xAnon> pokwitowanie zapłaty rzeczonej kwoty, albowiem „nie chciał tego rodzaju żądaniem obrazić stryja", natomiast okoliczność ta wynika wprost z treści aktu notarialnego.</xText>
<xText/>
<xText>Nie zasługuje na wiarę twierdzenie pozwanego, jakoby rejestrował on rozmowy toczące się między nim a <xAnon>S. L. (1)</xAnon> w przedmiocie ustaleń dotyczących przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości na pozwanego jeszcze za życia spadkodawcy, jak również fakt zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości przed notariuszem. Argument ten, użyty w liście pozwanego do stryja z dnia 28 lipca 2011 r., miał na celu postawienie go na pozycji strony silniejszej w razie sporu o przeniesienie prawa własności przedmiotowej nieruchomości na spadkodawcę i zniechęcenie <xAnon>S. L. (1)</xAnon> do dalszych zabiegów mających na celu anulowanie zawartej umowy.</xText>
<xText/>
<xText>Co istotne, pozwany w swoich zeznaniach twierdził, że dokonywał rejestracji poszczególnych rozmów za wiedzą i zgodą <xAnon>S. L. (1)</xAnon>, podczas gdy z treści listu datowanego na dzień 28 lipca 2011 r. stwierdza jednoznacznie, że „kiedyś ktoś go nabrał" i „od tego czasu jest dość ostrożny, mając do czynienia z ludźmi pokroju <xAnon>S. L. (1)</xAnon>", co w jego mniemaniu było przyczyną rzekomego dokonywania rejestracji rozmów.</xText>
<xText/>
<xText>Jednocześnie pozwany składając zeznania w niniejszej sprawie oświadczył, że nagrania skasował uznając je za zbędne, co byłoby działaniem nielogicznym, zważywszy na istniejące między stronami od ponad roku napięcia związane z umową sprzedaży nieruchomości oraz zachowaniem pozwanego w stosunku do spadkodawcy, skutkującym wytoczeniem między innymi powództwa w niniejszej sprawie.</xText>
<xText/>
<xText>W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że powódka <xAnon>S. P.</xAnon> wykazała interes w wystąpieniu z powództwem w niniejszej sprawie i przeprowadził analizę materiału dowodowego pod kątem spełnienia przesłanek niegodności do dziedziczenia. Powódka wskazywała na dopuszczenie się przez pozwanego względem spadkodawcy ciężkiego umyślnego przestępstwa oraz nakłonienie spadkodawcy podstępem do sporządzenia testamentu określonej treści poprzez wprowadzenie go w błąd co do swojej sytuacji osobistej.</xText>
<xText/>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego zachowanie pozwanego <xAnon>G. L.</xAnon> nie kwalifikuje się do uznania go za niegodnego z powodu popełnienia przeciwko spadkodawcy ciężkiego umyślnego przestępstwa. Zarówno sam pozwany, jak i świadkowie zaprzeczyli, aby pozwany kiedykolwiek zachowywał się niewłaściwie w stosunku do <xAnon>S. L. (1)</xAnon>, w szczególności, aby kierował w stosunku do niego groźby, zniewagi, odnosił się bez szacunku bądź konsekwentnie odmawiał udzielenia pomocy.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy podkreślił, że pozwany, już po zawarciu umowy sprzedaży zawiózł spadkodawcę dwukrotnie do lekarzy do <xAnon>W.</xAnon>, jednocześnie częstotliwość jego wizyt pozostała tak samo rzadka jak dotychczas, co uwarunkowane było tym, że pozwany od blisko 30 lat zamieszkuje na stałe we <xAnon>W.</xAnon> i tam znajduje się jego centrum życiowe. Pozwany wprawdzie nie sprawował nad stryjem bezpośredniej opieki, ale nie było takiej konieczności. <xAnon>S. L. (1)</xAnon> był osobą sprawną ruchowo, a potrzebna pomoc miała charakter doraźny i uwarunkowany aktualnymi potrzebami stryja. Zapewniała ją spadkodawcy i jego siostrze matka pozwanego <xAnon>T. L.</xAnon>, która codziennie robiła zakupy oraz pomagała w drobnych pracach domowych.</xText>
<xText/>
<xText>Pozwany nie zaprzeczał, aby próbował skontaktować się ze stryjem telefonicznie na początku miesiąca sierpnia 2011 r. i w tym celu kilkakrotnie telefonował do niego. Trudno jednak przyjąć, aby próba nawiązania kontaktu w celu przeprowadzenia rozmowy miała charakter znęcania psychicznego, a zatem powyższy zarzut powódki nie znalazł potwierdzenia.</xText>
<xText/>
<xText>Zdaniem Sądu Okręgowego nie doszło również do domniemanego przestępstwa oszustwa, jakiego miał dopuścić się pozwany względem spadkodawcy przy zawieraniu umowy sprzedaży będącej w istocie umową darowizny. Zgromadzony materiał dowodowy nie dawał zdaniem Sądu I instancji podstaw do przyjęcia, aby pozwany swoim zachowaniem wypełnił znamiona czynu przewidzianego w <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 §1 k.k.</xLexLink>, tj. doprowadzenia innej osoby w celu uzyskania korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranej czynności.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy podkreślił, że w związku z poczynionymi w sprawie ustaleniami faktycznymi, postawa moralna pozwanego budzi głębokie zastrzeżenia, zwłaszcza z uwagi na treść wysłanego do spadkodawcy listu z dnia 28 lipca 2011 r. Pozwany zawarł bowiem w jego treści szereg sformułowań pozostających na granicy uznania ich za groźby i zniewagi, w tym sformułowanie o „wytoczeniu przeciwko spadkodawcy najcięższych dział"' w razie podejmowania dalszych prób anulowania umowy przeniesienia własności nieruchomości. Jego postępowanie w tym zakresie Sąd okręgowy ocenił jako bardzo negatywne i wywołujące dezaprobatę, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że list został skierowany do osoby w podeszłym wieku, która pozwanego darzyła do tej pory głębokim szacunkiem i oceniała go w sposób właściwie bezkrytyczny, o czym pozwany doskonale wiedział.</xText>
<xText/>
<xText>Podnoszony przez pozwanego argument w postaci rzeczywistego zamiaru skierowania listu do powódki <xAnon>S. P.</xAnon>, a nie do stryja, nie zasługuje na zrozumienie, albowiem adresatem bezpośrednim listu był spadkodawca, o czym świadczą użyte w nim zwroty, i to przede wszystkim on przeżył emocjonalnie treść listu. W ocenie Sądu, na pozwanym ciążył moralny obowiązek odnoszenia się do stryja nie tylko jako domniemanego darczyńcy, ale jako członka najbliższej rodziny i dodatkowo osoby znacznie od niego starszej, z należytym szacunkiem i wdzięcznością, czego jednak pozwany nie uczynił. Pozwany bez wątpienia naruszył w ten sposób zasady współżycia społecznego, jednakże w ocenie Sądu, zachowanie jego nie wyczerpuje znamion umyślnego ciężkiego przestępstwa skierowanego przeciwko spadkodawcy, co w świetle przytoczonej szczegółowo powyżej interpretacji obowiązujących przepisów prawa nie pozwala na uznanie go za niegodnego dziedziczenia z tej przyczyny.</xText>
<xText/>
<xText>Zdaniem Sądu Okręgowego podkreślenia wymaga też to, że <xAnon>S. L. (1)</xAnon>, mimo jednoznacznie negatywnej oceny zachowania bratanka na skutek otrzymania listu powyższej treści, rzekomego nękania go przez pozwanego telefonami, a także domniemanego oszukania w czasie zawierania umowy sprzedaży nieruchomości celem obciążenia jej hipoteką, nie zdecydował jednak o złożeniu stosownego zawiadomienia do organów ścigania celem wszczęcia przeciwko pozwanemu postępowania karnego.</xText>
<xText/>
<xText>Nie wystąpił przeciwko bratankowi na drogę postępowania cywilnego w związku z roszczeniem o zapłatę ceny nieruchomości, mimo twierdzenia, że żadnych pieniędzy tytułem ceny od pozwanego nie otrzymał. Spadkodawca, oceniając negatywnie postawę pozwanego, nie podjął również decyzji o odwołaniu testamentu, choć mógł to uczynić w każdej chwili na przestrzeni ostatnich miesięcy swojego życia, w których miał już pełna świadomość co do zaistniałego stanu rzeczy i negatywnie ocenianego zachowania bratanka.</xText>
<xText/>
<xText>Nie sposób także jednoznacznie podzielić osądu powódki, że zachowanie pozwanego wywołało u <xAnon>S. L. (1)</xAnon> ciężką chorobę - udar mózgu, który doprowadził go do śmierci. Spadkodawca w chwili swojej śmierci osiągnął wiek 98 lat, zatem przyczyny wyżej opisanej choroby, choć mogą mieć pośredni związek z negatywnymi emocjami i stanem silnego wzburzenia wywołanym zachowaniem pozwanego, zwłaszcza z uwagi na ich zbieg w czasie, to jednak co do zasady mają charakter złożony.</xText>
<xText/>
<xText>W opisanym wypadku mogą mieć związek między innymi z podeszłym wiekiem zmarłego oraz szeregiem innych schorzeń, na które cierpiał. W tym świetle jednoznaczne stwierdzenie, że wyłącznie zachowanie pozwanego doprowadziło <xAnon>S. L. (1)</xAnon> do ciężkiej choroby, a w konsekwencji spowodowało jego śmierć, byłoby znaczącym nadużyciem oraz dodatkowo nie zostało poparte obiektywnymi okolicznościami.</xText>
<xText>Odnosząc się do przesłanki w postaci podstępnego działania pozwanego polegającego na celowym wprowadzeniu spadkodawcy w błąd co do swojej sytuacji osobistej celem nakłonienia go do sporządzenia testamentu określonej treści, również należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe nie potwierdziło tej okoliczności.</xText>
<xText/>
<xText>Przedmiotowy testament został sporządzony w dniu 6 stycznia 2009 r. w formie aktu notarialnego. Decyzja spadkodawcy co do ustanowienia pozwanego jedynym spadkobiercą nie została podjęta spontanicznie, bo <xAnon>S. L. (1)</xAnon> od wielu lat zamierzał całość swojego majątku przekazać pozwanemu <xAnon>G. L.</xAnon> jako swojemu spadkodawcy i nie ukrywał swoich zamiarów przed pozostałymi członkami rodziny, jak również przyczyn, które skłoniły go do podjęcia takiej decyzji.</xText>
<xText/>
<xText>Powódka podnosiła, że gdyby <xAnon>S. L. (1)</xAnon> miał świadomość, że pozwany jest osobą rozwiedzioną, to jako osoba głęboko religijna i kierująca się w życiu tradycyjnym światopoglądem, nie podjąłby decyzji o przekazaniu mu nieruchomości jako jedynemu spadkobiercy. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie tej tezy, a ostatecznie przekonuje tym fakt, że <xAnon>S. L.</xAnon> dysponując powyższą wiedzą co najmniej od kwietnia 2010 roku nie zdecydował się na zmianę swojego rozrządzenia testamentowego.</xText>
<xText/>
<xText>Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że ustawowe przesłanki uznania pozwanego za niegodnego nie zostały wykazane i z tej racji oddalił powództwo nie obciążając powódki kosztami postępowania na podstawie <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 102 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Wyrok został zaskarżony przez powódkę:</xBx></xText>
<xText/>
<xText>W złożonej apelacji powódka zakwestionowała oddalalenie powództwa zarzucając:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>naruszenie prawa procesowego wyrażające się w sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędnej ocenie zebranych dowodów -<xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 2 k.p.c.</xLexLink> - przez przyjęcie, że nie jest on wystarczający do uznania, że zachowanie pozwanego wobec spadkodawcy <xAnon>S. L. (1)</xAnon> nosi znamiona ciężkich przestępstw na jego szkodę, wskazywanych przez powódkę tj. gróźb karalnych, ciężkiej zniewagi, porzucenia osoby nieporadnej i oszustwa, a nadto, że brak jest podstaw do przyjęcia, że pozwany podstępnie nakłonił spadkodawcę do sporządzenia testamentu na jego rzecz, przez wprowadzenie go w błąd co do swojej osoby - w szczególności stanu cywilnego, planów na przyszłość i emocjonalnej więzi z nim, podczas gdy przeprowadzone dowody jednoznacznie wskazują, że posiadając rzeczywistą wiedzę o osobie pozwanego, <xAnon>S. L. (1)</xAnon> nie ustanowiłby jego swoim spadkobiercą, co wynika wprost z przeprowadzonych dowodów, a nadto jest jedynym wnioskiem, który można wyprowadzić z charakterystyki jego osoby, do której wszyscy świadkowie zgodnie podali, jak istotny był dla nie wybór odpowiedniego spadkobiercy potwierdza również fakt odwołania w stosunku do niego uczynionej na jego rzecz darowizny nieruchomości;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie przepisu <xLexLink xArt="art. 928;art. 928 § 1;art. 928 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 928 § 1 i 2 k.c.</xLexLink>, jako podstawy prawnej uzasadniającej uwzględnienie powództwa mimo, że warunki tego przepisu zostały spełnione;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>naruszenie przepisu <xLexLink xArt="art. 328;art. 328 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 § 2 k.p.c.</xLexLink> przez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku w sposób wyraźny, które dowody Sąd uznał za wiarygodne, a którym wiarygodności odmówił, albowiem z uzasadnienia wyroku wynika jedynie, że częściowo Sąd I instancji dał wiarę pozwanemu, a pozostałe dowody uznał za podstawę ustaleń faktycznych wyłącznie w zakresie okoliczności, które nie budziły jego wątpliwości, co nie odpowiada kryteriom wskazanym w cyt. przepisie i tym samym doprowadziło do jego naruszenia.</xText>
</xUnit>
<xText>W konkluzji powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa oraz obciążenie pozwanego kosztami zastępstwa adwokackiego powódki za obie instancje, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.</xText>
<xText/>
<xText>W odpowiedzi na apelację powódki, pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.</xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText/>
<xText>Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu.</xText>
<xText/>
<xText>Na wstępie rozważań należało odnieść się do zarzutu apelacji dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, gdyż determinuje to rozważania co do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Jedynie bowiem nieobarczone błędem ustalenia faktyczne, będące wynikiem należycie przeprowadzonego postępowania mogą być podstawą oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia w kontekście twierdzeń o naruszeniu przepisów prawa materialnego.</xText>
<xText/>
<xText><xIx> Zarzut naruszenia przepisów <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 k.p.c.</xLexLink> przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i błędne zdaniem apelującej przyjęcie, że jest on niewystarczający do uznania, że zachowanie pozwanego spełnia przesłanki uznania go za niegodnego do dziedziczenia należało uznać za chybiony. </xIx></xText>
<xText/>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § l k.p.c.</xLexLink> sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według swego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynikają wskazania, że ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których Sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego <xIx>(tak m.in.: uzas. wyroku z 16 maja 2000r., IV CKN 1097/00, LEX nr 52624; uzas. wyroku z 9 września 2000r., V CKN 94/00, LEX nr 52589; wyrok z 19 czerwca 2001r., II UKN 23/00, OSNP 2003, nr 5, poz. 137; uzas. wyroku z14 marca 2002r., IV CKN 859/00, LEX nr 53923; uzas. post. z 16 maja 2002r., IV CKN 1050/00, LEX nr 55499; uzas. wyroku z 27 września 2002r., II CKN 817/00, LEX nr 56906).</xIx></xText>
<xText>Sąd Apelacyjny uznaje, że Sąd I instancji w żadnym razie nie uchybił wskazanym zasadom oceny materiału dowodowego, a dokonana przez niego analiza jest dogłębna, wielokierunkowa, bardzo szczegółowa, logiczna i w pełni odpowiada zasadom doświadczenia życiowego.</xText>
<xText/>
<xText>Wbrew twierdzeniom apelującej z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie nie wynika, aby pozwany kiedykolwiek zachowywał się w stosunku do spadkodawcy niewłaściwie, aby kierował w stosunku do niego groźby, zniewagi, odnosił się stryja bez szacunku, bądź odmawiał udzielenia mu pomocy. Wszyscy świadkowie zgodnie zeznawali, że relacje były bardzo dobre, a jedyny problem sprowadzał się do tego, że pozwany rzadko przyjeżdżał do <xAnon>K.</xAnon>, a u spadkodawcy podczas tych wizyt bywał jedynie przez krótki czas.</xText>
<xText/>
<xText>Pozwany do stryja odnosił się zawsze w sposób właściwy, a podczas spotkań nigdy nie uchybił jego godności. Nawet w trakcie ostatniej wizyty w domu spadkodawcy, gdy ten stwierdził, że wystąpi o odwołanie darowizny to według zeznań samej powódki pozwany powiedział <xIx>„ja mogę wujowi wszystko oddać”</xIx>, a kiedy spadkodawca stwierdził, że pozwany „ma oddać, bo go oszukał” wówczas według słów powódki <xIx>„ pozwany wstał i wyszedł bez słowa”( k- 129).</xIx></xText>
<xText/>
<xText>Jedynym, choć z pewnością wysoce niewłaściwym zachowaniem pozwanego, było wystosowanie do stryja listu z dnia 28 lipca 2011 roku. Pozwany zawarł w jego treści szereg sformułowań, które przez starszego człowieka mogły być odebrane jako za groźby i zniewagi. Nie ulega wątpliwości, że na pozwanym ciążył moralny obowiązek odnoszenia się do stryja z należytym szacunkiem i to nie tylko jako do domniemanego darczyńcy, ale również jako do członka najbliższej rodziny i osoby znacznie od niego starszej, która darzyła go uczuciem i widziała w nim swojego następcę. Z tego względu za trafną należy uznać dokonaną przez Sąd Okręgowy bardzo negatywną ocenę moralną działania pozwanego polegającego na wysłaniu takiego listu, ale jednocześnie trzeba w pełni zaaprobować stanowisko tego Sądu, że fakt wysłania listu nie stanowi podstawy do przyjęcia, że pozwany jest niegodny do dziedziczenia, bo dopuścił się umyślnego, ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy.</xText>
<xText>Nie ulega też najmniejszej wątpliwości, że po otrzymaniu listu doszło do silnego wzburzenia spadkodawcy i gwałtownej reakcji, a także powoływanego przez powódkę rozczarowania osobą pozwanego. Mogło to wywołać u spadkodawcy duży stres i tym samym mieć pewien wpływ na jego stan zdrowia. Nie ma jednak żadnych podstaw do przyjęcia, że będący przyczyną śmierci spadkodawcy udar mózgu, który wystąpił mniej więcej po 2 miesiącach od otrzymania listu był następstwem stresu i przeżyć wywołanych zachowaniem pozwanego. Nie ma na to żadnego dowodu, a nie można też odmówić słuszności rozumowaniu Sądu, że przyczyny udaru mogły mieć swoje źródło w podeszłym wieku zmarłego (98 lat) i szeregu innych jego schorzeń. Przemawia za tym również spory odstęp czasowy pomiędzy powstaniem silnych emocji, a zgonem <xAnon>S. L.</xAnon>. Należy całkowicie podzielić ocenę Sądu I instancji, że twierdzenie, iż wyłącznie zachowanie pozwanego doprowadziło do ciężkiej choroby i do śmierci spadkodawcy, nie zostało poparte obiektywnymi okolicznościami i w konsekwencji byłoby poważnym nadużyciem.</xText>
<xText/>
<xText>Nie znajduje też żadnego potwierdzenia zarzut znęcania psychicznego poprzez nękanie tak zwanymi „głuchymi telefonami”.</xText>
<xText>Pozwany nie zaprzeczał, że próbował skontaktować się ze stryjem telefonicznie na początku miesiąca sierpnia 2011 r. i w tym celu kilkakrotnie telefonował do niego, ale z racji głuchoty stryja nie mógł się z nim porozumieć. W tej sytuacji trudno przyjąć, aby próba nawiązania kontaktu i przeprowadzenia rozmowy mogła mieć charakter znęcania psychicznego. Nie ma też żadnego dowodu na to, że powoływane przez powódkę liczne „głuche telefony” w ostatnim okresie życia spadkodawcy pochodziły od pozwanego.</xText>
<xText/>
<xText>Całkowicie chybiony jest zarzut błędnej oceny Sądu w zakresie, że doszło do oszustwa i porzucenia osoby nieporadnej. Jest faktem, że pozwany nigdy nie sprawował nad stryjem stałej opieki, tym bardziej, że <xAnon>S. L. (1)</xAnon> był osobą sprawną ruchowo i nie wymagał innej opieki niż ta, która była mu dostarczana przez siostrę oraz matkę pozwanego. Z drugiej strony z żadnego dowodu w sprawie nie wynika, aby spadkodawca oczekiwał od bratanka szerokiej opieki, albo pomocy.</xText>
<xText/>
<xText>Podsumowując należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom apelującej zachowanie pozwanego nie wyczerpuje znamion umyślnego ciężkiego przestępstwa skierowanego przeciwko spadkodawcy, choć bez wątpienia przez wysłanie listu z 28 lipca 2011 roku <xAnon>G. L.</xAnon> naruszył zasady współżycia społecznego i obraził spadkodawcę. W tej sytuacji za chybiony należało uznać zarzut apelacyjny nieprawidłowej oceny dowodów i w konsekwencji błędnego przyjęcia przez Sąd Okręgowy, że nie zostały spełnione przesłanki uznania za niegodnego z racji dopuszczenia się ciężkich przestępstw umyślnych wobec spadkodawcy.</xText>
<xText/>
<xText>Postępowanie dowodowe nie potwierdziło również zarzutu podstępnego działania pozwanego polegającego na celowym wprowadzeniu spadkodawcy w błąd co do swojej sytuacji osobistej dla nakłonienia go do sporządzenia testamentu na rzecz bratanka.</xText>
<xText/>
<xText>Przedmiotowy testament został sporządzony w dniu 6 stycznia 2009 r. w formie aktu notarialnego. Decyzja spadkodawcy co do ustanowienia pozwanego jedynym spadkobiercą była podjęta wiele lat wcześniej i nie ukrywana przed pozostałymi członkami rodziny. Wszyscy o tym wiedzieli i od lat znali motywy, którymi spadkodawca się kierował przy podejmowaniu powyższej decyzji tj. zachowaniem ciągłości rodu i wdzięcznością za pomoc doznawaną od rodziców pozwanego w utrzymaniu przedmiotowej nieruchomości .</xText>
<xText/>
<xText>Powoływana okoliczność braku wiedzy spadkodawcy o rozwiązaniu małżeństwa pozwanego i pozostawaniu w związku z inną kobietą nie może prowadzić do uznania, że doszło do podstępnego nakłonienia spadkodawcy do sporządzenia testamentu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że od co najmniej kwietnia 2011 spadkodawca dysponował już tą wiedzą, a mimo to nie zdecydował się na zmianę swojego rozrządzenia testamentowego na rzecz pozwanego mimo, że jak przyznawała powódka wielokrotnie o tym rozmawiali.</xText>
<xText/>
<xText>Celem działań podjętych przez <xAnon>S. L.</xAnon> w ostatnim okresie życia było stwierdzenie pozorności umowy sprzedaży, uznanie jej za darowiznę i jej odwołanie, bo jak twierdził spadkodawca „bratanek go oszukał”. Natomiast z żadnego dowodu nie wynika, aby spadkodawca chciał odwołać testament.</xText>
<xText>Taki stan rzeczy prowadzi do wniosku, że <xAnon>S. L. (1)</xAnon> jako człowiek prawy, chciał podważyć czynność, którą uznawał za nieprawdziwą i niezgodną z jego zamiarem i rzeczywistą wolą, ale jednocześnie nie zmienił swojego stanowiska co do tego, kto ma być jego wyłącznym spadkobiercą.</xText>
<xText/>
<xText>Nie można też twierdzić, że zawarcie umowy sprzedaży nastąpiło całkowicie poza świadomością <xAnon>S. L. (1)</xAnon>, który pozostawał w przekonaniu, że spisywana jest umowa darowizny. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na wiedzę spadkodawcy co do przyczyn spisania takiej umowy. Świadek <xAnon>Z. C.</xAnon> zeznał, że <xIx><xAnon>(...)</xAnon>k-94). </xIx> Identyczne zeznania złożyli świadkowie <xAnon>J. C.</xAnon> <xIx>
( k- 92)</xIx> i <xAnon>U. J.</xAnon> <xIx>
( k-98).</xIx> Nie ma więc podstaw do uwzględnienia podniesionego przez powódkę zarzutu domniemanego przestępstwa oszustwa, jakiego miał dopuścić się pozwany względem spadkodawcy przy zawieraniu umowy sprzedaży, co do której spadkodawca w ostatnim miesiącu życia podjął działania zmierzające do uznania jej za darowiznę.</xText>
<xText/>
<xText>Słusznie więc przyjął Sąd I instancji, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można stwierdzić, aby pozwany swoim zachowaniem wypełnił znamiona czynu przewidziane w <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 §1 k.k.</xLexLink>, tj. doprowadzenia innej osoby w celu uzyskania korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranej czynności.</xText>
<xText/>
<xText><xIx> Podsumowując należy stwierdzić, w niniejszej sprawie bezzasadny jest postawiony przez apelującą zarzut braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i w konsekwencji błędnego przyjęcia, że zachowanie pozwanego nie spełnia przesłanki uznania go za niegodnego do dziedziczenia. </xIx></xText>
<xText/>
<xText>W ramach drugiego zarzutu procesowego opartego na <xLexLink xArt="art. 328;art. 328 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 § 2 k.p.c.</xLexLink> powódka podnosiła niewskazanie w sposób wyraźny, które dowody Sąd uznał za wiarygodne, a którym wiarygodności odmówił. Zarzut ten nie znajduje żadnego uzasadnienia. Przy każdym ustaleniu faktycznym Sąd wskazywał na jakich dowodach się oparł. Skarżąca nie wykazała, aby doszło do dowolnych ustaleń, albo by przy którymkolwiek z nich Sąd dokonał nieprawidłowego odwołania do określonego dowodu. Jeśli chodzi o ocenę dowodów, to Sąd trafnie podnosił, że większość świadków pozostawała w związkach rodzinnych ze stronami i należała do kręgu spadkobierców ustawowych. Czynienie ustaleń i oceny z takiego materiału dowodowego zawsze wymaga dokładnego rozważania wszelkich okoliczności i gruntownej ich analizy, którym zdaniem Sądu Apelacyjnego w pełni sprostał Sąd I instancji.</xText>
<xText/>
<xText>Jeśli chodzi o zarzut naruszenia prawa materialnego, to wskazywany przepis <xLexLink xArt="art. 928;art. 928 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 928 § 1 k.c.</xLexLink> stanowi, że spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.</xText>
</xUnit>
<xText/>
<xText>Powyższy przepis zawiera zamknięty katalog przyczyn mogących prowadzić do uznania spadkobiercy za niegodnego i jak prawidłowo uznał Sąd Okręgowy powódka nie wykazała, aby zachowanie pozwanego wypełniało którykolwiek ze wskazanych warunków niegodności dziedziczenia. Pozwany nie dopuścił się żadnego przestępstwa przeciwko spadkodawcy, jak również nie zaistniała sytuacja, aby podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności. Prawidłowe ustalenia Sądu I instancji w całości podzielane przez Sąd Apelacyjny przeczą wystąpieniu którejkolwiek z tych okoliczności, co wyklucza całkowicie zarzucaną przez powódkę niegodność pozwanego do dziedziczenia.</xText>
<xText/>
<xText>Uznając wszystkie zarzuty skarżącej za chybione i nie znajdując żadnych innych podstaw do wzruszenia wyroku, Sąd Apelacyjny na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink> orzekł o oddaleniu apelacji. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 102 k.p.c.</xLexLink> mając na względzie z jednej strony wiek i szczupłość dochodów powódki, a z drugiej strony charakter sprawy i opisane wyżej zachowanie pozwanego w ostatnim okresie życia spadkodawcy, jako naruszające zasady współżycia społecznego.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Wincenty Ślawski
| null |
[
"Wincenty Ślawski",
"Ewa Kulesza",
"Anna Beniak"
] |
[
"art. 928 k.c."
] |
Jakub Głowiński
|
st.sekr.sądowy Katarzyna Olejniczak
|
Małgorzata Galińska
|
[
"Niegodność Dziedziczenia"
] | 13
|
Sygn. akt: I ACa 1176/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2013r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:
SSA Wincenty Ślawski
Sędziowie:
SSA Anna Beniak (spraw.)
SSO del. Ewa Kulesza
Protokolant:
st.sekr.sądowy Katarzyna Olejniczak
po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaS. P.
przeciwkoG. L.
o uznanie za niegodnego
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu
z dnia 1 sierpnia 2012r. sygn. akt I C 1724/11
1.oddala apelację;
2. nie obciąża powódki kosztami postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt I ACa 1176/12
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 01 sierpnia 2012r. Sąd Okręgowy w Kaliszu w sprawie z powództwaS. P.przeciwkoG. L.o uznanie za niegodnego - oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach postępowania.
Powyższy wyrok zapadł na podstawie poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny podzielił i przyjął za własne, a z których wynika, żeS. L. (1), zmarły w dniu 23 września 2011 r., był właścicielem nieruchomości położonej wK.przyul. (...), stanowiącejdziałkę oznaczoną numer (...)o powierzchni 0,0780 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kępnie prowadziksięgę wieczystą numer (...). PozwanyG. L.był bratankiemS. L. (1), natomiast powódkaS. P.była jego siostrą.
W związku z nie pozostawaniem w związku małżeńskim oraz nie posiadaniem potomstwa,S. L. (1)wielokrotnie mówił, że zamierza ustanowićG. L.swoim jedynym spadkobiercą. Przyczyną takiej decyzjiS. L.był między innymi znaczny nakład pomocy ze strony rodziców pozwanego w budowę domu rodzinnego posadowionego na tejże nieruchomości, jak również wola spadkodawcy zamieszkiwania w przedmiotowej nieruchomości członka rodziny o nazwisku(...)jako kontynuatora rodu. O planach przekazania majątku pozwanemu wiedziały osoby trzecie oraz cała rodzina zmarłego, w tym w szczególności siostryS. L., jak i sam pozwany.S. L. (1)darzył bratanka zaufaniem, starał się utrzymywać z nim kontakt, żywił także nadzieję, że po otrzymaniu nieruchomości pozwany zamieszka wraz ze swoją rodziną w domu na niej posadowionym.
S. L. (1)w okresie trzech lat przed swoją śmiercią zamieszkiwał wraz z siostrąA. L.w domu stanowiącym część tzw. „bliźniaka" - budynku, którego druga część stanowiła przedmiotową nieruchomość.S. L. (1)miał problemy ze wzrokiem i słuchem, niemniej jednak był osobą w pełni sprawną ruchowo i nie wymagał stałej opieki ze strony osób trzecich, w szczególności nie oczekiwał jej od pozwanego.
W niezbędnym zakresie opiekowała się nim jedynie siostraA., która przygotowywała dla nich obojga posiłki oraz wykonywała drobne codzienne prace domowe. W pracach ogrodniczych bądź związanych z codziennymi czynnościami wymagającymi większego wysiłku (wieszanie prania, przynoszenie zakupów, opieka nad zwierzętami), bieżącej pomocy udzielała matka pozwanegoT. L., jego siostraZ. K., która z zawodu jest pielęgniarką i z tej racji wykonywałaS. L. (1)iA. L.pomiar ciśnienia krwi oraz poziomu cukru we krwi. Pomagał też szwagier pozwanegoM. K.oraz sąsiadJ. K., który w razie konieczności zawoziłS. L. (1)do lekarzy bądź na zakupy oraz wykonywał drobne usługi np. niezbędne naprawy.
W dniu 6 stycznia 2009 r.S. L. (1)sporządził w formie aktu notarialnego testament, w którym do całości spadku powołałG. L..
Pozwany, w związku z zamieszkiwaniem na stałe weW., odwiedzałS. L. (1)co 2-3 miesiące, a jego wizyty trwały stosunkowo krótko. Nadto pozwany kilkanaście razy, w razie potrzeby, zawoził stryja oraz ciotkęA. L.do lekarzy gastrologa i kardiologa doW., zdarzało się, że jeździła z nimi powódka. W sytuacji, w której pozwany nie mógł zawieźć stryja do lekarza, czynił to na jego prośbę szwagierM. K., bądź - na prośbęS. J.K., przy czymS. L.pokrywał koszty paliwa. Miała również miejsce sytuacja, w której pozwany zabrał stryja na swój koszt na dwudniową wycieczkę do twierdzy wM..
W związku z rozmowami, jakie odbywały się pomiędzy pozwanym aS. L. (1)na temat przedmiotowej nieruchomości, pozwany zaproponował stryjowi sporządzenie umowy sprzedaży tejże nieruchomości celem uregulowania kwestii jej własności jeszcze za jego życia. Przyczyną zawarcia umowy sprzedaży, a nie darowizny, był zamiar uniknięcia przez pozwanego obowiązku zapłacenia 20 % podatku od darowizny, jak również zabezpieczenie sytuacji pozwanego jako właściciela nieruchomości w razie prób podważenia testamentu po śmierciS. L. (1)przez jego spadkobierców ustawowych.
Aktem notarialnym z dnia 30 sierpnia 2010 r.S. L. (1)zawarł z pozwanymG. L.umowę sprzedaży, na podstawie której sprzedał pozwanemu nieruchomość zabudowaną położoną wK.za cenę w kwocie 150.000 zł. W treści aktu notarialnego zamieszczono między innymi oświadczenie pozwanego, że jest on osobą stanu wolnego - rozwiedzioną oraz stwierdzono, żeS. L. (1)udzielił pozwanemu pokwitowania z odbioru całej należnej kwoty 150.000 złotych. Projekt aktu notarialnego został odczytany stronom umowy, które potwierdziły, że zrozumiały jego treść, a następnie złożyły podpisy pod tekstem umowy. W obecności notariusza sporządzającego umowę nie doszło do przekazania między stronami kwoty 150.000 złotych ani pokwitowania jej odbioru. W czasie sporządzania aktu notarialnego, kontakt zeS. L. (1)nie był utrudniony, prosił jedynie o głośne odczytywanie treści umowy z uwagi na problemy ze słuchem.S. L. (1)nikogo nie informował o domniemanym otrzymaniu kwoty 150.000 złotych w gotówce jako ceny sprzedaży nieruchomości.
Kilka miesięcy po zawarciu powyższej umowy w lutym 2011 r. pozwany zaciągnął kredyt hipoteczny w kwocie 291.000 złotych na spłatę poprzedniego zobowiązania kredytowego w kwocie 120.000 złotych oraz spłatę kredytu zaciągniętego na zakup samochodu na kwotę 70.000 złotych, w związku z trudnościami z bieżącym regulowaniem należności kredytowych. Zabezpieczeniem hipotecznym przedmiotowego kredytu była nieruchomość nabyta odS. L. (1). O fakcie zaciągnięcia kredytu jego hipotecznym zabezpieczeniu pozwany nie informował stryja.
S. L. (1)mimo, że nie był już właścicielem przedmiotowej nieruchomości i nie zamieszkiwał w domu na niej posadowionym, opłacał rachunki za ogrzewanie gazowe budynku, którego uruchomienie było konieczne w okresie zimowym. W rozmowie z powódką, po odczytaniu przez nią aktu notarialnego stwierdził, że w jego mniemaniu z pozwanym zawarł umowę darowizny, nie zaś umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Stwierdził też, że pozwany wprowadził go w błąd co do charakteru umowy i wartości nieruchomości.
Celem omówienia powyższych kwestii,S. L. (1)wraz z powódką w miesiącu maju lub czerwcu 2011 r. spotkali się z pozwanym w domuA. L.. W trakcie rozmowy pozwany odmówił uiszczania należności za utrzymanie przedmiotowej nieruchomości, jak również został poinformowany przez stryja, że zamierza on odzyskać sprzedaną nieruchomość. Zarówno w czasie tej wizyty, jak i innych, pozwany nie zwracał się do stryja w sposób obraźliwy bądź świadczący o braku szacunku, nie kierował w stosunku do stryja gróźb ani go nie znieważał.
Pismem z dnia 4 lipca 2011 r.S. L. (1)poinformowałG. L., iż postanowił odebrać swoją własność i unieważnić akt notarialny dotyczący rzekomego kupna nieruchomości wK.przyul. (...). W piśmie podano, że nieruchomość w akcie została oszacowana poniżej rzeczywistej wartości oraz, żeS. L. (1)nie otrzymał tytułem ceny żadnych pieniędzy, a nadto podpisał akt nie wiedząc, co faktycznie podpisuje, albowiem „ma 98 lat, jest inwalidą wojennym, słabo słyszy i słabo widzi".
Pozwany wysłał doS. L. (1)pismo datowane na dzień 28 lipca 2011 r., w którego treści zwracał się do stryja używając zwrotu „pan". Pozwany poinformowałS. L., że dokonał rejestracji dźwiękowej za pomocą rejestratora zainstalowanego w telefonie komórkowym, rozmowy, jaka miała miejsce w dniu 15 sierpnia 2010 r., w czasie której poruszano temat sprzedaży domu, w tym ustalenia jego ceny, jak również zarejestrował przebieg spotkania u notariusza w dniu 30 sierpnia 2010 r., w czasie którego doszło do sporządzenia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości.
Pozwany informował stryja, że przysłany do niego list jest skłonny przedłożyć notariuszowi sporządzającemu akt notarialny umowy sprzedaży jako dowód na oskarżenie go przezS. L.o „nieuczciwość i oszustwo" oraz że w razie dalszych zamiarów podważenia zawartej umowy sprzedaży nieruchomości podejmie - za pośrednictwem wynajętej kancelarii adwokackiej - działania zmierzające do dochodzenia odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych, „wytaczając najcięższe działa". Treść listu oraz poszczególne użyte w nim sformułowania bardzo zdenerwowałyS. L. (1). Do listu dołączony był fragment odpisu księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości dotyczący prawa własności, nie załączono natomiast części odpisu dotyczącej ustanowienia hipoteki.
Po wysłaniu ww. listu pozwany kilkakrotnie próbował skontaktować się telefonicznie ze stryjem, jednak z uwagi na uszkodzenie słuchuS. L. (1)rozmowy przez telefon były bezcelowe.
Pod koniec miesiąca sierpnia 2011 r.S. L. (1)uzyskał odpis księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, którą zbył na rzecz pozwanego. Z dokumentu tego dowiedział się o ustanowieniu na nieruchomości hipoteki do kwoty 291.000 złotych. W rozmowach z osobami trzecimi, w tym członkami rodziny,S. L. (1)uskarżał się, że został oszukany przez pozwanego, albowiem był przekonany, że pozwany po otrzymaniu nieruchomości zamieszka na jej terenie wraz z rodziną. Spadkodawca sądził również, że zawiera umowę darowizny, nie zaś sprzedaży nieruchomości, za którą miał otrzymać kwotę 150.000 złotych.S. L. (1)uważał także, że wartość nieruchomości podana w treści umowy została znacząco zaniżona.
Dnia 2 września 2011 r.S. L. (1)złożył w Sądzie Okręgowym w Kaliszu pozew przeciwkoG. L.o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli przenoszącego na jego rzecz własność nieruchomości położonej wK.przyul. (...). We wrześniu 2011 r.S. L. (1)doznał udaru mózgu, w wyniku którego zmarł w dniu 23 września 2011 roku. Postanowieniem z dnia 18 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu zawiesił postępowanie w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli.
S. L. (1)za swojego życia nie składał zawiadomień o popełnieniu na jego szkodę przestępstwa przezG. L.. W dniu 19 października 2011 r.A. L.złożyła do Prokuratury Rejonowej w Kępnie doniesienie o podejrzeniu popełnienia przez pozwanego przestępstwa w związku z wymianą zamków w drzwiach wejściowych domu posadowionego na posesji nabytej przez niego odS. L. (1). Postanowieniem z dnia 19 listopada 2011 r. odmówiono wszczęcia postępowania z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa.
Dnia 8 listopada 2011 r.G. L.wniósł o stwierdzenie nabycia spadku poS. L. (1)na podstawie testamentu. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2012 r. Sąd Rejonowy w Kępnie zawiesił postępowanie na podstawieart. 177 §1 pkt 1 k.p.c.
PowódkaS. P.ma 88 lat, mieszka wP.. Powódka utrzymuje się z emerytury w kwocie 1.468,14 złotych miesięcznie, ponosząc koszty związane z utrzymaniem mieszkania, tj. czynsz w kwocie 753,60 złotych, telefon 53 złotych, kablówka 49,90 złotych, gaz 145 złotych, oraz lekarstwa około 129 złotych.
PozwanyG. L.ma 54 lata, z zawodu jest informatykiem. Pozwany wraz z rodziną na stałe zamieszkuje weW..
Oceniając wiarygodność zeznań poszczególnych świadków przesłuchanych w toku niniejszego postępowania, Sąd Okręgowy miał na uwadze, że większość z nich stanowi osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowane w rozstrzygnięciu niniejszego sporu na korzyść jednej ze stron procesu. W szczególności świadkowie w osobachA. L.,J. C.,Z. C.,B. D.,U. J.iS. D., podobnie jak powódkaS. P., należą do kręgu spadkobierców ustawowych po zmarłymS. L. (1)oraz są uczestnikami postępowania w aktualnie zawieszonej sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Z kolei świadkowie w osobachT. L.,Z. K.iM. K.są najbliższymi członkami rodziny pozwanego. ŚwiadekS. D.nie jest świadkiem bezpośrednim, albowiem jak sam stwierdził w swoich zeznaniach, nie posiadał wiedzy pochodzącej z uczestnictwa w poszczególnych zdarzeniach czy też ich obserwacji, a przekazał jedynie wersję wydarzeń, jaką przedstawiła mu jego siostraB. D.i powielił jej ocenę istniejącej sytuacji. Z powyższych względów Sąd jako podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie przyjął wyłącznie te okoliczności podawane przez świadków, które nie budziły jego wątpliwości.
Sąd I instancji nie dał wiary zeznaniom pozwanegoG. L.w zakresie, w jakim pozostają one sprzeczne z poczynionymi w toku postępowania ustaleniami faktycznymi. W szczególności, niewiarygodne są twierdzenia pozwanego związane z przekazaniem spadkodawcyS. L. (1)kwoty 150.000 złotych, tytułem ceny za zakup przedmiotowej nieruchomości. Pozwany twierdził, że celem zawarcia umowy sprzedaży zamiast umowy darowizny było uniknięcie podatku od darowizny oraz podatku od spadku, który jako spadkobierca byłby zmuszony zapłacić po śmierciS. L. (1).
Jednocześnie pozwany miał dysponować środkami pieniężnymi w znacznej kwocie przeznaczonymi na uiszczenie ceny zakupu nieruchomości. W ocenie Sądu Okręgowego argumentacja ta jest całkowicie niewiarygodna, zwłaszcza wziąwszy pod uwagę, że w niedługim czasie po zawarciu umowy sprzedaży ze spadkodawcą, pozwany zaciągnął kredyt na kwotę 291.000 złotych, którego zabezpieczenie hipoteczne stanowiła przedmiotowa nieruchomość, a który miał zostać przeznaczony na spłatę poprzednich zobowiązań w łącznej kwocie około 200.000 złotych zaciągniętych na remont mieszkania oraz zakup samochodu, albowiem pozwany, jak sam przyznał, miał problemy z ich terminową spłatą. Dość kuriozalnie brzmią w tym świetle oświadczenia pozwanego, jakoby starał się on, aby „w domowym sejfie zawsze znajdowała się gotówka w kwocie około 200.000 złotych".
Zasady doświadczenia życiowego wskazują jednoznacznie, że gdyby pozwany dysponował na bieżąco tak znaczną kwotą pieniędzy, w pierwszej kolejności dążyłby do uregulowania ciążących na nim zobowiązań kredytowych, zamiast zaciągać kolejne kredyty konsumpcyjne czy też wreszcie wieloletni i wysoce obciążający dla domowego budżetu kredyt z zabezpieczeniem hipotecznym. Jako nielogiczne i nieracjonalne należałoby w tym świetle ocenić zachowanie pozwanego polegające na wręczeniu przez niego spadkodawcy kwoty 150.000 złotych tytułem ceny za nieruchomość, której właścicielem i tak stałby się po śmierci spadkodawcy, zwłaszcza, że z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, iż pozwany gotówką taką w chwili zawarcia umowy nie dysponował. Sąd nie zaprzeczył przy tym, że pozwany w latach 1988 - 2004 faktycznie pracował za granicą i mógł nawet uzyskiwać z tego tytułu znaczny dochód, niemniej jednak na tle poczynionych ustaleń faktycznych istniała nikła szansa na to, że w dacie zawierania umowy sprzedaży posiadał oszczędności rzędu 150.000 złotych.
Trudno również uwierzyć, żeS. L. (1)po otrzymaniu ww. kwoty nie poinformowałby o tej okoliczności swoich sióstrA. L., z którą w ostatnim czasie zamieszkiwał, orazS. P., która w swoich zeznaniach potwierdziła, że spadkodawca po odczytaniu przez nią treści aktu notarialnego kategorycznie zaprzeczył, jakoby otrzymał od pozwanego jakąkolwiek sumę pieniężną i był zbulwersowany faktem umieszczenia tego rodzaju stwierdzenia w treści umowy.
Całkowicie niewiarygodnie brzmi na tym tle twierdzenie pozwanego, jakoby zamiaremS. L. (1)było dokonanie za uzyskaną cenę nieruchomości stosownych remontów celem dostosowania budynku mieszkalnego do potrzeb pozwanego tak, aby nie musiał on wydawać na to własnych pieniędzy. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że faktyczną przyczyną zawarcia umowy przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości był zamiar pozwanego ustanowienia na niej hipoteki celem zabezpieczenia zaciągniętego w miesiącu lutym 2011 r. kredytu, o czym pozwany nie zamierzał informować stryja, przesyłając mu w załączeniu do listu z dnia 28 lipca 2011 r. odpis księgi wieczystej dotyczący jedynie prawa własności nieruchomości.
Co do oceny wiarygodności informacji podanych przez pozwanego przy zawieraniu umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości przed notariuszem, należy podkreślić, że pozwany w toku przesłuchania przed Sądem zaprzeczył, jakoby otrzymał odS. L. (1)pokwitowanie zapłaty rzeczonej kwoty, albowiem „nie chciał tego rodzaju żądaniem obrazić stryja", natomiast okoliczność ta wynika wprost z treści aktu notarialnego.
Nie zasługuje na wiarę twierdzenie pozwanego, jakoby rejestrował on rozmowy toczące się między nim aS. L. (1)w przedmiocie ustaleń dotyczących przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości na pozwanego jeszcze za życia spadkodawcy, jak również fakt zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości przed notariuszem. Argument ten, użyty w liście pozwanego do stryja z dnia 28 lipca 2011 r., miał na celu postawienie go na pozycji strony silniejszej w razie sporu o przeniesienie prawa własności przedmiotowej nieruchomości na spadkodawcę i zniechęcenieS. L. (1)do dalszych zabiegów mających na celu anulowanie zawartej umowy.
Co istotne, pozwany w swoich zeznaniach twierdził, że dokonywał rejestracji poszczególnych rozmów za wiedzą i zgodąS. L. (1), podczas gdy z treści listu datowanego na dzień 28 lipca 2011 r. stwierdza jednoznacznie, że „kiedyś ktoś go nabrał" i „od tego czasu jest dość ostrożny, mając do czynienia z ludźmi pokrojuS. L. (1)", co w jego mniemaniu było przyczyną rzekomego dokonywania rejestracji rozmów.
Jednocześnie pozwany składając zeznania w niniejszej sprawie oświadczył, że nagrania skasował uznając je za zbędne, co byłoby działaniem nielogicznym, zważywszy na istniejące między stronami od ponad roku napięcia związane z umową sprzedaży nieruchomości oraz zachowaniem pozwanego w stosunku do spadkodawcy, skutkującym wytoczeniem między innymi powództwa w niniejszej sprawie.
W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że powódkaS. P.wykazała interes w wystąpieniu z powództwem w niniejszej sprawie i przeprowadził analizę materiału dowodowego pod kątem spełnienia przesłanek niegodności do dziedziczenia. Powódka wskazywała na dopuszczenie się przez pozwanego względem spadkodawcy ciężkiego umyślnego przestępstwa oraz nakłonienie spadkodawcy podstępem do sporządzenia testamentu określonej treści poprzez wprowadzenie go w błąd co do swojej sytuacji osobistej.
W ocenie Sądu Okręgowego zachowanie pozwanegoG. L.nie kwalifikuje się do uznania go za niegodnego z powodu popełnienia przeciwko spadkodawcy ciężkiego umyślnego przestępstwa. Zarówno sam pozwany, jak i świadkowie zaprzeczyli, aby pozwany kiedykolwiek zachowywał się niewłaściwie w stosunku doS. L. (1), w szczególności, aby kierował w stosunku do niego groźby, zniewagi, odnosił się bez szacunku bądź konsekwentnie odmawiał udzielenia pomocy.
Sąd Okręgowy podkreślił, że pozwany, już po zawarciu umowy sprzedaży zawiózł spadkodawcę dwukrotnie do lekarzy doW., jednocześnie częstotliwość jego wizyt pozostała tak samo rzadka jak dotychczas, co uwarunkowane było tym, że pozwany od blisko 30 lat zamieszkuje na stałe weW.i tam znajduje się jego centrum życiowe. Pozwany wprawdzie nie sprawował nad stryjem bezpośredniej opieki, ale nie było takiej konieczności.S. L. (1)był osobą sprawną ruchowo, a potrzebna pomoc miała charakter doraźny i uwarunkowany aktualnymi potrzebami stryja. Zapewniała ją spadkodawcy i jego siostrze matka pozwanegoT. L., która codziennie robiła zakupy oraz pomagała w drobnych pracach domowych.
Pozwany nie zaprzeczał, aby próbował skontaktować się ze stryjem telefonicznie na początku miesiąca sierpnia 2011 r. i w tym celu kilkakrotnie telefonował do niego. Trudno jednak przyjąć, aby próba nawiązania kontaktu w celu przeprowadzenia rozmowy miała charakter znęcania psychicznego, a zatem powyższy zarzut powódki nie znalazł potwierdzenia.
Zdaniem Sądu Okręgowego nie doszło również do domniemanego przestępstwa oszustwa, jakiego miał dopuścić się pozwany względem spadkodawcy przy zawieraniu umowy sprzedaży będącej w istocie umową darowizny. Zgromadzony materiał dowodowy nie dawał zdaniem Sądu I instancji podstaw do przyjęcia, aby pozwany swoim zachowaniem wypełnił znamiona czynu przewidzianego wart. 286 §1 k.k., tj. doprowadzenia innej osoby w celu uzyskania korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranej czynności.
Sąd Okręgowy podkreślił, że w związku z poczynionymi w sprawie ustaleniami faktycznymi, postawa moralna pozwanego budzi głębokie zastrzeżenia, zwłaszcza z uwagi na treść wysłanego do spadkodawcy listu z dnia 28 lipca 2011 r. Pozwany zawarł bowiem w jego treści szereg sformułowań pozostających na granicy uznania ich za groźby i zniewagi, w tym sformułowanie o „wytoczeniu przeciwko spadkodawcy najcięższych dział"' w razie podejmowania dalszych prób anulowania umowy przeniesienia własności nieruchomości. Jego postępowanie w tym zakresie Sąd okręgowy ocenił jako bardzo negatywne i wywołujące dezaprobatę, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że list został skierowany do osoby w podeszłym wieku, która pozwanego darzyła do tej pory głębokim szacunkiem i oceniała go w sposób właściwie bezkrytyczny, o czym pozwany doskonale wiedział.
Podnoszony przez pozwanego argument w postaci rzeczywistego zamiaru skierowania listu do powódkiS. P., a nie do stryja, nie zasługuje na zrozumienie, albowiem adresatem bezpośrednim listu był spadkodawca, o czym świadczą użyte w nim zwroty, i to przede wszystkim on przeżył emocjonalnie treść listu. W ocenie Sądu, na pozwanym ciążył moralny obowiązek odnoszenia się do stryja nie tylko jako domniemanego darczyńcy, ale jako członka najbliższej rodziny i dodatkowo osoby znacznie od niego starszej, z należytym szacunkiem i wdzięcznością, czego jednak pozwany nie uczynił. Pozwany bez wątpienia naruszył w ten sposób zasady współżycia społecznego, jednakże w ocenie Sądu, zachowanie jego nie wyczerpuje znamion umyślnego ciężkiego przestępstwa skierowanego przeciwko spadkodawcy, co w świetle przytoczonej szczegółowo powyżej interpretacji obowiązujących przepisów prawa nie pozwala na uznanie go za niegodnego dziedziczenia z tej przyczyny.
Zdaniem Sądu Okręgowego podkreślenia wymaga też to, żeS. L. (1), mimo jednoznacznie negatywnej oceny zachowania bratanka na skutek otrzymania listu powyższej treści, rzekomego nękania go przez pozwanego telefonami, a także domniemanego oszukania w czasie zawierania umowy sprzedaży nieruchomości celem obciążenia jej hipoteką, nie zdecydował jednak o złożeniu stosownego zawiadomienia do organów ścigania celem wszczęcia przeciwko pozwanemu postępowania karnego.
Nie wystąpił przeciwko bratankowi na drogę postępowania cywilnego w związku z roszczeniem o zapłatę ceny nieruchomości, mimo twierdzenia, że żadnych pieniędzy tytułem ceny od pozwanego nie otrzymał. Spadkodawca, oceniając negatywnie postawę pozwanego, nie podjął również decyzji o odwołaniu testamentu, choć mógł to uczynić w każdej chwili na przestrzeni ostatnich miesięcy swojego życia, w których miał już pełna świadomość co do zaistniałego stanu rzeczy i negatywnie ocenianego zachowania bratanka.
Nie sposób także jednoznacznie podzielić osądu powódki, że zachowanie pozwanego wywołało uS. L. (1)ciężką chorobę - udar mózgu, który doprowadził go do śmierci. Spadkodawca w chwili swojej śmierci osiągnął wiek 98 lat, zatem przyczyny wyżej opisanej choroby, choć mogą mieć pośredni związek z negatywnymi emocjami i stanem silnego wzburzenia wywołanym zachowaniem pozwanego, zwłaszcza z uwagi na ich zbieg w czasie, to jednak co do zasady mają charakter złożony.
W opisanym wypadku mogą mieć związek między innymi z podeszłym wiekiem zmarłego oraz szeregiem innych schorzeń, na które cierpiał. W tym świetle jednoznaczne stwierdzenie, że wyłącznie zachowanie pozwanego doprowadziłoS. L. (1)do ciężkiej choroby, a w konsekwencji spowodowało jego śmierć, byłoby znaczącym nadużyciem oraz dodatkowo nie zostało poparte obiektywnymi okolicznościami.
Odnosząc się do przesłanki w postaci podstępnego działania pozwanego polegającego na celowym wprowadzeniu spadkodawcy w błąd co do swojej sytuacji osobistej celem nakłonienia go do sporządzenia testamentu określonej treści, również należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe nie potwierdziło tej okoliczności.
Przedmiotowy testament został sporządzony w dniu 6 stycznia 2009 r. w formie aktu notarialnego. Decyzja spadkodawcy co do ustanowienia pozwanego jedynym spadkobiercą nie została podjęta spontanicznie, boS. L. (1)od wielu lat zamierzał całość swojego majątku przekazać pozwanemuG. L.jako swojemu spadkodawcy i nie ukrywał swoich zamiarów przed pozostałymi członkami rodziny, jak również przyczyn, które skłoniły go do podjęcia takiej decyzji.
Powódka podnosiła, że gdybyS. L. (1)miał świadomość, że pozwany jest osobą rozwiedzioną, to jako osoba głęboko religijna i kierująca się w życiu tradycyjnym światopoglądem, nie podjąłby decyzji o przekazaniu mu nieruchomości jako jedynemu spadkobiercy. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie tej tezy, a ostatecznie przekonuje tym fakt, żeS. L.dysponując powyższą wiedzą co najmniej od kwietnia 2010 roku nie zdecydował się na zmianę swojego rozrządzenia testamentowego.
Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że ustawowe przesłanki uznania pozwanego za niegodnego nie zostały wykazane i z tej racji oddalił powództwo nie obciążając powódki kosztami postępowania na podstawieart. 102 k.p.c.
Wyrok został zaskarżony przez powódkę:
W złożonej apelacji powódka zakwestionowała oddalalenie powództwa zarzucając:
1
naruszenie prawa procesowego wyrażające się w sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędnej ocenie zebranych dowodów -art. 233 § 2 k.p.c.- przez przyjęcie, że nie jest on wystarczający do uznania, że zachowanie pozwanego wobec spadkodawcyS. L. (1)nosi znamiona ciężkich przestępstw na jego szkodę, wskazywanych przez powódkę tj. gróźb karalnych, ciężkiej zniewagi, porzucenia osoby nieporadnej i oszustwa, a nadto, że brak jest podstaw do przyjęcia, że pozwany podstępnie nakłonił spadkodawcę do sporządzenia testamentu na jego rzecz, przez wprowadzenie go w błąd co do swojej osoby - w szczególności stanu cywilnego, planów na przyszłość i emocjonalnej więzi z nim, podczas gdy przeprowadzone dowody jednoznacznie wskazują, że posiadając rzeczywistą wiedzę o osobie pozwanego,S. L. (1)nie ustanowiłby jego swoim spadkobiercą, co wynika wprost z przeprowadzonych dowodów, a nadto jest jedynym wnioskiem, który można wyprowadzić z charakterystyki jego osoby, do której wszyscy świadkowie zgodnie podali, jak istotny był dla nie wybór odpowiedniego spadkobiercy potwierdza również fakt odwołania w stosunku do niego uczynionej na jego rzecz darowizny nieruchomości;
2
naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie przepisuart. 928 § 1 i 2 k.c., jako podstawy prawnej uzasadniającej uwzględnienie powództwa mimo, że warunki tego przepisu zostały spełnione;
3
naruszenie przepisuart. 328 § 2 k.p.c.przez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku w sposób wyraźny, które dowody Sąd uznał za wiarygodne, a którym wiarygodności odmówił, albowiem z uzasadnienia wyroku wynika jedynie, że częściowo Sąd I instancji dał wiarę pozwanemu, a pozostałe dowody uznał za podstawę ustaleń faktycznych wyłącznie w zakresie okoliczności, które nie budziły jego wątpliwości, co nie odpowiada kryteriom wskazanym w cyt. przepisie i tym samym doprowadziło do jego naruszenia.
W konkluzji powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa oraz obciążenie pozwanego kosztami zastępstwa adwokackiego powódki za obie instancje, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na apelację powódki, pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie rozważań należało odnieść się do zarzutu apelacji dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, gdyż determinuje to rozważania co do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Jedynie bowiem nieobarczone błędem ustalenia faktyczne, będące wynikiem należycie przeprowadzonego postępowania mogą być podstawą oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia w kontekście twierdzeń o naruszeniu przepisów prawa materialnego.
Zarzut naruszenia przepisówart. 233 k.p.c.przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i błędne zdaniem apelującej przyjęcie, że jest on niewystarczający do uznania, że zachowanie pozwanego spełnia przesłanki uznania go za niegodnego do dziedziczenia należało uznać za chybiony.
Zgodnie zart. 233 § l k.p.c.sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według swego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynikają wskazania, że ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których Sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego(tak m.in.: uzas. wyroku z 16 maja 2000r., IV CKN 1097/00, LEX nr 52624; uzas. wyroku z 9 września 2000r., V CKN 94/00, LEX nr 52589; wyrok z 19 czerwca 2001r., II UKN 23/00, OSNP 2003, nr 5, poz. 137; uzas. wyroku z14 marca 2002r., IV CKN 859/00, LEX nr 53923; uzas. post. z 16 maja 2002r., IV CKN 1050/00, LEX nr 55499; uzas. wyroku z 27 września 2002r., II CKN 817/00, LEX nr 56906).
Sąd Apelacyjny uznaje, że Sąd I instancji w żadnym razie nie uchybił wskazanym zasadom oceny materiału dowodowego, a dokonana przez niego analiza jest dogłębna, wielokierunkowa, bardzo szczegółowa, logiczna i w pełni odpowiada zasadom doświadczenia życiowego.
Wbrew twierdzeniom apelującej z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie nie wynika, aby pozwany kiedykolwiek zachowywał się w stosunku do spadkodawcy niewłaściwie, aby kierował w stosunku do niego groźby, zniewagi, odnosił się stryja bez szacunku, bądź odmawiał udzielenia mu pomocy. Wszyscy świadkowie zgodnie zeznawali, że relacje były bardzo dobre, a jedyny problem sprowadzał się do tego, że pozwany rzadko przyjeżdżał doK., a u spadkodawcy podczas tych wizyt bywał jedynie przez krótki czas.
Pozwany do stryja odnosił się zawsze w sposób właściwy, a podczas spotkań nigdy nie uchybił jego godności. Nawet w trakcie ostatniej wizyty w domu spadkodawcy, gdy ten stwierdził, że wystąpi o odwołanie darowizny to według zeznań samej powódki pozwany powiedział„ja mogę wujowi wszystko oddać”, a kiedy spadkodawca stwierdził, że pozwany „ma oddać, bo go oszukał” wówczas według słów powódki„ pozwany wstał i wyszedł bez słowa”( k- 129).
Jedynym, choć z pewnością wysoce niewłaściwym zachowaniem pozwanego, było wystosowanie do stryja listu z dnia 28 lipca 2011 roku. Pozwany zawarł w jego treści szereg sformułowań, które przez starszego człowieka mogły być odebrane jako za groźby i zniewagi. Nie ulega wątpliwości, że na pozwanym ciążył moralny obowiązek odnoszenia się do stryja z należytym szacunkiem i to nie tylko jako do domniemanego darczyńcy, ale również jako do członka najbliższej rodziny i osoby znacznie od niego starszej, która darzyła go uczuciem i widziała w nim swojego następcę. Z tego względu za trafną należy uznać dokonaną przez Sąd Okręgowy bardzo negatywną ocenę moralną działania pozwanego polegającego na wysłaniu takiego listu, ale jednocześnie trzeba w pełni zaaprobować stanowisko tego Sądu, że fakt wysłania listu nie stanowi podstawy do przyjęcia, że pozwany jest niegodny do dziedziczenia, bo dopuścił się umyślnego, ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy.
Nie ulega też najmniejszej wątpliwości, że po otrzymaniu listu doszło do silnego wzburzenia spadkodawcy i gwałtownej reakcji, a także powoływanego przez powódkę rozczarowania osobą pozwanego. Mogło to wywołać u spadkodawcy duży stres i tym samym mieć pewien wpływ na jego stan zdrowia. Nie ma jednak żadnych podstaw do przyjęcia, że będący przyczyną śmierci spadkodawcy udar mózgu, który wystąpił mniej więcej po 2 miesiącach od otrzymania listu był następstwem stresu i przeżyć wywołanych zachowaniem pozwanego. Nie ma na to żadnego dowodu, a nie można też odmówić słuszności rozumowaniu Sądu, że przyczyny udaru mogły mieć swoje źródło w podeszłym wieku zmarłego (98 lat) i szeregu innych jego schorzeń. Przemawia za tym również spory odstęp czasowy pomiędzy powstaniem silnych emocji, a zgonemS. L.. Należy całkowicie podzielić ocenę Sądu I instancji, że twierdzenie, iż wyłącznie zachowanie pozwanego doprowadziło do ciężkiej choroby i do śmierci spadkodawcy, nie zostało poparte obiektywnymi okolicznościami i w konsekwencji byłoby poważnym nadużyciem.
Nie znajduje też żadnego potwierdzenia zarzut znęcania psychicznego poprzez nękanie tak zwanymi „głuchymi telefonami”.
Pozwany nie zaprzeczał, że próbował skontaktować się ze stryjem telefonicznie na początku miesiąca sierpnia 2011 r. i w tym celu kilkakrotnie telefonował do niego, ale z racji głuchoty stryja nie mógł się z nim porozumieć. W tej sytuacji trudno przyjąć, aby próba nawiązania kontaktu i przeprowadzenia rozmowy mogła mieć charakter znęcania psychicznego. Nie ma też żadnego dowodu na to, że powoływane przez powódkę liczne „głuche telefony” w ostatnim okresie życia spadkodawcy pochodziły od pozwanego.
Całkowicie chybiony jest zarzut błędnej oceny Sądu w zakresie, że doszło do oszustwa i porzucenia osoby nieporadnej. Jest faktem, że pozwany nigdy nie sprawował nad stryjem stałej opieki, tym bardziej, żeS. L. (1)był osobą sprawną ruchowo i nie wymagał innej opieki niż ta, która była mu dostarczana przez siostrę oraz matkę pozwanego. Z drugiej strony z żadnego dowodu w sprawie nie wynika, aby spadkodawca oczekiwał od bratanka szerokiej opieki, albo pomocy.
Podsumowując należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom apelującej zachowanie pozwanego nie wyczerpuje znamion umyślnego ciężkiego przestępstwa skierowanego przeciwko spadkodawcy, choć bez wątpienia przez wysłanie listu z 28 lipca 2011 rokuG. L.naruszył zasady współżycia społecznego i obraził spadkodawcę. W tej sytuacji za chybiony należało uznać zarzut apelacyjny nieprawidłowej oceny dowodów i w konsekwencji błędnego przyjęcia przez Sąd Okręgowy, że nie zostały spełnione przesłanki uznania za niegodnego z racji dopuszczenia się ciężkich przestępstw umyślnych wobec spadkodawcy.
Postępowanie dowodowe nie potwierdziło również zarzutu podstępnego działania pozwanego polegającego na celowym wprowadzeniu spadkodawcy w błąd co do swojej sytuacji osobistej dla nakłonienia go do sporządzenia testamentu na rzecz bratanka.
Przedmiotowy testament został sporządzony w dniu 6 stycznia 2009 r. w formie aktu notarialnego. Decyzja spadkodawcy co do ustanowienia pozwanego jedynym spadkobiercą była podjęta wiele lat wcześniej i nie ukrywana przed pozostałymi członkami rodziny. Wszyscy o tym wiedzieli i od lat znali motywy, którymi spadkodawca się kierował przy podejmowaniu powyższej decyzji tj. zachowaniem ciągłości rodu i wdzięcznością za pomoc doznawaną od rodziców pozwanego w utrzymaniu przedmiotowej nieruchomości .
Powoływana okoliczność braku wiedzy spadkodawcy o rozwiązaniu małżeństwa pozwanego i pozostawaniu w związku z inną kobietą nie może prowadzić do uznania, że doszło do podstępnego nakłonienia spadkodawcy do sporządzenia testamentu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że od co najmniej kwietnia 2011 spadkodawca dysponował już tą wiedzą, a mimo to nie zdecydował się na zmianę swojego rozrządzenia testamentowego na rzecz pozwanego mimo, że jak przyznawała powódka wielokrotnie o tym rozmawiali.
Celem działań podjętych przezS. L.w ostatnim okresie życia było stwierdzenie pozorności umowy sprzedaży, uznanie jej za darowiznę i jej odwołanie, bo jak twierdził spadkodawca „bratanek go oszukał”. Natomiast z żadnego dowodu nie wynika, aby spadkodawca chciał odwołać testament.
Taki stan rzeczy prowadzi do wniosku, żeS. L. (1)jako człowiek prawy, chciał podważyć czynność, którą uznawał za nieprawdziwą i niezgodną z jego zamiarem i rzeczywistą wolą, ale jednocześnie nie zmienił swojego stanowiska co do tego, kto ma być jego wyłącznym spadkobiercą.
Nie można też twierdzić, że zawarcie umowy sprzedaży nastąpiło całkowicie poza świadomościąS. L. (1), który pozostawał w przekonaniu, że spisywana jest umowa darowizny. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na wiedzę spadkodawcy co do przyczyn spisania takiej umowy. ŚwiadekZ. C.zeznał, że(...)k-94).Identyczne zeznania złożyli świadkowieJ. C.
( k- 92)iU. J.
( k-98).Nie ma więc podstaw do uwzględnienia podniesionego przez powódkę zarzutu domniemanego przestępstwa oszustwa, jakiego miał dopuścić się pozwany względem spadkodawcy przy zawieraniu umowy sprzedaży, co do której spadkodawca w ostatnim miesiącu życia podjął działania zmierzające do uznania jej za darowiznę.
Słusznie więc przyjął Sąd I instancji, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można stwierdzić, aby pozwany swoim zachowaniem wypełnił znamiona czynu przewidziane wart. 286 §1 k.k., tj. doprowadzenia innej osoby w celu uzyskania korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranej czynności.
Podsumowując należy stwierdzić, w niniejszej sprawie bezzasadny jest postawiony przez apelującą zarzut braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i w konsekwencji błędnego przyjęcia, że zachowanie pozwanego nie spełnia przesłanki uznania go za niegodnego do dziedziczenia.
W ramach drugiego zarzutu procesowego opartego naart. 328 § 2 k.p.c.powódka podnosiła niewskazanie w sposób wyraźny, które dowody Sąd uznał za wiarygodne, a którym wiarygodności odmówił. Zarzut ten nie znajduje żadnego uzasadnienia. Przy każdym ustaleniu faktycznym Sąd wskazywał na jakich dowodach się oparł. Skarżąca nie wykazała, aby doszło do dowolnych ustaleń, albo by przy którymkolwiek z nich Sąd dokonał nieprawidłowego odwołania do określonego dowodu. Jeśli chodzi o ocenę dowodów, to Sąd trafnie podnosił, że większość świadków pozostawała w związkach rodzinnych ze stronami i należała do kręgu spadkobierców ustawowych. Czynienie ustaleń i oceny z takiego materiału dowodowego zawsze wymaga dokładnego rozważania wszelkich okoliczności i gruntownej ich analizy, którym zdaniem Sądu Apelacyjnego w pełni sprostał Sąd I instancji.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia prawa materialnego, to wskazywany przepisart. 928 § 1 k.c.stanowi, że spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli:
1
dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
2
podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
3
umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.
Powyższy przepis zawiera zamknięty katalog przyczyn mogących prowadzić do uznania spadkobiercy za niegodnego i jak prawidłowo uznał Sąd Okręgowy powódka nie wykazała, aby zachowanie pozwanego wypełniało którykolwiek ze wskazanych warunków niegodności dziedziczenia. Pozwany nie dopuścił się żadnego przestępstwa przeciwko spadkodawcy, jak również nie zaistniała sytuacja, aby podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności. Prawidłowe ustalenia Sądu I instancji w całości podzielane przez Sąd Apelacyjny przeczą wystąpieniu którejkolwiek z tych okoliczności, co wyklucza całkowicie zarzucaną przez powódkę niegodność pozwanego do dziedziczenia.
Uznając wszystkie zarzuty skarżącej za chybione i nie znajdując żadnych innych podstaw do wzruszenia wyroku, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł o oddaleniu apelacji. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł na podstawieart. 102 k.p.c.mając na względzie z jednej strony wiek i szczupłość dochodów powódki, a z drugiej strony charakter sprawy i opisane wyżej zachowanie pozwanego w ostatnim okresie życia spadkodawcy, jako naruszające zasady współżycia społecznego.
| 1,176
|
15/250000/0000503/ACa
|
Sąd Apelacyjny w Łodzi
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 177 §1 pkt 1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 286;art. 286 § 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 286 §1 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 928;art. 928 § 1;art. 928 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 928 § 1 i 2 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 102; art. 177; art. 177 § 1; art. 177 § 1 pkt. 1; art. 233; art. 233 § 1; art. 233 § 2; art. 328; art. 328 § 2; art. 385)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 286; art. 286 § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 928; art. 928 § 1; art. 928 § 2)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155005300000503_I_C_000278_2012_Uz_2013-03-08_001
|
I C 278/12
| 2013-02-18T00:00:00
| 2013-03-14T01:01:09
| 2016-11-24T23:06:50
|
15500530
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I C 278/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy w Zgorzelcu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący - SSR Dorota Florkowska Protokolant - S. D. po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. w Zgorzelcu na rozprawie sprawy z powództwa J. J. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę I zasądza od strony pozwanej Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda J. J. kwotę 3.214,31 zł (trzy tysiące dwieście czternaś
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolType="15/500530/0000503/C" xVolNmbr="000278" xFromPg="1" xPublisher="KUBIJO01M" xToPage="5" xEditor="KUBIJO01M" xLang="PL" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xEditorFullName="Jolanta Kubiak" xFlag="published" xYear="2012" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Jolanta Kubiak">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText/>
<xText><xUx>Sygn. akt I C 278/12</xUx></xText>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 18 lutego 2013 r.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Zgorzelcu Wydział I Cywilny</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xText>Przewodniczący - SSR Dorota Florkowska</xText>
<xText>Protokolant - <xAnon>S. D.</xAnon></xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. w Zgorzelcu</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>J. J.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon> Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>zasądza od strony pozwanej <xAnon> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz powoda <xAnon>J. J.</xAnon> kwotę 3.214,31 zł (trzy tysiące dwieście czternaście złotych trzydzieści jeden groszy) z ustawowymi odsetkami:</xText>
</xUnit>
<xText>- od kwoty 2.464,31 zł od dnia 1 lutego 2012 r. do dnia zapłaty,</xText>
<xText>- od kwoty 750,- zł od dnia 1 marca 2012 r. do dnia zapłaty;</xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądza od strony pozwanej <xAnon> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz powoda <xAnon>J. J.</xAnon> kwotę 930,10 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>nakazuje ściągnąć od strony pozwanej <xAnon> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgorzelcu kwotę 125,49 zł tytułem zwrotu poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatków związanych z przeprowadzeniem opinii biegłego;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">IV</xName>
<xText>nakazuje ściągnąć od powoda <xAnon>J. J.</xAnon> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgorzelcu kwotę 79,76 zł tytułem zwrotu poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatków związanych z przeprowadzeniem opinii biegłego.</xText>
</xUnit>
<xText/>
<xText>Sygn. akt IC 278/12</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powód, <xAnon>J. J.</xAnon>, domagał się zasądzenia na swoją rzecz od strony pozwanej, <xAnon> Towarzystwa (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon>, kwoty 5.387,76 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwot: 4.637,76 zł – od dnia 1 lutego 2012 r. i 750,- zł – od dnia 1 marca 2012 r., oraz kosztami procesu według norm przepisanych.</xText>
<xText>W uzasadnieniu swojego żądania wyjaśnił, że w wyniku kolizji drogowej, której sprawcą była osoba objęta ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej w <xAnon> Towarzystwie (...) S.A.</xAnon> – uszkodzony został należący do niego samochód <xAnon>F. (...)</xAnon> o <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>. Podał, że tytułem odszkodowania strona pozwana wypłaciła mu kwotę 1.648,77 zł, zaniżając przy wyliczeniu wartości szkody stawkę roboczogodziny, obniżając wartość nieoryginalnych części zamiennych o 70 % i kwalifikując bezzasadnie ścianę tylną lewą do naprawy, zamiast do wymiany. Podniósł, że ze sporządzonej na jego koszt ekspertyzy, za wykonanie której zapłacił 750,- zł, wynikało, że koszty naprawy samochodu zamykałyby się sumą 6.286,53 zł. Wskazał, że żądana przez niego należność stanowi różnicę pomiędzy wysokością kosztów naprawy określonych w uzyskanej przez niego ekspertyzie (6.286,53 zł) a wysokością wypłaconego odszkodowania (1.648,77 zł), uzupełnioną o cenę ekspertyzy (750,- zł).</xText>
<xText>Strona pozwana, <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> , wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu. Nie kwestionując swojej odpowiedzialności co do zasady, zarzuciła, że wypłacono już powodowi należne mu odszkodowanie. Podkreśliła, iż przywrócenie przedmiotowego pojazdu do stanu sprzed szkody możliwe jest także przy użyciu zamienników.</xText>
<xText/>
<xText><xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>W dniu 1 stycznia 2012 r. w wyniku kolizji drogowej został uszkodzony należący do powoda samochód marki <xAnon>F. (...)</xAnon> o <xAnon>numerze rejestracyjnym (...)</xAnon>. W dniu 2 stycznia 2012 r. powód zgłosił szkodę w <xAnon> Towarzystwie (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon>.</xText>
<xText><xIx>(dowód: dokumentacja fotograficzna na płycie CD na k. 86 akt sprawy oraz na płycie CD w aktach szkody, akta szkodowe K/0964694/12, a w tym potwierdzenie przyjęcia zlecenia kalkulacji szkody przez ubezpieczyciela w dniu 2 stycznia 2012 r.)</xIx></xText>
<xText>Wstępnie, w prowadzonym przez stronę pozwaną postępowaniu likwidacyjnym, koszt naprawy pojazdu został oszacowany na kwotę 1.648,77 zł i w takiej wysokości wypłacono powodowi odszkodowanie.</xText>
<xText><xIx>(dowód: okoliczność bezsporna) </xIx></xText>
<xText>Nie zgadzając się z taką wyceną powód uzyskał – wykonaną przez rzeczoznawcę samochodowego, <xAnon>D. Ł.</xAnon> – wycenę, zgodnie z którą koszt naprawy pojazdu wynosił 6.286,53 zł. Za wycenę powód zapłacił kwotę 750,- zł.</xText>
<xText><xIx>(dowód: wycena z dnia 10 lutego 2012 r., k. 11-25, <xAnon>rachunek nr (...)</xAnon>, k. 26) </xIx></xText>
<xText>Rzeczywisty koszt naprawy samochodu <xAnon>F. (...)</xAnon>, <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>, związanej z usunięciem skutków kolizji z dnia 1 stycznia 2012 r., przy uwzględnieniu średnich stawek za prace mechaniczno-blacharskie i lakiernicze oraz cen oryginalnych części zamiennych, zamyka się kwotą 4.113,08 zł. Użycie do naprawy pojazdu części nieoryginalnych nie gwarantuje przywrócenia pojazdowi tych samych walorów, a przede wszystkim bezpieczeństwa i komfortu jazdy osób poruszających się pojazdem, co użycie części oryginalnych. Użycie części oryginalnych nie powoduje wzrostu wartości pojazdu. W wyniku kolizji z dnia 1 stycznia 2012 r. doszło do uszkodzenia nadkola błotnika tylnego lewego – w postaci przetarcia. Wymiana błotnika jest niezasadna i prowadziłaby do dużej ingerencji w konstrukcję samochodu, polegającą na naruszeniu powłok ochronnych od strony podwozia i nadkola, rozwiercenia połączeń zgrzewanych i konieczności demontażu błotnika, co nie jest konieczne podczas jego naprawy. Wymiana elementu o numerze katalogowym <xAnon> (...)</xAnon> doprowadziłaby do zmian na całym błotniku, w miejscach jego łączenia. W przypadku naprawy błotnika nie dochodzi do naruszenia całej jego konstrukcji.</xText>
<xText><xIx> (dowód: opinia biegłego <xAnon>T. K.</xAnon>, k. 59-77, 103)</xIx></xText>
<xText/>
<xText><xBx>Sąd zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>W sprawie poza sporem była kwestia samej odpowiedzialności pozwanego za szkodę (której źródłem była umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych). Została ona potwierdzona przez pozwanego w odpowiedzi na pozew, przez co nie było potrzeby prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego (<xLexLink xArt="art. 229" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.229 kpc</xLexLink>). Przedmiotem sporu był natomiast zakres tej odpowiedzialności.</xText>
<xText>Szkoda, do usunięcia której (w związku z umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej) zobowiązany jest ubezpieczyciel, podlega naprawieniu według zasad określonych w <xLexLink xArt="art. 363;art. 363 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 363 § 2 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 361;art. 361 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361 § 1 k.c.</xLexLink>, przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Obowiązek naprawienia szkody aktualizuje się już w momencie jej wyrządzenia i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać (vide: uzasadnienie uchwały SN z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, wyrok SN z dnia 16 maja 2002 r., V CKN 1273/00, uzasadnienie uchwały SN z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 150/06 i wyrok SA w Poznaniu z dnia 22 lutego 2007 r., I ACa 1179/06).</xText>
<xText>Odszkodowanie za uszkodzenie pojazdu mechanicznego ustalone na podstawie metody kosztorysowej zawsze oparte jest na symulacji. Weryfikacja jego wysokości następuje w oparciu o wypracowane reguły: ceny części i usług przyjmuje się na poziomie obowiązującym na rynku lokalnym (por. uchwałę SN z dnia 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03), z uwzględnieniem kwoty podatku od towarów i usług, jeżeli poszkodowany nie może obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku naliczonego (vide: uchwała SN z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, uchwała SN z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 150/06 i wyrok SA w Poznaniu z dnia 22 lutego 2007 r., I ACa 1179/06). W rachubę – o ile ich użycie jest niezbędne do naprawienia uszkodzonej rzeczy albo gdy ich zastosowanie nie prowadzi do zwiększania wartości pojazdu w stosunku do jego wartości sprzed powstania szkody – wchodzą części nowe (vide: wyrok SN z dnia 20 listopada 1970 r., II CR 425/72), a w takim zakresie, w jakim poszkodowany może dokonać wyboru warsztatu naprawczego (w szczególności autoryzowanego) – również części oryginalne, tj. pochodzące od producenta pojazdu (vide: uchwała SN z dnia 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03]).</xText>
<xText>W sprawie, z opinii biegłego wynikało, że koszt naprawy samochodu należącego do powoda zamknąłby się kwotą 4.113,08 zł. Dla określenia kosztów naprawy biegły przyjął ceny części oryginalnych, uzasadniając to gorszą jakością części „alternatywnych” i wynikającymi stąd problemami przy ich montażu. Zaznaczył przy tym, że jakość tych części przekłada się na obniżenie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Oczywiste jest, że selekcja kosztów naprawy samochodu nie może prowadzić do stworzenia zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego i było to wystarczającą przesłanką pominięcia przy określaniu wysokości odszkodowania części nieoryginalnych. Z kolei stawki za naprawę mechaniczno - blacharską i lakierniczą pojazdu zostały przez niego przyjęte na poziome występującym na rynku lokalnym, przy czym brane pod uwagę były stawki stosowane przez warsztaty dysponujące niezbędnym zapleczem technicznym do prawidłowego wykonania usługi.</xText>
<xText>Zastrzeżenia do opinii biegłego <xAnon>T. K.</xAnon> wniósł powód, kwestionując zasadność zakwalifikowania przez biegłego w opinii błotnika tylnego lewego do naprawy, zamiast do wymiany. Powód podniósł, iż biegły niezasadnie przyjął naprawę całego tego elementu wraz z progiem o numerze katalogowym <xAnon> (...)</xAnon>, zamiast uwzględnić wymianę części skatalogowanej pod numerem <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>W ocenie Sądu opinia biegłego została sporządzona w sposób w pełni umożliwiający prześledzenie, z punktu widzenia zasad wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, analizy przez biegłego zagadnienia będącego jej przedmiotem, jednakże z uwagi na zgłoszenie przez powoda zastrzeżeń do opinii, Sąd – realizując zasadę bezpośredniości przeprowadzenia dowodów – wezwał biegłego na rozprawę w dniu 6 lutego 2013 r., umożliwiając tym samym stronom zadanie biegłemu pytań.</xText>
<xText>Na rozprawie (k. 103) zastrzeżenia powoda do opinii zostały w pełni wyjaśnione przez biegłego, który ustosunkował się do zarzutów w sposób wyczerpujący, podtrzymując stanowczo wydaną opinię. Biegły wyjaśnił, że zakwalifikował w opinii błotnik tylny lewy wraz z progiem o numerze katalogowym <xAnon> (...)</xAnon> do naprawy, bowiem uzasadniał to zakres powstałych w dniu 1 stycznia 2012 r. uszkodzeń pojazdu, polegających wyłącznie na przetarciach błotnika. Biegły wykluczył, by podczas przedmiotowego zdarzenia doszło do uszkodzeń w postaci głębokich wgnieceń i dziur w tej części samochodu, co kwalifikowałoby ją do wymiany. Biegły podkreślił także, iż wymiana elementu o numerze katalogowym <xAnon> (...)</xAnon> – jaką sugerował powód w zastrzeżeniach do opinii – spowodowałaby zerwanie wszystkich łączeń zgrzewnych, zniszczenie zabezpieczeń fabrycznych oraz konieczność cięć elementu o numerze katalogowym <xAnon> (...)</xAnon>, co prowadziłoby do pogorszenia stanu technicznego pojazdu. W przypadku przetarć błotnika jego wymiana byłaby ekonomicznie nieuzasadniona, a nadto prowadziłaby do znacznej i zbędnej ingerencji w konstrukcję samochodu, czego uniknąć pozwala przewidziana przez producenta naprawa. Ponadto – w przypadku naprawy błotnika – nie jest wymagany jego demontaż i nie dochodzi do naruszenia całej jego konstrukcji (jak przy zastosowaniu wymiany). Biegły zaznaczył, że jakość połączeń fabrycznych, które zostają zachowane podczas naprawy błotnika, jest lepsza od połączeń warsztatowych, co między innymi pozwala zapobiec procesowi korodowania.</xText>
<xText>Należne powodowi odszkodowanie (4.113,08 zł) pomniejszone o wypłaconą dotąd kwotę 1.648,77 zł, podlegało uzupełnieniu o wydatek na poczet zleconej przez powoda prywatnej ekspertyzy, której przedmiotem było oszacowanie wartości szkody (750,- zł). Zlecenie wykonania ekspertyzy i poniesienie związanych z nią wydatków służyło uzyskaniu pełnego odszkodowania – w oparciu nią powód zredagował pozew i wystąpił z dalszymi roszczeniami do sądu (vide: uchwała SN z dnia 18 maja 2004 r., III CZP 24/04).</xText>
<xText>O odsetkach orzeczono na podstawie <xLexLink xArt="art. 481" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 ust. 1" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 14 ust 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink>, uznając jednak, iż do wypłaty należności w części dotyczącej refundacji kosztów prywatnej ekspertyzy pozwany zobowiązany był niezwłocznie po upływie zakreślonego przez powoda – w piśmie z dnia 16 lutego 2012 r. – terminu (vide: wyrok SN z dnia 6 lipca 1999 r., III CKN 315/98).</xText>
<xText>O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 kpc</xLexLink>. Powód utrzymał się ze swoim roszczeniem w 59,66%, zatem winien był pokryć udział wynoszący 40,34% całości poniesionych przez strony kosztów, na które składały się: opłata od pozwu w kwocie 270,- zł, wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 1.200,- zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej w kwocie 1.200,- zł, opłaty skarbowe od pełnomocnictw (2x17,- zł), koszty pisemnej opinii biegłego – 894,90 zł (vide: postanowienie SN z dnia 21 stycznia 1963 r., III CR 191/62, postanowienie SN z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90 i wyrok SN z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 932/00), poniósł natomiast koszty w łącznej wysokości 2.381,90 zł. Kwotą 210,35 zł należną tytułem wydatków związanych z wynagrodzeniem biegłego za udział w rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. i zwrot kosztów dojazdu obciążono strony proporcjonalnie do stosunku, w jakim utrzymały się z roszczeniem (powód) i obroną (pozwany), przy czym należna od powoda kwota z tego tytułu (40,34%x210,35 zł = 84,86 zł) została pomniejszona o kwotę 5,10 zł pozostałą z uiszczonej przez niego zaliczki na pisemną opinię biegłego (900,- zł – 894,90 zł = 5,10 zł).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Dorota Florkowska
| null |
[
"Dorota Florkowska"
] |
[
"art. 363 kc, art. 361 kc"
] |
Jolanta Kubiak
|
Sylwia Dubowik
|
Jolanta Kubiak
|
[
"Odszkodowanie"
] | 5
|
Sygn. akt I C 278/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 lutego 2013 r.
Sąd Rejonowy w Zgorzelcu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący - SSR Dorota Florkowska
Protokolant -S. D.
po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. w Zgorzelcu
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. J.
przeciwkoTowarzystwu (...) Spółce AkcyjnejwW.
o zapłatę
I
zasądza od strony pozwanejTowarzystwa (...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powodaJ. J.kwotę 3.214,31 zł (trzy tysiące dwieście czternaście złotych trzydzieści jeden groszy) z ustawowymi odsetkami:
- od kwoty 2.464,31 zł od dnia 1 lutego 2012 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 750,- zł od dnia 1 marca 2012 r. do dnia zapłaty;
II
zasądza od strony pozwanejTowarzystwa (...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powodaJ. J.kwotę 930,10 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;
III
nakazuje ściągnąć od strony pozwanejTowarzystwa (...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgorzelcu kwotę 125,49 zł tytułem zwrotu poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatków związanych z przeprowadzeniem opinii biegłego;
IV
nakazuje ściągnąć od powodaJ. J.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgorzelcu kwotę 79,76 zł tytułem zwrotu poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatków związanych z przeprowadzeniem opinii biegłego.
Sygn. akt IC 278/12
UZASADNIENIE
Powód,J. J., domagał się zasądzenia na swoją rzecz od strony pozwanej,Towarzystwa (...) S.A.wW., kwoty 5.387,76 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwot: 4.637,76 zł – od dnia 1 lutego 2012 r. i 750,- zł – od dnia 1 marca 2012 r., oraz kosztami procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu swojego żądania wyjaśnił, że w wyniku kolizji drogowej, której sprawcą była osoba objęta ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej wTowarzystwie (...) S.A.– uszkodzony został należący do niego samochódF. (...)onr rej. (...). Podał, że tytułem odszkodowania strona pozwana wypłaciła mu kwotę 1.648,77 zł, zaniżając przy wyliczeniu wartości szkody stawkę roboczogodziny, obniżając wartość nieoryginalnych części zamiennych o 70 % i kwalifikując bezzasadnie ścianę tylną lewą do naprawy, zamiast do wymiany. Podniósł, że ze sporządzonej na jego koszt ekspertyzy, za wykonanie której zapłacił 750,- zł, wynikało, że koszty naprawy samochodu zamykałyby się sumą 6.286,53 zł. Wskazał, że żądana przez niego należność stanowi różnicę pomiędzy wysokością kosztów naprawy określonych w uzyskanej przez niego ekspertyzie (6.286,53 zł) a wysokością wypłaconego odszkodowania (1.648,77 zł), uzupełnioną o cenę ekspertyzy (750,- zł).
Strona pozwana,Towarzystwo (...) S.A., wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu. Nie kwestionując swojej odpowiedzialności co do zasady, zarzuciła, że wypłacono już powodowi należne mu odszkodowanie. Podkreśliła, iż przywrócenie przedmiotowego pojazdu do stanu sprzed szkody możliwe jest także przy użyciu zamienników.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 1 stycznia 2012 r. w wyniku kolizji drogowej został uszkodzony należący do powoda samochód markiF. (...)onumerze rejestracyjnym (...). W dniu 2 stycznia 2012 r. powód zgłosił szkodę wTowarzystwie (...) S.A.wW..
(dowód: dokumentacja fotograficzna na płycie CD na k. 86 akt sprawy oraz na płycie CD w aktach szkody, akta szkodowe K/0964694/12, a w tym potwierdzenie przyjęcia zlecenia kalkulacji szkody przez ubezpieczyciela w dniu 2 stycznia 2012 r.)
Wstępnie, w prowadzonym przez stronę pozwaną postępowaniu likwidacyjnym, koszt naprawy pojazdu został oszacowany na kwotę 1.648,77 zł i w takiej wysokości wypłacono powodowi odszkodowanie.
(dowód: okoliczność bezsporna)
Nie zgadzając się z taką wyceną powód uzyskał – wykonaną przez rzeczoznawcę samochodowego,D. Ł.– wycenę, zgodnie z którą koszt naprawy pojazdu wynosił 6.286,53 zł. Za wycenę powód zapłacił kwotę 750,- zł.
(dowód: wycena z dnia 10 lutego 2012 r., k. 11-25,rachunek nr (...), k. 26)
Rzeczywisty koszt naprawy samochoduF. (...),nr rej. (...), związanej z usunięciem skutków kolizji z dnia 1 stycznia 2012 r., przy uwzględnieniu średnich stawek za prace mechaniczno-blacharskie i lakiernicze oraz cen oryginalnych części zamiennych, zamyka się kwotą 4.113,08 zł. Użycie do naprawy pojazdu części nieoryginalnych nie gwarantuje przywrócenia pojazdowi tych samych walorów, a przede wszystkim bezpieczeństwa i komfortu jazdy osób poruszających się pojazdem, co użycie części oryginalnych. Użycie części oryginalnych nie powoduje wzrostu wartości pojazdu. W wyniku kolizji z dnia 1 stycznia 2012 r. doszło do uszkodzenia nadkola błotnika tylnego lewego – w postaci przetarcia. Wymiana błotnika jest niezasadna i prowadziłaby do dużej ingerencji w konstrukcję samochodu, polegającą na naruszeniu powłok ochronnych od strony podwozia i nadkola, rozwiercenia połączeń zgrzewanych i konieczności demontażu błotnika, co nie jest konieczne podczas jego naprawy. Wymiana elementu o numerze katalogowym(...)doprowadziłaby do zmian na całym błotniku, w miejscach jego łączenia. W przypadku naprawy błotnika nie dochodzi do naruszenia całej jego konstrukcji.
(dowód: opinia biegłegoT. K., k. 59-77, 103)
Sąd zważył, co następuje:
W sprawie poza sporem była kwestia samej odpowiedzialności pozwanego za szkodę (której źródłem była umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych). Została ona potwierdzona przez pozwanego w odpowiedzi na pozew, przez co nie było potrzeby prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego (art.229 kpc). Przedmiotem sporu był natomiast zakres tej odpowiedzialności.
Szkoda, do usunięcia której (w związku z umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej) zobowiązany jest ubezpieczyciel, podlega naprawieniu według zasad określonych wart. 363 § 2 k.c.iart. 361 § 1 k.c., przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Obowiązek naprawienia szkody aktualizuje się już w momencie jej wyrządzenia i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać (vide: uzasadnienie uchwały SN z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, wyrok SN z dnia 16 maja 2002 r., V CKN 1273/00, uzasadnienie uchwały SN z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 150/06 i wyrok SA w Poznaniu z dnia 22 lutego 2007 r., I ACa 1179/06).
Odszkodowanie za uszkodzenie pojazdu mechanicznego ustalone na podstawie metody kosztorysowej zawsze oparte jest na symulacji. Weryfikacja jego wysokości następuje w oparciu o wypracowane reguły: ceny części i usług przyjmuje się na poziomie obowiązującym na rynku lokalnym (por. uchwałę SN z dnia 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03), z uwzględnieniem kwoty podatku od towarów i usług, jeżeli poszkodowany nie może obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku naliczonego (vide: uchwała SN z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, uchwała SN z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 150/06 i wyrok SA w Poznaniu z dnia 22 lutego 2007 r., I ACa 1179/06). W rachubę – o ile ich użycie jest niezbędne do naprawienia uszkodzonej rzeczy albo gdy ich zastosowanie nie prowadzi do zwiększania wartości pojazdu w stosunku do jego wartości sprzed powstania szkody – wchodzą części nowe (vide: wyrok SN z dnia 20 listopada 1970 r., II CR 425/72), a w takim zakresie, w jakim poszkodowany może dokonać wyboru warsztatu naprawczego (w szczególności autoryzowanego) – również części oryginalne, tj. pochodzące od producenta pojazdu (vide: uchwała SN z dnia 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03]).
W sprawie, z opinii biegłego wynikało, że koszt naprawy samochodu należącego do powoda zamknąłby się kwotą 4.113,08 zł. Dla określenia kosztów naprawy biegły przyjął ceny części oryginalnych, uzasadniając to gorszą jakością części „alternatywnych” i wynikającymi stąd problemami przy ich montażu. Zaznaczył przy tym, że jakość tych części przekłada się na obniżenie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Oczywiste jest, że selekcja kosztów naprawy samochodu nie może prowadzić do stworzenia zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego i było to wystarczającą przesłanką pominięcia przy określaniu wysokości odszkodowania części nieoryginalnych. Z kolei stawki za naprawę mechaniczno - blacharską i lakierniczą pojazdu zostały przez niego przyjęte na poziome występującym na rynku lokalnym, przy czym brane pod uwagę były stawki stosowane przez warsztaty dysponujące niezbędnym zapleczem technicznym do prawidłowego wykonania usługi.
Zastrzeżenia do opinii biegłegoT. K.wniósł powód, kwestionując zasadność zakwalifikowania przez biegłego w opinii błotnika tylnego lewego do naprawy, zamiast do wymiany. Powód podniósł, iż biegły niezasadnie przyjął naprawę całego tego elementu wraz z progiem o numerze katalogowym(...), zamiast uwzględnić wymianę części skatalogowanej pod numerem(...).
W ocenie Sądu opinia biegłego została sporządzona w sposób w pełni umożliwiający prześledzenie, z punktu widzenia zasad wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, analizy przez biegłego zagadnienia będącego jej przedmiotem, jednakże z uwagi na zgłoszenie przez powoda zastrzeżeń do opinii, Sąd – realizując zasadę bezpośredniości przeprowadzenia dowodów – wezwał biegłego na rozprawę w dniu 6 lutego 2013 r., umożliwiając tym samym stronom zadanie biegłemu pytań.
Na rozprawie (k. 103) zastrzeżenia powoda do opinii zostały w pełni wyjaśnione przez biegłego, który ustosunkował się do zarzutów w sposób wyczerpujący, podtrzymując stanowczo wydaną opinię. Biegły wyjaśnił, że zakwalifikował w opinii błotnik tylny lewy wraz z progiem o numerze katalogowym(...)do naprawy, bowiem uzasadniał to zakres powstałych w dniu 1 stycznia 2012 r. uszkodzeń pojazdu, polegających wyłącznie na przetarciach błotnika. Biegły wykluczył, by podczas przedmiotowego zdarzenia doszło do uszkodzeń w postaci głębokich wgnieceń i dziur w tej części samochodu, co kwalifikowałoby ją do wymiany. Biegły podkreślił także, iż wymiana elementu o numerze katalogowym(...)– jaką sugerował powód w zastrzeżeniach do opinii – spowodowałaby zerwanie wszystkich łączeń zgrzewnych, zniszczenie zabezpieczeń fabrycznych oraz konieczność cięć elementu o numerze katalogowym(...), co prowadziłoby do pogorszenia stanu technicznego pojazdu. W przypadku przetarć błotnika jego wymiana byłaby ekonomicznie nieuzasadniona, a nadto prowadziłaby do znacznej i zbędnej ingerencji w konstrukcję samochodu, czego uniknąć pozwala przewidziana przez producenta naprawa. Ponadto – w przypadku naprawy błotnika – nie jest wymagany jego demontaż i nie dochodzi do naruszenia całej jego konstrukcji (jak przy zastosowaniu wymiany). Biegły zaznaczył, że jakość połączeń fabrycznych, które zostają zachowane podczas naprawy błotnika, jest lepsza od połączeń warsztatowych, co między innymi pozwala zapobiec procesowi korodowania.
Należne powodowi odszkodowanie (4.113,08 zł) pomniejszone o wypłaconą dotąd kwotę 1.648,77 zł, podlegało uzupełnieniu o wydatek na poczet zleconej przez powoda prywatnej ekspertyzy, której przedmiotem było oszacowanie wartości szkody (750,- zł). Zlecenie wykonania ekspertyzy i poniesienie związanych z nią wydatków służyło uzyskaniu pełnego odszkodowania – w oparciu nią powód zredagował pozew i wystąpił z dalszymi roszczeniami do sądu (vide: uchwała SN z dnia 18 maja 2004 r., III CZP 24/04).
O odsetkach orzeczono na podstawieart. 481 kcw zw. zart. 14 ust 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, uznając jednak, iż do wypłaty należności w części dotyczącej refundacji kosztów prywatnej ekspertyzy pozwany zobowiązany był niezwłocznie po upływie zakreślonego przez powoda – w piśmie z dnia 16 lutego 2012 r. – terminu (vide: wyrok SN z dnia 6 lipca 1999 r., III CKN 315/98).
O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 100 kpc. Powód utrzymał się ze swoim roszczeniem w 59,66%, zatem winien był pokryć udział wynoszący 40,34% całości poniesionych przez strony kosztów, na które składały się: opłata od pozwu w kwocie 270,- zł, wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 1.200,- zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej w kwocie 1.200,- zł, opłaty skarbowe od pełnomocnictw (2x17,- zł), koszty pisemnej opinii biegłego – 894,90 zł (vide: postanowienie SN z dnia 21 stycznia 1963 r., III CR 191/62, postanowienie SN z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90 i wyrok SN z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 932/00), poniósł natomiast koszty w łącznej wysokości 2.381,90 zł. Kwotą 210,35 zł należną tytułem wydatków związanych z wynagrodzeniem biegłego za udział w rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. i zwrot kosztów dojazdu obciążono strony proporcjonalnie do stosunku, w jakim utrzymały się z roszczeniem (powód) i obroną (pozwany), przy czym należna od powoda kwota z tego tytułu (40,34%x210,35 zł = 84,86 zł) została pomniejszona o kwotę 5,10 zł pozostałą z uiszczonej przez niego zaliczki na pisemną opinię biegłego (900,- zł – 894,90 zł = 5,10 zł).
| 278
|
15/500530/0000503/C
|
Sąd Rejonowy w Zgorzelcu
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 100",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 100 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 363;art. 363 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 363 § 2 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152",
"art": "art. 14;art. 14 ust. 1",
"isap_id": "WDU20031241152",
"text": "art. 14 ust 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych",
"title": "Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 229)",
"Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 - art. 14; art. 14 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 361; art. 361 § 1; art. 363; art. 363 § 2; art. 481)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155500000000503_I_ACa_000718_2012_Uz_2013-03-07_001
|
I ACa 718/12
| 2013-03-07T00:00:00
| 2013-07-31T09:37:42
| 2014-07-22T20:35:50
|
15550000
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I ACa 718/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Mirosława Gołuńska Sędziowie: SSA Danuta Jezierska (spr.) SSA Artur Kowalewski Protokolant: sekretarz sądowy Piotr Tarnowski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na rozprawie w Szczecinie sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko P. H. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Sylwia Kędziorek" xVersion="1.0" xLang="PL" xYear="2012" xEditor="skedziorek" xToPage="16" xPublisher="skedziorek" xFlag="published" xEditorFullName="Sylwia Kędziorek" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000718" xVolType="15/550000/0000503/ACa">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt I ACa 718/12</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 7 marca 2013 r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="258"/>
<xCOLx xWIDTHx="442"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>SSA Mirosława Gołuńska</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">Sędziowie:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>SSA Danuta Jezierska (spr.)</xText>
<xText>SSA Artur Kowalewski</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>sekretarz sądowy Piotr Tarnowski</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText/>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na rozprawie w Szczecinie
</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>P. H.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek apelacji pozwanego</xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie</xText>
<xText>z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt VIII GC 325/11</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText><xBx>oddala apelację; </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText><xBx>zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. </xBx></xText>
</xUnit>
<xText/>
<xText>
<xIx>
SSA A. Kowalewski SSA M. Gołuńska SSA D. Jezierska </xIx>
</xText>
<xText/>
<xText>Sygn. akt I ACa 718/12</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powód <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> wniósł o zasądzenie od pozwanego <xAnon>P. H.</xAnon> kwoty 379.975,91 zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwot i dat wskazanych w pozwie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</xText>
<xText>W uzasadnieniu pozwu wskazał, że zarówno powód jak i pozwany byli członkami konsorcjum, którego celem jest doprowadzenie do powstania infrastruktury niezbędnej dla zagospodarowania należących do tych członków konsorcjum nieruchomości. Zgodnie z umową liderowi konsorcjum przysługuje proporcjonalny zwrot ponoszonych kosztów. Udział pozwanego w kosztach związanych z inwestycją wynosił 9,8 %. W dniu 12 grudnia 2008 roku, pozwany oświadczył, że odstępuje, w zakresie dotychczas niewykonanym, od umowy konsorcjum ze skutkiem natychmiastowym. Powód potraktował oświadczenie pozwanego jako oświadczenie o wypowiedzeniu umowy konsorcjum, informując, że w okresie wypowiedzenia będzie on zobowiązany do realizacji celu umowy oraz ponoszenia kosztów z nią związanych. Koszty przypadające na pozwanego w okresie 6 miesięcy wypowiedzenia umowy, a wynikające z faktur, wynoszą 379.414,91 zł. Oprócz wyżej wskazanej kwoty powód dochodził od pozwanego kwoty 556 zł stanowiącej odsetki od kwoty 141.919,33 zł od dnia 14 listopada do dnia 1 grudnia 2008 roku.</xText>
<xText>W sprzeciwie od wydanego w sprawie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</xText>
<xText>W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany powołał zarzut przedwczesności powództwa, wskazując, iż powód nie wyczerpał określonej przez strony drogi polubownej. Nadto wskazał na rażące naruszenie przez powoda postanowień umownych, polegające m.in. na znacznym przekroczeniu terminu wyznaczonego w umowie dla rozpoczęcia całości robót budowlanych. Pozwany powołał się również na podejmowaniu działań, które nie uwzględniają interesów pozostałych członków konsorcjum oraz brak przedstawienia budżetu i harmonogramu fazy, za którą jest odpowiedzialny lider.</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 379.975,91 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwot: 70.060,29 zł od dnia 22 stycznia 2009, 69.506,35 zł od dnia 19 lutego 2009, 58.893,57 zł od dnia 19 marca 2009, 69.185,89 zł od dnia 22 kwietnia 2009, 2.560 zł od dnia 20 maja 2009, 109.213,78 zł od dnia 18 czerwca 2009, 556 zł od dnia 9 września 2011 (punkt I) oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 26216 zł tytułem kosztów procesu.</xText>
<xText>Sąd pierwszej instancji ustalił, że w dniu 21 września 2006 roku pięciu przedsiębiorców, w tym powód i pozwany, zawarli umowę konsorcjum, którego celem było doprowadzenie do powstania infrastruktury umożliwiającej prowadzenie inwestycji na należących do stron nieruchomościach. W umowie strony postanowiły, że pracami na rzecz konsorcjum kierować będzie jeden z członków konsorcjum (lider). Na okres od wejścia w życie umowy do dnia uzyskania pozwolenia na budowę liderem ustanowiono <xAnon>P. H.</xAnon>, zaś w fazie wykonawczej przedsięwzięcia liderem ustanowiono <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon>. Za wykonywanie na rzecz konsorcjum czynności przysługiwało liderowi wynagrodzenie od pozostałych członków konsorcjum proporcjonalnie do ich udziału w określonej ryczałtowo wysokości 7.500 zł miesięcznie. W umowie ustanowiono także radę konsorcjum. W zakresie rozliczenia i pokrycia wydatków strony umowy postanowiły, że każdy z członków konsorcjum pokryje koszty ponoszone przez konsorcjum, zatwierdzone przez radę konsorcjum w postaci budżetu i harmonogramu w wymiarze proporcjonalnym do powierzchni terenu, jaką posiada każdy z członków konsorcjum w ramach osiedla. Proporcjonalny udział <xAnon>P. H.</xAnon> w kosztach ponoszonych przez konsorcjum wynosił 9,8 %. Członkowie konsorcjum zobowiązali się do uregulowania swojej części kosztów poprzez zapłatę faktury w terminie 14 dni od dnia otrzymania faktury od lidera konsorcjum oraz odsetek ustawowych za zwłokę w płatności. Nadto postanowiono, że w przypadku gdy jeden z konsorcjantów nie pokrywa swoich zobowiązań, lider jest uprawniony do obciążenia powstałymi i poniesionymi kosztami pozostałych członków konsorcjum proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów w nieruchomości należącej do stron umowy. Z umowy wynikało, że lider konsorcjum dla fazy wykonawczej zobowiązał się doprowadzić do rozpoczęcia robót niezwłocznie po odpowiednio uzyskanych decyzjach o pozwoleniu na budowę, nie później jednak niż w terminie 28 dni od dnia, w którym decyzje stały się ostateczne. Wszelkie zobowiązana finansowe związane z zaprojektowaniem i wykonaniem inwestycji, zaciągane w imieniu i na rzecz konsorcjum przez lidera wymagały akceptacji rady konsorcjum. Umowa przewidywała nadto, że każdemu z członków konsorcjum przysługuje prawo odstąpienia od umowy w przypadku rażącego naruszenia postanowień umowy przez któregokolwiek z członków konsorcjum oraz bez podania przyczyn, z zachowaniem 6 miesięcznego okresu wypowiedzenia, przy czym w tym drugim przypadku postanowiono, że w okresie wypowiedzenia stronę, która wypowiedziała umowę wiążą jej postanowienia i jest zobowiązana do realizacji celów umowy i ponoszenia kosztów z nią związanych. Zgodnie z § 5 pkt 6 umowy lider konsorcjum był uprawniony wedle własnego uznania zawrzeć umowę o nadzór inwestorski, przy czym miesięczne obciążanie konsorcjum z tego tytułu nie mogło być większe niż 7.500 zł za tzw. głównego inspektora nadzoru oraz 5.000 zł za innych inspektorów. Funkcję głównego inspektora nadzoru na inwestycji dla realizacji której powstało konsorcjum pełnił <xAnon>A. O.</xAnon>.</xText>
<xText>Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że dla realizacji celów konsorcjum powód zawarł z <xAnon>Gminą M.</xAnon> <xAnon>S.</xAnon> umowę dzierżawy, a nadto umowę, której przedmiotem było udostępnienie części nieruchomości celem lokalizacji oraz eksploatacji na czas nieoznaczony kanalizacji teletechnicznej, kabli energetycznych oraz sieci gazowej.</xText>
<xText>Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, uchwałą z dnia 6 grudnia 2007 roku rada konsorcjum jednogłośnie zaakceptowała jako wykonawcę sieci wodno – kanalizacyjnej <xAnon> firmę (...) sp. z o.o.</xAnon>, oraz budżet na wykonanie ww. sieci. Ostatecznie jednak <xAnon> firma (...)</xAnon> nie realizowała inwestycji, a umowa zawarta pomiędzy nią a liderem konsorcjum, w dniu 10 lipca 2008 lipca uległa rozwiązaniu za porozumieniem stron.</xText>
<xText>W dalszej kolejności Sąd Okręgowy ustalił, że decyzją z dnia 23 lipca 2008 roku Prezydent Miasta <xAnon>S.</xAnon> zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> dla inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacji deszczowej oraz przebudowie odcinka istniejącej sieci gazowej dla potrzeb osiedla budynków mieszkalnych wielorodzinnych a nadto dla inwestycji polegającej na budowie sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, zewnętrznego oświetlenia terenu, teletechnicznej oraz budowy ciągów pieszo – jezdnych, dróg oraz zjazdu z <xAnon>ul. (...)</xAnon> dla potrzeb osiedla budynków mieszkalnych wielorodzinnych.</xText>
<xText>Tego samego dnia odbyło się spotkanie rady konsorcjum, na którym ustalono, że zostanie rozpoczęte zbieranie ofert na wykonanie „by-passu” przez firmy specjalizujące się w tego typu pracach. W dniu 13 sierpnia 2008 roku lider konsorcjum –wysłał do pięciu firm zaproszenie do złożenia oferty cenowej na wykonanie sieci kanalizacji deszczowej. Do dnia 4 września 2008 roku wpłynęły dwie oferty a w terminie późniejsze trzy kolejne oferty. W toku posiedzenia rady konsorcjum w dniu 4 września 2008 roku ustalono, że <xAnon>P. H.</xAnon> postara się zmobilizować jedną z firm do złożenia oferty. Zaprezentowane oferty zakładały koszty wykonania robót znacznie przewyższające koszty założone przez członków konsorcjum. W związku z powyższym zwrócono się do firmy projektującej o przedstawienie alternatywnych rozwiązań wykonawczych celem poszukiwania dodatkowych oszczędności. Firma ta przedstawiła metodę alternatywną. Z nowym wariantem <xAnon>A. O.</xAnon> i <xAnon>A. G.</xAnon> zwrócili się do oferentów, którzy pierwotnie złożyli oferty wykonania wskazanych prac. W związku ze złożonymi ofertami lider konsorcjum prowadził z potencjalnymi kontrahentami negocjacje, które doprowadziły do częściowej modyfikacji złożonych ofert. W toku posiedzeń rady konsorcjum w dniach 16 oraz 30 października 2008 roku rozpatrywane były kwestie wyboru oferty na wykonanie ww. prac budowlanych („by-passu”). Na posiedzeniu w dniu 30 października 2008 roku członkowie konsorcjum ustalili, że <xAnon>A. O.</xAnon> przekaże trzem firmom prośbę o korekty ofert do kwoty poniżej 5.000.000 zł, a wybór wykonawcy miał nastąpić na radzie konsorcjum w dniu 12 listopada 2008 roku. Tego dnia głosowanie jednak nie odbyło się, ponieważ na posiedzenie rady nie stawili się niektórzy członkowie w tym pozwany. Kolejne spotkanie rady w dniu 20 listopada 2008 roku zostało przełożone z uwagi na niemożność przybycia niektórych członków konsorcjum - na 27 listopada 2008 roku. W tej dacie jednak również nie doszło do spotkania rady z tych samych przyczyn i termin został po raz kolejny przesunięty – na dzień 4 grudnia 2008 roku.</xText>
<xText>Członkowie konsorcjum, byli zgodni co do tego, że należy poszukiwać jak najtańszego rozwiązania kwestii wybudowana tzw. dużego by-passu. Założeniem konsorcjantów było wyszukanie w pierwszej kolejności odcinków robót zastępczych, które mogą spowodować zmniejszenie kosztów inwestycji, następnie dokonanie wyboru oferty i po uzyskaniu akceptacji projektanta dla prac zamiennych – wystąpienie o aneks do pozwolenia na budowę. Wszyscy konsorcjanci zaangażowali się w poszukiwanie metody, która pozwoliłaby na wykonanie kanalizacji deszczowej taniej, aniżeli wynikało to ze złożonych ofert.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy ustalił następnie, że w dniu 30 października 2008 roku powód wystawił pozwanemu <xAnon>fakturę VAT nr (...)</xAnon> opiewającą na kwotę 141.912,33 zł. Termin zapłaty należności wynikającej z tej faktury przypadał na 13 listopada 2008 roku. Pozwany uregulował należność wynikającą z ww. faktury w dniu 1 grudnia 2008 roku. Odsetki od nieterminowej wpłaty wynoszą 556 zł.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy ustalił następnie, że w dniu 4 grudnia 2008 roku doszło do spotkania rady konsorcjum. W toku posiedzenia rady poddano pod głosowanie uchwały w przedmiocie wyboru firm. Żadna z uchwał nie została jednak powzięta. Pismem z dnia 8 grudnia 2008 roku, pozwany wyjaśnił przyczyny, dla których głosował przeciwko wyborowi oferty jednej ze spółek.</xText>
<xText>Pismem z dnia 12 grudnia 2008 roku skierowanym do lidera konsorcjum pozwany złożył oświadczenie, iż na podstawie § 8 ust 1 lit. a) odstępuje w zakresie dotychczas niewykonanym od umowy konsorcjum zawartej w dniu 21 września 2006 roku. W treści pisma pozwany wskazał, że swoje działanie uzasadnia rażącym naruszeniem postanowień umowy konsorcjum przez <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> oraz <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> Odwołując się do § 2 ust 6, § 3 ust 11, § 5 pkt 3, § 5 pkt 4 pozwany stwierdził, że lider konsorcjum naruszył wymienione postanowienia umowy poprzez działanie nie uwzględniające interesu poszczególnych członków konsorcjum, co miało przejawiać się w niedbałym przygotowaniu inwestycji polegającej na budowie kolektora deszczowego, zmierzającym do nadrobienia zawinionych przez lidera strat czasowych, braku przedstawienia budżetu i haromonogramu fazy, za którą jest odpowiedzialny oraz próbę narzucenia pozostałym konsorcjantom oferty wykonawcy, której przyjęcie skutkowałoby wykonaniem robót budowlanych niezgodnie z dokumentacją techniczną. Jednocześnie pozwany wskazał, że w przypadku kwestionowania wyżej wskazanych przesłanek przez któregokolwiek z członków konsorcjum oraz uznania przez sąd, że przedstawione przyczyny odstąpienia od umowy nie były wystarczające do skutecznego odstąpienia – odstępuje on od umowy w trybie § 8 ust 1 lit. b z zachowaniem, sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia.</xText>
<xText>Pismem z dnia 22 grudnia 2008 roku lider konsorcjum poinformował pozwanego że traktuje oświadczenie pozwanego jako wypowiedzenie umowy na podstawie § 8 ust 1 lit. b) z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Nadto powód poinformował pozwanego, że w okresie wypowiedzenia jest on związany postanowieniami umowy konsorcjum i zobowiązany do realizacji celu oraz ponoszenia kosztów z nią związanych.</xText>
<xText>Z ustaleń Sądu pierwszej instancji wynika, że w 2008 roku doszło do załamania gospodarczego w szczególności na rynku deweloperskim. Pojawiały istotne trudności w sprzedaży mieszkań. W tym okresie czasu powstały również trudności finansowe u członków konsorcjum. <xAnon> Spółka (...)</xAnon> w zasadzie zaprzestała dokonywania jakichkolwiek płatności i dążyła do odwlekania w czasie podejmowania decyzji mających związek z realizacją celu konsorcjum, by uniknąć kolejnych obciążeń finansowych. Jej dług wobec lidera konsorcjum sięgnął miliona złotych. Pozwany natomiast zaproponował w tym okresie czasu liderowi konsorcjum oraz <xAnon> spółce (...)</xAnon>, aby sfinansowali jego udział w kosztach inwestycji, uzależniając od uwzględnienia tej propozycji swoje dalsze członkostwo w konsorcjum. Dyskutowana była również sprawa udzielenia pozwanemu pożyczki na pokrycie kosztów udziału pozwanego w budowie „dużego by–passu”, dla której zabezpieczeniem spłaty miał być grunt przeznaczony pod jeden z budynków. Ostatecznie jednak nie doszło do porozumienia w tej sprawie między pozwanym a ww. spółkami.</xText>
<xText>Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, lider konsorcjum wystawił <xAnon>P. H.</xAnon> faktury: w dniu 31 grudnia 2008 roku na kwotę 70.060,29 zł, w dniu 4 lutego 2009 roku na kwotę 69.506,35 zł, w dniu 4 marca 2009 roku na kwotę 58.893,57 zł, w dniu 31 marca 2009 roku, na kwotę 69.185,89 zł, w dniu 5 maja 2009 roku na kwotę 2560,03 zł, w dniu 3 czerwca 2009 roku na kwotę 109.213,78 zł. Pozwany nie uiścił należności wynikających z wymienionych faktur. Fakty obejmowały należności tytułem wynagrodzenia lidera, nadzoru inwestorskiego, dzierżawy, obsługi prawnej, wykonania sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej, opłaty za lokalizację sieci telefonicznej, kserowania dokumentacji, budowy drogi.</xText>
<xText>Z istotniejszych ustaleń Sądu pierwszej instancji wynika również, że w dniu 1 kwietnia 2010 roku doszło do spotkania rady konsorcjum, w którym uczestniczył również pozwany. W toku posiedzenia zaproponowano pozwanemu ponowne wstąpienie do konsorcjum. Pozwany zobowiązał się przedstawić do dnia 16 kwietnia 2010 roku treść porozumienia z konsorcjum lub do podjęcia decyzji o ponownym wstąpieniu do niego.</xText>
<xText>Jak ustalił Sąd Okręgowy, ostatecznie nie doszło do wyboru wykonawcy tzw. „dużego by-passu”. Zamiast wykonania „by-passu” została uzyskana zgoda na zrzut wód deszczowych do <xAnon>W.</xAnon>. Na podstawie tej zgody uzyskano pozwolenie na budowę i przeprowadzono kanalizację deszczową w innej niż pierwotnie planowano lokalizacji. Termin ważności pozwolenia w zakresie szczególnego korzystania z wód zakreślono na 30 kwietnia 2012 roku. Przyjęcie i wykonanie tego wariantu nastąpiło po czerwcu 2009 roku.</xText>
<xText>Po dokonaniu powyższych ustaleń Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że powództwo jest zasadne.</xText>
<xText>Ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd Okręgowy stwierdził, że za wiarygodne uznaje dowody z dokumentów. Oceniając zeznania świadków, Sąd pierwszej instancji również wskazał, że okazały się one wiarygodne i w znaczącej części przydatne dla poczynienia ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sporu. Z ich zeznań, jak również z zeznań powoda, wynika, że pozwany w okresie dokonywania wyboru ofert, dyskusji nad zmianą metody wykonania kanalizacji nie podnosił żadnych zarzutów dotyczących nieterminowego przystępowania do zbierania ofert, które następnie uczynił podstawą swej obrony przez żądaniem pozwu. Co więcej pozwany również był czynnie zaangażowany w poszukiwanie korzystnych ofert. Członkowie konsorcjum byli zgodni w zakresie konieczności poszukiwania tańszych rozwiązań technologicznych, a przesunięcie w czasie momentu wyboru oferenta podyktowane było tylko tym powodem - znanym wszystkim członkom konsorcjum i przez nich akceptowanym. Zdaniem Sądu Okręgowego, jedynym celem, jaki przyświecał <xAnon> spółce (...)</xAnon> na etapie wyboru oferenta na wykonanie kanalizacji było odwleczenie tego wyboru w czasie z powodu trudności finansowych, jakie ta spółka miała w tamtym czasie. Sąd pierwszej instancji zwrócił także uwagę, że w swoich zeznaniach pozwany w zasadzie nie powoływał się na przyczyny odstąpienia od umowy podane w piśmie z dnia 12 grudnia 2008 roku. W zależności zatem od własnych potrzeb procesowych, pozwany wywodził z analogicznych lub co najmniej podobnych sytuacji faktycznych, odmienne wnioski co do poprawności zachowania powoda w świetle umowy konsorcjum.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy pominął wniosek dowodowy o przesłuchanie świadka <xAnon>B. K.</xAnon> gdyż wniosek ten w świetle <xLexLink xArt="art. 479(14);art. 479(14) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 479<xSUPx>14</xSUPx> § 2 k.p.c.</xLexLink> był spóźniony. Zgłoszony w piśmie procesowym pełnomocnika powoda z dnia 18 czerwca 2012 roku, wniosek o przeprowadzenie konfrontacji świadków <xAnon>D. S.</xAnon> i <xAnon>K. S. (1)</xAnon> został pomięty, albowiem w ocenie Sądu Okręgowego nie zachodziła potrzeba skonfrontowania świadków. Powyższe przesądziło również o pominięciu drugiego z wniosków dowodowych – o przeprowadzenie dowodu z wiadomości e - mail z dnia 26 września 2008 roku. Dowód z opinii biegłego zgłoszony w sprzeciwie od nakazu zapłaty został pominięty, albowiem okoliczności, dla których wykazania dowód ten został zgłoszony, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.</xText>
<xText>Oceniając merytorycznie powództwo Sąd Okręgowy wskazał, że umowa konsorcjum jest w obecnym stanie prawnym umową nienazwaną. Celem umowy jest najczęściej wspólne zrealizowanie przedsięwzięcia gospodarczego o znacznych rozmiarach, przekraczających możliwości pojedynczych uczestników konsorcjum. Członkowie konsorcjum zobowiązują się do współdziałania w osiągnięciu tego celu. Opisując w nauce strukturę prawną stosunku konsorcjum wyróżnia się wiodącego uczestnika konsorcjum, określanego mianem lidera konsorcjum, którego zobowiązanie wobec pozostałych członków polega na koordynowaniu działań pozostałych uczestników zmierzających do osiągnięcia wspólnego celu.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie konsorcjum zostało zawiązane w celu przeprowadzenia inwestycji polegającej na uzbrojeniu terenu obejmującego realizowane lub planowane inwestycje budowlane uczestników konsorcjum. W umowie konsorcjum jej strony zobowiązały się do współfinansowania inwestycji zaś uczestnik wiodący zobowiązany był do przeprowadzenia czynności inwestorskich organizujących i nadzorujących wykonanie robót projektowych i budowlanych oraz poczynienia czynności wymaganych przez prawo administracyjne. Jednocześnie strony umowy przewidziały strukturę decyzyjną i procedurę podejmowania decyzji wiążących wszystkich uczestników. Wszyscy uczestnicy konsorcjum zobowiązali się do współdziałania przy podejmowaniu decyzji co do kształtu inwestycji i wyboru wykonawców, zaś decyzje miały zapadać większością głosów. Wreszcie strony ustaliły, że należności na rzecz wykonawców uiszczane są przez lidera, następnie zaś lider nabywał roszczenie do konsorcjantów o zwrot poniesionych kosztów w proporcji do udziału poszczególnych uczestników w konsorcjum.</xText>
<xText>W ocenie Sądu pierwszej instancji, dopuszczalność zawierania tego typu kontraktów jest obecnie niekwestionowana w świetle normy <xLexLink xArt="art. 353(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 353<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink> Wobec braku ustawowej regulacji umowy konsorcjum, w ocenie Sądu Okręgowego, do roszczeń objętych procesem w niniejszej sprawie (roszczeń lidera konsorcjum w stosunku do członka konsorcjum o zwrot proporcjonalnej części wydatkowo oraz o wynagrodzenie) należy stosować przepisy o umowie zlecenia. Sąd Okręgowy przyjął, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 735" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 735 § k.c.</xLexLink> i 742 <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">k.c.</xLexLink> powód miał obowiązek udowodnienia istnienia i wykonania umowy uzasadniającej żądanie wynagrodzenia oraz poniesienia wydatków, których zwrotu się obecnie domaga.</xText>
<xText>Spór między stronami w niniejszej sprawie skoncentrowany był przede wszystkim na kwestii dopuszczalności i skuteczności złożenia przez pozwanego oświadczenia o wypowiedzeniu umowy konsorcjum ze skutkiem natychmiastowym. Sąd Okręgowy stwierdził, że w odniesieniu do budowy tzw. dużego „by – passu” wszyscy członkowie konsorcjum (poza <xAnon>L. S.</xAnon>, który pozostawał co do zasady pasywnym uczestnikiem konsorcjum) aktywnie dążyli do obniżenia kosztów inwestycji i godzili się tym samym na to, że poszukiwanie rozwiązania alternatywnego spowoduje przesunięcie umownego terminu rozpoczęcia poszukiwań potencjalnych kontrahentów. Taką postawę prezentował też pozwany w toku prac konsorcjum o czym świadczą zeznania świadków – uczestników narad konsorcjum. To właśnie kolektywna decyzja (a nie samowolne i naruszające obowiązki umowne zaniechania lidera konsorcjum) oraz następująca w jej wykonaniu realizacja uzgodnionego planu poszukiwania tańszego rozwiązania budowy kanalizacji, były przyczyną nieprzystąpienia do robót i zaniechania wyboru wykonawcy przed dniem 12 grudnia 2008 roku. Z umowy konsorcjum wynika także, że lider konsorcjum był związany decyzjami rady konsorcjum, a wszelkie zobowiązana finansowe wymagały akceptacji rady konsorcjum. Niesporne przy tym, od października 2008 roku podejmowanie decyzji przez radę było odkładane ze względu na niestawiennictwo niektórych członków konsorcjum w tym pozwanego. Kiedy zaś w końcu na początku grudnia osiągnięto kworum wymagane do powzięcia uchwał, pozwany głosował przeciwko wyborowi oferty firmy jednej z firm. W ten sposób pozwany również sam przyczynił się do przesunięcia umownego terminu rozpoczęcia budowy kolektora.</xText>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego, przyjąć zatem trzeba, że przez podjęcie rozmów i negocjacji za zgodą wszystkich członków konsorcjum doszło co najmniej konkludentnie do swoistej modyfikacji treści obowiązków lidera konsorcjum. Pozwany wiedział o przyczynach opóźnienia w dokonaniu wyboru oferty, ale również sam czynnie uczestniczył w poszukiwaniach kontrahenta, który zaproponuje tańsze rozwiązanie. Pozwany nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń do pracy lidera konsorcjum, a zwłaszcza zastrzeżeń kwalifikujących się jako rażące naruszenie umowy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z materiału procesowego nie wynika, by powód zmierzał do wykonania samowoli budowlanej. Pozwany nie zgłaszał żadnych uwag do sposobu postępowania przyjętego przez konsorcjum dla poszukiwania źródeł możliwej redukcji kosztów inwestycji. Jeśli postępowanie lidera, który nie występował o zmianę zezwolenia na budowę przed uzyskaniem ostatecznego obrazu planowanych przez zaakceptowanego przez konsorcjum wykonawcę odstępstw od pierwotnego projektu, było zgodne z wolą wyrażaną przez radę konsorcjum, to nie można uznać, by lider naruszał w sposób rażący obowiązki umowne. Zdaniem Sądu Okręgowego, pozwany w najmniejszym zakresie nie wykazał, aby powód podejmował samowolne działanie odbiegające od celu konsorcjum. Przeciwnie - analiza akt sprawy wskazuje, że to właśnie powód i <xAnon> spółka (...)</xAnon> byli uczestnikami konsorcjum najbardziej zaangażowanymi w wykonanie inwestycji. Zdaniem Sądu Okręgowego przy tym cel konsorcjum – od chwili gdy pozwany utracił w nim członkostwo - pozostaje już poza obszarem praw pozwanego, wynikających z umowy konsorcjum.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu Okręgowego, powód wykazał w sposób nie budzący wątpliwości wysokość kwoty dochodzonej pozwem. Pozwany podnosił co prawda, że powinny być rozliczone przychody związane z działalnością konsorcjum jednakże z twierdzeń tych nie wywiedziono żadnych skutków prawnych.</xText>
<xText>Rozstrzygnięcie w przedmiocie odsetek znalazło oparcie w treści przepisu <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 1 k.c.</xLexLink> O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Z wyrokiem powyższym nie zgodził się pozwany, który w wywiedzionej apelacji zaskarżył go w całości, zarzucając:</xText>
<xText>1) naruszenie prawa materialnego tj. <xLexLink xArt="art. 750" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 750 k.c.</xLexLink> oraz <xLexLink xArt="art. 860" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 860 k.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 65" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 65 k.c.</xLexLink> przez błąd w subsumpcji polegający na przyjęciu, że pomiędzy ustalonym stanem faktycznym a dyspozycją <xLexLink xArt="art. 750" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 750 k.c.</xLexLink> zachodzi związek pozwalający stosować przepisy o zleceniu, podczas gdy właściwe dla danego stanu faktycznego do zastosowania powinny być przepisy o spółce;</xText>
<xText>2) zarzuty proceduralne mające wpływ na treść orzeczenia, gdyż prowadzące do całkowicie błędnych ustaleń, a polegające na rażącym naruszeniu przez Sąd I instancji:</xText>
<xText>2.1 <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> poprzez :</xText>
<xText>a) ocenę zeznań <xAnon>T. D.</xAnon>, jak i świadków <xAnon>A. G.</xAnon>, <xAnon>A. O.</xAnon> i <xAnon>K. S. (1)</xAnon> jako w pełni wiarygodnych, bo korespondujących ze sobą, a co do świadków także jako złożonych przez osoby bezstronne i nie mające powodu, by zeznawać nieprawdziwie, która to ocena nie jest wszechstronna i prawidłowa;</xText>
<xText>b) ocenę zeznań pozwanego w sposób wadliwy, nie znajdujący potwierdzenia w rzeczywistej treści zeznań <xAnon>P. H.</xAnon>, a przede wszystkim - w sposób nie uwzględniający całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności;</xText>
<xText>c) ocenę mocy dowodowej zeznań <xAnon>D. S.</xAnon> i <xAnon>J. S. (1)</xAnon> oraz <xAnon>D. M. (1)</xAnon> jako jedynie częściowo przydatnych lub nawet nieprzydatnych w zakresie ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podczas, gdy treść tych zeznań jednoznacznie wskazuje na działanie powoda nieuwzględniające interesu poszczególnych członków konsorcjum, jak też na fakt oraz skutki niedbałego przygotowania przez powoda inwestycji, leżące wyłącznie po stronie powoda jako ówczesnego lidera konsorcjum odpowiedzialnego za przeprowadzenie prac budowlanych zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę;</xText>
<xText>2.2. <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 316;art. 316 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 316 § 1 k.p.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 217;art. 217 § 1;art. 217 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 217 § 1 i 2 k.p.c.</xLexLink> poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia aktualnej na datę orzekania sytuacji formalno - prawnej co do szczególnego korzystania z wód w sytuacji, gdy oczywistym było, że w dniu 30 kwietnia 2012 roku tymczasowe pozwolenie wodno prawne na zrzut wód deszczowych wydane członkom konsorcjum wygasło, zaś Sąd nie tylko nie ustalił czy zostało ono ponownie wydane, ale także - jakie ewentualnie skutki dla interesów prawnych poszczególnych członków konsorcjum wywołałoby otrzymanie w tym zakresie decyzji negatywnej, chociażby w aspekcie uzyskania czy funkcjonowania pozwoleń na użytkowanie wybudowanych budynków;</xText>
<xText>2.3. <xLexLink xArt="art. 217;art. 217 § 1;art. 217 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 217 § 1 i 2 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 479(14);art. 479(14) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 479<xSUPx>14</xSUPx> § 2 k.p.c.</xLexLink> poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadka <xAnon>B. K.</xAnon>, pomimo tego, że potrzeba przesłuchania tego świadka powstała dopiero po odebraniu zeznań od świadka <xAnon>W. S.</xAnon>, a jednocześnie istniały okoliczności sporne, których wyjaśnienie wymagało odebrania zeznań od wnioskowanego na ostatniej rozprawie do przesłuchania świadka i to okoliczności - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;</xText>
<xText>3) a jednocześnie - w odniesieniu do zeznań świadka <xAnon>W. S.</xAnon> - zarzut faktyczny polegający na błędnym ustaleniu przez Sąd I instancji, jakoby pozwany i <xAnon> Spółka (...)</xAnon> mieli taką samą „strategię działania”, czy że „taktyka <xAnon> firmy (...)</xAnon> była uzgodniona również z pozwanym” podczas, gdy wymieniony świadek takich zeznań nie złożył wskazując jedynie, że przedstawia w tym zakresie wyłącznie swoje „wrażenie”;</xText>
<xText>4) zarzuty faktyczne o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy. a polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji:</xText>
<xText>a) jakoby pozwany nie miał ważnych powodów uprawniających go do skutecznego rozwiązania stosunku prawnego stron ze skutkiem natychmiastowym podczas, gdy powody takie istniały i zostały w procesie wykazane;</xText>
<xText>b) a ponadto - jakoby powód działał zgodnie z celem konsorcjum, a w szczególności realizował wolę wszystkich członków konsorcjum oraz prowadzone przez niego działania były zgodne z celem konsorcjum i umożliwiały realizację inwestycji przez wszystkich członków konsorcjum podczas, gdy działania te w okresie poprzedzającym odstąpienie przez pozwanego od umowy konsorcjum były nakierowane głównie na realizację celów i interesów niektórych tylko członków tego konsorcjum;</xText>
<xText>c) jakoby roboty zapewniające zrzut wody deszczowej z terenu należącego do członków konsorcjum zostały przez powoda zrealizowane na podstawie rzekomo zmienionego pozwolenia na budowę podczas, gdy wykonano je bez jakiejkolwiek zmiany tego pozwolenia, a ponadto także niezgodnie z jego treścią, gdyż jedynie w części i w sposób tymczasowy.</xText>
<xText>Wskazując na powyższe zarzuty apelacji, pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za obie instancje ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, w tym kosztach postępowania odwoławczego.</xText>
<xText>W uzasadnieniu apelujący podniósł, że co do zasady dla podejmowania rozstrzygnięć w ramach konsorcjum winien znaleźć zastosowanie reżim ustawowy regulacji dotyczących spółki cywilnej. Taka klasyfikacja nakazuje zaś - co do możliwości i skutków wypowiedzenia łączącej strony umowy - sięgnąć do treści <xLexLink xArt="art. 869;art. 869 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 869 § 2 k.c.</xLexLink> Przeciwne zastrzeżenia są nieważne. Zdaniem apelującego, okolicznością niesporną w sprawie, było nie przedstawienie przez powoda budżetu oraz harmonogramu fazy, za którą był odpowiedzialny. Zdaniem pozwanego, upływ czasu aż trzech tygodni od daty uzyskania pozwoleń na budowę do dnia wystosowania pierwszych zapytań ofertowych stanowi niczym nie uzasadnione i nie usprawiedliwione opóźnienie zawinione przez powoda. Pozwany wskazał również, że pozwolenie na budowę jest decyzją jednocześnie zatwierdzającą projekt budowlany. Oznacza to, że znając treść wykonywanego na zlecenie konsorcjum projektu budowlanego znany był też liderowi fazy wykonawczej przynajmniej zasadniczy kształt dokumentacji budowlanej. Już wówczas możliwe było sformułowanie zapytań ofertowych. W ocenie apelującego, pozwany sprzeciwiał się wyborowi oferty metodą niezgodną z zatwierdzonym projektem i uzyskanym pozwoleniem na budowę i sprzeciw ten był uzasadniony, co wynika z niesłusznie pominiętych przez Sąd zeznań świadków <xAnon>D. S.</xAnon> i <xAnon>J. S. (2)</xAnon>. Jednocześnie apelujący podważył wiarygodność zeznań świadków <xAnon>K. S. (2)</xAnon>, <xAnon>A. G.</xAnon>, <xAnon>A. O.</xAnon>, jako osób powiązanych z powodem i których relacja była niespójna. Zdaniem pozwanego, konsorcjanci nie zrealizowali inwestycji objętej uzyskanym pozwoleniem na budowę, a w każdym razie nie wykonali tej inwestycji całościowo, a jedynie fragmentarycznie. Zrealizowali inwestycję, która w żaden sposób nie gwarantuje m.in. pozwanemu - uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynków wzniesionych na jego terenie objętym działaniem konsorcjum. Rozwiązanie forsowane przez lidera konsorcjum miało na celu tylko i wyłącznie realizację krótkoterminowych celów powoda i innego członka konsorcjum, wynikających z rozpoczętych przez nie i zaawansowanych już inwestycji. Bezspornym jest także fakt, że poprzednie zezwolenie w dniu 30 kwietnia 2012 roku wygasło i na dzień wydawania wyroku takim zezwoleniem powodowa spółka nie legitymowała się. Pozwany zarzucił również, że z zeznań <xAnon>W. S.</xAnon> nie wynika jakoby pozwany i <xAnon> Spółka (...)</xAnon> mieli taką samą „strategię działania”. Nadto, w świetle zeznań wymienionego tylko <xAnon>B. K.</xAnon> mógłby kwestię rzekomego porozumienia czy uzgodnienia strategii czy taktyki potwierdzić lub jej zaprzeczyć.</xText>
<xText>W odpowiedzi na apelację pozwanego, powód wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.</xText>
<xText/>
<xText><xBx>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja pozwanego okazała się bezzasadna.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia, które Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne, co czyni zbędnym ich ponowne przytaczanie w tym miejscu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2001 roku, V CKN 348/00, LEX nr 52761, Prok.i Pr. 2002/6/40). Ustalenia te Sąd I Instancji poparł wnikliwą i rzetelną analizą zebranych dowodów, a ocena tych dowodów dokonana przez ten Sąd odpowiada zasadom logiki i obejmuje wszystkie okoliczności sprawy.</xText>
<xText>Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa procesowego, w tym przede wszystkim do zarzuty naruszenia <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> co spowodować miało błędne ustalenia faktyczne wyjaśnić należy, że przepis <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> przy uwzględnieniu treści <xLexLink xArt="art. 328;art. 328 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 § 3 k.p.c.</xLexLink> nakłada na sąd orzekający obowiązek: po pierwsze – wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału, po drugie – uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, po trzecie – skonkretyzowania okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności, po czwarte – wskazania jednoznacznego kryterium oraz argumentacji pozwalającej wyższej instancji i skarżącemu – na weryfikację dokonanej oceny w przedmiocie uznania dowodu za wiarygodny bądź też jego zdyskwalifikowanie, po piąte - przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dowodów, na których sąd się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2003r., IV CKN 1856/00, LEX nr 109422). Sąd Apelacyjny przypomina, iż przy zróżnicowanym i sprzecznym co do treści materiale dowodowym, o treści ustaleń faktycznych decyduje ostatecznie przekonanie sądu. Jeżeli w sprawie istnieją dwie grupy przeciwstawnych dowodów, ustalenia faktyczne z konieczności muszą pozostawać w sprzeczności z jedną z nich. W takiej sytuacji, jaka zaistniała w niniejszym sporze, sąd orzekający w ramach i granicach swobodnej oceny dowodów ma prawo eliminacji pewnych dowodów, poprzez uznanie, że pozbawione są one wiarygodności albo, że nie są istotne. Jeżeli przy tym stanowisko swoje w zakresie dokonanych wyborów uzasadni w sposób zgodny z intencją <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink>, to nie dopuszcza się jego naruszenia.</xText>
<xText>Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy i odnosząc je do zarzutów apelacji pozwanego wskazać należy, że chybione jest dyskredytowanie zeznań <xAnon>T. D.</xAnon>, a także świadków <xAnon>A. G.</xAnon>, <xAnon>A. O.</xAnon> czy też <xAnon>K. S. (1)</xAnon> jedynie poprzez wskazywanie ich powiązania z powodową spółką. Sąd Okręgowy przede wszystkim bowiem ocenił zeznania świadków jako spójne, logiczne i niesprzeczne a także korespondujące z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w tym z zeznaniami innych przesłuchanych w sprawie świadków, w uwzględnieniu własnego przekonania i zasad doświadczenia życiowego, pozwalającego na uznanie jednej wersji wydarzeń za bardziej wiarygodną od innej. Idąc zresztą tokiem rozumowania powoda, zasadniczo zeznania wszystkich pracowników członków konsorcjum czy też osób wchodzących w skład ich organów zarządzających należałoby zdyskwalifikować, skoro negatywny wynik postępowania – zgodnie z zapisami umowy – spowoduje obciążenie ich kosztami nieuiszczonymi przez pozwanego. Zarzucane przy tym przez apelującego sprzeczności w relacji świadków, w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie występują, bowiem odnoszą się do mało istotnych kwestii i nie wskazują na to aby świadkowie celowo zeznawali nieprawdę. Istotne jest przy tym, że kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności zostały wręcz przyznane przez samego pozwanego. Pozwany bowiem oświadczył, że sugerował wystąpienie do innych podmiotów z ofertami, a zatem godził się na szukanie innych rozwiązań, wskazywał, że można domniemywać, że członek konsorcjum <xAnon> spółka (...)</xAnon> blokowało podjęcie decyzji oraz wyraźnie wskazywał, że był za ograniczaniem kosztów (k.355).</xText>
<xText>Nie sposób zgodzić się również z apelującym, że błędnie ocenione zostały zeznania świadków <xAnon>D. S.</xAnon>, <xAnon>J. S. (1)</xAnon> i <xAnon>D. M. (1)</xAnon>. W tym zakresie apelujący powołuje się na, wynikającą m.in. z zeznań wymienionych, wiedzę powoda co do rozwiązań przyjętych w projekcie. Oczekując od powoda podjęcia, już na etapie projektowania, działań mających na celu zaznajomienie się z propozycjami i ofertami, co ewentualnie mogłoby doprowadzić dużo wcześniej do zmian projektowych, pozwany nie dostrzega, iż zgodnie z umową konsorcjum, powód nie był jego liderem na etapie projektowania (§ 2 pkt 1 ppkt a) umowy – k. 186). Co więcej, liderem tym był przecież pozwany. Od niego zatem należałoby ewentualnie wymagać znalezienia takich rozwiązań projektowych, które spełniłby oczekiwania finansowe członków konsorcjum. Powód zresztą uwypuklając kwestię związaną z koniecznością uzyskania nowego pozwolenia na budowę nie dostrzega, że powyższe, zasadniczo, nie było kwestionowane przez członków konsorcjum. Z niespornych w tym zakresie ustaleń faktycznych wynika, że członkowie Konsorcjum zdecydowali się najpierw znaleźć zadowalającą ich pod względem finansowym ofertę a następnie ubiegać się o zmianę pozwolenia. Co istotne, taką wszak możliwość dostrzegał sam pozwany, skoro uważał, że jeszcze przed uzyskaniem pierwszego pozwolenia na budowę można było poszukiwać odpowiednich rozwiązań projektowych oraz wysyłać wstępne zapytania ofertowe. Na marginesie jedynie wskazać należy, iż podkreślane przez powoda ryzyko nieuzyskania pozwolenia okazało się być nieuzasadnione, bowiem niespornie, takie pozwolenie na dalszy okres konsorcjum ostatecznie uzyskało.</xText>
<xText>Zgodzić się należy z Sądem Okręgowym, iż badanie aktualnej na dzień orzekania sytuacji prawnej konsorcjum, którego pozwany nie jest już członkiem nie było uzasadnione a tym samym oddaleniu jako niezasadne podlegały zarzuty naruszenia <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 316;art. 316 § 1;art. 217;art. 217 § 1;art. 217 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 316 § 1 i art. 217 § 1 i 2 k.p.c.</xLexLink> Istota sporu sprowadzała się bowiem do ustalenia, czy w dacie złożenia przez pozwanego oświadczenia o odstąpieniu zachodziły okoliczności dające mu prawo do odstąpienia w trybie natychmiastowym. To, czy członkowie zrealizowali ostatecznie cel konsorcjum poprzez rozwiązanie problemu zrzutu, pozostawało bez znaczenia. Trudno jednakże nie dostrzec, iż z zeznań <xAnon>D. M. (1)</xAnon> (k.464) wyraźnie wynika, że rozwiązanie przyjęte w pozwoleniu wodnoprawnym obliczone zostało na obszar całego konsorcjum i „mogło być zaakceptowane bez negatywnych następstw”. Obecnie, co bezsporne, pozwolenie to zostało wydane na dalszy okres do 2022 roku (k.553). Jako chybione w tej sytuacji uznać należy zarzuty pozwanego, że działania powoda zmierzały w gruncie rzeczy do zaspokojenia wyłącznie jego krótkotrwałych interesów (pozwany nie dostrzega, iż każde pozwolenie wodnoprawne wydawane jest na czas oznaczony i po upływie jego ważności należy wystąpić o nowe pozwolenie) wynikających z tego, iż powód rozpoczął działania inwestycyjne na swojej części nieruchomości.</xText>
<xText>Odnosząc się do zarzutu naruszenia <xLexLink xArt="art. 217;art. 217 § 1;art. 217 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 217 § 1 i 2</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 479(14);art. 479(14) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 479<xSUPx>14</xSUPx> § 2 k.p.c.</xLexLink> stwierdzić należy, że również ten zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Przede wszystkim nie sposób zaakceptować stanowiska, że pozwany dopiero z zeznań świadka uzyskał wiedzę co do osoby uczestniczącej w negocjacjach w imieniu <xAnon> spółki (...)</xAnon>, skoro wszystkie wiadomości e - mail kierowane były do świadka <xAnon>B. K.</xAnon> a zatem już na tej podstawie pozwany mógł i powinien powziąć wiedzę, co do tego, iż świadek może mieć istotne informacje w sprawie. Zaznaczyć przy tym należy, że w apelacji pozwany nie ponowił wniosku o przesłuchanie świadka ograniczając się jedynie do sformułowania zarzutu błędnego procedowania przez Sąd pierwszej instancji w tym zakresie. Niezależnie od powyższego, Sąd Apelacyjny okoliczności, na jakie zeznawać miałby wymieniony świadek, nie uznaje za istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Istnienie ewentualnego porozumienia pomiędzy pozwanym a innym członkiem konsorcjum potwierdzałoby jedynie bezzasadność natychmiastowego odstąpienia od umowy przez pozwanego, brak owego porozumienia nie sprzeciwia się przyjęciu, iż do takiego odstąpienia mimo wszystko nie było podstaw. Z tożsamych przyczyn nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut sformułowany w punkcie 3 apelacji a odnoszący się do błędnej oceny zeznań świadka <xAnon>W. S.</xAnon>.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu Apelacyjnego, trudno nie zgodzić się także ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, który wyliczył liczne sprzeczności w zeznaniach samego pozwanego oraz w jego twierdzeniach i zarzutach zgłaszanych w toku postępowania. Wielokrotnie powołując się na potrzebę zmiany pozwolenia na budowę, na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 roku (k.479) pozwany oświadczył, iż nie stanowiło to problemu a było nim to, że mijały kolejne miesiące, „a nic się nie działo”. Jednocześnie, o czym była już mowa, pozwany przyznawał, że godził się na poszukiwanie innych rozwiązań oraz innych oferentów i, rzecz jasna, musiał zdawać sobie sprawę, że spowoduje to wydłużenie całej procedury inwestycyjnej, a co za tym idzie, zachowanie terminu 28 dni, o jaki mowa w § 5 pkt 3 umowy (k.192) nie będzie możliwe.</xText>
<xText>W tym miejscu zresztą uwypuklić należy, iż zgodnie z umową, powód miał pełnić obowiązki lidera konsorcjum od momentu uznania przez konsorcjantów, że zasadne jest rozpoczęcie robót budowlanych. Jeżeli zaś wśród nich nie było zgody co do tego w jakim kształcie w ogóle roboty mają się zacząć (jakie rozwiązanie projektowe należałoby przyjąć) w ogóle trudno mówić o rozpoczęciu przez powoda pełnienia funkcji lidera. Z § 2 ust. 1 pkt c) wynika, że w takiej sytuacji funkcja lidera winna być sprawowana równolegle przez liderów fazy pierwszej i drugiej, a w tym wypadku przez powoda i pozwanego.</xText>
<xText>Przeprowadzone powyżej rozważania stanowią grunt do zajęcia stanowiska odnośnie podniesionego również w apelacji pozwanego zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 750 oraz 860 w zw. z <xLexLink xArt="art. 65" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 65 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Niewątpliwie konsorcjum jest stosunkiem obligacyjnym kreowanym umową, w wyniku której powstaje stosunek prawny konsorcjum, w którym każda z jego stron (konsorcjant) zobowiązuje się do określonego uczestnictwa w konsorcjum i do oznaczonego działania na jego rzecz, a tym samym na rzecz pozostałych konsorcjantów dla osiągnięcia celu, dla którego umowa została zawarta. Konsorcjanci zobowiązują się do działań i świadczeń zmierzających do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przyjętego przez konsorcjum, zobowiązując się tym samym, tak jak w przedmiotowej sprawie, do wspólnego działania. „Wspólność” celu gospodarczego jest podstawowym atrybutem konsorcjum. Umowa konsorcjum nie jest uregulowana w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Kodeksie cywilnym</xLexLink>, jest zatem traktowana jako umowa nienazwana kreowana treścią umowy w ramach swobody kształtowania stosunku zobowiązaniowego przewidzianej w <xLexLink xArt="art. 353(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 353<xSUPx>(
1)</xSUPx> k.c.</xLexLink> W doktrynie i orzecznictwie przeważa pogląd, że konsorcjum to przede wszystkim nietypowa spółka prawa cywilnego.</xText>
<xText>W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zawierając umowę z dnia 21 września 2007 roku strony uszczegółowiły warunki wzajemnej współpracy oraz określiły wzajemne prawa i obowiązki. Umowa ta ma, w ocenie Sądu Apelacyjnego, charakter mieszany, bowiem zawiera elementy innych stosunków prawnych takich jak umowa zlecenia np. w zakresie relacji między konsorcjantem a liderem w zakresie prowadzenia spraw konsorcjum.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu Apelacyjnego, choć słusznie powód zarzuca, iż umowa konsorcjum nie ma jednorodnego charakteru, to nie sposób również przyjąć, że należy do niej wprost stosować całość regulacji odnoszącej się do spółki cywilnej. Istotnie, <xLexLink xArt="art. 869;art. 869 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 869 § 2 k.c.</xLexLink> przewiduje, że z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia a zastrzeżenie przeciwne jest nieważne, to w przypadku umowy nienazwanej jaką jest umowa konsorcjum przepis ten należałoby stosować jedynie odpowiednio. Apelujący zdaje się nie dostrzegać, że wszak do istoty umów nienazwanych należy, iż umowy te mogą nie tylko wprowadzać całkowicie nowe, nieznane prawu konstrukcje stosunków obligacyjnych, lecz także modyfikować już istniejące typy umów nazwanych. Innymi słowy, treść umowy konsorcjum, jako umowy nienazwanej, może zostać ukształtowana przez strony w granicach wyznaczonych <xLexLink xArt="art. 353(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 353<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink> i nie sposób wykluczyć, że znajdą się tam elementy charakterystyczne dla umowy spółki co będzie uzasadniać, w konkretnym stanie faktycznym, zastosowanie także <xLexLink xArt="art. 869;art. 869 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 869 § 2 k.c.</xLexLink> Musi to jednak być uzasadnione zarówno sformułowaniami zawartymi w umowie, jak i jej celem oraz zgodnym zamiarem stron.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie strony umowy konsorcjum w sposób wyraźny uregulowały prawo do odstąpienia od umowy. Odstąpienie bez zachowania terminu wypowiedzenia możliwe było jedynie w wypadku naruszenia postanowień umowy przez któregokolwiek z członków konsorcjum, przy czym naruszenie to – co należy podkreślić – winno być rażące. O ile podzielić można ewentualne obawy pozwanego co do ostatecznego zrealizowania celu zawiązanej umowy o tyle nie sposób uznać, aby owe obawy dawały mu prawo do natychmiastowego odstąpienia od umowy, która w braku przyczyny w postaci rażącego naruszenia postanowień umowy, przewidywała również wypowiedzenie umowy z zachowaniem 6 - miesięcznego terminu wypowiedzenia.</xText>
<xText>W ocenie Sądu Apelacyjnego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, pozwany nie wykazał aby doszło do rażącego naruszenia postanowień umowy przez któregokolwiek z członków konsorcjum. Co więcej, zdaniem Sądu drugiej instancji, po stronie pozwanego nie zachodziły nawet „ważne powody” o jakich mowa w <xLexLink xArt="art. 869;art. 869 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 869 § 2 k.c.</xLexLink> Trudno mówić o naruszeniu czy też „ważnych powodach”, skoro istotą konsorcjum jest dążenie do wspólnego celu i jeżeli członkowie konsorcjum, w tym także pozwany, decydują się na „przesunięcie terminu” rozpoczęcia robót, to trudno zarzucać liderowi konsorcjum, iż do rozpoczęcia owych robót w terminie wynikającym z umowy w rzeczywistości nie doprowadził, tym bardziej, że można przyjąć, w tej fazie działalności konsorcjum, o czym była już mowa, ponosił współodpowiedzialność za realizację umowy razem z powodem. Z ustaleń faktycznych wynika, iż pozwany godził się na poszukiwania nowej oferty a także na zmiany projektowe, choć co do tego ostatniego prezentował niejednoznaczne stanowisko w sprawie, co tym bardziej podważa wiarygodność przyjętej przez niego linii obrony. Bez potrzeby powtarzania obszernej argumentacji Sądu pierwszej instancji przypomnieć należy przede wszystkim fakt, iż wszelkie decyzję lider konsorcjum konsultował z radą zaś pozwany nigdy nie sprzeciwiał się działaniom podejmowanym przez powoda. Jako niesłuszny w tym kontekście ocenić należało zarzut nieprzedstawienia budżetu i harmonogramu. Nie sposób bowiem wymagać było od powoda przedstawienia budżetu i harmonogramu prac skoro brak było decyzji co do tego jakie rozwiązania projektowe przyjąć. Pozwany zresztą i w tym względzie nie formułował żadnych zastrzeżeń a uczynił je dopiero podstawę swojej decyzji o odstąpieniu od umowy.</xText>
<xText>Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink> Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną.</xText>
<xText>W punkcie II sentencji Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach postępowania odwoławczego zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu stosownie do <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3;art. 108;art. 108 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 i 3, art. 108 § 1 k.p.c.</xLexLink> oraz § 6 pkt 7 w zw. z <xLexLink xArt="§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 2" xIsapId="WDU20021631348" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348">§ 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</xLexLink> (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).</xText>
<xText/>
<xText>
Danuta Jezierska Mirosława Gołuńska Artur Kowalewski
</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Mirosława Gołuńska
| null |
[
"Mirosława Gołuńska",
"Artur Kowalewski",
"Danuta Jezierska"
] |
[
"art. 860 k.c. oraz art. 65 k.c."
] |
Sylwia Kędziorek
|
sekretarz sądowy Piotr Tarnowski
|
Sylwia Kędziorek
|
[
"Rozwiązanie Umowy"
] | 16
|
Sygn. akt I ACa 718/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 marca 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:
SSA Mirosława Gołuńska
Sędziowie:
SSA Danuta Jezierska (spr.)
SSA Artur Kowalewski
Protokolant:
sekretarz sądowy Piotr Tarnowski
po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na rozprawie w Szczecinie
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.
przeciwkoP. H.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt VIII GC 325/11
I
oddala apelację;
II
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
SSA A. Kowalewski SSA M. Gołuńska SSA D. Jezierska
Sygn. akt I ACa 718/12
UZASADNIENIE
Powód(...) sp. z o.o.wniósł o zasądzenie od pozwanegoP. H.kwoty 379.975,91 zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwot i dat wskazanych w pozwie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu wskazał, że zarówno powód jak i pozwany byli członkami konsorcjum, którego celem jest doprowadzenie do powstania infrastruktury niezbędnej dla zagospodarowania należących do tych członków konsorcjum nieruchomości. Zgodnie z umową liderowi konsorcjum przysługuje proporcjonalny zwrot ponoszonych kosztów. Udział pozwanego w kosztach związanych z inwestycją wynosił 9,8 %. W dniu 12 grudnia 2008 roku, pozwany oświadczył, że odstępuje, w zakresie dotychczas niewykonanym, od umowy konsorcjum ze skutkiem natychmiastowym. Powód potraktował oświadczenie pozwanego jako oświadczenie o wypowiedzeniu umowy konsorcjum, informując, że w okresie wypowiedzenia będzie on zobowiązany do realizacji celu umowy oraz ponoszenia kosztów z nią związanych. Koszty przypadające na pozwanego w okresie 6 miesięcy wypowiedzenia umowy, a wynikające z faktur, wynoszą 379.414,91 zł. Oprócz wyżej wskazanej kwoty powód dochodził od pozwanego kwoty 556 zł stanowiącej odsetki od kwoty 141.919,33 zł od dnia 14 listopada do dnia 1 grudnia 2008 roku.
W sprzeciwie od wydanego w sprawie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany powołał zarzut przedwczesności powództwa, wskazując, iż powód nie wyczerpał określonej przez strony drogi polubownej. Nadto wskazał na rażące naruszenie przez powoda postanowień umownych, polegające m.in. na znacznym przekroczeniu terminu wyznaczonego w umowie dla rozpoczęcia całości robót budowlanych. Pozwany powołał się również na podejmowaniu działań, które nie uwzględniają interesów pozostałych członków konsorcjum oraz brak przedstawienia budżetu i harmonogramu fazy, za którą jest odpowiedzialny lider.
Wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 379.975,91 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwot: 70.060,29 zł od dnia 22 stycznia 2009, 69.506,35 zł od dnia 19 lutego 2009, 58.893,57 zł od dnia 19 marca 2009, 69.185,89 zł od dnia 22 kwietnia 2009, 2.560 zł od dnia 20 maja 2009, 109.213,78 zł od dnia 18 czerwca 2009, 556 zł od dnia 9 września 2011 (punkt I) oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 26216 zł tytułem kosztów procesu.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że w dniu 21 września 2006 roku pięciu przedsiębiorców, w tym powód i pozwany, zawarli umowę konsorcjum, którego celem było doprowadzenie do powstania infrastruktury umożliwiającej prowadzenie inwestycji na należących do stron nieruchomościach. W umowie strony postanowiły, że pracami na rzecz konsorcjum kierować będzie jeden z członków konsorcjum (lider). Na okres od wejścia w życie umowy do dnia uzyskania pozwolenia na budowę liderem ustanowionoP. H., zaś w fazie wykonawczej przedsięwzięcia liderem ustanowiono(...) sp. z o.o.z siedzibą wS.. Za wykonywanie na rzecz konsorcjum czynności przysługiwało liderowi wynagrodzenie od pozostałych członków konsorcjum proporcjonalnie do ich udziału w określonej ryczałtowo wysokości 7.500 zł miesięcznie. W umowie ustanowiono także radę konsorcjum. W zakresie rozliczenia i pokrycia wydatków strony umowy postanowiły, że każdy z członków konsorcjum pokryje koszty ponoszone przez konsorcjum, zatwierdzone przez radę konsorcjum w postaci budżetu i harmonogramu w wymiarze proporcjonalnym do powierzchni terenu, jaką posiada każdy z członków konsorcjum w ramach osiedla. Proporcjonalny udziałP. H.w kosztach ponoszonych przez konsorcjum wynosił 9,8 %. Członkowie konsorcjum zobowiązali się do uregulowania swojej części kosztów poprzez zapłatę faktury w terminie 14 dni od dnia otrzymania faktury od lidera konsorcjum oraz odsetek ustawowych za zwłokę w płatności. Nadto postanowiono, że w przypadku gdy jeden z konsorcjantów nie pokrywa swoich zobowiązań, lider jest uprawniony do obciążenia powstałymi i poniesionymi kosztami pozostałych członków konsorcjum proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów w nieruchomości należącej do stron umowy. Z umowy wynikało, że lider konsorcjum dla fazy wykonawczej zobowiązał się doprowadzić do rozpoczęcia robót niezwłocznie po odpowiednio uzyskanych decyzjach o pozwoleniu na budowę, nie później jednak niż w terminie 28 dni od dnia, w którym decyzje stały się ostateczne. Wszelkie zobowiązana finansowe związane z zaprojektowaniem i wykonaniem inwestycji, zaciągane w imieniu i na rzecz konsorcjum przez lidera wymagały akceptacji rady konsorcjum. Umowa przewidywała nadto, że każdemu z członków konsorcjum przysługuje prawo odstąpienia od umowy w przypadku rażącego naruszenia postanowień umowy przez któregokolwiek z członków konsorcjum oraz bez podania przyczyn, z zachowaniem 6 miesięcznego okresu wypowiedzenia, przy czym w tym drugim przypadku postanowiono, że w okresie wypowiedzenia stronę, która wypowiedziała umowę wiążą jej postanowienia i jest zobowiązana do realizacji celów umowy i ponoszenia kosztów z nią związanych. Zgodnie z § 5 pkt 6 umowy lider konsorcjum był uprawniony wedle własnego uznania zawrzeć umowę o nadzór inwestorski, przy czym miesięczne obciążanie konsorcjum z tego tytułu nie mogło być większe niż 7.500 zł za tzw. głównego inspektora nadzoru oraz 5.000 zł za innych inspektorów. Funkcję głównego inspektora nadzoru na inwestycji dla realizacji której powstało konsorcjum pełniłA. O..
Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że dla realizacji celów konsorcjum powód zawarł zGminą M.S.umowę dzierżawy, a nadto umowę, której przedmiotem było udostępnienie części nieruchomości celem lokalizacji oraz eksploatacji na czas nieoznaczony kanalizacji teletechnicznej, kabli energetycznych oraz sieci gazowej.
Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, uchwałą z dnia 6 grudnia 2007 roku rada konsorcjum jednogłośnie zaakceptowała jako wykonawcę sieci wodno – kanalizacyjnejfirmę (...) sp. z o.o., oraz budżet na wykonanie ww. sieci. Ostatecznie jednakfirma (...)nie realizowała inwestycji, a umowa zawarta pomiędzy nią a liderem konsorcjum, w dniu 10 lipca 2008 lipca uległa rozwiązaniu za porozumieniem stron.
W dalszej kolejności Sąd Okręgowy ustalił, że decyzją z dnia 23 lipca 2008 roku Prezydent MiastaS.zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla(...) sp. z o.o.dla inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacji deszczowej oraz przebudowie odcinka istniejącej sieci gazowej dla potrzeb osiedla budynków mieszkalnych wielorodzinnych a nadto dla inwestycji polegającej na budowie sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, zewnętrznego oświetlenia terenu, teletechnicznej oraz budowy ciągów pieszo – jezdnych, dróg oraz zjazdu zul. (...)dla potrzeb osiedla budynków mieszkalnych wielorodzinnych.
Tego samego dnia odbyło się spotkanie rady konsorcjum, na którym ustalono, że zostanie rozpoczęte zbieranie ofert na wykonanie „by-passu” przez firmy specjalizujące się w tego typu pracach. W dniu 13 sierpnia 2008 roku lider konsorcjum –wysłał do pięciu firm zaproszenie do złożenia oferty cenowej na wykonanie sieci kanalizacji deszczowej. Do dnia 4 września 2008 roku wpłynęły dwie oferty a w terminie późniejsze trzy kolejne oferty. W toku posiedzenia rady konsorcjum w dniu 4 września 2008 roku ustalono, żeP. H.postara się zmobilizować jedną z firm do złożenia oferty. Zaprezentowane oferty zakładały koszty wykonania robót znacznie przewyższające koszty założone przez członków konsorcjum. W związku z powyższym zwrócono się do firmy projektującej o przedstawienie alternatywnych rozwiązań wykonawczych celem poszukiwania dodatkowych oszczędności. Firma ta przedstawiła metodę alternatywną. Z nowym wariantemA. O.iA. G.zwrócili się do oferentów, którzy pierwotnie złożyli oferty wykonania wskazanych prac. W związku ze złożonymi ofertami lider konsorcjum prowadził z potencjalnymi kontrahentami negocjacje, które doprowadziły do częściowej modyfikacji złożonych ofert. W toku posiedzeń rady konsorcjum w dniach 16 oraz 30 października 2008 roku rozpatrywane były kwestie wyboru oferty na wykonanie ww. prac budowlanych („by-passu”). Na posiedzeniu w dniu 30 października 2008 roku członkowie konsorcjum ustalili, żeA. O.przekaże trzem firmom prośbę o korekty ofert do kwoty poniżej 5.000.000 zł, a wybór wykonawcy miał nastąpić na radzie konsorcjum w dniu 12 listopada 2008 roku. Tego dnia głosowanie jednak nie odbyło się, ponieważ na posiedzenie rady nie stawili się niektórzy członkowie w tym pozwany. Kolejne spotkanie rady w dniu 20 listopada 2008 roku zostało przełożone z uwagi na niemożność przybycia niektórych członków konsorcjum - na 27 listopada 2008 roku. W tej dacie jednak również nie doszło do spotkania rady z tych samych przyczyn i termin został po raz kolejny przesunięty – na dzień 4 grudnia 2008 roku.
Członkowie konsorcjum, byli zgodni co do tego, że należy poszukiwać jak najtańszego rozwiązania kwestii wybudowana tzw. dużego by-passu. Założeniem konsorcjantów było wyszukanie w pierwszej kolejności odcinków robót zastępczych, które mogą spowodować zmniejszenie kosztów inwestycji, następnie dokonanie wyboru oferty i po uzyskaniu akceptacji projektanta dla prac zamiennych – wystąpienie o aneks do pozwolenia na budowę. Wszyscy konsorcjanci zaangażowali się w poszukiwanie metody, która pozwoliłaby na wykonanie kanalizacji deszczowej taniej, aniżeli wynikało to ze złożonych ofert.
Sąd Okręgowy ustalił następnie, że w dniu 30 października 2008 roku powód wystawił pozwanemufakturę VAT nr (...)opiewającą na kwotę 141.912,33 zł. Termin zapłaty należności wynikającej z tej faktury przypadał na 13 listopada 2008 roku. Pozwany uregulował należność wynikającą z ww. faktury w dniu 1 grudnia 2008 roku. Odsetki od nieterminowej wpłaty wynoszą 556 zł.
Sąd Okręgowy ustalił następnie, że w dniu 4 grudnia 2008 roku doszło do spotkania rady konsorcjum. W toku posiedzenia rady poddano pod głosowanie uchwały w przedmiocie wyboru firm. Żadna z uchwał nie została jednak powzięta. Pismem z dnia 8 grudnia 2008 roku, pozwany wyjaśnił przyczyny, dla których głosował przeciwko wyborowi oferty jednej ze spółek.
Pismem z dnia 12 grudnia 2008 roku skierowanym do lidera konsorcjum pozwany złożył oświadczenie, iż na podstawie § 8 ust 1 lit. a) odstępuje w zakresie dotychczas niewykonanym od umowy konsorcjum zawartej w dniu 21 września 2006 roku. W treści pisma pozwany wskazał, że swoje działanie uzasadnia rażącym naruszeniem postanowień umowy konsorcjum przez(...) sp. z o.o.oraz(...) sp. z o.o.Odwołując się do § 2 ust 6, § 3 ust 11, § 5 pkt 3, § 5 pkt 4 pozwany stwierdził, że lider konsorcjum naruszył wymienione postanowienia umowy poprzez działanie nie uwzględniające interesu poszczególnych członków konsorcjum, co miało przejawiać się w niedbałym przygotowaniu inwestycji polegającej na budowie kolektora deszczowego, zmierzającym do nadrobienia zawinionych przez lidera strat czasowych, braku przedstawienia budżetu i haromonogramu fazy, za którą jest odpowiedzialny oraz próbę narzucenia pozostałym konsorcjantom oferty wykonawcy, której przyjęcie skutkowałoby wykonaniem robót budowlanych niezgodnie z dokumentacją techniczną. Jednocześnie pozwany wskazał, że w przypadku kwestionowania wyżej wskazanych przesłanek przez któregokolwiek z członków konsorcjum oraz uznania przez sąd, że przedstawione przyczyny odstąpienia od umowy nie były wystarczające do skutecznego odstąpienia – odstępuje on od umowy w trybie § 8 ust 1 lit. b z zachowaniem, sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia.
Pismem z dnia 22 grudnia 2008 roku lider konsorcjum poinformował pozwanego że traktuje oświadczenie pozwanego jako wypowiedzenie umowy na podstawie § 8 ust 1 lit. b) z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Nadto powód poinformował pozwanego, że w okresie wypowiedzenia jest on związany postanowieniami umowy konsorcjum i zobowiązany do realizacji celu oraz ponoszenia kosztów z nią związanych.
Z ustaleń Sądu pierwszej instancji wynika, że w 2008 roku doszło do załamania gospodarczego w szczególności na rynku deweloperskim. Pojawiały istotne trudności w sprzedaży mieszkań. W tym okresie czasu powstały również trudności finansowe u członków konsorcjum.Spółka (...)w zasadzie zaprzestała dokonywania jakichkolwiek płatności i dążyła do odwlekania w czasie podejmowania decyzji mających związek z realizacją celu konsorcjum, by uniknąć kolejnych obciążeń finansowych. Jej dług wobec lidera konsorcjum sięgnął miliona złotych. Pozwany natomiast zaproponował w tym okresie czasu liderowi konsorcjum orazspółce (...), aby sfinansowali jego udział w kosztach inwestycji, uzależniając od uwzględnienia tej propozycji swoje dalsze członkostwo w konsorcjum. Dyskutowana była również sprawa udzielenia pozwanemu pożyczki na pokrycie kosztów udziału pozwanego w budowie „dużego by–passu”, dla której zabezpieczeniem spłaty miał być grunt przeznaczony pod jeden z budynków. Ostatecznie jednak nie doszło do porozumienia w tej sprawie między pozwanym a ww. spółkami.
Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, lider konsorcjum wystawiłP. H.faktury: w dniu 31 grudnia 2008 roku na kwotę 70.060,29 zł, w dniu 4 lutego 2009 roku na kwotę 69.506,35 zł, w dniu 4 marca 2009 roku na kwotę 58.893,57 zł, w dniu 31 marca 2009 roku, na kwotę 69.185,89 zł, w dniu 5 maja 2009 roku na kwotę 2560,03 zł, w dniu 3 czerwca 2009 roku na kwotę 109.213,78 zł. Pozwany nie uiścił należności wynikających z wymienionych faktur. Fakty obejmowały należności tytułem wynagrodzenia lidera, nadzoru inwestorskiego, dzierżawy, obsługi prawnej, wykonania sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej, opłaty za lokalizację sieci telefonicznej, kserowania dokumentacji, budowy drogi.
Z istotniejszych ustaleń Sądu pierwszej instancji wynika również, że w dniu 1 kwietnia 2010 roku doszło do spotkania rady konsorcjum, w którym uczestniczył również pozwany. W toku posiedzenia zaproponowano pozwanemu ponowne wstąpienie do konsorcjum. Pozwany zobowiązał się przedstawić do dnia 16 kwietnia 2010 roku treść porozumienia z konsorcjum lub do podjęcia decyzji o ponownym wstąpieniu do niego.
Jak ustalił Sąd Okręgowy, ostatecznie nie doszło do wyboru wykonawcy tzw. „dużego by-passu”. Zamiast wykonania „by-passu” została uzyskana zgoda na zrzut wód deszczowych doW.. Na podstawie tej zgody uzyskano pozwolenie na budowę i przeprowadzono kanalizację deszczową w innej niż pierwotnie planowano lokalizacji. Termin ważności pozwolenia w zakresie szczególnego korzystania z wód zakreślono na 30 kwietnia 2012 roku. Przyjęcie i wykonanie tego wariantu nastąpiło po czerwcu 2009 roku.
Po dokonaniu powyższych ustaleń Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że powództwo jest zasadne.
Ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd Okręgowy stwierdził, że za wiarygodne uznaje dowody z dokumentów. Oceniając zeznania świadków, Sąd pierwszej instancji również wskazał, że okazały się one wiarygodne i w znaczącej części przydatne dla poczynienia ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sporu. Z ich zeznań, jak również z zeznań powoda, wynika, że pozwany w okresie dokonywania wyboru ofert, dyskusji nad zmianą metody wykonania kanalizacji nie podnosił żadnych zarzutów dotyczących nieterminowego przystępowania do zbierania ofert, które następnie uczynił podstawą swej obrony przez żądaniem pozwu. Co więcej pozwany również był czynnie zaangażowany w poszukiwanie korzystnych ofert. Członkowie konsorcjum byli zgodni w zakresie konieczności poszukiwania tańszych rozwiązań technologicznych, a przesunięcie w czasie momentu wyboru oferenta podyktowane było tylko tym powodem - znanym wszystkim członkom konsorcjum i przez nich akceptowanym. Zdaniem Sądu Okręgowego, jedynym celem, jaki przyświecałspółce (...)na etapie wyboru oferenta na wykonanie kanalizacji było odwleczenie tego wyboru w czasie z powodu trudności finansowych, jakie ta spółka miała w tamtym czasie. Sąd pierwszej instancji zwrócił także uwagę, że w swoich zeznaniach pozwany w zasadzie nie powoływał się na przyczyny odstąpienia od umowy podane w piśmie z dnia 12 grudnia 2008 roku. W zależności zatem od własnych potrzeb procesowych, pozwany wywodził z analogicznych lub co najmniej podobnych sytuacji faktycznych, odmienne wnioski co do poprawności zachowania powoda w świetle umowy konsorcjum.
Sąd Okręgowy pominął wniosek dowodowy o przesłuchanie świadkaB. K.gdyż wniosek ten w świetleart. 47914§ 2 k.p.c.był spóźniony. Zgłoszony w piśmie procesowym pełnomocnika powoda z dnia 18 czerwca 2012 roku, wniosek o przeprowadzenie konfrontacji świadkówD. S.iK. S. (1)został pomięty, albowiem w ocenie Sądu Okręgowego nie zachodziła potrzeba skonfrontowania świadków. Powyższe przesądziło również o pominięciu drugiego z wniosków dowodowych – o przeprowadzenie dowodu z wiadomości e - mail z dnia 26 września 2008 roku. Dowód z opinii biegłego zgłoszony w sprzeciwie od nakazu zapłaty został pominięty, albowiem okoliczności, dla których wykazania dowód ten został zgłoszony, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Oceniając merytorycznie powództwo Sąd Okręgowy wskazał, że umowa konsorcjum jest w obecnym stanie prawnym umową nienazwaną. Celem umowy jest najczęściej wspólne zrealizowanie przedsięwzięcia gospodarczego o znacznych rozmiarach, przekraczających możliwości pojedynczych uczestników konsorcjum. Członkowie konsorcjum zobowiązują się do współdziałania w osiągnięciu tego celu. Opisując w nauce strukturę prawną stosunku konsorcjum wyróżnia się wiodącego uczestnika konsorcjum, określanego mianem lidera konsorcjum, którego zobowiązanie wobec pozostałych członków polega na koordynowaniu działań pozostałych uczestników zmierzających do osiągnięcia wspólnego celu.
W niniejszej sprawie konsorcjum zostało zawiązane w celu przeprowadzenia inwestycji polegającej na uzbrojeniu terenu obejmującego realizowane lub planowane inwestycje budowlane uczestników konsorcjum. W umowie konsorcjum jej strony zobowiązały się do współfinansowania inwestycji zaś uczestnik wiodący zobowiązany był do przeprowadzenia czynności inwestorskich organizujących i nadzorujących wykonanie robót projektowych i budowlanych oraz poczynienia czynności wymaganych przez prawo administracyjne. Jednocześnie strony umowy przewidziały strukturę decyzyjną i procedurę podejmowania decyzji wiążących wszystkich uczestników. Wszyscy uczestnicy konsorcjum zobowiązali się do współdziałania przy podejmowaniu decyzji co do kształtu inwestycji i wyboru wykonawców, zaś decyzje miały zapadać większością głosów. Wreszcie strony ustaliły, że należności na rzecz wykonawców uiszczane są przez lidera, następnie zaś lider nabywał roszczenie do konsorcjantów o zwrot poniesionych kosztów w proporcji do udziału poszczególnych uczestników w konsorcjum.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, dopuszczalność zawierania tego typu kontraktów jest obecnie niekwestionowana w świetle normyart. 3531k.c.Wobec braku ustawowej regulacji umowy konsorcjum, w ocenie Sądu Okręgowego, do roszczeń objętych procesem w niniejszej sprawie (roszczeń lidera konsorcjum w stosunku do członka konsorcjum o zwrot proporcjonalnej części wydatkowo oraz o wynagrodzenie) należy stosować przepisy o umowie zlecenia. Sąd Okręgowy przyjął, że zgodnie zart. 6 k.c.w zw. zart. 735 § k.c.i 742k.c.powód miał obowiązek udowodnienia istnienia i wykonania umowy uzasadniającej żądanie wynagrodzenia oraz poniesienia wydatków, których zwrotu się obecnie domaga.
Spór między stronami w niniejszej sprawie skoncentrowany był przede wszystkim na kwestii dopuszczalności i skuteczności złożenia przez pozwanego oświadczenia o wypowiedzeniu umowy konsorcjum ze skutkiem natychmiastowym. Sąd Okręgowy stwierdził, że w odniesieniu do budowy tzw. dużego „by – passu” wszyscy członkowie konsorcjum (pozaL. S., który pozostawał co do zasady pasywnym uczestnikiem konsorcjum) aktywnie dążyli do obniżenia kosztów inwestycji i godzili się tym samym na to, że poszukiwanie rozwiązania alternatywnego spowoduje przesunięcie umownego terminu rozpoczęcia poszukiwań potencjalnych kontrahentów. Taką postawę prezentował też pozwany w toku prac konsorcjum o czym świadczą zeznania świadków – uczestników narad konsorcjum. To właśnie kolektywna decyzja (a nie samowolne i naruszające obowiązki umowne zaniechania lidera konsorcjum) oraz następująca w jej wykonaniu realizacja uzgodnionego planu poszukiwania tańszego rozwiązania budowy kanalizacji, były przyczyną nieprzystąpienia do robót i zaniechania wyboru wykonawcy przed dniem 12 grudnia 2008 roku. Z umowy konsorcjum wynika także, że lider konsorcjum był związany decyzjami rady konsorcjum, a wszelkie zobowiązana finansowe wymagały akceptacji rady konsorcjum. Niesporne przy tym, od października 2008 roku podejmowanie decyzji przez radę było odkładane ze względu na niestawiennictwo niektórych członków konsorcjum w tym pozwanego. Kiedy zaś w końcu na początku grudnia osiągnięto kworum wymagane do powzięcia uchwał, pozwany głosował przeciwko wyborowi oferty firmy jednej z firm. W ten sposób pozwany również sam przyczynił się do przesunięcia umownego terminu rozpoczęcia budowy kolektora.
W ocenie Sądu Okręgowego, przyjąć zatem trzeba, że przez podjęcie rozmów i negocjacji za zgodą wszystkich członków konsorcjum doszło co najmniej konkludentnie do swoistej modyfikacji treści obowiązków lidera konsorcjum. Pozwany wiedział o przyczynach opóźnienia w dokonaniu wyboru oferty, ale również sam czynnie uczestniczył w poszukiwaniach kontrahenta, który zaproponuje tańsze rozwiązanie. Pozwany nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń do pracy lidera konsorcjum, a zwłaszcza zastrzeżeń kwalifikujących się jako rażące naruszenie umowy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z materiału procesowego nie wynika, by powód zmierzał do wykonania samowoli budowlanej. Pozwany nie zgłaszał żadnych uwag do sposobu postępowania przyjętego przez konsorcjum dla poszukiwania źródeł możliwej redukcji kosztów inwestycji. Jeśli postępowanie lidera, który nie występował o zmianę zezwolenia na budowę przed uzyskaniem ostatecznego obrazu planowanych przez zaakceptowanego przez konsorcjum wykonawcę odstępstw od pierwotnego projektu, było zgodne z wolą wyrażaną przez radę konsorcjum, to nie można uznać, by lider naruszał w sposób rażący obowiązki umowne. Zdaniem Sądu Okręgowego, pozwany w najmniejszym zakresie nie wykazał, aby powód podejmował samowolne działanie odbiegające od celu konsorcjum. Przeciwnie - analiza akt sprawy wskazuje, że to właśnie powód ispółka (...)byli uczestnikami konsorcjum najbardziej zaangażowanymi w wykonanie inwestycji. Zdaniem Sądu Okręgowego przy tym cel konsorcjum – od chwili gdy pozwany utracił w nim członkostwo - pozostaje już poza obszarem praw pozwanego, wynikających z umowy konsorcjum.
Zdaniem Sądu Okręgowego, powód wykazał w sposób nie budzący wątpliwości wysokość kwoty dochodzonej pozwem. Pozwany podnosił co prawda, że powinny być rozliczone przychody związane z działalnością konsorcjum jednakże z twierdzeń tych nie wywiedziono żadnych skutków prawnych.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie odsetek znalazło oparcie w treści przepisuart. 481 § 1 k.c.O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.
Z wyrokiem powyższym nie zgodził się pozwany, który w wywiedzionej apelacji zaskarżył go w całości, zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego tj.art. 750 k.c.orazart. 860 k.c.w związku zart. 65 k.c.przez błąd w subsumpcji polegający na przyjęciu, że pomiędzy ustalonym stanem faktycznym a dyspozycjąart. 750 k.c.zachodzi związek pozwalający stosować przepisy o zleceniu, podczas gdy właściwe dla danego stanu faktycznego do zastosowania powinny być przepisy o spółce;
2) zarzuty proceduralne mające wpływ na treść orzeczenia, gdyż prowadzące do całkowicie błędnych ustaleń, a polegające na rażącym naruszeniu przez Sąd I instancji:
2.1art. 233 § 1 k.p.c.poprzez :
a) ocenę zeznańT. D., jak i świadkówA. G.,A. O.iK. S. (1)jako w pełni wiarygodnych, bo korespondujących ze sobą, a co do świadków także jako złożonych przez osoby bezstronne i nie mające powodu, by zeznawać nieprawdziwie, która to ocena nie jest wszechstronna i prawidłowa;
b) ocenę zeznań pozwanego w sposób wadliwy, nie znajdujący potwierdzenia w rzeczywistej treści zeznańP. H., a przede wszystkim - w sposób nie uwzględniający całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności;
c) ocenę mocy dowodowej zeznańD. S.iJ. S. (1)orazD. M. (1)jako jedynie częściowo przydatnych lub nawet nieprzydatnych w zakresie ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podczas, gdy treść tych zeznań jednoznacznie wskazuje na działanie powoda nieuwzględniające interesu poszczególnych członków konsorcjum, jak też na fakt oraz skutki niedbałego przygotowania przez powoda inwestycji, leżące wyłącznie po stronie powoda jako ówczesnego lidera konsorcjum odpowiedzialnego za przeprowadzenie prac budowlanych zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę;
2.2.art. 227 k.p.c.w zw. zart. 316 § 1 k.p.c.iart. 217 § 1 i 2 k.p.c.poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia aktualnej na datę orzekania sytuacji formalno - prawnej co do szczególnego korzystania z wód w sytuacji, gdy oczywistym było, że w dniu 30 kwietnia 2012 roku tymczasowe pozwolenie wodno prawne na zrzut wód deszczowych wydane członkom konsorcjum wygasło, zaś Sąd nie tylko nie ustalił czy zostało ono ponownie wydane, ale także - jakie ewentualnie skutki dla interesów prawnych poszczególnych członków konsorcjum wywołałoby otrzymanie w tym zakresie decyzji negatywnej, chociażby w aspekcie uzyskania czy funkcjonowania pozwoleń na użytkowanie wybudowanych budynków;
2.3.art. 217 § 1 i 2 k.p.c.w zw. zart. 47914§ 2 k.p.c.poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadkaB. K., pomimo tego, że potrzeba przesłuchania tego świadka powstała dopiero po odebraniu zeznań od świadkaW. S., a jednocześnie istniały okoliczności sporne, których wyjaśnienie wymagało odebrania zeznań od wnioskowanego na ostatniej rozprawie do przesłuchania świadka i to okoliczności - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;
3) a jednocześnie - w odniesieniu do zeznań świadkaW. S.- zarzut faktyczny polegający na błędnym ustaleniu przez Sąd I instancji, jakoby pozwany iSpółka (...)mieli taką samą „strategię działania”, czy że „taktykafirmy (...)była uzgodniona również z pozwanym” podczas, gdy wymieniony świadek takich zeznań nie złożył wskazując jedynie, że przedstawia w tym zakresie wyłącznie swoje „wrażenie”;
4) zarzuty faktyczne o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy. a polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji:
a) jakoby pozwany nie miał ważnych powodów uprawniających go do skutecznego rozwiązania stosunku prawnego stron ze skutkiem natychmiastowym podczas, gdy powody takie istniały i zostały w procesie wykazane;
b) a ponadto - jakoby powód działał zgodnie z celem konsorcjum, a w szczególności realizował wolę wszystkich członków konsorcjum oraz prowadzone przez niego działania były zgodne z celem konsorcjum i umożliwiały realizację inwestycji przez wszystkich członków konsorcjum podczas, gdy działania te w okresie poprzedzającym odstąpienie przez pozwanego od umowy konsorcjum były nakierowane głównie na realizację celów i interesów niektórych tylko członków tego konsorcjum;
c) jakoby roboty zapewniające zrzut wody deszczowej z terenu należącego do członków konsorcjum zostały przez powoda zrealizowane na podstawie rzekomo zmienionego pozwolenia na budowę podczas, gdy wykonano je bez jakiejkolwiek zmiany tego pozwolenia, a ponadto także niezgodnie z jego treścią, gdyż jedynie w części i w sposób tymczasowy.
Wskazując na powyższe zarzuty apelacji, pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za obie instancje ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, w tym kosztach postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu apelujący podniósł, że co do zasady dla podejmowania rozstrzygnięć w ramach konsorcjum winien znaleźć zastosowanie reżim ustawowy regulacji dotyczących spółki cywilnej. Taka klasyfikacja nakazuje zaś - co do możliwości i skutków wypowiedzenia łączącej strony umowy - sięgnąć do treściart. 869 § 2 k.c.Przeciwne zastrzeżenia są nieważne. Zdaniem apelującego, okolicznością niesporną w sprawie, było nie przedstawienie przez powoda budżetu oraz harmonogramu fazy, za którą był odpowiedzialny. Zdaniem pozwanego, upływ czasu aż trzech tygodni od daty uzyskania pozwoleń na budowę do dnia wystosowania pierwszych zapytań ofertowych stanowi niczym nie uzasadnione i nie usprawiedliwione opóźnienie zawinione przez powoda. Pozwany wskazał również, że pozwolenie na budowę jest decyzją jednocześnie zatwierdzającą projekt budowlany. Oznacza to, że znając treść wykonywanego na zlecenie konsorcjum projektu budowlanego znany był też liderowi fazy wykonawczej przynajmniej zasadniczy kształt dokumentacji budowlanej. Już wówczas możliwe było sformułowanie zapytań ofertowych. W ocenie apelującego, pozwany sprzeciwiał się wyborowi oferty metodą niezgodną z zatwierdzonym projektem i uzyskanym pozwoleniem na budowę i sprzeciw ten był uzasadniony, co wynika z niesłusznie pominiętych przez Sąd zeznań świadkówD. S.iJ. S. (2). Jednocześnie apelujący podważył wiarygodność zeznań świadkówK. S. (2),A. G.,A. O., jako osób powiązanych z powodem i których relacja była niespójna. Zdaniem pozwanego, konsorcjanci nie zrealizowali inwestycji objętej uzyskanym pozwoleniem na budowę, a w każdym razie nie wykonali tej inwestycji całościowo, a jedynie fragmentarycznie. Zrealizowali inwestycję, która w żaden sposób nie gwarantuje m.in. pozwanemu - uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynków wzniesionych na jego terenie objętym działaniem konsorcjum. Rozwiązanie forsowane przez lidera konsorcjum miało na celu tylko i wyłącznie realizację krótkoterminowych celów powoda i innego członka konsorcjum, wynikających z rozpoczętych przez nie i zaawansowanych już inwestycji. Bezspornym jest także fakt, że poprzednie zezwolenie w dniu 30 kwietnia 2012 roku wygasło i na dzień wydawania wyroku takim zezwoleniem powodowa spółka nie legitymowała się. Pozwany zarzucił również, że z zeznańW. S.nie wynika jakoby pozwany iSpółka (...)mieli taką samą „strategię działania”. Nadto, w świetle zeznań wymienionego tylkoB. K.mógłby kwestię rzekomego porozumienia czy uzgodnienia strategii czy taktyki potwierdzić lub jej zaprzeczyć.
W odpowiedzi na apelację pozwanego, powód wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego okazała się bezzasadna.
Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia, które Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne, co czyni zbędnym ich ponowne przytaczanie w tym miejscu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2001 roku, V CKN 348/00, LEX nr 52761, Prok.i Pr. 2002/6/40). Ustalenia te Sąd I Instancji poparł wnikliwą i rzetelną analizą zebranych dowodów, a ocena tych dowodów dokonana przez ten Sąd odpowiada zasadom logiki i obejmuje wszystkie okoliczności sprawy.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa procesowego, w tym przede wszystkim do zarzuty naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.co spowodować miało błędne ustalenia faktyczne wyjaśnić należy, że przepisart. 233 § 1 k.p.c.przy uwzględnieniu treściart. 328 § 3 k.p.c.nakłada na sąd orzekający obowiązek: po pierwsze – wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału, po drugie – uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, po trzecie – skonkretyzowania okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności, po czwarte – wskazania jednoznacznego kryterium oraz argumentacji pozwalającej wyższej instancji i skarżącemu – na weryfikację dokonanej oceny w przedmiocie uznania dowodu za wiarygodny bądź też jego zdyskwalifikowanie, po piąte - przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dowodów, na których sąd się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2003r., IV CKN 1856/00, LEX nr 109422). Sąd Apelacyjny przypomina, iż przy zróżnicowanym i sprzecznym co do treści materiale dowodowym, o treści ustaleń faktycznych decyduje ostatecznie przekonanie sądu. Jeżeli w sprawie istnieją dwie grupy przeciwstawnych dowodów, ustalenia faktyczne z konieczności muszą pozostawać w sprzeczności z jedną z nich. W takiej sytuacji, jaka zaistniała w niniejszym sporze, sąd orzekający w ramach i granicach swobodnej oceny dowodów ma prawo eliminacji pewnych dowodów, poprzez uznanie, że pozbawione są one wiarygodności albo, że nie są istotne. Jeżeli przy tym stanowisko swoje w zakresie dokonanych wyborów uzasadni w sposób zgodny z intencjąart. 233 § 1 k.p.c., to nie dopuszcza się jego naruszenia.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy i odnosząc je do zarzutów apelacji pozwanego wskazać należy, że chybione jest dyskredytowanie zeznańT. D., a także świadkówA. G.,A. O.czy teżK. S. (1)jedynie poprzez wskazywanie ich powiązania z powodową spółką. Sąd Okręgowy przede wszystkim bowiem ocenił zeznania świadków jako spójne, logiczne i niesprzeczne a także korespondujące z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w tym z zeznaniami innych przesłuchanych w sprawie świadków, w uwzględnieniu własnego przekonania i zasad doświadczenia życiowego, pozwalającego na uznanie jednej wersji wydarzeń za bardziej wiarygodną od innej. Idąc zresztą tokiem rozumowania powoda, zasadniczo zeznania wszystkich pracowników członków konsorcjum czy też osób wchodzących w skład ich organów zarządzających należałoby zdyskwalifikować, skoro negatywny wynik postępowania – zgodnie z zapisami umowy – spowoduje obciążenie ich kosztami nieuiszczonymi przez pozwanego. Zarzucane przy tym przez apelującego sprzeczności w relacji świadków, w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie występują, bowiem odnoszą się do mało istotnych kwestii i nie wskazują na to aby świadkowie celowo zeznawali nieprawdę. Istotne jest przy tym, że kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności zostały wręcz przyznane przez samego pozwanego. Pozwany bowiem oświadczył, że sugerował wystąpienie do innych podmiotów z ofertami, a zatem godził się na szukanie innych rozwiązań, wskazywał, że można domniemywać, że członek konsorcjumspółka (...)blokowało podjęcie decyzji oraz wyraźnie wskazywał, że był za ograniczaniem kosztów (k.355).
Nie sposób zgodzić się również z apelującym, że błędnie ocenione zostały zeznania świadkówD. S.,J. S. (1)iD. M. (1). W tym zakresie apelujący powołuje się na, wynikającą m.in. z zeznań wymienionych, wiedzę powoda co do rozwiązań przyjętych w projekcie. Oczekując od powoda podjęcia, już na etapie projektowania, działań mających na celu zaznajomienie się z propozycjami i ofertami, co ewentualnie mogłoby doprowadzić dużo wcześniej do zmian projektowych, pozwany nie dostrzega, iż zgodnie z umową konsorcjum, powód nie był jego liderem na etapie projektowania (§ 2 pkt 1 ppkt a) umowy – k. 186). Co więcej, liderem tym był przecież pozwany. Od niego zatem należałoby ewentualnie wymagać znalezienia takich rozwiązań projektowych, które spełniłby oczekiwania finansowe członków konsorcjum. Powód zresztą uwypuklając kwestię związaną z koniecznością uzyskania nowego pozwolenia na budowę nie dostrzega, że powyższe, zasadniczo, nie było kwestionowane przez członków konsorcjum. Z niespornych w tym zakresie ustaleń faktycznych wynika, że członkowie Konsorcjum zdecydowali się najpierw znaleźć zadowalającą ich pod względem finansowym ofertę a następnie ubiegać się o zmianę pozwolenia. Co istotne, taką wszak możliwość dostrzegał sam pozwany, skoro uważał, że jeszcze przed uzyskaniem pierwszego pozwolenia na budowę można było poszukiwać odpowiednich rozwiązań projektowych oraz wysyłać wstępne zapytania ofertowe. Na marginesie jedynie wskazać należy, iż podkreślane przez powoda ryzyko nieuzyskania pozwolenia okazało się być nieuzasadnione, bowiem niespornie, takie pozwolenie na dalszy okres konsorcjum ostatecznie uzyskało.
Zgodzić się należy z Sądem Okręgowym, iż badanie aktualnej na dzień orzekania sytuacji prawnej konsorcjum, którego pozwany nie jest już członkiem nie było uzasadnione a tym samym oddaleniu jako niezasadne podlegały zarzuty naruszeniaart. 227w zw. zart. 316 § 1 i art. 217 § 1 i 2 k.p.c.Istota sporu sprowadzała się bowiem do ustalenia, czy w dacie złożenia przez pozwanego oświadczenia o odstąpieniu zachodziły okoliczności dające mu prawo do odstąpienia w trybie natychmiastowym. To, czy członkowie zrealizowali ostatecznie cel konsorcjum poprzez rozwiązanie problemu zrzutu, pozostawało bez znaczenia. Trudno jednakże nie dostrzec, iż z zeznańD. M. (1)(k.464) wyraźnie wynika, że rozwiązanie przyjęte w pozwoleniu wodnoprawnym obliczone zostało na obszar całego konsorcjum i „mogło być zaakceptowane bez negatywnych następstw”. Obecnie, co bezsporne, pozwolenie to zostało wydane na dalszy okres do 2022 roku (k.553). Jako chybione w tej sytuacji uznać należy zarzuty pozwanego, że działania powoda zmierzały w gruncie rzeczy do zaspokojenia wyłącznie jego krótkotrwałych interesów (pozwany nie dostrzega, iż każde pozwolenie wodnoprawne wydawane jest na czas oznaczony i po upływie jego ważności należy wystąpić o nowe pozwolenie) wynikających z tego, iż powód rozpoczął działania inwestycyjne na swojej części nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu naruszeniaart. 217 § 1 i 2w zw. zart. 47914§ 2 k.p.c.stwierdzić należy, że również ten zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Przede wszystkim nie sposób zaakceptować stanowiska, że pozwany dopiero z zeznań świadka uzyskał wiedzę co do osoby uczestniczącej w negocjacjach w imieniuspółki (...), skoro wszystkie wiadomości e - mail kierowane były do świadkaB. K.a zatem już na tej podstawie pozwany mógł i powinien powziąć wiedzę, co do tego, iż świadek może mieć istotne informacje w sprawie. Zaznaczyć przy tym należy, że w apelacji pozwany nie ponowił wniosku o przesłuchanie świadka ograniczając się jedynie do sformułowania zarzutu błędnego procedowania przez Sąd pierwszej instancji w tym zakresie. Niezależnie od powyższego, Sąd Apelacyjny okoliczności, na jakie zeznawać miałby wymieniony świadek, nie uznaje za istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Istnienie ewentualnego porozumienia pomiędzy pozwanym a innym członkiem konsorcjum potwierdzałoby jedynie bezzasadność natychmiastowego odstąpienia od umowy przez pozwanego, brak owego porozumienia nie sprzeciwia się przyjęciu, iż do takiego odstąpienia mimo wszystko nie było podstaw. Z tożsamych przyczyn nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut sformułowany w punkcie 3 apelacji a odnoszący się do błędnej oceny zeznań świadkaW. S..
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, trudno nie zgodzić się także ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, który wyliczył liczne sprzeczności w zeznaniach samego pozwanego oraz w jego twierdzeniach i zarzutach zgłaszanych w toku postępowania. Wielokrotnie powołując się na potrzebę zmiany pozwolenia na budowę, na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 roku (k.479) pozwany oświadczył, iż nie stanowiło to problemu a było nim to, że mijały kolejne miesiące, „a nic się nie działo”. Jednocześnie, o czym była już mowa, pozwany przyznawał, że godził się na poszukiwanie innych rozwiązań oraz innych oferentów i, rzecz jasna, musiał zdawać sobie sprawę, że spowoduje to wydłużenie całej procedury inwestycyjnej, a co za tym idzie, zachowanie terminu 28 dni, o jaki mowa w § 5 pkt 3 umowy (k.192) nie będzie możliwe.
W tym miejscu zresztą uwypuklić należy, iż zgodnie z umową, powód miał pełnić obowiązki lidera konsorcjum od momentu uznania przez konsorcjantów, że zasadne jest rozpoczęcie robót budowlanych. Jeżeli zaś wśród nich nie było zgody co do tego w jakim kształcie w ogóle roboty mają się zacząć (jakie rozwiązanie projektowe należałoby przyjąć) w ogóle trudno mówić o rozpoczęciu przez powoda pełnienia funkcji lidera. Z § 2 ust. 1 pkt c) wynika, że w takiej sytuacji funkcja lidera winna być sprawowana równolegle przez liderów fazy pierwszej i drugiej, a w tym wypadku przez powoda i pozwanego.
Przeprowadzone powyżej rozważania stanowią grunt do zajęcia stanowiska odnośnie podniesionego również w apelacji pozwanego zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 750 oraz 860 w zw. zart. 65 k.c.
Niewątpliwie konsorcjum jest stosunkiem obligacyjnym kreowanym umową, w wyniku której powstaje stosunek prawny konsorcjum, w którym każda z jego stron (konsorcjant) zobowiązuje się do określonego uczestnictwa w konsorcjum i do oznaczonego działania na jego rzecz, a tym samym na rzecz pozostałych konsorcjantów dla osiągnięcia celu, dla którego umowa została zawarta. Konsorcjanci zobowiązują się do działań i świadczeń zmierzających do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przyjętego przez konsorcjum, zobowiązując się tym samym, tak jak w przedmiotowej sprawie, do wspólnego działania. „Wspólność” celu gospodarczego jest podstawowym atrybutem konsorcjum. Umowa konsorcjum nie jest uregulowana wKodeksie cywilnym, jest zatem traktowana jako umowa nienazwana kreowana treścią umowy w ramach swobody kształtowania stosunku zobowiązaniowego przewidzianej wart. 353(
1)k.c.W doktrynie i orzecznictwie przeważa pogląd, że konsorcjum to przede wszystkim nietypowa spółka prawa cywilnego.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zawierając umowę z dnia 21 września 2007 roku strony uszczegółowiły warunki wzajemnej współpracy oraz określiły wzajemne prawa i obowiązki. Umowa ta ma, w ocenie Sądu Apelacyjnego, charakter mieszany, bowiem zawiera elementy innych stosunków prawnych takich jak umowa zlecenia np. w zakresie relacji między konsorcjantem a liderem w zakresie prowadzenia spraw konsorcjum.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, choć słusznie powód zarzuca, iż umowa konsorcjum nie ma jednorodnego charakteru, to nie sposób również przyjąć, że należy do niej wprost stosować całość regulacji odnoszącej się do spółki cywilnej. Istotnie,art. 869 § 2 k.c.przewiduje, że z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia a zastrzeżenie przeciwne jest nieważne, to w przypadku umowy nienazwanej jaką jest umowa konsorcjum przepis ten należałoby stosować jedynie odpowiednio. Apelujący zdaje się nie dostrzegać, że wszak do istoty umów nienazwanych należy, iż umowy te mogą nie tylko wprowadzać całkowicie nowe, nieznane prawu konstrukcje stosunków obligacyjnych, lecz także modyfikować już istniejące typy umów nazwanych. Innymi słowy, treść umowy konsorcjum, jako umowy nienazwanej, może zostać ukształtowana przez strony w granicach wyznaczonychart. 3531k.c.i nie sposób wykluczyć, że znajdą się tam elementy charakterystyczne dla umowy spółki co będzie uzasadniać, w konkretnym stanie faktycznym, zastosowanie takżeart. 869 § 2 k.c.Musi to jednak być uzasadnione zarówno sformułowaniami zawartymi w umowie, jak i jej celem oraz zgodnym zamiarem stron.
W niniejszej sprawie strony umowy konsorcjum w sposób wyraźny uregulowały prawo do odstąpienia od umowy. Odstąpienie bez zachowania terminu wypowiedzenia możliwe było jedynie w wypadku naruszenia postanowień umowy przez któregokolwiek z członków konsorcjum, przy czym naruszenie to – co należy podkreślić – winno być rażące. O ile podzielić można ewentualne obawy pozwanego co do ostatecznego zrealizowania celu zawiązanej umowy o tyle nie sposób uznać, aby owe obawy dawały mu prawo do natychmiastowego odstąpienia od umowy, która w braku przyczyny w postaci rażącego naruszenia postanowień umowy, przewidywała również wypowiedzenie umowy z zachowaniem 6 - miesięcznego terminu wypowiedzenia.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, pozwany nie wykazał aby doszło do rażącego naruszenia postanowień umowy przez któregokolwiek z członków konsorcjum. Co więcej, zdaniem Sądu drugiej instancji, po stronie pozwanego nie zachodziły nawet „ważne powody” o jakich mowa wart. 869 § 2 k.c.Trudno mówić o naruszeniu czy też „ważnych powodach”, skoro istotą konsorcjum jest dążenie do wspólnego celu i jeżeli członkowie konsorcjum, w tym także pozwany, decydują się na „przesunięcie terminu” rozpoczęcia robót, to trudno zarzucać liderowi konsorcjum, iż do rozpoczęcia owych robót w terminie wynikającym z umowy w rzeczywistości nie doprowadził, tym bardziej, że można przyjąć, w tej fazie działalności konsorcjum, o czym była już mowa, ponosił współodpowiedzialność za realizację umowy razem z powodem. Z ustaleń faktycznych wynika, iż pozwany godził się na poszukiwania nowej oferty a także na zmiany projektowe, choć co do tego ostatniego prezentował niejednoznaczne stanowisko w sprawie, co tym bardziej podważa wiarygodność przyjętej przez niego linii obrony. Bez potrzeby powtarzania obszernej argumentacji Sądu pierwszej instancji przypomnieć należy przede wszystkim fakt, iż wszelkie decyzję lider konsorcjum konsultował z radą zaś pozwany nigdy nie sprzeciwiał się działaniom podejmowanym przez powoda. Jako niesłuszny w tym kontekście ocenić należało zarzut nieprzedstawienia budżetu i harmonogramu. Nie sposób bowiem wymagać było od powoda przedstawienia budżetu i harmonogramu prac skoro brak było decyzji co do tego jakie rozwiązania projektowe przyjąć. Pozwany zresztą i w tym względzie nie formułował żadnych zastrzeżeń a uczynił je dopiero podstawę swojej decyzji o odstąpieniu od umowy.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawieart. 385 k.p.c.Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną.
W punkcie II sentencji Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach postępowania odwoławczego zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu stosownie doart. 98 § 1 i 3, art. 108 § 1 k.p.c.oraz § 6 pkt 7 w zw. z§ 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Danuta Jezierska Mirosława Gołuńska Artur Kowalewski
| 718
|
15/550000/0000503/ACa
|
Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 316;art. 316 § 1;art. 217;art. 217 § 1;art. 217 § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 316 § 1 i art. 217 § 1 i 2 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 481;art. 481 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 481 § 1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348",
"art": "§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 2",
"isap_id": "WDU20021631348",
"text": "§ 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 108; art. 108 § 1; art. 217; art. 217 § 1; art. 217 § 2; art. 227; art. 233; art. 233 § 1; art. 316; art. 316 § 1; art. 328; art. 328 § 3; art. 385; art. 479(14); art. 479(14) § 2; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 3)",
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 - § 13; § 13 ust. 1; § 13 ust. 1 pkt. 2)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 353(1); art. 481; art. 481 § 1; art. 6; art. 65; art. 735; art. 750; art. 860; art. 869; art. 869 § 2)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153500000000503_I_ACa_000288_2013_Uz_2013-04-25_001
|
I ACa 288/13
| 2013-04-25T00:00:00
| 2013-05-21T01:01:01
| 2013-05-14T23:58:41
|
15350000
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I A Ca 288/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Andrzej Daczyński Sędziowie: SA Jan Futro (spr.), SA Małgorzata Gulczyńska Protokolant: st. sekr. sąd. Sylwia Woźniak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa J. C. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Sądu Rejonowego w Koninie oraz Dyrektora Zakładu Karn
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Danuta Wągrowska" xVersion="1.0" xYear="2013" xLang="PL" xToPage="10" xEditor="sstefanska" xPublisher="dwagrowska" xEditorFullName="Sylwia Stefańska" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/350000/0000503/ACa" xVolNmbr="000288">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText/>
<xText>Sygn. akt I A Ca 288/13</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia 25 kwietnia 2013 r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSA Andrzej Daczyński</xText>
<xText>Sędziowie: SA Jan Futro (spr.),</xText>
<xText>SA Małgorzata Gulczyńska</xText>
<xText>Protokolant: st. sekr. sąd. Sylwia Woźniak</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. w Poznaniu</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>J. C.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Sądu Rejonowego w Koninie oraz Dyrektora Zakładu Karnego w <xAnon>K.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek apelacji powoda</xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 28 grudnia 2012 r.</xText>
<xText>sygn. akt I C 684/11</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>oddala apelację;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 2 700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</xText>
</xUnit>
<xText/>
<xText>
Małgorzata Gulczyńska Andrzej Daczyński Jan Futro
</xText>
<xText/>
<xText>I A Ca 288/13</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powód <xAnon>J. C.</xAnon> w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Sądu Rejonowego w Koninie oraz Dyrektora Zakładu Karnego w <xAnon>K.</xAnon>, po ostatecznym sprecyzowaniu swojego żądania, wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwanemu pisma procesowego powoda z dnia 18 lipca 2011 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwoty 25 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania (k. 74, k. 252). Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów postępowania.</xText>
<xText>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Koninie oddalił powództwo.</xText>
<xText>Orzekając o kosztach postępowania, odstąpił od obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego.</xText>
<xText>Jako podstawy rozstrzygnięcia Sąd I instancji powołał następujące ustalenia.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Koninie wyrokiem łącznym z dnia 27 maja 2009 r., wydanym w sprawie II K 312/07 połączył kary jednostkowe pozbawienia wolności i kary grzywny orzeczone wobec powoda w prawomocnych wyrokach:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 7 kwietnia 1998 r., sygn. akt II K 144/97 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 205;art. 205 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 205 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 58" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 58 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 60" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 60 § k.k.</xLexLink> na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 100 złotych grzywny,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Świeciu z dnia 24 czerwca 1998 r., sygn. akt II K 369/97 za ciąg przestępstw z <xLexLink xArt="art. 205;art. 205 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 205 §1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 58" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 58 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 60;art. 60 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 60§1 k.k.</xLexLink> popełniony w okresie od 29 kwietnia 1997 r. do 15 maja 1997 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności i karę 1000 zł grzywny,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt II K 205/99 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 242;art. 242 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 242 § 2 k.k.</xLexLink> popełnione 23 listopada 1998 r. na karę 80 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 13 sierpnia 2001 r., sygn. akt II K 798/00 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 242;art. 242 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 242 § 3 k.k.</xLexLink> popełnione w okresie od 24 stycznia 2000 r. na karę 25 stawek dziennych grzywny po 20 złotych każda,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 14 grudnia 2001 r., sygn. akt II K 552/01 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 177;art. 177 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 177 § 2 k.k.</xLexLink>, z <xLexLink xArt="art. 244" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 244 k.k.</xLexLink>, z <xLexLink xArt="art. 289;art. 289 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 289 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> popełnione w dniu 8 sierpnia 1996 r., na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności oraz karę 80 stawek dziennych po 10 złotych każda,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt III K 330/03 za ciąg przestępstw z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 91;art. 91 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 91 § 1 k.k.</xLexLink> popełnionych w okresie od 21 lipca do 23 października 1999 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt II K 652/04 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> popełnione 3 grudnia 2002 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę 30 stawek dziennych grzywny po 15 złotych każda,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">8</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 27 stycznia 2005 r., sygn. akt VIII K 999/04 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 205;art. 205 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 205 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 60;art. 60 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 60 § 1 k.k.</xLexLink> popełnione w październiku 1995 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby 5 lat oraz karę 200 zł grzywny,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">9</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 01 lutego 2005 r., sygn. akt IIK 232/03 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> popełnione 23 listopada 2002 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">10</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 14 marca 2005 r. sygn. akt II K 301/03 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> popełnione 27 listopada 2002 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">11</xName>
<xText>Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II K 1449/02 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64§1 k.k.</xLexLink> popełnione w okresie od 21 lutego 2001 r. do kwietnia 2001 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">12</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 04 maja 2005 r., sygn. akt. II K 580/03 za ciąg przestępstw z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § k.k.</xLexLink> popełniony w okresie od 27 listopada 2002 r. do 9 grudnia 2002 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">13</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt II K 597/03 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 297;art. 297 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 297 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> popełnione 17 września 2001 r. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">14</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt II K 99/05 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> popełnione i 21 grudnia 2002 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">15</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 31 października 2006 r., sygn. akt VIII K 515/06 za ciąg przestępstw z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> popełniony w okresie od 18 września 1995 r. do 26 października 1995 r. oraz za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 270;art. 270 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 270 § 1 k.k.</xLexLink> popełnione 16 października 1995 r. na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności oraz karę 30 stawek dziennych grzywny po 20 złotych każda,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">16</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 29 grudnia 2006 r., sygn. akt VI K 1226/03 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> popełnione w dniu 26 listopada 2002 r. na karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">17</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 07 marca 2007 r., sygn. akt II K 324/06 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 270;art. 270 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 270 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § l k.k.</xLexLink> popełnione w okresie od 01.12. 1998 r. do 21.12. 1998 r. na karę 2/dwóch/ lat pozbawienia wolności,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">18</xName>
<xText>Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt VII K 1276/06, zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. akt VII Ka 1695/07 za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 284;art. 284 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 284 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> popełnione w dniu 19 marca 2006 r. na karę 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, w ten sposób, że połączył powyżej wymienione wyroki w dwie grupy, tj. opisane w punktach 1, 2, 5, 8, 15 wymierzając karę łączną 5 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności (orzekając w tym zakresie w punkcie I wyroku), a wyroki wymienione w punktach 6, 7, 9-14, 16 i 17 na karę łączną 7 lat pozbawienia wolności (orzekając w tym zakresie w punkcie IV wyroku), uwzględniając wszystkie okresy rzeczywistego pozbawienia wolności powoda zgodnie z dokumentacją. Nadto połączył kary grzywny i wymierzył karę łączną 190 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda, uznając karę grzywny za wykonaną w całości. Kary grzywny orzeczone wyrokami wymienionymi w punktach 3, 4 i 7 nie zostały objęte wyrokiem łącznym, a postępowanie w tym zakresie zostało umorzone. Nadto Sąd Rejonowy w Koninie umorzył postępowanie, co do wydania wyroku łącznego, co do wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie wymienionego w punkcie 18. Ponadto Sąd Rejonowy zaliczył na poczet kar łącznych okresy rzeczywistego pozbawienia wolności skazanego oraz utrzymał w mocy pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach podlegających łączeniu. Zgodnie z dokonanymi ustaleniami faktycznymi w zakresie odbycia przez skazanego na poczet poszczególnych kar jednostkowych okresów rzeczywistego pozbawienia wolności Sąd Rejonowy zaliczył na poczet orzeczonej kary łącznej 5 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności następujące okresy (punkt VI wyroku):</xText>
<xEnum>
<xBullet>-</xBullet>
<xEnumElem>
<xText>od 28.04.1999 roku do 11.05.1999 roku (13 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 10.08. 1998 roku do 26.11.1998 roku (108 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 10.06.1997 roku do 24.06.1998 roku (1 rok i 14 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 30.05.2000 roku do 1.02.2001 roku (247 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 28.03.2000 roku do 30.03.2000 roku (63 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 24.06.1998 roku do 10.08.1998 roku (47 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 10.01.2003 roku do 11.04.2003 roku (91 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 5.05.2003 roku do 26.05.2003 roku (21 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 6.06.2003 roku do 29.12.2004 roku (1 rok i 206 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 9.06.2002 roku do 21.06.2002 roku (12 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 21.09.2006 roku do 9.09.2007 roku (395 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 29.08.1996 roku do 7.10.1996 roku (39 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 22.11.1996 roku do 11.04.1997 roku (140 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 6.05.2001 roku do 25.05.2001 roku (24 dni),</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
</xUnit>
<xText>a na poczet orzeczonej kary łącznej 7 lat pozbawienia wolności następujące okresy pozbawienia wolności (punkt V wyroku):</xText>
<xEnum>
<xBullet>-</xBullet>
<xEnumElem>
<xText>od 30.06.2006 roku do dnia 3.07.2006 roku (3 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 9.09.2007 roku do dnia 6.09.2008 roku ( 362 dni),</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 6.09.2008 roku.</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
<xText>W następstwie apelacji powoda Sąd Okręgowy w Koninie zmieniając powyższy wyrok Sądu Rejonowego orzekł karę łączną 3 lat pozbawienia wolności zamiast orzeczonej w punkcie I wyroku kary 5 lat i 10 miesięcy oraz 4 lat pozbawienia wolności zamiast orzeczonej w punkcie IV wyroku kary 7 lat pozbawienia wolności. W dacie wydania wyroku łącznego przez Sąd Rejonowy w Koninie powód był osadzony w Areszcie Śledczym w <xAnon>I.</xAnon> począwszy od 30.09.2008 roku do 8.06.2009 roku, kiedy to został osadzony w Zakładzie Karnym w <xAnon>K.</xAnon>. Powód przebywał w tej jednostce penitencjarnej od dnia 8.06.2009 roku do dnia 24.11.2009 roku w celu wykonania kary pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 14.04.2004 roku w sprawie III K 330/03. Wyrok ten, tj. Sądu Rejonowego w Sosnowcu uległ połączeniu przez Sąd Rejonowy w Koninie w karę łączną w wymiarze 7 lat pozbawienia wolności, złagodzonej przez Sąd Okręgowy w Koninie do 4 lat pozbawienia wolności. Po zwrocie akt przez Sąd Okręgowy w Koninie Sąd Rejonowy w Koninie w dniu 12.11.2009 roku zarządził wykonanie wyroku łącznego zgodnie z jego treścią, wskazując na zaliczenia zawarte w prawomocnym wyroku. Powód pozostałby jeszcze osadzony w zakładzie karnym do 10.10.2011 roku.</xText>
<xText>Pismem z dnia 16.11.2009 roku, nadanym drogą faksu, Dyrektor Zakładu Karnego w <xAnon>K.</xAnon> zwrócił się do Sądu Rejonowego w Koninie o zajęcie stanowiska „czy wolą Sądu jest podzielenie okresów zaliczonych do wymiaru kary 3 lat i zaliczenie nabytej części na poczet wymiaru kary orzeczonej w punkcie IV, tj. 4 lat pozbawienia wolności, czy też pozostawienie zaliczeń do wymiaru kary 3 lat bez zmian”. W ślad za tym pismem również skazany (powód) wniósł o zaliczenie mu okresów odbytych kar w ten sposób, aby móc uznać, że obie kary łączne odbył już w całości i wobec tego mógł być już zwolniony z zakładu karnego. Sumując bowiem okresy dwóch orzeczonych kar łącznych (3 i 4 lata) oraz sumując wszystkie okresy odbytych przez powoda kar pozbawienia wolności (tj. okresy zaliczone na obie kary łączne), te zaliczone okresy łącznie przekraczają 7 lat. Sąd Rejonowy w Koninie postanowieniem z dnia 24.11.2009 roku na podstawie <xLexLink xArt="art. 417;art. 417 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 417 § 1 k.p.k.</xLexLink> w z w. z <xLexLink xArt="art. 63;art. 63 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 63 § 1 k.k.</xLexLink> dokonał ponownego zaliczenia na poczet orzeczonych obu kar łącznych okresów rzeczywistego pozbawienia wolności powoda, tj. część okresów wcześniej zaliczonych na poczet kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności zaliczył na poczet łącznej kary 4 lat pozbawienia wolności. I tak na poczet kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności zaliczył powodowi okresy rzeczywistego pozbawienia wolności: od dnia 21 września 2006 r. do 9 września 2007 r. do sprawy SR Toruń VIII K 999/04, od dnia 10 sierpnia 1998 r. do dnia 26 listopada 1998 r. do sprawy SR Inowrocław II K 144/97, od dnia 28 marca 2000 r. do dnia 30 maja 2000.r. do sprawy SR Świecie 369/97, od dnia 29 sierpnia 1996 r. do dnia 7 października 1996 r. i od dnia 22 listopada 1996 r. do dnia 11 kwietnia 1997 r. do sprawy SR Toruń VIII K 515/06, od dnia 24 czerwca 1998 r. do dnia 10 sierpnia 1998 r. do sprawy SR Sieradz II K 552/01 i od dnia 10 czerwca 1997 r. do dnia 24 czerwca 1998 r. do sprawy SR Świecie II K 369/97, uznając karę pozbawienia wolności za wykonana w całości. Z kolei na poczet kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności zaliczył powodowi okresy rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 6 czerwca 2003 r. do dnia 29 grudnia 2004 r. do sprawy SR Sieradz II K 552/01, od dnia 30 czerwca 2006 r. do dnia 3 lipca 2006 r. i od dnia 9 września 2007 r. do dnia 6 września 2008 r. do sprawy SR Toruń VIII k 232/03, od dnia 6 września 2008 r. do dnia 7 listopada 2008 r. do sprawy SR Sosnowiec II K 330/03, a także okresy od dnia 22 listopada 2008 do dnia 18 lutego 2009 i 12 sierpnia 2006 do dnia 21 września 2006, oraz okresu od dnia 9 czerwca 2002 do dnia 21 czerwca 2002 do sprawy SR Toruń VIII K 999/04, od dnia 10 stycznia 2003 do dnia 11 kwietni 2003 i od 5 maja 2003 do dnia 26 maja 2003 do sprawy SR Sieradz II K 552/01, od dnia 28 kwietnia 1999 do dnia 11 maja 1999 do sprawy SR Inowrocław II K 144/97, od dnia 30 maja 2000 do dnia 1 lutego 2001 do sprawy SR Świecie II K 369/97, od dnia 6 maja 2001 do dnia 25 maja 2001 i od dnia 11 kwietnia 2003 do dnia 5 maja 2003 do sprawy SR Świecie II K 328/97 oraz od dnia 23 czerwca 2006 do dnia 30 czerwca 2006 do sprawy SR Inowrocław II K 825/05, uznając karę pozbawienia wolności za wykonaną w całości.</xText>
<xText>Po wydaniu tego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wprowadził je bezzwłocznie do wykonania, gdyż tego samego dnia wydano nakaz zwolnienia powoda i doręczono go do Zakładu Karnego w <xAnon>K.</xAnon>. W tym też dniu powód został zwolniony z odbywania kary pozbawienia wolności.</xText>
<xText>W okresie osadzenia w zakładzie karnym leczenie powoda było prawidłowe, współczesne, obejmowało konieczne leczenie kardiologiczne, z zastosowaniem właściwych lekarstw, z założeniem stentów (trzykrotnie wykonana koronografia). W tym czasie powód był także konsultowany przez kardiochirurga, ale nie był kwalifikowany do wszczepienia pomostów aortowo-wieńcowych z powodu zbyt wąskich tętnic wieńcowych. W zakładzie karnym był żywiony zgodnie z zalecaną dietą. Po żadnym pobycie szpitalnym nie występowały u powoda powikłania, a każdy pobyt szpitalny przynosił stabilizację stanu jego zdrowia. Po zwolnieniu z zakładu karnego w dniu 24.11.2009 roku powód utrzymuje się ze stałego zasiłku socjalnego w wysokości 444 złotych miesięcznie. Przed osadzeniem zakładzie karnym powód prowadził działalność gospodarczą w postaci handlu obwoźnego, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 2.10.2002 roku.</xText>
<xText>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy wskazał, że podstawę prawną roszczeń powoda stanowiły przepisy <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 k.c.</xLexLink> oraz <xLexLink xArt="art. 417" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 417 k.c.</xLexLink> Stwierdził, że żądanie powoda w zakresie zasądzenia kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ nie doszło do bezprawnego naruszenia dobra osobistego powoda, tj. jego wolności. Powód przebywał bowiem w jednostce penitencjarnej we wskazywanym przez niego okresie na podstawie orzeczeń sądu. Odnosząc się do roszczenia powoda o zasądzenie kwoty 25 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem odszkodowania, Sąd Okręgowy wskazał, że powód nie wykazał, by doszło do bezprawnego działania bądź zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej w związku z odbywaniem przez powoda kary pozbawienia wolności, a nadto szkody i związku przyczynowego pomiędzy szkodą a bezprawnym zachowaniem, za które odpowiada pozwany.</xText>
<xText>Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu - wskazując, co się na nie składa - Sąd Okręgowy powołał przepis <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 102 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Od wyroku tego zaskarżając go w całości apelację wniósł powód zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:</xText>
<xEnum>
<xBullet>-</xBullet>
<xEnumElem>
<xText>błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, który miał zasadniczy wpływ na jego treść, a polegający, w szczególności na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż powód nie był pozbawiony wolności bez podstawy prawnej, nie zostały tym samym naruszone jego dobra osobiste oraz, że nie wykazał szkody w rozumieniu prawa cywilnego, podczas gdy prawidłowe ustalenia prowadzą do przeciwnych wniosków, w konsekwencji wskazując na niesłuszne <xIx>meriti</xIx> rozstrzygnięcie Sądu w przedmiotowej sprawie;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>naruszenie przepisów postępowania, tj. <xLexLink xArt="art. 232;art. 232 zd. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 232 zd. 1 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink>, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia poprzez bezzasadny brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości, na okoliczność poniesionej szkody przez powoda (szczególnie utraconych zarobków w okresie ponadczasowego odbywania kary pozbawienia wolności);</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>wewnętrzną sprzeczność w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
<xText>W konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwoty 150 000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda tytułem odszkodowania kwoty 25 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, a nadto zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych, ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</xText>
<xText>W uzasadnieniu wskazał, że – zdaniem powoda - dobra osobiste powoda, na skutek przedłużającego się bez podstawy prawnej, pobytu w zakładzie karnym zostały naruszone.</xText>
<xText>Zarzucił, że Sąd Okręgowy w Koninie wydając orzeczenie z dnia 9 października 2009 r., którym zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Koninie i złagodził orzeczoną wobec powoda karę łączną pozbawienia wolności z 5 lat i 10 miesięcy do 3 lat oraz z 7 do 4 lat pozbawienia wolności jednoznacznie wskazał, że kary łączne orzeczone przez Sąd Rejonowy okazały się surowe w stopniu rażącym. Sąd Okręgowy w Koninie uznał zatem, że przedmiotowe orzeczenie w zakresie, w jakim zostało zmienione było niezgodne z obowiązującymi regulacjami prawnymi odnoszącymi się do wysokości kar łącznych pozbawienia wolności a więc było ono w tej części bezprawne. Gdyby Sąd Rejonowy w Koninie orzekając w dacie 27 maja 2009 r. wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, co do wysokości kar łącznych orzeczonych wobec powoda, to najpóźniej po doliczeniu 14 dni (ze względu na uprawomocnienie się wyroku), czyli w dniu 11 czerwca 2009 r. powód powinien zostać zwolniony z zakładu karnego. Zatem okres od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 24 listopada 2009 r., kiedy powód został zwolniony z zakładu karnego był okresem bezpodstawnego osadzenia powoda w jednostce penitencjarnej. Apelujący zarzucił ponadto, że Sąd I instancji błędnie ocenił opinię sądowo-lekarską sporządzona w sprawie. Podniósł, że biegły w punkcie IV tej opinii wprost wskazał, że aktualny stan zdrowia powoda jest wypadkową wielu czynników, w tym przedłużonego pobytu w zakładzie karnym o niespełna rok. Biegły zatem stwierdził wyraźnie, iż jednym z elementów, które mają wpływ na słabą kondycję zdrowotną powoda było jego bezpodstawne przebywanie w zakładzie karnym. Wskazał, że szkodą dla powoda jest rzeczywista strata, którą poniósł wskutek bezpodstawnego przebywania w zakładzie karnym oraz utracone korzyści, które mógłby osiągnąć gdyby nie fakt bezprawnego osadzenia (k. 318). Zdaniem powoda, Sąd Okręgowy sprzecznie wskazywał też w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 k.c.</xLexLink> przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, a jednocześnie, że na powodzie spoczywał ciężar dowodu, iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych.</xText>
<xText>Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.</xText>
<xText/>
<xText><xBx>S ą d Apelacyjny zwa ż y ł , co nast ę puje.</xBx></xText>
<xText/>
<xText>Apelacja okazała się niezasadna.</xText>
<xText/>
<xText>Odnosząc się w pierwszym względzie do zarzutów naruszenia prawa procesowego stwierdzić trzeba, że nie zachodzi wskazywana sprzeczność w treści uzasadnienia Sądu Okręgowego. Prawidłowo wskazał Sąd Okręgowy, że <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 k.c.</xLexLink> przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, a pozwany chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenie dobra osobistego musi wykazać, że działanie to nie było bezprawne, co w niniejsze sprawie zostało wykazane za pomocą orzeczeń sądów w aktach sprawy sygn. II K 312/07. Domniemanie bezprawności stanowi niewątpliwie ułatwienie w zakresie dochodzenia roszczeń za naruszenie dóbr osobistych. Nie może to jednak prowadzić do uznania, że każde naruszenie dóbr osobistych powinno być uznane za bezprawne. Pozwany zatem zobowiązany jest do wykazania, że działanie naruszające dobro osobiste powoda nie było bezprawne jedynie wtedy, gdy powód wykaże, że do naruszenia dobra osobistego w ogóle doszło. W niniejszej sprawie okoliczność ta była bezsporna, tj. że powód był pozbawiony wolności. Nie zachodzi zatem sprzeczność w stwierdzeniu wskazywanym przez powoda, że <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 k.c.</xLexLink> przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, a jednocześnie, że na powodzie spoczywał ciężar dowodu, iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych.</xText>
<xText>Odnosząc się do zarzutów powoda podniesionych w uzasadnieniu apelacji dotyczących opinii biegłego sądowego <xAnon>J. F. (2)</xAnon> (k. 228-230), należy zauważyć, że w postępowaniu przed Sądem Okręgowym powód nie żądał wezwania biegłego na rozprawę i stwierdzał, że w większości się z jego opinią zgadza (k. 238-239, 247) a na rozprawie w dniu 17 grudnia 2012 r. powód wycofał się z podstawy faktycznej swojego żądania po wydaniu tej właśnie opinii, co do nieprawidłowego leczenia w zakładzie karnym, jego stanu zdrowia w zakładzie karnym i po jego opuszczeniu i nie domagał się już z tego tytułu zadośćuczynienia. (k. 276). Na rozprawie w tym dniu wyjaśniając z kolei, z jakiego tytułu domaga się kwoty 25 000 zł odszkodowania wskazywał na wysokość dochodów, jakie otrzymywał przed pozbawieniem wolności, konsekwencje przegranego procesu z siostrą (tu zresztą winiąc przede wszystkim swojego pełnomocnika z urzędu) i jakie kwoty „dorabiał” po zwolnieniu z zakładu karnego, nie wskazywał natomiast żadnych kosztów leczenia. Pełnomocnik jego natomiast wskazał, że powód żąda odszkodowania z tytułu utraconych korzyści ( protokół elektroniczny z tej rozprawy).</xText>
<xText>Brak też było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości na okoliczność poniesionej przez powoda szkody w postaci utraconego zarobku w związku z pozbawieniem go wolności. Opinia biegłego nie może być źródłem materiału faktycznego sprawy. Rolą biegłego nie jest dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych istotnych dla zastosowania określonej normy prawnej. To strony winny wykazywać fakty, z których wywodzą skutki prawne. Zadaniem biegłego jest jedynie naświetlenie wyjaśnianych okoliczności z punktu widzenia wiadomości specjalnych przy uwzględnieniu zebranego w toku procesu i udostępnionego mu materiału sprawy. Takich faktów powód nie wykazał.</xText>
<xText>Przechodząc do kwestii zastosowania prawa materialnego wskazać trzeba, że powód wywodził swoje roszczenie z <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 k.c.</xLexLink>, podnosząc, iż na skutek zachowania, za które odpowiada pozwany zostało naruszone jego dobro osobiste w postaci wolności.</xText>
<xText>Ze względu na określoną przez powoda podstawę faktyczną jego roszczenia, wskazać należy, że ustawodawca uzależnia udzielenie ochrony dobrom osobistym na podstawie przepisu <xLexLink xArt="art. 24;art. 24 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 § 1 k.c.</xLexLink> od uznania, że zachowanie prowadzące do zagrożenia (lub naruszenia) dóbr osobistych nosi znamiona bezprawności. Powszechnie przyjmuje się, że bezprawność winna być traktowana w kategoriach obiektywnej (przedmiotowej) kwalifikacji czynu z punktu widzenia jego zgodności z ustawą i zasadami współżycia społecznego. Dla udzielenia ochrony nie jest konieczne wykazanie winy sprawcy czynu zagrażającego (lub naruszającego) cudzym dobrom osobistym, czy też nawet świadomości, wystarczy obiektywna ocena wadliwości zachowania z punktu szeroko rozumianego porządku prawnego i reguł postępowania obowiązujących w danym społeczeństwie (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1982 r., I CR 225/82 niepubl. i z dnia 25 października 1982 r., I CR 239/82, niepubl.). Działaniem bezprawnym jest działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, a bezprawność wyłącza działanie mające oparcie w przepisach prawa, zgodne z zasadami współżycia społecznego, działanie za zgodą pokrzywdzonego oraz w wykonywaniu prawa podmiotowego (wyrok Sądu Najwyższego z 4 czerwca 2003 r., I CKN 480/01, niepubl.). O ile kwestia zagrożenia (lub naruszenia dóbr osobistych) jest elementem stanu faktycznego, o tyle zagadnienie bezprawności należy do sfery ocen danego zachowania z punktu widzenia szeroko rozumianego porządku prawnego. Jeżeli uwzględni się nadto, że ustawodawca wprowadził domniemanie bezprawności to nader istotne staje się wskazanie okoliczności wyłączających ową bezprawność. W pierwszym rzędzie niekwestionowaną przyczyną wyłączającą bezprawność jest działalnie w ramach porządku prawnego. Należy do tej kategorii zaliczyć te wszystkie przypadki, gdy normy prawa przedmiotowego usprawiedliwiają i legalizują wkroczenie w sferę cudzych dóbr osobistych, np. pozbawienie wolności na podstawie orzeczenia sądu (A. Cisek w: Kodeks cywilny. Komentarz pod red. E. Gniewka, Warszawa 2008, teza 7 i 10, s. 60-61).</xText>
<xText>Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że niewątpliwie, w okresie wskazywanym przez powoda był on pozbawiony wolności i przebywał w jednostce penitencjarnej. Naruszenie dobra osobistego powoda, tj. jego wolności nie było jednak - jak utrzymywał powód – bezprawne, gdyż przebywał on w zakładzie karnym do dnia 24 listopada 2009 r. na podstawie orzeczenia sądu. W szczególności całkowicie nieuzasadniony jest zarzut, że ze względu na złagodzenie kar łącznych orzeczonych wobec powoda wyrokiem Sądu Rejonowego w Koninie z 27 maja 2009 r. przez Sąd Okręgowy w Koninie wyrokiem z dnia 9 października 2009 r. okres przebywania przez powoda w zakładzie karnym od dnia wydania wyroku przez Sąd Rejonowy do wydania wyroku Sądu Okręgowego należy uznać za bezprawny. Okoliczność, że kary łączne orzeczone wobec powoda zostały zmienione na skutek wydania orzeczenia w toku instancji na łagodniejsze nie oznacza, że okres przebywania powoda w zakładzie karnym do tego czasu był bezprawny. Zasadne jest stanowisko Sądu Okręgowego wskazującego, że niewątpliwie istniało w tym okresie orzeczenie sądu, na podstawie, którego powód był pozbawiony wolności. Również przebywanie powoda w zakładzie karnym w okresie od dnia wydania wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z 9 października 2009 r. do dnia wydania postanowienia Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 24 listopada 2009 r. nie może być uznane za bezprawne. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 9 października 2009 r. zmienił zaskarżony wyrok z 27 maja 2009 r. w ten sposób, że złagodził orzeczoną w pkt. I wyroku karę łączną pozbawienia wolności z 5 lat i 10 miesięcy do lat 3 a orzeczoną w pkt. IV wyroku karę łączną pozbawienia wolności z 7 lat do lat 4, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego (k. 363 akt II K 312/07). Oznacza to, że utrzymane w mocy zostało orzeczenie Sądu Rejonowego w zakresie zaliczeń konkretnych okresów pozbawienia wolności na poczet orzeczonych kar łącznych w punktach I i IV wyroku Sądu Rejonowego, tj. pkt V i VI tego wyroku (k. 300v i 301 akt II K 312/07). Zgodnie natomiast z orzeczeniem Sądu Rejonowego w tym zakresie, tj. dokonanymi zaliczeniami okresów pozbawienia wolności, powodowi pozostała do odbycia część kary łącznej pozbawienia wolności (4 lat). Istniała zatem podstawa w postaci orzeczenia sądu do przebywania powoda w zakładzie karnym. Zaliczenia okresów przebywania powoda w zakładzie karnym (zaliczonych uprzednio na poczet kary łącznej pozbawienia wolności, złagodzonej następnie wyrokiem Sądu Okręgowego do 3 lat, orzeczonej w punkcie I wyroku Sądu Rejonowego) na poczet kary 4 lat pozbawienia wolności dokonano natomiast postanowieniem Sądu Rejonowego w Koninie z 24 listopada 2009 r. (k. 412 akt II K 312/07) i w tym samym dniu wydano nakaz zwolnienia powoda z zakładu karnego, który powód tego dnia opuścił.</xText>
<xText>Nie doszło zatem w jakimkolwiek dniu do przebywania przez powoda w zakładzie karnym bez podstawy w postaci orzeczenia sądu. Należy podkreślić, że o bezprawnym pozbawieniu wolności w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 k.c.</xLexLink> można byłoby mówić jedynie wtedy, gdyby nie istniało jakiekolwiek orzeczenie sądu stanowiące podstawę do osadzenia powoda w jednostce penitencjarnej, a mimo to powód przebywałby w tym zakładzie. W rozpoznawanej sprawie jednakże powód przebywał przez cały okres w zakładzie karnym na podstawie orzeczenia sądu. Naruszenie dobra osobistego powoda w postaci jego wolności nie było zatem bezprawne. Roszczenia powoda oparte na podstawie <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 k.c.</xLexLink> są więc niezasadne.</xText>
<xText>Skoro nadto powód dochodził odszkodowania, jako podstawę jego żądania wskazując fakt, że Sąd Rejonowy w Koninie orzekając w dacie 27 maja 2009 r. wydał nieprawidłowe (zbyt surowe) rozstrzygnięcie, co do wysokości kar łącznych orzeczonych wobec powoda. Podstawą takich roszczeń mógł być w niniejszym przypadku jedynie przepis <xLexLink xArt="art. 417(1);art. 417(1) § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 417<xSUPx>1</xSUPx> § 2 k.c.</xLexLink> jednakże w przepisie tym ustawodawca przewidział odpowiedzialność Skarbu Państwa tylko w przypadku wydania niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia i to po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego orzeczenia z prawem. <xLexLink xArt="art. 417" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Art. 417 k.c.</xLexLink> natomiast reguluje ogólnie odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Jeśli chodzi o relacje między wskazanymi wyżej przepisami, wskazać należy, że <xLexLink xArt="art. 417(1);art. 417(1) § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 417<xSUPx>1</xSUPx> § 2 k.c.</xLexLink> stanowi przepis szczególny w stosunku do ogólnego przepisu <xLexLink xArt="art. 417" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 417 k.c.</xLexLink>, jednak również dla tych przypadków odpowiedzialności deliktowej znajdują zastosowanie ogólne przesłanki i zasady odpowiedzialności określone w <xLexLink xArt="art. 417" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 417 k.c.</xLexLink> Jeśli chodzi o stosunek logiczny łączący powyższe normy to pozostają one w stosunku alternatywy rozłącznej. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II CSK 570/10 (LEX nr 847123) normy zawarte w <xLexLink xArt="art. 417(1);art. 417(1) § 1;art. 417(1) § 2;art. 417(1) § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 417<xSUPx>1</xSUPx> § 1-3 k.c.</xLexLink> regulując szczególne postacie bezprawnego wyrządzenia szkody przez władzę publiczną, ograniczają odpowiedzialność określoną w <xLexLink xArt="art. 417" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 417 k.c.</xLexLink> przez to, że wprowadzają kwalifikowany sposób stwierdzania bezprawności w przypadku określonych rodzajów aktów władczych. Zgodnie zatem z zasadą <xIx>lex specialis derogat legi generali</xIx>, jeśli istnieje przepis szczególny winno się go stosować w miejsce przepisu ogólnego.</xText>
<xText>Skoro nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia odszkodowania wskazane wyżej, także oddalenie roszczenia odszkodowawczego należało uznać za słuszne.</xText>
<xText>Wobec powyższego Sąd Apelacyjny na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink> orzekł jak w punkcie 1 wyroku orzekając o kosztach postępowania zgodnie z treścią przepisu <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</xLexLink> oraz w zw. <xLexLink xArt="art. 99" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 99 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="§ 6;§ 6 pkt. 6;§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 2" xIsapId="WDU20021631348" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348">§ 6 pkt 6 oraz § 13 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</xLexLink> (Dz. U. nr 163 poz. 1348) i <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 ust. 3" xIsapId="WDU20051691417" xTitle="Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa" xAddress="Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1417">art. 11 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa</xLexLink> (Dz. U. nr 169, poz. 1417 ze zm.).</xText>
<xText>Wskazać należy, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 108" xIsapId="WDU20051671398" xTitle="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych" xAddress="Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398">art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</xLexLink> (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Sąd Apelacyjny natomiast nie doszukał się przesłanek do zastosowania w niniejszym przypadku dyspozycji <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 102 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText/>
<xText>
Małgorzata Gulczyńska Andrzej Daczyński Jan Futro
</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Andrzej Daczyński
| null |
[
"Andrzej Daczyński",
"Małgorzata Gulczyńska",
"Jan Futro"
] |
[
"art. 24 kc"
] |
Danuta Wągrowska
|
st. sekr. sąd. Sylwia Woźniak
|
Sylwia Stefańska
|
[
"Dobra Osobiste"
] | 10
|
Sygn. akt I A Ca 288/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 kwietnia 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Andrzej Daczyński
Sędziowie: SA Jan Futro (spr.),
SA Małgorzata Gulczyńska
Protokolant: st. sekr. sąd. Sylwia Woźniak
po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. w Poznaniu
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. C.
przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Sądu Rejonowego w Koninie oraz Dyrektora Zakładu Karnego wK.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 28 grudnia 2012 r.
sygn. akt I C 684/11
1
oddala apelację;
2
zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 2 700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Małgorzata Gulczyńska Andrzej Daczyński Jan Futro
I A Ca 288/13
UZASADNIENIE
PowódJ. C.w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Sądu Rejonowego w Koninie oraz Dyrektora Zakładu Karnego wK., po ostatecznym sprecyzowaniu swojego żądania, wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwanemu pisma procesowego powoda z dnia 18 lipca 2011 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwoty 25 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania (k. 74, k. 252). Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów postępowania.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Koninie oddalił powództwo.
Orzekając o kosztach postępowania, odstąpił od obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego.
Jako podstawy rozstrzygnięcia Sąd I instancji powołał następujące ustalenia.
Sąd Rejonowy w Koninie wyrokiem łącznym z dnia 27 maja 2009 r., wydanym w sprawie II K 312/07 połączył kary jednostkowe pozbawienia wolności i kary grzywny orzeczone wobec powoda w prawomocnych wyrokach:
1
Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 7 kwietnia 1998 r., sygn. akt II K 144/97 za przestępstwo zart. 205 § 1 k.k.w zw. zart. 58 k.k.iart. 60 § k.k.na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 100 złotych grzywny,
2
Sądu Rejonowego w Świeciu z dnia 24 czerwca 1998 r., sygn. akt II K 369/97 za ciąg przestępstw zart. 205 §1 k.k.w zw. zart. 58 k.k.iart. 60§1 k.k.popełniony w okresie od 29 kwietnia 1997 r. do 15 maja 1997 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności i karę 1000 zł grzywny,
3
Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt II K 205/99 za przestępstwo zart. 242 § 2 k.k.popełnione 23 listopada 1998 r. na karę 80 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda,
4
Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 13 sierpnia 2001 r., sygn. akt II K 798/00 za przestępstwo zart. 242 § 3 k.k.popełnione w okresie od 24 stycznia 2000 r. na karę 25 stawek dziennych grzywny po 20 złotych każda,
5
Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 14 grudnia 2001 r., sygn. akt II K 552/01 za przestępstwo zart. 177 § 2 k.k., zart. 244 k.k., zart. 289 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.popełnione w dniu 8 sierpnia 1996 r., na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności oraz karę 80 stawek dziennych po 10 złotych każda,
6
Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt III K 330/03 za ciąg przestępstw zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.popełnionych w okresie od 21 lipca do 23 października 1999 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności,
7
Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt II K 652/04 za przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.popełnione 3 grudnia 2002 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę 30 stawek dziennych grzywny po 15 złotych każda,
8
Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 27 stycznia 2005 r., sygn. akt VIII K 999/04 za przestępstwo zart. 205 § 1 k.k.w zw. zart. 60 § 1 k.k.popełnione w październiku 1995 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby 5 lat oraz karę 200 zł grzywny,
9
Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 01 lutego 2005 r., sygn. akt IIK 232/03 za przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.popełnione 23 listopada 2002 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności,
10
Sądu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 14 marca 2005 r. sygn. akt II K 301/03 za przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.popełnione 27 listopada 2002 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności,
11
Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II K 1449/02 za przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64§1 k.k.popełnione w okresie od 21 lutego 2001 r. do kwietnia 2001 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,
12
Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 04 maja 2005 r., sygn. akt. II K 580/03 za ciąg przestępstw zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § k.k.popełniony w okresie od 27 listopada 2002 r. do 9 grudnia 2002 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,
13
Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt II K 597/03 za przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.iart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.popełnione 17 września 2001 r. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,
14
Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt II K 99/05 za przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.popełnione i 21 grudnia 2002 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności,
15
Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 31 października 2006 r., sygn. akt VIII K 515/06 za ciąg przestępstw zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.popełniony w okresie od 18 września 1995 r. do 26 października 1995 r. oraz za przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.popełnione 16 października 1995 r. na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności oraz karę 30 stawek dziennych grzywny po 20 złotych każda,
16
Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 29 grudnia 2006 r., sygn. akt VI K 1226/03 za przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.popełnione w dniu 26 listopada 2002 r. na karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności,
17
Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 07 marca 2007 r., sygn. akt II K 324/06 za przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.iart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 64 § l k.k.popełnione w okresie od 01.12. 1998 r. do 21.12. 1998 r. na karę 2/dwóch/ lat pozbawienia wolności,
18
Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt VII K 1276/06, zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. akt VII Ka 1695/07 za przestępstwo zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.popełnione w dniu 19 marca 2006 r. na karę 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, w ten sposób, że połączył powyżej wymienione wyroki w dwie grupy, tj. opisane w punktach 1, 2, 5, 8, 15 wymierzając karę łączną 5 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności (orzekając w tym zakresie w punkcie I wyroku), a wyroki wymienione w punktach 6, 7, 9-14, 16 i 17 na karę łączną 7 lat pozbawienia wolności (orzekając w tym zakresie w punkcie IV wyroku), uwzględniając wszystkie okresy rzeczywistego pozbawienia wolności powoda zgodnie z dokumentacją. Nadto połączył kary grzywny i wymierzył karę łączną 190 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda, uznając karę grzywny za wykonaną w całości. Kary grzywny orzeczone wyrokami wymienionymi w punktach 3, 4 i 7 nie zostały objęte wyrokiem łącznym, a postępowanie w tym zakresie zostało umorzone. Nadto Sąd Rejonowy w Koninie umorzył postępowanie, co do wydania wyroku łącznego, co do wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie wymienionego w punkcie 18. Ponadto Sąd Rejonowy zaliczył na poczet kar łącznych okresy rzeczywistego pozbawienia wolności skazanego oraz utrzymał w mocy pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach podlegających łączeniu. Zgodnie z dokonanymi ustaleniami faktycznymi w zakresie odbycia przez skazanego na poczet poszczególnych kar jednostkowych okresów rzeczywistego pozbawienia wolności Sąd Rejonowy zaliczył na poczet orzeczonej kary łącznej 5 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności następujące okresy (punkt VI wyroku):
-
od 28.04.1999 roku do 11.05.1999 roku (13 dni),
od 10.08. 1998 roku do 26.11.1998 roku (108 dni),
od 10.06.1997 roku do 24.06.1998 roku (1 rok i 14 dni),
od 30.05.2000 roku do 1.02.2001 roku (247 dni),
od 28.03.2000 roku do 30.03.2000 roku (63 dni),
od 24.06.1998 roku do 10.08.1998 roku (47 dni),
od 10.01.2003 roku do 11.04.2003 roku (91 dni),
od 5.05.2003 roku do 26.05.2003 roku (21 dni),
od 6.06.2003 roku do 29.12.2004 roku (1 rok i 206 dni),
od 9.06.2002 roku do 21.06.2002 roku (12 dni),
od 21.09.2006 roku do 9.09.2007 roku (395 dni),
od 29.08.1996 roku do 7.10.1996 roku (39 dni),
od 22.11.1996 roku do 11.04.1997 roku (140 dni),
od 6.05.2001 roku do 25.05.2001 roku (24 dni),
a na poczet orzeczonej kary łącznej 7 lat pozbawienia wolności następujące okresy pozbawienia wolności (punkt V wyroku):
-
od 30.06.2006 roku do dnia 3.07.2006 roku (3 dni),
od 9.09.2007 roku do dnia 6.09.2008 roku ( 362 dni),
od 6.09.2008 roku.
W następstwie apelacji powoda Sąd Okręgowy w Koninie zmieniając powyższy wyrok Sądu Rejonowego orzekł karę łączną 3 lat pozbawienia wolności zamiast orzeczonej w punkcie I wyroku kary 5 lat i 10 miesięcy oraz 4 lat pozbawienia wolności zamiast orzeczonej w punkcie IV wyroku kary 7 lat pozbawienia wolności. W dacie wydania wyroku łącznego przez Sąd Rejonowy w Koninie powód był osadzony w Areszcie Śledczym wI.począwszy od 30.09.2008 roku do 8.06.2009 roku, kiedy to został osadzony w Zakładzie Karnym wK.. Powód przebywał w tej jednostce penitencjarnej od dnia 8.06.2009 roku do dnia 24.11.2009 roku w celu wykonania kary pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 14.04.2004 roku w sprawie III K 330/03. Wyrok ten, tj. Sądu Rejonowego w Sosnowcu uległ połączeniu przez Sąd Rejonowy w Koninie w karę łączną w wymiarze 7 lat pozbawienia wolności, złagodzonej przez Sąd Okręgowy w Koninie do 4 lat pozbawienia wolności. Po zwrocie akt przez Sąd Okręgowy w Koninie Sąd Rejonowy w Koninie w dniu 12.11.2009 roku zarządził wykonanie wyroku łącznego zgodnie z jego treścią, wskazując na zaliczenia zawarte w prawomocnym wyroku. Powód pozostałby jeszcze osadzony w zakładzie karnym do 10.10.2011 roku.
Pismem z dnia 16.11.2009 roku, nadanym drogą faksu, Dyrektor Zakładu Karnego wK.zwrócił się do Sądu Rejonowego w Koninie o zajęcie stanowiska „czy wolą Sądu jest podzielenie okresów zaliczonych do wymiaru kary 3 lat i zaliczenie nabytej części na poczet wymiaru kary orzeczonej w punkcie IV, tj. 4 lat pozbawienia wolności, czy też pozostawienie zaliczeń do wymiaru kary 3 lat bez zmian”. W ślad za tym pismem również skazany (powód) wniósł o zaliczenie mu okresów odbytych kar w ten sposób, aby móc uznać, że obie kary łączne odbył już w całości i wobec tego mógł być już zwolniony z zakładu karnego. Sumując bowiem okresy dwóch orzeczonych kar łącznych (3 i 4 lata) oraz sumując wszystkie okresy odbytych przez powoda kar pozbawienia wolności (tj. okresy zaliczone na obie kary łączne), te zaliczone okresy łącznie przekraczają 7 lat. Sąd Rejonowy w Koninie postanowieniem z dnia 24.11.2009 roku na podstawieart. 417 § 1 k.p.k.w z w. zart. 63 § 1 k.k.dokonał ponownego zaliczenia na poczet orzeczonych obu kar łącznych okresów rzeczywistego pozbawienia wolności powoda, tj. część okresów wcześniej zaliczonych na poczet kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności zaliczył na poczet łącznej kary 4 lat pozbawienia wolności. I tak na poczet kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności zaliczył powodowi okresy rzeczywistego pozbawienia wolności: od dnia 21 września 2006 r. do 9 września 2007 r. do sprawy SR Toruń VIII K 999/04, od dnia 10 sierpnia 1998 r. do dnia 26 listopada 1998 r. do sprawy SR Inowrocław II K 144/97, od dnia 28 marca 2000 r. do dnia 30 maja 2000.r. do sprawy SR Świecie 369/97, od dnia 29 sierpnia 1996 r. do dnia 7 października 1996 r. i od dnia 22 listopada 1996 r. do dnia 11 kwietnia 1997 r. do sprawy SR Toruń VIII K 515/06, od dnia 24 czerwca 1998 r. do dnia 10 sierpnia 1998 r. do sprawy SR Sieradz II K 552/01 i od dnia 10 czerwca 1997 r. do dnia 24 czerwca 1998 r. do sprawy SR Świecie II K 369/97, uznając karę pozbawienia wolności za wykonana w całości. Z kolei na poczet kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności zaliczył powodowi okresy rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 6 czerwca 2003 r. do dnia 29 grudnia 2004 r. do sprawy SR Sieradz II K 552/01, od dnia 30 czerwca 2006 r. do dnia 3 lipca 2006 r. i od dnia 9 września 2007 r. do dnia 6 września 2008 r. do sprawy SR Toruń VIII k 232/03, od dnia 6 września 2008 r. do dnia 7 listopada 2008 r. do sprawy SR Sosnowiec II K 330/03, a także okresy od dnia 22 listopada 2008 do dnia 18 lutego 2009 i 12 sierpnia 2006 do dnia 21 września 2006, oraz okresu od dnia 9 czerwca 2002 do dnia 21 czerwca 2002 do sprawy SR Toruń VIII K 999/04, od dnia 10 stycznia 2003 do dnia 11 kwietni 2003 i od 5 maja 2003 do dnia 26 maja 2003 do sprawy SR Sieradz II K 552/01, od dnia 28 kwietnia 1999 do dnia 11 maja 1999 do sprawy SR Inowrocław II K 144/97, od dnia 30 maja 2000 do dnia 1 lutego 2001 do sprawy SR Świecie II K 369/97, od dnia 6 maja 2001 do dnia 25 maja 2001 i od dnia 11 kwietnia 2003 do dnia 5 maja 2003 do sprawy SR Świecie II K 328/97 oraz od dnia 23 czerwca 2006 do dnia 30 czerwca 2006 do sprawy SR Inowrocław II K 825/05, uznając karę pozbawienia wolności za wykonaną w całości.
Po wydaniu tego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wprowadził je bezzwłocznie do wykonania, gdyż tego samego dnia wydano nakaz zwolnienia powoda i doręczono go do Zakładu Karnego wK.. W tym też dniu powód został zwolniony z odbywania kary pozbawienia wolności.
W okresie osadzenia w zakładzie karnym leczenie powoda było prawidłowe, współczesne, obejmowało konieczne leczenie kardiologiczne, z zastosowaniem właściwych lekarstw, z założeniem stentów (trzykrotnie wykonana koronografia). W tym czasie powód był także konsultowany przez kardiochirurga, ale nie był kwalifikowany do wszczepienia pomostów aortowo-wieńcowych z powodu zbyt wąskich tętnic wieńcowych. W zakładzie karnym był żywiony zgodnie z zalecaną dietą. Po żadnym pobycie szpitalnym nie występowały u powoda powikłania, a każdy pobyt szpitalny przynosił stabilizację stanu jego zdrowia. Po zwolnieniu z zakładu karnego w dniu 24.11.2009 roku powód utrzymuje się ze stałego zasiłku socjalnego w wysokości 444 złotych miesięcznie. Przed osadzeniem zakładzie karnym powód prowadził działalność gospodarczą w postaci handlu obwoźnego, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 2.10.2002 roku.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy wskazał, że podstawę prawną roszczeń powoda stanowiły przepisyart. 24 k.c.w zw. zart. 448 k.c.orazart. 417 k.c.Stwierdził, że żądanie powoda w zakresie zasądzenia kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ nie doszło do bezprawnego naruszenia dobra osobistego powoda, tj. jego wolności. Powód przebywał bowiem w jednostce penitencjarnej we wskazywanym przez niego okresie na podstawie orzeczeń sądu. Odnosząc się do roszczenia powoda o zasądzenie kwoty 25 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem odszkodowania, Sąd Okręgowy wskazał, że powód nie wykazał, by doszło do bezprawnego działania bądź zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej w związku z odbywaniem przez powoda kary pozbawienia wolności, a nadto szkody i związku przyczynowego pomiędzy szkodą a bezprawnym zachowaniem, za które odpowiada pozwany.
Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu - wskazując, co się na nie składa - Sąd Okręgowy powołał przepisart. 102 k.p.c.
Od wyroku tego zaskarżając go w całości apelację wniósł powód zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:
-
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, który miał zasadniczy wpływ na jego treść, a polegający, w szczególności na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż powód nie był pozbawiony wolności bez podstawy prawnej, nie zostały tym samym naruszone jego dobra osobiste oraz, że nie wykazał szkody w rozumieniu prawa cywilnego, podczas gdy prawidłowe ustalenia prowadzą do przeciwnych wniosków, w konsekwencji wskazując na niesłusznemeritirozstrzygnięcie Sądu w przedmiotowej sprawie;
naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 232 zd. 1 k.p.c.w zw. zart. 6 k.c., mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia poprzez bezzasadny brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości, na okoliczność poniesionej szkody przez powoda (szczególnie utraconych zarobków w okresie ponadczasowego odbywania kary pozbawienia wolności);
wewnętrzną sprzeczność w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwoty 150 000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda tytułem odszkodowania kwoty 25 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, a nadto zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych, ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wskazał, że – zdaniem powoda - dobra osobiste powoda, na skutek przedłużającego się bez podstawy prawnej, pobytu w zakładzie karnym zostały naruszone.
Zarzucił, że Sąd Okręgowy w Koninie wydając orzeczenie z dnia 9 października 2009 r., którym zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Koninie i złagodził orzeczoną wobec powoda karę łączną pozbawienia wolności z 5 lat i 10 miesięcy do 3 lat oraz z 7 do 4 lat pozbawienia wolności jednoznacznie wskazał, że kary łączne orzeczone przez Sąd Rejonowy okazały się surowe w stopniu rażącym. Sąd Okręgowy w Koninie uznał zatem, że przedmiotowe orzeczenie w zakresie, w jakim zostało zmienione było niezgodne z obowiązującymi regulacjami prawnymi odnoszącymi się do wysokości kar łącznych pozbawienia wolności a więc było ono w tej części bezprawne. Gdyby Sąd Rejonowy w Koninie orzekając w dacie 27 maja 2009 r. wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, co do wysokości kar łącznych orzeczonych wobec powoda, to najpóźniej po doliczeniu 14 dni (ze względu na uprawomocnienie się wyroku), czyli w dniu 11 czerwca 2009 r. powód powinien zostać zwolniony z zakładu karnego. Zatem okres od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 24 listopada 2009 r., kiedy powód został zwolniony z zakładu karnego był okresem bezpodstawnego osadzenia powoda w jednostce penitencjarnej. Apelujący zarzucił ponadto, że Sąd I instancji błędnie ocenił opinię sądowo-lekarską sporządzona w sprawie. Podniósł, że biegły w punkcie IV tej opinii wprost wskazał, że aktualny stan zdrowia powoda jest wypadkową wielu czynników, w tym przedłużonego pobytu w zakładzie karnym o niespełna rok. Biegły zatem stwierdził wyraźnie, iż jednym z elementów, które mają wpływ na słabą kondycję zdrowotną powoda było jego bezpodstawne przebywanie w zakładzie karnym. Wskazał, że szkodą dla powoda jest rzeczywista strata, którą poniósł wskutek bezpodstawnego przebywania w zakładzie karnym oraz utracone korzyści, które mógłby osiągnąć gdyby nie fakt bezprawnego osadzenia (k. 318). Zdaniem powoda, Sąd Okręgowy sprzecznie wskazywał też w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, żeart. 24 k.c.przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, a jednocześnie, że na powodzie spoczywał ciężar dowodu, iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych.
Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
S ą d Apelacyjny zwa ż y ł , co nast ę puje.
Apelacja okazała się niezasadna.
Odnosząc się w pierwszym względzie do zarzutów naruszenia prawa procesowego stwierdzić trzeba, że nie zachodzi wskazywana sprzeczność w treści uzasadnienia Sądu Okręgowego. Prawidłowo wskazał Sąd Okręgowy, żeart. 24 k.c.przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, a pozwany chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenie dobra osobistego musi wykazać, że działanie to nie było bezprawne, co w niniejsze sprawie zostało wykazane za pomocą orzeczeń sądów w aktach sprawy sygn. II K 312/07. Domniemanie bezprawności stanowi niewątpliwie ułatwienie w zakresie dochodzenia roszczeń za naruszenie dóbr osobistych. Nie może to jednak prowadzić do uznania, że każde naruszenie dóbr osobistych powinno być uznane za bezprawne. Pozwany zatem zobowiązany jest do wykazania, że działanie naruszające dobro osobiste powoda nie było bezprawne jedynie wtedy, gdy powód wykaże, że do naruszenia dobra osobistego w ogóle doszło. W niniejszej sprawie okoliczność ta była bezsporna, tj. że powód był pozbawiony wolności. Nie zachodzi zatem sprzeczność w stwierdzeniu wskazywanym przez powoda, żeart. 24 k.c.przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, a jednocześnie, że na powodzie spoczywał ciężar dowodu, iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych.
Odnosząc się do zarzutów powoda podniesionych w uzasadnieniu apelacji dotyczących opinii biegłego sądowegoJ. F. (2)(k. 228-230), należy zauważyć, że w postępowaniu przed Sądem Okręgowym powód nie żądał wezwania biegłego na rozprawę i stwierdzał, że w większości się z jego opinią zgadza (k. 238-239, 247) a na rozprawie w dniu 17 grudnia 2012 r. powód wycofał się z podstawy faktycznej swojego żądania po wydaniu tej właśnie opinii, co do nieprawidłowego leczenia w zakładzie karnym, jego stanu zdrowia w zakładzie karnym i po jego opuszczeniu i nie domagał się już z tego tytułu zadośćuczynienia. (k. 276). Na rozprawie w tym dniu wyjaśniając z kolei, z jakiego tytułu domaga się kwoty 25 000 zł odszkodowania wskazywał na wysokość dochodów, jakie otrzymywał przed pozbawieniem wolności, konsekwencje przegranego procesu z siostrą (tu zresztą winiąc przede wszystkim swojego pełnomocnika z urzędu) i jakie kwoty „dorabiał” po zwolnieniu z zakładu karnego, nie wskazywał natomiast żadnych kosztów leczenia. Pełnomocnik jego natomiast wskazał, że powód żąda odszkodowania z tytułu utraconych korzyści ( protokół elektroniczny z tej rozprawy).
Brak też było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości na okoliczność poniesionej przez powoda szkody w postaci utraconego zarobku w związku z pozbawieniem go wolności. Opinia biegłego nie może być źródłem materiału faktycznego sprawy. Rolą biegłego nie jest dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych istotnych dla zastosowania określonej normy prawnej. To strony winny wykazywać fakty, z których wywodzą skutki prawne. Zadaniem biegłego jest jedynie naświetlenie wyjaśnianych okoliczności z punktu widzenia wiadomości specjalnych przy uwzględnieniu zebranego w toku procesu i udostępnionego mu materiału sprawy. Takich faktów powód nie wykazał.
Przechodząc do kwestii zastosowania prawa materialnego wskazać trzeba, że powód wywodził swoje roszczenie zart. 24 k.c., podnosząc, iż na skutek zachowania, za które odpowiada pozwany zostało naruszone jego dobro osobiste w postaci wolności.
Ze względu na określoną przez powoda podstawę faktyczną jego roszczenia, wskazać należy, że ustawodawca uzależnia udzielenie ochrony dobrom osobistym na podstawie przepisuart. 24 § 1 k.c.od uznania, że zachowanie prowadzące do zagrożenia (lub naruszenia) dóbr osobistych nosi znamiona bezprawności. Powszechnie przyjmuje się, że bezprawność winna być traktowana w kategoriach obiektywnej (przedmiotowej) kwalifikacji czynu z punktu widzenia jego zgodności z ustawą i zasadami współżycia społecznego. Dla udzielenia ochrony nie jest konieczne wykazanie winy sprawcy czynu zagrażającego (lub naruszającego) cudzym dobrom osobistym, czy też nawet świadomości, wystarczy obiektywna ocena wadliwości zachowania z punktu szeroko rozumianego porządku prawnego i reguł postępowania obowiązujących w danym społeczeństwie (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1982 r., I CR 225/82 niepubl. i z dnia 25 października 1982 r., I CR 239/82, niepubl.). Działaniem bezprawnym jest działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, a bezprawność wyłącza działanie mające oparcie w przepisach prawa, zgodne z zasadami współżycia społecznego, działanie za zgodą pokrzywdzonego oraz w wykonywaniu prawa podmiotowego (wyrok Sądu Najwyższego z 4 czerwca 2003 r., I CKN 480/01, niepubl.). O ile kwestia zagrożenia (lub naruszenia dóbr osobistych) jest elementem stanu faktycznego, o tyle zagadnienie bezprawności należy do sfery ocen danego zachowania z punktu widzenia szeroko rozumianego porządku prawnego. Jeżeli uwzględni się nadto, że ustawodawca wprowadził domniemanie bezprawności to nader istotne staje się wskazanie okoliczności wyłączających ową bezprawność. W pierwszym rzędzie niekwestionowaną przyczyną wyłączającą bezprawność jest działalnie w ramach porządku prawnego. Należy do tej kategorii zaliczyć te wszystkie przypadki, gdy normy prawa przedmiotowego usprawiedliwiają i legalizują wkroczenie w sferę cudzych dóbr osobistych, np. pozbawienie wolności na podstawie orzeczenia sądu (A. Cisek w: Kodeks cywilny. Komentarz pod red. E. Gniewka, Warszawa 2008, teza 7 i 10, s. 60-61).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że niewątpliwie, w okresie wskazywanym przez powoda był on pozbawiony wolności i przebywał w jednostce penitencjarnej. Naruszenie dobra osobistego powoda, tj. jego wolności nie było jednak - jak utrzymywał powód – bezprawne, gdyż przebywał on w zakładzie karnym do dnia 24 listopada 2009 r. na podstawie orzeczenia sądu. W szczególności całkowicie nieuzasadniony jest zarzut, że ze względu na złagodzenie kar łącznych orzeczonych wobec powoda wyrokiem Sądu Rejonowego w Koninie z 27 maja 2009 r. przez Sąd Okręgowy w Koninie wyrokiem z dnia 9 października 2009 r. okres przebywania przez powoda w zakładzie karnym od dnia wydania wyroku przez Sąd Rejonowy do wydania wyroku Sądu Okręgowego należy uznać za bezprawny. Okoliczność, że kary łączne orzeczone wobec powoda zostały zmienione na skutek wydania orzeczenia w toku instancji na łagodniejsze nie oznacza, że okres przebywania powoda w zakładzie karnym do tego czasu był bezprawny. Zasadne jest stanowisko Sądu Okręgowego wskazującego, że niewątpliwie istniało w tym okresie orzeczenie sądu, na podstawie, którego powód był pozbawiony wolności. Również przebywanie powoda w zakładzie karnym w okresie od dnia wydania wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z 9 października 2009 r. do dnia wydania postanowienia Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 24 listopada 2009 r. nie może być uznane za bezprawne. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 9 października 2009 r. zmienił zaskarżony wyrok z 27 maja 2009 r. w ten sposób, że złagodził orzeczoną w pkt. I wyroku karę łączną pozbawienia wolności z 5 lat i 10 miesięcy do lat 3 a orzeczoną w pkt. IV wyroku karę łączną pozbawienia wolności z 7 lat do lat 4, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego (k. 363 akt II K 312/07). Oznacza to, że utrzymane w mocy zostało orzeczenie Sądu Rejonowego w zakresie zaliczeń konkretnych okresów pozbawienia wolności na poczet orzeczonych kar łącznych w punktach I i IV wyroku Sądu Rejonowego, tj. pkt V i VI tego wyroku (k. 300v i 301 akt II K 312/07). Zgodnie natomiast z orzeczeniem Sądu Rejonowego w tym zakresie, tj. dokonanymi zaliczeniami okresów pozbawienia wolności, powodowi pozostała do odbycia część kary łącznej pozbawienia wolności (4 lat). Istniała zatem podstawa w postaci orzeczenia sądu do przebywania powoda w zakładzie karnym. Zaliczenia okresów przebywania powoda w zakładzie karnym (zaliczonych uprzednio na poczet kary łącznej pozbawienia wolności, złagodzonej następnie wyrokiem Sądu Okręgowego do 3 lat, orzeczonej w punkcie I wyroku Sądu Rejonowego) na poczet kary 4 lat pozbawienia wolności dokonano natomiast postanowieniem Sądu Rejonowego w Koninie z 24 listopada 2009 r. (k. 412 akt II K 312/07) i w tym samym dniu wydano nakaz zwolnienia powoda z zakładu karnego, który powód tego dnia opuścił.
Nie doszło zatem w jakimkolwiek dniu do przebywania przez powoda w zakładzie karnym bez podstawy w postaci orzeczenia sądu. Należy podkreślić, że o bezprawnym pozbawieniu wolności w rozumieniuart. 24 k.c.można byłoby mówić jedynie wtedy, gdyby nie istniało jakiekolwiek orzeczenie sądu stanowiące podstawę do osadzenia powoda w jednostce penitencjarnej, a mimo to powód przebywałby w tym zakładzie. W rozpoznawanej sprawie jednakże powód przebywał przez cały okres w zakładzie karnym na podstawie orzeczenia sądu. Naruszenie dobra osobistego powoda w postaci jego wolności nie było zatem bezprawne. Roszczenia powoda oparte na podstawieart. 24 k.c.są więc niezasadne.
Skoro nadto powód dochodził odszkodowania, jako podstawę jego żądania wskazując fakt, że Sąd Rejonowy w Koninie orzekając w dacie 27 maja 2009 r. wydał nieprawidłowe (zbyt surowe) rozstrzygnięcie, co do wysokości kar łącznych orzeczonych wobec powoda. Podstawą takich roszczeń mógł być w niniejszym przypadku jedynie przepisart. 4171§ 2 k.c.jednakże w przepisie tym ustawodawca przewidział odpowiedzialność Skarbu Państwa tylko w przypadku wydania niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia i to po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego orzeczenia z prawem.Art. 417 k.c.natomiast reguluje ogólnie odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Jeśli chodzi o relacje między wskazanymi wyżej przepisami, wskazać należy, żeart. 4171§ 2 k.c.stanowi przepis szczególny w stosunku do ogólnego przepisuart. 417 k.c., jednak również dla tych przypadków odpowiedzialności deliktowej znajdują zastosowanie ogólne przesłanki i zasady odpowiedzialności określone wart. 417 k.c.Jeśli chodzi o stosunek logiczny łączący powyższe normy to pozostają one w stosunku alternatywy rozłącznej. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II CSK 570/10 (LEX nr 847123) normy zawarte wart. 4171§ 1-3 k.c.regulując szczególne postacie bezprawnego wyrządzenia szkody przez władzę publiczną, ograniczają odpowiedzialność określoną wart. 417 k.c.przez to, że wprowadzają kwalifikowany sposób stwierdzania bezprawności w przypadku określonych rodzajów aktów władczych. Zgodnie zatem z zasadąlex specialis derogat legi generali, jeśli istnieje przepis szczególny winno się go stosować w miejsce przepisu ogólnego.
Skoro nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia odszkodowania wskazane wyżej, także oddalenie roszczenia odszkodowawczego należało uznać za słuszne.
Wobec powyższego Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł jak w punkcie 1 wyroku orzekając o kosztach postępowania zgodnie z treścią przepisuart. 98 § 1 i 3 k.p.c.oraz w zw.art. 99 k.p.c.w zw. z§ 6 pkt 6 oraz § 13 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. nr 163 poz. 1348) iart. 11 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa(Dz. U. nr 169, poz. 1417 ze zm.).
Wskazać należy, że zgodnie zart. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Sąd Apelacyjny natomiast nie doszukał się przesłanek do zastosowania w niniejszym przypadku dyspozycjiart. 102 k.p.c.
Małgorzata Gulczyńska Andrzej Daczyński Jan Futro
| 288
|
15/350000/0000503/ACa
|
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
|
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 205;art. 205 § 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 205 § 1 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 417;art. 417 § 1",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 417 § 1 k.p.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 24;art. 24 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 24 § 1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 98 § 1 i 3 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348",
"art": "§ 6;§ 6 pkt. 6;§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 2",
"isap_id": "WDU20021631348",
"text": "§ 6 pkt 6 oraz § 13 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu"
},
{
"address": "Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1417",
"art": "art. 11;art. 11 ust. 3",
"isap_id": "WDU20051691417",
"text": "art. 11 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa",
"title": "Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa"
},
{
"address": "Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398",
"art": "art. 108",
"isap_id": "WDU20051671398",
"text": "art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych",
"title": "Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 102; art. 232; art. 232 zd. 1; art. 385; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 3; art. 99)",
"Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1417 - art. 11; art. 11 ust. 3)",
"Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 - art. 108)",
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 - § 13; § 13 ust. 1; § 13 ust. 1 pkt. 2; § 6; § 6 pkt. 6)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 11; art. 11 § 2; art. 12; art. 177; art. 177 § 2; art. 205; art. 205 § 1; art. 242; art. 242 § 2; art. 242 § 3; art. 244; art. 270; art. 270 § 1; art. 284; art. 284 § 2; art. 286; art. 286 § 1; art. 289; art. 289 § 1; art. 297; art. 297 § 1; art. 58; art. 60; art. 60 § 1; art. 63; art. 63 § 1; art. 64; art. 64 § 1; art. 91; art. 91 § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 24; art. 24 § 1; art. 417; art. 417(1); art. 417(1) § 1; art. 417(1) § 2; art. 417(1) § 3; art. 448; art. 6)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 417; art. 417 § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154505000002406_VIII_Kop_000040_2013_Uz_2013-04-29_001
|
VIII Kop 40/13
| 2013-04-29T00:00:00
| 2017-01-16T17:15:44
| 2017-01-16T11:30:44
|
15450500
|
2406
|
DECISION
|
Sygn. akt VIII Kop 40/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w VIII Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSO Maciej Gruszczyński Protokolant: Marta Białek przy udziale Prokuratora: Małgorzata Herter - Dziurzyńskiej po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 kwietnia 2013 roku sprawy z wniosku Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wydania postanowienia o prawnej dopuszczalności przekazania do wykonania kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobe
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Paula Wiaterska" xVersion="1.0" xLang="PL" xYear="2013" xEditor="vromaniuk" xToPage="2" xPublisher="pwiaterska" xFlag="published" xEditorFullName="Viktoria Romaniuk" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000040" xVolType="15/450500/0002406/Kop">
<xName>Postanowienie</xName>
<xBlock>
<xText><xUx>Sygn. akt VIII Kop 40/13</xUx></xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText xALIGNx="right">Dnia 29 kwietnia 2013 roku</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy w Warszawie w VIII Wydziale Karnym w składzie:</xText>
<xText/>
<xText>Przewodniczący: <xBx>SSO Maciej Gruszczyński</xBx></xText>
<xText>Protokolant: Marta Białek</xText>
<xText/>
<xText>przy udziale Prokuratora: Małgorzata Herter - Dziurzyńskiej</xText>
<xText>po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 kwietnia 2013 roku</xText>
<xText>sprawy z wniosku Ministra Sprawiedliwości</xText>
<xText>w przedmiocie wydania postanowienia o prawnej dopuszczalności przekazania do wykonania kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobec <xAnon>B. H.</xAnon>– obywatela Wielkiej Brytanii, <xAnon>ur. (...)</xAnon>
</xText>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 610;art. 610 § 1;art. 610 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 610 § 1 i 2 kpk</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 611;art. 611 § 3" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 611 § 3 kpk</xLexLink></xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>postanawia:</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>stwierdzić prawną dopuszczalność przekazania do wykonania kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobec obywatela Wielkiej Brytanii <xAnon>B. H.</xAnon>wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009, sygn. akt V K 333/09,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokat <xAnon>M. D.</xAnon> wynagrodzenie w kwocie 600 (sześćset) złotych powiększone o należny podatek VAT tytułem obrony skazanego udzielonej z urzędu.</xText>
</xUnit>
<xText/>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Uzasadnienie:</xBx></xText>
<xText>Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 roku, w sprawie o sygn. V K 333/09 <xAnon>B. H.</xAnon> został skazany na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Skazany nie zgłosił się dobrowolnie do odbycia kary pozbawienia wolności wobec czego Sąd Rejonowy dnia 11 lutego 2011 roku zarządził poszukiwania skazanego listem gończym. Dnia 24 marca 2011 roku Sąd Okręgowy w Warszawie wydał europejski nakaz aresztowania <xAnon>B. H.</xAnon>. Dnia 30 czerwca 2011 roku Sąd Okręgowy w Warszawie otrzymał informację, iż <xAnon>B. H.</xAnon> został zatrzymany na terenie Wielkiej Brytanii.</xText>
<xText>Minister Sprawiedliwości prowadzi na podstawie Konwencji o przekazywaniu osób skazanych z dnia 21.03.1983 r. i art. 2 Protokołu Dodatkowego do tej Konwencji z dnia 18 grudnia 1997r, postępowanie o przekazanie do wykonania na terytorium Wielkiej Brytanii kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec <xAnon>B. H.</xAnon>.</xText>
<xText>Dnia 01 marca 2013 roku do tut. Sądu wpłynął wniosek Ministra Sprawiedliwości o wydanie postanowienia w przedmiocie dopuszczalności przekazania do wykonania na terytorium Wielkiej Brytanii kary orzeczonej wobec <xAnon>B. H.</xAnon>.</xText>
<xText/>
<xText><xBx>Sąd zważył co następuje,</xBx></xText>
<xText>Rolą Sądu w postępowaniu o przekazanie do wykonania kary jest ocena prawnej dopuszczalności dokonania przedmiotowego przekazania. Podstawę przekazania w niniejszej sprawie stanowią przepisy Konwencji o przekazywaniu osób skazanych z dnia 21 marca 1983 roku, której Polska jest sygnatariuszem, a także przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">kodeksu postępowania karnego</xLexLink>.</xText>
<xText><xLexLink xArt="art. 611 b;art. 611 b § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">Art. 611b § 2 kodeksu postępowania karnego</xLexLink> wskazuje negatywne przesłanki przekazania kary do wykonania w państw obcym. Zaistnienie choćby jednej z nich czyni przekazanie niedopuszczalnym. Natomiast art. 3 Konwencji w ust. 1 ustanawia bezwzględne przesłanki o charakterze pozytywnym, co oznacza, iż wszystkie muszą zostać spełnione.</xText>
<xText>Sąd orzekający w przedmiocie dopuszczalności przekazania skazanego w trybie Konwencji zobligowany jest zbadać tę kwestię pod kątem również tych określonych odpowiednio w art. 611b § 2 podstaw odmowy, które nie zostały wskazane w art. 3 Konwencji.</xText>
<xText>W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia żadnych prawnych przeszkód przekazania kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie wobec <xAnon>B. H.</xAnon>.</xText>
<xText>Po pierwsze stwierdzić należy, iż przedmiotowy wyrok uprawomocnił się z dniem 3 września 2010 roku i podlega wykonaniu, a przedawnienie wykonania kary nastąpi 3 września 2025 roku. Po drugie skazany <xAnon>B. H.</xAnon> jest obywatelem Wielkiej Brytanii i nie korzysta w Rzeczypospolitej Polskiej z prawa azylu. Nadto kara pozostała skazanemu do odbycia wynosi ponad dwa lata.</xText>
<xText>Stwierdzić także należy, iż skazany przed Wysokim Trybunałem (High Court) złożył wniosek o odbycie kary w tamtejszej jurysdykcji (co wynika z informacji otrzymanych przez stronę Polską od uprawnionych władz Wielkiej Brytanii - dokument od Prokuratury Korony przesłany dnia 28 listopada 2012 roku za pośrednictwem Agencji ds. przestępczości zorganizowanej - k. 60 akt VIII Kop 49/11).</xText>
<xText>Podkreślić należy, iż przestępstwa popełnione przez <xAnon>B. H.</xAnon> stanowią przestępstwa również w rozumieniu przepisów prawa brytyjskiego i zostały opisane odpowiednio w Fraud Act 2006 (ustawa o oszustwach) oraz Forgery and Counterfeiting Act 1981 (ustawa o fałszowaniu i podrabianiu).</xText>
<xText>Kończąc rozważania dotyczące przedmiotowej dopuszczalności przekazania mając na względnie określony w <xLexLink xArt="art. 87;art. 87 ust. 1" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 87 ust. 1 Konstytucji RP</xLexLink> katalog źródeł powszechnie obowiązującego prawa w RP stwierdzić należy, iż przekazanie nie jest sprzeczne z polskim prawem.</xText>
<xText>Z uwagi na powyższe, Sąd postanowił jak na wstępie.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Maciej Gruszczyński
| null |
[
"Maciej Gruszczyński"
] | null |
Paula Wiaterska
|
Marta Białek
|
Viktoria Romaniuk
| null | 2
|
Sygn. akt VIII Kop 40/13
POSTANOWIENIE
Dnia 29 kwietnia 2013 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie w VIII Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący:SSO Maciej Gruszczyński
Protokolant: Marta Białek
przy udziale Prokuratora: Małgorzata Herter - Dziurzyńskiej
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 kwietnia 2013 roku
sprawy z wniosku Ministra Sprawiedliwości
w przedmiocie wydania postanowienia o prawnej dopuszczalności przekazania do wykonania kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobecB. H.– obywatela Wielkiej Brytanii,ur. (...)
na podstawieart. 610 § 1 i 2 kpk,art. 611 § 3 kpk
postanawia:
1
stwierdzić prawną dopuszczalność przekazania do wykonania kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobec obywatela Wielkiej BrytaniiB. H.wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009, sygn. akt V K 333/09,
2
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokatM. D.wynagrodzenie w kwocie 600 (sześćset) złotych powiększone o należny podatek VAT tytułem obrony skazanego udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie:
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 roku, w sprawie o sygn. V K 333/09B. H.został skazany na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Skazany nie zgłosił się dobrowolnie do odbycia kary pozbawienia wolności wobec czego Sąd Rejonowy dnia 11 lutego 2011 roku zarządził poszukiwania skazanego listem gończym. Dnia 24 marca 2011 roku Sąd Okręgowy w Warszawie wydał europejski nakaz aresztowaniaB. H.. Dnia 30 czerwca 2011 roku Sąd Okręgowy w Warszawie otrzymał informację, iżB. H.został zatrzymany na terenie Wielkiej Brytanii.
Minister Sprawiedliwości prowadzi na podstawie Konwencji o przekazywaniu osób skazanych z dnia 21.03.1983 r. i art. 2 Protokołu Dodatkowego do tej Konwencji z dnia 18 grudnia 1997r, postępowanie o przekazanie do wykonania na terytorium Wielkiej Brytanii kary pozbawienia wolności orzeczonej wobecB. H..
Dnia 01 marca 2013 roku do tut. Sądu wpłynął wniosek Ministra Sprawiedliwości o wydanie postanowienia w przedmiocie dopuszczalności przekazania do wykonania na terytorium Wielkiej Brytanii kary orzeczonej wobecB. H..
Sąd zważył co następuje,
Rolą Sądu w postępowaniu o przekazanie do wykonania kary jest ocena prawnej dopuszczalności dokonania przedmiotowego przekazania. Podstawę przekazania w niniejszej sprawie stanowią przepisy Konwencji o przekazywaniu osób skazanych z dnia 21 marca 1983 roku, której Polska jest sygnatariuszem, a także przepisykodeksu postępowania karnego.
Art. 611b § 2 kodeksu postępowania karnegowskazuje negatywne przesłanki przekazania kary do wykonania w państw obcym. Zaistnienie choćby jednej z nich czyni przekazanie niedopuszczalnym. Natomiast art. 3 Konwencji w ust. 1 ustanawia bezwzględne przesłanki o charakterze pozytywnym, co oznacza, iż wszystkie muszą zostać spełnione.
Sąd orzekający w przedmiocie dopuszczalności przekazania skazanego w trybie Konwencji zobligowany jest zbadać tę kwestię pod kątem również tych określonych odpowiednio w art. 611b § 2 podstaw odmowy, które nie zostały wskazane w art. 3 Konwencji.
W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia żadnych prawnych przeszkód przekazania kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie wobecB. H..
Po pierwsze stwierdzić należy, iż przedmiotowy wyrok uprawomocnił się z dniem 3 września 2010 roku i podlega wykonaniu, a przedawnienie wykonania kary nastąpi 3 września 2025 roku. Po drugie skazanyB. H.jest obywatelem Wielkiej Brytanii i nie korzysta w Rzeczypospolitej Polskiej z prawa azylu. Nadto kara pozostała skazanemu do odbycia wynosi ponad dwa lata.
Stwierdzić także należy, iż skazany przed Wysokim Trybunałem (High Court) złożył wniosek o odbycie kary w tamtejszej jurysdykcji (co wynika z informacji otrzymanych przez stronę Polską od uprawnionych władz Wielkiej Brytanii - dokument od Prokuratury Korony przesłany dnia 28 listopada 2012 roku za pośrednictwem Agencji ds. przestępczości zorganizowanej - k. 60 akt VIII Kop 49/11).
Podkreślić należy, iż przestępstwa popełnione przezB. H.stanowią przestępstwa również w rozumieniu przepisów prawa brytyjskiego i zostały opisane odpowiednio w Fraud Act 2006 (ustawa o oszustwach) oraz Forgery and Counterfeiting Act 1981 (ustawa o fałszowaniu i podrabianiu).
Kończąc rozważania dotyczące przedmiotowej dopuszczalności przekazania mając na względnie określony wart. 87 ust. 1 Konstytucji RPkatalog źródeł powszechnie obowiązującego prawa w RP stwierdzić należy, iż przekazanie nie jest sprzeczne z polskim prawem.
Z uwagi na powyższe, Sąd postanowił jak na wstępie.
| 40
|
15/450500/0002406/Kop
|
Sąd Okręgowy w Warszawie
|
VIII Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 611 b;art. 611 b § 2",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "Art. 611b § 2 kodeksu postępowania karnego",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483",
"art": "art. 87;art. 87 ust. 1",
"isap_id": "WDU19970780483",
"text": "art. 87 ust. 1 Konstytucji RP",
"title": "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r."
}
] |
[
"Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 87; art. 87 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 610; art. 610 § 1; art. 610 § 2; art. 611; art. 611 b; art. 611 b § 2; art. 611 § 3)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151020000002003_IV_Ca_000467_2013_Uz_2013-10-25_001
|
IV Ca 467/13
| 2013-10-25T00:00:00
| 2013-11-14T01:01:02
| 2015-03-17T20:56:45
|
15102000
|
2003
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt IV Ca 467/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Andrzej Jastrzębski Sędziowie SO: Wanda Dumanowska (spr.), Henryk Rudy Protokolant: sekr. sąd. Barbara Foltyn po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa A. B. przeciwko R. B. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Człuchowie z dnia 13 czerwca 2013r.,
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Iwona Janeczek" xVersion="1.0" xYear="2013" xLang="PL" xToPage="13" xEditor="bfoltyn_so_slupsk" xPublisher="ijaneczek_so_slupsk" xEditorFullName="Barbara Foltyn" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000467" xVolType="15/102000/0002003/Ca">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt IV Ca 467/13</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 25 października 2013 r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText xALIGNx="center">Przewodniczący SSO Andrzej Jastrzębski</xText>
<xText xALIGNx="center">Sędziowie SO: Wanda Dumanowska (spr.), Henryk Rudy
</xText>
<xText/>
<xText>Protokolant: sekr. sąd. Barbara Foltyn</xText>
<xText/>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. w Słupsku</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText/>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>A. B.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>R. B.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText/>
<xText>na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego <xBRx/>w Człuchowie z dnia 13 czerwca 2013r., sygn. akt I C 431/12</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>oddala apelację,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego <xBRx/>w Człuchowie na rzecz adwokata <xAnon>J. K.</xAnon> kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu <xBRx/>w postępowaniu apelacyjnym oraz kwotę 200,59 (dwieście złotych 59/100) złotych tytułem zwrotu jego wydatków. 3</xText>
</xUnit>
<xText/>
<xText><xBx>Sygn. akt IV Ca 467/13</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powódka <xAnon>A. B.</xAnon> wniosła o zasądzenie od pozwanego <xAnon>R. B.</xAnon> kwoty 57.340 zł (pięćdziesiąt siedem tysięcy trzysta czterdzieści złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 15 maja 2007 roku. W uzasadnieniu wskazała, że pożyczyła pozwanemu kwotę dochodzoną pozwem. Co prawda w tym okresie strony pozostawały w związku małżeńskim, jednak środki, które przekazała w formie pożyczki pozwanemu, stanowiły jej majątek odrębny, a pożyczka została udzielona pozwanemu do jego majątku odrębnego – jako środki do przedsiębiorstwa. Pozwany zobowiązał się do ich zwrotu.</xText>
<xText>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa zaprzeczając, aby zawarł z powódką umowę pożyczki. Pozwany podkreślił, że powódka nie posiadała jakichkolwiek środków pochodzących z majątku odrębnego, a kwota objęta pozwem pochodziła z majątku wspólnego i przeznaczona została na zakup samochodu ciężarowego marki <xAnon>R. (...)</xAnon>, który stanowi majątek wspólny małżonków.</xText>
<xText>Powódka zaprzeczyła twierdzeniom pozwanego jakoby nie posiadała środków z majątku odrębnego. Wywodziła, że przed małżeństwem jej matka przekazała jej środki pieniężne pozostające w depozycie bankowym. W trakcie trwania małżeństwa - po upływie 10 lat od założenia depozytu - powódka podjęła pieniądze z banku, następnie dysponowała nimi udzielając pożyczek, by w 1997 roku zainwestować je w rozpoczynaną działalność gospodarczą. Potem równowartość tych środków pobrała z zysków przynoszonych przez prowadzoną działalność gospodarczą i zdeponowała na lokatach. Środki te traktowała jako nie wchodzące w skład wspólności majątkowej – jako majątek odrębny. Po przejęciu prowadzenia działalności gospodarczej przez pozwanego przekazała mu je w formie pożyczki, przy czym zobowiązanie to - zgodnie z twierdzeniami powódki - na podstawie ustaleń stron nie miało obciążać majątku wspólnego – miał to być dług własny pozwanego. Natomiast pozwany przeznaczył je na zakup pojazdu ciężarowego.</xText>
<xText>W tej sytuacji, ponieważ między stronami na dzień wniesienia pozwu w niniejszej sprawie toczyło się postępowanie o podział majątku wspólnego, sąd pierwotnie rozpoznający wniosek wydał rozstrzygnięcie o przyłączeniu niniejszej sprawy do sprawy o podział majątku wspólnego.</xText>
<xText>Orzeczenie to zaskarżyła zażaleniem powódka domagając się rozpoznania sprawy w odrębnym procesie. Powódka motywowała, iż jej roszczenie dotyczy majątków odrębnych stron, a długotrwałość toczącego się postępowania o podział majątku przemawia za rozpoznaniem tej sprawy w procesie.</xText>
<xText>Orzeczenie na skutek zażalenie powódki zostało postanowieniem Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2012 roku uchylone i sąd II instancji nakazał rozpoznanie spawy w trybie procesowym. Uznał bowiem, że w świetle <xLexLink xArt="art. 45;art. 45 § 1" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 45 § 1 k.r.o.</xLexLink> oraz przepisów 618 <xLexLink xArt="§ 1;§ 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 1 i §3 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 567;art. 567 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 567 § 3 k.p.c.</xLexLink> dochodzenie zwrotu pożyczki z majątku odrębnego udzielonej – jak twierdzi powódka – na majątek odrębny drugiego małżonka, powinno być realizowane w procesie. Zasadą jest bowiem, że nakłady z majątku odrębnego małżonka na majątek odrębny drugiego małżonka dochodzi się w procesie.</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013r., wydanym w sprawie IC 431/12, Sąd Rejonowy w Człuchowie oddalił powództwo. Z uzasadnienie tego wyroku wynika, iż został on oparty na następujących ustaleniach faktycznych:</xText>
<xText>11 lutego 1984 roku <xAnon>A. B.</xAnon> i <xAnon>R. B.</xAnon> zawarli związek małżeński. Z tą chwilą między małżonkami powstała wspólność majątkowa małżeńska, która zniesiona została na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Chojnicach wydanego w sprawie III RC 345/09 z dniem 1 stycznia 2009 roku.</xText>
<xText>W trakcie trwania związku małżeńskiego, w 1994 roku powódka zarejestrowała działalność gospodarczą, której przedmiotem były usługi transportowe. W celu prowadzenia działalności, ze środków pochodzących z kredytu, zakupiono sprzęt. Pozwany wykonywał usługi polegające na przewożeniu towarów, a powódka zajmowała się organizacją zleceń oraz księgowością i finansami związanymi z tą działalnością. Po jakimś czasie przekształcono formę prowadzonej działalności – utworzona została spółka cywilna małżonków <xAnon>A. B.</xAnon> i <xAnon>R. B.</xAnon> – a następnie jako prowadzący działalność gospodarczą występował wyłącznie <xAnon>R. B.</xAnon>. Nie spowodowało to jednak zmiany obowiązków małżonków, w dalszym ciągu pozwany świadczył usługi transportowe, a powódka wykonywała pozostałe czynności związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym miała możliwość dysponowania środkami spływającymi na rachunek prowadzonej działalności gospodarczej. W okresie prowadzenia działalności gospodarczej powódka część środków pochodzących z zysku z działalności gromadziła w banku poza rachunkiem prowadzonym dla działalności gospodarczej – na swoje nazwisko.</xText>
<xText>W dniu 14 maja 2007 roku pomiędzy występującym jako sprzedający <xAnon>P. Ł.</xAnon> i występującym jako nabywca <xAnon>R. B.</xAnon> zawarta została umowa sprzedaży ciągnika siodłowego marki <xAnon>R. (...)</xAnon>. W związku z zawartą umową wystawiono potwierdzenie zamówienia klienta, fakturę <xAnon>P.</xAnon> według zamówienia <xAnon> (...)</xAnon> oraz <xAnon>fakturę VAT o numerze (...)</xAnon>. We wszystkich dokumentach jako współwłaściciel pojazdu wpisana została <xAnon>A. B.</xAnon>. Cenę pojazdu ustalono na kwotę 57.340 złotych – wartość brutto. Zapłata odbyła się w ten sposób, że 14 maja 2007 roku pozwany wpłacił zaliczkę na poczet umówionej ceny w kwocie 1.300 złotych, a pozostała kwota została uiszczona w dniu odbioru pojazdu z tym, że kwota 37.870 złotych pochodziła z konta prowadzonego na nazwisko powódki i została przekazana w dniu 15 maja 2007 roku z tego konta na konto prowadzone dla działalności gospodarczej <xAnon>R. B.</xAnon>, a następnie przelana na rzecz nabywcy; zapłata pozostałej części ceny nastąpiła w formie gotówki.</xText>
<xText>W sierpniu 2007 roku pozwany wycofał upoważnienie powódki do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku prowadzonym dla jego działalności gospodarczej, a w październiku 2007 roku wyprowadził się z mieszkania zajmowanego przez rodzinę.</xText>
<xText>Od 2009 roku toczy się sprawa o podział majątku między małżonkami, w której jako element majątku wspólnego powódka zgłosiła do podziału samochód marki <xAnon>R. (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Pismami z dnia 30 listopada 2007r. oraz z dnia 31 lipca 2010r. powódka wezwała pozwanego do zwrotu kwoty 57.340,00 złotych z tytułu udzielonej pożyczki. Pozwany w piśmie z dnia 1 października 2010r. kierowanym do powódki zaprzeczył aby pożyczył od niej środki.</xText>
<xText>Na podstawie tek ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejo nowy uznał, iż powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Odwołując się do stanowiska Sądu Okręgowego w Słupsku, który przesądził, iż w niniejszej sprawie właściwy jest tryb procesowy, a sprawa nie podlega dyspozycji <xLexLink xArt="art. 618" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 618 k.p.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 567" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 567 k.p.c.</xLexLink> oraz do poglądu wyrażonego w postanowieniach Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 1970r. (III CRN 90/70) oraz z dnia 9 stycznia 1984 roku (III CRN 315/83) Sąd Rejonowy wskazał, iż dokonał merytorycznej oceny roszczeń powódki w procesie, stosując ogólne normy prawa i postępowania cywilnego.</xText>
<xText>Wobec sprzecznych twierdzeń stron (powódka wywodziła, że przekazała pozwanemu środki pochodzące z jej majątku odrębnego w formie pożyczki, która miała obciążać majątek odrębny pozwanego, natomiast zakupiony za tę kwotę nabyty w czasie trwania majątkowej wspólności małżeńskiej i pozostawał w chwili zniesienia wspólności w tym majątku, stanowi majątek wspólny, którym pozwany kategorycznie zaprzeczał podkreślając, że powódka nie miała żadnych środków stanowiących jej majątek odrębny oraz, że między stronami nie doszło do zawarcia umowy pożyczki, natomiast środki na zakupienie pojazdu wchodzącego w skład majątku wspólnego, pochodziły ze środków stanowiących majątek wspólny małżonków) Sąd Rejonowy uznał, że zgodnie z ogólnymi regułami dowodowymi wynikającymi z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">232 k.p.c.</xLexLink> w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia pozwu, powódka winna była okoliczności wywodzone przez siebie wykazać. W ocenie sądu powódka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przedstawiła wiarygodnych dowodów, które pozwalałyby przyjąć za wykazane okoliczności, na których opierała powództwo.</xText>
<xText>Powódka twierdziła, że przed małżeństwem zostały jej przez matkę przekazane środki, które stanowiły jej majątek odrębny. Pozwany zaprzeczył tym twierdzeniom. Powódka w celu wykazania tej okoliczności jako jedyny środek dowodowy zaprezentowała dowód z przesłuchania stron. Dowód ten, zważywszy na niekonsekwentne i nielogiczne stanowisko powódki zaprezentowane w toku całego procesu, Sąd Rejonowy uzna za niewiarygodny. Sąd podkreślił przy tym, że powódka kilkakrotnie zmieniała swoje stanowisko w kwestii pochodzenia tych środków oraz ich wysokości. I tak:</xText>
<xText>- w sprawie o podział majątku wspólnego (I Ns 183/12 Sądu Rejonowego w Człuchowie), w którym zgłosiła do podziału jako element majątku wspólnego ciągnik siodłowy <xAnon>R. (...)</xAnon>, powódka twierdziła, że przed zawarciem związku małżeńskiego zgromadziła kwotę 7.000.000 złotych. Kwota ta stanowiła częściowo środki z jej wynagrodzeń przed zawarciem związku małżeńskiego, częściowo darowiznę od matki, którą otrzymała jako rekompensatę w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego przez matkę jej bratu. Początkowo twierdziła ona, że w 1992 roku wypłaciła kwotę 7 milionów złotych, którą pożyczała na procent na podstawie umów pożyczek zawieranych z różnymi osobami. Potem jednak stwierdziła, że z banku wypłaciła pieniądze już w nowych wartościach i była to kwota 60.000 złotych. Następnie kolejny raz sprostowała swoją wypowiedź podając, że wypłaciła 70.000.000 złotych, przy czym część tej kwoty przeznaczyła na zakup samochodu osobowego <xAnon>F. (...)</xAnon>;</xText>
<xText>- słuchana informacyjnie w niniejszym procesie stwierdziła, że jej matka przed zawarciem związku małżeńskiego w 1981 bądź w 1982 roku, złożyła dla niej - jako depozyt w banku - kwotę 7.000.000 złotych. Pieniądze te nie mogły być wypłacane przez 10 lat, lecz były oprocentowane. W 1992 roku powódka zlikwidowała ten depozyt, pobierając kwotę 9.000.000 złotych. Zgodnie z twierdzeniami powódki były to środki, którymi dysponowała jej matka z tytułu dochodu z gospodarstwa rolnego oraz renty, którą otrzymywała po przekazaniu gospodarstwa synowi. Powódka i tym razem twierdziła, że po wypłaceniu kwoty pożyczała je innym osobom, a w 1997 roku posiadała tych środków łącznie 60.000 złotych;</xText>
<xText>- w trakcie przesłuchania w charakterze strony powódka wskazywała, że kwota wpłacona na jej nazwisko na depozyt przez matkę w 1981 bądź 1982 roku pochodziła ze środków, które od dłuższego czasu gromadziła jej matka. Matka po śmierci ojca prowadziła bowiem gospodarstwo rolne, które w 1981 roku bądź nieco później przekazała jako następcy bratu powódki. Do czasu przekazania gospodarstwa mama powódki dysponowała dochodami z tego gospodarstwa liczącego 35 ha. Na tym gospodarstwie pracował wtedy brat powódki wraz z rodziną, a także dwójka innych braci, z tym, że to matka dysponowała środkami z gospodarstwa. Wówczas powódka twierdziła, że matka wpłaciła na ten depozyt 700.000.000 złotych, a ona po upływie 10 lat – powódka - wypłaciła kwotę 725.000.000 złotych. Za 25.000.000 złotych kupiła samochód osobowy <xAnon>f. (...)</xAnon>, a pozostałą kwotę przekazywała w formie pożyczek swoim znajomym twierdząc tym razem, że nie zastrzegała w tych pożyczkach odsetek. Ta sytuacja trwała aż do 1997 roku, w tym okresie dysponowała ze swych środków odrębnych kwotą 60.000 złotych po denominacji.</xText>
<xText>Oceniając te twierdzenia powódki Sąd Rejonowy uznał, że powódka w sposób sprzeczny i niekonsekwentny przedstawiała swoje stanowisko dotyczące wielkości oraz źródeł pochodzenia środków przedmałżeńskich. W zależności od sytuacji, najpierw wskazywała nominalną kwotę depozytu na wartość 7.000.000 złotych, potem 70.000.000 złotych, a następnie 700.000.000 złotych, przy czym jej stanowisko zmieniło się w związku z przypominaniem zasad denominacji, która miała miejsce w 1994 roku, a więc w okresie, w którym, wg jej twierdzeń, środki były w jej dyspozycji przekazywane znajomym w formie pożyczki. Ostatecznie w toku przesłuchania w charakterze strony powódka twierdziła, że uzyskała od matki depozyt o wartości nominalnej 700.000.000 złotych.</xText>
<xText>Porównując przeciętne wynagrodzenie uzyskiwane w 1981 roku, a więc w okresie kiedy zdaniem powódki depozyt miał być złożony, Sąd Rejonowy zważył, że ta nominalna kwota stanowiłaby pokaźny majątek. Zgodnie z ogłoszoną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w formie komunikatu wysokością przeciętnego wynagrodzenia, przeciętne wynagrodzenie roczne w 1981 roku wynosiło 92.268 złotych – co miesięcznie dawało wynagrodzenie w kwocie 7.688 złotych. Porównując te wartości oraz wartość depozytu stwierdzić należy, że kwotą 700.000.000 stanowiła odpowiednik ponad 7.000 rocznych pensji z tego okresu. W trakcie przesłuchania w charakterze strony powódka ostatecznie twierdziła, że pieniądze te stanowiły darowiznę od matki, która uzyskała je jako dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Co prawda w 1981 roku była już na rencie po przekazaniu gospodarstwa następcy, ale miała wysoką rentę, bo handlowała końmi, reszta pieniądze pochodziły z okresu sprzed przekazania gospodarstwa rolnego następcy. Zgodnie ze stanowiskiem powódki jej rodzice prowadzili 35 ha gospodarstwo rolne z tym, że ziemi uprawnej mieli 15-16 ha, resztę stanowiły łąki i lasy. Zabudowania gospodarstwa w chwili przekazania następcy stanowił drewniany dom mieszkalny o czterech pokojach – budową nowego domu i nowej chlewni zajął się dopiero następca prawny rodziców powódki.</xText>
<xText>Zważywszy na taki majątek rodziców powódki, zdaniem Sądu Rejonowego, nie sposób przyjął, że jej matka po śmierci ojca była w stanie zgromadzić ze zwykłych oszczędności tak znaczący majątek, tym bardziej, że jeszcze przed formalnym przekazaniem gospodarstwa następcy z pracy na nim utrzymywało się rodzeństwo powódki i rodzina jej brata. Zważywszy na sytuacje finansową rodziny, niczym nieuzasadniona byłaby decyzja jej matki o umieszczeniu w depozycie takiej znaczącej kwoty z klauzulą, która zabraniała przez 10 lat korzystać z tych pieniędzy, chociażby przez samą powódkę tym bardziej, że powódka była młodą osobą, w tym okresie wchodzącą w dorosłe życie. Za niewiarygodne Sąd uznał również twierdzenia powódki co do tego, jak dysponowała tymi środkami po tym kiedy pobrała je z banku. W tym czasie, w 1992 roku, powódka pozostawał już w związku małżeńskim, miała rodzinę, której przyszłość nie była zabezpieczona. Brak racjonalnego wytłumaczenia faktu, że środków tych nie wykorzystała wówczas na potrzeby rodziny, a przekazywała je w formie pożyczek osobom obcym. Tym bardziej, że jak ostatecznie stwierdziła, nie zastrzegała z tego tytułu odsetek, pieniądze te więc nie pracowały.</xText>
<xText>Według Sądu I-ej instancji nie ma również logicznego uzasadnienia fakt, że powódka nie chciała wskazać osób, którym udzielała pożyczki, twierdząc jednocześnie, że pozwany zna te osoby. Przesłuchanie tych osób, mogłoby bowiem potwierdzić jej stanowisko w tej sprawie, co wobec ograniczonego materiału dowodowego mogłoby okazać się kluczowe dla sprawy.</xText>
<xText>Zmiany stanowiska powódki co do nominalnej wartości depozytu (najpierw 7.000.000 złotych, następnie 70.000.000 złotych, potem 700.000.000 złotych) Sąd ocenił jako próbę uwiarygodnienia twierdzenia, iż mimo denominacji, w 1997 roku posiadała ona środki o wartości 60.000 złotych po denominacji, które miała przeznaczyć na działalność gospodarczą wówczas zapoczątkowaną.</xText>
<xText>Zważywszy na powyższe Sąd Rejonowy uznał, że powódka nie przedstawiła wiarygodnych dowodów uzasadniających twierdzenie, iż posiadała ona w majątku odrębnym jakiekolwiek środki, a w szczególności te, które pozwoliły jej na inwestycje w 1997 roku i pokrycie kosztów ubezpieczeń, pozwoleń, przeglądów czy paliwa ( majątek trwały – pojazdy – zastał bowiem jak przyznawała powódka zakupiony z zaciągniętego kredytu spłaconego z majątku wspólnego).</xText>
<xText>Według Sądu Rejonowego już ta okoliczność stanowi wystarczający powód aby oddalić powództwo. Wszelkie bowiem środki, które wydatkowała, nawet w związku z prowadzoną na nazwisko pozwanego działalnością gospodarczą, pochodziły z majątku wspólnego, bez względu na to, czy przechowywane były w banku na rachunku prowadzonym formalnie na działalność gospodarcza pozwanego, czy też na takich, gdzie jako uprawniony do środków występowała osobiście powódka.</xText>
<xText>Dalej Sąd Rejonowy wskazał, że gdyby nawet powódka posiadała środki z majątku odrębnego, które następnie wydatkowała na majątek wspólny w sposób przez nią wskazany i gdyby nawet istniała podstawa do żądania ich zwrotu, roszczenia z tego tytułu powinny być rozliczone przy podziale majątku, wyjątkowo na żądanie małżonka z uwagi na dobro rodziny sąd mógłby dokonać ich wcześniejszego rozliczenia. Stanowi o tym <xLexLink xArt="art. 45" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 45 kro</xLexLink>. Nie ma natomiast podstaw, aby małżonek, który wydatkuje takie środki, samodzielną decyzją wyłączył część dochodu z majątku wspólnego i przekazał je do majątku odrębnego w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Gdyby nawet powódka z tytułu rozliczenia swoich ewentualnych nakładów na majątek wspólny, zadysponowała dochodami z majątku wspólnego, to znaczy przekazała je do banku jako środki na swoje nazwisko, to środki te nie stałyby się na tej podstawie na powrót jej majątkiem odrębnym, z którego mogłaby czynić nakłady na majątek odrębny pozwanego, ewentualnie dowolnie nimi dysponować w inny sposób na podstawie czynności prawnej jako odrębnym majątkiem. Środki te w dalszy ciągu stanowiłyby majątek wspólny.</xText>
<xText>Niezależnie od powyższego, za niewykazane Sąd uznał też okoliczność dotyczącą zawarcia między małżonkami umowy potyczki. Okoliczności tej konsekwentnie od początku procesu zaprzeczał pozwany a powódka nie wykazała jej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Na okoliczność tę powódka zawnioskowała jedynie dowód z przesłuchania stron oraz kserokopie dokumentów: wyciągu z konta prowadzonego dla działalności gospodarczej pozwanego, a także dowodów wpłat/pokwitowań, jednego z 14 maja 2007 roku na sumę 1.300 złotych, drugiego z 15 maja 2007 roku na kwotę 18.170 złotych, w których treści wskazano, iż obie te kwoty to pożyczka na zakup samochodu <xAnon>R. (...)</xAnon> od <xAnon>A. B.</xAnon>, Na dokumentach tych widnieje pieczątka z działalności gospodarczej pozwanego oraz nieczytelny podpis, o którym powódka twierdziła, że jest to podpis pozwanego. Natomiast pozostała treść tych dokumentów została w całości przez nią wypisana.</xText>
<xText>Pozwany zakwestionował prawdziwość dokumentów (obu dowodów wpłat/ pokwitowań) i zażądał złożenia przez powódkę oryginału tych dokumentów, albowiem twierdził, iż podpisy na tych dokumentach nie zostały przez niego uczynione. Zawnioskował również na tę okoliczność przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa. W odpowiedzi na te zarzuty powódka stwierdziła, że nie dysponuje oryginałami tych dokumentów, jedynie ich kserokopią, którą wykonała przed złożeniem dokumentacji do Urzędu Skarbowego.</xText>
<xText>Oceniając powyższe Sąd Rejonowy zważył, że kserokopia nie jest dokumentem, nie stanowi więc wynikającego z <xLexLink xArt="art. 245" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 245 k.p.c.</xLexLink> dowodu tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Kserokopia nie może w szczególności być zweryfikowana dowodem z opinii biegłego grafologa na okoliczność prawdziwości podpisu. Dowodowi takiemu może być poddany wyłącznie oryginał dokumentu, dlatego też wniosek pozwanego w tym przedmiocie sąd pominął.</xText>
<xText>W zakresie zawarcia umowy pożyczki jedynym do weryfikacji pozostał więc, zdaniem Sądu Rejonowego, dowód z przesłuchania stron. Sąd przeprowadził ten dowód mimo, że do zawarcia umowy pożyczki zastrzeżona jest dla celów dowodowych forma pisemna (<xLexLink xArt="art. 720;art. 720 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 720 § 2 k.c.</xLexLink>), a pozwany sprzeciwiał się przeprowadzeniu tego dowodu powołując się na zakaz wynikający z <xLexLink xArt="art. 74" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 74 k.c.</xLexLink> Powódka wywodziła, że umowa między nimi została dokonana w przepisanej formie ale dokument ten jednak został zagubiony. Zastosowania ma więc <xLexLink xArt="art. 246" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 246 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Oceniając stanowisko powódki w tym zakresie, z punktu widzenie wiarygodności dowodu z przesłuchania powódki, Sąd Rejonowy uznał, że również w tym przypadku jej twierdzenia nie są wiarygodne. Przede wszystkim powódka poza bezsporną kwotą, którą przelała ze swojego konta osobistego na konto działalności gospodarczej, a następnie na konto nabywcy - w różny sposób opisywała źródło pochodzenia pozostałych pieniędzy, które przekazała w celu uiszczenia ceny nabycia pojazdu. I tak:</xText>
<xText>- w sprawie o podział majątku wspólnego twierdziła, że kwoty te pobrała, aby uiścić pozostałą część gotówką z lokat w banku, z tym że środki na tej lokacie częściowo stanowiły pieniądze, które uzyskała z polis założonych dla dzieci;</xText>
<xText>- słuchana w niniejszej sprawie informacyjnie podała, że środki te posiadała w domu, albowiem pozwany oddał jej pieniądze, które uzyskała z odszkodowania za uszkodzony samochód <xAnon>T.</xAnon> nabyty przez nią w czasie trwania wspólności majątkowej, ale też jako majątek odrębny, bo ze środków pochodzących z jej działalności gospodarczej;</xText>
<xText>- w trakcie przesłuchania w charakterze strony zeznała, że środki te pochodziły z kolejnej jej lokaty założonej ze środków pochodzących z dochodów z działalności gospodarczej. Wyjaśniając przyczyny prezentowania niekonsekwentnego stanowiska w tej sprawie, powódka ostatecznie stwierdziła, że część pieniędzy na pojazd, zapłaconych gotówką, pochodziło z lokat w banku, na które złożyła dochody przejęte z działalności gospodarczej, a nadto przekazała na ten cel posiadaną w domu gotówkę w kwocie 4.700 złotych z odszkodowania za uszkodzenie samochodu <xAnon>S.</xAnon>.</xText>
<xText>Oceniając dalej zeznania twierdzenia powódki, że umowa pożyczki zawarta została w formie pisemnej a dokument został sporządzony w dwóch egzemplarzach (po jednym dla każdej ze stron) Sąd uznał za nielogiczne postępowanie powódki. Zawieranie umów między małżonkami w formie pisemnej świadczyć mogłoby o braku zaufania między nimi. Taka okoliczność uzasadniałaby szczególną ostrożność małżonka udzielającego pożyczkę w postępowaniu z dokumentem stanowiącym dowód jej zawarcia i przejawiałaby się chociażby w szczególnej dbałości o zachowanie dokumentu stanowiącego podstawę przekazania środków. Niezrozumiałym jest więc oświadczenie powódki o tym, że nie przywiązywała uwagi do zachowania tej umowy w swoim posiadaniu, tym bardziej, że jak twierdzi, niezwłocznie po sporządzeniu dokumentów, dowodów wpłat/ pokwitowania, dokonała ich kserokopii i kserokopie te następnie złożyła do akt sprawy.</xText>
<xText>Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Rejonowy stwierdził, że brak jest również podstaw do przyjęcia, że pozwany zaciągnął zobowiązanie, obciążające jego majątek odrębny, zobowiązując się do zwrotu dochodzonej pozwem kwoty.</xText>
<xText>Następnie Sąd Rejonowy wskazał, że zdarzenie w postaci zakupu pojazdu nastąpiło w okresie obowiązywania ustawowej wspólności, z czego powódka wywodzi, iż samochód, który został zakupiony za sporne środki wchodzi w skład majątku wspólnego i przedstawia go do rozliczenia w sprawie o podział majtku wspólnego jako majątek wspólny. Stanowiska tego, zdaniem Sądu, nie można zaakceptować, nawet gdyby powódka faktycznie posiadał środki w majątku odrębny, bowiem prowadziłby to do jej nieuzasadnionego wzbogacenia i rozliczenia nakładów w sposób sprzeczny z <xLexLink xArt="art. 45" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 45 kro</xLexLink>.</xText>
<xText>Uzasadniając pominięcie oparciu o <xLexLink xArt="art. 217;art. 217 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 217 § 2 k.p.c.</xLexLink> dowodów przeciwnych, zawnioskowanych przez pozwanego, Sąd wskazał, iż okoliczności sprawy bez ich przeprowadzenie zostały dostatecznie wyjaśnione.</xText>
<xText/>
<xText>Apelację od tego wyroku wniosła powódka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła:</xText>
<xText>- mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przez Sąd przepisów prawa procesowego, tj. <xLexLink xArt="art. 217;art. 217 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 217 § 2 kpc</xLexLink> (w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia pozwu) w zw. z <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 kpc</xLexLink> poprzez pominięcie – w wyniku błędnego przyjęcia, że okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione – środków dowodowych, których przedmiotem były fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zwłaszcza środków dowodowych w postaci: akt Sądu Rejonowego w Chojnicach o sygn. III RC 345/09 dotyczących zniesienia ustawowej wspólności majątkowej, akt Sądu Rejonowego W Człuchowie o sygn. I Ns 183/12 dotyczących podziału majątku wspólnego, opinii biegłego grafologa, dokumentacji pożyczki z Powiatowego Urzędu Pracy w <xAnon>C.</xAnon>, informacji z <xAnon> (...)</xAnon>/<xAnon>C.</xAnon> o pożyczkach, informacji z<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>B.</xAnon> o korzystaniu z pomocy społecznej, informacji z TU <xAnon> (...)</xAnon> o odszkodowaniu;</xText>
<xText>- mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przez Sąd przepisów prawa procesowego, tj. <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 kpc</xLexLink> poprzez dowolną i bez wszechstronnego rozważenia ocenę zebranego materiału dowodowego, w wyniku której Sąd nie przyjął, aby doszło do zawarcia przez strony umowy pożyczki i przeniesienia przez powódkę z jej majątku osobistego do majątku osobistego i na własność pozwanego kwoty 57.340 zł, a pozwany nie zwrócił tych pieniędzy w umówionym terminie;</xText>
<xText>- mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że powódka nie udowodniła zawarcia przez strony umowy pożyczki i przeniesienia z jej majątku osobistego do majątku osobistego i na własność pozwanego kwoty 57.340 zł.</xText>
<xText>W konkluzji apelacji wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Człuchowie do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania, w tym kosztach postępowania apelacyjnego.</xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd II-ej instancji zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText/>
<xText>Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postepowanie dowodowe na jego podstawie ustalił stan faktyczny, który nie wymaga uzupełnienia i jest wystarczający również do rozstrzygnięcia zarzutów podniesionych w apelacji, dlatego Sąd Okręgowy podziela te ustalenia i przyjmuje je za własne, uznając, iż nie zachodzi potrzeba ich powtarzania. Nadto Sąd II-ej instancji aprobuje w pełni ocenę prawną tych ustaleń, przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.</xText>
<xText>Apelacja została oparta na zarzucie naruszenia <xLexLink xArt="art. 217;art. 217 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 217 § 2</xLexLink> w zw. z 227 <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">kpc</xLexLink> poprzez pominięcie środków dowodowych, których przedmiotem, według pełnomocnika apelującej powódki, miały być fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Rozważania co do jego zasadności należy poprzedzić stwierdzeniem, iż wszystkie wnioski dowodowe, które zostały pominięte przez Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013r., wskazane w treści pierwszego zarzutu apelacyjnego, zostały zgłoszone przez pozwanego na potwierdzenie zasadności jego stanowiska, zmierzającego do oddalenia powództwa, opartego na twierdzeniu, iż powódka nie posiadała majątku odrębnego i pomiędzy stronami nie została zawarta umowa pożyczki (vide: pisma pozwanego k-77, 154, 189). Natomiast jedynym wnioskiem dowodowym, zgłoszonym przez pełnomocnika powódki i uwzględnionym przez Sąd Rejonowy, był wniosek o przesłuchanie stron (vide: pismo procesowe k-192). Dalej wskazać należy, iż po wydaniu postanowienia o pominięciu dowodów zawnioskowanych przez pozwanego Sąd Rejonowy, przed zamknięciem rozprawy, udzielił głosu stronom i z zapisu w protokole wynika, iż strony z tego prawa nie skorzystały(vide: k-203v). Z zapisów tego protokołu wynika również, że na rozprawie w tym dniu obecny był również profesjonalny pełnomocnik powódki, który nie wniósł zastrzeżenia do protokołu w trybie wskazanym w <xLexLink xArt="art. 162" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 162 kpc</xLexLink>.</xText>
<xText>Celem regulacji tego przepisu jest zapobieganie nielojalności procesowej przez zobligowanie stron do zwracania na bieżąco uwagi sądu na wszelkie uchybienia procesowe w celu ich niezwłocznego wyeliminowania i niedopuszczenie do celowego tolerowania przez strony takich uchybień z zamiarem późniejszego wykorzystania ich w środkach odwoławczych (vide: wyrok SN z 4 października 2006 r., <xUx>
II CSK 229/06</xUx>, Legalis; wyrok SN z 10.2.2010 r., <xUx>
V CSK 234/09</xUx>, MoP 2011, Nr 12, s. 667). Niezgłoszenie zastrzeżeń do protokołu posiedzenia pozbawia stronę prawa do powoływania się na popełnione uchybienia procesowe w dalszym toku postępowania, również przed sądem drugiej instancji, np. w apelacji oraz w postępowaniu kasacyjnym . W wyroku z dnia 10 sierpnia 2006 r. (V CSK 237/06, BSN 2006, Nr 11, s. 17) Sąd Najwyższy uznał, że zachowanie uprawnienia do powoływania się na uchybienia przepisom postępowania, z wyjątkiem przewidzianym w <xLexLink xArt="art. 162;art. 162 zd. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 162 zd. 2 kpc</xLexLink> wymaga - poza dochowaniem terminu zgłoszenia zastrzeżenia - wskazania spostrzeżonego przez stronę uchybienia z wyczerpującym przytoczeniem naruszonych przepisów postępowania wraz z wnioskiem o wpisanie tak sformułowanego zastrzeżenia do protokołu. Niewpisanie zastrzeżenia do protokołu powoduje utratę podnoszonych zarzutów. Sąd Okręgowy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni ten pogląd podziela.</xText>
<xText>Powyższe względy powodują, iż powódka i tym samym działający za nią pełnomocnik, utracili możliwość skutecznego podnoszenia tego zarzutu w postepowaniu apelacyjnym.</xText>
<xText>Gwoli wyjaśnienia dodać należy, iż Kodeks postepowania cywilnego nie zna dowodu z „akt sprawy”, bowiem <xLexLink xArt="art. 244" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 244</xLexLink> i następne przewidują tylko dowody z dokumentów, a nie dowód z akt innej sprawy. Bez naruszenia zasady bezpośredniości przewidzianej w <xLexLink xArt="art. 235" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 235 kpc</xLexLink>, możliwe jest jedynie dopuszczenie dowodu z poszczególnych, ściśle określonych dokumentów, a jeżeli mają to być protokoły zeznań świadków przesłuchanych w innej sprawie, to tylko pod warunkiem, że żadna ze stron nie zażądała przeprowadzenia tych dowodów przed sądem orzekającym (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2008 r., <xBRx/>III CSK 344/07, sip. Legalis). W judykaturze utrwalony jest pogląd, iż dokumentem urzędowym w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 244" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 244 kpc</xLexLink> nie są akta innej sprawy (karnej czy cywilnej) w całości, lecz poszczególne, zawarte w nich dokumenty, protokoły przesłuchań świadków, biegłych, oskarżonych, opinie biegłych itp. Globalne zaliczenie na rozprawie w poczet dowodów obszernych akt innego postępowania, nieprzewidziane przepisami <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">Kodeksu postępowania cywilnego</xLexLink> może postawić strony w sytuacji zaskoczenia, gdyż nie mogą przewidzieć, które z dokumentów sąd weźmie pod uwagę przy wydawaniu wyroku (vide: wyrok SN z 23 listopada 2011 r., <xUx>
IV CSK 142/11</xUx>, sip. Legalis). Dokumentem urzędowym jest natomiast orzeczenie sądu (vide: wyrok SN z 13 maja 2010 r., <xUx>
IV CSK 565/09</xUx>, sip. Legalis) i protokół rozprawy, który zgodnie z <xLexLink xArt="art. 244;art. 244 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 244 § 1 kpc</xLexLink>, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (vide: postanowienie SN z 9 kwietnia 2010 r., <xUx>
III CSK 178/09</xUx>, sip. Legalis).</xText>
<xText>Nie zasługują na uwzględnienie również dwa pozostałe zarzuty apelacji, które dotyczą tej samej materii a mianowicie dokonania przez Sąd Rejonowy nieprawidłowych ustaleń sprzecznych z treścią zebranego materiału dowodowego, dokonanych po naruszającej zasadę wynikającą z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 kpc</xLexLink>, jego ocenie, w konsekwencji nie przyjęcie, iż strony zawarły umowę pożyczki.</xText>
<xText>W ocenie Sądu II instancji w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie doszło do naruszenia normy zawartej w <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> Przepis ten daje wyraz obowiązywaniu zasady swobodnej oceny dowodów stanowiąc, iż „<xUx>
sąd ocenia</xUx> wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału”. Swobodna ocena dowodów odnosi się do wyboru określonych środków dowodowych i do sposobu ich przeprowadzenia. Mają być one ocenione konkretnie i w związku z całym zebranym materiałem dowodowym. Jest to podstawowym zadaniem sądu orzekającego, wyrażającym istotę sądzenia, a więc rozstrzygania kwestii spornych w warunkach niezawisłości, na podstawie własnego przekonania sędziego przy uwzględnieniu całokształtu zebranego materiału (vide: orz. SN z 16 lutego 1996 r., II CRN 173/95, nie publ., sip. Legalis). W orzeczeniu z 10 czerwca 1999 r. II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000, nr 17, poz. 655, Sąd Najwyższy stwierdził, że normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego.</xText>
<xText>Swobodna ocena dowodów nie może być jednak całkowicie dowolna. W doktrynie i orzecznictwie formułowane są reguły ocenne, które mają pomóc sędziemu, a wyprowadzane są przede wszystkim z prawidłowej wykładni obowiązujących w postępowaniu dowodowym przepisów. Granice jej wyznaczają trzy czynniki: logiczny, ustawowy i ideologiczny ( patrz: Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, pod red. T. Erecińskiego, Wydawnictwo Prawnicze, Wa-wa 1997, str. 379 i nast. ). Pierwszy z tych czynników oznacza, iż sąd ma obowiązek wyprowadzenia z materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych, bowiem własne przekonanie sądu nie może naruszać zasady logicznego powiązania wniosków z zebranym w sprawie materiałem. Sąd może dawać wiarę tym lub innym dowodom, czy świadkom, czyli swobodnie oceniać ich zeznania, nie może jednak na tle tych zeznań budować wniosków, które z nich nie wynikają. Zasada ta ujęta jest w ramy proceduralne, tzn. musi odpowiadać pewnym warunkom określonym przez prawo procesowe (czynnik ustawowy), co oznacza, że sąd może oprzeć swe przekonanie jedynie na dowodach prawidłowo przeprowadzonych, z zachowaniem wymagań dotyczących źródeł dowodzenia oraz zasady bezpośredniości oraz, że ocena dowodów musi być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Nadto sąd zobowiązany jest przeprowadzić selekcję dowodów, tj. dokonać wyboru tych, na których się oparł i ewentualnie odrzucić inne, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wiąże się to z obowiązkiem należytego uzasadnienia orzeczenia (<xLexLink xArt="art. 328;art. 328 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 § 2 kpc</xLexLink>). Uważa się także, iż granice swobodnej oceny dowodów warunkuje czynnik ideologiczny, tj. poziom świadomości prawnej sędziego oraz obowiązujące w danym momencie poglądy na sądowe stosowanie prawa. Obok znajomości przepisów, doktryny i orzecznictwa na postępowanie sędziego i sposób oceny przez niego różnych środków dowodowych wpływają także informacje dotyczące różnych faktów życia społecznego, jego ogólna kultura prawna, jak również system pozaprawnych reguł i ocen społecznych, do których odsyłają przepisy obowiązującego prawa.</xText>
<xText>Przysługujące sądowi prawo swobodnej oceny dowodów musi być tak stosowane, aby prawidłowość jego realizacji mogła być sprawdzona w toku instancji. Ale skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 kpc</xLexLink> wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów (vide: uzasadnienie wyroku SA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2012 r., I ACa 1203/12; uzasadnienie wyroku SA w Katowicach z dnia 1 lutego 2013 r., V ACa 721/12 – sip. LexOmega). Nie jest bowiem wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (vide: SN w orz. z 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98 nie publ., z 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/00, „Wokanda” 2000, nr 7, poz. 10, i z 5 sierpnia 1999 r., II UKN 76/99, OSNAPiUS 2000, nr 19, poz. 732).</xText>
<xText>Przede wszystkim wskazać należy, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postepowanie dowodowe, uwzględniając przy tym rozkład ciężaru dowodu. Pozwanego, działającego bez profesjonalnego pełnomocnika, pouczył o treści <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 kc</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 223" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">223 kpc</xLexLink>, o czym świadczy zapis w protokole rozprawy z dnia 11 kwietnia 2013r. (vide: k-187). Nie miał natomiast takiego obowiązku wobec powódki, bowiem była ona reprezentowana przez ustanowionego dla niej z urzędu pełnomocnika (<xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 5 kpc</xLexLink>). Dokonał pod tym kątem selekcji zgłaszanych przez strony dowodów i nie miał obowiązku przeprowadzać tych, które dotyczyły okoliczności, których strona wnioskująca nie była zobowiązana wykazywać. Zatem zasadnym było pominięcie dowodów zawnioskowanych przez pozwanego, czemu wyraz dał Sąd Rejonowy zarówno w postanowieniu wydanym przed zamknięciem rozprawy w dniu 13 czerwca 2013r. jak i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu II-ej instancji, w oparciu o tak zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, zasady logiki i doświadczenie życiowe, Sąd Rejonowy zasadnie uznał, iż powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na nieudowodnienie przesłanek obciążających, zgodnie z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 kc</xLexLink>, powódkę. Tylko taka ocena wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego, zdaniem Sądu II-ej instancji, jest zgodna z dyspozycją <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 kpc</xLexLink><xIx>. </xIx>Rzeczą sądu nie jest bowiem poszukiwanie dowodów ale ocena zaoferowanych dowodów i ustalenie w oparciu o nie stanu faktycznego, jak też jego subsumpcja prawna. Podkreślić w tym miejscu należy, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza, w tym zakresie, reguły swobodnej oceny dowodów i nie może zostać wzruszona poprzez ogólnie w tym zakresie sformułowany zarzut. Ocena dokonana przez Sąd Rejonowy jest prawidłowa dlatego należy uznać, iż nie są zasadne zarzuty apelacji zmierzające do jej skutecznego podważenia (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2005 r., I ACa 513/05, LEX nr 186115).</xText>
<xText>Dodać przy tym należy, że przysługujące sądowi prawo swobodnej oceny dowodów musi być tak stosowane, aby prawidłowość jego realizacji mogła być sprawdzona w toku instancji. W judykaturze utrwalony jest pogląd, który Sąd Okręgowy, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela, iż tylko ocena rażąco błędna lub oczywiście sprzeczna z treścią materiału dowodowego, może czynić usprawiedliwionym zarzut naruszenia, wynikającej z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 kpc</xLexLink>, zasady swobodnej oceny dowodów. W realiach przedmiotowej sprawy tak sformułowany zarzut apelacyjny nie jest zasadny. Sąd I instancji prawidłowo ocenił zaoferowany mu przez powódkę materiał dowodowy.</xText>
<xText/>
<xText>Wobec powyższego, apelacja powódki, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 kpc</xLexLink>.</xText>
<xText>O kosztach postepowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <xLexLink xArt="art. 108;art. 108 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 108 § 1 kpc</xLexLink> w zw. z §§ 19 pkt 1, 13 ust. 1 pkt 1 i 6 pkt 6 rozporządzenia MS z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Andrzej Jastrzębski
| null |
[
"Wanda Dumanowska",
"Andrzej Jastrzębski",
"Henryk Rudy"
] |
[
"art. 6 kc"
] |
Iwona Janeczek
|
sekr. sąd. Barbara Foltyn
|
Barbara Foltyn
|
[
"Umowa Pożyczki"
] | 13
|
Sygn. akt IV Ca 467/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 października 2013 r.
Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący SSO Andrzej Jastrzębski
Sędziowie SO: Wanda Dumanowska (spr.), Henryk Rudy
Protokolant: sekr. sąd. Barbara Foltyn
po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. w Słupsku
na rozprawie
sprawy z powództwaA. B.
przeciwkoR. B.
o zapłatę
na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowegow Człuchowie z dnia 13 czerwca 2013r., sygn. akt I C 431/12
1
oddala apelację,
2
przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Rejonowegow Człuchowie na rzecz adwokataJ. K.kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzęduw postępowaniu apelacyjnym oraz kwotę 200,59 (dwieście złotych 59/100) złotych tytułem zwrotu jego wydatków. 3
Sygn. akt IV Ca 467/13
UZASADNIENIE
PowódkaA. B.wniosła o zasądzenie od pozwanegoR. B.kwoty 57.340 zł (pięćdziesiąt siedem tysięcy trzysta czterdzieści złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 15 maja 2007 roku. W uzasadnieniu wskazała, że pożyczyła pozwanemu kwotę dochodzoną pozwem. Co prawda w tym okresie strony pozostawały w związku małżeńskim, jednak środki, które przekazała w formie pożyczki pozwanemu, stanowiły jej majątek odrębny, a pożyczka została udzielona pozwanemu do jego majątku odrębnego – jako środki do przedsiębiorstwa. Pozwany zobowiązał się do ich zwrotu.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa zaprzeczając, aby zawarł z powódką umowę pożyczki. Pozwany podkreślił, że powódka nie posiadała jakichkolwiek środków pochodzących z majątku odrębnego, a kwota objęta pozwem pochodziła z majątku wspólnego i przeznaczona została na zakup samochodu ciężarowego markiR. (...), który stanowi majątek wspólny małżonków.
Powódka zaprzeczyła twierdzeniom pozwanego jakoby nie posiadała środków z majątku odrębnego. Wywodziła, że przed małżeństwem jej matka przekazała jej środki pieniężne pozostające w depozycie bankowym. W trakcie trwania małżeństwa - po upływie 10 lat od założenia depozytu - powódka podjęła pieniądze z banku, następnie dysponowała nimi udzielając pożyczek, by w 1997 roku zainwestować je w rozpoczynaną działalność gospodarczą. Potem równowartość tych środków pobrała z zysków przynoszonych przez prowadzoną działalność gospodarczą i zdeponowała na lokatach. Środki te traktowała jako nie wchodzące w skład wspólności majątkowej – jako majątek odrębny. Po przejęciu prowadzenia działalności gospodarczej przez pozwanego przekazała mu je w formie pożyczki, przy czym zobowiązanie to - zgodnie z twierdzeniami powódki - na podstawie ustaleń stron nie miało obciążać majątku wspólnego – miał to być dług własny pozwanego. Natomiast pozwany przeznaczył je na zakup pojazdu ciężarowego.
W tej sytuacji, ponieważ między stronami na dzień wniesienia pozwu w niniejszej sprawie toczyło się postępowanie o podział majątku wspólnego, sąd pierwotnie rozpoznający wniosek wydał rozstrzygnięcie o przyłączeniu niniejszej sprawy do sprawy o podział majątku wspólnego.
Orzeczenie to zaskarżyła zażaleniem powódka domagając się rozpoznania sprawy w odrębnym procesie. Powódka motywowała, iż jej roszczenie dotyczy majątków odrębnych stron, a długotrwałość toczącego się postępowania o podział majątku przemawia za rozpoznaniem tej sprawy w procesie.
Orzeczenie na skutek zażalenie powódki zostało postanowieniem Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2012 roku uchylone i sąd II instancji nakazał rozpoznanie spawy w trybie procesowym. Uznał bowiem, że w świetleart. 45 § 1 k.r.o.oraz przepisów 618§ 1 i §3 k.p.c.w zw. zart. 567 § 3 k.p.c.dochodzenie zwrotu pożyczki z majątku odrębnego udzielonej – jak twierdzi powódka – na majątek odrębny drugiego małżonka, powinno być realizowane w procesie. Zasadą jest bowiem, że nakłady z majątku odrębnego małżonka na majątek odrębny drugiego małżonka dochodzi się w procesie.
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013r., wydanym w sprawie IC 431/12, Sąd Rejonowy w Człuchowie oddalił powództwo. Z uzasadnienie tego wyroku wynika, iż został on oparty na następujących ustaleniach faktycznych:
11 lutego 1984 rokuA. B.iR. B.zawarli związek małżeński. Z tą chwilą między małżonkami powstała wspólność majątkowa małżeńska, która zniesiona została na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Chojnicach wydanego w sprawie III RC 345/09 z dniem 1 stycznia 2009 roku.
W trakcie trwania związku małżeńskiego, w 1994 roku powódka zarejestrowała działalność gospodarczą, której przedmiotem były usługi transportowe. W celu prowadzenia działalności, ze środków pochodzących z kredytu, zakupiono sprzęt. Pozwany wykonywał usługi polegające na przewożeniu towarów, a powódka zajmowała się organizacją zleceń oraz księgowością i finansami związanymi z tą działalnością. Po jakimś czasie przekształcono formę prowadzonej działalności – utworzona została spółka cywilna małżonkówA. B.iR. B.– a następnie jako prowadzący działalność gospodarczą występował wyłącznieR. B.. Nie spowodowało to jednak zmiany obowiązków małżonków, w dalszym ciągu pozwany świadczył usługi transportowe, a powódka wykonywała pozostałe czynności związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym miała możliwość dysponowania środkami spływającymi na rachunek prowadzonej działalności gospodarczej. W okresie prowadzenia działalności gospodarczej powódka część środków pochodzących z zysku z działalności gromadziła w banku poza rachunkiem prowadzonym dla działalności gospodarczej – na swoje nazwisko.
W dniu 14 maja 2007 roku pomiędzy występującym jako sprzedającyP. Ł.i występującym jako nabywcaR. B.zawarta została umowa sprzedaży ciągnika siodłowego markiR. (...). W związku z zawartą umową wystawiono potwierdzenie zamówienia klienta, fakturęP.według zamówienia(...)orazfakturę VAT o numerze (...). We wszystkich dokumentach jako współwłaściciel pojazdu wpisana zostałaA. B.. Cenę pojazdu ustalono na kwotę 57.340 złotych – wartość brutto. Zapłata odbyła się w ten sposób, że 14 maja 2007 roku pozwany wpłacił zaliczkę na poczet umówionej ceny w kwocie 1.300 złotych, a pozostała kwota została uiszczona w dniu odbioru pojazdu z tym, że kwota 37.870 złotych pochodziła z konta prowadzonego na nazwisko powódki i została przekazana w dniu 15 maja 2007 roku z tego konta na konto prowadzone dla działalności gospodarczejR. B., a następnie przelana na rzecz nabywcy; zapłata pozostałej części ceny nastąpiła w formie gotówki.
W sierpniu 2007 roku pozwany wycofał upoważnienie powódki do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku prowadzonym dla jego działalności gospodarczej, a w październiku 2007 roku wyprowadził się z mieszkania zajmowanego przez rodzinę.
Od 2009 roku toczy się sprawa o podział majątku między małżonkami, w której jako element majątku wspólnego powódka zgłosiła do podziału samochód markiR. (...).
Pismami z dnia 30 listopada 2007r. oraz z dnia 31 lipca 2010r. powódka wezwała pozwanego do zwrotu kwoty 57.340,00 złotych z tytułu udzielonej pożyczki. Pozwany w piśmie z dnia 1 października 2010r. kierowanym do powódki zaprzeczył aby pożyczył od niej środki.
Na podstawie tek ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejo nowy uznał, iż powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Odwołując się do stanowiska Sądu Okręgowego w Słupsku, który przesądził, iż w niniejszej sprawie właściwy jest tryb procesowy, a sprawa nie podlega dyspozycjiart. 618 k.p.c.w związku zart. 567 k.p.c.oraz do poglądu wyrażonego w postanowieniach Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 1970r. (III CRN 90/70) oraz z dnia 9 stycznia 1984 roku (III CRN 315/83) Sąd Rejonowy wskazał, iż dokonał merytorycznej oceny roszczeń powódki w procesie, stosując ogólne normy prawa i postępowania cywilnego.
Wobec sprzecznych twierdzeń stron (powódka wywodziła, że przekazała pozwanemu środki pochodzące z jej majątku odrębnego w formie pożyczki, która miała obciążać majątek odrębny pozwanego, natomiast zakupiony za tę kwotę nabyty w czasie trwania majątkowej wspólności małżeńskiej i pozostawał w chwili zniesienia wspólności w tym majątku, stanowi majątek wspólny, którym pozwany kategorycznie zaprzeczał podkreślając, że powódka nie miała żadnych środków stanowiących jej majątek odrębny oraz, że między stronami nie doszło do zawarcia umowy pożyczki, natomiast środki na zakupienie pojazdu wchodzącego w skład majątku wspólnego, pochodziły ze środków stanowiących majątek wspólny małżonków) Sąd Rejonowy uznał, że zgodnie z ogólnymi regułami dowodowymi wynikającymi zart. 6 k.c.i232 k.p.c.w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia pozwu, powódka winna była okoliczności wywodzone przez siebie wykazać. W ocenie sądu powódka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przedstawiła wiarygodnych dowodów, które pozwalałyby przyjąć za wykazane okoliczności, na których opierała powództwo.
Powódka twierdziła, że przed małżeństwem zostały jej przez matkę przekazane środki, które stanowiły jej majątek odrębny. Pozwany zaprzeczył tym twierdzeniom. Powódka w celu wykazania tej okoliczności jako jedyny środek dowodowy zaprezentowała dowód z przesłuchania stron. Dowód ten, zważywszy na niekonsekwentne i nielogiczne stanowisko powódki zaprezentowane w toku całego procesu, Sąd Rejonowy uzna za niewiarygodny. Sąd podkreślił przy tym, że powódka kilkakrotnie zmieniała swoje stanowisko w kwestii pochodzenia tych środków oraz ich wysokości. I tak:
- w sprawie o podział majątku wspólnego (I Ns 183/12 Sądu Rejonowego w Człuchowie), w którym zgłosiła do podziału jako element majątku wspólnego ciągnik siodłowyR. (...), powódka twierdziła, że przed zawarciem związku małżeńskiego zgromadziła kwotę 7.000.000 złotych. Kwota ta stanowiła częściowo środki z jej wynagrodzeń przed zawarciem związku małżeńskiego, częściowo darowiznę od matki, którą otrzymała jako rekompensatę w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego przez matkę jej bratu. Początkowo twierdziła ona, że w 1992 roku wypłaciła kwotę 7 milionów złotych, którą pożyczała na procent na podstawie umów pożyczek zawieranych z różnymi osobami. Potem jednak stwierdziła, że z banku wypłaciła pieniądze już w nowych wartościach i była to kwota 60.000 złotych. Następnie kolejny raz sprostowała swoją wypowiedź podając, że wypłaciła 70.000.000 złotych, przy czym część tej kwoty przeznaczyła na zakup samochodu osobowegoF. (...);
- słuchana informacyjnie w niniejszym procesie stwierdziła, że jej matka przed zawarciem związku małżeńskiego w 1981 bądź w 1982 roku, złożyła dla niej - jako depozyt w banku - kwotę 7.000.000 złotych. Pieniądze te nie mogły być wypłacane przez 10 lat, lecz były oprocentowane. W 1992 roku powódka zlikwidowała ten depozyt, pobierając kwotę 9.000.000 złotych. Zgodnie z twierdzeniami powódki były to środki, którymi dysponowała jej matka z tytułu dochodu z gospodarstwa rolnego oraz renty, którą otrzymywała po przekazaniu gospodarstwa synowi. Powódka i tym razem twierdziła, że po wypłaceniu kwoty pożyczała je innym osobom, a w 1997 roku posiadała tych środków łącznie 60.000 złotych;
- w trakcie przesłuchania w charakterze strony powódka wskazywała, że kwota wpłacona na jej nazwisko na depozyt przez matkę w 1981 bądź 1982 roku pochodziła ze środków, które od dłuższego czasu gromadziła jej matka. Matka po śmierci ojca prowadziła bowiem gospodarstwo rolne, które w 1981 roku bądź nieco później przekazała jako następcy bratu powódki. Do czasu przekazania gospodarstwa mama powódki dysponowała dochodami z tego gospodarstwa liczącego 35 ha. Na tym gospodarstwie pracował wtedy brat powódki wraz z rodziną, a także dwójka innych braci, z tym, że to matka dysponowała środkami z gospodarstwa. Wówczas powódka twierdziła, że matka wpłaciła na ten depozyt 700.000.000 złotych, a ona po upływie 10 lat – powódka - wypłaciła kwotę 725.000.000 złotych. Za 25.000.000 złotych kupiła samochód osobowyf. (...), a pozostałą kwotę przekazywała w formie pożyczek swoim znajomym twierdząc tym razem, że nie zastrzegała w tych pożyczkach odsetek. Ta sytuacja trwała aż do 1997 roku, w tym okresie dysponowała ze swych środków odrębnych kwotą 60.000 złotych po denominacji.
Oceniając te twierdzenia powódki Sąd Rejonowy uznał, że powódka w sposób sprzeczny i niekonsekwentny przedstawiała swoje stanowisko dotyczące wielkości oraz źródeł pochodzenia środków przedmałżeńskich. W zależności od sytuacji, najpierw wskazywała nominalną kwotę depozytu na wartość 7.000.000 złotych, potem 70.000.000 złotych, a następnie 700.000.000 złotych, przy czym jej stanowisko zmieniło się w związku z przypominaniem zasad denominacji, która miała miejsce w 1994 roku, a więc w okresie, w którym, wg jej twierdzeń, środki były w jej dyspozycji przekazywane znajomym w formie pożyczki. Ostatecznie w toku przesłuchania w charakterze strony powódka twierdziła, że uzyskała od matki depozyt o wartości nominalnej 700.000.000 złotych.
Porównując przeciętne wynagrodzenie uzyskiwane w 1981 roku, a więc w okresie kiedy zdaniem powódki depozyt miał być złożony, Sąd Rejonowy zważył, że ta nominalna kwota stanowiłaby pokaźny majątek. Zgodnie z ogłoszoną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w formie komunikatu wysokością przeciętnego wynagrodzenia, przeciętne wynagrodzenie roczne w 1981 roku wynosiło 92.268 złotych – co miesięcznie dawało wynagrodzenie w kwocie 7.688 złotych. Porównując te wartości oraz wartość depozytu stwierdzić należy, że kwotą 700.000.000 stanowiła odpowiednik ponad 7.000 rocznych pensji z tego okresu. W trakcie przesłuchania w charakterze strony powódka ostatecznie twierdziła, że pieniądze te stanowiły darowiznę od matki, która uzyskała je jako dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Co prawda w 1981 roku była już na rencie po przekazaniu gospodarstwa następcy, ale miała wysoką rentę, bo handlowała końmi, reszta pieniądze pochodziły z okresu sprzed przekazania gospodarstwa rolnego następcy. Zgodnie ze stanowiskiem powódki jej rodzice prowadzili 35 ha gospodarstwo rolne z tym, że ziemi uprawnej mieli 15-16 ha, resztę stanowiły łąki i lasy. Zabudowania gospodarstwa w chwili przekazania następcy stanowił drewniany dom mieszkalny o czterech pokojach – budową nowego domu i nowej chlewni zajął się dopiero następca prawny rodziców powódki.
Zważywszy na taki majątek rodziców powódki, zdaniem Sądu Rejonowego, nie sposób przyjął, że jej matka po śmierci ojca była w stanie zgromadzić ze zwykłych oszczędności tak znaczący majątek, tym bardziej, że jeszcze przed formalnym przekazaniem gospodarstwa następcy z pracy na nim utrzymywało się rodzeństwo powódki i rodzina jej brata. Zważywszy na sytuacje finansową rodziny, niczym nieuzasadniona byłaby decyzja jej matki o umieszczeniu w depozycie takiej znaczącej kwoty z klauzulą, która zabraniała przez 10 lat korzystać z tych pieniędzy, chociażby przez samą powódkę tym bardziej, że powódka była młodą osobą, w tym okresie wchodzącą w dorosłe życie. Za niewiarygodne Sąd uznał również twierdzenia powódki co do tego, jak dysponowała tymi środkami po tym kiedy pobrała je z banku. W tym czasie, w 1992 roku, powódka pozostawał już w związku małżeńskim, miała rodzinę, której przyszłość nie była zabezpieczona. Brak racjonalnego wytłumaczenia faktu, że środków tych nie wykorzystała wówczas na potrzeby rodziny, a przekazywała je w formie pożyczek osobom obcym. Tym bardziej, że jak ostatecznie stwierdziła, nie zastrzegała z tego tytułu odsetek, pieniądze te więc nie pracowały.
Według Sądu I-ej instancji nie ma również logicznego uzasadnienia fakt, że powódka nie chciała wskazać osób, którym udzielała pożyczki, twierdząc jednocześnie, że pozwany zna te osoby. Przesłuchanie tych osób, mogłoby bowiem potwierdzić jej stanowisko w tej sprawie, co wobec ograniczonego materiału dowodowego mogłoby okazać się kluczowe dla sprawy.
Zmiany stanowiska powódki co do nominalnej wartości depozytu (najpierw 7.000.000 złotych, następnie 70.000.000 złotych, potem 700.000.000 złotych) Sąd ocenił jako próbę uwiarygodnienia twierdzenia, iż mimo denominacji, w 1997 roku posiadała ona środki o wartości 60.000 złotych po denominacji, które miała przeznaczyć na działalność gospodarczą wówczas zapoczątkowaną.
Zważywszy na powyższe Sąd Rejonowy uznał, że powódka nie przedstawiła wiarygodnych dowodów uzasadniających twierdzenie, iż posiadała ona w majątku odrębnym jakiekolwiek środki, a w szczególności te, które pozwoliły jej na inwestycje w 1997 roku i pokrycie kosztów ubezpieczeń, pozwoleń, przeglądów czy paliwa ( majątek trwały – pojazdy – zastał bowiem jak przyznawała powódka zakupiony z zaciągniętego kredytu spłaconego z majątku wspólnego).
Według Sądu Rejonowego już ta okoliczność stanowi wystarczający powód aby oddalić powództwo. Wszelkie bowiem środki, które wydatkowała, nawet w związku z prowadzoną na nazwisko pozwanego działalnością gospodarczą, pochodziły z majątku wspólnego, bez względu na to, czy przechowywane były w banku na rachunku prowadzonym formalnie na działalność gospodarcza pozwanego, czy też na takich, gdzie jako uprawniony do środków występowała osobiście powódka.
Dalej Sąd Rejonowy wskazał, że gdyby nawet powódka posiadała środki z majątku odrębnego, które następnie wydatkowała na majątek wspólny w sposób przez nią wskazany i gdyby nawet istniała podstawa do żądania ich zwrotu, roszczenia z tego tytułu powinny być rozliczone przy podziale majątku, wyjątkowo na żądanie małżonka z uwagi na dobro rodziny sąd mógłby dokonać ich wcześniejszego rozliczenia. Stanowi o tymart. 45 kro. Nie ma natomiast podstaw, aby małżonek, który wydatkuje takie środki, samodzielną decyzją wyłączył część dochodu z majątku wspólnego i przekazał je do majątku odrębnego w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Gdyby nawet powódka z tytułu rozliczenia swoich ewentualnych nakładów na majątek wspólny, zadysponowała dochodami z majątku wspólnego, to znaczy przekazała je do banku jako środki na swoje nazwisko, to środki te nie stałyby się na tej podstawie na powrót jej majątkiem odrębnym, z którego mogłaby czynić nakłady na majątek odrębny pozwanego, ewentualnie dowolnie nimi dysponować w inny sposób na podstawie czynności prawnej jako odrębnym majątkiem. Środki te w dalszy ciągu stanowiłyby majątek wspólny.
Niezależnie od powyższego, za niewykazane Sąd uznał też okoliczność dotyczącą zawarcia między małżonkami umowy potyczki. Okoliczności tej konsekwentnie od początku procesu zaprzeczał pozwany a powódka nie wykazała jej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Na okoliczność tę powódka zawnioskowała jedynie dowód z przesłuchania stron oraz kserokopie dokumentów: wyciągu z konta prowadzonego dla działalności gospodarczej pozwanego, a także dowodów wpłat/pokwitowań, jednego z 14 maja 2007 roku na sumę 1.300 złotych, drugiego z 15 maja 2007 roku na kwotę 18.170 złotych, w których treści wskazano, iż obie te kwoty to pożyczka na zakup samochoduR. (...)odA. B., Na dokumentach tych widnieje pieczątka z działalności gospodarczej pozwanego oraz nieczytelny podpis, o którym powódka twierdziła, że jest to podpis pozwanego. Natomiast pozostała treść tych dokumentów została w całości przez nią wypisana.
Pozwany zakwestionował prawdziwość dokumentów (obu dowodów wpłat/ pokwitowań) i zażądał złożenia przez powódkę oryginału tych dokumentów, albowiem twierdził, iż podpisy na tych dokumentach nie zostały przez niego uczynione. Zawnioskował również na tę okoliczność przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa. W odpowiedzi na te zarzuty powódka stwierdziła, że nie dysponuje oryginałami tych dokumentów, jedynie ich kserokopią, którą wykonała przed złożeniem dokumentacji do Urzędu Skarbowego.
Oceniając powyższe Sąd Rejonowy zważył, że kserokopia nie jest dokumentem, nie stanowi więc wynikającego zart. 245 k.p.c.dowodu tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Kserokopia nie może w szczególności być zweryfikowana dowodem z opinii biegłego grafologa na okoliczność prawdziwości podpisu. Dowodowi takiemu może być poddany wyłącznie oryginał dokumentu, dlatego też wniosek pozwanego w tym przedmiocie sąd pominął.
W zakresie zawarcia umowy pożyczki jedynym do weryfikacji pozostał więc, zdaniem Sądu Rejonowego, dowód z przesłuchania stron. Sąd przeprowadził ten dowód mimo, że do zawarcia umowy pożyczki zastrzeżona jest dla celów dowodowych forma pisemna (art. 720 § 2 k.c.), a pozwany sprzeciwiał się przeprowadzeniu tego dowodu powołując się na zakaz wynikający zart. 74 k.c.Powódka wywodziła, że umowa między nimi została dokonana w przepisanej formie ale dokument ten jednak został zagubiony. Zastosowania ma więcart. 246 k.p.c.
Oceniając stanowisko powódki w tym zakresie, z punktu widzenie wiarygodności dowodu z przesłuchania powódki, Sąd Rejonowy uznał, że również w tym przypadku jej twierdzenia nie są wiarygodne. Przede wszystkim powódka poza bezsporną kwotą, którą przelała ze swojego konta osobistego na konto działalności gospodarczej, a następnie na konto nabywcy - w różny sposób opisywała źródło pochodzenia pozostałych pieniędzy, które przekazała w celu uiszczenia ceny nabycia pojazdu. I tak:
- w sprawie o podział majątku wspólnego twierdziła, że kwoty te pobrała, aby uiścić pozostałą część gotówką z lokat w banku, z tym że środki na tej lokacie częściowo stanowiły pieniądze, które uzyskała z polis założonych dla dzieci;
- słuchana w niniejszej sprawie informacyjnie podała, że środki te posiadała w domu, albowiem pozwany oddał jej pieniądze, które uzyskała z odszkodowania za uszkodzony samochódT.nabyty przez nią w czasie trwania wspólności majątkowej, ale też jako majątek odrębny, bo ze środków pochodzących z jej działalności gospodarczej;
- w trakcie przesłuchania w charakterze strony zeznała, że środki te pochodziły z kolejnej jej lokaty założonej ze środków pochodzących z dochodów z działalności gospodarczej. Wyjaśniając przyczyny prezentowania niekonsekwentnego stanowiska w tej sprawie, powódka ostatecznie stwierdziła, że część pieniędzy na pojazd, zapłaconych gotówką, pochodziło z lokat w banku, na które złożyła dochody przejęte z działalności gospodarczej, a nadto przekazała na ten cel posiadaną w domu gotówkę w kwocie 4.700 złotych z odszkodowania za uszkodzenie samochoduS..
Oceniając dalej zeznania twierdzenia powódki, że umowa pożyczki zawarta została w formie pisemnej a dokument został sporządzony w dwóch egzemplarzach (po jednym dla każdej ze stron) Sąd uznał za nielogiczne postępowanie powódki. Zawieranie umów między małżonkami w formie pisemnej świadczyć mogłoby o braku zaufania między nimi. Taka okoliczność uzasadniałaby szczególną ostrożność małżonka udzielającego pożyczkę w postępowaniu z dokumentem stanowiącym dowód jej zawarcia i przejawiałaby się chociażby w szczególnej dbałości o zachowanie dokumentu stanowiącego podstawę przekazania środków. Niezrozumiałym jest więc oświadczenie powódki o tym, że nie przywiązywała uwagi do zachowania tej umowy w swoim posiadaniu, tym bardziej, że jak twierdzi, niezwłocznie po sporządzeniu dokumentów, dowodów wpłat/ pokwitowania, dokonała ich kserokopii i kserokopie te następnie złożyła do akt sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Rejonowy stwierdził, że brak jest również podstaw do przyjęcia, że pozwany zaciągnął zobowiązanie, obciążające jego majątek odrębny, zobowiązując się do zwrotu dochodzonej pozwem kwoty.
Następnie Sąd Rejonowy wskazał, że zdarzenie w postaci zakupu pojazdu nastąpiło w okresie obowiązywania ustawowej wspólności, z czego powódka wywodzi, iż samochód, który został zakupiony za sporne środki wchodzi w skład majątku wspólnego i przedstawia go do rozliczenia w sprawie o podział majtku wspólnego jako majątek wspólny. Stanowiska tego, zdaniem Sądu, nie można zaakceptować, nawet gdyby powódka faktycznie posiadał środki w majątku odrębny, bowiem prowadziłby to do jej nieuzasadnionego wzbogacenia i rozliczenia nakładów w sposób sprzeczny zart. 45 kro.
Uzasadniając pominięcie oparciu oart. 217 § 2 k.p.c.dowodów przeciwnych, zawnioskowanych przez pozwanego, Sąd wskazał, iż okoliczności sprawy bez ich przeprowadzenie zostały dostatecznie wyjaśnione.
Apelację od tego wyroku wniosła powódka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła:
- mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przez Sąd przepisów prawa procesowego, tj.art. 217 § 2 kpc(w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia pozwu) w zw. zart. 227 kpcpoprzez pominięcie – w wyniku błędnego przyjęcia, że okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione – środków dowodowych, których przedmiotem były fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zwłaszcza środków dowodowych w postaci: akt Sądu Rejonowego w Chojnicach o sygn. III RC 345/09 dotyczących zniesienia ustawowej wspólności majątkowej, akt Sądu Rejonowego W Człuchowie o sygn. I Ns 183/12 dotyczących podziału majątku wspólnego, opinii biegłego grafologa, dokumentacji pożyczki z Powiatowego Urzędu Pracy wC., informacji z(...)/C.o pożyczkach, informacji z(...)wB.o korzystaniu z pomocy społecznej, informacji z TU(...)o odszkodowaniu;
- mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przez Sąd przepisów prawa procesowego, tj.art. 233 § 1 kpcpoprzez dowolną i bez wszechstronnego rozważenia ocenę zebranego materiału dowodowego, w wyniku której Sąd nie przyjął, aby doszło do zawarcia przez strony umowy pożyczki i przeniesienia przez powódkę z jej majątku osobistego do majątku osobistego i na własność pozwanego kwoty 57.340 zł, a pozwany nie zwrócił tych pieniędzy w umówionym terminie;
- mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że powódka nie udowodniła zawarcia przez strony umowy pożyczki i przeniesienia z jej majątku osobistego do majątku osobistego i na własność pozwanego kwoty 57.340 zł.
W konkluzji apelacji wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Człuchowie do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania, w tym kosztach postępowania apelacyjnego.
Sąd II-ej instancji zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postepowanie dowodowe na jego podstawie ustalił stan faktyczny, który nie wymaga uzupełnienia i jest wystarczający również do rozstrzygnięcia zarzutów podniesionych w apelacji, dlatego Sąd Okręgowy podziela te ustalenia i przyjmuje je za własne, uznając, iż nie zachodzi potrzeba ich powtarzania. Nadto Sąd II-ej instancji aprobuje w pełni ocenę prawną tych ustaleń, przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Apelacja została oparta na zarzucie naruszeniaart. 217 § 2w zw. z 227kpcpoprzez pominięcie środków dowodowych, których przedmiotem, według pełnomocnika apelującej powódki, miały być fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Rozważania co do jego zasadności należy poprzedzić stwierdzeniem, iż wszystkie wnioski dowodowe, które zostały pominięte przez Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013r., wskazane w treści pierwszego zarzutu apelacyjnego, zostały zgłoszone przez pozwanego na potwierdzenie zasadności jego stanowiska, zmierzającego do oddalenia powództwa, opartego na twierdzeniu, iż powódka nie posiadała majątku odrębnego i pomiędzy stronami nie została zawarta umowa pożyczki (vide: pisma pozwanego k-77, 154, 189). Natomiast jedynym wnioskiem dowodowym, zgłoszonym przez pełnomocnika powódki i uwzględnionym przez Sąd Rejonowy, był wniosek o przesłuchanie stron (vide: pismo procesowe k-192). Dalej wskazać należy, iż po wydaniu postanowienia o pominięciu dowodów zawnioskowanych przez pozwanego Sąd Rejonowy, przed zamknięciem rozprawy, udzielił głosu stronom i z zapisu w protokole wynika, iż strony z tego prawa nie skorzystały(vide: k-203v). Z zapisów tego protokołu wynika również, że na rozprawie w tym dniu obecny był również profesjonalny pełnomocnik powódki, który nie wniósł zastrzeżenia do protokołu w trybie wskazanym wart. 162 kpc.
Celem regulacji tego przepisu jest zapobieganie nielojalności procesowej przez zobligowanie stron do zwracania na bieżąco uwagi sądu na wszelkie uchybienia procesowe w celu ich niezwłocznego wyeliminowania i niedopuszczenie do celowego tolerowania przez strony takich uchybień z zamiarem późniejszego wykorzystania ich w środkach odwoławczych (vide: wyrok SN z 4 października 2006 r.,
II CSK 229/06, Legalis; wyrok SN z 10.2.2010 r.,
V CSK 234/09, MoP 2011, Nr 12, s. 667). Niezgłoszenie zastrzeżeń do protokołu posiedzenia pozbawia stronę prawa do powoływania się na popełnione uchybienia procesowe w dalszym toku postępowania, również przed sądem drugiej instancji, np. w apelacji oraz w postępowaniu kasacyjnym . W wyroku z dnia 10 sierpnia 2006 r. (V CSK 237/06, BSN 2006, Nr 11, s. 17) Sąd Najwyższy uznał, że zachowanie uprawnienia do powoływania się na uchybienia przepisom postępowania, z wyjątkiem przewidzianym wart. 162 zd. 2 kpcwymaga - poza dochowaniem terminu zgłoszenia zastrzeżenia - wskazania spostrzeżonego przez stronę uchybienia z wyczerpującym przytoczeniem naruszonych przepisów postępowania wraz z wnioskiem o wpisanie tak sformułowanego zastrzeżenia do protokołu. Niewpisanie zastrzeżenia do protokołu powoduje utratę podnoszonych zarzutów. Sąd Okręgowy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni ten pogląd podziela.
Powyższe względy powodują, iż powódka i tym samym działający za nią pełnomocnik, utracili możliwość skutecznego podnoszenia tego zarzutu w postepowaniu apelacyjnym.
Gwoli wyjaśnienia dodać należy, iż Kodeks postepowania cywilnego nie zna dowodu z „akt sprawy”, bowiemart. 244i następne przewidują tylko dowody z dokumentów, a nie dowód z akt innej sprawy. Bez naruszenia zasady bezpośredniości przewidzianej wart. 235 kpc, możliwe jest jedynie dopuszczenie dowodu z poszczególnych, ściśle określonych dokumentów, a jeżeli mają to być protokoły zeznań świadków przesłuchanych w innej sprawie, to tylko pod warunkiem, że żadna ze stron nie zażądała przeprowadzenia tych dowodów przed sądem orzekającym (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2008 r.,III CSK 344/07, sip. Legalis). W judykaturze utrwalony jest pogląd, iż dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 kpcnie są akta innej sprawy (karnej czy cywilnej) w całości, lecz poszczególne, zawarte w nich dokumenty, protokoły przesłuchań świadków, biegłych, oskarżonych, opinie biegłych itp. Globalne zaliczenie na rozprawie w poczet dowodów obszernych akt innego postępowania, nieprzewidziane przepisamiKodeksu postępowania cywilnegomoże postawić strony w sytuacji zaskoczenia, gdyż nie mogą przewidzieć, które z dokumentów sąd weźmie pod uwagę przy wydawaniu wyroku (vide: wyrok SN z 23 listopada 2011 r.,
IV CSK 142/11, sip. Legalis). Dokumentem urzędowym jest natomiast orzeczenie sądu (vide: wyrok SN z 13 maja 2010 r.,
IV CSK 565/09, sip. Legalis) i protokół rozprawy, który zgodnie zart. 244 § 1 kpc, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (vide: postanowienie SN z 9 kwietnia 2010 r.,
III CSK 178/09, sip. Legalis).
Nie zasługują na uwzględnienie również dwa pozostałe zarzuty apelacji, które dotyczą tej samej materii a mianowicie dokonania przez Sąd Rejonowy nieprawidłowych ustaleń sprzecznych z treścią zebranego materiału dowodowego, dokonanych po naruszającej zasadę wynikającą zart. 233 § 1 kpc, jego ocenie, w konsekwencji nie przyjęcie, iż strony zawarły umowę pożyczki.
W ocenie Sądu II instancji w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie doszło do naruszenia normy zawartej wart. 233 § 1 k.p.c.Przepis ten daje wyraz obowiązywaniu zasady swobodnej oceny dowodów stanowiąc, iż „
sąd oceniawiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału”. Swobodna ocena dowodów odnosi się do wyboru określonych środków dowodowych i do sposobu ich przeprowadzenia. Mają być one ocenione konkretnie i w związku z całym zebranym materiałem dowodowym. Jest to podstawowym zadaniem sądu orzekającego, wyrażającym istotę sądzenia, a więc rozstrzygania kwestii spornych w warunkach niezawisłości, na podstawie własnego przekonania sędziego przy uwzględnieniu całokształtu zebranego materiału (vide: orz. SN z 16 lutego 1996 r., II CRN 173/95, nie publ., sip. Legalis). W orzeczeniu z 10 czerwca 1999 r. II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000, nr 17, poz. 655, Sąd Najwyższy stwierdził, że normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego.
Swobodna ocena dowodów nie może być jednak całkowicie dowolna. W doktrynie i orzecznictwie formułowane są reguły ocenne, które mają pomóc sędziemu, a wyprowadzane są przede wszystkim z prawidłowej wykładni obowiązujących w postępowaniu dowodowym przepisów. Granice jej wyznaczają trzy czynniki: logiczny, ustawowy i ideologiczny ( patrz: Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, pod red. T. Erecińskiego, Wydawnictwo Prawnicze, Wa-wa 1997, str. 379 i nast. ). Pierwszy z tych czynników oznacza, iż sąd ma obowiązek wyprowadzenia z materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych, bowiem własne przekonanie sądu nie może naruszać zasady logicznego powiązania wniosków z zebranym w sprawie materiałem. Sąd może dawać wiarę tym lub innym dowodom, czy świadkom, czyli swobodnie oceniać ich zeznania, nie może jednak na tle tych zeznań budować wniosków, które z nich nie wynikają. Zasada ta ujęta jest w ramy proceduralne, tzn. musi odpowiadać pewnym warunkom określonym przez prawo procesowe (czynnik ustawowy), co oznacza, że sąd może oprzeć swe przekonanie jedynie na dowodach prawidłowo przeprowadzonych, z zachowaniem wymagań dotyczących źródeł dowodzenia oraz zasady bezpośredniości oraz, że ocena dowodów musi być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Nadto sąd zobowiązany jest przeprowadzić selekcję dowodów, tj. dokonać wyboru tych, na których się oparł i ewentualnie odrzucić inne, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wiąże się to z obowiązkiem należytego uzasadnienia orzeczenia (art. 328 § 2 kpc). Uważa się także, iż granice swobodnej oceny dowodów warunkuje czynnik ideologiczny, tj. poziom świadomości prawnej sędziego oraz obowiązujące w danym momencie poglądy na sądowe stosowanie prawa. Obok znajomości przepisów, doktryny i orzecznictwa na postępowanie sędziego i sposób oceny przez niego różnych środków dowodowych wpływają także informacje dotyczące różnych faktów życia społecznego, jego ogólna kultura prawna, jak również system pozaprawnych reguł i ocen społecznych, do których odsyłają przepisy obowiązującego prawa.
Przysługujące sądowi prawo swobodnej oceny dowodów musi być tak stosowane, aby prawidłowość jego realizacji mogła być sprawdzona w toku instancji. Ale skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sądart. 233 § 1 kpcwymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów (vide: uzasadnienie wyroku SA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2012 r., I ACa 1203/12; uzasadnienie wyroku SA w Katowicach z dnia 1 lutego 2013 r., V ACa 721/12 – sip. LexOmega). Nie jest bowiem wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (vide: SN w orz. z 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98 nie publ., z 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/00, „Wokanda” 2000, nr 7, poz. 10, i z 5 sierpnia 1999 r., II UKN 76/99, OSNAPiUS 2000, nr 19, poz. 732).
Przede wszystkim wskazać należy, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postepowanie dowodowe, uwzględniając przy tym rozkład ciężaru dowodu. Pozwanego, działającego bez profesjonalnego pełnomocnika, pouczył o treściart. 6 kci223 kpc, o czym świadczy zapis w protokole rozprawy z dnia 11 kwietnia 2013r. (vide: k-187). Nie miał natomiast takiego obowiązku wobec powódki, bowiem była ona reprezentowana przez ustanowionego dla niej z urzędu pełnomocnika (art. 5 kpc). Dokonał pod tym kątem selekcji zgłaszanych przez strony dowodów i nie miał obowiązku przeprowadzać tych, które dotyczyły okoliczności, których strona wnioskująca nie była zobowiązana wykazywać. Zatem zasadnym było pominięcie dowodów zawnioskowanych przez pozwanego, czemu wyraz dał Sąd Rejonowy zarówno w postanowieniu wydanym przed zamknięciem rozprawy w dniu 13 czerwca 2013r. jak i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Zdaniem Sądu II-ej instancji, w oparciu o tak zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, zasady logiki i doświadczenie życiowe, Sąd Rejonowy zasadnie uznał, iż powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na nieudowodnienie przesłanek obciążających, zgodnie zart. 6 kc, powódkę. Tylko taka ocena wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego, zdaniem Sądu II-ej instancji, jest zgodna z dyspozycjąart. 233 § 1 kpc.Rzeczą sądu nie jest bowiem poszukiwanie dowodów ale ocena zaoferowanych dowodów i ustalenie w oparciu o nie stanu faktycznego, jak też jego subsumpcja prawna. Podkreślić w tym miejscu należy, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza, w tym zakresie, reguły swobodnej oceny dowodów i nie może zostać wzruszona poprzez ogólnie w tym zakresie sformułowany zarzut. Ocena dokonana przez Sąd Rejonowy jest prawidłowa dlatego należy uznać, iż nie są zasadne zarzuty apelacji zmierzające do jej skutecznego podważenia (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2005 r., I ACa 513/05, LEX nr 186115).
Dodać przy tym należy, że przysługujące sądowi prawo swobodnej oceny dowodów musi być tak stosowane, aby prawidłowość jego realizacji mogła być sprawdzona w toku instancji. W judykaturze utrwalony jest pogląd, który Sąd Okręgowy, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela, iż tylko ocena rażąco błędna lub oczywiście sprzeczna z treścią materiału dowodowego, może czynić usprawiedliwionym zarzut naruszenia, wynikającej zart. 233 § 1 kpc, zasady swobodnej oceny dowodów. W realiach przedmiotowej sprawy tak sformułowany zarzut apelacyjny nie jest zasadny. Sąd I instancji prawidłowo ocenił zaoferowany mu przez powódkę materiał dowodowy.
Wobec powyższego, apelacja powódki, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 kpc.
O kosztach postepowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 108 § 1 kpcw zw. z §§ 19 pkt 1, 13 ust. 1 pkt 1 i 6 pkt 6 rozporządzenia MS z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…).
| 467
|
15/102000/0002003/Ca
|
Sąd Okręgowy w Słupsku
|
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59",
"art": "art. 45;art. 45 § 1",
"isap_id": "WDU19640090059",
"text": "art. 45 § 1 k.r.o.",
"title": "Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 567;art. 567 § 3",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 567 § 3 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 720;art. 720 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 720 § 2 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 108; art. 108 § 1; art. 162; art. 162 zd. 2; art. 217; art. 217 § 2; art. 223; art. 227; art. 232; art. 233; art. 233 § 1; art. 235; art. 244; art. 244 § 1; art. 245; art. 246; art. 328; art. 328 § 2; art. 385; art. 5; art. 567; art. 567 § 3; art. 618; § 1; § 3)",
"Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 - art. 45; art. 45 § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 6; art. 720; art. 720 § 2; art. 74)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151015000000503_I_C_000570_2013_Uz_2013-09-19_001
|
I C 570/13
| 2013-09-19T00:00:00
| 2013-11-07T01:01:02
| 2014-07-23T20:27:59
|
15101500
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I C 570/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2013r. Sąd Okręgowy w Gdańsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Barbara Rączka - Sekścińska Protokolant st. sekr. sąd. Marzena Łabędkowska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2013r. w Gdańsku sprawy z powództwa K. K. (1) , K. K. (2) przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w G. , A. C. o unieważnienie umowy I Oddala powództwo, II Zasądza od powodów K. K. (1) i K. K. (2) na rzecz pozwanej (.
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Izabela Stankiewicz" xVersion="1.0" xLang="PL" xYear="2013" xEditor="murban-gugniewicz" xToPage="4" xPublisher="istankiewicz" xFlag="published" xEditorFullName="Monika Urban-Gugniewicz" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000570" xVolType="15/101500/0000503/C">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt I C 570/13</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia 19 września 2013r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy w Gdańsku I Wydział Cywilny</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xText/>
<xText>Przewodniczący SSO Barbara Rączka - Sekścińska Protokolant st. sekr. sąd. Marzena Łabędkowska</xText>
<xText/>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 16 września 2013r. w Gdańsku</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>K. K. (1)</xAnon>, <xAnon>K. K. (2)</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon>, <xAnon>A. C.</xAnon>
</xText>
<xText>o unieważnienie umowy</xText>
<xText/>
<xText>I Oddala powództwo,</xText>
<xText>II Zasądza od powodów <xAnon>K. K. (1)</xAnon> i <xAnon>K. K. (2)</xAnon> na rzecz pozwanej <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon> kwotę 300 zł (trzystu złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w pozostałej części nie obciąża powodów tymi kosztami.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powodowie <xAnon>K. K. (1)</xAnon> i <xAnon>K. K. (2)</xAnon> - po ostatecznym sprecyzowaniu żądania - domagali się unieważnienia umowy z dnia 14.02.2011r. zawartej pomiędzy <xAnon> (...) Spółdzielnią Mieszkaniową</xAnon> przy ul. <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon> a <xAnon>A. C.</xAnon> prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą <xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>S.</xAnon> na wykonanie robót w budynku przy ul. <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon> oraz zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz od pozwanego.</xText>
<xText>W uzasadnieniu wskazali, iż są właścicielami lokalu mieszkalnego położonego w budynku przy ul. <xAnon>(...)</xAnon>w którym firma<xAnon>(...)</xAnon>na mocy umowy z dnia 14.02.2011r. zawartej z Zarządem <xAnon>(...)</xAnon>Spółdzielni Mieszkaniowej po przeprowadzeniu przetargu miała dokonać wymiany instalacji wodociągowej oraz wykonać instalację ciepłej wody z robotami towarzyszącymi. Powodowie zaznaczyli, iż prace będące przedmiotem umowy, były szczegółowo opisane w "Specyfikacji istotnych warunków zamówienia", jednakże w dniu 2.08.2011r. Zarząd Spółdzielni zasadniczo zmienił warunki ich wykonania , co uzasadnia żądanie unieważnienia umowy. Dodatkowo powodowie podkreślili, iż Zarząd Spółdzielni nie może bez ich zgody wykonywać żadnych robót w mieszkaniach własnościowych ani też finansować ich z funduszu remontowego, gdyż wszelkie prace w lokalu stanowiącym ich własność winni wykonać sami na własny koszt w oparciu o indywidualne umowy. Nie może więc również narzucać powodom ich własnego wykonawcy.</xText>
<xText/>
<xText>Pozwana <xAnon>(...)</xAnon>Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.</xText>
<xText>Uzasadniając powyższe pozwana wskazała, iż powodowie nie posiadają legitymacji do żądania unieważnienia przez Sąd umowy z dnia 14.02.2011r. Podkreślili, iż to pozwana oraz <xAnon>A. C.</xAnon>jako wykonawca są stronami umowy, a zatem kształtowanie praw i obowiązków wynikających z niej należy wyłącznie do stron umowy, a nie do powodów. Powołując się na przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20010040027" xTitle="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27">ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych</xLexLink> oraz przepisy ustawy o prawie własności lokali, a także postanowienia zawarte w statucie spółdzielni i w aktach prawa wewnętrznego uchwalonych przez organy statutowe pozwana wywodziła, iż Spółdzielnia nie musiała uzyskiwać zgody współwłaścicieli na wykonanie praw remontowych w mieszkaniach, w tym wymianę pionów wodociągowych, wymianę instalacji wodociągowej i wykonanie instalacji wody cieplnej, gdyż przepisy wewnątrz spółdzielcze nie przewidują takiego obowiązku. Ponadto wskazała, iż wbrew twierdzeniom powodów mogła, bez ich zgody, finansować roboty objęte zaskarżoną umową z funduszu remontowego. Powołała się przy tym na uchwały Rady Nadzorczej Nr 69/2009 z dnia 22.10.2009r. oraz Nr 88.2010 z dnia 16.12.2010r.</xText>
<xText/>
<xText>Pozwany <xAnon>A. C.</xAnon> również wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie solidarnie od powodów na swoją rzecz kosztów procesu, kwestionując w całości wniesione powództwo. Także i on zaznaczył, iż powodowie nie posiadają czynnej legitymacji procesowej do występowania niniejszym postępowaniu, gdyż nie posiadają, zgodnie z <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.189 kpc</xLexLink>, interesu prawnego. W jego ocenie przysługuje im roszczenie dalej idące tj. o naprawienie jakoby poniesionej w wykonaniu zaskarżonej umowy szkody oraz przywrócenie stanu poprzedniego klatki schodowej. Podkreślił, iż sporna umowa została zawarta i podpisana przez strony w pełni umocowane do reprezentacji obydwu pozwanych podmiotów, została wykonana i nie jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa, nie miała na celu jego obejście ani też nie pozostawała sprzeczna z zasadami współżycia społecznego czy społeczno-gospodarczym przeznaczeniem umowy.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xText>
<xText/>
<xText>W grudniu 2010r. <xAnon>(...)</xAnon>Spółdzielnia Mieszkaniowa w <xAnon>G.</xAnon> ogłosiła przetarg na roboty remontowe polegające na uszczelnianiu instalacji gazowej płynnymi polimerami, wymianę pionów instalacji elektrycznej, wymianę pionów wodociągowych, wykonanie instalacji ciepłej wody użytkowej, remont pomieszczeń biurowych, docieplenie budynków mieszkalnych z remontem loggii i balkonów. Roboty miały zostać wykonane wg warunków zawartych w Specyfikacji istotnych warunków zamówienia.</xText>
<xText>W wyniku przetargu wybrano ofertę złożoną przez <xAnon>A. C.</xAnon>, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon> i w dniu 14.02.2011r. doszło do zawarcia umowy. Jej przedmiotem było zlecenie wykonania robót remontowych polegających na wymianie pionów wodociągowych w budynku przy ul. <xAnon>(...)</xAnon> i <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon> oraz wymiana instalacji wodociągowej i wykonanie instalacji ciepłej wody z robotami towarzyszącymi w budynku przy ul.<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>G.</xAnon>. Szczegółowy zakres robót z określeniem technologii ich wykonania miał zostać ustalony w protokóle wprowadzenia na budowę.</xText>
<xText/>
<xText>[dowód: kopia ogłoszenia k. 12, odpis specyfikacji istotnych warunków zamówienia k. 13-15, obmiar k. 16-17, plan k. 18, odpis umowy z dnia 14.02.2011r. k. 19-22, kosztorys k. 23-45, kopia pisma z dnia 14.02.2011r. k. 53]</xText>
<xText/>
<xText>Aneksem z dnia 6.06.2011r. rozszerzono zakres robót objętych umową o wykonanie remontu instalacji elektrycznej i wyniesienie układów pomiarowych z lokali mieszkalnych w budynku przy ul. <xAnon>(...)</xAnon>
<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>G.</xAnon>, natomiast odstąpiono od wykonania wymiany pionów wodociągowych w budynku przy ul. <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText/>
<xText>[dowód: odpis aneksu z dnia 6.06.2011r. k. 47]</xText>
<xText/>
<xText>W dniu 2.08.2011r. doszło do przekazania wykonawcy placu budowy dla prowadzenia robót. Wówczas też ustalono zakres robót, określając go szczegółowo w protokole przekazania.</xText>
<xText>Pismem z dnia 4.08.2011r. powodowie sprzeciwili się powyższemu i zażądali wstrzymania i całkowitego zaprzestania montażu nowej instalacji wodociągowej w korytarzu prowadzącym do ich mieszkania. Podobny protest wyrazili również inni mieszkańcy budynku przy ul. <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon>. Mimo powyższego roboty były nadal kontynuowane i zostały zakończone.</xText>
<xText/>
<xText>[dowód: kopia protokołu k. 46, odpis pisma z dnia 4.08.2011r. k. 54, protest k. 68-69, pismo z dnia 13.09.2011r. k. 73, z dnia 4.10.2011r. k. 74]</xText>
<xText/>
<xText>Sąd zważył, co następuje:</xText>
<xText/>
<xText>Powyższy stan faktyczny, w zakresie, w jakim było to niezbędne dla rozstrzygnięcia, Sąd ustalił w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, oceniając go jako wiarygodny. Z uwagi zaś na treść żądania i przyjętą podstawę rozstrzygnięcia, Sąd oddalił wnioski dowodowe strony powodowej, uznając, iż ich przeprowadzenie zbędne.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd rozważał niniejszą sprawę, ograniczając się do roszczenia wysuwanego przez powodów i będąc związany jego treścią. Zważywszy na to, iż z okoliczności faktycznych przytoczonych z treści pozwu wynikało, że powodowie kwestionują umowę z dnia 14.02.2011r., zawartą pomiędzy pozwanymi <xAnon>(...)</xAnon> Spółdzielnią Mieszkaniową a <xAnon>A. C.</xAnon>na rozprawie w dniu 16.09.2013r. Sąd pouczał działających bez profesjonalnego pełnomocnika małżonków <xAnon>K.</xAnon> w zakresie różnic pomiędzy żądaniem ustalenia nieważności umowy a jej unieważnieniem, powodowie zaś wyraźnie oświadczyli, iż co prawda kwestionowana umowa miała pewne wady, jednakże w chwili zawarcia była ważna, natomiast dopiero Sąd winien ją w niniejszym postępowaniu unieważnić.</xText>
<xText>Tak sformułowanego żądania Sąd nie mógł jednak uwzględnić.</xText>
<xText>Sąd miał bowiem na uwadze, iż powodowie nie wykazali, by w ogóle przysługiwało im takie roszczenie o unieważnienie umowy, a zatem, iż mają legitymację czynną w sprawie. Legitymacja ta stanowi legitymację formalną i decyduje o możliwości występowania w procesie w charakterze strony powodowej. Tymczasem brak przepisu prawa materialnego, który przyznawałby powodom uprawienie do występowania z takim roszczeniem. Brak jest zresztą w ogóle przepisu, który dawałby podstawę do sformułowania powództwa o unieważnienie umowy, wobec czego przyjąć należy, iż powództwo takie w ogóle nie istnieje. Przewidziane zostało natomiast powództwo o rozwiązanie umowy, jednakże może być ono sformułowane w szczególnych, ściśle określonych w przepisach okolicznościach i jedynie przez określone podmioty - tj. strony tej umowy. Powodowie zaś nie są stronami stosunku umownego, czemu zresztą nie zaprzeczają, są natomiast nimi <xAnon>(...)</xAnon> Spółdzielnia Mieszkaniowa jako zamawiający oraz <xAnon>A. C.</xAnon>jako wykonawca. To oni jedynie, przy spełnieniu ściśle określonych warunków, mogliby żądać rozwiązania umowy, tego jednak nie uczynili, a sama umowa, jak ustalono, została wykonana. Natomiast dla oceny roszczenia o unieważnienie umowy kwestie prawidłowości wykonania umowy, sporządzonej przy tym dokumentacji czy też uprawnień osób wykonujących prace i je odbierających, podnoszone przez powodów, są w takiej sytuacji bez znaczenia.</xText>
<xText>Mając zatem na uwadze, iż roszczenie, z którym występowali powodowie , nie znajduje podstawy prawnej w obowiązujących przepisach, Sąd oddalił powództwo, o czym orzeczono w pkt I wyroku.</xText>
<xText/>
<xText>W pkt II wyroku Sąd rozstrzygnął o kosztach procesu na zasadzie <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 102 k.p.c.</xLexLink>, zasądzając od powodów jako strony przegrywającej na rzecz <xAnon>(...)</xAnon>Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 300 zł. tytułem kosztów zastępstwa procesowego, w pozostałej części nie obciążając powodów tymi kosztami. Sąd uznał bowiem, iż skoro postępowanie w sprawie niniejszej ograniczyło się do jednej rozprawy, a udział samych stron był niewielki, gdyż zadaniem Sądu była ocena materiału dowodowego zgromadzonego już do tej pory, zasadnym będzie obciążenie powoda jedynie częścią kosztów zastępstwa procesowego tj. właśnie kwotą 300 zł.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
| null | null | null |
[
"brak"
] |
Izabela Stankiewicz
| null |
Monika Urban-Gugniewicz
|
[
"Umowa O Roboty Budowlane"
] | 4
|
Sygn. akt I C 570/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 września 2013r.
Sąd Okręgowy w Gdańsku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSO Barbara Rączka - Sekścińska Protokolant st. sekr. sąd. Marzena Łabędkowska
po rozpoznaniu w dniu 16 września 2013r. w Gdańsku
sprawy z powództwaK. K. (1),K. K. (2)
przeciwko(...) Spółdzielni MieszkaniowejwG.,A. C.
o unieważnienie umowy
I Oddala powództwo,
II Zasądza od powodówK. K. (1)iK. K. (2)na rzecz pozwanej(...) Spółdzielni MieszkaniowejwG.kwotę 300 zł (trzystu złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w pozostałej części nie obciąża powodów tymi kosztami.
UZASADNIENIE
PowodowieK. K. (1)iK. K. (2)- po ostatecznym sprecyzowaniu żądania - domagali się unieważnienia umowy z dnia 14.02.2011r. zawartej pomiędzy(...) Spółdzielnią Mieszkaniowąprzy ul.(...)wG.aA. C.prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą(...)wS.na wykonanie robót w budynku przy ul.(...)wG.oraz zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz od pozwanego.
W uzasadnieniu wskazali, iż są właścicielami lokalu mieszkalnego położonego w budynku przy ul.(...)w którym firma(...)na mocy umowy z dnia 14.02.2011r. zawartej z Zarządem(...)Spółdzielni Mieszkaniowej po przeprowadzeniu przetargu miała dokonać wymiany instalacji wodociągowej oraz wykonać instalację ciepłej wody z robotami towarzyszącymi. Powodowie zaznaczyli, iż prace będące przedmiotem umowy, były szczegółowo opisane w "Specyfikacji istotnych warunków zamówienia", jednakże w dniu 2.08.2011r. Zarząd Spółdzielni zasadniczo zmienił warunki ich wykonania , co uzasadnia żądanie unieważnienia umowy. Dodatkowo powodowie podkreślili, iż Zarząd Spółdzielni nie może bez ich zgody wykonywać żadnych robót w mieszkaniach własnościowych ani też finansować ich z funduszu remontowego, gdyż wszelkie prace w lokalu stanowiącym ich własność winni wykonać sami na własny koszt w oparciu o indywidualne umowy. Nie może więc również narzucać powodom ich własnego wykonawcy.
Pozwana(...)Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Uzasadniając powyższe pozwana wskazała, iż powodowie nie posiadają legitymacji do żądania unieważnienia przez Sąd umowy z dnia 14.02.2011r. Podkreślili, iż to pozwana orazA. C.jako wykonawca są stronami umowy, a zatem kształtowanie praw i obowiązków wynikających z niej należy wyłącznie do stron umowy, a nie do powodów. Powołując się na przepisyustawy o spółdzielniach mieszkaniowychoraz przepisy ustawy o prawie własności lokali, a także postanowienia zawarte w statucie spółdzielni i w aktach prawa wewnętrznego uchwalonych przez organy statutowe pozwana wywodziła, iż Spółdzielnia nie musiała uzyskiwać zgody współwłaścicieli na wykonanie praw remontowych w mieszkaniach, w tym wymianę pionów wodociągowych, wymianę instalacji wodociągowej i wykonanie instalacji wody cieplnej, gdyż przepisy wewnątrz spółdzielcze nie przewidują takiego obowiązku. Ponadto wskazała, iż wbrew twierdzeniom powodów mogła, bez ich zgody, finansować roboty objęte zaskarżoną umową z funduszu remontowego. Powołała się przy tym na uchwały Rady Nadzorczej Nr 69/2009 z dnia 22.10.2009r. oraz Nr 88.2010 z dnia 16.12.2010r.
PozwanyA. C.również wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie solidarnie od powodów na swoją rzecz kosztów procesu, kwestionując w całości wniesione powództwo. Także i on zaznaczył, iż powodowie nie posiadają czynnej legitymacji procesowej do występowania niniejszym postępowaniu, gdyż nie posiadają, zgodnie zart.189 kpc, interesu prawnego. W jego ocenie przysługuje im roszczenie dalej idące tj. o naprawienie jakoby poniesionej w wykonaniu zaskarżonej umowy szkody oraz przywrócenie stanu poprzedniego klatki schodowej. Podkreślił, iż sporna umowa została zawarta i podpisana przez strony w pełni umocowane do reprezentacji obydwu pozwanych podmiotów, została wykonana i nie jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa, nie miała na celu jego obejście ani też nie pozostawała sprzeczna z zasadami współżycia społecznego czy społeczno-gospodarczym przeznaczeniem umowy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W grudniu 2010r.(...)Spółdzielnia Mieszkaniowa wG.ogłosiła przetarg na roboty remontowe polegające na uszczelnianiu instalacji gazowej płynnymi polimerami, wymianę pionów instalacji elektrycznej, wymianę pionów wodociągowych, wykonanie instalacji ciepłej wody użytkowej, remont pomieszczeń biurowych, docieplenie budynków mieszkalnych z remontem loggii i balkonów. Roboty miały zostać wykonane wg warunków zawartych w Specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
W wyniku przetargu wybrano ofertę złożoną przezA. C., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą(...)wS.i w dniu 14.02.2011r. doszło do zawarcia umowy. Jej przedmiotem było zlecenie wykonania robót remontowych polegających na wymianie pionów wodociągowych w budynku przy ul.(...)i(...)wG.oraz wymiana instalacji wodociągowej i wykonanie instalacji ciepłej wody z robotami towarzyszącymi w budynku przy ul.(...)wG.. Szczegółowy zakres robót z określeniem technologii ich wykonania miał zostać ustalony w protokóle wprowadzenia na budowę.
[dowód: kopia ogłoszenia k. 12, odpis specyfikacji istotnych warunków zamówienia k. 13-15, obmiar k. 16-17, plan k. 18, odpis umowy z dnia 14.02.2011r. k. 19-22, kosztorys k. 23-45, kopia pisma z dnia 14.02.2011r. k. 53]
Aneksem z dnia 6.06.2011r. rozszerzono zakres robót objętych umową o wykonanie remontu instalacji elektrycznej i wyniesienie układów pomiarowych z lokali mieszkalnych w budynku przy ul.(...)
(...)wG., natomiast odstąpiono od wykonania wymiany pionów wodociągowych w budynku przy ul.(...)
[dowód: odpis aneksu z dnia 6.06.2011r. k. 47]
W dniu 2.08.2011r. doszło do przekazania wykonawcy placu budowy dla prowadzenia robót. Wówczas też ustalono zakres robót, określając go szczegółowo w protokole przekazania.
Pismem z dnia 4.08.2011r. powodowie sprzeciwili się powyższemu i zażądali wstrzymania i całkowitego zaprzestania montażu nowej instalacji wodociągowej w korytarzu prowadzącym do ich mieszkania. Podobny protest wyrazili również inni mieszkańcy budynku przy ul.(...)wG.. Mimo powyższego roboty były nadal kontynuowane i zostały zakończone.
[dowód: kopia protokołu k. 46, odpis pisma z dnia 4.08.2011r. k. 54, protest k. 68-69, pismo z dnia 13.09.2011r. k. 73, z dnia 4.10.2011r. k. 74]
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny, w zakresie, w jakim było to niezbędne dla rozstrzygnięcia, Sąd ustalił w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, oceniając go jako wiarygodny. Z uwagi zaś na treść żądania i przyjętą podstawę rozstrzygnięcia, Sąd oddalił wnioski dowodowe strony powodowej, uznając, iż ich przeprowadzenie zbędne.
Sąd rozważał niniejszą sprawę, ograniczając się do roszczenia wysuwanego przez powodów i będąc związany jego treścią. Zważywszy na to, iż z okoliczności faktycznych przytoczonych z treści pozwu wynikało, że powodowie kwestionują umowę z dnia 14.02.2011r., zawartą pomiędzy pozwanymi(...)Spółdzielnią Mieszkaniową aA. C.na rozprawie w dniu 16.09.2013r. Sąd pouczał działających bez profesjonalnego pełnomocnika małżonkówK.w zakresie różnic pomiędzy żądaniem ustalenia nieważności umowy a jej unieważnieniem, powodowie zaś wyraźnie oświadczyli, iż co prawda kwestionowana umowa miała pewne wady, jednakże w chwili zawarcia była ważna, natomiast dopiero Sąd winien ją w niniejszym postępowaniu unieważnić.
Tak sformułowanego żądania Sąd nie mógł jednak uwzględnić.
Sąd miał bowiem na uwadze, iż powodowie nie wykazali, by w ogóle przysługiwało im takie roszczenie o unieważnienie umowy, a zatem, iż mają legitymację czynną w sprawie. Legitymacja ta stanowi legitymację formalną i decyduje o możliwości występowania w procesie w charakterze strony powodowej. Tymczasem brak przepisu prawa materialnego, który przyznawałby powodom uprawienie do występowania z takim roszczeniem. Brak jest zresztą w ogóle przepisu, który dawałby podstawę do sformułowania powództwa o unieważnienie umowy, wobec czego przyjąć należy, iż powództwo takie w ogóle nie istnieje. Przewidziane zostało natomiast powództwo o rozwiązanie umowy, jednakże może być ono sformułowane w szczególnych, ściśle określonych w przepisach okolicznościach i jedynie przez określone podmioty - tj. strony tej umowy. Powodowie zaś nie są stronami stosunku umownego, czemu zresztą nie zaprzeczają, są natomiast nimi(...)Spółdzielnia Mieszkaniowa jako zamawiający orazA. C.jako wykonawca. To oni jedynie, przy spełnieniu ściśle określonych warunków, mogliby żądać rozwiązania umowy, tego jednak nie uczynili, a sama umowa, jak ustalono, została wykonana. Natomiast dla oceny roszczenia o unieważnienie umowy kwestie prawidłowości wykonania umowy, sporządzonej przy tym dokumentacji czy też uprawnień osób wykonujących prace i je odbierających, podnoszone przez powodów, są w takiej sytuacji bez znaczenia.
Mając zatem na uwadze, iż roszczenie, z którym występowali powodowie , nie znajduje podstawy prawnej w obowiązujących przepisach, Sąd oddalił powództwo, o czym orzeczono w pkt I wyroku.
W pkt II wyroku Sąd rozstrzygnął o kosztach procesu na zasadzieart. 102 k.p.c., zasądzając od powodów jako strony przegrywającej na rzecz(...)Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 300 zł. tytułem kosztów zastępstwa procesowego, w pozostałej części nie obciążając powodów tymi kosztami. Sąd uznał bowiem, iż skoro postępowanie w sprawie niniejszej ograniczyło się do jednej rozprawy, a udział samych stron był niewielki, gdyż zadaniem Sądu była ocena materiału dowodowego zgromadzonego już do tej pory, zasadnym będzie obciążenie powoda jedynie częścią kosztów zastępstwa procesowego tj. właśnie kwotą 300 zł.
| 570
|
15/101500/0000503/C
|
Sąd Okręgowy w Gdańsku
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 102",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 102 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 102; art. 189)",
"Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 - )"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152010000001003_II_Ca_002304_2012_Uz_2013-11-05_002
|
II Ca 2304/12
| 2013-11-05T00:00:00
| 2014-02-03T18:15:05
| 2017-06-11T14:45:35
|
15201000
|
1003
|
DECISION, REASON
|
Sygn. akt II Ca 2304/12 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Koźlińska Sędziowie: SO Grzegorz Buła (sprawozdawca) SR (del.) Krzysztof Wąsik Protokolant: Ewelina Hazior po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z wniosku T. K. i A. K. przy uczestnictwie C. W. , S. W. (1) , P. W. i Gminy K. o rozgraniczenie na skutek apelacji wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego dla
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolNmbr="002304" xVolType="15/201000/0001003/Ca" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xFlag="published" xEditorFullName="Paulina Florkowska" xPublisher="gabwol0077" xEditor="pauflo0818" xToPage="13" xLang="PL" xYear="2012" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Gabriela Wolak">
<xName>Postanowienie+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt II Ca 2304/12</xText>
<xText/>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText xALIGNx="right">Dnia 5 listopada 2013 r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="167"/>
<xCOLx xWIDTHx="431"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="right">Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>SSO Anna Koźlińska</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="right">Sędziowie:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>SO Grzegorz Buła (sprawozdawca)</xText>
<xText>SR (del.) Krzysztof Wąsik</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="right">Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Ewelina Hazior</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 r. w Krakowie</xText>
<xText>na rozprawie sprawy z wniosku <xAnon>T. K.</xAnon> i <xAnon>A. K.</xAnon></xText>
<xText>przy uczestnictwie <xAnon>C. W.</xAnon>, <xAnon>S. W. (1)</xAnon>, <xAnon>P. W.</xAnon> i Gminy <xAnon>K.</xAnon></xText>
<xText>o rozgraniczenie</xText>
<xText>na skutek apelacji wnioskodawców</xText>
<xText>od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie</xText>
<xText>z dnia 12 lipca 2012 r., sygnatura akt I Ns 588/10/K</xText>
<xText>postanawia:</xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>zmienić zaskarżone postanowienie w punktach 1b i 1c w ten sposób, że:</xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=")">a</xName>
<xText>dokonać rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej <xAnon>działkę nr (...)</xAnon>położoną w miejscowości <xAnon>S.</xAnon>, gmina <xAnon>K.</xAnon>, z nieruchomością oznaczoną jako <xAnon>działka nr (...)</xAnon>, objętą <xAnon>księgą wieczystą nr (...)</xAnon>, wzdłuż linii wyznaczonej punktami <xAnon>(...)</xAnon>, oznaczonej kolorem zielonym na mapie planu rozgraniczenia z dnia 30 września 2010 roku, L. ks. rob. <xAnon>(...)</xAnon>, sporządzonej przez biegłego sądowego <xAnon>J. H. (1)</xAnon>, stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=")">b</xName>
<xText>dokonać rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej <xAnon>działkę nr (...)</xAnon>położoną w miejscowości <xAnon>S.</xAnon>, gmina <xAnon>K.</xAnon>, z nieruchomością składającą się z <xAnon>działek nr (...)</xAnon>, objętą <xAnon>księgą wieczystą nr (...)</xAnon>, wzdłuż linii wyznaczonej punktami <xAnon>(...)</xAnon>oznaczonej kolorem zielonym na mapie planu rozgraniczenia z dnia 30 września 2010 roku, L. ks. rob. <xAnon>(...)</xAnon> sporządzonej przez biegłego sądowego <xAnon>J. H. (1)</xAnon>, stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia;</xText>
</xUnit>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>przyznać od Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie na rzecz adwokata <xAnon>J. M.</xAnon> kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy) brutto tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu uczestnikowi <xAnon>S. W. (1)</xAnon> w postępowaniu odwoławczym;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>zasądzić od uczestników <xAnon>S. W. (1)</xAnon> i <xAnon>C. W.</xAnon> solidarnie oraz od uczestnika <xAnon>P. W.</xAnon> na rzecz wnioskodawców <xAnon>T. K.</xAnon> i <xAnon>A. K.</xAnon> kwoty po 243,50zł (dwieście czterdzieści trzy złote pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">IV</xName>
<xText>ustalić, że w pozostałym zakresie wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu odwoławczym.</xText>
</xUnit>
</xUnit>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText xALIGNx="center">postanowienia z dnia 5 listopada 2013 roku</xText>
<xText/>
<xText>Postanowieniem z dnia 12 lipca 2012 roku Sąd Rejonowy dokonał w punkcie 1 rozgraniczenia nieruchomości położonej w miejscowości <xAnon>S.</xAnon>Gmina <xAnon>K.</xAnon>, składającej się z <xAnon>działki nr (...)</xAnon>, dla której w Sądzie Rejonowym dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w <xAnon>K.</xAnon>jest prowadzona <xAnon>księga wieczysta o numerze (...)</xAnon>, a której własność jest wpisana na rzecz <xAnon>A. K.</xAnon>i <xAnon>T. K.</xAnon>, względem nieruchomości stanowiących <xAnon>działki nr (...)</xAnon>w ten sposób, że ustalił przebieg granicy wzdłuż punktów <xAnon>(...)</xAnon>, wyznaczonych linią zieloną na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego <xAnon>J. H. (1)</xAnon>z dnia 30 września 2010 roku, stanowiącej integralną część postanowienia, a następnie wzdłuż punktów <xAnon>(...)</xAnon>, wyznaczonych linią koloru czarnego z kropkami i koloru czerwonego na opisanej wyżej mapie. Nadto Sąd pierwszej instancji nakazał pobrać w punktach 2,3 i 4 od wnioskodawców <xAnon>A. K.</xAnon>i <xAnon>T. K.</xAnon>solidarnie, a od uczestnika Gminy <xAnon>K.</xAnon>i od uczestnika <xAnon>P. W.</xAnon>na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie kwoty po 1236,72 zł tytułem zwrotu części wydatków tymczasowo pokrytych przez Skarb Państwa, w punkcie 5 przyznał od Skarbu Państwa na rzecz adwokata <xAnon>J. M.</xAnon>kwotę 442,80 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikowi <xAnon>S. W. (2)</xAnon>oraz ustalił w punkcie 6, że pozostałe koszty postępowania wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie.</xText>
<xText>Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że z wniosku <xAnon>B. C.</xAnon>, a następnie jego następców prawnych <xAnon>T. K.</xAnon>i <xAnon>A. K.</xAnon>, toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące nieruchomości o numerach <xAnon>(...)</xAnon> położonych w miejscowości <xAnon>S.</xAnon>. Wnioskodawcy domagali się przeprowadzenia rozgraniczenia według granicy ewidencyjnej. Z kolei uczestnicy <xAnon>S. W. (1)</xAnon>i <xAnon>C. W.</xAnon>postulowali, aby rozgraniczenie zostało dokonane według mapy katastralnej podnosząc, że granica nie była nigdy przesuwana. Uczestnik zarzucił, że mapy ewidencyjne powstały w wadliwy sposób. Uczestnik <xAnon>P. W.</xAnon>wniósł o rozgraniczenie według mapy katastralnej, argumentując, że granica nie była przesuwana. Uczestnik Gmina <xAnon>K.</xAnon>domagała się rozgraniczenia według mapy ewidencyjnej.</xText>
<xText>Z ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone na wniosek <xAnon>B. C.</xAnon>zostało umorzone. Nieruchomość oznaczona jako nr<xAnon>(...)</xAnon>jest własnością <xAnon>A. K.</xAnon>i <xAnon>T. K.</xAnon>. W Sądzie Rejonowym dla Krakowa – Krowodrzy <xAnon>K.</xAnon>Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych w <xAnon>K.</xAnon>jest prowadzona dla tej nieruchomości <xAnon>księga wieczysta o numerze (...)</xAnon>. Nieruchomość składająca się z <xAnon>działek numer (...)</xAnon>jest własnością uczestnika <xAnon>P. W.</xAnon>. Dla tej nieruchomości jest prowadzona <xAnon>księga wieczysta o numerze (...)</xAnon>. Z kolei nieruchomość stanowiąca <xAnon>działkę o numerze (...)</xAnon>stanowi własność uczestników <xAnon>S. W. (1)</xAnon>i <xAnon>C. W.</xAnon>. Dla tej nieruchomości jest prowadzona <xAnon>księga wieczysta o numerze (...)</xAnon>. Wreszcie własność nieruchomości stanowiącej <xAnon>działkę numer (...)</xAnon>przysługuje Gminie <xAnon>K.</xAnon>. Nieruchomość ta ma urządzoną <xAnon>księgę wieczystą o numerze (...)</xAnon>. Sąd Rejonowy ustalił nadto, że biegły <xAnon>J. H. (1)</xAnon>wskazał na planie rozgraniczenia przebieg granicy według mapy ewidencyjnej, katastralnej, oświadczeń wnioskodawców i uczestników. Wnioskodawcy są następcami prawnymi <xAnon>B. C.</xAnon>, który nabył nieruchomość składającą się z <xAnon>działki nr (...)</xAnon>od swojej matki. Od strony działki uczestników <xAnon>S.</xAnon>i <xAnon>C. W.</xAnon>było urządzone ogrodzenie. Od strony <xAnon>działki nr (...)</xAnon>urządzono ogrodzenie w latach 90 ubiegłego wieku. Pomiędzy <xAnon>działkami nr (...)</xAnon>urządzone jest trwałe ogrodzenie posadowione na metalowych słupach z siatki. Z poczynionych ustaleń wynikało także, że <xAnon>S. W. (1)</xAnon>nabył <xAnon>działkę nr (...)</xAnon>w formie darowizny w 1970 roku, istniejące ogrodzenie tej działki, biegnące od drogi w kierunku południowym powstało w 1984 roku i zostało wybudowane przez <xAnon>S. W. (1)</xAnon>. W części, gdzie nie istnieje ogrodzenie pomiędzy <xAnon>działkami nr (...)</xAnon>teren był użytkowany rolniczo przez <xAnon>S. W. (1)</xAnon>. W miejscowości <xAnon>S.</xAnon>wszczęto postępowanie scaleniowe zakończone decyzją Prezydenta Miasta <xAnon>K.</xAnon>w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia, w wyniku czego zastąpiono mapy katastralne i wprowadzono mapy ewidencyjne. Granica między <xAnon>działkami nr (...)</xAnon>została ustalona po scaleniu gruntów.</xText>
<xText>Dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego Sąd pierwszej instancji wskazał na kryteria rozgraniczenia określone w <xLexLink xArt="art. 153" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 153 k.c.</xLexLink> i stwierdził, że w niniejszej sprawie rozgraniczenie winno nastąpić na podstawie aktualnego stanu prawnego. Sąd Rejonowy podniósł, że zasięg prawa własności nieruchomości został przez niego określony na podstawie odpisów z ksiąg wieczystych, decyzji administracyjnych, zeznań stron i opinii biegłego, przy czym istotne znaczenie miała według Sąd okoliczność, że na terenie miejscowości <xAnon>S.</xAnon> w 1982 roku zostało przeprowadzone postępowanie scaleniowe. Sąd Rejonowy wskazał, że w wyniku scalenia gruntów powstaje nowy stan własności nieruchomości, a określone w drodze scalenia granice konkretyzują kształt nowo powstałych nieruchomości. Tak ustalona granica wyznacza wic zakres własności. Przedmiotowe działki były objęte postępowaniem scaleniowym w 1982 roku i w oparciu o to postępowanie scaleniowe ustalono granice ewidencyjne tych nieruchomości. Na marginesie Sąd Rejonowy zauważył, że rozważając hipotetycznie ewentualną możliwość zasiedzenia przygranicznego pas gruntu przez uczestnika i jego poprzedników prawnych należałoby stwierdzić, że nie zostały spełnione przesłanki do zasiedzenie w zakresie odpowiedniego upływu czasu, który ewentualnie upłynąłby dopiero na koniec 2012 roku. O kosztach Sąd Rejonowy orzekł na zasadzie <xLexLink xArt="art. 520;art. 520 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 520 § 1 k.p.c.</xLexLink>, a nadto rozłożył koszty sporządzenia opinii w sprawie, poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa na wnioskodawców i uczestników.</xText>
<xText/>
<xText>W apelacji od powyższego postanowienia wnioskodawcy zarzucili naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie <xLexLink xArt="art. 153" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 153 k.c.</xLexLink> na skutek naruszenia kryteriów rozgraniczenia i dokonania go w oparciu o kryterium granicy faktycznej wskazanej przez uczestników z pominięciem kryterium prawnego wynikającego z ewidencji gruntów oraz naruszenie prawa procesowego w zakresie <xLexLink xArt="art. 328" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 k.p.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów i sprzeczność pomiędzy uzasadnieniem a sentencją rozstrzygnięcia. Wskazując na powyższe apelujący domagali się zmiany zaskarżonego postanowienia i dokonania rozgraniczenia <xAnon>działki nr (...)</xAnon>z <xAnon>działkami nr (...)</xAnon>przez punktu numer <xAnon>(...)</xAnon>, to jest linią koloru zielonego zgodnie z planem rozgraniczenia sporządzonym przez biegłego <xAnon>J. H. (1)</xAnon>do opinii z dnia 30 września 2010 roku oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zarzucili, że rozgraniczenie dokonane przez Sąd Rejonowy zostało wyznaczone według wskazań uczestników, co pozostaje w sprzeczności z granicą odpowiadającą stanowi prawnemu, oraz że granica prawna jest granicą ewidencyjną. Zarzucili, iż brak jest podstaw do pominięcia pierwszego z kryteriów określonych w <xLexLink xArt="art. 153" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 153 k.c.</xLexLink>, skoro nie doszło ani do stwierdzenia zasiedzenia ani do ugody. Granica prawna została jednoznacznie przedstawiona przez biegłego, jest ona wyraźna i odrębna od przebiegu płotu i linii wyznaczonej przez uczestników i jest rezultatem opisanego przez biegłego postępowania scaleniowego, a w związku z tym jej pominięcie byłoby równoznaczne z częściowym zniweczeniem skutków postępowania scaleniowego. Nadto zarzucili, że Sąd Rejonowy w uzasadnieniu w żaden sposób nie zaznaczył faktu, iż rozstrzygnięcie oparł nie na omawianej granicy prawnej, którą w uzasadnieniu wskazywał jako jedynie prawidłową, lecz na granicy faktycznej okazanej przez uczestników.</xText>
<xText/>
<xText>W odpowiedzi na apelację uczestnicy <xAnon>C. W.</xAnon>, <xAnon>S. W. (1)</xAnon> i <xAnon>P. W.</xAnon> domagali się jej oddalenia, a <xAnon>S. W. (1)</xAnon> nadto zasądzenia na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej mu z urzędu.</xText>
<xText/>
<xText>Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd Okręgowy przyjął za własne ustalenia Sądu pierwszej instancji uznając je za prawidłowe oraz oparte na właściwej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego. Nadmienić jednak trzeba, że w ustaleniach tych zabrakło określenia konkretnego przebiegu linii granicznej pomiędzy nieruchomościami objętymi tym postępowaniem, poza wskazaniem, że biegły sądowy wykreślił na sporządzonej przez siebie mapie przebieg granicy według obowiązującej mapy ewidencyjnej, mapy katastralnej oraz zgodnie ze wskazaniami poszczególnych uczestników postępowania.</xText>
<xText/>
<xText>Nadto Sąd Okręgowy ustalił co następuje:</xText>
<xText/>
<xText>Nieruchomość stanowiąca dz. <xAnon>(...)</xAnon>objęta jest <xAnon>księgą wieczystą nr (...)</xAnon>. Księga ta została założona w dniu 12 stycznia 2005 roku, po odłączeniu dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>z <xAnon>księgi wieczystej o numerze (...)</xAnon>. Jako właściciele wpisani zostali <xAnon>A. K.</xAnon>i <xAnon>T. K.</xAnon>, na prawach wspólności ustawowej. Wpis ten nastąpił przy założeniu księgi wieczystej. Podstawą wpisu prawa własności była umowa darowizny z dnia 30 grudnia 2004 roku nr rep. A <xAnon>(...)</xAnon>, zawarta pomiędzy darczyńcą <xAnon>B. C.</xAnon>, a wnioskodawcami. Przy zawarciu umowy strony dysponowały wyrysem z mapy ewidencyjnej i wypisem z rejestru gruntów dotyczącymi dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>. Poprzednik prawny wnioskodawców <xAnon>B. C.</xAnon>przedmiotową nieruchomość nabył z kolei od swojej matki <xAnon>A. C.</xAnon>, na podstawie umowy darowizny z dnia 16 października 1995 roku nr rep. A <xAnon>(...)</xAnon>, a jego prawo ujawnione było w <xAnon>księdze wieczystej nr (...)</xAnon>. <xAnon>Księga wieczysta o nr (...)</xAnon>, nosząca poprzednio numer <xAnon>(...)</xAnon>, została założona w dniu 30 czerwca 1986 roku, dla nieruchomości położonej w miejscowości <xAnon>S.</xAnon>gm. <xAnon>K.</xAnon>, składającej się z dz. nr nr <xAnon>(...)</xAnon>, na podstawie rejestru pomiarowego i wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz decyzji z dnia 6 września 1980 roku nr <xAnon>(...)</xAnon>i z dnia 24 sierpnia 1981r. nr <xAnon>(...)</xAnon>oraz decyzji z dnia 20 sierpnia 1981r. nr <xAnon>(...)</xAnon>. Przy założeniu księgi wieczystej jako właściciel wpisana została <xAnon>A. C.</xAnon>c. <xAnon>J.</xAnon>i <xAnon>J.</xAnon>.</xText>
<xText>Dowód: akta księgi wieczystej <xAnon>(...)</xAnon>, umowa darowizny z dnia 16.10.1995r. nr rep. A <xAnon>(...)</xAnon>– akta w/w księgi, akta księgi wieczystej <xAnon>(...)</xAnon>, umowa darowizny z dnia 30.12.2004r. nr rep. A <xAnon>(...)</xAnon>, wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia 21.12.2004r., wypis z rejestru gruntów z dnia 20.12.2004r. – akta w/w księgi;</xText>
<xText>Nieruchomość stanowiąca dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>objęta jest <xAnon>księgą wieczystą nr (...)</xAnon>(poprzedni numer <xAnon>(...)</xAnon>). Księga ta została założona w dniu 30 czerwca 1986 roku dla nieruchomości położonej w miejscowości <xAnon>S.</xAnon>, gm. <xAnon>K.</xAnon>, składającej się z dz. nr nr <xAnon>(...)</xAnon>. Jako właściciele zostali przy założeniu księgi wieczystej wpisani <xAnon>S. W. (1)</xAnon>i <xAnon>C. W.</xAnon>na prawach wspólności ustawowej. Podstawą założenia tej księgi wieczystej i wpisu prawa własności były te same dokumenty, który stanowiły podstawę założenia <xAnon>księgi wieczystej nr (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Dowód: akta księgi wieczystej <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText>Nieruchomość położona w <xAnon>miejscowości S.</xAnon>, gm. <xAnon>K.</xAnon>, składająca się z m.in. z dz. nr nr <xAnon>(...)</xAnon>i <xAnon>(...)</xAnon>objęta jest <xAnon>księgą wieczystą nr (...)</xAnon>(dawniej <xAnon>(...)</xAnon>). Księga ta została urządzona w dniu 15 stycznia 1993 roku, dla nieruchomości składającej się z dz. nr nr <xAnon>(...)</xAnon>, po ich odłączeniu z <xAnon>księgi wieczystej (...)</xAnon>(poprzednio <xAnon>(...)</xAnon>), a przy jej urządzeniu jako właściciel wpisany został <xAnon>G. N.</xAnon>na podstawie umowy darowizny z dnia 21 lutego 1992 roku. <xAnon>Księga wieczysta (...)</xAnon>została założona w dniu 17 maja 1985 roku, dla nieruchomości złożonej z dz. nr nr <xAnon>(...)</xAnon>. Przy założeniu księgi wieczystej jako właścicielka wpisana została <xAnon>R. K.</xAnon>c. <xAnon>(...)</xAnon>. Podstawą założenia <xAnon>księgi wieczystej (...)</xAnon>i wpisu w niej prawa własności były te same dokumenty co w przypadku <xAnon>księgi wieczystej (...)</xAnon>. W dniu 21 lutego 1992 roku <xAnon>R. K.</xAnon>, oświadczyła że na podstawie dokumentów scaleniowych jest właścicielką nieruchomości objętej <xAnon>księgą wieczystą (...)</xAnon>, a następnie darowała nieruchomość składającą się z dz. nr nr <xAnon>(...)</xAnon>swojemu wnukowi <xAnon>G. N.</xAnon>. Umowa ta następnie została skorygowana aneksem z dnia 20 października 1994 roku, nr rep. A <xAnon>(...)</xAnon>, w zakresie dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>. W dniu 16 maja 2003 roku <xAnon>G. N.</xAnon>sprzedał dz. nr <xAnon>(...)</xAnon> na rzecz <xAnon>P. W.</xAnon>, który obecnie jest wpisany do przedmiotowej księgi jako właściciel nieruchomości.</xText>
<xText>W dniu 21 maja 2003 roku do <xAnon>księgi wieczystej (...)</xAnon>przyłączono z <xAnon>księgi wieczystej nr (...)</xAnon><xAnon>działki nr (...)</xAnon>również położone w miejscowości <xAnon>S.</xAnon>. Zostały one nabyte przez <xAnon>P. W.</xAnon>od <xAnon>K. N.</xAnon>na podstawie umowy sprzedaży z dnia 16 maja 2003 roku. Powyższe dwie działki stanowiły poprzednio część nieruchomości, objętej <xAnon>księgą wieczystą (...)</xAnon>(poprzednio <xAnon>(...)</xAnon>), złożonej z dz. nr nr <xAnon>(...)</xAnon>. Księga wieczysta dla tej nieruchomości została założona w dniu 3 listopada 1987 roku, a jako jej właścicielka została wówczas wpisana <xAnon>K. N.</xAnon>na podstawie tych samych dokumentów co w przypadku <xAnon>księgi wieczystej (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Dowód: akta księgi <xAnon>(...)</xAnon>, umowa darowizny z dnia 21.02.1992r. nr rep. A <xAnon>(...)</xAnon>, aneks do w/w umowy z dnia 20.10.1994r. nr rep. A <xAnon>(...)</xAnon>, umowa sprzedaży z dnia 16.05.2003r. nr rep. A <xAnon>(...)</xAnon>– akta w/w księgi, akta <xAnon>(...)</xAnon>, akta księgi wieczystej <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText>Nieruchomość położona w miejscowości <xAnon>S.</xAnon>oznaczona jako dz. nr <xAnon>(...)</xAnon> objęta jest <xAnon>księgą wieczystą (...)</xAnon>. Księga ta została założona w dniu 23 maja 2005 roku, po odłączeniu tej działki z <xAnon>księgi wieczystej (...)</xAnon>. Jako właściciel wpisana została Gmina <xAnon>K.</xAnon>na podstawie decyzji Wojewody <xAnon>(...)</xAnon>z dnia 11 kwietnia 2005 roku. Z kolei <xAnon>księga wieczysta nr (...)</xAnon>(dawniej <xAnon>(...)</xAnon>) została założona w dniu 28 czerwca 1991 roku, a jako właściciel został w niej wpisany Skarb Państwa na podstawie tych samych dokumentów co w przypadku <xAnon>księgi wieczystej (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Dowód: akta księgi wieczystej <xAnon>(...)</xAnon>, decyzja Wojewody <xAnon>(...)</xAnon>z dnia 11.04.2005r. nr <xAnon>(...)</xAnon>wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej – akta w/w księgi, akta kw. <xAnon>(...)</xAnon>;</xText>
<xText>Działki objęte niniejszym postępowaniem rozgraniczeniowym objęte były postępowaniem scaleniowym prowadzonym na terenie wsi <xAnon>S.</xAnon>na początku lat osiemdziesiątych XX wieku, a zakończonym w 1982 roku wydzieleniem na rzecz <xAnon>S. W. (1)</xAnon>i <xAnon>C. W.</xAnon>dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>, na rzecz <xAnon>A. C.</xAnon>dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>, na rzecz <xAnon>R. K.</xAnon>dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>, na rzecz Skarbu Państwa dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>. Z kolei na rzecz <xAnon>K. N.</xAnon>wydzielona została dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>, przy czym nastąpiło to w 1987 roku, w związku z częściowym uchyleniem decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów i wydaniem kolejnej decyzji w tym przedmiocie przez Prezydenta Miasta <xAnon>K.</xAnon>w dnia 9.03.1987r. Postępowaniem scaleniowym na terenie wsi <xAnon>S.</xAnon>objęte były wszystkie grunty tej miejscowości, z wyjątkiem zwartych kompleksów lasów i gruntów leśnych, jeśli poszczególne ich obszary przekraczały 10ha zwartej powierzchni.</xText>
<xText>Dowód: decyzja Prezydenta Miasta <xAnon>K.</xAnon>z dnia 3.11.1979r. nr <xAnon>(...)</xAnon>, decyzja Prezydenta Miasta <xAnon>K.</xAnon>z dnia 28.09.1982r. nr <xAnon>(...)</xAnon>wraz z załącznikami w postaci rejestru szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem i rejestru szacunku porównawczego gruntów po scaleniu, wykazu oświadczeń uczestników scalenia gruntów, rejestru pomiarowego po scaleniu z 1983 r. nr ks. robót <xAnon>(...)</xAnon>, kwestionariuszy życzeń uczestników scalenia z 31.10.1980 –k.453-454, 462-463, 469-478, 482-500, postanowienie Prezydenta Miasta <xAnon>K.</xAnon>z dnia 26.02.1987r. <xAnon>(...)</xAnon>k.507, decyzja Prezydenta Miasta <xAnon>K.</xAnon>z dnia 9.03.1987r. nr <xAnon>(...)</xAnon> –k.508 wraz z wykazem zmian gruntowych z 1986r., rejestrem pomiarowym z 30.11.1986r., wykazem zaprojektowanych ekwiwalentów z 1986r. i rejestrem pomiarowym – k.520-527, 530-571;</xText>
<xText>Ogrodzenie na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> zostało wybudowane na podstawie decyzji o pozwoleniu na jego budowę z dnia 28.09.1984r.</xText>
<xText>Dowód : decyzja z dnia 28.09.1984r. nr <xAnon>(...)</xAnon>– k.36;</xText>
<xText>Ewidencja gruntów obowiązująca na terenie miejscowości <xAnon>S.</xAnon> powstała w wyniku postępowania scaleniowego.</xText>
<xText>Dowód: zaświadczenie Starosty <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 18.05.2012r. –k.330, opinia uzupełniająca biegłego <xAnon>J. H.</xAnon> z dnia 4.06.2011r. i z dnia 29.03.2012r. –k.258 i 324;</xText>
<xText>Granica pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami, wynikająca z istniejącego stanu ewidencyjnego gruntów przebiega linią pomiędzy punktami <xAnon>(...)</xAnon>. Granicę zgodną z dawną mapą katastralną wyznaczają punkty <xAnon>(...)</xAnon>. Według uczestników <xAnon>S. W. (1)</xAnon>i <xAnon>C. W.</xAnon>granica pomiędzy dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>i dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>wiedzie wzdłuż linii oznaczonej punktami <xAnon>(...)</xAnon>Z kolei według uczestnika <xAnon>P. W.</xAnon>granicę pomiędzy dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>a <xAnon>(...)</xAnon>i <xAnon>(...)</xAnon>wyznaczają punkty <xAnon>(...)</xAnon>. Natomiast istniejące na gruncie ogrodzenie pomiędzy dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>i <xAnon>(...)</xAnon>przebiega przez punkty <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText>Dowód: opinia biegłego sądowego <xAnon>J. H.</xAnon>z dnia 30.09.2010r. l. ks. Rob. <xAnon>(...)</xAnon>;</xText>
<xText>Przy zakładaniu ksiąg wieczystych dla nieruchomości objętych scaleniem na terenie miejscowości <xAnon>S.</xAnon> jako podstawy wpisów prawa własności wskazywano decyzje dotyczące postępowania scaleniowego dotyczącego innej miejscowości na terenie gminy <xAnon>Z.</xAnon>.</xText>
<xText>Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 9.07.2012r. Dz.Kw./<xAnon> (...)</xAnon> –k.356;</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy dokonał ustaleń faktycznych na podstawie dokumentów urzędowych w postaci orzeczeń (postanowień i wpisów) i aktów notarialnych znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych <xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>(...)</xAnon><xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>(...)</xAnon>. Podstawą ustaleń Sądu były także dokumenty urzędowe stanowiące decyzje administracyjne wraz z załącznikami, dotyczące postępowania scaleniowego na terenie wsi <xAnon>S.</xAnon>, a także postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia na dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>. Powyższe dokumenty wydane zostały przez właściwe organy administracyjne i sądy, w zakresie objętym ich kognicją. Dokumenty urzędowe objęte są domniemaniem wynikającym z <xLexLink xArt="art. 252" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 252 k.p.c.</xLexLink>, które w tej sprawie nie zostało wzruszone. Podstawą ustaleń była także opinia biegłego sądowego <xAnon>J. H. (1)</xAnon>, która wraz z opiniami uzupełniającymi jest rzetelna, dokładna i oparta na wszechstronnej analizie dostępnych materiałów geodezyjnych. Z powyższych względów, jak również z uwagi na nie kwestionowanie treści w/w dokumentów, jak i opinii, dowody te mogły w pełni stanowić podstawę dokonywanych ustaleń faktycznych.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy oddalił wniosek dowodowy uczestnika <xAnon>S. W. (1)</xAnon> z pisma z dnia 14 maja 2013 roku, gdyż pismo stanowi jedynie odpowiedź na pytanie uczestnika, a interpretacja w ustawy o scaleniu i wymianie gruntów nie ma wpływu na treść decyzji kończącej postępowanie scaleniowe na terenie miejscowości <xAnon>S.</xAnon>.</xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="center">Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xText>
<xText/>
<xText>Apelacja jest uzasadniona, a podniesionym w niej zarzutom nie można odmówić słuszności.</xText>
<xText>Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że wnioskodawcy zasadnie podnoszą, iż argumentacja powołana przez Sąd pierwszej instancji nie pozostaje w logicznym związku z treścią wydanego przez ten Sąd postanowienia. Jakkolwiek Sąd pierwszej nie poczynił szczegółowych ustaleń odnośnie przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami, ograniczając się do stwierdzenia, że biegły wyznaczył na sporządzonym przez siebie planie kilka wariantów usytuowania granicy, to jednak nie budzi wątpliwości, że Sąd Rejonowy za właściwą granicę przyjął granicę według stanu prawnego, na który jak wskazał zasadnicze znaczenie miało postępowanie scaleniowe. Pomimo takiego stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wskazane w nim punkty graniczne określają przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami stanowiącymi <xAnon>działki nr (...)</xAnon>w zupełnie innym miejscu, niż to wynika z treści opinii biegłego sądowego <xAnon>J. H. (1)</xAnon>. Z opinii tej wynika bowiem jednoznacznie, że granica wynikająca z postępowania scaleniowego wyznaczona została punktami <xAnon>(...)</xAnon>, podczas gdy Sąd wyznacza ją poprzez punkty <xAnon>(...)</xAnon>. Zatem jedynie w zakresie trzech pierwszych punktów granicznych rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu, zaś w pozostałym zakresie jest z nim sprzeczne. Wskazane bowiem punkty <xAnon>(...)</xAnon>, zgodnie z opinią biegłego, określają granicę częściowo według przebiegu istniejącego ogrodzenia, a częściowo według wskazań uczestników <xAnon>S. W. (1)</xAnon>, <xAnon>C. W.</xAnon>i <xAnon>P. W.</xAnon>. W tej sytuacji całkowicie słuszny jest zarzut wnioskodawców naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 §1 k.p.c.</xLexLink>, gdyż niewątpliwie Sąd ten błędnie zinterpretował przeprowadzony w sprawie dowód z opinii biegłego sądowego, niewłaściwie odczytując zaznaczony przez biegłego przebieg granic według różnych wariantów. Można przypuszczać, że przyczyną tego uchybienia było powiązane z nim naruszenie <xLexLink xArt="art. 328;art. 328 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 §2 k.p.c.</xLexLink>, poprzez nieprecyzyjne wskazanie ustalenia odnoszącego się do przebiegu linii granicznych zgodnie z konkretnym wariantem. W ocenie Sądu Okręgowego uwzględnienie powyższych zarzutów nie prowadziło jednak do konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu Okręgowego, sporządzone przez Sąd Rejonowy uzasadnienie, umożliwiało dokonanie kontroli instancyjnej, gdyż Sąd ten w sposób jasny określił jakimi kryteriami się kierował, określając przebieg spornych granic. Powyższe przy uzupełnieniu i doprecyzowaniu ustaleń faktycznych stworzyło możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd drugiej instancji.</xText>
<xText>Po uzupełnieniu materiału dowodowego zgromadzonego przez Sąd pierwszej instancji, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że trafny jest także zarzut skarżących dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności <xLexLink xArt="art. 153" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 153 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Jakkolwiek Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy wskazał kryteria do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami wynikające z <xLexLink xArt="art. 153" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 153 k.c.</xLexLink>, jak również słusznie i trafnie powołał orzecznictwo Sądu Najwyższego, z którego wynika, iż dopóki możliwie jest ustalenie granic na podstawie stanu prawnego, niedopuszczalne jest ustalenie przebiegu granicy na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania oraz przy uwzględnieniu wszelkich innych okoliczności, to jednak błędnie uznał, iż rozgraniczenie według treści zaskarżonego postanowienia jest zgodne z istniejącym stanem prawnym przedmiotowych nieruchomości.</xText>
<xText>Rozważając treść <xLexLink xArt="art. 153" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 153 k.c.</xLexLink> stwierdzić należy, że kryteria rozgraniczenia wymienione w tym przepisie wyłączają się wzajemnie, a także iż w pierwszej kolejności Sąd powinien ustalić przebieg granic zgodnie ze stanem prawnym nieruchomości, a pozostałe kryteria mogą być stosowane tylko wówczas, gdy ustalenie granic według stanu prawnego nie jest możliwie. Przez granice według stanu prawnego należy rozumieć ustalenie linii granicznej według zasięgu prawa własności przysługującego konkretnemu właścicielowi do danej nieruchomości. Zgodnie bowiem z <xLexLink xArt="art. 46" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 46 k.c.</xLexLink> nieruchomością są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności. Ta odrębność wynika właśnie z granic oddzielających nieruchomość stanowiącą własność jednego podmiotu od nieruchomości, będącej własnością innej osoby lub osób. Granice konkretyzują więc przedmiot prawa własności, wyznaczając zasięg prawa właściciela, uprawnionego w stosunku do swojej rzeczy do czynności mieszczących się w ramach określonych w <xLexLink xArt="art. 140" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 140 k.c.</xLexLink> Prawne granice nieruchomości wynikają z treści czynności prawnych skutkujących nabyciem prawa własności, jak również z innych zdarzeń prawnych, w których zakres faktycznego władztwa nieruchomością określa granice nieruchomości nabytej wskutek wykonywania tego władania (np. nabycie w drodze zasiedzenia, w trybie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19710270250" xTitle="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych" xAddress="Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250">ustawy z dnia 26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</xLexLink>). W przypadku nabycia prawa własności w drodze czynności prawnej istotne jest również to czy zbywcy przysługiwało prawo własności do nieruchomości w zakresie w jakim prawo to przenosi na nabywcę. Granice nieruchomości przedstawiają mapy sporządzane w tym celu, a także inne dane i dokumenty gromadzone przez organy do właściwości, których należą sprawy z zakresu geodezji i kartografii. Nie można jednak pominąć, iż nie zawsze celem sporządzania map poszczególnych gruntów było określenie ich stanu prawnego.</xText>
<xText>Rozważając powyższą problematykę w zakresie istotnym z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania należy stwierdzić, że początkowo walor prawny przyznany został granicom nawiązującym do map katastralnych z uwagi na unormowania związane z tworzeniem katastru. Bowiem, gdy tworzono parcelę katastralną to następnie była ona ujmowana do odpowiedniego wykazu oznaczonego nazwą miejscowości i indywidualnym nr (whl, lwh). Oznacza to, iż parcela katastralna musiała nawiązywać do stanu własnościowego, skoro była ona następnie wpisywana do odpowiedniego wykazu hipotecznego. Austriacki kataster gruntowy na ziemiach byłej Monarchii Austro - Węgierskiej stanowił patent cesarza Franciszka Józefa o podatku gruntowym z dnia 23 grudnia 1817 roku. Pomiary katastralne zostały oparte na podstawach matematycznych (sieć triangulacyjna, jednolita skala map) i kartograficznych (odwzorowywanie, podział sekcyjny prostokątny). Należy podkreślić, iż w katastrze austriackim istniała pełna zgodność danych o nieruchomości z jej księgą wieczystą. Podstawową jednostką tego systemu była parcela, która musiała stanowić jednolity stan prawny oraz sposób użytkowania. Tak więc, jeżeli na nieruchomości był las i łąka, to użytki te tworzyły dwie parcele, miały swoje numery i powierzchnie wykazywane w katastrze (zob. szerzej: Zofia Śmiałowska – Uberman: <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19890300163" xTitle="Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne" xAddress="Dz. U. z 1989 r. Nr 30, poz. 163">Prawo geodezyjne i kartograficzne</xLexLink> – Komentarz, Wyd. Gall 1999 r., str. 106-107). Zupełnie inne założenia występowały przy tworzeniu w latach 70 –tych i na przełomie lat 70 – tych oraz 80-tych ewidencji gruntów i wprowadzaniu działek ewidencyjnych. W związku z tym, iż w latach 50 tych XX wieku nawarstwiały się trudności w związku ze starymi katastrami gruntowymi, które w wielu przypadkach były nieaktualne i zdekompletowane, w dniu 2 lutego 1955 roku Rada Państwa wydała <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19550060032" xTitle="Dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków" xAddress="Dz. U. z 1955 r. Nr 6, poz. 32">dekret o ewidencji gruntów i budynków</xLexLink>. Od dnia wejścia w życie tego dekretu, w miejsce terminu „kataster gruntowy” wprowadzono termin „ewidencja gruntów i budynków”. Za podstawowy element ewidencji gruntów przyjęto działkę określoną przez położenie, granice, obszar, rodzaju użytków i klas, osobę władającego i numer. Obecna ewidencja gruntów i budynków, jest w głównej części założona na tych samych zasadach (zob. szerzej: Zofia Śmiałowska – Uberman: <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19890300163" xTitle="Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne" xAddress="Dz. U. z 1989 r. Nr 30, poz. 163">Prawo geodezyjne i kartograficzne</xLexLink> – Komentarz, Wyd. Gall 1999 r., str. 107).</xText>
<xText>Reasumując należy stwierdzić, iż w świetle zasad dotyczących tworzenia ewidencji gruntów podstawowe znaczenie miało władanie. Przedmiot (grunt) znajdujący się we władaniu jednej osoby (tych samych osób) stawał się działką ewidencyjną. Zatem działka jest pojęciem <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19890300163" xTitle="Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne" xAddress="Dz. U. z 1989 r. Nr 30, poz. 163">prawa geodezyjnego i kartograficznego</xLexLink> i oznacza ono obszar gruntu stanowiący podstawową jednostkę geodezyjną, określoną na mapie ewidencyjnej granicami, numerem, powierzchnią, rodzajem użytkowania i klasą gruntu. Pojęcie działki ewidencyjnej powstało w związku z tworzeniem nowej ewidencji gruntów i budynków, przez co stosownie do <xLexLink xArt="art. 2;art. 2 pkt. 8" xIsapId="WDU19890300163" xTitle="Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne" xAddress="Dz. U. z 1989 r. Nr 30, poz. 163">art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku prawo geodezyjne i kartograficzne</xLexLink> rozumie się jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych, władających gruntami i budynkami. Co prawda zgodnie z <xLexLink xArt="§ 9;§ 9 ust. 1" xIsapId="WDU20010380454" xTitle="Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454">§9 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków</xLexLink> (Dz.U. nr 38 poz. 454) działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych, tym niemniej do czasu pełnej modernizacji istniejącej ewidencji gruntów zachowują swoją ważność, w zakresie określonym przepisami ustawy, dane ewidencyjne uwidocznione w ewidencji prowadzonej przed wejściem w życie rozporządzenia (§83 w/w rozporządzenia).</xText>
<xText/>
<xText>Zdaniem Sądu Okręgowego w niniejszym przypadku zachodzi możliwość dokonania rozgraniczenia według stanu prawnego nieruchomości. Dla ustalenia przebiegu granicy według tego stanu konieczne było przeanalizowanie podstaw nabycia swoich nieruchomości przez uczestników tego postępowania, gdyż w ten sposób możliwym było określenie w jakim zakresie terytorialnym nabywali oni swoje nieruchomości. Zdaniem Sądu Okręgowego za chybione należy uznać stanowisko uczestników <xAnon>W.</xAnon>, iż zakres ich praw wynikał z czynności prawnych dokonanych w okresie poprzedzającym wprowadzenie ewidencji gruntów, a więc iż zakres ich praw określała mapa katastralna. Analiza akt ksiąg wieczystych prowadzonych aktualnie dla przedmiotowych nieruchomości, jak również akt ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości ich poprzedników prawnych prowadzi do wniosku, że nikt spośród uczestników, jak również nikt spośród ich poprzedników prawnych nie nabył swojej nieruchomości w oparciu o czynność prawną dokonaną w oparciu istniejącą mapę katastralną. Wszystkie bowiem księgi wieczyste nieruchomości zostały założone w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku bądź później, a pierwsze wpisy prawa własności dokonane zostały na podstawie decyzji dotyczących postępowania scaleniowego prowadzonego na terenie wsi <xAnon>S.</xAnon>. W ocenie Sądu Okręgowego dla rozstrzygnięcia tej sprawy nie ma istotnego znaczenia fakt, że w podstawie wpisu błędnie powołane zostały decyzje postępowań scaleniowych odnoszących się do innej miejscowości. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że wnioski o dokonanie w nich wpisu oparte były o właściwe dokumenty geodezyjne i decyzje administracyjne, co wynika m.in. z treści pisma Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 18 lipca 2013r. (k.459) oraz dołączonych do niego załączników, a także z uzasadnienia postanowienia tego Sądu z dnia 9 lipca 2012 roku (k.356). Istotne natomiast jest to, że wszystkie nieruchomości stanowiące przedmiot postępowania zostały wydzielone na rzecz ich właścicieli w związku z przeprowadzonym postępowaniem scaleniowym. Zgodnie z <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19680030013" xTitle="Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów" xAddress="Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 13">ustawą z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów</xLexLink> (Dz.U. nr 3 poz. 13 z późn. zm.), na podstawie której prowadzone było postępowanie na terenie wsi <xAnon>S.</xAnon>, poddane scaleniu mogą zostać grunty znajdujące się w szachownicy oraz grunty nadmiernie zwężone lub wydłużone albo tworzące enklawy i półenklawy (art. 1 ust.1.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy każdy uczestnik scalenia lub wymiany (właściciel lub samoistny posiadacz gruntów) otrzymuje w zamian za grunty posiadane przed scaleniem lub wymianą, grunty w zasadzie o równej wartości szacunkowej. Nadto z art. 5 tej ustawy wynika, że grunty niezbędne na cele miejscowej użyteczności publicznej oraz pod ulice i drogi wiejskie nie leżące w ciągu dróg państwowych wydziela się bez odszkodowania z gruntów należących do uczestników scalenia. W związku z tym każdemu z uczestników scalenia zmniejsza się przysługujący mu ekwiwalent za scalone grunty o taką jego cześć, której wartość szacunkowa odpowiada stosunkowi wartości szacunkowej gruntów wydzielonych na wymienione cele do wartości szacunkowej wszystkich scalonych gruntów, a także iż grunty wydzielone na cele miejscowej użyteczności publicznej oraz pod ulice i drogi wiejskie nie leżące w ciągu dróg państwowych przechodzą na własność Państwa. Przepis art. 11 stanowił, że projekt scalenia lub wymiany przed jego zatwierdzeniem powinien być przez organ przeprowadzający postępowanie scaleniowe lub wymienne wyznaczony na gruncie i okazany zainteresowanym stronom. Natomiast z art. 16 ust.1 wynikało, że decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowi tytuł do ujawnienia <xBx>nowego</xBx> stanu własności w księgach wieczystych, przy czym decyzja ta nie przesądza tytułu własności. Jak wskazał Sąd Najwyższy orzeczenie scaleniowe wprawdzie nie przesądza sporu o własność skomasowanego gruntu, co znaczy, że można na drodze sądowej dowodzić, iż osoba wskazana w orzeczeniu nie była właścicielem wszystkich działek przedscaleniowych, których ekwiwalent stanowi nową nieruchomość, i dlatego prawo własności scalonej działki należy w całości lub w części do osoby, która była właścicielem w całości lub części działek przedscaleniowych. Ale na tym kończy się deklaratoryjny charakter orzeczenia scaleniowego. Ma ono bowiem moc konstytutywną w zakresie orzeczenia przedmiotu komasacji, nadając nowym działkom określony kształt przez określenie ich granic. Granice te konkretyzują powstałe nowe nieruchomości (nowe kompleksy działek). W tym rozumieniu orzeczenie komasacyjne nie może być kwestionowane w postępowaniu sądowym (por. wyrok z dnia 22 lutego 1971 roku II CR 94/71, OSP 1972/6/104, LEX 6878). Z kolei w postanowieniu z dnia 19 marca 2009 roku Sąd Najwyższy stwierdził, że wiążącym skutkiem scalenia jest to, że wszystkie osoby zainteresowane tracą prawo własności lub inne prawa do gruntu dotychczasowego, zachowują natomiast w tym samym rozmiarze prawa do wydzielonego w drodze scalenia gruntu ekwiwalentnego (por. postanowienie z dnia 19.03.2009r. IV CSK 304/08, Lex 532158).</xText>
<xText>Odnosząc powyższe regulacje prawne oraz poglądy Sądu Najwyższego do stanu istniejącego w tej sprawie, stwierdzić należy, że w niniejszym postępowaniu nie było kwestionowane, aby którykolwiek z uczestników, bądź ich poprzedników prawnych (będących osobami fizycznymi) w dacie wszczęcia postępowania scaleniowego nie był właścicielem gruntu objętego tym postępowaniem. Jest to istotne, gdyż takiej właśnie sytuacji dotyczy zdanie drugie art. 16 ust.1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku. Zatem dla żadnej z tych osób decyzja scaleniowa nie stanowiła pierwotnego tytułu własności wydzielonej nieruchomości, gdyż takiego tytułu decyzja ta nie stwarza (ktoś kto dotychczas nie był właścicielem działki objętej scaleniem, nie staje się właścicielem działki wydzielonej na jego rzecz w drodze scalenia w skutek wydania decyzji zatwierdzającej projekt scalenia -wyj. art. 5 ust.2). Natomiast osoby, którym przed scaleniem prawo takie przysługiwało, zachowują swoje prawo w stosunku do działek wydzielonych na ich rzecz w wyniku scalenia, jednak w granicach wynikających z zatwierdzonego projektu scalenia, którego częścią integralną jest mapa i rejestr pomiarowy określające kształt, powierzchnię, konfigurację oraz klasę użytków poszczególnych działek. Jest rzeczą oczywistą, że postępowanie scaleniowe ma istotny wpływ na dotychczasowe granice nieruchomości, gdyż taki jest właśnie jest cel tego postępowania. Ma ono w założeniu służyć zmianie konfiguracji gruntów objętych scaleniem lub wymianą. Postępowanie to stanowi całość. Zatem zmiany wprowadzone wskutek decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia dotyczą wszystkich gruntów objętych scaleniem, choćby formalnie oznaczenie działki objętej tym postępowaniem oraz działki wydzielonej w jego wyniku było takie same. Temu celowi służył m.in. określony w art. 11 obowiązek okazania projektu scalenia na gruncie zainteresowanym stronom. Uczestnicy tego postępowania nie mogą więc następnie podnosić, że nie wiedzieli w jakich granicach zostały na ich rzecz wydzielone nieruchomości.</xText>
<xText>Ponieważ uczestnicy <xAnon>S. W. (1)</xAnon>i <xAnon>C. W.</xAnon>, a także poprzednicy prawni pozostałych uczestników i wnioskodawców otrzymali nieruchomości objęte rozgraniczeniem wskutek scalenia gruntów, a aktualna mapa ewidencyjna powstała właśnie w wyniku tego postępowania, to stan granic wynikający z tego postępowania, a uwidoczniony na mapie ewidencyjnej należy uznać za stan prawny służący do ustalenia obecnych granic nieruchomości. Podnieść należy, że osoby na rzecz, których wydzielono w drodze scalenia konkretne nieruchomości, zbywając je w drodze czynności prawnych na rzecz nabywców mogli je zbyć tylko w takich granicach, w jakich im samym przysługiwało prawo własności. Dlatego też wnioskodawcy i uczestnik <xAnon>P. W.</xAnon>nabyli te nieruchomości również w granicach wynikających z postępowania scaleniowego. Z kolei Gmina <xAnon>K.</xAnon>nabywając z mocy prawa nieruchomość stanowiącą dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>nabyła ją w granicach wynikających z zakresu władania jej poprzednika Skarbu Państwa. Brak w sprawie jakichkolwiek twierdzeń, aby Skarb Państwa tą nieruchomością władał w innych granicach niż określone wskutek scalenia gruntów, więc także odnośnie Gminy <xAnon>K.</xAnon>granicę zaznaczoną na mapie ewidencyjnej należy uważać za granice prawną.</xText>
<xText>W toku niniejszego postępowania, w ocenie Sądu Okręgowego, nie wykazano, aby ktokolwiek z uczestników nabył swoją nieruchomość w innych granicach, a także aby doszło do zmiany powyższej granicy scaleniowej, na skutek innych zdarzeń, jak choćby nabycia przygranicznego pasa przez zasiedzenie. Zauważyć należy, że taki zarzut w ogóle nie był podnoszony. Biorąc jednak pod uwagę, że ogrodzenie znajdujące się między <xAnon>działką nr (...)</xAnon> zostało wybudowane w oparciu o zezwolenie z dnia 28 września 1984 roku, to termin zasiedzenia nie mógł jeszcze upłynąć. Nie budzi bowiem wątpliwości, że skoro granice działek wydzielanych w wyniku scalenia musiały być okazane uczestnikom scalenia, to wybudowanie ogrodzenia w innym miejscu musi być traktowane jako objęcie gruntu w posiadanie w złej wierze. W takiej zaś sytuacji, zgodnie z <xLexLink xArt="art. 172;art. 172 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 172 §2 k.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 9" xIsapId="WDU19900550321" xTitle="Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321">art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy-Kodeks cywilny</xLexLink> (Dz.U. nr 55 poz.321 z późn. zm.) termin ten wynosi 30 lat.</xText>
<xText>Z powyższych względów należy uznać, zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 153" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 153 k.c.</xLexLink> za uzasadniony, gdyż niewątpliwie istniała w tej sprawie możliwość ustalenia przebiegu granicy według stanu prawnego nieruchomości, tym stanem zaś nie jest stan wynikający z przebiegu ogrodzenia pomiędzy dz. nr <xAnon>(...)</xAnon>a <xAnon>(...)</xAnon>, a także nie określają go wskazania samych uczestników, odbiegające zarówno od granic wynikających z mapy ewidencyjnej, jak i mapy katastralnej.</xText>
<xText>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 §1 k.p.c.</xLexLink> w związku <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 13 §2 k.p.c.</xLexLink> zmienił zaskarżone postanowienie w sposób określony w punkcie I sentencji.</xText>
<xText>Ponieważ interesy wnioskodawców oraz uczestników <xAnon>S. W. (1)</xAnon>, <xAnon>C. W.</xAnon> oraz <xAnon>P. W.</xAnon> były sprzeczne, zaś stanowisko uczestników nie zostało uwzględnione, za uzasadnione należało uznać obciążenie uczestników kosztami postępowania odwoławczego poniesionymi przez wnioskodawców, o czym Sąd Okręgowy orzekł w punkcie III sentencji na podstawie <xLexLink xArt="art. 520;art. 520 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 520 §3 k.p.c.</xLexLink> Natomiast odnośnie pozostałego uczestnika należało orzec o kosztach zgodnie z zasadą określoną w <xLexLink xArt="art. 520;art. 520 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 520 §1 k.p.c.</xLexLink> (pkt IV). Na zasądzoną od uczestników kwotę złożyła się opłata od apelacji (200zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika wnioskodawców z opłatą skarbową (287zł). Wynagrodzenie powyższe zostało określone na podstawie <xLexLink xArt="§ 2;§ 8;§ 8 pkt. 2;§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU20021631348" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348">§2, §8 pkt2, §13ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</xLexLink> (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 461), z uwzględnieniem okoliczności, że pełnomocnik wnioskodawców nie brał udziału w postępowaniu przed Sądem Rejonowym.</xText>
<xText>W punkcie II Sąd Okręgowy przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu reprezentującemu uczestnika <xAnon>S. W. (1)</xAnon>. Wysokość tego wynagrodzenia została określona na podstawie w/w przepisów rozporządzenia z dnia 28 września 2002 roku, wraz z należnym podatkiem od towarów i usług.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Anna Koźlińska
| null |
[
"Grzegorz Buła",
"Anna Koźlińska",
"Krzysztof Wąsik"
] |
[
"153 k.c."
] |
Gabriela Wolak
|
Ewelina Hazior
|
Paulina Florkowska
|
[
"Rozgraniczenie"
] | 13
|
Sygn. akt II Ca 2304/12
POSTANOWIENIE
Dnia 5 listopada 2013 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący:
SSO Anna Koźlińska
Sędziowie:
SO Grzegorz Buła (sprawozdawca)
SR (del.) Krzysztof Wąsik
Protokolant:
Ewelina Hazior
po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 r. w Krakowie
na rozprawie sprawy z wnioskuT. K.iA. K.
przy uczestnictwieC. W.,S. W. (1),P. W.i GminyK.
o rozgraniczenie
na skutek apelacji wnioskodawców
od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie
z dnia 12 lipca 2012 r., sygnatura akt I Ns 588/10/K
postanawia:
I
zmienić zaskarżone postanowienie w punktach 1b i 1c w ten sposób, że:
a
dokonać rozgraniczenia nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)położoną w miejscowościS., gminaK., z nieruchomością oznaczoną jakodziałka nr (...), objętąksięgą wieczystą nr (...), wzdłuż linii wyznaczonej punktami(...), oznaczonej kolorem zielonym na mapie planu rozgraniczenia z dnia 30 września 2010 roku, L. ks. rob.(...), sporządzonej przez biegłego sądowegoJ. H. (1), stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia;
b
dokonać rozgraniczenia nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)położoną w miejscowościS., gminaK., z nieruchomością składającą się zdziałek nr (...), objętąksięgą wieczystą nr (...), wzdłuż linii wyznaczonej punktami(...)oznaczonej kolorem zielonym na mapie planu rozgraniczenia z dnia 30 września 2010 roku, L. ks. rob.(...)sporządzonej przez biegłego sądowegoJ. H. (1), stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia;
II
przyznać od Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie na rzecz adwokataJ. M.kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy) brutto tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu uczestnikowiS. W. (1)w postępowaniu odwoławczym;
III
zasądzić od uczestnikówS. W. (1)iC. W.solidarnie oraz od uczestnikaP. W.na rzecz wnioskodawcówT. K.iA. K.kwoty po 243,50zł (dwieście czterdzieści trzy złote pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego;
IV
ustalić, że w pozostałym zakresie wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
postanowienia z dnia 5 listopada 2013 roku
Postanowieniem z dnia 12 lipca 2012 roku Sąd Rejonowy dokonał w punkcie 1 rozgraniczenia nieruchomości położonej w miejscowościS.GminaK., składającej się zdziałki nr (...), dla której w Sądzie Rejonowym dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych wK.jest prowadzonaksięga wieczysta o numerze (...), a której własność jest wpisana na rzeczA. K.iT. K., względem nieruchomości stanowiącychdziałki nr (...)w ten sposób, że ustalił przebieg granicy wzdłuż punktów(...), wyznaczonych linią zieloną na mapie sporządzonej przez biegłego sądowegoJ. H. (1)z dnia 30 września 2010 roku, stanowiącej integralną część postanowienia, a następnie wzdłuż punktów(...), wyznaczonych linią koloru czarnego z kropkami i koloru czerwonego na opisanej wyżej mapie. Nadto Sąd pierwszej instancji nakazał pobrać w punktach 2,3 i 4 od wnioskodawcówA. K.iT. K.solidarnie, a od uczestnika GminyK.i od uczestnikaP. W.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie kwoty po 1236,72 zł tytułem zwrotu części wydatków tymczasowo pokrytych przez Skarb Państwa, w punkcie 5 przyznał od Skarbu Państwa na rzecz adwokataJ. M.kwotę 442,80 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikowiS. W. (2)oraz ustalił w punkcie 6, że pozostałe koszty postępowania wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że z wnioskuB. C., a następnie jego następców prawnychT. K.iA. K., toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące nieruchomości o numerach(...)położonych w miejscowościS.. Wnioskodawcy domagali się przeprowadzenia rozgraniczenia według granicy ewidencyjnej. Z kolei uczestnicyS. W. (1)iC. W.postulowali, aby rozgraniczenie zostało dokonane według mapy katastralnej podnosząc, że granica nie była nigdy przesuwana. Uczestnik zarzucił, że mapy ewidencyjne powstały w wadliwy sposób. UczestnikP. W.wniósł o rozgraniczenie według mapy katastralnej, argumentując, że granica nie była przesuwana. Uczestnik GminaK.domagała się rozgraniczenia według mapy ewidencyjnej.
Z ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone na wniosekB. C.zostało umorzone. Nieruchomość oznaczona jako nr(...)jest własnościąA. K.iT. K.. W Sądzie Rejonowym dla Krakowa – KrowodrzyK.Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych wK.jest prowadzona dla tej nieruchomościksięga wieczysta o numerze (...). Nieruchomość składająca się zdziałek numer (...)jest własnością uczestnikaP. W.. Dla tej nieruchomości jest prowadzonaksięga wieczysta o numerze (...). Z kolei nieruchomość stanowiącadziałkę o numerze (...)stanowi własność uczestnikówS. W. (1)iC. W.. Dla tej nieruchomości jest prowadzonaksięga wieczysta o numerze (...). Wreszcie własność nieruchomości stanowiącejdziałkę numer (...)przysługuje GminieK.. Nieruchomość ta ma urządzonąksięgę wieczystą o numerze (...). Sąd Rejonowy ustalił nadto, że biegłyJ. H. (1)wskazał na planie rozgraniczenia przebieg granicy według mapy ewidencyjnej, katastralnej, oświadczeń wnioskodawców i uczestników. Wnioskodawcy są następcami prawnymiB. C., który nabył nieruchomość składającą się zdziałki nr (...)od swojej matki. Od strony działki uczestnikówS.iC. W.było urządzone ogrodzenie. Od stronydziałki nr (...)urządzono ogrodzenie w latach 90 ubiegłego wieku. Pomiędzydziałkami nr (...)urządzone jest trwałe ogrodzenie posadowione na metalowych słupach z siatki. Z poczynionych ustaleń wynikało także, żeS. W. (1)nabyłdziałkę nr (...)w formie darowizny w 1970 roku, istniejące ogrodzenie tej działki, biegnące od drogi w kierunku południowym powstało w 1984 roku i zostało wybudowane przezS. W. (1). W części, gdzie nie istnieje ogrodzenie pomiędzydziałkami nr (...)teren był użytkowany rolniczo przezS. W. (1). W miejscowościS.wszczęto postępowanie scaleniowe zakończone decyzją Prezydenta MiastaK.w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia, w wyniku czego zastąpiono mapy katastralne i wprowadzono mapy ewidencyjne. Granica międzydziałkami nr (...)została ustalona po scaleniu gruntów.
Dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego Sąd pierwszej instancji wskazał na kryteria rozgraniczenia określone wart. 153 k.c.i stwierdził, że w niniejszej sprawie rozgraniczenie winno nastąpić na podstawie aktualnego stanu prawnego. Sąd Rejonowy podniósł, że zasięg prawa własności nieruchomości został przez niego określony na podstawie odpisów z ksiąg wieczystych, decyzji administracyjnych, zeznań stron i opinii biegłego, przy czym istotne znaczenie miała według Sąd okoliczność, że na terenie miejscowościS.w 1982 roku zostało przeprowadzone postępowanie scaleniowe. Sąd Rejonowy wskazał, że w wyniku scalenia gruntów powstaje nowy stan własności nieruchomości, a określone w drodze scalenia granice konkretyzują kształt nowo powstałych nieruchomości. Tak ustalona granica wyznacza wic zakres własności. Przedmiotowe działki były objęte postępowaniem scaleniowym w 1982 roku i w oparciu o to postępowanie scaleniowe ustalono granice ewidencyjne tych nieruchomości. Na marginesie Sąd Rejonowy zauważył, że rozważając hipotetycznie ewentualną możliwość zasiedzenia przygranicznego pas gruntu przez uczestnika i jego poprzedników prawnych należałoby stwierdzić, że nie zostały spełnione przesłanki do zasiedzenie w zakresie odpowiedniego upływu czasu, który ewentualnie upłynąłby dopiero na koniec 2012 roku. O kosztach Sąd Rejonowy orzekł na zasadzieart. 520 § 1 k.p.c., a nadto rozłożył koszty sporządzenia opinii w sprawie, poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa na wnioskodawców i uczestników.
W apelacji od powyższego postanowienia wnioskodawcy zarzucili naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanieart. 153 k.c.na skutek naruszenia kryteriów rozgraniczenia i dokonania go w oparciu o kryterium granicy faktycznej wskazanej przez uczestników z pominięciem kryterium prawnego wynikającego z ewidencji gruntów oraz naruszenie prawa procesowego w zakresieart. 328 k.p.c.w związku zart. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów i sprzeczność pomiędzy uzasadnieniem a sentencją rozstrzygnięcia. Wskazując na powyższe apelujący domagali się zmiany zaskarżonego postanowienia i dokonania rozgraniczeniadziałki nr (...)zdziałkami nr (...)przez punktu numer(...), to jest linią koloru zielonego zgodnie z planem rozgraniczenia sporządzonym przez biegłegoJ. H. (1)do opinii z dnia 30 września 2010 roku oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zarzucili, że rozgraniczenie dokonane przez Sąd Rejonowy zostało wyznaczone według wskazań uczestników, co pozostaje w sprzeczności z granicą odpowiadającą stanowi prawnemu, oraz że granica prawna jest granicą ewidencyjną. Zarzucili, iż brak jest podstaw do pominięcia pierwszego z kryteriów określonych wart. 153 k.c., skoro nie doszło ani do stwierdzenia zasiedzenia ani do ugody. Granica prawna została jednoznacznie przedstawiona przez biegłego, jest ona wyraźna i odrębna od przebiegu płotu i linii wyznaczonej przez uczestników i jest rezultatem opisanego przez biegłego postępowania scaleniowego, a w związku z tym jej pominięcie byłoby równoznaczne z częściowym zniweczeniem skutków postępowania scaleniowego. Nadto zarzucili, że Sąd Rejonowy w uzasadnieniu w żaden sposób nie zaznaczył faktu, iż rozstrzygnięcie oparł nie na omawianej granicy prawnej, którą w uzasadnieniu wskazywał jako jedynie prawidłową, lecz na granicy faktycznej okazanej przez uczestników.
W odpowiedzi na apelację uczestnicyC. W.,S. W. (1)iP. W.domagali się jej oddalenia, aS. W. (1)nadto zasądzenia na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej mu z urzędu.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd Okręgowy przyjął za własne ustalenia Sądu pierwszej instancji uznając je za prawidłowe oraz oparte na właściwej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego. Nadmienić jednak trzeba, że w ustaleniach tych zabrakło określenia konkretnego przebiegu linii granicznej pomiędzy nieruchomościami objętymi tym postępowaniem, poza wskazaniem, że biegły sądowy wykreślił na sporządzonej przez siebie mapie przebieg granicy według obowiązującej mapy ewidencyjnej, mapy katastralnej oraz zgodnie ze wskazaniami poszczególnych uczestników postępowania.
Nadto Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
Nieruchomość stanowiąca dz.(...)objęta jestksięgą wieczystą nr (...). Księga ta została założona w dniu 12 stycznia 2005 roku, po odłączeniu dz. nr(...)zksięgi wieczystej o numerze (...). Jako właściciele wpisani zostaliA. K.iT. K., na prawach wspólności ustawowej. Wpis ten nastąpił przy założeniu księgi wieczystej. Podstawą wpisu prawa własności była umowa darowizny z dnia 30 grudnia 2004 roku nr rep. A(...), zawarta pomiędzy darczyńcąB. C., a wnioskodawcami. Przy zawarciu umowy strony dysponowały wyrysem z mapy ewidencyjnej i wypisem z rejestru gruntów dotyczącymi dz. nr(...). Poprzednik prawny wnioskodawcówB. C.przedmiotową nieruchomość nabył z kolei od swojej matkiA. C., na podstawie umowy darowizny z dnia 16 października 1995 roku nr rep. A(...), a jego prawo ujawnione było wksiędze wieczystej nr (...).Księga wieczysta o nr (...), nosząca poprzednio numer(...), została założona w dniu 30 czerwca 1986 roku, dla nieruchomości położonej w miejscowościS.gm.K., składającej się z dz. nr nr(...), na podstawie rejestru pomiarowego i wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz decyzji z dnia 6 września 1980 roku nr(...)i z dnia 24 sierpnia 1981r. nr(...)oraz decyzji z dnia 20 sierpnia 1981r. nr(...). Przy założeniu księgi wieczystej jako właściciel wpisana zostałaA. C.c.J.iJ..
Dowód: akta księgi wieczystej(...), umowa darowizny z dnia 16.10.1995r. nr rep. A(...)– akta w/w księgi, akta księgi wieczystej(...), umowa darowizny z dnia 30.12.2004r. nr rep. A(...), wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia 21.12.2004r., wypis z rejestru gruntów z dnia 20.12.2004r. – akta w/w księgi;
Nieruchomość stanowiąca dz. nr(...)objęta jestksięgą wieczystą nr (...)(poprzedni numer(...)). Księga ta została założona w dniu 30 czerwca 1986 roku dla nieruchomości położonej w miejscowościS., gm.K., składającej się z dz. nr nr(...). Jako właściciele zostali przy założeniu księgi wieczystej wpisaniS. W. (1)iC. W.na prawach wspólności ustawowej. Podstawą założenia tej księgi wieczystej i wpisu prawa własności były te same dokumenty, który stanowiły podstawę założeniaksięgi wieczystej nr (...).
Dowód: akta księgi wieczystej(...)
Nieruchomość położona wmiejscowości S., gm.K., składająca się z m.in. z dz. nr nr(...)i(...)objęta jestksięgą wieczystą nr (...)(dawniej(...)). Księga ta została urządzona w dniu 15 stycznia 1993 roku, dla nieruchomości składającej się z dz. nr nr(...), po ich odłączeniu zksięgi wieczystej (...)(poprzednio(...)), a przy jej urządzeniu jako właściciel wpisany zostałG. N.na podstawie umowy darowizny z dnia 21 lutego 1992 roku.Księga wieczysta (...)została założona w dniu 17 maja 1985 roku, dla nieruchomości złożonej z dz. nr nr(...). Przy założeniu księgi wieczystej jako właścicielka wpisana zostałaR. K.c.(...). Podstawą założeniaksięgi wieczystej (...)i wpisu w niej prawa własności były te same dokumenty co w przypadkuksięgi wieczystej (...). W dniu 21 lutego 1992 rokuR. K., oświadczyła że na podstawie dokumentów scaleniowych jest właścicielką nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...), a następnie darowała nieruchomość składającą się z dz. nr nr(...)swojemu wnukowiG. N.. Umowa ta następnie została skorygowana aneksem z dnia 20 października 1994 roku, nr rep. A(...), w zakresie dz. nr(...). W dniu 16 maja 2003 rokuG. N.sprzedał dz. nr(...)na rzeczP. W., który obecnie jest wpisany do przedmiotowej księgi jako właściciel nieruchomości.
W dniu 21 maja 2003 roku doksięgi wieczystej (...)przyłączono zksięgi wieczystej nr (...)działki nr (...)również położone w miejscowościS.. Zostały one nabyte przezP. W.odK. N.na podstawie umowy sprzedaży z dnia 16 maja 2003 roku. Powyższe dwie działki stanowiły poprzednio część nieruchomości, objętejksięgą wieczystą (...)(poprzednio(...)), złożonej z dz. nr nr(...). Księga wieczysta dla tej nieruchomości została założona w dniu 3 listopada 1987 roku, a jako jej właścicielka została wówczas wpisanaK. N.na podstawie tych samych dokumentów co w przypadkuksięgi wieczystej (...).
Dowód: akta księgi(...), umowa darowizny z dnia 21.02.1992r. nr rep. A(...), aneks do w/w umowy z dnia 20.10.1994r. nr rep. A(...), umowa sprzedaży z dnia 16.05.2003r. nr rep. A(...)– akta w/w księgi, akta(...), akta księgi wieczystej(...)
Nieruchomość położona w miejscowościS.oznaczona jako dz. nr(...)objęta jestksięgą wieczystą (...). Księga ta została założona w dniu 23 maja 2005 roku, po odłączeniu tej działki zksięgi wieczystej (...). Jako właściciel wpisana została GminaK.na podstawie decyzji Wojewody(...)z dnia 11 kwietnia 2005 roku. Z koleiksięga wieczysta nr (...)(dawniej(...)) została założona w dniu 28 czerwca 1991 roku, a jako właściciel został w niej wpisany Skarb Państwa na podstawie tych samych dokumentów co w przypadkuksięgi wieczystej (...).
Dowód: akta księgi wieczystej(...), decyzja Wojewody(...)z dnia 11.04.2005r. nr(...)wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej – akta w/w księgi, akta kw.(...);
Działki objęte niniejszym postępowaniem rozgraniczeniowym objęte były postępowaniem scaleniowym prowadzonym na terenie wsiS.na początku lat osiemdziesiątych XX wieku, a zakończonym w 1982 roku wydzieleniem na rzeczS. W. (1)iC. W.dz. nr(...), na rzeczA. C.dz. nr(...), na rzeczR. K.dz. nr(...), na rzecz Skarbu Państwa dz. nr(...). Z kolei na rzeczK. N.wydzielona została dz. nr(...), przy czym nastąpiło to w 1987 roku, w związku z częściowym uchyleniem decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów i wydaniem kolejnej decyzji w tym przedmiocie przez Prezydenta MiastaK.w dnia 9.03.1987r. Postępowaniem scaleniowym na terenie wsiS.objęte były wszystkie grunty tej miejscowości, z wyjątkiem zwartych kompleksów lasów i gruntów leśnych, jeśli poszczególne ich obszary przekraczały 10ha zwartej powierzchni.
Dowód: decyzja Prezydenta MiastaK.z dnia 3.11.1979r. nr(...), decyzja Prezydenta MiastaK.z dnia 28.09.1982r. nr(...)wraz z załącznikami w postaci rejestru szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem i rejestru szacunku porównawczego gruntów po scaleniu, wykazu oświadczeń uczestników scalenia gruntów, rejestru pomiarowego po scaleniu z 1983 r. nr ks. robót(...), kwestionariuszy życzeń uczestników scalenia z 31.10.1980 –k.453-454, 462-463, 469-478, 482-500, postanowienie Prezydenta MiastaK.z dnia 26.02.1987r.(...)k.507, decyzja Prezydenta MiastaK.z dnia 9.03.1987r. nr(...)–k.508 wraz z wykazem zmian gruntowych z 1986r., rejestrem pomiarowym z 30.11.1986r., wykazem zaprojektowanych ekwiwalentów z 1986r. i rejestrem pomiarowym – k.520-527, 530-571;
Ogrodzenie nadziałce nr (...)zostało wybudowane na podstawie decyzji o pozwoleniu na jego budowę z dnia 28.09.1984r.
Dowód : decyzja z dnia 28.09.1984r. nr(...)– k.36;
Ewidencja gruntów obowiązująca na terenie miejscowościS.powstała w wyniku postępowania scaleniowego.
Dowód: zaświadczenie Starosty(...)z dnia 18.05.2012r. –k.330, opinia uzupełniająca biegłegoJ. H.z dnia 4.06.2011r. i z dnia 29.03.2012r. –k.258 i 324;
Granica pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami, wynikająca z istniejącego stanu ewidencyjnego gruntów przebiega linią pomiędzy punktami(...). Granicę zgodną z dawną mapą katastralną wyznaczają punkty(...). Według uczestnikówS. W. (1)iC. W.granica pomiędzy dz. nr(...)i dz. nr(...)wiedzie wzdłuż linii oznaczonej punktami(...)Z kolei według uczestnikaP. W.granicę pomiędzy dz. nr(...)a(...)i(...)wyznaczają punkty(...). Natomiast istniejące na gruncie ogrodzenie pomiędzy dz. nr(...)i(...)przebiega przez punkty(...).
Dowód: opinia biegłego sądowegoJ. H.z dnia 30.09.2010r. l. ks. Rob.(...);
Przy zakładaniu ksiąg wieczystych dla nieruchomości objętych scaleniem na terenie miejscowościS.jako podstawy wpisów prawa własności wskazywano decyzje dotyczące postępowania scaleniowego dotyczącego innej miejscowości na terenie gminyZ..
Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 9.07.2012r. Dz.Kw./(...)–k.356;
Sąd Okręgowy dokonał ustaleń faktycznych na podstawie dokumentów urzędowych w postaci orzeczeń (postanowień i wpisów) i aktów notarialnych znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych(...),(...)(...),(...),(...),(...),(...),(...). Podstawą ustaleń Sądu były także dokumenty urzędowe stanowiące decyzje administracyjne wraz z załącznikami, dotyczące postępowania scaleniowego na terenie wsiS., a także postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia na dz. nr(...). Powyższe dokumenty wydane zostały przez właściwe organy administracyjne i sądy, w zakresie objętym ich kognicją. Dokumenty urzędowe objęte są domniemaniem wynikającym zart. 252 k.p.c., które w tej sprawie nie zostało wzruszone. Podstawą ustaleń była także opinia biegłego sądowegoJ. H. (1), która wraz z opiniami uzupełniającymi jest rzetelna, dokładna i oparta na wszechstronnej analizie dostępnych materiałów geodezyjnych. Z powyższych względów, jak również z uwagi na nie kwestionowanie treści w/w dokumentów, jak i opinii, dowody te mogły w pełni stanowić podstawę dokonywanych ustaleń faktycznych.
Sąd Okręgowy oddalił wniosek dowodowy uczestnikaS. W. (1)z pisma z dnia 14 maja 2013 roku, gdyż pismo stanowi jedynie odpowiedź na pytanie uczestnika, a interpretacja w ustawy o scaleniu i wymianie gruntów nie ma wpływu na treść decyzji kończącej postępowanie scaleniowe na terenie miejscowościS..
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest uzasadniona, a podniesionym w niej zarzutom nie można odmówić słuszności.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że wnioskodawcy zasadnie podnoszą, iż argumentacja powołana przez Sąd pierwszej instancji nie pozostaje w logicznym związku z treścią wydanego przez ten Sąd postanowienia. Jakkolwiek Sąd pierwszej nie poczynił szczegółowych ustaleń odnośnie przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami, ograniczając się do stwierdzenia, że biegły wyznaczył na sporządzonym przez siebie planie kilka wariantów usytuowania granicy, to jednak nie budzi wątpliwości, że Sąd Rejonowy za właściwą granicę przyjął granicę według stanu prawnego, na który jak wskazał zasadnicze znaczenie miało postępowanie scaleniowe. Pomimo takiego stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wskazane w nim punkty graniczne określają przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami stanowiącymidziałki nr (...)w zupełnie innym miejscu, niż to wynika z treści opinii biegłego sądowegoJ. H. (1). Z opinii tej wynika bowiem jednoznacznie, że granica wynikająca z postępowania scaleniowego wyznaczona została punktami(...), podczas gdy Sąd wyznacza ją poprzez punkty(...). Zatem jedynie w zakresie trzech pierwszych punktów granicznych rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu, zaś w pozostałym zakresie jest z nim sprzeczne. Wskazane bowiem punkty(...), zgodnie z opinią biegłego, określają granicę częściowo według przebiegu istniejącego ogrodzenia, a częściowo według wskazań uczestnikówS. W. (1),C. W.iP. W.. W tej sytuacji całkowicie słuszny jest zarzut wnioskodawców naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisówart. 233 §1 k.p.c., gdyż niewątpliwie Sąd ten błędnie zinterpretował przeprowadzony w sprawie dowód z opinii biegłego sądowego, niewłaściwie odczytując zaznaczony przez biegłego przebieg granic według różnych wariantów. Można przypuszczać, że przyczyną tego uchybienia było powiązane z nim naruszenieart. 328 §2 k.p.c., poprzez nieprecyzyjne wskazanie ustalenia odnoszącego się do przebiegu linii granicznych zgodnie z konkretnym wariantem. W ocenie Sądu Okręgowego uwzględnienie powyższych zarzutów nie prowadziło jednak do konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu Okręgowego, sporządzone przez Sąd Rejonowy uzasadnienie, umożliwiało dokonanie kontroli instancyjnej, gdyż Sąd ten w sposób jasny określił jakimi kryteriami się kierował, określając przebieg spornych granic. Powyższe przy uzupełnieniu i doprecyzowaniu ustaleń faktycznych stworzyło możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd drugiej instancji.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego zgromadzonego przez Sąd pierwszej instancji, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że trafny jest także zarzut skarżących dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególnościart. 153 k.c.
Jakkolwiek Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy wskazał kryteria do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami wynikające zart. 153 k.c., jak również słusznie i trafnie powołał orzecznictwo Sądu Najwyższego, z którego wynika, iż dopóki możliwie jest ustalenie granic na podstawie stanu prawnego, niedopuszczalne jest ustalenie przebiegu granicy na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania oraz przy uwzględnieniu wszelkich innych okoliczności, to jednak błędnie uznał, iż rozgraniczenie według treści zaskarżonego postanowienia jest zgodne z istniejącym stanem prawnym przedmiotowych nieruchomości.
Rozważając treśćart. 153 k.c.stwierdzić należy, że kryteria rozgraniczenia wymienione w tym przepisie wyłączają się wzajemnie, a także iż w pierwszej kolejności Sąd powinien ustalić przebieg granic zgodnie ze stanem prawnym nieruchomości, a pozostałe kryteria mogą być stosowane tylko wówczas, gdy ustalenie granic według stanu prawnego nie jest możliwie. Przez granice według stanu prawnego należy rozumieć ustalenie linii granicznej według zasięgu prawa własności przysługującego konkretnemu właścicielowi do danej nieruchomości. Zgodnie bowiem zart. 46 k.c.nieruchomością są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności. Ta odrębność wynika właśnie z granic oddzielających nieruchomość stanowiącą własność jednego podmiotu od nieruchomości, będącej własnością innej osoby lub osób. Granice konkretyzują więc przedmiot prawa własności, wyznaczając zasięg prawa właściciela, uprawnionego w stosunku do swojej rzeczy do czynności mieszczących się w ramach określonych wart. 140 k.c.Prawne granice nieruchomości wynikają z treści czynności prawnych skutkujących nabyciem prawa własności, jak również z innych zdarzeń prawnych, w których zakres faktycznego władztwa nieruchomością określa granice nieruchomości nabytej wskutek wykonywania tego władania (np. nabycie w drodze zasiedzenia, w trybieustawy z dnia 26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych). W przypadku nabycia prawa własności w drodze czynności prawnej istotne jest również to czy zbywcy przysługiwało prawo własności do nieruchomości w zakresie w jakim prawo to przenosi na nabywcę. Granice nieruchomości przedstawiają mapy sporządzane w tym celu, a także inne dane i dokumenty gromadzone przez organy do właściwości, których należą sprawy z zakresu geodezji i kartografii. Nie można jednak pominąć, iż nie zawsze celem sporządzania map poszczególnych gruntów było określenie ich stanu prawnego.
Rozważając powyższą problematykę w zakresie istotnym z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania należy stwierdzić, że początkowo walor prawny przyznany został granicom nawiązującym do map katastralnych z uwagi na unormowania związane z tworzeniem katastru. Bowiem, gdy tworzono parcelę katastralną to następnie była ona ujmowana do odpowiedniego wykazu oznaczonego nazwą miejscowości i indywidualnym nr (whl, lwh). Oznacza to, iż parcela katastralna musiała nawiązywać do stanu własnościowego, skoro była ona następnie wpisywana do odpowiedniego wykazu hipotecznego. Austriacki kataster gruntowy na ziemiach byłej Monarchii Austro - Węgierskiej stanowił patent cesarza Franciszka Józefa o podatku gruntowym z dnia 23 grudnia 1817 roku. Pomiary katastralne zostały oparte na podstawach matematycznych (sieć triangulacyjna, jednolita skala map) i kartograficznych (odwzorowywanie, podział sekcyjny prostokątny). Należy podkreślić, iż w katastrze austriackim istniała pełna zgodność danych o nieruchomości z jej księgą wieczystą. Podstawową jednostką tego systemu była parcela, która musiała stanowić jednolity stan prawny oraz sposób użytkowania. Tak więc, jeżeli na nieruchomości był las i łąka, to użytki te tworzyły dwie parcele, miały swoje numery i powierzchnie wykazywane w katastrze (zob. szerzej: Zofia Śmiałowska – Uberman:Prawo geodezyjne i kartograficzne– Komentarz, Wyd. Gall 1999 r., str. 106-107). Zupełnie inne założenia występowały przy tworzeniu w latach 70 –tych i na przełomie lat 70 – tych oraz 80-tych ewidencji gruntów i wprowadzaniu działek ewidencyjnych. W związku z tym, iż w latach 50 tych XX wieku nawarstwiały się trudności w związku ze starymi katastrami gruntowymi, które w wielu przypadkach były nieaktualne i zdekompletowane, w dniu 2 lutego 1955 roku Rada Państwa wydaładekret o ewidencji gruntów i budynków. Od dnia wejścia w życie tego dekretu, w miejsce terminu „kataster gruntowy” wprowadzono termin „ewidencja gruntów i budynków”. Za podstawowy element ewidencji gruntów przyjęto działkę określoną przez położenie, granice, obszar, rodzaju użytków i klas, osobę władającego i numer. Obecna ewidencja gruntów i budynków, jest w głównej części założona na tych samych zasadach (zob. szerzej: Zofia Śmiałowska – Uberman:Prawo geodezyjne i kartograficzne– Komentarz, Wyd. Gall 1999 r., str. 107).
Reasumując należy stwierdzić, iż w świetle zasad dotyczących tworzenia ewidencji gruntów podstawowe znaczenie miało władanie. Przedmiot (grunt) znajdujący się we władaniu jednej osoby (tych samych osób) stawał się działką ewidencyjną. Zatem działka jest pojęciemprawa geodezyjnego i kartograficznegoi oznacza ono obszar gruntu stanowiący podstawową jednostkę geodezyjną, określoną na mapie ewidencyjnej granicami, numerem, powierzchnią, rodzajem użytkowania i klasą gruntu. Pojęcie działki ewidencyjnej powstało w związku z tworzeniem nowej ewidencji gruntów i budynków, przez co stosownie doart. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku prawo geodezyjne i kartograficznerozumie się jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych, władających gruntami i budynkami. Co prawda zgodnie z§9 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków(Dz.U. nr 38 poz. 454) działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych, tym niemniej do czasu pełnej modernizacji istniejącej ewidencji gruntów zachowują swoją ważność, w zakresie określonym przepisami ustawy, dane ewidencyjne uwidocznione w ewidencji prowadzonej przed wejściem w życie rozporządzenia (§83 w/w rozporządzenia).
Zdaniem Sądu Okręgowego w niniejszym przypadku zachodzi możliwość dokonania rozgraniczenia według stanu prawnego nieruchomości. Dla ustalenia przebiegu granicy według tego stanu konieczne było przeanalizowanie podstaw nabycia swoich nieruchomości przez uczestników tego postępowania, gdyż w ten sposób możliwym było określenie w jakim zakresie terytorialnym nabywali oni swoje nieruchomości. Zdaniem Sądu Okręgowego za chybione należy uznać stanowisko uczestnikówW., iż zakres ich praw wynikał z czynności prawnych dokonanych w okresie poprzedzającym wprowadzenie ewidencji gruntów, a więc iż zakres ich praw określała mapa katastralna. Analiza akt ksiąg wieczystych prowadzonych aktualnie dla przedmiotowych nieruchomości, jak również akt ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości ich poprzedników prawnych prowadzi do wniosku, że nikt spośród uczestników, jak również nikt spośród ich poprzedników prawnych nie nabył swojej nieruchomości w oparciu o czynność prawną dokonaną w oparciu istniejącą mapę katastralną. Wszystkie bowiem księgi wieczyste nieruchomości zostały założone w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku bądź później, a pierwsze wpisy prawa własności dokonane zostały na podstawie decyzji dotyczących postępowania scaleniowego prowadzonego na terenie wsiS.. W ocenie Sądu Okręgowego dla rozstrzygnięcia tej sprawy nie ma istotnego znaczenia fakt, że w podstawie wpisu błędnie powołane zostały decyzje postępowań scaleniowych odnoszących się do innej miejscowości. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że wnioski o dokonanie w nich wpisu oparte były o właściwe dokumenty geodezyjne i decyzje administracyjne, co wynika m.in. z treści pisma Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 18 lipca 2013r. (k.459) oraz dołączonych do niego załączników, a także z uzasadnienia postanowienia tego Sądu z dnia 9 lipca 2012 roku (k.356). Istotne natomiast jest to, że wszystkie nieruchomości stanowiące przedmiot postępowania zostały wydzielone na rzecz ich właścicieli w związku z przeprowadzonym postępowaniem scaleniowym. Zgodnie zustawą z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów(Dz.U. nr 3 poz. 13 z późn. zm.), na podstawie której prowadzone było postępowanie na terenie wsiS., poddane scaleniu mogą zostać grunty znajdujące się w szachownicy oraz grunty nadmiernie zwężone lub wydłużone albo tworzące enklawy i półenklawy (art. 1 ust.1.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy każdy uczestnik scalenia lub wymiany (właściciel lub samoistny posiadacz gruntów) otrzymuje w zamian za grunty posiadane przed scaleniem lub wymianą, grunty w zasadzie o równej wartości szacunkowej. Nadto z art. 5 tej ustawy wynika, że grunty niezbędne na cele miejscowej użyteczności publicznej oraz pod ulice i drogi wiejskie nie leżące w ciągu dróg państwowych wydziela się bez odszkodowania z gruntów należących do uczestników scalenia. W związku z tym każdemu z uczestników scalenia zmniejsza się przysługujący mu ekwiwalent za scalone grunty o taką jego cześć, której wartość szacunkowa odpowiada stosunkowi wartości szacunkowej gruntów wydzielonych na wymienione cele do wartości szacunkowej wszystkich scalonych gruntów, a także iż grunty wydzielone na cele miejscowej użyteczności publicznej oraz pod ulice i drogi wiejskie nie leżące w ciągu dróg państwowych przechodzą na własność Państwa. Przepis art. 11 stanowił, że projekt scalenia lub wymiany przed jego zatwierdzeniem powinien być przez organ przeprowadzający postępowanie scaleniowe lub wymienne wyznaczony na gruncie i okazany zainteresowanym stronom. Natomiast z art. 16 ust.1 wynikało, że decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowi tytuł do ujawnienianowegostanu własności w księgach wieczystych, przy czym decyzja ta nie przesądza tytułu własności. Jak wskazał Sąd Najwyższy orzeczenie scaleniowe wprawdzie nie przesądza sporu o własność skomasowanego gruntu, co znaczy, że można na drodze sądowej dowodzić, iż osoba wskazana w orzeczeniu nie była właścicielem wszystkich działek przedscaleniowych, których ekwiwalent stanowi nową nieruchomość, i dlatego prawo własności scalonej działki należy w całości lub w części do osoby, która była właścicielem w całości lub części działek przedscaleniowych. Ale na tym kończy się deklaratoryjny charakter orzeczenia scaleniowego. Ma ono bowiem moc konstytutywną w zakresie orzeczenia przedmiotu komasacji, nadając nowym działkom określony kształt przez określenie ich granic. Granice te konkretyzują powstałe nowe nieruchomości (nowe kompleksy działek). W tym rozumieniu orzeczenie komasacyjne nie może być kwestionowane w postępowaniu sądowym (por. wyrok z dnia 22 lutego 1971 roku II CR 94/71, OSP 1972/6/104, LEX 6878). Z kolei w postanowieniu z dnia 19 marca 2009 roku Sąd Najwyższy stwierdził, że wiążącym skutkiem scalenia jest to, że wszystkie osoby zainteresowane tracą prawo własności lub inne prawa do gruntu dotychczasowego, zachowują natomiast w tym samym rozmiarze prawa do wydzielonego w drodze scalenia gruntu ekwiwalentnego (por. postanowienie z dnia 19.03.2009r. IV CSK 304/08, Lex 532158).
Odnosząc powyższe regulacje prawne oraz poglądy Sądu Najwyższego do stanu istniejącego w tej sprawie, stwierdzić należy, że w niniejszym postępowaniu nie było kwestionowane, aby którykolwiek z uczestników, bądź ich poprzedników prawnych (będących osobami fizycznymi) w dacie wszczęcia postępowania scaleniowego nie był właścicielem gruntu objętego tym postępowaniem. Jest to istotne, gdyż takiej właśnie sytuacji dotyczy zdanie drugie art. 16 ust.1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku. Zatem dla żadnej z tych osób decyzja scaleniowa nie stanowiła pierwotnego tytułu własności wydzielonej nieruchomości, gdyż takiego tytułu decyzja ta nie stwarza (ktoś kto dotychczas nie był właścicielem działki objętej scaleniem, nie staje się właścicielem działki wydzielonej na jego rzecz w drodze scalenia w skutek wydania decyzji zatwierdzającej projekt scalenia -wyj. art. 5 ust.2). Natomiast osoby, którym przed scaleniem prawo takie przysługiwało, zachowują swoje prawo w stosunku do działek wydzielonych na ich rzecz w wyniku scalenia, jednak w granicach wynikających z zatwierdzonego projektu scalenia, którego częścią integralną jest mapa i rejestr pomiarowy określające kształt, powierzchnię, konfigurację oraz klasę użytków poszczególnych działek. Jest rzeczą oczywistą, że postępowanie scaleniowe ma istotny wpływ na dotychczasowe granice nieruchomości, gdyż taki jest właśnie jest cel tego postępowania. Ma ono w założeniu służyć zmianie konfiguracji gruntów objętych scaleniem lub wymianą. Postępowanie to stanowi całość. Zatem zmiany wprowadzone wskutek decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia dotyczą wszystkich gruntów objętych scaleniem, choćby formalnie oznaczenie działki objętej tym postępowaniem oraz działki wydzielonej w jego wyniku było takie same. Temu celowi służył m.in. określony w art. 11 obowiązek okazania projektu scalenia na gruncie zainteresowanym stronom. Uczestnicy tego postępowania nie mogą więc następnie podnosić, że nie wiedzieli w jakich granicach zostały na ich rzecz wydzielone nieruchomości.
Ponieważ uczestnicyS. W. (1)iC. W., a także poprzednicy prawni pozostałych uczestników i wnioskodawców otrzymali nieruchomości objęte rozgraniczeniem wskutek scalenia gruntów, a aktualna mapa ewidencyjna powstała właśnie w wyniku tego postępowania, to stan granic wynikający z tego postępowania, a uwidoczniony na mapie ewidencyjnej należy uznać za stan prawny służący do ustalenia obecnych granic nieruchomości. Podnieść należy, że osoby na rzecz, których wydzielono w drodze scalenia konkretne nieruchomości, zbywając je w drodze czynności prawnych na rzecz nabywców mogli je zbyć tylko w takich granicach, w jakich im samym przysługiwało prawo własności. Dlatego też wnioskodawcy i uczestnikP. W.nabyli te nieruchomości również w granicach wynikających z postępowania scaleniowego. Z kolei GminaK.nabywając z mocy prawa nieruchomość stanowiącą dz. nr(...)nabyła ją w granicach wynikających z zakresu władania jej poprzednika Skarbu Państwa. Brak w sprawie jakichkolwiek twierdzeń, aby Skarb Państwa tą nieruchomością władał w innych granicach niż określone wskutek scalenia gruntów, więc także odnośnie GminyK.granicę zaznaczoną na mapie ewidencyjnej należy uważać za granice prawną.
W toku niniejszego postępowania, w ocenie Sądu Okręgowego, nie wykazano, aby ktokolwiek z uczestników nabył swoją nieruchomość w innych granicach, a także aby doszło do zmiany powyższej granicy scaleniowej, na skutek innych zdarzeń, jak choćby nabycia przygranicznego pasa przez zasiedzenie. Zauważyć należy, że taki zarzut w ogóle nie był podnoszony. Biorąc jednak pod uwagę, że ogrodzenie znajdujące się międzydziałką nr (...)zostało wybudowane w oparciu o zezwolenie z dnia 28 września 1984 roku, to termin zasiedzenia nie mógł jeszcze upłynąć. Nie budzi bowiem wątpliwości, że skoro granice działek wydzielanych w wyniku scalenia musiały być okazane uczestnikom scalenia, to wybudowanie ogrodzenia w innym miejscu musi być traktowane jako objęcie gruntu w posiadanie w złej wierze. W takiej zaś sytuacji, zgodnie zart. 172 §2 k.c.w związku zart. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy-Kodeks cywilny(Dz.U. nr 55 poz.321 z późn. zm.) termin ten wynosi 30 lat.
Z powyższych względów należy uznać, zarzut naruszeniaart. 153 k.c.za uzasadniony, gdyż niewątpliwie istniała w tej sprawie możliwość ustalenia przebiegu granicy według stanu prawnego nieruchomości, tym stanem zaś nie jest stan wynikający z przebiegu ogrodzenia pomiędzy dz. nr(...)a(...), a także nie określają go wskazania samych uczestników, odbiegające zarówno od granic wynikających z mapy ewidencyjnej, jak i mapy katastralnej.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 §1 k.p.c.w związkuart. 13 §2 k.p.c.zmienił zaskarżone postanowienie w sposób określony w punkcie I sentencji.
Ponieważ interesy wnioskodawców oraz uczestnikówS. W. (1),C. W.orazP. W.były sprzeczne, zaś stanowisko uczestników nie zostało uwzględnione, za uzasadnione należało uznać obciążenie uczestników kosztami postępowania odwoławczego poniesionymi przez wnioskodawców, o czym Sąd Okręgowy orzekł w punkcie III sentencji na podstawieart. 520 §3 k.p.c.Natomiast odnośnie pozostałego uczestnika należało orzec o kosztach zgodnie z zasadą określoną wart. 520 §1 k.p.c.(pkt IV). Na zasądzoną od uczestników kwotę złożyła się opłata od apelacji (200zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika wnioskodawców z opłatą skarbową (287zł). Wynagrodzenie powyższe zostało określone na podstawie§2, §8 pkt2, §13ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 461), z uwzględnieniem okoliczności, że pełnomocnik wnioskodawców nie brał udziału w postępowaniu przed Sądem Rejonowym.
W punkcie II Sąd Okręgowy przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu reprezentującemu uczestnikaS. W. (1). Wysokość tego wynagrodzenia została określona na podstawie w/w przepisów rozporządzenia z dnia 28 września 2002 roku, wraz z należnym podatkiem od towarów i usług.
| 2,304
|
15/201000/0001003/Ca
|
Sąd Okręgowy w Krakowie
|
II Wydział Cywilny Odwołaczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 172;art. 172 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 172 §2 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 520;art. 520 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 520 § 1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1989 r. Nr 30, poz. 163",
"art": "art. 2;art. 2 pkt. 8",
"isap_id": "WDU19890300163",
"text": "art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku prawo geodezyjne i kartograficzne",
"title": "Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne"
},
{
"address": "Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454",
"art": "§ 9;§ 9 ust. 1",
"isap_id": "WDU20010380454",
"text": "§9 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków",
"title": "Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków"
},
{
"address": "Dz. U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321",
"art": "art. 9",
"isap_id": "WDU19900550321",
"text": "art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy-Kodeks cywilny",
"title": "Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348",
"art": "§ 2;§ 8;§ 8 pkt. 2;§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 1",
"isap_id": "WDU20021631348",
"text": "§2, §8 pkt2, §13ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 - art. 9)",
"Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 1989 r. Nr 30, poz. 163 - art. 2; art. 2 pkt. 8)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 13; art. 13 § 2; art. 233; art. 233 § 1; art. 252; art. 328; art. 328 § 2; art. 386; art. 386 § 1; art. 520; art. 520 § 1; art. 520 § 3)",
"Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 13 - )",
"Dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 1955 r. Nr 6, poz. 32 - )",
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 - § 13; § 13 ust. 1; § 13 ust. 1 pkt. 1; § 2; § 8; § 8 pkt. 2)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 140; art. 153; art. 172; art. 172 § 2; art. 46)",
"Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 - )",
"Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 - § 9; § 9 ust. 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153015000000503_I_C_000730_2012_Uz_2013-11-06_001
|
I C 730/12
| 2013-11-06T00:00:00
| 2013-11-29T01:01:02
| 2014-07-23T00:22:29
|
15301500
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I C 730/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ zaoczny w stosunku do pozwanych J. K. (1) i A. K. (1) Dnia 6 listopada 2013r Sąd Okręgowy w Siedlcach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Andrzej Kirsch Protokolant st. sek. sąd. Joanna Makać po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013r w Siedlcach na rozprawie sprawy z powództwa E. K. przeciwko J. Ś. , J. K. (1) , A. K. (2) , C. K. , H. K. , Z. K. , A. K. (1) , L. Z. , E. R. , B. R. , A. K. (3) i A. N. o ust
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Krystyna Miler" xVersion="1.0" xLang="PL" xYear="2012" xEditor="56110912221" xToPage="9" xPublisher="56110912221" xFlag="published" xEditorFullName="Krystyna Miler" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/301500/0000503/C" xVolNmbr="000730">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt I C 730/12</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText><xBx>zaoczny w stosunku do pozwanych <xAnon>J. K. (1)</xAnon> i <xAnon>A. K. (1)</xAnon></xBx></xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="right">
<xBx>Dnia 6 listopada 2013r</xBx></xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy w Siedlcach I Wydział Cywilny</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xText><xBx>Przewodniczący SSO Andrzej Kirsch</xBx></xText>
<xText>Protokolant st. sek. sąd. Joanna Makać</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013r w Siedlcach</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>E. K.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>J. Ś.</xAnon>, <xAnon>J. K. (1)</xAnon>, <xAnon>A. K. (2)</xAnon>, <xAnon>C. K.</xAnon>, <xAnon>H. K.</xAnon>, <xAnon>Z. K.</xAnon>, <xAnon>A. K. (1)</xAnon>, <xAnon>L. Z.</xAnon>, <xAnon>E. R.</xAnon>, <xAnon>B. R.</xAnon>, <xAnon>A. K. (3)</xAnon> i <xAnon>A. N.</xAnon></xText>
<xText>o ustalenie</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>powództwo oddala,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>postępowanie w stosunku do pozwanej <xAnon>B. R.</xAnon> umarza.</xText>
</xUnit>
<xText/>
<xText><xBx>Sygn. akt I C 730/12</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>W dniu 18 czerwca 2012r wpłynął do Sądu Okręgowego w Siedlcach pozew <xAnon>E. K.</xAnon>, w którym wniosła o ustalenie, że <xAnon>W. K. (1)</xAnon>, syn <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>urodzony w dniu (...)</xAnon> w <xAnon>M.</xAnon>, zmarły w dniu <xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>W.</xAnon>, ujawniony w skróconym akcie zgonu Urzędu Stanu Cywilnego<xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>W.</xAnon> <xAnon>(...)</xAnon>– jest tożsamą osobą z <xAnon>W. K. (2)</xAnon>, synem <xAnon>M.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon> <xAnon>urodzonym w dniu (...)</xAnon> w <xAnon>M.</xAnon>, zmarłym w dniu <xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>W.</xAnon>, ujawnionym w skróconym akcie zgonu Urzędu Stanu Cywilnego m. st. <xAnon>W.</xAnon> za numerem <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Pozew został wniesiony przeciwko <xAnon>J. Ś.</xAnon>, <xAnon>J. K. (1)</xAnon>, <xAnon>A. K. (2)</xAnon>, <xAnon>C. K.</xAnon>, <xAnon>H. K.</xAnon>, <xAnon>Z. K.</xAnon>, <xAnon>A. K. (1)</xAnon>, <xAnon>L. Z.</xAnon>, <xAnon>E. R.</xAnon>, <xAnon>B. R.</xAnon>, <xAnon>A. K. (3)</xAnon> i <xAnon>A. N.</xAnon>.</xText>
<xText>W uzasadnieniu pozwu podniesiono, że przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie toczy się postępowanie o stwierdzenie praw do spadku po spadkodawcy <xAnon>K. K.</xAnon>, zmarłym w dniu<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>W.</xAnon>. Sprawa oznaczona jest sygnaturą I Ns 136/12. Zdaniem powódki, w sprawie tej pojawił się nierozwiązany dotychczas problem dotyczący pochodzenia zmarłego <xAnon>K. K.</xAnon>. Według jednych dokumentów był on synem <xAnon>W. K. (1)</xAnon> i <xAnon>A. K. (4)</xAnon> z domu <xAnon>S.</xAnon>, zaś według innych był on synem <xAnon>W. K. (2)</xAnon>. Wątpliwości dotyczą również ustalenia rzeczywistego pochodzenia <xAnon>W. K. (2)</xAnon> jako syna <xAnon>M.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon>, nie zaś <xAnon> (...)</xAnon> (jak to wynika z treści aktu zgonu<xAnon>(...)</xAnon>). Powódka stwierdziła, że konieczność ustalenia tożsamości <xAnon>W. K. (1)</xAnon> dotyczy zarówno ustalenia jego rzeczywistego nazwiska, jak i danych personalnych jego rodziców, tak aby możliwe było stwierdzenie istnienia pokrewieństwa pomiędzy nim, spadkodawcą <xAnon>K. K.</xAnon> oraz pozwanymi w niniejszej sprawie. Powódka podała, że <xAnon>W. K. (2)</xAnon> zmuszony był dokonać zmiany swojego nazwiska na <xAnon> (...)</xAnon> z powodu negatywnych doświadczeń z okresu I <xAnon>W.</xAnon> Światowej i obawy przed represjami. Pierwotne dokumenty <xAnon>W. K. (2)</xAnon> uległy zniszczeniu i w ich miejsce sporządzone zostały nowe – zawierające nieprawdziwe nazwisko i nieprawdziwe dane jego rodziców. Powódka podała, że zaistniała potrzeba wyjaśnienia tych rozbieżności i wydanie przez Sąd orzeczenia ustalającego, że <xAnon>W. K. (1)</xAnon> syn <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon>urodzony w dniu (...)</xAnon> w <xAnon>M.</xAnon> jest tożsamą osobą z <xAnon>W. K. (2)</xAnon> synem <xAnon>M.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon>, <xAnon>urodzonym w dniu (...)</xAnon> w <xAnon>M.</xAnon>. Powódka stwierdziła, że orzeczenie uwzględniające powództwo będzie podstawą do stwierdzenia niezgodności aktu stanu cywilnego – aktu zgony USC<xAnon>(...)</xAnon>. <xAnon>W.</xAnon> nr <xAnon> (...)</xAnon> – z rzeczywistością i będzie to skutkowało następczym sprostowaniem tego aktu. Orzeczenie Sądu wydane w oparciu o treść <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink> będzie podstawą do wpisania wzmianki w aktach stanu cywilnego. Powódka stwierdziła ponadto, że nazwisko i pochodzenie człowieka jest elementem jego prawa stanu, które to prawo należy do kategorii praw osobistych człowieka (<xLexLink xArt="art. 23;art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 23 i 24 kc</xLexLink>). Podała, że jej interes prawny w dochodzeniu niniejszego roszczenia wyraża się w konieczności wykazania pokrewieństwa w stosunku do spadkodawcy <xAnon>K. K.</xAnon>, ale również ustalenia kręgu spadkobierców uprawnionych do dziedziczenia po nim. Chodzi również o uzyskanie obiektywnej ochrony wobec niepewności stanu prawnego lub prawa oraz istnienia sprzeczności między stanem rzeczywistym a stanem wynikającym z aktów stanu cywilnego.</xText>
<xText>W dniu 19 września 2012r wpłynęła do akt sprawy odpowiedź na pozew pozwanych <xAnon>A. K. (3)</xAnon> i <xAnon>A. N.</xAnon>, w której wniosły one o oddalenie powództwa i obciążenie powódki kosztami procesu. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew podniosły, że dowody zgłoszone przez powódkę w pozwie zawierają tak znaczące rozbieżności i sprzeczności, że nie mogą być uznane za wystarczające do uwzględnienia powództwa. Stwierdziły, że <xAnon>W. K. (1)</xAnon> (ojciec <xAnon>K. K.</xAnon>) nigdy nie prostował swojego nazwiska na <xAnon>K.</xAnon>, choć żył 75 lat do dnia 17 czerwca 1969r. Zarzuciły również, że niniejsze roszczenie zmierza faktycznie do sprostowania aktów stanu cywilnego i dlatego też winno być rozpatrywane w drodze postępowania administracyjnego (k. 23-24).</xText>
<xText>Na rozprawie w dniu 26 września 2012r pełnomocnik powódki skonkretyzował powództwo i wniósł o ustalenie, że <xBx>
<xAnon>W. K. (1)</xAnon>
</xBx> syn <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon>urodzony w dniu (...)</xAnon> w <xAnon>M.</xAnon>, zmarły w dniu <xAnon>(...)</xAnon>
<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>W.</xAnon>, jest tożsamą osobą z <xBx>
<xAnon>W. K. (2)</xAnon>
</xBx> synem <xAnon>M.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon> z domu<xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>urodzonym w dniu (...) marca</xAnon> (lub<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>F.</xAnon> <xAnon>N.</xAnon> (k. 42v).</xText>
<xText>Pozew w stosunku do pozwanej <xAnon>B. R.</xAnon> został cofnięty (k. 42v).</xText>
<xText>Pozwani <xAnon>J. Ś.</xAnon>, <xAnon>C. K.</xAnon>, pełnomocnik pozwanego <xAnon>A. K. (2)</xAnon> – córka <xAnon>J. B.</xAnon>, <xAnon>H. K.</xAnon>, <xAnon>Z. K.</xAnon> i <xAnon>L. Z.</xAnon>, uznali powództwo (k. 43).</xText>
<xText>W dniu 9 kwietnia 2013r wpłynęło do akt sprawy pismo procesowe pełnomocnika powódki, w którym podtrzymał żądanie w taki sposób, w jaki zostało skonkretyzowane na rozprawie w dniu 26 września 2012r. Dodatkowo stwierdził, że jego roszczenie nie jest i nie zmierza do uzyskania sprostowania treści aktu stanu cywilnego, ani ustalenia treści tegoż aktu. Pełnomocnik podniósł, że tryb postępowania nieprocesowego o sprostowanie lub unieważnienie aktu stanu cywilnego jest właściwy tylko wówczas, gdy niezgodność treści aktu z rzeczywistym stanem rzeczy nie wpływa na stan cywilny osoby, której dotyczy. We wszystkich innych wypadkach właściwy jest tryb procesu. Ponieważ nazwisko i pochodzenie człowieka jest elementem jego prawa stanu, które to prawo należy do kategorii praw osobistych człowieka, dlatego podlegają one ochronie również w drodze powództwa o ustalenie na podstawie <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink>. Pełnomocnik podniósł, że w niniejszej sprawie nie chodzi wyłącznie o sprostowanie brzmienia nazwiska zmarłego, a także daty i miejsca jego urodzenia oraz danych jego rodziców i dlatego też nie jest możliwe poprzestanie wyłącznie na trybie postępowania nieprocesowego o sprostowanie aktu stanu cywilnego <xAnon>W. K. (1)</xAnon> (k. 120-122).</xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:</xBx></xText>
<xText/>
<xText>Przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żeliborza w Warszawie toczy się postępowanie o stwierdzenie praw do spadku po <xAnon>K. K.</xAnon>, zmarłym w dniu<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>W.</xAnon>, synu <xAnon>W. K. (1)</xAnon> i <xAnon>A. S.</xAnon>. <xAnon>K. K.</xAnon> urodził się w dniu <xAnon>(...)</xAnon>w miejscowości <xAnon>M.</xAnon>. Sprawa oznaczona jest sygnaturą I Ns 136/12.</xText>
<xText>Postanowieniem z dnia 8 marca 1951r wydanym w sprawie Ns 680/51, Sąd Powiatowy w Sokołowie Podlaskim ustalił istotną treść aktu urodzenia <xAnon>K. K.</xAnon>, sporządzonego przez Urząd Stanu Cywilnego przy parafii <xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>M.</xAnon> w 1935r.</xText>
<xText>Ojcem <xAnon>K. K.</xAnon> był <xAnon>W. K. (1)</xAnon>, który urodził się w<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>miejscowości M.</xAnon>, a zmarł w dniu<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>W.</xAnon>. Rodzicami <xAnon>W. K. (1)</xAnon> byli <xAnon>L. K.</xAnon> i <xAnon>W.</xAnon>.</xText>
<xText>W dniu<xAnon>(...)</xAnon>w miejscowości <xAnon>N.</xAnon> urodził się <xAnon>J. K. (2)</xAnon>. Jego rodzicami byli <xAnon>M. K.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon> z domu<xAnon>(...)</xAnon>. Z kolei w dniu <xAnon>(...)</xAnon>w miejscowości <xAnon>N.</xAnon> urodził się brat <xAnon>J. W.</xAnon> <xAnon>K.</xAnon>, którego rodzicami byli również <xAnon>M. K.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon> z domu <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText/>
<xText>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów: poświadczonego tłumaczenia z języka rosyjskiego (k. 9 i 11), wniosku o stwierdzenie praw do spadku w sprawie I Ns 136/12 Sądu Rejonowego dla Warszawy Żoliborza w Warszawie, odpisy skróconego aktu zgony <xAnon>J. K. (2)</xAnon> (k. 55), pism Urzędu Stanu Cywilnego <xAnon>Miasta S.</xAnon> <xAnon>W.</xAnon> Wydziału Archiwum (k. 60, 136 i 139), odpisu zupełnego aktu zgonu <xAnon>W. K. (1)</xAnon> (k. 61-61v), odpisu zupełnego aktu zgonu <xAnon>K. K.</xAnon> (k. 62-62v), karty zgonu <xAnon>K. K.</xAnon> i oświadczenia <xAnon>J. K. (1)</xAnon> z dnia 14 kwietnia 2011r (k. 66), odpisu zupełnego aktu urodzenia <xAnon>K. K.</xAnon> (k. 69-69v), postanowienia Sądu Powiatowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 8 marca 1951r (k. 71), częściowych zeznań świadka <xAnon>S. Z.</xAnon> (k. 109-110).</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText/>
<xText>Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia praw do spadku po spadkodawcy <xAnon>K. K.</xAnon>. Sprawa oznaczona jest sygnaturą I Ns 136/12.</xText>
<xText>Z dokumentów w postaci odpisów zupełnych aktów zgonu wynika, że <xBx>
<xAnon>K. K.</xAnon>
</xBx> był synem <xUx>
<xAnon>W. K. (1)</xAnon> i <xAnon>A. K. (4)</xAnon>
</xUx> z domu <xAnon>S.</xAnon>, urodził się w dniu 24 sierpnia 1933r w miejscowości <xAnon>M.</xAnon>, a zmarł w dniu<xAnon>(...)</xAnon>
<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>W.</xAnon>. Z kolei ojciec spadkodawcy – <xBx>
<xAnon>W. K. (1)</xAnon> </xBx>był synem <xUx>
<xAnon>L. K.</xAnon> i <xAnon>W.</xAnon>
</xUx>, urodził się w dniu<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>miejscowości M.</xAnon>, a zmarł w dniu <xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>W.</xAnon>.</xText>
<xText>Powódka <xAnon>E. K.</xAnon> stwierdziła, że w trakcie postępowania spadkowego ujawniły się wątpliwości dotyczące rzeczywistego pochodzenia spadkodawcy <xAnon>K. K.</xAnon> oraz jego ojca <xAnon>W. K. (1)</xAnon>. W ocenie powódki, zaistniała konieczność ustalenia tożsamości <xAnon>W. K. (1)</xAnon>, tj. zarówno ustalenia jego rzeczywistego nazwiska, daty i miejsca urodzenia oraz danych personalnych jego rodziców. Uzyskanie oczekiwanego rozstrzygnięcia ma posłużyć, zdaniem powódki, do wykazania pokrewieństwa pomiędzy <xAnon>W. K. (1)</xAnon> (<xAnon>K.</xAnon>), <xAnon>K. K.</xAnon> (<xAnon>K.</xAnon>) oraz osobami pozwanymi w niniejszej sprawie. Powódka stwierdziła, że „<xIx>podstawą powództwa jest nie tylko interes prawny spadkobierców po zmarłym <xAnon>K. K.</xAnon> w wykazaniu istnienia pokrewieństwa, aby w ten sposób możliwe było wykazanie kręgu spadkobierców po nim, ale również interes prawny w uzyskaniu obiektywnej ochrony wobec niepewności stanu prawnego lub prawa i istnienia sprzeczności między stanem rzeczywistym a stanem wynikającym z aktów stanu cywilnego</xIx>” (k. 4 – uzasadnienie pozwu). Jako podstawa prawna dochodzonego roszczenia wskazany został <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink>.</xText>
<xText/>
<xText><xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">Artykuł 189 kpc</xLexLink> stanowi, że „<xIx>powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny</xIx>”. Zatem w sprawach o ustalenie wnoszonych na podstawie <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink> , Sąd ma obowiązek badania z urzędu, czy istnieje interes prawny powoda uzasadniający oparcie powództwa na wskazanym przepisie, gdyż interes prawny jest materialnoprawną przesłanką takiego powództwa. Interes prawny dotyczy szeroko rozumianych praw oraz stosunków prawnych i występuje on z reguły wówczas, <xIx>gdy istnieje niepewność tego prawa lub stosunku prawnego zarówno z przyczyn faktycznych, jak i prawnych</xIx>. Pojęcie interesu prawnego powinno być również interpretowane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia należytej ochrony prawnej. Zatem brak będzie interesu prawnego w sytuacjach, kiedy równocześnie występuje inna forma ochrony praw powoda. W doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że interes prawny zachodzi<xBx><xIx>, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości</xIx></xBx>. Zatem nie ma interesu prawnego ten, kto może poszukiwać ochrony prawnej w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych, bądź w drodze innego postępowania.</xText>
<xText>Celem ustalenia, czy powódka <xAnon>E. K.</xAnon> rzeczywiście ma interes prawny w dochodzeniu przedmiotowego roszczenia, należało odpowiedzieć na pytanie, jaki wpływ miałoby rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie na dane zawarte w aktach stanu cywilnego <xAnon>K. K.</xAnon> i <xAnon>W. K. (1)</xAnon>. Oczywistym było w sprawie, że intencją powódki było doprowadzenie do sporządzenia przez właściwy urząd stanu cywilnego „nowego” aktu zgonu, stwierdzającego, że ojcem <xAnon>K. K.</xAnon> był <xBx>
<xAnon>W. K. (2)</xAnon>
</xBx> syn <xAnon>M.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon> z domu <xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>urodzony w dniu (...) marca</xAnon> (<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>F.</xAnon> <xAnon>N.</xAnon>, zmarły w dniu <xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>W.</xAnon>. Tym samym, celem powódki było wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu zgonu numer <xAnon>(...)</xAnon>, sporządzonego przez Urząd Stanu Cywilnego m. st. <xAnon>W.</xAnon>, stwierdzającego, że <xBx>
<xIx>
<xAnon>W. K. (1)</xAnon> syn <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon>urodzony w dniu (...)</xAnon> w <xAnon>miejscowości M.</xAnon>, zmarł w dniu <xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>W.</xAnon>
</xIx>
</xBx>. Z kolei, uzyskanie aktu zgonu <xAnon>W. K. (2)</xAnon> o treści oczekiwanej przez powódkę, miało doprowadzić do wykazania pokrewieństwa w stosunku do <xAnon>K. K.</xAnon> (<xAnon>K.</xAnon>) i <xAnon>W. K. (1)</xAnon> (<xAnon>K.</xAnon>) w sprawie o stwierdzenie praw do spadku toczącej się przez Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 670" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 670 kpc</xLexLink> „<xIx>sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą (…)</xIx>”. Ustalenie danych personalnych spadkodawców i spadkobierców może się opierać na odpisach aktów stanu cywilnego mających tzw. wyłączność dowodową co do zdarzeń w nich stwierdzonych. Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 29 września 1986r – „<xIx>prawo o aktach stanu cywilnego</xIx>” – <xIx>akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych</xIx>. Oznacza to, że fakt urodzenia, małżeństwa, zgonu oraz innych zdarzeń, które mają wpływ na stan cywilny, może być wykazany wyłącznie za pomocą takich właśnie dokumentów. Jeżeli zaistnieje taki stan, że dane w aktach stanu cywilnego nie odpowiadają rzeczywistości, to najpierw należy przeprowadzić postępowanie na podstawie art. 30-33 powyższej ustawy, ponieważ sąd spadku nie może samodzielnie ustalać okoliczności objętych aktami stanu cywilnego jako przesłanki rozstrzygnięcia.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie powódka <xAnon>E. K.</xAnon> zaprezentowała stanowisko, że dane zawarte w akcie zgonu <xAnon>W. K. (1)</xAnon>, wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego <xAnon>(...)</xAnon>. <xAnon>W.</xAnon> za numerem <xAnon> (...)</xAnon>, nie odpowiadają rzeczywistości. Twierdziła, że niezgodność dotyczy nazwiska, ponieważ prawidłowe winno brzmieć <xAnon> (...)</xAnon> nie zaś <xAnon> (...)</xAnon>, miejsca i daty urodzenia – prawidłowo „<xBx>
<xAnon>(...)</xAnon>) <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>F.</xAnon> <xAnon>N.</xAnon>
</xBx>” nie zaś „<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>miejscowości M.</xAnon>”, oraz danych personalnych rodziców – prawidłowo „<xBx>
<xAnon>M.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon> z domu </xBx>
<xAnon>(...)</xAnon> nie zaś <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Stosownie do treści art. 4 przywołanej powyżej ustawy – „<xIx>akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym</xIx>”. Zgodzić należy się ze stanowiskiem pełnomocnika powódki, że na gruncie art. 4 ustawy „Prawo o aktach stanu cywilnego” – należy rozgraniczyć tryb procesu i postępowania nieprocesowego dla dochodzenia niezgodności z prawdą treści aktu stanu cywilnego.</xText>
<xText>Właściwy tryb do dochodzenia niezgodności z prawdą aktu stanu cywilnego regulują przepisy art. 30-32 ustawy. Artykuł 33 stanowi, iż „<xIx>w sprawach określonych w art. 30-32 orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego</xIx>”. Jednym z tego rodzaju postępowań jest postępowanie w przedmiocie unieważnienia aktu stanu cywilnego, które może mieć miejsce, gdy <xIx>akt stanu cywilnego stwierdza zdarzenie niezgodne z prawdą lub gdy uchybienia powstałe przy sporządzeniu aktu zmniejszają jego moc dowodową</xIx>. W tym miejscu należy zauważyć, że stan cywilny człowieka kształtują dwie grupy zdarzeń: zdarzenia naturalne (urodzenie i zgon) oraz zdarzenia prawne, a wśród nich czynności prawne (uznanie dziecka lub zawarcie małżeństwa) i orzeczenia sądowe (np. orzeczenie przysposobienia lub rozwodu). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że posługując się w art. 30 ustawy terminem „zdarzenie”, ustawodawca odniósł się wyłącznie do zdarzeń podstawowych, które spowodowały sporządzenie aktu stanu cywilnego. Zatem zgodnie z art. 30 ustawy, akt stanu cywilnego podlega unieważnieniu tylko wtedy, gdy stwierdza niezgodne z prawdą zdarzenie podstawowe, kreujące stan cywilny i powodujące sporządzenie aktu (urodzenia, zgonu lub zawarcia małżeństwa). Z taką sytuacja niewątpliwie nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ żadna ze stron niniejszego procesu nie kwestionowała zdarzenia podstawowego, jakim był zgon <xAnon>W. K. (1)</xAnon>. Kwestionowane było jego nazwisko, miejsce i data urodzenia oraz dane personalne jego rodziców. Jak jednak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 marca 1992r (I CRN 20/92) – „<xIx>(…) inne przypadki niezgodności aktu z rzeczywistością – chodzi , rzecz jasna, o niezgodność pierwotną, występującą już w dacie sporządzenia aktu – związane ze zdarzeniami mającymi wpływ na stan cywilny osób i dotyczące w istocie tylko elementów aktu (np. miejsce lub data zdarzenia, dane o rodzicach osoby, nazwisko itp.) </xIx><xBx><xIx>mogą być jedynie przedmiotem sprostowania uregulowanego w przepisie <xLexLink xArt="art. 31" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 31</xLexLink> prawa o aktach stanu cywilnego (…)</xIx></xBx>”. Jeżeli chodzi natomiast o tryb postępowania procesowego, to będzie on właściwy w takim zakresie, w jakim ustawodawca przewidział w <xLexLink xArt="art. 425;art. 426;art. 427;art. 428;art. 429;art. 430;art. 431;art. 432;art. 433;art. 434;art. 435;art. 436;art. 437;art. 438;art. 439;art. 440;art. 441;art. 442;art. 443;art. 444;art. 445;art. 446;art. 447;art. 448;art. 449;art. 450;art. 451;art. 452;art. 453;art. 454;art. 455;art. 456;art. 457;art. 458" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 425-458 kpc</xLexLink> odrębny tryb dla dochodzenia praw stanu cywilnego. Chodzi o tryb postępowania dla spraw małżeńskich i spraw ze stosunków pomiędzy rodzicami i dziećmi. W uzasadnieniu uchwały z dnia 10 maja 1994r (III CZP 65/94) Sąd Najwyższy stwierdził – „<xIx>(…) W procesie natomiast sąd orzeka w sprawach o ustalenie nieistnienia małżeństwa w przypadku, gdy wprawdzie została sporządzony akt małżeństwa, ale oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński zostało złożone bez zachowania wymagań. Podobnie w procesie, w trybie postępowania odrębnego w sprawach ze stosunku między rodzicami a dziećmi, sąd orzeka w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka oraz o unieważnienie uznania. Droga procesu jest więc właściwa wtedy, gdy chodzi o ustalenie lub zaprzeczenie macierzyństwa. Droga procesu jest także właściwa wtedy, gdy chodzi o zaprzeczenie ojcostwa w przypadku, gdy mąż matki, wpisany w akcie urodzenia dziecka, nie mógł być ojcem dziecka. Podobnie, gdy chodzi o unieważnienie uznania dziecka z powodu wady oświadczenia mężczyzny, który je uznał lub oświadczenia osoby, której zgoda była potrzebna do ważności uznania, albo gdy mężczyzna, który dziecko uznał, nie jest ojcem dziecka, oraz jeśli chodzi o sądowe ustalenie ojcostwa w przypadku, gdy w chwili sporządzania aktu urodzenia ojciec nie był znany. (…) Na podstawie wyroków wydanych w tych sprawach zmiany z nich wynikające wpisuje się do aktów stanu cywilnego w formie wzmianek dodatkowych (…)</xIx>”.</xText>
<xText>Poza wskazanymi powyżej przykładami orzeczeń kreujących stan cywilny człowieka, należy również wskazać rozstrzygnięcie o ustalenie płci człowieka. W orzecznictwie oraz doktrynie prawa cywilnego przeważa pogląd, że płeć człowieka jest elementem jego prawa stanu, które to prawo należy do kategorii praw osobistych człowieka, chronionych przez przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink>, w szczególności <xLexLink xArt="art. 23;art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 23 i 24 kc.</xLexLink> Stąd wniosek, że poczucie przynależności do danej płci może być uznane za dobro osobiste i jako takie podlega ochronie w drodze powództwa o ustalenie na podstawie <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink>. Stanowisko takie potwierdził Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 22 marca 1991r (III CRN 28/91) orzekając, iż „<xIx>W przypadku ustalenia w wyroku, że nastąpiła zmiana płci człowieka, orzeczenie takie działa ze skutkiem ex nunc i jest podstawą do ujawnienia tej okoliczności w aktach stanu cywilnego w formie wpisu dodatkowego na podstawie art. 21 ustawy z 1986r – Prawo o aktach stanu cywilnego</xIx>”.</xText>
<xText>Mając na uwadze poczynione powyżej rozważania, należy stwierdzić, że nawet w przypadku uwzględnienia powództwa i ustalenia, że <xBx>
<xAnon>W. K. (1)</xAnon> jest osobą tożsamą z <xAnon>W. K. (2)</xAnon> synem <xAnon>M.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon> z domu<xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>urodzonym w dniu (...) marca</xAnon> (<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>F.</xAnon> <xAnon>N.</xAnon>
</xBx>, orzeczenie takiej treści nie byłoby podstawą do ujawnienia tej okoliczności w akcie stanu cywilnego w formie wzmianki w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego. Ponadto, w oparciu o takie orzeczenie nie byłoby możliwe ani unieważnienie aktu zgonu <xAnon>(...)</xAnon>, sporządzonego przez Urząd Stanu Cywilnego m. st. <xAnon>W.</xAnon>, jak też sprostowanie tego aktu. Co więcej, wyrok ustalający tożsamość osób nie przesądzałby, które dane, czy te wynikające z aktu zgonu <xAnon>W. K. (1)</xAnon> (nr <xAnon> (...)</xAnon>), czy też te zawarte w orzeczeniu Sądu, są prawidłowe. Mimo takiej konstrukcji żądania w niniejszej sprawie, należy podnieść, że faktycznym zamiarem powódki było zakwestionowanie istotnych elementów aktu zgonu <xAnon>W. K. (1)</xAnon>, istniejących pierwotnie, a więc już w dacie sporządzenia tego aktu, tj. nazwiska <xAnon>W. K. (1)</xAnon>, daty i miejsca urodzenia oraz danych personalnych jego rodziców. Ja podniesiono powyżej, tego rodzaju niezgodności aktów stanu cywilnego z rzeczywistością mogą być przedmiotem sprostowania uregulowanego w art. 31 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego. Prowadzi to do wniosku, że powódka <xAnon>E. K.</xAnon> nie wykazała interesu prawnego w dochodzeniu przedmiotowego roszczenia, ponieważ skutek w postaci uprawomocnienia się wyroku o ustalenie nie zapewniłby ochrony jej prawnie chronionych interesów. Nie zakończyłby również definitywnie istniejącego „sporu” i nie byłby podstawą uzyskania odpisu aktu zgonu o oczekiwanej przez powódkę treści.</xText>
<xText>Mimo, iż powyższe ustalenia i argumentacja byłyby wystarczające do odmowy udzielenia powódce ochrony prawnej, osobnym zagadnieniem było to, czy <xAnon>E. K.</xAnon> podołała obowiązkowi wykazania tożsamości pomiędzy <xAnon>W. K. (1)</xAnon> a <xAnon>W. K. (2)</xAnon> synem <xAnon>M.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon> z domu <xAnon>(...)</xAnon>. Stosownie bowiem do treści <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 kc</xLexLink> – „<xIx>
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne</xIx>”. Otóż na powyższe pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Powódka załączyła do pozwu poświadczone tłumaczenie z języka rosyjskiego, z którego wynika, że <xBx>
<xAnon>W. K. (2)</xAnon> urodził w folwarku <xAnon>N.</xAnon> w dniu <xAnon>(...)</xAnon>, a jego rodzicami byli <xAnon>M. K.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon> z domu <xAnon>(...)</xAnon>
</xBx> (k. 9). Z kolei z nadesłanego przez Wydział Archiwum Urzędu Stanu Cywilnego <xAnon>Miasta S.</xAnon> <xAnon>W.</xAnon> – odpisu zupełnego aktu zgonu <xBx>
<xAnon>W. K. (1)</xAnon> – wynika, że urodził się on w <xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>miejscowości M.</xAnon>, a jego rodzicami byli <xAnon>L. K.</xAnon> i <xAnon>W.</xAnon>
</xBx> (k. 61-61v). <xAnon>W. K. (1)</xAnon> został również ujawniony w odpisie zupełnym aktu zgonu <xAnon>K. K.</xAnon> jako jego ojciec (k. 62-62v). Rozbieżności w oby przywołanych powyżej dokumentach dotyczą więc: nazwiska nieżyjących osób, miejsca i daty ich urodzenia oraz danych personalnych ich rodziców. W uzasadnieniu pozwu podniesiono, że wskutek negatywnych przeżyć z okresu I Wojny Światowej oraz obawy przed represjami, <xAnon>W. K. (2)</xAnon> zmienił nazwisko na <xAnon> (...)</xAnon>. Ponadto, wskutek celowego zniszczenia pierwotnych dokumentów, w ich miejsce sporządzone zostały nowe, ale zawierające nieprawdziwe dane dotyczące imion rodziców oraz miejsca i daty urodzenia. W ocenie Sądu Okręgowego, na podniesione przez powódkę okoliczności brak jest w sprawie jakichkolwiek obiektywnych i wiarygodnych dowodów. Dowodów takich nie mogą stanowić zeznania przesłuchanych w sprawie świadków.</xText>
<xText>Zeznania świadka <xAnon>W. A.</xAnon> dotyczyły w zasadzie osoby <xAnon> (...)</xAnon>. Świadek stwierdził, że <xAnon>J. K. (2)</xAnon> miał syna o imieniu <xAnon>W.</xAnon>, ale nie miał wiedzy, czy miał on też brata o tym samym imieniu. Świadek nie wiedział też, kiedy i gdzie urodził się <xAnon>J. K. (2)</xAnon> oraz jak mieli na imię jego rodzice. Zeznał, że <xAnon>J. K. (2)</xAnon> zamieszkał w miejscowości <xAnon>B.</xAnon> w okresie okupacji (II Wojna Światowa) i był znajomym jego rodziców. W ocenie Sądu, zeznania świadka <xAnon>W. A.</xAnon> były całkowicie nieprzydatne do czynienia ustaleń dotyczących ewentualnej „tożsamości” osób <xAnon>W. K. (2)</xAnon> i <xAnon>W. K. (1)</xAnon>.</xText>
<xText>W podobny sposób wypada również ocenić zeznania świadka <xAnon>J. Z.</xAnon>. Co prawda, zeznała ona, że „<xIx><xAnon>W. K. (1)</xAnon> to jest mój sąsiad, on nazywał się <xAnon>W. K. (2)</xAnon></xIx>”, ale w zestawieniu z dalszą częścią jej zeznań, twierdzenia świadka okazują się być całkowicie niewiarygodne. W dniu przesłuchania <xAnon>J. Z.</xAnon> miała 86 lat i wielokrotnie powoływała się na „brak pamięci”. Świadek nie była w stanie udzielić odpowiedzi na pytanie „jaki był rok i miesiąc” w dniu, w którym została przesłuchana (k. 109). <xAnon>J. Z.</xAnon> stwierdziła, że „<xIx><xAnon>W. K. (2)</xAnon> był jej sąsiadem w okresie, kiedy mieszkała w miejscowości <xAnon>B.</xAnon>, że urodził się on na terenie Polski i nadal żyje</xIx>”. Biorąc pod uwagę, że jak wynika z odpisu zupełnego aktu zgonu – <xAnon>W. K. (1)</xAnon> zmarł w <xAnon>W.</xAnon> w 1969r, a tych okoliczności nie kwestionowała żadna ze stron procesu, trudno nawet snuć przypuszczenia, na temat jakiej osoby o nazwisku <xAnon> (...)</xAnon> mówiła w swoich zeznaniach <xAnon>J. Z.</xAnon>.</xText>
<xText>Bardziej szczegółowe zeznania złożył mąż <xAnon>J. S.</xAnon> <xAnon>Z.</xAnon>. Stwierdził on, że znał <xAnon>J. K. (2)</xAnon>, który pochodził z <xAnon>P.</xAnon>, a sprowadził się do miejscowości <xAnon>B.</xAnon>. Świadek zeznał, że <xAnon>J. K. (2)</xAnon> miał brata <xAnon>W. K. (2)</xAnon>, który z kolei pochodził „ze wschodu, zza <xAnon>B.</xAnon>”. Świadek w swoich zeznaniach użył w odniesieniu do <xAnon>W.</xAnon> nazwiska <xAnon> (...)</xAnon> tłumacząc, że w „ich języku” nazwisko brzmiało <xAnon> (...)</xAnon>. W dalszej części stwierdził jednak, że „<xIx><xAnon>W.</xAnon> zmienił sobie nazwisko, ale nie zna szczegółów, bo był wtedy małym chłopcem</xIx>”. W ocenie Sądu, nie sposób stwierdzić, czy mówiąc o nazwisku <xAnon> (...)</xAnon> świadek miał na myśli wymowę nazwiska <xAnon> (...)</xAnon> w języku, którym posługiwano się na wschodzie (za <xAnon>B.</xAnon>), czy też rzeczywiście znany mu <xAnon>W. K. (2)</xAnon> zmienił nazwisko na <xAnon> (...)</xAnon>. Również w przypadku zeznań <xAnon>S. Z.</xAnon> trudno snuć przypuszczenia, o jakiej rodzinie <xAnon>K.</xAnon> mówił, skoro jak sam stwierdził – „<xIx>tam było kilka rodzin <xAnon>K.</xAnon></xIx>”. Co jednak dla sprawy najistotniejsze, <xAnon>S. Z.</xAnon> nie miał wiedzy ani o miejscu i dacie urodzenia osoby, którą nazywał <xAnon> (...)</xAnon>, ani też o danych personalnych jego rodziców.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu, nie sposób na podstawie tak lakonicznych zeznań, tak dalece ingerować w prawa stanu osoby zmarłej w 1969r, aby przesłankowo, na potrzeby rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie twierdzić, że ujawniony w akcie zgonu nr<xAnon>(...)</xAnon>
<xAnon>W. K. (1)</xAnon> w rzeczywistości miał na nazwisko <xAnon> (...)</xAnon>, że nie urodził się w dniu<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>miejscowości M.</xAnon>, a w rzeczywistości urodził się w<xAnon>(...)</xAnon>w <xAnon>F.</xAnon> <xAnon>N.</xAnon>, i że jego rodzicami nie byli <xAnon>L. K.</xAnon> i <xAnon>W.</xAnon>, a byli nimi <xAnon>M. K.</xAnon> i <xAnon>F.</xAnon> z domu <xAnon>(...)</xAnon>. Tego rodzaju ustalenia absolutnie nie znajdowałyby potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i byłyby niczym innym, jak dowolną, a nie swobodną – opartą na przepisach prawa, wiedzy i doświadczeniu życiowym – oceną dowodów.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd na podstawie <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink> jako niezasadne powództwo oddalił.</xText>
<xText>Sąd uznał również za bezskuteczne uznanie powództwa dokonane przez pozwanych <xAnon>J. Ś.</xAnon>, <xAnon>C. K.</xAnon>, <xAnon>H. K.</xAnon>, <xAnon>Z. K.</xAnon>, <xAnon>L. Z.</xAnon> oraz pełnomocnika pozwanego <xAnon>A. K. (2)</xAnon> – córkę <xAnon>J. B.</xAnon>. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 213;art. 213 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 213 par. 2 kpc</xLexLink> „<xIx>
sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa</xIx>”. Jak wynika z treści powyższego przepisu, skuteczność dokonanego uznania zależy od jego zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego oraz od celu uznania, jest ono bowiem bezskuteczne, jeżeli będzie zmierzać do obejścia prawa. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy, wyłącznym powodem, dla którego pozwani uznali powództwo, była chęć uzyskania odpisu aktu zgonu na nazwisko <xAnon> (...)</xAnon> o oczekiwanej przez pozwanych treści, aby następnie w sprawie o stwierdzenie praw do spadku (I Ns 136/12), toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie, wykazać pokrewieństwo wobec tej osoby. W ocenie Sądu, taka motywacja, zwłaszcza w zestawieniu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, nie zasługuje na aprobatę i tym samym oświadczenie pozwanych o uznaniu powództwa musiało zostać zakwalifikowane jako zmierzające do obejścia prawa.</xText>
<xText>Na koniec należy stwierdzić, że z uwagi na fakt, iż pozwani <xAnon>J. K. (1)</xAnon> i <xAnon>A. K. (1)</xAnon> nie wzięli udziału w sprawie i nie odnieśli się do żądania pozwu, wyrok wydany w stosunku do nich był zaoczny. W związku z cofnięciem pozwu w stosunku do pozwanej <xAnon>B. R.</xAnon>, postępowanie wobec niej zostało umorzone.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Andrzej Kirsch
| null |
[
"Andrzej Kirsch"
] |
[
"art.189 kpc"
] |
Krystyna Miler
|
st. sek. sąd. Joanna Makać
|
Krystyna Miler
| null | 9
|
Sygn. akt I C 730/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
zaoczny w stosunku do pozwanychJ. K. (1)iA. K. (1)
Dnia 6 listopada 2013r
Sąd Okręgowy w Siedlcach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSO Andrzej Kirsch
Protokolant st. sek. sąd. Joanna Makać
po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013r w Siedlcach
na rozprawie
sprawy z powództwaE. K.
przeciwkoJ. Ś.,J. K. (1),A. K. (2),C. K.,H. K.,Z. K.,A. K. (1),L. Z.,E. R.,B. R.,A. K. (3)iA. N.
o ustalenie
I
powództwo oddala,
II
postępowanie w stosunku do pozwanejB. R.umarza.
Sygn. akt I C 730/12
UZASADNIENIE
W dniu 18 czerwca 2012r wpłynął do Sądu Okręgowego w Siedlcach pozewE. K., w którym wniosła o ustalenie, żeW. K. (1), syn(...)urodzony w dniu (...)wM., zmarły w dniu(...)wW., ujawniony w skróconym akcie zgonu Urzędu Stanu Cywilnego(...)W.(...)– jest tożsamą osobą zW. K. (2), synemM.iF.urodzonym w dniu (...)wM., zmarłym w dniu(...)wW., ujawnionym w skróconym akcie zgonu Urzędu Stanu Cywilnego m. st.W.za numerem(...).
Pozew został wniesiony przeciwkoJ. Ś.,J. K. (1),A. K. (2),C. K.,H. K.,Z. K.,A. K. (1),L. Z.,E. R.,B. R.,A. K. (3)iA. N..
W uzasadnieniu pozwu podniesiono, że przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie toczy się postępowanie o stwierdzenie praw do spadku po spadkodawcyK. K., zmarłym w dniu(...)wW.. Sprawa oznaczona jest sygnaturą I Ns 136/12. Zdaniem powódki, w sprawie tej pojawił się nierozwiązany dotychczas problem dotyczący pochodzenia zmarłegoK. K.. Według jednych dokumentów był on synemW. K. (1)iA. K. (4)z domuS., zaś według innych był on synemW. K. (2). Wątpliwości dotyczą również ustalenia rzeczywistego pochodzeniaW. K. (2)jako synaM.iF., nie zaś(...)(jak to wynika z treści aktu zgonu(...)). Powódka stwierdziła, że konieczność ustalenia tożsamościW. K. (1)dotyczy zarówno ustalenia jego rzeczywistego nazwiska, jak i danych personalnych jego rodziców, tak aby możliwe było stwierdzenie istnienia pokrewieństwa pomiędzy nim, spadkodawcąK. K.oraz pozwanymi w niniejszej sprawie. Powódka podała, żeW. K. (2)zmuszony był dokonać zmiany swojego nazwiska na(...)z powodu negatywnych doświadczeń z okresu IW.Światowej i obawy przed represjami. Pierwotne dokumentyW. K. (2)uległy zniszczeniu i w ich miejsce sporządzone zostały nowe – zawierające nieprawdziwe nazwisko i nieprawdziwe dane jego rodziców. Powódka podała, że zaistniała potrzeba wyjaśnienia tych rozbieżności i wydanie przez Sąd orzeczenia ustalającego, żeW. K. (1)syn(...),urodzony w dniu (...)wM.jest tożsamą osobą zW. K. (2)synemM.iF.,urodzonym w dniu (...)wM.. Powódka stwierdziła, że orzeczenie uwzględniające powództwo będzie podstawą do stwierdzenia niezgodności aktu stanu cywilnego – aktu zgony USC(...).W.nr(...)– z rzeczywistością i będzie to skutkowało następczym sprostowaniem tego aktu. Orzeczenie Sądu wydane w oparciu o treśćart. 189 kpcbędzie podstawą do wpisania wzmianki w aktach stanu cywilnego. Powódka stwierdziła ponadto, że nazwisko i pochodzenie człowieka jest elementem jego prawa stanu, które to prawo należy do kategorii praw osobistych człowieka (art. 23 i 24 kc). Podała, że jej interes prawny w dochodzeniu niniejszego roszczenia wyraża się w konieczności wykazania pokrewieństwa w stosunku do spadkodawcyK. K., ale również ustalenia kręgu spadkobierców uprawnionych do dziedziczenia po nim. Chodzi również o uzyskanie obiektywnej ochrony wobec niepewności stanu prawnego lub prawa oraz istnienia sprzeczności między stanem rzeczywistym a stanem wynikającym z aktów stanu cywilnego.
W dniu 19 września 2012r wpłynęła do akt sprawy odpowiedź na pozew pozwanychA. K. (3)iA. N., w której wniosły one o oddalenie powództwa i obciążenie powódki kosztami procesu. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew podniosły, że dowody zgłoszone przez powódkę w pozwie zawierają tak znaczące rozbieżności i sprzeczności, że nie mogą być uznane za wystarczające do uwzględnienia powództwa. Stwierdziły, żeW. K. (1)(ojciecK. K.) nigdy nie prostował swojego nazwiska naK., choć żył 75 lat do dnia 17 czerwca 1969r. Zarzuciły również, że niniejsze roszczenie zmierza faktycznie do sprostowania aktów stanu cywilnego i dlatego też winno być rozpatrywane w drodze postępowania administracyjnego (k. 23-24).
Na rozprawie w dniu 26 września 2012r pełnomocnik powódki skonkretyzował powództwo i wniósł o ustalenie, że
W. K. (1)
syn(...),urodzony w dniu (...)wM., zmarły w dniu(...)
(...)wW., jest tożsamą osobą z
W. K. (2)
synemM.iF.z domu(...),urodzonym w dniu (...) marca(lub(...)wF.N.(k. 42v).
Pozew w stosunku do pozwanejB. R.został cofnięty (k. 42v).
PozwaniJ. Ś.,C. K., pełnomocnik pozwanegoA. K. (2)– córkaJ. B.,H. K.,Z. K.iL. Z., uznali powództwo (k. 43).
W dniu 9 kwietnia 2013r wpłynęło do akt sprawy pismo procesowe pełnomocnika powódki, w którym podtrzymał żądanie w taki sposób, w jaki zostało skonkretyzowane na rozprawie w dniu 26 września 2012r. Dodatkowo stwierdził, że jego roszczenie nie jest i nie zmierza do uzyskania sprostowania treści aktu stanu cywilnego, ani ustalenia treści tegoż aktu. Pełnomocnik podniósł, że tryb postępowania nieprocesowego o sprostowanie lub unieważnienie aktu stanu cywilnego jest właściwy tylko wówczas, gdy niezgodność treści aktu z rzeczywistym stanem rzeczy nie wpływa na stan cywilny osoby, której dotyczy. We wszystkich innych wypadkach właściwy jest tryb procesu. Ponieważ nazwisko i pochodzenie człowieka jest elementem jego prawa stanu, które to prawo należy do kategorii praw osobistych człowieka, dlatego podlegają one ochronie również w drodze powództwa o ustalenie na podstawieart. 189 kpc. Pełnomocnik podniósł, że w niniejszej sprawie nie chodzi wyłącznie o sprostowanie brzmienia nazwiska zmarłego, a także daty i miejsca jego urodzenia oraz danych jego rodziców i dlatego też nie jest możliwe poprzestanie wyłącznie na trybie postępowania nieprocesowego o sprostowanie aktu stanu cywilnegoW. K. (1)(k. 120-122).
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
Przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żeliborza w Warszawie toczy się postępowanie o stwierdzenie praw do spadku poK. K., zmarłym w dniu(...)wW., synuW. K. (1)iA. S..K. K.urodził się w dniu(...)w miejscowościM.. Sprawa oznaczona jest sygnaturą I Ns 136/12.
Postanowieniem z dnia 8 marca 1951r wydanym w sprawie Ns 680/51, Sąd Powiatowy w Sokołowie Podlaskim ustalił istotną treść aktu urodzeniaK. K., sporządzonego przez Urząd Stanu Cywilnego przy parafii(...)wM.w 1935r.
OjcemK. K.byłW. K. (1), który urodził się w(...)wmiejscowości M., a zmarł w dniu(...)wW.. RodzicamiW. K. (1)byliL. K.iW..
W dniu(...)w miejscowościN.urodził sięJ. K. (2). Jego rodzicami byliM. K.iF.z domu(...). Z kolei w dniu(...)w miejscowościN.urodził się bratJ. W.K., którego rodzicami byli równieżM. K.iF.z domu(...).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów: poświadczonego tłumaczenia z języka rosyjskiego (k. 9 i 11), wniosku o stwierdzenie praw do spadku w sprawie I Ns 136/12 Sądu Rejonowego dla Warszawy Żoliborza w Warszawie, odpisy skróconego aktu zgonyJ. K. (2)(k. 55), pism Urzędu Stanu CywilnegoMiasta S.W.Wydziału Archiwum (k. 60, 136 i 139), odpisu zupełnego aktu zgonuW. K. (1)(k. 61-61v), odpisu zupełnego aktu zgonuK. K.(k. 62-62v), karty zgonuK. K.i oświadczeniaJ. K. (1)z dnia 14 kwietnia 2011r (k. 66), odpisu zupełnego aktu urodzeniaK. K.(k. 69-69v), postanowienia Sądu Powiatowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 8 marca 1951r (k. 71), częściowych zeznań świadkaS. Z.(k. 109-110).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia praw do spadku po spadkodawcyK. K.. Sprawa oznaczona jest sygnaturą I Ns 136/12.
Z dokumentów w postaci odpisów zupełnych aktów zgonu wynika, że
K. K.
był synem
W. K. (1)iA. K. (4)
z domuS., urodził się w dniu 24 sierpnia 1933r w miejscowościM., a zmarł w dniu(...)
(...)wW.. Z kolei ojciec spadkodawcy –
W. K. (1)był synem
L. K.iW.
, urodził się w dniu(...)wmiejscowości M., a zmarł w dniu(...)wW..
PowódkaE. K.stwierdziła, że w trakcie postępowania spadkowego ujawniły się wątpliwości dotyczące rzeczywistego pochodzenia spadkodawcyK. K.oraz jego ojcaW. K. (1). W ocenie powódki, zaistniała konieczność ustalenia tożsamościW. K. (1), tj. zarówno ustalenia jego rzeczywistego nazwiska, daty i miejsca urodzenia oraz danych personalnych jego rodziców. Uzyskanie oczekiwanego rozstrzygnięcia ma posłużyć, zdaniem powódki, do wykazania pokrewieństwa pomiędzyW. K. (1)(K.),K. K.(K.) oraz osobami pozwanymi w niniejszej sprawie. Powódka stwierdziła, że „podstawą powództwa jest nie tylko interes prawny spadkobierców po zmarłymK. K.w wykazaniu istnienia pokrewieństwa, aby w ten sposób możliwe było wykazanie kręgu spadkobierców po nim, ale również interes prawny w uzyskaniu obiektywnej ochrony wobec niepewności stanu prawnego lub prawa i istnienia sprzeczności między stanem rzeczywistym a stanem wynikającym z aktów stanu cywilnego” (k. 4 – uzasadnienie pozwu). Jako podstawa prawna dochodzonego roszczenia wskazany zostałart. 189 kpc.
Artykuł 189 kpcstanowi, że „powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny”. Zatem w sprawach o ustalenie wnoszonych na podstawieart. 189 kpc, Sąd ma obowiązek badania z urzędu, czy istnieje interes prawny powoda uzasadniający oparcie powództwa na wskazanym przepisie, gdyż interes prawny jest materialnoprawną przesłanką takiego powództwa. Interes prawny dotyczy szeroko rozumianych praw oraz stosunków prawnych i występuje on z reguły wówczas,gdy istnieje niepewność tego prawa lub stosunku prawnego zarówno z przyczyn faktycznych, jak i prawnych. Pojęcie interesu prawnego powinno być również interpretowane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia należytej ochrony prawnej. Zatem brak będzie interesu prawnego w sytuacjach, kiedy równocześnie występuje inna forma ochrony praw powoda. W doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że interes prawny zachodzi, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości. Zatem nie ma interesu prawnego ten, kto może poszukiwać ochrony prawnej w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych, bądź w drodze innego postępowania.
Celem ustalenia, czy powódkaE. K.rzeczywiście ma interes prawny w dochodzeniu przedmiotowego roszczenia, należało odpowiedzieć na pytanie, jaki wpływ miałoby rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie na dane zawarte w aktach stanu cywilnegoK. K.iW. K. (1). Oczywistym było w sprawie, że intencją powódki było doprowadzenie do sporządzenia przez właściwy urząd stanu cywilnego „nowego” aktu zgonu, stwierdzającego, że ojcemK. K.był
W. K. (2)
synM.iF.z domu(...),urodzony w dniu (...) marca((...)wF.N., zmarły w dniu(...)wW.. Tym samym, celem powódki było wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu zgonu numer(...), sporządzonego przez Urząd Stanu Cywilnego m. st.W., stwierdzającego, że
W. K. (1)syn(...),urodzony w dniu (...)wmiejscowości M., zmarł w dniu(...)wW.
. Z kolei, uzyskanie aktu zgonuW. K. (2)o treści oczekiwanej przez powódkę, miało doprowadzić do wykazania pokrewieństwa w stosunku doK. K.(K.) iW. K. (1)(K.) w sprawie o stwierdzenie praw do spadku toczącej się przez Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie.
Zgodnie zart. 670 kpc„sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą (…)”. Ustalenie danych personalnych spadkodawców i spadkobierców może się opierać na odpisach aktów stanu cywilnego mających tzw. wyłączność dowodową co do zdarzeń w nich stwierdzonych. Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 29 września 1986r – „prawo o aktach stanu cywilnego” –akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych. Oznacza to, że fakt urodzenia, małżeństwa, zgonu oraz innych zdarzeń, które mają wpływ na stan cywilny, może być wykazany wyłącznie za pomocą takich właśnie dokumentów. Jeżeli zaistnieje taki stan, że dane w aktach stanu cywilnego nie odpowiadają rzeczywistości, to najpierw należy przeprowadzić postępowanie na podstawie art. 30-33 powyższej ustawy, ponieważ sąd spadku nie może samodzielnie ustalać okoliczności objętych aktami stanu cywilnego jako przesłanki rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie powódkaE. K.zaprezentowała stanowisko, że dane zawarte w akcie zgonuW. K. (1), wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego(...).W.za numerem(...), nie odpowiadają rzeczywistości. Twierdziła, że niezgodność dotyczy nazwiska, ponieważ prawidłowe winno brzmieć(...)nie zaś(...), miejsca i daty urodzenia – prawidłowo „
(...))(...)F.N.
” nie zaś „(...)wmiejscowości M.”, oraz danych personalnych rodziców – prawidłowo „
M.iF.z domu
(...)nie zaś(...).
Stosownie do treści art. 4 przywołanej powyżej ustawy – „akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym”. Zgodzić należy się ze stanowiskiem pełnomocnika powódki, że na gruncie art. 4 ustawy „Prawo o aktach stanu cywilnego” – należy rozgraniczyć tryb procesu i postępowania nieprocesowego dla dochodzenia niezgodności z prawdą treści aktu stanu cywilnego.
Właściwy tryb do dochodzenia niezgodności z prawdą aktu stanu cywilnego regulują przepisy art. 30-32 ustawy. Artykuł 33 stanowi, iż „w sprawach określonych w art. 30-32 orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego”. Jednym z tego rodzaju postępowań jest postępowanie w przedmiocie unieważnienia aktu stanu cywilnego, które może mieć miejsce, gdyakt stanu cywilnego stwierdza zdarzenie niezgodne z prawdą lub gdy uchybienia powstałe przy sporządzeniu aktu zmniejszają jego moc dowodową. W tym miejscu należy zauważyć, że stan cywilny człowieka kształtują dwie grupy zdarzeń: zdarzenia naturalne (urodzenie i zgon) oraz zdarzenia prawne, a wśród nich czynności prawne (uznanie dziecka lub zawarcie małżeństwa) i orzeczenia sądowe (np. orzeczenie przysposobienia lub rozwodu). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że posługując się w art. 30 ustawy terminem „zdarzenie”, ustawodawca odniósł się wyłącznie do zdarzeń podstawowych, które spowodowały sporządzenie aktu stanu cywilnego. Zatem zgodnie z art. 30 ustawy, akt stanu cywilnego podlega unieważnieniu tylko wtedy, gdy stwierdza niezgodne z prawdą zdarzenie podstawowe, kreujące stan cywilny i powodujące sporządzenie aktu (urodzenia, zgonu lub zawarcia małżeństwa). Z taką sytuacja niewątpliwie nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ żadna ze stron niniejszego procesu nie kwestionowała zdarzenia podstawowego, jakim był zgonW. K. (1). Kwestionowane było jego nazwisko, miejsce i data urodzenia oraz dane personalne jego rodziców. Jak jednak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 marca 1992r (I CRN 20/92) – „(…) inne przypadki niezgodności aktu z rzeczywistością – chodzi , rzecz jasna, o niezgodność pierwotną, występującą już w dacie sporządzenia aktu – związane ze zdarzeniami mającymi wpływ na stan cywilny osób i dotyczące w istocie tylko elementów aktu (np. miejsce lub data zdarzenia, dane o rodzicach osoby, nazwisko itp.)mogą być jedynie przedmiotem sprostowania uregulowanego w przepisieart. 31prawa o aktach stanu cywilnego (…)”. Jeżeli chodzi natomiast o tryb postępowania procesowego, to będzie on właściwy w takim zakresie, w jakim ustawodawca przewidział wart. 425-458 kpcodrębny tryb dla dochodzenia praw stanu cywilnego. Chodzi o tryb postępowania dla spraw małżeńskich i spraw ze stosunków pomiędzy rodzicami i dziećmi. W uzasadnieniu uchwały z dnia 10 maja 1994r (III CZP 65/94) Sąd Najwyższy stwierdził – „(…) W procesie natomiast sąd orzeka w sprawach o ustalenie nieistnienia małżeństwa w przypadku, gdy wprawdzie została sporządzony akt małżeństwa, ale oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński zostało złożone bez zachowania wymagań. Podobnie w procesie, w trybie postępowania odrębnego w sprawach ze stosunku między rodzicami a dziećmi, sąd orzeka w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka oraz o unieważnienie uznania. Droga procesu jest więc właściwa wtedy, gdy chodzi o ustalenie lub zaprzeczenie macierzyństwa. Droga procesu jest także właściwa wtedy, gdy chodzi o zaprzeczenie ojcostwa w przypadku, gdy mąż matki, wpisany w akcie urodzenia dziecka, nie mógł być ojcem dziecka. Podobnie, gdy chodzi o unieważnienie uznania dziecka z powodu wady oświadczenia mężczyzny, który je uznał lub oświadczenia osoby, której zgoda była potrzebna do ważności uznania, albo gdy mężczyzna, który dziecko uznał, nie jest ojcem dziecka, oraz jeśli chodzi o sądowe ustalenie ojcostwa w przypadku, gdy w chwili sporządzania aktu urodzenia ojciec nie był znany. (…) Na podstawie wyroków wydanych w tych sprawach zmiany z nich wynikające wpisuje się do aktów stanu cywilnego w formie wzmianek dodatkowych (…)”.
Poza wskazanymi powyżej przykładami orzeczeń kreujących stan cywilny człowieka, należy również wskazać rozstrzygnięcie o ustalenie płci człowieka. W orzecznictwie oraz doktrynie prawa cywilnego przeważa pogląd, że płeć człowieka jest elementem jego prawa stanu, które to prawo należy do kategorii praw osobistych człowieka, chronionych przez przepisykodeksu cywilnego, w szczególnościart. 23 i 24 kc.Stąd wniosek, że poczucie przynależności do danej płci może być uznane za dobro osobiste i jako takie podlega ochronie w drodze powództwa o ustalenie na podstawieart. 189 kpc. Stanowisko takie potwierdził Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 22 marca 1991r (III CRN 28/91) orzekając, iż „W przypadku ustalenia w wyroku, że nastąpiła zmiana płci człowieka, orzeczenie takie działa ze skutkiem ex nunc i jest podstawą do ujawnienia tej okoliczności w aktach stanu cywilnego w formie wpisu dodatkowego na podstawie art. 21 ustawy z 1986r – Prawo o aktach stanu cywilnego”.
Mając na uwadze poczynione powyżej rozważania, należy stwierdzić, że nawet w przypadku uwzględnienia powództwa i ustalenia, że
W. K. (1)jest osobą tożsamą zW. K. (2)synemM.iF.z domu(...),urodzonym w dniu (...) marca((...)wF.N.
, orzeczenie takiej treści nie byłoby podstawą do ujawnienia tej okoliczności w akcie stanu cywilnego w formie wzmianki w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego. Ponadto, w oparciu o takie orzeczenie nie byłoby możliwe ani unieważnienie aktu zgonu(...), sporządzonego przez Urząd Stanu Cywilnego m. st.W., jak też sprostowanie tego aktu. Co więcej, wyrok ustalający tożsamość osób nie przesądzałby, które dane, czy te wynikające z aktu zgonuW. K. (1)(nr(...)), czy też te zawarte w orzeczeniu Sądu, są prawidłowe. Mimo takiej konstrukcji żądania w niniejszej sprawie, należy podnieść, że faktycznym zamiarem powódki było zakwestionowanie istotnych elementów aktu zgonuW. K. (1), istniejących pierwotnie, a więc już w dacie sporządzenia tego aktu, tj. nazwiskaW. K. (1), daty i miejsca urodzenia oraz danych personalnych jego rodziców. Ja podniesiono powyżej, tego rodzaju niezgodności aktów stanu cywilnego z rzeczywistością mogą być przedmiotem sprostowania uregulowanego w art. 31 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego. Prowadzi to do wniosku, że powódkaE. K.nie wykazała interesu prawnego w dochodzeniu przedmiotowego roszczenia, ponieważ skutek w postaci uprawomocnienia się wyroku o ustalenie nie zapewniłby ochrony jej prawnie chronionych interesów. Nie zakończyłby również definitywnie istniejącego „sporu” i nie byłby podstawą uzyskania odpisu aktu zgonu o oczekiwanej przez powódkę treści.
Mimo, iż powyższe ustalenia i argumentacja byłyby wystarczające do odmowy udzielenia powódce ochrony prawnej, osobnym zagadnieniem było to, czyE. K.podołała obowiązkowi wykazania tożsamości pomiędzyW. K. (1)aW. K. (2)synemM.iF.z domu(...). Stosownie bowiem do treściart. 6 kc– „
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne”. Otóż na powyższe pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Powódka załączyła do pozwu poświadczone tłumaczenie z języka rosyjskiego, z którego wynika, że
W. K. (2)urodził w folwarkuN.w dniu(...), a jego rodzicami byliM. K.iF.z domu(...)
(k. 9). Z kolei z nadesłanego przez Wydział Archiwum Urzędu Stanu CywilnegoMiasta S.W.– odpisu zupełnego aktu zgonu
W. K. (1)– wynika, że urodził się on w(...)wmiejscowości M., a jego rodzicami byliL. K.iW.
(k. 61-61v).W. K. (1)został również ujawniony w odpisie zupełnym aktu zgonuK. K.jako jego ojciec (k. 62-62v). Rozbieżności w oby przywołanych powyżej dokumentach dotyczą więc: nazwiska nieżyjących osób, miejsca i daty ich urodzenia oraz danych personalnych ich rodziców. W uzasadnieniu pozwu podniesiono, że wskutek negatywnych przeżyć z okresu I Wojny Światowej oraz obawy przed represjami,W. K. (2)zmienił nazwisko na(...). Ponadto, wskutek celowego zniszczenia pierwotnych dokumentów, w ich miejsce sporządzone zostały nowe, ale zawierające nieprawdziwe dane dotyczące imion rodziców oraz miejsca i daty urodzenia. W ocenie Sądu Okręgowego, na podniesione przez powódkę okoliczności brak jest w sprawie jakichkolwiek obiektywnych i wiarygodnych dowodów. Dowodów takich nie mogą stanowić zeznania przesłuchanych w sprawie świadków.
Zeznania świadkaW. A.dotyczyły w zasadzie osoby(...). Świadek stwierdził, żeJ. K. (2)miał syna o imieniuW., ale nie miał wiedzy, czy miał on też brata o tym samym imieniu. Świadek nie wiedział też, kiedy i gdzie urodził sięJ. K. (2)oraz jak mieli na imię jego rodzice. Zeznał, żeJ. K. (2)zamieszkał w miejscowościB.w okresie okupacji (II Wojna Światowa) i był znajomym jego rodziców. W ocenie Sądu, zeznania świadkaW. A.były całkowicie nieprzydatne do czynienia ustaleń dotyczących ewentualnej „tożsamości” osóbW. K. (2)iW. K. (1).
W podobny sposób wypada również ocenić zeznania świadkaJ. Z.. Co prawda, zeznała ona, że „W. K. (1)to jest mój sąsiad, on nazywał sięW. K. (2)”, ale w zestawieniu z dalszą częścią jej zeznań, twierdzenia świadka okazują się być całkowicie niewiarygodne. W dniu przesłuchaniaJ. Z.miała 86 lat i wielokrotnie powoływała się na „brak pamięci”. Świadek nie była w stanie udzielić odpowiedzi na pytanie „jaki był rok i miesiąc” w dniu, w którym została przesłuchana (k. 109).J. Z.stwierdziła, że „W. K. (2)był jej sąsiadem w okresie, kiedy mieszkała w miejscowościB., że urodził się on na terenie Polski i nadal żyje”. Biorąc pod uwagę, że jak wynika z odpisu zupełnego aktu zgonu –W. K. (1)zmarł wW.w 1969r, a tych okoliczności nie kwestionowała żadna ze stron procesu, trudno nawet snuć przypuszczenia, na temat jakiej osoby o nazwisku(...)mówiła w swoich zeznaniachJ. Z..
Bardziej szczegółowe zeznania złożył mążJ. S.Z.. Stwierdził on, że znałJ. K. (2), który pochodził zP., a sprowadził się do miejscowościB.. Świadek zeznał, żeJ. K. (2)miał brataW. K. (2), który z kolei pochodził „ze wschodu, zzaB.”. Świadek w swoich zeznaniach użył w odniesieniu doW.nazwiska(...)tłumacząc, że w „ich języku” nazwisko brzmiało(...). W dalszej części stwierdził jednak, że „W.zmienił sobie nazwisko, ale nie zna szczegółów, bo był wtedy małym chłopcem”. W ocenie Sądu, nie sposób stwierdzić, czy mówiąc o nazwisku(...)świadek miał na myśli wymowę nazwiska(...)w języku, którym posługiwano się na wschodzie (zaB.), czy też rzeczywiście znany muW. K. (2)zmienił nazwisko na(...). Również w przypadku zeznańS. Z.trudno snuć przypuszczenia, o jakiej rodzinieK.mówił, skoro jak sam stwierdził – „tam było kilka rodzinK.”. Co jednak dla sprawy najistotniejsze,S. Z.nie miał wiedzy ani o miejscu i dacie urodzenia osoby, którą nazywał(...), ani też o danych personalnych jego rodziców.
Zdaniem Sądu, nie sposób na podstawie tak lakonicznych zeznań, tak dalece ingerować w prawa stanu osoby zmarłej w 1969r, aby przesłankowo, na potrzeby rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie twierdzić, że ujawniony w akcie zgonu nr(...)
W. K. (1)w rzeczywistości miał na nazwisko(...), że nie urodził się w dniu(...)wmiejscowości M., a w rzeczywistości urodził się w(...)wF.N., i że jego rodzicami nie byliL. K.iW., a byli nimiM. K.iF.z domu(...). Tego rodzaju ustalenia absolutnie nie znajdowałyby potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i byłyby niczym innym, jak dowolną, a nie swobodną – opartą na przepisach prawa, wiedzy i doświadczeniu życiowym – oceną dowodów.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd na podstawieart. 189 kpcjako niezasadne powództwo oddalił.
Sąd uznał również za bezskuteczne uznanie powództwa dokonane przez pozwanychJ. Ś.,C. K.,H. K.,Z. K.,L. Z.oraz pełnomocnika pozwanegoA. K. (2)– córkęJ. B.. Zgodnie zart. 213 par. 2 kpc„
sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa”. Jak wynika z treści powyższego przepisu, skuteczność dokonanego uznania zależy od jego zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego oraz od celu uznania, jest ono bowiem bezskuteczne, jeżeli będzie zmierzać do obejścia prawa. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy, wyłącznym powodem, dla którego pozwani uznali powództwo, była chęć uzyskania odpisu aktu zgonu na nazwisko(...)o oczekiwanej przez pozwanych treści, aby następnie w sprawie o stwierdzenie praw do spadku (I Ns 136/12), toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie, wykazać pokrewieństwo wobec tej osoby. W ocenie Sądu, taka motywacja, zwłaszcza w zestawieniu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, nie zasługuje na aprobatę i tym samym oświadczenie pozwanych o uznaniu powództwa musiało zostać zakwalifikowane jako zmierzające do obejścia prawa.
Na koniec należy stwierdzić, że z uwagi na fakt, iż pozwaniJ. K. (1)iA. K. (1)nie wzięli udziału w sprawie i nie odnieśli się do żądania pozwu, wyrok wydany w stosunku do nich był zaoczny. W związku z cofnięciem pozwu w stosunku do pozwanejB. R., postępowanie wobec niej zostało umorzone.
| 730
|
15/301500/0000503/C
|
Sąd Okręgowy w Siedlcach
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 213;art. 213 § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 213 par. 2 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 23;art. 24",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 23 i 24 kc.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 189; art. 213; art. 213 § 2; art. 31; art. 425; art. 426; art. 427; art. 428; art. 429; art. 430; art. 431; art. 432; art. 433; art. 434; art. 435; art. 436; art. 437; art. 438; art. 439; art. 440; art. 441; art. 442; art. 443; art. 444; art. 445; art. 446; art. 447; art. 448; art. 449; art. 450; art. 451; art. 452; art. 453; art. 454; art. 455; art. 456; art. 457; art. 458; art. 670)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 23; art. 24; art. 6)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155500000001521_III_AUa_000504_2013_Uz_2013-12-11_001
|
III AUa 504/13
| 2013-12-11T00:00:00
| 2014-02-20T18:15:05
| 2014-07-22T20:52:51
|
15550000
|
1521
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt III AUa 504/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Urszula Iwanowska Sędziowie: SSA Jolanta Hawryszko (spr.) SSA Zofia Rybicka - Szkibiel Protokolant: St. sekr. sąd. Elżbieta Kamińska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. w Szczecinie sprawy B. H. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o wyrównanie emerytury i o odsetki na skutek a
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Magdalena Beker" xVersion="1.0" xYear="2013" xLang="PL" xToPage="4" xEditor="mbeker" xPublisher="mbeker" xEditorFullName="Magdalena Beker" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/550000/0001521/AUa" xVolNmbr="000504">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt III AUa 504/13</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia 11 grudnia 2013 r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="219"/>
<xCOLx xWIDTHx="465"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText xALIGNx="right">Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>SSA Urszula Iwanowska</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">Sędziowie:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>SSA Jolanta Hawryszko (spr.)</xText>
<xText>SSA Zofia Rybicka - Szkibiel</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText xALIGNx="right">Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>St. sekr. sąd. Elżbieta Kamińska</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText/>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. w Szczecinie</xText>
<xText>sprawy <xAnon>B. H.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>K.</xAnon></xText>
<xText>o wyrównanie emerytury i o odsetki</xText>
<xText>na skutek apelacji ubezpieczonej</xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt IV U 1337/13</xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="center">oddala apelację.</xText>
<xText/>
<xText>SSA Zofia Rybicka - Szkibiel SSA Urszula Iwanowska SSA Jolanta Hawryszko</xText>
<xText/>
<xText>Sygn. akt III AUa 504/13</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Decyzją z 26 marca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>K.</xAnon> na podstawie <xLexLink xArt="art. 151;art. 151 § 1;art. 151 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19600300168" xTitle="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego" xAddress="Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168">art 151 § 1 pkt 1 k.p.a.</xLexLink> odmówił ubezpieczonej <xAnon>B. H.</xAnon> uchylenia decyzji z 15 września 2011 r. w części, w jakiej decyzja zawiesza - na podstawie <xLexLink xArt="art. 28" xIsapId="WDU20102571726" xTitle="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw" xAddress="Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726">art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw</xLexLink> (Dz.U. Nr 257, poz. 1726 ze zm.) w zw. z <xLexLink xArt="art. 103 a" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) - prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012r.</xText>
<xText>Ubezpieczona w odwołaniu od decyzji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. wniosła o zmianę decyzji i wznowienie wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 r. do listopada 2012 r. wraz z odsetkami.</xText>
<xText>Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z 7 czerwca 2013 r. sygn. akt IV U 1337/13 oddalił odwołanie ubezpieczonej.</xText>
<xText>W toku postępowania Sąd ustalił, że ubezpieczona <xAnon>B. H.</xAnon> 30 stycznia 2006 r. zgłosiła wniosek o emeryturę, pozostając jednocześnie w stosunku pracy. Decyzją z 9 marca 2006r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury od 1 stycznia 2006 r. i jednocześnie zawiesił prawo do świadczenia wobec kontynuacji zatrudnienia. Od 1 lipca 2000 r. do 7 stycznia 2009 r. obowiązywał przepis <xLexLink xArt="art. 103;art. 103 ust. 2 a" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 103 ustęp 2a ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink>, który wprowadzał zasadę każdorazowego zawieszania prawa do emerytury bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku, pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Wypłatę emerytury podjęto dopiero od 1 kwietnia 2009r. (decyzja z 8 maja 2009r..) z uwagi na zmianę przepisów. Ponownie wstrzymano wypłatę świadczenia od 1 października 2011 r. w związku z kolejną zmianą przepisów (wszedł w życie za 103a ustawy emerytalnej) - decyzja z 15 września 2011 r. <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20102571726" xTitle="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw" xAddress="Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726">Ustawą z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw</xLexLink> (Dz. U, Nr 257, poz. 1726 ze zm.) dokonano nowelizacji <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz, 1227 ze zm.), w wyniku której zmieniono przepis <xLexLink xArt="art. 103;art. 103 ust. 1;art. 103 ust. 2" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art 103 ust. 1 i ust. 2</xLexLink> oraz dodano <xLexLink xArt="art. 103 a" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art.103a</xLexLink>. W rezultacie zniesiono możliwość pobierania świadczenia emerytalnego bez rozwiązywania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą osobom, którym organ rentowy przyznał emeryturę po 8 stycznia 2009r. Jednocześnie zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 28" xIsapId="WDU20102571726" xTitle="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw" xAddress="Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726">art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r.</xLexLink> emeryci, którym ZUS przyznał emerytem przed 1 stycznia 2011 r. mogli ją pobierać bez rozwiązania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą jeszcze przez 9 miesięcy od daty wejścia w życie nowelizacji szyli do 30 września 2011 r. W dniu 13 listopada 2012 roku Trybunał Konstytucyjny w sprawie K 2/12 orzekł, że przepis <xLexLink xArt="art. 28" xIsapId="WDU20102571726" xTitle="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw" xAddress="Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726">art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku</xLexLink> o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U, Nr 257, poz. 1726 ze zm.) w związku z <xLexLink xArt="art. 103 a" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.) w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z <xLexLink xArt="art. 2" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</xLexLink>. Wyrok został opublikowany 22 listopada 2012 r. W dniu 26 listopada 2012r. ubezpieczona, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego zgłosiła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zawieszenia emerytury i o podjęcie wypłaty emerytury od 1 października 2011 r. wraz z odsetkami. Decyzją z 21 grudnia 2012 r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury od 22 listopada 2012r. tj. od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Decyzją z 26 marca 2013r. organ rentowy na podstawie <xLexLink xArt="art. 151;art. 151 § 1;art. 151 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19600300168" xTitle="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego" xAddress="Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168">art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.</xLexLink> odmówił ubezpieczonej uchylenia decyzji z 15 września 2011 r. w części, w jakiej decyzja zawiesza prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012r.</xText>
<xText>Sąd okręgowy rozważył, że <xAnon>B. H.</xAnon> po raz pierwszy nabyła prawo do emerytury w 2006 r. gdy obowiązywał przepis art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu. Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym, prawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywa je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. W konsekwencji, ubezpieczona nabywając prawo do emerytury me mogła łączyć pracy zarobkowej u dotychczasowego pracodawcy z pobieraniem świadczenia emerytalnego bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Dlatego też decyzja przyznająca jednocześnie zawieszała prawo do emerytury. Natomiast 13 listopada 2012r. Trybunał Konstytucyjny wydał w sprawie o sygn. akt K 2/12 wyrok, w uzasadnieniu którego zastrzegł, że badał wyłącznie, czy ustawodawca mógł na podstawie art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2011 r. mógł rozciągnąć stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS - przepisu ustalającego nową treść ryzyka emerytalnego - na sytuacje przeszłe wobec osób, które już nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010r. czyli w czasie obowiązywania regulacji niezawierającej wymogu rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą dla uzyskania świadczenia emerytalnego. Zapadły w dniu 13 listopada 2012r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi sie zatem jedynie do tych osób, które wyżej wymienionym, krótkim okresie, po raz pierwszy miały ustalone prawo do emerytury, bo tylko one uzyskały prawo nabyte niezawierające wymogu rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. W konsekwencji uznać należy, że ubezpieczona, w stosunku do której po raz pierwszy ustalono prawo do emerytury w 2006 r., a zatem poza okresem wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny nie może zasadnie żądać wypłaty emerytury poczynając od 1 października 2011 r. wraz z ustawowymi odsetkami skutecznie powołując się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., bowiem wskazane orzeczenie nie będzie miało zastosowania. W dniu 26 listopada 2012r. ubezpieczona w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją z 15 września 2011 r. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 145 a;art. 145 a § 1" xIsapId="WDU19600300168" xTitle="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego" xAddress="Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168">art. 145a § 1 k.p.a.</xLexLink> można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">Konstytucją</xLexLink>, umową międzynarodową, lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Jednak w stosunku do ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury w roku 2006 Trybunał nie orzekł o niezgodności z <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">Konstytucją</xLexLink> aktu normatywnego, na podstawie którego zwieszono jej prawo do emerytury od 1 października 2011 r. a zatem brak było podstaw do wznowienia postępowania i podjęcia wypłaty od 1 października 2011 r.</xText>
<xText>Apelację od wyroku wywiodła ubezpieczona wnioskując o jego zmianę poprzez przyznanie świadczenia za okres od 1.10.2011 r. do 22.11.2012 r. wraz z odsetkami podnosząc, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. K 2/12 powinien być podstawą zmiany zaskarżonej decyzji ZUS oraz wyroku Sądu I instancji.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</xText>
<xText>Apelacja ubezpieczonej jest nieuzasadniona. Argumentacja sądu I instancji wskazująca na brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji ZUS jest prawidłowa i w pełni podzielana przez sąd apelacyjny, zaś rozstrzygnięcie jest zgodne z ugruntowaną linia orzeczniczą. W uzasadnieniu apelacji ubezpieczona stwierdza, że wniosek o emeryturę złożyła 6 maja 2009 r.. Twierdzenie to jest niezgodne z przedstawioną sądowi dokumentacją ZUS. Wynika z niej bowiem jednoznacznie, że ubezpieczona przedmiotowy wniosek złożyła 30 stycznia 2006 r. (k.9 akt ZUS), a decyzja przyznająca jej prawo do emerytury została wydana 9 marca 2006 r. (k. 65 akt ZUS). W tej właśnie dacie <xAnon>B. H.</xAnon> nabyła prawo do emerytury. Okoliczność, że prawo do pobierania świadczenia zostało jednocześnie zawieszone z uwagi na kontynuowanie przez apelującą zatrudnienia nie zmienia tego faktu. Tak jak wskazał Sąd I instancji, przepis art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej w dniu wydania decyzji przez ZUS przyznającej ubezpieczonej prawo do emerytury stanowił, że <xIx>prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego, </xIx>zatem skarżąca miała pełną świadomość konieczności rozwiązania stosunku pracy w celu uzyskania świadczenia. W wyniku nowelizacji dokonanej <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20082281507" xTitle="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych" xAddress="Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507">ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych</xLexLink> (Dz. U. Nr 228, poz. 1507) uchylono art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej w wyniku czego, ustawodawca umożliwił jednoczesne pobieranie emerytury i pozostawanie w stosunku zatrudnienia. Z tej zmiany przepisów skorzystała <xAnon>B. H.</xAnon> i na podstawie decyzji z 8 maja 2009 r. podjęła zawieszoną wcześniej emeryturę. Kolejna zmiana przepisów dokonana przez <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20102571726" xTitle="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw" xAddress="Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726">ustawę z dnia 16 grudnia 2010 r. <xIx>o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw</xIx></xLexLink><xIx> </xIx>wprowadziła do ustawy emerytalnej przepis art. 103a, na mocy którego <xIx>prawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego, </xIx>przez co świadczenie zostało ponownie zawieszone. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. wyrok ma zastosowanie do osób, które prawo do emerytury nabyły w okresie 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. z tej przyczyny, że treść ryzyka emerytalnego z tego okresu nie przewidywała konieczność rozwiązania zatrudnienia dotychczasowym pracodawcą, zatem nowelizacja z dnia 16 grudnia 2010 r. stanowiła dla nich zaskoczenie i godziła między innymi zasadę zaufania obywateli do państwa i prawa przez nie stanowionego.</xText>
<xText>Z kolei osoby, które nabyły prawo do emerytury przed 8 stycznia 2009 r. w celu uzyskania świadczenia emerytalnego zobowiązane były rozwiązać dotychczasowy stosunek zatrudnienia. Apelująca będąc w pełni świadoma obowiązujących w tamtym okresie przepisów nie pobierała emerytury i w dalszym ciągu pozostawała czynna zawodowo. Następnie po liberalizacji ustawy emerytalnej skorzystała z nowego prawa i, niejako przy okazji i podjęła zawieszoną wcześniej emeryturę. Późniejsze wprowadzenie art. 103a ustawy emerytalnej z całym przekonaniem pogorszyło sytuację ubezpieczonej, jednak w żadnej mierze nie stanowiło naruszenia zasady ochrony praw nabytych ani zasady zaufania obywateli do prawa, co w konsekwencji powoduje, że wskazane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, a tym samym wyroku Sądu I instancji.</xText>
<xText>Zważając na powyższe sąd apelacyjny na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink> oddalił apelację ubezpieczonej.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Urszula Iwanowska
| null |
[
"Urszula Iwanowska",
"Jolanta Hawryszko",
"Zofia Rybicka-Szkibiel"
] |
[
"art. 401 ^1^ kpc art. 28 w zw. z art. 103 a ustawy z 16 grudnia 2010 o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw"
] |
Magdalena Beker
|
St. sekr. sąd. Elżbieta Kamińska
|
Magdalena Beker
|
[
"Skarga O Wznowienie Postępowania",
"Emerytura"
] | 4
|
Sygn. akt III AUa 504/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 grudnia 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:
SSA Urszula Iwanowska
Sędziowie:
SSA Jolanta Hawryszko (spr.)
SSA Zofia Rybicka - Szkibiel
Protokolant:
St. sekr. sąd. Elżbieta Kamińska
po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. w Szczecinie
sprawyB. H.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.
o wyrównanie emerytury i o odsetki
na skutek apelacji ubezpieczonej
od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt IV U 1337/13
oddala apelację.
SSA Zofia Rybicka - Szkibiel SSA Urszula Iwanowska SSA Jolanta Hawryszko
Sygn. akt III AUa 504/13
UZASADNIENIE
Decyzją z 26 marca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.na podstawieart 151 § 1 pkt 1 k.p.a.odmówił ubezpieczonejB. H.uchylenia decyzji z 15 września 2011 r. w części, w jakiej decyzja zawiesza - na podstawieart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. Nr 257, poz. 1726 ze zm.) w zw. zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) - prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012r.
Ubezpieczona w odwołaniu od decyzji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. wniosła o zmianę decyzji i wznowienie wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 r. do listopada 2012 r. wraz z odsetkami.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z 7 czerwca 2013 r. sygn. akt IV U 1337/13 oddalił odwołanie ubezpieczonej.
W toku postępowania Sąd ustalił, że ubezpieczonaB. H.30 stycznia 2006 r. zgłosiła wniosek o emeryturę, pozostając jednocześnie w stosunku pracy. Decyzją z 9 marca 2006r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury od 1 stycznia 2006 r. i jednocześnie zawiesił prawo do świadczenia wobec kontynuacji zatrudnienia. Od 1 lipca 2000 r. do 7 stycznia 2009 r. obowiązywał przepisart. 103 ustęp 2a ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który wprowadzał zasadę każdorazowego zawieszania prawa do emerytury bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku, pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Wypłatę emerytury podjęto dopiero od 1 kwietnia 2009r. (decyzja z 8 maja 2009r..) z uwagi na zmianę przepisów. Ponownie wstrzymano wypłatę świadczenia od 1 października 2011 r. w związku z kolejną zmianą przepisów (wszedł w życie za 103a ustawy emerytalnej) - decyzja z 15 września 2011 r.Ustawą z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U, Nr 257, poz. 1726 ze zm.) dokonano nowelizacjiustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz, 1227 ze zm.), w wyniku której zmieniono przepisart 103 ust. 1 i ust. 2oraz dodanoart.103a. W rezultacie zniesiono możliwość pobierania świadczenia emerytalnego bez rozwiązywania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą osobom, którym organ rentowy przyznał emeryturę po 8 stycznia 2009r. Jednocześnie zgodnie z treściąart. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r.emeryci, którym ZUS przyznał emerytem przed 1 stycznia 2011 r. mogli ją pobierać bez rozwiązania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą jeszcze przez 9 miesięcy od daty wejścia w życie nowelizacji szyli do 30 września 2011 r. W dniu 13 listopada 2012 roku Trybunał Konstytucyjny w sprawie K 2/12 orzekł, że przepisart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 rokuo zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U, Nr 257, poz. 1726 ze zm.) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.) w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok został opublikowany 22 listopada 2012 r. W dniu 26 listopada 2012r. ubezpieczona, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego zgłosiła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zawieszenia emerytury i o podjęcie wypłaty emerytury od 1 października 2011 r. wraz z odsetkami. Decyzją z 21 grudnia 2012 r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury od 22 listopada 2012r. tj. od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Decyzją z 26 marca 2013r. organ rentowy na podstawieart. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.odmówił ubezpieczonej uchylenia decyzji z 15 września 2011 r. w części, w jakiej decyzja zawiesza prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012r.
Sąd okręgowy rozważył, żeB. H.po raz pierwszy nabyła prawo do emerytury w 2006 r. gdy obowiązywał przepis art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu. Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym, prawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywa je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. W konsekwencji, ubezpieczona nabywając prawo do emerytury me mogła łączyć pracy zarobkowej u dotychczasowego pracodawcy z pobieraniem świadczenia emerytalnego bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Dlatego też decyzja przyznająca jednocześnie zawieszała prawo do emerytury. Natomiast 13 listopada 2012r. Trybunał Konstytucyjny wydał w sprawie o sygn. akt K 2/12 wyrok, w uzasadnieniu którego zastrzegł, że badał wyłącznie, czy ustawodawca mógł na podstawie art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2011 r. mógł rozciągnąć stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS - przepisu ustalającego nową treść ryzyka emerytalnego - na sytuacje przeszłe wobec osób, które już nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010r. czyli w czasie obowiązywania regulacji niezawierającej wymogu rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą dla uzyskania świadczenia emerytalnego. Zapadły w dniu 13 listopada 2012r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi sie zatem jedynie do tych osób, które wyżej wymienionym, krótkim okresie, po raz pierwszy miały ustalone prawo do emerytury, bo tylko one uzyskały prawo nabyte niezawierające wymogu rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. W konsekwencji uznać należy, że ubezpieczona, w stosunku do której po raz pierwszy ustalono prawo do emerytury w 2006 r., a zatem poza okresem wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny nie może zasadnie żądać wypłaty emerytury poczynając od 1 października 2011 r. wraz z ustawowymi odsetkami skutecznie powołując się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., bowiem wskazane orzeczenie nie będzie miało zastosowania. W dniu 26 listopada 2012r. ubezpieczona w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją z 15 września 2011 r. Zgodnie zart. 145a § 1 k.p.a.można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, umową międzynarodową, lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Jednak w stosunku do ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury w roku 2006 Trybunał nie orzekł o niezgodności zKonstytucjąaktu normatywnego, na podstawie którego zwieszono jej prawo do emerytury od 1 października 2011 r. a zatem brak było podstaw do wznowienia postępowania i podjęcia wypłaty od 1 października 2011 r.
Apelację od wyroku wywiodła ubezpieczona wnioskując o jego zmianę poprzez przyznanie świadczenia za okres od 1.10.2011 r. do 22.11.2012 r. wraz z odsetkami podnosząc, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. K 2/12 powinien być podstawą zmiany zaskarżonej decyzji ZUS oraz wyroku Sądu I instancji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja ubezpieczonej jest nieuzasadniona. Argumentacja sądu I instancji wskazująca na brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji ZUS jest prawidłowa i w pełni podzielana przez sąd apelacyjny, zaś rozstrzygnięcie jest zgodne z ugruntowaną linia orzeczniczą. W uzasadnieniu apelacji ubezpieczona stwierdza, że wniosek o emeryturę złożyła 6 maja 2009 r.. Twierdzenie to jest niezgodne z przedstawioną sądowi dokumentacją ZUS. Wynika z niej bowiem jednoznacznie, że ubezpieczona przedmiotowy wniosek złożyła 30 stycznia 2006 r. (k.9 akt ZUS), a decyzja przyznająca jej prawo do emerytury została wydana 9 marca 2006 r. (k. 65 akt ZUS). W tej właśnie dacieB. H.nabyła prawo do emerytury. Okoliczność, że prawo do pobierania świadczenia zostało jednocześnie zawieszone z uwagi na kontynuowanie przez apelującą zatrudnienia nie zmienia tego faktu. Tak jak wskazał Sąd I instancji, przepis art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej w dniu wydania decyzji przez ZUS przyznającej ubezpieczonej prawo do emerytury stanowił, żeprawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego,zatem skarżąca miała pełną świadomość konieczności rozwiązania stosunku pracy w celu uzyskania świadczenia. W wyniku nowelizacji dokonanejustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych(Dz. U. Nr 228, poz. 1507) uchylono art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej w wyniku czego, ustawodawca umożliwił jednoczesne pobieranie emerytury i pozostawanie w stosunku zatrudnienia. Z tej zmiany przepisów skorzystałaB. H.i na podstawie decyzji z 8 maja 2009 r. podjęła zawieszoną wcześniej emeryturę. Kolejna zmiana przepisów dokonana przezustawę z dnia 16 grudnia 2010 r.o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustawwprowadziła do ustawy emerytalnej przepis art. 103a, na mocy któregoprawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego,przez co świadczenie zostało ponownie zawieszone. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. wyrok ma zastosowanie do osób, które prawo do emerytury nabyły w okresie 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. z tej przyczyny, że treść ryzyka emerytalnego z tego okresu nie przewidywała konieczność rozwiązania zatrudnienia dotychczasowym pracodawcą, zatem nowelizacja z dnia 16 grudnia 2010 r. stanowiła dla nich zaskoczenie i godziła między innymi zasadę zaufania obywateli do państwa i prawa przez nie stanowionego.
Z kolei osoby, które nabyły prawo do emerytury przed 8 stycznia 2009 r. w celu uzyskania świadczenia emerytalnego zobowiązane były rozwiązać dotychczasowy stosunek zatrudnienia. Apelująca będąc w pełni świadoma obowiązujących w tamtym okresie przepisów nie pobierała emerytury i w dalszym ciągu pozostawała czynna zawodowo. Następnie po liberalizacji ustawy emerytalnej skorzystała z nowego prawa i, niejako przy okazji i podjęła zawieszoną wcześniej emeryturę. Późniejsze wprowadzenie art. 103a ustawy emerytalnej z całym przekonaniem pogorszyło sytuację ubezpieczonej, jednak w żadnej mierze nie stanowiło naruszenia zasady ochrony praw nabytych ani zasady zaufania obywateli do prawa, co w konsekwencji powoduje, że wskazane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, a tym samym wyroku Sądu I instancji.
Zważając na powyższe sąd apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację ubezpieczonej.
| 504
|
15/550000/0001521/AUa
|
Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
|
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168",
"art": "art. 151;art. 151 § 1;art. 151 § 1 pkt. 1",
"isap_id": "WDU19600300168",
"text": "art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.",
"title": "Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726",
"art": "art. 28",
"isap_id": "WDU20102571726",
"text": "art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw",
"title": "Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw"
},
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118",
"art": "art. 103;art. 103 ust. 2 a",
"isap_id": "WDU19981621118",
"text": "art. 103 ustęp 2a ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483",
"art": "art. 2",
"isap_id": "WDU19970780483",
"text": "art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej",
"title": "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r."
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 385",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 385 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 2)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 385)",
"Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 - art. 145 a; art. 145 a § 1; art. 151; art. 151 § 1; art. 151 § 1 pkt. 1)",
"Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 - )",
"Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726 - art. 28)",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 103; art. 103 a; art. 103 ust. 1; art. 103 ust. 2; art. 103 ust. 2 a)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153015000002021_IV_U_000435_2013_Uz_2013-12-20_001
|
IV U 435/13
| 2013-12-20T00:00:00
| 2014-01-10T18:15:02
| 2020-05-01T02:39:24
|
15301500
|
2021
|
DECISION, REASON
|
Sygn. akt IV U 435/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2013r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Chojecka po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z wniosku J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury w związku z odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 21 marca 2013 r. Nr (...) p o
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolNmbr="000435" xVolType="15/301500/0002021/U" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xFlag="published" xEditorFullName="Marta Żuk" xPublisher="82060811965" xEditor="82060811965" xToPage="1" xLang="PL" xYear="2013" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Marta Żuk">
<xName>Postanowienie+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt IV U 435/13</xBx></xText>
<xText/>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText xALIGNx="right">Dnia 20 grudnia 2013r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński </xIx>
</xBx></xText>
<xText>Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Chojecka</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013r. w Siedlcach</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z wniosku <xAnon>J. W.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>S.</xAnon></xText>
<xText>o prawo do emerytury</xText>
<xText>w związku z odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>S.</xAnon></xText>
<xText>z dnia 21 marca 2013 r. Nr <xAnon> (...)</xAnon></xText>
<xText/>
<xText><xBx>p o s t a n a w i a : </xBx></xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>odrzucić odwołanie.</xBx></xText>
<xText/>
<xText>Sygn. akt IVU 435/13</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Zaskarżoną decyzją z dnia 21.03.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>S.</xAnon> odmówił ubezpieczonemu <xAnon>J. W.</xAnon> prawa do wcześniejszej emerytury motywując to brakiem dowodu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez okres 15 lat. Od decyzji tej odwołanie złożył ubezpieczony <xAnon>J. W.</xAnon> wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury, gdyż przez okres ponad 15 lat wykonywał prace w szczególnych warunkach w <xAnon> Fabryce (...)</xAnon> w <xAnon>O.</xAnon>.</xText>
<xText>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że ubezpieczony nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat. ZUS nie dał wiary złożonemu przez ubezpieczonego świadectwu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje.</xText>
<xText>Ubezpieczony <xAnon>J. W.</xAnon> <xAnon>urodzony dnia (...)</xAnon> złożył w dniu 05.03.2013r. wniosek o emeryturę. Organ rentowy uznał za udowodniony staż ubezpieczeniowy <xAnon>J. W.</xAnon> w rozmiarze 30 lat, 3 miesiące i 28 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Uznano 1 rok, 2 miesiące i 13 dni okresu pracy w szczególnych warunkach. Bezspornym jest w sprawie, że ubezpieczony ponownie ubiega się o prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W listopadzie 2010r. odwołał się od decyzji ZUS z dnia 24.11.2010r. odmawiającej mu prawa do emerytury. W decyzji tej organ rentowy uznał ubezpieczonemu te same okresy ubezpieczenia i wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Odmówił uznania tych samych okresów co w sprawie niniejszej podając taką samą argumentację. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 17 października 2011r. oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy rozpoznając niniejszą sprawę, po przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków, zeznań ubezpieczonego przesłuchanego w charakterze strony i akt IVU 903/10 doszedł do przekonania, że pomiędzy tymi samymi stronami o to samo roszczenie sprawa została prawomocnie zakończona wyrokiem z dnia 17.10.2011r (sygn. akt IVU 903/10). Ewentualne ujawnienie nowych dowodów mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania, lecz zgodnie z brzmieniem <xLexLink xArt="art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 199 par.1 pkt. 2 kpc</xLexLink> pozew o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami podlega odrzuceniu.</xText>
<xText/>
<xText>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocy cytowanego przepisu orzekł jak w postanowieniu.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Jerzy Zalasiński
| null |
[
"Jerzy Zalasiński"
] |
[
"art. 199 § 1 pkt. 2 kpc"
] |
Marta Żuk
|
st. sekr. sądowy Iwona Chojecka
|
Marta Żuk
|
[
"Emerytura Wcześniejsza"
] | 1
|
Sygn. akt IV U 435/13
POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2013r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński
Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Chojecka
po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013r. w Siedlcach
na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury
w związku z odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 21 marca 2013 r. Nr(...)
p o s t a n a w i a :
odrzucić odwołanie.
Sygn. akt IVU 435/13
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 21.03.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówił ubezpieczonemuJ. W.prawa do wcześniejszej emerytury motywując to brakiem dowodu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez okres 15 lat. Od decyzji tej odwołanie złożył ubezpieczonyJ. W.wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury, gdyż przez okres ponad 15 lat wykonywał prace w szczególnych warunkach wFabryce (...)wO..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że ubezpieczony nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat. ZUS nie dał wiary złożonemu przez ubezpieczonego świadectwu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje.
UbezpieczonyJ. W.urodzony dnia (...)złożył w dniu 05.03.2013r. wniosek o emeryturę. Organ rentowy uznał za udowodniony staż ubezpieczeniowyJ. W.w rozmiarze 30 lat, 3 miesiące i 28 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Uznano 1 rok, 2 miesiące i 13 dni okresu pracy w szczególnych warunkach. Bezspornym jest w sprawie, że ubezpieczony ponownie ubiega się o prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W listopadzie 2010r. odwołał się od decyzji ZUS z dnia 24.11.2010r. odmawiającej mu prawa do emerytury. W decyzji tej organ rentowy uznał ubezpieczonemu te same okresy ubezpieczenia i wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Odmówił uznania tych samych okresów co w sprawie niniejszej podając taką samą argumentację. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 17 października 2011r. oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy rozpoznając niniejszą sprawę, po przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków, zeznań ubezpieczonego przesłuchanego w charakterze strony i akt IVU 903/10 doszedł do przekonania, że pomiędzy tymi samymi stronami o to samo roszczenie sprawa została prawomocnie zakończona wyrokiem z dnia 17.10.2011r (sygn. akt IVU 903/10). Ewentualne ujawnienie nowych dowodów mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania, lecz zgodnie z brzmieniemart. 199 par.1 pkt. 2 kpcpozew o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocy cytowanego przepisu orzekł jak w postanowieniu.
| 435
|
15/301500/0002021/U
|
Sąd Okręgowy w Siedlcach
|
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 199 par.1 pkt. 2 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 199; art. 199 § 1; art. 199 § 1 pkt. 2)"
] |
O tożsamości przedmiotu sporu o świadczenia z ubezpieczenia społecznego świadczy nie tylko tożsamość żądania zawarta w obu wnioskach, ale także stan faktyczny i prawny, jaki istniał w chwili zamknięcia rozprawy w poprzednim postępowaniu.
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152505000001003_II_Cz_001001_2013_Uz_2014-01-14_001
|
II Cz 1001/13
| 2014-01-14T00:00:00
| 2014-02-11T18:15:09
| 2014-07-23T04:22:47
|
15250500
|
1003
|
DECISION, REASON
|
Sygnatura akt II Cz 1001/13 POSTANOWIENIE K. , dnia 14 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO. Wojciech Vogt po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. A. z udziałem A. A. o podział majątku wspólnego od postanowienia Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I Ns 162/12 postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Jarocinie oddali
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Grażyna Żółtek" xVersion="1.0" xLang="PL" xYear="2013" xToPage="1" xEditor="g.zoltek" xPublisher="g.zoltek" xEditorFullName="Grażyna Żółtek" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/250500/0001003/Cz" xVolNmbr="001001">
<xName>Postanowienie+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygnatura akt II Cz 1001/13</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText><xAnon>K.</xAnon>, dnia 14 stycznia 2014 r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy w Kaliszu, Wydział II Cywilny</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący SSO. Wojciech Vogt</xText>
<xText/>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. w Kaliszu</xText>
<xText>na posiedzeniu niejawnym</xText>
<xText>sprawy z wniosku <xAnon>E. A.</xAnon></xText>
<xText>z udziałem <xAnon>A. A.</xAnon></xText>
<xText>o podział majątku wspólnego</xText>
<xText>od postanowienia Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I Ns 162/12</xText>
<xText>postanawia:</xText>
<xText/>
<xText>oddalić zażalenie</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Jarocinie oddalił wniosek <xAnon>E. A.</xAnon> o zwolnienie go do kosztów sądowych. Sąd ustalił, wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 4600 zł miesięcznie. Wnioskodawca jest też współwłaścicielem mieszkania położonego w <xAnon>P.</xAnon> i spłaca kredyt hipoteczny, którego rata wynosi 1680 zł miesięcznie. W tej sytuacji nie spełnia on warunków do zwolnienie go od kosztów sądowych.</xText>
<xText><xBx>Zażalenie</xBx> od tego rozstrzygnięcia złożył wnioskodawca wskazując, że przy wskazanych dochodach nie jest w stanie bez uszczerbku dla swojego utrzymania ponieść kosztów sądowych.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje</xBx>:</xText>
<xText>Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Wbrew zarzutom zawartym w apelacji Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił sytuację majątkową, zarobkową i rodzinną wnioskodawcy. Dochody wnioskodawcy są tego rodzaju, że jest on w stanie bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny ponieść koszty sądowe. Należy podkreślić, że wnioskodawca zarabia 4600 zł miesięcznie, czyli powyżej granic średnich zarobków osiąganych na tym terenie. Zadłużenie wnioskodawcy nie może decydować o konieczności zwolnienia go od kosztów sądowych. Uzyskując wysokie dochody wnioskodawca jest w stanie poczynić oszczędności na pokrycie kosztów sądowych. Należy bowiem pamiętać, że wnioskodawca aby pokryć koszty sądowe musi ograniczyć swoje wydatki do koniecznego dla utrzymania minimum. Dopiero gdyby wykazał, że tego typu ograniczenia uniemożliwiają mu opłacenie tych kosztów mógłby domagać się zwolnienia z obowiązku ich uiszczenia.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 397;art. 397 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 397 § 2 k.p.c.</xLexLink>, orzec jak w sentencji.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Wojciech Vogt
| null |
[
"Wojciech Vogt"
] |
[
"art. 102 ustawy o kosztach"
] |
Grażyna Żółtek
| null |
Grażyna Żółtek
| null | 1
|
Sygnatura akt II Cz 1001/13
POSTANOWIENIE
K., dnia 14 stycznia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, Wydział II Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO. Wojciech Vogt
po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. w Kaliszu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuE. A.
z udziałemA. A.
o podział majątku wspólnego
od postanowienia Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I Ns 162/12
postanawia:
oddalić zażalenie
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Jarocinie oddalił wniosekE. A.o zwolnienie go do kosztów sądowych. Sąd ustalił, wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 4600 zł miesięcznie. Wnioskodawca jest też współwłaścicielem mieszkania położonego wP.i spłaca kredyt hipoteczny, którego rata wynosi 1680 zł miesięcznie. W tej sytuacji nie spełnia on warunków do zwolnienie go od kosztów sądowych.
Zażalenieod tego rozstrzygnięcia złożył wnioskodawca wskazując, że przy wskazanych dochodach nie jest w stanie bez uszczerbku dla swojego utrzymania ponieść kosztów sądowych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew zarzutom zawartym w apelacji Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił sytuację majątkową, zarobkową i rodzinną wnioskodawcy. Dochody wnioskodawcy są tego rodzaju, że jest on w stanie bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny ponieść koszty sądowe. Należy podkreślić, że wnioskodawca zarabia 4600 zł miesięcznie, czyli powyżej granic średnich zarobków osiąganych na tym terenie. Zadłużenie wnioskodawcy nie może decydować o konieczności zwolnienia go od kosztów sądowych. Uzyskując wysokie dochody wnioskodawca jest w stanie poczynić oszczędności na pokrycie kosztów sądowych. Należy bowiem pamiętać, że wnioskodawca aby pokryć koszty sądowe musi ograniczyć swoje wydatki do koniecznego dla utrzymania minimum. Dopiero gdyby wykazał, że tego typu ograniczenia uniemożliwiają mu opłacenie tych kosztów mógłby domagać się zwolnienia z obowiązku ich uiszczenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie zart. 385w zw. zart. 397 § 2 k.p.c., orzec jak w sentencji.
| 1,001
|
15/250500/0001003/Cz
|
Sąd Okręgowy w Kaliszu
|
II Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 397;art. 397 § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 397 § 2 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 385; art. 397; art. 397 § 2)"
] |
zwolnienie od kosztów nie przysługuje osobie, która może je ponieść bez uszczerbku koniecznego dla swojego utrzymania.
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151000000002503_V_ACa_000773_2013_Uz_2014-01-08_001
|
V ACa 773/13
| 2014-01-08T00:00:00
| 2014-03-24T18:15:07
| 2018-02-27T12:04:35
|
15100000
|
2503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt V ACa 773/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Zbigniew Koźma Sędziowie: SA Jacek Grela SA Artur Lesiak (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa O. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 16 lipca 2013 r. s
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Ewa Przybyła" xVersion="1.0" xYear="2013" xLang="PL" xToPage="7" xEditor="mzaborska" xPublisher="eprzybyla" xEditorFullName="Marta Zaborska" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/100000/0002503/ACa" xVolNmbr="000773">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt V ACa 773/13</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 8 stycznia 2014 r.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="214"/>
<xCOLx xWIDTHx="492"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>SSA Zbigniew Koźma</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>Sędziowie:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>SA Jacek Grela</xText>
<xText>SA Artur Lesiak (spr.)</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="middle">
<xText>sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText/>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. w Gdańsku na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>O. K.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon> (...) Spółce Akcyjnej</xAnon> <xBRx/>w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek apelacji pozwanego</xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego we <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt I C 135/12</xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>oddala apelację;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</xText>
</xUnit>
<xText/>
<xText>Na oryginale właściwe podpisy.</xText>
<xText/>
<xText>Sygn. akt: V ACa 773/13</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Wyrokiem z dnia z dnia 16 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy we <xAnon>W.</xAnon> zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 30.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 26 maja 2012r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu.</xText>
<xText>Zasadnicze motywy tego rozstrzygnięcia były następujące.</xText>
<xText>Ojciec powódki <xAnon>J. K.</xAnon> zginął <xAnon>(...)</xAnon> w wypadku komunikacyjnym, którego sprawcą był <xAnon>M. S. (1)</xAnon> ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w pozwanym zakładzie ubezpieczeń. Poniósł śmierć na miejscu na skutek zderzenia z samochodem sprawcy, który najpierw uderzył w inny samochód, a następnie przewrócił na jego pas ruchu. <xAnon>M. S. (1)</xAnon> prawomocnym wyrokiem karnym został <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText>Powódka w dacie zdarzenia miała<xAnon>(...)</xAnon>. Mieszkała z rodzicami, <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText><xAnon>J. K.</xAnon> był kierowcą zawodowym. Oprócz powódki miał jeszcze <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText>Powódka miała z ojcem dobre relacje. Ojciec nauczył ją jeździć samochodem. Krótko przed jego śmiercią zdała egzamin na prawo jazdy. W weekendy jeździła z ojcem w odwiedziny do babć.</xText>
<xText><xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText><xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText>Powódka żądanie zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 130.000 zł zgłosiła w piśmie, które wpłynęło do pozwanego w dn. 25 kwietnia 2012 r. Pozwany decyzją z dn. 27.04.2012 r. odmówił zapłaty powołując się na brak podstaw do uwzględnienia żądania.</xText>
<xText><xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny był w zasadzie niesporny, zatem w rzeczywistości nie wymagał żadnego dowodzenia. Przeprowadzone dowody potwierdziły jedynie twierdzenia stron i istnienie okoliczności, na które strony powoływały się w uzasadnieniach swoich stanowisk oraz wcześniej w toku postępowania likwidacyjnego. Spór dotyczył oceny prawnej powyższych ustaleń i to zarówno zasady odpowiedzialności jak i wysokości roszczenia.</xText>
<xText>Sąd zważył, że obecnie za ugruntowane już można uznać stanowisko judykatury co do możliwości zasądzenia na podstawie <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 24;art. 24 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 § 1 k.c.</xLexLink> zadośćuczynienia po śmierci osoby bliskiej, będącej skutkiem deliktu popełnionego przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Więź rodzinna stanowi dobro osobiste i podlega ochronie na podstawie <xLexLink xArt="art. 23" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 23 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 k.c.</xLexLink>, a wprowadzenie <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 4 k.c.</xLexLink> doprowadziło jedynie do zmiany w sposobie realizacji roszczenia przez skonkretyzowanie osób uprawnionych do jego dochodzenia oraz przesłanek jego stosowania (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010 r. III CZP 76/10 LEX nr 604152; z dnia 13 lipca 2011 r. III CZP 32/11 OSNC 2012/1/10 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010 r. IV CSK 307/09 OSNC-<xLexLink xArt="art. 446 zd. 2010" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">ZD 2010</xLexLink>, z. C, poz. 91; z dnia 25 maja 2011 r. II CSK 537/10 Lex nr 846563; z dnia 11 maja 2011 roku I CSK 621/10 LEX nr 848128, z dnia 15 marca 2012 r. I CSK 314/11 LEX nr 1164718 a także wyroki sądów apelacyjnych - wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 24 sierpnia 2012 roku <xAnon>(...)</xAnon> opubl. <xIx>
LEX nr 1220462, </xIx>wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 11 stycznia 2013 r. <xAnon>(...)</xAnon>opubl. <xIx>
LEX nr 1278078, </xIx> wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2012 r. <xAnon>(...)</xAnon> opubl. <xIx>
LEX nr 1223205</xIx>). Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko i przyjął je za własne.</xText>
<xText>W uchwale z dnia 20 grudnia 2012 r. (III CZP 93/12 opubl. Biul. SN 2012/12/11) Sąd Najwyższy jednoznacznie wypowiedział się też, że <xLexLink xArt="art. 34;art. 34 ust. 1" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink> (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm.) - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11 lutego 2012 r. - nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawie <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 k.c.</xLexLink> Sąd również i ten pogląd prawny akceptuje.</xText>
<xText>Powódka wykazała, iż łączyła ją z ojcem bliska więź rodzinna wynikająca z faktu pokrewieństwa oraz ze wspólnego zamieszkiwania. W ocenie Sądu była to typowa więź, jaką można zaobserwować w normalnie funkcjonującej i niedysfunkcyjnej rodzinie pomiędzy dojrzałym ojcem a dorastającą córką. Wskazują na to zasady doświadczenia życiowego. Niewątpliwie tragiczna śmierć <xAnon>J. K.</xAnon> w wypadku drogowym tę więź w sposób nagły i nieprzewidziany przerwała. Sąd przyjął zatem, że delikt, którego dopuścił się <xAnon>M. S.</xAnon> ubezpieczony w pozwanym zakładzie ubezpieczeń nie tylko pozbawił życia ojca powódki, ale też zerwał więź rodzinną łączącą powódkę z ojcem, co uczyniło <xAnon>O. K.</xAnon> osobą bezpośrednio poszkodowaną działaniem sprawcy wypadku. Jako osoba, której dobro osobiste zostało naruszone, legitymuje się ona zatem uprawnieniem do dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie wyżej powołanego <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 kc.</xLexLink></xText>
<xText>Zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodów (<xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink>), na powódce spoczywał również obowiązek wykazania krzywdy oraz jej rozmiaru. W ocenie Sądu, obowiązkowi temu powódka sprostała, bowiem wykazała, że bezpośrednio po śmierci ojca przeżywała ból i cierpienia wynikające z rozpaczy i głębokiej żałoby, które następnie z czasem stopniowo łagodniały i przerodziły się w zwykłą żałobę połączoną z trudnościami w odnalezieniu się w nowej rzeczywistości i przystosowaniu do nowych ról społecznych.</xText>
<xText>Z drugiej strony jednak powódka nie wykazała żadnych elementów, które mogłyby świadczyć o tym, że w jej przypadku poczucie krzywdy było szczególnie nasilone. Słuchana na rozprawie zeznała, że po stracie ojca <xAnon>(...)</xAnon>, co jest normalną i zrozumiałą reakcją związaną z przeżywaniem „świeżej” żałoby. Relacja powódki wskazywała, że żałoba przebiegała w sposób typowy. Powódka, <xAnon>(...)</xAnon>, po tygodniu od pogrzebu <xAnon>(...)</xAnon>. Przeżycia związane ze śmiercią ojca nie spowodowały zmiany jej trybu życia. Powódka sama przyznała, że nie korzystała ( i nadal nie korzysta) z pomocy psychiatry bądź psychologa. <xAnon>(...)</xAnon> Potwierdziła to również biegła psycholog w wydanej w sprawie opinii. I choć wspomnienia o ojcu nadal wywołują u powódki płacz ( co nie powinno dziwić), to nie świadczy to jeszcze o tym, że jej żałoba miała jakiś szczególnie dramatyczny przebieg lub trwała wyjątkowo długo, tym samym, aby doznana przez nią krzywda miała szczególne rozmiary lub była wyjątkowo głęboka. Powódka i jej matka wspierają się wzajemnie, otrzymały też wsparcie ze strony najbliższej rodziny. W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, należało przyjąć, że żałoba powódki nie przebiegała w sposób powikłany, a jej reakcja była typowa dla tego rodzaju zdarzeń.</xText>
<xText>Następnie Sąd Okręgowy przywołał pogląd Sądu Apelacyjnego w <xAnon>G.</xAnon> wyrażony w orzeczeniu z dnia 24 sierpnia 2012 r. <xAnon>(...)</xAnon>: „Przy ocenie, jaka suma jest, w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 k.c.</xLexLink>, odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone, ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem. Uszczegóławiając te kryteria na potrzeby sprawy, w której zdarzeniem wywołującym krzywdę jest śmierć osoby najbliższej wskazać należy, że okoliczności wpływające na wysokość świadczenia z <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 k.c.</xLexLink> to m.in.: dramatyzm doznań osób bliskich zmarłego, poczucie osamotnienia, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rola jaką w rodzinie pełniła osoba zmarłego, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem odejścia (np. nerwicy, depresji), roli pełnionej w rodzinie przez osobę zmarłą, stopień, w jakim pokrzywdzony będzie umiał się znaleźć w nowej rzeczywistości i zdolności jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego”.</xText>
<xText>Mimo, że każdy taki przypadek, jako dotykający osobistej sfery odczuć, powinien być indywidualizowany, a rozmiar zadośćuczynienia dostosowany do okoliczności konkretnej sprawy, to wymiar kompensaty krzywdy w pewnej mierze musi podlegać standaryzacji. Sąd Okręgowy zgodził się z poglądem, że powinno zachować się jednolitość orzecznictwa w tego typu sprawach- oczywiście z utrzymaniem pewnej granicy uznaniowości- po to, aby stronom, które zamierzają skorzystać z ochrony prawnej, umożliwić w podobnych sprawach przewidywalność orzeczeń sądowych. W przypadkach podobnych, typowych, zasądzanie znacząco rozbieżnych kwot zadośćuczynienia powodowałoby niepożądany stan niepewności prawa. Zasądzenie kwoty znacząco wyższej od przyznawanych w zbliżonych okolicznościach narusza zasady orzekania o zadośćuczynieniu i stanowi o jego rażącym zawyżeniu.</xText>
<xText>Powódka w przedmiotowej sprawie poza okolicznościami uzasadniającymi przyjęcie przeżywania przez nią zwykłej żałoby, nie wykazała żadnych innych okoliczności uzasadniających istnienie szczególnego rozmiaru krzywdy, tym samym powodujących potrzebę przyznania jej zasadniczo wyższego zadośćuczynienia niż zasądzane w zbliżonych okolicznościach. W ocenie Sądu, odpowiednią sumę zadośćuczynienia stanowi kwota 30.000 zł, która ma realny wymiar i powinna pozwolić powódce<xAnon>(...)</xAnon>złagodzić skutki doznanej krzywdy ( a więc spełnić swoją kompensacyjną funkcję). Z drugiej strony nie stanowi ona dla powódki nadmiernej korzyści i źródła wzbogacenia. Jednocześnie odpowiada aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Podkreślenia wymaga, że krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej bardzo trudno ocenić i wyrazić w formie pieniężnej. Każdy przypadek należy traktować indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, przy czym ocena ta powinna opierać się na kryteriach obiektywnych, a nie na wyłącznie subiektywnych odczuciach pokrzywdzonego.</xText>
<xText>Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt. 1 wyroku zasądził na rzecz powódki kwotę 30.000 zł oddalając w pkt. 2 dalej idące powództwo jako wygórowane.</xText>
<xText>Odsetki zostały zasądzone od dnia następnego po upływie 30- dniowego terminu zastrzeżonego do wypłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń we wskazanej już wyżej ustawie z dn. 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…). Sąd Okręgowy podzielił tę linię orzecznictwa, w myśl której roszczenie o zadośćuczynienie ma charakter bezterminowy. O przekształceniu takiego zobowiązania w zobowiązanie terminowe decyduje wierzyciel przez wezwanie dłużnika do wykonania. W odniesieniu do świadczeń przysługujących poszkodowanemu od zakładu ubezpieczeń termin wymagalności tych świadczeń i zarazem ich płatności określa art. 19 w/w ustawy. Co do zasady spełnienie świadczenia z tytułu ubezpieczenia powinno było nastąpić w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, natomiast gdy wyjaśnienie w tym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe (sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca) do wypłaty świadczenia powinno było dojść w terminie 14 dni od dnia wyjaśnienia tych okoliczności. W przedmiotowej sprawie powódka złożyła zawiadomienie o szkodzie na piśmie, które wpłynęło do pozwanego w dn. 25 kwietnia 2012 r., zatem 30- dniowy termin do wypłaty odszkodowania upłynął pozwanemu w dn. 25 maja 2012 roku, w związku z czym pozostaje on w opóźnieniu dopiero od 26 maja 2012 r.</xText>
<xText>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 kpc</xLexLink>, gdyż zaistniały podstawy do ich stosunkowego rozdzielenia. Powódka wygrała sprawę w 23%, co oznacza że pozwany wygrał ją automatycznie w pozostałych 77%.Koszty poniesione w trakcie procesu przez powódkę zamknęły się kwotą 4.392,97 zł ( na którą złożyły się: częściowa opłata od pozwu -500 zł, wykorzystana zaliczka na wynagrodzenie biegłej – 275,97 zł i wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru według norm prawem przepisanych w stawce minimalnej 3.600 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa 17zł), zaś koszty pozwanego kwotą 3.617zł stanowiącą koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Przy zastosowaniu wskazanej na wstępie proporcji powódka tytułem kosztów procesu powinna zwrócić pozwanemu kwotę 2.785,09 zł (77% x 3.617 zł), a pozwany powódce kwotę 1.010,38 zł (23% x 4.392,97 zł). Po wzajemnej kompensacji tych należności wyszło, iż do zapłaty pozostała kwota 1.774,71 zł na rzecz pozwanego, którą Sąd zasądził na jego rzecz od powódki w pkt. 3 wyroku.</xText>
<xText>Do rozliczenia pozostały koszty sądowe, które w trakcie procesu tymczasowo skredytowane zostały przez Skarb Państwa w kwocie 6.000 zł stanowiącej resztę opłaty sądowej od pozwu, od której zwolniona została powódka. Przy ustalaniu, w jakiej części każda ze stron powinna zostać nimi obciążona należało się posłużyć w/w proporcją w zakresie kosztów procesu. Skoro powódka przegrała proces w 77%, to w takim procencie powinna ona ponieść w/w koszty sądowe, co daje kwotę 4.620 zł (77% x 6.000 zł), którą Sąd nakazał pobrać z zasądzonego na jej rzecz świadczenia na podstawie art. 113 ust. 2 pkt. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Z brzmienia tego przepisu wynika, że pobieranie nieuiszczonych kosztów sądowych ze świadczeń zasądzonych na rzecz strony, której czynności spowodowały ich powstanie, jest regułą. Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od tej reguły, bowiem po stronie powódki nie występuje żaden szczególnie uzasadniony wypadek, któryby na to pozwalał. Pozostałą kwotą nieuiszczonych kosztów sądowych 1.380 zł ( 6.000zł – 4.620 zł) obciążony został pozwany na podstawie art. 113 ust. 1 uksc.</xText>
<xText>W pkt. 5 wyroku Sąd zawarł postanowienie o zwróceniu powódce niewykorzystanej zaliczki sądowej. Powódka na wynagrodzenie biegłej uiściła kwotę 500 zł, z której wykorzystane zostało jedynie 275,97 zł, zatem resztę, tj. kwotę 224,03 zł należało jej zwrócić.</xText>
<xText>Pozwany w wywiedzionej apelacji zaskarżył powyższy wyrok w części uwzględniającej powództwo zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art.448 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 24;art. 24 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art.24 par.1 kc</xLexLink> i przyjęcie, że krzywda doznana przez powódkę na skutek śmierci jej ojca, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008r., uzasadnia przyznanie powódce na podstawie w/w przepisów zadośćuczynienia w kwocie 30.000 zł.</xText>
<xText>Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa o zadośćuczynienie oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych.</xText>
<xText>Powódka w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za II instancję według norm przepisanych.</xText>
<xText/>
<xText><xBx> Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny podziela dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne i rozważania w zakresie oceny materiału dowodowego oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przyjmując je za podstawę także własnego rozstrzygnięcia i odwołuje się do nich bez potrzeby ich powtarzania.</xText>
<xText>Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, sąd nie jest związany przedstawionymi w apelacji zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2013 r., V CZ 25/13). Wypada zauważyć, że skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów procesowych. Tym samym przyjąć należy, iż ustalony stan faktyczny nie został skutecznie w apelacji zakwestionowany.</xText>
<xText>Chybione są podniesione w apelacji zarzuty naruszenia prawa materialnego. Wbrew poglądowi wyrażonemu w apelacji, roszczenie powódki jest usprawiedliwione zarówno co do zasady, jak i co do wysokości.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w pełni podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, że śmierć bliskiej osoby powoduje w określonych, konkretnie analizowanych przypadkach, tj. zawsze w odniesieniu do okoliczności indywidualnych określonej sprawy - naruszenie dobra osobistego poprzez zerwanie więzi emocjonalnej, tj. w rozpoznawanej sprawie - szczególnie bliskiej w relacjach rodzinnych. Dobrem osobistym powódki, które zostało w rozpoznawanym tu przypadku naruszone, było zatem prawo do życia rodzinnego i utrzymanie tego rodzaju więzi, jak i prawo do posiadania rodziny – ojca. Nie stanowił przeszkody fakt, że zdarzenie uzasadniające podstawę żądania zawartego w pozwie miało miejsce w dniu 1 grudnia 2006 r., a z zatem przed dniem wejścia w życie przepisu <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 4 k.c.</xLexLink> tj. przed dniem 3 sierpnia 2008 roku (por. wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010 roku, IV CSK 307/2009, uchwała SN z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/2010). Na przeszkodzie uznania zasadności roszczenia nie stoi także treść <xLexLink xArt="art. 34;art. 34 ust. 1" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink>. Sąd Apelacyjny podziela uchwałę Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 20 grudnia 2012 r., III CZP 93/2012, zgodnie z którą: <xIx>"<xLexLink xArt="art. 34;art. 34 ust. 1" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">Artykuł 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink> (Dz. U. 2003 r. Nr 124 poz. 1152 ze zm.) - w brzmieniu sprzed dnia 11 lutego 2012 r. - nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawie <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 k.c.</xLexLink>". </xIx></xText>
<xText>Oceniając zasadność apelacji w zakresie, w jakim kwestionuje ona wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, należy przywołać utrwalone w orzecznictwie zapatrywanie, że korygowanie przez sąd odwoławczy wysokości zasądzonej kwoty zadośćuczynienia możliwe jest wówczas, gdy stwierdza się oczywiste i rażące naruszenia ogólnych kryteriów ustalanie wysokości zadośćuczynienia (por. przykładowo wyroki Sądu Najwyższego z dnia z dnia 5 grudnia 2006 r., II PK 102/06, z dnia 18 listopada 2004 r., I CK 219/04 z dnia 30 października 2003 r., IV CK 151/02, z dnia 7 listopada 2003 r., V CK 110/03, z dnia 9 lipca 1970 r., III PRN 39/70). W ramach kontroli instancyjnej nie jest natomiast możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego. O oczywistym i rażącym naruszeniu zasad ustalania „odpowiedniego" zadośćuczynienia mogłoby świadczyć przyznanie zadośćuczynienia wręcz symbolicznego zamiast stanowiącego rekompensatę doznanej krzywdy, bądź też kwoty wygórowanej, prowadzącej do niestosownego wzbogacenia się tą drogą.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że na rozmiar krzywdy wywołanej śmiercią bliskiej osoby mają przede wszystkim wpływ: dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem tego odejścia (np. nerwicy, depresji), roli w rodzinie pełnionej przez osobę zmarłą, stopień w jakim pokrzywdzony będzie umiał się znaleźć w nowej rzeczywistości i zdolności jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego (por wyrok Sądu Apelacyjnego w <xAnon>L.</xAnon> z dnia 16 października 2012 r., <xAnon>(...)</xAnon>).</xText>
<xText>Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że relacje powódki z ojcem były typowe dla osób w ich wieku, zamieszkujących wspólnie. Powódka w sposób intensywny przeżywała śmierć swojego ojca. Okoliczność, że żałoba przebiegała w sposób typowy nie uzasadnia formułowania wniosku, że zasądzone zadośćuczynienie w kwocie 30.000 zł jest rażąco zawyżone.</xText>
<xText>Zawsze ze śmiercią człowieka łączy się ból i cierpnie osób bliskich. Trzeba mieć na względzie, że gdy śmierć ma charakter nagły, wywołany przyczyną zewnętrzną, a nie chorobą samoistną, u osób bliskich w pełni uzasadnione jest przekonanie, że gdyby nie doszło do tego zdarzenia, osoba ta mogłaby żyć przez jeszcze wiele lat, w ciągu których rodzina spędziłaby ze sobą jeszcze wiele szczęśliwych chwil. W przypadku takiego nagłego odejścia nie ma możliwości pożegnania się z osobą bliską i pogodzenia się z jej odejściem.</xText>
<xText>Oczywistym jest, że żadna kwota nie będzie właściwa i nie wyrazi cierpienia wywołanego utratą bliskiej osoby. Dla osoby uprawnionej każda kwota będzie zbyt mała, zaś dla osoby zobowiązanej każda kwota może wydawać się nadmiernie wygórowana. Nie mniej jednak praktyka orzecznicza wypracowała zasady określania wysokości zadośćuczynienia przez odniesienie jego wysokości w rozsądnych, uwzględniających polskie realia granicach, do rozmiaru przeżywanej krzywdy. Zmierzenie rozmiaru doznanej krzywdy nie jest możliwe, gdyż krzywda stanowi subiektywne przeżycie danej osoby. Niezbędne jest wszakże odniesienie wysokości żądanej kwoty do konkretnych, obiektywnych okoliczności faktycznych w danej sprawie. Sąd Okręgowy uzasadniając zasądzoną kwotę, przedstawił wszystkie okoliczności faktyczne, które miały wpływ na jej wysokość. Zdaniem Sądu Apelacyjnego ocena ta spełnia te kryteria, tym bardziej że skarżący nie zakwestionował skutecznie ustaleń faktycznych, w oparciu o które kwota ta została zasądzona.</xText>
<xText>W tym stanie rzeczy nie podzielając wskazanych wyżej zarzutów apelacji ani argumentacji zgłoszonej na jej poparcie, na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink> oddalono apelację.</xText>
<xText>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 99" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 99 k.p.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 108;art. 108 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 108 § 1 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 108 § 6;art. 108 § 6 pkt. 5" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 6 pkt 5</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 2" xIsapId="WDU20021631349" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349">§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</xLexLink> (Dz. U. 2013.490 j.t.).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Zbigniew Koźma
| null |
[
"Jacek Grela",
"Artur Lesiak",
"Zbigniew Koźma"
] |
[
"art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c."
] |
Ewa Przybyła
|
sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska
|
Marta Zaborska
|
[
"Zadośćuczynienie"
] | 7
|
Sygn. akt V ACa 773/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 stycznia 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:
SSA Zbigniew Koźma
Sędziowie:
SA Jacek Grela
SA Artur Lesiak (spr.)
Protokolant:
sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska
po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwaO. K.
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego weW.
z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt I C 135/12
I
oddala apelację;
II
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Na oryginale właściwe podpisy.
Sygn. akt: V ACa 773/13
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia z dnia 16 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy weW.zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 30.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 26 maja 2012r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu.
Zasadnicze motywy tego rozstrzygnięcia były następujące.
Ojciec powódkiJ. K.zginął(...)w wypadku komunikacyjnym, którego sprawcą byłM. S. (1)ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w pozwanym zakładzie ubezpieczeń. Poniósł śmierć na miejscu na skutek zderzenia z samochodem sprawcy, który najpierw uderzył w inny samochód, a następnie przewrócił na jego pas ruchu.M. S. (1)prawomocnym wyrokiem karnym został(...).
Powódka w dacie zdarzenia miała(...). Mieszkała z rodzicami,(...).
J. K.był kierowcą zawodowym. Oprócz powódki miał jeszcze(...)
Powódka miała z ojcem dobre relacje. Ojciec nauczył ją jeździć samochodem. Krótko przed jego śmiercią zdała egzamin na prawo jazdy. W weekendy jeździła z ojcem w odwiedziny do babć.
(...)
(...).
Powódka żądanie zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 130.000 zł zgłosiła w piśmie, które wpłynęło do pozwanego w dn. 25 kwietnia 2012 r. Pozwany decyzją z dn. 27.04.2012 r. odmówił zapłaty powołując się na brak podstaw do uwzględnienia żądania.
(...)
Powyższy stan faktyczny był w zasadzie niesporny, zatem w rzeczywistości nie wymagał żadnego dowodzenia. Przeprowadzone dowody potwierdziły jedynie twierdzenia stron i istnienie okoliczności, na które strony powoływały się w uzasadnieniach swoich stanowisk oraz wcześniej w toku postępowania likwidacyjnego. Spór dotyczył oceny prawnej powyższych ustaleń i to zarówno zasady odpowiedzialności jak i wysokości roszczenia.
Sąd zważył, że obecnie za ugruntowane już można uznać stanowisko judykatury co do możliwości zasądzenia na podstawieart. 448 k.c.w zw. zart. 24 § 1 k.c.zadośćuczynienia po śmierci osoby bliskiej, będącej skutkiem deliktu popełnionego przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Więź rodzinna stanowi dobro osobiste i podlega ochronie na podstawieart. 23 k.c.iart. 24 k.c., a wprowadzenieart. 446 § 4 k.c.doprowadziło jedynie do zmiany w sposobie realizacji roszczenia przez skonkretyzowanie osób uprawnionych do jego dochodzenia oraz przesłanek jego stosowania (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010 r. III CZP 76/10 LEX nr 604152; z dnia 13 lipca 2011 r. III CZP 32/11 OSNC 2012/1/10 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010 r. IV CSK 307/09 OSNC-ZD 2010, z. C, poz. 91; z dnia 25 maja 2011 r. II CSK 537/10 Lex nr 846563; z dnia 11 maja 2011 roku I CSK 621/10 LEX nr 848128, z dnia 15 marca 2012 r. I CSK 314/11 LEX nr 1164718 a także wyroki sądów apelacyjnych - wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 24 sierpnia 2012 roku(...)opubl.
LEX nr 1220462,wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 11 stycznia 2013 r.(...)opubl.
LEX nr 1278078,wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2012 r.(...)opubl.
LEX nr 1223205). Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko i przyjął je za własne.
W uchwale z dnia 20 grudnia 2012 r. (III CZP 93/12 opubl. Biul. SN 2012/12/11) Sąd Najwyższy jednoznacznie wypowiedział się też, żeart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm.) - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11 lutego 2012 r. - nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawieart. 448 k.c.Sąd również i ten pogląd prawny akceptuje.
Powódka wykazała, iż łączyła ją z ojcem bliska więź rodzinna wynikająca z faktu pokrewieństwa oraz ze wspólnego zamieszkiwania. W ocenie Sądu była to typowa więź, jaką można zaobserwować w normalnie funkcjonującej i niedysfunkcyjnej rodzinie pomiędzy dojrzałym ojcem a dorastającą córką. Wskazują na to zasady doświadczenia życiowego. Niewątpliwie tragiczna śmierćJ. K.w wypadku drogowym tę więź w sposób nagły i nieprzewidziany przerwała. Sąd przyjął zatem, że delikt, którego dopuścił sięM. S.ubezpieczony w pozwanym zakładzie ubezpieczeń nie tylko pozbawił życia ojca powódki, ale też zerwał więź rodzinną łączącą powódkę z ojcem, co uczyniłoO. K.osobą bezpośrednio poszkodowaną działaniem sprawcy wypadku. Jako osoba, której dobro osobiste zostało naruszone, legitymuje się ona zatem uprawnieniem do dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie wyżej powołanegoart. 448 kcw zw. zart. 24 kc.
Zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodów (art. 6 k.c.), na powódce spoczywał również obowiązek wykazania krzywdy oraz jej rozmiaru. W ocenie Sądu, obowiązkowi temu powódka sprostała, bowiem wykazała, że bezpośrednio po śmierci ojca przeżywała ból i cierpienia wynikające z rozpaczy i głębokiej żałoby, które następnie z czasem stopniowo łagodniały i przerodziły się w zwykłą żałobę połączoną z trudnościami w odnalezieniu się w nowej rzeczywistości i przystosowaniu do nowych ról społecznych.
Z drugiej strony jednak powódka nie wykazała żadnych elementów, które mogłyby świadczyć o tym, że w jej przypadku poczucie krzywdy było szczególnie nasilone. Słuchana na rozprawie zeznała, że po stracie ojca(...), co jest normalną i zrozumiałą reakcją związaną z przeżywaniem „świeżej” żałoby. Relacja powódki wskazywała, że żałoba przebiegała w sposób typowy. Powódka,(...), po tygodniu od pogrzebu(...). Przeżycia związane ze śmiercią ojca nie spowodowały zmiany jej trybu życia. Powódka sama przyznała, że nie korzystała ( i nadal nie korzysta) z pomocy psychiatry bądź psychologa.(...)Potwierdziła to również biegła psycholog w wydanej w sprawie opinii. I choć wspomnienia o ojcu nadal wywołują u powódki płacz ( co nie powinno dziwić), to nie świadczy to jeszcze o tym, że jej żałoba miała jakiś szczególnie dramatyczny przebieg lub trwała wyjątkowo długo, tym samym, aby doznana przez nią krzywda miała szczególne rozmiary lub była wyjątkowo głęboka. Powódka i jej matka wspierają się wzajemnie, otrzymały też wsparcie ze strony najbliższej rodziny. W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, należało przyjąć, że żałoba powódki nie przebiegała w sposób powikłany, a jej reakcja była typowa dla tego rodzaju zdarzeń.
Następnie Sąd Okręgowy przywołał pogląd Sądu Apelacyjnego wG.wyrażony w orzeczeniu z dnia 24 sierpnia 2012 r.(...): „Przy ocenie, jaka suma jest, w rozumieniuart. 448 k.c., odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone, ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem. Uszczegóławiając te kryteria na potrzeby sprawy, w której zdarzeniem wywołującym krzywdę jest śmierć osoby najbliższej wskazać należy, że okoliczności wpływające na wysokość świadczenia zart. 448 k.c.to m.in.: dramatyzm doznań osób bliskich zmarłego, poczucie osamotnienia, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rola jaką w rodzinie pełniła osoba zmarłego, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem odejścia (np. nerwicy, depresji), roli pełnionej w rodzinie przez osobę zmarłą, stopień, w jakim pokrzywdzony będzie umiał się znaleźć w nowej rzeczywistości i zdolności jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego”.
Mimo, że każdy taki przypadek, jako dotykający osobistej sfery odczuć, powinien być indywidualizowany, a rozmiar zadośćuczynienia dostosowany do okoliczności konkretnej sprawy, to wymiar kompensaty krzywdy w pewnej mierze musi podlegać standaryzacji. Sąd Okręgowy zgodził się z poglądem, że powinno zachować się jednolitość orzecznictwa w tego typu sprawach- oczywiście z utrzymaniem pewnej granicy uznaniowości- po to, aby stronom, które zamierzają skorzystać z ochrony prawnej, umożliwić w podobnych sprawach przewidywalność orzeczeń sądowych. W przypadkach podobnych, typowych, zasądzanie znacząco rozbieżnych kwot zadośćuczynienia powodowałoby niepożądany stan niepewności prawa. Zasądzenie kwoty znacząco wyższej od przyznawanych w zbliżonych okolicznościach narusza zasady orzekania o zadośćuczynieniu i stanowi o jego rażącym zawyżeniu.
Powódka w przedmiotowej sprawie poza okolicznościami uzasadniającymi przyjęcie przeżywania przez nią zwykłej żałoby, nie wykazała żadnych innych okoliczności uzasadniających istnienie szczególnego rozmiaru krzywdy, tym samym powodujących potrzebę przyznania jej zasadniczo wyższego zadośćuczynienia niż zasądzane w zbliżonych okolicznościach. W ocenie Sądu, odpowiednią sumę zadośćuczynienia stanowi kwota 30.000 zł, która ma realny wymiar i powinna pozwolić powódce(...)złagodzić skutki doznanej krzywdy ( a więc spełnić swoją kompensacyjną funkcję). Z drugiej strony nie stanowi ona dla powódki nadmiernej korzyści i źródła wzbogacenia. Jednocześnie odpowiada aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Podkreślenia wymaga, że krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej bardzo trudno ocenić i wyrazić w formie pieniężnej. Każdy przypadek należy traktować indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, przy czym ocena ta powinna opierać się na kryteriach obiektywnych, a nie na wyłącznie subiektywnych odczuciach pokrzywdzonego.
Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt. 1 wyroku zasądził na rzecz powódki kwotę 30.000 zł oddalając w pkt. 2 dalej idące powództwo jako wygórowane.
Odsetki zostały zasądzone od dnia następnego po upływie 30- dniowego terminu zastrzeżonego do wypłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń we wskazanej już wyżej ustawie z dn. 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…). Sąd Okręgowy podzielił tę linię orzecznictwa, w myśl której roszczenie o zadośćuczynienie ma charakter bezterminowy. O przekształceniu takiego zobowiązania w zobowiązanie terminowe decyduje wierzyciel przez wezwanie dłużnika do wykonania. W odniesieniu do świadczeń przysługujących poszkodowanemu od zakładu ubezpieczeń termin wymagalności tych świadczeń i zarazem ich płatności określa art. 19 w/w ustawy. Co do zasady spełnienie świadczenia z tytułu ubezpieczenia powinno było nastąpić w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, natomiast gdy wyjaśnienie w tym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe (sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca) do wypłaty świadczenia powinno było dojść w terminie 14 dni od dnia wyjaśnienia tych okoliczności. W przedmiotowej sprawie powódka złożyła zawiadomienie o szkodzie na piśmie, które wpłynęło do pozwanego w dn. 25 kwietnia 2012 r., zatem 30- dniowy termin do wypłaty odszkodowania upłynął pozwanemu w dn. 25 maja 2012 roku, w związku z czym pozostaje on w opóźnieniu dopiero od 26 maja 2012 r.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 kpc, gdyż zaistniały podstawy do ich stosunkowego rozdzielenia. Powódka wygrała sprawę w 23%, co oznacza że pozwany wygrał ją automatycznie w pozostałych 77%.Koszty poniesione w trakcie procesu przez powódkę zamknęły się kwotą 4.392,97 zł ( na którą złożyły się: częściowa opłata od pozwu -500 zł, wykorzystana zaliczka na wynagrodzenie biegłej – 275,97 zł i wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru według norm prawem przepisanych w stawce minimalnej 3.600 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa 17zł), zaś koszty pozwanego kwotą 3.617zł stanowiącą koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Przy zastosowaniu wskazanej na wstępie proporcji powódka tytułem kosztów procesu powinna zwrócić pozwanemu kwotę 2.785,09 zł (77% x 3.617 zł), a pozwany powódce kwotę 1.010,38 zł (23% x 4.392,97 zł). Po wzajemnej kompensacji tych należności wyszło, iż do zapłaty pozostała kwota 1.774,71 zł na rzecz pozwanego, którą Sąd zasądził na jego rzecz od powódki w pkt. 3 wyroku.
Do rozliczenia pozostały koszty sądowe, które w trakcie procesu tymczasowo skredytowane zostały przez Skarb Państwa w kwocie 6.000 zł stanowiącej resztę opłaty sądowej od pozwu, od której zwolniona została powódka. Przy ustalaniu, w jakiej części każda ze stron powinna zostać nimi obciążona należało się posłużyć w/w proporcją w zakresie kosztów procesu. Skoro powódka przegrała proces w 77%, to w takim procencie powinna ona ponieść w/w koszty sądowe, co daje kwotę 4.620 zł (77% x 6.000 zł), którą Sąd nakazał pobrać z zasądzonego na jej rzecz świadczenia na podstawie art. 113 ust. 2 pkt. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Z brzmienia tego przepisu wynika, że pobieranie nieuiszczonych kosztów sądowych ze świadczeń zasądzonych na rzecz strony, której czynności spowodowały ich powstanie, jest regułą. Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od tej reguły, bowiem po stronie powódki nie występuje żaden szczególnie uzasadniony wypadek, któryby na to pozwalał. Pozostałą kwotą nieuiszczonych kosztów sądowych 1.380 zł ( 6.000zł – 4.620 zł) obciążony został pozwany na podstawie art. 113 ust. 1 uksc.
W pkt. 5 wyroku Sąd zawarł postanowienie o zwróceniu powódce niewykorzystanej zaliczki sądowej. Powódka na wynagrodzenie biegłej uiściła kwotę 500 zł, z której wykorzystane zostało jedynie 275,97 zł, zatem resztę, tj. kwotę 224,03 zł należało jej zwrócić.
Pozwany w wywiedzionej apelacji zaskarżył powyższy wyrok w części uwzględniającej powództwo zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanieart.448 kcw zw. zart.24 par.1 kci przyjęcie, że krzywda doznana przez powódkę na skutek śmierci jej ojca, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008r., uzasadnia przyznanie powódce na podstawie w/w przepisów zadośćuczynienia w kwocie 30.000 zł.
Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa o zadośćuczynienie oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych.
Powódka w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za II instancję według norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny podziela dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne i rozważania w zakresie oceny materiału dowodowego oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przyjmując je za podstawę także własnego rozstrzygnięcia i odwołuje się do nich bez potrzeby ich powtarzania.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, sąd nie jest związany przedstawionymi w apelacji zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2013 r., V CZ 25/13). Wypada zauważyć, że skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów procesowych. Tym samym przyjąć należy, iż ustalony stan faktyczny nie został skutecznie w apelacji zakwestionowany.
Chybione są podniesione w apelacji zarzuty naruszenia prawa materialnego. Wbrew poglądowi wyrażonemu w apelacji, roszczenie powódki jest usprawiedliwione zarówno co do zasady, jak i co do wysokości.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, że śmierć bliskiej osoby powoduje w określonych, konkretnie analizowanych przypadkach, tj. zawsze w odniesieniu do okoliczności indywidualnych określonej sprawy - naruszenie dobra osobistego poprzez zerwanie więzi emocjonalnej, tj. w rozpoznawanej sprawie - szczególnie bliskiej w relacjach rodzinnych. Dobrem osobistym powódki, które zostało w rozpoznawanym tu przypadku naruszone, było zatem prawo do życia rodzinnego i utrzymanie tego rodzaju więzi, jak i prawo do posiadania rodziny – ojca. Nie stanowił przeszkody fakt, że zdarzenie uzasadniające podstawę żądania zawartego w pozwie miało miejsce w dniu 1 grudnia 2006 r., a z zatem przed dniem wejścia w życie przepisuart. 446 § 4 k.c.tj. przed dniem 3 sierpnia 2008 roku (por. wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010 roku, IV CSK 307/2009, uchwała SN z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/2010). Na przeszkodzie uznania zasadności roszczenia nie stoi także treśćart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Sąd Apelacyjny podziela uchwałę Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 20 grudnia 2012 r., III CZP 93/2012, zgodnie z którą:"Artykuł 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. 2003 r. Nr 124 poz. 1152 ze zm.) - w brzmieniu sprzed dnia 11 lutego 2012 r. - nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawieart. 448 k.c.".
Oceniając zasadność apelacji w zakresie, w jakim kwestionuje ona wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, należy przywołać utrwalone w orzecznictwie zapatrywanie, że korygowanie przez sąd odwoławczy wysokości zasądzonej kwoty zadośćuczynienia możliwe jest wówczas, gdy stwierdza się oczywiste i rażące naruszenia ogólnych kryteriów ustalanie wysokości zadośćuczynienia (por. przykładowo wyroki Sądu Najwyższego z dnia z dnia 5 grudnia 2006 r., II PK 102/06, z dnia 18 listopada 2004 r., I CK 219/04 z dnia 30 października 2003 r., IV CK 151/02, z dnia 7 listopada 2003 r., V CK 110/03, z dnia 9 lipca 1970 r., III PRN 39/70). W ramach kontroli instancyjnej nie jest natomiast możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego. O oczywistym i rażącym naruszeniu zasad ustalania „odpowiedniego" zadośćuczynienia mogłoby świadczyć przyznanie zadośćuczynienia wręcz symbolicznego zamiast stanowiącego rekompensatę doznanej krzywdy, bądź też kwoty wygórowanej, prowadzącej do niestosownego wzbogacenia się tą drogą.
Sąd Apelacyjny podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że na rozmiar krzywdy wywołanej śmiercią bliskiej osoby mają przede wszystkim wpływ: dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem tego odejścia (np. nerwicy, depresji), roli w rodzinie pełnionej przez osobę zmarłą, stopień w jakim pokrzywdzony będzie umiał się znaleźć w nowej rzeczywistości i zdolności jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego (por wyrok Sądu Apelacyjnego wL.z dnia 16 października 2012 r.,(...)).
Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że relacje powódki z ojcem były typowe dla osób w ich wieku, zamieszkujących wspólnie. Powódka w sposób intensywny przeżywała śmierć swojego ojca. Okoliczność, że żałoba przebiegała w sposób typowy nie uzasadnia formułowania wniosku, że zasądzone zadośćuczynienie w kwocie 30.000 zł jest rażąco zawyżone.
Zawsze ze śmiercią człowieka łączy się ból i cierpnie osób bliskich. Trzeba mieć na względzie, że gdy śmierć ma charakter nagły, wywołany przyczyną zewnętrzną, a nie chorobą samoistną, u osób bliskich w pełni uzasadnione jest przekonanie, że gdyby nie doszło do tego zdarzenia, osoba ta mogłaby żyć przez jeszcze wiele lat, w ciągu których rodzina spędziłaby ze sobą jeszcze wiele szczęśliwych chwil. W przypadku takiego nagłego odejścia nie ma możliwości pożegnania się z osobą bliską i pogodzenia się z jej odejściem.
Oczywistym jest, że żadna kwota nie będzie właściwa i nie wyrazi cierpienia wywołanego utratą bliskiej osoby. Dla osoby uprawnionej każda kwota będzie zbyt mała, zaś dla osoby zobowiązanej każda kwota może wydawać się nadmiernie wygórowana. Nie mniej jednak praktyka orzecznicza wypracowała zasady określania wysokości zadośćuczynienia przez odniesienie jego wysokości w rozsądnych, uwzględniających polskie realia granicach, do rozmiaru przeżywanej krzywdy. Zmierzenie rozmiaru doznanej krzywdy nie jest możliwe, gdyż krzywda stanowi subiektywne przeżycie danej osoby. Niezbędne jest wszakże odniesienie wysokości żądanej kwoty do konkretnych, obiektywnych okoliczności faktycznych w danej sprawie. Sąd Okręgowy uzasadniając zasądzoną kwotę, przedstawił wszystkie okoliczności faktyczne, które miały wpływ na jej wysokość. Zdaniem Sądu Apelacyjnego ocena ta spełnia te kryteria, tym bardziej że skarżący nie zakwestionował skutecznie ustaleń faktycznych, w oparciu o które kwota ta została zasądzona.
W tym stanie rzeczy nie podzielając wskazanych wyżej zarzutów apelacji ani argumentacji zgłoszonej na jej poparcie, na podstawieart. 385 k.p.c.oddalono apelację.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.iart. 108 § 1 k.p.c.w zw. z§ 6 pkt 5w zw. z§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. 2013.490 j.t.).
| 773
|
15/100000/0002503/ACa
|
Sąd Apelacyjny w Gdańsku
|
V Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 446;art. 446 § 4",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 446 § 4 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152",
"art": "art. 34;art. 34 ust. 1",
"isap_id": "WDU20031241152",
"text": "Artykuł 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych",
"title": "Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 98 § 1 i 3 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349",
"art": "§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 2",
"isap_id": "WDU20021631349",
"text": "§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu"
}
] |
[
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 - § 12; § 12 ust. 1; § 12 ust. 1 pkt. 2)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 108; art. 108 § 1; art. 108 § 6; art. 108 § 6 pkt. 5; art. 385; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 3; art. 99)",
"Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 - art. 34; art. 34 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 23; art. 24; art. 24 § 1; art. 446; art. 446 zd. 2010; art. 446 § 4; art. 448; art. 6)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
150520200000503_I_C_001298_2013_Uz_2014-01-24_001
|
I C 1298/13
| 2014-01-24T00:00:00
| 2014-03-17T18:15:07
| 2015-09-11T21:49:46
|
15052020
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt: I. C. 1298/13 upr. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Suwałkach I. Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Anna Magdalena Taraszkiewicz Protokolant: Edyta Lipnicka po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. w Suwałkach sprawy z powództwa (...) Banku (...) SA z siedzibą we W. przeciwko E. K. o zapłatę I zasądza od pozwanej E. K. na rzecz powoda (...) Banku (...) SA z siedzibą we W. kwotę 680,69 (sześćset osiemdziesiąt z
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Edyta Kołowszyc" xVersion="1.0" xYear="2013" xLang="PL" xToPage="2" xEditor="e.kolowszyc@suwalki.sr.gov.pl" xPublisher="e.kolowszyc@suwalki.sr.gov.pl" xEditorFullName="Edyta Kołowszyc" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/052020/0000503/C" xVolNmbr="001298">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt: I. C. 1298/13 upr.</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 24 stycznia 2014 r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Rejonowy w Suwałkach I. Wydział Cywilny</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xText/>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="186"/>
<xCOLx xWIDTHx="525"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">
<xBx>Przewodniczący:</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText><xBx>SSR Anna Magdalena Taraszkiewicz</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">
<xBx>Protokolant:</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText><xBx> Edyta Lipnicka</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText/>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. w Suwałkach</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon> (...) Banku (...) SA</xAnon> z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>E. K.</xAnon></xText>
<xText><xBx>o zapłatę</xBx></xText>
<xText/>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>zasądza od pozwanej <xAnon>E. K.</xAnon> na rzecz powoda <xAnon> (...) Banku (...) SA</xAnon> z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon> kwotę 680,69 (sześćset osiemdziesiąt złotych sześćdziesiąt dziewięć groszy) z odsetkami umownymi w wysokości 4-krotnosci topy kredytu lombardowego NBP liczonymi od kwoty 360,01 zł od dnia 22.12.2013 r. do dnia zapłaty</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>w pozostałym zakresie umarza postępowanie w sprawie</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 239,52zł (dwieście trzydzieści dziewięć złotych pięćdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 184,92 zł (sto osiemdziesiąt cztery złote dziewięćdziesiąt dwa grosze tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).</xText>
</xUnit>
<xText/>
<xText xALIGNx="right">
<xIx>SSR Anna Magdalena Taraszkiewicz</xIx></xText>
<xText/>
<xText>Sygn. akt I C 1298/13</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powód <xAnon> (...) Bank (...) S.A.</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon> wystąpił przeciwko <xAnon>E. K.</xAnon> z pozwem o zapłatę kwoty 740,94 złotych wraz z umownymi odsetkami od kwoty wskazanej w pozwie. Jednocześnie domagał się zasądzenia od pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</xText>
<xText>W uzasadnieniu żądania powód wskazał, iż wierzytelność powoda powstała w wyniku zawarcia w dniu 16.09.2008r. umowy kredytu z pozwaną. Pozwana była zobowiązana do jego spłaty w miesięcznych ratach. Pomimo wezwań pozwana nie wywiązała się z obowiązku spłaty, w związku z czym po upływie terminu do którego pozwana była obowiązany uregulować zadłużenie całość stała się wymagalna.</xText>
<xText>Powód wyzwał pozwaną do zapłaty, wezwanie pozostało bezskuteczne.</xText>
<xText>Pozwana w odpowiedzi na pozew uznała co do zasady powództwo, wskazała jedynie, że w dniu26.11.2013 r. dokonała spłaty zadłużenia w kwocie 100,00 zł.</xText>
<xText>Pismem z dnia 21.12.2013 r. powód ograniczył powództwo do kwoty 604,17 zł tytułem należności głównej (wraz z odsetkami umownymi liczonymi od kwoty 360,01 zł od dnia 22.12.2013 r.) oraz kwoty 76,52 zł tytułem kosztów postępowania. W pozostałym zakresie powód cofnął pozew.</xText>
<xText/>
<xText><xBx>Sąd ustalił, co następuje:</xBx></xText>
<xText/>
<xText><xAnon> (...) Bank (...) S.A.</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon> i <xAnon>E. K.</xAnon> wiązała umowa pożyczki. <xAnon>E. K.</xAnon> nie regulowała wymagalnych rat pożyczkowych i (bezsporne).</xText>
<xText>Zadłużenie <xAnon>E. K.</xAnon> wobec <xAnon> (...) Bank (...) S.A.</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon> wynosi 604,17 zł (bezsporne).</xText>
<xText/>
<xText><xBx>Sąd zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText/>
<xText>Roszczenie powoda jest uzasadnione i zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Roszczenie powoda zgłoszone w pozwie wynikało z wiążącego powoda z pozwanym stosunku cywilno-prawnego w postaci umowy pożyczki. Bezsporne było w sprawie, że pozwana w ramach tejże umów otrzymała środki pieniężne z obowiązkiem spłaty rat kredytowych według ustalonych w umowie zasad.</xText>
<xText>Nie było sporu również co do tego, że zalega ona z zapłatą należności. Okoliczność ta nie była przez pozwaną kwestionowana.</xText>
<xText>W świetle powyższych ustaleń faktycznych, nie budzi wątpliwości, że pozwana nie wykonała nałożonego na nią zobowiązania, a zatem żądanie powoda jest zasadne.</xText>
<xText>W tym stanie rzeczy Sąd powództwo uwzględnił, zasądzając od pozwaną na rzecz powoda kwotę sprecyzowaną pismem z dnia 21.12.2013r. – o czym orzeczono jak w pkt I wyroku.</xText>
<xText>Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zapadło w oparciu o treść w <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 kpc</xLexLink>.</xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="right">
<xIx>SSR Anna Magdalena Taraszkiewicz </xIx></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Anna Magdalena Taraszkiewicz
| null |
[
"Anna Magdalena Taraszkiewicz"
] | null |
Edyta Kołowszyc
|
Edyta Lipnicka
|
Edyta Kołowszyc
| null | 2
|
Sygn. akt: I. C. 1298/13 upr.
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 stycznia 2014 r.
Sąd Rejonowy w Suwałkach I. Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:
SSR Anna Magdalena Taraszkiewicz
Protokolant:
Edyta Lipnicka
po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. w Suwałkach
sprawy z powództwa(...) Banku (...) SAz siedzibą weW.
przeciwkoE. K.
o zapłatę
I
zasądza od pozwanejE. K.na rzecz powoda(...) Banku (...) SAz siedzibą weW.kwotę 680,69 (sześćset osiemdziesiąt złotych sześćdziesiąt dziewięć groszy) z odsetkami umownymi w wysokości 4-krotnosci topy kredytu lombardowego NBP liczonymi od kwoty 360,01 zł od dnia 22.12.2013 r. do dnia zapłaty
II
w pozostałym zakresie umarza postępowanie w sprawie
III
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 239,52zł (dwieście trzydzieści dziewięć złotych pięćdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 184,92 zł (sto osiemdziesiąt cztery złote dziewięćdziesiąt dwa grosze tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).
SSR Anna Magdalena Taraszkiewicz
Sygn. akt I C 1298/13
UZASADNIENIE
Powód(...) Bank (...) S.A.weW.wystąpił przeciwkoE. K.z pozwem o zapłatę kwoty 740,94 złotych wraz z umownymi odsetkami od kwoty wskazanej w pozwie. Jednocześnie domagał się zasądzenia od pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu żądania powód wskazał, iż wierzytelność powoda powstała w wyniku zawarcia w dniu 16.09.2008r. umowy kredytu z pozwaną. Pozwana była zobowiązana do jego spłaty w miesięcznych ratach. Pomimo wezwań pozwana nie wywiązała się z obowiązku spłaty, w związku z czym po upływie terminu do którego pozwana była obowiązany uregulować zadłużenie całość stała się wymagalna.
Powód wyzwał pozwaną do zapłaty, wezwanie pozostało bezskuteczne.
Pozwana w odpowiedzi na pozew uznała co do zasady powództwo, wskazała jedynie, że w dniu26.11.2013 r. dokonała spłaty zadłużenia w kwocie 100,00 zł.
Pismem z dnia 21.12.2013 r. powód ograniczył powództwo do kwoty 604,17 zł tytułem należności głównej (wraz z odsetkami umownymi liczonymi od kwoty 360,01 zł od dnia 22.12.2013 r.) oraz kwoty 76,52 zł tytułem kosztów postępowania. W pozostałym zakresie powód cofnął pozew.
Sąd ustalił, co następuje:
(...) Bank (...) S.A.weW.iE. K.wiązała umowa pożyczki.E. K.nie regulowała wymagalnych rat pożyczkowych i (bezsporne).
ZadłużenieE. K.wobec(...) Bank (...) S.A.weW.wynosi 604,17 zł (bezsporne).
Sąd zważył, co następuje:
Roszczenie powoda jest uzasadnione i zasługuje na uwzględnienie.
Roszczenie powoda zgłoszone w pozwie wynikało z wiążącego powoda z pozwanym stosunku cywilno-prawnego w postaci umowy pożyczki. Bezsporne było w sprawie, że pozwana w ramach tejże umów otrzymała środki pieniężne z obowiązkiem spłaty rat kredytowych według ustalonych w umowie zasad.
Nie było sporu również co do tego, że zalega ona z zapłatą należności. Okoliczność ta nie była przez pozwaną kwestionowana.
W świetle powyższych ustaleń faktycznych, nie budzi wątpliwości, że pozwana nie wykonała nałożonego na nią zobowiązania, a zatem żądanie powoda jest zasadne.
W tym stanie rzeczy Sąd powództwo uwzględnił, zasądzając od pozwaną na rzecz powoda kwotę sprecyzowaną pismem z dnia 21.12.2013r. – o czym orzeczono jak w pkt I wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zapadło w oparciu o treść wart. 98 kpc.
SSR Anna Magdalena Taraszkiewicz
| 1,298
|
15/052020/0000503/C
|
Sąd Rejonowy w Suwałkach
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 98 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 98)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152000000000503_I_ACa_001485_2013_Uz_2014-01-29_001
|
I ACa 1485/13
| 2014-01-29T00:00:00
| 2014-10-14T18:15:04
| 2024-02-14T21:16:12
|
15200000
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I ACa 1485/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Andrzej Szewczyk Sędziowie: SSA Elżbieta Uznańska (spr.) SSA Anna Kowacz-Braun Protokolant: st.sekr.sądowy Beata Lech po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa N. P. przeciwko Towarzystwu (...) w W. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 17 wrześ
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolType="15/200000/0000503/ACa" xVolNmbr="001485" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xEditorFullName="Bogusława Kaczmarczyk" xFlag="published" xPublisher="k_rogowska" xToPage="9" xEditor="b_kaczmarczyk" xYear="2013" xLang="PL" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Katarzyna Rogowska">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt I ACa 1485/13</xText>
<xText></xText>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 29 stycznia 2014 r.</xText>
<xText></xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="219"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="398"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="right">Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>SSA Andrzej Szewczyk</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="right">Sędziowie:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>SSA Elżbieta Uznańska (spr.)</xText>
<xText>SSA Anna Kowacz-Braun</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="right">Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>st.sekr.sądowy Beata Lech</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText></xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. w Krakowie na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>N. P.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon> Towarzystwu (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek apelacji powódki</xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie</xText>
<xText>z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt I C 993/12</xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText><xBx>zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że zasądzoną tam kwotę 35.629,15 zł podwyższa do kwoty 80.629,15 zł (osiemdziesiąt tysięcy sześćset dwadzieścia dziewięć złotych 15/100), a datę „2 marca 2013 r.” zastępuje datą „8 listopada 2012r.”;</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText><xBx>oddala apelację w pozostałej części; </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText><xBx>zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.800 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">IV</xName>
<xText><xBx>zasądza od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Tarnowie kwotę 2.250 zł tytułem nieuiszczonej opłaty od apelacji.</xBx></xText>
</xUnit>
<xText></xText>
<xText>Sygn. akt I ACa 1485/13</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powódka <xAnon>N. P.</xAnon> w pozwie skierowanym przeciwko <xAnon> Towarzystwu (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> domagała się zasądzenia kwoty 80.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty 1041,18 zł odszkodowania z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, a także ustalenia odpowiedzialności strony pozwanej za mogące nastąpić u powódki w przyszłości skutki wypadku komunikacyjnego, jakiemu uległa w dniu 16 września 2011 r.</xText>
<xText>Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości. Nie negując swojej odpowiedzialności co do zasady podniosła, że wypłacone zadośćuczynienie w kwocie 15.000 zł jest wystarczające.</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 17 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Tarnowie zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 35.629,15 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 marca 2013 r., ustalił odpowiedzialność strony pozwanej względem powódki za mogące nastąpić w przyszłości skutki wypadku z dnia 16 września 2011 r., oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach sądowych i procesu.</xText>
<xText>Sąd ten ustalił następujący stan faktyczny:</xText>
<xText>W dniu 16 września 2011 r. powódka jako pasażerka motocykla uległa wypadkowi komunikacyjnemu. W wyniku uderzenia o krawędź jezdni doznała szeregu istotnych obrażeń ciała i została przewieziona do szpitala w <xAnon>N.</xAnon>. Były to wieloodłamowe złamanie kości łonowych i kulszowych, z rozejściem spojenia łonowego, rana szarpana nad ujściem cewki moczowej, krwiaki zaotrzewnowe. Powódka doznała również złamania kompresyjnego trzony kręgu TH7, który to uraz nie został rozpoznany w trakcie leczenia powódki i dopiero badanie rezonansu magnetycznego kręgosłupa piersiowego ujawniło te obrażenia w dniu 5.04.2013 r. W szpitalu w <xAnon>N.</xAnon> przebywała do początku października 2011 r. , była tam poddana zabiegom operacyjnym mającym na celu usunięcie krwiaków powstałych w wyniku wypadku. Następnie została skierowana do leczenia w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>O.</xAnon>, gdzie przeprowadzono operację miednicy oraz zespolenia rozerwanego spojenia łonowego powódki. Szpital w <xAnon>O.</xAnon> powódka opuściła 2 listopada. Operację w <xAnon>O.</xAnon> przeprowadzono 13 października 2011 r. Po raz pierwszy od momentu wypadku powódka mogła samodzielnie poruszać się w 11 dniu po odbytej operacji w szpitalu w <xAnon>O.</xAnon>. Do tej daty nie mogła samodzielnie poruszać się. Musiała korzystać wyłącznie z pomocy osób trzecich. W dniach od 3 stycznia do 2 lutego powódka korzystała z <xAnon> usług Ośrodka (...)</xAnon> w miejscowości <xAnon>D.</xAnon>. Oprócz następstw wypadku u powódki rehabilitowano lewostronną skoliozę piersiowo – lędźwiową oraz następstwa przebytej osteotomii walgizującej lewego podudzia z powodu jego szpotawości. Powódka przebywała ponadto od 30 maja 2012 r. do 4 czerwca 2012 r. w szpitalu w <xAnon>O.</xAnon>, gdzie usunięto założone wcześniej płytki miednicze i śruby ze spojenia łonowego. W ostatnim okresie czasu powódka korzystała również z pomocy ośrodka rehabilitacji dziennej w <xAnon>B.</xAnon> w okresie od 8 sierpnia 2013 r do 4 września 2013 r. Stosowano usprawniające ćwiczenia i gimnastykę leczniczą, zabiegi fizjoterapeutyczne w związku z przebytymi urazami w wyniku wypadku oraz przebytą osteotomią podudzia. Powódka z uwagi na podejmowane zabiegi medyczne była zmuszona stosować różnego rodzaju środki farmakologiczne. Do czasu powrotu powódki do zdrowia jak i w okresie rehabilitacji powódka zmuszona była korzystać z pomocy najbliższych członków rodziny. Gdy przebywała w szpitalu w <xAnon>N.</xAnon> matka lub ojciec powódki dojeżdżali tam codziennie. Matka powódki zawiozła również córkę do kliniki w <xAnon>O.</xAnon> . Przebywała tam jakiś czas z córką. Odległość między szpitalem w <xAnon>N.</xAnon>, a miejscem zamieszkania powódki wynosiła 45 km. Przez tydzień po operacji córki w szpitalu w <xAnon>O.</xAnon> <xAnon>B. P.</xAnon> przebywała u niej na miejscu. Za noclegi w <xAnon>O.</xAnon> matka powódki nie płaciła ponieważ spała u swojej siostry w <xAnon>W.</xAnon>. Powódka była wożona przez matkę na rehabilitację, jak również na konsultację do kliniki w <xAnon>O.</xAnon>. Z kolei do <xAnon>T.</xAnon> powódka została przewieziona przez matkę na konsultacje w poradni dermatologicznej. Powódka leczyła się bowiem w tej poradni ponieważ na jej ciele zostały blizny ze zrostami. Po przebytych operacjach powódka miała też problemy ze skórą. W chwili obecnej powódka nie cierpi na dolegliwości związane z przebytym leczeniem poza zaszłościami związanymi z urazem kręgosłupa, który to uraz nie został zdiagnozowany bezpośrednio po wypadku. Powódka nie uprawia intensywnych sportów, boi się upadku. Czas zatarł przykre wspomnienia z wypadku. Z tych zdarzeń pozostało u niej tylko to, że gdy jedzie samochodem to obserwuje drogę. Nie może zasnąć w samochodzie. Nigdy nie będzie jeździć motocyklem. Na przyszłość powódka zamierza skorzystać z pomocy Ośrodka Rehabilitacji aby zniwelować ujemne doznania związane z przebytym urazem kręgosłupa. Nie ma potrzeby usuwania blizn powłok jamy brzusznej – nie uzyska się lepszego efektu. Blizny są linijne, bez przerostu i miejscowe. Jedynie przy opalaniu mogą powodować odczyny, podrażnienia. Blizny takie wymagają stosowania okresowo laseru i maści na blizny. Koszt leczenia blizn wynosić będzie przez najbliższe dwa lata po 100 zł na rok. W przyszłości mogą wystąpić wcześniejsze zmiany zwyrodnieniowe dotyczące tak miednicy jak i kręgosłupa, ograniczenia w cięższej pracy fizycznej. Ogólny trwały uszczerbek na zdrowiu powódki został wyliczony na 32%. Narządy rodne powódki nie posiadają zmian patologicznych po przebytym urazie. Nie będzie możliwe urodzenie przez powódkę dziecka siłami natury lecz spowodowane jest to nie przebytym wypadkiem i urazem, lecz budową fizyczną powódki, tj. jej niskim wzrostem i niewielkimi rozmiarami miednicy. W momencie wypadku powódka była uczniem klasy maturalnej liceum ogólnokształcącego. Zamierzała kontynuować naukę na studiach wyższych. Przez 2 miesiące po wypadku korzystała z nauczania indywidualnego. Maturę zdała w terminie. W pierwszej kolejności chciała studiować na wydziale Geofizyki <xAnon> Akademii (...)</xAnon> w <xAnon>K.</xAnon>, a w drugiej kolejności na Wydziale Mechatroniki tej uczelni. Powódka nie dostała się na wydział geofizyki, dostała się na wydział mechatroniki <xAnon> (...)</xAnon>, gdzie kontynuuje studia. Powódce tytułem zadośćuczynienia wypłacono kwotę 15.000zł częściowo pokryto koszty zakupu lekarstw i opieki. Wypłacono również należność za przejazdy samochodem powódki do szpitala oraz dojazdy rodziców powódki celem opieki nad dzieckiem. Częściowo pokryto koszty zakupu lekarstw. Wypłacono należność tytułem odszkodowania za zniszczone rzeczy ruchome.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy wskazał, że nie ulega wątpliwości , że strona pozwana przejęła na siebie odpowiedzialność z tytułu następstw wypadku jakiego doznała powódka w dniu 16.09.2011 r. Sprawca wypadku – <xAnon>K. S.</xAnon> miał wykupiona polisę ubezpieczeniową z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych ważną od 20. 06.2011 do 19.06.2012. Skoro pozwane towarzystwo ubezpieczeniowe przejęło na siebie odpowiedzialność gwarancyjną za sprawcę winno wyrównać powódce wszystkie niekorzystne następstwa jakich doznała w wyniku doznanych urazów w wypadku oraz zwrócić koszty przebytego leczenia i rehabilitacji. Na koszty te składały się niewątpliwie zarówno wydatki poczynione przez powódkę na zakup niezbędnych lekarstw i środków opatrunkowych jak też koszty udzielonej powódce opieki w czasie gdy tego wymagała, a wreszcie koszt zużytego paliwa na dojazd do placówek medycznych zarówno poszkodowanej jak też rodziców którzy powódka opiekowali się. S ad Okręgowy uznał, iż powódka wykazała, że wydatki związane z opieką wyniosły kwotę 284,20 zł, a na leki kwotę 224,95zł.</xText>
<xText>Odnośnie zadośćuczynienia należnego powódce z tytułu doznanego bólu oraz krzywdy Sąd Okręgowy wskazał, iż w pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę rozmiar obrażeń, jakich doznała powódka w wyniku wypadku , okoliczności związane z procesem jej leczenia, istniejący stopień uszczerbku na zdrowiu. Jak wynika z opinii biegłych trwały uszczerbek na zdrowiu powódki wynosi 32 %. Obrażenia jakich doznała powódka wymagały interwencji chirurgicznych,. Pozostawania pod opieka osób trzecich przez okres czasy trwający ponad dwa miesiące. Z uwagi na umiejscowienie obrażeń w okolicach intymnych zabiegi medyczne były niewątpliwie dla powódki krępujące, naruszały jej prawo do intymności , zachowania integralności cielesnej. Przez wiele dni powódka zapewne żyła w obawie nie tylko o własne zdrowie ale także o życie skoro diagnozowano u niej krwotoki wewnętrzne. Operacje takie i związana z nimi rehabilitacja powodowały dolegliwości bólowe, brak możliwości samodzielnego podejmowania działań przez powódkę w najprostszych czynnościach życiowych. Obecnie powódka nadal odczuwa związane z tym dolegliwości. Musi liczyć się z koniecznością stosowania choćby w ograniczonym zakresie zabiegów rehabilitacyjnych. Z drugiej strony trzeba przyznać, że rehabilitacja ta związana jest również z innymi problemami zdrowotnymi takimi jak skolioza i kifoza, szpotawość kończyny dolnej. W ocenie Sądu nie znalazły także potwierdzenia zarzuty, że powódka będzie musiała poddać się operacji plastycznej oraz, że wypadek sprawił, ze nie będzie mogła rodzic siłami natury. Jak wyjaśnił biegły blizny w okolicach brzucha nie są na tyle rozległe i szpecące aby wymagały interwencji chirurgicznej, a z kolei z opinii biegłej ginekologa wynika, ze <xAnon>N. P.</xAnon> nie może rodzic siłami natury z uwagi na niski wzrost i niewielkie wymiary miednicy. Wszystkie te czynniki winny być zatem wzięte pod uwagę przy ustaleniu zadośćuczynienia. Winny być wzięte również pod uwagę okoliczności indywidualne związane z pokrzywdzoną przy zastosowaniu jednak zobiektywizowanych kryteriów oceny. Na ustalenie krzywdy wpływa bowiem wiek osoby poszkodowanej i związany z nim poziom wrażliwości psychicznej, to w jaki sposób poszkodowany odczuwa skutki doznanego urazu. W chwili wypadku powódka była osobą młodą, licząca 18 lat życia. Zdarzenie to spowodowało, że nie mogła uczestniczyć w życiu towarzyskim, ważnym dla osób kończących 18 lat życia, nie mogła uprawiać choćby rekreacyjnie sportów (jazdy na rolkach, na rowerze). Warto podkreślić, że powódka w tym czasie pozostawała w klasie maturalnej i wypadek spowodował niewątpliwie konieczność większej pracy aby nadrobić do egzaminu maturalnego czas stracony na leczeniu i rehabilitacji. Było to związane niewątpliwie z większym stresem związanym z niepewnością co do tego jak powiodą się zamiary studiowania przez powódkę. Trudno powiązać bezpośrednio fakt nie dostania się na preferowany kierunek przez powódkę z samym wypadkiem, ale nie ulega wątpliwości, że niższy wynik na egzaminie maturalnym w pewnym stopniu pozostaje w związku przyczynowym z takim zdarzeniem. Jak wspomniano powódka musiała łączyć bowiem czas potrzebny na naukę i zajęcia szkolne z leczeniem i rehabilitacją. Trzecim czynnikiem wyznaczającym wysokość zadośćuczynienia jest konieczność utrzymania go w rozsądnych granicach odpowiadającym aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Kwota zadośćuczynienia nie może stanowić źródła wzbogacenia. Trzeba jednak pamiętać, że uwzględnienie stopy życiowej społeczeństwa przy uwzględnieniu wysokości zadośćuczynienia nie może podważać jego kompensacyjnej funkcji. Trzeba też mieć na uwadze to, że zadośćuczynienie jest jednorazowym świadczeniem i nie ma podstaw do jego ponownego zasądzenia w sytuacji gdyby doszło do nasilenia się ujemnych następstw wypadku. Dopiero wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności które wymieniono powyżej mogło skutkować zasądzeniem zadośćuczynienia na poziomie, który spełniając funkcje kompensacyjną gwarantował, że nie było ono nadmiernie wygórowane. Poczynione przez Sąd ustalenia w kontekście poczynionych tutaj uwag doprowadziły do przekonania, ze należne powódce zadośćuczynienie powinno zamknąć się kwotą 50.000 zł. Biorąc pod uwagę, iż powódce wypłacono już kwotę 15.000 zł zasądzono brakująca kwotę 35.000 zł. Sąd w pozostałym zakresie żądanie powódki oddalił jako wygórowane.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy uznał również, że powódka posiada interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności strony pozwanej za skutki wypadku na przyszłość. Wbrew temu, co twierdzi strona pozwana powódka nadal odczuwa pewne dolegliwości związane z przebytym urazem i trudno jednoznacznie przesądzić czy skutki związane ze złamaniem kręgu TH7 nie przybiorą w latach następnych innej postaci. Trzeba zwrócić uwagę, że po upływie pewnego czasu powódka nie będzie posiadała takich samych możliwości wykazania swoich roszczeń jakie ma obecnie.</xText>
<xText>Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy powołał <xLexLink xArt="art. 436;art. 436 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 436 § 1 kc</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 415" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 415kc</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art.444 § 1 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Powyższy wyrok w części oddalającej powództwo w kwocie 45.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzającej odsetki od dnia 2 marca 2013 r. zamiast od dnia 21 kwietnia 2012 r. (alternatywnie od 8 listopada 2012 r.) zaskarżyła apelacją powódka. Zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. <xLexLink xArt="art. 230" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 230</xLexLink>. <xLexLink xArt="art. 231;art. 233;art. 233 § 1;art. 328;art. 328 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 231, art. 233§1 i art. 328§2 k.p.c.</xLexLink> poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędną ocenę wiarygodności i mocy zebranych dowodów oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające między innymi na tym. Że Sąd I instancji ustalenia swe oparł na faktach nie znajdujących potwierdzenia w zgromadzonych dowodach lub z prawidłowo ustalonych faktów wyprowadził wnioski niezgodne z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego rozumowania, co w rezultacie doprowadziło do pominięcia lub spłycenia przesłanek istotnych dla określenia wysokości zadośćuczynienia, a także do przyjęcia daty początkowej odsetek ustawowych od dnia przypadkowo wskazanego, bez żadnego uzasadnienia wyboru tej daty; 2) naruszenie prawa materialnego, tj. <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 §1 k.c.</xLexLink> poprzez jego błędną wykładnię i zasądzenie rażąco niskiego zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, polegające na uznaniu przez Sad I instancji, że łączna kwota zadośćuczynienia należnego powódce w wysokości 50.000 zł jest kwotą odpowiednią, podczas gdy kwota ta jest oczywiście i rażąco niska – wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia kwoty 80.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 21 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu apelacji powódka przede wszystkim krytycznie odniosła się do wydanej opinii biegłego ginekologa i jej wniosków co do braku związku przyczynowego pomiędzy skutkami przedmiotowego wypadku a brakiem możliwości urodzenia przez powódkę dziecka siłami natury, zakwestionowała stanowisko Sądu Okręgowego co do bezcelowości usuwania blizn powstałych na ciele powódki po wypadku i nieprzeprowadzenie na tę okoliczność opinii biegłego lekarza chirurgii plastycznej, a poprzestanie na opinii lekarza ortopedy-traumatologa, wskazała również na dalsze, ujawnione później, skutki wypadku w sferze życia intymnego.</xText>
<xText>Pozwany wniósł o oddalenie apelacji podnosząc, że zasądzona kwota zadośćuczynienia w pełni rekompensuje powódce krzywdę związaną z wypadkiem z dnia 16 września 2011 r.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</xText>
<xText>Apelacja w zasadzie w całości zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniony jest bowiem w pełni podniesiony w niej zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 §1 k.c.</xLexLink>, a także w znacznej mierze zarzut dotyczący początkowej daty zasądzenia odsetek.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny generalnie podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i przyjmuje je za własne. Bezsporne są ustalone przez Sąd Okręgowy okoliczności wypadku, w którym poszkodowana została powódka, jak i przebieg leczenia powódki po przedmiotowym wypadku. Powódka w całości akceptowała również wydaną w toku postępowania opinię biegłego lekarza med. <xAnon>J. S.</xAnon>- specjalisty chirurga ortopedy-traumatologa (vide pismo powódki k. 200 akt), w oparciu o którą Sąd Okręgowy poczynił ustalenia co do rodzaju obrażeń doznanych przez powódkę wskutek wypadku i ich następstw. Z ustaleń tych wynika, że powódka doznała szeregu istotnych obrażeń ciała – wieloodłamowego złamania kości łonowych i kulszowych, z rozejściem spojenia łonowego, rany szarpanej nad ujściem cewki moczowej, krwiaki zaotrzewnowe, złamania kompresyjnego trzonu kręgu TH7, w szpitalu przebywała od dnia wypadku, tj. 16 września 2011 r. do 2 listopada 2011 r., została poddana operacji miednicy oraz zespolenia rozerwanego spojenia łonowego, długi czas była unieruchomiona, dopiero pod koniec października 2011 r. mogła poruszać się samodzielnie. W 2012 r. dwukrotnie przez okresy miesięczne poddawana była rehabilitacji, ponownie przebywała w szpitalu w związku z usunięciem założonych wcześniej płytek miedniczych i śruby ze spojenia łonowego, była zmuszona stosować różnego rodzaju środki farmakologiczne, przy zwykłych czynnościach korzystać z pomocy innych osób. Wskutek wypadku na ciele powódki pozostały blizny ze zrostami, wymagają one stosowania okresowo laseru i maści na blizny, przy opalaniu mogą powodować skórne odczyny i podrażnienia. Powódka od chwili wypadku boi się upadku, nie uprawia intensywnych sportów. Ogólny trwały uszczerbek na zdrowiu powódki wynosi 32 %., a w przyszłości mogą wystąpić wcześniejsze zmiany zwyrodnieniowe dotyczące tak miednicy, jak i kręgosłupa, ograniczenia w cięższej pracy fizycznej. W chwili wypadku powódka była osobą młodą, uczniem klasy maturalnej liceum ogólnokształcącego., przez dwa miesiące musiała korzystać z nauczania indywidualnego, wyniki matury nie pozwoliły powódce dostać się na preferowany przez nią kierunek studiów, podjęła naukę na wydziale mechatroniki <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>W świetle już tych ustaleń Sądu Okręgowego, niezależnie od tego, czy podnoszone w apelacji dalsze następstwa wypadku zostałyby wykazane, w ocenie Sądu Apelacyjnego uzasadniają zasądzenie na rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia za krzywdę kwotę dochodzoną pozwem, to jest w wysokości 80.000 zł. Zasądzona przez Sąd pierwszej instancji kwota 35.000, nawet przy uwzględnieniu, że już wcześniej strona pozwana wypłaciła powódce 15.000 zł, nie uwzględnia w sposób właściwy wszystkich ustalonych przez ten Sąd okoliczności faktycznych i nie spełnia wymogów z <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445§1 k.c.</xLexLink>, tj. nie jest kwotą „odpowiednią”, a w konsekwencji jest kwotą rażąco zaniżoną, co upoważnia Sąd II instancji do jej podwyższenia do kwoty dochodzonej pozwem. Należy podkreślić, że zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia, tj. utrzymania jej wysokości w rozsądnych granicach, ma uzupełniający charakter w stosunku do kwestii zasadniczej, jaka jest rozmiar szkody niemajątkowej; potrzeba utrzymania wysokości zadośćuczynienia w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, nie może prowadzić do podważenia kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia, a zatem jego wysokość musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość, przy uwzględnieniu skali i zakresu następstw uszkodzenia ciała i sytuacji życiowej poszkodowanego; wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia nie tylko fizyczne ale i psychiczne (por. wyroki SN: z dn. 12 września 2002 r., IV CKN 1266/00, z dn. 30 stycznia 2004 r., I CK 131/03, z dn. 10 lutego 2004 r., IV CK 355/02, z dn. 22 czerwca 2005 r., III CK 392/04, z dn. 25 września 2005, V CK 151/05, z dn. 14 lutego 2008 r., II CSK 536/07). W związku z powyższym apelację w zakresie wysokości zadośćuczynienia Sąd Apelacyjny uwzględnił w całości i na podstawie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386§1 k.p.c.</xLexLink> zmienił zaskarżony wyrok w tej części.</xText>
<xText>Za zasadny uznał także zarzut dotyczący daty, od jakiej Sąd Okręgowy zasądził odsetki. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku rzeczywiście nie wynika, dlaczego Sąd ten zasądził odsetki od należności głównej od dnia 2 marca 2013 r. Powódka faktycznie już przed wszczęciem procesu pismem z dnia 16 marca wezwała pozwanego do wypłacenia zadośćuczynienia w kwocie 135.000 zł i odszkodowania (pismo takie z potwierdzeniem jego otrzymania w dniu 23 marca 2012 zalega w aktach szkodowych załączonych do akt niniejszej sprawy), jednakże w pozwie domagała się zasądzenia odsetek za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, co nastąpiło dnia 8 listopada 2012 r. a zatem zgodnie z przepisem <xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 k.c</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 481" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 383" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 383 k.p.c.</xLexLink> Sąd Apelacyjny na podstawie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 §1 k.p.c.</xLexLink> uwzględnił apelację w tym zakresie częściowo, tj. zasądzając odsetki od dnia 8 listopada 2012 r, a pozostałej części apelacje dotyczącą odsetek oddalił na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>W wyniku uwzględnienia powyższych zarzutów, w szczególności zarzutu dotyczącego naruszenia <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 §1 k.c.</xLexLink>, skutkujących zmianą wyroku zgodną z wnioskami apelacji, bezprzedmiotowe jest szczegółowe odniesienie się do pozostałych zarzutów apelacji, tj. dotyczących naruszenia prawa procesowego – <xLexLink xArt="art. 230;art. 231;art. 233;art. 233 § 1;art. 233 § 328;art. 233 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">artykułów 230, 231, 233§1 i 328§2 k.p.c.</xLexLink> Należy jedynie wskazać, że zarzuty te nie są trafne. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni umożliwia dokonanie kontroli instancyjnej, a w orzecznictwie przeważa stanowisko, że obraza <xLexLink xArt="art. 328;art. 328 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 §2 k.p.c.</xLexLink> może być zarzucana w apelacji lub skardze kasacyjnej tylko w wyjątkowych okolicznościach, tj. wtedy gdy wady uzasadnienia uniemożliwiają dokonanie kontroli instancyjnej lub kasacyjnej ( por. np. wyr. SN: z 11 maja 2000 r., I CKN 272/00; z 14 listopada 2000 r., V CKN 1211/00, z 18 lutego 2005 r., V CKN 469/04). Zarzuty dotyczące naruszenia pozostałych przepisów postępowania dotyczą przede wszystkim kwestii związanych z przeprowadzeniem dowodów z opinii biegłych lub nieuwzględnieniem zgłoszonych w tym zakresie wniosków dowodowych. Należy zauważyć, że wbrew temu co twierdzi apelacja, sama powódka składała wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ginekologa (k.157v i pismo k.164 akt). Postanowienie Sądu o dopuszczeniu tego dowodu, jak i o oddaleniu wniosku powódki o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza chirurga plastyka nie zostało zakwestionowane przez powódkę, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, w trybie <xLexLink xArt="art. 162" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 162 k.p.c.</xLexLink> Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 162" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 162 k.p.c.</xLexLink> stronie, która nie zgłosiła do protokołu posiedzenia zastrzeżenia do uchybienia przez Sąd przepisom postępowania, nie przysługuje prawo powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania, chyba że chodzi o przepisy postępowania, których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, albo że strona uprawdopodobni, iż nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w tym przede wszystkim Sądu Najwyższego, hipotezą <xLexLink xArt="art. 162" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 162 k.p.c.</xLexLink> objęte są także uchybienia popełnione w związku z wydawaniem postanowień; przepis ten ma zastosowanie do uchybień przy wydawaniu postanowień niezaskarżalnych i niewiążących sądu, który je wydał, a więc takich które mogą być zmienione lub uchylone stosownie do okoliczności i w razie zgłoszenia zastrzeżenia sąd może je w każdej chwili zmienić. Odnosi się to w szczególności do postanowień dowodowych, które, w razie zgłoszenia przez stronę zastrzeżenia, sąd może bezzwłocznie uchylić lub zmienić (zob. uchwały SN z dn.27.10.2005 r., III CZP 55/05, z dn. 27.06.2008r., III CZP 50/08, wyroki SN z dn. 5.06.2007 r., II CSK 96/07, z dn. 12.01.2007 r., IV CSK 340/06, z dn. 26.08.2009 r., I CSK 13/09, z dn. 3.06.2009r., IV CSK 96/09, z dn. 10.12.2005 r., III CK 90/04, z dn. 10.02.2010r., V CSK 234/09, z dn. 8.04 2010 r., II PK 127/09, z dn. 7.03.2012 r. II PK 159/11, z dn. 6.12.2012 r., III CSK 62/12,, z dn. 17.04.2013 r., I CSK 447/12). Również w wyroku z dn. 29.08.2013 r. I CSK 713/12, Sąd Najwyższy wskazał, że strona nie może skutecznie zarzucać w apelacji, jak również w skardze kasacyjnej, uchybienia przez Sąd przepisom postępowania, dotyczącego wydania postanowienia oddalającego wnioski o przeprowadzenie dowodów, jeżeli w trybie <xLexLink xArt="art. 162" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 162 k.p.c.</xLexLink> nie zwróciła uwagi sądu na to uchybienie. Należy również zauważyć, że powódka nie zgłosiła także żadnych zastrzeżeń do opinii wydanej przez biegłego lekarza chirurga ortopedę-traumatologa, jak i opinii wydanej przez biegłego lekarza ginekologa. Dokonana zaś przez Sąd Okręgowy ocena wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów zagwarantowanej Sądowi przepisem <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233§1 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie powołanych już wcześniej przepisów orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku.</xText>
<xText>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <xLexLink xArt="art. 100;art. 100 zd. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 zd.2 k.p.c.</xLexLink> mając na uwadze, iż powódka tylko w bardzo nieznacznej części przegrała swą apelację oraz art. 113 ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Andrzej Szewczyk
| null |
[
"Anna Kowacz-Braun",
"Elżbieta Uznańska",
"Andrzej Szewczyk"
] |
[
"art. 445 k.c."
] |
Katarzyna Rogowska
|
st.sekr.sądowy Beata Lech
|
Bogusława Kaczmarczyk
|
[
"Zadośćuczynienie"
] | 9
|
Sygn. akt I ACa 1485/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 stycznia 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:
SSA Andrzej Szewczyk
Sędziowie:
SSA Elżbieta Uznańska (spr.)
SSA Anna Kowacz-Braun
Protokolant:
st.sekr.sądowy Beata Lech
po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwaN. P.
przeciwkoTowarzystwu (...)wW.
o zapłatę
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie
z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt I C 993/12
I
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że zasądzoną tam kwotę 35.629,15 zł podwyższa do kwoty 80.629,15 zł (osiemdziesiąt tysięcy sześćset dwadzieścia dziewięć złotych 15/100), a datę „2 marca 2013 r.” zastępuje datą „8 listopada 2012r.”;
II
oddala apelację w pozostałej części;
III
zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.800 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego;
IV
zasądza od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Tarnowie kwotę 2.250 zł tytułem nieuiszczonej opłaty od apelacji.
Sygn. akt I ACa 1485/13
UZASADNIENIE
PowódkaN. P.w pozwie skierowanym przeciwkoTowarzystwu (...)wW.domagała się zasądzenia kwoty 80.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty 1041,18 zł odszkodowania z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, a także ustalenia odpowiedzialności strony pozwanej za mogące nastąpić u powódki w przyszłości skutki wypadku komunikacyjnego, jakiemu uległa w dniu 16 września 2011 r.
Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości. Nie negując swojej odpowiedzialności co do zasady podniosła, że wypłacone zadośćuczynienie w kwocie 15.000 zł jest wystarczające.
Wyrokiem z dnia 17 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Tarnowie zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 35.629,15 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 marca 2013 r., ustalił odpowiedzialność strony pozwanej względem powódki za mogące nastąpić w przyszłości skutki wypadku z dnia 16 września 2011 r., oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach sądowych i procesu.
Sąd ten ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 16 września 2011 r. powódka jako pasażerka motocykla uległa wypadkowi komunikacyjnemu. W wyniku uderzenia o krawędź jezdni doznała szeregu istotnych obrażeń ciała i została przewieziona do szpitala wN.. Były to wieloodłamowe złamanie kości łonowych i kulszowych, z rozejściem spojenia łonowego, rana szarpana nad ujściem cewki moczowej, krwiaki zaotrzewnowe. Powódka doznała również złamania kompresyjnego trzony kręgu TH7, który to uraz nie został rozpoznany w trakcie leczenia powódki i dopiero badanie rezonansu magnetycznego kręgosłupa piersiowego ujawniło te obrażenia w dniu 5.04.2013 r. W szpitalu wN.przebywała do początku października 2011 r. , była tam poddana zabiegom operacyjnym mającym na celu usunięcie krwiaków powstałych w wyniku wypadku. Następnie została skierowana do leczenia w(...)wO., gdzie przeprowadzono operację miednicy oraz zespolenia rozerwanego spojenia łonowego powódki. Szpital wO.powódka opuściła 2 listopada. Operację wO.przeprowadzono 13 października 2011 r. Po raz pierwszy od momentu wypadku powódka mogła samodzielnie poruszać się w 11 dniu po odbytej operacji w szpitalu wO.. Do tej daty nie mogła samodzielnie poruszać się. Musiała korzystać wyłącznie z pomocy osób trzecich. W dniach od 3 stycznia do 2 lutego powódka korzystała zusług Ośrodka (...)w miejscowościD.. Oprócz następstw wypadku u powódki rehabilitowano lewostronną skoliozę piersiowo – lędźwiową oraz następstwa przebytej osteotomii walgizującej lewego podudzia z powodu jego szpotawości. Powódka przebywała ponadto od 30 maja 2012 r. do 4 czerwca 2012 r. w szpitalu wO., gdzie usunięto założone wcześniej płytki miednicze i śruby ze spojenia łonowego. W ostatnim okresie czasu powódka korzystała również z pomocy ośrodka rehabilitacji dziennej wB.w okresie od 8 sierpnia 2013 r do 4 września 2013 r. Stosowano usprawniające ćwiczenia i gimnastykę leczniczą, zabiegi fizjoterapeutyczne w związku z przebytymi urazami w wyniku wypadku oraz przebytą osteotomią podudzia. Powódka z uwagi na podejmowane zabiegi medyczne była zmuszona stosować różnego rodzaju środki farmakologiczne. Do czasu powrotu powódki do zdrowia jak i w okresie rehabilitacji powódka zmuszona była korzystać z pomocy najbliższych członków rodziny. Gdy przebywała w szpitalu wN.matka lub ojciec powódki dojeżdżali tam codziennie. Matka powódki zawiozła również córkę do kliniki wO.. Przebywała tam jakiś czas z córką. Odległość między szpitalem wN., a miejscem zamieszkania powódki wynosiła 45 km. Przez tydzień po operacji córki w szpitalu wO.B. P.przebywała u niej na miejscu. Za noclegi wO.matka powódki nie płaciła ponieważ spała u swojej siostry wW.. Powódka była wożona przez matkę na rehabilitację, jak również na konsultację do kliniki wO.. Z kolei doT.powódka została przewieziona przez matkę na konsultacje w poradni dermatologicznej. Powódka leczyła się bowiem w tej poradni ponieważ na jej ciele zostały blizny ze zrostami. Po przebytych operacjach powódka miała też problemy ze skórą. W chwili obecnej powódka nie cierpi na dolegliwości związane z przebytym leczeniem poza zaszłościami związanymi z urazem kręgosłupa, który to uraz nie został zdiagnozowany bezpośrednio po wypadku. Powódka nie uprawia intensywnych sportów, boi się upadku. Czas zatarł przykre wspomnienia z wypadku. Z tych zdarzeń pozostało u niej tylko to, że gdy jedzie samochodem to obserwuje drogę. Nie może zasnąć w samochodzie. Nigdy nie będzie jeździć motocyklem. Na przyszłość powódka zamierza skorzystać z pomocy Ośrodka Rehabilitacji aby zniwelować ujemne doznania związane z przebytym urazem kręgosłupa. Nie ma potrzeby usuwania blizn powłok jamy brzusznej – nie uzyska się lepszego efektu. Blizny są linijne, bez przerostu i miejscowe. Jedynie przy opalaniu mogą powodować odczyny, podrażnienia. Blizny takie wymagają stosowania okresowo laseru i maści na blizny. Koszt leczenia blizn wynosić będzie przez najbliższe dwa lata po 100 zł na rok. W przyszłości mogą wystąpić wcześniejsze zmiany zwyrodnieniowe dotyczące tak miednicy jak i kręgosłupa, ograniczenia w cięższej pracy fizycznej. Ogólny trwały uszczerbek na zdrowiu powódki został wyliczony na 32%. Narządy rodne powódki nie posiadają zmian patologicznych po przebytym urazie. Nie będzie możliwe urodzenie przez powódkę dziecka siłami natury lecz spowodowane jest to nie przebytym wypadkiem i urazem, lecz budową fizyczną powódki, tj. jej niskim wzrostem i niewielkimi rozmiarami miednicy. W momencie wypadku powódka była uczniem klasy maturalnej liceum ogólnokształcącego. Zamierzała kontynuować naukę na studiach wyższych. Przez 2 miesiące po wypadku korzystała z nauczania indywidualnego. Maturę zdała w terminie. W pierwszej kolejności chciała studiować na wydziale GeofizykiAkademii (...)wK., a w drugiej kolejności na Wydziale Mechatroniki tej uczelni. Powódka nie dostała się na wydział geofizyki, dostała się na wydział mechatroniki(...), gdzie kontynuuje studia. Powódce tytułem zadośćuczynienia wypłacono kwotę 15.000zł częściowo pokryto koszty zakupu lekarstw i opieki. Wypłacono również należność za przejazdy samochodem powódki do szpitala oraz dojazdy rodziców powódki celem opieki nad dzieckiem. Częściowo pokryto koszty zakupu lekarstw. Wypłacono należność tytułem odszkodowania za zniszczone rzeczy ruchome.
Sąd Okręgowy wskazał, że nie ulega wątpliwości , że strona pozwana przejęła na siebie odpowiedzialność z tytułu następstw wypadku jakiego doznała powódka w dniu 16.09.2011 r. Sprawca wypadku –K. S.miał wykupiona polisę ubezpieczeniową z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych ważną od 20. 06.2011 do 19.06.2012. Skoro pozwane towarzystwo ubezpieczeniowe przejęło na siebie odpowiedzialność gwarancyjną za sprawcę winno wyrównać powódce wszystkie niekorzystne następstwa jakich doznała w wyniku doznanych urazów w wypadku oraz zwrócić koszty przebytego leczenia i rehabilitacji. Na koszty te składały się niewątpliwie zarówno wydatki poczynione przez powódkę na zakup niezbędnych lekarstw i środków opatrunkowych jak też koszty udzielonej powódce opieki w czasie gdy tego wymagała, a wreszcie koszt zużytego paliwa na dojazd do placówek medycznych zarówno poszkodowanej jak też rodziców którzy powódka opiekowali się. S ad Okręgowy uznał, iż powódka wykazała, że wydatki związane z opieką wyniosły kwotę 284,20 zł, a na leki kwotę 224,95zł.
Odnośnie zadośćuczynienia należnego powódce z tytułu doznanego bólu oraz krzywdy Sąd Okręgowy wskazał, iż w pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę rozmiar obrażeń, jakich doznała powódka w wyniku wypadku , okoliczności związane z procesem jej leczenia, istniejący stopień uszczerbku na zdrowiu. Jak wynika z opinii biegłych trwały uszczerbek na zdrowiu powódki wynosi 32 %. Obrażenia jakich doznała powódka wymagały interwencji chirurgicznych,. Pozostawania pod opieka osób trzecich przez okres czasy trwający ponad dwa miesiące. Z uwagi na umiejscowienie obrażeń w okolicach intymnych zabiegi medyczne były niewątpliwie dla powódki krępujące, naruszały jej prawo do intymności , zachowania integralności cielesnej. Przez wiele dni powódka zapewne żyła w obawie nie tylko o własne zdrowie ale także o życie skoro diagnozowano u niej krwotoki wewnętrzne. Operacje takie i związana z nimi rehabilitacja powodowały dolegliwości bólowe, brak możliwości samodzielnego podejmowania działań przez powódkę w najprostszych czynnościach życiowych. Obecnie powódka nadal odczuwa związane z tym dolegliwości. Musi liczyć się z koniecznością stosowania choćby w ograniczonym zakresie zabiegów rehabilitacyjnych. Z drugiej strony trzeba przyznać, że rehabilitacja ta związana jest również z innymi problemami zdrowotnymi takimi jak skolioza i kifoza, szpotawość kończyny dolnej. W ocenie Sądu nie znalazły także potwierdzenia zarzuty, że powódka będzie musiała poddać się operacji plastycznej oraz, że wypadek sprawił, ze nie będzie mogła rodzic siłami natury. Jak wyjaśnił biegły blizny w okolicach brzucha nie są na tyle rozległe i szpecące aby wymagały interwencji chirurgicznej, a z kolei z opinii biegłej ginekologa wynika, zeN. P.nie może rodzic siłami natury z uwagi na niski wzrost i niewielkie wymiary miednicy. Wszystkie te czynniki winny być zatem wzięte pod uwagę przy ustaleniu zadośćuczynienia. Winny być wzięte również pod uwagę okoliczności indywidualne związane z pokrzywdzoną przy zastosowaniu jednak zobiektywizowanych kryteriów oceny. Na ustalenie krzywdy wpływa bowiem wiek osoby poszkodowanej i związany z nim poziom wrażliwości psychicznej, to w jaki sposób poszkodowany odczuwa skutki doznanego urazu. W chwili wypadku powódka była osobą młodą, licząca 18 lat życia. Zdarzenie to spowodowało, że nie mogła uczestniczyć w życiu towarzyskim, ważnym dla osób kończących 18 lat życia, nie mogła uprawiać choćby rekreacyjnie sportów (jazdy na rolkach, na rowerze). Warto podkreślić, że powódka w tym czasie pozostawała w klasie maturalnej i wypadek spowodował niewątpliwie konieczność większej pracy aby nadrobić do egzaminu maturalnego czas stracony na leczeniu i rehabilitacji. Było to związane niewątpliwie z większym stresem związanym z niepewnością co do tego jak powiodą się zamiary studiowania przez powódkę. Trudno powiązać bezpośrednio fakt nie dostania się na preferowany kierunek przez powódkę z samym wypadkiem, ale nie ulega wątpliwości, że niższy wynik na egzaminie maturalnym w pewnym stopniu pozostaje w związku przyczynowym z takim zdarzeniem. Jak wspomniano powódka musiała łączyć bowiem czas potrzebny na naukę i zajęcia szkolne z leczeniem i rehabilitacją. Trzecim czynnikiem wyznaczającym wysokość zadośćuczynienia jest konieczność utrzymania go w rozsądnych granicach odpowiadającym aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Kwota zadośćuczynienia nie może stanowić źródła wzbogacenia. Trzeba jednak pamiętać, że uwzględnienie stopy życiowej społeczeństwa przy uwzględnieniu wysokości zadośćuczynienia nie może podważać jego kompensacyjnej funkcji. Trzeba też mieć na uwadze to, że zadośćuczynienie jest jednorazowym świadczeniem i nie ma podstaw do jego ponownego zasądzenia w sytuacji gdyby doszło do nasilenia się ujemnych następstw wypadku. Dopiero wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności które wymieniono powyżej mogło skutkować zasądzeniem zadośćuczynienia na poziomie, który spełniając funkcje kompensacyjną gwarantował, że nie było ono nadmiernie wygórowane. Poczynione przez Sąd ustalenia w kontekście poczynionych tutaj uwag doprowadziły do przekonania, ze należne powódce zadośćuczynienie powinno zamknąć się kwotą 50.000 zł. Biorąc pod uwagę, iż powódce wypłacono już kwotę 15.000 zł zasądzono brakująca kwotę 35.000 zł. Sąd w pozostałym zakresie żądanie powódki oddalił jako wygórowane.
Sąd Okręgowy uznał również, że powódka posiada interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności strony pozwanej za skutki wypadku na przyszłość. Wbrew temu, co twierdzi strona pozwana powódka nadal odczuwa pewne dolegliwości związane z przebytym urazem i trudno jednoznacznie przesądzić czy skutki związane ze złamaniem kręgu TH7 nie przybiorą w latach następnych innej postaci. Trzeba zwrócić uwagę, że po upływie pewnego czasu powódka nie będzie posiadała takich samych możliwości wykazania swoich roszczeń jakie ma obecnie.
Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy powołałart. 436 § 1 kc,art. 415kciart.444 § 1 k.c.
Powyższy wyrok w części oddalającej powództwo w kwocie 45.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzającej odsetki od dnia 2 marca 2013 r. zamiast od dnia 21 kwietnia 2012 r. (alternatywnie od 8 listopada 2012 r.) zaskarżyła apelacją powódka. Zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 230.art. 231, art. 233§1 i art. 328§2 k.p.c.poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędną ocenę wiarygodności i mocy zebranych dowodów oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające między innymi na tym. Że Sąd I instancji ustalenia swe oparł na faktach nie znajdujących potwierdzenia w zgromadzonych dowodach lub z prawidłowo ustalonych faktów wyprowadził wnioski niezgodne z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego rozumowania, co w rezultacie doprowadziło do pominięcia lub spłycenia przesłanek istotnych dla określenia wysokości zadośćuczynienia, a także do przyjęcia daty początkowej odsetek ustawowych od dnia przypadkowo wskazanego, bez żadnego uzasadnienia wyboru tej daty; 2) naruszenie prawa materialnego, tj.art. 445 §1 k.c.poprzez jego błędną wykładnię i zasądzenie rażąco niskiego zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, polegające na uznaniu przez Sad I instancji, że łączna kwota zadośćuczynienia należnego powódce w wysokości 50.000 zł jest kwotą odpowiednią, podczas gdy kwota ta jest oczywiście i rażąco niska – wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia kwoty 80.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 21 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu apelacji powódka przede wszystkim krytycznie odniosła się do wydanej opinii biegłego ginekologa i jej wniosków co do braku związku przyczynowego pomiędzy skutkami przedmiotowego wypadku a brakiem możliwości urodzenia przez powódkę dziecka siłami natury, zakwestionowała stanowisko Sądu Okręgowego co do bezcelowości usuwania blizn powstałych na ciele powódki po wypadku i nieprzeprowadzenie na tę okoliczność opinii biegłego lekarza chirurgii plastycznej, a poprzestanie na opinii lekarza ortopedy-traumatologa, wskazała również na dalsze, ujawnione później, skutki wypadku w sferze życia intymnego.
Pozwany wniósł o oddalenie apelacji podnosząc, że zasądzona kwota zadośćuczynienia w pełni rekompensuje powódce krzywdę związaną z wypadkiem z dnia 16 września 2011 r.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja w zasadzie w całości zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniony jest bowiem w pełni podniesiony w niej zarzut naruszeniaart. 445 §1 k.c., a także w znacznej mierze zarzut dotyczący początkowej daty zasądzenia odsetek.
Sąd Apelacyjny generalnie podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i przyjmuje je za własne. Bezsporne są ustalone przez Sąd Okręgowy okoliczności wypadku, w którym poszkodowana została powódka, jak i przebieg leczenia powódki po przedmiotowym wypadku. Powódka w całości akceptowała również wydaną w toku postępowania opinię biegłego lekarza med.J. S.- specjalisty chirurga ortopedy-traumatologa (vide pismo powódki k. 200 akt), w oparciu o którą Sąd Okręgowy poczynił ustalenia co do rodzaju obrażeń doznanych przez powódkę wskutek wypadku i ich następstw. Z ustaleń tych wynika, że powódka doznała szeregu istotnych obrażeń ciała – wieloodłamowego złamania kości łonowych i kulszowych, z rozejściem spojenia łonowego, rany szarpanej nad ujściem cewki moczowej, krwiaki zaotrzewnowe, złamania kompresyjnego trzonu kręgu TH7, w szpitalu przebywała od dnia wypadku, tj. 16 września 2011 r. do 2 listopada 2011 r., została poddana operacji miednicy oraz zespolenia rozerwanego spojenia łonowego, długi czas była unieruchomiona, dopiero pod koniec października 2011 r. mogła poruszać się samodzielnie. W 2012 r. dwukrotnie przez okresy miesięczne poddawana była rehabilitacji, ponownie przebywała w szpitalu w związku z usunięciem założonych wcześniej płytek miedniczych i śruby ze spojenia łonowego, była zmuszona stosować różnego rodzaju środki farmakologiczne, przy zwykłych czynnościach korzystać z pomocy innych osób. Wskutek wypadku na ciele powódki pozostały blizny ze zrostami, wymagają one stosowania okresowo laseru i maści na blizny, przy opalaniu mogą powodować skórne odczyny i podrażnienia. Powódka od chwili wypadku boi się upadku, nie uprawia intensywnych sportów. Ogólny trwały uszczerbek na zdrowiu powódki wynosi 32 %., a w przyszłości mogą wystąpić wcześniejsze zmiany zwyrodnieniowe dotyczące tak miednicy, jak i kręgosłupa, ograniczenia w cięższej pracy fizycznej. W chwili wypadku powódka była osobą młodą, uczniem klasy maturalnej liceum ogólnokształcącego., przez dwa miesiące musiała korzystać z nauczania indywidualnego, wyniki matury nie pozwoliły powódce dostać się na preferowany przez nią kierunek studiów, podjęła naukę na wydziale mechatroniki(...).
W świetle już tych ustaleń Sądu Okręgowego, niezależnie od tego, czy podnoszone w apelacji dalsze następstwa wypadku zostałyby wykazane, w ocenie Sądu Apelacyjnego uzasadniają zasądzenie na rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia za krzywdę kwotę dochodzoną pozwem, to jest w wysokości 80.000 zł. Zasądzona przez Sąd pierwszej instancji kwota 35.000, nawet przy uwzględnieniu, że już wcześniej strona pozwana wypłaciła powódce 15.000 zł, nie uwzględnia w sposób właściwy wszystkich ustalonych przez ten Sąd okoliczności faktycznych i nie spełnia wymogów zart. 445§1 k.c., tj. nie jest kwotą „odpowiednią”, a w konsekwencji jest kwotą rażąco zaniżoną, co upoważnia Sąd II instancji do jej podwyższenia do kwoty dochodzonej pozwem. Należy podkreślić, że zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia, tj. utrzymania jej wysokości w rozsądnych granicach, ma uzupełniający charakter w stosunku do kwestii zasadniczej, jaka jest rozmiar szkody niemajątkowej; potrzeba utrzymania wysokości zadośćuczynienia w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, nie może prowadzić do podważenia kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia, a zatem jego wysokość musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość, przy uwzględnieniu skali i zakresu następstw uszkodzenia ciała i sytuacji życiowej poszkodowanego; wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia nie tylko fizyczne ale i psychiczne (por. wyroki SN: z dn. 12 września 2002 r., IV CKN 1266/00, z dn. 30 stycznia 2004 r., I CK 131/03, z dn. 10 lutego 2004 r., IV CK 355/02, z dn. 22 czerwca 2005 r., III CK 392/04, z dn. 25 września 2005, V CK 151/05, z dn. 14 lutego 2008 r., II CSK 536/07). W związku z powyższym apelację w zakresie wysokości zadośćuczynienia Sąd Apelacyjny uwzględnił w całości i na podstawieart. 386§1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok w tej części.
Za zasadny uznał także zarzut dotyczący daty, od jakiej Sąd Okręgowy zasądził odsetki. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku rzeczywiście nie wynika, dlaczego Sąd ten zasądził odsetki od należności głównej od dnia 2 marca 2013 r. Powódka faktycznie już przed wszczęciem procesu pismem z dnia 16 marca wezwała pozwanego do wypłacenia zadośćuczynienia w kwocie 135.000 zł i odszkodowania (pismo takie z potwierdzeniem jego otrzymania w dniu 23 marca 2012 zalega w aktach szkodowych załączonych do akt niniejszej sprawy), jednakże w pozwie domagała się zasądzenia odsetek za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, co nastąpiło dnia 8 listopada 2012 r. a zatem zgodnie z przepisemart. 455 k.c,art. 481 k.c.iart. 383 k.p.c.Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 §1 k.p.c.uwzględnił apelację w tym zakresie częściowo, tj. zasądzając odsetki od dnia 8 listopada 2012 r, a pozostałej części apelacje dotyczącą odsetek oddalił na podstawieart. 385 k.p.c.
W wyniku uwzględnienia powyższych zarzutów, w szczególności zarzutu dotyczącego naruszeniaart. 445 §1 k.c., skutkujących zmianą wyroku zgodną z wnioskami apelacji, bezprzedmiotowe jest szczegółowe odniesienie się do pozostałych zarzutów apelacji, tj. dotyczących naruszenia prawa procesowego –artykułów 230, 231, 233§1 i 328§2 k.p.c.Należy jedynie wskazać, że zarzuty te nie są trafne. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni umożliwia dokonanie kontroli instancyjnej, a w orzecznictwie przeważa stanowisko, że obrazaart. 328 §2 k.p.c.może być zarzucana w apelacji lub skardze kasacyjnej tylko w wyjątkowych okolicznościach, tj. wtedy gdy wady uzasadnienia uniemożliwiają dokonanie kontroli instancyjnej lub kasacyjnej ( por. np. wyr. SN: z 11 maja 2000 r., I CKN 272/00; z 14 listopada 2000 r., V CKN 1211/00, z 18 lutego 2005 r., V CKN 469/04). Zarzuty dotyczące naruszenia pozostałych przepisów postępowania dotyczą przede wszystkim kwestii związanych z przeprowadzeniem dowodów z opinii biegłych lub nieuwzględnieniem zgłoszonych w tym zakresie wniosków dowodowych. Należy zauważyć, że wbrew temu co twierdzi apelacja, sama powódka składała wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ginekologa (k.157v i pismo k.164 akt). Postanowienie Sądu o dopuszczeniu tego dowodu, jak i o oddaleniu wniosku powódki o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza chirurga plastyka nie zostało zakwestionowane przez powódkę, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, w trybieart. 162 k.p.c.Zgodnie zart. 162 k.p.c.stronie, która nie zgłosiła do protokołu posiedzenia zastrzeżenia do uchybienia przez Sąd przepisom postępowania, nie przysługuje prawo powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania, chyba że chodzi o przepisy postępowania, których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, albo że strona uprawdopodobni, iż nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w tym przede wszystkim Sądu Najwyższego, hipoteząart. 162 k.p.c.objęte są także uchybienia popełnione w związku z wydawaniem postanowień; przepis ten ma zastosowanie do uchybień przy wydawaniu postanowień niezaskarżalnych i niewiążących sądu, który je wydał, a więc takich które mogą być zmienione lub uchylone stosownie do okoliczności i w razie zgłoszenia zastrzeżenia sąd może je w każdej chwili zmienić. Odnosi się to w szczególności do postanowień dowodowych, które, w razie zgłoszenia przez stronę zastrzeżenia, sąd może bezzwłocznie uchylić lub zmienić (zob. uchwały SN z dn.27.10.2005 r., III CZP 55/05, z dn. 27.06.2008r., III CZP 50/08, wyroki SN z dn. 5.06.2007 r., II CSK 96/07, z dn. 12.01.2007 r., IV CSK 340/06, z dn. 26.08.2009 r., I CSK 13/09, z dn. 3.06.2009r., IV CSK 96/09, z dn. 10.12.2005 r., III CK 90/04, z dn. 10.02.2010r., V CSK 234/09, z dn. 8.04 2010 r., II PK 127/09, z dn. 7.03.2012 r. II PK 159/11, z dn. 6.12.2012 r., III CSK 62/12,, z dn. 17.04.2013 r., I CSK 447/12). Również w wyroku z dn. 29.08.2013 r. I CSK 713/12, Sąd Najwyższy wskazał, że strona nie może skutecznie zarzucać w apelacji, jak również w skardze kasacyjnej, uchybienia przez Sąd przepisom postępowania, dotyczącego wydania postanowienia oddalającego wnioski o przeprowadzenie dowodów, jeżeli w trybieart. 162 k.p.c.nie zwróciła uwagi sądu na to uchybienie. Należy również zauważyć, że powódka nie zgłosiła także żadnych zastrzeżeń do opinii wydanej przez biegłego lekarza chirurga ortopedę-traumatologa, jak i opinii wydanej przez biegłego lekarza ginekologa. Dokonana zaś przez Sąd Okręgowy ocena wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów zagwarantowanej Sądowi przepisemart. 233§1 k.p.c.
Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie powołanych już wcześniej przepisów orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 100 zd.2 k.p.c.mając na uwadze, iż powódka tylko w bardzo nieznacznej części przegrała swą apelację oraz art. 113 ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
| 1,485
|
15/200000/0000503/ACa
|
Sąd Apelacyjny w Krakowie
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 444;art. 444 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art.444 § 1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 231;art. 233;art. 233 § 1;art. 328;art. 328 § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 231, art. 233§1 i art. 328§2 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 100 zd. 2; art. 162; art. 230; art. 231; art. 233; art. 233 § 1; art. 233 § 2; art. 233 § 328; art. 328; art. 328 § 2; art. 383; art. 385; art. 386; art. 386 § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 415; art. 436; art. 436 § 1; art. 444; art. 444 § 1; art. 445; art. 445 § 1; art. 455; art. 481)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154510000000503_I_C_001185_2012_Uz_2014-02-20_002
|
I C 1185/12
| 2014-02-20T00:00:00
| 2015-10-13T17:28:54
| 2015-12-17T14:50:14
|
15451000
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I C 1185/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Gradowska-Okrój Protokolant: sekretarz sądowy Przemysław Baranowski po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa R. O. i I. O. przeciwko Województwu (...) jako następcy Wojewódzkiego Szpitala (...) ZOZ z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej Towarzystwa (.
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Dariusz Rzepczyński" xVersion="1.0" xYear="2012" xLang="PL" xToPage="17" xEditor="drzepczynski" xPublisher="drzepczynski" xEditorFullName="Dariusz Rzepczyński" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/451000/0000503/C" xVolNmbr="001185">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt I C 1185/12</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">
<xBx> Dnia 20 lutego 2014 r.</xBx></xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, I Wydział Cywilny</xBx></xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText><xBx>Przewodniczący:</xBx> SSO Agnieszka Gradowska-Okrój</xText>
<xText><xBx>Protokolant:</xBx> sekretarz sądowy Przemysław Baranowski</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 roku w Warszawie na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>R. O.</xAnon> i <xAnon>I. O.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Województwu <xAnon> (...)</xAnon> jako następcy <xAnon> Wojewódzkiego Szpitala (...)</xAnon> ZOZ</xText>
<xText>z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej <xAnon> Towarzystwa (...) S.A.</xAnon> <xAnon>V.</xAnon> <xAnon> (...)</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>zasądza od Województwa <xAnon> (...)</xAnon> jako następcy <xAnon> Wojewódzkiego Szpitala (...)</xAnon> ZOZ na rzecz <xAnon>R. O.</xAnon> kwotę 75.000 (siedemdziesiąt pięć tysięcy)zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 sierpnia 2008r. do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>zasądza od Województwa <xAnon> (...)</xAnon> jako następcy <xAnon> Wojewódzkiego Szpitala (...)</xAnon> ZOZ na rzecz <xAnon>I. O.</xAnon> kwotę 75.000 (siedemdziesiąt pięć tysięcy)zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 sierpnia 2008r. do dnia zapłaty:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>zasądza od Województwa <xAnon> (...)</xAnon> jako następcy <xAnon> Wojewódzkiego Szpitala (...)</xAnon> ZOZ solidarnie na rzecz <xAnon>R. O.</xAnon> i <xAnon>I. O.</xAnon> kwotę 4.400 (cztery tysiące czterysta) zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 30 października 2007 r. do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>umarza postępowanie co do żądania przeproszenia, zasądzenia kwoty 150.000 zł na cel społeczny, 2120 zł tytułem odszkodowania;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText>w pozostałym zakresie powództwo oddala;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText>zasądza od Województwa <xAnon> (...)</xAnon> jako następcy <xAnon> Wojewódzkiego Szpitala (...)</xAnon> ZOZ na rzecz Skarbu Państwa Prezesa Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie kwotę 1240,95 ( jeden tysiąc dwieście czterdzieści 95/100) zł tytułem kosztów opinii biegłych oraz kwotę 7.720 (siedem tysięcy siedemset dwadzieścia) zł tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powodowie byli zwolnieni;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText>oddala wniosek pełnomocnika powodów o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego świadczonego z urzędu.</xText>
</xUnit>
<xText/>
<xText>Sygn. akt I C 1185/12</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>W dniu 2 stycznia 2007 r. <xAnon>R. O.</xAnon> i <xAnon>I. O.</xAnon> wystąpili o zasądzenie od <xAnon> Szpitala (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> (dalej <xAnon> Szpital</xAnon>): odszkodowania w kwocie 150.000 zł w granicach <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 1 kc</xLexLink>, zadośćuczynienia za krzywdę na zasadzie <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 kc</xLexLink> w kwocie 150.000 zł i przeprosin na swoją rzecz przed Sądem za doznaną krzywdę.</xText>
<xText>W uzasadnieniu wskazano, że Powódka w marcu 2004 r. przebywała na Oddziale Położniczo-Ginekologicznym <xAnon> Szpitala (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon>, spodziewając się porodu. Ciężarna i płód byli w bardzo dobrym stanie. Po podaniu kroplówki oksytocynowej pojawiła się nieregularna czynność macicy. Początkowo tętno płodu wynosiło 140/min. Prowadzono zapis KTG, z którego wynika, że między godz. 9:20 a 11:30 pięciokrotnie wystąpiły zwolnienia tętna płodu. Fakt zwolnienia tętna nie został odnotowany w kartogramie i historii choroby. W czasie między 12:30 a 12:45 w kartogramie zanotowano po raz pierwszy wahania tętna płodu (90-120/min.), a w historii choroby zwolnienie tętna do godz. 12:40 do 80/min., przy czym nie ulegało ono wyrównaniu po skurczu. Wtedy też decydowano na odłączenie kroplówki właśnie z powodu zwolnienia tętna płodu i na podłączenie tlenu. Główka płodu była ułożona już głęboko w miednicy. Wobec zagrażającej zamartwicy wewnątrzmacicznej podjęto decyzję o zakończeniu porodu przy pomocy próżnociągu. W wyniku porodu przy użyciu próżnociągu, urodziło się dziecko płci męskiej (<xAnon>D. O.</xAnon>), będące w ciężkiej zamartwicy (1 punkt w skali Apgar). Mimo leczenia, dziecko zmarło dnia 10 kwietnia 2004 r.</xText>
<xText>W piśmie z dnia 23 lipca 2007 r. Powodowie sprecyzowali treść i formę publikacji przeprosin.</xText>
<xText>Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 23 października 2007 r. sprawę o sygn. I C 518/07 i o sygn. I C 1045/07 połączono do wspólnego rozpoznania pod sygn. I C 518/07.</xText>
<xText>W odpowiedzi na pozew z dnia 18 grudnia 2007 r. pełnomocnik <xAnon> Wojewódzkiego Szpitala (...)</xAnon> wniósł o: oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od Powodów na rzecz Pozwanego kosztów postępowania.</xText>
<xText>W uzasadnieniu potwierdzono fakty przytoczone przez Powodów w pozwie. Zakwestionowano jednak zasadność zasądzenia odszkodowania, zarówno co do zasady, jak i co do kwoty (z uwagi na niewykonanie obowiązków wynikających z ciężaru dowodowego). Odwołując się do treści <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 1 KC</xLexLink>, zakwestionowano też zasadność zasądzenia na rzecz powodów zadośćuczynienia. Wskazano, że w zamkniętym katalogu roszczeń z <xLexLink xArt="art. 446" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446</xLexLink> brak roszczenia o zadośćuczynienie, a w polskim prawie nie przewidziano zadośćuczynienia dla pośrednio poszkodowanych w przypadku śmierci osoby bliskiej.</xText>
<xText>Pismem z dnia 4 stycznia 2008 r. strona pozwana wniosła o zawiadomienie i wezwanie do wzięcia udziału w procesie <xAnon> Towarzystwa (...) S.A.</xAnon> (od dnia 5 lutego 2008 r. pod <xAnon> firmą Towarzystwo (...) S.A.</xAnon>) („Interwenient uboczny”). Jako podstawę wskazano fakt zawarcia przez Pozwanego z Interwenientem ubocznym umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2004 r., Powódka zaś przebywała w Szpitalu w tym okresie.</xText>
<xText>Interwenient uboczny zgłosił interwencję w piśmie z dnia 12 lutego 2008 r. W interwencji wniesiono o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.</xText>
<xText>Podczas posiedzenia w dniu 7 lutego 2008 r. Powód <xAnon>R. O.</xAnon> sprecyzował, że domaga się zasądzenia od Pozwanego kwoty 150 000 zł na cel społeczny – Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy, przeprosin o określonej formie oraz solidarnie odszkodowania w kwocie 150 000 zł, w tym za zakupy na rzecz dziecka, jego pochówek oraz dojazdy do szpitala. Powód zapewnił też, że razem z żoną nie są w stanie opłacić zawodowego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2008 r. Sąd ustanowił dla Powodów pełnomocnika z urzędu.</xText>
<xText>Pismem z dnia 27 sierpnia 2008 r. (złożonym na posiedzeniu w dniu 28 sierpnia 2008 r.) pełnomocnik Powodów zmodyfikował żądanie pozwu. Wniósł o zasądzenie na rzecz powodów kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią syna oraz o zasądzenie na rzecz Powodów– kwoty 6 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za koszty poniesione w związku z opieką i pochówkiem zmarłego syna.</xText>
<xText>Podczas posiedzenia w dniu 28 sierpnia 2008 r. pełnomocnik Powodów cofnął żądanie zasądzenia kwoty 150 000 na cel społeczny (<xAnon> (...)</xAnon>) wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. Na rozprawie oraz w piśmie z dnia 10 września 2008 r. strona powodowa wskazała podstawę prawna dochodzonego roszczenia – przepisy <xLexLink xArt="art. 415" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art.415 kc</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 446" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">446 kc</xLexLink>, a także 446 <xLexLink xArt="§ 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">par.4 kc</xLexLink> dochodzonego odszkodowania, przedstawiając jednocześnie rachunki dokumentujące większość z poniesionych wydatków. Pismem z dnia 6 października 2008 r. pełnomocnik Powodów cofnął i zrzekł się roszczenia w postaci przeprosin oraz zasądzenia kwoty 150 000 na cel społeczny (Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy).</xText>
<xText>W piśmie z dnia 2 listopada 2010 r. strona powodowa częściowo zmodyfikowała swoje żądania i wniosła o: zasądzenie na rzecz Powodów od Pozwanego kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią syna spowodowaną zawinionym działaniem personelu szpitala, zasądzenie na rzecz Powodów od Pozwanego kwoty 4 400 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za koszty poniesione w związku z opieką i pochówkiem zmarłego syna, zasądzenie na rzecz Powodów od Pozwanego kwoty 520 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za spowodowanie pogorszenia wzroku Powódki <xAnon>I. O.</xAnon> wskutek przeprowadzenia porodu siłami natury zamiast cesarskiego cięcia. Jako podstawę faktyczną i prawną dochodzonego roszczenia wskazano przepisy <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art.448 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 kc</xLexLink> i podniesiono, ze na skutek zawinionego działania pozwanego szpitala skutkującego śmiercią dziecka powodów doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów w postaci więzi rodzinnej, prawa do wychowywania potomstwa, prawa do posiadania rodziny i życia rodzinnego oraz przepis <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art.446 par 1 kc</xLexLink> w zakresie dochodzonego odszkodowania.</xText>
<xText>Pismem z dnia 17 września 2012 r. pełnomocnik strony pozwanej poinformował, że, w związku z zakończeniem likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej pod nazwą <xAnon> Wojewódzki Szpital (...)</xAnon>, od dnia 1 października 2012 r. wszelkie zobowiązania tego podmiotu stają się zobowiązaniami Województwa <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Na rozprawie w dniu 10 lutego 2014 r. powodowie cofnęli powództwo o zasądzenie kwoty 520 zł (zgłoszone w pkt 3 pisma z dnia 4 listopada 2010 r., k. 287) wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w tym zakresie, cofnęli też wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego okulisty oraz cofnęli powództwo o zasądzenie odszkodowania w zakresie kwoty 1 600 zł wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w tym zakresie.</xText>
<xText>Na rozprawie 10 lutego 2014 r. po przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania powodów pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia.</xText>
<xText>W dniu 17 lutego 2014 r. do Sądu wpłynęło pismo strony pozwanej z dnia 17 lutego 2014 r., stanowiące załącznik do protokołu rozprawy z dnia 10 lutego 2014 r. W załączniku tym uargumentowano zarzut przedawnienia roszczeń powodów, zarzut braku podstawy prawnej roszczenia o zadośćuczynienie i zarzut nieudowodnienia wysokości szkody w majątku powodów, a także podniesiono i uargumentowano zarzut braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy porodem i zawinionymi działaniami personelu szpitala a śmiercią dziecka.</xText>
<xText><xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny;</xBx></xText>
<xText>W dniach 16 – 18 marca 2004 r. na Oddziale Położniczo – Ginekologicznym <xAnon> Szpitala (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> przebywała pacjentka <xAnon>I. O.</xAnon> będąca w chwili przyjęcia w 39 tygodniu ciąży. Podczas pobytu na sali porodowej, pacjentkę nadzorowali lek. <xAnon>R. K.</xAnon> oraz lek. <xAnon>D. T.</xAnon>. Odpowiedzialny za blok porodowy był lek. <xAnon>K. C.</xAnon>, który przebywał na urlopie, a zastępował go lek. <xAnon>R. P.</xAnon>. Pacjentka do szpitala zgłosiła się w dniu 15 marca 2004 r., bez czynności skurczowej, z zachowanymi wodami płodowymi, z obrzękami kończyn dolnych oraz znaczną otyłością. Z powodu krótkowzroczności pacjentki oraz objawów E-gestozy, dnia 15 marca 2004 r. odbyła się konsultacja okulistyczna – stwierdzono u pacjentki brak przeciwwskazań okulistycznych do porodu siłami natury. Pacjentka miała w tym czasie prawidłowe ciśnienie oraz napięcie macicy. Płód również miał właściwe (miarowe 140/min.) tętno, a pacjentka odczuwała ruchy płodu prawidłowo.</xText>
<xText>Pacjentkę o godz. 8:00 przyjęto do sali porodowej w celu wykonania testu oksytocynowego. O 8:25 podłączono kroplówkę z oksytocyny. Po podaniu kroplówki pojawiła się nieregularna czynność macicy. Początkowo tętno płodu wynosiło 140/min. Prowadzono zapis KTG, z którego wynika, że między godz. 9:20 a 11:30 pięciokrotnie wystąpiły zwolnienia tętna płodu (dwukrotnie do 80-90/min. między 9:20 a 9:30, do 70/min. o 9:40, do 90/min. o 10:05 i między 11:20 a 11:25). Fakt zwolnienia tętna nie został odnotowany w kartogramie i historii choroby. W czasie między 12:30 a 12:45 w kartogramie zanotowano po raz pierwszy wahania tętna płodu (90-120/min.), a w historii choroby zwolnienie tętna do godz. 12:40 do 80/min. przy czym nie ulegało ono wyrównaniu po skurczu. Wtedy też decydowano na odłączenie kroplówki właśnie z powodu zwolnienia tętna płodu i na podłączenie tlenu. Główka płodu była już ułożona w miednicy. Wobec zagrażającej zamartwicy wewnątrzmacicznej podjęto decyzję o zakończeniu porodu przy pomocy próżnociągu. Decyzję tę podjął dr <xAnon>K. W.</xAnon>, który został wezwany na salę porodową na prośbę młodszego kolegi. W wyniku porodu przy użyciu próżnociągu, urodziło się dziecko płci męskiej, będące w ciężkiej zamartwicy. Chłopiec dostał 1 punkt w skali Apgar.</xText>
<xText>Pomimo intensywnego leczenia dziecko pozostawało w skrajnie ciężkim stanie. 17 marca 2014 r. zostało odesłane na OIOM w <xAnon> (...) Szpitalu (...)</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon>. U chłopca rozpoznano ciężką zamartwicę wewnątrzmaciczną i okołoporodową, niewydolność oddechową i krążenia, drgawki, podejrzenie wylewu do nadnerczy i OUN, zakażenie płodowe oraz zaburzenia metaboliczne. Podczas pobytu na OIOM ostatecznie rozpoznano wstrząs niedotlenieniowy, ciężką zamartwicę urodzeniową, niedotlenieniowe uszkodzenie mózgu (bez cech wylewu do OUN ani innych zmian ogniskowych) oraz wrodzony brak grasicy.</xText>
<xText>W wyniku nagłego zatrzymania krążenia dziecko <xAnon>I.</xAnon> i <xAnon>R. D. (1)</xAnon> <xAnon>O.</xAnon> zmarł dnia 10 kwietnia 2004 r.</xText>
<xText>Nowonarodzony syn miał być trzecim dzieckiem powodów, którzy mają jeszcze dwie córki: <xAnon>K.</xAnon> , która ma 16 lat i jest dzieckiem niepełnosprawnym oraz 12- letnią <xAnon>W.</xAnon>. Trzecia ciąża nie była planowana, jednak powodowie cieszyli się, ze ponownie zostaną rodzicami, tym bardziej, gdy podczas badania USG okazało się, że urodzi się chłopiec. Miało to szczególne znaczenie dla <xAnon>R. O.</xAnon>, który liczył na to że syn będzie spadkobiercą nazwiska. Powódka przez całą ciąże regularnie poddawała się badaniom lekarskim.</xText>
<xText>Po porodzie dziecko zostało zabrane na oddział intensywnej terapii. Powódka nie była informowana, co się z dzieckiem dzieje. Otrzymała tylko informację, że podczas porodu doszło do komplikacji i dziecko jest w inkubatorze. Po porodzie powódkę umieszczono w czteroosobowej Sali, na której przebywały inne matki z dziećmi. Powodowie mieli możliwość zobaczenia dziecka, które leżało w inkubatorze podłączone do licznych urządzeń. Nie mieli możliwości wzięcia go na ręce i przytulenia. Początkowo powódka nie była informowana o stanie zdrowia dziecka z uwagi na przeciwwskazania psychologa, który powódkę konsultował podczas pobytu w pozwanym szpitalu. Stan dziecka był na tyle zły, że powód zdecydował się na ochrzczenie chłopca w szpitalu. O stanie dziecka powodowie zostali poinformowani przy podpisywaniu zgody na transport noworodka do <xAnon> Szpitala (...)</xAnon> na <xAnon>ul. (...)</xAnon>. Powódka początkowo nie chciała wyrazić na to zgody, była załamana, zdezorientowana, w złym stanie psychicznym. Ostatecznie za namowa męża powódka wyraziła zgodę. W szpitalu na <xAnon>ul. (...)</xAnon> powodowie uzyskali informację, że stan syna jest krytyczny, w każdej chwili dziecko może umrzeć. Powodowie codziennie przyjeżdżali do syna, w opiece nad pozostałymi dziećmi pomagali rodzice powodów. <xAnon>R. O.</xAnon> wziął bezpłatny urlop w pracy, aby móc codziennie wraz z żoną przebywać u syna lub opiekować się dziećmi. W tym czasie stan zdrowia małoletniego <xAnon>D.</xAnon> był zmienny, były okresy, że powodowie nabierali nadziei, że dziecko przeżyje. Jednocześnie mieli świadomość, ze z uwagi na uszkodzenie mózgu, o ile przeżyje, dziecko będzie niepełnosprawne w znacznym stopniu. Liczyli się też z tym, że w każdej chwili mogli otrzymać tez telefon ze szpitala z informacja o śmierci syna. Okres ten był niezwykle trudny dla powodów, a szczególnie dla powódki, która jednocześnie musiała sprawować opiekę nad dwójką pozostałych w domu dzieci. Po śmierci dziecka powódka korzystała z pomocy psychologa. Mąż próbował namówić ją na kolejna ciąże, ale <xAnon>I. O.</xAnon> zdecydowanie odmawia, obawiając się ponownych komplikacji. Do dziś powodowie nie otrząsnęli się po śmierci dziecka, o czym świadczyły emocje towarzyszące im podczas składania zeznań.</xText>
<xText>Państwo <xAnon>O.</xAnon> złożyli skargę do Okręgowego Sądu Lekarskiego w <xAnon>W.</xAnon>. Na skutek skargi wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne przeciwko lek. <xAnon>R. K.</xAnon>, który przyjmował pacjentkę <xAnon>I. O.</xAnon> na oddział w <xAnon> Szpitalu (...)</xAnon>. Przedmiotowe postępowanie zakończyło się uznaniem lek. <xAnon>R. K.</xAnon> za niewinnego zarzucanego mu przewinienia zawodowego (sygn. akt 33/06). Stanowisko to zostało następnie potwierdzone w orzeczeniu Naczelnego Sądu Lekarskiego w <xAnon>W.</xAnon> (sygn. akt 5/07).</xText>
<xText>Następnie w 2008 r. toczyło się postępowanie przeciwko lek. <xAnon>R. P.</xAnon> wszczęte przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej działającego przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w <xAnon>W.</xAnon>. Zarzuty dotyczyły przewinienia z art. 8 Kodeksu Etyki Lekarskiej w zabiegu z <xLexLink xArt="art. 4" xIsapId="WDU19970280152" xTitle="Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152">art. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty</xLexLink>, a mianowicie tego, iż lek. <xAnon>R. P.</xAnon> będąc odpowiedzialnym za blok porodowy <xAnon> Katedry i Kliniki (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon>, nie dopełnił obowiązku zapewnienia należytego nadzoru medycznego u rodzącej <xAnon>I. O.</xAnon>, w ten sposób, że będąc poza blokiem porodowym, wykonując zabieg na bloku operacyjnym, nie wyznaczył odpowiedzialnego starszego lekarza bloku porodowego, co w konsekwencji doprowadziło do urodzenia dziecka w zamartwicy i jego śmierci . Okręgowa Izba Lekarska uznała lekarza niewinnym zarzucanego mu czynu (sygn. akt 45/08). Od orzeczenia tego Powodowie wnieśli odwołanie do <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon>. Po rozpoznaniu odwołania (sygn. akt 25/09) <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> uchyliła orzeczenie i umorzyła postępowanie z powodu przedawnienia karalności zarzucanego czynu na postawie art. 51 ust. 4 ustawy o izbach lekarskich.</xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji lekarskiej dołączonej do niniejszej sprawy na (k.197-259, 327-328), opinii biegłego dr hab. med. <xAnon>R. D. (2)</xAnon> (k.348-352, 365-367, 614-615,616), dokumentów znajdujących się w aktach postepowania dyscyplinarnego OIL Ro-15/07: orzeczenia z 06 listopada 2008 wraz z uzasadnieniem opinii <xAnon>prof. Z. K.</xAnon>, orzeczenia z dnia 16 kwietnia 2007 r. wraz z uzasadnieniem :, zeznań świadków: <xAnon>R. K.</xAnon> k.612, <xAnon>D. T.</xAnon> k.615, <xAnon>M. W.</xAnon> k.617, <xAnon>K. W.</xAnon> k.639, <xAnon>W. S.</xAnon> k.640, zeznań powodów k.660v-673.</xText>
<xText>Sąd oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka lek. <xAnon>R. P.</xAnon> oraz o ponowne dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ginekologa-położnika. Sąd uznał te dowody za zbyteczne w związku z dostatecznym wyjaśnieniem tej części sprawy. Co więcej, strona pozwana nie potrafiła nawet wskazać, jakie okoliczności miałby wyjaśnić świadek <xAnon>P.</xAnon>, jakie konkretnie fakty strona pozwana chciałaby wykazać zeznaniami tego świadka. Opinia biegłego ginekologa-położnika została już sporządzona, strona nie kwestionowała jej wiarygodności, wnosiła jedynie o jej uzupełnienie, co też biegły uczynił. Dodatkowo, biegły złożył też ustną opinię uzupełniającą, której strona pozwana nie kwestionowała w odpowiednim czasie.</xText>
<xText/>
<xText><xBx>Sąd zważył, co następuje.</xBx></xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 KC</xLexLink> w brzmieniu w dniu zaistnienia zdarzenia naruszającego dobra osobiste powodów tj. śmierci dziecka powodów w dniu 10 kwietnia 2004 r., jak również w dniu modyfikacji pierwotnego powództwa w dniu 27 sierpnia 2008 r., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.</xText>
<xText>Katalog dóbr osobistych podlegających ustawowej ochronie ma charakter zbioru otwartego, a ich przykładowe wyliczenie znaleźć można w <xLexLink xArt="art. 23" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 23 KC.</xLexLink> Do katalogu chronionych dóbr zaliczyć można z całą pewnością prawo do życia w rodzinie. Deliktowe naruszenie tego prawa związane ze śmiercią osoby najbliższej pociąga za sobą dolegliwości o wyjątkowej intensywności, których skutki rozciągają się na całe życie osoby dotkniętej stratą.</xText>
<xText>Dla zaistnienia odpowiedzialności deliktowej konieczne jest ustalenie trzech przesłanek: szkody, działania szkodzącego oraz związku przyczynowo-skutkowego łączącego dwa wcześniejsze elementy.</xText>
<xText>Syn Powodów <xAnon>D. O.</xAnon>, <xAnon>urodził się w dniu (...)</xAnon> Narodziny i śmierć syna Powodów w dniu 10 kwietnia 2004 są w niniejszym postępowaniu okolicznościami bezspornymi. Sąd ustalił te okoliczności na podst. Odpisu skróconego aktu urodzenia oraz Odpisu skróconego aktu zgonu (k. 6-7), dając wiarę tym dokumentom na podst. <xLexLink xArt="art. 244;art. 244 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego</xLexLink> (dalej: <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">KPC</xLexLink>)</xText>
<xText>Śmierć dziecka spowodowała u jego rodziców ogromne cierpienie. Jak wynika z wyjaśnień strony powodowej (złożonych przez Powodów podczas posiedzenia w dniu 10 lutego 2014 r.), ciąża miała wprawdzie charakter nieplanowany, ale rodzice przyjęli wiadomość o ciąży z zadowoleniem. Pierwszy w ich życiu syn miał być nie tylko spadkobiercą rodowego nazwiska, ale przede wszystkim podporą dla rodziców w podeszłym wieku. Powodowie wiązali więc z przyjściem dziecka na świat duże nadzieje. Ciąża była donoszona (poród w 39 tygodniu), przebiegała bez komplikacji. Powódka systematycznie przeprowadzała zalecane badania. Dowodzi tego przedstawiona dokumentacja medyczna oraz fakt, że Powódka uczestniczyła w Programie Opieki Nad Kobietą w Ciąży Niepowikłanej (k. 333).</xText>
<xText>Rodzice nawiązali silną więź emocjonalną z dzieckiem, znali jego płeć, nadali mu dwa imiona (<xAnon>D. N.</xAnon>). Okres opieki nad dzieckiem był dla nich czasem pełnym cierpienia, zmartwień i troski. Syn znajdował się w stanie bardzo ciężkim. Powodowie od chwili narodzin bardzo interesowali się dzieckiem – wypytywali lekarzy o jego stan, odwiedzali je codziennie w szpitalu (po 6-7 godzin dziennie), oboje nie pracowali w tym okresie. Nie zaniedbywali wykupywania zapisywanych przez lekarzy lekarstw. Ochrzcili dziecko zgodnie ze swoimi wierzeniami religijnymi. Systematycznie kupowali środki higieny osobistej dla dziecka.</xText>
<xText>Śmierć dziecka i zerwanie silnej więzi rodzinnej było dla Powodów bardzo ciężkim doświadczeniem, świadczącym o intensywności tej więzi. Wizyta w prosektorium i pogrzeb były dla nich połączone z silnymi emocjami. Powódka miała objawy depresji, korzystała z konsultacji psychologa. Powodowie pochowali dziecko, opłacili koszty pogrzebu i nagrobka (wysokie w stosunku do swojego stanu majątkowego). Od wielu lat regularnie odwiedzają grób dziecka na cmentarzu. O silnej więzi rodzinnej oraz krzywdzie Powodów świadczy również fakt, iż oboje bardzo emocjonalnie reagowali (płacz) podczas przesłuchania na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2014 r.</xText>
<xText>Sąd ustalił powyższe okoliczności na podstawie wskazanych dokumentów oraz przesłuchania strony powodowej. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom Powodów zgodnie z <xLexLink xArt="art. 230" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 230 KPC</xLexLink> – strona pozwana nie zaprzeczała w toku postępowania prawidłowemu przebiegowi ciąży, intensywnej opiece nad dzieckiem oraz charakterowi więzi rodzinnej łączącej Powodów ze zmarłym synem.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu, zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że liczne zaniedbania personelu Pozwanego doprowadziły do urodzenia syna Powodów w stanie krytycznym i, w konsekwencji, jego późniejszej śmierci.</xText>
<xText>O powyższym świadczy przede wszystkim treść opinii biegłego sądowego dr. hab. med. prof. <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>R. D. (2)</xAnon>: „nieprawidłowa analiza lub raczej brak analizy zapisów kardiotokograficznych wykonywanych w trakcie pobytu pacjentki na Sali Porodowej przyczynił się do opóźnienia decyzji o konieczności ukończenia porodu, co w konsekwencji przyczyniło się do urodzenia dziecka w ciężkiej zamartwicy” (k. 352). Biegły <xAnon>R. D. (2)</xAnon> stwierdził również, że „odchodzenie cuchnącego płynu owodniowego oraz zaburzenia czynności serca płodu stanowiły podstawę do podjęcia decyzji o wykonaniu cięcia cesarskiego, co powinno zapobiec ciężkiej zamartwicy płodu” (k. 352). Biegły zaznaczył też w swojej opinii uzupełniającej, że „na podstawie dokumentacji medycznej, stwierdzenia prawidłowego zapisu kardiotokograficznego w chwili przyjęcia do szpitala, prawidłowego wyniku badania ultrasonograficznego można przyjąć, że do dnia 15.03.2004 r. stan dziecka był prawidłowy” (k. 366-367). Biegły zwrócił także uwagę na „niemożność ustalenia, kto w tym czasie był odpowiedzialny za opiekę na Sali Porodowej, kto wydawał zlecenia, oceniał zapisy kardiotokograficzne” oraz „niesamowity chaos organizacyjny” (k. 352). Swoje ustalenia biegły potwierdził w ramach ustnej opinii uzupełniającej, którą złożył na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2013 r. Zdaniem biegłego, „przebieg ciąży powódki nie miał znaczenia dla finiszu tej ciąży” oraz że „do niedotlenienia płodu doszło w trakcie porodu na skutek braku nadzoru nad rodzącą”. Biegły wykluczył też przewlekłą niewydolność: „gdyby była przewlekła niewydolność łożyska, czyli dziecko byłoby niedotlenione przez dłuższy okres czasu, to doszłoby do hipotrofii i dziecko nie ważyłoby 3 kg”.</xText>
<xText>Sąd dał wiarę wyjaśnieniom i ustaleniom biegłego, ponieważ znajdowały one pokrycie w znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji medycznej, były spójne i logiczne. Dodatkowo, strona pozwana oraz interwenient uboczny nie kwestionowali ustaleń biegłego, złożono jedynie wnioski o uzupełnienie treści opinii.</xText>
<xText>Ustalenia biegłego <xAnon>R. D. (2)</xAnon> są zbieżne z ustaleniami, jaki poczyniła w swojej opinii biegła prof. dr hab. <xAnon>Z. K.</xAnon> w ramach postępowania przed Okręgowym Sądem Lekarskim w <xAnon>W.</xAnon> , dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej lek. <xAnon>R. K.</xAnon>. Biegła zwróciła uwagę na rażącą sprzeczność między zapisem KTG oraz partogramem i historią choroby – pięciokrotne zwolnienia tętna płodu między 9:20 a 11:30 nie zostały odnotowane w dokumentacji medycznej. Zdaniem biegłej, „można odnieść wrażenie, że lekarz prowadzący ani położna nie oglądali tego zapisu” (k. 109). Sąd dał wiarę ustaleniom i wnioskom biegłej, zważywszy na jej wiedzę naukową i doświadczenie zawodowe, jednocześnie traktując jej opinię jako dokument prywatny na podst. <xLexLink xArt="art. 245" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 245 KPC</xLexLink>.</xText>
<xText>Dodatkowo, o zawinionych działaniach (tudzież zaniechaniach) personelu Pozwanego świadczą postępowania dyscyplinarne toczące się przeciwko lekarzom pracującym w szpitalu, gdzie rodziła Powódka. W uzasadnieniu swojego wyroku w sprawie o sygn. 33/06 Okręgowy Sąd Lekarski w <xAnon>W.</xAnon> podkreślił, że „dowody wskazują na to, że poród był prowadzony obiektywnie nieprawidłowo” oraz że „w <xAnon> Szpitalu (...)</xAnon> musiał panować wyjątkowy chaos organizacyjny, skoro nie sposób obecnie ustalić, kto i za co był wtedy odpowiedzialny” (k. 110).</xText>
<xText>Tożsame tezy znalazły się w uzasadnieniu wyroku Okręgowego Sądu Lekarskiego w <xAnon>W.</xAnon> (sygn. akt 45/08), dotyczącego odpowiedzialności lek. <xAnon>R. P.</xAnon> – sąd ten podtrzymał ustalenia poczynione w sprawie o sygn. 33/06. Dodatkowo podkreślono, że „Sąd musi przyznać, że czuje się w pewnym stopniu bezradny wobec niebywałego bałaganu panującego w szpitalu przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>” (k. 76).</xText>
<xText>Zdaniem Sądu, ustalenia i wnioski poczynione przez lekarskie sądy dyscyplinarne zasługują na wiarę. Przemawia za tym oparcie rozstrzygnięcia w obu ww. sprawach na opinii biegłego, przesłuchanie świadków oraz specjalistyczna wiedza i doświadczenie zawodowe składów orzekających.</xText>
<xText>Ustalenia sądów lekarskich dotyczące licznych, rażących nieprawidłowości w funkcjonowaniu zostały potwierdzone zeznaniami świadków w niniejszym postępowaniu. Podczas posiedzenia w dniu 27 sierpnia świadek lek. <xAnon>R. K.</xAnon> zeznał, że „nie był na tyle mądry w tamtym czasie, żeby w adnotacji umieścić nazwisko osoby, która dyktowała mu wpisy, tylko sam podpisał” oraz że „nie wie, czy to, co napisał w historii choroby, było prawdą, napisał to, co dyktował mu lekarz”. Świadek lek. <xAnon>R. K.</xAnon> zeznał także, że „nie istniały takie zalecenia wewnętrzne, że jedna pacjentka jest przypisana do jednego lekarza, nie istniała funkcja lekarza prowadzącego pacjentkę na sali porodowej.” Nieprawidłowości w pracy personelu wynikają też z następujących zeznań świadka <xAnon>K.</xAnon>: „co dwie godziny się wpisywało obserwację – była taka zasada, że pacjentka co dwie godziny powinna być obejrzana”. Zdaniem Sądu, zeznania świadka są wiarygodne – są spójne, zbieżne z zeznaniami innych świadków w niniejszym postępowaniu oraz w postępowaniach dyscyplinarnych przed sądami lekarskimi.</xText>
<xText>Podczas posiedzenia w dniu 18 listopada 2013 r. świadek lek. <xAnon>K. W.</xAnon> zeznał, że poród odbierał „kolega bardzo młody, na pierwszym bądź drugim roku rezydentury” i że młodszy kolega „był sam i miał kłopoty z pacjentką”. Sąd zauważa w tym miejscu, że był to poród z poważnymi komplikacjami. Świadek lek. <xAnon>W. S.</xAnon> zaznaczył regułę, że „przez cały czas przynajmniej jedna z tych osób [zespołu sali porodowej] powinna monitorować pacjentkę, tzn. badać, dokonywać zapisów w karcie, dokonywać oceny postępu porodu (…), nie ma takiej możliwości, aby przy pacjentce przez 2-3 godziny nie było nikogo”. W ten sposób świadek <xAnon>S.</xAnon> potwierdził regułę, o której mówił świadek <xAnon>K.</xAnon>. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków <xAnon>W.</xAnon> i <xAnon>S.</xAnon> – były one spójne, logiczne i zbieżne z zeznaniami innych świadków.</xText>
<xText>Zeznania świadków świadczą o chaosie organizacyjnym i nieprawidłowej pracy personelu szpitala. Pod obserwacjami podpisywały się osoby, które ich nie dokonywały. Nie istniała funkcja lekarza prowadzącego, co powodowało nieład i rozmycie odpowiedzialności. Obserwacji pacjentki nie prowadzono ani regularnie, ani tym bardziej we właściwych odstępach czasu. Poród z komplikacjami początkowo odbierał niedoświadczony, młody stażem lekarz-rezydent. Zeznania świadków, opinie biegłych oraz ustalenia sądów lekarskich prowadzą do wniosku, że liczne nieprawidłowości w pracy szpitala były przyczyną stanu urodzeniowego dziecka Powodów.</xText>
<xText>Adekwatny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy śmiercią dziecka a krzywdą Powodów spowodowaną przez zerwanie silnej więzi rodzinnej oraz pomiędzy działaniami (tudzież zaniechaniami) personelu szpitala a stanem urodzeniowym dziecka (i jego późniejszą śmiercią) jest dla Sądu udowodniony. W kontekście pierwszego związku, wskazać należy omówione wyżej wyjaśnienia Powodów złożone na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2014 r. Drugi ze związków jednoznacznie wynika z opinii biegłego <xAnon>R. D. (2)</xAnon>: „nieprawidłowa analiza lub raczej brak analizy zapisów kardiotokograficznych wykonywanych w trakcie pobytu pacjentki na Sali Porodowej przyczynił się do opóźnienia decyzji o konieczności ukończenia porodu, co w konsekwencji przyczyniło się do urodzenia dziecka w ciężkiej zamartwicy” (k. 352). Co więcej, Pozwany nie kwestionował istnienia obu związków w toku sprawy. Pozwany nie kwestionował również w toku sprawy adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy działaniami personelu szpitala a śmiercią dziecka. Związek ten został zakwestionowany dopiero w załączniku do protokołu rozprawy z dnia 10 lutego 2014 r., który został złożony w Biurze Podawczym Sądu w dniu 17 lutego 2014 r. Istotny jest fakt, że w dniu 10 lutego 2014 r. Sąd postanowił zamknąć rozprawę, załącznik został więc złożony już po zamknięciu rozprawy. Zgodnie zaś z dyspozycją <xLexLink xArt="art. 316;art. 316 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 316 § 1 KPC</xLexLink>, po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. W związku z tym, Sąd pominął zarzuty i twierdzenia zawarte w omawianym załączniku.</xText>
<xText>W swoim pierwotnym pozwie z dnia 2 stycznia 2007 r. powodowie <xAnon>R. O.</xAnon> i <xAnon>I. O.</xAnon> wnioskowali m.in. o zasądzenie od pozwanego zadośćuczynienia za krzywdę na zasadzie <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 KC.</xLexLink> Wskutek braków formalnych pozew został jednak zwrócony w zakresie żądania ochrony dóbr osobistych. Pismem z dnia 27 sierpnia 2008 r. pełnomocnik powodów wniósł o zasądzenie na rzecz Powodów od pozwanych – <xAnon> Szpitala (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> oraz <xAnon> Towarzystwa (...) S.A.</xAnon> I Oddział w <xAnon>W.</xAnon> – kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią syna. Tym samym należy przyjąć, że dniem wniesienia żądania o zadośćuczynienie w związku z naruszeniem dóbr osobistych Powodów jest dzień 27 sierpnia 2008 r. Wprawdzie pismem z dnia 6 października 2008 r. pełnomocnik powodów cofnął i zrzekł się roszczenia w postaci przeprosin oraz zasądzenia kwoty 150 000 na cel społeczny (Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy), ale ustawodawca dopuszcza w <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 KC</xLexLink> kumulację roszczeń. Spór w doktrynie dotyczący tej kumulacji rozstrzygnęła ostatecznie uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2008 r., zgodnie z którą „w razie naruszenia dobra osobistego kumulacja roszczeń przewidzianych w <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 KC</xLexLink> jest dopuszczalna” (III CZP 31/08, OSNC 2009/3/36, Biul. SN 2008/9/4).</xText>
<xText>Mając na uwadze istnienie adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zawinionymi działaniami personelu szpitala a stanem urodzeniowym dziecka i jego śmiercią oraz pomiędzy śmiercią dziecka a krzywdą Powodów, należało przychylić się do żądania pozwu odnośnie zasądzenia na rzecz Powodów od Pozwanego <xAnon> Szpitala (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> (następca prawny: Województwo <xAnon> (...)</xAnon>) kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia następnego po dniu wniesienia tej części powództwa (wniesione dnia 28 sierpnia 2008 r.) do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią syna.</xText>
<xText>Kwota 150 000 złotych nie jest, zdaniem Sądu, kwotą wygórowaną. Sąd podziela opinię strony powodowej (k. 292), że „gwałtowne zerwanie więzi rodzinnych poprzez niespodziewaną śmierć dziecka powoduje po stronie jego rodziców nieopisany ból i cierpienie, stanowiące ich krzywdę. W przypadku Powodów poczucie dodatkowo potęguje fakt, że w wyniku błędów i nieprawidłowości w przebiegu porodu zmarł ich długo wyczekiwany i upragniony syn, zwłaszcza w świetle prawidłowego przebiegu ciąży i jej niespodziewanego, tragicznego zakończenia”. Intensywność więzi rodzinnych między Powodami i ich synem oraz bardzo wysoki stopień ich cierpienia znalazły potwierdzenie w wyjaśnieniach złożonych przez Powodów na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2014 r.</xText>
<xText>Sąd zasądził każdemu z Powodów połowę dochodzonej kwoty (po 75 000 zł), ponieważ, wbrew wnioskom strony powodowej, niemożliwe było jej solidarne zasądzenie. Zgodnie z dyspozycją <xLexLink xArt="art. 369" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 369 KC</xLexLink>, zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. W niniejszej sprawie brak więc podstaw do solidarnego zasądzenia dochodzonej kwoty. Krzywda została wyrządzona deliktem obojgu Powodom i należy się im zadośćuczynienie z osobna. Sąd zważył, że ich krzywda była równa. Co więcej, solidarności nie może uzasadniać charakter roszczenia pieniężnego. Świadczenie pieniężne jest bowiem świadczeniem podzielnym, co znajduje podstawę w <xLexLink xArt="art. 379;art. 379 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 379 § 2 KC</xLexLink>: świadczenie jest podzielne, jeżeli może być spełnione częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości.</xText>
<xText>Sąd przychylił się również do żądania solidarnego zasądzenia na rzecz Powodów kwoty 4 400 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 30 października 2007 r. tytułem odszkodowania za wydatki poniesione w związku z opieką nad dzieckiem oraz jego śmiercią. Sąd, uznając winę Pozwanego również w tym zakresie, uznał słusznym zwrot przez Pozwanego utraconych zarobków Powoda <xAnon>R. O.</xAnon> (urlop bezpłatny w celu opieki nad dzieckiem, skutkujący utratą zarobków w kwocie 1 000 zł), kosztów pogrzebu dziecka (400 zł) oraz nagrobka (3 000 zł). Z uwagi na wspólność majątkową małżeńską Powodów, Sąd zasądził odszkodowanie solidarnie. Okoliczność utraty zarobku Powoda <xAnon>R. O.</xAnon> oraz poniesienia kosztów pogrzebu i nagrobka została wykazana przez stronę powodową odpowiednimi dokumentami. Sąd dał im wiarę, ich prawdziwość nie była kwestionowana przez stronę pozwaną.</xText>
<xText>Z uwagi na fakt cofnięcia przez stronę powodową następujących żądań: przeprosin, zasądzenia kwoty 150 000 zł na cel społeczny, zasądzenia kwoty 1 600 zł oraz zasądzenia kwoty 520 zł, wraz ze zrzeczeniem się wymienionych roszczeń, Sąd umorzył postępowanie co do tych roszczeń.</xText>
<xText>Bezpośrednio przed zamknięciem rozprawy, na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2014 r., pełnomocnik Pozwanego podniósł zarzut przedawnienia na podstawie <xLexLink xArt="art. 442;art. 442 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442 § 1 KC</xLexLink> według zasad sprzed nowelizacji <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Kodeksu cywilnego</xLexLink>, która weszła w życie w dniu 10 sierpnia 2007 r. Zarzut został uszczegółowiony pismem z dnia 17 lutego 2014 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 17 lutego 2014 r. Zgodnie ze stanowiskiem Pełnomocnika Pozwanego, do przedmiotowej sprawy stosuje się przepisy sprzed nowelizacji, tj. <xLexLink xArt="art. 442;art. 442 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442 § 1 KC</xLexLink>, obecnie już nieobowiązujący. Przepis ten posiadał następującą treść: „<xLexLink xArt="art. 442(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 1</xLexLink>. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.” Przepis ten został zastąpiony <xLexLink xArt="art. 442(1);art. 442(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442<xSUPx>1</xSUPx> § 1 KC</xLexLink> o następującej treści: „<xLexLink xArt="art. 442(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 1</xLexLink>. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.”</xText>
<xText>Zdaniem Pozwanego, roszczenie powodów przedawniło się na podstawie <xLexLink xArt="art. 442" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442 KC</xLexLink> przed datą 10 sierpnia 2007 r. Dziecko Powodów zmarło 10 kwietnia 2004 r. zaś powództwo o zasądzenie zadośćuczynienia w związku z naruszeniem dóbr osobistych zostało wniesione do Sądu nie wcześniej niż 24 września 2007 r.</xText>
<xText>Sąd nie wziął pod uwagę zarzutu przedawnienia. Korzystając z zarzutu przedawnienia należy bowiem mieć na uwadze <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 KC</xLexLink>, stanowiący, iż nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego<xIx>. </xIx>Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.</xText>
<xText>Analizując postępowanie Pozwanych, należy uwzględnić fakt, że zarzut przedawnienia został podniesiony bezpośrednio przed zamknięciem rozprawy. W całym toku postępowania, które trwało ponad 7 lat, pełnomocnik Pozwanego nie skorzystał z tego zarzutu. Choć zarzut przedawnienia ma bronić utrwalonej sytuacji w obrocie, w tej sytuacji Pozwany cały czas aktywnie uczestniczył w sporze, nie podnosząc tego zarzutu. Powodowie także nie uważali zaistniałej sytuacji za utrwaloną, jeszcze przed upływem okresu przedawnienia aktywnie działali na rzecz znalezienia osoby winnej śmierci ich syna.</xText>
<xText>W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażony został pogląd, że kolizję wartości przejawiającej się w pewności stosunków prawnych, chronionej instytucją przedawnienia, oraz wartości, jaką stanowi prawo pokrzywdzonego do uzyskania ochrony prawnej naruszonego dobra, można w wyjątkowych wypadkach rozwiązywać za pomocą klauzuli zawartej w <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 KC</xLexLink> Sąd może zatem nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia dochodzonego roszczenia, jeżeli podniesienie przez dłużnika zarzutu przedawnienia nastąpiło w okolicznościach objętych hipotezą <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 KC</xLexLink> (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1993 r., III CZP 8/93, OSNC 1993, nr 9, poz. 153). Stanowisko to znalazło wyraz w licznych późniejszych orzeczeniach i obecnie można już uznać je za utrwalone (np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1997 r., I CKN 323/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 79, z dnia 7 czerwca 2000 r., III CKN 522/99, niepubl., z dnia 28 czerwca 2000 r., IV CKN 278/00, niepubl., z dnia 27 czerwca 2001 r., II CKN 604/00, OSNC 2002, nr 3, poz. 32, z dnia 8 listopada 2002 r., III CKN 1115/00, niepubl., z dnia 2 kwietnia 2003 r., I CKN 204/01, niepubl. i z dnia 7 listopada 2003 r., V CK 399/02, niepubl. oraz uchwała Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006 r., III CZP 84/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 114). W orzeczeniu z dnia 17 lutego 2006 r. (III CZP 84/05) Sąd Najwyższy podkreślił jednak, że, stosując <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 KC</xLexLink>, trzeba mieć na względzie szczególny charakter tego przepisu, wynikający z użycia w nim klauzul generalnych. Przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa, rozstrzygające znaczenie mają okoliczności konkretnego wypadku, zachodzące po stronie poszkodowanego oraz osoby zobowiązanej do naprawienia szkody. W szczególności ma znaczenie charakter uszczerbku, jakiego doznał poszkodowany, przyczyna opóźnienia w dochodzeniu roszczenia i czas jego trwania.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie za uznaniem zarzutu przedawnienia za nadużycie prawa przemawia fakt, iż wyrok byłby społecznie niesprawiedliwy, gdyby uwzględnić przedmiotowy zarzut. Powodowie stracili dziecko w wyniku ewidentnych zaniedbań, jakie miały miejsce na oddziale położniczym szpitala. Śmierć dziecka dla rodziców jest największą stratą, jaką mogą ponieść. Moralnie niesprawiedliwe byłoby pozostawienie ich bez żadnej rekompensaty. Mimo że dziecko przeżyło zaledwie 2 miesiące, między Powodami a ich synem powstała bardzo silna więź rodzicielska. Powodowie bardzo cieszyli się z trzeciego dziecka, zwłaszcza, że był to pierwszy syn (Powodowie posiadają dwie starsze córki).</xText>
<xText>Należy mieć również na uwadze okoliczności zachodzące po stronie zobowiązanej. Po pierwsze, zarzut przedawnienia został podniesiony w ostatniej możliwej chwili. Po drugie, w dniu przyjęcia Powódki do <xAnon> Szpitala (...)</xAnon> oraz w dniu porodu na oddziale położniczym panował chaos. Lekarze prowadzący ciążę Powódki w niewielkim stopniu interesowali się jej stanem. W ciągu kluczowych trzech godzin, jakie upłynęły od poranka do decyzji o ukończeniu porodu nikt nie interesował się Powódką ani nie mierzył tętna płodu. Jak wynika z opinii biegłego <xAnon>R. D. (2)</xAnon>, „nieprawidłowa analiza, lub raczej brak analizy zapisów kardiotokograficznych wykonywanych w trakcie pobytu pacjentki na sali porodowej, przyczynił się do opóźnienia decyzji o konieczności ukończenia porodu, co w konsekwencji przyczyniło się do urodzenia dziecka w skrajnie ciężkiej zamartwicy”. Co więcej, w orzeczeniu Okręgowego Sądu Lekarskiego w <xAnon>W.</xAnon> z dnia 16 listopada 2006 r. (sygn. akt 33/06) znajduje się uwaga: „niejako na marginesie postępowanie wykazało, że w marcu 2004 r. w <xAnon> Szpitalu (...)</xAnon> (a w każdym razie w Oddziale Położniczo – Ginekologicznym tego szpitala) musiał panować wyjątkowo głęboki chaos organizacyjny, skoro nie sposób ustalić, kto za i za co właściwie był wtedy odpowiedzialny”. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Lekarski w <xAnon>W.</xAnon> w orzeczeniu z dnia 16 kwietnia 2007 r. (sygn.. akt 5/07): <xIx>„</xIx>(…) Naczelny Sąd Lekarski podziela stanowisko Sądu I instancji, że (…) dowody wskazują na to, iż poród był prowadzony obiektywnie nieprawidłowo (…)<xIx>”</xIx>. Takie stwierdzenia organów postępowania dyscyplinarnego świadczą o daleko posuniętej dezorganizacji panującej wówczas w szpitalu. W ocenie Sądu, Powodowie ponieśli najdotkliwszą stratę w wyniku nieładu w pozwanej placówce i braku hierarchicznej struktury personalnej i jasno określonych zasad podległości. Społecznie niesprawiedliwe byłoby więc pozostawienie zaniedbań skutkujących śmiercią dziecka bez odpowiedniej rekompensaty.</xText>
<xText>Powodowie w swoich działaniach nie pozostawali bezczynni. W wyniku wydarzeń, jakie miały miejsce w pozwanym szpitalu, na skutek skargi Powodów wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne przed Okręgowym Sądem Lekarskim w <xAnon>W.</xAnon> przeciwko lekarzowi, który przyjmował Powódkę. Wynika z tego, iż Powodowie nie byli bierni w dochodzeniu swych praw – poszukiwali osoby odpowiedzialnej za nadzór nad Powódką i jej zmarłym dzieckiem. Powodowe czekali na ukończenie postępowania dyscyplinarnego, by móc pozwać osobę winną zaniedbań. Wówczas osobę uznaną winną mogliby na podstawie <xLexLink xArt="art. 442;art. 442 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442 § 1 KC</xLexLink> pozwać jako obowiązaną do naprawienia szkody. Działali oni w zaufaniu do instytucji sądownictwa dyscyplinarnego, co opóźniło dochodzenie roszczeń przed sądem powszechnym. Powodowie są ludźmi prostymi, którzy jak zostało wskazane powyżej, podjęli czynności w celu egzekwowania swoich roszczeń w zakresie swojej wiedzy. Jak stwierdził w wyroku z dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - V Wydział Cywilny (V ACa 1018/12), „fakt zamieszkiwania przez rodziców powódki w małej miejscowości może skutkować <<strukturalną niewiedzą>> o możliwości dochodzenia roszczeń. Ponadto, brak takiej świadomości może także przemawiać za uznaniem, że zarzut przedawnienia podniesiony przez stronę pozwaną stanowi nadużycie prawa”. Sąd zważył, że z podobną sytuacją ma do czynienia w niniejszym postępowaniu.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie Powodowie wnieśli odwołanie do Naczelnego Sądu Lekarskiego. Takie postępowanie stanowi dowód wytrwałości w ustaleniu winnego zaniedbań i dochodzeniu swoich praw. Korzystali oni z drogi, jaka wydawała się im najbardziej logiczna – do zaniedbań doszło w szpitalu, należało więc ustalić osobę odpowiedzialną, która była zatrudniona w szpitalu, i od niej dochodzić odszkodowania. Sam sąd dyscyplinarny, mimo uniewinnienia jednego z lekarzy, doradzał Rzecznikowi Praw Pacjenta kontynuowanie postępowania w sprawie i podejmowanie prób zidentyfikowania lekarza, o którym mowa w zeznaniach Powódki (orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego w <xAnon>W.</xAnon> z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt 45/08). Stanowisko to podzielił także Naczelny Sąd Lekarski (orzeczenie z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt 5/07). Powodowie, będąc ludźmi prostymi, kierowali się wskazówkami udzielonymi im przez instytucje publiczne. W orzeczeniu Okręgowego Sądu Lekarskiego w <xAnon>W.</xAnon> z dnia 16 listopada 2006 r. (sygn. akt 33/06) znajduje się uwaga, iż Państwo <xAnon>O.</xAnon> niezależnie od postępowania dyscyplinarnego mogą skierować powództwo przeciwko <xAnon> Szpitalowi (...)</xAnon>. Dlatego też Powodowie w dniu 2 stycznia 2007 r. skierowali pozew do Sądu Rejonowego w Legionowie (postanowieniem przekazano sprawę Sądowi Okręgowemu Warszawa – Praga w Warszawie ze względu na <xLexLink xArt="art. 17;art. 17 pkt. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 17 pkt. 1 KPC</xLexLink>). Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2007 r. Przewodniczący SO Warszawa – <xAnon>P.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> zarządził zwrot pozwu na postawie <xLexLink xArt="art. 130;art. 130 § 1;art. 130 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 130 § 1 i 2 KPC</xLexLink> z powodu niewykonania zarządzenia z dnia 9 lipca 2007 r. Analizując te zdarzenia trzeba mieć na względzie to, iż Państwo <xAnon>O.</xAnon> działali samodzielnie, a nie przy pomocy fachowego pełnomocnika, toteż podejmowali działania prawne w zakresie posiadanej przez siebie wiedzy. Krzywdzące byłoby uwzględnienie zarzutu przedawnienia, skoro, mimo że formalnie nieprawidłowo, to jednak Powodowie wykazywali staranność i wysoką aktywność w dochodzeniu roszczenia, jednakże powodowie sa prostymi, skromnymi ludźmi, mniemającymi wykształcenia prawniczego. Dopiero ustanowienie przez Sad pełnomocnika z urzędu doprowadziło do uporządkowania ich oczekiwań, co znalazło wyraz w pismach procesowych, w których wniesiono o zasadzenie zadośćuczynienia na ich rzecz, a cofnięto żądania zasądzenia kwoty 150.000 zł na cel społeczny i żądania odszkodowania w tejże kwocie prawdopodobnie mylonego z żądaniem zadośćuczynienia za cierpienia psychiczne wywołane śmiercią dziecka. W tym kontekście oddalenie powództwa, przy tak ustalonym stanie faktycznym, tylko z przyczyn formalnych powinno budzić społeczny sprzeciw, jako że orzeczenie byłoby po prostu niesprawiedliwe. Ponadto, jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r. ( I CSK 238/11) przyjęcie przez sądy <xIx>meriti</xIx> sprzeczności zarzutu przedawnienia z zasadami współżycia społecznego należy do kategorii ocennych i wobec tego może mieć miejsce jedynie wyjątkowo. Sąd winien ocenić, czy okoliczności w rozstrzyganej sprawie dają podstawę do usprawiedliwienia opóźnienia w dochodzeniu spornego roszczenia, które to opóźnienie nie jawi się też jako nadmierne. W omawianej sprawie opóźnienie w dochodzeniu roszczenia nie jest nadmierne – pozew został skutecznie wniesiony ok. 1,5 roku po upływie terminu przedawnienia. Dodatkowo, Powodowie przez cały czas liczyli na skuteczność postępowania dyscyplinarnego.</xText>
<xText>Stwierdzanie przez sądy nadużycia prawa w sytuacji skorzystania z zarzutu przedawnienia ma charakter uznaniowy (zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 13 września 2012 r. V CSK 409/11 – „przyjęcie, że w danej sprawie z uwagi na całokształt okoliczności, skorzystanie z zarzutu przedawnienia stanowi nadużycie prawa podmiotowego ma charakter uznaniowy, a wobec tego jest przejawem dyskrecjonalnej władzy sądu meriti”)<xIx>. </xIx>Sąd ma obowiązek jasno wskazać, jakie zasady współżycia społecznego zostały naruszone. Zasady współżycia społecznego w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 KC</xLexLink> są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie. Dlatego dla zastosowania <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 k.c.</xLexLink> konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okoliczności danego wypadku w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1994 r. sygn. akt II CRN 127/94).</xText>
<xText>Z powyższych względów, po rozważaniu wszelkich aspektów, Sąd w przedmiotowej sprawie zdecydował o zastosowaniu <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 KC.</xLexLink> Nieuwzględnienie tego przepisu skutkowałoby naruszeniem zasad współżycia społecznego przejawiających się m.in. zaufaniem do instytucji udzielających opieki medycznej. Powodowie nie spodziewali się, że szpital – miejsce, gdzie powinna być świadczona pomoc – stanie się miejscem ich życiowej tragedii. Państwo <xAnon>O.</xAnon> jechali tam z nadzieją, że urodzi się im zdrowy syn, ponieważ cała ciąża przebiegała bez komplikacji (Powódka regularnie uczęszczała na badania kontrolne). Tymczasem, ze względu na panującą dezorganizację oraz brak nadzoru nad Powódką, przez zaniedbanie personelu pozwanego szpitala, Państwo <xAnon>O.</xAnon> doznali cierpienia i żyli w niepewności co do dalszego stanu zdrowia dziecka. Konsekwencją chaosu na oddziale położniczym była śmierć dziecka i ogromny ból rodziców.</xText>
<xText>Kolejną z naruszonych zasad współżycia społecznego jest potrzeba stabilizacji stosunków w rodzinie. Powodowie oczekiwali dziecka, czynili przygotowania w związku z przyjściem na świat potomka, cieszyli się, że będzie to ich pierwszy syn. Cała ciąża przebiegała prawidłowo, toteż nie było jakichkolwiek objawów, że dziecko może urodzić się chore lub w najgorszym wypadku martwe. Cała ich radość została zburzona przez to, że nikt z personelu szpitala nie interesował się Powódką ani tętnem dziecka, co w konsekwencji doprowadziło do urodzenia <xAnon>D. O.</xAnon> w ciężkiej zamartwicy i jego śmierci.</xText>
<xText>Za pominięciem zarzutu przedawnienia przemawia także postępowanie Pozwanych. W całym toku sporu uczestniczyli oni aktywnie stawiając się na posiedzeniach, składając pisma procesowe oraz materiał dowodowy. Podniesienie zarzutu przedawnienia bezpośrednio przed zamknięciem ostatniej rozprawy stanowi w kontekście całej sprawy oczywiste nadużycie prawa. Przez cały okres toczącego się postępowania strona pozwana miała możliwość skorzystania z tego zarzutu, jednak nie uczyniła tego. Tym samym Powodowie również czynnie angażowali się w spór, mając nadzieję na korzystny dla nich wyrok.</xText>
<xText>Mając powyższe na uwadze, Sąd zajął stanowisko, iż podniesienie zarzutu przedawnienia przez stronę Pozwaną stanowiło nadużycie prawa na podstawie <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 KC.</xLexLink></xText>
<xText>Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (<xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 KPC</xLexLink>), strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, na które składają się koszty sądowe oraz zryczałtowane ustawowo koszty zastępstwa procesowego. W myśl zaś <xLexLink xArt="art. 2;art. 2 ust. 1" xIsapId="WDU20051671398" xTitle="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych" xAddress="Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398">art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</xLexLink> (dalej: UKSSP), kosztami sądowymi są opłaty oraz wydatki. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 ust. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 13 ust. 1</xLexLink> UKSSP w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 UKSSP, od pozwu w sprawie o prawa majątkowe pobiera się opłatę stosunkową, wynosi ona 5 % wartości przedmiotu sporu. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 13 § 1 KPC</xLexLink>, w sprawach o roszczenia pieniężne, zgłoszone choćby w zamian innego przedmiotu, podana kwota pieniężna stanowi wartość przedmiotu sporu. W niniejszym postępowaniu po licznych modyfikacjach żądania pozwu ostateczną opłatę sądową należało więc pobrać od żądania zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 150 000 zł oraz żądania zasądzenia odszkodowania w kwocie 4 400 zł. Należne opłaty sądowe wyniosły więc odpowiednio 7 500 zł oraz 220 zł, co sumuje się do kwoty 7 720 zł. Do tej sumy należy też zaliczyć wydatki, tj. w niniejszym postępowaniu koszt opinii biegłego sądowego <xAnon>R. D. (2)</xAnon> (1240,95 zł) – zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 3 UKSSP.</xText>
<xText>Z uwagi na fakt, że Powodowie w niniejszym postępowaniu byli zwolnieni od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości (na mocy postanowienia tut. Sądu z dnia 2 października 2007 r.), koszty te tymczasowo obciążyły Skarb Państwa (zgodnie z dyspozycją <xLexLink xArt="art. 100;art. 100 ust. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 ust. 1</xLexLink> UKSSP). Zgodnie zaś z dyspozycją <xLexLink xArt="art. 113;art. 113 ust. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 113 ust. 1</xLexLink> UKSSP, kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Z uwagi na treść <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 KPC</xLexLink>, całością kosztów procesowych należało obciążyć Pozwanego, gdyż w całości przegrał proces.</xText>
<xText>Z uwagi na zaistnienie w toku postępowania następstwa procesowego, tj. wstąpienia do postępowania Województwa <xAnon> (...)</xAnon> jako następcy Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej pod nazwą <xAnon> Wojewódzki Szpital (...)</xAnon> (w związku z likwidacją tego ostatniego), wszystkie kwoty zasądzono ostatecznie od Województwa <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Sąd oddalił wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, z uwagi na brak stosownego oświadczenia w trybie <xLexLink xArt="§ 16" xIsapId="WDU20021631349" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349">par. 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej prze Radce prawnego ustanowionego z urzędu</xLexLink>.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Agnieszka Gradowska-Okrój
| null |
[
"Agnieszka Gradowska-Okrój"
] |
[
"art. 415kc i art. 442kc"
] |
Dariusz Rzepczyński
|
sekretarz sądowy Przemysław Baranowski
|
Dariusz Rzepczyński
|
[
"Błąd Lekarski"
] | 17
|
Sygn. akt I C 1185/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 lutego 2014 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:SSO Agnieszka Gradowska-Okrój
Protokolant:sekretarz sądowy Przemysław Baranowski
po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 roku w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwaR. O.iI. O.
przeciwko Województwu(...)jako następcyWojewódzkiego Szpitala (...)ZOZ
z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanejTowarzystwa (...) S.A.V.(...)
o zapłatę
1
zasądza od Województwa(...)jako następcyWojewódzkiego Szpitala (...)ZOZ na rzeczR. O.kwotę 75.000 (siedemdziesiąt pięć tysięcy)zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 sierpnia 2008r. do dnia zapłaty;
2
zasądza od Województwa(...)jako następcyWojewódzkiego Szpitala (...)ZOZ na rzeczI. O.kwotę 75.000 (siedemdziesiąt pięć tysięcy)zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 sierpnia 2008r. do dnia zapłaty:
3
zasądza od Województwa(...)jako następcyWojewódzkiego Szpitala (...)ZOZ solidarnie na rzeczR. O.iI. O.kwotę 4.400 (cztery tysiące czterysta) zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 30 października 2007 r. do dnia zapłaty;
4
umarza postępowanie co do żądania przeproszenia, zasądzenia kwoty 150.000 zł na cel społeczny, 2120 zł tytułem odszkodowania;
5
w pozostałym zakresie powództwo oddala;
6
zasądza od Województwa(...)jako następcyWojewódzkiego Szpitala (...)ZOZ na rzecz Skarbu Państwa Prezesa Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie kwotę 1240,95 ( jeden tysiąc dwieście czterdzieści 95/100) zł tytułem kosztów opinii biegłych oraz kwotę 7.720 (siedem tysięcy siedemset dwadzieścia) zł tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powodowie byli zwolnieni;
7
oddala wniosek pełnomocnika powodów o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego świadczonego z urzędu.
Sygn. akt I C 1185/12
UZASADNIENIE
W dniu 2 stycznia 2007 r.R. O.iI. O.wystąpili o zasądzenie odSzpitala (...)wW.(dalejSzpital): odszkodowania w kwocie 150.000 zł w granicachart. 446 § 1 kc, zadośćuczynienia za krzywdę na zasadzieart. 448 kcw kwocie 150.000 zł i przeprosin na swoją rzecz przed Sądem za doznaną krzywdę.
W uzasadnieniu wskazano, że Powódka w marcu 2004 r. przebywała na Oddziale Położniczo-GinekologicznymSzpitala (...)wW., spodziewając się porodu. Ciężarna i płód byli w bardzo dobrym stanie. Po podaniu kroplówki oksytocynowej pojawiła się nieregularna czynność macicy. Początkowo tętno płodu wynosiło 140/min. Prowadzono zapis KTG, z którego wynika, że między godz. 9:20 a 11:30 pięciokrotnie wystąpiły zwolnienia tętna płodu. Fakt zwolnienia tętna nie został odnotowany w kartogramie i historii choroby. W czasie między 12:30 a 12:45 w kartogramie zanotowano po raz pierwszy wahania tętna płodu (90-120/min.), a w historii choroby zwolnienie tętna do godz. 12:40 do 80/min., przy czym nie ulegało ono wyrównaniu po skurczu. Wtedy też decydowano na odłączenie kroplówki właśnie z powodu zwolnienia tętna płodu i na podłączenie tlenu. Główka płodu była ułożona już głęboko w miednicy. Wobec zagrażającej zamartwicy wewnątrzmacicznej podjęto decyzję o zakończeniu porodu przy pomocy próżnociągu. W wyniku porodu przy użyciu próżnociągu, urodziło się dziecko płci męskiej (D. O.), będące w ciężkiej zamartwicy (1 punkt w skali Apgar). Mimo leczenia, dziecko zmarło dnia 10 kwietnia 2004 r.
W piśmie z dnia 23 lipca 2007 r. Powodowie sprecyzowali treść i formę publikacji przeprosin.
Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 23 października 2007 r. sprawę o sygn. I C 518/07 i o sygn. I C 1045/07 połączono do wspólnego rozpoznania pod sygn. I C 518/07.
W odpowiedzi na pozew z dnia 18 grudnia 2007 r. pełnomocnikWojewódzkiego Szpitala (...)wniósł o: oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od Powodów na rzecz Pozwanego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu potwierdzono fakty przytoczone przez Powodów w pozwie. Zakwestionowano jednak zasadność zasądzenia odszkodowania, zarówno co do zasady, jak i co do kwoty (z uwagi na niewykonanie obowiązków wynikających z ciężaru dowodowego). Odwołując się do treściart. 446 § 1 KC, zakwestionowano też zasadność zasądzenia na rzecz powodów zadośćuczynienia. Wskazano, że w zamkniętym katalogu roszczeń zart. 446brak roszczenia o zadośćuczynienie, a w polskim prawie nie przewidziano zadośćuczynienia dla pośrednio poszkodowanych w przypadku śmierci osoby bliskiej.
Pismem z dnia 4 stycznia 2008 r. strona pozwana wniosła o zawiadomienie i wezwanie do wzięcia udziału w procesieTowarzystwa (...) S.A.(od dnia 5 lutego 2008 r. podfirmą Towarzystwo (...) S.A.) („Interwenient uboczny”). Jako podstawę wskazano fakt zawarcia przez Pozwanego z Interwenientem ubocznym umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2004 r., Powódka zaś przebywała w Szpitalu w tym okresie.
Interwenient uboczny zgłosił interwencję w piśmie z dnia 12 lutego 2008 r. W interwencji wniesiono o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.
Podczas posiedzenia w dniu 7 lutego 2008 r. PowódR. O.sprecyzował, że domaga się zasądzenia od Pozwanego kwoty 150 000 zł na cel społeczny – Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy, przeprosin o określonej formie oraz solidarnie odszkodowania w kwocie 150 000 zł, w tym za zakupy na rzecz dziecka, jego pochówek oraz dojazdy do szpitala. Powód zapewnił też, że razem z żoną nie są w stanie opłacić zawodowego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2008 r. Sąd ustanowił dla Powodów pełnomocnika z urzędu.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2008 r. (złożonym na posiedzeniu w dniu 28 sierpnia 2008 r.) pełnomocnik Powodów zmodyfikował żądanie pozwu. Wniósł o zasądzenie na rzecz powodów kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią syna oraz o zasądzenie na rzecz Powodów– kwoty 6 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za koszty poniesione w związku z opieką i pochówkiem zmarłego syna.
Podczas posiedzenia w dniu 28 sierpnia 2008 r. pełnomocnik Powodów cofnął żądanie zasądzenia kwoty 150 000 na cel społeczny ((...)) wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. Na rozprawie oraz w piśmie z dnia 10 września 2008 r. strona powodowa wskazała podstawę prawna dochodzonego roszczenia – przepisyart.415 kci446 kc, a także 446par.4 kcdochodzonego odszkodowania, przedstawiając jednocześnie rachunki dokumentujące większość z poniesionych wydatków. Pismem z dnia 6 października 2008 r. pełnomocnik Powodów cofnął i zrzekł się roszczenia w postaci przeprosin oraz zasądzenia kwoty 150 000 na cel społeczny (Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy).
W piśmie z dnia 2 listopada 2010 r. strona powodowa częściowo zmodyfikowała swoje żądania i wniosła o: zasądzenie na rzecz Powodów od Pozwanego kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią syna spowodowaną zawinionym działaniem personelu szpitala, zasądzenie na rzecz Powodów od Pozwanego kwoty 4 400 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za koszty poniesione w związku z opieką i pochówkiem zmarłego syna, zasądzenie na rzecz Powodów od Pozwanego kwoty 520 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za spowodowanie pogorszenia wzroku PowódkiI. O.wskutek przeprowadzenia porodu siłami natury zamiast cesarskiego cięcia. Jako podstawę faktyczną i prawną dochodzonego roszczenia wskazano przepisyart.448 kcw zw. zart. 24 kci podniesiono, ze na skutek zawinionego działania pozwanego szpitala skutkującego śmiercią dziecka powodów doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów w postaci więzi rodzinnej, prawa do wychowywania potomstwa, prawa do posiadania rodziny i życia rodzinnego oraz przepisart.446 par 1 kcw zakresie dochodzonego odszkodowania.
Pismem z dnia 17 września 2012 r. pełnomocnik strony pozwanej poinformował, że, w związku z zakończeniem likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej pod nazwąWojewódzki Szpital (...), od dnia 1 października 2012 r. wszelkie zobowiązania tego podmiotu stają się zobowiązaniami Województwa(...).
Na rozprawie w dniu 10 lutego 2014 r. powodowie cofnęli powództwo o zasądzenie kwoty 520 zł (zgłoszone w pkt 3 pisma z dnia 4 listopada 2010 r., k. 287) wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w tym zakresie, cofnęli też wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego okulisty oraz cofnęli powództwo o zasądzenie odszkodowania w zakresie kwoty 1 600 zł wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w tym zakresie.
Na rozprawie 10 lutego 2014 r. po przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania powodów pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia.
W dniu 17 lutego 2014 r. do Sądu wpłynęło pismo strony pozwanej z dnia 17 lutego 2014 r., stanowiące załącznik do protokołu rozprawy z dnia 10 lutego 2014 r. W załączniku tym uargumentowano zarzut przedawnienia roszczeń powodów, zarzut braku podstawy prawnej roszczenia o zadośćuczynienie i zarzut nieudowodnienia wysokości szkody w majątku powodów, a także podniesiono i uargumentowano zarzut braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy porodem i zawinionymi działaniami personelu szpitala a śmiercią dziecka.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny;
W dniach 16 – 18 marca 2004 r. na Oddziale Położniczo – GinekologicznymSzpitala (...)wW.przyul. (...)przebywała pacjentkaI. O.będąca w chwili przyjęcia w 39 tygodniu ciąży. Podczas pobytu na sali porodowej, pacjentkę nadzorowali lek.R. K.oraz lek.D. T.. Odpowiedzialny za blok porodowy był lek.K. C., który przebywał na urlopie, a zastępował go lek.R. P.. Pacjentka do szpitala zgłosiła się w dniu 15 marca 2004 r., bez czynności skurczowej, z zachowanymi wodami płodowymi, z obrzękami kończyn dolnych oraz znaczną otyłością. Z powodu krótkowzroczności pacjentki oraz objawów E-gestozy, dnia 15 marca 2004 r. odbyła się konsultacja okulistyczna – stwierdzono u pacjentki brak przeciwwskazań okulistycznych do porodu siłami natury. Pacjentka miała w tym czasie prawidłowe ciśnienie oraz napięcie macicy. Płód również miał właściwe (miarowe 140/min.) tętno, a pacjentka odczuwała ruchy płodu prawidłowo.
Pacjentkę o godz. 8:00 przyjęto do sali porodowej w celu wykonania testu oksytocynowego. O 8:25 podłączono kroplówkę z oksytocyny. Po podaniu kroplówki pojawiła się nieregularna czynność macicy. Początkowo tętno płodu wynosiło 140/min. Prowadzono zapis KTG, z którego wynika, że między godz. 9:20 a 11:30 pięciokrotnie wystąpiły zwolnienia tętna płodu (dwukrotnie do 80-90/min. między 9:20 a 9:30, do 70/min. o 9:40, do 90/min. o 10:05 i między 11:20 a 11:25). Fakt zwolnienia tętna nie został odnotowany w kartogramie i historii choroby. W czasie między 12:30 a 12:45 w kartogramie zanotowano po raz pierwszy wahania tętna płodu (90-120/min.), a w historii choroby zwolnienie tętna do godz. 12:40 do 80/min. przy czym nie ulegało ono wyrównaniu po skurczu. Wtedy też decydowano na odłączenie kroplówki właśnie z powodu zwolnienia tętna płodu i na podłączenie tlenu. Główka płodu była już ułożona w miednicy. Wobec zagrażającej zamartwicy wewnątrzmacicznej podjęto decyzję o zakończeniu porodu przy pomocy próżnociągu. Decyzję tę podjął drK. W., który został wezwany na salę porodową na prośbę młodszego kolegi. W wyniku porodu przy użyciu próżnociągu, urodziło się dziecko płci męskiej, będące w ciężkiej zamartwicy. Chłopiec dostał 1 punkt w skali Apgar.
Pomimo intensywnego leczenia dziecko pozostawało w skrajnie ciężkim stanie. 17 marca 2014 r. zostało odesłane na OIOM w(...) Szpitalu (...)przyul. (...)wW.. U chłopca rozpoznano ciężką zamartwicę wewnątrzmaciczną i okołoporodową, niewydolność oddechową i krążenia, drgawki, podejrzenie wylewu do nadnerczy i OUN, zakażenie płodowe oraz zaburzenia metaboliczne. Podczas pobytu na OIOM ostatecznie rozpoznano wstrząs niedotlenieniowy, ciężką zamartwicę urodzeniową, niedotlenieniowe uszkodzenie mózgu (bez cech wylewu do OUN ani innych zmian ogniskowych) oraz wrodzony brak grasicy.
W wyniku nagłego zatrzymania krążenia dzieckoI.iR. D. (1)O.zmarł dnia 10 kwietnia 2004 r.
Nowonarodzony syn miał być trzecim dzieckiem powodów, którzy mają jeszcze dwie córki:K., która ma 16 lat i jest dzieckiem niepełnosprawnym oraz 12- letniąW.. Trzecia ciąża nie była planowana, jednak powodowie cieszyli się, ze ponownie zostaną rodzicami, tym bardziej, gdy podczas badania USG okazało się, że urodzi się chłopiec. Miało to szczególne znaczenie dlaR. O., który liczył na to że syn będzie spadkobiercą nazwiska. Powódka przez całą ciąże regularnie poddawała się badaniom lekarskim.
Po porodzie dziecko zostało zabrane na oddział intensywnej terapii. Powódka nie była informowana, co się z dzieckiem dzieje. Otrzymała tylko informację, że podczas porodu doszło do komplikacji i dziecko jest w inkubatorze. Po porodzie powódkę umieszczono w czteroosobowej Sali, na której przebywały inne matki z dziećmi. Powodowie mieli możliwość zobaczenia dziecka, które leżało w inkubatorze podłączone do licznych urządzeń. Nie mieli możliwości wzięcia go na ręce i przytulenia. Początkowo powódka nie była informowana o stanie zdrowia dziecka z uwagi na przeciwwskazania psychologa, który powódkę konsultował podczas pobytu w pozwanym szpitalu. Stan dziecka był na tyle zły, że powód zdecydował się na ochrzczenie chłopca w szpitalu. O stanie dziecka powodowie zostali poinformowani przy podpisywaniu zgody na transport noworodka doSzpitala (...)naul. (...). Powódka początkowo nie chciała wyrazić na to zgody, była załamana, zdezorientowana, w złym stanie psychicznym. Ostatecznie za namowa męża powódka wyraziła zgodę. W szpitalu naul. (...)powodowie uzyskali informację, że stan syna jest krytyczny, w każdej chwili dziecko może umrzeć. Powodowie codziennie przyjeżdżali do syna, w opiece nad pozostałymi dziećmi pomagali rodzice powodów.R. O.wziął bezpłatny urlop w pracy, aby móc codziennie wraz z żoną przebywać u syna lub opiekować się dziećmi. W tym czasie stan zdrowia małoletniegoD.był zmienny, były okresy, że powodowie nabierali nadziei, że dziecko przeżyje. Jednocześnie mieli świadomość, ze z uwagi na uszkodzenie mózgu, o ile przeżyje, dziecko będzie niepełnosprawne w znacznym stopniu. Liczyli się też z tym, że w każdej chwili mogli otrzymać tez telefon ze szpitala z informacja o śmierci syna. Okres ten był niezwykle trudny dla powodów, a szczególnie dla powódki, która jednocześnie musiała sprawować opiekę nad dwójką pozostałych w domu dzieci. Po śmierci dziecka powódka korzystała z pomocy psychologa. Mąż próbował namówić ją na kolejna ciąże, aleI. O.zdecydowanie odmawia, obawiając się ponownych komplikacji. Do dziś powodowie nie otrząsnęli się po śmierci dziecka, o czym świadczyły emocje towarzyszące im podczas składania zeznań.
PaństwoO.złożyli skargę do Okręgowego Sądu Lekarskiego wW.. Na skutek skargi wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne przeciwko lek.R. K., który przyjmował pacjentkęI. O.na oddział wSzpitalu (...). Przedmiotowe postępowanie zakończyło się uznaniem lek.R. K.za niewinnego zarzucanego mu przewinienia zawodowego (sygn. akt 33/06). Stanowisko to zostało następnie potwierdzone w orzeczeniu Naczelnego Sądu Lekarskiego wW.(sygn. akt 5/07).
Następnie w 2008 r. toczyło się postępowanie przeciwko lek.R. P.wszczęte przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej działającego przy Okręgowej Izbie Lekarskiej wW.. Zarzuty dotyczyły przewinienia z art. 8 Kodeksu Etyki Lekarskiej w zabiegu zart. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, a mianowicie tego, iż lek.R. P.będąc odpowiedzialnym za blok porodowyKatedry i Kliniki (...)wW., nie dopełnił obowiązku zapewnienia należytego nadzoru medycznego u rodzącejI. O., w ten sposób, że będąc poza blokiem porodowym, wykonując zabieg na bloku operacyjnym, nie wyznaczył odpowiedzialnego starszego lekarza bloku porodowego, co w konsekwencji doprowadziło do urodzenia dziecka w zamartwicy i jego śmierci . Okręgowa Izba Lekarska uznała lekarza niewinnym zarzucanego mu czynu (sygn. akt 45/08). Od orzeczenia tego Powodowie wnieśli odwołanie do(...)wW.. Po rozpoznaniu odwołania (sygn. akt 25/09)(...)wW.uchyliła orzeczenie i umorzyła postępowanie z powodu przedawnienia karalności zarzucanego czynu na postawie art. 51 ust. 4 ustawy o izbach lekarskich.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji lekarskiej dołączonej do niniejszej sprawy na (k.197-259, 327-328), opinii biegłego dr hab. med.R. D. (2)(k.348-352, 365-367, 614-615,616), dokumentów znajdujących się w aktach postepowania dyscyplinarnego OIL Ro-15/07: orzeczenia z 06 listopada 2008 wraz z uzasadnieniem opiniiprof. Z. K., orzeczenia z dnia 16 kwietnia 2007 r. wraz z uzasadnieniem :, zeznań świadków:R. K.k.612,D. T.k.615,M. W.k.617,K. W.k.639,W. S.k.640, zeznań powodów k.660v-673.
Sąd oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka lek.R. P.oraz o ponowne dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ginekologa-położnika. Sąd uznał te dowody za zbyteczne w związku z dostatecznym wyjaśnieniem tej części sprawy. Co więcej, strona pozwana nie potrafiła nawet wskazać, jakie okoliczności miałby wyjaśnić świadekP., jakie konkretnie fakty strona pozwana chciałaby wykazać zeznaniami tego świadka. Opinia biegłego ginekologa-położnika została już sporządzona, strona nie kwestionowała jej wiarygodności, wnosiła jedynie o jej uzupełnienie, co też biegły uczynił. Dodatkowo, biegły złożył też ustną opinię uzupełniającą, której strona pozwana nie kwestionowała w odpowiednim czasie.
Sąd zważył, co następuje.
Zgodnie zart. 448 KCw brzmieniu w dniu zaistnienia zdarzenia naruszającego dobra osobiste powodów tj. śmierci dziecka powodów w dniu 10 kwietnia 2004 r., jak również w dniu modyfikacji pierwotnego powództwa w dniu 27 sierpnia 2008 r., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
Katalog dóbr osobistych podlegających ustawowej ochronie ma charakter zbioru otwartego, a ich przykładowe wyliczenie znaleźć można wart. 23 KC.Do katalogu chronionych dóbr zaliczyć można z całą pewnością prawo do życia w rodzinie. Deliktowe naruszenie tego prawa związane ze śmiercią osoby najbliższej pociąga za sobą dolegliwości o wyjątkowej intensywności, których skutki rozciągają się na całe życie osoby dotkniętej stratą.
Dla zaistnienia odpowiedzialności deliktowej konieczne jest ustalenie trzech przesłanek: szkody, działania szkodzącego oraz związku przyczynowo-skutkowego łączącego dwa wcześniejsze elementy.
Syn PowodówD. O.,urodził się w dniu (...)Narodziny i śmierć syna Powodów w dniu 10 kwietnia 2004 są w niniejszym postępowaniu okolicznościami bezspornymi. Sąd ustalił te okoliczności na podst. Odpisu skróconego aktu urodzenia oraz Odpisu skróconego aktu zgonu (k. 6-7), dając wiarę tym dokumentom na podst.art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego(dalej:KPC)
Śmierć dziecka spowodowała u jego rodziców ogromne cierpienie. Jak wynika z wyjaśnień strony powodowej (złożonych przez Powodów podczas posiedzenia w dniu 10 lutego 2014 r.), ciąża miała wprawdzie charakter nieplanowany, ale rodzice przyjęli wiadomość o ciąży z zadowoleniem. Pierwszy w ich życiu syn miał być nie tylko spadkobiercą rodowego nazwiska, ale przede wszystkim podporą dla rodziców w podeszłym wieku. Powodowie wiązali więc z przyjściem dziecka na świat duże nadzieje. Ciąża była donoszona (poród w 39 tygodniu), przebiegała bez komplikacji. Powódka systematycznie przeprowadzała zalecane badania. Dowodzi tego przedstawiona dokumentacja medyczna oraz fakt, że Powódka uczestniczyła w Programie Opieki Nad Kobietą w Ciąży Niepowikłanej (k. 333).
Rodzice nawiązali silną więź emocjonalną z dzieckiem, znali jego płeć, nadali mu dwa imiona (D. N.). Okres opieki nad dzieckiem był dla nich czasem pełnym cierpienia, zmartwień i troski. Syn znajdował się w stanie bardzo ciężkim. Powodowie od chwili narodzin bardzo interesowali się dzieckiem – wypytywali lekarzy o jego stan, odwiedzali je codziennie w szpitalu (po 6-7 godzin dziennie), oboje nie pracowali w tym okresie. Nie zaniedbywali wykupywania zapisywanych przez lekarzy lekarstw. Ochrzcili dziecko zgodnie ze swoimi wierzeniami religijnymi. Systematycznie kupowali środki higieny osobistej dla dziecka.
Śmierć dziecka i zerwanie silnej więzi rodzinnej było dla Powodów bardzo ciężkim doświadczeniem, świadczącym o intensywności tej więzi. Wizyta w prosektorium i pogrzeb były dla nich połączone z silnymi emocjami. Powódka miała objawy depresji, korzystała z konsultacji psychologa. Powodowie pochowali dziecko, opłacili koszty pogrzebu i nagrobka (wysokie w stosunku do swojego stanu majątkowego). Od wielu lat regularnie odwiedzają grób dziecka na cmentarzu. O silnej więzi rodzinnej oraz krzywdzie Powodów świadczy również fakt, iż oboje bardzo emocjonalnie reagowali (płacz) podczas przesłuchania na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2014 r.
Sąd ustalił powyższe okoliczności na podstawie wskazanych dokumentów oraz przesłuchania strony powodowej. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom Powodów zgodnie zart. 230 KPC– strona pozwana nie zaprzeczała w toku postępowania prawidłowemu przebiegowi ciąży, intensywnej opiece nad dzieckiem oraz charakterowi więzi rodzinnej łączącej Powodów ze zmarłym synem.
Zdaniem Sądu, zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że liczne zaniedbania personelu Pozwanego doprowadziły do urodzenia syna Powodów w stanie krytycznym i, w konsekwencji, jego późniejszej śmierci.
O powyższym świadczy przede wszystkim treść opinii biegłego sądowego dr. hab. med. prof.(...)R. D. (2): „nieprawidłowa analiza lub raczej brak analizy zapisów kardiotokograficznych wykonywanych w trakcie pobytu pacjentki na Sali Porodowej przyczynił się do opóźnienia decyzji o konieczności ukończenia porodu, co w konsekwencji przyczyniło się do urodzenia dziecka w ciężkiej zamartwicy” (k. 352). BiegłyR. D. (2)stwierdził również, że „odchodzenie cuchnącego płynu owodniowego oraz zaburzenia czynności serca płodu stanowiły podstawę do podjęcia decyzji o wykonaniu cięcia cesarskiego, co powinno zapobiec ciężkiej zamartwicy płodu” (k. 352). Biegły zaznaczył też w swojej opinii uzupełniającej, że „na podstawie dokumentacji medycznej, stwierdzenia prawidłowego zapisu kardiotokograficznego w chwili przyjęcia do szpitala, prawidłowego wyniku badania ultrasonograficznego można przyjąć, że do dnia 15.03.2004 r. stan dziecka był prawidłowy” (k. 366-367). Biegły zwrócił także uwagę na „niemożność ustalenia, kto w tym czasie był odpowiedzialny za opiekę na Sali Porodowej, kto wydawał zlecenia, oceniał zapisy kardiotokograficzne” oraz „niesamowity chaos organizacyjny” (k. 352). Swoje ustalenia biegły potwierdził w ramach ustnej opinii uzupełniającej, którą złożył na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2013 r. Zdaniem biegłego, „przebieg ciąży powódki nie miał znaczenia dla finiszu tej ciąży” oraz że „do niedotlenienia płodu doszło w trakcie porodu na skutek braku nadzoru nad rodzącą”. Biegły wykluczył też przewlekłą niewydolność: „gdyby była przewlekła niewydolność łożyska, czyli dziecko byłoby niedotlenione przez dłuższy okres czasu, to doszłoby do hipotrofii i dziecko nie ważyłoby 3 kg”.
Sąd dał wiarę wyjaśnieniom i ustaleniom biegłego, ponieważ znajdowały one pokrycie w znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji medycznej, były spójne i logiczne. Dodatkowo, strona pozwana oraz interwenient uboczny nie kwestionowali ustaleń biegłego, złożono jedynie wnioski o uzupełnienie treści opinii.
Ustalenia biegłegoR. D. (2)są zbieżne z ustaleniami, jaki poczyniła w swojej opinii biegła prof. dr hab.Z. K.w ramach postępowania przed Okręgowym Sądem Lekarskim wW., dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej lek.R. K.. Biegła zwróciła uwagę na rażącą sprzeczność między zapisem KTG oraz partogramem i historią choroby – pięciokrotne zwolnienia tętna płodu między 9:20 a 11:30 nie zostały odnotowane w dokumentacji medycznej. Zdaniem biegłej, „można odnieść wrażenie, że lekarz prowadzący ani położna nie oglądali tego zapisu” (k. 109). Sąd dał wiarę ustaleniom i wnioskom biegłej, zważywszy na jej wiedzę naukową i doświadczenie zawodowe, jednocześnie traktując jej opinię jako dokument prywatny na podst.art. 245 KPC.
Dodatkowo, o zawinionych działaniach (tudzież zaniechaniach) personelu Pozwanego świadczą postępowania dyscyplinarne toczące się przeciwko lekarzom pracującym w szpitalu, gdzie rodziła Powódka. W uzasadnieniu swojego wyroku w sprawie o sygn. 33/06 Okręgowy Sąd Lekarski wW.podkreślił, że „dowody wskazują na to, że poród był prowadzony obiektywnie nieprawidłowo” oraz że „wSzpitalu (...)musiał panować wyjątkowy chaos organizacyjny, skoro nie sposób obecnie ustalić, kto i za co był wtedy odpowiedzialny” (k. 110).
Tożsame tezy znalazły się w uzasadnieniu wyroku Okręgowego Sądu Lekarskiego wW.(sygn. akt 45/08), dotyczącego odpowiedzialności lek.R. P.– sąd ten podtrzymał ustalenia poczynione w sprawie o sygn. 33/06. Dodatkowo podkreślono, że „Sąd musi przyznać, że czuje się w pewnym stopniu bezradny wobec niebywałego bałaganu panującego w szpitalu przyul. (...)” (k. 76).
Zdaniem Sądu, ustalenia i wnioski poczynione przez lekarskie sądy dyscyplinarne zasługują na wiarę. Przemawia za tym oparcie rozstrzygnięcia w obu ww. sprawach na opinii biegłego, przesłuchanie świadków oraz specjalistyczna wiedza i doświadczenie zawodowe składów orzekających.
Ustalenia sądów lekarskich dotyczące licznych, rażących nieprawidłowości w funkcjonowaniu zostały potwierdzone zeznaniami świadków w niniejszym postępowaniu. Podczas posiedzenia w dniu 27 sierpnia świadek lek.R. K.zeznał, że „nie był na tyle mądry w tamtym czasie, żeby w adnotacji umieścić nazwisko osoby, która dyktowała mu wpisy, tylko sam podpisał” oraz że „nie wie, czy to, co napisał w historii choroby, było prawdą, napisał to, co dyktował mu lekarz”. Świadek lek.R. K.zeznał także, że „nie istniały takie zalecenia wewnętrzne, że jedna pacjentka jest przypisana do jednego lekarza, nie istniała funkcja lekarza prowadzącego pacjentkę na sali porodowej.” Nieprawidłowości w pracy personelu wynikają też z następujących zeznań świadkaK.: „co dwie godziny się wpisywało obserwację – była taka zasada, że pacjentka co dwie godziny powinna być obejrzana”. Zdaniem Sądu, zeznania świadka są wiarygodne – są spójne, zbieżne z zeznaniami innych świadków w niniejszym postępowaniu oraz w postępowaniach dyscyplinarnych przed sądami lekarskimi.
Podczas posiedzenia w dniu 18 listopada 2013 r. świadek lek.K. W.zeznał, że poród odbierał „kolega bardzo młody, na pierwszym bądź drugim roku rezydentury” i że młodszy kolega „był sam i miał kłopoty z pacjentką”. Sąd zauważa w tym miejscu, że był to poród z poważnymi komplikacjami. Świadek lek.W. S.zaznaczył regułę, że „przez cały czas przynajmniej jedna z tych osób [zespołu sali porodowej] powinna monitorować pacjentkę, tzn. badać, dokonywać zapisów w karcie, dokonywać oceny postępu porodu (…), nie ma takiej możliwości, aby przy pacjentce przez 2-3 godziny nie było nikogo”. W ten sposób świadekS.potwierdził regułę, o której mówił świadekK.. Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówW.iS.– były one spójne, logiczne i zbieżne z zeznaniami innych świadków.
Zeznania świadków świadczą o chaosie organizacyjnym i nieprawidłowej pracy personelu szpitala. Pod obserwacjami podpisywały się osoby, które ich nie dokonywały. Nie istniała funkcja lekarza prowadzącego, co powodowało nieład i rozmycie odpowiedzialności. Obserwacji pacjentki nie prowadzono ani regularnie, ani tym bardziej we właściwych odstępach czasu. Poród z komplikacjami początkowo odbierał niedoświadczony, młody stażem lekarz-rezydent. Zeznania świadków, opinie biegłych oraz ustalenia sądów lekarskich prowadzą do wniosku, że liczne nieprawidłowości w pracy szpitala były przyczyną stanu urodzeniowego dziecka Powodów.
Adekwatny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy śmiercią dziecka a krzywdą Powodów spowodowaną przez zerwanie silnej więzi rodzinnej oraz pomiędzy działaniami (tudzież zaniechaniami) personelu szpitala a stanem urodzeniowym dziecka (i jego późniejszą śmiercią) jest dla Sądu udowodniony. W kontekście pierwszego związku, wskazać należy omówione wyżej wyjaśnienia Powodów złożone na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2014 r. Drugi ze związków jednoznacznie wynika z opinii biegłegoR. D. (2): „nieprawidłowa analiza lub raczej brak analizy zapisów kardiotokograficznych wykonywanych w trakcie pobytu pacjentki na Sali Porodowej przyczynił się do opóźnienia decyzji o konieczności ukończenia porodu, co w konsekwencji przyczyniło się do urodzenia dziecka w ciężkiej zamartwicy” (k. 352). Co więcej, Pozwany nie kwestionował istnienia obu związków w toku sprawy. Pozwany nie kwestionował również w toku sprawy adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy działaniami personelu szpitala a śmiercią dziecka. Związek ten został zakwestionowany dopiero w załączniku do protokołu rozprawy z dnia 10 lutego 2014 r., który został złożony w Biurze Podawczym Sądu w dniu 17 lutego 2014 r. Istotny jest fakt, że w dniu 10 lutego 2014 r. Sąd postanowił zamknąć rozprawę, załącznik został więc złożony już po zamknięciu rozprawy. Zgodnie zaś z dyspozycjąart. 316 § 1 KPC, po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. W związku z tym, Sąd pominął zarzuty i twierdzenia zawarte w omawianym załączniku.
W swoim pierwotnym pozwie z dnia 2 stycznia 2007 r. powodowieR. O.iI. O.wnioskowali m.in. o zasądzenie od pozwanego zadośćuczynienia za krzywdę na zasadzieart. 448 KC.Wskutek braków formalnych pozew został jednak zwrócony w zakresie żądania ochrony dóbr osobistych. Pismem z dnia 27 sierpnia 2008 r. pełnomocnik powodów wniósł o zasądzenie na rzecz Powodów od pozwanych –Szpitala (...)wW.orazTowarzystwa (...) S.A.I Oddział wW.– kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią syna. Tym samym należy przyjąć, że dniem wniesienia żądania o zadośćuczynienie w związku z naruszeniem dóbr osobistych Powodów jest dzień 27 sierpnia 2008 r. Wprawdzie pismem z dnia 6 października 2008 r. pełnomocnik powodów cofnął i zrzekł się roszczenia w postaci przeprosin oraz zasądzenia kwoty 150 000 na cel społeczny (Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy), ale ustawodawca dopuszcza wart. 448 KCkumulację roszczeń. Spór w doktrynie dotyczący tej kumulacji rozstrzygnęła ostatecznie uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2008 r., zgodnie z którą „w razie naruszenia dobra osobistego kumulacja roszczeń przewidzianych wart. 448 KCjest dopuszczalna” (III CZP 31/08, OSNC 2009/3/36, Biul. SN 2008/9/4).
Mając na uwadze istnienie adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zawinionymi działaniami personelu szpitala a stanem urodzeniowym dziecka i jego śmiercią oraz pomiędzy śmiercią dziecka a krzywdą Powodów, należało przychylić się do żądania pozwu odnośnie zasądzenia na rzecz Powodów od PozwanegoSzpitala (...)wW.(następca prawny: Województwo(...)) kwoty 150 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia następnego po dniu wniesienia tej części powództwa (wniesione dnia 28 sierpnia 2008 r.) do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią syna.
Kwota 150 000 złotych nie jest, zdaniem Sądu, kwotą wygórowaną. Sąd podziela opinię strony powodowej (k. 292), że „gwałtowne zerwanie więzi rodzinnych poprzez niespodziewaną śmierć dziecka powoduje po stronie jego rodziców nieopisany ból i cierpienie, stanowiące ich krzywdę. W przypadku Powodów poczucie dodatkowo potęguje fakt, że w wyniku błędów i nieprawidłowości w przebiegu porodu zmarł ich długo wyczekiwany i upragniony syn, zwłaszcza w świetle prawidłowego przebiegu ciąży i jej niespodziewanego, tragicznego zakończenia”. Intensywność więzi rodzinnych między Powodami i ich synem oraz bardzo wysoki stopień ich cierpienia znalazły potwierdzenie w wyjaśnieniach złożonych przez Powodów na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2014 r.
Sąd zasądził każdemu z Powodów połowę dochodzonej kwoty (po 75 000 zł), ponieważ, wbrew wnioskom strony powodowej, niemożliwe było jej solidarne zasądzenie. Zgodnie z dyspozycjąart. 369 KC, zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. W niniejszej sprawie brak więc podstaw do solidarnego zasądzenia dochodzonej kwoty. Krzywda została wyrządzona deliktem obojgu Powodom i należy się im zadośćuczynienie z osobna. Sąd zważył, że ich krzywda była równa. Co więcej, solidarności nie może uzasadniać charakter roszczenia pieniężnego. Świadczenie pieniężne jest bowiem świadczeniem podzielnym, co znajduje podstawę wart. 379 § 2 KC: świadczenie jest podzielne, jeżeli może być spełnione częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości.
Sąd przychylił się również do żądania solidarnego zasądzenia na rzecz Powodów kwoty 4 400 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 30 października 2007 r. tytułem odszkodowania za wydatki poniesione w związku z opieką nad dzieckiem oraz jego śmiercią. Sąd, uznając winę Pozwanego również w tym zakresie, uznał słusznym zwrot przez Pozwanego utraconych zarobków PowodaR. O.(urlop bezpłatny w celu opieki nad dzieckiem, skutkujący utratą zarobków w kwocie 1 000 zł), kosztów pogrzebu dziecka (400 zł) oraz nagrobka (3 000 zł). Z uwagi na wspólność majątkową małżeńską Powodów, Sąd zasądził odszkodowanie solidarnie. Okoliczność utraty zarobku PowodaR. O.oraz poniesienia kosztów pogrzebu i nagrobka została wykazana przez stronę powodową odpowiednimi dokumentami. Sąd dał im wiarę, ich prawdziwość nie była kwestionowana przez stronę pozwaną.
Z uwagi na fakt cofnięcia przez stronę powodową następujących żądań: przeprosin, zasądzenia kwoty 150 000 zł na cel społeczny, zasądzenia kwoty 1 600 zł oraz zasądzenia kwoty 520 zł, wraz ze zrzeczeniem się wymienionych roszczeń, Sąd umorzył postępowanie co do tych roszczeń.
Bezpośrednio przed zamknięciem rozprawy, na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2014 r., pełnomocnik Pozwanego podniósł zarzut przedawnienia na podstawieart. 442 § 1 KCwedług zasad sprzed nowelizacjiKodeksu cywilnego, która weszła w życie w dniu 10 sierpnia 2007 r. Zarzut został uszczegółowiony pismem z dnia 17 lutego 2014 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 17 lutego 2014 r. Zgodnie ze stanowiskiem Pełnomocnika Pozwanego, do przedmiotowej sprawy stosuje się przepisy sprzed nowelizacji, tj.art. 442 § 1 KC, obecnie już nieobowiązujący. Przepis ten posiadał następującą treść: „§ 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.” Przepis ten został zastąpionyart. 4421§ 1 KCo następującej treści: „§ 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.”
Zdaniem Pozwanego, roszczenie powodów przedawniło się na podstawieart. 442 KCprzed datą 10 sierpnia 2007 r. Dziecko Powodów zmarło 10 kwietnia 2004 r. zaś powództwo o zasądzenie zadośćuczynienia w związku z naruszeniem dóbr osobistych zostało wniesione do Sądu nie wcześniej niż 24 września 2007 r.
Sąd nie wziął pod uwagę zarzutu przedawnienia. Korzystając z zarzutu przedawnienia należy bowiem mieć na uwadzeart. 5 KC, stanowiący, iż nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Analizując postępowanie Pozwanych, należy uwzględnić fakt, że zarzut przedawnienia został podniesiony bezpośrednio przed zamknięciem rozprawy. W całym toku postępowania, które trwało ponad 7 lat, pełnomocnik Pozwanego nie skorzystał z tego zarzutu. Choć zarzut przedawnienia ma bronić utrwalonej sytuacji w obrocie, w tej sytuacji Pozwany cały czas aktywnie uczestniczył w sporze, nie podnosząc tego zarzutu. Powodowie także nie uważali zaistniałej sytuacji za utrwaloną, jeszcze przed upływem okresu przedawnienia aktywnie działali na rzecz znalezienia osoby winnej śmierci ich syna.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażony został pogląd, że kolizję wartości przejawiającej się w pewności stosunków prawnych, chronionej instytucją przedawnienia, oraz wartości, jaką stanowi prawo pokrzywdzonego do uzyskania ochrony prawnej naruszonego dobra, można w wyjątkowych wypadkach rozwiązywać za pomocą klauzuli zawartej wart. 5 KCSąd może zatem nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia dochodzonego roszczenia, jeżeli podniesienie przez dłużnika zarzutu przedawnienia nastąpiło w okolicznościach objętych hipoteząart. 5 KC(np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1993 r., III CZP 8/93, OSNC 1993, nr 9, poz. 153). Stanowisko to znalazło wyraz w licznych późniejszych orzeczeniach i obecnie można już uznać je za utrwalone (np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1997 r., I CKN 323/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 79, z dnia 7 czerwca 2000 r., III CKN 522/99, niepubl., z dnia 28 czerwca 2000 r., IV CKN 278/00, niepubl., z dnia 27 czerwca 2001 r., II CKN 604/00, OSNC 2002, nr 3, poz. 32, z dnia 8 listopada 2002 r., III CKN 1115/00, niepubl., z dnia 2 kwietnia 2003 r., I CKN 204/01, niepubl. i z dnia 7 listopada 2003 r., V CK 399/02, niepubl. oraz uchwała Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006 r., III CZP 84/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 114). W orzeczeniu z dnia 17 lutego 2006 r. (III CZP 84/05) Sąd Najwyższy podkreślił jednak, że, stosującart. 5 KC, trzeba mieć na względzie szczególny charakter tego przepisu, wynikający z użycia w nim klauzul generalnych. Przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa, rozstrzygające znaczenie mają okoliczności konkretnego wypadku, zachodzące po stronie poszkodowanego oraz osoby zobowiązanej do naprawienia szkody. W szczególności ma znaczenie charakter uszczerbku, jakiego doznał poszkodowany, przyczyna opóźnienia w dochodzeniu roszczenia i czas jego trwania.
W niniejszej sprawie za uznaniem zarzutu przedawnienia za nadużycie prawa przemawia fakt, iż wyrok byłby społecznie niesprawiedliwy, gdyby uwzględnić przedmiotowy zarzut. Powodowie stracili dziecko w wyniku ewidentnych zaniedbań, jakie miały miejsce na oddziale położniczym szpitala. Śmierć dziecka dla rodziców jest największą stratą, jaką mogą ponieść. Moralnie niesprawiedliwe byłoby pozostawienie ich bez żadnej rekompensaty. Mimo że dziecko przeżyło zaledwie 2 miesiące, między Powodami a ich synem powstała bardzo silna więź rodzicielska. Powodowie bardzo cieszyli się z trzeciego dziecka, zwłaszcza, że był to pierwszy syn (Powodowie posiadają dwie starsze córki).
Należy mieć również na uwadze okoliczności zachodzące po stronie zobowiązanej. Po pierwsze, zarzut przedawnienia został podniesiony w ostatniej możliwej chwili. Po drugie, w dniu przyjęcia Powódki doSzpitala (...)oraz w dniu porodu na oddziale położniczym panował chaos. Lekarze prowadzący ciążę Powódki w niewielkim stopniu interesowali się jej stanem. W ciągu kluczowych trzech godzin, jakie upłynęły od poranka do decyzji o ukończeniu porodu nikt nie interesował się Powódką ani nie mierzył tętna płodu. Jak wynika z opinii biegłegoR. D. (2), „nieprawidłowa analiza, lub raczej brak analizy zapisów kardiotokograficznych wykonywanych w trakcie pobytu pacjentki na sali porodowej, przyczynił się do opóźnienia decyzji o konieczności ukończenia porodu, co w konsekwencji przyczyniło się do urodzenia dziecka w skrajnie ciężkiej zamartwicy”. Co więcej, w orzeczeniu Okręgowego Sądu Lekarskiego wW.z dnia 16 listopada 2006 r. (sygn. akt 33/06) znajduje się uwaga: „niejako na marginesie postępowanie wykazało, że w marcu 2004 r. wSzpitalu (...)(a w każdym razie w Oddziale Położniczo – Ginekologicznym tego szpitala) musiał panować wyjątkowo głęboki chaos organizacyjny, skoro nie sposób ustalić, kto za i za co właściwie był wtedy odpowiedzialny”. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Lekarski wW.w orzeczeniu z dnia 16 kwietnia 2007 r. (sygn.. akt 5/07):„(…) Naczelny Sąd Lekarski podziela stanowisko Sądu I instancji, że (…) dowody wskazują na to, iż poród był prowadzony obiektywnie nieprawidłowo (…)”. Takie stwierdzenia organów postępowania dyscyplinarnego świadczą o daleko posuniętej dezorganizacji panującej wówczas w szpitalu. W ocenie Sądu, Powodowie ponieśli najdotkliwszą stratę w wyniku nieładu w pozwanej placówce i braku hierarchicznej struktury personalnej i jasno określonych zasad podległości. Społecznie niesprawiedliwe byłoby więc pozostawienie zaniedbań skutkujących śmiercią dziecka bez odpowiedniej rekompensaty.
Powodowie w swoich działaniach nie pozostawali bezczynni. W wyniku wydarzeń, jakie miały miejsce w pozwanym szpitalu, na skutek skargi Powodów wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne przed Okręgowym Sądem Lekarskim wW.przeciwko lekarzowi, który przyjmował Powódkę. Wynika z tego, iż Powodowie nie byli bierni w dochodzeniu swych praw – poszukiwali osoby odpowiedzialnej za nadzór nad Powódką i jej zmarłym dzieckiem. Powodowe czekali na ukończenie postępowania dyscyplinarnego, by móc pozwać osobę winną zaniedbań. Wówczas osobę uznaną winną mogliby na podstawieart. 442 § 1 KCpozwać jako obowiązaną do naprawienia szkody. Działali oni w zaufaniu do instytucji sądownictwa dyscyplinarnego, co opóźniło dochodzenie roszczeń przed sądem powszechnym. Powodowie są ludźmi prostymi, którzy jak zostało wskazane powyżej, podjęli czynności w celu egzekwowania swoich roszczeń w zakresie swojej wiedzy. Jak stwierdził w wyroku z dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - V Wydział Cywilny (V ACa 1018/12), „fakt zamieszkiwania przez rodziców powódki w małej miejscowości może skutkować <<strukturalną niewiedzą>> o możliwości dochodzenia roszczeń. Ponadto, brak takiej świadomości może także przemawiać za uznaniem, że zarzut przedawnienia podniesiony przez stronę pozwaną stanowi nadużycie prawa”. Sąd zważył, że z podobną sytuacją ma do czynienia w niniejszym postępowaniu.
W niniejszej sprawie Powodowie wnieśli odwołanie do Naczelnego Sądu Lekarskiego. Takie postępowanie stanowi dowód wytrwałości w ustaleniu winnego zaniedbań i dochodzeniu swoich praw. Korzystali oni z drogi, jaka wydawała się im najbardziej logiczna – do zaniedbań doszło w szpitalu, należało więc ustalić osobę odpowiedzialną, która była zatrudniona w szpitalu, i od niej dochodzić odszkodowania. Sam sąd dyscyplinarny, mimo uniewinnienia jednego z lekarzy, doradzał Rzecznikowi Praw Pacjenta kontynuowanie postępowania w sprawie i podejmowanie prób zidentyfikowania lekarza, o którym mowa w zeznaniach Powódki (orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego wW.z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt 45/08). Stanowisko to podzielił także Naczelny Sąd Lekarski (orzeczenie z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt 5/07). Powodowie, będąc ludźmi prostymi, kierowali się wskazówkami udzielonymi im przez instytucje publiczne. W orzeczeniu Okręgowego Sądu Lekarskiego wW.z dnia 16 listopada 2006 r. (sygn. akt 33/06) znajduje się uwaga, iż PaństwoO.niezależnie od postępowania dyscyplinarnego mogą skierować powództwo przeciwkoSzpitalowi (...). Dlatego też Powodowie w dniu 2 stycznia 2007 r. skierowali pozew do Sądu Rejonowego w Legionowie (postanowieniem przekazano sprawę Sądowi Okręgowemu Warszawa – Praga w Warszawie ze względu naart. 17 pkt. 1 KPC). Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2007 r. Przewodniczący SO Warszawa –P.wW.zarządził zwrot pozwu na postawieart. 130 § 1 i 2 KPCz powodu niewykonania zarządzenia z dnia 9 lipca 2007 r. Analizując te zdarzenia trzeba mieć na względzie to, iż PaństwoO.działali samodzielnie, a nie przy pomocy fachowego pełnomocnika, toteż podejmowali działania prawne w zakresie posiadanej przez siebie wiedzy. Krzywdzące byłoby uwzględnienie zarzutu przedawnienia, skoro, mimo że formalnie nieprawidłowo, to jednak Powodowie wykazywali staranność i wysoką aktywność w dochodzeniu roszczenia, jednakże powodowie sa prostymi, skromnymi ludźmi, mniemającymi wykształcenia prawniczego. Dopiero ustanowienie przez Sad pełnomocnika z urzędu doprowadziło do uporządkowania ich oczekiwań, co znalazło wyraz w pismach procesowych, w których wniesiono o zasadzenie zadośćuczynienia na ich rzecz, a cofnięto żądania zasądzenia kwoty 150.000 zł na cel społeczny i żądania odszkodowania w tejże kwocie prawdopodobnie mylonego z żądaniem zadośćuczynienia za cierpienia psychiczne wywołane śmiercią dziecka. W tym kontekście oddalenie powództwa, przy tak ustalonym stanie faktycznym, tylko z przyczyn formalnych powinno budzić społeczny sprzeciw, jako że orzeczenie byłoby po prostu niesprawiedliwe. Ponadto, jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r. ( I CSK 238/11) przyjęcie przez sądymeritisprzeczności zarzutu przedawnienia z zasadami współżycia społecznego należy do kategorii ocennych i wobec tego może mieć miejsce jedynie wyjątkowo. Sąd winien ocenić, czy okoliczności w rozstrzyganej sprawie dają podstawę do usprawiedliwienia opóźnienia w dochodzeniu spornego roszczenia, które to opóźnienie nie jawi się też jako nadmierne. W omawianej sprawie opóźnienie w dochodzeniu roszczenia nie jest nadmierne – pozew został skutecznie wniesiony ok. 1,5 roku po upływie terminu przedawnienia. Dodatkowo, Powodowie przez cały czas liczyli na skuteczność postępowania dyscyplinarnego.
Stwierdzanie przez sądy nadużycia prawa w sytuacji skorzystania z zarzutu przedawnienia ma charakter uznaniowy (zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 13 września 2012 r. V CSK 409/11 – „przyjęcie, że w danej sprawie z uwagi na całokształt okoliczności, skorzystanie z zarzutu przedawnienia stanowi nadużycie prawa podmiotowego ma charakter uznaniowy, a wobec tego jest przejawem dyskrecjonalnej władzy sądu meriti”).Sąd ma obowiązek jasno wskazać, jakie zasady współżycia społecznego zostały naruszone. Zasady współżycia społecznego w rozumieniuart. 5 KCsą pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie. Dlatego dla zastosowaniaart. 5 k.c.konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okoliczności danego wypadku w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1994 r. sygn. akt II CRN 127/94).
Z powyższych względów, po rozważaniu wszelkich aspektów, Sąd w przedmiotowej sprawie zdecydował o zastosowaniuart. 5 KC.Nieuwzględnienie tego przepisu skutkowałoby naruszeniem zasad współżycia społecznego przejawiających się m.in. zaufaniem do instytucji udzielających opieki medycznej. Powodowie nie spodziewali się, że szpital – miejsce, gdzie powinna być świadczona pomoc – stanie się miejscem ich życiowej tragedii. PaństwoO.jechali tam z nadzieją, że urodzi się im zdrowy syn, ponieważ cała ciąża przebiegała bez komplikacji (Powódka regularnie uczęszczała na badania kontrolne). Tymczasem, ze względu na panującą dezorganizację oraz brak nadzoru nad Powódką, przez zaniedbanie personelu pozwanego szpitala, PaństwoO.doznali cierpienia i żyli w niepewności co do dalszego stanu zdrowia dziecka. Konsekwencją chaosu na oddziale położniczym była śmierć dziecka i ogromny ból rodziców.
Kolejną z naruszonych zasad współżycia społecznego jest potrzeba stabilizacji stosunków w rodzinie. Powodowie oczekiwali dziecka, czynili przygotowania w związku z przyjściem na świat potomka, cieszyli się, że będzie to ich pierwszy syn. Cała ciąża przebiegała prawidłowo, toteż nie było jakichkolwiek objawów, że dziecko może urodzić się chore lub w najgorszym wypadku martwe. Cała ich radość została zburzona przez to, że nikt z personelu szpitala nie interesował się Powódką ani tętnem dziecka, co w konsekwencji doprowadziło do urodzeniaD. O.w ciężkiej zamartwicy i jego śmierci.
Za pominięciem zarzutu przedawnienia przemawia także postępowanie Pozwanych. W całym toku sporu uczestniczyli oni aktywnie stawiając się na posiedzeniach, składając pisma procesowe oraz materiał dowodowy. Podniesienie zarzutu przedawnienia bezpośrednio przed zamknięciem ostatniej rozprawy stanowi w kontekście całej sprawy oczywiste nadużycie prawa. Przez cały okres toczącego się postępowania strona pozwana miała możliwość skorzystania z tego zarzutu, jednak nie uczyniła tego. Tym samym Powodowie również czynnie angażowali się w spór, mając nadzieję na korzystny dla nich wyrok.
Mając powyższe na uwadze, Sąd zajął stanowisko, iż podniesienie zarzutu przedawnienia przez stronę Pozwaną stanowiło nadużycie prawa na podstawieart. 5 KC.
Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 KPC), strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, na które składają się koszty sądowe oraz zryczałtowane ustawowo koszty zastępstwa procesowego. W myśl zaśart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(dalej: UKSSP), kosztami sądowymi są opłaty oraz wydatki. Zgodnie zart. 13 ust. 1UKSSP w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 UKSSP, od pozwu w sprawie o prawa majątkowe pobiera się opłatę stosunkową, wynosi ona 5 % wartości przedmiotu sporu. Zgodnie zart. 13 § 1 KPC, w sprawach o roszczenia pieniężne, zgłoszone choćby w zamian innego przedmiotu, podana kwota pieniężna stanowi wartość przedmiotu sporu. W niniejszym postępowaniu po licznych modyfikacjach żądania pozwu ostateczną opłatę sądową należało więc pobrać od żądania zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 150 000 zł oraz żądania zasądzenia odszkodowania w kwocie 4 400 zł. Należne opłaty sądowe wyniosły więc odpowiednio 7 500 zł oraz 220 zł, co sumuje się do kwoty 7 720 zł. Do tej sumy należy też zaliczyć wydatki, tj. w niniejszym postępowaniu koszt opinii biegłego sądowegoR. D. (2)(1240,95 zł) – zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 3 UKSSP.
Z uwagi na fakt, że Powodowie w niniejszym postępowaniu byli zwolnieni od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości (na mocy postanowienia tut. Sądu z dnia 2 października 2007 r.), koszty te tymczasowo obciążyły Skarb Państwa (zgodnie z dyspozycjąart. 100 ust. 1UKSSP). Zgodnie zaś z dyspozycjąart. 113 ust. 1UKSSP, kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Z uwagi na treśćart. 98 § 1 KPC, całością kosztów procesowych należało obciążyć Pozwanego, gdyż w całości przegrał proces.
Z uwagi na zaistnienie w toku postępowania następstwa procesowego, tj. wstąpienia do postępowania Województwa(...)jako następcy Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej pod nazwąWojewódzki Szpital (...)(w związku z likwidacją tego ostatniego), wszystkie kwoty zasądzono ostatecznie od Województwa(...).
Sąd oddalił wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, z uwagi na brak stosownego oświadczenia w trybiepar. 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej prze Radce prawnego ustanowionego z urzędu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.
| 1,185
|
15/451000/0000503/C
|
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 446;art. 446 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art.446 par 1 kc",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152",
"art": "art. 4",
"isap_id": "WDU19970280152",
"text": "art. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty",
"title": "Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 244;art. 244 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398",
"art": "art. 2;art. 2 ust. 1",
"isap_id": "WDU20051671398",
"text": "art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych",
"title": "Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349",
"art": "§ 16",
"isap_id": "WDU20021631349",
"text": "par. 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej prze Radce prawnego ustanowionego z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu"
}
] |
[
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 - § 16)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 100 ust. 1; art. 113; art. 113 ust. 1; art. 13; art. 13 ust. 1; art. 13 § 1; art. 130; art. 130 § 1; art. 130 § 2; art. 17; art. 17 pkt. 1; art. 230; art. 244; art. 244 § 1; art. 245; art. 316; art. 316 § 1; art. 98; art. 98 § 1)",
"Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 - art. 2; art. 2 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152 - art. 4)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 23; art. 24; art. 369; art. 379; art. 379 § 2; art. 415; art. 442; art. 442 § 1; art. 442(1); art. 442(1) § 1; art. 446; art. 446 § 1; art. 448; art. 5; § 4)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152515000002521_V_U_001277_2013_Uz_2014-03-26_001
|
V U 1277/13
| 2014-03-26T00:00:00
| 2014-05-09T18:15:16
| 2015-05-05T21:18:21
|
15251500
|
2521
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt VU 1277/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2014 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Mariola Mastalerz Protokolant st. sekr. sądowy Ilona Królikiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku M. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o emeryturę na skutek odwołania M. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społe
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Marta Ostrowicz - Siwek" xVersion="1.0" xLang="PL" xYear="2013" xEditor="ostrowicz.m" xToPage="5" xPublisher="ostrowicz.m" xFlag="published" xEditorFullName="Marta Ostrowicz - Siwek" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="001277" xVolType="15/251500/0002521/U">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt VU 1277/13</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 26 marca 2014 roku</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:</xText>
<xText/>
<xText>Przewodniczący SSO Mariola Mastalerz</xText>
<xText>Protokolant st. sekr. sądowy Ilona Królikiewicz</xText>
<xText/>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie</xText>
<xText/>
<xText>sprawy z wniosku <xBx><xAnon>M. W.</xAnon></xBx></xText>
<xText/>
<xText>przeciwko <xBx>
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon> </xBx>
</xText>
<xText/>
<xText>o emeryturę</xText>
<xText/>
<xText>na skutek odwołania <xAnon>M. W.</xAnon></xText>
<xText>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon></xText>
<xText>z dnia 5 września 2013r. sygn. <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText/>
<xText><xBx>zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje <xAnon>M. W.</xAnon> prawo do emerytury od dnia 1 sierpnia 2013r. </xBx></xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Sygn. akt V U 1277/13</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Decyzją z dnia 5 września 2013 roku organ rentowy odmówił <xAnon>M. W.</xAnon> prawa do emerytury, podnosząc w uzasadnieniu, iż wnioskodawca nie udowodnił wymaganych przepisami 15 lat pracy w warunkach szczególnych.</xText>
<xText>W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji w dniu 16 września 2013 roku pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury, przez zaliczenie do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu od 15 kwietnia 1976 roku do 13 stycznia 1991 roku w <xAnon> (...)</xAnon><xAnon>B.</xAnon> na stanowisku mechanika wykonującego prace w kanałach remontowych.</xText>
<xText>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.</xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="center"><xBx>Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xBx></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>ustalił co następuje:</xBx></xText>
<xText/>
<xText>Wnioskodawca <xAnon>M. W.</xAnon>, <xAnon>urodzony (...)</xAnon> pierwszy wniosek o emeryturę złożył w dniu 13 lipca 2012 roku. Decyzją z dnia 30 lipca 2012 roku organ rentowy odmówił przyznania emerytury bowiem wnioskodawca nie osiągnął wieku emerytalnego, nie udowodnił wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach oraz nie udokumentował rozwiązania stosunku pracy. Odwołanie wnioskodawcy od powyższej decyzji zostało przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 2 października 2012 roku w sprawie VU 877/12 oddalone. Apelacja wnioskodawcy została przez Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 roku w sprawie III AUa 1595/12 oddalona.</xText>
<xText><xIx>(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-3 w aktach ZUS, decyzja z dnia 30 lipca 2012 roku k. 60 w aktach ZUS, odpis wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 2 października 2012 roku k. 68 w aktach ZUS, odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 18 lipca 2013 roku k. 69 w aktach ZUS)</xIx></xText>
<xText>W dniu 14 sierpnia 2013 roku <xAnon>M. W.</xAnon> złożył kolejny wniosek o emeryturę.</xText>
<xText><xIx>(dowód: wniosek k. 1-4 w aktach ZUS)</xIx></xText>
<xText>Wnioskodawca legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999 r. okresem ubezpieczenia w łącznym rozmiarze 29 lat, 3 miesiące i 13 dni oraz nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.</xText>
<xText>Do stażu pracy w warunkach szczególnych ZUS zaliczył wnioskodawcy okres 7 lat, 5 miesięcy i 6 dni tj. okres zatrudnienia w <xAnon> (...) Spółce z o.o.</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> od 14 stycznia 1990 roku do 31 grudnia 1998 roku ( z wyłączeniem 6 mieisęcy i 21 dni okresów nieskładkowych) w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych.</xText>
<xText><xIx>(dowód: decyzja z dnia 5 września 2013 roku k. 9 w aktach ZUS, odpowiedź na odwołanie k. 6-7 akt sprawy)</xIx></xText>
<xText>W okresie od 15 kwietnia 1976 roku do 13 stycznia 1991 roku wnioskodawca zatrudniony był na podstawie umowy o pracę w <xAnon> Przedsiębiorstwie (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> w pełnym wymiarze czasu pracy.</xText>
<xText>W dniu 11 stycznia 1991 r. wydano mu świadectwo pracy z adnotacją, że zajmował stanowiska mechanika samochodowego – brygadzisty, mechanika napraw pojazdów samochodowych – p.o. mistrza warsztatu oraz Mistrza Stacji Obsługi.</xText>
<xText><xIx>(dowód: świadectwo pracy – k. 10 akt kapitałowych ZUS)</xIx></xText>
<xText>W <xAnon> Przedsiębiorstwie (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> wnioskodawca :</xText>
<xText>- od 15 kwietnia 97 roku do 14 września 1976 roku pracował jako mechanik samochodowy,</xText>
<xText>- od 15 września 1976 roku dodatkowo powierzono mu dodatkowo stanowisko p.o. brygadzisty,</xText>
<xText>- od 1 grudnia 1976 roku powierzono mu obowiązki mechanika napraw pojazdów samochodowych oraz brygadzista,</xText>
<xText>- od 1 marca 1978 roku pracował jako mechanik napraw pojazdów samochodowych,</xText>
<xText>- od 10 lutego 1984 roku powierzono mu obowiązki mechanika napraw pojazdów samochodowych oraz p.o. mistrza warsztatu,</xText>
<xText>- od 9 października 1985 roku pracował jako mechanik napraw pojazdów samochodowych,</xText>
<xText>- od 9 marca 1987 roku powierzono mu obowiązki mechanika napraw pojazdów samochodowych oraz p.o. mistrza warsztatu,</xText>
<xText>- od 1 września 1988 roku powierzono mu obowiązki mechanika napraw pojazdów samochodowych – brygadzista,</xText>
<xText>- od 1 marca 1990 roku powierzono mu obowiązki Mistrza Stacji Obsługi,.</xText>
<xText>(dowód: umowy o pracę k. 9 i 10, angaże k. 11-42 w aktach ZUS)</xText>
<xText><xAnon> Przedsiębiorstwo (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> powstało na potrzeby budowy kopalni w <xAnon>B.</xAnon>. Na wyposażeniu posiadało samochody ciężarowe takie jak <xAnon>(...)</xAnon>. W okresie kulminacyjnym tj. w latach 70tych-80tych na stanie było ich około 250-300. W ramach oddziału był warsztat naprawy samochodów, w którym specjalnie do wykonywania napraw samochodów wybudowane były kanały. I tak około 10 kanałów przeznaczonych było na naprawy główne i bieżące, 2 kanały na obsługę z wymianą oleju oraz 1 na stanowisku spawalniczym. Wnioskodawca pracował w kanale napraw samochodów i dokonywał takich napraw jak naprawy silników, skrzyni biegów, tylnych mostów, drążków stabilizacyjnych. Te naprawy trwały nawet 1 tydzień. Kanał był głównym miejscem pracy <xAnon>M. W.</xAnon>. Wnioskodawca stale pracował jako mechanik napraw samochodów ciężarowych, nawet gdy zostały mu powierzone dodatkowe obowiązki brygadzisty czy mistrza. Był wówczas bowiem tzw. brygadzistą i mistrzem „pracującym”. Poza dokonywaniem zwykłych napraw dodatkowo jedynie sprawował nadzór nad pracą podległych mu osób oraz rozdzielał pracę.</xText>
<xText>Wnioskodawca pracował w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</xText>
<xText><xIx> ( dowód: zeznania świadka <xAnon>J. J.</xAnon> protokół rozprawy z dnia 26 marca 2014 roku nagranie od minuty 3.20 do minuty 8.52 k. 26, zeznania świadka <xAnon>P. S.</xAnon> protokół rozprawy z dnia 26 marca 2014 roku nagranie od minuty 9.01 do minuty 12.02 k. 26 , zeznania wnioskodawcy protokół rozprawy z dnia 26 marca 2014 roku nagranie od minuty 12.34 do minuty 14.11 k. 26 w związku z protokołem rozprawy z dnia 17 grudnia 2013 roku nagranie od minuty 1.20 do minuty 9.56 k. 15)</xIx></xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </xBx></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>zważył co następuje :</xBx></xText>
<xText/>
<xText><xBx><xUx>Odwołanie jest uzasadnione, co skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.</xUx></xBx></xText>
<xText/>
<xText>Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 32;art. 32 ust. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 1440 ze zm) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, <xBRx/>o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w <xLexLink xArt="art. 27;art. 27 pkt. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 27 pkt 1</xLexLink> (tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 32 ust. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">ust. 1</xLexLink>, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.</xText>
<xText>Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:</xText>
<xText>1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz</xText>
<xText>2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.</xText>
<xText>Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, a od 1 stycznia 2013 roku nie wymaga się już rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2).</xText>
<xText>W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19830080043" xTitle="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze" xAddress="Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</xLexLink> (Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.</xText>
</xUnit>
<xText>Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu <xIx>(tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).</xIx></xText>
<xText>Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">Kodeksie postępowania cywilnego</xLexLink>. Ograniczenia dowodowe zawarte w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19830100049" xTitle="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń" xAddress="Dz. U. z 1983 r. Nr 10, poz. 49">rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń</xLexLink> (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.</xText>
<xText>Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15 - letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu (nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, a w dniu <xAnon>(...)</xAnon>r. ukończył 60 lat).</xText>
<xText>Do stażu pracy w warunkach szczególnych nie zaliczono wnioskodawcy okresu pracy w <xAnon> Przedsiębiorstwie (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> od 15 kwietnia 1976 roku do 13 stycznia 1991 roku na stanowiskach mechanik samochodowy, mechanik samochodowy-brygadzista, mechanik napraw pojazdów samochodowych p.o. mistrza warsztatu, mistrza stacji obsługi.</xText>
<xText>Organ rentowy podniósł, iż z dokumentów zawartych w dokumentacji osobowej (umów o pracę czy angaży) nie można stwierdzić czy były to prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawach pojazdów mechanicznych lub szynowych. Odnosząc się do zasadności odmowy zaliczenia przez ZUS tego okresu jako zatrudnienia w warunkach szczególnych stwierdzić należy, iż materiał dowodowy zgromadzony w toku sprawy (w postaci zeznań świadków <xAnon>J. J.</xAnon> i <xAnon>P. S.</xAnon> oraz samego wnioskodawcy, a także dokumentów w postaci m.in. świadectwa pracy, umów o pracę czy licznych angaży) potwierdza, iż praca świadczona przez wnioskodawcę w okresie od 15 kwietnia 1976 roku do 13 stycznia 1991 roku, na stanowiskach mechanik samochodowy, mechanik samochodowy-brygadzista, mechanik napraw pojazdów samochodowych p.o. mistrza warsztatu, mistrza stacji obsługi - odpowiadała definicji zawartej w wykazie A dział XIV poz. 16, stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia. Była to więc praca mieszcząca się w ramach prac wykonywanych w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych.</xText>
<xText>Jak ustalił Sąd Okręgowy prace jakie wykonywał wnioskodawca w <xAnon> Przedsiębiorstwie (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> w powyższym okresie faktycznie polegały na wykonywaniu remontów pojazdów mechanicznych w kanałach remontowych znajdujących się w warsztacie. Wnioskodawca pracował na stanowisku mechanika w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Tylko wyjątkowo wykonywał drobne prace poza kanałem. Głównym miejscem jego pracy był kanał remontowy, w którym wykonywał naprawy silników, skrzyni biegów, tylnych mostów, drążków stabilizacyjnych samochodów ciężarowych jakie na wyposażeniu posiadało przedsiębiorstwo. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż wnioskodawca miał zapewnioną prace mechanika w kanałach remontowych przez całe 8 godzin pracy, w szczególności jeżeli weźmie się pod uwagę ilość samochodów ciężarowych jakimi w latach 70-80 tych dysponowało przedsiębiorstwo tj. 250-300 sztuk oraz świadczyło usługi transportowe na potrzeby budowy <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon>.</xText>
<xText>Okoliczności powyższe znalazły potwierdzenie w treści zgodnych, jasnych i logicznych zeznań świadków <xAnon>J. J.</xAnon> i <xAnon>P. S.</xAnon> jak i wnioskodawcy. Świadek <xAnon>J. J.</xAnon> pracę w <xAnon> Przedsiębiorstwie (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> podjął w 1975 roku i był zatrudniony do około 2000 r. również na stanowisku mechanika. Jak wynika z zeznań z tego świadka wnioskodawca przez cały okres swojego zatrudnienia pracował przy naprawie pojazdów mechanicznych w kanałach.</xText>
<xText>Również zeznania świadka <xAnon>P. S.</xAnon>, który w latach 1975-984 pracował w przedmiotowym przedsiębiorstwie jako mechanik pojazdów mechanicznych, brygadzista, mistrz i kierownik stacji obsługi i swoje prace również wykonywał w kanałach, potwierdzają fakt pracy wnioskodawcy w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych.</xText>
<xText>Wyżej powołani świadkowie potwierdzili, więc okoliczność, iż wnioskodawca prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, wykonywał codziennie i w pełnym wymiarze czasu pracy.</xText>
<xText>Opierając się więc na zeznaniach świadków i wnioskodawcy Sąd Okręgowy ustalił, iż <xAnon>M. W.</xAnon> w okresie od 15 kwietnia 1976 roku do 13 stycznia 1991 roku, wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, dział Dział XIV, poz. 16, załącznika do <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19830080043" xTitle="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze" xAddress="Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</xLexLink> (Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.). Sąd przyjął, iż wnioskodawca pracował w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.</xText>
<xText>Reasumując stwierdzić należy, iż wnioskodawca wykazał, iż posiadał staż pracy w warunkach szczególnym w łącznym rozmiarze powyżej 15 lat (okres uznany przez ZUS - 7 lat 5 miesięcy i 6 dni i okres ustalony przez Sąd w rozmiarze przekraczającym 14 lat). Wnioskodawca spełnia jednocześnie pozostałe warunki do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury tj. w dniu <xAnon>(...)</xAnon>roku ukończył 60 lat..</xText>
<xText>Dlatego też Sąd Okręgowy uznając wniesione odwołanie za zasadne zmienił zaskarżoną decyzję na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx> § 2 k.p.c.</xLexLink> i przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia emerytalnego poczynając od dnia 1 sierpnia 2013 r. (tj. od pierwszego dnia miesiąca w którym zgłoszono wniosek).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Mariola Mastalerz
| null |
[
"Mariola Mastalerz"
] |
[
"art. 32 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ( tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.)"
] |
Marta Ostrowicz - Siwek
|
st. sekr. sądowy Ilona Królikiewicz
|
Marta Ostrowicz - Siwek
|
[
"Emerytura Wcześniejsza"
] | 5
|
Sygn. akt VU 1277/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 marca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Mariola Mastalerz
Protokolant st. sekr. sądowy Ilona Królikiewicz
po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuM. W.
przeciwko
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę
na skutek odwołaniaM. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 5 września 2013r. sygn.(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznajeM. W.prawo do emerytury od dnia 1 sierpnia 2013r.
Sygn. akt V U 1277/13
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 5 września 2013 roku organ rentowy odmówiłM. W.prawa do emerytury, podnosząc w uzasadnieniu, iż wnioskodawca nie udowodnił wymaganych przepisami 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji w dniu 16 września 2013 roku pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury, przez zaliczenie do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu od 15 kwietnia 1976 roku do 13 stycznia 1991 roku w(...)B.na stanowisku mechanika wykonującego prace w kanałach remontowych.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
ustalił co następuje:
WnioskodawcaM. W.,urodzony (...)pierwszy wniosek o emeryturę złożył w dniu 13 lipca 2012 roku. Decyzją z dnia 30 lipca 2012 roku organ rentowy odmówił przyznania emerytury bowiem wnioskodawca nie osiągnął wieku emerytalnego, nie udowodnił wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach oraz nie udokumentował rozwiązania stosunku pracy. Odwołanie wnioskodawcy od powyższej decyzji zostało przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 2 października 2012 roku w sprawie VU 877/12 oddalone. Apelacja wnioskodawcy została przez Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 roku w sprawie III AUa 1595/12 oddalona.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-3 w aktach ZUS, decyzja z dnia 30 lipca 2012 roku k. 60 w aktach ZUS, odpis wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 2 października 2012 roku k. 68 w aktach ZUS, odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 18 lipca 2013 roku k. 69 w aktach ZUS)
W dniu 14 sierpnia 2013 rokuM. W.złożył kolejny wniosek o emeryturę.
(dowód: wniosek k. 1-4 w aktach ZUS)
Wnioskodawca legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999 r. okresem ubezpieczenia w łącznym rozmiarze 29 lat, 3 miesiące i 13 dni oraz nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Do stażu pracy w warunkach szczególnych ZUS zaliczył wnioskodawcy okres 7 lat, 5 miesięcy i 6 dni tj. okres zatrudnienia w(...) Spółce z o.o.wB.od 14 stycznia 1990 roku do 31 grudnia 1998 roku ( z wyłączeniem 6 mieisęcy i 21 dni okresów nieskładkowych) w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych.
(dowód: decyzja z dnia 5 września 2013 roku k. 9 w aktach ZUS, odpowiedź na odwołanie k. 6-7 akt sprawy)
W okresie od 15 kwietnia 1976 roku do 13 stycznia 1991 roku wnioskodawca zatrudniony był na podstawie umowy o pracę wPrzedsiębiorstwie (...)wB.w pełnym wymiarze czasu pracy.
W dniu 11 stycznia 1991 r. wydano mu świadectwo pracy z adnotacją, że zajmował stanowiska mechanika samochodowego – brygadzisty, mechanika napraw pojazdów samochodowych – p.o. mistrza warsztatu oraz Mistrza Stacji Obsługi.
(dowód: świadectwo pracy – k. 10 akt kapitałowych ZUS)
WPrzedsiębiorstwie (...)wB.wnioskodawca :
- od 15 kwietnia 97 roku do 14 września 1976 roku pracował jako mechanik samochodowy,
- od 15 września 1976 roku dodatkowo powierzono mu dodatkowo stanowisko p.o. brygadzisty,
- od 1 grudnia 1976 roku powierzono mu obowiązki mechanika napraw pojazdów samochodowych oraz brygadzista,
- od 1 marca 1978 roku pracował jako mechanik napraw pojazdów samochodowych,
- od 10 lutego 1984 roku powierzono mu obowiązki mechanika napraw pojazdów samochodowych oraz p.o. mistrza warsztatu,
- od 9 października 1985 roku pracował jako mechanik napraw pojazdów samochodowych,
- od 9 marca 1987 roku powierzono mu obowiązki mechanika napraw pojazdów samochodowych oraz p.o. mistrza warsztatu,
- od 1 września 1988 roku powierzono mu obowiązki mechanika napraw pojazdów samochodowych – brygadzista,
- od 1 marca 1990 roku powierzono mu obowiązki Mistrza Stacji Obsługi,.
(dowód: umowy o pracę k. 9 i 10, angaże k. 11-42 w aktach ZUS)
Przedsiębiorstwo (...)wB.powstało na potrzeby budowy kopalni wB.. Na wyposażeniu posiadało samochody ciężarowe takie jak(...). W okresie kulminacyjnym tj. w latach 70tych-80tych na stanie było ich około 250-300. W ramach oddziału był warsztat naprawy samochodów, w którym specjalnie do wykonywania napraw samochodów wybudowane były kanały. I tak około 10 kanałów przeznaczonych było na naprawy główne i bieżące, 2 kanały na obsługę z wymianą oleju oraz 1 na stanowisku spawalniczym. Wnioskodawca pracował w kanale napraw samochodów i dokonywał takich napraw jak naprawy silników, skrzyni biegów, tylnych mostów, drążków stabilizacyjnych. Te naprawy trwały nawet 1 tydzień. Kanał był głównym miejscem pracyM. W.. Wnioskodawca stale pracował jako mechanik napraw samochodów ciężarowych, nawet gdy zostały mu powierzone dodatkowe obowiązki brygadzisty czy mistrza. Był wówczas bowiem tzw. brygadzistą i mistrzem „pracującym”. Poza dokonywaniem zwykłych napraw dodatkowo jedynie sprawował nadzór nad pracą podległych mu osób oraz rozdzielał pracę.
Wnioskodawca pracował w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
( dowód: zeznania świadkaJ. J.protokół rozprawy z dnia 26 marca 2014 roku nagranie od minuty 3.20 do minuty 8.52 k. 26, zeznania świadkaP. S.protokół rozprawy z dnia 26 marca 2014 roku nagranie od minuty 9.01 do minuty 12.02 k. 26 , zeznania wnioskodawcy protokół rozprawy z dnia 26 marca 2014 roku nagranie od minuty 12.34 do minuty 14.11 k. 26 w związku z protokołem rozprawy z dnia 17 grudnia 2013 roku nagranie od minuty 1.20 do minuty 9.56 k. 15)
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
zważył co następuje :
Odwołanie jest uzasadnione, co skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 1440 ze zm) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami,o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, a od 1 stycznia 2013 roku nie wymaga się już rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2).
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu(tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wKodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15 - letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu (nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, a w dniu(...)r. ukończył 60 lat).
Do stażu pracy w warunkach szczególnych nie zaliczono wnioskodawcy okresu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)wB.od 15 kwietnia 1976 roku do 13 stycznia 1991 roku na stanowiskach mechanik samochodowy, mechanik samochodowy-brygadzista, mechanik napraw pojazdów samochodowych p.o. mistrza warsztatu, mistrza stacji obsługi.
Organ rentowy podniósł, iż z dokumentów zawartych w dokumentacji osobowej (umów o pracę czy angaży) nie można stwierdzić czy były to prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawach pojazdów mechanicznych lub szynowych. Odnosząc się do zasadności odmowy zaliczenia przez ZUS tego okresu jako zatrudnienia w warunkach szczególnych stwierdzić należy, iż materiał dowodowy zgromadzony w toku sprawy (w postaci zeznań świadkówJ. J.iP. S.oraz samego wnioskodawcy, a także dokumentów w postaci m.in. świadectwa pracy, umów o pracę czy licznych angaży) potwierdza, iż praca świadczona przez wnioskodawcę w okresie od 15 kwietnia 1976 roku do 13 stycznia 1991 roku, na stanowiskach mechanik samochodowy, mechanik samochodowy-brygadzista, mechanik napraw pojazdów samochodowych p.o. mistrza warsztatu, mistrza stacji obsługi - odpowiadała definicji zawartej w wykazie A dział XIV poz. 16, stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia. Była to więc praca mieszcząca się w ramach prac wykonywanych w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych.
Jak ustalił Sąd Okręgowy prace jakie wykonywał wnioskodawca wPrzedsiębiorstwie (...)wB.w powyższym okresie faktycznie polegały na wykonywaniu remontów pojazdów mechanicznych w kanałach remontowych znajdujących się w warsztacie. Wnioskodawca pracował na stanowisku mechanika w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Tylko wyjątkowo wykonywał drobne prace poza kanałem. Głównym miejscem jego pracy był kanał remontowy, w którym wykonywał naprawy silników, skrzyni biegów, tylnych mostów, drążków stabilizacyjnych samochodów ciężarowych jakie na wyposażeniu posiadało przedsiębiorstwo. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż wnioskodawca miał zapewnioną prace mechanika w kanałach remontowych przez całe 8 godzin pracy, w szczególności jeżeli weźmie się pod uwagę ilość samochodów ciężarowych jakimi w latach 70-80 tych dysponowało przedsiębiorstwo tj. 250-300 sztuk oraz świadczyło usługi transportowe na potrzeby budowy(...)wB..
Okoliczności powyższe znalazły potwierdzenie w treści zgodnych, jasnych i logicznych zeznań świadkówJ. J.iP. S.jak i wnioskodawcy. ŚwiadekJ. J.pracę wPrzedsiębiorstwie (...)wB.podjął w 1975 roku i był zatrudniony do około 2000 r. również na stanowisku mechanika. Jak wynika z zeznań z tego świadka wnioskodawca przez cały okres swojego zatrudnienia pracował przy naprawie pojazdów mechanicznych w kanałach.
Również zeznania świadkaP. S., który w latach 1975-984 pracował w przedmiotowym przedsiębiorstwie jako mechanik pojazdów mechanicznych, brygadzista, mistrz i kierownik stacji obsługi i swoje prace również wykonywał w kanałach, potwierdzają fakt pracy wnioskodawcy w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych.
Wyżej powołani świadkowie potwierdzili, więc okoliczność, iż wnioskodawca prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, wykonywał codziennie i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Opierając się więc na zeznaniach świadków i wnioskodawcy Sąd Okręgowy ustalił, iżM. W.w okresie od 15 kwietnia 1976 roku do 13 stycznia 1991 roku, wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, dział Dział XIV, poz. 16, załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.). Sąd przyjął, iż wnioskodawca pracował w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.
Reasumując stwierdzić należy, iż wnioskodawca wykazał, iż posiadał staż pracy w warunkach szczególnym w łącznym rozmiarze powyżej 15 lat (okres uznany przez ZUS - 7 lat 5 miesięcy i 6 dni i okres ustalony przez Sąd w rozmiarze przekraczającym 14 lat). Wnioskodawca spełnia jednocześnie pozostałe warunki do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury tj. w dniu(...)roku ukończył 60 lat..
Dlatego też Sąd Okręgowy uznając wniesione odwołanie za zasadne zmienił zaskarżoną decyzję na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.i przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia emerytalnego poczynając od dnia 1 sierpnia 2013 r. (tj. od pierwszego dnia miesiąca w którym zgłoszono wniosek).
| 1,277
|
15/251500/0002521/U
|
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
|
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118",
"art": "art. 32;art. 32 ust. 1",
"isap_id": "WDU19981621118",
"text": "art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 477(14);art. 477(14) § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 477",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 477(14); art. 477(14) § 2)",
"Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. z 1983 r. Nr 10, poz. 49 - )",
"Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 - )",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 27; art. 27 pkt. 1; art. 32; art. 32 ust. 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155515000004027_VIII_GC_000257_2012_Uz_2014-04-23_001
|
VIII GC 257/12
| 2014-04-23T00:00:00
| 2014-05-27T18:15:05
| 2016-01-12T23:59:46
|
15551500
|
4027
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt VIII GC 257/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący SSO Agnieszka Górska Protokolant st. sekr. sąd. Marta Perkowska po rozpoznaniu w dniu 9kwietnia 2014 r. w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w S. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę430.000 zł I zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda (...) Sp
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Monika Stachowiak" xVersion="1.0" xYear="2012" xLang="PL" xToPage="12" xEditor="esandomierska" xPublisher="mstachowiak" xEditorFullName="Eliza Sandomierska" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000257" xVolType="15/551500/0004027/GC">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt VIII GC 257/12</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 23kwietnia 2014 r.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący SSO Agnieszka Górska</xText>
<xText>Protokolant st. sekr. sąd. Marta Perkowska</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 9kwietnia 2014 r. w Szczecinie</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon> Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę430.000 zł</xText>
<xText/>
<xText><xBx>I</xBx> zasądza od pozwanego <xAnon> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz powoda <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon> kwotę 403.455,84 zł (czterystu trzech tysięcy czterystu pięćdziesięciu pięciu złotych osiemdziesięciu czterech groszy) z odsetkami ustawowymi od dnia 31 sierpnia 2011 r.;</xText>
<xText/>
<xText><xBx>II </xBx>oddala powództwo w pozostałej części;</xText>
<xText/>
<xText><xBx>III </xBx>zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 29.717 (dwudziestu dziewięciu tysięcy siedmiuset siedemnastu złotych) tytułem kosztów procesu;</xText>
<xText/>
<xText><xBx>IV </xBx>nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego <xBRx/>w <xAnon> (...)</xAnon>,4 zł (trzystu dwudziestu ośmiu złotych czterdziestu groszy) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.</xText>
<xText/>
<xText>Sygn. akt VIII GC 257/12</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powódka <xAnon> (...) Spółka Akcyjna</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon> wniosła o zasądzenie od pozwanej <xAnon> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> kwoty 430.000 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 31 sierpnia 2011 r. oraz kosztami procesu.</xText>
<xText>W uzasadnieniu powódka powołała się na umowy ubezpieczenia łączące strony w latach 2002 – 2010, których przedmiotem był filar ochronny położony w miejscowości <xAnon>B.</xAnon>, położony na terenie <xAnon> Zakładu (...)</xAnon> na granicy <xAnon> kopalni (...)</xAnon> i rzeki <xAnon>O.</xAnon>. Filar oddziela nurt rzeki od zbiornika eksploatacyjnego i stanowi pozostałość gruntu rodzimego, na który dokonywane były nakłady – wykonano umocnienia, zbrojenie siecią rybacką i ziemią. Wykonano narzut kamienny, wyprofilowano skarpę, uzupełniono wyrwy masami ziemnymi, wykonano zabudowę biologiczną. Powódka podkreśliła, że filar należy uznawać budowlę ziemną w rozumieniu <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19940890414" xTitle="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane" xAddress="Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414">ustawy Prawo budowlane</xLexLink> gdyż został on wybudowany w znacznej części przez człowieka zgodnie z technologią przyjętą w projekcie wykonania zabudowy hydrotechnicznej, na filarze wybudowano drogę. W 2003 r. wykonano kolejną zabudowę ekologiczną z wykonaniem gruntu zbrojonego w podłożu, wyprofilowano końcówkę wału. Powódka zauważyła, że wierzchem filaru ochronnego biegnie droga polna utwardzana piachem. W okresie od 28 grudnia 2010 r. do 23 lutego 2011 r. doszło do uszkodzenia filara ochronnego w 674,4 km biegu rzeki <xAnon>O.</xAnon> oraz położonej na nim szutrowej drogi technologicznej. Spowodowane było to spiętrzeniem wody w rzece i przelania się jej przez filar ochronny w południowej części kopalni. Do dnia 18 lutego 2011 r. doszło do rozmycia filara na całej jego szerokości i długości pomiędzy 120 a 140 m, a materiał rozmyty został osadzony na zbiorniku kopalni. Przerwanie filara spowodowało rozdwojenie koryta rzeki, rzeka zaczęła płynąc przez zbiornik kopalni, gdzie znajdowała się część sprzętu. Powódka zauważyła, iż w polisie jako przedmiot ubezpieczenia wskazano „budowle – filar ochronny”, co oznacza że zakresem ubezpieczenia obejmowano od 10 lat filar i posadowioną na nim drogę. Pozwana nie kwestionowała przyjęcia do ubezpieczenia filara ochronnego, nadto z Ogólnych Warunków Ubezpieczenia wynika, ze przedmiotem umów ubezpieczenia mogą być m. in. budynki i budowle. Za mienie – budowlę można uznać także drogę zlokalizowaną na filarze. Natomiast filar to nie tylko grunt rodzimy, ale także nakłady poczynione działalnością człowieka na odtworzenie zniszczeń po powodzi. Powódka odwołała się do brzmienia <xLexLink xArt="art. 3;art. 3 pkt. 3;art. 3 pkt. 4" xIsapId="WDU19940890414" xTitle="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane" xAddress="Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414">art. 3 pkt 3 i 4 ustawy Prawo budowlane</xLexLink> i ustawy Prawo geologiczne (art. 53 ust.3 i 58) wskazując, ze za budowle należy uznawać także obiekty liniowe, budowle ziemne, ochronne, hydrotechniczne, zaś za obiekty liniowe w szczególności drogę i wał przeciwpowodziowy. Powódka zaznaczyła, że filar powstał w wyniku eksploatacji kruszywa ze zbiornika eksploatacyjnego, a zatem na skutek dodatkowej działalności człowieka. Wskazała, że filar ulegał uszkodzeniom i rozmyciom, co wywoływało konieczność wykonywania dodatkowych prac wzmacniających, w związku z czym część filara nabrała cech zbliżonych do budowli hydrotechnicznej. Powódka podkreśliła przy tym, że umowa ubezpieczenia winna podlegać regułom wykładni z <xLexLink xArt="art. 65" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 65 k.c.</xLexLink> i decydujące znaczenie ma wola stron umowy. Intencją stron było zaś objęcie przedmiotem ubezpieczenia zarówno szutrowej drogi na filarze, jak i samego filara. Kwota ubezpieczenia przewyższa wartość wybudowanej drogi technologicznej, więc skoro wypłata odszkodowania za rozmytą drogę wynosiła 25.544,16 zł nie można uznać, aby droga była samodzielnym przedmiotem ubezpieczenia. Powódka podniosła także, że ekspert do spraw oceny ryzyka technicznego pozwanej nie kwestionował możliwości objęcia ochroną ubezpieczeniową filara ochronnego. Wysokość szkody – kosztów poniesionych na odbudowę filara powódka określiła na 2.355.506,86 zł. Powódka wskazała, że wartość przedmiotu sporu wyznacza nieskonsumowana przez powódkę suma ubezpieczenia – kwota 600.000 zł pomniejszona o 170.000 zł.</xText>
<xText>W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu.</xText>
<xText>W uzasadnieniu pozwana wskazała, że we wniosku o ubezpieczenie powódka jako przedmiot ubezpieczenia wskazała „Budowle – filar ochronny”. W kontekście brzmienia jednak §3 ust. 1, §2 ust. 2 i §7 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia za budowlę można uznać jedynie zlokalizowaną na filarze ochronnym drogę technologiczną, a nie samą substancję filara ochronnego, stanowiącego w istocie wał ziemny. Również przyjęta w umowie suma ubezpieczenia wskazuje na to, że wolą powódki nie było ubezpieczenie całego wału ochronnego, a jedynie znajdujących się na nim budowli. Powódka przy zawieraniu umowy była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, więc nie można przyjąć aby nie była jej znana wartość mienia, które chce ubezpieczyć. Wartość odtworzeniowa wału to kwota co najmniej 65.000.000 zł, niezrozumiałe jest więc ubezpieczenie na kwotę 600.000 zł. Jeśli zabieg taki był celowy powódka winna ponieść konsekwencje zaniżenia wartości ubezpieczanego majątku. Pozwana powołała się również na możliwość zmniejszenia odszkodowania w przypadku niedoubezpieczenia przedmiotu objętego ochroną ubezpieczeniową (§15 ust. 8 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia). Uznając zatem nawet, że filar był objęty ochroną ubezpieczeniową należałoby, zdaniem pozwanej, zastosować zmniejszenie wysokości odszkodowania. Współczynnik niedoubezpieczenia wyniósłby wówczas 0,00923, co skutkowałoby uznaniem że powódce należy się jeszcze niższe odszkodowanie niż wypłacone – w wysokości 3.418,20 zł. Przy przyjęciu wartości szkody na 2.335.506,86 z należne odszkodowanie powinno zaś wynieść 21.556,72 zł. Uznanie, że przedmiotem ochrony ubezpieczeniowej były jedynie budowle wzniesione na filarze jest korzystniejsze dla powódki. Pozwana podniosła, ze dotychczas dokonała na rzecz powódki wypłaty kwoty w wysokości 194.544, 16 zł, pozostała niezrealizowana suma gwarancyjna stanowiąca górną granicę odpowiedzialności odszkodowawczej wynosi więc 405.455,84 zł. Od przyznanego odszkodowania powinna zostać potracona również franszyza redukcyjna w wysokości 0,05% ustalonego odszkodowania, nie mniej niż 1.000 zł, oraz franszyza integralna 500 zł. Przy roszczeniu powódki franszyza redukcyjna zgodnie z polisą powinna wynieść 2.650 zł.</xText>
<xText/>
<xText><xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText/>
<xText>Na mocy decyzji Okręgowego Urzędu Górniczego w <xAnon>P.</xAnon> z dnia 10 czerwca 1991 r. ustanowiono filar ochronny dla rzeki <xAnon>O.</xAnon> o szerokości 60 m. Filar ustanowiony został w złożach <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- decyzja z dnia 10.06.1991 r. k. 151-152</xText>
<xText/>
<xText>Ustanowiony filar ochronny stanowi ziemną budowlę hydrotechniczną, której celem jest rozdzielenie koryta rzecznego od zbiornika wodnego powyrobiskowego, utrzymanie w niezmienionym kształcie linii brzegowej rzeki oraz przyjęcie kulminacyjnej fali powodziowej.</xText>
<xText>Filar jest trwale związany z gruntem, podłożem filara jest grunt poniżej rzędnej dna rzeki. Jest wytworem działalności ludzkiej – powstał w wyniku użytkowego czerpania gruntu i obniżenia terenu z jednoczesnym powiększeniem zbiornika wodnego. Stanowi całość techniczną i użytkową.</xText>
<xText>Obowiązek utrzymania filara w należytym stanie technicznym spoczywa na powódce. Prowadzi ona księgę kontroli filara.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- opinia biegłego sądowego <xAnon>Z. A.</xAnon> k. 324-330</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>M. T.</xAnon> k. 270-273</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>W. B.</xAnon> k. 289-293</xText>
<xText>- zeznania prezesa powódki <xAnon>K. G.</xAnon> k. 293-296</xText>
<xText/>
<xText>W 1997 roku w kopalni kruszywa doszło do powodzi, która skutkowała sporządzeniem projektu zabudowy hydrotechnicznej w celu zabezpieczenia przed skutkami powodzi. Prace wdrożeniowe projektu polegały na fizycznym wykonaniu umocnień doraźnych i docelowych na filarze ochronnym i grobli oraz dodatkowe zadania zabezpieczające. Jako elementy zabudowy filara wybrano zbrojenie jego korony siecią rybacką zakotwioną do podłoża z obsypem pospółką i ziemią wraz z zabudową biologiczną i umocniono krawędzie filara od strony zbiornika, a więc z miejsca, z którego zawsze rozpoczyna się rozmycie. Dokonano także wyprofilowania skarpy do pochylenia 1:3 oraz uzupełniono ubytki gdzie szerokości były mniejsze od 60 m, groble podwyższono o ok. 1 m.</xText>
<xText>Filar uległ szczególnemu wzmocnieniu przy użyciu siatek i materiałów budowlanych na odcinku ok. 300-350 metrów specjalnie narażonym na podmywanie, zniszczenia.</xText>
<xText>Wykonanie projektu odbywało się w oparciu o <xAnon>umowę nr (...)</xAnon>.T07.7/98 z dnia 17 sierpnia 1998 r. Umowa została wykonana w całości.</xText>
<xText>W ramach realizowania umowy dla zabezpieczenia skarpy filara ochronnego wykonano narzut kamienny, umocniono skarpę siatką nylonową, wykonano zabudowę biologiczną, wykonano przepusty rurowe pod groblą, uzupełniano wyrwy, dokonywano uzupełniania filara poprzez dosypywanie mas ziemnych i przerzut mas ziemnych refulerem. W tym celu zużyto ok. 10.000 ton kamienia, ponad 16.000 ton pospółki i ponad 18.000 ton piasku. Wykonano także drogę i kierownice. Dokonano nasadzeń trawy, drzew i wikliny.</xText>
<xText>Na terenie filara umieszczono również ochronne budowle hydrotechniczne oraz przyrząd do pomiaru położenia zwierciadła wody.</xText>
<xText>Konserwacji i napraw filara dokonywano na całej jego długości, szczególnie wzmocniono jednak odcinek szczególnie narażony na uszkodzenia i w którym doszło do przerwania ciągłości wału w latach poprzednich.</xText>
<xText>Po wykonaniu powyższych prac Wojewoda <xAnon> (...)</xAnon> zezwolił na eksploatację złóż kruszywa na terenie położonym w <xAnon>B.</xAnon>.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- raport z wykonania projektu k. 66-76</xText>
<xText>- protokoły odbioru k. 78-96</xText>
<xText>- kosztorysy powykonawcze k. 97-104</xText>
<xText>- faktury k. 106-105</xText>
<xText>- decyzja z dnia 19.05.1999 r. k. 110-113</xText>
<xText>- pismo z dnia 21.02.2000 r. k. 114-115</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>M. T.</xAnon> k. 270-273</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>C. S.</xAnon> k. 273-276</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>A. F.</xAnon> k. 277-278</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>W. B.</xAnon> k. 289-293</xText>
<xText/>
<xText>W 2003 roku powódka zleciła <xAnon>W. B.</xAnon> wykonanie projektu umocnień wału i filara kopalni kruszywa w <xAnon>B.</xAnon>. W projekcie dokonano analizy warunków hydrologicznych i metereologicznych, dotychczasowych rozmyć filara i przeprowadzonych umocnień. W konsekwencji uznano, że najlepszym sposobem zabezpieczeń jest zabudowa biologiczna z jednoczesnym wykonaniem tzw. „gruntu zbrojonego” w podłożu. Ustalono bowiem, że umocnienie gruntu przy pomocy geowłókien nie zdało egzaminu z uwagi na wchodzącą na filar krę. Zaproponowanie wykonania zbrojenia podłoża przy pomocy sieci rybackiej o drobnych oczkach (3-5 cm) przymocowanej szpilkami z minimalnym narzutem nad siatką rzędu 30-40 cm (pospółka). Końce siatki wzmocnić należałoby kiszkami faszynowymi a krawędź filara dodatkowo narzutem kamiennym grubości 5 cm i większej wymieszanych z pospółką. Dodatkowo stwierdzono zasadność wyprofilowania końcówki wału.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- projekt umocnień wału i filaru k. 116-150</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>C. S.</xAnon> k. 273-276</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>W. B.</xAnon> k. 289-293</xText>
<xText/>
<xText>W 2001 roku powódka <xAnon> (...) Spółka Akcyjna</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon> zawarła z pozwaną <xAnon> Towarzystwem (...) Spółką Akcyjną</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> umowę ubezpieczenia mienia od ognia i innych zdarzeń losowych. Przedmiot ubezpieczenia stanowił filar ochronny w <xAnon> Kopalni (...)</xAnon>. Suma ubezpieczenia została określona na 600.000 zł. Okres ubezpieczenia określono od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia <xAnon> (...)</xAnon>. Umowy ubezpieczenia były przedłużane przez powódkę na analogicznych warunkach w latach 2002-2010.</xText>
<xText>Zawieranie umów ubezpieczenia poprzedzane było oględzinami filara dokonywanymi przez pracowników pozwanej.</xText>
<xText>Umowa ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych została przedłużona także na okres od 1 stycznia 2010 roku do 31 grudnia 2010 r. Przy określeniu zakresu ubezpieczenia powołano się na §5 ust. 2 pkt 1 ppkt a) Ogólnych Warunków Ubezpieczenia z rozszerzeniem o ryzyko powodzi. Jako przedmiot ubezpieczenia wskazano budowle – filar ochronny, przy sumie ubezpieczenia na poziomie 600.000 zł. Suma ubezpieczenia podana została w wartości odtworzeniowej.</xText>
<xText>Franszyza redukcyjna wynosić miała 0,5% ustalonego odszkodowania nie mniej niż 1.000 zł, przy czym przy dewastacji stałych elementów budynków, budowli i środków trwałych 1.000 zł.</xText>
<xText>W treści polisy powołano się na Ogólne Warunki Ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych z dnia 1 maja 2007 r. wraz z <xAnon>aneksem Nr (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- polisy k. 33-42, 227-228</xText>
<xText>- wniosek z dnia 20.02.2010 r. k. 229-230</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>M. T.</xAnon> k. 270-273</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>C. S.</xAnon> k. 273-276</xText>
<xText>- zeznania prezesa powódki <xAnon>K. G.</xAnon> k. 293-296</xText>
<xText/>
<xText>W Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych z dnia 1 maja 2008 r., zmienionych <xAnon>Aneksem nr (...)</xAnon> z dnia 29 maja 2009 r. (zwanych dalej „OWU”) zawarto definicje wyrażeń użytych w umowie (§2). W pkt 4 wskazano, że budowle są to trwale związane z gruntem obiekty budowlane naziemne i podziemne inne niż budynki, wraz z instalacjami i urządzeniami stanowiącymi całość techniczną oraz tymczasowe obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem takie jak: kioski, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, obiekty kontenerowe. Franszyzę redukcyjną zdefiniowano w pkt 11 jako określoną w umowie kwotę pomniejszającą każdorazowo wysokość wyliczonego odszkodowania.</xText>
<xText>W §3 ust. 1 pkt 1 OWU wskazano, że przedmiotem umów ubezpieczenia zawieranych na podstawie niniejszych OWU może być mienie, ewidencjonowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, stanowiące własność ubezpieczającego lub znajdujące się w jego prawnym posiadaniu, za które ponosi on odpowiedzialność, w tym środki trwałe: budynki i budowle (a), maszyny, urządzenia i wyposażenie (b), stacjonarny i przenośny sprzęt elektroniczny (c).</xText>
<xText>W §5 ust. 2 pkt 1 a) wskazano, że pozwana może ubezpieczyć mienie od następstw wymienionych i zdefiniowanych w §2 w zakresie podstawowym obejmującym pożar, bezpośrednie uderzenie pioruna, wybuch, implozję, upadek statku powietrznego.</xText>
<xText>Wyłączenia z zakresu ubezpieczenia zawarto z §7-9. W §7 pkt 3 wskazano, że pozwana nie ubezpiecza gruntów, gleby, naturalnych wód podziemnych i powierzchniowych, zbiorników wodnych.</xText>
<xText>W §15 ust. 1 wskazano, że za wysokość szkody powstałej w mieniu przyjmuje się koszty niezbędne do przywrócenia stanu mienia przed powstaniem szkody z uwzględnieniem zasad, na jakich została ustalona suma ubezpieczenia. W ust. 5 pkt 3 powołanego przepisu wskazano, że wysokość szkody będzie odpowiadać wysokości udokumentowanej szkody w mieniu, skorygowanej m. in. poprzez potrącenie franszyzy redukcyjnej ustalonej w umowie ubezpieczenia. W §15 ust. 8 wskazano nadto, że jeżeli suma ubezpieczenia przedmiotu ubezpieczonego na sumy stałe lub sumy zmienne jest niższa od jego wartości w dniu powstania szkody (niedoubezpieczenie), wysokość odszkodowania ustalonego według zasad określonych w §15 ust. 1-7 ulega zmniejszeniu w proporcji w jakiej suma ubezpieczenia przedmiotu pozostaje do jego wartości w dniu powstania szkody.</xText>
<xText>W §16 ust. 1 postanowiono, że odszkodowanie wypłacane jest w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia szkody.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- Ogólne Warunki Ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych k. 43-65, 231-251</xText>
<xText/>
<xText>Na mocy decyzji z dnia 16 grudnia 2010 r. pozwana przyznała powódce odszkodowanie w wysokości 170.000 zł w związku z uszkodzeniem filara ochronnego w maju/czerwcu 2010 roku. Wówczas doszło do przelewania się wody przez filar, co skutkowało zamuleniem i zanieczyszczeniem pod dnem zbiornika kruszywa mineralnego.</xText>
<xText>W dniu 17 grudnia 2010 r. pozwana dokonała wypłaty powyższej kwoty.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- decyzja z dnia 16.12.2010 r. k. 251</xText>
<xText>- potwierdzenie wypłaty k. 252</xText>
<xText>- raport z przebiegu powodzi letniej – załącznik nr 12 w aktach szkodowych</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>C. S.</xAnon> k. 273-276</xText>
<xText/>
<xText>W dniu 28 grudnia 2010 r. wskutek nadmiernych opadów oraz powstania zatoru lodowego poniżej kopalni doszło do spiętrzenia wody na rzece <xAnon>O.</xAnon>, a następnie w dniu 29 grudnia 2010 r. przelania się jej przez filar ochronny w rejonie południowej części kopalni, w 674,7 km rzeki. Przelewając się przez filar woda doprowadziła do rozmycia wału na całej jego szerokości i długości w przedziale pomiędzy 120 m a 140 m w dniu 18 lutego 2011 r.</xText>
<xText>Okoliczność bezsporna, a nadto :</xText>
<xText>- raport przejściowy ze szkody k. 153-202</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>C. S.</xAnon> k. 273-276</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>A. F.</xAnon> k. 277-278</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>W. B.</xAnon> k. 289-293</xText>
<xText/>
<xText>Pozwana zleciła <xAnon> (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> sporządzenie raportu w celu zasadności żądania wypłaty odszkodowania w związku z przelaniem się wody przez koronę filara. W raporcie z dnia 5 kwietnia 2011 r. stwierdzono, że nie ma podstaw do wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę. Przyjęto, że strony zawarły umowę ubezpieczenia uznając filar za budowlę. Całkowitą wartość roszczenia określono na 2.334.506,86 zł. Ustalono, że całość materiału z rozmytego filara została osadzona w zbiorniku kopalni. Doszło jednocześnie do rozdwojenia koryta rzeki <xAnon>O.</xAnon>, oprócz normalnego koryta zaczęła ona płynąc przez wymytą wyrwę, zbiornik kopalni i wypływać z powrotem do koryta. Na odciętej przez wodę części pozostała część sprzętu wydobywczego i do przesiewania urobku.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- raport przejściowy ze szkody k. 153-202</xText>
<xText>- informacja o sposobie naprawy szkody – zał. nr 11 w aktach szkodowych</xText>
<xText>- kosztorys – załącznik nr 16 w aktach szkodowych</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>A. F.</xAnon> k. 277-278</xText>
<xText/>
<xText>Całość kosztów związanych z odbudową zniszczonego filara ochronnego poniosła powódka. W odbudowie brali udział pracownicy powódki, stąd kopalnia nie funkcjonowała do momentu zakończenia odbudowy filara, to jest do 2011 roku.</xText>
<xText>Koszt pierwszego etapu prac polegających na zamknięciu wyrwy wyniosły 1.100.000 zł. W tym celu wybudowano z worków, zawierających po ok. 1,5 tony piasku dwa wały, a następnie ułożono na nich siatkę i obsypano kruszywem. Worki układane były przez koparki. Na odcinku od 674,5 do 676 kilometra wykonany grunt trzykrotnie zbrojony siatką.</xText>
<xText>Dalsze prace polegały na odbudowie filara i wzmocnieniu jego korony. Wykonano skarpy wyższe niż dotychczas, koronę filara wzmocniono kamieniami i żwirem podnosząc jej poziom. Skarpy obsadzono sadzonkami wierzby. Droga dojazdowa była uzupełniania materiałem kruszonym.</xText>
<xText>Koszty poniesione na zakup materiałów i usług, a także wynajem sprzętu wyniosły 555.612,41 zł. Praca ludzi spowodowała powstanie kosztów w wysokości 351.181,61 zł, praca sprzętu 646.028,50 zł. <xAnon> (...)</xAnon> własne zużyte do naprawy miały wartość 411.835,80 zł. Zakup paliwa do pracy sprzętu pochłonął koszty w wysokości 319.441,42 zł, zaś doradztwo techniczne na łączną kwotę 51.407,12 zł. Całkowity koszt naprawienia szkody w zakresie naprawy filara wyniósł 2.355.506,86 zł, zaś szutrowej drogi technologicznej 25.544,16 zł.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- informacja o sposobie naprawy szkody – zał. nr 11 w aktach szkodowych</xText>
<xText>- kosztorys – załącznik nr 16 w aktach szkodowych</xText>
<xText>- projekt – załącznik nr 23 w aktach szkodowych</xText>
<xText>- zestawienie kosztów – załącznik nr 26 w aktach szkodowych</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>C. S.</xAnon> k. 273-276</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>A. F.</xAnon> k. 277-278</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>W. B.</xAnon> k. 289-293</xText>
<xText>- zeznania prezesa powódki <xAnon>K. G.</xAnon> k. 293-296</xText>
<xText/>
<xText>Pismem z dnia 26 sierpnia 2011 r. powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 430.000 zł w terminie 7 dni od otrzymania wezwania.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- wezwanie z dnia 26.08.2011 r. k. 204</xText>
<xText/>
<xText>Na mocy decyzji z dnia 25 sierpnia 2011 r. pozwana przyznała powódce odszkodowanie w wysokości 25.544,16 zł przy uwzględnieniu franszyzy redukcyjnej w wysokości 1.000 zł, stosownie do pkt 6 polisy. Jako podstawę obliczenia wysokości odszkodowania pozwana przyjęła wartość poniesionych kosztów naprawy drogi, określoną w raporcie sporządzoną przez <xAnon> spółkę (...)</xAnon>.</xText>
<xText>W uzasadnieniu wskazano, że przyznana kwota stanowi odszkodowanie za szkody w przedmiocie ubezpieczenia, zaś z uwagi na brak pokrycia ubezpieczeniowego samego filara ochronnego rzeki <xAnon>O.</xAnon> roszczenia za jego naprawę zostały odrzucone.</xText>
<xText>W dniu 31 sierpnia 2011 r. pozwana przelała na rzecz powódki kwotę 24.544,16 zł.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- decyzja z dnia 25.08.2011 r. k. 253-254</xText>
<xText>- potwierdzenie transakcji k. 203, 255</xText>
<xText/>
<xText><xBx> Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText/>
<xText>Podstawę prawną żądania pozwu stanowi <xLexLink xArt="art. 805;art. 805 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 805 § 1 k.c.</xLexLink>, zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Strony niniejszego sporu łączyła umowa ubezpieczenia, na mocy której pozwana zobowiązała się wypłacić odszkodowanie m. in. w razie powstania szkody w ubezpieczonym mieniu – filarze ochronnym, będące następstwem powodzi.</xText>
<xText>Stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalony został na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony postępowania, w szczególności polisy ubezpieczeniowej, Ogólnych Warunków Ubezpieczenia oraz dokumentów znajdujących się w aktach szkody. Żadna ze stron nie zgłaszała zastrzeżeń co do ich formy i treści, zaś Sad również nie powziął wątpliwości w tym zakresie. Za wiarygodne uznał Sąd również zeznania przesłuchanych świadków – <xAnon>M. T.</xAnon>, <xAnon>C. S.</xAnon>, <xAnon>A. F.</xAnon>, <xAnon>W. B.</xAnon> oraz prezesa zarządu powódki <xAnon>K. G.</xAnon>. Zeznania te były spójne i wzajemnie korespondowały ze sobą w zasadniczych kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Na podstawie powołanych zeznań możliwe było odtworzenie sposobu powstania filara, rodzaju poczynionych na niego nakładów, odtworzenia zniszczeń, a także poczynienie ustaleń dotyczących okoliczności towarzyszących zawarciu umowy ubezpieczenia, przedmiotu umowy i zakresu ochrony ubezpieczeniowej. Za wiarygodną uznał również Sąd opinię sporządzoną przez biegłego <xAnon>Z. A.</xAnon>. Opinia była wyczerpująca , biegły odniósł się do wszystkich okoliczności wskazanych w zakreślonej tezie dowodowej. Żadna ze stron postępowania nie wniosła zastrzeżeń do treści opinii. W tej sytuacji wobec spójności opinii i przejrzystości zawartych w niej wywodów nie było podstaw do kwestionowania jej treści. Wnioski dotyczące charakteru obiektu, jego zakwalifikowania jako budowli w rozumieniu przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19940890414" xTitle="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane" xAddress="Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414">Prawa budowlanego</xLexLink> i Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, obowiązujących u pozwanej stanowiły podstawę do dokonania ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie.</xText>
<xText>Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia wartości kosztów odtworzenia wału ochronnego <xAnon>O.</xAnon> na odcinku eksploatowanym przez powódkę oraz ustalenia stopnia niedoubezpieczenia mienia, zgłoszonego przez pozwaną w odpowiedzi na pozew. Na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. Przewodnicząca zobowiązała pełnomocników stron do uiszczenia zaliczek na poczet kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w kwotach po 1.000 zł, w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia dowodu z opinii biegłego. W dniu 2 lipca 2013 r. ustalono, że pozwana nie uiściła zaliczki na poczet kosztów związanych z opinią biegłego (notatka urzędowa k. 299). Sąd pominął więc dowód z opinii biegłego we wnioskowanym przez pozwaną zakresie z uwagi na brzmienie <xLexLink xArt="art. 130(4);art. 130(4) § 5" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 130<xSUPx>4</xSUPx> § 5 k.p.c.</xLexLink> W sytuacji zatem gdy pozwana zaniechała pokrycia zaliczki na wydatki niezbędne do przeprowadzenia dowodu, brak było podstaw do jego dopuszczenia.</xText>
<xText>Nie umknął uwadze Sądu także fakt, że powódka w pozwie zgłosiła wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wyceny nakładów poniesionych na odbudowę filara ochronnego. Wobec faktu, że pozwany ostatecznie nie kwestionował wartości nakładów przedstawionego przez powódkę, a jedynie ich kwalifikację, przeprowadzenie tego dowodu było zbędne. Skutkowało to uznaniem wartości nakładów za niesporną i wywołało jedynie konieczność oceny związku wydatkowania powyższych kwot z przedmiotem ubezpieczenia.</xText>
<xText/>
<xText>Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności powództwa zauważyć należy, że pozwana kwestionowała, aby ziściło się zdarzenie, które objęte zostało zakresem ubezpieczenia, z w związku z czym aby po jej stronie powstał obowiązek wypłaty odszkodowania. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na jednoznaczne przesądzenie, że filar ochronny, który uległ zniszczeniu należał do kategorii budowli, o których mowa w postanowieniach Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, w szczególności §2 pkt 4. Za przyjęciem takiego wniosku przemawiała niekwestionowana także przez stronę pozwaną opinia biegłego <xAnon>Z. A.</xAnon>, który wskazał że filar stanowi ziemną budowlę hydrotechniczną. Dokonując oceny w tym zakresie uwzględniono przede wszystkim czynnik ludzki, który został wykorzystany do ukształtowania takiej budowli. Filar jest bowiem wytworem działalności ludzkiej, mimo że jest trwale związany z gruntem i tworzą go rodzime grunty. Ostateczny kształt budowli wynikał z działalności człowieka, poprzedzonej sporządzeniem badań i projektów. Następnie zaś na filar poczyniono znaczne nakłady zarówno finansowe, jak i nakłady pracy. Przy odbudowie filara po powodzi w 1997 r. i przy jego odbudowie wykorzystano elementy żelbetowe i betonowe, duże ilości kamienia, żwiru, piasku, siatki, dokonywano licznych nasadzeń. W celu należytego zabezpieczenia przed powodzią na filarze wzniesiono ochronne budowle hydrotechniczne. Nadto na bieżąco dokonywano konserwacji filaru, uzupełnienia powstałych uszkodzeń i wyrw. W tym kontekście nie sposób uznać aby filar uznać wyłącznie za pas gruntu, a to przede wszystkim z uwagi na ingerencję człowieka i zmianę jego kształtu, charakteru i przeznaczenia. Fakt pracy ludzkiej i nakładów poczynionych na filar wynikał jednoznacznie z przeprowadzonych w sprawie zeznań świadków, którzy wskazywali na zaawansowane prace związane z odtworzeniem filara ochronnego po powodzi z 1997 roku, rodzaj i ilość użytych materiałów. Informacje te wynikały wprost z przedłożonych przez stronę powodową projektów zdawczo – odbiorczych i kosztorysów powykonawczych, sporządzonych w ramach projektu wykonania zabudowy hydrotechnicznej kopalni kruszywa z 1998 roku.</xText>
<xText/>
<xText>Niezależnie od tego, nawet gdyby filar ochronny nie stanowił budowli w rozumieniu postanowień Ogólnych Warunków Ubezpieczenia obowiązujących u pozwanej, to decydującym dla oceny przedmiotu ochrony i zakresu odpowiedzialności pozwanej powinna była przede wszystkim treść umowy ubezpieczenia, a zatem w niniejszym wypadku polisy obejmującej okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Z polisy tej bezpośrednio wynika zaś, że przedmiot ubezpieczenia stanowiła budowla – filar ochronny. Taki też przedmiot ubezpieczenia był konsekwentnie wskazywany w polisach, stanowiących potwierdzenie zawarcia umowy, począwszy od co najmniej 2002 roku. Skoro zatem strona pozwana przyjęła do ubezpieczenia ten filar ochronny, nie mogła na etapie likwidacji szkody bronić się argumentem, że filar ten nie należy do kategorii budowli, a tylko te w świetle Ogólnych Warunków Ubezpieczenia mogły być przedmiotem ochrony. Przyjęcie, że strony zamierzały przedmiotem umowy uczynić filar ochronny, niezależnie od jego kwalifikacji w kontekście postanowień Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, wynika przede wszystkim z bezpośredniego brzmienia polisy. Okoliczność powyższą potwierdzają także zeznania przesłuchanych w sprawie świadków oraz prezesa zarządu pozwanej. Wszyscy pracownicy powódki wskazywali, że pozwana nie zgłaszała zastrzeżeń co do możliwości objęcia ubezpieczeniem filara ochronnego. Miała przy tym świadomość, o jakim obiekcie jest mowa, gdyż zawarcie umowy ubezpieczenia poprzedzone było oględzinami filara.</xText>
<xText>Zeznania świadków i prezesa powódki wskazują, że to filar narażony był na zniszczenia z uwagi na spiętrzenia wody, działanie lodu i kry, w związku z czym powódce zależało na uzyskaniu ochrony tego obiektu i spowodowania sytuacji, w której mógłby on spełniać swoją funkcję. Nie sposób zatem przyjąć, aby powódce zależało wyłącznie na objęciu ochroną drogi technologicznej, wykonanej na powierzchni filara. Przyjęcie zatem reguł interpretacyjnych z <xLexLink xArt="art. 65;art. 65 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 65 § 2 k.c.</xLexLink> nie pozwala na przychylenie się do stanowiska pozwanej.</xText>
<xText>W tym miejscu zauważyć również trzeba, że zarówno ze zgromadzonych dokumentów, jak i z zeznań świadków nie wynika, aby przy zawarciu umowy ubezpieczenia ustalano konkretny odcinek filara ochronnego i wyłącznie ten odcinek uczyniono przedmiotem umowy ubezpieczenia łączącej strony. Świadkowie oraz prezes pozwanej wskazywali co prawda, że w wyniku spiętrzenia wody, w czasie powodzi czy roztopów, uszkodzeniu ulegał zazwyczaj konkretny odcinek filara w okolicach 674-676 metra – właśnie ten, który został zniszczony w ramach wypadku ubezpieczeniowego. Niemniej, z zeznań tych nie wynikało, aby do tego odcinka, który wcześniej ulegał szkodom ograniczały się ustalenia stron co do zakresu ubezpieczenia. Przy tym zasady doświadczenia życiowego i praktyki stosowanej przez ubezpieczycieli nakazują przyjąć, że gdyby odpowiedzialność pozwanej miałaby zostać ograniczona do konkretnego odcinka filaru ochronnego, pozwana jako profesjonalista na rynku zadbałaby o uwzględnienie tej okoliczności w treści polisy. Powyższemu stanowisku nie sprzeciwia się również okoliczność, iż pod uwagę przy szacowaniu wysokości sumy ubezpieczenia brano jedynie pod uwagę wartość szczególnie zagrożonego uszkodzeniem odcinka. Zabieg taki uzasadniony był bowiem tym, że na tę część filaru powódka poczyniła znaczne nakłady i zainwestowała duże środki w jego umocnienie, stąd dla celów ubezpieczenia przyjęła wartość poniesionych dotychczas wydatków.</xText>
<xText/>
<xText>Podsumowując powyższe rozważania należało przyjąć, iż przedmiotem ubezpieczenia był filar ochronny w całości. W takiej zaś sytuacji mógł aktualizować się zarzut pozwanej dotyczący niedoubezpieczenia - zaniżenia wartości przedmiotu ubezpieczenia. W tej konkretnej sprawie strona pozwana nie wykazała jednak, aby rzeczywiście do tego niedoubezpieczenia doszło, w szczególności nie wykazała, ile ewentualnie wynosiła wartość odtworzeniowa filara, a to determinowało dalsze ustalenia dotyczące tego niedoubezpieczenia i konieczności proporcjonalnego obniżenia odszkodowania. W powyższym zakresie pozwana przedstawiła w odpowiedzi twierdzenia i wyliczenia współczynnika niedoubezpieczenia. Pozwana zgłosiła co prawda również wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność stopnia niedoubezpieczenia mienia powódki w stosunku do wartości wskazanej na polisie, jednak nie uiściła zaliczki na poczet jego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, zatem brak było podstaw do uwzględnienia wniosku w tym zakresie. Powyższe nie pozwalało zatem na przyjęcie twierdzeń strony pozwanej dotyczących wartości mienia zgłoszonego do ubezpieczenia, a w konsekwencji dokonać takiego wyliczenia jakie przedstawiła w odpowiedzi na pozew pozwana.</xText>
<xText/>
<xText>Należy zwrócić również uwagę, że na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. (k. 296) strona pozwana wyraźnie wskazała, że nie podważa wysokości poszczególnych kosztów, wskazywanych przez powódkę w pozwie, a wynikających z raportu sporządzonego przez <xAnon> spółkę (...)</xAnon>. Pozwana kwestionowała wyłącznie ich kwalifikację jako nakładów na przedmiot ochrony ubezpieczeniowej, dokonując rozróżnienia na nakłady poniesione na odtworzenie filara i nakłady na naprawę budowli. Jednak konsekwentnie, wobec ustalenia przez Sąd, że przedmiotem ochrony ubezpieczeniowej był filar ochronny i mieści się on w definicji budowli, objętych ubezpieczeniem na mocy §2 pkt 4 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, nie wymagało szerszego uzasadnienia przyjęcie tych kosztów wskazywanych przez stronę powodową. Nie było bowiem podstaw do rozdzielenia poniesionych kosztów, wobec uznania, że zarówno cały filar, jak i znajdujące się na nim obiekty (droga, inne budowle hydrotechniczne) stanowią budowlę. Co za tym idzie, nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu na okoliczność wysokości kosztów faktycznie poniesionych przez powódkę w związku z odbudową filara - zarówno ilości godzin pracy przeznaczonych na usuwanie skutków powodzi, kosztów zużytych materiałów i użycia sprzętu. Strona pozwana powyższych okoliczności bowiem nie kwestionowała.</xText>
<xText/>
<xText>Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, iż spełnione zostały przesłanki do wypłaty odszkodowania na rzecz powódki. Przedmiot ubezpieczenia –budowla w postaci filara ochronnego uległa bowiem zniszczeniu wskutek zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową – powodzi. Przy obliczeniu wysokości należnego powódce odszkodowania na względzie należy mieć przede wszystkim przyjętą sumę ubezpieczenia oraz wartość dotychczas wypłaconego przez ubezpieczyciela świadczenia.</xText>
<xText/>
<xText>Sąd miał zatem na uwadze maksymalną sumę ubezpieczenia, która stanowiła punkt wyjścia dla ustalenia wysokości ubezpieczenia, czyli 600.000 zł oraz kwoty, które zostały już wypłacone przez stronę pozwaną, a które pomniejszają wartość potencjalnego odszkodowania – 170.000 zł (k. 252) i 24.544,16 zł (k. 203). W konsekwencji po odjęciu tych dwóch kwot Sąd uzyskał kwotę 405.455,84 zł. Jednakże ta kwota uległa pomniejszeniu o 2.000 zł w związku z postanowieniami Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (§15 ust. 5 pkt 3 w zw. z § 2 pkt 11) oraz polisy (pkt 6), dotyczącymi franszyzy redukcyjnej w wysokości 0,5% ustalonego odszkodowania. Kwota ten franszyzy wyniosła 2.027,28 zł. Niemniej, Sąd miał na uwadze to, że łączna wartość franszyzy redukcyjnej w przypadku analizowanej umowy ubezpieczenia, a zatem od kwoty 600.000 zł, wynosiła 3.000 zł i taką maksymalnie kwotę pozwana mogła potrącić. Uwzględnić jednak trzeba, iż przy poprzedniej wypłacie (w wysokości 24.544,16 zł) pozwana potrąciła już kwotę 1.000 zł (decyzja k. 253). Obecnie odjęta mogła zostać maksymalnie kwota 2.000 zł. Odejmując zatem 2.000 zł od kwoty poprzednio wskazanej, Sąd otrzymał 403.455,84 zł.</xText>
<xText/>
<xText>Przy obliczaniu wysokości odszkodowania Sąd nie uwzględnił natomiast kwoty 500 zł tytułem franszyzy integralnej. Zauważyć bowiem trzeba, że Ogólne Warunki Ubezpieczenia, które regulują zasady wypłacania odszkodowania, nie przewidują pomniejszenia kwoty odszkodowania o taką właśnie kwotę, określaną jako franszyza integralna. Wprawdzie została ona wskazana w samej polisie ubezpieczeniowej, niemniej nie wyjaśniono, co oznacza to pojęcie i nie wskazano zasad, na jakich miało następować potrącenie franszyzy przy rozliczaniu szkody. Z uwagi na to Sąd pominął analizowany czynnik przy obliczaniu wysokości odszkodowania.</xText>
<xText>Ostatecznie zatem na rzecz powódki zasądzona została kwota 403.455,84 zł, zaś ponad tę wartość powództwo zostało oddalone.</xText>
<xText/>
<xText>Podstawę rozstrzygnięcia w zakresie odsetek stanowił przepis <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 1 k.c.</xLexLink> Pozwana była zobowiązana do wypłaty odszkodowania w terminie 30 dni od daty zgłoszenia szkody (§16 ust. 1 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia.). Za datę wypłaty odszkodowania należy przyjąć 31 sierpnia 2011 r., dzień wypłaty uznanej przez pozwaną kwoty 24.544,16 zł (k. 255). Powyższe skutkuje przyjęciem że pozwana pozostawała w zwłoce z wypłatą pozostałej części odszkodowania od dnia 31 sierpnia 2011 r. Z tego względu Sąd przyznał odsetki od tej daty</xText>
<xText>Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu oparto na przepisach <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 108" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 108 k.p.c.</xLexLink> Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Sąd uznał, że powództwo zostało uwzględnione w 94%, stąd zasadne było obciążenie pozwanej w całości przy przyjęciu, że powódka uległa co do nieznacznej części żądania. Na przyznane od pozwanej na rzecz powódki koszty w wysokości 29.717 zł składa się 21.500 zł tytułem uiszczonej opłaty od pozwu (k. 209), 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (k. 21), 1.000 zł tytułem uiszczonej na poczet wynagrodzenia biegłego zaliczki (k. 297) oraz 7.200 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, ustalone na podstawie §6 pkt 7 w zw. z <xLexLink xArt="§ 2;§ 2 pkt. 1;§ 2 pkt. 2" xIsapId="WDU20021631349" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349">§ 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</xLexLink> (t. jedn. Dz. U. 2013 rok, poz.490).</xText>
<xText/>
<xText>W punkcie IV Sąd nakazał pobrać na od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Szczecinie kwotę 328,40 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, a mianowicie wypłaconej tymczasowo z sum budżetowych sumy przeznaczonej na wynagrodzenie biegłego. Podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowił <xLexLink xArt="art. 113;art. 113 ust. 1" xIsapId="WDU20051671398" xTitle="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych" xAddress="Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowy w sprawach cywilnych</xLexLink> (t. jedn. 2010 rok. Nr 90, <xLexLink xArt="art. 113 poz. 594" xIsapId="WDU20051671398" xTitle="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych" xAddress="Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398">poz. 594</xLexLink> ze zm.).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Agnieszka Górska
| null |
[
"Agnieszka Górska"
] |
[
"art. 805 § 1"
] |
Monika Stachowiak
|
st. sekr. sąd. Marta Perkowska
|
Eliza Sandomierska
|
[
"Umowa Ubezpieczenia"
] | 12
|
Sygn. akt VIII GC 257/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23kwietnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący SSO Agnieszka Górska
Protokolant st. sekr. sąd. Marta Perkowska
po rozpoznaniu w dniu 9kwietnia 2014 r. w Szczecinie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki AkcyjnejwS.
przeciwkoTowarzystwu (...) Spółce AkcyjnejwW.
o zapłatę430.000 zł
Izasądza od pozwanegoTowarzystwa (...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powoda(...) Spółki AkcyjnejwS.kwotę 403.455,84 zł (czterystu trzech tysięcy czterystu pięćdziesięciu pięciu złotych osiemdziesięciu czterech groszy) z odsetkami ustawowymi od dnia 31 sierpnia 2011 r.;
IIoddala powództwo w pozostałej części;
IIIzasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 29.717 (dwudziestu dziewięciu tysięcy siedmiuset siedemnastu złotych) tytułem kosztów procesu;
IVnakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowegow(...),4 zł (trzystu dwudziestu ośmiu złotych czterdziestu groszy) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
Sygn. akt VIII GC 257/12
UZASADNIENIE
Powódka(...) Spółka AkcyjnawS.wniosła o zasądzenie od pozwanejTowarzystwa (...) Spółki AkcyjnejwW.kwoty 430.000 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 31 sierpnia 2011 r. oraz kosztami procesu.
W uzasadnieniu powódka powołała się na umowy ubezpieczenia łączące strony w latach 2002 – 2010, których przedmiotem był filar ochronny położony w miejscowościB., położony na terenieZakładu (...)na granicykopalni (...)i rzekiO.. Filar oddziela nurt rzeki od zbiornika eksploatacyjnego i stanowi pozostałość gruntu rodzimego, na który dokonywane były nakłady – wykonano umocnienia, zbrojenie siecią rybacką i ziemią. Wykonano narzut kamienny, wyprofilowano skarpę, uzupełniono wyrwy masami ziemnymi, wykonano zabudowę biologiczną. Powódka podkreśliła, że filar należy uznawać budowlę ziemną w rozumieniuustawy Prawo budowlanegdyż został on wybudowany w znacznej części przez człowieka zgodnie z technologią przyjętą w projekcie wykonania zabudowy hydrotechnicznej, na filarze wybudowano drogę. W 2003 r. wykonano kolejną zabudowę ekologiczną z wykonaniem gruntu zbrojonego w podłożu, wyprofilowano końcówkę wału. Powódka zauważyła, że wierzchem filaru ochronnego biegnie droga polna utwardzana piachem. W okresie od 28 grudnia 2010 r. do 23 lutego 2011 r. doszło do uszkodzenia filara ochronnego w 674,4 km biegu rzekiO.oraz położonej na nim szutrowej drogi technologicznej. Spowodowane było to spiętrzeniem wody w rzece i przelania się jej przez filar ochronny w południowej części kopalni. Do dnia 18 lutego 2011 r. doszło do rozmycia filara na całej jego szerokości i długości pomiędzy 120 a 140 m, a materiał rozmyty został osadzony na zbiorniku kopalni. Przerwanie filara spowodowało rozdwojenie koryta rzeki, rzeka zaczęła płynąc przez zbiornik kopalni, gdzie znajdowała się część sprzętu. Powódka zauważyła, iż w polisie jako przedmiot ubezpieczenia wskazano „budowle – filar ochronny”, co oznacza że zakresem ubezpieczenia obejmowano od 10 lat filar i posadowioną na nim drogę. Pozwana nie kwestionowała przyjęcia do ubezpieczenia filara ochronnego, nadto z Ogólnych Warunków Ubezpieczenia wynika, ze przedmiotem umów ubezpieczenia mogą być m. in. budynki i budowle. Za mienie – budowlę można uznać także drogę zlokalizowaną na filarze. Natomiast filar to nie tylko grunt rodzimy, ale także nakłady poczynione działalnością człowieka na odtworzenie zniszczeń po powodzi. Powódka odwołała się do brzmieniaart. 3 pkt 3 i 4 ustawy Prawo budowlanei ustawy Prawo geologiczne (art. 53 ust.3 i 58) wskazując, ze za budowle należy uznawać także obiekty liniowe, budowle ziemne, ochronne, hydrotechniczne, zaś za obiekty liniowe w szczególności drogę i wał przeciwpowodziowy. Powódka zaznaczyła, że filar powstał w wyniku eksploatacji kruszywa ze zbiornika eksploatacyjnego, a zatem na skutek dodatkowej działalności człowieka. Wskazała, że filar ulegał uszkodzeniom i rozmyciom, co wywoływało konieczność wykonywania dodatkowych prac wzmacniających, w związku z czym część filara nabrała cech zbliżonych do budowli hydrotechnicznej. Powódka podkreśliła przy tym, że umowa ubezpieczenia winna podlegać regułom wykładni zart. 65 k.c.i decydujące znaczenie ma wola stron umowy. Intencją stron było zaś objęcie przedmiotem ubezpieczenia zarówno szutrowej drogi na filarze, jak i samego filara. Kwota ubezpieczenia przewyższa wartość wybudowanej drogi technologicznej, więc skoro wypłata odszkodowania za rozmytą drogę wynosiła 25.544,16 zł nie można uznać, aby droga była samodzielnym przedmiotem ubezpieczenia. Powódka podniosła także, że ekspert do spraw oceny ryzyka technicznego pozwanej nie kwestionował możliwości objęcia ochroną ubezpieczeniową filara ochronnego. Wysokość szkody – kosztów poniesionych na odbudowę filara powódka określiła na 2.355.506,86 zł. Powódka wskazała, że wartość przedmiotu sporu wyznacza nieskonsumowana przez powódkę suma ubezpieczenia – kwota 600.000 zł pomniejszona o 170.000 zł.
W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwana wskazała, że we wniosku o ubezpieczenie powódka jako przedmiot ubezpieczenia wskazała „Budowle – filar ochronny”. W kontekście brzmienia jednak §3 ust. 1, §2 ust. 2 i §7 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia za budowlę można uznać jedynie zlokalizowaną na filarze ochronnym drogę technologiczną, a nie samą substancję filara ochronnego, stanowiącego w istocie wał ziemny. Również przyjęta w umowie suma ubezpieczenia wskazuje na to, że wolą powódki nie było ubezpieczenie całego wału ochronnego, a jedynie znajdujących się na nim budowli. Powódka przy zawieraniu umowy była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, więc nie można przyjąć aby nie była jej znana wartość mienia, które chce ubezpieczyć. Wartość odtworzeniowa wału to kwota co najmniej 65.000.000 zł, niezrozumiałe jest więc ubezpieczenie na kwotę 600.000 zł. Jeśli zabieg taki był celowy powódka winna ponieść konsekwencje zaniżenia wartości ubezpieczanego majątku. Pozwana powołała się również na możliwość zmniejszenia odszkodowania w przypadku niedoubezpieczenia przedmiotu objętego ochroną ubezpieczeniową (§15 ust. 8 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia). Uznając zatem nawet, że filar był objęty ochroną ubezpieczeniową należałoby, zdaniem pozwanej, zastosować zmniejszenie wysokości odszkodowania. Współczynnik niedoubezpieczenia wyniósłby wówczas 0,00923, co skutkowałoby uznaniem że powódce należy się jeszcze niższe odszkodowanie niż wypłacone – w wysokości 3.418,20 zł. Przy przyjęciu wartości szkody na 2.335.506,86 z należne odszkodowanie powinno zaś wynieść 21.556,72 zł. Uznanie, że przedmiotem ochrony ubezpieczeniowej były jedynie budowle wzniesione na filarze jest korzystniejsze dla powódki. Pozwana podniosła, ze dotychczas dokonała na rzecz powódki wypłaty kwoty w wysokości 194.544, 16 zł, pozostała niezrealizowana suma gwarancyjna stanowiąca górną granicę odpowiedzialności odszkodowawczej wynosi więc 405.455,84 zł. Od przyznanego odszkodowania powinna zostać potracona również franszyza redukcyjna w wysokości 0,05% ustalonego odszkodowania, nie mniej niż 1.000 zł, oraz franszyza integralna 500 zł. Przy roszczeniu powódki franszyza redukcyjna zgodnie z polisą powinna wynieść 2.650 zł.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Na mocy decyzji Okręgowego Urzędu Górniczego wP.z dnia 10 czerwca 1991 r. ustanowiono filar ochronny dla rzekiO.o szerokości 60 m. Filar ustanowiony został w złożach(...).
Dowód:
- decyzja z dnia 10.06.1991 r. k. 151-152
Ustanowiony filar ochronny stanowi ziemną budowlę hydrotechniczną, której celem jest rozdzielenie koryta rzecznego od zbiornika wodnego powyrobiskowego, utrzymanie w niezmienionym kształcie linii brzegowej rzeki oraz przyjęcie kulminacyjnej fali powodziowej.
Filar jest trwale związany z gruntem, podłożem filara jest grunt poniżej rzędnej dna rzeki. Jest wytworem działalności ludzkiej – powstał w wyniku użytkowego czerpania gruntu i obniżenia terenu z jednoczesnym powiększeniem zbiornika wodnego. Stanowi całość techniczną i użytkową.
Obowiązek utrzymania filara w należytym stanie technicznym spoczywa na powódce. Prowadzi ona księgę kontroli filara.
Dowód:
- opinia biegłego sądowegoZ. A.k. 324-330
- zeznania świadkaM. T.k. 270-273
- zeznania świadkaW. B.k. 289-293
- zeznania prezesa powódkiK. G.k. 293-296
W 1997 roku w kopalni kruszywa doszło do powodzi, która skutkowała sporządzeniem projektu zabudowy hydrotechnicznej w celu zabezpieczenia przed skutkami powodzi. Prace wdrożeniowe projektu polegały na fizycznym wykonaniu umocnień doraźnych i docelowych na filarze ochronnym i grobli oraz dodatkowe zadania zabezpieczające. Jako elementy zabudowy filara wybrano zbrojenie jego korony siecią rybacką zakotwioną do podłoża z obsypem pospółką i ziemią wraz z zabudową biologiczną i umocniono krawędzie filara od strony zbiornika, a więc z miejsca, z którego zawsze rozpoczyna się rozmycie. Dokonano także wyprofilowania skarpy do pochylenia 1:3 oraz uzupełniono ubytki gdzie szerokości były mniejsze od 60 m, groble podwyższono o ok. 1 m.
Filar uległ szczególnemu wzmocnieniu przy użyciu siatek i materiałów budowlanych na odcinku ok. 300-350 metrów specjalnie narażonym na podmywanie, zniszczenia.
Wykonanie projektu odbywało się w oparciu oumowę nr (...).T07.7/98 z dnia 17 sierpnia 1998 r. Umowa została wykonana w całości.
W ramach realizowania umowy dla zabezpieczenia skarpy filara ochronnego wykonano narzut kamienny, umocniono skarpę siatką nylonową, wykonano zabudowę biologiczną, wykonano przepusty rurowe pod groblą, uzupełniano wyrwy, dokonywano uzupełniania filara poprzez dosypywanie mas ziemnych i przerzut mas ziemnych refulerem. W tym celu zużyto ok. 10.000 ton kamienia, ponad 16.000 ton pospółki i ponad 18.000 ton piasku. Wykonano także drogę i kierownice. Dokonano nasadzeń trawy, drzew i wikliny.
Na terenie filara umieszczono również ochronne budowle hydrotechniczne oraz przyrząd do pomiaru położenia zwierciadła wody.
Konserwacji i napraw filara dokonywano na całej jego długości, szczególnie wzmocniono jednak odcinek szczególnie narażony na uszkodzenia i w którym doszło do przerwania ciągłości wału w latach poprzednich.
Po wykonaniu powyższych prac Wojewoda(...)zezwolił na eksploatację złóż kruszywa na terenie położonym wB..
Dowód:
- raport z wykonania projektu k. 66-76
- protokoły odbioru k. 78-96
- kosztorysy powykonawcze k. 97-104
- faktury k. 106-105
- decyzja z dnia 19.05.1999 r. k. 110-113
- pismo z dnia 21.02.2000 r. k. 114-115
- zeznania świadkaM. T.k. 270-273
- zeznania świadkaC. S.k. 273-276
- zeznania świadkaA. F.k. 277-278
- zeznania świadkaW. B.k. 289-293
W 2003 roku powódka zleciłaW. B.wykonanie projektu umocnień wału i filara kopalni kruszywa wB.. W projekcie dokonano analizy warunków hydrologicznych i metereologicznych, dotychczasowych rozmyć filara i przeprowadzonych umocnień. W konsekwencji uznano, że najlepszym sposobem zabezpieczeń jest zabudowa biologiczna z jednoczesnym wykonaniem tzw. „gruntu zbrojonego” w podłożu. Ustalono bowiem, że umocnienie gruntu przy pomocy geowłókien nie zdało egzaminu z uwagi na wchodzącą na filar krę. Zaproponowanie wykonania zbrojenia podłoża przy pomocy sieci rybackiej o drobnych oczkach (3-5 cm) przymocowanej szpilkami z minimalnym narzutem nad siatką rzędu 30-40 cm (pospółka). Końce siatki wzmocnić należałoby kiszkami faszynowymi a krawędź filara dodatkowo narzutem kamiennym grubości 5 cm i większej wymieszanych z pospółką. Dodatkowo stwierdzono zasadność wyprofilowania końcówki wału.
Dowód:
- projekt umocnień wału i filaru k. 116-150
- zeznania świadkaC. S.k. 273-276
- zeznania świadkaW. B.k. 289-293
W 2001 roku powódka(...) Spółka AkcyjnawS.zawarła z pozwanąTowarzystwem (...) Spółką AkcyjnąwW.umowę ubezpieczenia mienia od ognia i innych zdarzeń losowych. Przedmiot ubezpieczenia stanowił filar ochronny wKopalni (...). Suma ubezpieczenia została określona na 600.000 zł. Okres ubezpieczenia określono od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia(...). Umowy ubezpieczenia były przedłużane przez powódkę na analogicznych warunkach w latach 2002-2010.
Zawieranie umów ubezpieczenia poprzedzane było oględzinami filara dokonywanymi przez pracowników pozwanej.
Umowa ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych została przedłużona także na okres od 1 stycznia 2010 roku do 31 grudnia 2010 r. Przy określeniu zakresu ubezpieczenia powołano się na §5 ust. 2 pkt 1 ppkt a) Ogólnych Warunków Ubezpieczenia z rozszerzeniem o ryzyko powodzi. Jako przedmiot ubezpieczenia wskazano budowle – filar ochronny, przy sumie ubezpieczenia na poziomie 600.000 zł. Suma ubezpieczenia podana została w wartości odtworzeniowej.
Franszyza redukcyjna wynosić miała 0,5% ustalonego odszkodowania nie mniej niż 1.000 zł, przy czym przy dewastacji stałych elementów budynków, budowli i środków trwałych 1.000 zł.
W treści polisy powołano się na Ogólne Warunki Ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych z dnia 1 maja 2007 r. wraz zaneksem Nr (...).
Dowód:
- polisy k. 33-42, 227-228
- wniosek z dnia 20.02.2010 r. k. 229-230
- zeznania świadkaM. T.k. 270-273
- zeznania świadkaC. S.k. 273-276
- zeznania prezesa powódkiK. G.k. 293-296
W Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych z dnia 1 maja 2008 r., zmienionychAneksem nr (...)z dnia 29 maja 2009 r. (zwanych dalej „OWU”) zawarto definicje wyrażeń użytych w umowie (§2). W pkt 4 wskazano, że budowle są to trwale związane z gruntem obiekty budowlane naziemne i podziemne inne niż budynki, wraz z instalacjami i urządzeniami stanowiącymi całość techniczną oraz tymczasowe obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem takie jak: kioski, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, obiekty kontenerowe. Franszyzę redukcyjną zdefiniowano w pkt 11 jako określoną w umowie kwotę pomniejszającą każdorazowo wysokość wyliczonego odszkodowania.
W §3 ust. 1 pkt 1 OWU wskazano, że przedmiotem umów ubezpieczenia zawieranych na podstawie niniejszych OWU może być mienie, ewidencjonowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, stanowiące własność ubezpieczającego lub znajdujące się w jego prawnym posiadaniu, za które ponosi on odpowiedzialność, w tym środki trwałe: budynki i budowle (a), maszyny, urządzenia i wyposażenie (b), stacjonarny i przenośny sprzęt elektroniczny (c).
W §5 ust. 2 pkt 1 a) wskazano, że pozwana może ubezpieczyć mienie od następstw wymienionych i zdefiniowanych w §2 w zakresie podstawowym obejmującym pożar, bezpośrednie uderzenie pioruna, wybuch, implozję, upadek statku powietrznego.
Wyłączenia z zakresu ubezpieczenia zawarto z §7-9. W §7 pkt 3 wskazano, że pozwana nie ubezpiecza gruntów, gleby, naturalnych wód podziemnych i powierzchniowych, zbiorników wodnych.
W §15 ust. 1 wskazano, że za wysokość szkody powstałej w mieniu przyjmuje się koszty niezbędne do przywrócenia stanu mienia przed powstaniem szkody z uwzględnieniem zasad, na jakich została ustalona suma ubezpieczenia. W ust. 5 pkt 3 powołanego przepisu wskazano, że wysokość szkody będzie odpowiadać wysokości udokumentowanej szkody w mieniu, skorygowanej m. in. poprzez potrącenie franszyzy redukcyjnej ustalonej w umowie ubezpieczenia. W §15 ust. 8 wskazano nadto, że jeżeli suma ubezpieczenia przedmiotu ubezpieczonego na sumy stałe lub sumy zmienne jest niższa od jego wartości w dniu powstania szkody (niedoubezpieczenie), wysokość odszkodowania ustalonego według zasad określonych w §15 ust. 1-7 ulega zmniejszeniu w proporcji w jakiej suma ubezpieczenia przedmiotu pozostaje do jego wartości w dniu powstania szkody.
W §16 ust. 1 postanowiono, że odszkodowanie wypłacane jest w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia szkody.
Dowód:
- Ogólne Warunki Ubezpieczenia mienia od zdarzeń losowych k. 43-65, 231-251
Na mocy decyzji z dnia 16 grudnia 2010 r. pozwana przyznała powódce odszkodowanie w wysokości 170.000 zł w związku z uszkodzeniem filara ochronnego w maju/czerwcu 2010 roku. Wówczas doszło do przelewania się wody przez filar, co skutkowało zamuleniem i zanieczyszczeniem pod dnem zbiornika kruszywa mineralnego.
W dniu 17 grudnia 2010 r. pozwana dokonała wypłaty powyższej kwoty.
Dowód:
- decyzja z dnia 16.12.2010 r. k. 251
- potwierdzenie wypłaty k. 252
- raport z przebiegu powodzi letniej – załącznik nr 12 w aktach szkodowych
- zeznania świadkaC. S.k. 273-276
W dniu 28 grudnia 2010 r. wskutek nadmiernych opadów oraz powstania zatoru lodowego poniżej kopalni doszło do spiętrzenia wody na rzeceO., a następnie w dniu 29 grudnia 2010 r. przelania się jej przez filar ochronny w rejonie południowej części kopalni, w 674,7 km rzeki. Przelewając się przez filar woda doprowadziła do rozmycia wału na całej jego szerokości i długości w przedziale pomiędzy 120 m a 140 m w dniu 18 lutego 2011 r.
Okoliczność bezsporna, a nadto :
- raport przejściowy ze szkody k. 153-202
- zeznania świadkaC. S.k. 273-276
- zeznania świadkaA. F.k. 277-278
- zeznania świadkaW. B.k. 289-293
Pozwana zleciła(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.sporządzenie raportu w celu zasadności żądania wypłaty odszkodowania w związku z przelaniem się wody przez koronę filara. W raporcie z dnia 5 kwietnia 2011 r. stwierdzono, że nie ma podstaw do wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę. Przyjęto, że strony zawarły umowę ubezpieczenia uznając filar za budowlę. Całkowitą wartość roszczenia określono na 2.334.506,86 zł. Ustalono, że całość materiału z rozmytego filara została osadzona w zbiorniku kopalni. Doszło jednocześnie do rozdwojenia koryta rzekiO., oprócz normalnego koryta zaczęła ona płynąc przez wymytą wyrwę, zbiornik kopalni i wypływać z powrotem do koryta. Na odciętej przez wodę części pozostała część sprzętu wydobywczego i do przesiewania urobku.
Dowód:
- raport przejściowy ze szkody k. 153-202
- informacja o sposobie naprawy szkody – zał. nr 11 w aktach szkodowych
- kosztorys – załącznik nr 16 w aktach szkodowych
- zeznania świadkaA. F.k. 277-278
Całość kosztów związanych z odbudową zniszczonego filara ochronnego poniosła powódka. W odbudowie brali udział pracownicy powódki, stąd kopalnia nie funkcjonowała do momentu zakończenia odbudowy filara, to jest do 2011 roku.
Koszt pierwszego etapu prac polegających na zamknięciu wyrwy wyniosły 1.100.000 zł. W tym celu wybudowano z worków, zawierających po ok. 1,5 tony piasku dwa wały, a następnie ułożono na nich siatkę i obsypano kruszywem. Worki układane były przez koparki. Na odcinku od 674,5 do 676 kilometra wykonany grunt trzykrotnie zbrojony siatką.
Dalsze prace polegały na odbudowie filara i wzmocnieniu jego korony. Wykonano skarpy wyższe niż dotychczas, koronę filara wzmocniono kamieniami i żwirem podnosząc jej poziom. Skarpy obsadzono sadzonkami wierzby. Droga dojazdowa była uzupełniania materiałem kruszonym.
Koszty poniesione na zakup materiałów i usług, a także wynajem sprzętu wyniosły 555.612,41 zł. Praca ludzi spowodowała powstanie kosztów w wysokości 351.181,61 zł, praca sprzętu 646.028,50 zł.(...)własne zużyte do naprawy miały wartość 411.835,80 zł. Zakup paliwa do pracy sprzętu pochłonął koszty w wysokości 319.441,42 zł, zaś doradztwo techniczne na łączną kwotę 51.407,12 zł. Całkowity koszt naprawienia szkody w zakresie naprawy filara wyniósł 2.355.506,86 zł, zaś szutrowej drogi technologicznej 25.544,16 zł.
Dowód:
- informacja o sposobie naprawy szkody – zał. nr 11 w aktach szkodowych
- kosztorys – załącznik nr 16 w aktach szkodowych
- projekt – załącznik nr 23 w aktach szkodowych
- zestawienie kosztów – załącznik nr 26 w aktach szkodowych
- zeznania świadkaC. S.k. 273-276
- zeznania świadkaA. F.k. 277-278
- zeznania świadkaW. B.k. 289-293
- zeznania prezesa powódkiK. G.k. 293-296
Pismem z dnia 26 sierpnia 2011 r. powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 430.000 zł w terminie 7 dni od otrzymania wezwania.
Dowód:
- wezwanie z dnia 26.08.2011 r. k. 204
Na mocy decyzji z dnia 25 sierpnia 2011 r. pozwana przyznała powódce odszkodowanie w wysokości 25.544,16 zł przy uwzględnieniu franszyzy redukcyjnej w wysokości 1.000 zł, stosownie do pkt 6 polisy. Jako podstawę obliczenia wysokości odszkodowania pozwana przyjęła wartość poniesionych kosztów naprawy drogi, określoną w raporcie sporządzoną przezspółkę (...).
W uzasadnieniu wskazano, że przyznana kwota stanowi odszkodowanie za szkody w przedmiocie ubezpieczenia, zaś z uwagi na brak pokrycia ubezpieczeniowego samego filara ochronnego rzekiO.roszczenia za jego naprawę zostały odrzucone.
W dniu 31 sierpnia 2011 r. pozwana przelała na rzecz powódki kwotę 24.544,16 zł.
Dowód:
- decyzja z dnia 25.08.2011 r. k. 253-254
- potwierdzenie transakcji k. 203, 255
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Podstawę prawną żądania pozwu stanowiart. 805 § 1 k.c., zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Strony niniejszego sporu łączyła umowa ubezpieczenia, na mocy której pozwana zobowiązała się wypłacić odszkodowanie m. in. w razie powstania szkody w ubezpieczonym mieniu – filarze ochronnym, będące następstwem powodzi.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalony został na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony postępowania, w szczególności polisy ubezpieczeniowej, Ogólnych Warunków Ubezpieczenia oraz dokumentów znajdujących się w aktach szkody. Żadna ze stron nie zgłaszała zastrzeżeń co do ich formy i treści, zaś Sad również nie powziął wątpliwości w tym zakresie. Za wiarygodne uznał Sąd również zeznania przesłuchanych świadków –M. T.,C. S.,A. F.,W. B.oraz prezesa zarządu powódkiK. G.. Zeznania te były spójne i wzajemnie korespondowały ze sobą w zasadniczych kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Na podstawie powołanych zeznań możliwe było odtworzenie sposobu powstania filara, rodzaju poczynionych na niego nakładów, odtworzenia zniszczeń, a także poczynienie ustaleń dotyczących okoliczności towarzyszących zawarciu umowy ubezpieczenia, przedmiotu umowy i zakresu ochrony ubezpieczeniowej. Za wiarygodną uznał również Sąd opinię sporządzoną przez biegłegoZ. A.. Opinia była wyczerpująca , biegły odniósł się do wszystkich okoliczności wskazanych w zakreślonej tezie dowodowej. Żadna ze stron postępowania nie wniosła zastrzeżeń do treści opinii. W tej sytuacji wobec spójności opinii i przejrzystości zawartych w niej wywodów nie było podstaw do kwestionowania jej treści. Wnioski dotyczące charakteru obiektu, jego zakwalifikowania jako budowli w rozumieniu przepisówPrawa budowlanegoi Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, obowiązujących u pozwanej stanowiły podstawę do dokonania ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie.
Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia wartości kosztów odtworzenia wału ochronnegoO.na odcinku eksploatowanym przez powódkę oraz ustalenia stopnia niedoubezpieczenia mienia, zgłoszonego przez pozwaną w odpowiedzi na pozew. Na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. Przewodnicząca zobowiązała pełnomocników stron do uiszczenia zaliczek na poczet kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w kwotach po 1.000 zł, w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia dowodu z opinii biegłego. W dniu 2 lipca 2013 r. ustalono, że pozwana nie uiściła zaliczki na poczet kosztów związanych z opinią biegłego (notatka urzędowa k. 299). Sąd pominął więc dowód z opinii biegłego we wnioskowanym przez pozwaną zakresie z uwagi na brzmienieart. 1304§ 5 k.p.c.W sytuacji zatem gdy pozwana zaniechała pokrycia zaliczki na wydatki niezbędne do przeprowadzenia dowodu, brak było podstaw do jego dopuszczenia.
Nie umknął uwadze Sądu także fakt, że powódka w pozwie zgłosiła wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wyceny nakładów poniesionych na odbudowę filara ochronnego. Wobec faktu, że pozwany ostatecznie nie kwestionował wartości nakładów przedstawionego przez powódkę, a jedynie ich kwalifikację, przeprowadzenie tego dowodu było zbędne. Skutkowało to uznaniem wartości nakładów za niesporną i wywołało jedynie konieczność oceny związku wydatkowania powyższych kwot z przedmiotem ubezpieczenia.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności powództwa zauważyć należy, że pozwana kwestionowała, aby ziściło się zdarzenie, które objęte zostało zakresem ubezpieczenia, z w związku z czym aby po jej stronie powstał obowiązek wypłaty odszkodowania. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na jednoznaczne przesądzenie, że filar ochronny, który uległ zniszczeniu należał do kategorii budowli, o których mowa w postanowieniach Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, w szczególności §2 pkt 4. Za przyjęciem takiego wniosku przemawiała niekwestionowana także przez stronę pozwaną opinia biegłegoZ. A., który wskazał że filar stanowi ziemną budowlę hydrotechniczną. Dokonując oceny w tym zakresie uwzględniono przede wszystkim czynnik ludzki, który został wykorzystany do ukształtowania takiej budowli. Filar jest bowiem wytworem działalności ludzkiej, mimo że jest trwale związany z gruntem i tworzą go rodzime grunty. Ostateczny kształt budowli wynikał z działalności człowieka, poprzedzonej sporządzeniem badań i projektów. Następnie zaś na filar poczyniono znaczne nakłady zarówno finansowe, jak i nakłady pracy. Przy odbudowie filara po powodzi w 1997 r. i przy jego odbudowie wykorzystano elementy żelbetowe i betonowe, duże ilości kamienia, żwiru, piasku, siatki, dokonywano licznych nasadzeń. W celu należytego zabezpieczenia przed powodzią na filarze wzniesiono ochronne budowle hydrotechniczne. Nadto na bieżąco dokonywano konserwacji filaru, uzupełnienia powstałych uszkodzeń i wyrw. W tym kontekście nie sposób uznać aby filar uznać wyłącznie za pas gruntu, a to przede wszystkim z uwagi na ingerencję człowieka i zmianę jego kształtu, charakteru i przeznaczenia. Fakt pracy ludzkiej i nakładów poczynionych na filar wynikał jednoznacznie z przeprowadzonych w sprawie zeznań świadków, którzy wskazywali na zaawansowane prace związane z odtworzeniem filara ochronnego po powodzi z 1997 roku, rodzaj i ilość użytych materiałów. Informacje te wynikały wprost z przedłożonych przez stronę powodową projektów zdawczo – odbiorczych i kosztorysów powykonawczych, sporządzonych w ramach projektu wykonania zabudowy hydrotechnicznej kopalni kruszywa z 1998 roku.
Niezależnie od tego, nawet gdyby filar ochronny nie stanowił budowli w rozumieniu postanowień Ogólnych Warunków Ubezpieczenia obowiązujących u pozwanej, to decydującym dla oceny przedmiotu ochrony i zakresu odpowiedzialności pozwanej powinna była przede wszystkim treść umowy ubezpieczenia, a zatem w niniejszym wypadku polisy obejmującej okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Z polisy tej bezpośrednio wynika zaś, że przedmiot ubezpieczenia stanowiła budowla – filar ochronny. Taki też przedmiot ubezpieczenia był konsekwentnie wskazywany w polisach, stanowiących potwierdzenie zawarcia umowy, począwszy od co najmniej 2002 roku. Skoro zatem strona pozwana przyjęła do ubezpieczenia ten filar ochronny, nie mogła na etapie likwidacji szkody bronić się argumentem, że filar ten nie należy do kategorii budowli, a tylko te w świetle Ogólnych Warunków Ubezpieczenia mogły być przedmiotem ochrony. Przyjęcie, że strony zamierzały przedmiotem umowy uczynić filar ochronny, niezależnie od jego kwalifikacji w kontekście postanowień Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, wynika przede wszystkim z bezpośredniego brzmienia polisy. Okoliczność powyższą potwierdzają także zeznania przesłuchanych w sprawie świadków oraz prezesa zarządu pozwanej. Wszyscy pracownicy powódki wskazywali, że pozwana nie zgłaszała zastrzeżeń co do możliwości objęcia ubezpieczeniem filara ochronnego. Miała przy tym świadomość, o jakim obiekcie jest mowa, gdyż zawarcie umowy ubezpieczenia poprzedzone było oględzinami filara.
Zeznania świadków i prezesa powódki wskazują, że to filar narażony był na zniszczenia z uwagi na spiętrzenia wody, działanie lodu i kry, w związku z czym powódce zależało na uzyskaniu ochrony tego obiektu i spowodowania sytuacji, w której mógłby on spełniać swoją funkcję. Nie sposób zatem przyjąć, aby powódce zależało wyłącznie na objęciu ochroną drogi technologicznej, wykonanej na powierzchni filara. Przyjęcie zatem reguł interpretacyjnych zart. 65 § 2 k.c.nie pozwala na przychylenie się do stanowiska pozwanej.
W tym miejscu zauważyć również trzeba, że zarówno ze zgromadzonych dokumentów, jak i z zeznań świadków nie wynika, aby przy zawarciu umowy ubezpieczenia ustalano konkretny odcinek filara ochronnego i wyłącznie ten odcinek uczyniono przedmiotem umowy ubezpieczenia łączącej strony. Świadkowie oraz prezes pozwanej wskazywali co prawda, że w wyniku spiętrzenia wody, w czasie powodzi czy roztopów, uszkodzeniu ulegał zazwyczaj konkretny odcinek filara w okolicach 674-676 metra – właśnie ten, który został zniszczony w ramach wypadku ubezpieczeniowego. Niemniej, z zeznań tych nie wynikało, aby do tego odcinka, który wcześniej ulegał szkodom ograniczały się ustalenia stron co do zakresu ubezpieczenia. Przy tym zasady doświadczenia życiowego i praktyki stosowanej przez ubezpieczycieli nakazują przyjąć, że gdyby odpowiedzialność pozwanej miałaby zostać ograniczona do konkretnego odcinka filaru ochronnego, pozwana jako profesjonalista na rynku zadbałaby o uwzględnienie tej okoliczności w treści polisy. Powyższemu stanowisku nie sprzeciwia się również okoliczność, iż pod uwagę przy szacowaniu wysokości sumy ubezpieczenia brano jedynie pod uwagę wartość szczególnie zagrożonego uszkodzeniem odcinka. Zabieg taki uzasadniony był bowiem tym, że na tę część filaru powódka poczyniła znaczne nakłady i zainwestowała duże środki w jego umocnienie, stąd dla celów ubezpieczenia przyjęła wartość poniesionych dotychczas wydatków.
Podsumowując powyższe rozważania należało przyjąć, iż przedmiotem ubezpieczenia był filar ochronny w całości. W takiej zaś sytuacji mógł aktualizować się zarzut pozwanej dotyczący niedoubezpieczenia - zaniżenia wartości przedmiotu ubezpieczenia. W tej konkretnej sprawie strona pozwana nie wykazała jednak, aby rzeczywiście do tego niedoubezpieczenia doszło, w szczególności nie wykazała, ile ewentualnie wynosiła wartość odtworzeniowa filara, a to determinowało dalsze ustalenia dotyczące tego niedoubezpieczenia i konieczności proporcjonalnego obniżenia odszkodowania. W powyższym zakresie pozwana przedstawiła w odpowiedzi twierdzenia i wyliczenia współczynnika niedoubezpieczenia. Pozwana zgłosiła co prawda również wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność stopnia niedoubezpieczenia mienia powódki w stosunku do wartości wskazanej na polisie, jednak nie uiściła zaliczki na poczet jego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, zatem brak było podstaw do uwzględnienia wniosku w tym zakresie. Powyższe nie pozwalało zatem na przyjęcie twierdzeń strony pozwanej dotyczących wartości mienia zgłoszonego do ubezpieczenia, a w konsekwencji dokonać takiego wyliczenia jakie przedstawiła w odpowiedzi na pozew pozwana.
Należy zwrócić również uwagę, że na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. (k. 296) strona pozwana wyraźnie wskazała, że nie podważa wysokości poszczególnych kosztów, wskazywanych przez powódkę w pozwie, a wynikających z raportu sporządzonego przezspółkę (...). Pozwana kwestionowała wyłącznie ich kwalifikację jako nakładów na przedmiot ochrony ubezpieczeniowej, dokonując rozróżnienia na nakłady poniesione na odtworzenie filara i nakłady na naprawę budowli. Jednak konsekwentnie, wobec ustalenia przez Sąd, że przedmiotem ochrony ubezpieczeniowej był filar ochronny i mieści się on w definicji budowli, objętych ubezpieczeniem na mocy §2 pkt 4 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, nie wymagało szerszego uzasadnienia przyjęcie tych kosztów wskazywanych przez stronę powodową. Nie było bowiem podstaw do rozdzielenia poniesionych kosztów, wobec uznania, że zarówno cały filar, jak i znajdujące się na nim obiekty (droga, inne budowle hydrotechniczne) stanowią budowlę. Co za tym idzie, nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu na okoliczność wysokości kosztów faktycznie poniesionych przez powódkę w związku z odbudową filara - zarówno ilości godzin pracy przeznaczonych na usuwanie skutków powodzi, kosztów zużytych materiałów i użycia sprzętu. Strona pozwana powyższych okoliczności bowiem nie kwestionowała.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, iż spełnione zostały przesłanki do wypłaty odszkodowania na rzecz powódki. Przedmiot ubezpieczenia –budowla w postaci filara ochronnego uległa bowiem zniszczeniu wskutek zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową – powodzi. Przy obliczeniu wysokości należnego powódce odszkodowania na względzie należy mieć przede wszystkim przyjętą sumę ubezpieczenia oraz wartość dotychczas wypłaconego przez ubezpieczyciela świadczenia.
Sąd miał zatem na uwadze maksymalną sumę ubezpieczenia, która stanowiła punkt wyjścia dla ustalenia wysokości ubezpieczenia, czyli 600.000 zł oraz kwoty, które zostały już wypłacone przez stronę pozwaną, a które pomniejszają wartość potencjalnego odszkodowania – 170.000 zł (k. 252) i 24.544,16 zł (k. 203). W konsekwencji po odjęciu tych dwóch kwot Sąd uzyskał kwotę 405.455,84 zł. Jednakże ta kwota uległa pomniejszeniu o 2.000 zł w związku z postanowieniami Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (§15 ust. 5 pkt 3 w zw. z § 2 pkt 11) oraz polisy (pkt 6), dotyczącymi franszyzy redukcyjnej w wysokości 0,5% ustalonego odszkodowania. Kwota ten franszyzy wyniosła 2.027,28 zł. Niemniej, Sąd miał na uwadze to, że łączna wartość franszyzy redukcyjnej w przypadku analizowanej umowy ubezpieczenia, a zatem od kwoty 600.000 zł, wynosiła 3.000 zł i taką maksymalnie kwotę pozwana mogła potrącić. Uwzględnić jednak trzeba, iż przy poprzedniej wypłacie (w wysokości 24.544,16 zł) pozwana potrąciła już kwotę 1.000 zł (decyzja k. 253). Obecnie odjęta mogła zostać maksymalnie kwota 2.000 zł. Odejmując zatem 2.000 zł od kwoty poprzednio wskazanej, Sąd otrzymał 403.455,84 zł.
Przy obliczaniu wysokości odszkodowania Sąd nie uwzględnił natomiast kwoty 500 zł tytułem franszyzy integralnej. Zauważyć bowiem trzeba, że Ogólne Warunki Ubezpieczenia, które regulują zasady wypłacania odszkodowania, nie przewidują pomniejszenia kwoty odszkodowania o taką właśnie kwotę, określaną jako franszyza integralna. Wprawdzie została ona wskazana w samej polisie ubezpieczeniowej, niemniej nie wyjaśniono, co oznacza to pojęcie i nie wskazano zasad, na jakich miało następować potrącenie franszyzy przy rozliczaniu szkody. Z uwagi na to Sąd pominął analizowany czynnik przy obliczaniu wysokości odszkodowania.
Ostatecznie zatem na rzecz powódki zasądzona została kwota 403.455,84 zł, zaś ponad tę wartość powództwo zostało oddalone.
Podstawę rozstrzygnięcia w zakresie odsetek stanowił przepisart. 481 § 1 k.c.Pozwana była zobowiązana do wypłaty odszkodowania w terminie 30 dni od daty zgłoszenia szkody (§16 ust. 1 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia.). Za datę wypłaty odszkodowania należy przyjąć 31 sierpnia 2011 r., dzień wypłaty uznanej przez pozwaną kwoty 24.544,16 zł (k. 255). Powyższe skutkuje przyjęciem że pozwana pozostawała w zwłoce z wypłatą pozostałej części odszkodowania od dnia 31 sierpnia 2011 r. Z tego względu Sąd przyznał odsetki od tej daty
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu oparto na przepisachart. 100 k.p.c.w zw. zart. 108 k.p.c.Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Sąd uznał, że powództwo zostało uwzględnione w 94%, stąd zasadne było obciążenie pozwanej w całości przy przyjęciu, że powódka uległa co do nieznacznej części żądania. Na przyznane od pozwanej na rzecz powódki koszty w wysokości 29.717 zł składa się 21.500 zł tytułem uiszczonej opłaty od pozwu (k. 209), 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (k. 21), 1.000 zł tytułem uiszczonej na poczet wynagrodzenia biegłego zaliczki (k. 297) oraz 7.200 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, ustalone na podstawie §6 pkt 7 w zw. z§ 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(t. jedn. Dz. U. 2013 rok, poz.490).
W punkcie IV Sąd nakazał pobrać na od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Szczecinie kwotę 328,40 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, a mianowicie wypłaconej tymczasowo z sum budżetowych sumy przeznaczonej na wynagrodzenie biegłego. Podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowiłart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowy w sprawach cywilnych(t. jedn. 2010 rok. Nr 90,poz. 594ze zm.).
| 257
|
15/551500/0004027/GC
|
Sąd Okręgowy w Szczecinie
|
VIII Wydział Gospodarczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414",
"art": "art. 3;art. 3 pkt. 3;art. 3 pkt. 4",
"isap_id": "WDU19940890414",
"text": "art. 3 pkt 3 i 4 ustawy Prawo budowlane",
"title": "Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 805;art. 805 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 805 § 1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 100",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 100 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349",
"art": "§ 2;§ 2 pkt. 1;§ 2 pkt. 2",
"isap_id": "WDU20021631349",
"text": "§ 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu"
},
{
"address": "Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398",
"art": "art. 113;art. 113 ust. 1",
"isap_id": "WDU20051671398",
"text": "art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowy w sprawach cywilnych",
"title": "Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 - art. 3; art. 3 pkt. 3; art. 3 pkt. 4)",
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 - § 2; § 2 pkt. 1; § 2 pkt. 2)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 108; art. 130(4); art. 130(4) § 5)",
"Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 - art. 113; art. 113 poz. 594; art. 113 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 481; art. 481 § 1; art. 65; art. 65 § 2; art. 805; art. 805 § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154020000001006_II_Ko_000028_2014_Uz_2014-06-12_001
|
II Ko 28/14
| 2014-06-12T00:00:00
| 2014-06-25T18:15:03
| 2014-07-23T02:28:54
|
15402000
|
1006
|
REASON
|
Sygn. akt II Ko 28/14 UZASADNIENIE wyroku z dnia 29 maja 2014r. Sąd Okręgowy w Przemyślu Wydział II Karny rozpoznając ponownie sprawę w trybie art. 442 k.p.k. ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca Z. B. został zatrzymany przez funkcjonariuszy (...) w P. w dniu 12 czerwca 2007 r. Powodem zatrzymania były ciążące na nim zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. praz z art. 299 § 2 i § 5 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 i § 2 k.k. Postanowieniem z dnia 13 czerwca
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Ewa Bembnowicz" xVersion="1.0" xYear="2014" xLang="PL" xToPage="17" xEditor="a_karut" xPublisher="e_bembnowicz" xEditorFullName="Agnieszka Pawłucka - Karut" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/402000/0001006/Ko" xVolNmbr="000028">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt II Ko 28/14</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>wyroku z dnia 29 maja 2014r.</xBx></xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy w Przemyślu Wydział II Karny rozpoznając ponownie sprawę <xBRx/>w trybie <xLexLink xArt="art. 442" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 442 k.p.k.</xLexLink> ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>Wnioskodawca <xAnon>Z. B.</xAnon> został zatrzymany przez funkcjonariuszy <xAnon> (...)</xAnon> <xBRx/>w <xAnon>P.</xAnon> w dniu 12 czerwca 2007 r. Powodem zatrzymania były ciążące na nim zarzuty popełnienia przestępstwa z <xLexLink xArt="art. 258;art. 258 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 258 § 1 k.k.</xLexLink> praz z <xLexLink xArt="art. 299;art. 299 § 2;art. 299 § 5" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 299 § 2 i § 5 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink> <xBRx/>w zw. z <xLexLink xArt="art. 65;art. 65 § 1;art. 65 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 65 § 1 i § 2 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II Kp 524/07 (V Ds. 2/07/S) Sąd Rejonowy w Przemyślu zastosował w stosunku do zatrzymanego środek zapobiegawczy <xBRx/>w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 12 września 2007 r. (postanowienie - k. 74).</xText>
<xText>Postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w <xAnon>P.</xAnon> z dnia 10 września 2007 r. uchylono wobec <xAnon>Z. B.</xAnon> tymczasowe aresztowanie i zastosowano wobec niego środki zapobiegawcze o charakterze wolnościowym.</xText>
<xText>(postanowienie - k. 76).</xText>
<xText>Wyrokiem Sądu Okręgowego w <xAnon>P.</xAnon> z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II K 1/11 wnioskodawca <xAnon>Z. B.</xAnon> został uniewinniony od obu zarzucanych mu czynów. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 23 maja 2013 r.</xText>
<xText>(wyrok z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II K 1/11 - k. 12-70).</xText>
<xText>Równocześnie postanowieniem Sądu Okręgowego w <xAnon>P.</xAnon> z dnia 10 czerwca 2013 r. sygn. akt II K 1/11 uchylono wobec <xAnon>Z. B.</xAnon> środek zapobiegawczy <xBRx/>w postaci dozoru policji i zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu, orzeczony postanowieniem Prokuratury Okręgowej w <xAnon>P.</xAnon>z dnia 10 września 2007 r. sygn. akt Ds. 2/07/S(c).</xText>
<xText>Tym postanowieniem uchylono też zabezpieczenie majątkowe w postaci:</xText>
<xText>a) pieniędzy polskich w kwocie 338.178,- zł ,</xText>
<xText>b) zagranicznych środków płatniczych, a to:</xText>
<xText>- 3.770 funtów brytyjskich, 48.401,- dolarów USD, 4.940,23 Euro, 9.350 franków szwajcarskich, 1.731 dolarów kanadyjskich, 10.250 koron słowackich, 250 dolarów australijskich, 1.000 koron duńskich, 50 koron norweskich, 1.800 koron szwedzkich, 3.300 koron czeskich i 14.070 hrywien,</xText>
<xText>c) samochodu osobowego <xAnon>B. (...)</xAnon>,</xText>
<xText>d) samochodu osobowego <xAnon>H. (...)</xAnon></xText>
<xText>e) ustanowienia zakazu zbywania i obciążania nieruchomości w postaci działki o nr ewid. 338/6 o pow. 0,1665 ha, położonej w <xAnon>O.</xAnon>, stanowiącej grunty rolne zabudowane budynkiem mieszkalnym o nr ewid. 1 o pow. 109 m<xSUPx>(
2)</xSUPx> oraz budynkiem gospodarczym o nr ewid. 2 o pow. 38 m<xSUPx>(
2)</xSUPx>, orzeczone postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej <xBRx/>w <xAnon>P.</xAnon> z dnia 18 czerwca 2007 r. sygn. akt Ds. 2/07/S(c), które to postanowienie uchylono częściowo postanowieniami Sądu Rejonowego w<xAnon>P.</xAnon> z dnia 5 grudnia <xBRx/>2007 r. sygn. akt II Kp 780/07 oraz prokuratora Prokuratury Okręgowej w <xAnon>P.</xAnon> z dnia <xBRx/>4 sierpnia 2008 r. sygn. akt Ds. 2/07/S(c) i z dnia 2 lipca 2007 r. Ds. 2/07/S(c).</xText>
<xText>Polecenie wydania depozytu zostało wystawione przez Sąd Okręgowy w <xAnon>P.</xAnon><xBRx/>w dniu 24 czerwca 2013 r.</xText>
<xText>(postanowienie z dnia 10 czerwca 2013 r. sygn. akt II K 1/11 i polecenie wydania depozytu <xBRx/>z dnia 24 czerwca 2013 r. - k. 9. 31 i 36).</xText>
<xText>Wnioskodawca <xAnon>Z. B.</xAnon> w związku z zatrzymaniem i tymczasowym aresztowaniem był najpierw osadzony w Areszcie Śledczym w Załężu i przez 3 dni przebywał w celi sześcioosobowej, a następnie w celi dwunastoosobowej. W tym czasie korzystał <xBRx/>z pomocy psychologa. Po 2 miesiącach został przeniesiony do Zakładu Karnego <xBRx/>w <xAnon>P.</xAnon>, gdzie miał warunki pobytu lepsze niż dotychczas, przebywał <xBRx/>w sześcioosobowej sali</xText>
<xText>(zeznania wnioskodawcy <xAnon>Z. B.</xAnon> - k. 77b-78b i 164b-166 oraz zeznania świadka <xAnon>A. B.</xAnon> - k. 88b-89).</xText>
<xText>Sąd ustalił też, że przed zatrzymaniem w dniu 12 czerwca 2007 r. wnioskodawca wspólnie z <xAnon>R. M.</xAnon> prowadził działalność gospodarczą pod <xAnon> firmą (...)</xAnon> <xAnon>Z. B.</xAnon> & <xAnon>M. R.</xAnon>, Spółka Jawna. Przedmiotem tej działalności było prowadzenie kantoru wymiany walut w <xAnon>P.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>. Działalność tę zarejestrowano w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 4 czerwca 2004 r. W związku dokonanym zabezpieczeniem majątkowym środków pieniężnych znajdujących się w kantorze działalność ta uległa zawieszeniu. Brak środków finansowych oraz tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy uniemożliwiło dalsze funkcjonowanie kantoru.</xText>
<xText>W roku 2006 dochód <xAnon> firmy (...)</xAnon> według informacji PIT B wyniósł 103.913,<xBRx/>88 zł. Po odliczeniu wartości podatku dochodowego, dochód netto na wspólnika wyniósł po 43.160,70 zł. Natomiast dochód spółki za rok 2007 (do 12 czerwca 2007 r.) wyniósł 38.456,<xBRx/>25 zł, Po odliczeniu wartości podatku dochodowego, dochód netto na wspólnika wyniósł po 16.324,30 zł.</xText>
<xText>(odpis z KRS Rejestru Przedsiębiorców z dnia 24 lipca 2013 r. - k. 9.16-18, Zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w <xAnon>P.</xAnon> <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 1 sierpnia <xBRx/>2013 r. Nr OB.-<xAnon> (...)</xAnon> - k. 9. 19-20, Informacja <xAnon> Biura (...)</xAnon>. <xAnon>E.</xAnon> - k. 9.1, zeznania świadków: <xAnon>B. M.</xAnon> - k.88, <xAnon>A. B.</xAnon> - k. 88b-90 i <xAnon>R. M.</xAnon> - k. 87b-88 oraz zeznania wnioskodawcy <xAnon>Z. B.</xAnon> - k. 77b-78b i 164b-166)</xText>
<xText>Ponadto Sąd ustalił, że w dotychczasowej siedzibie kantoru wnioskodawcy przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> od dnia 10 sierpnia 2007 r. działalność związaną z prowadzeniem <xAnon> Kantoru (...)</xAnon> rozpoczęła żona jego wspólnika - <xAnon>B. M.</xAnon>. Po opuszczeniu aresztu wnioskodawca od 15 września 2007 r. został zatrudniony w tym kantorze na stanowisku kasjera walutowego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. <xBRx/>W zatrudnieniu tym pozostawał do 31 grudnia 2011 r., zarabiając średnio miesięcznie (netto) od 1.543,64 zł (w 2007 r.) do 2.505,- (w 2011 r.). Natomiast dochód (netto) <xAnon> firmy (...)</xAnon> według informacji PIT B w latach 2008-2011, po odliczeniu wartości podatku dochodowego wynosił odpowiednio: 81.272,37 zł, 64.182,99 zł, 60. 515, 58 zł oraz 90.131,15 zł.</xText>
<xText>W dniu 5 grudnia 2011 r. <xAnon>B. M.</xAnon> zawarła z żoną wnioskodawcy <xAnon>A. B.</xAnon> umowę spółki cywilnej pod <xAnon> firmą Kantor (...) Spółka Cywilna</xAnon>. Obie wspólniczki wniosły wkłady po 100.000 zł i od 1 stycznia 2012 r. rozpoczęły działalność gospodarczą w punkcie przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>. Dochód (netto) tej spółki według informacji PIT B w roku 2012, po odliczeniu wartości podatku dochodowego wyniósł 309.484,54 zł, a dochód na każdą wspólniczkę po 125.341,24 zł.</xText>
<xText>Po rozwiązaniu umowy o pracę z <xAnon>B. M.</xAnon>, od początku 2012 r., wnioskodawca nadal pracował w kantorze wymiany walut, pomagając żonie <xAnon>A. B.</xAnon>. Został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba współpracująca tj. małżonek osoby prowadzącej działalność gospodarczą w trybie <xLexLink xArt="art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 6 ust. <xBRx/>1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> (Dz. U. <xBRx/>z 2013 r. poz. 1442). Wtedy faktycznie pozostawał na utrzymaniu żony.</xText>
<xText>Od początku 2014 r., po otrzymaniu zajętych wcześniej środków pieniężnych, wnioskodawca wznowił działalność gospodarczą. Obecnie prowadzi kantor wymiany walut wspólnie z <xAnon>B. M.</xAnon>.</xText>
<xText>(Zaświadczenie Wójta Gminy <xAnon>K.</xAnon> z dnia 26 listopada 2009 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorcy <xAnon>B. M.</xAnon> - k. 9.21, Zaświadczenie GUS z dnia 7 grudnia 2009 r. o numerze REGON <xAnon>B. M.</xAnon> - k. 9.22, Świadectwo pracy z dnia 8 sierpnia 2013 r. - k. 9.4, PIT-11 za lata 2007-2011 - k. 9.6-15, Informacja <xAnon> Biura (...)</xAnon>. <xAnon>E.</xAnon> - k. 9.2-3, <xAnon> (...) spółki cywilnej</xAnon> z dnia 5 grudnia <xBRx/>2011 r. - k. 9.28-30, zeznania świadków: <xAnon>B. M.</xAnon> - k. 88, <xAnon>A. B.</xAnon> - k. 88b-90 i <xAnon>R. M.</xAnon> - k. 87b-88 oraz zeznania wnioskodawcy <xAnon>Z. B.</xAnon> - k. 77b-78b i 164b-166).</xText>
<xText>Sąd ustalił też, że wnioskodawca jest żony z <xAnon>A. B.</xAnon>, mają dwoje dorosłych dzieci. Na ich utrzymaniu pozostaje 25-letni syn, który studiuje. Córka mieszka oddzielnie, pracuje. Wcześniej w czasie studiów w <xAnon>K.</xAnon> koszty jej utrzymania ponosili dziadkowie. Żona wnioskodawcy od ponad 30 lat pracuje w Urzędzie Gminy w <xAnon>O.</xAnon> na stanowisku inspektora. Jej miesięczny przychód netto z tytułu zatrudnienia w latach 2007 - 2011 wynosił kolejno: 2.170,45 zł, 2.303,33 zł, 2560,35 zł, 2.874,07 zł, 2.907,19 zł i 3.490,57 zł.</xText>
<xText>Rodzina wnioskodawcy mieszka w domu jednorodzinnym w <xAnon>O.</xAnon>, wybudowanym w latach 90-tych XX wieku ze wszystkimi wygodami. Wydatki związane z utrzymaniem domu tj. opłaty za prąd, wodę, kanalizację, gaz, ubezpieczenie, podatek rolny wnioskodawca ponosił razem z żoną, do stycznia tego roku pozostawali w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Opłaty związane z utrzymaniem domu w okresie od lipca do września 2007 r. wynosiły odpowiednio: za energię elektryczną – 237,03 zł i 217,50 zł, za wodę i kanalizację – 96,43 zł, za gaz 139,11 zł i 158,97 zł oraz za telefon stacjonarny – 414,93 zł. Łącznie 1.678,90 zł, czyli średnio po 559,63 zł miesięcznie.</xText>
<xText>W praktyce w pierwszej kolejności na bieżące utrzymanie rodziny przeznaczana była pensja żony wnioskodawcy. Wnioskodawca dokładał się do tych wydatków, ponosił też koszty zakupu żywności, środków czystości, kosmetyków, wyposażenia domu oraz ubrań. <xBRx/>W jego ocenie średnio miesięcznie tylko na swoje utrzymanie w 2007 r. mógł przeznaczać 700-800,- zł. Pozostałe pieniądze, które zarabiał odkładał. Przy czym nie oszczędzał ich <xBRx/>w banku, znaczną część przeznaczał na bieżące prowadzenie kantoru. W chwili zatrzymania mógł mieć zaoszczędzone 40-50 tys. zł. Ponadto w utrzymaniu rodziny, pomagała teściowa wnioskodawcy <xAnon>R. C.</xAnon>, która pobiera emeryturę. Rodzina prowadziła też 4,20 ha gospodarstwo rolne, z którego miała dla siebie wiele produktów (warzywa, ziemniaki, zboże na mąkę). Od kilku lat gospodarstwo jest dzierżawione. Na własny użytek teściowa użytkuje około 20-30 arową działkę.</xText>
<xText>W 2007 r. wnioskodawca razem z żoną byli współwłaścicielami dwóch samochodów osobowych 2-3 letnich marki <xAnon>H. (...)</xAnon> i <xAnon>B. (...)</xAnon>. W 2013 r. po otrzymaniu zwrotu <xBRx/>z depozytu sądowego wnioskodawca kupił samochód marki <xAnon>A. (...)</xAnon> z 2011 r. za około 100.000,- zł.</xText>
<xText>(dowody opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i kanalizację oraz telefon za 2007 r. – k. 9.49, zeznania: świadka <xAnon>A. B.</xAnon> - k. 88b-90 i wnioskodawcy <xAnon>Z. B.</xAnon> – k. 77b-78b i 164b-166 )</xText>
<xText>W dniu 21 sierpnia 2013 r. wnioskodawca <xAnon>Z. B.</xAnon> wystąpił do Sądu Okręgowego w <xAnon>P.</xAnon> z wnioskiem o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Domagał się zasądzenia kwoty 60.000,- zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty 476.523,-zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od daty uprawomocnienia się wyroku w sprawie sygn. akt II K 1/11.</xText>
<xText>Rozpoznając ten wniosek Sąd Okręgowy w Przemyślu wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II Ko 107/13: zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy <xAnon>Z. B.</xAnon> kwotę 35.624,70 zł z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku, w tym kwotę 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwotę 5.624,70 zł tytułem odszkodowania za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie w okresie od dnia 12 czerwca 2007 r. do dnia 10 września 2007 r., w pozostałej części oddalił wniosek. Ponadto kosztami postępowania Sąd obciążył Skarb Państwa oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy <xAnon>Z. B.</xAnon> kwotę 144 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
<xText>Wydając ten wyrok Sąd Okręgowy przyjął, że co do zasady wniosek zasługuje na uwzględnienie. W stosunku do wnioskodawcy zostały bowiem spełnione ustawowe przesłanki orzeczenia zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie w trybie <xLexLink xArt="art. 552;art. 552 § 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 § 4 k.p.k.</xLexLink> Wnioskodawca pozostawał w areszcie tymczasowym przez 3 miesiące w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie sygn. akt II K 1/11. Postępowanie to zakończyło się prawomocnym uniewinnieniem oskarżonego od ciążących na nim zarzutów i ta okoliczność rzutuje na zasadność wniosku.</xText>
<xText>Następnie Sąd przyjął, że rozmiar doznanej przez wnioskodawcę krzywdy w związku z tymczasowym aresztowaniem jest znaczny. W momencie tymczasowego aresztowania był on osobą szanowaną w środowisku. Jego zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie miało związek z postawieniem mu bardzo poważnych zarzutów udziału w zorganizowanej grupie przestępczej i prania brudnych pieniędzy. Już ta okoliczność spowodowała naruszenie czci <xBRx/>i dobrego imienia wnioskodawcy. Okazało się to tym bardziej dotkliwe, że wcześniej wnioskodawca nie miał konfliktu z prawem. Informacja o aresztowaniu wnioskodawcy <xBRx/>w związku z tak poważnym zarzutem, w warunkach małej miejscowości, gdzie mieszka <xBRx/>z pewnością naraziła go na utratę dobrego imienia. Natomiast w ocenie Sądu stopień <xBRx/>i intensywność cierpień fizycznych oraz psychicznych wnioskodawcy podczas osadzenia <xBRx/>w areszcie nie były zbyt wielkie. Wnioskodawca jedynie w początkowym okresie korzystał <xBRx/>z pomocy psychologa. Na rozmiar krzywdy, której doznał wnioskodawca niewątpliwie wpłynął także czas trwania osadzenia w areszcie - 3 miesiące. Biorąc te okoliczności pod uwagę Sąd uznał, że kwota zadośćuczynienia za doznaną krzywdę winna wynieść 30.000,- zł, co odpowiada 10.000,- zł za jeden miesiąc pozbawienia wolności. Dalej idący wniosek <xBRx/>o zadośćuczynienie Sąd uznał za nieuzasadniony.</xText>
<xText>Tytułem odszkodowania Sąd zasądził zaś kwotę 5.624,70 zł, co stanowi iloczyn przeciętnego miesięcznego dochodu wnioskodawcy za rok 2007 (1.874,90 zł) i ilości miesięcy (3) spędzonych w areszcie. Sąd ustalił, że w 2007 r. do dnia zatrzymania dochód <xBRx/>z kantoru wymiany walut na wspólnika wyniósł 16.324,30 zł, natomiast za cały 2007 r. zarobki wnioskodawcy to kwota 22.498,89 zł, co daje w przeliczeniu na jeden miesiąc dochód w kwocie 1.874,90 zł.</xText>
<xText>W pozostałym zakresie wniosek Sąd oddalił. Uzasadniając to orzeczenie Sąd przyjął, że powstanie i rozmiar szkody zależne są od tego, czy i jakie poszkodowany miałby możliwości zarobkowe, gdyby pozostawał na wolności i w jakim zakresie byłby je rzeczywiście wykorzystywał. W sprawie bezsporne okazało się, że w pierwszym półroczu 2007 r. możliwości zarobkowe wnioskodawcy były znacznie większe niż po opuszczeniu aresztu we wrześniu 2007 r. Sąd wskazał jednak, że utrata możliwości osiągania znacznych dochodów z kantoru nie była związana z faktem tymczasowego aresztowania, lecz wynikała <xBRx/>z dokonanego zabezpieczenia majątkowego. Zatem nawet, gdyby wnioskodawca nie został tymczasowo aresztowany, to i tak utraciłby dotychczasowe możliwości zarobkowe, a realnie osiąganym dochodem byłoby miesięczne wynagrodzenie w kwocie 1.200,- zł z tytułu zatrudnienia. Sąd podkreślił, że odszkodowanie może dotyczyć utraty tylko tych korzyści, które są konsekwencją tymczasowego aresztowania. Znaczne zmniejszenie możliwości zarobkowych wnioskodawcy nie miało związku z jego tymczasowym aresztowaniem lecz wynikało z dokonanego zabezpieczenia majątkowego, które doprowadziło do zawieszenia działalności kantoru. Stąd żądanie ponad kwotę 5.624, 70 zł należało oddalić, jako nie mające związku z tymczasowym aresztowaniem.</xText>
<xText>Apelacje od tego wyroku złożył prokurator Prokuratury Okręgowej w Przemyślu oraz pełnomocnik wnioskodawcy <xAnon>Z. B.</xAnon>.</xText>
<xText><xBx>Sąd Apelacyjny II Wydział Karny w <xAnon>R.</xAnon> wyrokiem z dnia 13 marca <xBRx/>2014 r. sygn. akt II AKa 16/14 – zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie o odszkodowaniu, zawarte w punkcie I i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w <xAnon>P.</xAnon> do ponownego rozpoznania. Natomiast w pozostałej części Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Ponadto kosztami postępowania odwoławczego w części utrzymującej zaskarżony wyrok w mocy obciążył Skarb Państwa oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym. </xBx></xText>
<xText>Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd Apelacyjny wskazał, iż apelacja Prokuratora w części dotyczącej zasądzonego na rzecz wnioskodawcy odszkodowania, zasługuje na uwzględnienie, natomiast apelację pełnomocnika wnioskodawcy Sąd uznał za niezasadną.</xText>
<xText>Prokurator zaskarżonemu w pkt I wyrokowi zarzucił m.in. obrazę prawa materialnego, a to <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 § 1 k.c.</xLexLink> poprzez naruszenie wyrażonych w nim zasad ustalania odszkodowania <xBRx/>i zadośćuczynienia:</xText>
<xText>- w zakresie zadośćuczynienia - przez zasądzenie rażąco wygórowanej kwoty 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia na podstawie jednego z kryteriów, tj. trzymiesięcznego okresu tymczasowego aresztowania, jako dominującego w ustaleniu wysokości zadośćuczynienia, przy jednoczesnym braku szczegółowego wyjaśnienia jakie konkretnie konsekwencje izolacji miały wpływ na określenie rozmiarów krzywdy, ogólnikowego wskazania innych elementów z zakresu naruszonych dóbr osobistych, które powinny być szczegółowo określone w ustaleniu podstaw zasądzonego zadośćuczynienia, nie wskazanie w jakim zakresie okoliczności te wpłynęły na ustaloną kwotę zadośćuczynienia, nie uwzględnienie w przedstawionej ocenie aspektów mających utrzymać wysokość zadośćuczynienia w rozsądnych granicach, a dotyczących odniesienia do aktualnych warunków życia i przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa,</xText>
<xText>- w zakresie odszkodowania - poprzez ustalenie jego wysokości przez zsumowanie niewypłaconego wynagrodzenia za pracę za okres tymczasowego aresztowania, nie pomniejszonego o koszty utrzymania wnioskodawcy, jakie musiałby ponieść przebywając na wolności, a zatem sprzecznie z kompensacyjnym charakterem odszkodowania.</xText>
<xText>Odnosząc się do apelacji Prokuratora w uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">kodeks postępowania karnego</xLexLink> używa określenia „odszkodowanie” w dwojakim znaczeniu. Określenie to używane jest <xIx>sensu stricto</xIx> (w <xLexLink xArt="art. 552;art. 552 § 1;art. 552 § 3;art. 552 § 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 § 1, 3 i 4 k.p.k.</xLexLink>) oraz jako pojęcie zbiorcze obejmujące zarówno odszkodowanie <xIx>sensu stricto</xIx>, jak i zadośćuczynienie. Niemniej na gruncie rozdziału 58 kodeksu (<xLexLink xArt="art. 552" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 k.p.k.</xLexLink> i inne) ustawodawca rozdzielnie posługuje się terminami „odszkodowanie” i „zadośćuczynienie”, a tym samym nieuprawnione jest zamienne używanie tych określeń.</xText>
<xText>Odszkodowanie za „niewątpliwie niesłuszne” zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie przysługuje za szkodę materialną, która obejmuje zarówno szkodę bezpośrednią (<xIx>damnum emergens</xIx>), jak i utracone korzyści (<xIx>lucrum cessans</xIx>). Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, to kwota za szkodę niematerialną wynikłą z zatrzymania i tymczasowego aresztowania, <xBRx/>a stanowią ją negatywne przeżycia psychiczne związane nie tylko z faktem pozbawienia wolności, ale np. również to, że osoba taka utraciła to, co się nazywa dobrym imieniem. <xBRx/>W razie dochodzenia odszkodowania przez samego – niesłusznie oczywiście zatrzymanego <xBRx/>i tymczasowo aresztowanego – zadośćuczynienie za krzywdę przysługuje mu na podstawie <xLexLink xArt="art. 552;art. 552 § 1;art. 552 § 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 § 1 i 4 k.p.k.</xLexLink> niezależnie od tego, czy jego sytuacja życiowa uległa pogorszeniu (postanowienie SN z 22.04.1972 r., I KZ 40/72, OSNKW 1972, Nr 9, poz. 144). Ocena rodzaju doznanej krzywdy w związku z niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniem i wysokości zadośćuczynienia za jej doznanie jest oceną trudną do skonkretyzowania w formie pieniężnej. Należy jednak mieć na uwadze całokształt okoliczności dotyczących tymczasowego aresztowania, rodzaju szkody moralnej oraz inne skutki pozbawienia wolności (podobnie: SN w wyroku z 30.04. 1981 r., I KZ 114/80, niepubl.). Wprawdzie zadośćuczynienie za krzywdę moralną w przypadku odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie (<xLexLink xArt="art. 552;art. 552 § 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 § 4 k.p.k.</xLexLink>) jest niewymierne, jednakże nie może być traktowane sposób mechaniczny, a przy tym sprowadzać się do wymiaru symbolicznego. Zadośćuczynienie ustalać należy bez zachowywania nadmiernej drobiazgowości; powinno ono „czynić zadość” poczuciu krzywdy, przeto opiewać na wartość po temu wystarczającą. Wysokość zadośćuczynienia należy ustalać z umiarem, stosownie do realiów społecznych, jak zamożność mieszkańców, wartość pieniądza itp. Chodzi bowiem o to, by nie powstawało poczucie krzywdy osoby niewątpliwie niesłusznie zatrzymanej (lub tymczasowo aresztowanej), ale zarazem i o to, by orzekanie <xBRx/>o tym nie było sposobem uzyskiwania nadmiernych korzyści finansowych, wzbogacania się itp. (podobnie: SA w K. w postanowieniu z dnia 2.06.1993 r., II AKz 135/93, z. 6-8, poz. 55). W orzeczeniu każdy z elementów zasądzonego świadczenia (odszkodowanie, zadośćuczynienie) należy wyraźnie oznaczyć i to uzasadnić, a pretensje nieuzasadnione oddalić.</xText>
<xText>Ponadto Sąd Apelacyjny wskazał, że regulacje prawnokarne, które choć posługują się terminem „szkoda”, nie definiują go. Posługując się wykładnią językową, należy stwierdzić, że szkoda to strata materialna lub moralna. Winna być ona utożsamiana zatem z uszczerbkiem w zakresie dóbr prawnie chronionych. W odniesieniu do szkody majątkowej przyjąć należy, że jest ona uszczerbkiem w dobrach, w majątku, który daje się wyrazić w pieniądzu. Z kolei szkoda niemajątkowa to specyficzna szkoda, która dotyka strefy przeżyć człowieka, a która polega głównie na cierpieniach fizycznych i psychicznych. Wyrażać się ona może w poczuciu poniżenia, utracie dobrego imienia, w cierpieniach fizycznych podczas odbywania kary pozbawienia wolności lub aresztowania albo zatrzymania. W kontekście tymczasowego aresztowania odnieść ją należy do negatywnych przeżyć wiążących się z faktem pozbawienia wolności. Tego rodzaju szkoda łączy się zatem z krzywdą w sferze doznań psychicznych niesłusznie tymczasowo aresztowanego, która polegać może na różnych utrudnieniach życiowych, które mogą być rekompensowane przez pieniądz.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny zaznaczył też, że wskazane ujęcie szkody, choć wyjaśnia znaczenie terminu, nie precyzuje zasad określania jej wysokości. Wobec braku stosownych przepisów prawnokarnych, posiłkując się wyraźnie wskazanym w <xLexLink xArt="rozdział 58" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">rozdziale 58 k.p.k.</xLexLink> uprawnieniem do stosowania przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink> wprost w zakresie nieuregulowanym w procedurze karnej – w kwestii określenia wysokości szkody, a w konsekwencji ustalenia kwoty odszkodowania czy zadośćuczynienia, zastosowanie będą miały przepisy cywilnoprawne (uchwała 7 SN z 28.10.1993 r., I KZP 21/93, OSNKW 1993, Nr 11 – 12, poz. 67; postanowienie SN z 19.10.2010 r., II KK 196/10, OSNwSK 2010/1/1973). Zgodne stanowisko doktryny i judykatury wskazuje, iż przy ustalaniu wysokości szkody przyjmuje się metodę dyferencyjną (wyrok SN z 11.07.1957 r., (...) 304/57, OSN 1958, z. III, poz. 76). Według niej szkodę majątkową stanowi różnica między obecnym stanem majątkowym poszkodowanego, a stanem, jaki by istniał, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę; zadaniem wynagrodzenia szkody jest wyrównanie tej różnicy. Metoda ta opiera się więc na zbadaniu rzeczywistego stanu majątkowego po wyrządzeniu szkody oraz na określeniu hipotetycznej sytuacji majątkowej, która mogłaby mieć miejsce, gdyby zdarzenie wywołujące szkodę nie nastąpiło, a dodatkowo na ustaleniu wszystkich strat i wydatków, jakie poniósł poszkodowany oraz utraconych korzyści – wszystko w ramach normalnego związku przyczynowego (K. Pietrzykowski (red.), <xIx>Kodeks cywilny. Komentarz,</xIx> Warszawa 1997, t. I, s. 636). Szkoda ulega zatem pomniejszeniu o wartość korzyści, jaką poszkodowany uzyskał <xBRx/>w wyniku zdarzenia wywołującego szkodę. Taką korzyścią w odniesieniu do wykonywanego tymczasowego aresztowania będą zatem m.in. koszty utrzymania w zakładzie karnym, które osoba taka musiałaby ponosić będąc na wolności, czy też koszty leczenia tej osoby, w sytuacji gdy nie korzysta ona z ubezpieczenia społecznego albo były to zabiegi nie objęte takim ubezpieczeniem (postanowienie SN z 20.01.2000 r., I KZP 46/99, LEX nr 146212; wyrok SN z 18.08.2000 r., (...) 3/98, Prok. i Pr. – wkł. 2000, Nr 12, poz. 12). Z uwagi na to, że ewentualne odszkodowanie czy zadośćuczynienie powinno zmierzać do pokrycia pełnej szkody i naprawienia krzywdy wyrządzonej oskarżonemu przez to, że był pozbawiony wolności w wyniku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania, niezbędne jest określenie kategorii szkód, zarówno majątkowych, jak i niemajątkowych, które mogą stanowić podstawę uzasadniającą odpowiedzialność po stronie Skarbu Państwa. Bez wątpienia bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między powstałą szkodą majątkową <xBRx/>a zastosowaniem tymczasowego aresztowania wykazać można w przypadku pogorszenia się położenia majątkowego, wywołanego uniemożliwieniem poszkodowanemu podjęcia pracy zarobkowej przez okres odbywania tymczasowego aresztowania, wynikający z utraconych zarobków. Podejmując się próby oszacowania wielkości szkody, w tym przypadku przyjąć należy, iż szkoda wynikająca z niesłusznego tymczasowego aresztowania nie jest sumą utraconych zarobków, lecz różnicą między stanem majątkowym, jaki by istniał, gdyby poszkodowanego nie pozbawiono wolności, a stanem rzeczywistym w chwili odzyskania wolności. Powstanie i rozmiar takiej szkody zależne są od tego, czy i jakie poszkodowany miałby możliwości zarobkowe, gdyby pozostawał na wolności, i w jakim zakresie byłby je rzeczywiście wykorzystał, jakie wydatki poniósłby na utrzymanie własne i rodziny, wychowanie i kształcenie dzieci, na potrzeby kulturalne, rozrywkowe i inne, czy i ile poświęciłby na oszczędności lub zwiększenie trwałych składników majątku, na jakie mógłby być narażony straty. Od tak pojmowanych utraconych zarobków należy odjąć wydatki m.in. na utrzymanie własne poszkodowanego, jakie poniósłby, gdyby go nie uwięziono, z uwagi na to, że odszkodowanie nie może być pomniejszane dwukrotnie z tego samego tytułu: raz <xBRx/>o koszty utrzymania, jakie poszkodowany ponosiłby na wolności i drugi – o koszty utrzymania, w tym samym przecież czasie, w zakładzie karnym. Część kosztów utrzymania <xBRx/>w areszcie należałoby ewentualnie odliczać od odszkodowania tylko wówczas, gdyby koszty te przewyższały kwoty wydatkowane na ten cel na wolności. Wydaje się zatem, że słusznie <xBRx/>w ramach rozważanych szkód uwzględnić należałoby nie tylko utracony zarobek, ale również ewentualne straty, jakie wnioskodawca poniósł, podejmując działania mające ograniczyć wielkość szkody czy też nieuzyskane awanse lub przewidywane nagrody. W tym przypadku należałoby jednak wykazać ich bezpośredni związek z tymczasowym aresztowaniem <xBRx/>a powstałą szkodą. Nie można ich jednak z góry wykluczyć. Podzielając zatem stanowisko Sądu Najwyższego, wskazujące, iż szkoda poniesiona w wyniku utraconych pensji nie stanowi wyniku ich prostego zsumowania, zwrócić należy jednocześnie uwagę, iż właśnie z tego faktu przyznać należy pokrzywdzonemu prawo do dochodzenia także tych elementów utraconego wynagrodzenia, które realnie mógł on uzyskać przebywając na wolności, <xBRx/>a których w związku z aresztowaniem został pozbawiony. Bezpośredni związek szkody materialnej z niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniem, stanowiący podstawę do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, będzie można wykazać również <xBRx/>w odniesieniu do szkody wynikającej z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia wywołanego zastosowaniem tymczasowego aresztowania, jak i ewentualnych kosztów leczenia, stanowiącego następstwo doznanych uszczerbków na zdrowiu uniemożliwiających podjęcie pracy przez okres leczenia.</xText>
<xText>O ile odniesienie szkody majątkowej do wielkości kwotowych ułatwia określenie wielkości odszkodowania, o tyle zdecydowanie trudniejsze jest oszacowanie strat niematerialnych, wpływających na wysokość zadośćuczynienia, których nie da się precyzyjnie określić kwotowo. Ustalając wysokość zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, należy nie tylko mieć na uwadze skutki, jakie wywołało aresztowanie dla dobrego imienia poszkodowanego czy dla jego pozycji w środowisku, ale również uwzględniać negatywne przeżycia psychiczne wiążące się z izolacją oraz negatywne skutki o charakterze niematerialnym, np. dla zdrowia osoby tymczasowo aresztowanej. Przy określaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę wyrządzoną wskutek naruszenia czci i/lub dobrego imienia należy przede wszystkim mieć na względzie doniosłość naruszenia z uwagi na treść zarzutów zniesławiających i zasięg ich rozpowszechniania, rodzaj i trwałość skutków zniesławienia, intensywność, stopień natężenia negatywnych przeżyć psychicznych pokrzywdzonego i poczucia krzywdy, pełnione przez niego role społeczne i doniosłość dobrego imienia dla pełnienia tych ról. Zasądzając jednak określoną kwotę z tego tytułu, sąd winien opierać się na rzetelnych, w miarę możliwości zobiektywizowanych kryteriach opartych na przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, które muszą – w konkretnej sprawie – zakreślić granice subiektywnego odczucia krzywdy przez wnioskodawcę. Subiektywne przeżycia pokrzywdzonego i jego indywidualne odczucia z powodu naruszenia dobra osobistego nie mogą być podstawą oceny ustalenia wysokości zadośćuczynienia.</xText>
<xText>Uwzględniające te rozważania i utrwalone orzecznictwo Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko prokuratora w części dotyczącej ustalenia kwoty należnej wnioskodawcy tytułem odszkodowania i zakwestionował przyjęty przez Sąd Okręgowy sposób wyliczenia szkody na kwotę 5.624,70 zł (iloczyn przeciętnego miesięcznego dochodu wnioskodawcy za 2007 rok <xBRx/>i ilość miesięcy spędzonych w areszcie). Sąd Apelacyjny uznał, że taka metoda liczenia jest niezgodna z przyjmowaną powszechnie metodą dyferencyjną. Za podstawę wyliczeń należało wziąć dochody uzyskiwane przez pokrzywdzonego w kantorze bezpośrednio przed pozbawieniem wolności.</xText>
<xText>Równocześnie Sąd Apelacyjny wskazał, że tego uchybienia nie sposób konwalidować w postępowaniu odwoławczym, gdyż wiązałoby się to z koniecznością dokonywania nowych, odmiennych ustaleń faktycznych i w efekcie skutkowało niemożnością skarżenia takiego orzeczenia w drodze zwyczajnych środków odwoławczych. W tej sytuacji uchylono zaskarżony wyroku w części dotyczącej zasądzonego odszkodowania i przekazano sprawę Sądowi Okręgowemu w Przemyślu do ponownego rozpoznania.</xText>
<xText>Natomiast uznano, że nie zasługuje na uwzględnienie apelacja prokuratora w części dotyczącej wysokości zasądzonego na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienia. W ocenie Sądu Apelacyjnego przyznanego wnioskodawcy zadośćuczynienia w wysokości 30 000 złotych nie sposób uznać za rażąco wygórowane, jeśli weźmie się pod uwagę okoliczności, które z reguły są uwzględnione w tego typu sprawach, a mianowicie: długość okresu pozbawienia wolności, sposób wykonywania tymczasowego aresztowania oraz „zobiektywizowaną” krzywdę, której doznał wnioskodawca. W tym zakresie stanowisko Sądu Okręgowego okazało się prawidłowe i przekonujące .</xText>
<xText>Odnosząc się do apelacji pełnomocnika wnioskodawcy Sąd Apelacyjny uznał, że <xBRx/>w istocie sprowadza się ona do kwestionowania kwoty zasądzonego zadośćuczynienia, która „nie uwzględnia wszystkich krzywd wnioskodawcy”. Tego rodzaju argumentu Sąd nie uznał za rzeczową polemikę ze stanowiskiem Sądu orzekającego, wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 4 – 5), a co najwyżej za wyraz postawy życzeniowej. Stąd uwzględniając uwagi poczynione w odniesieniu do apelacji prokuratora (w części dotyczącej zadośćuczynienia) Sąd Apelacyjny ponownie stwierdził, że zasądzona na rzecz wnioskodawcy kwota 30.000 ,- zł w pełni rekompensuje krzywdę wyrządzoną mu wskutek niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania w okresie od 12 czerwca 2007 r. do 10 września 2007 r.</xText>
<xText>Ponadto Sąd Apelacyjny za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego co do oddalenia wniosku o dalsze roszczenia z tytułu utraconych zarobków wnioskodawcy <xBRx/>w okresie od zwolnienia z aresztu tymczasowego do prawomocności wyroku uniewinniającego oraz z tytułu zajętych w dniu 12 czerwca 2007 r. na poczet zabezpieczenia majątkowego polskich pieniędzy i walut. Okoliczności te, także w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie mają związku z tymczasowym aresztowaniem wnioskodawcy, lecz są efektem dokonanego zabezpieczenia majątkowego. Dodatkowo Sąd ten wskazał m.in., że podstawą rekompensaty w ramach regulacji zawartych w <xLexLink xArt="rozdział 58" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">rozdziale 58 k.p.k.</xLexLink> mogą być wyłącznie szkody będące bezpośrednim następstwem niesłusznego aresztowania. Tego rodzaju szkody, powiązane z określonym zdarzeniem znamieniem bezpośredniości, winny być w sposób bezsprzeczny w pełni rekompensowane w ramach toczącego się w tym zakresie postępowania karnego. Wskazany tryb nie zawsze jednak zapewnia możliwość pełnego rekompensowania doznanej przez niesłusznie aresztowanego szkody, zwłaszcza jeśli jedynie pośrednio wiąże się ona z aresztowaniem, a więc np. gdy związek przyczynowy pomiędzy tymczasowym aresztowaniem a wymierną materialną szkodą może niekiedy rozciągać się na okresy odległe od samego zdarzenia. Trudno byłoby w takiej sytuacji oczekiwać rozstrzygania niniejszych kwestii na drodze procesu karnego, skoro – na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy <xBRx/>w postanowieniu z dnia 7 lutego 2007 r. (V KK 61/06, OSNKW 207, Nr 3, poz. 28) – inne szkody, jakie powstały przez wykonanie kar, środków karnych, czy środków przymusu mogą być dochodzone już tylko na drodze cywilnej. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest stwierdzenie Sądu Najwyższego zawarte w przywołanym wyżej orzeczeniu, wskazujące, iż: „O ile zrozumiałe jest powierzenie spraw o powyższej problematyce sądom karnym <xBRx/>w odniesieniu do szkody i krzywdy bezpośrednio powiązanej ze stosowanym środkiem, to <xBRx/>w przypadku zgłoszenia dalszych roszczeń związanych jedynie przyczynowo ze zdarzeniem, a pozbawionych związku opatrzonego cechą bezpośredniości, logicznym jest zastosowanie zasad ogólnych o podziale zadań wymiaru sprawiedliwości” (wyrok SA w Katowicach <xBRx/>z 4.10.2010 r., II AKa 320/10, LEX nr 785446). Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy Sąd Apelacyjny uznał, że w sytuacji wnioskodawcy ewentualna dalsza szkoda nie wynika bezpośrednio z pozbawienia go wolności. Niewystąpienie tego zdarzenia (tymczasowego aresztowania) też powodowałoby, że szkoda by i tak wystąpiła, albowiem jest ona efektem dokonanego w dniu 12 czerwca 2007 r. zabezpieczenia majątkowego, które zostało uchylone dopiero postanowieniem Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 10 czerwca 2013 r. Zabezpieczenie majątkowe, uregulowane w <xLexLink xArt="art. 291;art. 292;art. 293;art. 294;art. 295" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 291 – 295 k.p.k.</xLexLink>, to jeden ze środków przymusu, przewidzianych w dziale VI kodeksu. Może ono nastąpić od chwili, gdy oskarżonemu w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów postawiony został zarzut popełnienia przestępstwa należącego do kategorii określonych w <xLexLink xArt="art. 291;art. 291 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 291 § 1 lub 2 k.p.k.</xLexLink> Obok zabezpieczenia majątkowego można stosować inne środki przymusu, w tym środki zapobiegawcze.</xText>
<xText>Równocześnie Sąd Apelacyjny zaznaczył, że z treści uzasadnienia projektu ustawy <xBRx/>z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2013.1247) wprost wynika, że w obecnym stanie prawnym odszkodowanie i zadośćuczynienie w trybie określonym w <xLexLink xArt="rozdział 58" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">rozdziale 58 k.p.k.</xLexLink> przysługuje jedynie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie. Dostrzegając potrzebę zmian, ustawodawca wprowadził w nowym <xLexLink xArt="art. 552 a" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552a k.p.k.</xLexLink> odrębną regulację dotyczącą sytuacji, gdy do uniewinnienia lub umorzenia postępowania <xIx>in personam </xIx>doszło <xBRx/>w wypadku innych niż określone w <xLexLink xArt="art. 552" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 k.p.k.</xLexLink>, czyli bez uchylania prawomocnego wyroku z trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia, a więc także przy umorzeniu postępowania nawet w stadium postępowania przygotowawczego, i zakłada, że wówczas prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia przysługuje za szkodę i krzywdę wynikłe <xBRx/>z wykonywania wobec oskarżonego w tym postępowaniu środków przymusu określonych <xBRx/>w dziale VI kodeksu (§ 1), a więc także zabezpieczenia majątkowego. Przepisy te nie mają jeszcze mocy obowiązującej, a zatem aktualne pozostają rozstrzygnięcia dokonane na podstawie obecnego brzmienia <xLexLink xArt="art. 552;art. 552 § 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 § 4 k.p.k.</xLexLink></xText>
<xText><xBx>Na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. pełnomocnik wnioskodawcy zmodyfikował roszczenie domagając się odszkodowania w kwocie 7.500,- zł z ustawowymi odsetkami od daty uprawomocnienia się wyroku. </xBx>Żądana kwota stanowi utracone zarobki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wyliczone według średniego miesięcznego dochodu uzyskanego do dnia zatrzymania tj. 12 czerwca 2007 r., pomniejszona o 2.000,- - 2.500,- zł które wnioskodawca poniósłby na swoje utrzymanie, gdyby przez okres trzech miesięcy był na wolności.</xText>
<xText>Równocześnie Sąd ustalił, że zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. wykonano prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II Ko 107/13 w części dotyczącej zasądzonego zadośćuczynienia. Przelano na rzecz wnioskodawcy kwotę 30.000,- zł z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku tj. od 13 marca 2014 r. wraz z kosztami z tytułu zastępstwa procesowego w kwocie 264,- zł</xText>
<xText>(Zarządzenie z dnia 1 kwietnia 2014 r. k. 147)</xText>
<xText>Sąd powyższych ustaleń dokonał w przeważającej mierze na podstawie dokumentacji księgowej, dokumentacji dotyczącej pracy zarobkowej wnioskodawcy i jego żony oraz osiąganych przez nich dochodów z tytułu zatrudnienia oraz działalności gospodarczej, pokwitowań dotyczących podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem domu. Ponadto Sąd podzielił zeznań świadków: <xAnon>A. B.</xAnon>, <xAnon>B. M.</xAnon> i <xAnon>R. M.</xAnon>, jak też uzupełnione zeznania wnioskodawcy.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy w <xAnon>P.</xAnon>Wydział II Karny zważył, co następuje.</xBx></xText>
<xText>Zasadne w sprawie jest przyznanie wnioskodawcy <xAnon>Z. B.</xAnon> odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie w kwocie 6.920 zł. Dalej idące żądanie, mimo znacznej modyfikacji w stosunku do pierwotnego, należało oddalić.</xText>
<xText>Kierując się zapatrywaniami i wskazaniami Sądu Apelacyjnego, mając na uwadze zakres prawomocnego orzeczenia w sprawie o zadośćuczynienie oraz uzupełnione obecnie ustalenia Sąd Okręgowy przyjął, że już prawomocnie (wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn.. akt II Ko 107/13) rozstrzygnięto, iż zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy <xAnon>Z. B.</xAnon> w sprawie tut. Sądu sygn. akt II K 1/11 w okresie od 12 czerwca do 10 września 2007 r. (91 dni) było niewątpliwie niesłuszne. Tym samym roszczenie o odszkodowanie znajduje oparcie w dyspozycji <xLexLink xArt="art. 552;art. 552 § 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 § 4</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">§ 1 k.p.k.</xLexLink>, <xBRx/>a przedmiotem sporu w istocie okazała się wysokość dochodzonego odszkodowania.</xText>
<xText>Dla przypomnienia należy wskazać, że w orzecznictwie ukształtowała się już praktyka wyrażona w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 15 września 1999 roku (OSNKW 11-12/99 poz. 72) według której uznaje się za niewątpliwie niesłuszne w zasadzie każde tymczasowe aresztowanie zastosowane w postępowaniu zakończonym wyrokiem uniewinniającym lub umarzającym postępowanie, niezależnie od przyczyn, dla których aresztowanie stosowano <xBRx/>i niezależnie od powodów, które uzasadniały uniewinnienie, bez różnicowania wyroków na zapadłe, bo oskarżony czynu nie popełnił, bądź tylko nie zdołano mu tego udowodnić itd.</xText>
<xText>Materialnoprawne przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa za niewątpliwie niesłuszne skazanie zawiera przepis <xLexLink xArt="art. 552" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 k.p.k.</xLexLink> Zgodnie z treścią § 1 tego przepisu, oskarżonemu, który w wyniku wznowienia postępowania lub kasacji został uniewinniony lub skazany na łagodniejszą karę, służy od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonania względem niego w całości lub w części kary, której nie powinien był ponieść. Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania - <xLexLink xArt="art. 552;art. 552 § 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 § 4 k.p.k.</xLexLink> Odpowiedzialność Skarbu Państwa w takich przypadkach opiera się na zasadzie ryzyka, zatem zbędne jest udowadnianie winy konkretnego funkcjonariusza. Wystarczy samo stwierdzenie przesłanki uznania aresztowania za niewątpliwie niesłuszne, która w nin. sprawie zaistniała jako prawomocny wyrok uniewinniający. Pod względem materialnoprawnym roszczenie przewidziane w <xLexLink xArt="art. 552;art. 552 § 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 § 4 k.p.k.</xLexLink> ma charakter cywilnoprawnego roszczenia odszkodowawczego.</xText>
<xText>Zgodnie z ogólną zasadą rozkładu ciężaru dowodu sformułowaną w <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> osoba domagająca się odszkodowania powinna wykazać wszystkie przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, tj.</xText>
<xText>1. zdarzenie sprawcze, czyli niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie (w niniejszej sprawie bezsporne, stwierdzone prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II Ko107/13),</xText>
<xText>2. szkodę (co do zasady i co do wysokości),</xText>
<xText>3. adekwatny związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem a szkodą.</xText>
<xText>Stosownie do treści <xLexLink xArt="art. 361;art. 361 § 1;art. 361 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361 § 1 i 2 k.c.</xLexLink>, zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby nie zaistniało określone zdarzenie (w tym wypadku zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy).</xText>
<xText>Z uwagi na to, że ewentualne odszkodowanie czy zadośćuczynienie powinno zmierzać do pokrycia pełnej szkody i naprawienia krzywdy wyrządzonej wnioskodawcy przez to, że był pozbawiony wolności w wyniku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania, niezbędne jest określenie kategorii szkód, zarówno majątkowych, jak i niemajątkowych, które mogą stanowić podstawę uzasadniającą odpowiedzialność po stronie Skarbu Państwa. Tak jak wskazał Sąd Apelacyjny, odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 11 lipca 1957 r., <xAnon> (...)</xAnon> 304/57, OSN 1958, z. III, poz. 76, postanowienie z dnia 20 stycznia <xBRx/>2000 r., I KZP 46/99, LEX nr 146212) przy ustalaniu wysokości szkody należy zastosować tzw. metodę dyferencyjną. Zgodnie z nią szkodę majątkową stanowi różnica miedzy obecnym stanem majątkowym poszkodowanego, a stanem jaki by istniał, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę, zadaniem wynagrodzenia szkody jest wyrównanie tej różnicy. Metoda ta opiera się na zbadaniu rzeczywistego stanu majątkowego po wyrządzeniu szkody oraz na określeniu hipotetycznej sytuacji majątkowej, która mogłaby mieć miejsce, gdyby zdarzenie wywołujące szkodę nie nastąpiło, a dodatkowo na ustaleniu wszystkich strat i wydatków, jakie poszkodowany poniósł oraz utraconych korzyści - w ramach normalnego związku przyczynowego. Szkoda winna ulec pomniejszeniu o wartość korzyści, jaką poszkodowany uzyskał w wyniku zdarzenia wywołującego szkodę. Taką korzyścią w odniesieniu do wykonywanego tymczasowego aresztowania będą m.in. koszty utrzymania w zakładzie karnym, które osoba taka musiałaby ponieść będąc na wolności, czy też koszty leczenia tej osoby, w sytuacji gdy nie korzysta ona z ubezpieczenia społecznego albo były to zabiegi nie objęte takim ubezpieczeniem.</xText>
<xText>Pomocna przy ustalaniu kategorii szkody (majątkowa, niemajątkowa) oraz jej wysokości jest też praktyka ugruntowana na tle powołanych wyżej orzeczeń Sądu Najwyższego, zgodnie z którą bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między powstałą szkodą majątkową a zastosowaniem tymczasowego aresztowania wykazać można <xBRx/>w przypadku pogorszenia się położenia majątkowego, wywołanego uniemożliwieniem poszkodowanemu podjęcia pracy zarobkowej przez okres odbywania tymczasowego aresztowania, wynikający z utraconych zarobków. Podejmując się próby oszacowania wielkości szkody, w tym przypadku przyjąć należy, iż szkoda wynikająca z niesłusznego tymczasowego aresztowania nie jest sumą utraconych zarobków, lecz różnicą między stanem majątkowym, jaki by istniał, gdyby poszkodowanego nie pozbawiono wolności, a stanem rzeczywistym w chwili odzyskania wolności. Powstanie i rozmiar takiej szkody zależne są od tego, czy i jakie poszkodowany miałby możliwości zarobkowe, gdyby pozostawał na wolności, i w jakim zakresie byłby je rzeczywiście wykorzystał, jakie wydatki poniósłby na utrzymanie własne i rodziny, wychowanie i kształcenie dzieci, na potrzeby kulturalne, rozrywkowe i inne, czy i ile poświęciłby na oszczędności lub zwiększenie trwałych składników majątku, na jakie mógłby być narażony straty. Od tak pojmowanych utraconych zarobków należy odjąć wydatki m.in. na utrzymanie własne poszkodowanego, jakie poniósłby, gdyby go nie uwięziono, z uwagi na to, że odszkodowanie nie może być pomniejszane dwukrotnie z tego samego tytułu: raz o koszty utrzymania, jakie poszkodowany ponosiłby na wolności i drugi – o koszty utrzymania, w tym samym przecież czasie, w zakładzie karnym. Część kosztów utrzymania w areszcie należałoby ewentualnie odliczać od odszkodowania tylko wówczas, gdyby koszty te przewyższały kwoty wydatkowane na ten cel na wolności. Wydaje się zatem, że słusznie w ramach rozważanych szkód uwzględnić należałoby nie tylko utracony zarobek, ale również ewentualne straty, jakie wnioskodawca poniósł, podejmując działania mające ograniczyć wielkość szkody czy też nieuzyskane awanse lub przewidywane nagrody. W tym przypadku należałoby jednak wykazać ich bezpośredni związek z tymczasowym aresztowaniem a powstałą szkodą. Nie można ich jednak z góry wykluczyć. Szkoda poniesiona w wyniku utraconych pensji nie stanowi wyniku ich prostego zsumowania, zwrócić należy jednocześnie uwagę, iż właśnie z tego faktu przyznać należy pokrzywdzonemu prawo do dochodzenia także tych elementów utraconego wynagrodzenia, które realnie mógł on uzyskać przebywając na wolności, a których <xBRx/>w związku z aresztowaniem został pozbawiony.</xText>
<xText>Mając na uwadze powołane na wstępie przepisy oraz zasadnicze kierunki orzecznictwa Sąd Okręgowy w nin. sprawie przyjął, że wnioskodawca <xAnon>Z. B.</xAnon> <xBRx/>wykazał szkodę i związek przyczynowy w zakresie żądanego odszkodowania za szkodę majątkową. Szkoda ta, według zmodyfikowanego żądania, składa się z utraconych zarobków z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – kantoru wymiany walut, pomniejszonych <xBRx/>o koszty własnego utrzymania.</xText>
<xText>O ile, co do zasady Sąd podzielił wniosek o odszkodowanie, to uznał, że jest ono należne w mniejszej niż dochodzona kwota 7.500,- zł. Wysokość utraconych zarobków Sąd obliczył w oparciu o obiektywne dowody zaoferowane przez wnioskodawcę tj. Informacje <xBRx/>z <xAnon> Biura (...)</xAnon>, PIT-11, świadectwo pracy (k. 9). Z dokumentacji tej jednoznacznie wynika, że dochód netto z tytułu prowadzenia kantoru wymiany walut <xBRx/>w 2007 r. (do dnia 12 czerwca 2007 r.) wyniósł na każdego ze wspólników po 16.324,30 zł. <xBRx/>Z uwagi na to, że wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą z nielimitowanym faktycznym czasem pracy Sąd w pierwszej kolejności ustalił, że w okresie od 1 stycznia do 11 czerwca 2007 r. tj. przez 162 dni przy osiągniętym dochodzie 16.324,30 zł - dzienny dochód wnioskodawcy stanowiła kwota 100,77 zł (16.324,30 : 162 = 100,77 zł). Przyjmując dzienny dochód Sąd posiłkował się zasadami obowiązującymi przy ustalaniu podstawy wymiaru składek osób prowadzących działalność pozarolniczą oraz przy zmniejszaniu tej podstawy np. za okresy niezdolności do pracy w trybie <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 ust. 8;art. 18 ust. 9;art. 18 ust. 10" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 18 ust. 8-10 cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442). Ustawodawca w tej materii posługuje się liczbą dni podlegania ubezpieczeniom społecznym i proporcjonalne ustalenie podstawy wymiaru składek następuje w ten sposób, że kwotę najniższej podstawy wymiaru składek dzieli się przez liczbę dni kalendarzowych danego miesiąca, a następnie mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, w czasie których ubezpieczony podlegał ubezpieczeniom społecznym.</xText>
<xText>Następnie bezsporne w sprawie jest, że na skutek zatrzymania, a następnie tymczasowego aresztowania od dnia 12 czerwca do 10 września 2007 r. tj. przez 91 dni wnioskodawca był osadzony. Prowadzenie działalności gospodarczej w okresie tymczasowego aresztowania było obiektywnie niemożliwe<xBx>. </xBx>Istnieje więc adekwatny związek przyczynowy pomiędzy niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniem <xBRx/>i zatrzymaniem, a szkodą jaką z tego tytułu poniósł wnioskodawca <xAnon>Z. B.</xAnon>. Wysokość tej szkody, w ocenie Sądu, stanowi iloczyn dziennego, hipotetycznego dochodu jaki wnioskodawca mógł uzyskać w okresie, kiedy przebywał w zakładzie karnym (100,77 zł x 91 dni = <xBx>9.170,07 zł</xBx>). Kwota 9.170,07 zł stanowi zatem przybliżoną wartość, jaką wnioskodawca mógł uzyskać, gdyby kontynuował swoją działalność gospodarczą i przy założeniu, że dochód w kantorze wymiany walut utrzymałby się na poziomie z pierwszych 162 dni roku 2007 (I półrocze).</xText>
<xText>Równocześnie Sąd uwzględniając w całości zeznania wnioskodawcy, złożone w trybie <xLexLink xArt="art. 299" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 299</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 304" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 304 k.p.c.</xLexLink> przyjął, że w 2007 r. tylko na swoje utrzymanie związane <xBRx/>z zakupem żywności, odzieży, środków sanitarnych, kosmetyków mógł wykładać średnio miesięcznie po 750,- zł. Zatem za okres trzech miesięcy jest to kwota około 2.250 zł. <xBRx/>W ocenie Sądu kilkuletni upływ czasu od zatrzymania wnioskodawcy (7 lat), zmieniający się na przestrzeni ostatnich lat styl życia ludzi, dostępność i szerokie możliwości w pozyskiwaniu chociażby żywności, odzieży, kosmetyków, wyposażenia domu, samochodów w pełni uzasadniają podane przez wnioskodawcę średnie miesięczne wydatki na podstawowe do życia przedmioty i jedzenie tj. 700-800 zł, a z kosztami utrzymania dwóch aut 1000,- zł.</xText>
<xText>Przy czym Sąd pominął koszty utrzymania samochodów z tej racji, że były one przedmiotem zabezpieczenia, poza tym będąc w zakładzie karnym wnioskodawca nie mógł korzystać z auta, stąd nie ponosił kosztów np. paliwa. Również Sąd pominął wydatki poniesione w okresie od lipca do września 2007 r. na utrzymanie domu tj. opłaty za energię elektryczną, wodę i kanalizację, gaz i telefon stacjonarny w wysokości 1.678,90 zł. Te opłaty i w części także ich wysokość były niezależne od obecności wnioskodawcy w domu. Musiały być uregulowane, a skoro wnioskodawca prowadził z żoną wspólne gospodarstwo domowe <xBRx/>i pozostawał w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, to obowiązek tych opłat ciążył też na jego żonie <xAnon>A. B.</xAnon>. Odrębną zaś kwestią są rozliczenia finansowe między małżonkami.</xText>
<xText>W rezultacie po odliczeniu, od dochodu jaki wnioskodawca mógł uzyskać przez 91 dni (9.170,07 zł), środków przeznaczanych wyłącznie na swoje utrzymanie (2.250,- zł) kwota, jaka pozostałaby mu to <xBx>6.920,- zł</xBx> (9.170,07 zł - 2250,- zł = 6.920,- zł). Dokonując tego wyliczenia Sąd kierował się zasadą wynikającą z przepisu <xLexLink xArt="art. 322" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 322 k.p.c.</xLexLink>, który stanowi, że jeżeli w sprawie o naprawienie szkody, o dochody, zwrot bezpodstawnego wzbogacenia lub<xBRx/>o świadczenie z umowy o dożywocie sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione, może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Ścisłe ustalenie zarówno wysokości utraconych zarobków na skutek zatrzymania i tymczasowego aresztowania, jak <xBRx/>i wyliczenie kosztów własnego utrzymania wnioskodawcy okazało się faktycznie znacznie utrudnione. Źródło dochodu tj. prowadzenie działalności gospodarczej z zasady uniemożliwia ścisłe określenie przychodów na przyszłość. Dochody z prowadzenia kantoru wymiany walut niewątpliwie warunkowane są koniunkturą gospodarczą, a także warunkami lokalnymi czy wręcz sytuacją polityczną. Ustalone przez Sąd roczne dochody kantoru przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> prowadzonego przez kolejne osoby w latach 2006-2012 wskazują, że dochody te były <xBRx/>zróżnicowane od 43.160,70 zł (w 2006 r) do 125.341,24 zł (w 2012 r.) na jednego wspólnika. Również ścisłe ustalenie rodzaju i wysokości kosztów własnego utrzymania wnioskodawcy <xBRx/>z przyczyn podanych wcześniej okazało się utrudnione.</xText>
<xText>Ponadto w ocenie Sądu kwota 6.920,- zł jest realna także i z tego względu, że zarobki wnioskodawcy w zasadzie przeznaczane były na zabezpieczenie rodziny, na oszczędności. Przyjęty sposób utrzymania rodziny tj. przeznaczanie wynagrodzenia żony na opłaty <xBRx/>i podstawowe wydatki nie może budzić zastrzeżeń, podobnie jak fakt udziału dziadków - teściów wnioskodawcy w utrzymaniu jego córki - wówczas studentki.</xText>
<xText>W świetle przedstawionych rozważań prawnych bez znaczenia dla nin. rozstrzygnięcia okazała się też sytuacja majątkowa wnioskodawcy po jego wyjściu na wolność do czasu uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego tut. Sądu w sprawie sygn. akt II K 1/11. Jak ustalono w toku poprzedniego postępowania (sygn. akt I Ko 107/13) zmniejszenie dochodów wnioskodawcy w tym czasie było następstwem zastosowanego zabezpieczenia majątkowego <xBRx/>i zajęcia pieniędzy z kantoru wymiany walut. Nie wynikało bezpośrednio z faktu zatrzymania i tymczasowego aresztowania wnioskodawcy, jak wymaga tego przepis <xLexLink xArt="art. 552;art. 552 § 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 552 § 4 k.p.k.</xLexLink> <xBRx/>w zw. z <xLexLink xArt="art. 361;art. 361 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361 § 1 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 558" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 558 k.p.k.</xLexLink></xText>
<xText>Równocześnie żądanie odszkodowania ponad zasądzone 6.920,- zł musiało ulec oddaleniu z uwagi na brak podstaw do jego uwzględnienia. Ustalona przez Sąd w trybie <xLexLink xArt="art. 361;art. 361 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361 § 1 k.c.</xLexLink> kwota odszkodowania okazała się wynikiem wyliczeń matematycznych (dokonanych na podstawie dokumentacji księgowo-rachunkowej oraz liczby dni podlegania wnioskodawcy ubezpieczeniom społecznym do dnia zatrzymania oraz liczby dni osadzenia w areszcie) z uwzględnieniem realnych kosztów codziennego utrzymania.</xText>
<xText>Z tych wszystkich względów na podstawie powołanych przepisów i w zw. z <xLexLink xArt="art. 359;art. 359 § 1;art. 359 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 359 § 1 i 2 k.c.</xLexLink> Sąd orzekł jak w pkt I i II wyroku.</xText>
<xText>Kosztami postępowania, w pkt III wyroku, Sąd obciążył Skarb Państwa zgodnie <xBRx/>z przepisem <xLexLink xArt="art. 554;art. 554 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 554 § 2 k.p.k.</xLexLink></xText>
<xText>Natomiast orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego, zawarte w pkt IV wyroku, Sąd oparł na przepisie <xLexLink xArt="art. 632;art. 632 pkt. 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 632 pkt 2 k.p.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="§ 14;§ 14 ust. 6" xIsapId="WDU20021631348" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348">§ 14 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</xLexLink> (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
| null | null | null |
[
"art. 552 § 4 k.p.k., art. 558 k.p.k. w zw. z art. 361 § 1 i 2 k.c."
] |
Ewa Bembnowicz
| null |
Agnieszka Pawłucka - Karut
|
[
"Odszkodowanie Za Niesłuszne Skazanie, Tymczasowe Aresztowanie Lub Zatrzymanie"
] | 17
|
Sygn. akt II Ko 28/14
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 29 maja 2014r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu Wydział II Karny rozpoznając ponownie sprawęw trybieart. 442 k.p.k.ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaZ. B.został zatrzymany przez funkcjonariuszy(...)wP.w dniu 12 czerwca 2007 r. Powodem zatrzymania były ciążące na nim zarzuty popełnienia przestępstwa zart. 258 § 1 k.k.praz zart. 299 § 2 i § 5 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 i § 2 k.k.
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II Kp 524/07 (V Ds. 2/07/S) Sąd Rejonowy w Przemyślu zastosował w stosunku do zatrzymanego środek zapobiegawczyw postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 12 września 2007 r. (postanowienie - k. 74).
Postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej wP.z dnia 10 września 2007 r. uchylono wobecZ. B.tymczasowe aresztowanie i zastosowano wobec niego środki zapobiegawcze o charakterze wolnościowym.
(postanowienie - k. 76).
Wyrokiem Sądu Okręgowego wP.z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II K 1/11 wnioskodawcaZ. B.został uniewinniony od obu zarzucanych mu czynów. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 23 maja 2013 r.
(wyrok z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II K 1/11 - k. 12-70).
Równocześnie postanowieniem Sądu Okręgowego wP.z dnia 10 czerwca 2013 r. sygn. akt II K 1/11 uchylono wobecZ. B.środek zapobiegawczyw postaci dozoru policji i zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu, orzeczony postanowieniem Prokuratury Okręgowej wP.z dnia 10 września 2007 r. sygn. akt Ds. 2/07/S(c).
Tym postanowieniem uchylono też zabezpieczenie majątkowe w postaci:
a) pieniędzy polskich w kwocie 338.178,- zł ,
b) zagranicznych środków płatniczych, a to:
- 3.770 funtów brytyjskich, 48.401,- dolarów USD, 4.940,23 Euro, 9.350 franków szwajcarskich, 1.731 dolarów kanadyjskich, 10.250 koron słowackich, 250 dolarów australijskich, 1.000 koron duńskich, 50 koron norweskich, 1.800 koron szwedzkich, 3.300 koron czeskich i 14.070 hrywien,
c) samochodu osobowegoB. (...),
d) samochodu osobowegoH. (...)
e) ustanowienia zakazu zbywania i obciążania nieruchomości w postaci działki o nr ewid. 338/6 o pow. 0,1665 ha, położonej wO., stanowiącej grunty rolne zabudowane budynkiem mieszkalnym o nr ewid. 1 o pow. 109 m(
2)oraz budynkiem gospodarczym o nr ewid. 2 o pow. 38 m(
2), orzeczone postanowieniem Prokuratora Prokuratury OkręgowejwP.z dnia 18 czerwca 2007 r. sygn. akt Ds. 2/07/S(c), które to postanowienie uchylono częściowo postanowieniami Sądu Rejonowego wP.z dnia 5 grudnia2007 r. sygn. akt II Kp 780/07 oraz prokuratora Prokuratury Okręgowej wP.z dnia4 sierpnia 2008 r. sygn. akt Ds. 2/07/S(c) i z dnia 2 lipca 2007 r. Ds. 2/07/S(c).
Polecenie wydania depozytu zostało wystawione przez Sąd Okręgowy wP.w dniu 24 czerwca 2013 r.
(postanowienie z dnia 10 czerwca 2013 r. sygn. akt II K 1/11 i polecenie wydania depozytuz dnia 24 czerwca 2013 r. - k. 9. 31 i 36).
WnioskodawcaZ. B.w związku z zatrzymaniem i tymczasowym aresztowaniem był najpierw osadzony w Areszcie Śledczym w Załężu i przez 3 dni przebywał w celi sześcioosobowej, a następnie w celi dwunastoosobowej. W tym czasie korzystałz pomocy psychologa. Po 2 miesiącach został przeniesiony do Zakładu KarnegowP., gdzie miał warunki pobytu lepsze niż dotychczas, przebywałw sześcioosobowej sali
(zeznania wnioskodawcyZ. B.- k. 77b-78b i 164b-166 oraz zeznania świadkaA. B.- k. 88b-89).
Sąd ustalił też, że przed zatrzymaniem w dniu 12 czerwca 2007 r. wnioskodawca wspólnie zR. M.prowadził działalność gospodarczą podfirmą (...)Z. B.&M. R., Spółka Jawna. Przedmiotem tej działalności było prowadzenie kantoru wymiany walut wP.przyul. (...). Działalność tę zarejestrowano w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 4 czerwca 2004 r. W związku dokonanym zabezpieczeniem majątkowym środków pieniężnych znajdujących się w kantorze działalność ta uległa zawieszeniu. Brak środków finansowych oraz tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy uniemożliwiło dalsze funkcjonowanie kantoru.
W roku 2006 dochódfirmy (...)według informacji PIT B wyniósł 103.913,88 zł. Po odliczeniu wartości podatku dochodowego, dochód netto na wspólnika wyniósł po 43.160,70 zł. Natomiast dochód spółki za rok 2007 (do 12 czerwca 2007 r.) wyniósł 38.456,25 zł, Po odliczeniu wartości podatku dochodowego, dochód netto na wspólnika wyniósł po 16.324,30 zł.
(odpis z KRS Rejestru Przedsiębiorców z dnia 24 lipca 2013 r. - k. 9.16-18, Zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego wP.(...)z dnia 1 sierpnia2013 r. Nr OB.-(...)- k. 9. 19-20, InformacjaBiura (...).E.- k. 9.1, zeznania świadków:B. M.- k.88,A. B.- k. 88b-90 iR. M.- k. 87b-88 oraz zeznania wnioskodawcyZ. B.- k. 77b-78b i 164b-166)
Ponadto Sąd ustalił, że w dotychczasowej siedzibie kantoru wnioskodawcy przyul. (...)wP.od dnia 10 sierpnia 2007 r. działalność związaną z prowadzeniemKantoru (...)rozpoczęła żona jego wspólnika -B. M.. Po opuszczeniu aresztu wnioskodawca od 15 września 2007 r. został zatrudniony w tym kantorze na stanowisku kasjera walutowego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.W zatrudnieniu tym pozostawał do 31 grudnia 2011 r., zarabiając średnio miesięcznie (netto) od 1.543,64 zł (w 2007 r.) do 2.505,- (w 2011 r.). Natomiast dochód (netto)firmy (...)według informacji PIT B w latach 2008-2011, po odliczeniu wartości podatku dochodowego wynosił odpowiednio: 81.272,37 zł, 64.182,99 zł, 60. 515, 58 zł oraz 90.131,15 zł.
W dniu 5 grudnia 2011 r.B. M.zawarła z żoną wnioskodawcyA. B.umowę spółki cywilnej podfirmą Kantor (...) Spółka Cywilna. Obie wspólniczki wniosły wkłady po 100.000 zł i od 1 stycznia 2012 r. rozpoczęły działalność gospodarczą w punkcie przyul. (...). Dochód (netto) tej spółki według informacji PIT B w roku 2012, po odliczeniu wartości podatku dochodowego wyniósł 309.484,54 zł, a dochód na każdą wspólniczkę po 125.341,24 zł.
Po rozwiązaniu umowy o pracę zB. M., od początku 2012 r., wnioskodawca nadal pracował w kantorze wymiany walut, pomagając żonieA. B.. Został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba współpracująca tj. małżonek osoby prowadzącej działalność gospodarczą w trybieart. 6 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U.z 2013 r. poz. 1442). Wtedy faktycznie pozostawał na utrzymaniu żony.
Od początku 2014 r., po otrzymaniu zajętych wcześniej środków pieniężnych, wnioskodawca wznowił działalność gospodarczą. Obecnie prowadzi kantor wymiany walut wspólnie zB. M..
(Zaświadczenie Wójta GminyK.z dnia 26 listopada 2009 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorcyB. M.- k. 9.21, Zaświadczenie GUS z dnia 7 grudnia 2009 r. o numerze REGONB. M.- k. 9.22, Świadectwo pracy z dnia 8 sierpnia 2013 r. - k. 9.4, PIT-11 za lata 2007-2011 - k. 9.6-15, InformacjaBiura (...).E.- k. 9.2-3,(...) spółki cywilnejz dnia 5 grudnia2011 r. - k. 9.28-30, zeznania świadków:B. M.- k. 88,A. B.- k. 88b-90 iR. M.- k. 87b-88 oraz zeznania wnioskodawcyZ. B.- k. 77b-78b i 164b-166).
Sąd ustalił też, że wnioskodawca jest żony zA. B., mają dwoje dorosłych dzieci. Na ich utrzymaniu pozostaje 25-letni syn, który studiuje. Córka mieszka oddzielnie, pracuje. Wcześniej w czasie studiów wK.koszty jej utrzymania ponosili dziadkowie. Żona wnioskodawcy od ponad 30 lat pracuje w Urzędzie Gminy wO.na stanowisku inspektora. Jej miesięczny przychód netto z tytułu zatrudnienia w latach 2007 - 2011 wynosił kolejno: 2.170,45 zł, 2.303,33 zł, 2560,35 zł, 2.874,07 zł, 2.907,19 zł i 3.490,57 zł.
Rodzina wnioskodawcy mieszka w domu jednorodzinnym wO., wybudowanym w latach 90-tych XX wieku ze wszystkimi wygodami. Wydatki związane z utrzymaniem domu tj. opłaty za prąd, wodę, kanalizację, gaz, ubezpieczenie, podatek rolny wnioskodawca ponosił razem z żoną, do stycznia tego roku pozostawali w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Opłaty związane z utrzymaniem domu w okresie od lipca do września 2007 r. wynosiły odpowiednio: za energię elektryczną – 237,03 zł i 217,50 zł, za wodę i kanalizację – 96,43 zł, za gaz 139,11 zł i 158,97 zł oraz za telefon stacjonarny – 414,93 zł. Łącznie 1.678,90 zł, czyli średnio po 559,63 zł miesięcznie.
W praktyce w pierwszej kolejności na bieżące utrzymanie rodziny przeznaczana była pensja żony wnioskodawcy. Wnioskodawca dokładał się do tych wydatków, ponosił też koszty zakupu żywności, środków czystości, kosmetyków, wyposażenia domu oraz ubrań.W jego ocenie średnio miesięcznie tylko na swoje utrzymanie w 2007 r. mógł przeznaczać 700-800,- zł. Pozostałe pieniądze, które zarabiał odkładał. Przy czym nie oszczędzał ichw banku, znaczną część przeznaczał na bieżące prowadzenie kantoru. W chwili zatrzymania mógł mieć zaoszczędzone 40-50 tys. zł. Ponadto w utrzymaniu rodziny, pomagała teściowa wnioskodawcyR. C., która pobiera emeryturę. Rodzina prowadziła też 4,20 ha gospodarstwo rolne, z którego miała dla siebie wiele produktów (warzywa, ziemniaki, zboże na mąkę). Od kilku lat gospodarstwo jest dzierżawione. Na własny użytek teściowa użytkuje około 20-30 arową działkę.
W 2007 r. wnioskodawca razem z żoną byli współwłaścicielami dwóch samochodów osobowych 2-3 letnich markiH. (...)iB. (...). W 2013 r. po otrzymaniu zwrotuz depozytu sądowego wnioskodawca kupił samochód markiA. (...)z 2011 r. za około 100.000,- zł.
(dowody opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i kanalizację oraz telefon za 2007 r. – k. 9.49, zeznania: świadkaA. B.- k. 88b-90 i wnioskodawcyZ. B.– k. 77b-78b i 164b-166 )
W dniu 21 sierpnia 2013 r. wnioskodawcaZ. B.wystąpił do Sądu Okręgowego wP.z wnioskiem o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Domagał się zasądzenia kwoty 60.000,- zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty 476.523,-zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od daty uprawomocnienia się wyroku w sprawie sygn. akt II K 1/11.
Rozpoznając ten wniosek Sąd Okręgowy w Przemyślu wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II Ko 107/13: zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcyZ. B.kwotę 35.624,70 zł z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku, w tym kwotę 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwotę 5.624,70 zł tytułem odszkodowania za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie w okresie od dnia 12 czerwca 2007 r. do dnia 10 września 2007 r., w pozostałej części oddalił wniosek. Ponadto kosztami postępowania Sąd obciążył Skarb Państwa oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcyZ. B.kwotę 144 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wydając ten wyrok Sąd Okręgowy przyjął, że co do zasady wniosek zasługuje na uwzględnienie. W stosunku do wnioskodawcy zostały bowiem spełnione ustawowe przesłanki orzeczenia zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie w trybieart. 552 § 4 k.p.k.Wnioskodawca pozostawał w areszcie tymczasowym przez 3 miesiące w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie sygn. akt II K 1/11. Postępowanie to zakończyło się prawomocnym uniewinnieniem oskarżonego od ciążących na nim zarzutów i ta okoliczność rzutuje na zasadność wniosku.
Następnie Sąd przyjął, że rozmiar doznanej przez wnioskodawcę krzywdy w związku z tymczasowym aresztowaniem jest znaczny. W momencie tymczasowego aresztowania był on osobą szanowaną w środowisku. Jego zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie miało związek z postawieniem mu bardzo poważnych zarzutów udziału w zorganizowanej grupie przestępczej i prania brudnych pieniędzy. Już ta okoliczność spowodowała naruszenie czcii dobrego imienia wnioskodawcy. Okazało się to tym bardziej dotkliwe, że wcześniej wnioskodawca nie miał konfliktu z prawem. Informacja o aresztowaniu wnioskodawcyw związku z tak poważnym zarzutem, w warunkach małej miejscowości, gdzie mieszkaz pewnością naraziła go na utratę dobrego imienia. Natomiast w ocenie Sądu stopieńi intensywność cierpień fizycznych oraz psychicznych wnioskodawcy podczas osadzeniaw areszcie nie były zbyt wielkie. Wnioskodawca jedynie w początkowym okresie korzystałz pomocy psychologa. Na rozmiar krzywdy, której doznał wnioskodawca niewątpliwie wpłynął także czas trwania osadzenia w areszcie - 3 miesiące. Biorąc te okoliczności pod uwagę Sąd uznał, że kwota zadośćuczynienia za doznaną krzywdę winna wynieść 30.000,- zł, co odpowiada 10.000,- zł za jeden miesiąc pozbawienia wolności. Dalej idący wnioseko zadośćuczynienie Sąd uznał za nieuzasadniony.
Tytułem odszkodowania Sąd zasądził zaś kwotę 5.624,70 zł, co stanowi iloczyn przeciętnego miesięcznego dochodu wnioskodawcy za rok 2007 (1.874,90 zł) i ilości miesięcy (3) spędzonych w areszcie. Sąd ustalił, że w 2007 r. do dnia zatrzymania dochódz kantoru wymiany walut na wspólnika wyniósł 16.324,30 zł, natomiast za cały 2007 r. zarobki wnioskodawcy to kwota 22.498,89 zł, co daje w przeliczeniu na jeden miesiąc dochód w kwocie 1.874,90 zł.
W pozostałym zakresie wniosek Sąd oddalił. Uzasadniając to orzeczenie Sąd przyjął, że powstanie i rozmiar szkody zależne są od tego, czy i jakie poszkodowany miałby możliwości zarobkowe, gdyby pozostawał na wolności i w jakim zakresie byłby je rzeczywiście wykorzystywał. W sprawie bezsporne okazało się, że w pierwszym półroczu 2007 r. możliwości zarobkowe wnioskodawcy były znacznie większe niż po opuszczeniu aresztu we wrześniu 2007 r. Sąd wskazał jednak, że utrata możliwości osiągania znacznych dochodów z kantoru nie była związana z faktem tymczasowego aresztowania, lecz wynikałaz dokonanego zabezpieczenia majątkowego. Zatem nawet, gdyby wnioskodawca nie został tymczasowo aresztowany, to i tak utraciłby dotychczasowe możliwości zarobkowe, a realnie osiąganym dochodem byłoby miesięczne wynagrodzenie w kwocie 1.200,- zł z tytułu zatrudnienia. Sąd podkreślił, że odszkodowanie może dotyczyć utraty tylko tych korzyści, które są konsekwencją tymczasowego aresztowania. Znaczne zmniejszenie możliwości zarobkowych wnioskodawcy nie miało związku z jego tymczasowym aresztowaniem lecz wynikało z dokonanego zabezpieczenia majątkowego, które doprowadziło do zawieszenia działalności kantoru. Stąd żądanie ponad kwotę 5.624, 70 zł należało oddalić, jako nie mające związku z tymczasowym aresztowaniem.
Apelacje od tego wyroku złożył prokurator Prokuratury Okręgowej w Przemyślu oraz pełnomocnik wnioskodawcyZ. B..
Sąd Apelacyjny II Wydział Karny wR.wyrokiem z dnia 13 marca2014 r. sygn. akt II AKa 16/14 – zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie o odszkodowaniu, zawarte w punkcie I i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu wP.do ponownego rozpoznania. Natomiast w pozostałej części Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Ponadto kosztami postępowania odwoławczego w części utrzymującej zaskarżony wyrok w mocy obciążył Skarb Państwa oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd Apelacyjny wskazał, iż apelacja Prokuratora w części dotyczącej zasądzonego na rzecz wnioskodawcy odszkodowania, zasługuje na uwzględnienie, natomiast apelację pełnomocnika wnioskodawcy Sąd uznał za niezasadną.
Prokurator zaskarżonemu w pkt I wyrokowi zarzucił m.in. obrazę prawa materialnego, a toart. 445 § 1 k.c.poprzez naruszenie wyrażonych w nim zasad ustalania odszkodowaniai zadośćuczynienia:
- w zakresie zadośćuczynienia - przez zasądzenie rażąco wygórowanej kwoty 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia na podstawie jednego z kryteriów, tj. trzymiesięcznego okresu tymczasowego aresztowania, jako dominującego w ustaleniu wysokości zadośćuczynienia, przy jednoczesnym braku szczegółowego wyjaśnienia jakie konkretnie konsekwencje izolacji miały wpływ na określenie rozmiarów krzywdy, ogólnikowego wskazania innych elementów z zakresu naruszonych dóbr osobistych, które powinny być szczegółowo określone w ustaleniu podstaw zasądzonego zadośćuczynienia, nie wskazanie w jakim zakresie okoliczności te wpłynęły na ustaloną kwotę zadośćuczynienia, nie uwzględnienie w przedstawionej ocenie aspektów mających utrzymać wysokość zadośćuczynienia w rozsądnych granicach, a dotyczących odniesienia do aktualnych warunków życia i przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa,
- w zakresie odszkodowania - poprzez ustalenie jego wysokości przez zsumowanie niewypłaconego wynagrodzenia za pracę za okres tymczasowego aresztowania, nie pomniejszonego o koszty utrzymania wnioskodawcy, jakie musiałby ponieść przebywając na wolności, a zatem sprzecznie z kompensacyjnym charakterem odszkodowania.
Odnosząc się do apelacji Prokuratora w uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, żekodeks postępowania karnegoużywa określenia „odszkodowanie” w dwojakim znaczeniu. Określenie to używane jestsensu stricto(wart. 552 § 1, 3 i 4 k.p.k.) oraz jako pojęcie zbiorcze obejmujące zarówno odszkodowaniesensu stricto, jak i zadośćuczynienie. Niemniej na gruncie rozdziału 58 kodeksu (art. 552 k.p.k.i inne) ustawodawca rozdzielnie posługuje się terminami „odszkodowanie” i „zadośćuczynienie”, a tym samym nieuprawnione jest zamienne używanie tych określeń.
Odszkodowanie za „niewątpliwie niesłuszne” zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie przysługuje za szkodę materialną, która obejmuje zarówno szkodę bezpośrednią (damnum emergens), jak i utracone korzyści (lucrum cessans). Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, to kwota za szkodę niematerialną wynikłą z zatrzymania i tymczasowego aresztowania,a stanowią ją negatywne przeżycia psychiczne związane nie tylko z faktem pozbawienia wolności, ale np. również to, że osoba taka utraciła to, co się nazywa dobrym imieniem.W razie dochodzenia odszkodowania przez samego – niesłusznie oczywiście zatrzymanegoi tymczasowo aresztowanego – zadośćuczynienie za krzywdę przysługuje mu na podstawieart. 552 § 1 i 4 k.p.k.niezależnie od tego, czy jego sytuacja życiowa uległa pogorszeniu (postanowienie SN z 22.04.1972 r., I KZ 40/72, OSNKW 1972, Nr 9, poz. 144). Ocena rodzaju doznanej krzywdy w związku z niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniem i wysokości zadośćuczynienia za jej doznanie jest oceną trudną do skonkretyzowania w formie pieniężnej. Należy jednak mieć na uwadze całokształt okoliczności dotyczących tymczasowego aresztowania, rodzaju szkody moralnej oraz inne skutki pozbawienia wolności (podobnie: SN w wyroku z 30.04. 1981 r., I KZ 114/80, niepubl.). Wprawdzie zadośćuczynienie za krzywdę moralną w przypadku odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie (art. 552 § 4 k.p.k.) jest niewymierne, jednakże nie może być traktowane sposób mechaniczny, a przy tym sprowadzać się do wymiaru symbolicznego. Zadośćuczynienie ustalać należy bez zachowywania nadmiernej drobiazgowości; powinno ono „czynić zadość” poczuciu krzywdy, przeto opiewać na wartość po temu wystarczającą. Wysokość zadośćuczynienia należy ustalać z umiarem, stosownie do realiów społecznych, jak zamożność mieszkańców, wartość pieniądza itp. Chodzi bowiem o to, by nie powstawało poczucie krzywdy osoby niewątpliwie niesłusznie zatrzymanej (lub tymczasowo aresztowanej), ale zarazem i o to, by orzekanieo tym nie było sposobem uzyskiwania nadmiernych korzyści finansowych, wzbogacania się itp. (podobnie: SA w K. w postanowieniu z dnia 2.06.1993 r., II AKz 135/93, z. 6-8, poz. 55). W orzeczeniu każdy z elementów zasądzonego świadczenia (odszkodowanie, zadośćuczynienie) należy wyraźnie oznaczyć i to uzasadnić, a pretensje nieuzasadnione oddalić.
Ponadto Sąd Apelacyjny wskazał, że regulacje prawnokarne, które choć posługują się terminem „szkoda”, nie definiują go. Posługując się wykładnią językową, należy stwierdzić, że szkoda to strata materialna lub moralna. Winna być ona utożsamiana zatem z uszczerbkiem w zakresie dóbr prawnie chronionych. W odniesieniu do szkody majątkowej przyjąć należy, że jest ona uszczerbkiem w dobrach, w majątku, który daje się wyrazić w pieniądzu. Z kolei szkoda niemajątkowa to specyficzna szkoda, która dotyka strefy przeżyć człowieka, a która polega głównie na cierpieniach fizycznych i psychicznych. Wyrażać się ona może w poczuciu poniżenia, utracie dobrego imienia, w cierpieniach fizycznych podczas odbywania kary pozbawienia wolności lub aresztowania albo zatrzymania. W kontekście tymczasowego aresztowania odnieść ją należy do negatywnych przeżyć wiążących się z faktem pozbawienia wolności. Tego rodzaju szkoda łączy się zatem z krzywdą w sferze doznań psychicznych niesłusznie tymczasowo aresztowanego, która polegać może na różnych utrudnieniach życiowych, które mogą być rekompensowane przez pieniądz.
Sąd Apelacyjny zaznaczył też, że wskazane ujęcie szkody, choć wyjaśnia znaczenie terminu, nie precyzuje zasad określania jej wysokości. Wobec braku stosownych przepisów prawnokarnych, posiłkując się wyraźnie wskazanym wrozdziale 58 k.p.k.uprawnieniem do stosowania przepisówkodeksu cywilnegowprost w zakresie nieuregulowanym w procedurze karnej – w kwestii określenia wysokości szkody, a w konsekwencji ustalenia kwoty odszkodowania czy zadośćuczynienia, zastosowanie będą miały przepisy cywilnoprawne (uchwała 7 SN z 28.10.1993 r., I KZP 21/93, OSNKW 1993, Nr 11 – 12, poz. 67; postanowienie SN z 19.10.2010 r., II KK 196/10, OSNwSK 2010/1/1973). Zgodne stanowisko doktryny i judykatury wskazuje, iż przy ustalaniu wysokości szkody przyjmuje się metodę dyferencyjną (wyrok SN z 11.07.1957 r., (...) 304/57, OSN 1958, z. III, poz. 76). Według niej szkodę majątkową stanowi różnica między obecnym stanem majątkowym poszkodowanego, a stanem, jaki by istniał, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę; zadaniem wynagrodzenia szkody jest wyrównanie tej różnicy. Metoda ta opiera się więc na zbadaniu rzeczywistego stanu majątkowego po wyrządzeniu szkody oraz na określeniu hipotetycznej sytuacji majątkowej, która mogłaby mieć miejsce, gdyby zdarzenie wywołujące szkodę nie nastąpiło, a dodatkowo na ustaleniu wszystkich strat i wydatków, jakie poniósł poszkodowany oraz utraconych korzyści – wszystko w ramach normalnego związku przyczynowego (K. Pietrzykowski (red.),Kodeks cywilny. Komentarz,Warszawa 1997, t. I, s. 636). Szkoda ulega zatem pomniejszeniu o wartość korzyści, jaką poszkodowany uzyskałw wyniku zdarzenia wywołującego szkodę. Taką korzyścią w odniesieniu do wykonywanego tymczasowego aresztowania będą zatem m.in. koszty utrzymania w zakładzie karnym, które osoba taka musiałaby ponosić będąc na wolności, czy też koszty leczenia tej osoby, w sytuacji gdy nie korzysta ona z ubezpieczenia społecznego albo były to zabiegi nie objęte takim ubezpieczeniem (postanowienie SN z 20.01.2000 r., I KZP 46/99, LEX nr 146212; wyrok SN z 18.08.2000 r., (...) 3/98, Prok. i Pr. – wkł. 2000, Nr 12, poz. 12). Z uwagi na to, że ewentualne odszkodowanie czy zadośćuczynienie powinno zmierzać do pokrycia pełnej szkody i naprawienia krzywdy wyrządzonej oskarżonemu przez to, że był pozbawiony wolności w wyniku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania, niezbędne jest określenie kategorii szkód, zarówno majątkowych, jak i niemajątkowych, które mogą stanowić podstawę uzasadniającą odpowiedzialność po stronie Skarbu Państwa. Bez wątpienia bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między powstałą szkodą majątkowąa zastosowaniem tymczasowego aresztowania wykazać można w przypadku pogorszenia się położenia majątkowego, wywołanego uniemożliwieniem poszkodowanemu podjęcia pracy zarobkowej przez okres odbywania tymczasowego aresztowania, wynikający z utraconych zarobków. Podejmując się próby oszacowania wielkości szkody, w tym przypadku przyjąć należy, iż szkoda wynikająca z niesłusznego tymczasowego aresztowania nie jest sumą utraconych zarobków, lecz różnicą między stanem majątkowym, jaki by istniał, gdyby poszkodowanego nie pozbawiono wolności, a stanem rzeczywistym w chwili odzyskania wolności. Powstanie i rozmiar takiej szkody zależne są od tego, czy i jakie poszkodowany miałby możliwości zarobkowe, gdyby pozostawał na wolności, i w jakim zakresie byłby je rzeczywiście wykorzystał, jakie wydatki poniósłby na utrzymanie własne i rodziny, wychowanie i kształcenie dzieci, na potrzeby kulturalne, rozrywkowe i inne, czy i ile poświęciłby na oszczędności lub zwiększenie trwałych składników majątku, na jakie mógłby być narażony straty. Od tak pojmowanych utraconych zarobków należy odjąć wydatki m.in. na utrzymanie własne poszkodowanego, jakie poniósłby, gdyby go nie uwięziono, z uwagi na to, że odszkodowanie nie może być pomniejszane dwukrotnie z tego samego tytułu: razo koszty utrzymania, jakie poszkodowany ponosiłby na wolności i drugi – o koszty utrzymania, w tym samym przecież czasie, w zakładzie karnym. Część kosztów utrzymaniaw areszcie należałoby ewentualnie odliczać od odszkodowania tylko wówczas, gdyby koszty te przewyższały kwoty wydatkowane na ten cel na wolności. Wydaje się zatem, że słuszniew ramach rozważanych szkód uwzględnić należałoby nie tylko utracony zarobek, ale również ewentualne straty, jakie wnioskodawca poniósł, podejmując działania mające ograniczyć wielkość szkody czy też nieuzyskane awanse lub przewidywane nagrody. W tym przypadku należałoby jednak wykazać ich bezpośredni związek z tymczasowym aresztowaniema powstałą szkodą. Nie można ich jednak z góry wykluczyć. Podzielając zatem stanowisko Sądu Najwyższego, wskazujące, iż szkoda poniesiona w wyniku utraconych pensji nie stanowi wyniku ich prostego zsumowania, zwrócić należy jednocześnie uwagę, iż właśnie z tego faktu przyznać należy pokrzywdzonemu prawo do dochodzenia także tych elementów utraconego wynagrodzenia, które realnie mógł on uzyskać przebywając na wolności,a których w związku z aresztowaniem został pozbawiony. Bezpośredni związek szkody materialnej z niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniem, stanowiący podstawę do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, będzie można wykazać równieżw odniesieniu do szkody wynikającej z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia wywołanego zastosowaniem tymczasowego aresztowania, jak i ewentualnych kosztów leczenia, stanowiącego następstwo doznanych uszczerbków na zdrowiu uniemożliwiających podjęcie pracy przez okres leczenia.
O ile odniesienie szkody majątkowej do wielkości kwotowych ułatwia określenie wielkości odszkodowania, o tyle zdecydowanie trudniejsze jest oszacowanie strat niematerialnych, wpływających na wysokość zadośćuczynienia, których nie da się precyzyjnie określić kwotowo. Ustalając wysokość zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, należy nie tylko mieć na uwadze skutki, jakie wywołało aresztowanie dla dobrego imienia poszkodowanego czy dla jego pozycji w środowisku, ale również uwzględniać negatywne przeżycia psychiczne wiążące się z izolacją oraz negatywne skutki o charakterze niematerialnym, np. dla zdrowia osoby tymczasowo aresztowanej. Przy określaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę wyrządzoną wskutek naruszenia czci i/lub dobrego imienia należy przede wszystkim mieć na względzie doniosłość naruszenia z uwagi na treść zarzutów zniesławiających i zasięg ich rozpowszechniania, rodzaj i trwałość skutków zniesławienia, intensywność, stopień natężenia negatywnych przeżyć psychicznych pokrzywdzonego i poczucia krzywdy, pełnione przez niego role społeczne i doniosłość dobrego imienia dla pełnienia tych ról. Zasądzając jednak określoną kwotę z tego tytułu, sąd winien opierać się na rzetelnych, w miarę możliwości zobiektywizowanych kryteriach opartych na przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, które muszą – w konkretnej sprawie – zakreślić granice subiektywnego odczucia krzywdy przez wnioskodawcę. Subiektywne przeżycia pokrzywdzonego i jego indywidualne odczucia z powodu naruszenia dobra osobistego nie mogą być podstawą oceny ustalenia wysokości zadośćuczynienia.
Uwzględniające te rozważania i utrwalone orzecznictwo Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko prokuratora w części dotyczącej ustalenia kwoty należnej wnioskodawcy tytułem odszkodowania i zakwestionował przyjęty przez Sąd Okręgowy sposób wyliczenia szkody na kwotę 5.624,70 zł (iloczyn przeciętnego miesięcznego dochodu wnioskodawcy za 2007 roki ilość miesięcy spędzonych w areszcie). Sąd Apelacyjny uznał, że taka metoda liczenia jest niezgodna z przyjmowaną powszechnie metodą dyferencyjną. Za podstawę wyliczeń należało wziąć dochody uzyskiwane przez pokrzywdzonego w kantorze bezpośrednio przed pozbawieniem wolności.
Równocześnie Sąd Apelacyjny wskazał, że tego uchybienia nie sposób konwalidować w postępowaniu odwoławczym, gdyż wiązałoby się to z koniecznością dokonywania nowych, odmiennych ustaleń faktycznych i w efekcie skutkowało niemożnością skarżenia takiego orzeczenia w drodze zwyczajnych środków odwoławczych. W tej sytuacji uchylono zaskarżony wyroku w części dotyczącej zasądzonego odszkodowania i przekazano sprawę Sądowi Okręgowemu w Przemyślu do ponownego rozpoznania.
Natomiast uznano, że nie zasługuje na uwzględnienie apelacja prokuratora w części dotyczącej wysokości zasądzonego na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienia. W ocenie Sądu Apelacyjnego przyznanego wnioskodawcy zadośćuczynienia w wysokości 30 000 złotych nie sposób uznać za rażąco wygórowane, jeśli weźmie się pod uwagę okoliczności, które z reguły są uwzględnione w tego typu sprawach, a mianowicie: długość okresu pozbawienia wolności, sposób wykonywania tymczasowego aresztowania oraz „zobiektywizowaną” krzywdę, której doznał wnioskodawca. W tym zakresie stanowisko Sądu Okręgowego okazało się prawidłowe i przekonujące .
Odnosząc się do apelacji pełnomocnika wnioskodawcy Sąd Apelacyjny uznał, żew istocie sprowadza się ona do kwestionowania kwoty zasądzonego zadośćuczynienia, która „nie uwzględnia wszystkich krzywd wnioskodawcy”. Tego rodzaju argumentu Sąd nie uznał za rzeczową polemikę ze stanowiskiem Sądu orzekającego, wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 4 – 5), a co najwyżej za wyraz postawy życzeniowej. Stąd uwzględniając uwagi poczynione w odniesieniu do apelacji prokuratora (w części dotyczącej zadośćuczynienia) Sąd Apelacyjny ponownie stwierdził, że zasądzona na rzecz wnioskodawcy kwota 30.000 ,- zł w pełni rekompensuje krzywdę wyrządzoną mu wskutek niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania w okresie od 12 czerwca 2007 r. do 10 września 2007 r.
Ponadto Sąd Apelacyjny za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego co do oddalenia wniosku o dalsze roszczenia z tytułu utraconych zarobków wnioskodawcyw okresie od zwolnienia z aresztu tymczasowego do prawomocności wyroku uniewinniającego oraz z tytułu zajętych w dniu 12 czerwca 2007 r. na poczet zabezpieczenia majątkowego polskich pieniędzy i walut. Okoliczności te, także w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie mają związku z tymczasowym aresztowaniem wnioskodawcy, lecz są efektem dokonanego zabezpieczenia majątkowego. Dodatkowo Sąd ten wskazał m.in., że podstawą rekompensaty w ramach regulacji zawartych wrozdziale 58 k.p.k.mogą być wyłącznie szkody będące bezpośrednim następstwem niesłusznego aresztowania. Tego rodzaju szkody, powiązane z określonym zdarzeniem znamieniem bezpośredniości, winny być w sposób bezsprzeczny w pełni rekompensowane w ramach toczącego się w tym zakresie postępowania karnego. Wskazany tryb nie zawsze jednak zapewnia możliwość pełnego rekompensowania doznanej przez niesłusznie aresztowanego szkody, zwłaszcza jeśli jedynie pośrednio wiąże się ona z aresztowaniem, a więc np. gdy związek przyczynowy pomiędzy tymczasowym aresztowaniem a wymierną materialną szkodą może niekiedy rozciągać się na okresy odległe od samego zdarzenia. Trudno byłoby w takiej sytuacji oczekiwać rozstrzygania niniejszych kwestii na drodze procesu karnego, skoro – na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższyw postanowieniu z dnia 7 lutego 2007 r. (V KK 61/06, OSNKW 207, Nr 3, poz. 28) – inne szkody, jakie powstały przez wykonanie kar, środków karnych, czy środków przymusu mogą być dochodzone już tylko na drodze cywilnej. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest stwierdzenie Sądu Najwyższego zawarte w przywołanym wyżej orzeczeniu, wskazujące, iż: „O ile zrozumiałe jest powierzenie spraw o powyższej problematyce sądom karnymw odniesieniu do szkody i krzywdy bezpośrednio powiązanej ze stosowanym środkiem, tow przypadku zgłoszenia dalszych roszczeń związanych jedynie przyczynowo ze zdarzeniem, a pozbawionych związku opatrzonego cechą bezpośredniości, logicznym jest zastosowanie zasad ogólnych o podziale zadań wymiaru sprawiedliwości” (wyrok SA w Katowicachz 4.10.2010 r., II AKa 320/10, LEX nr 785446). Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy Sąd Apelacyjny uznał, że w sytuacji wnioskodawcy ewentualna dalsza szkoda nie wynika bezpośrednio z pozbawienia go wolności. Niewystąpienie tego zdarzenia (tymczasowego aresztowania) też powodowałoby, że szkoda by i tak wystąpiła, albowiem jest ona efektem dokonanego w dniu 12 czerwca 2007 r. zabezpieczenia majątkowego, które zostało uchylone dopiero postanowieniem Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 10 czerwca 2013 r. Zabezpieczenie majątkowe, uregulowane wart. 291 – 295 k.p.k., to jeden ze środków przymusu, przewidzianych w dziale VI kodeksu. Może ono nastąpić od chwili, gdy oskarżonemu w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów postawiony został zarzut popełnienia przestępstwa należącego do kategorii określonych wart. 291 § 1 lub 2 k.p.k.Obok zabezpieczenia majątkowego można stosować inne środki przymusu, w tym środki zapobiegawcze.
Równocześnie Sąd Apelacyjny zaznaczył, że z treści uzasadnienia projektu ustawyz dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2013.1247) wprost wynika, że w obecnym stanie prawnym odszkodowanie i zadośćuczynienie w trybie określonym wrozdziale 58 k.p.k.przysługuje jedynie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie. Dostrzegając potrzebę zmian, ustawodawca wprowadził w nowymart. 552a k.p.k.odrębną regulację dotyczącą sytuacji, gdy do uniewinnienia lub umorzenia postępowaniain personamdoszłow wypadku innych niż określone wart. 552 k.p.k., czyli bez uchylania prawomocnego wyroku z trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia, a więc także przy umorzeniu postępowania nawet w stadium postępowania przygotowawczego, i zakłada, że wówczas prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia przysługuje za szkodę i krzywdę wynikłez wykonywania wobec oskarżonego w tym postępowaniu środków przymusu określonychw dziale VI kodeksu (§ 1), a więc także zabezpieczenia majątkowego. Przepisy te nie mają jeszcze mocy obowiązującej, a zatem aktualne pozostają rozstrzygnięcia dokonane na podstawie obecnego brzmieniaart. 552 § 4 k.p.k.
Na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. pełnomocnik wnioskodawcy zmodyfikował roszczenie domagając się odszkodowania w kwocie 7.500,- zł z ustawowymi odsetkami od daty uprawomocnienia się wyroku.Żądana kwota stanowi utracone zarobki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wyliczone według średniego miesięcznego dochodu uzyskanego do dnia zatrzymania tj. 12 czerwca 2007 r., pomniejszona o 2.000,- - 2.500,- zł które wnioskodawca poniósłby na swoje utrzymanie, gdyby przez okres trzech miesięcy był na wolności.
Równocześnie Sąd ustalił, że zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. wykonano prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II Ko 107/13 w części dotyczącej zasądzonego zadośćuczynienia. Przelano na rzecz wnioskodawcy kwotę 30.000,- zł z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku tj. od 13 marca 2014 r. wraz z kosztami z tytułu zastępstwa procesowego w kwocie 264,- zł
(Zarządzenie z dnia 1 kwietnia 2014 r. k. 147)
Sąd powyższych ustaleń dokonał w przeważającej mierze na podstawie dokumentacji księgowej, dokumentacji dotyczącej pracy zarobkowej wnioskodawcy i jego żony oraz osiąganych przez nich dochodów z tytułu zatrudnienia oraz działalności gospodarczej, pokwitowań dotyczących podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem domu. Ponadto Sąd podzielił zeznań świadków:A. B.,B. M.iR. M., jak też uzupełnione zeznania wnioskodawcy.
Sąd Okręgowy wP.Wydział II Karny zważył, co następuje.
Zasadne w sprawie jest przyznanie wnioskodawcyZ. B.odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie w kwocie 6.920 zł. Dalej idące żądanie, mimo znacznej modyfikacji w stosunku do pierwotnego, należało oddalić.
Kierując się zapatrywaniami i wskazaniami Sądu Apelacyjnego, mając na uwadze zakres prawomocnego orzeczenia w sprawie o zadośćuczynienie oraz uzupełnione obecnie ustalenia Sąd Okręgowy przyjął, że już prawomocnie (wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn.. akt II Ko 107/13) rozstrzygnięto, iż zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie wnioskodawcyZ. B.w sprawie tut. Sądu sygn. akt II K 1/11 w okresie od 12 czerwca do 10 września 2007 r. (91 dni) było niewątpliwie niesłuszne. Tym samym roszczenie o odszkodowanie znajduje oparcie w dyspozycjiart. 552 § 4w zw. z§ 1 k.p.k.,a przedmiotem sporu w istocie okazała się wysokość dochodzonego odszkodowania.
Dla przypomnienia należy wskazać, że w orzecznictwie ukształtowała się już praktyka wyrażona w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 15 września 1999 roku (OSNKW 11-12/99 poz. 72) według której uznaje się za niewątpliwie niesłuszne w zasadzie każde tymczasowe aresztowanie zastosowane w postępowaniu zakończonym wyrokiem uniewinniającym lub umarzającym postępowanie, niezależnie od przyczyn, dla których aresztowanie stosowanoi niezależnie od powodów, które uzasadniały uniewinnienie, bez różnicowania wyroków na zapadłe, bo oskarżony czynu nie popełnił, bądź tylko nie zdołano mu tego udowodnić itd.
Materialnoprawne przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa za niewątpliwie niesłuszne skazanie zawiera przepisart. 552 k.p.k.Zgodnie z treścią § 1 tego przepisu, oskarżonemu, który w wyniku wznowienia postępowania lub kasacji został uniewinniony lub skazany na łagodniejszą karę, służy od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonania względem niego w całości lub w części kary, której nie powinien był ponieść. Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania -art. 552 § 4 k.p.k.Odpowiedzialność Skarbu Państwa w takich przypadkach opiera się na zasadzie ryzyka, zatem zbędne jest udowadnianie winy konkretnego funkcjonariusza. Wystarczy samo stwierdzenie przesłanki uznania aresztowania za niewątpliwie niesłuszne, która w nin. sprawie zaistniała jako prawomocny wyrok uniewinniający. Pod względem materialnoprawnym roszczenie przewidziane wart. 552 § 4 k.p.k.ma charakter cywilnoprawnego roszczenia odszkodowawczego.
Zgodnie z ogólną zasadą rozkładu ciężaru dowodu sformułowaną wart. 6 k.c.osoba domagająca się odszkodowania powinna wykazać wszystkie przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, tj.
1. zdarzenie sprawcze, czyli niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie (w niniejszej sprawie bezsporne, stwierdzone prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II Ko107/13),
2. szkodę (co do zasady i co do wysokości),
3. adekwatny związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem a szkodą.
Stosownie do treściart. 361 § 1 i 2 k.c., zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby nie zaistniało określone zdarzenie (w tym wypadku zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy).
Z uwagi na to, że ewentualne odszkodowanie czy zadośćuczynienie powinno zmierzać do pokrycia pełnej szkody i naprawienia krzywdy wyrządzonej wnioskodawcy przez to, że był pozbawiony wolności w wyniku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania, niezbędne jest określenie kategorii szkód, zarówno majątkowych, jak i niemajątkowych, które mogą stanowić podstawę uzasadniającą odpowiedzialność po stronie Skarbu Państwa. Tak jak wskazał Sąd Apelacyjny, odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 11 lipca 1957 r.,(...)304/57, OSN 1958, z. III, poz. 76, postanowienie z dnia 20 stycznia2000 r., I KZP 46/99, LEX nr 146212) przy ustalaniu wysokości szkody należy zastosować tzw. metodę dyferencyjną. Zgodnie z nią szkodę majątkową stanowi różnica miedzy obecnym stanem majątkowym poszkodowanego, a stanem jaki by istniał, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę, zadaniem wynagrodzenia szkody jest wyrównanie tej różnicy. Metoda ta opiera się na zbadaniu rzeczywistego stanu majątkowego po wyrządzeniu szkody oraz na określeniu hipotetycznej sytuacji majątkowej, która mogłaby mieć miejsce, gdyby zdarzenie wywołujące szkodę nie nastąpiło, a dodatkowo na ustaleniu wszystkich strat i wydatków, jakie poszkodowany poniósł oraz utraconych korzyści - w ramach normalnego związku przyczynowego. Szkoda winna ulec pomniejszeniu o wartość korzyści, jaką poszkodowany uzyskał w wyniku zdarzenia wywołującego szkodę. Taką korzyścią w odniesieniu do wykonywanego tymczasowego aresztowania będą m.in. koszty utrzymania w zakładzie karnym, które osoba taka musiałaby ponieść będąc na wolności, czy też koszty leczenia tej osoby, w sytuacji gdy nie korzysta ona z ubezpieczenia społecznego albo były to zabiegi nie objęte takim ubezpieczeniem.
Pomocna przy ustalaniu kategorii szkody (majątkowa, niemajątkowa) oraz jej wysokości jest też praktyka ugruntowana na tle powołanych wyżej orzeczeń Sądu Najwyższego, zgodnie z którą bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między powstałą szkodą majątkową a zastosowaniem tymczasowego aresztowania wykazać możnaw przypadku pogorszenia się położenia majątkowego, wywołanego uniemożliwieniem poszkodowanemu podjęcia pracy zarobkowej przez okres odbywania tymczasowego aresztowania, wynikający z utraconych zarobków. Podejmując się próby oszacowania wielkości szkody, w tym przypadku przyjąć należy, iż szkoda wynikająca z niesłusznego tymczasowego aresztowania nie jest sumą utraconych zarobków, lecz różnicą między stanem majątkowym, jaki by istniał, gdyby poszkodowanego nie pozbawiono wolności, a stanem rzeczywistym w chwili odzyskania wolności. Powstanie i rozmiar takiej szkody zależne są od tego, czy i jakie poszkodowany miałby możliwości zarobkowe, gdyby pozostawał na wolności, i w jakim zakresie byłby je rzeczywiście wykorzystał, jakie wydatki poniósłby na utrzymanie własne i rodziny, wychowanie i kształcenie dzieci, na potrzeby kulturalne, rozrywkowe i inne, czy i ile poświęciłby na oszczędności lub zwiększenie trwałych składników majątku, na jakie mógłby być narażony straty. Od tak pojmowanych utraconych zarobków należy odjąć wydatki m.in. na utrzymanie własne poszkodowanego, jakie poniósłby, gdyby go nie uwięziono, z uwagi na to, że odszkodowanie nie może być pomniejszane dwukrotnie z tego samego tytułu: raz o koszty utrzymania, jakie poszkodowany ponosiłby na wolności i drugi – o koszty utrzymania, w tym samym przecież czasie, w zakładzie karnym. Część kosztów utrzymania w areszcie należałoby ewentualnie odliczać od odszkodowania tylko wówczas, gdyby koszty te przewyższały kwoty wydatkowane na ten cel na wolności. Wydaje się zatem, że słusznie w ramach rozważanych szkód uwzględnić należałoby nie tylko utracony zarobek, ale również ewentualne straty, jakie wnioskodawca poniósł, podejmując działania mające ograniczyć wielkość szkody czy też nieuzyskane awanse lub przewidywane nagrody. W tym przypadku należałoby jednak wykazać ich bezpośredni związek z tymczasowym aresztowaniem a powstałą szkodą. Nie można ich jednak z góry wykluczyć. Szkoda poniesiona w wyniku utraconych pensji nie stanowi wyniku ich prostego zsumowania, zwrócić należy jednocześnie uwagę, iż właśnie z tego faktu przyznać należy pokrzywdzonemu prawo do dochodzenia także tych elementów utraconego wynagrodzenia, które realnie mógł on uzyskać przebywając na wolności, a którychw związku z aresztowaniem został pozbawiony.
Mając na uwadze powołane na wstępie przepisy oraz zasadnicze kierunki orzecznictwa Sąd Okręgowy w nin. sprawie przyjął, że wnioskodawcaZ. B.wykazał szkodę i związek przyczynowy w zakresie żądanego odszkodowania za szkodę majątkową. Szkoda ta, według zmodyfikowanego żądania, składa się z utraconych zarobków z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – kantoru wymiany walut, pomniejszonycho koszty własnego utrzymania.
O ile, co do zasady Sąd podzielił wniosek o odszkodowanie, to uznał, że jest ono należne w mniejszej niż dochodzona kwota 7.500,- zł. Wysokość utraconych zarobków Sąd obliczył w oparciu o obiektywne dowody zaoferowane przez wnioskodawcę tj. InformacjezBiura (...), PIT-11, świadectwo pracy (k. 9). Z dokumentacji tej jednoznacznie wynika, że dochód netto z tytułu prowadzenia kantoru wymiany walutw 2007 r. (do dnia 12 czerwca 2007 r.) wyniósł na każdego ze wspólników po 16.324,30 zł.Z uwagi na to, że wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą z nielimitowanym faktycznym czasem pracy Sąd w pierwszej kolejności ustalił, że w okresie od 1 stycznia do 11 czerwca 2007 r. tj. przez 162 dni przy osiągniętym dochodzie 16.324,30 zł - dzienny dochód wnioskodawcy stanowiła kwota 100,77 zł (16.324,30 : 162 = 100,77 zł). Przyjmując dzienny dochód Sąd posiłkował się zasadami obowiązującymi przy ustalaniu podstawy wymiaru składek osób prowadzących działalność pozarolniczą oraz przy zmniejszaniu tej podstawy np. za okresy niezdolności do pracy w trybieart. 18 ust. 8-10 cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2013 r. poz. 1442). Ustawodawca w tej materii posługuje się liczbą dni podlegania ubezpieczeniom społecznym i proporcjonalne ustalenie podstawy wymiaru składek następuje w ten sposób, że kwotę najniższej podstawy wymiaru składek dzieli się przez liczbę dni kalendarzowych danego miesiąca, a następnie mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, w czasie których ubezpieczony podlegał ubezpieczeniom społecznym.
Następnie bezsporne w sprawie jest, że na skutek zatrzymania, a następnie tymczasowego aresztowania od dnia 12 czerwca do 10 września 2007 r. tj. przez 91 dni wnioskodawca był osadzony. Prowadzenie działalności gospodarczej w okresie tymczasowego aresztowania było obiektywnie niemożliwe.Istnieje więc adekwatny związek przyczynowy pomiędzy niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniemi zatrzymaniem, a szkodą jaką z tego tytułu poniósł wnioskodawcaZ. B.. Wysokość tej szkody, w ocenie Sądu, stanowi iloczyn dziennego, hipotetycznego dochodu jaki wnioskodawca mógł uzyskać w okresie, kiedy przebywał w zakładzie karnym (100,77 zł x 91 dni =9.170,07 zł). Kwota 9.170,07 zł stanowi zatem przybliżoną wartość, jaką wnioskodawca mógł uzyskać, gdyby kontynuował swoją działalność gospodarczą i przy założeniu, że dochód w kantorze wymiany walut utrzymałby się na poziomie z pierwszych 162 dni roku 2007 (I półrocze).
Równocześnie Sąd uwzględniając w całości zeznania wnioskodawcy, złożone w trybieart. 299w zw. zart. 304 k.p.c.przyjął, że w 2007 r. tylko na swoje utrzymanie związanez zakupem żywności, odzieży, środków sanitarnych, kosmetyków mógł wykładać średnio miesięcznie po 750,- zł. Zatem za okres trzech miesięcy jest to kwota około 2.250 zł.W ocenie Sądu kilkuletni upływ czasu od zatrzymania wnioskodawcy (7 lat), zmieniający się na przestrzeni ostatnich lat styl życia ludzi, dostępność i szerokie możliwości w pozyskiwaniu chociażby żywności, odzieży, kosmetyków, wyposażenia domu, samochodów w pełni uzasadniają podane przez wnioskodawcę średnie miesięczne wydatki na podstawowe do życia przedmioty i jedzenie tj. 700-800 zł, a z kosztami utrzymania dwóch aut 1000,- zł.
Przy czym Sąd pominął koszty utrzymania samochodów z tej racji, że były one przedmiotem zabezpieczenia, poza tym będąc w zakładzie karnym wnioskodawca nie mógł korzystać z auta, stąd nie ponosił kosztów np. paliwa. Również Sąd pominął wydatki poniesione w okresie od lipca do września 2007 r. na utrzymanie domu tj. opłaty za energię elektryczną, wodę i kanalizację, gaz i telefon stacjonarny w wysokości 1.678,90 zł. Te opłaty i w części także ich wysokość były niezależne od obecności wnioskodawcy w domu. Musiały być uregulowane, a skoro wnioskodawca prowadził z żoną wspólne gospodarstwo domowei pozostawał w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, to obowiązek tych opłat ciążył też na jego żonieA. B.. Odrębną zaś kwestią są rozliczenia finansowe między małżonkami.
W rezultacie po odliczeniu, od dochodu jaki wnioskodawca mógł uzyskać przez 91 dni (9.170,07 zł), środków przeznaczanych wyłącznie na swoje utrzymanie (2.250,- zł) kwota, jaka pozostałaby mu to6.920,- zł(9.170,07 zł - 2250,- zł = 6.920,- zł). Dokonując tego wyliczenia Sąd kierował się zasadą wynikającą z przepisuart. 322 k.p.c., który stanowi, że jeżeli w sprawie o naprawienie szkody, o dochody, zwrot bezpodstawnego wzbogacenia lubo świadczenie z umowy o dożywocie sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione, może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Ścisłe ustalenie zarówno wysokości utraconych zarobków na skutek zatrzymania i tymczasowego aresztowania, jaki wyliczenie kosztów własnego utrzymania wnioskodawcy okazało się faktycznie znacznie utrudnione. Źródło dochodu tj. prowadzenie działalności gospodarczej z zasady uniemożliwia ścisłe określenie przychodów na przyszłość. Dochody z prowadzenia kantoru wymiany walut niewątpliwie warunkowane są koniunkturą gospodarczą, a także warunkami lokalnymi czy wręcz sytuacją polityczną. Ustalone przez Sąd roczne dochody kantoru przyul. (...)prowadzonego przez kolejne osoby w latach 2006-2012 wskazują, że dochody te byłyzróżnicowane od 43.160,70 zł (w 2006 r) do 125.341,24 zł (w 2012 r.) na jednego wspólnika. Również ścisłe ustalenie rodzaju i wysokości kosztów własnego utrzymania wnioskodawcyz przyczyn podanych wcześniej okazało się utrudnione.
Ponadto w ocenie Sądu kwota 6.920,- zł jest realna także i z tego względu, że zarobki wnioskodawcy w zasadzie przeznaczane były na zabezpieczenie rodziny, na oszczędności. Przyjęty sposób utrzymania rodziny tj. przeznaczanie wynagrodzenia żony na opłatyi podstawowe wydatki nie może budzić zastrzeżeń, podobnie jak fakt udziału dziadków - teściów wnioskodawcy w utrzymaniu jego córki - wówczas studentki.
W świetle przedstawionych rozważań prawnych bez znaczenia dla nin. rozstrzygnięcia okazała się też sytuacja majątkowa wnioskodawcy po jego wyjściu na wolność do czasu uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego tut. Sądu w sprawie sygn. akt II K 1/11. Jak ustalono w toku poprzedniego postępowania (sygn. akt I Ko 107/13) zmniejszenie dochodów wnioskodawcy w tym czasie było następstwem zastosowanego zabezpieczenia majątkowegoi zajęcia pieniędzy z kantoru wymiany walut. Nie wynikało bezpośrednio z faktu zatrzymania i tymczasowego aresztowania wnioskodawcy, jak wymaga tego przepisart. 552 § 4 k.p.k.w zw. zart. 361 § 1 k.c.iart. 558 k.p.k.
Równocześnie żądanie odszkodowania ponad zasądzone 6.920,- zł musiało ulec oddaleniu z uwagi na brak podstaw do jego uwzględnienia. Ustalona przez Sąd w trybieart. 361 § 1 k.c.kwota odszkodowania okazała się wynikiem wyliczeń matematycznych (dokonanych na podstawie dokumentacji księgowo-rachunkowej oraz liczby dni podlegania wnioskodawcy ubezpieczeniom społecznym do dnia zatrzymania oraz liczby dni osadzenia w areszcie) z uwzględnieniem realnych kosztów codziennego utrzymania.
Z tych wszystkich względów na podstawie powołanych przepisów i w zw. zart. 359 § 1 i 2 k.c.Sąd orzekł jak w pkt I i II wyroku.
Kosztami postępowania, w pkt III wyroku, Sąd obciążył Skarb Państwa zgodniez przepisemart. 554 § 2 k.p.k.
Natomiast orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego, zawarte w pkt IV wyroku, Sąd oparł na przepisieart. 632 pkt 2 k.p.k.w zw. z§ 14 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
| 28
|
15/402000/0001006/Ko
|
Sąd Okręgowy w Przemyślu
|
II Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 552;art. 552 § 1;art. 552 § 3;art. 552 § 4",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 552 § 1, 3 i 4 k.p.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 299;art. 299 § 2;art. 299 § 5",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 299 § 2 i § 5 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887",
"art": "art. 18;art. 18 ust. 8;art. 18 ust. 9;art. 18 ust. 10",
"isap_id": "WDU19981370887",
"text": "art. 18 ust. 8-10 cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 361;art. 361 § 1;art. 361 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 361 § 1 i 2 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 304",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 304 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348",
"art": "§ 14;§ 14 ust. 6",
"isap_id": "WDU20021631348",
"text": "§ 14 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 299; art. 304; art. 322)",
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 - § 14; § 14 ust. 6)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 12; art. 258; art. 258 § 1; art. 299; art. 299 § 2; art. 299 § 5; art. 65; art. 65 § 1; art. 65 § 2)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 359; art. 359 § 1; art. 359 § 2; art. 361; art. 361 § 1; art. 361 § 2; art. 445; art. 445 § 1; art. 6)",
"Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 - art. 18; art. 18 ust. 10; art. 18 ust. 8; art. 18 ust. 9; art. 6; art. 6 ust. 1; art. 6 ust. 1 pkt. 5)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 291; art. 291 § 1; art. 292; art. 293; art. 294; art. 295; art. 442; art. 552; art. 552 a; art. 552 § 1; art. 552 § 3; art. 552 § 4; art. 554; art. 554 § 2; art. 558; art. 632; art. 632 pkt. 2; rozdział 58; § 1)"
] |
Odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie przysługuje za szkodę materialną. Przy ustalaniu wysokości takiej szkody przyjmuje się metodę dyferencyjną, według której szkodę majątkową stanowi różnica między obecnym stanem majątkowym poszkodowanego, a stanem, jaki by istniał, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
150505100000503_I_Ns_000053_2013_Uz_2014-09-22_001
|
I Ns 53/13
| 2014-09-22T00:00:00
| 2014-10-22T18:15:07
| 2015-02-11T01:57:52
|
15050510
|
503
|
DECISION, REASON
|
I Ns 53/13 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2014 roku. SĄD REJONOWY W BIELSKU PODLASKIM I WYDZIAŁ CYWILNY w składzie: Przewodniczący: SSR Katarzyna Wencka Protokolant: Kamila Sowa po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 roku w Bielsku Podlaskim na rozprawie sprawy z wniosku B. M. z udziałem W. W. (1) , Z. W. , H. W. o podział majątku wspólnego postanawia: I Ustalić, że w skład majątku wspólnego B. M. i W. W. (1) o łącznej wartości 57 708 zł (pięćdziesiąt siedem tysięcy sidemset osiem złotych) wchodz
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Anna Pleskowicz-Olędzka" xVersion="1.0" xLang="PL" xYear="2013" xEditor="a.pleskowicz" xToPage="8" xPublisher="a.pleskowicz" xFlag="published" xEditorFullName="Anna Pleskowicz-Olędzka" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000053" xVolType="15/050510/0000503/Ns">
<xName>Postanowienie+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>I Ns 53/13</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText xALIGNx="right">Dnia 22 września 2014 roku.</xText>
<xText><xBx>SĄD REJONOWY W BIELSKU PODLASKIM I WYDZIAŁ CYWILNY</xBx></xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: <xBx>SSR Katarzyna Wencka</xBx></xText>
<xText>Protokolant: <xBx>Kamila Sowa</xBx></xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 roku w Bielsku Podlaskim</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z wniosku <xAnon>B. M.</xAnon></xText>
<xText>z udziałem <xAnon>W. W. (1)</xAnon>, <xAnon>Z. W.</xAnon>, <xAnon>H. W.</xAnon></xText>
<xText>o podział majątku wspólnego</xText>
<xText>postanawia:</xText>
<xText><xBx>I Ustalić, że w skład majątku wspólnego <xAnon>B. M.</xAnon> i <xAnon>W. W. (1)</xAnon> o łącznej wartości 57 708 zł (pięćdziesiąt siedem tysięcy sidemset osiem złotych) wchodzi:</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">1</xName>
<xText>szafki kuchenne o wartości 240 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">2</xName>
<xText>zamrażarka skrzyniowa marki <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 315 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">3</xName>
<xText>kuchnia gazowa marki <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 399 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">4</xName>
<xText>robot kuchenny marki <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 26 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">5</xName>
<xText>kuchenka mikrofalowa marki <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 62 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">6</xName>
<xText>maszynka do mięsa marki <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 98 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">7</xName>
<xText>telewizor marki <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 100 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">8</xName>
<xText>telewizor lcd o wartości 968 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">9</xName>
<xText>regał pokojowy ,<xAnon> (...)</xAnon> o wartości 600 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">10</xName>
<xText>dywan podłogowy o wymiarach 2,20× 3,30 m o wartości 1000 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">11</xName>
<xText>meblościanka o wartości 325 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">12</xName>
<xText>sofa dwuosobowa o wartości 30 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">13</xName>
<xText>fotel na kółkach o wartości 15 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">14</xName>
<xText>biurko do komputera o wartości 227 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">15</xName>
<xText>zestaw meblowy do przedpokoju o wartości 405 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">16</xName>
<xText>taboret kuchenny o wartości 25 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">17</xName>
<xText>żyrandole 2 sztuki o łącznej wartości 90 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">18</xName>
<xText>dywan podłogowy o wymiarach 3,65 m × 2,75 m o wartości 40 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">19</xName>
<xText>stół ,, calvados” o wartości 455 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">20</xName>
<xText>pralkowirówka marki <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 188 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">21</xName>
<xText>równowartość samochodu osobowego marki <xAnon>C. (...)</xAnon>, rok produkcji 1997, o <xAnon>numerze rejestracyjnym (...)</xAnon> 1531o wartości 3200 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">22</xName>
<xText>pług ciągnikowy dwuskibowy o wartości 1000 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">23</xName>
<xText>kultywator o wartości 400 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">24</xName>
<xText>brony lekkie 4 sztuki o łącznej wartości 600 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">25</xName>
<xText>rozsiewacz do nawozów o wartości 450 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">26</xName>
<xText>równowartość ciągnika <xAnon>marki U. (...)</xAnon>, rok produkcji 1976 o wartości 14 000 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">27</xName>
<xText>równowartość rozrzutnika do obornika, kosiarki rotacyjnej, przewracarko-zgrabiarki, rozbijaka do pokosów, opryskiwacza o łącznej wartości 10 350 zł,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">28</xName>
<xText>inwentarz żywy w postaci krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej 3 sztuki, 5 jałówek o łącznej wartości 22100 zł .</xText>
</xUnit>
<xText><xBx>II</xBx> Dokonać podziału majątku wspólnego <xAnon>B. M.</xAnon> i <xAnon>W. W. (1)</xAnon> w ten sposób, że przyznać na rzecz <xAnon>W. W. (1)</xAnon> składniki majątkowe opisane szczegółowo w pkt. I podpkt. 1-28 postanowienia.</xText>
<xText><xBx>III </xBx>Zasądzić od uczestnika postępowania <xAnon>W. W. (1)</xAnon> na rzecz wnioskodawczyni <xAnon>B. M.</xAnon> tytułem spłaty kwotę 28 854 zł (dwadzieścia osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt cztery złote), płatną w 10 (dziesięciu) kwartalnych ratach po 2885,40 zł każda, pierwsza płatna w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, z odsetkami w wysokości 13 % w stosunku rocznym w razie opóźnienia w terminie płatności każdej z rat.</xText>
<xText><xBx>IV</xBx> Nakazać pobrać na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w <xAnon>B.</xAnon>) następujące kwoty:</xText>
<xText>- od wnioskodawczyni z zasądzonego w pkt. III roszczenia kwotę 1555, 27 zł,</xText>
<xText>- od uczestnika postępowania <xAnon>W. W. (1)</xAnon> kwotę 1555, 27 zł</xText>
<xText>tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.</xText>
<xText><xBx>V</xBx> Zasądzić od uczestnika postępowania <xAnon>W. W. (1)</xAnon> na rzecz wnioskodawczyni kwotę 1000 tytułem zwrotu kosztów postępowania.</xText>
<xText><xBx>VI</xBx> Stwierdzić, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą pozostałe koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.</xText>
<xText><xBx>I Ns 53/13</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Wnioskodawczyni <xAnon>B. M.</xAnon>wniosła o dokonanie podziału majątku wspólnego jej i byłego męża <xAnon>W. W. (1)</xAnon>w ten sposób, że przyznać na jego rzecz wszystkie składniki majątkowe stanowiących majątek wspólny ze spłatą na jej rzecz. Wnioskodawczyni podnosiła, że w skład majątku wspólnego wchodzi zabudowane gospodarstwo rolne położone we wsi <xAnon>H.</xAnon>, gmina <xAnon>B.</xAnon>o powierzchni 9,43 ha składające się z nieruchomości oznaczonych numerami geodezyjnymi: <xAnon>(...)</xAnon> oraz ruchomości w postaci maszyn rolniczych, inwentarza żywego oraz wyposażenia domu w meble, sprzęt gospodarstwa domowego (k-2-3).</xText>
<xText>Uczestnik postępowania <xAnon>W. W. (1)</xAnon> wnosił o oddalenie wniosku. Kwestionował przynależność do majątku wspólnego większości ruchomości wskazanych przez wnioskodawczynię we wniosku. Ostatecznie przyznał, że ruchomości wskazane w części I opinii biegłego z zakresu szacowania ruchomości <xAnon>M. O. (1)</xAnon> stanowią majątek wspólny (opinia k-166-169, przyznanie k- 206v).</xText>
<xText>Uczestnicy postępowania <xAnon>Z. W.</xAnon> i <xAnon>H. W.</xAnon> przychyli się do stanowiska <xAnon>W. W. (1)</xAnon>.</xText>
<xText>Sąd ustalił i zważył, co następuje:</xText>
<xText><xAnon>B. W.</xAnon>(obecnie <xAnon>M.</xAnon>) i <xAnon>W. W. (1)</xAnon>zawarli związek małżeński w dniu 16 września 1995 roku (k-9 akt w załączeniu I C <xAnon>(...)</xAnon>). Ze związku tego mają pełnoletniego syna <xAnon>P. W.</xAnon>i małoletnią córką <xAnon>W. W. (2)</xAnon>. Małżeństwo ich zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w <xAnon>B. (1)</xAnon>z dnia 12 maja 2011 roku wydanym w sprawie sygn. akt I C <xAnon>(...)</xAnon>( k-66-67 akt I C <xAnon>(...)</xAnon>). Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 15 lipca 2011 roku. Z tą też datą ustała między zainteresowanymi ustawowa wspólność małżeńska powstała z chwilą zawarcia związku małżeńskiego (<xLexLink xArt="art. 31" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 31 kro</xLexLink>).</xText>
<xText>Zgodnie z przepisami <xLexLink xArt="art. 567;art. 567 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 567 § 3 kpc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 684" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 684 kpc</xLexLink> w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd ustala skład i wartość dorobku podlegającemu podziałowi. Majątkiem wspólnym małżonków są przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania wspólności ustawowej przez oboje z małżonków lub jedno z nich (<xLexLink xArt="art. 31;art. 31 § 1" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 31 § 1 kro</xLexLink>).</xText>
<xText>Podstawą ustalenia składu majątku wspólnego zainteresowanych były przede wszystkim oświadczenia wnioskodawczyni i uczestnika postępowania, które w znacznej mierze pokrywały się ze sobą. W zakresie niektórych składników majątku wspólnego istniał spór, wobec czego na zainteresowanych, zgodnie z dyrektywą wynikającą z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 kc</xLexLink>, ciążył obowiązek dowiedzenia prawdziwości swoich twierdzeń. Rozbieżności w prezentowanych przez zainteresowanych stanowiskach zostały zweryfikowane w toku postępowania przedstawionymi przez wnioskodawczynię i uczestnika postępowania dokumentami, jak też zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków, co pozwoliło na precyzyjne ustalenie składu majątku wspólnego byłych małżonków.</xText>
<xText>Wnioskodawczyni na początkowym etapie sprawy wnosiła o zaliczenie w skład majątku wspólnego zabudowanego gospodarstwa rolnego położonego we wsi <xAnon>H.</xAnon>, gmina <xAnon>B.</xAnon>o powierzchni 9,43 ha składającego się z nieruchomości oznaczonych numerami geodezyjnymi: <xAnon>(...)</xAnon>. Na postawie umowy o dożywocie z dnia 29 lipca 2004 roku <xAnon>Z. W.</xAnon>i <xAnon>H. W.</xAnon>przekazali na rzecz syna <xAnon>W. W. (1)</xAnon>i synowej <xAnon>B. W.</xAnon>prawo własności zabudowanego gospodarstwa rolnego położonego w <xAnon>H.</xAnon>o łącznej powierzchni 9,43 ha (umowa o dożywocie k-7-10). Dla powyższego gospodarstwa Sąd Rejonowy w <xAnon>B.</xAnon>V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <xAnon>księgę wieczystą Nr (...)</xAnon>, w której w dziale II wpisani byli <xAnon>W.</xAnon>i <xAnon>B.</xAnon>małżonkowie <xAnon>W.</xAnon>(wspólność ustawowa) (odpis z księgi wieczystej k- 69-71).</xText>
<xText>Wyrokiem Sądu Okręgowego w <xAnon>B. (1)</xAnon>z dnia 6 marca 2014 roku umowa dożywocia z dnia 29 lipca 2004 roku na mocy której <xAnon>H.</xAnon>i <xAnon>Z. W.</xAnon>przenieśli na rzecz syna i synowej <xAnon>W.</xAnon>i <xAnon>B. W.</xAnon>do ich majątku wspólnego prawo własności gospodarstwa rolnego zabudowanego domem drewnianym, stodołą drewnianą i oborą składającego się z działek oznaczonych numerami geodezyjnymi: <xAnon>(...)</xAnon>o łącznej powierzchni 9,43 ha położonego we wsi <xAnon>H.</xAnon>, gmina <xAnon>B.</xAnon>, dla którego Sąd Rejonowy w <xAnon>B.</xAnon>prowadzi <xAnon>księgę wieczystą (...)</xAnon>, obciążonego świadczeniami dożywotnimi na rzecz <xAnon>H.</xAnon>i <xAnon>Z.</xAnon>małżonków <xAnon>W.</xAnon>została rozwiązana w stosunku do <xAnon>B. M.</xAnon>w zakresie jej udziału w nieruchomościach objętych umową dożywocia w wysokości ½ części (k- 147 akt I C<xAnon>(...)</xAnon>). Wyrok uprawomocnił się w dniu 24 kwietnia 2014 roku.</xText>
<xText>Ostatecznie po powyższym rozstrzygnięciu żadne z zainteresowanych nie wnosiło o zaliczenie tego składnika w skład majątku wspólnego. Co do zasady przedmiotem postępowania o podział majątku wspólnego jest majątek, który był objęty wspólnością majątkową i istniał w dacie jej ustalenia. Ruchomości i nieruchomości wschodzące w skład majątku wspólnego muszą jednak istnieć w dacie dokonywania podziału, bowiem decydujące znaczenia dla rozstrzygnięcia mają okoliczności istniejące w dacie zamknięcia rozprawy (<xLexLink xArt="art. 316" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 316 kpc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 13 § 2 kpc</xLexLink>). Sąd ma obowiązek orzeczenia o przyznaniu jednemu z byłych małżonków istniejących składników majątkowych i dokonania rozliczenia ich wartości. Składniki bezprawnie zniszczone bądź zbyte przez jednego z małżonków podlegają rozliczeniu, natomiast składniki zużyte w toku normalnego używania nie są uwzględniane. Tożsama sytuacja zachodzi w wypadku, gdy prawo własności całej nieruchomości bądź jej części stanowiące majątek wspólny zostanie utracone przez byłych małżonków po tej dacie, a przed dokonaniem podziału (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2013 roku II CSK 583/12, LEX nr 1375148). Wyrok Sądu Okręgowego rozwiązujący umowę dożywocia w zakresie udziału wnioskodawczyni ma charakter konstytutywny. Prowadzi do definitywnego zniesienia stosunku prawnego powstałego w wyniku umowy dożywocia i przywraca stan istniejący przed jej zawarciem. Brak jest zatem w tym przypadku podstaw do objęcia gospodarstwa rolnego podziałem majątku wspólnego, skoro wnioskodawczyni utraciła przysługujący jej udział w ½ części na rzecz uczestników postępowania <xAnon>H.</xAnon>i <xAnon>Z. W.</xAnon>. Okoliczność ta ostatecznie nie była przedmiotem sporu między zainteresowanymi, jednak Sąd z urzędu ustalający skład majątku wspólnego winien był rozważyć skutek jaki wywarł wyrok Sądu Okręgowego w <xAnon>B. (1)</xAnon>z dnia 6 marca 2014 roku.</xText>
<xText>W sprawie nie było sporu, że w skład majątku wspólnego wchodzą ruchomości stanowiące wyposażenie domu i maszyny rolnicze wskazane w pkt. I podpkt. 1-7, 9-18, 20-24 postanowienia. Powyższe składniki majątkowe zostały opisane w opinii biegłego z zakresu szacowania ruchomości <xAnon>M. O. (1)</xAnon> w części I (k- 166-168). Uczestnik postępowania <xAnon>W. W. (1)</xAnon> przyznał, że powyższe ruchomości stanowią majątek wspólny (k-206v). Dotyczyło to także samochodu marki <xAnon>C.</xAnon> o <xAnon>numerze rejestracyjnym (...)</xAnon>. Jak podał uczestnik postępowania na datę rozwodu był on sprawny, jednak przed datą zamknięcia rozprawy w dniu 9.07.2014 roku sprzedał go na złom (k- 290). Środki uzyskane ze sprzedaży nie zostały rozliczone z wnioskodawczynią. Stąd w skład majątku wspólnego weszła równowartość pojazdu. Nie budziła także wątpliwości przynależność do majątku wspólnego maszyn rolniczych w postaci pługa ciągnikowego, kultywatora, bron i rozsiewacza do nawozów (okoliczność przyznana). Jeśli chodzi o rozsiewacz do nawozów <xAnon> (...)</xAnon> to uczestnik potwierdził, że nabył go w trakcie trwania małżeństwa od sąsiada <xAnon>S. N.</xAnon> (k-283).</xText>
<xText>Spór w sprawie dotyczył natomiast przynależności do majątku wspólnego maszyn rolniczych w postaci ciągnika marki <xAnon>U.</xAnon>, rozrzutnika do obornika, kosiarki rotacyjnej, przewracarko-zgrabiarki, rozbijaka do pokosów oraz opryskiwacza. Wnioskodawczyni podnosiła, że powyższe ruchomości stanowią składniki majątku wspólnego i zostały przekazane na ich rzecz razem z nieruchomościami na podstawie umowy dożywocia, z wyjątkiem opryskiwacza do nawozów, przewracarki do siana, rozsiewacza do nawozów, które zainteresowani zakupili później. Uczestnik postępowania <xAnon>W. W. (1)</xAnon>oponował powyższemu wnioskowi podnosząc, że maszyny te zostały nabyte przez jego rodziców i stanowią ich własność.</xText>
<xText>Odnosząc się do powyższej kwestii należy stwierdzić, że umowa z dnia 29 lipca 2004 roku nie zawierała w swojej treści zapisów dotyczących ruchomości stanowiących maszyny rolnicze będące wyposażeniem gospodarstwa rolnego prowadzonego do dnia 27 lipca 2004 roku przez <xAnon>Z.</xAnon>i <xAnon>H. W.</xAnon>. Wnioskodawczyni powoływała się na okoliczność, że z chwilą przeniesienia własności nieruchomości rodzice męża przenieśli na nich także własność maszyn rolniczych znajdujących się w gospodarstwie. Okoliczność tę potwierdzili świadkowie <xAnon>M. M. (2)</xAnon>(k- 112v), <xAnon>M. M. (3)</xAnon>(k- 113), <xAnon>D. S.</xAnon>(k-113v). Świadkowie ci zeznali, że maszyny rolnicze rodziców <xAnon>W. W. (1)</xAnon>zostały przekazane na rzecz małżonków <xAnon>W.</xAnon>razem z przekazaniem własności gospodarstwa rolnego. Sąd podszedł do zeznań powyższych świadków z ostrożnością jako pochodzących od osób najbliższych wnioskodawczyni (matka i siostry), jednakże okoliczność przeniesienia własności powyższych ruchomości potwierdziła także uczestniczka postępowania <xAnon>H. W.</xAnon>zeznając, że ,, przekazaliśmy je z gospodarstwem rolnym”(k-242). Ponadto świadek <xAnon>I. N.</xAnon>(k- 82v-83), sąsiadka, w swoich zeznaniach podała, że małżonkowie mieli rozrzutnik do obornika, kosiarkę, przewracarkę, rozbijak do siana, przewracarkę. Zarówno ona jak i pozostali świadkowie <xAnon>J. K.</xAnon>(k-83v-84), <xAnon>T. D.</xAnon>(k- 84v), twierdzili, że małżonkowie <xAnon>W.</xAnon>w trakcie małżeństwa nie nabyli żadnych maszyn rolniczych, bazując na parku maszynowym zgromadzonym przez rodziców <xAnon>W. W. (1)</xAnon>. Wiarygodność powyższych świadków podważa okoliczność, że uczestnik postępowania przyznał, że w okresie wspólności ustawowej małżeńskiej kupili rozsiewacz do nawozów. Twierdzenia wnioskodawczyni, że zainteresowani nabyli także opryskiwacz do nawozów, przewracarkę do siana potwierdziły <xAnon>M. M. (2)</xAnon>(k-112v), <xAnon>M. M. (3)</xAnon>(k-113), <xAnon>D. S.</xAnon>(k-113v). Należy zaznaczyć, że zeznania powyższych świadków były wyjątkowo zgodne i konsekwentne. Cechował je większy obiektywizm, niż zeznania świadków <xAnon>I. N.</xAnon>(k- 82v-83), <xAnon>J. K.</xAnon>(k- 83v-84), <xAnon>T. D.</xAnon>(k- 84v) czy <xAnon>M. S.</xAnon>(k -83v-84). Zeznania powyższych świadków, że maszyny rolnicze ,, po rodzicach” to w większości złom, nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. W szczególności poza pługiem, bronami i kultywatorem uczestnik postępowania w trakcie oględzin z udziałem biegłego z zakresu szacowania ruchomości <xAnon>M. O.</xAnon>nie okazał pozostałych maszyn twierdząc, że zostały oddane na złom bądź sprzedane, jak ciągnik <xAnon>U.</xAnon>stanowiący własność ojca (k-170). Tymczasem biegły oglądając rozsiewacz do nawozów stwierdził, że jest on dobrze zakonserwowany i użytkowany (k-258). Wyzbywanie się przez uczestnika postępowania maszyn rolniczych w sytuacji, gdy zasadniczym źródłem utrzymania jego i dzieci jest gospodarstwo rolne należy uznać nieracjonalne, chyba, że obliczone jest na uniknięcie rozliczeń z tego tytułu w toku niniejszego postępowania. W tym miejscu należy wskazać na niekonsekwencję w zeznaniach <xAnon>W. W. (1)</xAnon>. Z jednej strony twierdził, że maszyny w większość stanowiły własność rodziców, a jednocześnie z wyjątkiem ciągnika <xAnon>U.</xAnon>, twierdził, że sam je sprzedał jako złom.</xText>
<xText>Reasumując, Sąd uznał, że wnioskodawczyni wykazała w toku postępowania dowodowego, że w skład ich majątku wspólnego weszły opryskiwacz do nawozów (równowartość), przewracarka do siana, rozsiewacz do nawozów jako nabyte w trakcie wspólności ustawowej małżeńskiej. Do majątku wspólnego należy zaliczyć także równowartość ciągnika marki <xAnon>U.</xAnon>, rozrzutnika do obornika, kosiarki rotacyjnej, przewracarko-zgrabiarki, rozbijaka do pokosów. Powyższe ruchomości w świetle materiału dowodowego wolą stron zostały włączone do majątku wspólnego w 2004 roku, kiedy została zawarta umowa dożywocia. Potwierdzają to przede wszystkim zeznania świadków <xAnon>M. M. (2)</xAnon>(k- 112v), <xAnon>M. M. (3)</xAnon>(k- 113), <xAnon>D. S.</xAnon>(k-113v), jak i uczestniczki postępowania <xAnon>H. W.</xAnon>(k-242). Umowa przenosząca własność ruchomości nie wymaga szczególnej formy, może być zawarta także poprzez czynności konkludentne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejsze sprawie. W następstwie zawarcia umowy dożywocia i przeniesienia własności gospodarstwa rolnego przez uczestników postępowania <xAnon>Z. W.</xAnon>i <xAnon>H. W.</xAnon>na rzecz przejmujących gospodarstwo rolne, czyli małżonków <xAnon>W.</xAnon>przenieśli oni własność ruchomości stanowiących wyposażenie tego gospodarstwa. Należy zaznaczyć, że wyrok Sądu Okręgowego w <xAnon>B. (1)</xAnon>z dni 6 marca 2014 roku rozwiązujący umowę dożywocia w stosunku do udziału wnioskodawczyni nie wywołuje skutków wobec ruchomości.</xText>
<xText>Do majątku wspólnego Sąd zaliczył także inwentarz żywy w postaci trzech krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej oraz pięciu jałówek. Wobec rozbieżnych stanowisk zainteresowanych w tym zakresie Sąd oparł się na informacji z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa co do ilości i rasy zwierząt w stadzie (k- 98-99).</xText>
<xText>Należało uwzględnić w składzie majątku wspólnego także stół ,,<xAnon>(...)</xAnon>” (pkt. I podpkt. 19) nabyty w dniu 15.05.2007 roku przez wnioskodawczynię na raty (k-78-80). Uczestnik postępowania twierdził, że stół został wyrzucony, gdyż rozkleił się. Zdaniem Sądu biorąc pod uwagę, że został on zakupiony na 4 lata przed ustaniem wspólności ustawowej małżeńskiej i trwałość tego typu składników majątkowych, zeznania uczestnika są niewiarygodne. Tym bardziej, że regał pokojowy <xAnon>(...)</xAnon>nabyty przez zainteresowanych w jesienią 1995 roku, tuż po ślubie, jest nadal użytkowany. Przynależność do majątku wspólnego telewizora <xAnon>(...)</xAnon>( pkt. I podpkt. 8) potwierdziły dowody w postaci zeznań świadków <xAnon>M. M. (2)</xAnon>(k- 112v), <xAnon>M. M. (3)</xAnon>(k- 113), <xAnon>D. S.</xAnon>(k-113v), które zgodnie podały, że zainteresowani poza telewizorem nabytym na początku małżeństwa kupili też drugi telewizor <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText>Z ruchomości wskazanych w części I opinii biegłego <xAnon>M. O.</xAnon> Sąd nie uwzględnił komputera stacjonarnego z drukarką oraz organów trzyoktawowych. Komputer został zakupiony jako prezent dla syna zainteresowanych z okazji komunii syna, zaś organy też służyły do zaspokajania osobistych potrzeb małoletniego wówczas syna. Nie zostały ujęte jako składnik majątku wspólnego trzoda chlewna . Wnioskodawczyni twierdziła, że w gospodarstwie na datę ustania wspólności były trzy świnie, zaś uczestnik temu zaprzeczył. W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie udowodniła przede wszystkim ilości sztuk w gospodarstwie. Zeznania świadków były w tym zakresie niejednoznaczne i zbyt ogólnikowe, aby stanowić podstawę do stanowczego rozstrzygnięcia. Wnioskodawczyni nie wykazała też przynależności do majątku wspólnego takich ruchomości jak lodówka <xAnon>marki B.</xAnon> czy dywanu nabytego w 2009 roku.</xText>
<xText>Reasumując Sąd wyczerpująco ustalił skład majątku wspólnego zainteresowanych w pkt. I orzeczenia. Ustalając wartość majątku podlegającego podziałowi Sąd posiłkował się opinią biegłego z zakresu towaroznawstwa <xAnon>M. O. (1)</xAnon> (k-163-174). Biegły <xAnon>M. O. (1)</xAnon> w swej szczegółowej opinii dokonał wyceny poszczególnych składników majątku wspólnego stanowiących mienie ruchome. Do ustalenia wartości poszczególnych składników przyjął obecnie obowiązujący przeciętny poziom cen detalicznych w obrocie wolnorynkowym w stanie nowym, który pomniejszył o stopień zużycia. Wycena niektórych ruchomości została dokonana szacunkowo. Zastosowana przez biegłego metodę określenia wartości poszczególnych przedmiotów uznać należy za wysoce obiektywną i jedyną możliwą do przeprowadzenia. Uczestnik postępowania <xAnon>W. W. (1)</xAnon> zarzucił biegłemu, że zbyt wysoko biegły wycenił ruchomości w postaci samochodu marki <xAnon>C.</xAnon> oraz maszyn rolniczych (k-206-206v). Zastrzeżenia zgłoszone przez uczestnika nie zostały uwzględnione jako spóźnione i nie poparte jakimkolwiek uzasadnieniem.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 42" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 42 kro</xLexLink> od chwili ustania wspólności ustawowej stosuje się odpowiednio, do majątku, który był nią objęty, przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów <xLexLink xArt="art. 43;art. 44;art. 45;art. 46" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 43-46 kro</xLexLink>. <xLexLink xArt="art. 43;art. 43 § 1" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">Art. 43 § 1 kro</xLexLink> stanowi, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Norma § 2 tegoż przepisu stanowi, że z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. W sprawie uczestnik postępowania zgłosił wprawdzie wniosek o ustalenie nierównych udziałów, jednakże nie był w stanie go sprecyzować (k-112). Ostatecznie wnosił o oddalenie wniosku, stąd też Sąd uznał, że zainteresowani mają równe udziały w majątku wspólnym. Tym bardziej, że w toku procesu I C <xAnon>(...)</xAnon>o rozwiązanie umowy dożywocia uczestnicy postępowania <xAnon>Z.</xAnon>i <xAnon>H. W.</xAnon>wnosili o rozwiązanie umowy dożywocia w zakresie udziału wnioskodawczyni, który określali na ½ części. Tak więc Sąd uznał, że każde z nich jest współwłaścicielem majątku opisanego w pkt. I orzeczenia z udziałami po 1/2 części.</xText>
<xText>W sprawach nie unormowanych przepisami <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego</xLexLink>, do podziału majątku dorobkowego stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku, zaś z ich mocy (<xLexLink xArt="art. 1035" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 1035 kc</xLexLink>) przepisy o zniesieniu współwłasności. W tej sytuacji odpowiednie zastosowanie znajduje przepis <xLexLink xArt="art. 212;art. 212 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 212 § 2 kc</xLexLink> stanowiący, że rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana, stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych.</xText>
<xText>Dokonując podziału wchodzących w skład majątku wspólnego składników, Sąd przyznał uczestnikowi postępowania <xAnon>W. W. (1)</xAnon> składniki majątkowe szczegółowo opisane w pkt. I postanowienia, które znajdują się w jego posiadaniu. Wnioskodawczyni nie wnosiła o przyznanie na jej rzecz żadnej z ruchomości wchodzących w skład majątku wspólnego.</xText>
<xText>Sąd ustalił, że wartość całego majątku wspólnego zainteresowanych wynosi 57 708 zł. Powyższą sumę należało podzielić między zainteresowanymi (57 708 zł : 2 = 28 854 zł). Zatem każdemu z zainteresowanych winny przypaść składniki o wartości po 28 854 zł. Stąd też wysokość należnej od niej na rzecz uczestnika spłaty wyniosła 28 854 zł. Sąd uznał, że możliwości finansowe <xAnon>W. W. (1)</xAnon> nie pozwalają mu na jednorazowy sposób uiszczenia spłaty.</xText>
<xText>W ocenie Sądu zasadne jest rozłożenie spłaty na dziesięć kwartalnych rat po 2 885,40 zł każda. Niewątpliwie, jednorazowa spłat byłaby dla uczestnika zbyt obciążająca. Jednakże sytuacja rodzinna i majątkowa pozwala, aby dokonać spłaty wnioskodawczyni w przeciągu 2,5 roku. Nie wydłuża okresu spłaty na tak długi okres, że utraci ona swoje znaczenie ekonomiczne dla wnioskodawczyni. W sprawie już od momentu zawiązania się sporu, było oczywiste, że stroną zobowiązaną do spłaty będzie <xAnon>W. W. (1)</xAnon>. Postępowanie w sprawie trwało wystarczająco długo, aby uczestnik zaplanował tak swoje inwestycje tak, aby spłata wnioskodawczyni była jak najszybsza.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy <xLexLink xArt="art. 31" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 31 kro</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 43;art. 43 § 1" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 43 § 1 kro</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 45;art. 45 § 1;art. 45 § 2" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">45 § 1, 2 kro</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 212;art. 212 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">212 § 2 kc</xLexLink>, 481 <xLexLink xArt="§ 1;§ 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 1 i 2 kc</xLexLink> orzekł jak w sentencji postanowienia.</xText>
<xText>O kosztach postępowania Sąd orzekł w myśl <xLexLink xArt="art. 520;art. 520 § 1;art. 520 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 520 § 1 i 2 kpc</xLexLink> obciążając nimi zainteresowanych po połowie. Wydatki w sprawie Sąd ustalił na kwotę 4110,55 zł. Wnioskodawczyni wniosła w sprawie opłatę sądową -1000 zł. . Wydatki w sprawie zostały częściowo pokryte z zaliczki wpłaconej przez wnioskodawczynię (1000 zł). Sąd obciążył zainteresowanych <xAnon>B. M.</xAnon> i <xAnon>W. W. (1)</xAnon> kosztami sądowymi w częściach równych. Do zapłaty pozostało 3110,55 zł, stąd też od każde z nich Sąd nakazał a w pkt. IV pobrać po 1555,27 zł. Jednocześnie zasądził od uczestnika postępowania <xAnon>W. W. (1)</xAnon> na rzecz wnioskodawczyni połowę poniesionych przez nią kosztów sądowych, czyli kwotę 1000 zł. Co do pozostałych kosztów postępowania rozstrzygnął, że zainteresowani ponoszą je we własnym zakresie w związku ze swoim udziałem w sprawie.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Katarzyna Wencka
| null |
[
"Katarzyna Wencka"
] |
[
"art. 31 kro, art. 43§1 kro, art. 212§2 kc"
] |
Anna Pleskowicz-Olędzka
|
Kamila Sowa
|
Anna Pleskowicz-Olędzka
|
[
"Podział Majątku Wspólnego"
] | 8
|
I Ns 53/13
POSTANOWIENIE
Dnia 22 września 2014 roku.
SĄD REJONOWY W BIELSKU PODLASKIM I WYDZIAŁ CYWILNY
w składzie:
Przewodniczący:SSR Katarzyna Wencka
Protokolant:Kamila Sowa
po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 roku w Bielsku Podlaskim
na rozprawie
sprawy z wnioskuB. M.
z udziałemW. W. (1),Z. W.,H. W.
o podział majątku wspólnego
postanawia:
I Ustalić, że w skład majątku wspólnegoB. M.iW. W. (1)o łącznej wartości 57 708 zł (pięćdziesiąt siedem tysięcy sidemset osiem złotych) wchodzi:
1
szafki kuchenne o wartości 240 zł,
2
zamrażarka skrzyniowa marki(...)o wartości 315 zł,
3
kuchnia gazowa marki(...)o wartości 399 zł,
4
robot kuchenny marki(...)o wartości 26 zł,
5
kuchenka mikrofalowa marki(...)o wartości 62 zł,
6
maszynka do mięsa marki(...)o wartości 98 zł,
7
telewizor marki(...)o wartości 100 zł,
8
telewizor lcd o wartości 968 zł,
9
regał pokojowy ,(...)o wartości 600 zł,
10
dywan podłogowy o wymiarach 2,20× 3,30 m o wartości 1000 zł,
11
meblościanka o wartości 325 zł,
12
sofa dwuosobowa o wartości 30 zł,
13
fotel na kółkach o wartości 15 zł,
14
biurko do komputera o wartości 227 zł,
15
zestaw meblowy do przedpokoju o wartości 405 zł,
16
taboret kuchenny o wartości 25 zł,
17
żyrandole 2 sztuki o łącznej wartości 90 zł,
18
dywan podłogowy o wymiarach 3,65 m × 2,75 m o wartości 40 zł,
19
stół ,, calvados” o wartości 455 zł,
20
pralkowirówka marki(...)o wartości 188 zł,
21
równowartość samochodu osobowego markiC. (...), rok produkcji 1997, onumerze rejestracyjnym (...)1531o wartości 3200 zł,
22
pług ciągnikowy dwuskibowy o wartości 1000 zł,
23
kultywator o wartości 400 zł,
24
brony lekkie 4 sztuki o łącznej wartości 600 zł,
25
rozsiewacz do nawozów o wartości 450 zł,
26
równowartość ciągnikamarki U. (...), rok produkcji 1976 o wartości 14 000 zł,
27
równowartość rozrzutnika do obornika, kosiarki rotacyjnej, przewracarko-zgrabiarki, rozbijaka do pokosów, opryskiwacza o łącznej wartości 10 350 zł,
28
inwentarz żywy w postaci krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej 3 sztuki, 5 jałówek o łącznej wartości 22100 zł .
IIDokonać podziału majątku wspólnegoB. M.iW. W. (1)w ten sposób, że przyznać na rzeczW. W. (1)składniki majątkowe opisane szczegółowo w pkt. I podpkt. 1-28 postanowienia.
IIIZasądzić od uczestnika postępowaniaW. W. (1)na rzecz wnioskodawczyniB. M.tytułem spłaty kwotę 28 854 zł (dwadzieścia osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt cztery złote), płatną w 10 (dziesięciu) kwartalnych ratach po 2885,40 zł każda, pierwsza płatna w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, z odsetkami w wysokości 13 % w stosunku rocznym w razie opóźnienia w terminie płatności każdej z rat.
IVNakazać pobrać na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego wB.) następujące kwoty:
- od wnioskodawczyni z zasądzonego w pkt. III roszczenia kwotę 1555, 27 zł,
- od uczestnika postępowaniaW. W. (1)kwotę 1555, 27 zł
tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
VZasądzić od uczestnika postępowaniaW. W. (1)na rzecz wnioskodawczyni kwotę 1000 tytułem zwrotu kosztów postępowania.
VIStwierdzić, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą pozostałe koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
I Ns 53/13
UZASADNIENIE
WnioskodawczyniB. M.wniosła o dokonanie podziału majątku wspólnego jej i byłego mężaW. W. (1)w ten sposób, że przyznać na jego rzecz wszystkie składniki majątkowe stanowiących majątek wspólny ze spłatą na jej rzecz. Wnioskodawczyni podnosiła, że w skład majątku wspólnego wchodzi zabudowane gospodarstwo rolne położone we wsiH., gminaB.o powierzchni 9,43 ha składające się z nieruchomości oznaczonych numerami geodezyjnymi:(...)oraz ruchomości w postaci maszyn rolniczych, inwentarza żywego oraz wyposażenia domu w meble, sprzęt gospodarstwa domowego (k-2-3).
Uczestnik postępowaniaW. W. (1)wnosił o oddalenie wniosku. Kwestionował przynależność do majątku wspólnego większości ruchomości wskazanych przez wnioskodawczynię we wniosku. Ostatecznie przyznał, że ruchomości wskazane w części I opinii biegłego z zakresu szacowania ruchomościM. O. (1)stanowią majątek wspólny (opinia k-166-169, przyznanie k- 206v).
Uczestnicy postępowaniaZ. W.iH. W.przychyli się do stanowiskaW. W. (1).
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
B. W.(obecnieM.) iW. W. (1)zawarli związek małżeński w dniu 16 września 1995 roku (k-9 akt w załączeniu I C(...)). Ze związku tego mają pełnoletniego synaP. W.i małoletnią córkąW. W. (2). Małżeństwo ich zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego wB. (1)z dnia 12 maja 2011 roku wydanym w sprawie sygn. akt I C(...)( k-66-67 akt I C(...)). Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 15 lipca 2011 roku. Z tą też datą ustała między zainteresowanymi ustawowa wspólność małżeńska powstała z chwilą zawarcia związku małżeńskiego (art. 31 kro).
Zgodnie z przepisamiart. 567 § 3 kpcw zw. zart. 684 kpcw postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd ustala skład i wartość dorobku podlegającemu podziałowi. Majątkiem wspólnym małżonków są przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania wspólności ustawowej przez oboje z małżonków lub jedno z nich (art. 31 § 1 kro).
Podstawą ustalenia składu majątku wspólnego zainteresowanych były przede wszystkim oświadczenia wnioskodawczyni i uczestnika postępowania, które w znacznej mierze pokrywały się ze sobą. W zakresie niektórych składników majątku wspólnego istniał spór, wobec czego na zainteresowanych, zgodnie z dyrektywą wynikającą zart. 6 kc, ciążył obowiązek dowiedzenia prawdziwości swoich twierdzeń. Rozbieżności w prezentowanych przez zainteresowanych stanowiskach zostały zweryfikowane w toku postępowania przedstawionymi przez wnioskodawczynię i uczestnika postępowania dokumentami, jak też zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków, co pozwoliło na precyzyjne ustalenie składu majątku wspólnego byłych małżonków.
Wnioskodawczyni na początkowym etapie sprawy wnosiła o zaliczenie w skład majątku wspólnego zabudowanego gospodarstwa rolnego położonego we wsiH., gminaB.o powierzchni 9,43 ha składającego się z nieruchomości oznaczonych numerami geodezyjnymi:(...). Na postawie umowy o dożywocie z dnia 29 lipca 2004 rokuZ. W.iH. W.przekazali na rzecz synaW. W. (1)i synowejB. W.prawo własności zabudowanego gospodarstwa rolnego położonego wH.o łącznej powierzchni 9,43 ha (umowa o dożywocie k-7-10). Dla powyższego gospodarstwa Sąd Rejonowy wB.V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą Nr (...), w której w dziale II wpisani byliW.iB.małżonkowieW.(wspólność ustawowa) (odpis z księgi wieczystej k- 69-71).
Wyrokiem Sądu Okręgowego wB. (1)z dnia 6 marca 2014 roku umowa dożywocia z dnia 29 lipca 2004 roku na mocy którejH.iZ. W.przenieśli na rzecz syna i synowejW.iB. W.do ich majątku wspólnego prawo własności gospodarstwa rolnego zabudowanego domem drewnianym, stodołą drewnianą i oborą składającego się z działek oznaczonych numerami geodezyjnymi:(...)o łącznej powierzchni 9,43 ha położonego we wsiH., gminaB., dla którego Sąd Rejonowy wB.prowadziksięgę wieczystą (...), obciążonego świadczeniami dożywotnimi na rzeczH.iZ.małżonkówW.została rozwiązana w stosunku doB. M.w zakresie jej udziału w nieruchomościach objętych umową dożywocia w wysokości ½ części (k- 147 akt I C(...)). Wyrok uprawomocnił się w dniu 24 kwietnia 2014 roku.
Ostatecznie po powyższym rozstrzygnięciu żadne z zainteresowanych nie wnosiło o zaliczenie tego składnika w skład majątku wspólnego. Co do zasady przedmiotem postępowania o podział majątku wspólnego jest majątek, który był objęty wspólnością majątkową i istniał w dacie jej ustalenia. Ruchomości i nieruchomości wschodzące w skład majątku wspólnego muszą jednak istnieć w dacie dokonywania podziału, bowiem decydujące znaczenia dla rozstrzygnięcia mają okoliczności istniejące w dacie zamknięcia rozprawy (art. 316 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc). Sąd ma obowiązek orzeczenia o przyznaniu jednemu z byłych małżonków istniejących składników majątkowych i dokonania rozliczenia ich wartości. Składniki bezprawnie zniszczone bądź zbyte przez jednego z małżonków podlegają rozliczeniu, natomiast składniki zużyte w toku normalnego używania nie są uwzględniane. Tożsama sytuacja zachodzi w wypadku, gdy prawo własności całej nieruchomości bądź jej części stanowiące majątek wspólny zostanie utracone przez byłych małżonków po tej dacie, a przed dokonaniem podziału (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2013 roku II CSK 583/12, LEX nr 1375148). Wyrok Sądu Okręgowego rozwiązujący umowę dożywocia w zakresie udziału wnioskodawczyni ma charakter konstytutywny. Prowadzi do definitywnego zniesienia stosunku prawnego powstałego w wyniku umowy dożywocia i przywraca stan istniejący przed jej zawarciem. Brak jest zatem w tym przypadku podstaw do objęcia gospodarstwa rolnego podziałem majątku wspólnego, skoro wnioskodawczyni utraciła przysługujący jej udział w ½ części na rzecz uczestników postępowaniaH.iZ. W.. Okoliczność ta ostatecznie nie była przedmiotem sporu między zainteresowanymi, jednak Sąd z urzędu ustalający skład majątku wspólnego winien był rozważyć skutek jaki wywarł wyrok Sądu Okręgowego wB. (1)z dnia 6 marca 2014 roku.
W sprawie nie było sporu, że w skład majątku wspólnego wchodzą ruchomości stanowiące wyposażenie domu i maszyny rolnicze wskazane w pkt. I podpkt. 1-7, 9-18, 20-24 postanowienia. Powyższe składniki majątkowe zostały opisane w opinii biegłego z zakresu szacowania ruchomościM. O. (1)w części I (k- 166-168). Uczestnik postępowaniaW. W. (1)przyznał, że powyższe ruchomości stanowią majątek wspólny (k-206v). Dotyczyło to także samochodu markiC.onumerze rejestracyjnym (...). Jak podał uczestnik postępowania na datę rozwodu był on sprawny, jednak przed datą zamknięcia rozprawy w dniu 9.07.2014 roku sprzedał go na złom (k- 290). Środki uzyskane ze sprzedaży nie zostały rozliczone z wnioskodawczynią. Stąd w skład majątku wspólnego weszła równowartość pojazdu. Nie budziła także wątpliwości przynależność do majątku wspólnego maszyn rolniczych w postaci pługa ciągnikowego, kultywatora, bron i rozsiewacza do nawozów (okoliczność przyznana). Jeśli chodzi o rozsiewacz do nawozów(...)to uczestnik potwierdził, że nabył go w trakcie trwania małżeństwa od sąsiadaS. N.(k-283).
Spór w sprawie dotyczył natomiast przynależności do majątku wspólnego maszyn rolniczych w postaci ciągnika markiU., rozrzutnika do obornika, kosiarki rotacyjnej, przewracarko-zgrabiarki, rozbijaka do pokosów oraz opryskiwacza. Wnioskodawczyni podnosiła, że powyższe ruchomości stanowią składniki majątku wspólnego i zostały przekazane na ich rzecz razem z nieruchomościami na podstawie umowy dożywocia, z wyjątkiem opryskiwacza do nawozów, przewracarki do siana, rozsiewacza do nawozów, które zainteresowani zakupili później. Uczestnik postępowaniaW. W. (1)oponował powyższemu wnioskowi podnosząc, że maszyny te zostały nabyte przez jego rodziców i stanowią ich własność.
Odnosząc się do powyższej kwestii należy stwierdzić, że umowa z dnia 29 lipca 2004 roku nie zawierała w swojej treści zapisów dotyczących ruchomości stanowiących maszyny rolnicze będące wyposażeniem gospodarstwa rolnego prowadzonego do dnia 27 lipca 2004 roku przezZ.iH. W.. Wnioskodawczyni powoływała się na okoliczność, że z chwilą przeniesienia własności nieruchomości rodzice męża przenieśli na nich także własność maszyn rolniczych znajdujących się w gospodarstwie. Okoliczność tę potwierdzili świadkowieM. M. (2)(k- 112v),M. M. (3)(k- 113),D. S.(k-113v). Świadkowie ci zeznali, że maszyny rolnicze rodzicówW. W. (1)zostały przekazane na rzecz małżonkówW.razem z przekazaniem własności gospodarstwa rolnego. Sąd podszedł do zeznań powyższych świadków z ostrożnością jako pochodzących od osób najbliższych wnioskodawczyni (matka i siostry), jednakże okoliczność przeniesienia własności powyższych ruchomości potwierdziła także uczestniczka postępowaniaH. W.zeznając, że ,, przekazaliśmy je z gospodarstwem rolnym”(k-242). Ponadto świadekI. N.(k- 82v-83), sąsiadka, w swoich zeznaniach podała, że małżonkowie mieli rozrzutnik do obornika, kosiarkę, przewracarkę, rozbijak do siana, przewracarkę. Zarówno ona jak i pozostali świadkowieJ. K.(k-83v-84),T. D.(k- 84v), twierdzili, że małżonkowieW.w trakcie małżeństwa nie nabyli żadnych maszyn rolniczych, bazując na parku maszynowym zgromadzonym przez rodzicówW. W. (1). Wiarygodność powyższych świadków podważa okoliczność, że uczestnik postępowania przyznał, że w okresie wspólności ustawowej małżeńskiej kupili rozsiewacz do nawozów. Twierdzenia wnioskodawczyni, że zainteresowani nabyli także opryskiwacz do nawozów, przewracarkę do siana potwierdziłyM. M. (2)(k-112v),M. M. (3)(k-113),D. S.(k-113v). Należy zaznaczyć, że zeznania powyższych świadków były wyjątkowo zgodne i konsekwentne. Cechował je większy obiektywizm, niż zeznania świadkówI. N.(k- 82v-83),J. K.(k- 83v-84),T. D.(k- 84v) czyM. S.(k -83v-84). Zeznania powyższych świadków, że maszyny rolnicze ,, po rodzicach” to w większości złom, nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. W szczególności poza pługiem, bronami i kultywatorem uczestnik postępowania w trakcie oględzin z udziałem biegłego z zakresu szacowania ruchomościM. O.nie okazał pozostałych maszyn twierdząc, że zostały oddane na złom bądź sprzedane, jak ciągnikU.stanowiący własność ojca (k-170). Tymczasem biegły oglądając rozsiewacz do nawozów stwierdził, że jest on dobrze zakonserwowany i użytkowany (k-258). Wyzbywanie się przez uczestnika postępowania maszyn rolniczych w sytuacji, gdy zasadniczym źródłem utrzymania jego i dzieci jest gospodarstwo rolne należy uznać nieracjonalne, chyba, że obliczone jest na uniknięcie rozliczeń z tego tytułu w toku niniejszego postępowania. W tym miejscu należy wskazać na niekonsekwencję w zeznaniachW. W. (1). Z jednej strony twierdził, że maszyny w większość stanowiły własność rodziców, a jednocześnie z wyjątkiem ciągnikaU., twierdził, że sam je sprzedał jako złom.
Reasumując, Sąd uznał, że wnioskodawczyni wykazała w toku postępowania dowodowego, że w skład ich majątku wspólnego weszły opryskiwacz do nawozów (równowartość), przewracarka do siana, rozsiewacz do nawozów jako nabyte w trakcie wspólności ustawowej małżeńskiej. Do majątku wspólnego należy zaliczyć także równowartość ciągnika markiU., rozrzutnika do obornika, kosiarki rotacyjnej, przewracarko-zgrabiarki, rozbijaka do pokosów. Powyższe ruchomości w świetle materiału dowodowego wolą stron zostały włączone do majątku wspólnego w 2004 roku, kiedy została zawarta umowa dożywocia. Potwierdzają to przede wszystkim zeznania świadkówM. M. (2)(k- 112v),M. M. (3)(k- 113),D. S.(k-113v), jak i uczestniczki postępowaniaH. W.(k-242). Umowa przenosząca własność ruchomości nie wymaga szczególnej formy, może być zawarta także poprzez czynności konkludentne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejsze sprawie. W następstwie zawarcia umowy dożywocia i przeniesienia własności gospodarstwa rolnego przez uczestników postępowaniaZ. W.iH. W.na rzecz przejmujących gospodarstwo rolne, czyli małżonkówW.przenieśli oni własność ruchomości stanowiących wyposażenie tego gospodarstwa. Należy zaznaczyć, że wyrok Sądu Okręgowego wB. (1)z dni 6 marca 2014 roku rozwiązujący umowę dożywocia w stosunku do udziału wnioskodawczyni nie wywołuje skutków wobec ruchomości.
Do majątku wspólnego Sąd zaliczył także inwentarz żywy w postaci trzech krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej oraz pięciu jałówek. Wobec rozbieżnych stanowisk zainteresowanych w tym zakresie Sąd oparł się na informacji z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa co do ilości i rasy zwierząt w stadzie (k- 98-99).
Należało uwzględnić w składzie majątku wspólnego także stół ,,(...)” (pkt. I podpkt. 19) nabyty w dniu 15.05.2007 roku przez wnioskodawczynię na raty (k-78-80). Uczestnik postępowania twierdził, że stół został wyrzucony, gdyż rozkleił się. Zdaniem Sądu biorąc pod uwagę, że został on zakupiony na 4 lata przed ustaniem wspólności ustawowej małżeńskiej i trwałość tego typu składników majątkowych, zeznania uczestnika są niewiarygodne. Tym bardziej, że regał pokojowy(...)nabyty przez zainteresowanych w jesienią 1995 roku, tuż po ślubie, jest nadal użytkowany. Przynależność do majątku wspólnego telewizora(...)( pkt. I podpkt. 8) potwierdziły dowody w postaci zeznań świadkówM. M. (2)(k- 112v),M. M. (3)(k- 113),D. S.(k-113v), które zgodnie podały, że zainteresowani poza telewizorem nabytym na początku małżeństwa kupili też drugi telewizor(...).
Z ruchomości wskazanych w części I opinii biegłegoM. O.Sąd nie uwzględnił komputera stacjonarnego z drukarką oraz organów trzyoktawowych. Komputer został zakupiony jako prezent dla syna zainteresowanych z okazji komunii syna, zaś organy też służyły do zaspokajania osobistych potrzeb małoletniego wówczas syna. Nie zostały ujęte jako składnik majątku wspólnego trzoda chlewna . Wnioskodawczyni twierdziła, że w gospodarstwie na datę ustania wspólności były trzy świnie, zaś uczestnik temu zaprzeczył. W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie udowodniła przede wszystkim ilości sztuk w gospodarstwie. Zeznania świadków były w tym zakresie niejednoznaczne i zbyt ogólnikowe, aby stanowić podstawę do stanowczego rozstrzygnięcia. Wnioskodawczyni nie wykazała też przynależności do majątku wspólnego takich ruchomości jak lodówkamarki B.czy dywanu nabytego w 2009 roku.
Reasumując Sąd wyczerpująco ustalił skład majątku wspólnego zainteresowanych w pkt. I orzeczenia. Ustalając wartość majątku podlegającego podziałowi Sąd posiłkował się opinią biegłego z zakresu towaroznawstwaM. O. (1)(k-163-174). BiegłyM. O. (1)w swej szczegółowej opinii dokonał wyceny poszczególnych składników majątku wspólnego stanowiących mienie ruchome. Do ustalenia wartości poszczególnych składników przyjął obecnie obowiązujący przeciętny poziom cen detalicznych w obrocie wolnorynkowym w stanie nowym, który pomniejszył o stopień zużycia. Wycena niektórych ruchomości została dokonana szacunkowo. Zastosowana przez biegłego metodę określenia wartości poszczególnych przedmiotów uznać należy za wysoce obiektywną i jedyną możliwą do przeprowadzenia. Uczestnik postępowaniaW. W. (1)zarzucił biegłemu, że zbyt wysoko biegły wycenił ruchomości w postaci samochodu markiC.oraz maszyn rolniczych (k-206-206v). Zastrzeżenia zgłoszone przez uczestnika nie zostały uwzględnione jako spóźnione i nie poparte jakimkolwiek uzasadnieniem.
Zgodnie zart. 42 krood chwili ustania wspólności ustawowej stosuje się odpowiednio, do majątku, który był nią objęty, przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisówart. 43-46 kro.Art. 43 § 1 krostanowi, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Norma § 2 tegoż przepisu stanowi, że z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. W sprawie uczestnik postępowania zgłosił wprawdzie wniosek o ustalenie nierównych udziałów, jednakże nie był w stanie go sprecyzować (k-112). Ostatecznie wnosił o oddalenie wniosku, stąd też Sąd uznał, że zainteresowani mają równe udziały w majątku wspólnym. Tym bardziej, że w toku procesu I C(...)o rozwiązanie umowy dożywocia uczestnicy postępowaniaZ.iH. W.wnosili o rozwiązanie umowy dożywocia w zakresie udziału wnioskodawczyni, który określali na ½ części. Tak więc Sąd uznał, że każde z nich jest współwłaścicielem majątku opisanego w pkt. I orzeczenia z udziałami po 1/2 części.
W sprawach nie unormowanych przepisamiKodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do podziału majątku dorobkowego stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku, zaś z ich mocy (art. 1035 kc) przepisy o zniesieniu współwłasności. W tej sytuacji odpowiednie zastosowanie znajduje przepisart. 212 § 2 kcstanowiący, że rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana, stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych.
Dokonując podziału wchodzących w skład majątku wspólnego składników, Sąd przyznał uczestnikowi postępowaniaW. W. (1)składniki majątkowe szczegółowo opisane w pkt. I postanowienia, które znajdują się w jego posiadaniu. Wnioskodawczyni nie wnosiła o przyznanie na jej rzecz żadnej z ruchomości wchodzących w skład majątku wspólnego.
Sąd ustalił, że wartość całego majątku wspólnego zainteresowanych wynosi 57 708 zł. Powyższą sumę należało podzielić między zainteresowanymi (57 708 zł : 2 = 28 854 zł). Zatem każdemu z zainteresowanych winny przypaść składniki o wartości po 28 854 zł. Stąd też wysokość należnej od niej na rzecz uczestnika spłaty wyniosła 28 854 zł. Sąd uznał, że możliwości finansoweW. W. (1)nie pozwalają mu na jednorazowy sposób uiszczenia spłaty.
W ocenie Sądu zasadne jest rozłożenie spłaty na dziesięć kwartalnych rat po 2 885,40 zł każda. Niewątpliwie, jednorazowa spłat byłaby dla uczestnika zbyt obciążająca. Jednakże sytuacja rodzinna i majątkowa pozwala, aby dokonać spłaty wnioskodawczyni w przeciągu 2,5 roku. Nie wydłuża okresu spłaty na tak długi okres, że utraci ona swoje znaczenie ekonomiczne dla wnioskodawczyni. W sprawie już od momentu zawiązania się sporu, było oczywiste, że stroną zobowiązaną do spłaty będzieW. W. (1). Postępowanie w sprawie trwało wystarczająco długo, aby uczestnik zaplanował tak swoje inwestycje tak, aby spłata wnioskodawczyni była jak najszybsza.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocyart. 31 kro,art. 43 § 1 kro,45 § 1, 2 kro,212 § 2 kc, 481§ 1 i 2 kcorzekł jak w sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w myślart. 520 § 1 i 2 kpcobciążając nimi zainteresowanych po połowie. Wydatki w sprawie Sąd ustalił na kwotę 4110,55 zł. Wnioskodawczyni wniosła w sprawie opłatę sądową -1000 zł. . Wydatki w sprawie zostały częściowo pokryte z zaliczki wpłaconej przez wnioskodawczynię (1000 zł). Sąd obciążył zainteresowanychB. M.iW. W. (1)kosztami sądowymi w częściach równych. Do zapłaty pozostało 3110,55 zł, stąd też od każde z nich Sąd nakazał a w pkt. IV pobrać po 1555,27 zł. Jednocześnie zasądził od uczestnika postępowaniaW. W. (1)na rzecz wnioskodawczyni połowę poniesionych przez nią kosztów sądowych, czyli kwotę 1000 zł. Co do pozostałych kosztów postępowania rozstrzygnął, że zainteresowani ponoszą je we własnym zakresie w związku ze swoim udziałem w sprawie.
| 53
|
15/050510/0000503/Ns
|
Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59",
"art": "art. 31;art. 31 § 1",
"isap_id": "WDU19640090059",
"text": "art. 31 § 1 kro",
"title": "Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 520;art. 520 § 1;art. 520 § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 520 § 1 i 2 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 212;art. 212 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 212 § 2 kc",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 13; art. 13 § 2; art. 316; art. 520; art. 520 § 1; art. 520 § 2; art. 567; art. 567 § 3; art. 684)",
"Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 - art. 31; art. 31 § 1; art. 42; art. 43; art. 43 § 1; art. 44; art. 45; art. 45 § 1; art. 45 § 2; art. 46)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 1035; art. 212; art. 212 § 2; art. 6; § 1; § 2)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
150505100000503_I_C_000911_2014_Uz_2014-09-18_001
|
I C 911/14
| 2014-09-18T00:00:00
| 2014-10-22T18:15:07
| 2021-05-08T18:39:47
|
15050510
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt: I C 911/14 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2014 r. Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Katarzyna Wencka po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. w Bielsku Podlaskim na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa P. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego we W. przeciwko S. Ł. o zapłatę oddala powództwo. Sygn. akt I C 911/14 UZASADNIENIE Powód P. Niestandaryzowany
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolNmbr="000911" xVolType="15/050510/0000503/C" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xFlag="published" xEditorFullName="Anna Pleskowicz-Olędzka" xPublisher="a.pleskowicz" xEditor="a.pleskowicz" xToPage="4" xLang="PL" xYear="2014" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Anna Pleskowicz-Olędzka">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx> Sygn. akt: I C 911/14</xBx></xText>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>WYROK ZAOCZNY</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 18 września 2014 r.</xText>
<xText><xBx>Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny</xBx></xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="186"/>
<xCOLx xWIDTHx="525"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="right">Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText><xBx>Katarzyna Wencka </xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. w Bielsku Podlaskim na posiedzeniu niejawnym</xText>
<xText>sprawy z powództwa<xBx> <xAnon>P.</xAnon>Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego we <xAnon>W.</xAnon></xBx></xText>
<xText>przeciwko<xBx> <xAnon>S. Ł.</xAnon></xBx></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>oddala powództwo.</xText>
<xText><xBx>Sygn. akt I C 911/14 </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powód <xAnon>P.</xAnon> Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon>domagał się zasądzenia od pozwanego <xAnon>S. Ł.</xAnon>kwoty 10822,56 złotych z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</xText>
<xText>Pozwany <xAnon>S. Ł.</xAnon> nie zajął stanowiska w sprawie.</xText>
<xText><xBx>Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Powód uzasadniając żądanie pozwu powoływał się na umowę bankową o nr <xAnon>(...)- (...)</xAnon>z dnia 21 maja 2009 roku zawartą pomiędzy pozwanym a <xAnon>Bankiem (...) S.A.</xAnon>z siedzibą w <xAnon>B.</xAnon>, na podstawie której pozwany otrzymał określoną w umowie kwotę pieniężną i zobowiązał się do jej zwrotu na warunkach precyzyjnie określonych w umowie. Podnosił, że strona pozwana nie wywiązała się z przyjętego na siebie zobowiązania wobec czego niespłacona kwota należności stała się wymagalna wraz z kwotą odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. Wywodził, że wobec niedotrzymania przez pozwanego warunków określonych w umowie, wierzyciel pierwotny wezwał stronę pozwaną do zapłaty kwoty pieniężnej i jednocześnie poinformował, że w przypadku niewypełnienia obowiązków określonych w treści wezwania wierzytelność zostanie przelana na rzecz powoda. Powód podnosił, że pozwany nie dokonał zapłaty, stąd w dniu 29 listopada 2013 roku <xAnon>Bank (...) S.A.</xAnon>w <xAnon>B.</xAnon>zawarł z <xAnon>P.</xAnon>Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon>umowę przelewu wierzytelności, cedując na powoda całość praw i obowiązków wynikających z umowy z dnia 21 maja 2009 roku. Powód podał, że na zadłużenie pozwanego, stanowiące wartość przedmiotu sporu składa się należność główna w wysokości 5263,16 złotych oraz skapitalizowane odsetki w wysokości 5559,40 złotych (stanowiące przejęte w drodze cesji wierzytelności odsetki wierzyciela pierwotnego naliczane zgodnie z postanowieniami umowy odpowiednio od niezapłaconej kwoty należności głównej wynikającej z w/w umowy oraz odsetki ustawowe naliczane przez stronę powodową). Według powoda dowodem istnienia oraz obowiązku spełnienia świadczenia ciążącego na stronie pozwanej jest wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej Nr <xAnon>(...)</xAnon>z dnia 17.04.2014 roku.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 509;art. 509 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 509 § 1 kc</xLexLink> wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew) chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki ( <xLexLink xArt="art. 509 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 2</xLexLink>).</xText>
<xText>W myśl <xLexLink xArt="art. 513;art. 513 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 513 § 1 kc</xLexLink> dłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie.</xText>
<xText>W piśmiennictwie zauważono, że przy analizie stosunku dłużnik – cesjonariusz szczególnie uwidaczniają się dwie zasady, charakteryzujące ten stosunek. Pierwsza dotyczy nabycia przez cesjonariusza w drodze przelewu wierzytelności tylu praw, ile miał cedent. Wyraża to paremia <xIx>nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet</xIx>. Cesjonariusz nie może, więc żądać od dłużnika świadczenia w większym rozmiarze niż cedent. Druga zasada dotyczy sytuacji prawnej dłużnika, która nie może ulec pogorszeniu na skutek przelewu w stosunku do tej, jaką dłużnik miał przed przelewem (J. Mojak (w:) <xIx>Kodeks...</xIx>, s. 162; H. Ciepła (w:) <xIx>Komentarz...</xIx>, s. 595; B. Łubkowski (w:) <xIx>Kodeks...</xIx>, s. 1225). Z wierzytelnością po przelewie pozostają zatem związane wszystkie zarzuty dłużnika, które mogły być podnoszone w stosunku do poprzedniego wierzyciela (cedenta). Wskazuje się na trzy rodzaje zarzutów: te, które przysługiwały dłużnikowi w stosunku do cedenta, zarzuty osobiste dłużnika oraz zarzuty dotyczące samej umowy cesji (nie będące zarzutami ani osobistymi, ani służącymi w stosunku do cedenta)</xText>
<xText>W ocenie Sądu powództwo niniejsze winno ulec oddaleniu.</xText>
<xText>W myśl <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 kc</xLexLink> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.</xText>
<xText>Jeżeli chodzi o rozkład ciężaru dowodu, to powód powinien udowodnić fakty pozytywne, które stanowią podstawę jego powództwa tj. okoliczności prawo tworzące, a pozwany, jeżeli faktów tych nie przyznaje, ma obowiązek udowodnienia okoliczności niweczących prawo powoda.</xText>
<xText>W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do uznania, ażeby zaistniały przesłanki uzasadniające obciążenie pozwanego należnościami dochodzonymi pozwem a wynikającymi z dokumentów przedstawionych Sądowi do oceny.</xText>
<xText>W aktach sprawy brak jest umowy o świadczenie usług bankowych, regulaminu lub innych dokumentów, z których wynikałaby wierzytelność, na którą powołuje się powód. Przedłożony przez powoda wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego oraz umowa sprzedaży wierzytelności z dnia 29 listopada 2013 roku wraz z aneksem nr 1 oraz wyciągiem z elektronicznego załącznika do umowy cesji nie są wystarczające do merytorycznej weryfikacji wysokości i wymagalności dochodzonej pozwem należności.</xText>
<xText>Powód przedłożył wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej Nr <xAnon>(...)</xAnon>z dnia 17 kwietnia 2014 roku (k.7).</xText>
<xText>Zdaniem Sądu wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego z dnia 17 kwietnia 2014 roku podpisany przez osobę upoważnioną do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych funduszu i opatrzony pieczęcią towarzystwa zarządzającego funduszem sekurytyzacyjnym nie był wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie spornej wierzytelności. Zgodnie z przepisem <xLexLink xArt="art. 194" xIsapId="WDU20041461546" xTitle="Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546">art. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych</xLexLink> (Dz.U. z 2014 r., poz. 157 j.t.) w obowiązującym brzmieniu, księgi rachunkowe funduszu sekurytyzacyjnego, wyciągi z tych ksiąg podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych funduszu i opatrzone pieczęcią towarzystwa zarządzającego funduszem sekurytyzacyjnym oraz wszelkie wystawione w ten sposób oświadczenia zawierające zobowiązania, zwolnienie z zobowiązań, zrzeczenie się praw lub pokwitowanie odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych oraz stanowią podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych i rejestrach publicznych. Moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w <xLexLink xArt="art. 32 ust. 1" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">ust. 1</xLexLink>, nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym. Obecne brzmienie powołanego przepisu jest wynikiem obowiązku dostosowania systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lipca 2011 roku w sprawie P 1/10 (Lex nr 852310), w którym Trybunał Konstytucyjny uznał <xLexLink xArt="art. 194" xIsapId="WDU20041461546" xTitle="Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546">art. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 roku <xBRx/>o funduszach inwestycyjnych</xLexLink>, w części, w jakiej nadaje moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego <xBRx/>w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta, za niezgodny z <xLexLink xArt="art. 2;art. 32;art. 32 ust. 1;art. 32 ust. 1 zd. 1;art. 76" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku</xLexLink> (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483zezm.) oraz za zgodny z <xLexLink xArt="art. 20" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 20 Konstytucji</xLexLink>. W związku z powyższym aktualnie wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego winien być traktowany jako dokument prywatny (<xLexLink xArt="art. 245" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 245 k.p.c.</xLexLink>), co oznacza, iż nie stanowi on dowodu zawartych w nim informacji, a jedynie wyjaśnienie stanowiące poparcie stanowiska strony, która je przedłożyła. Dane ujmowane w księgach rachunkowych funduszu oraz wyciągu z tych ksiąg mogą stanowić dowód jedynie tego, że określonej kwoty wierzytelność jest wpisana w księgach rachunkowych względem określonego dłużnika na podstawie opisanego w tych księgach zdarzenia, np. cesji wierzytelności. Dokumenty te potwierdzają więc sam fakt zdarzenia w postaci cesji wierzytelności. Nie stanowią one jednak dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności oraz istnienia i wysokości nabytej wierzytelności. Okoliczności te, w razie ich kwestionowania przez stronę przeciwną, powinien wykazać fundusz odpowiednimi dowodowymi, zgodnie z ciężarem dowodu wynikającym z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> (<xIx>por</xIx>. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2013 roku, V CSK 329/12, LEX nr 1375500).</xText>
<xText>Przedłożony przez powoda wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nie stanowi zatem wystarczającego dowodu na potwierdzenie istnienia wierzytelności, jej wysokości i wymagalności.</xText>
<xText>Również treść umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 29 listopada 2013 roku zawartej pomiędzy <xAnon> Bankiem (...) S.A.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>B.</xAnon> a powodem (wraz z wyciągiem z elektronicznego załącznika do umowy k.8-14), w której znajduje się oświadczenie cedenta, że przedmiotem umowy są wierzytelności bezsporne i wymagalne, nie stanowi dowodu istnienia wierzytelności będącej przedmiotem cesji. Zgodnie, bowiem z przepisem <xLexLink xArt="art. 516" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 516 kc</xLexLink> zbywca wierzytelności ponosi względem nabywcy odpowiedzialność za to, że wierzytelność mu przysługuje. Oznacza to, że samo oświadczenie cedenta o treści wskazanej przez powoda nie może być wyłącznym dowodem potwierdzającym wymagalność wierzytelności przysługującej powodowi, skoro ustawodawca przewidział odpowiedzialność cedenta za wady prawne cedowanej wierzytelności, w tym w zakresie zarówno faktu istnienia wierzytelności, jak i rozmiaru określonego w umowie. Jeśli natomiast przesłanki i zasady odpowiedzialności zbywcy wierzytelności nie są określone w przepisach regulujących stosunek wewnętrzny, zasadne jest zastosowanie w tym zakresie przepisów regulujących odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (<xLexLink xArt="art. 471;art. n" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 471 i n. kc</xLexLink>); tak też <xAnon>K. Z.</xAnon> (w:) <xAnon>E. G.</xAnon>, <xIx>Komentarz</xIx>, 2006, s. 891; <xAnon>H. C.</xAnon> (w:) <xAnon>G. B.</xAnon>, <xIx>Komentarz</xIx>, t. I, 2006, s. 670.</xText>
<xText>Stosownie do treści <xLexLink xArt="art. 339;art. 339 § 1;art. 339 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 339 § 1 i 2 kpc</xLexLink> jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny. W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą chyba, że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.</xText>
<xText>W sprawie niniejszej pozwany, co prawda nie zaprzeczył istnieniu wierzytelności, bowiem nie zajął w sprawie stanowiska w ogóle, jednakże zdaniem Sądu przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne budzą uzasadnione wątpliwości, aby móc wydać wyrok uwzględniający roszczenie. Wątpliwości te powoduje w szczególności brak wykazania istnienia wierzytelności wobec pozwanego, jak też tego czy jest ona wymagalna i w jakim zakresie.</xText>
<xText>Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie <xLexLink xArt="art. 509;art. 509 § 1;art. 509 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 509 §1 i 2 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 kc</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 194;art. 194 ust. 2" xIsapId="WDU20041461546" xTitle="Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546">194 ust.2 ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych</xLexLink> (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do <xLexLink xArt="art. 339;art. 339 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 339 § 1 k.p.c.</xLexLink> – z uwagi na nieobecność pozwanego na rozprawie i nie zajęcie przez niego stanowiska w sprawie – wyrok ma charakter zaoczny.</xText>
<xText>Koszty procesu w myśl zasady odpowiedzialności za wynika procesu (<xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 kpc</xLexLink>) ponosi powód.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Katarzyna Wencka
| null |
[
"Katarzyna Wencka"
] |
[
"art. 509 kc"
] |
Anna Pleskowicz-Olędzka
| null |
Anna Pleskowicz-Olędzka
|
[
"Przelew Wierzytelności"
] | 4
|
Sygn. akt: I C 911/14
WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 września 2014 r.
Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:
Katarzyna Wencka
po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. w Bielsku Podlaskim na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaP.Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego weW.
przeciwkoS. Ł.
o zapłatę
oddala powództwo.
Sygn. akt I C 911/14
UZASADNIENIE
PowódP.Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą wW.domagał się zasądzenia od pozwanegoS. Ł.kwoty 10822,56 złotych z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
PozwanyS. Ł.nie zajął stanowiska w sprawie.
Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:
Powód uzasadniając żądanie pozwu powoływał się na umowę bankową o nr(...)- (...)z dnia 21 maja 2009 roku zawartą pomiędzy pozwanym aBankiem (...) S.A.z siedzibą wB., na podstawie której pozwany otrzymał określoną w umowie kwotę pieniężną i zobowiązał się do jej zwrotu na warunkach precyzyjnie określonych w umowie. Podnosił, że strona pozwana nie wywiązała się z przyjętego na siebie zobowiązania wobec czego niespłacona kwota należności stała się wymagalna wraz z kwotą odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. Wywodził, że wobec niedotrzymania przez pozwanego warunków określonych w umowie, wierzyciel pierwotny wezwał stronę pozwaną do zapłaty kwoty pieniężnej i jednocześnie poinformował, że w przypadku niewypełnienia obowiązków określonych w treści wezwania wierzytelność zostanie przelana na rzecz powoda. Powód podnosił, że pozwany nie dokonał zapłaty, stąd w dniu 29 listopada 2013 rokuBank (...) S.A.wB.zawarł zP.Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym z siedzibą wW.umowę przelewu wierzytelności, cedując na powoda całość praw i obowiązków wynikających z umowy z dnia 21 maja 2009 roku. Powód podał, że na zadłużenie pozwanego, stanowiące wartość przedmiotu sporu składa się należność główna w wysokości 5263,16 złotych oraz skapitalizowane odsetki w wysokości 5559,40 złotych (stanowiące przejęte w drodze cesji wierzytelności odsetki wierzyciela pierwotnego naliczane zgodnie z postanowieniami umowy odpowiednio od niezapłaconej kwoty należności głównej wynikającej z w/w umowy oraz odsetki ustawowe naliczane przez stronę powodową). Według powoda dowodem istnienia oraz obowiązku spełnienia świadczenia ciążącego na stronie pozwanej jest wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej Nr(...)z dnia 17.04.2014 roku.
Zgodnie zart. 509 § 1 kcwierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew) chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2).
W myślart. 513 § 1 kcdłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie.
W piśmiennictwie zauważono, że przy analizie stosunku dłużnik – cesjonariusz szczególnie uwidaczniają się dwie zasady, charakteryzujące ten stosunek. Pierwsza dotyczy nabycia przez cesjonariusza w drodze przelewu wierzytelności tylu praw, ile miał cedent. Wyraża to paremianemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet. Cesjonariusz nie może, więc żądać od dłużnika świadczenia w większym rozmiarze niż cedent. Druga zasada dotyczy sytuacji prawnej dłużnika, która nie może ulec pogorszeniu na skutek przelewu w stosunku do tej, jaką dłużnik miał przed przelewem (J. Mojak (w:)Kodeks..., s. 162; H. Ciepła (w:)Komentarz..., s. 595; B. Łubkowski (w:)Kodeks..., s. 1225). Z wierzytelnością po przelewie pozostają zatem związane wszystkie zarzuty dłużnika, które mogły być podnoszone w stosunku do poprzedniego wierzyciela (cedenta). Wskazuje się na trzy rodzaje zarzutów: te, które przysługiwały dłużnikowi w stosunku do cedenta, zarzuty osobiste dłużnika oraz zarzuty dotyczące samej umowy cesji (nie będące zarzutami ani osobistymi, ani służącymi w stosunku do cedenta)
W ocenie Sądu powództwo niniejsze winno ulec oddaleniu.
W myślart. 6 kcciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Jeżeli chodzi o rozkład ciężaru dowodu, to powód powinien udowodnić fakty pozytywne, które stanowią podstawę jego powództwa tj. okoliczności prawo tworzące, a pozwany, jeżeli faktów tych nie przyznaje, ma obowiązek udowodnienia okoliczności niweczących prawo powoda.
W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do uznania, ażeby zaistniały przesłanki uzasadniające obciążenie pozwanego należnościami dochodzonymi pozwem a wynikającymi z dokumentów przedstawionych Sądowi do oceny.
W aktach sprawy brak jest umowy o świadczenie usług bankowych, regulaminu lub innych dokumentów, z których wynikałaby wierzytelność, na którą powołuje się powód. Przedłożony przez powoda wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego oraz umowa sprzedaży wierzytelności z dnia 29 listopada 2013 roku wraz z aneksem nr 1 oraz wyciągiem z elektronicznego załącznika do umowy cesji nie są wystarczające do merytorycznej weryfikacji wysokości i wymagalności dochodzonej pozwem należności.
Powód przedłożył wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej Nr(...)z dnia 17 kwietnia 2014 roku (k.7).
Zdaniem Sądu wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego z dnia 17 kwietnia 2014 roku podpisany przez osobę upoważnioną do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych funduszu i opatrzony pieczęcią towarzystwa zarządzającego funduszem sekurytyzacyjnym nie był wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie spornej wierzytelności. Zgodnie z przepisemart. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych(Dz.U. z 2014 r., poz. 157 j.t.) w obowiązującym brzmieniu, księgi rachunkowe funduszu sekurytyzacyjnego, wyciągi z tych ksiąg podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych funduszu i opatrzone pieczęcią towarzystwa zarządzającego funduszem sekurytyzacyjnym oraz wszelkie wystawione w ten sposób oświadczenia zawierające zobowiązania, zwolnienie z zobowiązań, zrzeczenie się praw lub pokwitowanie odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych oraz stanowią podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych i rejestrach publicznych. Moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa wust. 1, nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym. Obecne brzmienie powołanego przepisu jest wynikiem obowiązku dostosowania systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lipca 2011 roku w sprawie P 1/10 (Lex nr 852310), w którym Trybunał Konstytucyjny uznałart. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 rokuo funduszach inwestycyjnych, w części, w jakiej nadaje moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnegow postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta, za niezgodny zart. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku(Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483zezm.) oraz za zgodny zart. 20 Konstytucji. W związku z powyższym aktualnie wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego winien być traktowany jako dokument prywatny (art. 245 k.p.c.), co oznacza, iż nie stanowi on dowodu zawartych w nim informacji, a jedynie wyjaśnienie stanowiące poparcie stanowiska strony, która je przedłożyła. Dane ujmowane w księgach rachunkowych funduszu oraz wyciągu z tych ksiąg mogą stanowić dowód jedynie tego, że określonej kwoty wierzytelność jest wpisana w księgach rachunkowych względem określonego dłużnika na podstawie opisanego w tych księgach zdarzenia, np. cesji wierzytelności. Dokumenty te potwierdzają więc sam fakt zdarzenia w postaci cesji wierzytelności. Nie stanowią one jednak dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności oraz istnienia i wysokości nabytej wierzytelności. Okoliczności te, w razie ich kwestionowania przez stronę przeciwną, powinien wykazać fundusz odpowiednimi dowodowymi, zgodnie z ciężarem dowodu wynikającym zart. 6 k.c.(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2013 roku, V CSK 329/12, LEX nr 1375500).
Przedłożony przez powoda wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nie stanowi zatem wystarczającego dowodu na potwierdzenie istnienia wierzytelności, jej wysokości i wymagalności.
Również treść umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 29 listopada 2013 roku zawartej pomiędzyBankiem (...) S.A.z siedzibą wB.a powodem (wraz z wyciągiem z elektronicznego załącznika do umowy k.8-14), w której znajduje się oświadczenie cedenta, że przedmiotem umowy są wierzytelności bezsporne i wymagalne, nie stanowi dowodu istnienia wierzytelności będącej przedmiotem cesji. Zgodnie, bowiem z przepisemart. 516 kczbywca wierzytelności ponosi względem nabywcy odpowiedzialność za to, że wierzytelność mu przysługuje. Oznacza to, że samo oświadczenie cedenta o treści wskazanej przez powoda nie może być wyłącznym dowodem potwierdzającym wymagalność wierzytelności przysługującej powodowi, skoro ustawodawca przewidział odpowiedzialność cedenta za wady prawne cedowanej wierzytelności, w tym w zakresie zarówno faktu istnienia wierzytelności, jak i rozmiaru określonego w umowie. Jeśli natomiast przesłanki i zasady odpowiedzialności zbywcy wierzytelności nie są określone w przepisach regulujących stosunek wewnętrzny, zasadne jest zastosowanie w tym zakresie przepisów regulujących odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 471 i n. kc); tak teżK. Z.(w:)E. G.,Komentarz, 2006, s. 891;H. C.(w:)G. B.,Komentarz, t. I, 2006, s. 670.
Stosownie do treściart. 339 § 1 i 2 kpcjeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny. W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą chyba, że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
W sprawie niniejszej pozwany, co prawda nie zaprzeczył istnieniu wierzytelności, bowiem nie zajął w sprawie stanowiska w ogóle, jednakże zdaniem Sądu przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne budzą uzasadnione wątpliwości, aby móc wydać wyrok uwzględniający roszczenie. Wątpliwości te powoduje w szczególności brak wykazania istnienia wierzytelności wobec pozwanego, jak też tego czy jest ona wymagalna i w jakim zakresie.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawieart. 509 §1 i 2 kcw zw. zart. 6 kc,194 ust.2 ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych(Dz. U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie doart. 339 § 1 k.p.c.– z uwagi na nieobecność pozwanego na rozprawie i nie zajęcie przez niego stanowiska w sprawie – wyrok ma charakter zaoczny.
Koszty procesu w myśl zasady odpowiedzialności za wynika procesu (art. 98 kpc) ponosi powód.
| 911
|
15/050510/0000503/C
|
Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 509;art. 509 § 1;art. 509 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 509 §1 i 2 kc",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546",
"art": "art. 194;art. 194 ust. 2",
"isap_id": "WDU20041461546",
"text": "194 ust.2 ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych",
"title": "Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483",
"art": "art. 2;art. 32;art. 32 ust. 1;art. 32 ust. 1 zd. 1;art. 76",
"isap_id": "WDU19970780483",
"text": "art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku",
"title": "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r."
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 339;art. 339 § 1;art. 339 § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 339 § 1 i 2 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 2; art. 20; art. 32; art. 32 ust. 1; art. 32 ust. 1 zd. 1; art. 76)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 245; art. 339; art. 339 § 1; art. 339 § 2; art. 98)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 471; art. 509; art. 509 § 1; art. 509 § 2; art. 513; art. 513 § 1; art. 516; art. 6; art. n)",
"Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 - art. 194; art. 194 ust. 2)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152510000003521_VII_Pz_000050_2014_Uz_2014-09-11_001
|
VII Pz 50/14
| 2014-09-11T00:00:00
| 2014-09-26T18:15:03
| 2017-06-14T20:12:31
|
15251000
|
3521
|
REASON
|
Sygn. akt VII Pz 50/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie sygn. akt XI P 584/12 określił wysokość wynagrodzenia biegłego sądowego M. B. za sporządzoną opinię pisemną na kwotę 2.862 zł (pkt. 1 postanowienia), oraz nakazał wypłacić powyższą kwotę biegłemu tymczasowo z funduszy Skarbu Państwa – kasy Sądu Rejonowego dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi (pkt. 2) i oddalił wniose
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Mirosława Kuchnio" xVersion="1.0" xYear="2014" xLang="PL" xToPage="3" xEditor="miroslawa.kuchnio" xPublisher="miroslawa.kuchnio" xEditorFullName="Mirosława Kuchnio" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/251000/0003521/Pz" xVolNmbr="000050">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt VII Pz 50/14</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie sygn. akt XI P 584/12 określił wysokość wynagrodzenia biegłego sądowego <xAnon>M. B.</xAnon> za sporządzoną opinię pisemną na kwotę 2.862 zł (pkt. 1 postanowienia), oraz nakazał wypłacić powyższą kwotę biegłemu tymczasowo z funduszy Skarbu Państwa – kasy Sądu Rejonowego dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi (pkt. 2) i oddalił wniosek o przyznanie wynagrodzenia w pozostałej części (pkt. 3).</xText>
<xText>W uzasadnieniu podniesiono, iż stosownie do treści <xLexLink xArt="art. 288" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 288 k. p. c.</xLexLink> biegły ma prawo żądać wynagrodzenia za stawiennictwo do sądu i wykonaną pracę. Zgodnie z art. 89 ust. 1, 2, 3, 4 ustawy z dnia 18 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 90, poz. 594 ze zm.) biegłemu powołanemu przez sąd przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez niego wydatków niezbędnych dla wydania opinii. Wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę ustala się, uwzględniając wymagane kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii czas i nakład pracy, a wysokość wydatków, o których mowa w ust. 1 - na podstawie złożonego rachunku. Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albo według taryfy zryczałtowanej określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w której są oni specjalistami. Podstawę obliczenia stawki wynagrodzenia za godzinę pracy i taryfy zryczałtowanej stanowi ułamek kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa. Wynagrodzenie biegłego będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług, określoną zgodnie ze stawką tego podatku obowiązującą w dniu orzekania o tym wynagrodzeniu.</xText>
<xText>Sposób obliczenia minimalnej i maksymalnej kwoty wynagrodzenia biegłego określają natomiast przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 roku w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U z 2013 r poz. 518). Zgodnie z par. 2 powołanego Rozporządzenia Stawka wynagrodzenia biegłych powołanych przez sąd za każdą rozpoczętą godzinę pracy, zwana dalej "stawką", wynosi - w zależności od stopnia złożoności problemu będącego przedmiotem opinii oraz warunków, w jakich opracowano opinię - od 1,28% do 1.81% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa, zwanej dalej "kwotą bazową".</xText>
<xText>Sąd podniósł, iż biegły wskazał, że na wykonanie opinii poświęcił 110 godzin, w tym 20 godzin na zapoznanie się z aktami, 80 godzin czynności badawcze i 20 godzin na opracowanie opinii. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę obszerność materiału zapoznanie się z aktami sprawy nie mogło zająć więcej niż 10 godzin. Podobnie do opracowania opinii wystarczyło 10 godzin, biorąc pod uwagę, że na czynności badawcze biegły poświęcił 80 godzin, a zatem miał możliwość dokładnej analizy danych i przygotowania materiału do opracowania opinii. W tym zakresie skorygowano rozliczenie biegłego (o 20 godzin). Przy czym Sąd uznał, iż stopień skomplikowania sprawy oraz nakład pracy biegłego uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w żądanej stawce godzinowej.</xText>
<xText>Zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie pkt. 1 i 2 wniósł pełnomocnik pozwanego.</xText>
<xText>W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący podniósł, iż wykazany przez biegłego czas pracy poświecony na sporządzenie opinii w sprawie jest rażąco zawyżony. Z uwagi na materiał sprawy (2 tomy akt) oraz ograniczony zakres przedmiotowy w jakim biegły musiał zapoznać się z aktami celem wydania opinii, nie sposób przyjąć, iż biegły poświęcił na zapoznanie się z nimi aż 10 godzin. W ocenie skarżącego wystarczającą do wykonania powyższego zadania była 1 godzina pracy. Żalący zakwestionował też konieczność 80 godzinnej pracy badawczej i w sumie łącznie 90 godzinny czas na sporządzenie opinii. Wskazał, iż przyjcie takiego założenia oznaczałoby, że biegły musiałby poświęcić na sporządzenie opinii ponad 2,5 tygodnia pełnoetatowej pracy, co wydaje się być nierealne przy założeniu, iż biegły pracuje na cały etat na stanowisku kierownika w Inspekcji <xAnon> (...)</xAnon> Ruchu Drogowego, musi mieć czas na życie prywatne i sen a wydana opinia ma tylko 17 stron. Ponadto przyjęcie 90 godzinnej pracy biegłego oznaczałoby, że przeliczenie 1 dnia pracy powodów zajęło biegłemu ponad godzinę pracy, co także jest nierealne. W ocenie skarżącego wydana opinia nie spełnia też wymagań rzetelności i fachowości,</xText>
<xText>Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku biegłego o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy w oparciu o przepisy <xLexLink xArt="art. 89;art. 89 ust. 1;art. 89 ust. 2;art. 89 ust. 3" xIsapId="WDU20051671398" xTitle="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych" xAddress="Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398">art.89 ust.1-3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</xLexLink> (tekst jednolity Dz. U. z 2010 roku, nr 90, poz.594), § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. 2013 poz. 518), oraz przepisy ustawy budżetowej, prawidłowo oszacował wysokość wynagrodzenia należnego biegłemu.</xText>
<xText>Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu brak jakichkolwiek podstaw do odmowy wypłaty wynagrodzenia za sporządzanie opinii pisemnej w sprawie, w zakreślonym przez Sąd wymiarze.</xText>
<xText>Biegła <xAnon>M. B.</xAnon> sporządziła wskazaną opinię zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego przy uwzględnieniu określonych przez Sąd kryteriów i w wyznaczonym terminie. Biegły poświęcił na wydanie opinii łącznie 90 godzin pracy. W ocenie Sądu Okręgowego celowość zapłaty za wykonaną pracę biegłego w tym zakresie nie może być kwestionowana. Bezwzględnie bowiem biegłemu powołanemu przez sąd przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez niego wydatków niezbędnych do wydania opinii. Sąd Okręgowy zgodził się zaś z oceną Sądu Rejonowego, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału, powyższy nakład pracy na sporządzenie wydanej opinii był usprawiedliwiony jej okolicznościami. Natomiast fakt, iż skarżący ocenia odmiennie niż Sąd nakład pracy biegłego i czas niezbędny na jej sporządzenie, nie może stanowić podstawy do zupełnego pozbawienia biegłego wynagrodzenia za wykonana pracę. Tego bowiem de facto domaga się w zażaleniu skarżący.</xText>
<xText>Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje twierdzenie strony pozwanej, iż wydana opinia nie spełnia wymogów fachowości, jest merytorycznie błędna, sprzeczna z wiedzą powszechną, a co za tym idzie jest nie tylko niewiarygodna lecz wadliwa.</xText>
<xText>Fakt kwestionowania opinii przez strony, w świetle obowiązujących przepisów prawa - rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym - nie stanowi bowiem przesłanki usprawiedliwiającej pozbawienie biegłego, choćby w części wynagrodzenia za pracą wykonaną na „zlecenie” Sądu. Przepisy te określając prawo biegłego do wynagrodzenia za wykonaną przez niego, na zlecenie sądu, pracę nie uzależniają możności przyznania biegłemu wynagrodzenia od uznania sporządzonej przez biegłego opinii za prawidłową. Przyznanie biegłemu wynagrodzenia uzależnione jest, w świetle tych przepisów, jedynie od skorzystania z usług biegłego, zaś biegły ze swojej strony winien sporządzić opinię na okoliczności zgodne z tezą określoną w postanowieniu Sądu, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie.</xText>
<xText>Wniesione zażalenie, nie mogło więc przynieść spodziewanego przez stronę skarżącą skutku procesowego.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy z mocy <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 kpc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 397;art. 397 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 397 § 2 kpc</xLexLink> orzekł, jak w sentencji.</xText>
<xText xALIGNx="center">Przewodnicząca: Sędziowie:</xText>
<xText>Z./ Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron oraz biegłemu.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sędziowie
| null |
[
"Sędziowie"
] |
[
"art. 89 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych"
] |
Mirosława Kuchnio
| null |
Mirosława Kuchnio
|
[
"Wynagrodzenie Biegłego"
] | 3
|
Sygn. akt VII Pz 50/14
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie sygn. akt XI P 584/12 określił wysokość wynagrodzenia biegłego sądowegoM. B.za sporządzoną opinię pisemną na kwotę 2.862 zł (pkt. 1 postanowienia), oraz nakazał wypłacić powyższą kwotę biegłemu tymczasowo z funduszy Skarbu Państwa – kasy Sądu Rejonowego dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi (pkt. 2) i oddalił wniosek o przyznanie wynagrodzenia w pozostałej części (pkt. 3).
W uzasadnieniu podniesiono, iż stosownie do treściart. 288 k. p. c.biegły ma prawo żądać wynagrodzenia za stawiennictwo do sądu i wykonaną pracę. Zgodnie z art. 89 ust. 1, 2, 3, 4 ustawy z dnia 18 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 90, poz. 594 ze zm.) biegłemu powołanemu przez sąd przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez niego wydatków niezbędnych dla wydania opinii. Wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę ustala się, uwzględniając wymagane kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii czas i nakład pracy, a wysokość wydatków, o których mowa w ust. 1 - na podstawie złożonego rachunku. Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albo według taryfy zryczałtowanej określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w której są oni specjalistami. Podstawę obliczenia stawki wynagrodzenia za godzinę pracy i taryfy zryczałtowanej stanowi ułamek kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa. Wynagrodzenie biegłego będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług, określoną zgodnie ze stawką tego podatku obowiązującą w dniu orzekania o tym wynagrodzeniu.
Sposób obliczenia minimalnej i maksymalnej kwoty wynagrodzenia biegłego określają natomiast przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 roku w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U z 2013 r poz. 518). Zgodnie z par. 2 powołanego Rozporządzenia Stawka wynagrodzenia biegłych powołanych przez sąd za każdą rozpoczętą godzinę pracy, zwana dalej "stawką", wynosi - w zależności od stopnia złożoności problemu będącego przedmiotem opinii oraz warunków, w jakich opracowano opinię - od 1,28% do 1.81% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa, zwanej dalej "kwotą bazową".
Sąd podniósł, iż biegły wskazał, że na wykonanie opinii poświęcił 110 godzin, w tym 20 godzin na zapoznanie się z aktami, 80 godzin czynności badawcze i 20 godzin na opracowanie opinii. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę obszerność materiału zapoznanie się z aktami sprawy nie mogło zająć więcej niż 10 godzin. Podobnie do opracowania opinii wystarczyło 10 godzin, biorąc pod uwagę, że na czynności badawcze biegły poświęcił 80 godzin, a zatem miał możliwość dokładnej analizy danych i przygotowania materiału do opracowania opinii. W tym zakresie skorygowano rozliczenie biegłego (o 20 godzin). Przy czym Sąd uznał, iż stopień skomplikowania sprawy oraz nakład pracy biegłego uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w żądanej stawce godzinowej.
Zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie pkt. 1 i 2 wniósł pełnomocnik pozwanego.
W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący podniósł, iż wykazany przez biegłego czas pracy poświecony na sporządzenie opinii w sprawie jest rażąco zawyżony. Z uwagi na materiał sprawy (2 tomy akt) oraz ograniczony zakres przedmiotowy w jakim biegły musiał zapoznać się z aktami celem wydania opinii, nie sposób przyjąć, iż biegły poświęcił na zapoznanie się z nimi aż 10 godzin. W ocenie skarżącego wystarczającą do wykonania powyższego zadania była 1 godzina pracy. Żalący zakwestionował też konieczność 80 godzinnej pracy badawczej i w sumie łącznie 90 godzinny czas na sporządzenie opinii. Wskazał, iż przyjcie takiego założenia oznaczałoby, że biegły musiałby poświęcić na sporządzenie opinii ponad 2,5 tygodnia pełnoetatowej pracy, co wydaje się być nierealne przy założeniu, iż biegły pracuje na cały etat na stanowisku kierownika w Inspekcji(...)Ruchu Drogowego, musi mieć czas na życie prywatne i sen a wydana opinia ma tylko 17 stron. Ponadto przyjęcie 90 godzinnej pracy biegłego oznaczałoby, że przeliczenie 1 dnia pracy powodów zajęło biegłemu ponad godzinę pracy, co także jest nierealne. W ocenie skarżącego wydana opinia nie spełnia też wymagań rzetelności i fachowości,
Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku biegłego o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy w oparciu o przepisyart.89 ust.1-3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jednolity Dz. U. z 2010 roku, nr 90, poz.594), § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. 2013 poz. 518), oraz przepisy ustawy budżetowej, prawidłowo oszacował wysokość wynagrodzenia należnego biegłemu.
Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu brak jakichkolwiek podstaw do odmowy wypłaty wynagrodzenia za sporządzanie opinii pisemnej w sprawie, w zakreślonym przez Sąd wymiarze.
BiegłaM. B.sporządziła wskazaną opinię zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego przy uwzględnieniu określonych przez Sąd kryteriów i w wyznaczonym terminie. Biegły poświęcił na wydanie opinii łącznie 90 godzin pracy. W ocenie Sądu Okręgowego celowość zapłaty za wykonaną pracę biegłego w tym zakresie nie może być kwestionowana. Bezwzględnie bowiem biegłemu powołanemu przez sąd przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez niego wydatków niezbędnych do wydania opinii. Sąd Okręgowy zgodził się zaś z oceną Sądu Rejonowego, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału, powyższy nakład pracy na sporządzenie wydanej opinii był usprawiedliwiony jej okolicznościami. Natomiast fakt, iż skarżący ocenia odmiennie niż Sąd nakład pracy biegłego i czas niezbędny na jej sporządzenie, nie może stanowić podstawy do zupełnego pozbawienia biegłego wynagrodzenia za wykonana pracę. Tego bowiem de facto domaga się w zażaleniu skarżący.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje twierdzenie strony pozwanej, iż wydana opinia nie spełnia wymogów fachowości, jest merytorycznie błędna, sprzeczna z wiedzą powszechną, a co za tym idzie jest nie tylko niewiarygodna lecz wadliwa.
Fakt kwestionowania opinii przez strony, w świetle obowiązujących przepisów prawa - rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym - nie stanowi bowiem przesłanki usprawiedliwiającej pozbawienie biegłego, choćby w części wynagrodzenia za pracą wykonaną na „zlecenie” Sądu. Przepisy te określając prawo biegłego do wynagrodzenia za wykonaną przez niego, na zlecenie sądu, pracę nie uzależniają możności przyznania biegłemu wynagrodzenia od uznania sporządzonej przez biegłego opinii za prawidłową. Przyznanie biegłemu wynagrodzenia uzależnione jest, w świetle tych przepisów, jedynie od skorzystania z usług biegłego, zaś biegły ze swojej strony winien sporządzić opinię na okoliczności zgodne z tezą określoną w postanowieniu Sądu, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie.
Wniesione zażalenie, nie mogło więc przynieść spodziewanego przez stronę skarżącą skutku procesowego.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy z mocyart. 385 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpcorzekł, jak w sentencji.
Przewodnicząca: Sędziowie:
Z./ Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron oraz biegłemu.
| 50
|
15/251000/0003521/Pz
|
Sąd Okręgowy w Łodzi
|
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 288",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 288 k. p. c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398",
"art": "art. 89;art. 89 ust. 1;art. 89 ust. 2;art. 89 ust. 3",
"isap_id": "WDU20051671398",
"text": "art.89 ust.1-3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych",
"title": "Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 288; art. 385; art. 397; art. 397 § 2)",
"Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 - art. 89; art. 89 ust. 1; art. 89 ust. 2; art. 89 ust. 3)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152510000001503_III_Ca_001433_2014_Uz_2015-02-09_001
|
III Ca 1433/14
| 2015-02-09T00:00:00
| 2015-06-25T18:15:03
| 2017-06-07T18:49:20
|
15251000
|
1503
|
DECISION
|
Sygnatura akt III Ca 1433/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Łodzi Wydział III Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Bogdan Jachowicz Sędziowie: SO Wojciech Borten SO Radosław Olewczyński Protokolant: Monika Bura po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z wniosku A. Z. z udziałem M. Z. o podział majątku wspólnego na skutek apelacji wnioskodawcy i uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolNmbr="001433" xVolType="15/251000/0001503/Ca" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xFlag="published" xEditorFullName="Sabina Szwed" xPublisher="sabina.szwed" xEditor="sabina.szwed" xToPage="1" xLang="PL" xYear="2014" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Sabina Szwed">
<xName>Postanowienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygnatura akt III Ca 1433/14</xText>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText xALIGNx="right">Dnia 9 lutego 2015 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Łodzi Wydział III Cywilny Odwoławczy</xText>
<xText>w następującym składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: <xBx>SSO Bogdan Jachowicz</xBx></xText>
<xText>Sędziowie: <xBx>SO Wojciech Borten</xBx></xText>
<xText><xBx>SO Radosław Olewczyński </xBx></xText>
<xText>Protokolant: Monika Bura</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. w Łodzi</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z wniosku <xBx><xAnon>A. Z.</xAnon></xBx></xText>
<xText>z udziałem <xBx><xAnon>M. Z.</xAnon></xBx></xText>
<xText>o podział majątku wspólnego</xText>
<xText>na skutek apelacji wnioskodawcy i uczestniczki</xText>
<xText>od postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 2 czerwca 2014r. sygn. akt II Ns 1536/11</xText>
<xText><xBx>postanawia:</xBx></xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xBx>oddalić obie apelacje; </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xBx>ustalić, iż każdy z uczestników ponosi koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie. </xBx></xText>
</xUnit>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Bogdan Jachowicz
| null |
[
"Wojciech Borten",
"Bogdan Jachowicz",
"Radosław Olewczyński"
] |
[
"art. 31 k.r.i.o."
] |
Sabina Szwed
|
Monika Bura
|
Sabina Szwed
|
[
"Podział Majątku Wspólnego"
] | 1
|
Sygnatura akt III Ca 1433/14
POSTANOWIENIE
Dnia 9 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Łodzi Wydział III Cywilny Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Bogdan Jachowicz
Sędziowie:SO Wojciech Borten
SO Radosław Olewczyński
Protokolant: Monika Bura
po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z wnioskuA. Z.
z udziałemM. Z.
o podział majątku wspólnego
na skutek apelacji wnioskodawcy i uczestniczki
od postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 2 czerwca 2014r. sygn. akt II Ns 1536/11
postanawia:
1
oddalić obie apelacje;
2
ustalić, iż każdy z uczestników ponosi koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie.
| 1,433
|
15/251000/0001503/Ca
|
Sąd Okręgowy w Łodzi
|
III Wydział Cywilny Odwoławczy
|
[] | null | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152020000002021_IV_U_000390_2014_Uz_2015-02-25_001
|
IV U 390/14
| 2015-02-25T00:00:00
| 2015-05-04T18:15:04
| 2024-03-27T05:06:14
|
15202000
|
2021
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt IV U 390/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2015 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Jacek Liszka Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Houda po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 26 lutego 2014 roku nr (...) w sprawie A. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Od
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolType="15/202000/0002021/U" xVolNmbr="000390" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xEditorFullName="Patrycja Czarnik" xFlag="published" xPublisher="ptruchan" xToPage="4" xEditor="pczarnik" xYear="2014" xLang="PL" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Paulina Truchan">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt IV U 390/14</xText>
<xUnit xBold="true" xType="part" xIsTitle="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 25 lutego 2015 roku</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSR del. Jacek Liszka</xText>
<xText>Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Houda</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 roku w Tarnowie na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z odwołania <xAnon>A. K.</xAnon></xText>
<xText>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon></xText>
<xText>z dnia 26 lutego 2014 roku nr <xAnon> (...)</xAnon></xText>
<xText>w sprawie <xAnon>A. K.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon></xText>
<xText>przy udziale zainteresowanego <xAnon>P. Ł.</xAnon></xText>
<xText>o rentę rodzinną</xText>
<xText>zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującej się <xAnon>A. K.</xAnon> rentę rodzinną począwszy od dnia 26 listopada 2013 roku na okres trzech lat.</xText>
<xText>Sygn. akt IV U 390/14</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xType="part" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>wyroku z dnia 25 lutego 2015 roku</xBx></xText>
<xText><xBx>Decyzją z dnia 26 lutego 2014 r. </xBx>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon> odmówił <xAnon>A. K.</xAnon> prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu <xAnon>M. Ł.</xAnon> wskazując, iż orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 20.02.2014 r. ubezpieczona nie została uznana za niezdolną do pracy w związku z czym brak jest podstaw do wypłaty renty rodzinnej.</xText>
<xText><xBx>Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie wniosła <xAnon>A. K.</xAnon></xBx>, domagając się ponownego zbadania sprawy i zmiany decyzji ZUS poprzez przyznanie prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu.</xText>
<xText><xBx>W odpowiedzi na odwołanieorgan rentowy</xBx> wnosił o jego oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i wskazując, iż w oparciu o aktualne badania, brak podstaw do uznania ubezpieczonej za niezdolną do pracy i w oparciu o art. 70 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zasadnie odmówiono jej prawa do renty rodzinnej.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText><xAnon>A. K.</xAnon> <xAnon>urodzona w dniu (...)</xAnon>, pracowała zgodnie z wyuczonym zawodem jako kaletnik. Ubezpieczona od dnia 23.02.1996 r. pobierała rentę według II grupy inwalidzkiej, potem rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wypłacaną do dnia 31.05.2002 r. Następnie w okresie od 1.06.2002 r. do 30.04.2007 r. pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.</xText>
<xText>Dowód: akta ZUS</xText>
<xText>W dniu 26.11.2013 r. ubezpieczona złożyła wniosek o ustalenie prawa do renty rodzinnej po zmarłym w dniu <xAnon>(...)</xAnon> mężu <xAnon>M. Ł.</xAnon>.</xText>
<xText>W okresie od 3.07.1995 r. do 31.05.2013 r. oraz ponownie od 1.09.2014 roku renta rodzinna wypłacana była na rzecz syna odwołującej, zainteresowanego w sprawie <xAnon>P. Ł.</xAnon> <xAnon>urodzonego w dniu (...)</xAnon></xText>
<xText>Zarówno orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 30.01.2014 r. jak i orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia 20.02.2014 r. ustalono, że odwołująca się nie jest niezdolna do pracy.</xText>
<xText>Wobec powyższego, decyzją z dnia 26.02.2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił odwołującej się prawa do renty rodzinnej.</xText>
<xText>Od powyższej decyzji ubezpieczona złożyła odwołanie.</xText>
<xText>Dowód: akta ZUS</xText>
<xText>W toku niniejszego postępowania sądowego u odwołującej się stwierdzono:</xText>
<xText>- zespół nakładania: reumatoidalne zapalenie stawów + zespół Sjogrena,</xText>
<xText>- skoliozę kręgosłupa piersiowo – lędźwiowego,</xText>
<xText>- dyskopatię L4/L5,</xText>
<xText>- niedobór witaminy D3,</xText>
<xText>- stan po operacji usunięcia kamienia moczowodowego nerki lewej,</xText>
<xText>- padaczkę.</xText>
<xText>Opiniowana jest aktualnie częściowo niezdolna do pracy od dnia 26.11.2013r. przez okres 3 lat. W tym czasie rozpoznano i wdrożono leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów. Przeciwwskazane jest dźwiganie ciężarów, praca wymagająca dużego wysiłku fizycznego.</xText>
<xText>Odwołująca była ostatnio hospitalizowana z uwagi na rozpoznany zespół nakładania (reumatoidalne zapalenie stawów i zespół Sjogrena) oraz obserwację w kierunku kolagenozy. Zwiększono wówczas dawki leków podstawowych MTX i Metypredu. Ustabilizowano proces zapalny, pozostał jednak dodatni wynik badania serologicznego. Badana kontynuuje przepisane leczenie, stosowane są agresywne leki, które nie pozostają bez niekorzystnych działań ubocznych. Mogą one powodować okresy osłabienia, obniżonej odporności, mogą nadal występować bóle stawowe. Rozpoznana padaczka stanowi również ograniczenie w zatrudnieniu.</xText>
<xText>Dowód: - opinia sądowo – lekarska z dnia 24.06.2014 r. – k. 16–18,</xText>
<xText>- opinia uzupełniająca z dnia 12.08.2014 r. – k. 26,</xText>
<xText>- opinia uzupełniająca z dnia 23.10.2014 r. – k. 40,</xText>
<xText>- dokumentacja lekarska – akta ZUS.</xText>
<xText>Sąd, ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, podzielił wnioski płynące z opinii biegłych z zakresu neurologii i reumatologii uznając, iż zawierają one kompleksową i wyczerpującą ocenę stanu zdrowia odwołującej się, a nadto uwzględniają wpływ wszystkich rozpoznanych u niej schorzeń na jej zdolność do pracy. Sąd uznał, iż charakterystyka schorzeń została przez biegłych oceniona prawidłowo z punktu widzenia zasad logiki, przy wykorzystaniu wiedzy specjalistycznej, popartej doświadczeniem zawodowym. Zważyć przy tym należy, iż opinie zostały wydana przez biegłych sądowych o specjalnościach adekwatnych do schorzeń zdiagnozowanych u opiniowanej, zaś opiniujący swe ustalenia i wnioski wywiedli po szczegółowej analizie całości dokumentacji medycznej złożonej w aktach sprawy.</xText>
<xText>Opinie biegłych spełniły nadto wymogi przewidziane dla tego rodzaju środków dowodowych określone w <xLexLink xArt="art. 278" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 278 kpc</xLexLink>. i <xLexLink xArt="art. 285" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 285 kpc</xLexLink>., zaś w toku postępowania nie ujawniły się żadne okoliczności, które mogłyby podważać zaufanie do wiedzy czy bezstronności biegłych. Ponadto żadna ze stron postępowania nie wniosła do nich zastrzeżeń.</xText>
<xText>Dowody z dokumentów zalegających w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności, a ponadto nie były kwestionowane przez strony postępowania.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Na podstawie <xLexLink xArt="art. 67;art. 67 ust. 1;art. 67 ust. 1 pkt. 3" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (tekst jedn. Dz.U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zmianami) do renty rodzinnej uprawniony jest małżonek (wdowa, wdowiec) osoby zmarłej. Przesłanki konieczne do uzyskania prawa do powyższego świadczenia statuuje art. 70 ustawy. Wedle jego treści wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:</xText>
<xText>1)w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo</xText>
<xText>2) wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej (art. 70 ust. 1).</xText>
<xText>Prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 (art. 70 ust. 2).</xText>
<xText>Niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (art. 12 ust. 1 powyższej ustawy). Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (art.12 ust.2), zaś częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji ( art. 12 ust. 3).</xText>
<xText>W niniejszej sprawie sporną stała się przesłanka nabycia prawa do renty rodzinnej z art. 70 ust. 2. Zatem badana była kwestia czy ubezpieczona jest niezdolna do pracy, a owa niezdolność powstała w ciągu 5 lat od zaprzestania wychowywania syna <xAnon>P. Ł.</xAnon> <xAnon>urodzonego w dniu (...)</xAnon>, który stał się pełnoletni w dniu <xAnon>(...)</xAnon> r. i był i jest aktualnie uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Dla rozstrzygnięcia, czy w przypadku ubezpieczonej mamy do czynienia z niezdolnością do pracy koniecznym stało się zasięgnięcie opinii biegłych specjalistów z zakresu dziedzin medycyny związanych z jej dolegliwościami – neurologii i reumatologii.</xText>
<xText>Na podstawie opinii wymienionych wyżej specjalistów Sąd orzekł, iż zdiagnozowane schorzenia czynią ubezpieczoną częściowo, okresowo niezdolną do pracy, na okres trzech lat od dnia 26.11.2013 r. Ubezpieczona cierpi na szereg schorzeń takich jak: zespół nakładania: reumatoidalne zapalenie stawów + zespół Sjogrena, skoliozę kręgosłupa piersiowo – lędźwiowego, dyskopatię L4/L5, niedobór witaminy D3, stan po operacji usunięcia kamienia moczowodowego nerki lewej, padaczkę.</xText>
<xText>Odwołująca była ostatnio hospitalizowana z uwagi na rozpoznany zespół nakładania (reumatoidalne zapalenie stawów i zespół Sjogrena) oraz obserwację w kierunku kolagenozy. Zwiększono wówczas dawki leków podstawowych MTX i Metypredu. Ustabilizowano proces zapalny, pozostał jednak dodatni wynik badania serologicznego. Badana kontynuuje przepisane leczenie, stosowane są agresywne leki, które nie pozostają bez niekorzystnych działań ubocznych. Mogą one powodować okresy osłabienia, obniżonej odporności, mogą nadal występować bóle stawowe. Rozpoznana padaczka stanowi również ograniczenie w zatrudnieniu.</xText>
<xText>Opiniowana jest aktualnie częściowo niezdolna do pracy od dnia 26.11.2013r. przez okres 3 lat. Zatem owa niezdolność powstała w ciągu 5 lat od zaprzestania wychowywania syna <xAnon>P. Ł.</xAnon> (z dniem ukończenia przez niego 18 lat, tj. <xAnon>(...)</xAnon>Reasumując, zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdza, iż odwołująca się spełnia ustawowe przesłanki do przyznania jej renty rodzinnej po zmarłym mężu.</xText>
<xText>Z uwagi na powyższe, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję poprzez przyznanie odwołującej się renty rodzinnej od dnia 26.11.2013 r. na okres trzech lat na podstawie powołanych przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx>§2 k.p.c.</xLexLink></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Jacek Liszka
| null |
[
"Jacek Liszka"
] |
[
"art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu \tUbezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zmianami)"
] |
Paulina Truchan
|
st. sekr. sądowy Małgorzata Houda
|
Patrycja Czarnik
|
[
"Renta Rodzinna"
] | 4
|
Sygn. akt IV U 390/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2015 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSR del. Jacek Liszka
Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Houda
po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaA. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 26 lutego 2014 roku nr(...)
w sprawieA. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
przy udziale zainteresowanegoP. Ł.
o rentę rodzinną
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującej sięA. K.rentę rodzinną począwszy od dnia 26 listopada 2013 roku na okres trzech lat.
Sygn. akt IV U 390/14
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 25 lutego 2015 roku
Decyzją z dnia 26 lutego 2014 r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłA. K.prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężuM. Ł.wskazując, iż orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 20.02.2014 r. ubezpieczona nie została uznana za niezdolną do pracy w związku z czym brak jest podstaw do wypłaty renty rodzinnej.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie wniosłaA. K., domagając się ponownego zbadania sprawy i zmiany decyzji ZUS poprzez przyznanie prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu.
W odpowiedzi na odwołanieorgan rentowywnosił o jego oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i wskazując, iż w oparciu o aktualne badania, brak podstaw do uznania ubezpieczonej za niezdolną do pracy i w oparciu o art. 70 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zasadnie odmówiono jej prawa do renty rodzinnej.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
A. K.urodzona w dniu (...), pracowała zgodnie z wyuczonym zawodem jako kaletnik. Ubezpieczona od dnia 23.02.1996 r. pobierała rentę według II grupy inwalidzkiej, potem rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wypłacaną do dnia 31.05.2002 r. Następnie w okresie od 1.06.2002 r. do 30.04.2007 r. pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Dowód: akta ZUS
W dniu 26.11.2013 r. ubezpieczona złożyła wniosek o ustalenie prawa do renty rodzinnej po zmarłym w dniu(...)mężuM. Ł..
W okresie od 3.07.1995 r. do 31.05.2013 r. oraz ponownie od 1.09.2014 roku renta rodzinna wypłacana była na rzecz syna odwołującej, zainteresowanego w sprawieP. Ł.urodzonego w dniu (...)
Zarówno orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 30.01.2014 r. jak i orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia 20.02.2014 r. ustalono, że odwołująca się nie jest niezdolna do pracy.
Wobec powyższego, decyzją z dnia 26.02.2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił odwołującej się prawa do renty rodzinnej.
Od powyższej decyzji ubezpieczona złożyła odwołanie.
Dowód: akta ZUS
W toku niniejszego postępowania sądowego u odwołującej się stwierdzono:
- zespół nakładania: reumatoidalne zapalenie stawów + zespół Sjogrena,
- skoliozę kręgosłupa piersiowo – lędźwiowego,
- dyskopatię L4/L5,
- niedobór witaminy D3,
- stan po operacji usunięcia kamienia moczowodowego nerki lewej,
- padaczkę.
Opiniowana jest aktualnie częściowo niezdolna do pracy od dnia 26.11.2013r. przez okres 3 lat. W tym czasie rozpoznano i wdrożono leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów. Przeciwwskazane jest dźwiganie ciężarów, praca wymagająca dużego wysiłku fizycznego.
Odwołująca była ostatnio hospitalizowana z uwagi na rozpoznany zespół nakładania (reumatoidalne zapalenie stawów i zespół Sjogrena) oraz obserwację w kierunku kolagenozy. Zwiększono wówczas dawki leków podstawowych MTX i Metypredu. Ustabilizowano proces zapalny, pozostał jednak dodatni wynik badania serologicznego. Badana kontynuuje przepisane leczenie, stosowane są agresywne leki, które nie pozostają bez niekorzystnych działań ubocznych. Mogą one powodować okresy osłabienia, obniżonej odporności, mogą nadal występować bóle stawowe. Rozpoznana padaczka stanowi również ograniczenie w zatrudnieniu.
Dowód: - opinia sądowo – lekarska z dnia 24.06.2014 r. – k. 16–18,
- opinia uzupełniająca z dnia 12.08.2014 r. – k. 26,
- opinia uzupełniająca z dnia 23.10.2014 r. – k. 40,
- dokumentacja lekarska – akta ZUS.
Sąd, ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, podzielił wnioski płynące z opinii biegłych z zakresu neurologii i reumatologii uznając, iż zawierają one kompleksową i wyczerpującą ocenę stanu zdrowia odwołującej się, a nadto uwzględniają wpływ wszystkich rozpoznanych u niej schorzeń na jej zdolność do pracy. Sąd uznał, iż charakterystyka schorzeń została przez biegłych oceniona prawidłowo z punktu widzenia zasad logiki, przy wykorzystaniu wiedzy specjalistycznej, popartej doświadczeniem zawodowym. Zważyć przy tym należy, iż opinie zostały wydana przez biegłych sądowych o specjalnościach adekwatnych do schorzeń zdiagnozowanych u opiniowanej, zaś opiniujący swe ustalenia i wnioski wywiedli po szczegółowej analizie całości dokumentacji medycznej złożonej w aktach sprawy.
Opinie biegłych spełniły nadto wymogi przewidziane dla tego rodzaju środków dowodowych określone wart. 278 kpc. iart. 285 kpc., zaś w toku postępowania nie ujawniły się żadne okoliczności, które mogłyby podważać zaufanie do wiedzy czy bezstronności biegłych. Ponadto żadna ze stron postępowania nie wniosła do nich zastrzeżeń.
Dowody z dokumentów zalegających w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności, a ponadto nie były kwestionowane przez strony postępowania.
Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawieart. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz.U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zmianami) do renty rodzinnej uprawniony jest małżonek (wdowa, wdowiec) osoby zmarłej. Przesłanki konieczne do uzyskania prawa do powyższego świadczenia statuuje art. 70 ustawy. Wedle jego treści wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1)w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo
2) wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej (art. 70 ust. 1).
Prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 (art. 70 ust. 2).
Niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (art. 12 ust. 1 powyższej ustawy). Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (art.12 ust.2), zaś częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji ( art. 12 ust. 3).
W niniejszej sprawie sporną stała się przesłanka nabycia prawa do renty rodzinnej z art. 70 ust. 2. Zatem badana była kwestia czy ubezpieczona jest niezdolna do pracy, a owa niezdolność powstała w ciągu 5 lat od zaprzestania wychowywania synaP. Ł.urodzonego w dniu (...), który stał się pełnoletni w dniu(...)r. i był i jest aktualnie uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Dla rozstrzygnięcia, czy w przypadku ubezpieczonej mamy do czynienia z niezdolnością do pracy koniecznym stało się zasięgnięcie opinii biegłych specjalistów z zakresu dziedzin medycyny związanych z jej dolegliwościami – neurologii i reumatologii.
Na podstawie opinii wymienionych wyżej specjalistów Sąd orzekł, iż zdiagnozowane schorzenia czynią ubezpieczoną częściowo, okresowo niezdolną do pracy, na okres trzech lat od dnia 26.11.2013 r. Ubezpieczona cierpi na szereg schorzeń takich jak: zespół nakładania: reumatoidalne zapalenie stawów + zespół Sjogrena, skoliozę kręgosłupa piersiowo – lędźwiowego, dyskopatię L4/L5, niedobór witaminy D3, stan po operacji usunięcia kamienia moczowodowego nerki lewej, padaczkę.
Odwołująca była ostatnio hospitalizowana z uwagi na rozpoznany zespół nakładania (reumatoidalne zapalenie stawów i zespół Sjogrena) oraz obserwację w kierunku kolagenozy. Zwiększono wówczas dawki leków podstawowych MTX i Metypredu. Ustabilizowano proces zapalny, pozostał jednak dodatni wynik badania serologicznego. Badana kontynuuje przepisane leczenie, stosowane są agresywne leki, które nie pozostają bez niekorzystnych działań ubocznych. Mogą one powodować okresy osłabienia, obniżonej odporności, mogą nadal występować bóle stawowe. Rozpoznana padaczka stanowi również ograniczenie w zatrudnieniu.
Opiniowana jest aktualnie częściowo niezdolna do pracy od dnia 26.11.2013r. przez okres 3 lat. Zatem owa niezdolność powstała w ciągu 5 lat od zaprzestania wychowywania synaP. Ł.(z dniem ukończenia przez niego 18 lat, tj.(...)Reasumując, zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdza, iż odwołująca się spełnia ustawowe przesłanki do przyznania jej renty rodzinnej po zmarłym mężu.
Z uwagi na powyższe, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję poprzez przyznanie odwołującej się renty rodzinnej od dnia 26.11.2013 r. na okres trzech lat na podstawie powołanych przepisówustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychiart. 47714§2 k.p.c.
| 390
|
15/202000/0002021/U
|
Sąd Okręgowy w Tarnowie
|
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 278",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 278 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118",
"art": "art. 67;art. 67 ust. 1;art. 67 ust. 1 pkt. 3",
"isap_id": "WDU19981621118",
"text": "art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 278; art. 285; art. 477(14); art. 477(14) § 2)",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 67; art. 67 ust. 1; art. 67 ust. 1 pkt. 3)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151030000000503_I_Ca_000281_2014_Uz_2015-04-09_001
|
I Ca 281/14
| 2015-04-09T00:00:00
| 2015-07-15T18:15:03
| 2017-05-01T20:26:18
|
15103000
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I Ca 281/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 kwietnia 2015 roku Sąd Okręgowy we Włocławku Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący : SSO Maria Woźniak Sędziowie : SSO Mariusz Nazdrowicz (spraw.) SSO Lucyna Samolińska Protokolant : sekr. sąd. Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2015 roku we Włocławku na rozprawie sprawy z powództwa C. K. przeciwko E. G. i A. K. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 8 maja 20
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Wiesława Wiwatowska" xVersion="1.0" xYear="2014" xLang="PL" xToPage="6" xEditor="kowalskaR" xPublisher="WiwatowskaW" xEditorFullName="Renata Kowalska" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/103000/0000503/Ca" xVolNmbr="000281">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>
<xUx>Sygn. akt I Ca 281/14</xUx>
</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia 9 kwietnia 2015 roku</xText>
<xText>Sąd Okręgowy we Włocławku Wydział I Cywilny</xText>
<xText>w składzie :</xText>
<xText>Przewodniczący : SSO Maria Woźniak</xText>
<xText>Sędziowie : SSO Mariusz Nazdrowicz (spraw.)</xText>
<xText>SSO Lucyna Samolińska</xText>
<xText>Protokolant : sekr. sąd. Katarzyna Domańska</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2015 roku we Włocławku</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>C. K.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>E. G.</xAnon> i <xAnon>A. K.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 8 maja 2014 roku, sygnatura akt I C 2464/13</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>odrzuca apelację w części dotyczącej ustanowienia służebności drogi koniecznej;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>oddala apelację w pozostałej części;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>zasądza od powódki <xAnon>C. K.</xAnon> solidarnie na rzecz pozwanych <xAnon>E. G.</xAnon> i <xAnon>A. K.</xAnon> kwotę 600 ( sześćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję.</xText>
</xUnit>
<xText>SSO M.Nazdrowicz SSO M. Woźniak SSO L. Samolińska
</xText>
<xText>Sygn. akt : I Ca 281/14</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Wyrokiem z dnia 8 maja 2014 r. Sąd Rejonowy we Włocławku oddalił powództwo <xAnon>C. K.</xAnon> o zapłatę przez <xAnon>E. G.</xAnon> i <xAnon>A. K.</xAnon> wynagrodzenia za korzystanie przez pozwane z nieruchomości powódki oraz zasądził od strony powodowej solidarnie na rzecz pozwanych kwotę 1217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i ich ocena prawna :</xText>
<xText>
<xAnon>C. K.</xAnon> jest właścicielką nieruchomości położonej we <xAnon>W.</xAnon> przy ul. <xAnon> (...)</xAnon><xAnon>(...)</xAnon>, posiadającej urządzoną w Sądzie Rejonowym we Włocławku <xAnon>księgę wieczystą (...)</xAnon>. Współwłaścicielami (po ½ części) sąsiadującej nieruchomości (położonej we <xAnon>W.</xAnon>, ul. <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>(...)</xAnon>, objętej <xAnon>księgą wieczystą (...)</xAnon>) są <xAnon>E. G.</xAnon> i <xAnon>A. K.</xAnon>. Aktem notarialnym z dnia 19 kwietnia 1995 r. powódka dokonała nieodpłatnego obciążenia należącej do niej nieruchomości na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości przy <xAnon> (...)</xAnon><xAnon>(...)</xAnon> służebnością gruntową, polegającą na prawie przejazdu i przechodu i jednocześnie przyjęła na siebie zobowiązanie wybudowania bramy wjazdowej, za pomocą której służebność maiłaby być wykonywana. Pozwane w oparciu o stosowne postanowienia wspomnianego aktu notarialnego korzystają z nieruchomości obciążonej. Służebność nie została ujawniona w księdze wieczystej. <xAnon>C. K.</xAnon> nigdy wcześniej nie występowała przeciwko właścicielom nieruchomości władnącej o zapłatę wynagrodzenia za wykonywanie obciążającego ją prawa.</xText>
<xText>W świetle powyższych ustaleń Sąd I instancji uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na zasadność podniesionego zarzutu przedawnienia. Zastosowanie miał tu jego termin określony w <xLexLink xArt="art. 118" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 118 kc</xLexLink>, którego początek należało liczyć od chwili zawarcia umowy o ustanowienie służebności tj. 19 kwietnia 1995 r. Pozew wpłynął po 8 latach od upływu wskazanego terminu, a nie doszło do jego przerwania czy zawieszenia. Pozwane na podstawie <xLexLink xArt="art. 117;art. 117 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 117 § 2 kc</xLexLink> skutecznie uchyliły się od zaspokojenia roszczenia.</xText>
<xText>Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy (wskutek zaniechania rozpoznania jej pisma procesowego z 3 marca 2014 r.), sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego (poprzez przyjęcie, że powódka ustanowiła nieodpłatną służebność gruntową o treści ustalonej przez Sąd meriti), obrazę przepisu <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 kpc</xLexLink> wskutek oddalenia zgłoszonych wniosków dowodowych oraz naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie <xLexLink xArt="art. 120;art. 120 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 120 § 1 kc</xLexLink> wobec uznania wymagalności roszczenia z chwilą zawarcia przedmiotowej umowy. Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włocławku oraz zasądzenie na jej rzecz solidarnie od pozwanych kosztów procesu za obie instancje.</xText>
<xText>Pozwane wniosły o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu za drugą instancję.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>
<xUx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xUx>
</xBx></xText>
<xText>Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, a w części podlegała odrzuceniu, aczkolwiek niektórym argumentom zawartym w jej uzasadnieniu nie sposób odmówić słuszności.</xText>
<xText>Sąd I instancji dokonał enigmatycznych ustaleń faktycznych, które nie były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Skutkowało to koniecznością kompleksowego ustalenia faktów przez Sąd odwoławczy.</xText>
<xText>Pierwotnym właścicielem nieruchomości położonej we <xAnon>W.</xAnon> ul <xAnon> (...)</xAnon><xAnon>(...)</xAnon> i posiadającej urządzoną w Sądzie Rejonowym we Włocławku <xAnon>księgę wieczystą (...)</xAnon> był <xAnon>A. S.</xAnon>, od którego kupiła ją (umową zawartą w formie aktu notarialnego sporządzonego w dniu 19 kwietnia 1995 r. we <xAnon>W.</xAnon> przed notariuszem <xAnon>I. W.</xAnon> za numerem Repertorium A Nr <xAnon>(...)</xAnon>) powódka <xAnon>C. K.</xAnon>. Z kolei jednym z poprzednich współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej położonej we <xAnon>W.</xAnon> przy ul. <xAnon> (...)</xAnon> 22 b (objętej <xAnon>księgą wieczystą (...)</xAnon>) był <xAnon>D.</xAnon> vel <xAnon>T. S.</xAnon> (brat <xAnon>A. S.</xAnon>), którego córkami są pozwane.</xText>
<xText>(bezsporne)</xText>
<xText><xAnon> (...)</xAnon> te bezpośrednio ze sobą sąsiadują. Nieruchomość stanowiąca obecnie własność <xAnon>E. G.</xAnon> i <xAnon>A. K.</xAnon> na całej swojej długości ( przylegającej do ulicy <xAnon> (...)</xAnon> ) zabudowana jest budynkiem mieszkalnym. Prowadzi do niego wejście umożliwiające dostanie się mieszkańcom do środka. Aby dojechać do tej nieruchomości (na której z tyłu znajdują się min. garaże) niezbędne jest korzystanie z nieruchomości sąsiedniej tj. będącej własnością powódki.</xText>
<xText>(bezsporne)</xText>
<xText>Nabywając wspomnianym aktem notarialnym nieruchomość przy ul. <xAnon> (...)</xAnon>
<xAnon>(...)</xAnon>
<xAnon>C. K.</xAnon> zobowiązała się po wzniesieniu budynku na nabytej nieruchomości „do postawienia bramy wjazdowej tak aby właściciele sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. <xAnon> (...)</xAnon> pod numerem <xAnon>(...)</xAnon> mieli swobodny dostęp i dojazd do swojej nieruchomości przez tę bramę”</xText>
<xText>(dowód : § 7 aktu notarialnego z 19.04.1995 r., k. 28).</xText>
<xText>Pozwane zamieszkiwały na swojej działce jeszcze zanim powódka kupiła sąsiednią nieruchomość.</xText>
<xText>(bezsporne)</xText>
<xText>Powyższe okoliczności były bezsporne i znajdowały odzwierciedlenie zarówno w dokumentach załączonych do sprawy (w tym operatu szacunkowego <xAnon>J. L.</xAnon> z 29.07.2013 r. jak i w zgromadzonych we wskazanych księgach wieczystych).</xText>
<xText>Rozważania zasadności zarzutów apelacyjnych należy rozpocząć od idącego najdalej nierozpoznania istoty sprawy.</xText>
<xText>Skarżąca trafnie wskazuje, że Sąd powinien rozpoznać sprawę w granicach zgłoszonych żądań (roszczeń). Pierwotnie zgłoszone roszczenie (w pozwie z 19.09.2013 r.) zostało zmodyfikowane w piśmie procesowym z 3 marca 2014 r. (k.75-78). Apelująca domagała się w nim zapłaty 33.000 zł (w miejsce dotychczasowej kwoty 7200 zł) oraz wniosła o ustanowienie (za wynagrodzeniem w kwocie 300 zł miesięcznie) na jej nieruchomości służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości przy ul. <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>(...)</xAnon>. To drugie żądanie musi budzić ogromne zdziwienie w sytuacji, gdy pismo było sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, a ustanowienie służebności drogi koniecznej rozpatrywane jest w postępowaniu nieprocesowym (<xLexLink xArt="art. 626;art. 626 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 626 § 1 kpc</xLexLink>). Tym niemiej nie zmienia to faktu, że zostało ono poddane Sądowi pod osąd. Zarówno z treści wyroku z 8 maja 2014 r. jak i uzasadnienia wynika, że Sąd w ogóle nie dostrzegł przedmiotowej zmiany powództwa i, że zawarte w nim rozstrzygnięcie odnosi się wyłącznie do żądania pierwotnie zgłoszonego w pozwie. Nie oznacza to jednak, że doszło do nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 4" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 § 4 kpc</xLexLink>. W sytuacji gdy nie doszło do orzeczenia o wszystkich żądaniach pozwu strona może – zgodnie z <xLexLink xArt="art. 351;art. 351 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 351 § 1 kpc</xLexLink> – złożyć wniosek o uzupełnienie orzeczenia. Jeżeli natomiast wnosi środek odwoławczy dotyczący przedmiotu nieobjętego rozstrzygnięciem w sentencji orzeczenia, to środek ten podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny z powodu braku substratu zaskarżenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2014 r. V CZ 39/14 nie publ., LEX nr 1504593). Apelację w części dotyczącej ustanowienia służebności drogi koniecznej należało więc odrzucić na podstawie <xLexLink xArt="art. 373" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 373 kpc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 370" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 370 kpc</xLexLink>.</xText>
<xText>Konsekwencją zaistniałej sytuacji będzie obowiązek Sądu a quo nadania przedmiotowemu żądaniu procesowego biegu i jego merytorycznego rozpoznania.</xText>
<xText>Rozpatrując ten wniosek Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności będzie musiał odpowiedzieć na pytanie, czy służebność nie jest już ustanowiona. Determinuje to zakres rozważań Sądu Okręgowego, które nie mogą wpłynąć na swobodę orzeczniczą Sądu rozstrzygającego o zasadności wspomnianego wniosku. W szczególności nie jest konieczne bliższe analizowanie, czy doszło do ustanowienia służebności aktem notarialnym z 19 kwietnia 1995 r. tym bardziej, że nie jest to niezbędne – co zostanie wyjaśnione w dalszej części rozważań do oceny zasadności apelacji.</xText>
<xText>Zgodzić się trzeba z apelującą, że przy uznaniu, iż doszło do ustanowienia nieodpłatnej służebności na rzecz pozwanych – tak jak to przyjął Sąd meriti – jakkolwiek rozważania o przedawnieniu roszczenia o wynagrodzenie za ustanowienie służebności są bezprzedmiotowe. Przy takim założeniu żadne roszczenie po stronie właściciela nieruchomości władnącej w ogóle nie powstaje i nie bardzo wiadomo, co miałoby podlegać przedawnieniu. Wszelkie uwagi o możliwości zastosowania tej instytucji prawnej są w takim układzie całkowicie niezrozumiałe.</xText>
<xText>Kwestia przedawnienia w omawianej sytuacji zaktualizuje się dopiero wówczas, gdy w umowie pominięto problem odpłatności za ustanowienie służebności. Oczywiście niezbędne jest tutaj przesądzenie, że mimo takiego pominięcia dopuszczalne jest późniejsze ustalenie i dochodzenie wynagrodzenia (odmiennie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 8 maja 2000 r. V CKN 43/00 opubl. OSNC 2000/11/206, gdzie wyraził pogląd, że ustanowienie służebności drogi koniecznej może nastąpić tylko jednocześnie z przyznaniem wynagrodzenia osobie, której nieruchomość została obciążona). Dopuszczając taką możliwość należy stanąć na ugruntowanym w doktrynie stanowisku (poza wypowiedziami przytoczonymi w odpowiedzi na pozew można tu przykładowo dodatkowo wymienić „Kodeks cywilny. Komentarz” pod red. J. Gudowskiego Tom II, LexisNexis 2013, s.104 oraz „Kodeks cywilny. Komentarz do artykułów 1-449<xSUPx>11 </xSUPx>pod red. K.Pietrzykowskiego, C.H. BECK W-wa 2008, Tom I, s.779-780), że przedawnienie należy wówczas liczyć od daty umowy. Ta chwila decyduje o wymagalności tego roszczenia. Pozwana całkowicie błędnie utożsamia ją z momentem wykonania prac umożliwiających korzystanie ze służebności, co dla wymagalności nie ma żadnego znaczenia (abstrahując już od tego, że w okolicznościach sprawy postawienie bramy wjazdowej było tylko kontynuacją dotychczasowego korzystania z nieruchomości, którą nabyła). Znaczenie ma tu bowiem jedynie prawne zagwarantowanie korzystania z nieruchomości obciążonej bez względu na to, kiedy w rzeczywistości i w drodze jakich czynności faktycznych do niego dojdzie. W świetle powyższego do przedawnienia roszczenia powódki doszłoby w terminie wskazanym przez Sąd a quo.</xText>
<xText>Gdyby nawet zaaprobować stanowisko powódki i uznać, że do ustanowienia służebności nie doszło (choćby z uwagi na brak odpowiedniej umowy między właścicielami nieruchomości pozbawionej dostępu do drogi publicznej a właścicielami nieruchomości, przez którą droga miałaby przebiegać) to i tak powództwo nie zasługiwałoby na uwzględnienie, co przesądza o bezzasadności apelacji.</xText>
<xText>Oceniając sens i znaczenie prawne zamieszczonych w § 7 aktu notarialnego z 19 kwietnia 1995 r. oświadczeń woli w pełni dopuszczalna jest interpretacja, iż w ten sposób strony sprzedaży nieruchomości zawarły umowę o świadczenie na rzecz osoby trzeciej (<xLexLink xArt="art. 393" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 393 kc</xLexLink>),gdyż spełnione są wszelkie wymogi kreujące tego rodzaju stosunek prawny.Źródłem zobowiązania wobec osoby trzeciej była umowa zastrzegającego z przyrzekającym.Celem kontrahentów było zagwarantowanie możliwości korzystania właścicielom nieruchomości sąsiedniej z nieruchomości przy ul. <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>(...)</xAnon> . U podstaw wspomnianego zastrzeżenia leżał stosunek rodzinny łączący zbywcę z rodziną zmarłego już wówczas brata ,która mieszkała w sąsiednim budynku.Rozwiązanie to zapewniało utrzymanie dotychczasowego stanu rzeczy. Umowa ta powiązana była ściśle z podstawowym stosunkiem prawnym (sprzedaży), modyfikując w ten sposób inny stosunek obligacyjny. Treść świadczenia dłużnika sprowadzała się do zezwolenia na korzystanie z nabytej nieruchomości przez właścicieli nieruchomości przy ul. <xAnon> (...)</xAnon><xAnon>(...)</xAnon> w zakresie swobodnego dostępu i dojazdu do ich nieruchomości – czyli inaczej mówiąc znoszenia wykorzystywania w określony sposób jego nieruchomości. Osoby, którym uprawnienie to zagwarantowano nie zostały wprawdzie spersonifikowane, ale ich indywidualizacja nie nastręczała żadnych trudności. Brak jakiejkolwiek wzmianki o odpłatności jednoznacznie wskazuje, że nie wchodziła ona w grę (niewykluczone, że obciążenie to zostało ujęte w cenie nabycia). Konstrukcja tej umowy sprawia, że osoby trzecie (pozwane) mają uprawnienie do żądania od powódki spełnienia świadczenia na swoją rzecz. Ta natomiast nie ma żadnych podstaw do domagania się od nich zapłaty w zamian za korzystanie z jej nieruchomości. Trzeba też zauważyć, że włączenie osoby trzeciej do stosunku prawnego nawiązanego przez wierzyciela i dłużnika nie pozbawia ich roli „gospodarzy” umowy. Tylko one mogą np. ją wypowiedzieć czy rozwiązać. Z tego punktu widzenia pisma kierowane przez powódkę do pozwanych z żądaniem zapłaty (które mogą wskazywać na wolę zerwania umowy) pozbawione są prawnej skuteczności w sensie jej wypowiedzenia . Oświadczenia w tej materii strony muszą składać sobie wzajemnie, a nie osobie trzeciej.</xText>
<xText>Niezależnie od powyższego można też utrzymywać, że strony łączy umowa użyczenia (<xLexLink xArt="art. 710" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 710 kc</xLexLink>) pasa gruntu wykorzystywanego przez pozwane jako dojście i dojazd do ich nieruchomości. Przypomnieć bowiem trzeba, że zgodnie z treścią przepisu <xLexLink xArt="art. 60" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 60 kc</xLexLink> z zastrzeżeniem przewidzianych w ustawie wyjątków wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Do zawarcia umowy może więc dojść poprzez czynności domniemane (konkludentne). Muszą one oczywiście wyrazić niewątpliwą treść oświadczenia woli.</xText>
<xText>Pozwane korzystały nieodpłatnie z nieruchomości przy ul. <xAnon> (...)</xAnon><xAnon>(...)</xAnon>jeszcze zanim nabyła ją powódka.Takie korzystanie miało również miejsce po tym czasie z tym, że od 2004 r. odbywa się przy pomocy bramy. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że chociażby z uwagi na ten bardzo długi czas trwania tej sytuacji można ją zakwalifikować jako umowę użyczenia zawartą poprzez czynności faktyczne. Naturalnie także i ten stosunek obligacyjny można rozwiązać w drodze jednostronnej czynności prawnej w postaci wypowiedzenia. Zawsze jednak jego ważność należy przeanalizować przez pryzmat <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 2 kc</xLexLink>, w myśl którego nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jak podkreślił Sąd Okręgowy we Włocławku w uzasadnieniu wyroku z 5 marca 2015 r. I Ca 287/14 nieważność ta może być spowodowana wypowiedzeniem wieloletniego bezkolizyjnego stosunku prawnego, zaspakającego żywotne interesy jednego z kontrahentów przy nieistnieniu ważnej potrzeby po stronie składającej wypowiedzenie.</xText>
<xText>Reasumując - z powyższych uwag wynika, że nawet przy przyjęciu określonych sugestii powódki i tak nie było podstaw do zasądzenia na jej rzecz odszkodowania za bezumowne korzystanie z rzeczy (taka prawna podstawa powództwa została ostatecznie wskazana w postępowaniu apelacyjnym – k. 173v). Powództwo podlegało więc oddaleniu na podstawie <xLexLink xArt="art. 224;art. 224 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 224 § 2 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 225" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 225 kc</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 230" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 230 kc</xLexLink> ,, a contrario’’.</xText>
<xText>Z poczynionych rozważań wynika również, że całkowicie zbędne było przeprowadzenie powołanych przez powódkę dowodów z przesłuchania stron i biegłego. W żaden więc sposób Sąd a quo nie naruszył dyspozycji <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 kpc</xLexLink>, gdyż Sąd musi dopuścić tylko te dowody, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.</xText>
<xText>Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy we Włocławku na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 kpc</xLexLink> oddalił apelację w pozostałej części, gdyż mimo błędnego uzasadnienia wyrok odpowiada prawu.</xText>
<xText>O kosztach procesu za drugą instancję rozstrzygnięto na podstawie <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 kpc</xLexLink>. Wobec całkowitego nieuwzględnienia środka odwoławczego strony powodowej ma ona obowiązek zwrócenia przeciwnikowi wszystkich kosztów poniesionych w postępowaniu apelacyjnym. Sprowadzają się one do wynagrodzenia reprezentującego pozwane adwokata (600 zł – <xLexLink xArt="art. 98 § 6;art. 98 § 6 pkt. 4" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 6 pkt. 4</xLexLink> w zw. z § 13 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie … - tekst jedn.: Dz. U. 2013.461 ze zm.).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Maria Woźniak
| null |
[
"Maria Woźniak",
"Mariusz Nazdrowicz",
"Lucyna Samolińska"
] |
[
"at.385 kpc",
"art.373 kpc w zw. z art. 370 kpc"
] |
Wiesława Wiwatowska
|
sekr. sąd. Katarzyna Domańska
|
Renata Kowalska
|
[
"Bezumowne Korzystanie",
"Odszkodowanie"
] | 6
|
Sygn. akt I Ca 281/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 kwietnia 2015 roku
Sąd Okręgowy we Włocławku Wydział I Cywilny
w składzie :
Przewodniczący : SSO Maria Woźniak
Sędziowie : SSO Mariusz Nazdrowicz (spraw.)
SSO Lucyna Samolińska
Protokolant : sekr. sąd. Katarzyna Domańska
po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2015 roku we Włocławku
na rozprawie
sprawy z powództwaC. K.
przeciwkoE. G.iA. K.
o zapłatę
na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 8 maja 2014 roku, sygnatura akt I C 2464/13
I
odrzuca apelację w części dotyczącej ustanowienia służebności drogi koniecznej;
II
oddala apelację w pozostałej części;
III
zasądza od powódkiC. K.solidarnie na rzecz pozwanychE. G.iA. K.kwotę 600 ( sześćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję.
SSO M.Nazdrowicz SSO M. Woźniak SSO L. Samolińska
Sygn. akt : I Ca 281/14
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 8 maja 2014 r. Sąd Rejonowy we Włocławku oddalił powództwoC. K.o zapłatę przezE. G.iA. K.wynagrodzenia za korzystanie przez pozwane z nieruchomości powódki oraz zasądził od strony powodowej solidarnie na rzecz pozwanych kwotę 1217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i ich ocena prawna :
C. K.jest właścicielką nieruchomości położonej weW.przy ul.(...)(...), posiadającej urządzoną w Sądzie Rejonowym we Włocławkuksięgę wieczystą (...). Współwłaścicielami (po ½ części) sąsiadującej nieruchomości (położonej weW., ul.(...)(...), objętejksięgą wieczystą (...)) sąE. G.iA. K.. Aktem notarialnym z dnia 19 kwietnia 1995 r. powódka dokonała nieodpłatnego obciążenia należącej do niej nieruchomości na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości przy(...)(...)służebnością gruntową, polegającą na prawie przejazdu i przechodu i jednocześnie przyjęła na siebie zobowiązanie wybudowania bramy wjazdowej, za pomocą której służebność maiłaby być wykonywana. Pozwane w oparciu o stosowne postanowienia wspomnianego aktu notarialnego korzystają z nieruchomości obciążonej. Służebność nie została ujawniona w księdze wieczystej.C. K.nigdy wcześniej nie występowała przeciwko właścicielom nieruchomości władnącej o zapłatę wynagrodzenia za wykonywanie obciążającego ją prawa.
W świetle powyższych ustaleń Sąd I instancji uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na zasadność podniesionego zarzutu przedawnienia. Zastosowanie miał tu jego termin określony wart. 118 kc, którego początek należało liczyć od chwili zawarcia umowy o ustanowienie służebności tj. 19 kwietnia 1995 r. Pozew wpłynął po 8 latach od upływu wskazanego terminu, a nie doszło do jego przerwania czy zawieszenia. Pozwane na podstawieart. 117 § 2 kcskutecznie uchyliły się od zaspokojenia roszczenia.
Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy (wskutek zaniechania rozpoznania jej pisma procesowego z 3 marca 2014 r.), sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego (poprzez przyjęcie, że powódka ustanowiła nieodpłatną służebność gruntową o treści ustalonej przez Sąd meriti), obrazę przepisuart. 227 kpcwskutek oddalenia zgłoszonych wniosków dowodowych oraz naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanieart. 120 § 1 kcwobec uznania wymagalności roszczenia z chwilą zawarcia przedmiotowej umowy. Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włocławku oraz zasądzenie na jej rzecz solidarnie od pozwanych kosztów procesu za obie instancje.
Pozwane wniosły o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu za drugą instancję.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, a w części podlegała odrzuceniu, aczkolwiek niektórym argumentom zawartym w jej uzasadnieniu nie sposób odmówić słuszności.
Sąd I instancji dokonał enigmatycznych ustaleń faktycznych, które nie były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Skutkowało to koniecznością kompleksowego ustalenia faktów przez Sąd odwoławczy.
Pierwotnym właścicielem nieruchomości położonej weW.ul(...)(...)i posiadającej urządzoną w Sądzie Rejonowym we Włocławkuksięgę wieczystą (...)byłA. S., od którego kupiła ją (umową zawartą w formie aktu notarialnego sporządzonego w dniu 19 kwietnia 1995 r. weW.przed notariuszemI. W.za numerem Repertorium A Nr(...)) powódkaC. K.. Z kolei jednym z poprzednich współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej położonej weW.przy ul.(...)22 b (objętejksięgą wieczystą (...)) byłD.velT. S.(bratA. S.), którego córkami są pozwane.
(bezsporne)
(...)te bezpośrednio ze sobą sąsiadują. Nieruchomość stanowiąca obecnie własnośćE. G.iA. K.na całej swojej długości ( przylegającej do ulicy(...)) zabudowana jest budynkiem mieszkalnym. Prowadzi do niego wejście umożliwiające dostanie się mieszkańcom do środka. Aby dojechać do tej nieruchomości (na której z tyłu znajdują się min. garaże) niezbędne jest korzystanie z nieruchomości sąsiedniej tj. będącej własnością powódki.
(bezsporne)
Nabywając wspomnianym aktem notarialnym nieruchomość przy ul.(...)
(...)
C. K.zobowiązała się po wzniesieniu budynku na nabytej nieruchomości „do postawienia bramy wjazdowej tak aby właściciele sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul.(...)pod numerem(...)mieli swobodny dostęp i dojazd do swojej nieruchomości przez tę bramę”
(dowód : § 7 aktu notarialnego z 19.04.1995 r., k. 28).
Pozwane zamieszkiwały na swojej działce jeszcze zanim powódka kupiła sąsiednią nieruchomość.
(bezsporne)
Powyższe okoliczności były bezsporne i znajdowały odzwierciedlenie zarówno w dokumentach załączonych do sprawy (w tym operatu szacunkowegoJ. L.z 29.07.2013 r. jak i w zgromadzonych we wskazanych księgach wieczystych).
Rozważania zasadności zarzutów apelacyjnych należy rozpocząć od idącego najdalej nierozpoznania istoty sprawy.
Skarżąca trafnie wskazuje, że Sąd powinien rozpoznać sprawę w granicach zgłoszonych żądań (roszczeń). Pierwotnie zgłoszone roszczenie (w pozwie z 19.09.2013 r.) zostało zmodyfikowane w piśmie procesowym z 3 marca 2014 r. (k.75-78). Apelująca domagała się w nim zapłaty 33.000 zł (w miejsce dotychczasowej kwoty 7200 zł) oraz wniosła o ustanowienie (za wynagrodzeniem w kwocie 300 zł miesięcznie) na jej nieruchomości służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości przy ul.(...)(...). To drugie żądanie musi budzić ogromne zdziwienie w sytuacji, gdy pismo było sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, a ustanowienie służebności drogi koniecznej rozpatrywane jest w postępowaniu nieprocesowym (art. 626 § 1 kpc). Tym niemiej nie zmienia to faktu, że zostało ono poddane Sądowi pod osąd. Zarówno z treści wyroku z 8 maja 2014 r. jak i uzasadnienia wynika, że Sąd w ogóle nie dostrzegł przedmiotowej zmiany powództwa i, że zawarte w nim rozstrzygnięcie odnosi się wyłącznie do żądania pierwotnie zgłoszonego w pozwie. Nie oznacza to jednak, że doszło do nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniuart. 386 § 4 kpc. W sytuacji gdy nie doszło do orzeczenia o wszystkich żądaniach pozwu strona może – zgodnie zart. 351 § 1 kpc– złożyć wniosek o uzupełnienie orzeczenia. Jeżeli natomiast wnosi środek odwoławczy dotyczący przedmiotu nieobjętego rozstrzygnięciem w sentencji orzeczenia, to środek ten podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny z powodu braku substratu zaskarżenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2014 r. V CZ 39/14 nie publ., LEX nr 1504593). Apelację w części dotyczącej ustanowienia służebności drogi koniecznej należało więc odrzucić na podstawieart. 373 kpcw zw. zart. 370 kpc.
Konsekwencją zaistniałej sytuacji będzie obowiązek Sądu a quo nadania przedmiotowemu żądaniu procesowego biegu i jego merytorycznego rozpoznania.
Rozpatrując ten wniosek Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności będzie musiał odpowiedzieć na pytanie, czy służebność nie jest już ustanowiona. Determinuje to zakres rozważań Sądu Okręgowego, które nie mogą wpłynąć na swobodę orzeczniczą Sądu rozstrzygającego o zasadności wspomnianego wniosku. W szczególności nie jest konieczne bliższe analizowanie, czy doszło do ustanowienia służebności aktem notarialnym z 19 kwietnia 1995 r. tym bardziej, że nie jest to niezbędne – co zostanie wyjaśnione w dalszej części rozważań do oceny zasadności apelacji.
Zgodzić się trzeba z apelującą, że przy uznaniu, iż doszło do ustanowienia nieodpłatnej służebności na rzecz pozwanych – tak jak to przyjął Sąd meriti – jakkolwiek rozważania o przedawnieniu roszczenia o wynagrodzenie za ustanowienie służebności są bezprzedmiotowe. Przy takim założeniu żadne roszczenie po stronie właściciela nieruchomości władnącej w ogóle nie powstaje i nie bardzo wiadomo, co miałoby podlegać przedawnieniu. Wszelkie uwagi o możliwości zastosowania tej instytucji prawnej są w takim układzie całkowicie niezrozumiałe.
Kwestia przedawnienia w omawianej sytuacji zaktualizuje się dopiero wówczas, gdy w umowie pominięto problem odpłatności za ustanowienie służebności. Oczywiście niezbędne jest tutaj przesądzenie, że mimo takiego pominięcia dopuszczalne jest późniejsze ustalenie i dochodzenie wynagrodzenia (odmiennie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 8 maja 2000 r. V CKN 43/00 opubl. OSNC 2000/11/206, gdzie wyraził pogląd, że ustanowienie służebności drogi koniecznej może nastąpić tylko jednocześnie z przyznaniem wynagrodzenia osobie, której nieruchomość została obciążona). Dopuszczając taką możliwość należy stanąć na ugruntowanym w doktrynie stanowisku (poza wypowiedziami przytoczonymi w odpowiedzi na pozew można tu przykładowo dodatkowo wymienić „Kodeks cywilny. Komentarz” pod red. J. Gudowskiego Tom II, LexisNexis 2013, s.104 oraz „Kodeks cywilny. Komentarz do artykułów 1-44911pod red. K.Pietrzykowskiego, C.H. BECK W-wa 2008, Tom I, s.779-780), że przedawnienie należy wówczas liczyć od daty umowy. Ta chwila decyduje o wymagalności tego roszczenia. Pozwana całkowicie błędnie utożsamia ją z momentem wykonania prac umożliwiających korzystanie ze służebności, co dla wymagalności nie ma żadnego znaczenia (abstrahując już od tego, że w okolicznościach sprawy postawienie bramy wjazdowej było tylko kontynuacją dotychczasowego korzystania z nieruchomości, którą nabyła). Znaczenie ma tu bowiem jedynie prawne zagwarantowanie korzystania z nieruchomości obciążonej bez względu na to, kiedy w rzeczywistości i w drodze jakich czynności faktycznych do niego dojdzie. W świetle powyższego do przedawnienia roszczenia powódki doszłoby w terminie wskazanym przez Sąd a quo.
Gdyby nawet zaaprobować stanowisko powódki i uznać, że do ustanowienia służebności nie doszło (choćby z uwagi na brak odpowiedniej umowy między właścicielami nieruchomości pozbawionej dostępu do drogi publicznej a właścicielami nieruchomości, przez którą droga miałaby przebiegać) to i tak powództwo nie zasługiwałoby na uwzględnienie, co przesądza o bezzasadności apelacji.
Oceniając sens i znaczenie prawne zamieszczonych w § 7 aktu notarialnego z 19 kwietnia 1995 r. oświadczeń woli w pełni dopuszczalna jest interpretacja, iż w ten sposób strony sprzedaży nieruchomości zawarły umowę o świadczenie na rzecz osoby trzeciej (art. 393 kc),gdyż spełnione są wszelkie wymogi kreujące tego rodzaju stosunek prawny.Źródłem zobowiązania wobec osoby trzeciej była umowa zastrzegającego z przyrzekającym.Celem kontrahentów było zagwarantowanie możliwości korzystania właścicielom nieruchomości sąsiedniej z nieruchomości przy ul.(...)(...). U podstaw wspomnianego zastrzeżenia leżał stosunek rodzinny łączący zbywcę z rodziną zmarłego już wówczas brata ,która mieszkała w sąsiednim budynku.Rozwiązanie to zapewniało utrzymanie dotychczasowego stanu rzeczy. Umowa ta powiązana była ściśle z podstawowym stosunkiem prawnym (sprzedaży), modyfikując w ten sposób inny stosunek obligacyjny. Treść świadczenia dłużnika sprowadzała się do zezwolenia na korzystanie z nabytej nieruchomości przez właścicieli nieruchomości przy ul.(...)(...)w zakresie swobodnego dostępu i dojazdu do ich nieruchomości – czyli inaczej mówiąc znoszenia wykorzystywania w określony sposób jego nieruchomości. Osoby, którym uprawnienie to zagwarantowano nie zostały wprawdzie spersonifikowane, ale ich indywidualizacja nie nastręczała żadnych trudności. Brak jakiejkolwiek wzmianki o odpłatności jednoznacznie wskazuje, że nie wchodziła ona w grę (niewykluczone, że obciążenie to zostało ujęte w cenie nabycia). Konstrukcja tej umowy sprawia, że osoby trzecie (pozwane) mają uprawnienie do żądania od powódki spełnienia świadczenia na swoją rzecz. Ta natomiast nie ma żadnych podstaw do domagania się od nich zapłaty w zamian za korzystanie z jej nieruchomości. Trzeba też zauważyć, że włączenie osoby trzeciej do stosunku prawnego nawiązanego przez wierzyciela i dłużnika nie pozbawia ich roli „gospodarzy” umowy. Tylko one mogą np. ją wypowiedzieć czy rozwiązać. Z tego punktu widzenia pisma kierowane przez powódkę do pozwanych z żądaniem zapłaty (które mogą wskazywać na wolę zerwania umowy) pozbawione są prawnej skuteczności w sensie jej wypowiedzenia . Oświadczenia w tej materii strony muszą składać sobie wzajemnie, a nie osobie trzeciej.
Niezależnie od powyższego można też utrzymywać, że strony łączy umowa użyczenia (art. 710 kc) pasa gruntu wykorzystywanego przez pozwane jako dojście i dojazd do ich nieruchomości. Przypomnieć bowiem trzeba, że zgodnie z treścią przepisuart. 60 kcz zastrzeżeniem przewidzianych w ustawie wyjątków wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Do zawarcia umowy może więc dojść poprzez czynności domniemane (konkludentne). Muszą one oczywiście wyrazić niewątpliwą treść oświadczenia woli.
Pozwane korzystały nieodpłatnie z nieruchomości przy ul.(...)(...)jeszcze zanim nabyła ją powódka.Takie korzystanie miało również miejsce po tym czasie z tym, że od 2004 r. odbywa się przy pomocy bramy. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że chociażby z uwagi na ten bardzo długi czas trwania tej sytuacji można ją zakwalifikować jako umowę użyczenia zawartą poprzez czynności faktyczne. Naturalnie także i ten stosunek obligacyjny można rozwiązać w drodze jednostronnej czynności prawnej w postaci wypowiedzenia. Zawsze jednak jego ważność należy przeanalizować przez pryzmatart. 58 § 2 kc, w myśl którego nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jak podkreślił Sąd Okręgowy we Włocławku w uzasadnieniu wyroku z 5 marca 2015 r. I Ca 287/14 nieważność ta może być spowodowana wypowiedzeniem wieloletniego bezkolizyjnego stosunku prawnego, zaspakającego żywotne interesy jednego z kontrahentów przy nieistnieniu ważnej potrzeby po stronie składającej wypowiedzenie.
Reasumując - z powyższych uwag wynika, że nawet przy przyjęciu określonych sugestii powódki i tak nie było podstaw do zasądzenia na jej rzecz odszkodowania za bezumowne korzystanie z rzeczy (taka prawna podstawa powództwa została ostatecznie wskazana w postępowaniu apelacyjnym – k. 173v). Powództwo podlegało więc oddaleniu na podstawieart. 224 § 2 kcw zw. zart. 225 kciart. 230 kc,, a contrario’’.
Z poczynionych rozważań wynika również, że całkowicie zbędne było przeprowadzenie powołanych przez powódkę dowodów z przesłuchania stron i biegłego. W żaden więc sposób Sąd a quo nie naruszył dyspozycjiart. 227 kpc, gdyż Sąd musi dopuścić tylko te dowody, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy we Włocławku na podstawieart. 385 kpcoddalił apelację w pozostałej części, gdyż mimo błędnego uzasadnienia wyrok odpowiada prawu.
O kosztach procesu za drugą instancję rozstrzygnięto na podstawieart. 98 § 1 kpc. Wobec całkowitego nieuwzględnienia środka odwoławczego strony powodowej ma ona obowiązek zwrócenia przeciwnikowi wszystkich kosztów poniesionych w postępowaniu apelacyjnym. Sprowadzają się one do wynagrodzenia reprezentującego pozwane adwokata (600 zł –§ 6 pkt. 4w zw. z § 13 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie … - tekst jedn.: Dz. U. 2013.461 ze zm.).
| 281
|
15/103000/0000503/Ca
|
Sąd Okręgowy we Włocławku
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 117;art. 117 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 117 § 2 kc",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 626;art. 626 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 626 § 1 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 227; art. 351; art. 351 § 1; art. 370; art. 373; art. 385; art. 386; art. 386 § 4; art. 626; art. 626 § 1; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 6; art. 98 § 6 pkt. 4)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 117; art. 117 § 2; art. 118; art. 120; art. 120 § 1; art. 224; art. 224 § 2; art. 225; art. 230; art. 393; art. 58; art. 58 § 2; art. 60; art. 710)"
] |
Nie dochodzi do nierozpoznania istoty sprawy ( art. 386 § 4 kpc), gdy Sąd nie orzekł o wszystkich żądaniach pozwu. Jeżeli strona wnosi środek odwoławczy dotyczący przedmiotu nie objętego rozstrzygnięciem w sentencji orzeczenia to środek ten podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny z powodu braku substratu zaskarżenia.
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151000000002503_V_ACa_000859_2014_Uz_2015-04-29_001
|
V ACa 859/14
| 2015-04-29T00:00:00
| 2015-08-07T18:15:10
| 2017-04-25T19:26:29
|
15100000
|
2503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt V ACa 859/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Zbigniew Koźma (spr.) Sędziowie: SA Teresa Sobolewska SO del. Krzysztof Gajewski Protokolant: st. sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłościowej Przedsiębiorstwa (...) w B. w upadłości likwidacyjnej przeciwko K. W. o ustalenie na skut
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolType="15/100000/0002503/ACa" xVolNmbr="000859" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xEditorFullName="Marta Zaborska" xFlag="published" xPublisher="eprzybyla" xToPage="5" xEditor="mzaborska" xYear="2014" xLang="PL" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Ewa Przybyła">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt V ACa 859/14</xText>
<xUnit xBold="true" xType="part" xIsTitle="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 29 kwietnia 2015 r.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="149"/>
<xCOLx xWIDTHx="492"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>SSA Zbigniew Koźma (spr.)</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Sędziowie:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>SA Teresa Sobolewska</xText>
<xText>SO del. Krzysztof Gajewski</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>st. sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłościowej <xAnon> Przedsiębiorstwa (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> w upadłości likwidacyjnej</xText>
<xText>przeciwko <xAnon>K. W.</xAnon></xText>
<xText>o ustalenie</xText>
<xText>na skutek apelacji pozwanej</xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w <xAnon>B.</xAnon></xText>
<xText>z dnia 30 czerwca 2014 r. sygn. akt I C 129/14</xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>oddala apelację;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</xText>
</xUnit>
<xText>Na oryginale właściwe podpisy.</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xType="part" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powód, Syndyk Masy Upadłościowej <xAnon>(...)</xAnon>w upadłości likwidacyjnej, wniósł o ustalenie, że bezskuteczna w stosunku do masy upadłości jest czynność prawna, w postaci umowy darowizny z dnia 22 marca 2010 roku, na podstawie której przeniesiono własność <xAnon>lokalu mieszkalnego numer (...)</xAnon>, położonego w budynku przy ulicy<xAnon>(...)</xAnon>wraz z udziałem wynoszącym <xAnon>(...)</xAnon>części w prawie użytkowania wieczystego <xAnon>działki gruntu nr (...)</xAnon> oraz udziałem w tej samej części we współwłasności wszelkich części budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, oraz o zasądzenie kosztów procesu.</xText>
<xText>W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 21 czerwca 2010 roku zostało wydane postanowienie w przedmiocie ogłoszenia upadłości <xAnon> Przedsiębiorstwa (...)</xAnon>, natomiast w dniu 22 marca 2010 roku została zawarta umowa darowizny, na podstawie której upadły dokonał nieodpłatnego przeniesienia własności lokalu mieszkalnego na rzecz córki, <xAnon>K. W.</xAnon> - pozwanej w sprawie. Zdaniem powoda na podstawie <xLexLink xArt="art. 127" xIsapId="WDU20030600535" xTitle="Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535">art. 127 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze</xLexLink> z dnia 28 lutego 2003 roku, bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne, dokonane przez upadłego w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził on swoim majątkiem, jeżeli zostały dokonane nieodpłatnie albo odpłatnie, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego lub zastrzeżone dla upadłego lub osoby trzeciej. Bezskuteczność owa następuje ex lege, a wydany w sprawie wyrok ma charakter deklaratoryjny. W związku z tym nie budzi wątpliwości powoda, że wskazana czynność, jako nieodpłatna, dokonana we wskazanym terminie, winna być uznana za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości. Interes prawny powód wywodził z realizacji celów postępowania upadłościowego, jakim jest zaspokojenie wierzycieli, a bez wyroku nie może ich realizować co do wskazanego prawa własności.</xText>
<xText>Pozwana, <xAnon>K. W.</xAnon>, w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu podnosząc, iż upłynął termin do wniesienia powództwa w oparciu o przepisy <xLexLink xArt="art. 127;art. 128" xIsapId="WDU20030600535" xTitle="Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535">art. 127 i 128 Prawo upadłościowe i naprawcze</xLexLink>, a to z uwagi na treść art. 132 ust. 3 tej ustawy, zgodnie z którym nie można żądać uznania czynności za bezskuteczną po upływie dwóch lat od dnia ogłoszenia upadłości. Skoro powództwo zostało wniesione w dniu 17 lutego 2014 roku, jest ono spóźnione zdaniem pozwanej.</xText>
<xText>Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 roku Sąd prawomocnie odmówił odrzucenia pozwu, rozstrzygając w ten sposób zarzut pozwanej, zgłoszony w innym piśmie procesowym.</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w <xAnon>B.</xAnon> uwzględnił powództwo w całości, rozstrzygnął o kosztach procesu, następująco uzasadniając rozstrzygnięcie.</xText>
<xText>W dniu 21 czerwca 2010 roku Sąd Rejonowy w <xAnon>B.</xAnon> ogłosił upadłość <xAnon> Przedsiębiorstwa (...)</xAnon> inż. <xAnon>T. W.</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon>, obejmującą likwidację majątku upadłego.</xText>
<xText>Wcześniej, w dniu 22 marca 2010 roku, <xAnon>T. W.</xAnon>, w drodze darowizny przeniósł na własność córki, <xAnon>K. W.</xAnon>, przysługujące mu prawo własności do <xAnon>lokalu mieszkalnego numer (...)</xAnon>, położonego w <xAnon>B.</xAnon> przy <xAnon>ulicy (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu Okręgowego powyższy stan faktyczny był bezsporny, albowiem wynikał z treści dokumentów, stanowiących dowód w sprawie, które nie były kwestionowane przez strony. Jednocześnie wskazane ustalenia w sprawie były wystarczające, albowiem spór dotyczył sporu co do prawa, nie zaś co do stanu faktycznego.</xText>
<xText>W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że żądanie powoda było uzasadnione, a tym samym nie było spóźnione, jak twierdziła pozwana.</xText>
<xText>Sąd ten podzielił stanowisko powoda, iż z powództwem z <xLexLink xArt="art. 127" xIsapId="WDU20030600535" xTitle="Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535">art. 127 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - Prawo upadłościowe i naprawcze</xLexLink> (t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 1112 z późn.zm.) syndyk może wystąpić w każdym czasie, i nie ma tu zastosowania ograniczenie, wskazane w art. 132 ust. 3 ustawy. Wskazuje na to treść przepisu art. 127 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne dokonane przez upadłego w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził on swoim majątkiem, jeżeli dokonane zostały nieodpłatnie (albo odpłatnie, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego lub zastrzeżonego dla upadłego lub dla osoby trzeciej). Użyte w przepisie sformułowanie „są (...) bezskuteczne" wskazuje, iż z mocy samego prawa wskazane w nim czynności i we wskazanym terminie, są pozbawione skuteczności w stosunku do masy upadłości. Tym samym ewentualne powództwo, oparte na tym przepisie, nie zmierza dopiero do ukształtowania stanu faktycznego, ale jedynie zmierza do potwierdzenia czegoś, co już wynika z samego prawa. Wydane w takiej sprawie orzeczenie ma zatem charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Ergo, skoro pozew zmierza jedynie do potwierdzenia już wynikającego z prawa stanu, nie może być ograniczone żadnym terminem do dochodzenia, a przynajmniej w niniejszej sprawie takim terminem ograniczone nie jest. Zdaniem Sądu, termin wskazany w art. 132 ust. 3 ustawy dotyczy innych powództw, a mianowicie opartych na treści <xLexLink xArt="art. 527" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 527</xLexLink> i następnych <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kc</xLexLink>, gdzie przepisy prawa wymagają dodatkowo wykazania innych przesłanek ich ewentualnej skuteczności, nie dotyczy zaś powództwa z art. 127 ustawy, gdzie wyczerpano przesłanki swojej skuteczności, bez konieczności odwoływania się do przepisów ogólnych prawa cywilnego. Stanowisko, przyjęte w tej sprawie, nie jest w zasadzie sprzeczne ze stanowiskiem, które przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 października 2008 roku (T CSK 93/08, Lex nr 470021), w którym wskazano, że <xLexLink xArt="art. 132;art. 132 ust. 1" xIsapId="WDU20030600535" xTitle="Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535">art. 132 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego</xLexLink> dotyczy zarówno powództwa o ustalenie w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink>, że dokonana przez upadłego dłużnika czynność prawna jest z mocy samego prawa bezskuteczna w stosunku do masy upadłości (<xLexLink xArt="art. 127;art. 128" xIsapId="WDU20030600535" xTitle="Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535">art. 127 i art. 128 Prawa upadłościowego i naprawczego</xLexLink>), jak i uznania czynności prawnej upadłego dłużnika za bezskuteczną na podstawie <xLexLink xArt="art. 527" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 527 kc</xLexLink>, z powodu dokonania jej z pokrzywdzeniem wierzycieli (<xLexLink xArt="art. 131" xIsapId="WDU20030600535" xTitle="Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535">art. 131 Prawa upadłościowego i naprawczego</xLexLink>.). Pogląd ten nie odnosi się natomiast do przepisu art. 132 ust. 3 ustawy. Natomiast na kanwie poprzednio obowiązujących przepisów rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 roku - Prawo upadłościowe, w którym art. 54 § 1 rozporządzenia odpowiada w zakresie czynności pod tytułem darmym obecnej treści przepisu art. 127 ustawy oraz w którym art. 57 § 2 rozporządzenia odpowiada obecnie obowiązującemu przepisowi art. 132 ust. 3 ustawy, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 listopada 1999 roku (III CK1N 464/98, Lex nr 469175) wyraźnie zaznaczył, że w związku z określeniem w art. 54-55 rozporządzenia czynności prawnych upadłego, które są względnie bezskuteczne z mocy samego prawa, przepisy art. 56-57 rozporządzenia w związku z <xLexLink xArt="art. 527" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 527 i nast. kc</xLexLink> o zaskarżaniu czynności prawnych upadłego zdziałanych ze szkodą dla wierzycieli stosuje się tylko do tych jego czynności, które nie są czynnościami bezskutecznymi z mocy prawa.</xText>
<xText>Stanowisko przyjęte powyżej, znajduje potwierdzenie także w doktrynie, gdzie wskazuje się, że termin z art. 132 ust. 3 ustawy ma charakter materialnoprawny, nie podlega przywróceniu na podstawie <xLexLink xArt="art. 168;art. n" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 168 i n. kpc</xLexLink> i odnosi się do wytaczania powództw o uznanie czynności za bezskuteczną na podstawie <xLexLink xArt="art. 527;art. n" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 527 i n. kc.</xLexLink> Jak się wydaje, dwuletni termin określony w art, 132 ust. 3 ustawy odnosi się również do bezskuteczności czynności upadłego na podstawie art. 129 i 130 ustawy. Chociaż bowiem w tych przypadkach sędzia-komisarz może wydać postanowienie także z urzędu, a więc bez "żądania", o którym mowa w przepisie, to jednak nie można przedłużać stanu niepewności co do treści stosunków prawnych. Co się tyczy natomiast powództw o ustalenie bezskuteczności czynności upadłego na podstawie art. 127 i 128 ustawy, to powszechnie przyjmuje się, że wytoczenie powództwa nie jest ograniczone żadnym terminem. Jest tak ze względu na fakt, że chodzi o bezskuteczność istniejącą z mocy prawa, a zatem powództwo ma charakter ustalający (<xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink>). Wytaczając powództwo o ustalenie bezskuteczności czynności upadłego, syndyk nie jest zwolniony od wykazania interesu prawnego zgodnie z <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink>. Interes ten należy jednak oceniać z uwzględnieniem okoliczności, że w postępowaniu upadłościowym syndyk działa na rzecz ogółu wierzycieli. Według postanowienia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 marca 2005 r. (1 ACa 98/05, OSAB 2005, z. 2, poz. 11) przejawem interesu prawnego w ustaleniu bezskuteczności czynności może być potrzeba wyeliminowania konsekwencji zmniejszenia majątku dłużnika (tak A.Jakubecki, F.Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Lex 2011, komentarz do art. 132 ustawy).</xText>
<xText>Przesądzając zatem, iż powództwo syndyka nie jest ograniczone terminem, uznać należało, że stanowiło ono rodzaj powództwa o ustalenie z <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink>, Interes prawny syndyka wynika z celu prowadzonego przez niego postępowania, służącego zaspokojeniu ogółu wierzycieli dłużnika, a w związku z czynnością upadłego, objętą żądaniem pozwu, nie może w pełni realizować przysługujących mu praw co do przedmiotu majątkowego -przedmiotu darowizny, który z mocy prawa przynależy do masy upadłości. Wymagany przez <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink> interes prawny istnieje wówczas, gdy bez wyroku deklaratoryjnego powód nie może realizować pełni roszczeń i uprawnień wiążących się z istnieniem lub nieistnieniem stosunku prawnego lub prawa, bądź uzyskać koniecznej ochrony na przyszłość. Tak rozumiany interes prawny należy rozważać w kontekście istoty i celu spornego prawa, bowiem to one wyznaczają katalog możliwych roszczeń i uprawnień powoda i bez ich znajomości nie da się ocenić dopuszczalności powództwa z <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink>. Wyłącznym celem bezskuteczności oraz zaskarżalności czynności upadłego, kompleksowo uregulowanych w art. 127-135 ustawy oraz w przepisach <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink>, do których odsyła art. 131 ustawy, jest wyrównanie uszczerbku w masie upadłości (tak Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 8 lutego 2012 roku, I ACa 1298/11, Lex nr 1120007). Na interes prawny syndyka w tej sprawie wskazuje także przytoczone już wcześniej postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 marca 2005 r.</xText>
<xText>Przesądzając interes prawny powoda oraz, co bezsporne, przesłanki formalne z art. 127 § 1 ustawy, tj. czynność rozporządzająca o charakterze bezpłatnym, dokonana w terminie jednego roku przed datą ogłoszenia upadłości, należało orzec o jej bezskuteczności na podstawie art, 189 <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">kpc</xLexLink> w związku z art. 127 § 1 ustawy (punkt 1 wyroku).</xText>
<xText>O kosztach procesu orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 kpc</xLexLink> w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości <xIx>z </xIx>dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn.zm.), w zakresie wynagrodzenia pełnomocnika powoda w stawce minimalnej, liczonej od wartości przedmiotu sporu, wraz z uiszczoną opłatą skarbową (punkt 2 wyroku).</xText>
<xText>Powyższy wyrok zaskarżyła apelacją pozwana, która zarzuciła naruszenie: <xLexLink xArt="art. 132;art. 132 ust. 1;art. 132 ust. 2;art. 132 ust. 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 132 ust. 1-3</xLexLink> p.u.in. poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie oraz <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 k.p.c.</xLexLink> poprzez jego błędne zastosowanie i <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 102 k.p.c.</xLexLink> poprzez jego niezastosowanie. Powołując się na te zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów za obie instancje.</xText>
<xText>Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów.</xText>
<xText><xBx>Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja pozwanej nie jest zasadna.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia Sądu I instancji dokonane w sprawie oraz wyciągnięte na podstawie tych ustaleń wnioski, czyniąc z nich integralną część swoich ustaleń.</xText>
<xText>Jako chybiony ocenić należy zarzut apelacji naruszenia przez Sąd I instancji art. 132 ust. 1-3 p.u.i n. Zgodnie z art. 132 ust. 3 p.u.in. nie można żądać uznania czynności za bezskuteczną po upływie dwóch lat od dnia ogłoszenia upadłości. Według skarżącej w odniesieniu do roszczenia zgłoszonego przez powoda zastosować należało termin określony w art. 132 ust. 3 p.u.in., stąd wobec jego upływu powództwo należało oddalić.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy przytaczając poglądy wyrażane w doktrynie prawa i judykaturze w przedmiocie wykładni przepisu art. 132 ust. 3 p.u.in. uznał, że nie znajduje on zastosowania do bezskuteczności istniejących z mocy samego prawa, a do takich należy w ocenie tego Sądu bezskuteczność będąca przedmiotem żądania powoda, stąd uznał zarzut pozwanej wytoczenia powództwa po upływie przewidzianego przepisami terminu za bezzasadny.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny wbrew odmiennym twierdzeniom apelacji w pełni podziela pogląd Sądu I instancji co do braku uzasadnionych podstaw do stosowania terminu określonego w <xLexLink xArt="art. 132;art. 132 ust. 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 132 ust. 3</xLexLink> p.u.in. w odniesieniu do roszczenia powoda, a w konsekwencji uznania tego roszczenia za spóźnione. Na akceptację zasługuje bowiem pogląd, zgodnie z którym wytoczenie powództwa o ustalenie bezskuteczności upadłego na podstawie <xLexLink xArt="art. 127;art. 128" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 127 i 128</xLexLink> p.u.in. w odróżnieniu od skargi pauliańskiej, nie jest ograniczone żadnym terminem, bowiem powództwo to ma charakter ustalający (<xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink>). Zdaniem Sądu Apelacyjnego skarżąca nie wykazała też by zaskarżonym wyrokiem naruszony został <xLexLink xArt="art. 132;art. 132 ust. 1;art. 132 ust. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 132 ust. 1-2</xLexLink> p.u.in., jedynie określający podmioty uprawnione do wytoczenia powództwa oraz zawierający zwolnienie ustawowe tych podmiotów od kosztów sądowych, stąd zarzut wskazujący uchybienie temu przepisowi nie może być skuteczny.</xText>
<xText>Chybionym jest też zarzut apelacji jakoby pozwaną niesłusznie obciążono kosztami procesu. W tym zakresie podkreślić należy, że pozwana konsekwentnie wnosiła o oddalenie powództwa. Stąd rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w zaskarżonym wyroku, będące konsekwencją uwzględnienia żądania powoda w całości w żaden sposób nie narusza <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink> Jednocześnie stwierdzić należy, że pozwana nie wykazała w postępowaniu przed Sądem I instancji przesłanek określonych w <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 102 k.p.c.</xLexLink>, które uzasadniałyby nieobciążanie jej kosztami procesu, stąd też nie może wywołać oczekiwanego przez nią skutku zarzut naruszenia tego przepisu prawa procesowego.</xText>
<xText>Z powyższych przyczyn uznając apelację pozwanej za niezasadną Sąd Apelacyjny na mocy <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink> ja oddalił. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono stosownie do jego wyniku w oparciu o <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Zbigniew Koźma
| null |
[
"Teresa Sobolewska",
"Krzysztof Gajewski",
"Zbigniew Koźma"
] |
[
"art. 127 prawa upadłościowego i naprawczego",
"art. 132 prawa upadłościowego i naprawczego"
] |
Ewa Przybyła
|
st. sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska
|
Marta Zaborska
|
[
"Prawo Upadłościowe I Naprawcze"
] | 5
|
Sygn. akt V ACa 859/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 kwietnia 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:
SSA Zbigniew Koźma (spr.)
Sędziowie:
SA Teresa Sobolewska
SO del. Krzysztof Gajewski
Protokolant:
st. sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska
po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwa Syndyka Masy UpadłościowejPrzedsiębiorstwa (...)wB.w upadłości likwidacyjnej
przeciwkoK. W.
o ustalenie
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego wB.
z dnia 30 czerwca 2014 r. sygn. akt I C 129/14
I
oddala apelację;
II
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Na oryginale właściwe podpisy.
UZASADNIENIE
Powód, Syndyk Masy Upadłościowej(...)w upadłości likwidacyjnej, wniósł o ustalenie, że bezskuteczna w stosunku do masy upadłości jest czynność prawna, w postaci umowy darowizny z dnia 22 marca 2010 roku, na podstawie której przeniesiono własnośćlokalu mieszkalnego numer (...), położonego w budynku przy ulicy(...)wraz z udziałem wynoszącym(...)części w prawie użytkowania wieczystegodziałki gruntu nr (...)oraz udziałem w tej samej części we współwłasności wszelkich części budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, oraz o zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 21 czerwca 2010 roku zostało wydane postanowienie w przedmiocie ogłoszenia upadłościPrzedsiębiorstwa (...), natomiast w dniu 22 marca 2010 roku została zawarta umowa darowizny, na podstawie której upadły dokonał nieodpłatnego przeniesienia własności lokalu mieszkalnego na rzecz córki,K. W.- pozwanej w sprawie. Zdaniem powoda na podstawieart. 127 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawczez dnia 28 lutego 2003 roku, bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne, dokonane przez upadłego w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził on swoim majątkiem, jeżeli zostały dokonane nieodpłatnie albo odpłatnie, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego lub zastrzeżone dla upadłego lub osoby trzeciej. Bezskuteczność owa następuje ex lege, a wydany w sprawie wyrok ma charakter deklaratoryjny. W związku z tym nie budzi wątpliwości powoda, że wskazana czynność, jako nieodpłatna, dokonana we wskazanym terminie, winna być uznana za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości. Interes prawny powód wywodził z realizacji celów postępowania upadłościowego, jakim jest zaspokojenie wierzycieli, a bez wyroku nie może ich realizować co do wskazanego prawa własności.
Pozwana,K. W., w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu podnosząc, iż upłynął termin do wniesienia powództwa w oparciu o przepisyart. 127 i 128 Prawo upadłościowe i naprawcze, a to z uwagi na treść art. 132 ust. 3 tej ustawy, zgodnie z którym nie można żądać uznania czynności za bezskuteczną po upływie dwóch lat od dnia ogłoszenia upadłości. Skoro powództwo zostało wniesione w dniu 17 lutego 2014 roku, jest ono spóźnione zdaniem pozwanej.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 roku Sąd prawomocnie odmówił odrzucenia pozwu, rozstrzygając w ten sposób zarzut pozwanej, zgłoszony w innym piśmie procesowym.
Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy wB.uwzględnił powództwo w całości, rozstrzygnął o kosztach procesu, następująco uzasadniając rozstrzygnięcie.
W dniu 21 czerwca 2010 roku Sąd Rejonowy wB.ogłosił upadłośćPrzedsiębiorstwa (...)inż.T. W.wB., obejmującą likwidację majątku upadłego.
Wcześniej, w dniu 22 marca 2010 roku,T. W., w drodze darowizny przeniósł na własność córki,K. W., przysługujące mu prawo własności dolokalu mieszkalnego numer (...), położonego wB.przyulicy (...).
Zdaniem Sądu Okręgowego powyższy stan faktyczny był bezsporny, albowiem wynikał z treści dokumentów, stanowiących dowód w sprawie, które nie były kwestionowane przez strony. Jednocześnie wskazane ustalenia w sprawie były wystarczające, albowiem spór dotyczył sporu co do prawa, nie zaś co do stanu faktycznego.
W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że żądanie powoda było uzasadnione, a tym samym nie było spóźnione, jak twierdziła pozwana.
Sąd ten podzielił stanowisko powoda, iż z powództwem zart. 127 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - Prawo upadłościowe i naprawcze(t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 1112 z późn.zm.) syndyk może wystąpić w każdym czasie, i nie ma tu zastosowania ograniczenie, wskazane w art. 132 ust. 3 ustawy. Wskazuje na to treść przepisu art. 127 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne dokonane przez upadłego w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził on swoim majątkiem, jeżeli dokonane zostały nieodpłatnie (albo odpłatnie, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego lub zastrzeżonego dla upadłego lub dla osoby trzeciej). Użyte w przepisie sformułowanie „są (...) bezskuteczne" wskazuje, iż z mocy samego prawa wskazane w nim czynności i we wskazanym terminie, są pozbawione skuteczności w stosunku do masy upadłości. Tym samym ewentualne powództwo, oparte na tym przepisie, nie zmierza dopiero do ukształtowania stanu faktycznego, ale jedynie zmierza do potwierdzenia czegoś, co już wynika z samego prawa. Wydane w takiej sprawie orzeczenie ma zatem charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Ergo, skoro pozew zmierza jedynie do potwierdzenia już wynikającego z prawa stanu, nie może być ograniczone żadnym terminem do dochodzenia, a przynajmniej w niniejszej sprawie takim terminem ograniczone nie jest. Zdaniem Sądu, termin wskazany w art. 132 ust. 3 ustawy dotyczy innych powództw, a mianowicie opartych na treściart. 527i następnychkc, gdzie przepisy prawa wymagają dodatkowo wykazania innych przesłanek ich ewentualnej skuteczności, nie dotyczy zaś powództwa z art. 127 ustawy, gdzie wyczerpano przesłanki swojej skuteczności, bez konieczności odwoływania się do przepisów ogólnych prawa cywilnego. Stanowisko, przyjęte w tej sprawie, nie jest w zasadzie sprzeczne ze stanowiskiem, które przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 października 2008 roku (T CSK 93/08, Lex nr 470021), w którym wskazano, żeart. 132 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczegodotyczy zarówno powództwa o ustalenie w rozumieniuart. 189 kpc, że dokonana przez upadłego dłużnika czynność prawna jest z mocy samego prawa bezskuteczna w stosunku do masy upadłości (art. 127 i art. 128 Prawa upadłościowego i naprawczego), jak i uznania czynności prawnej upadłego dłużnika za bezskuteczną na podstawieart. 527 kc, z powodu dokonania jej z pokrzywdzeniem wierzycieli (art. 131 Prawa upadłościowego i naprawczego.). Pogląd ten nie odnosi się natomiast do przepisu art. 132 ust. 3 ustawy. Natomiast na kanwie poprzednio obowiązujących przepisów rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 roku - Prawo upadłościowe, w którym art. 54 § 1 rozporządzenia odpowiada w zakresie czynności pod tytułem darmym obecnej treści przepisu art. 127 ustawy oraz w którym art. 57 § 2 rozporządzenia odpowiada obecnie obowiązującemu przepisowi art. 132 ust. 3 ustawy, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 listopada 1999 roku (III CK1N 464/98, Lex nr 469175) wyraźnie zaznaczył, że w związku z określeniem w art. 54-55 rozporządzenia czynności prawnych upadłego, które są względnie bezskuteczne z mocy samego prawa, przepisy art. 56-57 rozporządzenia w związku zart. 527 i nast. kco zaskarżaniu czynności prawnych upadłego zdziałanych ze szkodą dla wierzycieli stosuje się tylko do tych jego czynności, które nie są czynnościami bezskutecznymi z mocy prawa.
Stanowisko przyjęte powyżej, znajduje potwierdzenie także w doktrynie, gdzie wskazuje się, że termin z art. 132 ust. 3 ustawy ma charakter materialnoprawny, nie podlega przywróceniu na podstawieart. 168 i n. kpci odnosi się do wytaczania powództw o uznanie czynności za bezskuteczną na podstawieart. 527 i n. kc.Jak się wydaje, dwuletni termin określony w art, 132 ust. 3 ustawy odnosi się również do bezskuteczności czynności upadłego na podstawie art. 129 i 130 ustawy. Chociaż bowiem w tych przypadkach sędzia-komisarz może wydać postanowienie także z urzędu, a więc bez "żądania", o którym mowa w przepisie, to jednak nie można przedłużać stanu niepewności co do treści stosunków prawnych. Co się tyczy natomiast powództw o ustalenie bezskuteczności czynności upadłego na podstawie art. 127 i 128 ustawy, to powszechnie przyjmuje się, że wytoczenie powództwa nie jest ograniczone żadnym terminem. Jest tak ze względu na fakt, że chodzi o bezskuteczność istniejącą z mocy prawa, a zatem powództwo ma charakter ustalający (art. 189 kpc). Wytaczając powództwo o ustalenie bezskuteczności czynności upadłego, syndyk nie jest zwolniony od wykazania interesu prawnego zgodnie zart. 189 kpc. Interes ten należy jednak oceniać z uwzględnieniem okoliczności, że w postępowaniu upadłościowym syndyk działa na rzecz ogółu wierzycieli. Według postanowienia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 marca 2005 r. (1 ACa 98/05, OSAB 2005, z. 2, poz. 11) przejawem interesu prawnego w ustaleniu bezskuteczności czynności może być potrzeba wyeliminowania konsekwencji zmniejszenia majątku dłużnika (tak A.Jakubecki, F.Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Lex 2011, komentarz do art. 132 ustawy).
Przesądzając zatem, iż powództwo syndyka nie jest ograniczone terminem, uznać należało, że stanowiło ono rodzaj powództwa o ustalenie zart. 189 kpc, Interes prawny syndyka wynika z celu prowadzonego przez niego postępowania, służącego zaspokojeniu ogółu wierzycieli dłużnika, a w związku z czynnością upadłego, objętą żądaniem pozwu, nie może w pełni realizować przysługujących mu praw co do przedmiotu majątkowego -przedmiotu darowizny, który z mocy prawa przynależy do masy upadłości. Wymagany przezart. 189 kpcinteres prawny istnieje wówczas, gdy bez wyroku deklaratoryjnego powód nie może realizować pełni roszczeń i uprawnień wiążących się z istnieniem lub nieistnieniem stosunku prawnego lub prawa, bądź uzyskać koniecznej ochrony na przyszłość. Tak rozumiany interes prawny należy rozważać w kontekście istoty i celu spornego prawa, bowiem to one wyznaczają katalog możliwych roszczeń i uprawnień powoda i bez ich znajomości nie da się ocenić dopuszczalności powództwa zart. 189 kpc. Wyłącznym celem bezskuteczności oraz zaskarżalności czynności upadłego, kompleksowo uregulowanych w art. 127-135 ustawy oraz w przepisachkodeksu cywilnego, do których odsyła art. 131 ustawy, jest wyrównanie uszczerbku w masie upadłości (tak Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 8 lutego 2012 roku, I ACa 1298/11, Lex nr 1120007). Na interes prawny syndyka w tej sprawie wskazuje także przytoczone już wcześniej postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 marca 2005 r.
Przesądzając interes prawny powoda oraz, co bezsporne, przesłanki formalne z art. 127 § 1 ustawy, tj. czynność rozporządzająca o charakterze bezpłatnym, dokonana w terminie jednego roku przed datą ogłoszenia upadłości, należało orzec o jej bezskuteczności na podstawie art, 189kpcw związku z art. 127 § 1 ustawy (punkt 1 wyroku).
O kosztach procesu orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawieart. 98 kpcw związku z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwościzdnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn.zm.), w zakresie wynagrodzenia pełnomocnika powoda w stawce minimalnej, liczonej od wartości przedmiotu sporu, wraz z uiszczoną opłatą skarbową (punkt 2 wyroku).
Powyższy wyrok zaskarżyła apelacją pozwana, która zarzuciła naruszenie:art. 132 ust. 1-3p.u.in. poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie orazart. 98 § 1 k.p.c.poprzez jego błędne zastosowanie iart. 102 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie. Powołując się na te zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów za obie instancje.
Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów.
Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co następuje:
Apelacja pozwanej nie jest zasadna.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia Sądu I instancji dokonane w sprawie oraz wyciągnięte na podstawie tych ustaleń wnioski, czyniąc z nich integralną część swoich ustaleń.
Jako chybiony ocenić należy zarzut apelacji naruszenia przez Sąd I instancji art. 132 ust. 1-3 p.u.i n. Zgodnie z art. 132 ust. 3 p.u.in. nie można żądać uznania czynności za bezskuteczną po upływie dwóch lat od dnia ogłoszenia upadłości. Według skarżącej w odniesieniu do roszczenia zgłoszonego przez powoda zastosować należało termin określony w art. 132 ust. 3 p.u.in., stąd wobec jego upływu powództwo należało oddalić.
Sąd Okręgowy przytaczając poglądy wyrażane w doktrynie prawa i judykaturze w przedmiocie wykładni przepisu art. 132 ust. 3 p.u.in. uznał, że nie znajduje on zastosowania do bezskuteczności istniejących z mocy samego prawa, a do takich należy w ocenie tego Sądu bezskuteczność będąca przedmiotem żądania powoda, stąd uznał zarzut pozwanej wytoczenia powództwa po upływie przewidzianego przepisami terminu za bezzasadny.
Sąd Apelacyjny wbrew odmiennym twierdzeniom apelacji w pełni podziela pogląd Sądu I instancji co do braku uzasadnionych podstaw do stosowania terminu określonego wart. 132 ust. 3p.u.in. w odniesieniu do roszczenia powoda, a w konsekwencji uznania tego roszczenia za spóźnione. Na akceptację zasługuje bowiem pogląd, zgodnie z którym wytoczenie powództwa o ustalenie bezskuteczności upadłego na podstawieart. 127 i 128p.u.in. w odróżnieniu od skargi pauliańskiej, nie jest ograniczone żadnym terminem, bowiem powództwo to ma charakter ustalający (art. 189 k.p.c.). Zdaniem Sądu Apelacyjnego skarżąca nie wykazała też by zaskarżonym wyrokiem naruszony zostałart. 132 ust. 1-2p.u.in., jedynie określający podmioty uprawnione do wytoczenia powództwa oraz zawierający zwolnienie ustawowe tych podmiotów od kosztów sądowych, stąd zarzut wskazujący uchybienie temu przepisowi nie może być skuteczny.
Chybionym jest też zarzut apelacji jakoby pozwaną niesłusznie obciążono kosztami procesu. W tym zakresie podkreślić należy, że pozwana konsekwentnie wnosiła o oddalenie powództwa. Stąd rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w zaskarżonym wyroku, będące konsekwencją uwzględnienia żądania powoda w całości w żaden sposób nie naruszaart. 98 k.p.c.Jednocześnie stwierdzić należy, że pozwana nie wykazała w postępowaniu przed Sądem I instancji przesłanek określonych wart. 102 k.p.c., które uzasadniałyby nieobciążanie jej kosztami procesu, stąd też nie może wywołać oczekiwanego przez nią skutku zarzut naruszenia tego przepisu prawa procesowego.
Z powyższych przyczyn uznając apelację pozwanej za niezasadną Sąd Apelacyjny na mocyart. 385 k.p.c.ja oddalił. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono stosownie do jego wyniku w oparciu oart. 98 k.p.c.
| 859
|
15/100000/0002503/ACa
|
Sąd Apelacyjny w Gdańsku
|
V Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535",
"art": "art. 127",
"isap_id": "WDU20030600535",
"text": "art. 127 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - Prawo upadłościowe i naprawcze",
"title": "Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 527",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 527 i nast. kc",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98;art. 98 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 98 § 1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 102; art. 127; art. 128; art. 132; art. 132 ust. 1; art. 132 ust. 2; art. 132 ust. 3; art. 168; art. 189; art. 385; art. 98; art. 98 § 1; art. n)",
"Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535 - art. 127; art. 128; art. 131; art. 132; art. 132 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 527; art. n)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155025000002006_IV_Ka_000331_2015_Uz_2015-05-26_001
|
IV Ka 331/15
| 2015-05-06T00:00:00
| 2015-06-09T18:15:05
| 2015-06-04T17:12:20
|
15502500
|
2006
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt. IV Ka 331/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2015 r . Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Menzel Sędziowie SSO Grzegorz Szepelak SSR del. do SO Paweł Pomianowski (spr.) Protokolant Justyna Gdula przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Marka Janczyńskiego po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. sprawy M. M. oskarżonego o przestępstwo z art. 244 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego o
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Bogumiła Skrzypek" xVersion="1.0" xYear="2015" xLang="PL" xToPage="6" xEditor="bskrzypek" xPublisher="bskrzypek" xEditorFullName="Bogumiła Skrzypek" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/502500/0002006/Ka" xVolNmbr="000331">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt. IV Ka 331/15</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"><xBx>Dnia 6 maja 2015 r</xBx>.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:</xBx></xText>
<xText><xBx>Przewodniczący SSO Jerzy Menzel </xBx></xText>
<xText><xBx>Sędziowie SSO Grzegorz Szepelak </xBx></xText>
<xText><xBx>SSR del. do SO Paweł Pomianowski (spr.)</xBx></xText>
<xText>Protokolant Justyna Gdula</xText>
<xText>przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Marka Janczyńskiego</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r.</xText>
<xText>sprawy <xBx><xAnon>M. M.</xAnon> </xBx></xText>
<xText>oskarżonego o przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 244" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 244 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego</xText>
<xText>od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Krzyków</xText>
<xText>z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II K 120/14</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText><xBx>utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną; </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText><xBx>zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Krzyków) na rzecz adwokata <xAnon>M. K.</xAnon> kwotę 516,60 złotych (pięciuset szesnastu i
<xSUPx>60</xSUPx>
/ 100 , w tym VAT), tytułem nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym;</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText><xBx>zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. </xBx></xText>
</xUnit>
<xText><xBx>Sygn. akt IV Ka 331/15</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText><xBx> <xAnon>M. M.</xAnon> </xBx>został oskarżony o to, że w dniu 20 grudnia 2013 roku we <xAnon>W.</xAnon> na <xAnon>ul. (...)</xAnon> prowadził pojazd marki <xAnon>P.</xAnon> <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>, mając orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez Sąd Rejonowy w Oławie, sygn. akt II K 930/12, obowiązujący na okres od 31 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2018 r., tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 244" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 244 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt 120/14 Sąd Rejonowy dla Wrocławia Krzyków w II Wydziale Karnym:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>uznał oskarżonego <xAnon>M. M.</xAnon> za winnego tego, że w dniu 20 grudnia 2013 roku we <xAnon>W.</xAnon> na <xAnon>ul. (...)</xAnon> prowadził pojazd marki <xAnon>P.</xAnon> <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>, mając orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez Sad Rejonowy w Oławie, sygn. akt II K 930/12, obowiązujący na okres od 31 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2018 r., to jest występku z <xLexLink xArt="art. 244" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 244 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 63;art. 63 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 63 § 1 k.k.</xLexLink> zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres jego zatrzymania w dniu 20 grudnia 2013 roku;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 624;art. 624 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 624 § 1 k.p.k.</xLexLink> i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 173 roku o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w całości.</xText>
</xUnit>
<xText>Orzeczenie to zostało zaskarżone przez obrońcę oskarżonego w części dotyczącej kary. Obrońca zarzucił temu wyrokowi:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>obrazę przepisów postępowania, a to <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5 § 2 k.p.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">7 k.p.k.</xLexLink>, mającą wpływ na treść orzeczenia, a polegającą na dokonaniu dowolnego ustalenia faktycznego przyczyn, które spowodowały, że oskarżony prowadził samochód w dniu 20.12.2013 r. i rozstrzygnięciu związanych z tym, a nie dających się wyjaśnić wątpliwości na niekorzyść oskarżonego;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>rażąco niewspółmierną surowość orzeczonej kary w sytuacji, gdy stosownie do wszystkich okoliczności sprawy zasadnym było orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.</xText>
</xUnit>
<xText>Podnosząc powyższy zarzut apelujący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na stosowny okres próby.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja, jako bezzasadna, nie zasługiwała na uwzględnienie.</xText>
<xText>Po zapoznaniu się i szczegółowym przeanalizowaniu akt sprawy i rozważając zasadność zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, iż Sąd I instancji w sposób właściwy przeprowadził postępowanie dowodowe w ramach toczącego się postępowania rozpoznawczego, dokonując przy tym prawidłowej i wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, dążąc do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii i wyciągając z tego materiału właściwe wnioski.</xText>
<xText>W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy w sposób w pełni przekonywujący, a także zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego przedstawił na jakich przesłankach oparł swoje rozstrzygnięcie.</xText>
<xText>Podkreślić w tym miejscu należy, iż wymowa dowodów przeprowadzonych w toku postępowania nie pozostawiała wątpliwości również dla Sądu Odwoławczego, który w pełni podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Z całokształtu materiału dowodowego, ocenionego zgodnie z wymogami <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink>, Sąd Rejonowy wyprowadził trafne wnioski odnośnie sprawstwa i winy oskarżonego co do przypisanego mu czynu w kształcie i kwalifikacji prawnej opisanej w części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Ustaleń Sądu I instancji i słuszności orzeczenia o winie i sprawstwie oskarżonego nie kwestionował zresztą sam apelujący.</xText>
<xText>Kontrola instancyjna przeprowadzona przez Sąd Odwoławczy nie pozwoliła również na potwierdzenie zasadności zarzutów stawianych w apelacji, a opierających się z jednej strony na kwestionowaniu dowolności ustaleń w zakresie przyczyn kierowania przez oskarżonego samochodem wbrew obowiązującemu wobec niego zakazowi prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, a mających znaczenie dla wymiaru kary, z drugiej strony wskazujących na rażąco niewspółmierną surowość orzeczonej kary w sytuacji, gdy stosownie do wszystkich okoliczności sprawy zasadnym było orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.</xText>
<xText>Wnikliwa analiza akt sprawy, a także uzasadnienia wyroku Sądu I instancji prowadziła do zgoła odmiennych niż do czynił apelujący konkluzji. Nietrafny był w szczególności zarzut, iż ocena dowodów przeprowadzona w toku postępowania przez Sąd Rejonowy miała dowolny charakter, co z kolei miało, zdaniem apelującego, naruszać dyspozycję przepisu <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink>. W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd Rejonowy dokonał pełnej, zgodnej z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego materiału dowodowego, która miała bez wątpienia charakter oceny swobodnej, lecz nie dowolnej.</xText>
<xText>Wskazać przy tym należy, iż zawarte w złożonym środku odwoławczym zarzuty stanowiły jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji, który szczegółowo uargumentował swoje twierdzenia oraz przedstawił sposób rozumowania i dojścia do przedstawionych, a zaskarżonych przez apelującego wniosków. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych innych, nie rozważonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności. Sąd Rejonowy odniósł się w obszernym uzasadnieniu do wszystkich zarzutów, które podniósł w apelacji obrońca oskarżonego, należycie je argumentując i wyjaśniając zgodnie z ustawowymi zasadami nałożonymi na wymiar sprawiedliwości przy orzekaniu. Zarzuty apelującego, stanowiące polemikę z ustaleniami Sądu Rejonowego, nie były zatem w stanie podważyć jego prawidłowego rozstrzygnięcia. Skarżący przedstawił jedynie swoją subiektywną wersję zdarzenia, nie znajdującą potwierdzenia w kompleksowo ocenionym materiale dowodowym.</xText>
<xText>Przechodząc do szczegółowych rozważań na temat zarzutu błędnych ustaleń w zakresie przyczyn prowadzenia przez oskarżonego samochodu wbrew obowiązującemu wobec niego zakazowi prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, wskazać należy, iż Sąd Rejonowy w sposób logiczny, spójny oraz zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego przeanalizował w tym zakresie linię obrony oskarżonego, a także ocenił zarówno wyjaśnienia <xAnon>M. M.</xAnon>, jak i zeznania świadka <xAnon>A. M.</xAnon>. Sąd I Instancji przekonująco wskazał, dlaczego w tym konkretnym zakresie nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego oraz zeznaniom <xAnon>A. M.</xAnon>. Słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż twierdzenia tych osób nie znajdowały odzwierciedlenia w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym, w tym zeznaniach policjantów, którzy konsekwentnie twierdzili, iż takiej wersji zdarzenia <xAnon>M. M.</xAnon> w trakcie interwencji im nie przedstawił. Nie ulegało zaś wątpliwości, iż zaprezentowanie tej wersji zatrzymującym pojazd policjantom w sytuacji prawnej oskarżonego byłoby czymś zupełnie naturalnym. Takie tłumaczenie byłoby zresztą również czymś naturalnym w toku postępowania przygotowawczego, i to nie przez pryzmat stanu wyższej konieczności, ale właśnie okoliczności nakazującej łagodniejsze traktowanie takiego kierowcy. Taką też świadomość miał też z całą pewnością oskarżony. Tymczasem zwrócić należy uwagę, iż dopiero na rozprawie oskarżony o tym powiedział. <xAnon>A. M.</xAnon> także w czasie interwencji nie tłumaczyła policjantom, iż nie mogła prowadzić pojazdu, czy też, że czuje bądź czuła się źle. Nie była również wówczas wzywana jakakolwiek pomoc medyczna na miejsce interwencji, czy też wcześniej, gdy miało dojść do rzekomej zamiany w miejsc w pojeździe i kierowania nim przez <xAnon>M. M.</xAnon>. Słusznie zatem Sąd Rejonowy wskazał, iż wersja ta została przedstawiona przez oskarżonego jedynie na potrzeby tego postępowania i wynikała z chęci uniknięcia surowszej odpowiedzialności karnej.</xText>
<xText>W ocenie Sądu nie zasługiwały przy tym na uwzględnienie argumenty przytaczane przez apelującego, iż okoliczności tych oskarżony nie podawał wcześniej, gdyż zawierały one treści krępujące i wstydliwe dla niego i osób mu najbliższych. Sąd Okręgowy zupełnie nie rozumie jak fakt nagłego pogorszenia stanu zdrowia kierowcy, uniemożliwiający mu dalsze prowadzenie pojazdu i zastąpienie go przez inną osobę może być dla tej osoby w jakikolwiek sposób krepujące, czy wstydliwe i powodować, iż kierowca taki stan ukrywa. Przecież żaden z policjantów na miejscu interwencji nie pytał się oskarżonego, kim dla niego jest towarzysząca mu kobieta i dziecko. Istotnym był fakt, iż <xAnon>M. M.</xAnon> nie wskazywał aż do rozprawy, iż wsiadł za kierownicę, gdyż dotychczasowy kierowca źle się poczuł, a oni jechali do lekarza z małym dzieckiem.</xText>
<xText>Zwrócić należy przy tym uwagę, iż w znacznym stopniu twierdzenia oskarżonego były gołosłowne, nie poparte żadnymi obiektywnymi dowodami, chociażby dokumentacją lekarską, dotyczącą np. terminu wizyty u lekarza małoletniego, czy też dotyczącą stanu zdrowia świadka. Nie można było przy tym w tym kontekście za wystarczające uznać zaświadczenia lekarskiego, iż <xAnon>A. M.</xAnon> cierpi na niedoczynność tarczycy.</xText>
<xText>Obrońca, polemizując z zaskarżonym rozstrzygnięciem, odwołał się przy tym do <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5 § 2 k.p.k.</xLexLink>, twierdząc w apelacji, że w toku wyrokowania doszło do naruszenia powyższego przepisu. Także i ten zarzut uznać należy za bezzasadny. Zasada <xIx>in dubio pro reo</xIx> nie ogranicza zasady swobodnej oceny dowodów. Jeżeli zatem z materiału dowodowego wynikają różne wersje zdarzenia, to nie jest to jeszcze równoznaczne z zaistnieniem „nie dających się usunąć wątpliwości” w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5 § 2 k.p.k.</xLexLink> W takim bowiem przypadku Sąd orzekający jest zobowiązany do dokonania ustaleń faktycznych właśnie na podstawie swobodnej oceny dowodów (zgodnie z regułami określonymi w <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink>) i dopiero wówczas, gdy po wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości, wątpliwości nie zostały usunięte, należy je tłumaczyć na korzyść oskarżonego. Jeżeli jednak Sąd <xIx>meriti </xIx>dokona ustaleń faktycznych w sposób stanowczy i jednoznaczny, to w ogóle nie może zachodzić obraza <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5 § 2 k.p.k.</xLexLink>, albowiem według tychże ustaleń nie istnieją wątpliwości, o jakich mowa w owym przepisie. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Sąd I instancji dokonał stanowczych i jednoznacznych ustaleń nie tylko w kwestii sprawstwa i winy oskarżonego, ale również w zakresie przyczyn prowadzenia pojazdu przez oskarżonego, wykluczając w sposób logiczny wersję przedstawianą przez niego w toku postępowania sądowego.</xText>
<xText>W odniesieniu z kolei do kolejnego zarzutu, wskazywanego w pkt 2 apelacji, na wstępie należy wskazać, iż o rażącej niewspółmierności kary może być mowa jedynie wówczas, gdy kara ta jawi się od razu jako niesprawiedliwa, odbiegająca od swoich podstawowych celów w zakresie tak prewencji szczególnej jak i w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Taka sytuacja z pewnością nie zaistniała w przypadku kary orzeczonej wobec oskarżonego <xAnon>M. M.</xAnon>.</xText>
<xText>Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 53;art. 53 § 1;art. 53 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 53 § 1 i 2 k.k.</xLexLink> Sąd wymierzając karę, czyni to według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę. Winien jednak brać pod uwagę szereg ogólnych oraz szczególnych dyrektyw, do których należą m.in. stopień winy, społecznej szkodliwości czynu, cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do sprawcy, potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Na wymiar kary winny mieć również wpływ motywacja i sposób zachowania się sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa oraz zachowanie się po jego popełnieniu.</xText>
<xText>Lektura uzasadnienia wyroku i akt sprawy przekonywała o tym, że Sąd I instancji przy wymiarze kary miał na uwadze wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane powyżej. Sąd Rejonowy wskazał przy tym, jakie okoliczności uznał za obciążające przy wymiarze kary, jakie zaś jego zdaniem wpływały łagodząco na tenże wymiar. I nie można było podzielić stanowiska, iż jakoby fakt uprzedniej karalności oskarżonego Sąd Rejonowy brał pod uwagę dwukrotnie, co wpływało zaś na zbyt surową karę.</xText>
<xText>Sąd I instancji przedstawił również w sposób przekonujący argumentację w zakresie powodów dla których, mimo wymierzenia kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowe zawieszenie jej wykonania nie mogło zostać zastosowane. Okoliczności wskazywane w treści apelacji, trafności rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego podważyć nie mogły. W ocenie Sądu Okręgowego nie można było również podzielić oceny, iż orzeczenie kary pozbawienia wolności wobec <xAnon>M. M.</xAnon> w postaci bezwzględnej, nosiła cechy rażącej niewspółmierności.</xText>
<xText>W oceni Sądu Okręgowego, Sąd I instancji słusznie uznał, iż oskarżony nie zasłużył na takie dobrodziejstwo, kierując się przy tym zasadą, iż orzekanie o tym środku probacyjnym jest integralną częścią wymiaru kary, a zatem powinno się odbywać w oparciu o te same dyrektywy, co wymiar kary sensu stricte. Zgodzić należało się w szczególności z twierdzeniem, iż uprzednia karalność oskarżonego, a także postawa lekceważenia nie tylko norm prawa, ale także wyroków sądowych, wykluczają zasadność stosowania wobec <xAnon>M. M.</xAnon> warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności jako swoistego rodzaju przywileju dla sprawców przestępstw. Oskarżony, co pokazuje dotychczasowy sposób jego życia jest osobą niepoprawną, która pomimo korzystania już wcześniej z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary, nadal popełnia przestępstwa, i to przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, lekceważąc treść uprzednich wyroków.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy uznał przy tym postawa prezentowana przez <xAnon>M. M.</xAnon> w toku postępowania, na co wskazuje apelujący, nie może być uznana za dostateczną okoliczność przemawiającą za skorzystaniem przez niego z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary. Oskarżony zarówno w postępowaniu przygotowawczym jak i przed Sądem I instancji przyznawał się wprawdzie do zarzuconego mu czynu, ale nie do końca był konsekwentny w opisywaniu okoliczności zdarzenia, a także próbował umniejszać stopień swojej winy, sugerując wręcz, iż był zmuszony do prowadzenia pojazdu mechanicznego za świadka. W świetle powyższego, Sąd Okręgowy nie do końca wierzył w całkowitą skruchę oskarżonego, a przede wszystkim w pozytywną prognozę kryminologiczną.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy uznał również, iż sam fakt podjęcia leczenia odwykowego od alkoholu w żaden sposób nie mógł oznaczać, iż można było w przypadku oskarżonego postawić pozytywną prognozę kryminologiczną. W ocenie Sądu Okręgowego okoliczność ta może stanowić jedynie podstawę do złożenia wniosku o odroczenie wykonania kary, celem umożliwienia kontynuowania takiego leczenia. Tym bardziej za takim rozstrzygnięciem nie może stać fakt leczenia ortopedycznego.</xText>
<xText>Nie znajdując zatem żadnych podstaw do uwzględnienia apelacji, Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok w stosunku do tego oskarżonego, utrzymał w mocy .</xText>
<xText>Uwzględniając natomiast aktualną sytuację życiową oskarżonego, na podstawie <xLexLink xArt="art. 634" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 634 k.p.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 624;art. 624 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 624§1 k.p.k.</xLexLink> Sąd Okręgowy zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze .</xText>
<xText>Jednocześnie Sąd Okręgowy zasądził na rzecz adw. <xAnon>M. K.</xAnon> kwotę 516,60 złotych (w tym podatek VAT) tytułem kosztów nieopłaconej obrony udzielonej z urzędu.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Jerzy Menzel
| null |
[
"Jerzy Menzel",
"do Paweł Pomianowski",
"Grzegorz Szepelak"
] |
[
"art.437kpk"
] |
Bogumiła Skrzypek
|
Justyna Gdula
|
Bogumiła Skrzypek
|
[
"Apelacja"
] | 6
|
Sygn. akt. IV Ka 331/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 maja 2015 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Jerzy Menzel
Sędziowie SSO Grzegorz Szepelak
SSR del. do SO Paweł Pomianowski (spr.)
Protokolant Justyna Gdula
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Marka Janczyńskiego
po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r.
sprawyM. M.
oskarżonego o przestępstwo zart. 244 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Krzyków
z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II K 120/14
I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;
II
zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Krzyków) na rzecz adwokataM. K.kwotę 516,60 złotych (pięciuset szesnastu i
60
/ 100 , w tym VAT), tytułem nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym;
III
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Sygn. akt IV Ka 331/15
UZASADNIENIE
M. M.został oskarżony o to, że w dniu 20 grudnia 2013 roku weW.naul. (...)prowadził pojazd markiP.nr rej. (...), mając orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez Sąd Rejonowy w Oławie, sygn. akt II K 930/12, obowiązujący na okres od 31 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2018 r., tj. o czyn zart. 244 k.k.
Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt 120/14 Sąd Rejonowy dla Wrocławia Krzyków w II Wydziale Karnym:
I
uznał oskarżonegoM. M.za winnego tego, że w dniu 20 grudnia 2013 roku weW.naul. (...)prowadził pojazd markiP.nr rej. (...), mając orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez Sad Rejonowy w Oławie, sygn. akt II K 930/12, obowiązujący na okres od 31 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2018 r., to jest występku zart. 244 k.k.i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
II
na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres jego zatrzymania w dniu 20 grudnia 2013 roku;
III
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 173 roku o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w całości.
Orzeczenie to zostało zaskarżone przez obrońcę oskarżonego w części dotyczącej kary. Obrońca zarzucił temu wyrokowi:
1
obrazę przepisów postępowania, a toart. 5 § 2 k.p.k.i7 k.p.k., mającą wpływ na treść orzeczenia, a polegającą na dokonaniu dowolnego ustalenia faktycznego przyczyn, które spowodowały, że oskarżony prowadził samochód w dniu 20.12.2013 r. i rozstrzygnięciu związanych z tym, a nie dających się wyjaśnić wątpliwości na niekorzyść oskarżonego;
2
rażąco niewspółmierną surowość orzeczonej kary w sytuacji, gdy stosownie do wszystkich okoliczności sprawy zasadnym było orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Podnosząc powyższy zarzut apelujący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na stosowny okres próby.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja, jako bezzasadna, nie zasługiwała na uwzględnienie.
Po zapoznaniu się i szczegółowym przeanalizowaniu akt sprawy i rozważając zasadność zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, iż Sąd I instancji w sposób właściwy przeprowadził postępowanie dowodowe w ramach toczącego się postępowania rozpoznawczego, dokonując przy tym prawidłowej i wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, dążąc do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii i wyciągając z tego materiału właściwe wnioski.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy w sposób w pełni przekonywujący, a także zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego przedstawił na jakich przesłankach oparł swoje rozstrzygnięcie.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż wymowa dowodów przeprowadzonych w toku postępowania nie pozostawiała wątpliwości również dla Sądu Odwoławczego, który w pełni podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Z całokształtu materiału dowodowego, ocenionego zgodnie z wymogamiart. 7 k.p.k., Sąd Rejonowy wyprowadził trafne wnioski odnośnie sprawstwa i winy oskarżonego co do przypisanego mu czynu w kształcie i kwalifikacji prawnej opisanej w części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Ustaleń Sądu I instancji i słuszności orzeczenia o winie i sprawstwie oskarżonego nie kwestionował zresztą sam apelujący.
Kontrola instancyjna przeprowadzona przez Sąd Odwoławczy nie pozwoliła również na potwierdzenie zasadności zarzutów stawianych w apelacji, a opierających się z jednej strony na kwestionowaniu dowolności ustaleń w zakresie przyczyn kierowania przez oskarżonego samochodem wbrew obowiązującemu wobec niego zakazowi prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, a mających znaczenie dla wymiaru kary, z drugiej strony wskazujących na rażąco niewspółmierną surowość orzeczonej kary w sytuacji, gdy stosownie do wszystkich okoliczności sprawy zasadnym było orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Wnikliwa analiza akt sprawy, a także uzasadnienia wyroku Sądu I instancji prowadziła do zgoła odmiennych niż do czynił apelujący konkluzji. Nietrafny był w szczególności zarzut, iż ocena dowodów przeprowadzona w toku postępowania przez Sąd Rejonowy miała dowolny charakter, co z kolei miało, zdaniem apelującego, naruszać dyspozycję przepisuart. 7 k.p.k.. W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd Rejonowy dokonał pełnej, zgodnej z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego materiału dowodowego, która miała bez wątpienia charakter oceny swobodnej, lecz nie dowolnej.
Wskazać przy tym należy, iż zawarte w złożonym środku odwoławczym zarzuty stanowiły jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji, który szczegółowo uargumentował swoje twierdzenia oraz przedstawił sposób rozumowania i dojścia do przedstawionych, a zaskarżonych przez apelującego wniosków. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych innych, nie rozważonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności. Sąd Rejonowy odniósł się w obszernym uzasadnieniu do wszystkich zarzutów, które podniósł w apelacji obrońca oskarżonego, należycie je argumentując i wyjaśniając zgodnie z ustawowymi zasadami nałożonymi na wymiar sprawiedliwości przy orzekaniu. Zarzuty apelującego, stanowiące polemikę z ustaleniami Sądu Rejonowego, nie były zatem w stanie podważyć jego prawidłowego rozstrzygnięcia. Skarżący przedstawił jedynie swoją subiektywną wersję zdarzenia, nie znajdującą potwierdzenia w kompleksowo ocenionym materiale dowodowym.
Przechodząc do szczegółowych rozważań na temat zarzutu błędnych ustaleń w zakresie przyczyn prowadzenia przez oskarżonego samochodu wbrew obowiązującemu wobec niego zakazowi prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, wskazać należy, iż Sąd Rejonowy w sposób logiczny, spójny oraz zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego przeanalizował w tym zakresie linię obrony oskarżonego, a także ocenił zarówno wyjaśnieniaM. M., jak i zeznania świadkaA. M.. Sąd I Instancji przekonująco wskazał, dlaczego w tym konkretnym zakresie nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego oraz zeznaniomA. M.. Słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż twierdzenia tych osób nie znajdowały odzwierciedlenia w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym, w tym zeznaniach policjantów, którzy konsekwentnie twierdzili, iż takiej wersji zdarzeniaM. M.w trakcie interwencji im nie przedstawił. Nie ulegało zaś wątpliwości, iż zaprezentowanie tej wersji zatrzymującym pojazd policjantom w sytuacji prawnej oskarżonego byłoby czymś zupełnie naturalnym. Takie tłumaczenie byłoby zresztą również czymś naturalnym w toku postępowania przygotowawczego, i to nie przez pryzmat stanu wyższej konieczności, ale właśnie okoliczności nakazującej łagodniejsze traktowanie takiego kierowcy. Taką też świadomość miał też z całą pewnością oskarżony. Tymczasem zwrócić należy uwagę, iż dopiero na rozprawie oskarżony o tym powiedział.A. M.także w czasie interwencji nie tłumaczyła policjantom, iż nie mogła prowadzić pojazdu, czy też, że czuje bądź czuła się źle. Nie była również wówczas wzywana jakakolwiek pomoc medyczna na miejsce interwencji, czy też wcześniej, gdy miało dojść do rzekomej zamiany w miejsc w pojeździe i kierowania nim przezM. M.. Słusznie zatem Sąd Rejonowy wskazał, iż wersja ta została przedstawiona przez oskarżonego jedynie na potrzeby tego postępowania i wynikała z chęci uniknięcia surowszej odpowiedzialności karnej.
W ocenie Sądu nie zasługiwały przy tym na uwzględnienie argumenty przytaczane przez apelującego, iż okoliczności tych oskarżony nie podawał wcześniej, gdyż zawierały one treści krępujące i wstydliwe dla niego i osób mu najbliższych. Sąd Okręgowy zupełnie nie rozumie jak fakt nagłego pogorszenia stanu zdrowia kierowcy, uniemożliwiający mu dalsze prowadzenie pojazdu i zastąpienie go przez inną osobę może być dla tej osoby w jakikolwiek sposób krepujące, czy wstydliwe i powodować, iż kierowca taki stan ukrywa. Przecież żaden z policjantów na miejscu interwencji nie pytał się oskarżonego, kim dla niego jest towarzysząca mu kobieta i dziecko. Istotnym był fakt, iżM. M.nie wskazywał aż do rozprawy, iż wsiadł za kierownicę, gdyż dotychczasowy kierowca źle się poczuł, a oni jechali do lekarza z małym dzieckiem.
Zwrócić należy przy tym uwagę, iż w znacznym stopniu twierdzenia oskarżonego były gołosłowne, nie poparte żadnymi obiektywnymi dowodami, chociażby dokumentacją lekarską, dotyczącą np. terminu wizyty u lekarza małoletniego, czy też dotyczącą stanu zdrowia świadka. Nie można było przy tym w tym kontekście za wystarczające uznać zaświadczenia lekarskiego, iżA. M.cierpi na niedoczynność tarczycy.
Obrońca, polemizując z zaskarżonym rozstrzygnięciem, odwołał się przy tym doart. 5 § 2 k.p.k., twierdząc w apelacji, że w toku wyrokowania doszło do naruszenia powyższego przepisu. Także i ten zarzut uznać należy za bezzasadny. Zasadain dubio pro reonie ogranicza zasady swobodnej oceny dowodów. Jeżeli zatem z materiału dowodowego wynikają różne wersje zdarzenia, to nie jest to jeszcze równoznaczne z zaistnieniem „nie dających się usunąć wątpliwości” w rozumieniuart. 5 § 2 k.p.k.W takim bowiem przypadku Sąd orzekający jest zobowiązany do dokonania ustaleń faktycznych właśnie na podstawie swobodnej oceny dowodów (zgodnie z regułami określonymi wart. 7 k.p.k.) i dopiero wówczas, gdy po wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości, wątpliwości nie zostały usunięte, należy je tłumaczyć na korzyść oskarżonego. Jeżeli jednak Sądmeritidokona ustaleń faktycznych w sposób stanowczy i jednoznaczny, to w ogóle nie może zachodzić obrazaart. 5 § 2 k.p.k., albowiem według tychże ustaleń nie istnieją wątpliwości, o jakich mowa w owym przepisie. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Sąd I instancji dokonał stanowczych i jednoznacznych ustaleń nie tylko w kwestii sprawstwa i winy oskarżonego, ale również w zakresie przyczyn prowadzenia pojazdu przez oskarżonego, wykluczając w sposób logiczny wersję przedstawianą przez niego w toku postępowania sądowego.
W odniesieniu z kolei do kolejnego zarzutu, wskazywanego w pkt 2 apelacji, na wstępie należy wskazać, iż o rażącej niewspółmierności kary może być mowa jedynie wówczas, gdy kara ta jawi się od razu jako niesprawiedliwa, odbiegająca od swoich podstawowych celów w zakresie tak prewencji szczególnej jak i w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Taka sytuacja z pewnością nie zaistniała w przypadku kary orzeczonej wobec oskarżonegoM. M..
Zgodnie z treściąart. 53 § 1 i 2 k.k.Sąd wymierzając karę, czyni to według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę. Winien jednak brać pod uwagę szereg ogólnych oraz szczególnych dyrektyw, do których należą m.in. stopień winy, społecznej szkodliwości czynu, cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do sprawcy, potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Na wymiar kary winny mieć również wpływ motywacja i sposób zachowania się sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa oraz zachowanie się po jego popełnieniu.
Lektura uzasadnienia wyroku i akt sprawy przekonywała o tym, że Sąd I instancji przy wymiarze kary miał na uwadze wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane powyżej. Sąd Rejonowy wskazał przy tym, jakie okoliczności uznał za obciążające przy wymiarze kary, jakie zaś jego zdaniem wpływały łagodząco na tenże wymiar. I nie można było podzielić stanowiska, iż jakoby fakt uprzedniej karalności oskarżonego Sąd Rejonowy brał pod uwagę dwukrotnie, co wpływało zaś na zbyt surową karę.
Sąd I instancji przedstawił również w sposób przekonujący argumentację w zakresie powodów dla których, mimo wymierzenia kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowe zawieszenie jej wykonania nie mogło zostać zastosowane. Okoliczności wskazywane w treści apelacji, trafności rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego podważyć nie mogły. W ocenie Sądu Okręgowego nie można było również podzielić oceny, iż orzeczenie kary pozbawienia wolności wobecM. M.w postaci bezwzględnej, nosiła cechy rażącej niewspółmierności.
W oceni Sądu Okręgowego, Sąd I instancji słusznie uznał, iż oskarżony nie zasłużył na takie dobrodziejstwo, kierując się przy tym zasadą, iż orzekanie o tym środku probacyjnym jest integralną częścią wymiaru kary, a zatem powinno się odbywać w oparciu o te same dyrektywy, co wymiar kary sensu stricte. Zgodzić należało się w szczególności z twierdzeniem, iż uprzednia karalność oskarżonego, a także postawa lekceważenia nie tylko norm prawa, ale także wyroków sądowych, wykluczają zasadność stosowania wobecM. M.warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności jako swoistego rodzaju przywileju dla sprawców przestępstw. Oskarżony, co pokazuje dotychczasowy sposób jego życia jest osobą niepoprawną, która pomimo korzystania już wcześniej z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary, nadal popełnia przestępstwa, i to przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, lekceważąc treść uprzednich wyroków.
Sąd Okręgowy uznał przy tym postawa prezentowana przezM. M.w toku postępowania, na co wskazuje apelujący, nie może być uznana za dostateczną okoliczność przemawiającą za skorzystaniem przez niego z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary. Oskarżony zarówno w postępowaniu przygotowawczym jak i przed Sądem I instancji przyznawał się wprawdzie do zarzuconego mu czynu, ale nie do końca był konsekwentny w opisywaniu okoliczności zdarzenia, a także próbował umniejszać stopień swojej winy, sugerując wręcz, iż był zmuszony do prowadzenia pojazdu mechanicznego za świadka. W świetle powyższego, Sąd Okręgowy nie do końca wierzył w całkowitą skruchę oskarżonego, a przede wszystkim w pozytywną prognozę kryminologiczną.
Sąd Okręgowy uznał również, iż sam fakt podjęcia leczenia odwykowego od alkoholu w żaden sposób nie mógł oznaczać, iż można było w przypadku oskarżonego postawić pozytywną prognozę kryminologiczną. W ocenie Sądu Okręgowego okoliczność ta może stanowić jedynie podstawę do złożenia wniosku o odroczenie wykonania kary, celem umożliwienia kontynuowania takiego leczenia. Tym bardziej za takim rozstrzygnięciem nie może stać fakt leczenia ortopedycznego.
Nie znajdując zatem żadnych podstaw do uwzględnienia apelacji, Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok w stosunku do tego oskarżonego, utrzymał w mocy .
Uwzględniając natomiast aktualną sytuację życiową oskarżonego, na podstawieart. 634 k.p.k.w zw. zart. 624§1 k.p.k.Sąd Okręgowy zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze .
Jednocześnie Sąd Okręgowy zasądził na rzecz adw.M. K.kwotę 516,60 złotych (w tym podatek VAT) tytułem kosztów nieopłaconej obrony udzielonej z urzędu.
| 331
|
15/502500/0002006/Ka
|
Sąd Okręgowy we Wrocławiu
|
IV Wydział Karny Odwoławczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 53;art. 53 § 1;art. 53 § 2",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 53 § 1 i 2 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 624;art. 624 § 1",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 624 § 1 k.p.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 244; art. 53; art. 53 § 1; art. 53 § 2; art. 63; art. 63 § 1)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 5; art. 5 § 2; art. 624; art. 624 § 1; art. 634; art. 7)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151010000002021_IV_U_000301_2015_Uz_2015-05-20_001
|
IV U 301/15
| 2015-05-20T00:00:00
| 2015-08-21T18:15:04
| 2018-05-12T15:05:42
|
15101000
|
2021
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt IV U 301/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2015r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Tomasz Koronowski Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania B. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. z dnia 16 lutego 2015r. znak: (...) o emeryturę oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 301/15 UZASADNIENI
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Ewa Wawrzyniak" xVersion="1.0" xYear="2015" xLang="PL" xToPage="5" xEditor="ewa.wawrzyniak" xPublisher="ewa.wawrzyniak" xEditorFullName="Ewa Wawrzyniak" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/101000/0002021/U" xVolNmbr="000301">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt IV U 301/15</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 20 maja 2015r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSO Tomasz Koronowski</xText>
<xText>Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Tomaszewska</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015r. w Elblągu na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z odwołania <xAnon>B. C.</xAnon></xText>
<xText>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>E.</xAnon></xText>
<xText>z dnia 16 lutego 2015r. znak: <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText>o emeryturę</xText>
<xText xALIGNx="center">oddala odwołanie.</xText>
<xText>Sygn. akt IV U 301/15</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Ubezpieczony <xAnon>B. C.</xAnon> wniósł odwołanie od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>E.</xAnon> z dnia 20 maja 2015r., znak <xAnon> (...)</xAnon>, odmawiającej mu prawa do emerytury. Skarżący domagał się uwzględnienia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Twierdził, że ojciec pracował w <xAnon> (...)</xAnon> w służbie ruchu, siostra od 1970r. była zameldowana w <xAnon>I.</xAnon>, a brat pracował zawodowo – również w <xAnon>I.</xAnon>, więc wszystko było na głowie wnioskodawcy. W gospodarstwie było dużo inwentarza, tj. trzoda chlewna i bydło.</xText>
<xText>Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z uwagi nieudokumentowanie 25 lat okresu ubezpieczenia do dnia 1 stycznia 1999r. Wyjaśniono, że wnioskodawca zwrócił się o przyznanie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Powołano się na przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (Dz.U. z 2013r., poz. 1440 ze zmianami; dalej: ustawa emerytalna) oraz na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zmianami; dalej: rozporządzenie RM z 1983r.). Pozwany nie kwestionował, że skarżący ukończył 60 lat, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego i legitymuje się stażem 15 lat pracy w warunkach szczególnych przed 1999r. Przeszkodą w przyznaniu wnioskowanego prawa była okoliczność, że okres ubezpieczenia przed 1999r. wynosił 23 lata, 11 m-cy i 10 dni, zamiast wymaganych 25 lat. Do okresów ubezpieczenia nie zaliczono ubezpieczonemu wnioskowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców – od ukończenia 16 lat (<xAnon>(...)</xAnon>. Zaznaczono, że gospodarstwo to było małej powierzchni (1,23 ha), w okresie tym wnioskodawca uczęszczał do <xAnon> (...) Szkoły Zawodowej (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon>, a w gospodarstwie zamieszkiwały 4 dorosłe osoby, wobec czego w ocenie pozwanego skarżący nie mógł świadczyć pracy w tym gospodarstwie w wymiarze co najmniej 4 godziny dziennie.</xText>
<xText>W uzupełnieniu stanowiska z odwołania ubezpieczony wniósł w piśmie z dnia 20 kwietnia 2015r. o przesłuchanie w charakterze świadków siostry i brata raz trzech innych osób. Nie zgodził się z oceną pozwanego. Wyjaśnił, że jego prace polegały m.in. na obrządku trzody chlewnej, przygotowaniu karmy, wożeniu serwatki do mleczarni jako prace poranne przed szkołą oraz przygotowanie karmy, obrządek i prace polowe jako prace popołudniowe. Ubezpieczony twierdził, że wykonywanie tych prac pochłaniało często więcej niż 4 godziny dziennie. Siostra wyprowadziła się z domu rodzinnego na przełomie lat 1970-1971, brat natomiast w ogóle nie bał udziału w pracach związanych z gospodarstwem rolnym rodziców – pracował w tamtym okresie zawodowo na terenie <xAnon>I.</xAnon>, co wykluczało możliwość jego pracy w gospodarstwie. Skarżący twierdził ponadto, że jego matka faktycznie nie pracowała w gospodarstwie rolnym – zajmowała się domem i ograniczała się do prac drobnych, takich jak dokarmianie drobiu. Ojciec zaś pracował na kolei i także on faktycznie nie brał udziału w szeregu prac związanych z bieżącym prowadzeniem gospodarstwa rolnego.</xText>
<xText>W związku ze stanowiskiem skarżącego pozwany wniósł o zwrócenie się do Urzędu Miejskiego w <xAnon>K.</xAnon> o wskazanie osób zameldowanych w spornym okresie pod ówczesnym adresem wnioskodawcy oraz o zobowiązanie skarżącego do przedłożenia dowodu potwierdzającego pracę zawodową brata.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>Skarżący <xAnon>urodził się w dniu (...)</xAnon>, zatem w dniu<xAnon>(...)</xAnon>. ukończył 16 lat, zaś w dniu <xAnon>(...)</xAnon>. ukończył 60 lat.</xText>
<xText>(bezsporne)</xText>
<xText>W latach 1970-1973 wnioskodawca uczęszczał do <xAnon> (...) Szkoły Zawodowej (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon>. Do szkoły dojeżdżał codziennie pociągiem, który wyjeżdżał około godziny 7:00, zaś wracał około godziny 13:00 w dniach zajęć praktycznych (2 razy w tygodniu) i około godz. 16:00 w dniach zajęć teoretycznych.</xText>
<xText>Ubezpieczony mieszkał z rodzicami w <xAnon>K.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, a do marca 1971r. także z siostrą <xAnon>K. M.</xAnon>. Później siostra wnioskodawcy bywała o rodziców w soboty i niedziele. Brat wnioskodawcy <xAnon>R. C.</xAnon> wprawdzie wyprowadził się od rodziców w latach 60. XXw., jednak ponownie u nich zamieszkał nie później niż w kwietniu 1971r. i zamieszkiwał tam w okresach przynajmniej świadczenia pracy w <xAnon>I.</xAnon> (21 maja – 7 października 1971r.) oraz pozostawania bez pracy (18 kwietnia – 19 lipca 1972r., 26 grudnia 1972r. - 23 marca 1973r., w tym w okresie choroby na przełomie lat 1973 – 1974r. Ojciec wnioskodawcy pracował na kolei, gdzie był maszynistą i nie co dzień wracał po pracy do domu. Matka wnioskodawcy nie pracowała zawodowo.</xText>
<xText>(bezsporne, ponadto informacja Burmistrza <xAnon>K.</xAnon> o zameldowaniu zaświadczenie o zameldowaniu k.27, legitymacja ubezpieczeniowa <xAnon>R. C.</xAnon> koperta k.31)</xText>
<xText>Grunty rolne należące do rodziców skarżącego miały powierzchnię 1,23 ha, znajdowały się około kilometra od domu. Uprawiano na nich co roku po trochę fasoli szparagowej (około 10-15 arów), zboża, ziemniaków i buraków. Orano koniem pożyczanym od innego gospodarza, co kilka dni w roku skarżący odrabiał przy młóceniu zboża. Do obowiązków wnioskodawcy na polu należało m.in. pielenie fasoli przynajmniej 2 razy przed przystąpieniem do zbiorów, zbiór strąków co kilka dni przez około 2 tygodnie w lipcu i sierpniu, koszenie zboża, wykopki, w tym zbiór liści buraczanych. Ponadto rodzice wnioskodawcy korzystali bezumownie z kilku arów gruntu przy budynku mieszkalnym gdzie uprawiali lucernę dla zwierząt. W gospodarstwie było w jednym czasie chowano kilka – kilkanaście świń (rocznie sprzedawano około 20 świń), cielaki wypasane na ugorach i kilkadziesiąt sztuk drobiu. Do obowiązków wnioskodawcy związanych z obsługą zwierząt należało przywożenie wózkiem serwatki z pobliskiej mleczarni, śrutowanie zboża co kilka dni, zbiór pokrzyw i lucerny, przygotowywanie (w tym parzenie ziemniaków) i zadawanie karmy, generalnie obrządek zwierząt. Prace w gospodarstwie były wykonywane przede wszystkim przez wnioskodawcę i jego matkę.</xText>
<xText>(dowód: zeznania świadków z rozprawy w dniu 20 maja 2015r. - <xAnon>R. C.</xAnon>, <xAnon>K. G. (1)</xAnon>, <xAnon>B. M. (1)</xAnon>, <xAnon>K. M.</xAnon> i <xAnon>R. S.</xAnon>, zeznania wnioskodawcy, także w związku z jego wyjaśnieniami z tej samej rozprawy, zaświadczenie Urzędu miejskiego w <xAnon>K.</xAnon> z dnia 27 maja 2009r. - k.11 pliku emerytalnego)</xText>
<xText>Po dniu 6 stycznia 1974r. wnioskodawca został aresztowany.</xText>
<xText>(bezsporne, ponadto zapis od 02:45:03)</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>W pierwszej kolejności należy przybliżyć prawa, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie, co pozwoli na wskazanie okoliczności spornych, istotnych dla rozstrzygnięcia i omówienie postępowania dowodowego w tym właśnie zakresie. Z art. 184 ustawy emerytalnej wynika, iż ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, a więc w dniu 1 stycznia 1999r., osiągnęli po pierwsze okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz po drugie okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. w niniejszej sprawie wynoszący 25 lat. Przy tym emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie na dochody budżetu państwa środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu. Stosownie do powołanego w części wstępnej uzasadnienia §4 rozporządzenia RM z 1983r. pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z §2 ust. 1 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.</xText>
<xText>Skarżący już na etapie postępowania administracyjnego spełniał przesłankę ukończenia 60 lat, legitymowania się stażem 15 lat pracy w warunkach szczególnych na dzień 1 stycznia 1999r. oraz tego, że nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Spór dotyczył tylko tego, czy wnioskodawca legitymuje się wymaganą również na dzień 1 stycznia 1999r. sumą 25 lat okresów składkowych, nieskładkowych i ewentualnie uzupełniających. Jako że suma okresów składkowych i nieskładkowych ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 1999r. wynosiła 23 lata, 11 m-cy i 10 dni, wnioskodawca domagał się uzupełnienia tej sumy okresem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia ukończenia 16 lat i dniem 6 stycznia 1974r. Trzeba wobec tego wyjaśnić, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się również przypadające przed dniem 1 stycznia 1983r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, traktując je jak okresy składkowe, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu, a więc w realiach <xBRx/>rozpoznawanej sprawy – w zakresie 1 roku i 20 dni. Utrwalone są w tym względzie poglądy, które wskazują, że takie uzupełnienie umożliwia stała praca w wymiarze nie mniejszym niż 4 godzin dziennie (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1997r. w sprawie II UKN 96/96 – OSNAPiUS 23/97 poz. 473, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2006r. w sprawie II UK 42/06 – OSNP 19-20/2007 poz. 292). Co do wskazanych tu zasad uzupełnienia okresu składkowego i nieskładkowego strony były zgodne, pozwany kwestionował natomiast, aby skarżący świadczył stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w rozmiarze na tyle znaczącym, aby można było ją uznać za taką właśnie pracę w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej.</xText>
<xText>W ocenie Sądu odwołanie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie, jako że skarżący nie zdołał wykazać, aby świadczył przez wymagany okres pracę spełniającą opisane wyżej przesłanki. Słusznie akcentuje się w odpowiedzi na odwołanie, że przedmiotowe gospodarstwo było małe. Tak więc sposób jego organizacji nie wymagał szczególnego nakładu pracy, np. takiego, które wiąże się z prowadzeniem ogrodnictwa. Wnioskodawca w odwołaniu, piśmie uzupełniającym odwołanie i w toku rozprawy zdecydowanie wyolbrzymiał swój nakład pracy w gospodarstwie rodziców w każdym aspekcie, bezpodstawnie przy tym marginalizując rolę w pracach gospodarskich przede wszystkim niezatrudnionej gdzie indziej matki. W ocenie Sądu nie ma podstaw, aby kwestionować pracę skarżącego w gospodarstwie rodziców w ogóle, nie przedstawił też jednak skarżący jednoznacznych dowodów na to, że praca w tymże gospodarstwie zajmowała mu przynajmniej 4 godziny dziennie. Tytułem przykładu należy wskazać, że według wnioskodawcy (od 00:15:49) fasolę zbierało się od maja do sierpnia, podczas gdy z zeznań świadków wynikało, że zbiór ten trwał 2 tygodnie lipca lub sierpnia (<xAnon>B. M. (2)</xAnon> od 01:46:36), a przy tym, że fasolę zrywało się nie codziennie, a co 3 dni (<xAnon>K. G. (1)</xAnon> od 01:28:06). Skarżący wskazywał, że jedno opielenie fasoli zajmowało 3-4 popołudnia (02:58:43), a według świadka <xAnon>R. S.</xAnon> trzeba było na to 3-4 godziny (02:31:45). Ubezpieczony twierdził, że w ciągu roku odstawiano do 30 świń (od 02:55:03), zaś świadek <xAnon>K. G. (1)</xAnon> mówiła o około 20 świniach (od 01:19:12), podobna ilość świń przy 3 oproszeniach rocznie wynikałaby też z zeznań <xAnon>K. M.</xAnon> (od 02:18:44). Ubezpieczony podał, że czynności poranne w gospodarstwie zajmowały mu 1,5 - 2 godziny, czasem dłużej (od 02:51:46), wykonywał też około trzygodzinny obrządek popołudniowy (od 02:54:48), podczas gdy jego brat zeznał (od 01:01:23 i od 01:03:25), że obrządek poranny i popołudniowy zajmowały wnioskodawcy po 1 godzinie, co odnośnie przynajmniej obrządku porannego jest o tyle logiczne, że przecież wnioskodawca od chwili wstania około godziny 5:00 do wyjścia na pociąg przed godziną 7:00 musiał jeszcze się umyć, przebrać i zjeść śniadanie, które sam sobie przygotowywał (od 01:00:08). Konieczność samodzielnego przygotowania śniadania przeczy zresztą temu, aby matka ubezpieczonego zajmowała się tylko prowadzeniem domu – gdyby tak rzeczywiście było, z pewnością to ona przygotowywałby skarżącemu śniadanie. Dalej trzeba zauważyć, że skarżący początkowo twierdził, iż tylko on pracował w gospodarstwie rodziców, podczas gdy ostatecznie przyznał (od 02:56:28), że obrządek wykonywali również rodzice. Koresponduje to zresztą z zeznaniami rodzeństwa wnioskodawcy czy świadka <xAnon>R. S.</xAnon>. <xAnon>K. M.</xAnon> zeznała (od 02:07:49 i od 02:17:22), że brat pomagał matce w gospodarstwie, zaś ojciec pomagał w gospodarstwie na pewno podczas urlopu. <xAnon>R. C.</xAnon> zeznał z kolei, że ojca nie było czasem w domu i 2 dni (od 01:10:45), co w ocenie Sądu – w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego – pozwala wnioskować, iż ojciec skarżącego w pozostałe dni po pracy na kolei pracował również w gospodarstwie z zaangażowaniem podobnym do wnioskodawcy i – tym samym – z odciążeniem wnioskodawcy. Warto w tym kontekście zauważyć, że świadek <xAnon>R. S.</xAnon> zeznała stanowczo (od 02:31:30), że na polu rodziców wnioskodawcy pracowało kilka osób, w tym ojciec i matka ubezpieczonego, a nie sam wnioskodawca. Nie da się więc przyjąć, że okresy wytężonej całodziennej pracy przy opisanych areale i strukturze upraw oraz wielkości trzymanego inwentarza stanowiły więcej niż kilkanaście dni w roku. Tytułem przykładu można podać, że żniwa zajmowały 1 dzień (<xAnon>K. G.</xAnon> od 01:31:59).</xText>
<xText>W ocenie Sądu zeznania wnioskodawcy co do czasu przeznaczanego na jego pracę w gospodarstwie rodziców, oparte były raczej na sferze przekonania i woli, aniżeli faktów. Podsumowując tę część rozważań należy stwierdzić, że nawet nie negując codziennej pracy skarżącego w gospodarstwie rodziców, z uwagi na jego rozmiar nie sposób przyjąć, aby wnioskodawca pracę tę świadczył stale w wymiarze przekraczającym 4 godziny na dobę przez łącznie okres brakujący do uzupełnienia stażu.</xText>
<xText>Ponieważ skarżący nie podołał obowiązkowi wykazania, że zachodzą wynikające z art. 10 ust 1 pkt 3 ustawy emerytalnej przesłanki uzupełnienia stażu o okres pracy w gospodarstwie rolnym, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, jako że wnioskodawca nie spełnia wszystkich wymogów przyznania emerytury w oparciu o przywołane wcześniej art. 184 i 32 ustawy emerytalnej. Skutkowało to oddaleniem odwołania na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx>§1 kpc</xLexLink>.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Tomasz Koronowski
| null |
[
"Tomasz Koronowski"
] |
[
"art. 10, 32, 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS"
] |
Ewa Wawrzyniak
|
st. sekr. sądowy Anna Tomaszewska
|
Ewa Wawrzyniak
|
[
"Emerytura Wcześniejsza"
] | 5
|
Sygn. akt IV U 301/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 maja 2015r.
Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Tomasz Koronowski
Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Tomaszewska
po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015r. w Elblągu na rozprawie
sprawy z odwołaniaB. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.
z dnia 16 lutego 2015r. znak:(...)
o emeryturę
oddala odwołanie.
Sygn. akt IV U 301/15
UZASADNIENIE
UbezpieczonyB. C.wniósł odwołanie od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.z dnia 20 maja 2015r., znak(...), odmawiającej mu prawa do emerytury. Skarżący domagał się uwzględnienia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Twierdził, że ojciec pracował w(...)w służbie ruchu, siostra od 1970r. była zameldowana wI., a brat pracował zawodowo – również wI., więc wszystko było na głowie wnioskodawcy. W gospodarstwie było dużo inwentarza, tj. trzoda chlewna i bydło.
Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z uwagi nieudokumentowanie 25 lat okresu ubezpieczenia do dnia 1 stycznia 1999r. Wyjaśniono, że wnioskodawca zwrócił się o przyznanie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Powołano się na przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2013r., poz. 1440 ze zmianami; dalej: ustawa emerytalna) oraz na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zmianami; dalej: rozporządzenie RM z 1983r.). Pozwany nie kwestionował, że skarżący ukończył 60 lat, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego i legitymuje się stażem 15 lat pracy w warunkach szczególnych przed 1999r. Przeszkodą w przyznaniu wnioskowanego prawa była okoliczność, że okres ubezpieczenia przed 1999r. wynosił 23 lata, 11 m-cy i 10 dni, zamiast wymaganych 25 lat. Do okresów ubezpieczenia nie zaliczono ubezpieczonemu wnioskowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców – od ukończenia 16 lat ((...). Zaznaczono, że gospodarstwo to było małej powierzchni (1,23 ha), w okresie tym wnioskodawca uczęszczał do(...) Szkoły Zawodowej (...)wP., a w gospodarstwie zamieszkiwały 4 dorosłe osoby, wobec czego w ocenie pozwanego skarżący nie mógł świadczyć pracy w tym gospodarstwie w wymiarze co najmniej 4 godziny dziennie.
W uzupełnieniu stanowiska z odwołania ubezpieczony wniósł w piśmie z dnia 20 kwietnia 2015r. o przesłuchanie w charakterze świadków siostry i brata raz trzech innych osób. Nie zgodził się z oceną pozwanego. Wyjaśnił, że jego prace polegały m.in. na obrządku trzody chlewnej, przygotowaniu karmy, wożeniu serwatki do mleczarni jako prace poranne przed szkołą oraz przygotowanie karmy, obrządek i prace polowe jako prace popołudniowe. Ubezpieczony twierdził, że wykonywanie tych prac pochłaniało często więcej niż 4 godziny dziennie. Siostra wyprowadziła się z domu rodzinnego na przełomie lat 1970-1971, brat natomiast w ogóle nie bał udziału w pracach związanych z gospodarstwem rolnym rodziców – pracował w tamtym okresie zawodowo na terenieI., co wykluczało możliwość jego pracy w gospodarstwie. Skarżący twierdził ponadto, że jego matka faktycznie nie pracowała w gospodarstwie rolnym – zajmowała się domem i ograniczała się do prac drobnych, takich jak dokarmianie drobiu. Ojciec zaś pracował na kolei i także on faktycznie nie brał udziału w szeregu prac związanych z bieżącym prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
W związku ze stanowiskiem skarżącego pozwany wniósł o zwrócenie się do Urzędu Miejskiego wK.o wskazanie osób zameldowanych w spornym okresie pod ówczesnym adresem wnioskodawcy oraz o zobowiązanie skarżącego do przedłożenia dowodu potwierdzającego pracę zawodową brata.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Skarżącyurodził się w dniu (...), zatem w dniu(...). ukończył 16 lat, zaś w dniu(...). ukończył 60 lat.
(bezsporne)
W latach 1970-1973 wnioskodawca uczęszczał do(...) Szkoły Zawodowej (...)wP.. Do szkoły dojeżdżał codziennie pociągiem, który wyjeżdżał około godziny 7:00, zaś wracał około godziny 13:00 w dniach zajęć praktycznych (2 razy w tygodniu) i około godz. 16:00 w dniach zajęć teoretycznych.
Ubezpieczony mieszkał z rodzicami wK.przyul. (...), a do marca 1971r. także z siostrąK. M.. Później siostra wnioskodawcy bywała o rodziców w soboty i niedziele. Brat wnioskodawcyR. C.wprawdzie wyprowadził się od rodziców w latach 60. XXw., jednak ponownie u nich zamieszkał nie później niż w kwietniu 1971r. i zamieszkiwał tam w okresach przynajmniej świadczenia pracy wI.(21 maja – 7 października 1971r.) oraz pozostawania bez pracy (18 kwietnia – 19 lipca 1972r., 26 grudnia 1972r. - 23 marca 1973r., w tym w okresie choroby na przełomie lat 1973 – 1974r. Ojciec wnioskodawcy pracował na kolei, gdzie był maszynistą i nie co dzień wracał po pracy do domu. Matka wnioskodawcy nie pracowała zawodowo.
(bezsporne, ponadto informacja BurmistrzaK.o zameldowaniu zaświadczenie o zameldowaniu k.27, legitymacja ubezpieczeniowaR. C.koperta k.31)
Grunty rolne należące do rodziców skarżącego miały powierzchnię 1,23 ha, znajdowały się około kilometra od domu. Uprawiano na nich co roku po trochę fasoli szparagowej (około 10-15 arów), zboża, ziemniaków i buraków. Orano koniem pożyczanym od innego gospodarza, co kilka dni w roku skarżący odrabiał przy młóceniu zboża. Do obowiązków wnioskodawcy na polu należało m.in. pielenie fasoli przynajmniej 2 razy przed przystąpieniem do zbiorów, zbiór strąków co kilka dni przez około 2 tygodnie w lipcu i sierpniu, koszenie zboża, wykopki, w tym zbiór liści buraczanych. Ponadto rodzice wnioskodawcy korzystali bezumownie z kilku arów gruntu przy budynku mieszkalnym gdzie uprawiali lucernę dla zwierząt. W gospodarstwie było w jednym czasie chowano kilka – kilkanaście świń (rocznie sprzedawano około 20 świń), cielaki wypasane na ugorach i kilkadziesiąt sztuk drobiu. Do obowiązków wnioskodawcy związanych z obsługą zwierząt należało przywożenie wózkiem serwatki z pobliskiej mleczarni, śrutowanie zboża co kilka dni, zbiór pokrzyw i lucerny, przygotowywanie (w tym parzenie ziemniaków) i zadawanie karmy, generalnie obrządek zwierząt. Prace w gospodarstwie były wykonywane przede wszystkim przez wnioskodawcę i jego matkę.
(dowód: zeznania świadków z rozprawy w dniu 20 maja 2015r. -R. C.,K. G. (1),B. M. (1),K. M.iR. S., zeznania wnioskodawcy, także w związku z jego wyjaśnieniami z tej samej rozprawy, zaświadczenie Urzędu miejskiego wK.z dnia 27 maja 2009r. - k.11 pliku emerytalnego)
Po dniu 6 stycznia 1974r. wnioskodawca został aresztowany.
(bezsporne, ponadto zapis od 02:45:03)
Sąd zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy przybliżyć prawa, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie, co pozwoli na wskazanie okoliczności spornych, istotnych dla rozstrzygnięcia i omówienie postępowania dowodowego w tym właśnie zakresie. Z art. 184 ustawy emerytalnej wynika, iż ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, a więc w dniu 1 stycznia 1999r., osiągnęli po pierwsze okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz po drugie okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. w niniejszej sprawie wynoszący 25 lat. Przy tym emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie na dochody budżetu państwa środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu. Stosownie do powołanego w części wstępnej uzasadnienia §4 rozporządzenia RM z 1983r. pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z §2 ust. 1 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Skarżący już na etapie postępowania administracyjnego spełniał przesłankę ukończenia 60 lat, legitymowania się stażem 15 lat pracy w warunkach szczególnych na dzień 1 stycznia 1999r. oraz tego, że nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Spór dotyczył tylko tego, czy wnioskodawca legitymuje się wymaganą również na dzień 1 stycznia 1999r. sumą 25 lat okresów składkowych, nieskładkowych i ewentualnie uzupełniających. Jako że suma okresów składkowych i nieskładkowych ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 1999r. wynosiła 23 lata, 11 m-cy i 10 dni, wnioskodawca domagał się uzupełnienia tej sumy okresem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia ukończenia 16 lat i dniem 6 stycznia 1974r. Trzeba wobec tego wyjaśnić, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się również przypadające przed dniem 1 stycznia 1983r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, traktując je jak okresy składkowe, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu, a więc w realiachrozpoznawanej sprawy – w zakresie 1 roku i 20 dni. Utrwalone są w tym względzie poglądy, które wskazują, że takie uzupełnienie umożliwia stała praca w wymiarze nie mniejszym niż 4 godzin dziennie (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1997r. w sprawie II UKN 96/96 – OSNAPiUS 23/97 poz. 473, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2006r. w sprawie II UK 42/06 – OSNP 19-20/2007 poz. 292). Co do wskazanych tu zasad uzupełnienia okresu składkowego i nieskładkowego strony były zgodne, pozwany kwestionował natomiast, aby skarżący świadczył stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w rozmiarze na tyle znaczącym, aby można było ją uznać za taką właśnie pracę w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej.
W ocenie Sądu odwołanie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie, jako że skarżący nie zdołał wykazać, aby świadczył przez wymagany okres pracę spełniającą opisane wyżej przesłanki. Słusznie akcentuje się w odpowiedzi na odwołanie, że przedmiotowe gospodarstwo było małe. Tak więc sposób jego organizacji nie wymagał szczególnego nakładu pracy, np. takiego, które wiąże się z prowadzeniem ogrodnictwa. Wnioskodawca w odwołaniu, piśmie uzupełniającym odwołanie i w toku rozprawy zdecydowanie wyolbrzymiał swój nakład pracy w gospodarstwie rodziców w każdym aspekcie, bezpodstawnie przy tym marginalizując rolę w pracach gospodarskich przede wszystkim niezatrudnionej gdzie indziej matki. W ocenie Sądu nie ma podstaw, aby kwestionować pracę skarżącego w gospodarstwie rodziców w ogóle, nie przedstawił też jednak skarżący jednoznacznych dowodów na to, że praca w tymże gospodarstwie zajmowała mu przynajmniej 4 godziny dziennie. Tytułem przykładu należy wskazać, że według wnioskodawcy (od 00:15:49) fasolę zbierało się od maja do sierpnia, podczas gdy z zeznań świadków wynikało, że zbiór ten trwał 2 tygodnie lipca lub sierpnia (B. M. (2)od 01:46:36), a przy tym, że fasolę zrywało się nie codziennie, a co 3 dni (K. G. (1)od 01:28:06). Skarżący wskazywał, że jedno opielenie fasoli zajmowało 3-4 popołudnia (02:58:43), a według świadkaR. S.trzeba było na to 3-4 godziny (02:31:45). Ubezpieczony twierdził, że w ciągu roku odstawiano do 30 świń (od 02:55:03), zaś świadekK. G. (1)mówiła o około 20 świniach (od 01:19:12), podobna ilość świń przy 3 oproszeniach rocznie wynikałaby też z zeznańK. M.(od 02:18:44). Ubezpieczony podał, że czynności poranne w gospodarstwie zajmowały mu 1,5 - 2 godziny, czasem dłużej (od 02:51:46), wykonywał też około trzygodzinny obrządek popołudniowy (od 02:54:48), podczas gdy jego brat zeznał (od 01:01:23 i od 01:03:25), że obrządek poranny i popołudniowy zajmowały wnioskodawcy po 1 godzinie, co odnośnie przynajmniej obrządku porannego jest o tyle logiczne, że przecież wnioskodawca od chwili wstania około godziny 5:00 do wyjścia na pociąg przed godziną 7:00 musiał jeszcze się umyć, przebrać i zjeść śniadanie, które sam sobie przygotowywał (od 01:00:08). Konieczność samodzielnego przygotowania śniadania przeczy zresztą temu, aby matka ubezpieczonego zajmowała się tylko prowadzeniem domu – gdyby tak rzeczywiście było, z pewnością to ona przygotowywałby skarżącemu śniadanie. Dalej trzeba zauważyć, że skarżący początkowo twierdził, iż tylko on pracował w gospodarstwie rodziców, podczas gdy ostatecznie przyznał (od 02:56:28), że obrządek wykonywali również rodzice. Koresponduje to zresztą z zeznaniami rodzeństwa wnioskodawcy czy świadkaR. S..K. M.zeznała (od 02:07:49 i od 02:17:22), że brat pomagał matce w gospodarstwie, zaś ojciec pomagał w gospodarstwie na pewno podczas urlopu.R. C.zeznał z kolei, że ojca nie było czasem w domu i 2 dni (od 01:10:45), co w ocenie Sądu – w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego – pozwala wnioskować, iż ojciec skarżącego w pozostałe dni po pracy na kolei pracował również w gospodarstwie z zaangażowaniem podobnym do wnioskodawcy i – tym samym – z odciążeniem wnioskodawcy. Warto w tym kontekście zauważyć, że świadekR. S.zeznała stanowczo (od 02:31:30), że na polu rodziców wnioskodawcy pracowało kilka osób, w tym ojciec i matka ubezpieczonego, a nie sam wnioskodawca. Nie da się więc przyjąć, że okresy wytężonej całodziennej pracy przy opisanych areale i strukturze upraw oraz wielkości trzymanego inwentarza stanowiły więcej niż kilkanaście dni w roku. Tytułem przykładu można podać, że żniwa zajmowały 1 dzień (K. G.od 01:31:59).
W ocenie Sądu zeznania wnioskodawcy co do czasu przeznaczanego na jego pracę w gospodarstwie rodziców, oparte były raczej na sferze przekonania i woli, aniżeli faktów. Podsumowując tę część rozważań należy stwierdzić, że nawet nie negując codziennej pracy skarżącego w gospodarstwie rodziców, z uwagi na jego rozmiar nie sposób przyjąć, aby wnioskodawca pracę tę świadczył stale w wymiarze przekraczającym 4 godziny na dobę przez łącznie okres brakujący do uzupełnienia stażu.
Ponieważ skarżący nie podołał obowiązkowi wykazania, że zachodzą wynikające z art. 10 ust 1 pkt 3 ustawy emerytalnej przesłanki uzupełnienia stażu o okres pracy w gospodarstwie rolnym, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, jako że wnioskodawca nie spełnia wszystkich wymogów przyznania emerytury w oparciu o przywołane wcześniej art. 184 i 32 ustawy emerytalnej. Skutkowało to oddaleniem odwołania na podstawieart. 47714§1 kpc.
| 301
|
15/101000/0002021/U
|
Sąd Okręgowy w Elblągu
|
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 477(14);art. 477(14) § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 477",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 477(14); art. 477(14) § 1)",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - )"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155005100002527_V_GC_000569_2014_Uz_2015-06-15_001
|
V GC 569/14
| 2015-05-29T00:00:00
| 2015-08-12T18:15:29
| 2015-08-06T13:15:11
|
15500510
|
2527
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt V GC 569/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący:SSR Karolina Krzemińska Protokolant:st.sekr.sąd. Marzena Ornaf po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. w Jeleniej Górze na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółka z o. o. w L. przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. o zapłatę kwoty 25.533,58 zł I zasądza od pozwanego na rzecz powoda
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Bożena Lenda" xVersion="1.0" xYear="2014" xLang="PL" xEditor="Lenda" xToPage="5" xPublisher="Lenda" xFlag="published" xEditorFullName="Bożena Lenda" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000569" xVolType="15/500510/0002527/GC">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt V GC 569/14</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 29 maja 2015 r.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze V Wydział Gospodarczy</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący:SSR Karolina Krzemińska</xText>
<xText>Protokolant:st.sekr.sąd. Marzena Ornaf</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. w Jeleniej Górze</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon> (...) Spółka z o. o.</xAnon> w <xAnon>L.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo <xAnon>L.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę kwoty 25.533,58 zł</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 25 533,58 zł (dwadzieścia pięć tysięcy pięćset trzydzieści trzy złote pięćdziesiąt osiem groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od kwot:</xText>
<xEnum>
<xBullet>-</xBullet>
<xEnumElem>
<xText>22 881,70 zł od dnia 08.03.2014r. do dnia zapłaty,</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>2 651,88 zł od dnia 20.02.2014r. do dnia zapłaty,</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>w pozostałej części powództwo oddala,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 410,73 zł tytułem kosztów procesu.</xText>
</xUnit>
<xText>Sygn. akt V GC 569/14</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Strona powodowa <xAnon> (...) Sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>L.</xAnon> wystąpiła z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa – Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo <xAnon>L.</xAnon> domagając się zasądzenia kwoty 25.533,58 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15.01.2014r. do dnia zapłaty a także zwrotu kosztów procesu.</xText>
<xText>W uzasadnieniu pozwu wskazała, że strony zawarły dwie umowy: z dnia 23.10.2013r., przedmiotem której było wykonanie przez powódkę remontu drogi leśnej w terminie do dnia 15.12.2013r. oraz z dnia 03.12.2013r. na wykonanie robót dodatkowych do pierwszej z wymienionych umów w terminie do dnia 31.12.2013r. Powódka informowała pozwaną o tym, iż nie będzie mogła zakończyć prac objętych umową główną przed zakończeniem prac dodatkowych albowiem ich zakresy ze sobą kolidowały, jednak nie uzyskała jej zgody na przesunięcie terminu zakończenia prac. Wszystkie roboty objęte zakresem obydwu umów zostały zakończone i w dniu 14.01.2013r. strony przystąpiły do ich odbioru, jednak z uwagi na stwierdzone usterki strona pozwana bezpodstawnie od odbioru odstąpiła. Ostatecznie dnia 03.02.2014r. pozwana dokonała końcowego odbioru robót dodatkowych a także potwierdziła usunięcie usterek w zakresie umowy głównej. Tytułem wynagrodzenia za wykonane roboty pozwana wystawiła w dniu 05.02.2014r. dwie faktury na kwoty: 60.270 zł z terminem płatności 14 dniowym i 301.077,11 zł z terminem płatności 30 dni. Obie faktury doręczyła pozwanej, która poinformowała ją następnie o naliczeniu kar umownych w wysokości 2.651,88 zł za 22 dni opóźnienia w realizacji umowy o roboty dodatkowe i w kwocie 22.811,70 zł z tytułu 38 dniowego opóźnienia w realizacji umowy podstawowej. W związki z tym należności wynikające z wystawionych przez powódkę faktur uregulowane zostały częściowo, tj. odpowiednio do kwot 57.618,18 zł i 278.195,41 zł i różnicy pomiędzy kwotami wynikającymi z faktur a faktycznie zapłaconymi dochodzi powódka w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</xText>
<xText>W uzasadnieniu przyznał fakt zawarcia dwóch umów. Wskazała, iż pozwana na podstawie § 9 ust.2 umowy podstawowej i §8 ust. 2 umowy dodatkowej była uprawniona do odstąpienia od odbioru robót w przypadku stwierdzenia wad i usterek do czasu powiadomienia o ich usunięciu i to uczyniła. W konsekwencji końcowy odbiór wszelkich robót nastąpił na prośbę powódki w wyznaczonym przez nią terminie, tj. dnia 03.02.2014r. Skutkiem tego pozwana potrąciła powodowi należne jej kary umowne tytułem opóźnienia w wykonaniu remontu drogi.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>W dniu 23.10.2013r. strony zawarły <xAnon>umowę nr (...)</xAnon>, na mocy której powódka zobowiązała się do wykonania na zlecenie pozwanej prac remontowych drogi leśnej gruntowej nieulepszonej na terenie leśnictwa <xAnon>W.</xAnon> w terminie do dnia 15.12.2013r.</xText>
<xText>Zgodnie z §3 ust. 1 i 6 umowy wynagrodzenie ryczałtowe powódki miało wynieść kwotę 294.845,39 zł brutto i było płatne w terminie 30 dni od doręczenia zmawiającemu faktury vat.</xText>
<xText>W §10 ust. 1 strony przewidziały karę umowną za opóźnienie w wykonaniu przedmiotu zamówienia i niedotrzymanie terminu zakończenia prac określonego w umowie w wysokości 0,2% wynagrodzenia umownego brutto za każdy dzień opóźnienia.</xText>
<xText>W dniu 03.12.2013r. strony zawarły kolejną umowę, której przedmiotem było wykonanie robót dodatkowych do umowy z dnia 23.10.2013r. w terminie do dnia 31.12.2013r. za wynagrodzeniem w wysokości 60.270 zł brutto płatnym w terminie 14 dni od doręczenia zmawiającemu faktury vat.</xText>
<xText>Również w §9 ust. 1 tej umowy strony przewidziały karę umowną za opóźnienie w wykonaniu przedmiotu zamówienia i niedotrzymanie terminu zakończenia prac określonego w umowie w wysokości 0,2% wynagrodzenia umownego brutto za każdy dzień opóźnienia.</xText>
<xText><xBx>okoliczności niesporne </xBx></xText>
<xText><xBx> a nadto </xBx></xText>
<xText><xBx> dowód: - </xBx><xAnon>umowa nr (...)</xAnon> z dnia 3.12.2013r.</xText>
<xText>– k. 16-19 akt,</xText>
<xText><xBx>- </xBx><xAnon>umowa nr (...)</xAnon> z dnia 23.10.2013r.</xText>
<xText>– k. 12-15 akt</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>A. Ś.</xAnon> – k. 136 /00:19:27 – 00:20:54/,</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>R. F.</xAnon> – k. 137 akt /00:34:33-00:35:22/,</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>T. G.</xAnon> – k. 137 v /00:44:14- 00:46:13/</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>J. B.</xAnon> – k. 137 v / 00:51:28-00:52:16/,</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>S. C.</xAnon> – k. 138 /01:08:25-01:09:18/,</xText>
<xText>- zeznania świadka <xAnon>J. Ś.</xAnon> – k. 139 akt /01:36:13-01:38:00/</xText>
<xText>Powódka pismem z dnia 31.12.2013r. zgłosiła pozwanej zakończenie prac.</xText>
<xText>Pozwana wyznaczyła termin odbioru wskazanych prac na 14.01.2014r., jednak w trakcie czynności odbiorowych stwierdziła szereg usterek i odstąpiła od dokonania odbioru wzywając powódkę do ich usunięcia.</xText>
<xText>Pismem z dnia 21.01.2014r. powódka zgłosiła ponownie gotowość do odbioru robót w związku z usunięcie usterek stwierdzonych w dniu 14.01.2014r.</xText>
<xText>Ostatecznie na wniosek pozwanej, z uwagi na zalegającą pokrywę śnieżną, termin odbioru prac objętych obiema umowami wyznaczony został na dzień 03-04.02.2014r.</xText>
<xText>W dniu 03.02.2014r. podpisały protokół końcowy odbioru robót objętych obiema umowami.</xText>
<xText><xBx>okoliczności niesporne </xBx></xText>
<xText><xBx> a nadto </xBx></xText>
<xText><xBx> dowód: - </xBx>pisma powódki z dnia 31.12.2013r., 21.01.2014r.,</xText>
<xText>27.01.2014r. – k. 22,27,31 akt,</xText>
<xText><xBx> -</xBx> pisma pozwanej z dnia 08.01.2014r.,29.01.2014r. – k.</xText>
<xText>24, 30 akt,</xText>
<xText><xBx> -</xBx> notatka z dnia 14.01.2014r. – k. 25-26 akt</xText>
<xText>- wydruk wiadomości e-mail – k. 28 akt</xText>
<xText>- protokół odbioru – k. 32-33 akt</xText>
<xText>W dniu 05.02.2014r. powódka wystawiła faktury vat nr :</xText>
<xEnum>
<xBullet>-</xBullet>
<xEnumElem>
<xText><xAnon>(...)</xAnon> na kwotę 301 077,11 zł obejmującą wynagrodzenie przewidziane w umowie z dnia 23.10.2013r., którą pozwana uiściła do kwoty 278 195,41 zł,</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText><xAnon>(...)</xAnon> na kwotę 244 778,14 zł obejmującą wynagrodzenie przewidziane w umowie o wykonanie prac dodatkowych, którą pozwana uiściła do kwoty 57 618,18 zł.</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
<xText><xBx>okoliczności niesporne </xBx></xText>
<xText><xBx> a nadto </xBx></xText>
<xText><xBx>dowody: </xBx>- <xAnon>faktura vat nr (...)</xAnon> – k. 34 akt</xText>
<xText>- <xAnon>faktura vat nr (...)</xAnon> – k. 37 akt</xText>
<xText>W dniu 25.02.2014r. pozwana wystawiła 2 noty księgowe nr:</xText>
<xEnum>
<xBullet>-</xBullet>
<xEnumElem>
<xText><xAnon> (...)</xAnon> na kwotę 22 881,70 zł z tytułu kary umownej za 38 dniowe opóźnienie w wykonaniu prac objętych umowa z dnia 23.10.2013r.,</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText><xAnon> (...)</xAnon> na kwotę 2 651,88 zł z tytułu kary umownej za 22 dniowe opóźnienie w wykonaniu pracę objętych umową o roboty dodatkowe,</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
<xText>które doręczyła pozwanej.</xText>
<xText><xBx>okoliczności niesporne </xBx></xText>
<xText><xBx> a nadto </xBx></xText>
<xText><xBx>dowody: </xBx>- nota obciążeniowa <xAnon> (...)</xAnon> – k. 40 akt</xText>
<xText>- nota obciążeniowa <xAnon> (...)</xAnon> – k. 41 akt</xText>
<xText>W dalszej korespondencji powódka zwracała się do pozwanej o anulowanie kar umownych, na co jednak ta nie wyraziła zgody.</xText>
<xText><xBx>okoliczności niesporne </xBx></xText>
<xText><xBx> a nadto </xBx></xText>
<xText><xBx> dowody: </xBx>- pismo powódki z dnia 03.03.2014r. – k. 42-43 akt</xText>
<xText>- pismo pozwanej z dnia 21.03.2014r. – k. 44 akt</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd zważył co następuje:</xBx></xText>
<xText>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.</xText>
<xText>W myśl <xLexLink xArt="art. 647" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 647 kc</xLexLink> przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.</xText>
<xText>Zgodnie zaś z treścią <xLexLink xArt="art. 658" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 658 kc</xLexLink> przepisy niniejszego tytułu stosuje się odpowiednio do umowy o wykonanie remontu budynku lub budowli.</xText>
<xText>W okolicznościach przedmiotowej sprawy niesporny pomiędzy stronami był zarówno fakt zawarcia dwóch umów dotyczących remontu drogi jak i wykonanie tych prac przez pozwaną.</xText>
<xText>Okoliczności te znajdowały ponadto potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach z dokumentów a nadto w zeznaniach świadków : <xAnon>A. Ś.</xAnon>, <xAnon>R. F.</xAnon>, <xAnon>T. G.</xAnon>, <xAnon>J. B.</xAnon>, <xAnon>S. C.</xAnon>, <xAnon>J. Ś.</xAnon>, którym sąd dał wiarę w całości.</xText>
<xText>Pozwana nie kwestionowała również wysokości należnego powódce wynagrodzenia oraz tego, iż zostało ono jedynie częściowo przez nią zapłacone.</xText>
<xText>Ze stanowiska strony pozwanej zawartego w odpowiedzi na pozew wynikało, iż uważała roszczenie powódki za niezasadne z uwagi na jego wygaśnięcie na skutek złożonego na etapie przedprocesowym oświadczenia o potrąceniu wierzytelności powódki z wierzytelnością pozwanego z tytułu kary umownej. Obrona pozwanej polegała więc na podniesieniu zarzutu nieistnienia roszczenia, czasami utożsamianego z tzw. zarzutem potrącenia (choć nie zostało to wprost w treści sprzeciwu wyeksplikowane).</xText>
<xText>W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie mogło być wątpliwości co do tego, iż pozwana na etapie przed procesowym złożyła powódce materialnoprawne oświadczenie o potrąceniu.</xText>
<xText>Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 498;art. 498 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 498§1 kc</xLexLink> gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.</xText>
<xText>Oświadczenie o potrąceniu nie wymaga zachowania szczególnej formy, powinno być jedynie złożone w sposób, który w dostatecznym stopniu ujawnia jego treść (<xLexLink xArt="art. 60" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art.60 kc</xLexLink>). Może być ono zatem złożone również w sposób dorozumiany o ile wola wzajemnej kompensaty należności jest oczywista. Ze stanowiska powódki zawartego w uzasadnieniu pozwu wynika zaś w sposób jednoznaczny, iż powódka miała pełną świadomość dokonania przez pozwaną potrącenia wzajemnych wierzytelności. Na złożenie takiego oświadczenia wskazuje przede wszystkim treść wystosowanych przez pozwaną not księgowych. Niezależnie od powyższego również w piśmie procesowym z dnia 11.05.2015r. pełnomocnik pozwanej powołał się na złożenie powódce już w trakcie procesu oświadczenia o potrąceniu wierzytelności z tytułu kary umownej w wysokości odpowiadającej żądaniu niniejszego pozwu i okoliczności tej powódka nie kwestionowała.</xText>
<xText>W ocenie Sądu oświadczenie to nie mogło jednak skutkować wygaśnięciem wierzytelności powódki.</xText>
<xText>Należy bowiem podkreślić, iż aby możliwe było skuteczne złożenie oświadczenia o potrąceniu to wierzytelności muszą spełniać określone wymogi wskazane w <xLexLink xArt="art. 498;art. 498 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 498 § 1 k.c.</xLexLink> (wzajemność, jednorodzajowość, wymagalność oraz zaskarżalność).</xText>
<xText>W judykaturze nie budzi również wątpliwości, iż pomimo treści <xLexLink xArt="art. 498" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 498 k.c.</xLexLink> wymagającego do potrącenia, aby wymagalne były obie potrącane ze sobą wierzytelności, wystarczy, aby wymagalna była wierzytelność potrącającego – w tym wypadku pozwanej. (por. wyrok SN z 2014.04.03, LEX nr 1467141, V CSK 242/13).</xText>
<xText>Pozwana dokonała potrącenia wierzytelności z tytułu kar umownych (<xLexLink xArt="art. 483;art. 483 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art.483§1 kc</xLexLink>). Termin spełnienia takiego świadczenia nie jest oznaczony ani przez przepisy ustawowe, ani też nie został określony w umowie stron. Nie wynika on również z właściwości zobowiązania. Dlatego też uznaje się, iż roszczenie z tego tytułu powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (<xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 kc</xLexLink>). Dopiero zatem po bezskutecznym wezwaniu dłużnika do spełnienia świadczenia wierzytelność staje się wymagalna. Choć więc doręczenie wezwania do zapłaty nie jest co do zasady warunkiem bezpośrednio samego złożenia oświadczenia o potrąceniu, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy było ono niezbędnym warunkiem wymagalności wierzytelności pozwanej, która z kolei jest przesłanką dopuszczalności potrącenia. Dopiero gdy wierzytelność przedstawiana do potrącenia jest wymagalna, oświadczenie o potrąceniu wywoła skutek w postaci umorzenia wierzytelności.</xText>
<xText>Pozwana nie wykazała zaś, aby wzywała powódkę do zapłaty kary umownych przed potrąceniem wzajemnych wierzytelności. Nie powoływał się na to ani jej pełnomocnik, który na rozprawie w dniu przyznał, iż jedynie noty obciążeniowe zostały wysłane powódce (k.136 / 00:04:24/). Nie miał wiedzy o takim fakcie również żaden z przesłuchanych w sprawie świadków.</xText>
<xText>Już z samego tego powodu, bez badania istnienia wierzytelności pozwanej z tytułu kary umownej, należało uznać, iż oświadczenie o potrąceniu wierzytelności powódki z tytułu wynagrodzenia za roboty budowlane nie mogło być skuteczne a więc do umorzenia tej wierzytelności nie doszło.</xText>
<xText>Powyższe stwierdzenie nie wyklucza możliwości domagania się przez pozwaną zapłaty kar umownych, którymi obciążyła powódkę w drodze odrębnego procesu, w trakcie którego przedmiotem badania sądu będzie zasadność nałożenia przez pozwaną tychże kar.</xText>
<xText>Dlatego też, zasądzono na rzecz powódki kwotę wynagrodzenia w dochodzonej przez nią wielkości, albowiem, jak już wyżej wskazano, nie była ona przez pozwaną kwestionowana (punkt I pozwu).</xText>
<xText>O odsetkach ustawowych od zasądzonej kwoty orzeczono na podstawie <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481§1 i 2 kc</xLexLink> w związku z §3 ust. 6 umowy z dnia 23.10.2013r. przewidującym 30 dniowy termin płatności wynagrodzenia objętego tą umową oraz na podstawie §3 ust.5 umowy z dnia 03.12.2013r., który z kolei przewidywał 14 dniowy termin płatności. Sąd zasądził odsetki zgodnie z terminami płatności wynikającymi z faktur vat wystawionych przez powódkę albowiem były one zgodne z w/w postanowieniami umownymi.</xText>
<xText>W pozostałej części, tj. w zakresie odsetek żądanych przez powódkę przed terminami wymagalności powyżej ustalonymi, powództwo należało oddalić (punkt II wyroku).</xText>
<xText>Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 22.04.2015r. (k.139 v) oddalił wnioski powódki o dopuszczenie dowodów z: opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa oraz informacji IMGW albowiem w świetle przyjętej podstawy rozstrzygnięcia były one zbędne do rozpoznania sprawy.</xText>
<xText>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.98§1 i 3 kpc</xLexLink>. Na zasądzone na rzecz powódki koszty składały się: opłata od pozwu w kwocie 1.277 zł oraz wykorzystana część zaliczki w wysokości 133,73 zł przeznaczona na pokrycie zwrotu kosztów stawiennictwa świadka (różnica pomiędzy zaliczką wpłaconą – 300 zł a wykorzystaną w wysokości 166,27 zł zostanie powódce zwrócona).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Karolina Krzemińska
| null |
[
"Karolina Krzemińska"
] |
[
"art. 647 k.c w zw. z art. 658 k.c."
] |
Bożena Lenda
|
st.sekr.sąd. Marzena Ornaf
|
Bożena Lenda
|
[
"Umowa O Roboty Budowlane"
] | 5
|
Sygn. akt V GC 569/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 maja 2015 r.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze V Wydział Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący:SSR Karolina Krzemińska
Protokolant:st.sekr.sąd. Marzena Ornaf
po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. w Jeleniej Górze
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółka z o. o.wL.
przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe NadleśnictwoL.
o zapłatę kwoty 25.533,58 zł
I
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 25 533,58 zł (dwadzieścia pięć tysięcy pięćset trzydzieści trzy złote pięćdziesiąt osiem groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od kwot:
-
22 881,70 zł od dnia 08.03.2014r. do dnia zapłaty,
2 651,88 zł od dnia 20.02.2014r. do dnia zapłaty,
II
w pozostałej części powództwo oddala,
III
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 410,73 zł tytułem kosztów procesu.
Sygn. akt V GC 569/14
UZASADNIENIE
Strona powodowa(...) Sp. z o.o.wL.wystąpiła z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa – Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe NadleśnictwoL.domagając się zasądzenia kwoty 25.533,58 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15.01.2014r. do dnia zapłaty a także zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwu wskazała, że strony zawarły dwie umowy: z dnia 23.10.2013r., przedmiotem której było wykonanie przez powódkę remontu drogi leśnej w terminie do dnia 15.12.2013r. oraz z dnia 03.12.2013r. na wykonanie robót dodatkowych do pierwszej z wymienionych umów w terminie do dnia 31.12.2013r. Powódka informowała pozwaną o tym, iż nie będzie mogła zakończyć prac objętych umową główną przed zakończeniem prac dodatkowych albowiem ich zakresy ze sobą kolidowały, jednak nie uzyskała jej zgody na przesunięcie terminu zakończenia prac. Wszystkie roboty objęte zakresem obydwu umów zostały zakończone i w dniu 14.01.2013r. strony przystąpiły do ich odbioru, jednak z uwagi na stwierdzone usterki strona pozwana bezpodstawnie od odbioru odstąpiła. Ostatecznie dnia 03.02.2014r. pozwana dokonała końcowego odbioru robót dodatkowych a także potwierdziła usunięcie usterek w zakresie umowy głównej. Tytułem wynagrodzenia za wykonane roboty pozwana wystawiła w dniu 05.02.2014r. dwie faktury na kwoty: 60.270 zł z terminem płatności 14 dniowym i 301.077,11 zł z terminem płatności 30 dni. Obie faktury doręczyła pozwanej, która poinformowała ją następnie o naliczeniu kar umownych w wysokości 2.651,88 zł za 22 dni opóźnienia w realizacji umowy o roboty dodatkowe i w kwocie 22.811,70 zł z tytułu 38 dniowego opóźnienia w realizacji umowy podstawowej. W związki z tym należności wynikające z wystawionych przez powódkę faktur uregulowane zostały częściowo, tj. odpowiednio do kwot 57.618,18 zł i 278.195,41 zł i różnicy pomiędzy kwotami wynikającymi z faktur a faktycznie zapłaconymi dochodzi powódka w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu przyznał fakt zawarcia dwóch umów. Wskazała, iż pozwana na podstawie § 9 ust.2 umowy podstawowej i §8 ust. 2 umowy dodatkowej była uprawniona do odstąpienia od odbioru robót w przypadku stwierdzenia wad i usterek do czasu powiadomienia o ich usunięciu i to uczyniła. W konsekwencji końcowy odbiór wszelkich robót nastąpił na prośbę powódki w wyznaczonym przez nią terminie, tj. dnia 03.02.2014r. Skutkiem tego pozwana potrąciła powodowi należne jej kary umowne tytułem opóźnienia w wykonaniu remontu drogi.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 23.10.2013r. strony zawarłyumowę nr (...), na mocy której powódka zobowiązała się do wykonania na zlecenie pozwanej prac remontowych drogi leśnej gruntowej nieulepszonej na terenie leśnictwaW.w terminie do dnia 15.12.2013r.
Zgodnie z §3 ust. 1 i 6 umowy wynagrodzenie ryczałtowe powódki miało wynieść kwotę 294.845,39 zł brutto i było płatne w terminie 30 dni od doręczenia zmawiającemu faktury vat.
W §10 ust. 1 strony przewidziały karę umowną za opóźnienie w wykonaniu przedmiotu zamówienia i niedotrzymanie terminu zakończenia prac określonego w umowie w wysokości 0,2% wynagrodzenia umownego brutto za każdy dzień opóźnienia.
W dniu 03.12.2013r. strony zawarły kolejną umowę, której przedmiotem było wykonanie robót dodatkowych do umowy z dnia 23.10.2013r. w terminie do dnia 31.12.2013r. za wynagrodzeniem w wysokości 60.270 zł brutto płatnym w terminie 14 dni od doręczenia zmawiającemu faktury vat.
Również w §9 ust. 1 tej umowy strony przewidziały karę umowną za opóźnienie w wykonaniu przedmiotu zamówienia i niedotrzymanie terminu zakończenia prac określonego w umowie w wysokości 0,2% wynagrodzenia umownego brutto za każdy dzień opóźnienia.
okoliczności niesporne
a nadto
dowód: -umowa nr (...)z dnia 3.12.2013r.
– k. 16-19 akt,
-umowa nr (...)z dnia 23.10.2013r.
– k. 12-15 akt
- zeznania świadkaA. Ś.– k. 136 /00:19:27 – 00:20:54/,
- zeznania świadkaR. F.– k. 137 akt /00:34:33-00:35:22/,
- zeznania świadkaT. G.– k. 137 v /00:44:14- 00:46:13/
- zeznania świadkaJ. B.– k. 137 v / 00:51:28-00:52:16/,
- zeznania świadkaS. C.– k. 138 /01:08:25-01:09:18/,
- zeznania świadkaJ. Ś.– k. 139 akt /01:36:13-01:38:00/
Powódka pismem z dnia 31.12.2013r. zgłosiła pozwanej zakończenie prac.
Pozwana wyznaczyła termin odbioru wskazanych prac na 14.01.2014r., jednak w trakcie czynności odbiorowych stwierdziła szereg usterek i odstąpiła od dokonania odbioru wzywając powódkę do ich usunięcia.
Pismem z dnia 21.01.2014r. powódka zgłosiła ponownie gotowość do odbioru robót w związku z usunięcie usterek stwierdzonych w dniu 14.01.2014r.
Ostatecznie na wniosek pozwanej, z uwagi na zalegającą pokrywę śnieżną, termin odbioru prac objętych obiema umowami wyznaczony został na dzień 03-04.02.2014r.
W dniu 03.02.2014r. podpisały protokół końcowy odbioru robót objętych obiema umowami.
okoliczności niesporne
a nadto
dowód: -pisma powódki z dnia 31.12.2013r., 21.01.2014r.,
27.01.2014r. – k. 22,27,31 akt,
-pisma pozwanej z dnia 08.01.2014r.,29.01.2014r. – k.
24, 30 akt,
-notatka z dnia 14.01.2014r. – k. 25-26 akt
- wydruk wiadomości e-mail – k. 28 akt
- protokół odbioru – k. 32-33 akt
W dniu 05.02.2014r. powódka wystawiła faktury vat nr :
-
(...)na kwotę 301 077,11 zł obejmującą wynagrodzenie przewidziane w umowie z dnia 23.10.2013r., którą pozwana uiściła do kwoty 278 195,41 zł,
(...)na kwotę 244 778,14 zł obejmującą wynagrodzenie przewidziane w umowie o wykonanie prac dodatkowych, którą pozwana uiściła do kwoty 57 618,18 zł.
okoliczności niesporne
a nadto
dowody:-faktura vat nr (...)– k. 34 akt
-faktura vat nr (...)– k. 37 akt
W dniu 25.02.2014r. pozwana wystawiła 2 noty księgowe nr:
-
(...)na kwotę 22 881,70 zł z tytułu kary umownej za 38 dniowe opóźnienie w wykonaniu prac objętych umowa z dnia 23.10.2013r.,
(...)na kwotę 2 651,88 zł z tytułu kary umownej za 22 dniowe opóźnienie w wykonaniu pracę objętych umową o roboty dodatkowe,
które doręczyła pozwanej.
okoliczności niesporne
a nadto
dowody:- nota obciążeniowa(...)– k. 40 akt
- nota obciążeniowa(...)– k. 41 akt
W dalszej korespondencji powódka zwracała się do pozwanej o anulowanie kar umownych, na co jednak ta nie wyraziła zgody.
okoliczności niesporne
a nadto
dowody:- pismo powódki z dnia 03.03.2014r. – k. 42-43 akt
- pismo pozwanej z dnia 21.03.2014r. – k. 44 akt
Sąd zważył co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
W myślart. 647 kcprzez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.
Zgodnie zaś z treściąart. 658 kcprzepisy niniejszego tytułu stosuje się odpowiednio do umowy o wykonanie remontu budynku lub budowli.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy niesporny pomiędzy stronami był zarówno fakt zawarcia dwóch umów dotyczących remontu drogi jak i wykonanie tych prac przez pozwaną.
Okoliczności te znajdowały ponadto potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach z dokumentów a nadto w zeznaniach świadków :A. Ś.,R. F.,T. G.,J. B.,S. C.,J. Ś., którym sąd dał wiarę w całości.
Pozwana nie kwestionowała również wysokości należnego powódce wynagrodzenia oraz tego, iż zostało ono jedynie częściowo przez nią zapłacone.
Ze stanowiska strony pozwanej zawartego w odpowiedzi na pozew wynikało, iż uważała roszczenie powódki za niezasadne z uwagi na jego wygaśnięcie na skutek złożonego na etapie przedprocesowym oświadczenia o potrąceniu wierzytelności powódki z wierzytelnością pozwanego z tytułu kary umownej. Obrona pozwanej polegała więc na podniesieniu zarzutu nieistnienia roszczenia, czasami utożsamianego z tzw. zarzutem potrącenia (choć nie zostało to wprost w treści sprzeciwu wyeksplikowane).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie mogło być wątpliwości co do tego, iż pozwana na etapie przed procesowym złożyła powódce materialnoprawne oświadczenie o potrąceniu.
Zgodnie z treściąart. 498§1 kcgdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
Oświadczenie o potrąceniu nie wymaga zachowania szczególnej formy, powinno być jedynie złożone w sposób, który w dostatecznym stopniu ujawnia jego treść (art.60 kc). Może być ono zatem złożone również w sposób dorozumiany o ile wola wzajemnej kompensaty należności jest oczywista. Ze stanowiska powódki zawartego w uzasadnieniu pozwu wynika zaś w sposób jednoznaczny, iż powódka miała pełną świadomość dokonania przez pozwaną potrącenia wzajemnych wierzytelności. Na złożenie takiego oświadczenia wskazuje przede wszystkim treść wystosowanych przez pozwaną not księgowych. Niezależnie od powyższego również w piśmie procesowym z dnia 11.05.2015r. pełnomocnik pozwanej powołał się na złożenie powódce już w trakcie procesu oświadczenia o potrąceniu wierzytelności z tytułu kary umownej w wysokości odpowiadającej żądaniu niniejszego pozwu i okoliczności tej powódka nie kwestionowała.
W ocenie Sądu oświadczenie to nie mogło jednak skutkować wygaśnięciem wierzytelności powódki.
Należy bowiem podkreślić, iż aby możliwe było skuteczne złożenie oświadczenia o potrąceniu to wierzytelności muszą spełniać określone wymogi wskazane wart. 498 § 1 k.c.(wzajemność, jednorodzajowość, wymagalność oraz zaskarżalność).
W judykaturze nie budzi również wątpliwości, iż pomimo treściart. 498 k.c.wymagającego do potrącenia, aby wymagalne były obie potrącane ze sobą wierzytelności, wystarczy, aby wymagalna była wierzytelność potrącającego – w tym wypadku pozwanej. (por. wyrok SN z 2014.04.03, LEX nr 1467141, V CSK 242/13).
Pozwana dokonała potrącenia wierzytelności z tytułu kar umownych (art.483§1 kc). Termin spełnienia takiego świadczenia nie jest oznaczony ani przez przepisy ustawowe, ani też nie został określony w umowie stron. Nie wynika on również z właściwości zobowiązania. Dlatego też uznaje się, iż roszczenie z tego tytułu powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (art. 455 kc). Dopiero zatem po bezskutecznym wezwaniu dłużnika do spełnienia świadczenia wierzytelność staje się wymagalna. Choć więc doręczenie wezwania do zapłaty nie jest co do zasady warunkiem bezpośrednio samego złożenia oświadczenia o potrąceniu, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy było ono niezbędnym warunkiem wymagalności wierzytelności pozwanej, która z kolei jest przesłanką dopuszczalności potrącenia. Dopiero gdy wierzytelność przedstawiana do potrącenia jest wymagalna, oświadczenie o potrąceniu wywoła skutek w postaci umorzenia wierzytelności.
Pozwana nie wykazała zaś, aby wzywała powódkę do zapłaty kary umownych przed potrąceniem wzajemnych wierzytelności. Nie powoływał się na to ani jej pełnomocnik, który na rozprawie w dniu przyznał, iż jedynie noty obciążeniowe zostały wysłane powódce (k.136 / 00:04:24/). Nie miał wiedzy o takim fakcie również żaden z przesłuchanych w sprawie świadków.
Już z samego tego powodu, bez badania istnienia wierzytelności pozwanej z tytułu kary umownej, należało uznać, iż oświadczenie o potrąceniu wierzytelności powódki z tytułu wynagrodzenia za roboty budowlane nie mogło być skuteczne a więc do umorzenia tej wierzytelności nie doszło.
Powyższe stwierdzenie nie wyklucza możliwości domagania się przez pozwaną zapłaty kar umownych, którymi obciążyła powódkę w drodze odrębnego procesu, w trakcie którego przedmiotem badania sądu będzie zasadność nałożenia przez pozwaną tychże kar.
Dlatego też, zasądzono na rzecz powódki kwotę wynagrodzenia w dochodzonej przez nią wielkości, albowiem, jak już wyżej wskazano, nie była ona przez pozwaną kwestionowana (punkt I pozwu).
O odsetkach ustawowych od zasądzonej kwoty orzeczono na podstawieart. 481§1 i 2 kcw związku z §3 ust. 6 umowy z dnia 23.10.2013r. przewidującym 30 dniowy termin płatności wynagrodzenia objętego tą umową oraz na podstawie §3 ust.5 umowy z dnia 03.12.2013r., który z kolei przewidywał 14 dniowy termin płatności. Sąd zasądził odsetki zgodnie z terminami płatności wynikającymi z faktur vat wystawionych przez powódkę albowiem były one zgodne z w/w postanowieniami umownymi.
W pozostałej części, tj. w zakresie odsetek żądanych przez powódkę przed terminami wymagalności powyżej ustalonymi, powództwo należało oddalić (punkt II wyroku).
Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 22.04.2015r. (k.139 v) oddalił wnioski powódki o dopuszczenie dowodów z: opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa oraz informacji IMGW albowiem w świetle przyjętej podstawy rozstrzygnięcia były one zbędne do rozpoznania sprawy.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart.98§1 i 3 kpc. Na zasądzone na rzecz powódki koszty składały się: opłata od pozwu w kwocie 1.277 zł oraz wykorzystana część zaliczki w wysokości 133,73 zł przeznaczona na pokrycie zwrotu kosztów stawiennictwa świadka (różnica pomiędzy zaliczką wpłaconą – 300 zł a wykorzystaną w wysokości 166,27 zł zostanie powódce zwrócona).
| 569
|
15/500510/0002527/GC
|
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze
|
V Wydział Gospodarczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 498;art. 498 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 498 § 1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art.98§1 i 3 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 3)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 455; art. 481; art. 481 § 1; art. 481 § 2; art. 483; art. 483 § 1; art. 498; art. 498 § 1; art. 60; art. 647; art. 658)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155500000000503_I_ACa_000113_2015_Uz_2015-06-11_001
|
I ACa 113/15
| 2015-06-11T00:00:00
| 2015-10-26T17:15:06
| 2015-11-12T14:30:07
|
15550000
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I ACa 113/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 czerwca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Iwona Wiszniewska Sędziowie: SA Edyta Buczkowska-Żuk SA Dariusz Rystał (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Wioletta Simińska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na rozprawie w Szczecinie sprawy z powództwa J. W. , Z. W. i A. W. (1) przeciwko (...) w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Sylwia Kędziorek" xVersion="1.0" xYear="2015" xLang="PL" xToPage="13" xEditor="skedziorek" xPublisher="skedziorek" xEditorFullName="Sylwia Kędziorek" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/550000/0000503/ACa" xVolNmbr="000113">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt I ACa 113/15</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 11 czerwca 2015 r.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="258"/>
<xCOLx xWIDTHx="442"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>SSA Iwona Wiszniewska</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">Sędziowie:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>SA Edyta Buczkowska-Żuk</xText>
<xText>SA Dariusz Rystał (spr.)</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>st.sekr.sądowy Wioletta Simińska</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na rozprawie w Szczecinie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>J. W.</xAnon>, <xAnon>Z. W.</xAnon> i <xAnon>A. W. (1)</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek apelacji pozwanego</xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim</xText>
<xText>z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I C 1507/14</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText><xBx> zmienia zaskarżony wyrok w punktach I-XI w ten sposób, że:</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xBx>zasądza od pozwanego <xAnon>(...)</xAnon> <xBRx/>w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz powódki <xAnon>Z. W.</xAnon> kwotę 60.000 (sześćdziesiąt tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia <xBRx/>17 grudnia 2014 roku do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddala,</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xBx>zasądza od pozwanego <xAnon>(...)</xAnon> <xBRx/>w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz powoda <xAnon>J. W.</xAnon> kwotę 60.000 (sześćdziesiąt tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 17 grudnia 2014 roku do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddala,</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText><xBx>zasądza od pozwanego <xAnon>(...)</xAnon> <xBRx/>w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz powódki <xAnon>A. W. (1)</xAnon> kwotę 40.000 (czterdzieści tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia <xBRx/> 17 grudnia 2014 roku do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddala,</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText><xBx>znosi wzajemnie między powodami <xAnon>Z. W.</xAnon> i <xAnon>J. W.</xAnon> a pozwanym koszty zastępstwa procesowego;</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText><xBx> oddala apelację w pozostałej części; </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText><xBx>zasądza od pozwanego <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz powodów <xAnon>J. W.</xAnon>, <xAnon>Z. W.</xAnon> i <xAnon>A. W. (1)</xAnon> kwotę 1.071 (jeden tysiąc siedemdziesiąt jeden) złoty tytułem części kosztów postępowania apelacyjnego. </xBx></xText>
</xUnit>
<xText>
<xIx>
Dariusz Rystał Iwona Wiszniewska Edyta Buczkowska-Żuk </xIx>
</xText>
<xText>Sygn. I ACa 113/15</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powodowie <xAnon>Z. W.</xAnon>, <xAnon>J. W.</xAnon> i <xAnon>A. W. (1)</xAnon> złożyli pozew przeciwko <xAnon>(...)</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> wnosząc o zasądzenie od pozwanego na rzecz <xAnon>Z. W.</xAnon> i <xAnon>J. W.</xAnon> kwot po 100 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także kwoty po 8 120, 55 zł tytułem skapitalizowanych odsetek od zadośćuczynienia za okres od 27 września 2013 roku do dnia 12 maja 2014 roku wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz na rzecz <xAnon>A. W. (1)</xAnon> kwotę 80 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty oraz kwoty 6496,44 zł tytułem skapitalizowanych odsetek od zadośćuczynienia za okres od dnia 27 września 2013 roku do dnia 12 maja 2014 roku wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Powodowie wnieśli także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.</xText>
<xText>Pozwany <xAnon>(...)</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> wniósł w odpowiedzi na pozew o oddalenie powództwa, zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 17 grudnia 2014 r. zasądził od pozwanego <xAnon>(...)</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz:</xText>
<xText>- powódki <xAnon>Z. W.</xAnon> i powoda <xAnon>J. W.</xAnon> tytułem zadośćuczynienia kwotę 60.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2014 do dnia zapłaty oraz kwotę 4.872,33 złote tytułem odsetek za okres od dnia 27 września 2013 do dnia 12 maja 2014 od kwoty 60.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2014 do dnia zapłaty, w pozostałej części ich powództwo oddalił.</xText>
<xText>- powódki <xAnon>A. W. (1)</xAnon> tytułem zadośćuczynienia kwotę 40.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2014 do dnia zapłaty .oraz kwotę 3.248,22 złote tytułem odsetek za okres od dnia 27 września 2013 do dnia 12 maja 2014 od kwoty 40.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2014 do dnia zapłaty, w pozostałej części jej powództwo oddalił.</xText>
<xText>Jednocześnie sąd orzekł w przedmiocie kosztów postepowania.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu <xAnon>(...)</xAnon> roku na skrzyżowaniu <xAnon>drogi nr (...)</xAnon> relacji <xAnon>S.</xAnon> – <xAnon>K.</xAnon> z <xAnon>drogą o nr (...)</xAnon> relacji <xAnon>R.</xAnon> <xAnon>S.</xAnon> przed miejscowością <xAnon>B.</xAnon> jadąc w kierunku <xAnon>R.</xAnon> – <xAnon>S.</xAnon> kierujący samochodem osobowym marki <xAnon>H. (...)</xAnon> o <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>, <xAnon>P. C.</xAnon> znajdując się pod wpływem środków odurzających, naruszył umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że jadąc w stronę <xAnon>B.</xAnon>, drogą podporządkowaną, prawidłowo oznakowaną znakami drogowymi pionowymi, nie zachował należytej ostrożności wjeżdżając pełną prędkością na skrzyżowanie z drogi podporządkowuj, nie ustępując tym samym pierwszeństwa przejazdu kierowcy samochodu marki <xAnon>F. (...)</xAnon> o <xAnon>nr rej. (...)</xAnon> – prawidłowo jadącego od strony <xAnon>S.</xAnon> w wyniku czego doprowadził do zderzenia czołowego obu pojazdów. Na skutek zdarzenia śmierć na miejscu poniosła <xAnon>R. W.</xAnon>.</xText>
<xText><xAnon>P. C.</xAnon> wyrokiem z dnia 15 października 1999 roku wydanym przez Sąd Rejonowy w Słubicach w sprawie II K 189/99 został uznany winnego zarzucanego mu wyżej opisanego czynu.</xText>
<xText>Zmarła była pierworodnym dzieckiem <xAnon>Z.</xAnon> i <xAnon>J. W.</xAnon>. W chwili śmierci miała 21 lat. Była zdrową, radosną dziewczyną. Mieszkała z rodzicami, pomagała w pracach domowych. Od października miała rozpocząć studia wyższe. W chwili śmierci pracowała w Sądzie Rejonowym w <xAnon>S.</xAnon>, do pracy dojeżdżała ze znajomymi. Miała chłopaka z którym planowała ślub na Boże Narodzenie. Mieli mieszkać w <xAnon>M.</xAnon>, gdzie miał mieszkanie. Zamówili już salę na wesele, oglądali suknie.</xText>
<xText>Poza <xAnon>R. Z.</xAnon> i <xAnon>J. W.</xAnon> mają jeszcze jedną córkę <xAnon>A.</xAnon>, o 2 lata młodszą od <xAnon>R.</xAnon>. <xAnon>A. W. (1)</xAnon> w chwili śmierci siostry pracowała i mieszkała w <xAnon>S.</xAnon>, przyjeżdżała do rodzinnego domu na weekendy .</xText>
<xText>O śmierci córki dowiedzieli się od znajomego. Powodowie bardzo przeżyli śmierć starszej córki. Rodzice byli z niej dumni, pokładali w niej nadzieje, liczyli na wnuki. Do dzisiaj myślą o <xAnon>R.</xAnon>, odwiedzają jej grób, dbają o niego.</xText>
<xText>Powódka <xAnon>A. W. (1)</xAnon> po śmierci siostry bardzo schudła. Były bardzo ze sobą zżyte. Nie może do dzisiaj pogodzić się z utratą jedynej siostry.</xText>
<xText>W domu rodzinnym stoją zdjęcia zmarłej <xAnon>R.</xAnon>. W jej pokoju nadal znajdują się jej rzeczy. <xAnon>A. W. (1)</xAnon> przechowuje pamiątki po siostrze .</xText>
<xText>W wyniku śmierci <xAnon>R. W.</xAnon> powodowie doświadczyli nagłej, niespodziewanej straty bliskiej osoby czego efektem był proces żałoby. Powód po stracie córki odczuwał przykre uczucia jak ból i rozpacz, uczucia były tak intensywne że wspomagał się lekami uspokajającymi. Z biegiem czasu emocje związane ze śmiercią córki nie są już u powoda tak intensywne, zbledły. Powód rzadziej chodzi na cmentarz. Początkowo czynił to aby opłakiwać córkę, obecnie wspomina o tym, że jego wizyty na cmentarzu mają często charakter porządkowy. Sposób funkcjonowania po śmierci córki u powoda nie uległ dezorganizacji a żałoba nie miała znamion patologicznego charakteru. Emocje są dla powoda mniej intensywne jak w pierwszym okresie po śmierci córki. Powód po śmierci córka odczuwał ból psychiczny i smutek. Doświadczył reakcji żałoby, która jest naturalnym procesem po śmierci bliskiej osoby. Aktualnie żałoba nie ma patologicznego charakteru, nie można stwierdzić u powoda występowanie trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Negatywne konsekwencje śmierci córki <xAnon>R. W.</xAnon> w psychice powoda dotyczą poczucia życiowej straty oraz utraty bliskiej więzi emocjonalnej, ale nie przekładają się na istnienie zaburzeń psychopatologicznych.</xText>
<xText>Powódka <xAnon>Z. W.</xAnon> niewątpliwie przeżyła utratę córki i przeszłą reakcję żałoby. Przebieg tej reakcji był prawidłowy z psychologicznego punktu widzenia . Powódka nadał doświadcza braku córki i ma z tego powodu poczucie straty. Nie uruchomiło to jednak procesów patologicznych i nie ma przełożenia na pojawienie się zaburzeń psychicznych. Śmierć córki byłą dla powódki silnym wstrząsem psychiczny, zdarzeniem które pozbawiło ją w nagły dramatyczny sposób najbliższego członka rodziny. Powódka na etapie żałoby opłakiwała zmarłą, podejmowała próby podtrzymywania iluzorycznej więzi poprzez codzienne wizyty na cmentarzu. Towarzyszyły jej ból, smutek, żal i rozpacz. Aktualnie u powódki nie stwierdza się nadmiernej koncentracji na myślach związanych z utrzymaniem łączności ze zmarła córką. Z biegiem czasu emocje dotyczące zdarzenia przybrały mniejszą intensywność. Zmniejszyła się ilość wizyty powódki na cmentarzu. Żałoba została przez powódkę zakończona a fakt śmierci córki został zaakceptowany ,co nie oznacza że powódka się z nim pogodziła, ma żal o to co się wydarzyło. Negatywne konsekwencje jakie spowodowała śmierć córki dotyczyła poczucia straty bliskiego członka rodziny, utraty nadziei na realizację planów życiowych córki i dominującego poczucia żalu, które mogą przybierać na sile podczas uroczystości rodzinnych czy świąt okolicznościowych.</xText>
<xText>Powódka <xAnon>A. W. (1)</xAnon> silnie przeżywała utratę więzi z siostrą. W wyniku straty zareagowała problemami somatycznymi – zaczęła tracić na wadze, trafiła do szpitala. Powódka doświadczyła także charakterystycznego dla osób przeżywających żałobę „targowania się z Bogiem”. Śmierć siostry wywołała kryzys wiary. Z powodu cierpienia powódka skorzystała z pomocy psychiatry, brała lek. Nie korzystała z pomocy psychoterapeuty czy psychologa. Po fazie przejściowej dezorganizacji kiedy przebywała na zwolnieniu lekarskim powróciła do pracy i swoich codziennych zajęć. Obecnie pracuje, utrzymuje się samodzielnie, pozostaje w bliskim emocjonalnym związku, planuje przyszłość. Nadal okazje spotkań rodzinnych, świąt konfrontują powódkę ze stratą przerwaną więzią emocjonalną ze zmarłą siostrą. Negatywne konsekwencje jaki spowodowała śmierć siostry dotyczą poczucia straty bliskiego członka rodziny, żalu, tęsknoty, które mogą przybierać na sile podczas uroczystości rodzinnych czy świąt okolicznościowych.</xText>
<xText>Na rzecz powoda <xAnon>J. W.</xAnon> została wypłacona kwota 29 500 zł na podstawie <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 par. 3 kc</xLexLink> tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej , z czego 2.500 złotych w 1999 roku przez <xAnon> (...) SA</xAnon> a następnie w 2007 roku z uwagi na upadłość ubezpieczyciela przez <xAnon>(...)</xAnon> . Takie same kwoty i z tego samego tytułu przez te same podmioty zostały wypłacone na rzecz <xAnon>Z. W.</xAnon> czyli kwota 29 500 złotych .</xText>
<xText>Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 roku powodowie <xAnon>J. W.</xAnon> , <xAnon>Z. W.</xAnon> i <xAnon>R. W.</xAnon> zwrócili się do pozwanego o wypłatę na podstawie <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 kc</xLexLink> zadośćuczynienia z tytułu naruszenia ich dóbr osobistych w wyniku śmierci <xAnon>R. W.</xAnon>. W odpowiedzi z dnia 27 września 2013 pozwany odmówił zapłaty .</xText>
<xText>Sąd Okręgowy uznał, że powództwo okazało się uzasadnione co do zasady ale co do wysokości jedynie w części, a fakt że zgon <xAnon>R. W.</xAnon> nastąpił w 1998 roku czyli przed nowelizacją <xLexLink xArt="art. 446" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">artykułu 446 kc</xLexLink> i pozwany oraz ubezpieczyciel sprawcy wypłacili <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>Z. W.</xAnon> odszkodowanie na podstawie <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 par 3 kc</xLexLink> od którego powodowie nie złożyli odwołania do sądu nie przemawia za oddaleniem a priori niniejszego powództwa.</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="710"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>Zadośćuczynienie ma zrekompensować uszczerbek niemajątkowy doznany przez najbliższych członków rodziny zmarłego . Zadośćuczynienie za krzywdę jest dodatkowym roszczeniem, którego mogą oni żądać obok odszkodowania, określonego w <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 3 k.c.</xLexLink> Kompensacie podlega doznana krzywda, a więc w szczególności cierpienie, ból i poczucie osamotnienia po śmierci najbliższego członka rodziny.</xText>
<xText>Tak więc z jednego zdarzenia strona może wywodzić dwa roszczenia – o odszkodowanie z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej ( na podstawie <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 par 3 kc</xLexLink> ) oraz o zadośćuczynienie ( na podstawie <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 par 4 kc</xLexLink> lub <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 kc</xLexLink>), według swego wyboru jednocześnie lub kolejno .</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego , na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego a przede wszystkim zeznań powodów i świadków <xAnon>B. S. (1)</xAnon> i <xAnon>H. S.</xAnon> a także opinii biegłych psychologa i psychiatry należało podzielić zapatrywanie powodów wyrażone w pozwie , że nagła i tragiczna strata córki i siostry wyrządziła im ogromną krzywdę . Powodowie <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>Z. W.</xAnon> bardzo przeżyli śmierć córki. Byli z nią związani emocjonalnie , akceptowali jej plany na przyszłość , cieszyli się jej szczęściem i rychłym zamążpójściem . Zmarła córka razem z nimi mieszkała, pomagała w gospodarstwie domowym . Młodsza córka do tej pory nie obdarzyła ich wnukami. Powódka <xAnon>A. W. (1)</xAnon> była bardzo związana z siostrą. Wcześniej dzieliła z nią pokój, spędzały razem czas. Po śmierci siostry powódka bardzo podupadła na zdrowiu i długo nie mogła dojść do siebie .</xText>
<xText>Śmierć <xAnon>R. W.</xAnon> sprawiła każdemu z trojga powodów niezwykły ból destabilizując ich dotychczasowe życie. Powodowie do dzisiaj nie potrafią otrząsnąć się z tej tragedii. Sąd I instancji dał wiarę zeznaniom wskazanych świadków jak również powodom uznając jje za logiczne i wzajemnie ze sobą powiązane.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd i instancji uznał, iż odpowiednim zadośćuczynieniem za krzywdę będzie kwota na rzecz <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>Z. W.</xAnon> po 60 000 zł, a na rzecz <xAnon>A. W. (1)</xAnon> 40 000 zł. Powyższa kwota uwzględnia krzywdę powodów, ból, cierpienie, intensywność i czas trwania negatywnych uczuć , także dzisiaj i w przyszłości .</xText>
<xText>Sąd Okręgowy oddalając powództwo o zadośćuczynienie ponad zasądzone kwoty miał na względzie okoliczność iż powodowie <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>Z. W.</xAnon> z tytułu odszkodowania otrzymali już sumy po 29.500 zł., kwota wypłacona w 2007 roku stanowiła około 10 średnich miesięcznych wynagrodzeń, a uwzględnienie powództwa w większym zakresie prowadziłoby w ocenie sądu do niesłusznego wzbogacenia się powodów .</xText>
<xText>Niespełnienie należnego świadczenia w terminie skutkuje obowiązkiem zapłaty odsetek ( <xLexLink xArt="art. 481" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 kc</xLexLink> ) . W ocenie sądu I instancji pozwany dopuścił się zwłoki w uczynieniu zadość roszczeniom powodów, gdyż nie było w jego ocenie przeszkód aby wypłacił w toku postępowania likwidacyjnego zasądzone ostatecznie przez sąd kwoty.</xText>
<xText>Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 roku powodowie <xAnon>J. W.</xAnon> , <xAnon>Z. W.</xAnon> i <xAnon>R. W.</xAnon> zwrócili się do pozwanego o wypłatę na podstawie <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 kc</xLexLink> zadośćuczynienia z tytułu naruszenia ich dóbr osobistych w wyniku śmierci <xAnon>R. W.</xAnon>. W odpowiedzi z dnia 27 września 2013 pozwany odmówił zapłaty . Powództwo okazało się uzasadnione dlatego też za zasadne uznał sąd I instancji żądania powodów zapłaty odsetek od zasądzonych a zaległych kwot z odsetkami ustawowymi za okres od dnia 27 września 2013 do dnia 12 maja 2014 mając na względzie treść <xLexLink xArt="art. 482;art. 482 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 482 par 1 kc.</xLexLink></xText>
<xText>Sąd Okręgowy uzasadnił też swoje orzeczenie w zakresie kosztów postępowania.</xText>
<xText>Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go co do kosztów postępowania oraz :</xText>
<xText>- w stosunku do powódki <xAnon>Z. W.</xAnon> i powoda <xAnon>J. W.</xAnon> w części zasądzającej kwotę 20.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od tej kwoty od dnia 15 maja 2014 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzającej odsetki ustawowe od kwoty 40 000 zł od dnia 15 maja 2014 r. do dnia wyrokowania oraz kwotę 4 872,33 zł stanowiącą odsetki skapitalizowane od kwoty 60 000 zł liczone od dnia 27 września 2013 r. do 12 maja 2014 r. wraz z ustawowymi odsetkami od tej kwoty liczonymi od dnia 15 maja 2014 r. do dnia zapłaty</xText>
<xText>- w stosunku do Powódki <xAnon>A. W. (1)</xAnon> w części zasądzającej kwotę 20.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od tej kwoty od dnia 15 maja 2014 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzającej odsetki ustawowe od kwoty 20 000 zł od dnia 15 maja 2014 r. do dnia wyrokowania oraz kwotę 3 248,22 zł stanowiącą odsetld skapitalizowane od kwoty 40 000 zł liczone od dnia 27 września 2013 r. do 12 maja 2014 r. wraz z ustawowymi odsetkami od tej kwoty liczonymi od dnia 15 maja 2014 r. do dnia zapłaty</xText>
<xText>Pozwany postawił następujące zarzuty:</xText>
<xText>1. naruszenia przepisu prawa procesowego <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> przez dokonanie przez Sąd I instancji oceny dowodów w sposób przekraczający granicę swobodnej ich oceny, sprzeczny z materiałem dowodowym oraz zasadami doświadczenia życiowego, w ten sposób, że:</xText>
<xText>a. Sąd I instancji dokonał błędnej oraz sprzecznej z zasadami logiki oceny dowodów w postaci opinii psychiatryczno - psychologicznej dotyczącej Powodów, zeznań świadków <xAnon>H. S.</xAnon> oraz zeznań Powodów przyjmując, że czas i przejście procesu żałoby a także pogodzenie się ze śmiercią nie mają znaczenia dla intensywności odczuwania krzywdy wpływającej na wymiar zadośćuczynienia, co skutkowało nadaniu zbyt dużego znaczenia odczuwaniu krzywdy po upływie 16 lat od daty wypadku.</xText>
<xText>b. Sąd I instancji dokonał błędnej oraz sprzecznej z zasadami logiki oceny dowodów w postaci opinii psychiatryczno — psychologicznej dotyczącej Powodów, zeznań świadków <xAnon>H. S.</xAnon>, świadka <xAnon>B. S. (1)</xAnon> oraz zeznań Powodów przyjmując, że sporadyczne kontakty <xAnon>A. W. (1)</xAnon> ze zmarłą siostrą, wspólne wyjścia, dzielenie wspólnego pokoju w dzieciństwie świadczą o silnej więzi pomiędzy siostrami i ich bliskich relacjach, podczas gdy relacje jakie łączyły siostry nie były szczególnie bliskie i zażyłe, a tylko takie uzasadniałyby przyznanie zadośćuczynienia.</xText>
<xText>2. naruszenie prawa procesowego <xLexLink xArt="art. 72;art. 72 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.72 § 1 kpc</xLexLink>. w zw. z 98 <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 1 k.p.c.</xLexLink> poprzez jego niesłuszne zastosowanie i uznanie, iż w niniejszej sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne, które uzasadnia przyznanie na rzecz z każdego z powodów oddzielne kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sytuacji gdy roszczenia są dochodzone przez Powodów na zasadach współuczestnictwa materialnego.</xText>
<xText>3. naruszenie prawa materialnego – tj. <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 k.c.</xLexLink> poprzez błędną wykładnię i pominięcie, iż Sąd na gruncie tego przepisu zobowiązany jest przyznać sumę odpowiednią, z czym stoi w sprzeczności rozstrzygnięcie Sądu w niniejszej sprawie, gdyż kwoty zasądzone na rzecz Powodów są rażąco wygórowane przez co winny podlegać zmianie w toku kontroli instancyjnej; jak również zasądzone kwoty nie odzwierciedlają stanu faktycznego w zakresie więzi i przeżyć psychicznych w związku ze śmiercią Poszkodowanej..</xText>
<xText>4. prawa materialnego tj. <xLexLink xArt="art. 24" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 24 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 23" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 23 k.c.</xLexLink> i w zw. z <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 k.c.</xLexLink> poprzez niewłaściwe zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym i przyjęcie, wbrew przywoływanej przez Sąd linii orzeczniczej, że zadośćuczynienie w związku z naruszeniem dobra osobistego w związku ze śmiercią należy się nie tylko w przypadku „szczególnej emocjonalnej więzi rodzinnej", ale również w przypadku stwierdzenia istnienia jakiejkolwiek relacji, czy też więzi. Zastosowana przez Sąd wykładnia odbiega tym samym od prawidłowej, wskazującej na niezbędność ustalenia istnienia dobra osobistego w postaci szczególnej więzi, zerwania tej więzi oraz zakresu doznanej krzywdy. Sąd dokonał błędnej wykładni tego przepisu również w tym zakresie, że zadośćuczynienie należy się członkom najbliższej rodziny zmarłego, a nie każdej osobie bliskiej</xText>
<xText>W zakresie odsetek pozwany zarzucił naruszenie prawa materialnego <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 k.c.</xLexLink> poprzez:</xText>
<xText>a. pominięcie, iż w chwili wyroku jednoznacznie określana jest zarówno odpowiedzialność Pozwanego, jak i wysokość świadczenia, co skutkowało zasądzeniem odsetek skapitalizowanych oraz odsetek od dnia następnego po dniu wniesienia pozwu, podczas w przypadku zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych na podstawie <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 kc</xLexLink>, odsetki należą się od daty wyrokowania</xText>
<xText>b. błędną wykładnię i pominięcie, iż zasądzenie zadośćuczynienia oraz ustalenie jego wysokości stanowi fakultatywne uprawnienie Sądu i nie jest roszczeniem wymagalnym przed datą jego zasądzenia poprzez orzeczenie odsetek za okres wcześniejszy niż dzień ogłoszenia orzeczenia w sprawie;</xText>
<xText>6. naruszenie prawa materialnego <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 1 k.c.</xLexLink> poprzez</xText>
<xText>c. jego błędne zastosowanie i zasądzenie skapitalizowanych odsetek od zadośćuczynienia od dnia 27.09.2013 r. do dnia 12.05.2014 r, uznając, iż z tą datą strona Pozwany miał możliwość ustalenia wysokości i wypłaty zadośćuczynienia, podczas gdy kwota zadośćuczynienia skonkretyzowana została dopiero w wyroku.</xText>
<xText>d. jego błędne zastosowanie i zasądzenie odsetek od zadośćuczynienia od dnia 15.05.2014 r. do dnia zapłaty uznając, iż z tą datą strona pozwana miała możliwość ustalenia wysokości i wypłaty zadośćuczynienia, podczas gdy kwota zadośćuczynienia skonkretyzowana została dopiero w wyroku</xText>
<xText>e. błędne uznanie, iż w dniu od 27.09.2013 r. można było mówić o świadczeniu</xText>
<xText>pieniężnym w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 1 kc</xLexLink>, podczas gdy ustalenia dotyczące rozmiaru</xText>
<xText>szkody i związanego z tym zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych zostały dokonane przede wszystkim w toku postępowania przed I instancją, a ostateczna konkretyzacja kwoty nastąpiła w chwili ogłoszenia wyroku.</xText>
<xText>7. naruszenie prawa materialnego <xLexLink xArt="art. 109" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 109 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biutze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink> poprzez nie uwzględnienie, iż przepis ten zobowiązuje Pozwanego do wypłaty w terminie 30 dni kwoty jedynie w przypadkach, w których nie istnieje konieczność dokonania wyjaśnień, od których zależy zasadność lub wysokość świadczenia, poprzez orzeczenie odsetek za okres wcześniejszy niż dzień uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie;</xText>
<xText>7. naruszenie <xLexLink xArt="art. 14" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 14 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink> poprzez nie uwzględnienie, iż przepis ten dopuszcza - w sytuacji spełnienia określonych przesłanek -możliwość określenia innego momentu wymagalności świadczenia ubezpieczyciela, w przypadku gdy ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego</xText>
<xText>Wobec postawionych powyżej zarzutów pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania.</xText>
<xText>W uzasadnieniu wskazał rozwinięta argumentację poszczególnych zarzutów.</xText>
<xText>W odpowiedzi na apelację powodowie wnieśli o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</xText>
<xText>W uzasadnieniu wskazali argumentację na poparcie swojego stanowiska.</xText>
<xText><xBx>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja pozwanych zasługiwała na uwzględnienie jedynie w niewielkim zakresie, a mianowicie odnoszącym się do daty wymagalności roszczenia powodów, a co za tym idzie co do zasadności żądania naliczenia odsetek.</xText>
<xText>W pozostałym zakresie przedstawione przez sąd pierwszej instancji wnioski prawne zostały wywiedzione przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa oraz w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny sprawy. Sąd Okręgowy prawidłowo przeprowadził też postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego.</xText>
<xText>W odniesieniu do powyższego ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń sądu drugiej instancji, a pisemne motywy wyroku w należyty sposób wskazują na to jaki stan faktyczny stał się podstawą jego rozstrzygnięcia oraz na jakich dowodach sąd się oparł przy jego ustalaniu. Wnioski końcowe też zostały przedstawione prawidłowo w powiązaniu ze stanowiskiem stron, obowiązującymi przepisami i ustalonymi faktami. Stąd też Sąd Apelacyjny przyjął ustalenia sądu pierwszej instancji za własne, rezygnując z ich ponownego szczegółowego przytaczania. Nadto, nie stwierdzono także uchybień natury procesowej, których zaistnienie sąd drugiej instancji byłby zobligowany brać pod uwagę z urzędu.</xText>
<xText>Nadto, poza żądaniem odsetkowym brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia regulacji prawa materialnego.</xText>
<xText>Z uwagi na to, że apelacja pozwanego zaskarżyła jedynie wysokość zasądzonej kwoty oraz datę odsetek, to zdaniem Sądu Apelacyjnego brak było podstaw do odnoszenia się do tej części argumentacji skarżącego, która obejmowała zasadę jego odpowiedzialności, w tym zwłaszcza zarzutu niewłaściwego zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym i przyjęcie, wbrew przywoływanej przez Sąd Okręgowy linii orzeczniczej, że zadośćuczynienie w związku z naruszeniem dobra osobistego w związku ze śmiercią należy się nie tylko w przypadku „szczególnej emocjonalnej więzi rodzinnej", ale również w przypadku stwierdzenia istnienia jakiejkolwiek relacji, czy też więzi –co pozwany odniósł do relacji pomiędzy <xAnon>A. W. (1)</xAnon>, a jej zmarłą siostrą.</xText>
<xText>Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwstawnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia się ze świadkami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań pomiędzy podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (<xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink>) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy starannie zebrał i szczegółowo rozważył wszystkie dowody oraz ocenił je w sposób nie naruszający swobodnej oceny dowodów, uwzględniając w ramach tejże oceny zasady logiki i wskazania doświadczenia życiowego. Wobec tego nie sposób jest podważać adekwatności dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń do treści przeprowadzonych dowodów</xText>
<xText>Przechodząc zatem do rozważań w zakresie zarzutów apelacyjnych wskazać należy, iż pozbawiony słuszności okazał się zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy normy <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 kpc</xLexLink>. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji oceny dowodów w sposób przekraczający granicę swobodnej ich oceny, sprzeczny z materiałem dowodowym oraz zasadami doświadczenia życiowego, w ten sposób, że: dokonał on błędnej oraz sprzecznej z zasadami logiki oceny dowodów w postaci opinii psychiatryczno - psychologicznej dotyczącej powodów, zeznań świadków <xAnon>H. S.</xAnon>, <xAnon>B. S. (1)</xAnon> oraz zeznań powodów przyjmując, że czas i przejście procesu żałoby a także pogodzenie się ze śmiercią nie mają znaczenia dla intensywności odczuwania krzywdy wpływającej na wymiar zadośćuczynienia, co skutkowało nadaniu zbyt dużego znaczenia odczuwaniu krzywdy po upływie 16 lat od daty wypadku.</xText>
<xText>Pozwany powyższy zarzut uzasadniał tym, że Sąd I instancji błędnie „zrównał" sytuację powodów, którzy utracili bliską im osobę ponad 15 lat temu z sytuacją osób, które są aktualnie w stanie żałoby- pominął czynnik zmiany krzywdy w czasie, jak również okoliczność, że zakończona żałoba powodów pozwala dokonać oceny porównawczej ich stanu na przestrzeni czasu od wypadku z przypadkami wzorcowymi, prowadzącej do wniosku, że odczuwanie przez nich krzywdy ustąpiło w normalnym trybie, pogodzili się oni ze stratą i ponad kwoty nie zaskarżone zasądzone zadośćuczynienie stanowi świadczenie wygórowane.</xText>
<xText>Pozwany zaakcentował, że tym samym Sąd I instancji niejako pominął przy ustalaniu kwoty zadośćuczynienia czynnik odnoszący się do „upływu czasu", co jest błędne, gdyż ciężko jest postawić znak równości pomiędzy stanem psychicznym osób, które aktualnie znajdują się w żałobie z osobami które straciły bliską osobę prawie 16 lat temu i z czasem nauczyły się funkcjonować w nowej dla nich rzeczywistości, zaakceptowały stratę pielęgnując jednocześnie pamięć o zmarłym – stan emocjonalny powodów w momencie wnoszenia pozwu był już ustabilizowany, co z kolei nie będzie miało miejsca w przypadku „osób w żałobie". Tym samym lęk przed nową sytuacją, poradzenie sobie z nią i zmiana swojego dotychczasowego trybu życia potęgujące odczucie krzywdy charakteryzujące osoby „świeżo" po stracie Sąd Okręgowy zdaniem pozwanego przypisał także powodom, nie uwzględniając jednak czynnika jakim jest zakończenie procesu żałoby, jak również okoliczności, że ostatecznie powodowie potrafili się znaleźć w nowej rzeczywistości.</xText>
<xText>Dodał też, że w jego ocenie Sąd I instancji nadał zbyt duże znaczenie krzywdzie przeżywanej przez powodów zaraz po stracie poszkodowanej, umniejszając tym samym okolicznościom wpływającym na miarkowanie zadośćuczynienia.</xText>
<xText>Jednakże z powyższą argumentacją nie sposób się zdaniem Sądu Apelacyjnego zgodzić, gdyż uwadze pozwanego zdaje się umknęło, że powodowie <xAnon>Z.</xAnon> i <xAnon>J. W.</xAnon> dochodzili w pozwie zapłaty tytułem zadośćuczynienia kwot po 100.000,00 zł, natomiast powódka <xAnon>A. W. (1)</xAnon> dochodziła kwoty 80.000,00 zł., a Sąd Okręgowy uznał żądania powód jedynie w części, uznając, że zasądzenie na rzecz powodów zadośćuczynienia w żądanych kwotach doprowadziłoby do nieuzasadnionego wzbogacenia powodów.</xText>
<xText>Dlatego należało podzielić pogląd powodów wyrażony w odpowiedzi na apelację, że tym samym należał uznać, że Sąd I instancji dokonując oceny materiału dowodowego dokonał jego wszechstronnej oceny, oparł się na przesłuchaniu powodów, a także na dowodzie z zeznań świadków i opinii biegłych.</xText>
<xText>Powyższe świadczy też o tym, że sąd ten ferując wyrok brał również po uwagę czynnik zmiany krzywdy w czasie, jak również okoliczność, że proces żałoby w odniesieniu do powodów został przeprowadzony.</xText>
<xText>Nadto nie sposób się pogodzić ze stwierdzeniem pozwanego, że odczuwanie przez powodów krzywdy ustąpiło w normalnym trybie, a powodowie pogodzili się ze stratą.</xText>
<xText>Pozwany w żaden merytoryczny sposób nie uzasadnił tego stanowiska, a z pewnością za taką argumentację nie może być uznanie ograniczenie się pozwanego do podania, że czynnik zmiany krzywdy w czasie, jak również okoliczność, że zakończona żałoba powodów pozwoliła dokonać oceny porównawczej ich stanu na przestrzeni czasu od wypadku z przypadkami wzorcowymi.</xText>
<xText>Z całą pewnością powyższego stwierdzenia pozwanego nie można wyprowadzić z nie kwestionowanej przez pozwanego opinii sądowo – psychiatrycznej sporządzonej w niniejszej sprawie.</xText>
<xText>W odniesieniu do powoda biegli stwierdzili, że doświadczył on reakcji żałoby, która jest naturalnym procesem po śmierci bliskiej osoby, aktualnie nie ma ona patologicznego charakteru, nie można stwierdzić występowanie trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.</xText>
<xText>Jednakże negatywne konsekwencje śmierci córki <xAnon>R. W.</xAnon> w psychice powoda dotyczą poczucia życiowej straty oraz utraty bliskiej więzi emocjonalnej, ale nie przekładają się na istnienie zaburzeń psychopatologicznych.</xText>
<xText>Natomiast w odniesieniu do powódki <xAnon>Z. W.</xAnon> podali, że co prawda choć przeszła ona reakcję żałoby, to nadał doświadcza braku córki i ma z tego powodu poczucie straty, żałoba została przez powódkę zakończona a fakt śmierci córki został zaakceptowany ,co nie oznacza że powódka się z nim pogodziła, ma żal o to co się wydarzyło. Negatywne konsekwencje jakie spowodowała śmierć córki dotyczyła poczucia straty bliskiego członka rodziny, utraty nadziei na realizację planów życiowych córki i dominującego poczucia żalu, które mogą przybierać na sile podczas uroczystości rodzinnych czy świąt okolicznościowych</xText>
<xText>Z kolei u powódki <xAnon>A. W. (1)</xAnon> stwierdzono, że nadal okazje spotkań rodzinnych, świąt konfrontują ją ze stratą przerwaną więzią emocjonalną ze zmarłą siostrą, a negatywne konsekwencje jakie spowodowała śmierć siostry dotyczą poczucia straty bliskiego członka rodziny, żalu, tęsknoty, które mogą przybierać na sile podczas uroczystości rodzinnych czy świąt okolicznościowych.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w pełni podziela teoretyczny wywód apelacji, że ustawodawca zaniechał wskazania kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia i przez posłużenie się klauzulą generalną (suma odpowiednia) pozostawił je uznaniu sądów. Uznaniowość w zakresie przyznania, jak i określenia wysokości zadośćuczynienia upoważnia sąd wyższej instancji do ingerencji tylko w razie rażącego odstąpienia od ukształtowanej praktyki sądowej, której względna jednolitość odpowiada poczuciu sprawiedliwości i równości wobec prawa, albo wskazanego przez stronę skarżącą pominięcia istotnych kryteriów ustalania wysokości. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 08.08.2007r i CSK 165/07, podobnie jak we wcześniejszym orzeczeniu z dnia 17.01.2001r., II KKN 351/99 przyjął, że skoro zadośćuczynienie winno być „odpowiednie" to ustalenie, jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest „odpowiednia" z istoty należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego.</xText>
<xText>W postępowaniu odwoławczym zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania tego zadośćuczynienia. W ramach kontroli odwoławczej nie jest natomiast możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego. Podobnie w wyroku z 7.01.2000r., (II CKN 651/98) Sąd Najwyższy stwierdził, że „korygowanie przez sąd II instancji wysokości zasądzonego zadośćuczynienia jest tylko wtedy uzasadnione, jeżeli w okolicznościach sprawy jest rażąco wyrównana lub rażąco niska". Stanowiska takie były prezentowane również we wcześniejszych orzeczeniach np. w wyroku z dnia 9 lipca 1970r., III PRN 39/1970 w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że „określenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę stanowi istotny atrybut sądu merytorycznie rozstrzygającego sprawę w pierwszej instancji , sąd odwoławczy zaś może je korygować wtedy, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy mających na to wpływ jest ono niewspółmierne nieodpowiednie , jako rażąco wygórowane lub rażąco niskie".</xText>
<xText>Jednakże Sąd Apelacyjny z powyższego nie wyprowadził wniosku ( to jak to uczynił skarżący), że nastąpiło przekroczenie przy uznawaniu „odpowiednich" kwot z tytułu zadośćuczynienia co z kolei jest konsekwencją nieprawidłowej wykładni przepisów i nieuwzględnienia przez Sąd I instancji zasad doświadczenia życiowego czy praktycznych związków przyczynowo-skutkowych.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy dokładnie wskazał na czym się opierał uznając jaka wysokość kwoty zadośćuczynienia będzie adekwatna do wielkości doznanej krzywdy uwzględniając takie okoliczności, jak: rodzaj naruszonego dobra, rozmiar doznanej krzywdy – oceniana obiektywnie, intensywność naruszenia – oceniana obiektywnie, nieodwracalność skutków naruszenia.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu Apelacyjnego istotnie nagła i tragiczna strata córki i siostry wyrządziła powodom ogromną krzywdę . Powodowie <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>Z. W.</xAnon> bardzo przeżyli śmierć córki. Byli z nią związani emocjonalnie , akceptowali jej plany na przyszłość , cieszyli się jej szczęściem i rychłym zamążpójściem. Zmarła córka razem z nimi mieszkała, pomagała w gospodarstwie domowym . Młodsza córka do tej pory nie obdarzyła ich wnukami. Powódka <xAnon>A. W. (1)</xAnon> była bardzo związana z siostrą. Wcześniej dzieliła z nią pokój, spędzały razem czas. Po śmierci siostry powódka bardzo podupadła na zdrowiu i długo nie mogła dojść do siebie .</xText>
<xText>Śmierć <xAnon>R. W.</xAnon> sprawiła każdemu z trojga powodów niezwykły ból destabilizując ich dotychczasowe życie.</xText>
<xText>Powodowie do dzisiaj nie potrafią otrząsnąć się z tej tragedii, każdy z nich na swój sposób stara się radzić ze strata tak bliskiej im osoby.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu Apelacyjnego ustalony prawidłowo przez Sąd Okręgowy zarówno zakres krzywdy jak i wysokość należnego powodom zadośćuczynienia uwzględniał również to, że w tragedii której doświadczyli - każdy z nich nie był pozostawiony sam sobie, że mogli liczyć zarówno na pomoc i wsparcie siebie, swoich najbliższych jak i znajomych.</xText>
<xText>W świetle powyższych rozważań Sąd Apelacyjny uznał za całkowicie niezasadny zarzut naruszenia prawa materialnego tj. <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 k.c.</xLexLink> poprzez błędną wykładnię i pominięcie, iż sąd na gruncie tego przepisu zobowiązany jest przyznać sumę odpowiednią, z czym stoi w sprzeczności rozstrzygnięcie sądu I instancji w niniejszej sprawie, gdyż kwoty zasądzone na rzecz powodów są rażąco wygórowane przez co winny podlegać zmianie w toku kontroli instancyjnej; jak również zasądzone kwoty nie odzwierciedlają stanu faktycznego w zakresie więzi i przeżyć psychicznych w związku ze śmiercią poszkodowanej..</xText>
<xText>Z tych względów w powyższym zakresie apelacja pozwanego podlegała oddaleniu na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 kpc</xLexLink>.</xText>
<xText>Natomiast za uzasadniony należało uznać zarzut pozwanego w zakresie zasądzenia odsetek skapitalizowanych oraz odsetek od dnia następnego po dniu wniesienia pozwu.</xText>
<xText>Sąd I instancji w swoim uzasadnieniu w dość skrótowy sposób odniósł się do powyższego zagadnienia ograniczając się jedynie do podania, że niespełnienie należnego świadczenia w terminie skutkuje obowiązkiem zapłaty odsetek ( <xLexLink xArt="art. 481" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 kc</xLexLink>), a pozwany dopuścił się zwłoki w uczynieniu zadość roszczeniom powodów, gdyż nie było przeszkód aby wypłacił w toku postępowania likwidacyjnego zasądzone ostatecznie przez sąd kwoty .</xText>
<xText>Z kolei pozwany uzasadniając swój powyższy apelacyjny zarzut wskazał, że w sprawie sporna była nie tylko zasada odpowiedzialności, ale i wysokość samego roszczenia, a kwota zadośćuczynienia de facto skonkretyzowana została dopiero w wyroku</xText>
<xText>Dodał też, że mając na uwadze przede wszystkim częściowe oddalenie powództwa to dopiero na etapie sadowym doszło do weryfikacji zasadności żądań powodów, a skoro sąd I instancji przeprowadzając dowody i oceniając ich wiarygodność zweryfikował zasadność żądań powodów, to tym bardziej kwota zadośćuczynienia de facto skonkretyzowana została dopiero w wyroku.</xText>
<xText>Zaakcentował również, że po dacie wezwań tj. z września 2013 r., jak z późniejszych terminów wystąpił w sprawie szereg okoliczności, które miały wpływ na ostateczną wysokość zadośćuczynienia a przede wszystkim na weryfikację zasadności roszczeń powodów, którzy dopiero na etapie postępowania sądowego dowodzili istnienia skutków wypadku, wówczas też ustalano istnienie i wielkość więzi łączącej powodów z poszkodowaną, a także aktualny stan zdrowia psychicznego i emocjonalnego oraz stosunki panujące w rodzinie powodów.</xText>
<xText>Sąd Najwyższy w wyroku z 8 marca 2013r. , sygn.. III CSK 192/12 wskazał, że terminem, od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę, może być więc, w zależności od okoliczności sprawy, zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu, jak i dzień tego wyrokowania.</xText>
<xText>Natomiast w wyroku z 18 lutego 2011r., sygn.. I CSK 243/10 uznał, że jeżeli zobowiązany nie płaci zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub w terminie ustalonym zgodnie z <xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 in fine k.c.</xLexLink>, uprawniony nie ma niewątpliwie możliwości czerpania korzyści z zadośćuczynienia, jakie mu się należy już w tym terminie. W konsekwencji odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia należnego uprawnionemu już w tym terminie powinny się należeć od tego właśnie terminu. Stanowiska tego nie podważa pozostawienie przez ustawę zasądzenia zadośćuczynienia i określenia jego wysokości w pewnym zakresie uznaniu sądu. Przewidziana w <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1;art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 § 1 i art. 448 k.c.</xLexLink> możliwości przyznania przez sąd odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za krzywdę nie zakłada bowiem dowolności ocen sądu, a jest jedynie konsekwencją niewymiernego w pełni charakteru okoliczności decydujących o doznaniu krzywdy i jej rozmiarze. Mimo więc pewnej swobody sądu przy orzekaniu o zadośćuczynieniu, wyrok zasądzający zadośćuczynienie nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratywny. Wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę, a tym samym i początkowy termin naliczania odsetek za opóźnienie w zapłacie należnego zadośćuczynienia, może się różnie kształtować w zależności od okoliczności sprawy a terminem, od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę, może być więc, w zależności od okoliczności sprawy, zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu, jak i dzień tego wyrokowania.</xText>
<xText>Specyfika świadczenia zadośćuczynienia pieniężnego jest tego rodzaju, że jego wysokość nie jest ściśle określona przez przepisy prawa, ma charakter ocenny. Z tej przyczyny, dłużnik, który zna wyłącznie wysokość żądania uprawnionego, nie ma pewności, czy żądana kwota zadośćuczynienia jest słuszna nie tylko, do co zasady, ale również, co do wysokości. Specyfika tego świadczenia powinna mieć również wpływ na określenie daty, od której powstał stan opóźnienia w spełnieniu tego świadczenia. Z tej perspektywy istotne jest nie tylko to, czy dłużnik znał wysokość żądania uprawnionego, ale także to, czy znał lub powinien znać okoliczności decydujące o rozmiarze należnego od niego zadośćuczynienia. Uwzględniając powyższe o terminie, od którego należy naliczać odsetki decyduje także kryterium oczywistości żądania zadośćuczynienia- w sytuacjach, w których istnienie krzywdy oraz jej zakres są niejasne i konieczne jest często żmudne przeprowadzanie ustaleń w tych kwestiach w toku postępowania sądowego, adekwatnym terminem, od którego mogą być naliczane odsetki za zadośćuczynienie za taką krzywdę jest termin wyrokowania.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w całości podziela powyżej zaprezentowane stanowisko Sądu Najwyższego i w jego świetle akceptując w całości przytoczoną wcześniej argumentację pozwanego w zakresie zasadności zasądzenia odsetek uznał, że zadośćuczynienie w rozmiarze ustalonym przez Sąd Okręgowy należy się powodom dopiero od dnia wyrokowania.</xText>
<xText>Konsekwencją tego było , w oparciu o <xLexLink xArt="art. 386" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386</xLexLink>. <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 1 kpc</xLexLink> zmiana zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie żądania powodów zasądzenia skapitalizowanych odsetek ustawowych i zasądzenie ich od dnia wyroku tj. 17 grudnia 2014 roku.</xText>
<xText>W oparciu o <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 kpc</xLexLink> zniesiono wzajemnie między powodami <xAnon>Z. W.</xAnon> i <xAnon>J. W.</xAnon> a pozwanym koszty zastępstwa procesowego i utrzymano orzeczenie o ich wzajemnym zniesieniu pomiędzy <xAnon>A. W. (1)</xAnon> a pozwanym .</xText>
<xText>Również na podstawie <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 kpc</xLexLink> orzeczono o kosztach postępowania apelacyjnego stosunkowo je rozdzielając, mając na uwadze to, że pozwany wygrał apelację jedynie w 18%.</xText>
<xText>Dariusz Rystał Iwona Wiszniewska Edyta Buczkowska-Żuk
</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Iwona Wiszniewska
| null |
[
"Edyta Buczkowska-Żuk",
"Iwona Wiszniewska",
"Dariusz Rystał"
] |
[
"art. 448 §1 k.c. w zw. z art. 24 §1 k.c."
] |
Sylwia Kędziorek
|
st.sekr.sądowy Wioletta Simińska
|
Sylwia Kędziorek
|
[
"Zadośćuczynienie"
] | 13
|
Sygn. akt I ACa 113/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 czerwca 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:
SSA Iwona Wiszniewska
Sędziowie:
SA Edyta Buczkowska-Żuk
SA Dariusz Rystał (spr.)
Protokolant:
st.sekr.sądowy Wioletta Simińska
po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na rozprawie w Szczecinie
sprawy z powództwaJ. W.,Z. W.iA. W. (1)
przeciwko(...)wW.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I C 1507/14
I
zmienia zaskarżony wyrok w punktach I-XI w ten sposób, że:
1
zasądza od pozwanego(...)wW.na rzecz powódkiZ. W.kwotę 60.000 (sześćdziesiąt tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia17 grudnia 2014 roku do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddala,
2
zasądza od pozwanego(...)wW.na rzecz powodaJ. W.kwotę 60.000 (sześćdziesiąt tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 17 grudnia 2014 roku do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddala,
3
zasądza od pozwanego(...)wW.na rzecz powódkiA. W. (1)kwotę 40.000 (czterdzieści tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia17 grudnia 2014 roku do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddala,
4
znosi wzajemnie między powodamiZ. W.iJ. W.a pozwanym koszty zastępstwa procesowego;
II
oddala apelację w pozostałej części;
III
zasądza od pozwanego(...)wW.na rzecz powodówJ. W.,Z. W.iA. W. (1)kwotę 1.071 (jeden tysiąc siedemdziesiąt jeden) złoty tytułem części kosztów postępowania apelacyjnego.
Dariusz Rystał Iwona Wiszniewska Edyta Buczkowska-Żuk
Sygn. I ACa 113/15
UZASADNIENIE
PowodowieZ. W.,J. W.iA. W. (1)złożyli pozew przeciwko(...)z siedzibą wW.wnosząc o zasądzenie od pozwanego na rzeczZ. W.iJ. W.kwot po 100 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także kwoty po 8 120, 55 zł tytułem skapitalizowanych odsetek od zadośćuczynienia za okres od 27 września 2013 roku do dnia 12 maja 2014 roku wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz na rzeczA. W. (1)kwotę 80 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty oraz kwoty 6496,44 zł tytułem skapitalizowanych odsetek od zadośćuczynienia za okres od dnia 27 września 2013 roku do dnia 12 maja 2014 roku wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Powodowie wnieśli także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Pozwany(...)z siedzibą wW.wniósł w odpowiedzi na pozew o oddalenie powództwa, zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu.
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 17 grudnia 2014 r. zasądził od pozwanego(...)z siedzibą wW.na rzecz:
- powódkiZ. W.i powodaJ. W.tytułem zadośćuczynienia kwotę 60.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2014 do dnia zapłaty oraz kwotę 4.872,33 złote tytułem odsetek za okres od dnia 27 września 2013 do dnia 12 maja 2014 od kwoty 60.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2014 do dnia zapłaty, w pozostałej części ich powództwo oddalił.
- powódkiA. W. (1)tytułem zadośćuczynienia kwotę 40.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2014 do dnia zapłaty .oraz kwotę 3.248,22 złote tytułem odsetek za okres od dnia 27 września 2013 do dnia 12 maja 2014 od kwoty 40.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2014 do dnia zapłaty, w pozostałej części jej powództwo oddalił.
Jednocześnie sąd orzekł w przedmiocie kosztów postepowania.
Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu(...)roku na skrzyżowaniudrogi nr (...)relacjiS.–K.zdrogą o nr (...)relacjiR.S.przed miejscowościąB.jadąc w kierunkuR.–S.kierujący samochodem osobowym markiH. (...)onr rej. (...),P. C.znajdując się pod wpływem środków odurzających, naruszył umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że jadąc w stronęB., drogą podporządkowaną, prawidłowo oznakowaną znakami drogowymi pionowymi, nie zachował należytej ostrożności wjeżdżając pełną prędkością na skrzyżowanie z drogi podporządkowuj, nie ustępując tym samym pierwszeństwa przejazdu kierowcy samochodu markiF. (...)onr rej. (...)– prawidłowo jadącego od stronyS.w wyniku czego doprowadził do zderzenia czołowego obu pojazdów. Na skutek zdarzenia śmierć na miejscu poniosłaR. W..
P. C.wyrokiem z dnia 15 października 1999 roku wydanym przez Sąd Rejonowy w Słubicach w sprawie II K 189/99 został uznany winnego zarzucanego mu wyżej opisanego czynu.
Zmarła była pierworodnym dzieckiemZ.iJ. W.. W chwili śmierci miała 21 lat. Była zdrową, radosną dziewczyną. Mieszkała z rodzicami, pomagała w pracach domowych. Od października miała rozpocząć studia wyższe. W chwili śmierci pracowała w Sądzie Rejonowym wS., do pracy dojeżdżała ze znajomymi. Miała chłopaka z którym planowała ślub na Boże Narodzenie. Mieli mieszkać wM., gdzie miał mieszkanie. Zamówili już salę na wesele, oglądali suknie.
PozaR. Z.iJ. W.mają jeszcze jedną córkęA., o 2 lata młodszą odR..A. W. (1)w chwili śmierci siostry pracowała i mieszkała wS., przyjeżdżała do rodzinnego domu na weekendy .
O śmierci córki dowiedzieli się od znajomego. Powodowie bardzo przeżyli śmierć starszej córki. Rodzice byli z niej dumni, pokładali w niej nadzieje, liczyli na wnuki. Do dzisiaj myślą oR., odwiedzają jej grób, dbają o niego.
PowódkaA. W. (1)po śmierci siostry bardzo schudła. Były bardzo ze sobą zżyte. Nie może do dzisiaj pogodzić się z utratą jedynej siostry.
W domu rodzinnym stoją zdjęcia zmarłejR.. W jej pokoju nadal znajdują się jej rzeczy.A. W. (1)przechowuje pamiątki po siostrze .
W wyniku śmierciR. W.powodowie doświadczyli nagłej, niespodziewanej straty bliskiej osoby czego efektem był proces żałoby. Powód po stracie córki odczuwał przykre uczucia jak ból i rozpacz, uczucia były tak intensywne że wspomagał się lekami uspokajającymi. Z biegiem czasu emocje związane ze śmiercią córki nie są już u powoda tak intensywne, zbledły. Powód rzadziej chodzi na cmentarz. Początkowo czynił to aby opłakiwać córkę, obecnie wspomina o tym, że jego wizyty na cmentarzu mają często charakter porządkowy. Sposób funkcjonowania po śmierci córki u powoda nie uległ dezorganizacji a żałoba nie miała znamion patologicznego charakteru. Emocje są dla powoda mniej intensywne jak w pierwszym okresie po śmierci córki. Powód po śmierci córka odczuwał ból psychiczny i smutek. Doświadczył reakcji żałoby, która jest naturalnym procesem po śmierci bliskiej osoby. Aktualnie żałoba nie ma patologicznego charakteru, nie można stwierdzić u powoda występowanie trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Negatywne konsekwencje śmierci córkiR. W.w psychice powoda dotyczą poczucia życiowej straty oraz utraty bliskiej więzi emocjonalnej, ale nie przekładają się na istnienie zaburzeń psychopatologicznych.
PowódkaZ. W.niewątpliwie przeżyła utratę córki i przeszłą reakcję żałoby. Przebieg tej reakcji był prawidłowy z psychologicznego punktu widzenia . Powódka nadał doświadcza braku córki i ma z tego powodu poczucie straty. Nie uruchomiło to jednak procesów patologicznych i nie ma przełożenia na pojawienie się zaburzeń psychicznych. Śmierć córki byłą dla powódki silnym wstrząsem psychiczny, zdarzeniem które pozbawiło ją w nagły dramatyczny sposób najbliższego członka rodziny. Powódka na etapie żałoby opłakiwała zmarłą, podejmowała próby podtrzymywania iluzorycznej więzi poprzez codzienne wizyty na cmentarzu. Towarzyszyły jej ból, smutek, żal i rozpacz. Aktualnie u powódki nie stwierdza się nadmiernej koncentracji na myślach związanych z utrzymaniem łączności ze zmarła córką. Z biegiem czasu emocje dotyczące zdarzenia przybrały mniejszą intensywność. Zmniejszyła się ilość wizyty powódki na cmentarzu. Żałoba została przez powódkę zakończona a fakt śmierci córki został zaakceptowany ,co nie oznacza że powódka się z nim pogodziła, ma żal o to co się wydarzyło. Negatywne konsekwencje jakie spowodowała śmierć córki dotyczyła poczucia straty bliskiego członka rodziny, utraty nadziei na realizację planów życiowych córki i dominującego poczucia żalu, które mogą przybierać na sile podczas uroczystości rodzinnych czy świąt okolicznościowych.
PowódkaA. W. (1)silnie przeżywała utratę więzi z siostrą. W wyniku straty zareagowała problemami somatycznymi – zaczęła tracić na wadze, trafiła do szpitala. Powódka doświadczyła także charakterystycznego dla osób przeżywających żałobę „targowania się z Bogiem”. Śmierć siostry wywołała kryzys wiary. Z powodu cierpienia powódka skorzystała z pomocy psychiatry, brała lek. Nie korzystała z pomocy psychoterapeuty czy psychologa. Po fazie przejściowej dezorganizacji kiedy przebywała na zwolnieniu lekarskim powróciła do pracy i swoich codziennych zajęć. Obecnie pracuje, utrzymuje się samodzielnie, pozostaje w bliskim emocjonalnym związku, planuje przyszłość. Nadal okazje spotkań rodzinnych, świąt konfrontują powódkę ze stratą przerwaną więzią emocjonalną ze zmarłą siostrą. Negatywne konsekwencje jaki spowodowała śmierć siostry dotyczą poczucia straty bliskiego członka rodziny, żalu, tęsknoty, które mogą przybierać na sile podczas uroczystości rodzinnych czy świąt okolicznościowych.
Na rzecz powodaJ. W.została wypłacona kwota 29 500 zł na podstawieart. 446 par. 3 kctytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej , z czego 2.500 złotych w 1999 roku przez(...) SAa następnie w 2007 roku z uwagi na upadłość ubezpieczyciela przez(...). Takie same kwoty i z tego samego tytułu przez te same podmioty zostały wypłacone na rzeczZ. W.czyli kwota 29 500 złotych .
Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 roku powodowieJ. W.,Z. W.iR. W.zwrócili się do pozwanego o wypłatę na podstawieart. 448 kcw zw. zart. 24 kczadośćuczynienia z tytułu naruszenia ich dóbr osobistych w wyniku śmierciR. W.. W odpowiedzi z dnia 27 września 2013 pozwany odmówił zapłaty .
Sąd Okręgowy uznał, że powództwo okazało się uzasadnione co do zasady ale co do wysokości jedynie w części, a fakt że zgonR. W.nastąpił w 1998 roku czyli przed nowelizacjąartykułu 446 kci pozwany oraz ubezpieczyciel sprawcy wypłaciliJ.iZ. W.odszkodowanie na podstawieart. 446 par 3 kcod którego powodowie nie złożyli odwołania do sądu nie przemawia za oddaleniem a priori niniejszego powództwa.
Zadośćuczynienie ma zrekompensować uszczerbek niemajątkowy doznany przez najbliższych członków rodziny zmarłego . Zadośćuczynienie za krzywdę jest dodatkowym roszczeniem, którego mogą oni żądać obok odszkodowania, określonego wart. 446 § 3 k.c.Kompensacie podlega doznana krzywda, a więc w szczególności cierpienie, ból i poczucie osamotnienia po śmierci najbliższego członka rodziny.
Tak więc z jednego zdarzenia strona może wywodzić dwa roszczenia – o odszkodowanie z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej ( na podstawieart. 446 par 3 kc) oraz o zadośćuczynienie ( na podstawieart. 446 par 4 kclubart. 448 kc), według swego wyboru jednocześnie lub kolejno .
W ocenie Sądu Okręgowego , na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego a przede wszystkim zeznań powodów i świadkówB. S. (1)iH. S.a także opinii biegłych psychologa i psychiatry należało podzielić zapatrywanie powodów wyrażone w pozwie , że nagła i tragiczna strata córki i siostry wyrządziła im ogromną krzywdę . PowodowieJ.iZ. W.bardzo przeżyli śmierć córki. Byli z nią związani emocjonalnie , akceptowali jej plany na przyszłość , cieszyli się jej szczęściem i rychłym zamążpójściem . Zmarła córka razem z nimi mieszkała, pomagała w gospodarstwie domowym . Młodsza córka do tej pory nie obdarzyła ich wnukami. PowódkaA. W. (1)była bardzo związana z siostrą. Wcześniej dzieliła z nią pokój, spędzały razem czas. Po śmierci siostry powódka bardzo podupadła na zdrowiu i długo nie mogła dojść do siebie .
ŚmierćR. W.sprawiła każdemu z trojga powodów niezwykły ból destabilizując ich dotychczasowe życie. Powodowie do dzisiaj nie potrafią otrząsnąć się z tej tragedii. Sąd I instancji dał wiarę zeznaniom wskazanych świadków jak również powodom uznając jje za logiczne i wzajemnie ze sobą powiązane.
Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd i instancji uznał, iż odpowiednim zadośćuczynieniem za krzywdę będzie kwota na rzeczJ.iZ. W.po 60 000 zł, a na rzeczA. W. (1)40 000 zł. Powyższa kwota uwzględnia krzywdę powodów, ból, cierpienie, intensywność i czas trwania negatywnych uczuć , także dzisiaj i w przyszłości .
Sąd Okręgowy oddalając powództwo o zadośćuczynienie ponad zasądzone kwoty miał na względzie okoliczność iż powodowieJ.iZ. W.z tytułu odszkodowania otrzymali już sumy po 29.500 zł., kwota wypłacona w 2007 roku stanowiła około 10 średnich miesięcznych wynagrodzeń, a uwzględnienie powództwa w większym zakresie prowadziłoby w ocenie sądu do niesłusznego wzbogacenia się powodów .
Niespełnienie należnego świadczenia w terminie skutkuje obowiązkiem zapłaty odsetek (art. 481 kc) . W ocenie sądu I instancji pozwany dopuścił się zwłoki w uczynieniu zadość roszczeniom powodów, gdyż nie było w jego ocenie przeszkód aby wypłacił w toku postępowania likwidacyjnego zasądzone ostatecznie przez sąd kwoty.
Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 roku powodowieJ. W.,Z. W.iR. W.zwrócili się do pozwanego o wypłatę na podstawieart. 448 kcw zw. zart. 24 kczadośćuczynienia z tytułu naruszenia ich dóbr osobistych w wyniku śmierciR. W.. W odpowiedzi z dnia 27 września 2013 pozwany odmówił zapłaty . Powództwo okazało się uzasadnione dlatego też za zasadne uznał sąd I instancji żądania powodów zapłaty odsetek od zasądzonych a zaległych kwot z odsetkami ustawowymi za okres od dnia 27 września 2013 do dnia 12 maja 2014 mając na względzie treśćart. 482 par 1 kc.
Sąd Okręgowy uzasadnił też swoje orzeczenie w zakresie kosztów postępowania.
Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go co do kosztów postępowania oraz :
- w stosunku do powódkiZ. W.i powodaJ. W.w części zasądzającej kwotę 20.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od tej kwoty od dnia 15 maja 2014 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzającej odsetki ustawowe od kwoty 40 000 zł od dnia 15 maja 2014 r. do dnia wyrokowania oraz kwotę 4 872,33 zł stanowiącą odsetki skapitalizowane od kwoty 60 000 zł liczone od dnia 27 września 2013 r. do 12 maja 2014 r. wraz z ustawowymi odsetkami od tej kwoty liczonymi od dnia 15 maja 2014 r. do dnia zapłaty
- w stosunku do PowódkiA. W. (1)w części zasądzającej kwotę 20.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od tej kwoty od dnia 15 maja 2014 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzającej odsetki ustawowe od kwoty 20 000 zł od dnia 15 maja 2014 r. do dnia wyrokowania oraz kwotę 3 248,22 zł stanowiącą odsetld skapitalizowane od kwoty 40 000 zł liczone od dnia 27 września 2013 r. do 12 maja 2014 r. wraz z ustawowymi odsetkami od tej kwoty liczonymi od dnia 15 maja 2014 r. do dnia zapłaty
Pozwany postawił następujące zarzuty:
1. naruszenia przepisu prawa procesowegoart. 233 § 1 k.p.c.przez dokonanie przez Sąd I instancji oceny dowodów w sposób przekraczający granicę swobodnej ich oceny, sprzeczny z materiałem dowodowym oraz zasadami doświadczenia życiowego, w ten sposób, że:
a. Sąd I instancji dokonał błędnej oraz sprzecznej z zasadami logiki oceny dowodów w postaci opinii psychiatryczno - psychologicznej dotyczącej Powodów, zeznań świadkówH. S.oraz zeznań Powodów przyjmując, że czas i przejście procesu żałoby a także pogodzenie się ze śmiercią nie mają znaczenia dla intensywności odczuwania krzywdy wpływającej na wymiar zadośćuczynienia, co skutkowało nadaniu zbyt dużego znaczenia odczuwaniu krzywdy po upływie 16 lat od daty wypadku.
b. Sąd I instancji dokonał błędnej oraz sprzecznej z zasadami logiki oceny dowodów w postaci opinii psychiatryczno — psychologicznej dotyczącej Powodów, zeznań świadkówH. S., świadkaB. S. (1)oraz zeznań Powodów przyjmując, że sporadyczne kontaktyA. W. (1)ze zmarłą siostrą, wspólne wyjścia, dzielenie wspólnego pokoju w dzieciństwie świadczą o silnej więzi pomiędzy siostrami i ich bliskich relacjach, podczas gdy relacje jakie łączyły siostry nie były szczególnie bliskie i zażyłe, a tylko takie uzasadniałyby przyznanie zadośćuczynienia.
2. naruszenie prawa procesowegoart.72 § 1 kpc. w zw. z 98§ 1 k.p.c.poprzez jego niesłuszne zastosowanie i uznanie, iż w niniejszej sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne, które uzasadnia przyznanie na rzecz z każdego z powodów oddzielne kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sytuacji gdy roszczenia są dochodzone przez Powodów na zasadach współuczestnictwa materialnego.
3. naruszenie prawa materialnego – tj.art. 448 k.c.poprzez błędną wykładnię i pominięcie, iż Sąd na gruncie tego przepisu zobowiązany jest przyznać sumę odpowiednią, z czym stoi w sprzeczności rozstrzygnięcie Sądu w niniejszej sprawie, gdyż kwoty zasądzone na rzecz Powodów są rażąco wygórowane przez co winny podlegać zmianie w toku kontroli instancyjnej; jak również zasądzone kwoty nie odzwierciedlają stanu faktycznego w zakresie więzi i przeżyć psychicznych w związku ze śmiercią Poszkodowanej..
4. prawa materialnego tj.art. 24 k.c.w zw. zart. 23 k.c.i w zw. zart. 448 k.c.poprzez niewłaściwe zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym i przyjęcie, wbrew przywoływanej przez Sąd linii orzeczniczej, że zadośćuczynienie w związku z naruszeniem dobra osobistego w związku ze śmiercią należy się nie tylko w przypadku „szczególnej emocjonalnej więzi rodzinnej", ale również w przypadku stwierdzenia istnienia jakiejkolwiek relacji, czy też więzi. Zastosowana przez Sąd wykładnia odbiega tym samym od prawidłowej, wskazującej na niezbędność ustalenia istnienia dobra osobistego w postaci szczególnej więzi, zerwania tej więzi oraz zakresu doznanej krzywdy. Sąd dokonał błędnej wykładni tego przepisu również w tym zakresie, że zadośćuczynienie należy się członkom najbliższej rodziny zmarłego, a nie każdej osobie bliskiej
W zakresie odsetek pozwany zarzucił naruszenie prawa materialnegoart. 448 k.c.poprzez:
a. pominięcie, iż w chwili wyroku jednoznacznie określana jest zarówno odpowiedzialność Pozwanego, jak i wysokość świadczenia, co skutkowało zasądzeniem odsetek skapitalizowanych oraz odsetek od dnia następnego po dniu wniesienia pozwu, podczas w przypadku zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych na podstawieart. 448 kc, odsetki należą się od daty wyrokowania
b. błędną wykładnię i pominięcie, iż zasądzenie zadośćuczynienia oraz ustalenie jego wysokości stanowi fakultatywne uprawnienie Sądu i nie jest roszczeniem wymagalnym przed datą jego zasądzenia poprzez orzeczenie odsetek za okres wcześniejszy niż dzień ogłoszenia orzeczenia w sprawie;
6. naruszenie prawa materialnegoart. 481 § 1 k.c.poprzez
c. jego błędne zastosowanie i zasądzenie skapitalizowanych odsetek od zadośćuczynienia od dnia 27.09.2013 r. do dnia 12.05.2014 r, uznając, iż z tą datą strona Pozwany miał możliwość ustalenia wysokości i wypłaty zadośćuczynienia, podczas gdy kwota zadośćuczynienia skonkretyzowana została dopiero w wyroku.
d. jego błędne zastosowanie i zasądzenie odsetek od zadośćuczynienia od dnia 15.05.2014 r. do dnia zapłaty uznając, iż z tą datą strona pozwana miała możliwość ustalenia wysokości i wypłaty zadośćuczynienia, podczas gdy kwota zadośćuczynienia skonkretyzowana została dopiero w wyroku
e. błędne uznanie, iż w dniu od 27.09.2013 r. można było mówić o świadczeniu
pieniężnym w rozumieniuart. 481 § 1 kc, podczas gdy ustalenia dotyczące rozmiaru
szkody i związanego z tym zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych zostały dokonane przede wszystkim w toku postępowania przed I instancją, a ostateczna konkretyzacja kwoty nastąpiła w chwili ogłoszenia wyroku.
7. naruszenie prawa materialnegoart. 109 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biutze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychpoprzez nie uwzględnienie, iż przepis ten zobowiązuje Pozwanego do wypłaty w terminie 30 dni kwoty jedynie w przypadkach, w których nie istnieje konieczność dokonania wyjaśnień, od których zależy zasadność lub wysokość świadczenia, poprzez orzeczenie odsetek za okres wcześniejszy niż dzień uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie;
7. naruszenieart. 14 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychpoprzez nie uwzględnienie, iż przepis ten dopuszcza - w sytuacji spełnienia określonych przesłanek -możliwość określenia innego momentu wymagalności świadczenia ubezpieczyciela, w przypadku gdy ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego
Wobec postawionych powyżej zarzutów pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazał rozwinięta argumentację poszczególnych zarzutów.
W odpowiedzi na apelację powodowie wnieśli o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
W uzasadnieniu wskazali argumentację na poparcie swojego stanowiska.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pozwanych zasługiwała na uwzględnienie jedynie w niewielkim zakresie, a mianowicie odnoszącym się do daty wymagalności roszczenia powodów, a co za tym idzie co do zasadności żądania naliczenia odsetek.
W pozostałym zakresie przedstawione przez sąd pierwszej instancji wnioski prawne zostały wywiedzione przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa oraz w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny sprawy. Sąd Okręgowy prawidłowo przeprowadził też postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego.
W odniesieniu do powyższego ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń sądu drugiej instancji, a pisemne motywy wyroku w należyty sposób wskazują na to jaki stan faktyczny stał się podstawą jego rozstrzygnięcia oraz na jakich dowodach sąd się oparł przy jego ustalaniu. Wnioski końcowe też zostały przedstawione prawidłowo w powiązaniu ze stanowiskiem stron, obowiązującymi przepisami i ustalonymi faktami. Stąd też Sąd Apelacyjny przyjął ustalenia sądu pierwszej instancji za własne, rezygnując z ich ponownego szczegółowego przytaczania. Nadto, nie stwierdzono także uchybień natury procesowej, których zaistnienie sąd drugiej instancji byłby zobligowany brać pod uwagę z urzędu.
Nadto, poza żądaniem odsetkowym brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia regulacji prawa materialnego.
Z uwagi na to, że apelacja pozwanego zaskarżyła jedynie wysokość zasądzonej kwoty oraz datę odsetek, to zdaniem Sądu Apelacyjnego brak było podstaw do odnoszenia się do tej części argumentacji skarżącego, która obejmowała zasadę jego odpowiedzialności, w tym zwłaszcza zarzutu niewłaściwego zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym i przyjęcie, wbrew przywoływanej przez Sąd Okręgowy linii orzeczniczej, że zadośćuczynienie w związku z naruszeniem dobra osobistego w związku ze śmiercią należy się nie tylko w przypadku „szczególnej emocjonalnej więzi rodzinnej", ale również w przypadku stwierdzenia istnienia jakiejkolwiek relacji, czy też więzi –co pozwany odniósł do relacji pomiędzyA. W. (1), a jej zmarłą siostrą.
Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwstawnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia się ze świadkami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań pomiędzy podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
Sąd Okręgowy starannie zebrał i szczegółowo rozważył wszystkie dowody oraz ocenił je w sposób nie naruszający swobodnej oceny dowodów, uwzględniając w ramach tejże oceny zasady logiki i wskazania doświadczenia życiowego. Wobec tego nie sposób jest podważać adekwatności dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń do treści przeprowadzonych dowodów
Przechodząc zatem do rozważań w zakresie zarzutów apelacyjnych wskazać należy, iż pozbawiony słuszności okazał się zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy normyart. 233 § 1 kpc. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji oceny dowodów w sposób przekraczający granicę swobodnej ich oceny, sprzeczny z materiałem dowodowym oraz zasadami doświadczenia życiowego, w ten sposób, że: dokonał on błędnej oraz sprzecznej z zasadami logiki oceny dowodów w postaci opinii psychiatryczno - psychologicznej dotyczącej powodów, zeznań świadkówH. S.,B. S. (1)oraz zeznań powodów przyjmując, że czas i przejście procesu żałoby a także pogodzenie się ze śmiercią nie mają znaczenia dla intensywności odczuwania krzywdy wpływającej na wymiar zadośćuczynienia, co skutkowało nadaniu zbyt dużego znaczenia odczuwaniu krzywdy po upływie 16 lat od daty wypadku.
Pozwany powyższy zarzut uzasadniał tym, że Sąd I instancji błędnie „zrównał" sytuację powodów, którzy utracili bliską im osobę ponad 15 lat temu z sytuacją osób, które są aktualnie w stanie żałoby- pominął czynnik zmiany krzywdy w czasie, jak również okoliczność, że zakończona żałoba powodów pozwala dokonać oceny porównawczej ich stanu na przestrzeni czasu od wypadku z przypadkami wzorcowymi, prowadzącej do wniosku, że odczuwanie przez nich krzywdy ustąpiło w normalnym trybie, pogodzili się oni ze stratą i ponad kwoty nie zaskarżone zasądzone zadośćuczynienie stanowi świadczenie wygórowane.
Pozwany zaakcentował, że tym samym Sąd I instancji niejako pominął przy ustalaniu kwoty zadośćuczynienia czynnik odnoszący się do „upływu czasu", co jest błędne, gdyż ciężko jest postawić znak równości pomiędzy stanem psychicznym osób, które aktualnie znajdują się w żałobie z osobami które straciły bliską osobę prawie 16 lat temu i z czasem nauczyły się funkcjonować w nowej dla nich rzeczywistości, zaakceptowały stratę pielęgnując jednocześnie pamięć o zmarłym – stan emocjonalny powodów w momencie wnoszenia pozwu był już ustabilizowany, co z kolei nie będzie miało miejsca w przypadku „osób w żałobie". Tym samym lęk przed nową sytuacją, poradzenie sobie z nią i zmiana swojego dotychczasowego trybu życia potęgujące odczucie krzywdy charakteryzujące osoby „świeżo" po stracie Sąd Okręgowy zdaniem pozwanego przypisał także powodom, nie uwzględniając jednak czynnika jakim jest zakończenie procesu żałoby, jak również okoliczności, że ostatecznie powodowie potrafili się znaleźć w nowej rzeczywistości.
Dodał też, że w jego ocenie Sąd I instancji nadał zbyt duże znaczenie krzywdzie przeżywanej przez powodów zaraz po stracie poszkodowanej, umniejszając tym samym okolicznościom wpływającym na miarkowanie zadośćuczynienia.
Jednakże z powyższą argumentacją nie sposób się zdaniem Sądu Apelacyjnego zgodzić, gdyż uwadze pozwanego zdaje się umknęło, że powodowieZ.iJ. W.dochodzili w pozwie zapłaty tytułem zadośćuczynienia kwot po 100.000,00 zł, natomiast powódkaA. W. (1)dochodziła kwoty 80.000,00 zł., a Sąd Okręgowy uznał żądania powód jedynie w części, uznając, że zasądzenie na rzecz powodów zadośćuczynienia w żądanych kwotach doprowadziłoby do nieuzasadnionego wzbogacenia powodów.
Dlatego należało podzielić pogląd powodów wyrażony w odpowiedzi na apelację, że tym samym należał uznać, że Sąd I instancji dokonując oceny materiału dowodowego dokonał jego wszechstronnej oceny, oparł się na przesłuchaniu powodów, a także na dowodzie z zeznań świadków i opinii biegłych.
Powyższe świadczy też o tym, że sąd ten ferując wyrok brał również po uwagę czynnik zmiany krzywdy w czasie, jak również okoliczność, że proces żałoby w odniesieniu do powodów został przeprowadzony.
Nadto nie sposób się pogodzić ze stwierdzeniem pozwanego, że odczuwanie przez powodów krzywdy ustąpiło w normalnym trybie, a powodowie pogodzili się ze stratą.
Pozwany w żaden merytoryczny sposób nie uzasadnił tego stanowiska, a z pewnością za taką argumentację nie może być uznanie ograniczenie się pozwanego do podania, że czynnik zmiany krzywdy w czasie, jak również okoliczność, że zakończona żałoba powodów pozwoliła dokonać oceny porównawczej ich stanu na przestrzeni czasu od wypadku z przypadkami wzorcowymi.
Z całą pewnością powyższego stwierdzenia pozwanego nie można wyprowadzić z nie kwestionowanej przez pozwanego opinii sądowo – psychiatrycznej sporządzonej w niniejszej sprawie.
W odniesieniu do powoda biegli stwierdzili, że doświadczył on reakcji żałoby, która jest naturalnym procesem po śmierci bliskiej osoby, aktualnie nie ma ona patologicznego charakteru, nie można stwierdzić występowanie trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.
Jednakże negatywne konsekwencje śmierci córkiR. W.w psychice powoda dotyczą poczucia życiowej straty oraz utraty bliskiej więzi emocjonalnej, ale nie przekładają się na istnienie zaburzeń psychopatologicznych.
Natomiast w odniesieniu do powódkiZ. W.podali, że co prawda choć przeszła ona reakcję żałoby, to nadał doświadcza braku córki i ma z tego powodu poczucie straty, żałoba została przez powódkę zakończona a fakt śmierci córki został zaakceptowany ,co nie oznacza że powódka się z nim pogodziła, ma żal o to co się wydarzyło. Negatywne konsekwencje jakie spowodowała śmierć córki dotyczyła poczucia straty bliskiego członka rodziny, utraty nadziei na realizację planów życiowych córki i dominującego poczucia żalu, które mogą przybierać na sile podczas uroczystości rodzinnych czy świąt okolicznościowych
Z kolei u powódkiA. W. (1)stwierdzono, że nadal okazje spotkań rodzinnych, świąt konfrontują ją ze stratą przerwaną więzią emocjonalną ze zmarłą siostrą, a negatywne konsekwencje jakie spowodowała śmierć siostry dotyczą poczucia straty bliskiego członka rodziny, żalu, tęsknoty, które mogą przybierać na sile podczas uroczystości rodzinnych czy świąt okolicznościowych.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela teoretyczny wywód apelacji, że ustawodawca zaniechał wskazania kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia i przez posłużenie się klauzulą generalną (suma odpowiednia) pozostawił je uznaniu sądów. Uznaniowość w zakresie przyznania, jak i określenia wysokości zadośćuczynienia upoważnia sąd wyższej instancji do ingerencji tylko w razie rażącego odstąpienia od ukształtowanej praktyki sądowej, której względna jednolitość odpowiada poczuciu sprawiedliwości i równości wobec prawa, albo wskazanego przez stronę skarżącą pominięcia istotnych kryteriów ustalania wysokości. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 08.08.2007r i CSK 165/07, podobnie jak we wcześniejszym orzeczeniu z dnia 17.01.2001r., II KKN 351/99 przyjął, że skoro zadośćuczynienie winno być „odpowiednie" to ustalenie, jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest „odpowiednia" z istoty należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego.
W postępowaniu odwoławczym zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania tego zadośćuczynienia. W ramach kontroli odwoławczej nie jest natomiast możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego. Podobnie w wyroku z 7.01.2000r., (II CKN 651/98) Sąd Najwyższy stwierdził, że „korygowanie przez sąd II instancji wysokości zasądzonego zadośćuczynienia jest tylko wtedy uzasadnione, jeżeli w okolicznościach sprawy jest rażąco wyrównana lub rażąco niska". Stanowiska takie były prezentowane również we wcześniejszych orzeczeniach np. w wyroku z dnia 9 lipca 1970r., III PRN 39/1970 w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że „określenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę stanowi istotny atrybut sądu merytorycznie rozstrzygającego sprawę w pierwszej instancji , sąd odwoławczy zaś może je korygować wtedy, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy mających na to wpływ jest ono niewspółmierne nieodpowiednie , jako rażąco wygórowane lub rażąco niskie".
Jednakże Sąd Apelacyjny z powyższego nie wyprowadził wniosku ( to jak to uczynił skarżący), że nastąpiło przekroczenie przy uznawaniu „odpowiednich" kwot z tytułu zadośćuczynienia co z kolei jest konsekwencją nieprawidłowej wykładni przepisów i nieuwzględnienia przez Sąd I instancji zasad doświadczenia życiowego czy praktycznych związków przyczynowo-skutkowych.
Sąd Okręgowy dokładnie wskazał na czym się opierał uznając jaka wysokość kwoty zadośćuczynienia będzie adekwatna do wielkości doznanej krzywdy uwzględniając takie okoliczności, jak: rodzaj naruszonego dobra, rozmiar doznanej krzywdy – oceniana obiektywnie, intensywność naruszenia – oceniana obiektywnie, nieodwracalność skutków naruszenia.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego istotnie nagła i tragiczna strata córki i siostry wyrządziła powodom ogromną krzywdę . PowodowieJ.iZ. W.bardzo przeżyli śmierć córki. Byli z nią związani emocjonalnie , akceptowali jej plany na przyszłość , cieszyli się jej szczęściem i rychłym zamążpójściem. Zmarła córka razem z nimi mieszkała, pomagała w gospodarstwie domowym . Młodsza córka do tej pory nie obdarzyła ich wnukami. PowódkaA. W. (1)była bardzo związana z siostrą. Wcześniej dzieliła z nią pokój, spędzały razem czas. Po śmierci siostry powódka bardzo podupadła na zdrowiu i długo nie mogła dojść do siebie .
ŚmierćR. W.sprawiła każdemu z trojga powodów niezwykły ból destabilizując ich dotychczasowe życie.
Powodowie do dzisiaj nie potrafią otrząsnąć się z tej tragedii, każdy z nich na swój sposób stara się radzić ze strata tak bliskiej im osoby.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego ustalony prawidłowo przez Sąd Okręgowy zarówno zakres krzywdy jak i wysokość należnego powodom zadośćuczynienia uwzględniał również to, że w tragedii której doświadczyli - każdy z nich nie był pozostawiony sam sobie, że mogli liczyć zarówno na pomoc i wsparcie siebie, swoich najbliższych jak i znajomych.
W świetle powyższych rozważań Sąd Apelacyjny uznał za całkowicie niezasadny zarzut naruszenia prawa materialnego tj.art. 448 k.c.poprzez błędną wykładnię i pominięcie, iż sąd na gruncie tego przepisu zobowiązany jest przyznać sumę odpowiednią, z czym stoi w sprzeczności rozstrzygnięcie sądu I instancji w niniejszej sprawie, gdyż kwoty zasądzone na rzecz powodów są rażąco wygórowane przez co winny podlegać zmianie w toku kontroli instancyjnej; jak również zasądzone kwoty nie odzwierciedlają stanu faktycznego w zakresie więzi i przeżyć psychicznych w związku ze śmiercią poszkodowanej..
Z tych względów w powyższym zakresie apelacja pozwanego podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 kpc.
Natomiast za uzasadniony należało uznać zarzut pozwanego w zakresie zasądzenia odsetek skapitalizowanych oraz odsetek od dnia następnego po dniu wniesienia pozwu.
Sąd I instancji w swoim uzasadnieniu w dość skrótowy sposób odniósł się do powyższego zagadnienia ograniczając się jedynie do podania, że niespełnienie należnego świadczenia w terminie skutkuje obowiązkiem zapłaty odsetek (art. 481 kc), a pozwany dopuścił się zwłoki w uczynieniu zadość roszczeniom powodów, gdyż nie było przeszkód aby wypłacił w toku postępowania likwidacyjnego zasądzone ostatecznie przez sąd kwoty .
Z kolei pozwany uzasadniając swój powyższy apelacyjny zarzut wskazał, że w sprawie sporna była nie tylko zasada odpowiedzialności, ale i wysokość samego roszczenia, a kwota zadośćuczynienia de facto skonkretyzowana została dopiero w wyroku
Dodał też, że mając na uwadze przede wszystkim częściowe oddalenie powództwa to dopiero na etapie sadowym doszło do weryfikacji zasadności żądań powodów, a skoro sąd I instancji przeprowadzając dowody i oceniając ich wiarygodność zweryfikował zasadność żądań powodów, to tym bardziej kwota zadośćuczynienia de facto skonkretyzowana została dopiero w wyroku.
Zaakcentował również, że po dacie wezwań tj. z września 2013 r., jak z późniejszych terminów wystąpił w sprawie szereg okoliczności, które miały wpływ na ostateczną wysokość zadośćuczynienia a przede wszystkim na weryfikację zasadności roszczeń powodów, którzy dopiero na etapie postępowania sądowego dowodzili istnienia skutków wypadku, wówczas też ustalano istnienie i wielkość więzi łączącej powodów z poszkodowaną, a także aktualny stan zdrowia psychicznego i emocjonalnego oraz stosunki panujące w rodzinie powodów.
Sąd Najwyższy w wyroku z 8 marca 2013r. , sygn.. III CSK 192/12 wskazał, że terminem, od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę, może być więc, w zależności od okoliczności sprawy, zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu, jak i dzień tego wyrokowania.
Natomiast w wyroku z 18 lutego 2011r., sygn.. I CSK 243/10 uznał, że jeżeli zobowiązany nie płaci zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub w terminie ustalonym zgodnie zart. 455 in fine k.c., uprawniony nie ma niewątpliwie możliwości czerpania korzyści z zadośćuczynienia, jakie mu się należy już w tym terminie. W konsekwencji odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia należnego uprawnionemu już w tym terminie powinny się należeć od tego właśnie terminu. Stanowiska tego nie podważa pozostawienie przez ustawę zasądzenia zadośćuczynienia i określenia jego wysokości w pewnym zakresie uznaniu sądu. Przewidziana wart. 445 § 1 i art. 448 k.c.możliwości przyznania przez sąd odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za krzywdę nie zakłada bowiem dowolności ocen sądu, a jest jedynie konsekwencją niewymiernego w pełni charakteru okoliczności decydujących o doznaniu krzywdy i jej rozmiarze. Mimo więc pewnej swobody sądu przy orzekaniu o zadośćuczynieniu, wyrok zasądzający zadośćuczynienie nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratywny. Wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę, a tym samym i początkowy termin naliczania odsetek za opóźnienie w zapłacie należnego zadośćuczynienia, może się różnie kształtować w zależności od okoliczności sprawy a terminem, od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę, może być więc, w zależności od okoliczności sprawy, zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu, jak i dzień tego wyrokowania.
Specyfika świadczenia zadośćuczynienia pieniężnego jest tego rodzaju, że jego wysokość nie jest ściśle określona przez przepisy prawa, ma charakter ocenny. Z tej przyczyny, dłużnik, który zna wyłącznie wysokość żądania uprawnionego, nie ma pewności, czy żądana kwota zadośćuczynienia jest słuszna nie tylko, do co zasady, ale również, co do wysokości. Specyfika tego świadczenia powinna mieć również wpływ na określenie daty, od której powstał stan opóźnienia w spełnieniu tego świadczenia. Z tej perspektywy istotne jest nie tylko to, czy dłużnik znał wysokość żądania uprawnionego, ale także to, czy znał lub powinien znać okoliczności decydujące o rozmiarze należnego od niego zadośćuczynienia. Uwzględniając powyższe o terminie, od którego należy naliczać odsetki decyduje także kryterium oczywistości żądania zadośćuczynienia- w sytuacjach, w których istnienie krzywdy oraz jej zakres są niejasne i konieczne jest często żmudne przeprowadzanie ustaleń w tych kwestiach w toku postępowania sądowego, adekwatnym terminem, od którego mogą być naliczane odsetki za zadośćuczynienie za taką krzywdę jest termin wyrokowania.
Sąd Apelacyjny w całości podziela powyżej zaprezentowane stanowisko Sądu Najwyższego i w jego świetle akceptując w całości przytoczoną wcześniej argumentację pozwanego w zakresie zasadności zasądzenia odsetek uznał, że zadośćuczynienie w rozmiarze ustalonym przez Sąd Okręgowy należy się powodom dopiero od dnia wyrokowania.
Konsekwencją tego było , w oparciu oart. 386.§ 1 kpczmiana zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie żądania powodów zasądzenia skapitalizowanych odsetek ustawowych i zasądzenie ich od dnia wyroku tj. 17 grudnia 2014 roku.
W oparciu oart. 100 kpczniesiono wzajemnie między powodamiZ. W.iJ. W.a pozwanym koszty zastępstwa procesowego i utrzymano orzeczenie o ich wzajemnym zniesieniu pomiędzyA. W. (1)a pozwanym .
Również na podstawieart. 100 kpcorzeczono o kosztach postępowania apelacyjnego stosunkowo je rozdzielając, mając na uwadze to, że pozwany wygrał apelację jedynie w 18%.
Dariusz Rystał Iwona Wiszniewska Edyta Buczkowska-Żuk
| 113
|
15/550000/0000503/ACa
|
Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 445;art. 445 § 1;art. 448",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 445 § 1 i art. 448 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 233;art. 233 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 233 § 1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152",
"art": "art. 109",
"isap_id": "WDU20031241152",
"text": "art. 109 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biutze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych",
"title": "Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 233; art. 233 § 1; art. 385; art. 386; art. 72; art. 72 § 1; § 1)",
"Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 - art. 109; art. 14)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 23; art. 24; art. 445; art. 445 § 1; art. 446; art. 446 § 3; art. 446 § 4; art. 448; art. 455; art. 481; art. 481 § 1; art. 482; art. 482 § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153015000002021_IV_U_001341_2014_Uz_2015-07-06_001
|
IV U 1341/14
| 2015-07-06T00:00:00
| 2015-12-16T17:15:28
| 2020-05-01T08:00:46
|
15301500
|
2021
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt IV U 1341/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2015r. w S. odwołania S. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 23 października 2014 r. Nr (...)- (...) w sprawie S. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do renty
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolType="15/301500/0002021/U" xVolNmbr="001341" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xEditorFullName="Marta Żuk" xFlag="published" xPublisher="82060811965" xToPage="2" xEditor="82060811965" xYear="2014" xLang="PL" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Marta Żuk">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt IV U 1341/14</xText>
<xUnit xBold="true" xType="part" xIsTitle="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 6 lipca 2015r.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xBx></xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="167"/>
<xCOLx xWIDTHx="442"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Przewodniczący</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>SSO Jacek Witkowski</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Protokolant</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>sekr. sądowy Anna Wąsak</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2015r. w <xAnon>S.</xAnon></xText>
<xText>odwołania <xAnon>S. T.</xAnon></xText>
<xText>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>S.</xAnon></xText>
<xText>z dnia 23 października 2014 r. Nr <xAnon> (...)- (...)</xAnon></xText>
<xText>w sprawie <xAnon>S. T.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>S.</xAnon></xText>
<xText>o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy</xText>
<xText><xBx>zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje <xAnon>S. T.</xAnon> prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 października 2014 roku na stałe. </xBx></xText>
<xText>Sygn. akt IV U 1341/14</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xType="part" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Decyzją z dnia 23.10.2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>S.</xAnon> działając na podstawie <xLexLink xArt="art. 57;art. 57 ust. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) odmówił ubezpieczonemu <xAnon>S. T.</xAnon> przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 8.10.2014 r. nie stwierdziła u wymienionego niezdolności do pracy.</xText>
<xText>Odwołanie od powyższej decyzji wniósł <xAnon>S. T.</xAnon>, który domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do renty. W uzasadnieniu ubezpieczony podniósł, iż przeszedł operację polegającą na wymianie zastawki aortalnej oraz wycięciu tętniaka z wstawką naczyniową aorty. Ubezpieczony z zawodu jest cukiernikiem. Przed zachorowaniem pracował jako zbrojarz. Zgodnie zaś z zaleceniem lekarzy, powinien unikać pracy fizycznej. Dlatego też, w ocenie <xAnon>S. T.</xAnon>, Komisja Lekarska ZUS pochopnie oceniła stan jego zdrowia (odwołanie k. 1-3).</xText>
<xText>W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie k. 4-5).</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>W dniu 14.08.2014 r. <xAnon>S. T.</xAnon>, <xAnon>ur. (...)</xAnon>, złożył do <xAnon> (...) Oddział</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon> wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (wniosek k. 316 a. r.). W czasie składania powyższego wniosku, ubezpieczony był uprawniony do pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy do dnia 30.09.2014 r. (decyzja o ponownym przyznaniu renty z tytułu niezdolności do pracy z dnia 18.10.2011 r., k. 307 a. r.). W toku postępowania orzeczniczego Komisja Lekarska ZUS stwierdziła u wnioskodawcy następujące schorzenia:</xText>
<xText>stan po wszczepieniu aortalnej zastawki mechanicznej z powodu wady reumatycznej oraz protezy dakronowej w miejscu poszerzenia aorty wstępującej, cukrzycę typu II, nadciśnienie tętnicze oraz miażdżycę tętnic kończyn dolnych (k. 19 akt lekarskich). W ocenie Komisji Lekarskiej ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy (orzeczenie k. 321 a. r.). Orzeczenie to stało się podstawą do wydania zaskarżonej decyzji z dnia 23.10.2014 r. (decyzja k. 322).</xText>
<xText>W toku postępowania odwoławczego, Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłych lekarzy: kardiologa i chirurga naczyniowego (k. 10-13). Biegli po zaznajomieniu się z dokumentacją lekarską, zdiagnozowali u <xAnon>S. T.</xAnon> schorzenia w postaci: stan po leczeniu operacyjnym wady zastawki aortalnej z wszczepieniem protezy dakronowej w miejsce poszerzenia aorty wstępującej, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę typu II, niewydolność serca II stopnia wg NYHA, miażdżycę zarostową tętnic kończyn dolnych, niedrożność prawej tętnicy udowej oraz przewlekłe niedokrwienie prawej kończyny dolnej. W ocenie biegłych, powyższe schorzenia powodują, iż ubezpieczony jest częściowo, stale niezdolny do pracy od dnia 1.10.2014 r. W uzasadnieniu opinii biegli wskazali m. in., iż u badany ma wadę zastawki aortalnej po leczeniu operacyjnym z wszczepieniem protezy dakronowej w miejsce poszerzenia aorty wstępującej, co wymaga konieczności stałego leczenia przeciwkrzepliwego i ograniczenia wysiłków fizycznych. Stwarza to, ze względu na schorzenia kardiologiczne, ograniczenie do wykonywania pracy fizycznej na budowie, którą ostatnio ubezpieczony wykonywał. Podobnie, w odniesieniu do pracy w zawodzie cukiernika, zgodnie z wykształceniem ubezpieczonego, ze względu na możliwość długotrwałego utrzymywania się krwawienia podczas stosowania leczenia przeciwkrzepliwego nawet przy drobnych zranieniach. Miażdżyca zarostowa tętnic kończyn dolnych z objawami przewlekłego niedokrwienia kończyny dolnej prawej ogranicza wydolność wysiłkową badanego. Objawy niedokrwienia prawej kończyny dolnej występują po przejściu 100 m. Zdaniem biegłych, objawy kliniczne w układzie sercowo-naczyniowym, naczyniach kończyn dolnych świadczą o zaawansowanej uogólnionej miażdżycy naczyń, zaś współistniejąca cukrzyca przyśpiesza ten proces. Powyższe dolegliwości znacznie ograniczają wydolność badanego do pracy fizycznej.</xText>
<xText>Pozwany organ rentowy nie złożył zastrzeżeń do opinii biegłych. W ocenie Sądu Okręgowego opinia biegłych lekarzy jest miarodajnym i obiektywnym dowodem stanu zdrowia ubezpieczonego. Biegli wyczerpująco odnieśli się do podstawowych schorzeń opiniowanego. Ponadto wskazali, iż mają one charakter trwały, z uwagi na ich rodzaj oraz stopień zaawansowania. Ubezpieczony w przeszłości wykonywał pracę zarobkową jako pracownik fizyczny: zbrojarz oraz cukiernik. Do tego typu prac wymagana jest pełna wydolność fizyczna oraz przeciwskazane jest, występujące u ubezpieczonego, potencjalne długotrwałe krwawienie, którego przyczyną może być nawet drobne zranienie.</xText>
<xText>Z tych względów Sąd przyjął, że <xAnon>S. T.</xAnon> jest nadal częściowo niezdolny do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 3 ustawy o FUS i niezdolność ta ma charakter trwały.</xText>
<xText>W związku z tym spełnia on przesłanki do uzyskania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej na stałe.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe, Sąd stosownie do treści <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx> § 2 kpc</xLexLink> orzekł jak w sentencji.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Jacek Witkowski
| null |
[
"Jacek Witkowski"
] |
[
"art. 57 ust. 1 ustawy o FUS"
] |
Marta Żuk
|
sekr. sądowy Anna Wąsak
|
Marta Żuk
|
[
"Renta Z Tytułu Niezdolności Do Pracy"
] | 2
|
Sygn. akt IV U 1341/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lipca 2015r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący
SSO Jacek Witkowski
Protokolant
sekr. sądowy Anna Wąsak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2015r. wS.
odwołaniaS. T.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 23 października 2014 r. Nr(...)- (...)
w sprawieS. T.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznajeS. T.prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 października 2014 roku na stałe.
Sygn. akt IV U 1341/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23.10.2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.działając na podstawieart. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) odmówił ubezpieczonemuS. T.przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 8.10.2014 r. nie stwierdziła u wymienionego niezdolności do pracy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłS. T., który domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do renty. W uzasadnieniu ubezpieczony podniósł, iż przeszedł operację polegającą na wymianie zastawki aortalnej oraz wycięciu tętniaka z wstawką naczyniową aorty. Ubezpieczony z zawodu jest cukiernikiem. Przed zachorowaniem pracował jako zbrojarz. Zgodnie zaś z zaleceniem lekarzy, powinien unikać pracy fizycznej. Dlatego też, w ocenieS. T., Komisja Lekarska ZUS pochopnie oceniła stan jego zdrowia (odwołanie k. 1-3).
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie k. 4-5).
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
W dniu 14.08.2014 r.S. T.,ur. (...), złożył do(...) OddziałwS.wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (wniosek k. 316 a. r.). W czasie składania powyższego wniosku, ubezpieczony był uprawniony do pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy do dnia 30.09.2014 r. (decyzja o ponownym przyznaniu renty z tytułu niezdolności do pracy z dnia 18.10.2011 r., k. 307 a. r.). W toku postępowania orzeczniczego Komisja Lekarska ZUS stwierdziła u wnioskodawcy następujące schorzenia:
stan po wszczepieniu aortalnej zastawki mechanicznej z powodu wady reumatycznej oraz protezy dakronowej w miejscu poszerzenia aorty wstępującej, cukrzycę typu II, nadciśnienie tętnicze oraz miażdżycę tętnic kończyn dolnych (k. 19 akt lekarskich). W ocenie Komisji Lekarskiej ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy (orzeczenie k. 321 a. r.). Orzeczenie to stało się podstawą do wydania zaskarżonej decyzji z dnia 23.10.2014 r. (decyzja k. 322).
W toku postępowania odwoławczego, Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłych lekarzy: kardiologa i chirurga naczyniowego (k. 10-13). Biegli po zaznajomieniu się z dokumentacją lekarską, zdiagnozowali uS. T.schorzenia w postaci: stan po leczeniu operacyjnym wady zastawki aortalnej z wszczepieniem protezy dakronowej w miejsce poszerzenia aorty wstępującej, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę typu II, niewydolność serca II stopnia wg NYHA, miażdżycę zarostową tętnic kończyn dolnych, niedrożność prawej tętnicy udowej oraz przewlekłe niedokrwienie prawej kończyny dolnej. W ocenie biegłych, powyższe schorzenia powodują, iż ubezpieczony jest częściowo, stale niezdolny do pracy od dnia 1.10.2014 r. W uzasadnieniu opinii biegli wskazali m. in., iż u badany ma wadę zastawki aortalnej po leczeniu operacyjnym z wszczepieniem protezy dakronowej w miejsce poszerzenia aorty wstępującej, co wymaga konieczności stałego leczenia przeciwkrzepliwego i ograniczenia wysiłków fizycznych. Stwarza to, ze względu na schorzenia kardiologiczne, ograniczenie do wykonywania pracy fizycznej na budowie, którą ostatnio ubezpieczony wykonywał. Podobnie, w odniesieniu do pracy w zawodzie cukiernika, zgodnie z wykształceniem ubezpieczonego, ze względu na możliwość długotrwałego utrzymywania się krwawienia podczas stosowania leczenia przeciwkrzepliwego nawet przy drobnych zranieniach. Miażdżyca zarostowa tętnic kończyn dolnych z objawami przewlekłego niedokrwienia kończyny dolnej prawej ogranicza wydolność wysiłkową badanego. Objawy niedokrwienia prawej kończyny dolnej występują po przejściu 100 m. Zdaniem biegłych, objawy kliniczne w układzie sercowo-naczyniowym, naczyniach kończyn dolnych świadczą o zaawansowanej uogólnionej miażdżycy naczyń, zaś współistniejąca cukrzyca przyśpiesza ten proces. Powyższe dolegliwości znacznie ograniczają wydolność badanego do pracy fizycznej.
Pozwany organ rentowy nie złożył zastrzeżeń do opinii biegłych. W ocenie Sądu Okręgowego opinia biegłych lekarzy jest miarodajnym i obiektywnym dowodem stanu zdrowia ubezpieczonego. Biegli wyczerpująco odnieśli się do podstawowych schorzeń opiniowanego. Ponadto wskazali, iż mają one charakter trwały, z uwagi na ich rodzaj oraz stopień zaawansowania. Ubezpieczony w przeszłości wykonywał pracę zarobkową jako pracownik fizyczny: zbrojarz oraz cukiernik. Do tego typu prac wymagana jest pełna wydolność fizyczna oraz przeciwskazane jest, występujące u ubezpieczonego, potencjalne długotrwałe krwawienie, którego przyczyną może być nawet drobne zranienie.
Z tych względów Sąd przyjął, żeS. T.jest nadal częściowo niezdolny do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 3 ustawy o FUS i niezdolność ta ma charakter trwały.
W związku z tym spełnia on przesłanki do uzyskania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej na stałe.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stosownie do treściart. 47714§ 2 kpcorzekł jak w sentencji.
| 1,341
|
15/301500/0002021/U
|
Sąd Okręgowy w Siedlcach
|
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118",
"art": "art. 57;art. 57 ust. 1",
"isap_id": "WDU19981621118",
"text": "art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 477(14);art. 477(14) § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 477",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 477(14); art. 477(14) § 2)",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 57; art. 57 ust. 1)"
] |
Ubezpieczony wykazał, że jest nadal niezdolny do pracy.
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151025100001006_II_K_000121_2012_Uz_2015-07-06_001
|
II K 121/12
| 2015-07-06T00:00:00
| 2016-06-13T17:15:28
| 2016-06-13T13:25:20
|
15102510
|
1006
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt II K 121/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2015 roku Sąd Rejonowy w Chełmnie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący – SSR Jakub Wąwoźny Protokolant – sekr. sądowy B. M. przy udziale Prokuratora – S. C. po rozpoznaniu w dniu 09/07/2012r., 22/11/2012r., 20/12/2012r., 21/02/2013r., 03/06/2013r., 07/06/2013r., 30/04/2014r., 02/06/2014r., 02/02/2015r., 29/06/2015r., 06/07/2015r. sprawy: 1. I. S. s. R. i B. z domu S. , ur. (...) w C. , oskarżonego o to, że: I. w
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Mariola Jaworska" xVersion="1.0" xYear="2012" xLang="PL" xToPage="4" xEditor="MARIOLA.JAWORSKA" xPublisher="MARIOLA.JAWORSKA" xEditorFullName="Mariola Jaworska" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/102510/0001006/K" xVolNmbr="000121">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt II K 121/12</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Dnia 6 lipca 2015 roku</xBx></xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Chełmnie II Wydział Karny w składzie:</xText>
<xText><xBx>Przewodniczący – SSR Jakub Wąwoźny</xBx></xText>
<xText><xBx>Protokolant – sekr. sądowy <xAnon>B. M.</xAnon> </xBx></xText>
<xText>przy udziale Prokuratora – <xAnon>S. C.</xAnon></xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 09/07/2012r., 22/11/2012r., 20/12/2012r., 21/02/2013r., 03/06/2013r., 07/06/2013r., 30/04/2014r., 02/06/2014r., 02/02/2015r., 29/06/2015r., 06/07/2015r.</xText>
<xText>sprawy:</xText>
<xText><xBx>
<xIx>
<xUx>1. <xAnon>I. S.</xAnon> </xUx>
</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx>s. <xAnon>R.</xAnon> i <xAnon>B.</xAnon> z domu <xAnon>S.</xAnon>, </xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx><xAnon>ur. (...)</xAnon> w <xAnon>C.</xAnon>,</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx>oskarżonego o to, że: </xIx>
</xBx></xText>
<xText>
<xBx>
I.</xBx> w dniu 16 grudnia 2011 roku w <xAnon>C.</xAnon>, na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> na <xAnon>ul. (...)</xAnon>, <xAnon>aleja (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>D. B.</xAnon>, <xAnon>P. K.</xAnon> i <xAnon>M. P. (1)</xAnon>, stosując przemoc wobec <xAnon>R. C.</xAnon> w ten sposób, że uczestniczył w pobiciu w/w poprzez uderzanie go po całym ciele rękoma oraz kijem bejsbolowym, w którym naraził <xAnon>R. C.</xAnon> na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku w postaci naruszenia czynności narządu ciała na czas powyżej siedmiu dni, a także używając groźby bezprawnej, zmuszał go do zwrotu biżuterii w postaci złotej kolii stanowiącej własność <xAnon>G. B.</xAnon>, a następnie wykorzystując nieuwagę <xAnon>R. C.</xAnon> zabrał w celu przywłaszczenia leżący na ławie portfel z zawartością pieniędzy w kwocie 1.500zł oraz 500 dolarów, powodując straty w łącznej wartości 3.165zł na szkodę <xAnon>R. C.</xAnon>, przy czym czynu tego dopuścił się ciągu pięciu lat od odbycia w okresach od <xAnon>(...)</xAnon> do <xAnon>(...)</xAnon>. całości kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Chełmnie z dnia <xAnon>(...)</xAnon>, sygn. II K <xAnon>(...)</xAnon> za przestępstwa z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 §1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 282" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 282 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 157;art. 157 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 157 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText><xBx>
<xIx>tj. o przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 159" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 159 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink></xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx>
<xUx>2. <xAnon>D. B.</xAnon> </xUx>
</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx>s. <xAnon>G.</xAnon> i <xAnon>B.</xAnon> z domu <xAnon>J.</xAnon>, </xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx><xAnon>ur. (...)</xAnon> w <xAnon>C.</xAnon>, </xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx>
<xUx>3. <xAnon>M. P. (1)</xAnon> </xUx>
</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx>s. <xAnon>R.</xAnon> i <xAnon>R.</xAnon> z domu <xAnon>S.</xAnon>, </xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx><xAnon>ur. (...)</xAnon> w <xAnon>C.</xAnon></xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx>
<xUx>4. <xAnon>P. K.</xAnon></xUx>
</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx>s. <xAnon>P.</xAnon> i <xAnon>M.</xAnon> z domu <xAnon> (...)</xAnon>, </xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx><xAnon>ur. (...)</xAnon> w <xAnon>C.</xAnon>,</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx>oskarżonych o to, że:</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>II.</xBx> w dniu 16 grudnia 2011 roku w <xAnon>C.</xAnon>, na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> na <xAnon>ul. (...)</xAnon>, <xAnon>aleja (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>I. S.</xAnon>, stosując przemoc wobec <xAnon>R. C.</xAnon> w ten sposób, że uczestniczyli w pobiciu w/w poprzez uderzanie go po całym ciele rękoma, w którym narazili <xAnon>R. C.</xAnon> na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku w postaci naruszenia czynności narządu ciała na czas powyżej siedmiu dni, a także używając groźby bezprawnej, zmuszali go do zwrotu biżuterii w postaci złotej kolii stanowiącej własność <xAnon>G. B.</xAnon>, działając na szkodę <xAnon>R. C.</xAnon>,</xText>
<xText><xBx>tj. o przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191 § 1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 158;art. 158 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 158 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink></xBx></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>orzeka</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>uznaje oskarżonego <xBx><xAnon>I. S.</xAnon></xBx> za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. występku z <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191§1 kk</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 159" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 159 kk</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278§1 kk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11§2 kk</xLexLink> i w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64§1 kk</xLexLink> i za to po myśli <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11§3 kk</xLexLink> oraz na podstawie <xLexLink xArt="art. 159" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 159 kk</xLexLink> wymierza oskarżonemu karę 1(jednego) roku i 8(ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>uznaje oskarżonych <xBx><xAnon>P. K.</xAnon>, <xAnon>D. B.</xAnon> i <xAnon>M. P. (1)</xAnon></xBx> za winnych popełnienia zarzucanego im czynu, tj. występku z <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191§1 kk</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 158;art. 158 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 158§1 kk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11§2 kk</xLexLink> i za to po myśli <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11§3 kk</xLexLink> oraz na podstawie <xLexLink xArt="art. 158;art. 158 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 158§1 kk</xLexLink> wymierza:</xText>
</xUnit>
<xText>- <xAnon>P. K.</xAnon> karę 1(jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności,</xText>
<xText>- <xAnon>D. B.</xAnon> karę 1(jednego) roku pozbawienia wolności,</xText>
<xText>-<xAnon>M. P. (1)</xAnon> karę 1(jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 70;art. 69 § 1;art. 69 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 69§1 i 70§1 punkt 1 kk</xLexLink> wobec <xAnon>I. S.</xAnon> i <xAnon>M. P. (1)</xAnon> oraz 70<xLexLink xArt="§ 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">§2 kk</xLexLink> wobec <xAnon>P. K.</xAnon> i <xAnon>D. B.</xAnon> wykonanie orzeczonych kar warunkowo zawiesza wobec:</xText>
</xUnit>
<xText>-<xAnon>I. S.</xAnon> na okres 5(pięciu) lat tytułem próby,</xText>
<xText>-<xAnon>P. K.</xAnon> na okres 4(czterech) lat tytułem próby,</xText>
<xText>- <xAnon>D. B.</xAnon> na okres 3(trzech) lat tytułem próby,</xText>
<xText>-<xAnon>M. P. (1)</xAnon> na okres 3(trzech) lat tytułem próby;</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">IV</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 71;art. 71 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 71§1 kk</xLexLink> wymierza wszystkim oskarżonym kary grzywny w wysokości 30(trzydziestu) stawek dziennych przyjmując równowartość 1 stawki w kwocie 10(dziesięciu) zł;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">V</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 63;art. 63 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 63§1 kk</xLexLink> zalicza wszystkim oskarżonym na poczet 4 stawek dziennych grzywny okresy ich zatrzymania w dniach 20-21 grudnia 2011r;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">VI</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 4" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 72§1 punkt 4 kk</xLexLink> zobowiązuje wszystkich oskarżonych do wykonywania pracy zarobkowej;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">VII</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 73;art. 73 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 73§1 kk</xLexLink> wobec <xAnon>I. S.</xAnon> i <xAnon>M. P. (1)</xAnon> oraz 73<xLexLink xArt="§ 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">§2 kk</xLexLink> wobec <xAnon>P. K.</xAnon> i <xAnon>D. B.</xAnon> oddaje oskarżonych pod dozór kuratora sądowego w okresie próby;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">VIII</xName>
<xText>zasądza od wszystkich oskarżonych solidarnie na rzecz <xAnon>A. C.</xAnon> kwotę 2000(dwa tysiące) zł tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia powództwa do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">IX</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 46;art. 46 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 46§1 kk</xLexLink> zobowiązuje oskarżonego <xAnon>I. S.</xAnon> do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz <xAnon>A. C.</xAnon> kwoty 3.165(trzy tysiące sto sześćdziesiąt pięć) zł;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">X</xName>
<xText>zasądza od wszystkich oskarżonych na rzecz <xAnon>A. C.</xAnon> tytułem zastępstwa procesowego kwotę 1260(tysiąc dwieście sześćdziesiąt) zł</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XI</xName>
<xText>zasądza od wszystkich oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa(Sądu Rejonowego w Chełmnie) opłaty w kwocie:</xText>
</xUnit>
<xText>- 330(trzysta trzydzieści) zł od <xAnon>I. S.</xAnon>, <xAnon>P. K.</xAnon> i <xAnon>M. P. (1)</xAnon>,</xText>
<xText>- 210(dwieście dziesięć) zł od <xAnon>D. B.</xAnon>,</xText>
<xText>zaś wydatkami, poza kosztami zastępstwa procesowego na rzecz oskarżyciela posiłkowego, poniesionymi w sprawie obciąża Skarb Państwa.</xText>
<xText>II k 121/12</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Sąd ograniczył sporządzenie uzasadnienia do kierunku wskazanego we wniosku o uzasadnienie zgodnie z <xLexLink xArt="art. 422;art. 422 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 422§2 kpk</xLexLink></xText>
<xText>Sąd uznał oskarżonego <xBx><xAnon>I. S.</xAnon></xBx> za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. występku z <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191§1 kk</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 159" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 159 kk</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278§1 kk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11§2 kk</xLexLink> i w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64§1 kk</xLexLink> i za to po myśli <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11§3 kk</xLexLink> oraz na podstawie <xLexLink xArt="art. 159" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 159 kk</xLexLink> wymierzył mu karę 1(jednego) roku i 8(ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 70;art. 69 § 1;art. 69 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 69§1 i 70§1 punkt 1 kk</xLexLink> wykonanie orzeczonej kary Sąd warunkowo zawiesił wobec <xAnon>I. S.</xAnon> na okres 5(pięciu) lat tytułem próby. Ponadto Sąd wymierzył oskarżonemu <xAnon>I. S.</xAnon> na podstawie <xLexLink xArt="art. 71;art. 71 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 71§1 kk</xLexLink> karę grzywny w wysokości 30(trzydziestu) stawek dziennych przyjmując równowartość 1 stawki w kwocie 10(dziesięciu) zł, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 63;art. 63 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 63§1 kk</xLexLink> zaliczył na poczet 4 stawek dziennych grzywny okresy jego zatrzymania w dniach 20-21 grudnia 2011r. Na podstawie <xLexLink xArt="art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 4" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 72§1 punkt 4 kk</xLexLink> Sąd zobowiązał <xAnon>I. S.</xAnon> do wykonywania pracy zarobkowej, oraz na podstawie <xLexLink xArt="art. 73;art. 73 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 73§1 kk</xLexLink> oddał go pod dozór kuratora sądowego w okresie próby. Sąd zasądził od oskarżonego solidarnie z pozostałymi skazanymi na rzecz <xAnon>A. C.</xAnon> kwotę 2000(dwa tysiące) zł tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia powództwa do dnia zapłaty, jak również na podstawie <xLexLink xArt="art. 46;art. 46 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 46§1 kk</xLexLink> zobowiązał oskarżonego <xAnon>I. S.</xAnon> do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz <xAnon>A. C.</xAnon> kwoty 3.165(trzy tysiące sto sześćdziesiąt pięć) zł. Sąd ponadto orzekł w przedmiocie kosztów postępowania zasądzając od wszystkich oskarżonych na rzecz <xAnon>A. C.</xAnon> tytułem zastępstwa procesowego kwotę 1260(tysiąc dwieście sześćdziesiąt) zł, oraz zasądził od w <xAnon>I. S.</xAnon> na rzecz Skarbu Państwa(Sądu Rejonowego w Chełmnie) opłatę w kwocie 330(trzysta trzydzieści) zł zaś wydatkami, poza kosztami zastępstwa procesowego na rzecz oskarżyciela posiłkowego, poniesionymi w sprawie obciążył Skarb Państwa.</xText>
<xText>Sąd orzekając w ten sposób kierował się dyrektywami <xLexLink xArt="art. 53" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 53 kk</xLexLink> przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności łagodzących i obciążających. Do okoliczności obciążających zaliczyć należy uprzednią karalność oskarżonego, działanie w warunkach powrotu do przestępstwa (k.145-146), oraz wysoką szkodliwość społeczną popełnionego przez oskarżonych czynu, zaś do okoliczności łagodzących przyznanie się częściowe do winy oskarżonego.</xText>
<xText>Sąd wymierzając karę oskarżonemu miał na uwadze fakt, iż dolegliwość kary nie może przekraczać stopnia winy. W doktrynie podkreśla się nadrzędność powyższej dyrektywy wobec innych ogólnych dyrektyw wymiaru kary. W przedmiotowej sprawie uznać należy, że stopień zawinienia oskarżonego jest wyższy niż pozostałych skazanych. To I. <xAnon>S.</xAnon> był osobą wiodącą w popełnieniu przestępstwa, wykonywał wszystkie czynności polegające na biciu i zastraszaniu, i to on ostatecznie zdecydował się na zabranie pieniędzy pokrzywdzonemu.</xText>
<xText>Sąd wziął pod uwagę dyrektywę wymiaru kary nawiązującą do stopnia społecznej szkodliwości czynu. W przedmiotowej sprawie jest ona niewątpliwie duża. Materiał dowodowy nie dostarczył dowodów by uznać, iż pokrzywdzony miał cokolwiek wspólnego z nieulegającym wątpliwości przestępstwem popełnionym przez <xAnon>M. P.</xAnon>. Ten brutalny samosąd mógł doprowadzić do skutków o wiele bardziej tragicznych. Trzeba z całą mocą piętnować i przeciwstawiać się takiemu sposobowi załatwiania sporów.</xText>
<xText>Sąd wymierzając karę wziął pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które powinna ona osiągnąć. Kara w orzeczonym wymiarze powinna niewątpliwie odstraszyć oskarżonego od ponownego wejścia na drogę przestępstwa i spełnić swój cel prewencji indywidualnej. Z drugiej zaś strony orzeczona kara powinna ukształtować jego postawę. Orzeczona kara spełnić powinna również swoje cele, jeśli chodzi o kształtowanie świadomości społecznej. Podkreślić należy, że społeczność lokalna, wśród której orzeczenia Sądu Rejonowego kształtują politykę karną, musi mieć świadomość tego, że przestępstwo nie popłaca a z drugiej strony wymiar kary ma kształtować postawy społecznie akceptowane. Chodzi, więc o utwierdzenie społeczeństwa w przekonaniu, że prawo karne nie pozostaje na papierze, i że każdy poniesie odpowiedzialność w wypadku jego naruszenia. Wiąże się to oczywiście z poczuciem sprawiedliwości społecznej, która oczekuje od sądu by kara ze wszech miar była sprawiedliwa.</xText>
<xText>Sąd wymierzając karę miał na uwadze sposób życia oskarżonego przed popełnieniem przestępstwa. Analizując tę dyrektywę należy zwrócić przede wszystkim uwagę na kwestię uprzedniej karalności.</xText>
<xText>Mając na uwadze stanowisko SN(wyrok z 27.01.1970 III KR 232/70), iż wymierzenie kary równej najniższej przewidzianej sankcji karnej może mieć miejsce tylko wówczas, gdy okoliczności łagodzące w sposób bezwzględny dominują nad okolicznościami obciążającymi - Sąd wymierzył karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W świetle wszystkich przedstawionych argumentów wymierzenie innej kary, byłoby bezcelowe. Zgodnie, bowiem z <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 69§1 kk</xLexLink> zawieszenie wykonania kary jest możliwe wtedy, gdy istnieje pozytywna prognoza kryminologiczna względem oskarżonego. W stosunku do I <xAnon>S.</xAnon> w świetle wszystkich powyższych argumentów prognoza taka jeszcze istnieje. Mając na uwadze powyższe uwagi Sąd wymierzył oskarżonemu karę surową, uznając jednak, że wymierzenie kary bezwzględnej nie spełniłoby swoich celów, zaś kara niższa niż orzeczona nie odpowiadałaby dyrektywom <xLexLink xArt="art. 53" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 53 kk</xLexLink>.</xText>
<xText>Wymiar kary grzywny uwzględnia okoliczności wskazane wyżej i pozostaje w możliwościach finansowych oskarżonego. Sąd w punkcie IV wyroku odnosząc wymiar kary grzywny do wszystkich oskarżonych nie uwzględnił faktu konieczności wskazania wobec <xAnon>I. S.</xAnon> podstawy z <xLexLink xArt="art. 33;art. 33 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 33§2 kk</xLexLink> z uwagi na fakt konstrukcji zarzutu, gdzie, jako jedyny wypełnił również znamiona z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278§1 kk</xLexLink>.</xText>
<xText>Obowiązki próby, które sąd nałożył na I. <xAnon>S.</xAnon> niewątpliwie wzmocnią wychowawcze cele kary, a zwłaszcza pozwolą na ściślejszą kontrolą sprawowana przez kuratora. Sąd uwzględnił wnioski stron o nałożenie obowiązków w postaci naprawienia szkody i zadośćuczynienia. Charakter niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości, iż obowiązki te są niezbędne do uzyskania wychowawczych oraz naprawczych celów kary.</xText>
<xText>O kosztach sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 624" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 624 kpk</xLexLink>, a o opłacie na podstawie <xLexLink xArt="art. 2/1;art. 4;art. 3/1" xIsapId="WDU19730270152" xTitle="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych" xAddress="Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152">art.2.1.4 i art. 3.1 ustawy o opłatach w sprawach karnych z 23.06.1973 r.</xLexLink></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Jakub Wąwoźny
| null |
[
"Jakub Wąwoźny"
] | null |
Mariola Jaworska
|
sekr. sądowy Barbara Michoń
|
Mariola Jaworska
| null | 4
|
Sygn. akt II K 121/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lipca 2015 roku
Sąd Rejonowy w Chełmnie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący – SSR Jakub Wąwoźny
Protokolant – sekr. sądowyB. M.
przy udziale Prokuratora –S. C.
po rozpoznaniu w dniu 09/07/2012r., 22/11/2012r., 20/12/2012r., 21/02/2013r., 03/06/2013r., 07/06/2013r., 30/04/2014r., 02/06/2014r., 02/02/2015r., 29/06/2015r., 06/07/2015r.
sprawy:
1.I. S.
s.R.iB.z domuS.,
ur. (...)wC.,
oskarżonego o to, że:
I.w dniu 16 grudnia 2011 roku wC., nadziałce nr (...)naul. (...),aleja (...), działając wspólnie i w porozumieniu zD. B.,P. K.iM. P. (1), stosując przemoc wobecR. C.w ten sposób, że uczestniczył w pobiciu w/w poprzez uderzanie go po całym ciele rękoma oraz kijem bejsbolowym, w którym naraziłR. C.na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku w postaci naruszenia czynności narządu ciała na czas powyżej siedmiu dni, a także używając groźby bezprawnej, zmuszał go do zwrotu biżuterii w postaci złotej kolii stanowiącej własnośćG. B., a następnie wykorzystując nieuwagęR. C.zabrał w celu przywłaszczenia leżący na ławie portfel z zawartością pieniędzy w kwocie 1.500zł oraz 500 dolarów, powodując straty w łącznej wartości 3.165zł na szkodęR. C., przy czym czynu tego dopuścił się ciągu pięciu lat od odbycia w okresach od(...)do(...). całości kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Chełmnie z dnia(...), sygn. II K(...)za przestępstwa zart. 13 §1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.iart. 157 § 1 k.k.
tj. o przestępstwo zart. 191 § 1 k.k.w zb. zart. 159 k.k.iart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
2.D. B.
s.G.iB.z domuJ.,
ur. (...)wC.,
3.M. P. (1)
s.R.iR.z domuS.,
ur. (...)wC.
4.P. K.
s.P.iM.z domu(...),
ur. (...)wC.,
oskarżonych o to, że:
II.w dniu 16 grudnia 2011 roku wC., nadziałce nr (...)naul. (...),aleja (...), działając wspólnie i w porozumieniu zI. S., stosując przemoc wobecR. C.w ten sposób, że uczestniczyli w pobiciu w/w poprzez uderzanie go po całym ciele rękoma, w którym naraziliR. C.na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku w postaci naruszenia czynności narządu ciała na czas powyżej siedmiu dni, a także używając groźby bezprawnej, zmuszali go do zwrotu biżuterii w postaci złotej kolii stanowiącej własnośćG. B., działając na szkodęR. C.,
tj. o przestępstwo zart. 191 § 1 k.k.iart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
orzeka
I
uznaje oskarżonegoI. S.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. występku zart. 191§1 kkw zb. zart. 159 kkiart. 278§1 kkw zw. zart. 11§2 kki w zw. zart. 64§1 kki za to po myśliart. 11§3 kkoraz na podstawieart. 159 kkwymierza oskarżonemu karę 1(jednego) roku i 8(ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
II
uznaje oskarżonychP. K.,D. B.iM. P. (1)za winnych popełnienia zarzucanego im czynu, tj. występku zart. 191§1 kkiart. 158§1 kkw zw. zart. 11§2 kki za to po myśliart. 11§3 kkoraz na podstawieart. 158§1 kkwymierza:
-P. K.karę 1(jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności,
-D. B.karę 1(jednego) roku pozbawienia wolności,
-M. P. (1)karę 1(jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;
III
na podstawieart. 69§1 i 70§1 punkt 1 kkwobecI. S.iM. P. (1)oraz 70§2 kkwobecP. K.iD. B.wykonanie orzeczonych kar warunkowo zawiesza wobec:
-I. S.na okres 5(pięciu) lat tytułem próby,
-P. K.na okres 4(czterech) lat tytułem próby,
-D. B.na okres 3(trzech) lat tytułem próby,
-M. P. (1)na okres 3(trzech) lat tytułem próby;
IV
na podstawieart. 71§1 kkwymierza wszystkim oskarżonym kary grzywny w wysokości 30(trzydziestu) stawek dziennych przyjmując równowartość 1 stawki w kwocie 10(dziesięciu) zł;
V
na podstawieart. 63§1 kkzalicza wszystkim oskarżonym na poczet 4 stawek dziennych grzywny okresy ich zatrzymania w dniach 20-21 grudnia 2011r;
VI
na podstawieart. 72§1 punkt 4 kkzobowiązuje wszystkich oskarżonych do wykonywania pracy zarobkowej;
VII
na podstawieart. 73§1 kkwobecI. S.iM. P. (1)oraz 73§2 kkwobecP. K.iD. B.oddaje oskarżonych pod dozór kuratora sądowego w okresie próby;
VIII
zasądza od wszystkich oskarżonych solidarnie na rzeczA. C.kwotę 2000(dwa tysiące) zł tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia powództwa do dnia zapłaty;
IX
na podstawieart. 46§1 kkzobowiązuje oskarżonegoI. S.do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzeczA. C.kwoty 3.165(trzy tysiące sto sześćdziesiąt pięć) zł;
X
zasądza od wszystkich oskarżonych na rzeczA. C.tytułem zastępstwa procesowego kwotę 1260(tysiąc dwieście sześćdziesiąt) zł
XI
zasądza od wszystkich oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa(Sądu Rejonowego w Chełmnie) opłaty w kwocie:
- 330(trzysta trzydzieści) zł odI. S.,P. K.iM. P. (1),
- 210(dwieście dziesięć) zł odD. B.,
zaś wydatkami, poza kosztami zastępstwa procesowego na rzecz oskarżyciela posiłkowego, poniesionymi w sprawie obciąża Skarb Państwa.
II k 121/12
UZASADNIENIE
Sąd ograniczył sporządzenie uzasadnienia do kierunku wskazanego we wniosku o uzasadnienie zgodnie zart. 422§2 kpk
Sąd uznał oskarżonegoI. S.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. występku zart. 191§1 kkw zb. zart. 159 kkiart. 278§1 kkw zw. zart. 11§2 kki w zw. zart. 64§1 kki za to po myśliart. 11§3 kkoraz na podstawieart. 159 kkwymierzył mu karę 1(jednego) roku i 8(ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawieart. 69§1 i 70§1 punkt 1 kkwykonanie orzeczonej kary Sąd warunkowo zawiesił wobecI. S.na okres 5(pięciu) lat tytułem próby. Ponadto Sąd wymierzył oskarżonemuI. S.na podstawieart. 71§1 kkkarę grzywny w wysokości 30(trzydziestu) stawek dziennych przyjmując równowartość 1 stawki w kwocie 10(dziesięciu) zł, a na podstawieart. 63§1 kkzaliczył na poczet 4 stawek dziennych grzywny okresy jego zatrzymania w dniach 20-21 grudnia 2011r. Na podstawieart. 72§1 punkt 4 kkSąd zobowiązałI. S.do wykonywania pracy zarobkowej, oraz na podstawieart. 73§1 kkoddał go pod dozór kuratora sądowego w okresie próby. Sąd zasądził od oskarżonego solidarnie z pozostałymi skazanymi na rzeczA. C.kwotę 2000(dwa tysiące) zł tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia powództwa do dnia zapłaty, jak również na podstawieart. 46§1 kkzobowiązał oskarżonegoI. S.do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzeczA. C.kwoty 3.165(trzy tysiące sto sześćdziesiąt pięć) zł. Sąd ponadto orzekł w przedmiocie kosztów postępowania zasądzając od wszystkich oskarżonych na rzeczA. C.tytułem zastępstwa procesowego kwotę 1260(tysiąc dwieście sześćdziesiąt) zł, oraz zasądził od wI. S.na rzecz Skarbu Państwa(Sądu Rejonowego w Chełmnie) opłatę w kwocie 330(trzysta trzydzieści) zł zaś wydatkami, poza kosztami zastępstwa procesowego na rzecz oskarżyciela posiłkowego, poniesionymi w sprawie obciążył Skarb Państwa.
Sąd orzekając w ten sposób kierował się dyrektywamiart. 53 kkprzy uwzględnieniu wszelkich okoliczności łagodzących i obciążających. Do okoliczności obciążających zaliczyć należy uprzednią karalność oskarżonego, działanie w warunkach powrotu do przestępstwa (k.145-146), oraz wysoką szkodliwość społeczną popełnionego przez oskarżonych czynu, zaś do okoliczności łagodzących przyznanie się częściowe do winy oskarżonego.
Sąd wymierzając karę oskarżonemu miał na uwadze fakt, iż dolegliwość kary nie może przekraczać stopnia winy. W doktrynie podkreśla się nadrzędność powyższej dyrektywy wobec innych ogólnych dyrektyw wymiaru kary. W przedmiotowej sprawie uznać należy, że stopień zawinienia oskarżonego jest wyższy niż pozostałych skazanych. To I.S.był osobą wiodącą w popełnieniu przestępstwa, wykonywał wszystkie czynności polegające na biciu i zastraszaniu, i to on ostatecznie zdecydował się na zabranie pieniędzy pokrzywdzonemu.
Sąd wziął pod uwagę dyrektywę wymiaru kary nawiązującą do stopnia społecznej szkodliwości czynu. W przedmiotowej sprawie jest ona niewątpliwie duża. Materiał dowodowy nie dostarczył dowodów by uznać, iż pokrzywdzony miał cokolwiek wspólnego z nieulegającym wątpliwości przestępstwem popełnionym przezM. P.. Ten brutalny samosąd mógł doprowadzić do skutków o wiele bardziej tragicznych. Trzeba z całą mocą piętnować i przeciwstawiać się takiemu sposobowi załatwiania sporów.
Sąd wymierzając karę wziął pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które powinna ona osiągnąć. Kara w orzeczonym wymiarze powinna niewątpliwie odstraszyć oskarżonego od ponownego wejścia na drogę przestępstwa i spełnić swój cel prewencji indywidualnej. Z drugiej zaś strony orzeczona kara powinna ukształtować jego postawę. Orzeczona kara spełnić powinna również swoje cele, jeśli chodzi o kształtowanie świadomości społecznej. Podkreślić należy, że społeczność lokalna, wśród której orzeczenia Sądu Rejonowego kształtują politykę karną, musi mieć świadomość tego, że przestępstwo nie popłaca a z drugiej strony wymiar kary ma kształtować postawy społecznie akceptowane. Chodzi, więc o utwierdzenie społeczeństwa w przekonaniu, że prawo karne nie pozostaje na papierze, i że każdy poniesie odpowiedzialność w wypadku jego naruszenia. Wiąże się to oczywiście z poczuciem sprawiedliwości społecznej, która oczekuje od sądu by kara ze wszech miar była sprawiedliwa.
Sąd wymierzając karę miał na uwadze sposób życia oskarżonego przed popełnieniem przestępstwa. Analizując tę dyrektywę należy zwrócić przede wszystkim uwagę na kwestię uprzedniej karalności.
Mając na uwadze stanowisko SN(wyrok z 27.01.1970 III KR 232/70), iż wymierzenie kary równej najniższej przewidzianej sankcji karnej może mieć miejsce tylko wówczas, gdy okoliczności łagodzące w sposób bezwzględny dominują nad okolicznościami obciążającymi - Sąd wymierzył karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W świetle wszystkich przedstawionych argumentów wymierzenie innej kary, byłoby bezcelowe. Zgodnie, bowiem zart. 69§1 kkzawieszenie wykonania kary jest możliwe wtedy, gdy istnieje pozytywna prognoza kryminologiczna względem oskarżonego. W stosunku do IS.w świetle wszystkich powyższych argumentów prognoza taka jeszcze istnieje. Mając na uwadze powyższe uwagi Sąd wymierzył oskarżonemu karę surową, uznając jednak, że wymierzenie kary bezwzględnej nie spełniłoby swoich celów, zaś kara niższa niż orzeczona nie odpowiadałaby dyrektywomart. 53 kk.
Wymiar kary grzywny uwzględnia okoliczności wskazane wyżej i pozostaje w możliwościach finansowych oskarżonego. Sąd w punkcie IV wyroku odnosząc wymiar kary grzywny do wszystkich oskarżonych nie uwzględnił faktu konieczności wskazania wobecI. S.podstawy zart. 33§2 kkz uwagi na fakt konstrukcji zarzutu, gdzie, jako jedyny wypełnił również znamiona zart. 278§1 kk.
Obowiązki próby, które sąd nałożył na I.S.niewątpliwie wzmocnią wychowawcze cele kary, a zwłaszcza pozwolą na ściślejszą kontrolą sprawowana przez kuratora. Sąd uwzględnił wnioski stron o nałożenie obowiązków w postaci naprawienia szkody i zadośćuczynienia. Charakter niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości, iż obowiązki te są niezbędne do uzyskania wychowawczych oraz naprawczych celów kary.
O kosztach sąd orzekł na podstawieart. 624 kpk, a o opłacie na podstawieart.2.1.4 i art. 3.1 ustawy o opłatach w sprawach karnych z 23.06.1973 r.
| 121
|
15/102510/0001006/K
|
Sąd Rejonowy w Chełmnie
|
II Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 70;art. 69 § 1;art. 69 § 1 pkt. 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 69§1 i 70§1 punkt 1 kk",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 422;art. 422 § 2",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 422§2 kpk",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152",
"art": "art. 2/1;art. 4;art. 3/1",
"isap_id": "WDU19730270152",
"text": "art.2.1.4 i art. 3.1 ustawy o opłatach w sprawach karnych z 23.06.1973 r.",
"title": "Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 - art. 2/1; art. 3/1; art. 4)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 11; art. 11 § 2; art. 11 § 3; art. 13; art. 13 § 1; art. 157; art. 157 § 1; art. 158; art. 158 § 1; art. 159; art. 191; art. 191 § 1; art. 278; art. 278 § 1; art. 282; art. 33; art. 33 § 2; art. 46; art. 46 § 1; art. 53; art. 63; art. 63 § 1; art. 64; art. 64 § 1; art. 69; art. 69 § 1; art. 69 § 1 pkt. 1; art. 69 § 70; art. 71; art. 71 § 1; art. 72; art. 72 § 1; art. 72 § 1 pkt. 4; art. 73; art. 73 § 1; § 2)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 422; art. 422 § 2; art. 624)"
] |
uznanie za winnego i wymierzenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154010150001512_III_RNs_000512_2015_Uz_2015-10-02_001
|
III RNs 512/15
| 2015-09-14T00:00:00
| 2015-12-09T17:15:28
| 2015-12-09T07:42:04
|
15401015
|
1512
|
DECISION
|
Sygn. akt III RNs 512/15 POSTANOWIENIE Dnia 14 września 2015 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie – III Wydział Rodzinny i Nieletnich w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Andrzej Kallaus Ławnicy: ------- Protokolant: sekr. sądowy Ewelina Marszał po rozpoznaniu w dniu 14 września 2015 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z wniosku Z. S. (1) z udziałem A. S. (1) , G. S. (1) i K. S. (1) o zezwolenie na dokonanie czynności p o s t a n a w i a : I o d d a l i ć wniosek, II u s t a l i ć, że wnioskodawcz
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Alicja Ossolińska" xVersion="1.0" xYear="2015" xLang="PL" xToPage="5" xEditor="aossolinska" xPublisher="aossolinska" xEditorFullName="Alicja Ossolińska" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/401015/0001512/RNs" xVolNmbr="000512">
<xName>Postanowienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt III RNs 512/15</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText>Dnia 14 września 2015 r.</xText>
<xText><xBx>Sąd Rejonowy w Rzeszowie – III Wydział Rodzinny i Nieletnich </xBx></xText>
<xText>w następującym składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSR Andrzej Kallaus</xText>
<xText>Ławnicy: -------</xText>
<xText>Protokolant: sekr. sądowy Ewelina Marszał</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 14 września 2015 r. w Rzeszowie</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy</xText>
<xText>z wniosku <xAnon>Z. S. (1)</xAnon></xText>
<xText>z udziałem <xAnon>A. S. (1)</xAnon>, <xAnon>G. S. (1)</xAnon> i <xAnon>K. S. (1)</xAnon></xText>
<xText>o zezwolenie na dokonanie czynności</xText>
<xText><xBx>p o s t a n a w i a : </xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>o d d a l i ć wniosek,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>u s t a l i ć, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">UZASADNIENIE POSTANOWIENIA</xText>
<xText><xAnon>Z. S. (2)</xAnon> wniosła do tut. Sądu wniosek zezwolenie na przeniesienie w drodze umowy darowizny prawa własności działek o nr. <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon> i <xAnon> (...)</xAnon> na rzecz <xAnon>G. S. (1)</xAnon> oraz działek o nr. <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon> i <xAnon> (...)</xAnon> na rzecz <xAnon>K. S. (1)</xAnon> w miejsce oświadczenia uczestnika <xAnon>A. S. (1)</xAnon>, przy jednoczesnym ustanowieniu w budynku położonym na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> osobistej służebności mieszkania, polegającej na prawie dożywotniego, bezpłatnego korzystania z całej dolnej kondygnacji budynku z używalnością kuchni oraz pomieszczeń i urządzeń sanitarnych wraz z prawem dojazdu i dostępu do tego budynku oraz prawem korzystania z najbliższego otoczenia budynku na rzecz małżonków <xAnon>A.</xAnon> i <xAnon>Z. S. (2)</xAnon>.</xText>
<xText>W uzasadnieniu żądania podniesiono, że najstarszy syn otrzymał w drodze darowizny część majątku. Wnioskodawczyni uznała, że należy zadysponować pozostałymi składnikami majątkowymi, przenosząc ich własność na młodsze dzieci, aby zaoszczędzić im wielu niedogodności związanych z postępowaniem spadkowym. Nie sprzeciwiał się temu uczestnik. Ostatecznie nie wyraził on zgody na rozdysponowanie majątkiem wspólnym. We wniosku podniesiono, że zabudowania znajdujące się na działce o nr. <xAnon> (...)</xAnon> znajdują się „w fatalnym stanie technicznym” i wymagają ze strony uczestnika, który je użytkuje, istotnych nakładów koniecznych dla zabezpieczenia majątku przed ruiną.</xText>
<xText>W ocenie wnioskodawcy wystarczającym zabezpieczeniem interesów małżonków jest ustanowienie służebności mieszkania w domu, który został wzniesiony w trakcie trwania małżeństwa.</xText>
<xText>Podczas rozprawy wnioskodawczyni podkreśliła, że jej mąż w rozmowach wielokrotnie akcentował to, że odda przypadającą na niego część majątku na cele charytatywne, jeśli tylko przyjdzie mu taka ochota.</xText>
<xText><xAnon>G.</xAnon> i <xAnon>K. S. (2)</xAnon> uznali żądanie, natomiast uczestnik wniósł o jego oddalenie.</xText>
<xText>W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik tego ostatniego przyznał, że działkę wraz z domem, który obecnie użytkuje ojciec wnioskodawczyni i <xAnon>G. S. (2)</xAnon>, otrzymał wraz z żoną w trakcie małżeństwa w drodze darowizny od teściów. Jednakże podkreślił, że dokonał w stosunku do tej nieruchomości licznych nakładów i usprawnień. Zakwestionował twierdzenie, iż dom ten znajduje się w złym stanie technicznym. Co się zaś tyczy drugiego budynku mieszkalnego, to uczestnik zaznaczył, że został on niedawno oddany do użytku, choć wymaga jeszcze wykończenia.</xText>
<xText>Pełnomocnik uczestnika uznał za niesporne to, że najstarszy syn otrzymał nieruchomości za obopólną zgodą małżonków, co wyczerpuje jego pretensje do majątku. Jednocześnie przyznał, że pozostałe dzieci nie uzyskały żądnego składniku majątkowego, a jego mocodawca początkowo nosił się z zamiarem ich obdarowania, ale nie na zaproponowanych warunkach. Jego sprzeciw odnosił się bowiem do propozycji zadysponowania całym majątkiem, w tym nowo wybudowanym domem. W odpowiedzi na wniosek podkreślono, że uczestnik jest właścicielem maszyn rolniczych, które znajdują się w zabudowaniach objętych żądaniem. Podkreślono, że sprzęt ten jest wykorzystany przez uczestnika przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego.</xText>
<xText>Dla poparcia swojego stanowiska procesowego uczestnik powołał się na pogląd, iż wyzbycie się majątku nie należy do czynności z zakresu jego zarządu i stanowi obejście przepisów wprowadzających zakaz zniesienia wspólności małżeńskiej. Podkreślono, że dzieci stron są samodzielne i dysponują odpowiednimi warunkami bytowymi, zaś sam uczestnik nie wymaga opieki; jest osobą zdolną do pracy i prowadzenia gospodarstwa rolnego, stanowiącego przedmiot wniosku.</xText>
<xText>Sąd ustalił co następuje:</xText>
<xText><xAnon>Z. S. (2)</xAnon> i <xAnon>A. S. (2)</xAnon> tworzą związek małżeński. Z tego małżeństwa pochodzi troje pełnoletnich dzieci. <xAnon>G. S. (2)</xAnon> pracuje jako inżynier i zarabia ok. 3.500 zł miesięcznie. <xAnon>K. S. (2)</xAnon> przebywa w Polsce w wymiarze kilku miesięcy, świadczy pracę zarobkową zagranicą. Uczestnicy nie otrzymali żądnych darowizn ze strony rodziców. Natomiast wyposażony został starszy ich syn <xAnon>K. S. (3)</xAnon>, który otrzymał wraz z żoną działkę o nr. 3330, położoną w <xAnon>L.</xAnon>. Nie rości on żadnych pretensji do pozostałego majątku i popiera pomysł przeniesienia pozostałych jego części na rodzeństwo. Tej ewentualności sprzeciwia się uczestnik, który początkowo nosił się z takim zamiarem, jednak wycofał się z tych planów. Rodzina na tle majątkowym jest skonfliktowana. Podczas wymiany zdań uczestnik odgrażał się, że odda przypadającą na niego część majątku na rzecz <xAnon> Towarzystwa Pomocy im. (...)</xAnon>. Brata <xAnon>A.</xAnon>.</xText>
<xText>Uczestnik jest osobą sprawną fizycznie, zajmuje się gospodarstwem rolnym, w tych działaniach jest osamotniony.</xText>
<xText>Do majątku wspólnego wchodzą działki o nr. <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon> i <xAnon> (...)</xAnon>, położone w <xAnon>L.</xAnon>. Łączna powierzchnia działek to 15.100 m<xSUPx>2</xSUPx>. Na działce o nr. <xAnon> (...)</xAnon> znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy. Dom posiada powierzchnie 140,3 m<xSUPx>2</xSUPx>, natomiast powierzchnia garażu wynosi 66,10 m<xSUPx>2</xSUPx>. Stan techniczno-użytkowy budynków jest dobry. Nie są one dotknięte wadami lub defektami budowlanymi. Stopień ich zużycia nie przekracza 15%. Drugi budynek mieszkalny jest zlokalizowany na <xAnon>działce nr (...)</xAnon>. Jego pomieszczenia są zajmowane przez <xAnon>G. S. (2)</xAnon> oraz ojca wnioskodawczyni, na rzecz którego ustanowiono służebność mieszkania w tym budynku. Stan tego obiektu jest zadawalający, przy czym w odniesieniu do jego konstrukcji stwierdzono stan dobry. Natomiast wymaga on nakładów w celu naprawy pokrycia dachowego. Ocenę jego stanu technicznego obniżają pęknięcia tynków, zagrzybienie sufitu (związane z wadami pokrycia) oraz brak ocieplenia ścian. Stopień jego zużycia nie przekracza 50%.</xText>
<xText>Budynki zostały postawione tzw. metodą gospodarcza.</xText>
<xText>Wartość nieruchomości o nr. <xAnon> (...)</xAnon> wraz z zabudowaniami określono na poziomie 127.200 zł (z uwzględnieniem służebności). Jeżeli chodzi o drugą nieruchomość, na której znajdują się również budynki, to została ona oszacowana na kwotę 341.200 zł. Łączna wartość majątku opiewa na sumę 526.800 zł.</xText>
<xText>Uczestnicy dokonywali bieżących remontów w związku z użytkowaniem budynków.</xText>
<xText><xAnon>A. S. (2)</xAnon> posiada maszyny rolnicze, które przechowuje w garażu na posesji oznaczonej nr. <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie przytoczeń wnioskodawczyni i uczestników. W zasadzie nie są one sporne. Spór dotyczy przede wszystkim stanu technicznego budynków i konieczności czynienia znacznych nakładów na postawione budynki. Wnioskodawczyni i uczestnicy, którzy roszczą pretensje do majątku, podnoszą, że należy dokonać negatywnej oceny technicznej obiektów. Tymczasem twierdzeniom tym przeczy operat szacunkowy, w którym wprawdzie przyznano konieczność dokonania odpowiednich poprawek i ulepszeń, to jednak stwierdzono, że stan obiektów budowlanych jest dobry.</xText>
<xText>Sąd oparł się w całości na powyższym dokumencie, albowiem nie był on kwestionowany przez strony. W konsekwencji Sąd nie uwzględnił przeciwnych twierdzeń osób zainteresowanych w uzyskaniu rozstrzygnięcia. Natomiast Sąd uznał za wiarygodne wypisy z ksiąg wieczystych oraz akty notarialne, jak również odpisy aktów stanu cywilnego, gdyż stanowią one dokumenty urzędowe, za którymi przemawia domniemanie prawdziwości i autentyczności.</xText>
<xText>Sąd zważył co następuje:</xText>
<xText>Wniosek jest zbyt daleko idący. Nie można pozbawiać człowieka całego majątku, na który pracował przez swoje życie tylko na tej podstawie, że w rozmowach powołuje się on na swoją autonomię w kwestii stanowienia o prawach majątkowych. W stosunkach małżeńskich obowiązuje zasada równości, a co za tym idzie czynność dokonywana w miejsce braku zgody współmałżonka nie może abstrahować o jego interesów. Dla dokonania takiej czynności <xLexLink xArt="art. 39" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 39 k.r.o.</xLexLink> wymaga dobra rodziny, a więc wszystkich jej członków. Natomiast wnioskodawczyni oraz uczestnicy zawężają pojęcie rodziny tylko do dzieci pochodzących ze związku małżeńskiego. Nie ulega wątpliwości, iż uczestnicy ci odnieśliby znaczącą korzyść w razie uwzględnienia wniosku.</xText>
<xText>Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że interes współmałżonka jest w sposób wystarczająco chroniony poprzez ustanowienie służebności mieszkania. Tymczasem rodzina jest skonfliktowana, a w takich warunkach wykonywanie służebności zazwyczaj jest bardzo trudne. Co więcej, brak jest tutaj jakichkolwiek proporcji pomiędzy wielkością majątku podlegającego rozporządzeniu, przyczynami uzasadniającymi pozbawienie uczestnika jakiegokolwiek udziału w tym majątku a proponowaną rekompensatą za jego utratę. Sąd pragnie zauważyć, że nawet wykluczenie współmałżonka z zarządu majątkiem wspólnym wymaga istnienia ważnej przyczyny. W takim wypadku nie można byłoby twierdzić, że chęć wyposażenia dzieci stanowi wystarczający powód do dokonania ingerencji w stosunki majątkowe małżonków. Powstaje pytanie, jakie muszą występować przesłanki wyrażenia zgody na całkowite przeniesienie majątku na inne osoby. Na istnienie takich przyczyn nie powołuje się wnioskodawczyni, która jedynie kieruje się słowami uczestnika, niepopartymi żadnymi faktami, oraz powołuje się na to, że jej mąż wyrażał wcześniej wolę dokonania darowizny. Jest to stanowczo za mało, aby uwzględnić wniosek. Autonomia w zakresie stanowienia o swoim majątku wyraża się również w prawie do zmiany wcześniejszej wyrazonego stanowiska.</xText>
<xText>Sąd stwierdza, że żądanie nie zachowuje też właściwej proporcji między rodzajem rozporządzenia, jego zakresem a sytuacją wspólnych dzieci, które są samodzielne i mają ustabilizowaną sytuację majątkową. Jeżeli nawet przyjąć, że wnioskodawca nie zarządza nieruchomością w sposób prawidłowy, nie czyni odpowiednich nakładów dla zachowania jej we właściwym stanie, a nawet nie interesuje się swoim majątkiem, to przecież po drodze do zabrania mu całego majątku można przedsięwziąć działania naprawcze i uzdrowić zasady zarządu. Co więcej, nakładów wymaga tylko jeden składnik majątku wspólnego, co nie może stanowić przyczynku do zadysponowania całą masą majątkową, który przekracza znacznie jego wartość. Wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni budynek ten nie popada w ruinę. Zgodnie z operatem szacunkowym włączonym w poczet dowodów jego stan jest zadawalający. Wymaga on jedynie napraw w pokryciu dachowym oraz założenia ocieplenia. To jednak nie może stanowić wystraczającego uzasadnienia wniosku, gdyż zakres tych robót nie jest znaczący, jeśli się weźmie pod uwagę to, że wszystkie budynki były wykonane metodą gospodarczą, a więc metodą, która nie wiąże się z dużymi nakładami finansowymi. Gdyby nawet zakres czynności remontowych byłby zdecydowanie większy, wydanie postanowienia zmierzającego do pozbawienia uczestnika własności, musiałoby stanowić ostateczność, na którą sąd mógłby się zdecydować w wyjątkowych okolicznościach. Takie okoliczności nie występują w tej sprawie.</xText>
<xText>Wnioskodawczyni domaga się dokonania parcelacji majątku i przekazania dzieciom jego wszystkich składników, przede wszystkim podnosząc to, że nie można porozumieć się z współmałżonkiem ze względu na konflikt w sprawach majątkowych. Wsparciem dla tej argumentacji ma być również niebezpieczeństwo wyzbycia się przez męża składników majątkowych oraz chęć uniknięcia problemów spadkowych. Tym samym wykorzystuje się <xLexLink xArt="art. 39" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 39 k.r.o.</xLexLink> do ograniczenia prawa gwarantującego swobodę testowania. Powyższe założenia są wyrazem negacji podstawowych zasad obowiązujących w małżeństwie i prowadzą do naruszenia praw jednostki w wymiarze majątkowym. Dobro rodziny, o który mowa w <xLexLink xArt="art. 39" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 39 k.r.o</xLexLink>, to również dobra współmałżonka.</xText>
<xText>Sporne pomiędzy uczestnikami postępowania jest to, czy przedmiotowa czynność jako polegająca na uszczupleniu majątku w ogóle należy do jego zarządu. Po początkowym wahaniu się judykatury w tej kwestii (uchwała z dn. 25.05.1971r., III CZP 29/71, OSNC 1971/11/196) SN stanął ostatecznie na stanowisku, iż w razie odmowy przez jedno z małżonków zgody na przekazanie gospodarstwa rolnego następcy - drugie z małżonków może zwrócić się do sądu o zezwolenie na dokonanie takiej czynności na podstawie <xLexLink xArt="art. 39" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 39 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego</xLexLink> (uchwała SN z dn. 29.09.2987r., III CZP 54/87, OSNC 1989/1/12).</xText>
<xText>Przyjmując ten ostatni pogląd jako trafny, nie można abstrahować od zasadniczej przesłanki omawianej czynności, jaką jest dobro rodziny. W każdej z tych sytuacji, która stanowiła kanwę dla wypowiedzi SN, współmałżonek był niezdolny do pracy. Tymczasem uczestnik jest osobą w pełni sił fizycznych. Jako jedyny zajmuje się gospodarstwem rolnym. Co więcej, nie może on nawet liczyć na pomoc swoich dzieci. Życie córki koncentruje się zagranicą, a syn zajmuje się swoimi sprawami zawodowymi. Kwestie dotyczące tego, w jaki sposób będzie funkcjonował majątek składający się przeważnie z działek rolnych, co stanie się z maszynami rolniczymi, zostały zupełnie pominięte przez pełnomocnika wnioskodawczyni.</xText>
<xText>Jednakże w świetle obu orzeczeń SN można stwierdzić, że pozbawienie współmałżonka majątku bez zapewnienia mu odpowiedniego (a nie jakiegokolwiek ekwiwalentu) nie jest zgodne z dobrem rodziny, którą tworzą oboje małżonkowie oraz ich wspólne dzieci.</xText>
<xText>W tym stanie rzeczy należało na podstawie <xLexLink xArt="art. 39" xIsapId="WDU19640090059" xTitle="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59">art. 39 k.r.o.</xLexLink> orzec jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie <xLexLink xArt="art. 520;art. 520 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 520 §1 k.p.c.</xLexLink></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Andrzej Kallaus
| null |
[
"Andrzej Kallaus"
] | null |
Alicja Ossolińska
|
sekr. sądowy Ewelina Marszał
|
Alicja Ossolińska
| null | 5
|
Sygn. akt III RNs 512/15
POSTANOWIENIE
Dnia 14 września 2015 r.
Sąd Rejonowy w Rzeszowie – III Wydział Rodzinny i Nieletnich
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Andrzej Kallaus
Ławnicy: -------
Protokolant: sekr. sądowy Ewelina Marszał
po rozpoznaniu w dniu 14 września 2015 r. w Rzeszowie
na rozprawie
sprawy
z wnioskuZ. S. (1)
z udziałemA. S. (1),G. S. (1)iK. S. (1)
o zezwolenie na dokonanie czynności
p o s t a n a w i a :
I
o d d a l i ć wniosek,
II
u s t a l i ć, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
UZASADNIENIE POSTANOWIENIA
Z. S. (2)wniosła do tut. Sądu wniosek zezwolenie na przeniesienie w drodze umowy darowizny prawa własności działek o nr.(...),(...),(...)i(...)na rzeczG. S. (1)oraz działek o nr.(...),(...)i(...)na rzeczK. S. (1)w miejsce oświadczenia uczestnikaA. S. (1), przy jednoczesnym ustanowieniu w budynku położonym nadziałce nr (...)osobistej służebności mieszkania, polegającej na prawie dożywotniego, bezpłatnego korzystania z całej dolnej kondygnacji budynku z używalnością kuchni oraz pomieszczeń i urządzeń sanitarnych wraz z prawem dojazdu i dostępu do tego budynku oraz prawem korzystania z najbliższego otoczenia budynku na rzecz małżonkówA.iZ. S. (2).
W uzasadnieniu żądania podniesiono, że najstarszy syn otrzymał w drodze darowizny część majątku. Wnioskodawczyni uznała, że należy zadysponować pozostałymi składnikami majątkowymi, przenosząc ich własność na młodsze dzieci, aby zaoszczędzić im wielu niedogodności związanych z postępowaniem spadkowym. Nie sprzeciwiał się temu uczestnik. Ostatecznie nie wyraził on zgody na rozdysponowanie majątkiem wspólnym. We wniosku podniesiono, że zabudowania znajdujące się na działce o nr.(...)znajdują się „w fatalnym stanie technicznym” i wymagają ze strony uczestnika, który je użytkuje, istotnych nakładów koniecznych dla zabezpieczenia majątku przed ruiną.
W ocenie wnioskodawcy wystarczającym zabezpieczeniem interesów małżonków jest ustanowienie służebności mieszkania w domu, który został wzniesiony w trakcie trwania małżeństwa.
Podczas rozprawy wnioskodawczyni podkreśliła, że jej mąż w rozmowach wielokrotnie akcentował to, że odda przypadającą na niego część majątku na cele charytatywne, jeśli tylko przyjdzie mu taka ochota.
G.iK. S. (2)uznali żądanie, natomiast uczestnik wniósł o jego oddalenie.
W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik tego ostatniego przyznał, że działkę wraz z domem, który obecnie użytkuje ojciec wnioskodawczyni iG. S. (2), otrzymał wraz z żoną w trakcie małżeństwa w drodze darowizny od teściów. Jednakże podkreślił, że dokonał w stosunku do tej nieruchomości licznych nakładów i usprawnień. Zakwestionował twierdzenie, iż dom ten znajduje się w złym stanie technicznym. Co się zaś tyczy drugiego budynku mieszkalnego, to uczestnik zaznaczył, że został on niedawno oddany do użytku, choć wymaga jeszcze wykończenia.
Pełnomocnik uczestnika uznał za niesporne to, że najstarszy syn otrzymał nieruchomości za obopólną zgodą małżonków, co wyczerpuje jego pretensje do majątku. Jednocześnie przyznał, że pozostałe dzieci nie uzyskały żądnego składniku majątkowego, a jego mocodawca początkowo nosił się z zamiarem ich obdarowania, ale nie na zaproponowanych warunkach. Jego sprzeciw odnosił się bowiem do propozycji zadysponowania całym majątkiem, w tym nowo wybudowanym domem. W odpowiedzi na wniosek podkreślono, że uczestnik jest właścicielem maszyn rolniczych, które znajdują się w zabudowaniach objętych żądaniem. Podkreślono, że sprzęt ten jest wykorzystany przez uczestnika przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego.
Dla poparcia swojego stanowiska procesowego uczestnik powołał się na pogląd, iż wyzbycie się majątku nie należy do czynności z zakresu jego zarządu i stanowi obejście przepisów wprowadzających zakaz zniesienia wspólności małżeńskiej. Podkreślono, że dzieci stron są samodzielne i dysponują odpowiednimi warunkami bytowymi, zaś sam uczestnik nie wymaga opieki; jest osobą zdolną do pracy i prowadzenia gospodarstwa rolnego, stanowiącego przedmiot wniosku.
Sąd ustalił co następuje:
Z. S. (2)iA. S. (2)tworzą związek małżeński. Z tego małżeństwa pochodzi troje pełnoletnich dzieci.G. S. (2)pracuje jako inżynier i zarabia ok. 3.500 zł miesięcznie.K. S. (2)przebywa w Polsce w wymiarze kilku miesięcy, świadczy pracę zarobkową zagranicą. Uczestnicy nie otrzymali żądnych darowizn ze strony rodziców. Natomiast wyposażony został starszy ich synK. S. (3), który otrzymał wraz z żoną działkę o nr. 3330, położoną wL.. Nie rości on żadnych pretensji do pozostałego majątku i popiera pomysł przeniesienia pozostałych jego części na rodzeństwo. Tej ewentualności sprzeciwia się uczestnik, który początkowo nosił się z takim zamiarem, jednak wycofał się z tych planów. Rodzina na tle majątkowym jest skonfliktowana. Podczas wymiany zdań uczestnik odgrażał się, że odda przypadającą na niego część majątku na rzeczTowarzystwa Pomocy im. (...). BrataA..
Uczestnik jest osobą sprawną fizycznie, zajmuje się gospodarstwem rolnym, w tych działaniach jest osamotniony.
Do majątku wspólnego wchodzą działki o nr.(...),(...),(...),(...),(...),(...)i(...), położone wL.. Łączna powierzchnia działek to 15.100 m2. Na działce o nr.(...)znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy. Dom posiada powierzchnie 140,3 m2, natomiast powierzchnia garażu wynosi 66,10 m2. Stan techniczno-użytkowy budynków jest dobry. Nie są one dotknięte wadami lub defektami budowlanymi. Stopień ich zużycia nie przekracza 15%. Drugi budynek mieszkalny jest zlokalizowany nadziałce nr (...). Jego pomieszczenia są zajmowane przezG. S. (2)oraz ojca wnioskodawczyni, na rzecz którego ustanowiono służebność mieszkania w tym budynku. Stan tego obiektu jest zadawalający, przy czym w odniesieniu do jego konstrukcji stwierdzono stan dobry. Natomiast wymaga on nakładów w celu naprawy pokrycia dachowego. Ocenę jego stanu technicznego obniżają pęknięcia tynków, zagrzybienie sufitu (związane z wadami pokrycia) oraz brak ocieplenia ścian. Stopień jego zużycia nie przekracza 50%.
Budynki zostały postawione tzw. metodą gospodarcza.
Wartość nieruchomości o nr.(...)wraz z zabudowaniami określono na poziomie 127.200 zł (z uwzględnieniem służebności). Jeżeli chodzi o drugą nieruchomość, na której znajdują się również budynki, to została ona oszacowana na kwotę 341.200 zł. Łączna wartość majątku opiewa na sumę 526.800 zł.
Uczestnicy dokonywali bieżących remontów w związku z użytkowaniem budynków.
A. S. (2)posiada maszyny rolnicze, które przechowuje w garażu na posesji oznaczonej nr.(...).
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie przytoczeń wnioskodawczyni i uczestników. W zasadzie nie są one sporne. Spór dotyczy przede wszystkim stanu technicznego budynków i konieczności czynienia znacznych nakładów na postawione budynki. Wnioskodawczyni i uczestnicy, którzy roszczą pretensje do majątku, podnoszą, że należy dokonać negatywnej oceny technicznej obiektów. Tymczasem twierdzeniom tym przeczy operat szacunkowy, w którym wprawdzie przyznano konieczność dokonania odpowiednich poprawek i ulepszeń, to jednak stwierdzono, że stan obiektów budowlanych jest dobry.
Sąd oparł się w całości na powyższym dokumencie, albowiem nie był on kwestionowany przez strony. W konsekwencji Sąd nie uwzględnił przeciwnych twierdzeń osób zainteresowanych w uzyskaniu rozstrzygnięcia. Natomiast Sąd uznał za wiarygodne wypisy z ksiąg wieczystych oraz akty notarialne, jak również odpisy aktów stanu cywilnego, gdyż stanowią one dokumenty urzędowe, za którymi przemawia domniemanie prawdziwości i autentyczności.
Sąd zważył co następuje:
Wniosek jest zbyt daleko idący. Nie można pozbawiać człowieka całego majątku, na który pracował przez swoje życie tylko na tej podstawie, że w rozmowach powołuje się on na swoją autonomię w kwestii stanowienia o prawach majątkowych. W stosunkach małżeńskich obowiązuje zasada równości, a co za tym idzie czynność dokonywana w miejsce braku zgody współmałżonka nie może abstrahować o jego interesów. Dla dokonania takiej czynnościart. 39 k.r.o.wymaga dobra rodziny, a więc wszystkich jej członków. Natomiast wnioskodawczyni oraz uczestnicy zawężają pojęcie rodziny tylko do dzieci pochodzących ze związku małżeńskiego. Nie ulega wątpliwości, iż uczestnicy ci odnieśliby znaczącą korzyść w razie uwzględnienia wniosku.
Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że interes współmałżonka jest w sposób wystarczająco chroniony poprzez ustanowienie służebności mieszkania. Tymczasem rodzina jest skonfliktowana, a w takich warunkach wykonywanie służebności zazwyczaj jest bardzo trudne. Co więcej, brak jest tutaj jakichkolwiek proporcji pomiędzy wielkością majątku podlegającego rozporządzeniu, przyczynami uzasadniającymi pozbawienie uczestnika jakiegokolwiek udziału w tym majątku a proponowaną rekompensatą za jego utratę. Sąd pragnie zauważyć, że nawet wykluczenie współmałżonka z zarządu majątkiem wspólnym wymaga istnienia ważnej przyczyny. W takim wypadku nie można byłoby twierdzić, że chęć wyposażenia dzieci stanowi wystarczający powód do dokonania ingerencji w stosunki majątkowe małżonków. Powstaje pytanie, jakie muszą występować przesłanki wyrażenia zgody na całkowite przeniesienie majątku na inne osoby. Na istnienie takich przyczyn nie powołuje się wnioskodawczyni, która jedynie kieruje się słowami uczestnika, niepopartymi żadnymi faktami, oraz powołuje się na to, że jej mąż wyrażał wcześniej wolę dokonania darowizny. Jest to stanowczo za mało, aby uwzględnić wniosek. Autonomia w zakresie stanowienia o swoim majątku wyraża się również w prawie do zmiany wcześniejszej wyrazonego stanowiska.
Sąd stwierdza, że żądanie nie zachowuje też właściwej proporcji między rodzajem rozporządzenia, jego zakresem a sytuacją wspólnych dzieci, które są samodzielne i mają ustabilizowaną sytuację majątkową. Jeżeli nawet przyjąć, że wnioskodawca nie zarządza nieruchomością w sposób prawidłowy, nie czyni odpowiednich nakładów dla zachowania jej we właściwym stanie, a nawet nie interesuje się swoim majątkiem, to przecież po drodze do zabrania mu całego majątku można przedsięwziąć działania naprawcze i uzdrowić zasady zarządu. Co więcej, nakładów wymaga tylko jeden składnik majątku wspólnego, co nie może stanowić przyczynku do zadysponowania całą masą majątkową, który przekracza znacznie jego wartość. Wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni budynek ten nie popada w ruinę. Zgodnie z operatem szacunkowym włączonym w poczet dowodów jego stan jest zadawalający. Wymaga on jedynie napraw w pokryciu dachowym oraz założenia ocieplenia. To jednak nie może stanowić wystraczającego uzasadnienia wniosku, gdyż zakres tych robót nie jest znaczący, jeśli się weźmie pod uwagę to, że wszystkie budynki były wykonane metodą gospodarczą, a więc metodą, która nie wiąże się z dużymi nakładami finansowymi. Gdyby nawet zakres czynności remontowych byłby zdecydowanie większy, wydanie postanowienia zmierzającego do pozbawienia uczestnika własności, musiałoby stanowić ostateczność, na którą sąd mógłby się zdecydować w wyjątkowych okolicznościach. Takie okoliczności nie występują w tej sprawie.
Wnioskodawczyni domaga się dokonania parcelacji majątku i przekazania dzieciom jego wszystkich składników, przede wszystkim podnosząc to, że nie można porozumieć się z współmałżonkiem ze względu na konflikt w sprawach majątkowych. Wsparciem dla tej argumentacji ma być również niebezpieczeństwo wyzbycia się przez męża składników majątkowych oraz chęć uniknięcia problemów spadkowych. Tym samym wykorzystuje sięart. 39 k.r.o.do ograniczenia prawa gwarantującego swobodę testowania. Powyższe założenia są wyrazem negacji podstawowych zasad obowiązujących w małżeństwie i prowadzą do naruszenia praw jednostki w wymiarze majątkowym. Dobro rodziny, o który mowa wart. 39 k.r.o, to również dobra współmałżonka.
Sporne pomiędzy uczestnikami postępowania jest to, czy przedmiotowa czynność jako polegająca na uszczupleniu majątku w ogóle należy do jego zarządu. Po początkowym wahaniu się judykatury w tej kwestii (uchwała z dn. 25.05.1971r., III CZP 29/71, OSNC 1971/11/196) SN stanął ostatecznie na stanowisku, iż w razie odmowy przez jedno z małżonków zgody na przekazanie gospodarstwa rolnego następcy - drugie z małżonków może zwrócić się do sądu o zezwolenie na dokonanie takiej czynności na podstawieart. 39 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego(uchwała SN z dn. 29.09.2987r., III CZP 54/87, OSNC 1989/1/12).
Przyjmując ten ostatni pogląd jako trafny, nie można abstrahować od zasadniczej przesłanki omawianej czynności, jaką jest dobro rodziny. W każdej z tych sytuacji, która stanowiła kanwę dla wypowiedzi SN, współmałżonek był niezdolny do pracy. Tymczasem uczestnik jest osobą w pełni sił fizycznych. Jako jedyny zajmuje się gospodarstwem rolnym. Co więcej, nie może on nawet liczyć na pomoc swoich dzieci. Życie córki koncentruje się zagranicą, a syn zajmuje się swoimi sprawami zawodowymi. Kwestie dotyczące tego, w jaki sposób będzie funkcjonował majątek składający się przeważnie z działek rolnych, co stanie się z maszynami rolniczymi, zostały zupełnie pominięte przez pełnomocnika wnioskodawczyni.
Jednakże w świetle obu orzeczeń SN można stwierdzić, że pozbawienie współmałżonka majątku bez zapewnienia mu odpowiedniego (a nie jakiegokolwiek ekwiwalentu) nie jest zgodne z dobrem rodziny, którą tworzą oboje małżonkowie oraz ich wspólne dzieci.
W tym stanie rzeczy należało na podstawieart. 39 k.r.o.orzec jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawieart. 520 §1 k.p.c.
| 512
|
15/401015/0001512/RNs
|
Sąd Rejonowy w Rzeszowie
|
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59",
"art": "art. 39",
"isap_id": "WDU19640090059",
"text": "art. 39 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego",
"title": "Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 520;art. 520 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 520 §1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 520; art. 520 § 1)",
"Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 - art. 39)"
] |
W stosunkach małżeńskich obowiązuje zasada równości, a co za tym idzie czynność dokonywana w miejsce braku zgody współmałżonka nie może abstrahować od jego interesów. Dla dokonania takiej czynności art. 39 k.r.o. wymaga dobra rodziny, a więc wszystkich jej członków. Pozbawienie współmałżonka majątku bez zapewnienia mu odpowiedniego (a nie jakiegokolwiek) ekwiwalentu nie jest zgodne z tą przesłanką.
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151010150000503_I_Ns_000478_2015_Uz_2015-11-12_001
|
I Ns 478/15
| 2015-11-12T00:00:00
| 2015-11-17T17:16:02
| 2016-04-12T02:53:26
|
15101015
|
503
|
DECISION, REASON
|
Sygnatura akt I Ns 478/15 POSTANOWIENIE Iława, dnia 27 października 2015 r. Sąd Rejonowy w Iławie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący SSR Jerzy P. Skuza Protokolant staż. Katarzyna Rybińska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. w Iławie na rozprawie sprawy z wniosku B. C. , J. C. przy udziale (...) S. A. w G. - o ustanowienie służebności przesyłu POSTANAWIA: I. oddalić wniosek; II. zasądzić od wnioskodawców B. C. i J. C. na rzecz uczestnika (...) S. A. w G. kwotę 25
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Katarzyna Maruszewska" xVersion="1.0" xYear="2015" xLang="PL" xToPage="4" xEditor="alewandowska" xPublisher="kmaruszewska" xEditorFullName="Agnieszka Lewandowska" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/101015/0000503/Ns" xVolNmbr="000478">
<xName>Postanowienie+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygnatura akt I Ns 478/15</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText xALIGNx="right">Iława, dnia 27 października 2015 r.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Iławie I Wydział Cywilny w następującym składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący SSR Jerzy P. Skuza</xText>
<xText>Protokolant staż. Katarzyna Rybińska</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. w Iławie</xText>
<xText>na rozprawie sprawy z wniosku <xAnon>B. C.</xAnon>, <xAnon>J. C.</xAnon></xText>
<xText>przy udziale <xAnon> (...) S. A.</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon></xText>
<xText>- o ustanowienie służebności przesyłu</xText>
<xText>POSTANAWIA:</xText>
<xText>I. oddalić wniosek;</xText>
<xText>II. zasądzić od wnioskodawców <xAnon>B. C.</xAnon> i <xAnon>J. C.</xAnon> na rzecz uczestnika <xAnon> (...) S. A.</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon> kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.</xText>
<xText>Sygn. akt I Ns 478/15</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Wnioskodawcy <xAnon>B. C.</xAnon> i <xAnon>J. C.</xAnon> wnieśli o ustanowienie służebności przesyłu na prawie własności nieruchomości stanowiących działki gruntu o numerach <xAnon>(...)</xAnon> oraz <xAnon>(...)</xAnon> ( <xAnon> (...)</xAnon>), położonych w miejscowości <xAnon>B.</xAnon>, polegającej na prowadzeniu przez przedmiotową nieruchomość łącznie 309 mb odcinka linii elektroenergetycznych nadziemnych średniego i wysokiego napięcia, przesyle nimi energii elektrycznej zgodnie z załączonym wyrysem z mapy zasadniczej</xText>
<xText>oraz dostępie uczestnika do urządzeń przesyłowych w celu przeprowadzenia inspekcji ich stanu, usunięcia wszelkich usterek i awarii, a także konserwacji i remontów, w tym wymiany zniszczonych i zużytych elementów urządzeń jak również ich odbudowy; prawie przejazdu/ przejścia przez nieruchomość wraz z niezbędnym sprzętem, celem dostępu do urządzeń; ograniczeniu uprawnień wnioskodawców w pasie eksploatacyjnym wskazanym w załącznikach do wniosku poprzez zakazanie wznoszenia w tym obszarze jakichkolwiek budynków i budowli, prowadzenia prac ziemnych, istotnej zmiany ukształtowania oraz przeznaczenia terenu jak też dokonywania nasadzeń przez okres 10 lat za wynagrodzeniem w wysokości 17 534,14 zł. Nadto wnieśli o zasądzenie od uczestnika kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.</xText>
<xText>W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, iż są właścicielami w wymienionych działek gruntu. Podali, iż przez przedmiotowe nieruchomości przebiegają należące do uczestnika i przez niego stale eksploatowane nadziemne linie elektroenergetyczne co związane jest ze znoszeniem uciążliwości polegających na ograniczeniu w korzystaniu z nieruchomości w zakresie w jakim wykorzystywana jest nieruchomość przez uczestnika. Próba ugodowego rozwiązania sporu zakończyła się uznaniem roszczenia co do zasady przez uczestnika postępowania lecz znacząco obniżona kwota wynagrodzenia nie została zaakceptowana przez wnioskodawców.</xText>
<xText>Uczestnik <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>S. A.</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon> w odpowiedzi na wniosek nie zakwestionował go co do zasady. Jednocześnie wniósł o ustanowienie służebności przesyłu na czas nieokreślony za jednorazowym wynagrodzeniem o następującej treści, iż <xAnon> (...) S. A.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>G.</xAnon> oraz każdoczesny przedsiębiorca będący właścicielem linii i urządzeń jest uprawniony do utrzymywania znajdujących się na nieruchomości opisanej w KW nr <xAnon> (...)</xAnon> linii energetycznych wysokiego, średniego oraz niskiego napięcia wraz ze słupami podtrzymującymi linie znajdującymi się na tych nieruchomościach oraz wstępu przez pracowników przedsiębiorcy będącego właścicielem urządzeń, a także wszystkie podmioty i osoby, którymi ten przedsiębiorca się posługuje w związku z prowadzoną działalnością wraz z koniecznym sprzętem w celu wykonywania czynności technicznych związanych z eksploatacją, modernizacją, naprawą, konserwacją, remontami i przebudową linii energetycznych zgodnie z ich przeznaczeniem.</xText>
<xText>Uczestnik zakwestionował wysokość dochodzonego wynagrodzenia oraz przedstawioną powierzchnię służebności oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.</xText>
<xText>Przyznał, iż na nieruchomościach należących do wnioskodawców znajdują się urządzenia energetyczne będące własnością uczestnika. Uczestnik wskazał, że:</xText>
<xText><xAnon>(...)</xAnon>. na działce nr <xAnon>(...)</xAnon> obręb <xAnon>(...)</xAnon>, będącej przedmiotem roszczenia, znajdują się:</xText>
<xText>a) linia napowietrzna <xAnon>(...)</xAnon> w relacji <xAnon>M.</xAnon> – <xAnon>Z.</xAnon>, która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 77 mb; linia ta została wybudowana w <xBx>
1986 r.</xBx> W 2012 r. przeprowadzono modernizację linii w związku z budową nowej stacji elektroenergetycznej <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon>. Linia ta do dnia dzisiejszego pozostaje na niezmienionej trasie;</xText>
<xText>b) linia napowietrzna <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>M.</xAnon> – <xAnon>Z.</xAnon> o numerze inwentarzowym <xAnon> (...)</xAnon>, która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości 77 mb; oparta jest na słupie przelotowym <xAnon>(...)</xAnon> o numerze eksploatacyjnym <xAnon>(...)</xAnon>. Linia ta pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie</xText>
<xText>c) przyłącze napowietrzne <xAnon>(...)</xAnon> zasilane ze stacji transformatorowej <xAnon>(...)</xAnon>, obwód nr <xAnon>(...)</xAnon>, nr ciągu <xAnon> (...)</xAnon><xAnon>(...)</xAnon><xAnon>Z.</xAnon> o numerze inwentarzowym <xAnon> (...)</xAnon>; przyłącze przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 15 mb; przyłącze zasila punkt przyłączeniowy nr <xAnon> (...)</xAnon> pozostając do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie.</xText>
<xText>
<xAnon>(...)</xAnon>. na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> obręb <xAnon>(...)</xAnon>, będącej przedmiotem roszczenia, znajdują się:</xText>
<xText>a) linia napowietrzna <xAnon>(...)</xAnon>w relacji <xAnon>M.</xAnon> – <xAnon>Z.</xAnon>; linia przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 78 mb; linia został wybudowana i przekazana do eksploatacji w 1986 r. W 2012 r. przeprowadzono modernizację linii w związku z budową nowej stacji elektroenergetycznej <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon>; linia pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie.</xText>
<xText>b) linia napowietrzna <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>M.</xAnon> – <xAnon>Z.</xAnon> o numerze inwentarzowym <xAnon> (...)</xAnon>, która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku ok. 76 mb; linia pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie.</xText>
<xText>W odniesieniu do wysokości wynagrodzenia uczestnik podniósł, iż przedstawiona przez wnioskodawców kwota nie została wyliczona przez osobę uprawnioną do wyceny wartości służebności przesyłu. W ocenie uczestnika nie wykazana została również zasadność zastosowania kwot użytych do wyceny służebności przesyłu. Nadto uczestnik podniósł, iż służebność przesyłu winna być ustanawiana na czas nieokreślony podyktowany potrzebą przedsiębiorstwa przesyłowego a nie jednostronnym oświadczeniem właściciela nieruchomości.</xText>
<xText>Uczestnik w drodze ugody skłonny był zaproponować tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na przedmiotowych nieruchomościach kwotę 10 000,00 zł.</xText>
<xText xALIGNx="center">Sąd ustalił, co następuje:</xText>
<xText>Wnioskodawcy <xAnon>B. C.</xAnon> i <xAnon>J. C.</xAnon> są właścicielami nieruchomości , składającej się z dziełek gruntu o numerach <xAnon>(...)</xAnon> oraz <xAnon>(...)</xAnon> , położnej w miejscowości <xAnon>B.</xAnon>, gmina <xAnon>Z.</xAnon>, powiat <xAnon>I.</xAnon> dla której Sąd Rejonowy w Iławie prowadzi <xAnon>księgę wieczystą (...)</xAnon> ( dowód : odpis księgi wieczystej k. 8-10) . Na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> obręb <xAnon>(...)</xAnon> znajdują się:</xText>
<xText>a) linia napowietrzna <xAnon>(...)</xAnon> w relacji <xAnon>M.</xAnon> – <xAnon>Z.</xAnon>, która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 77 mb; linia ta została wybudowana w <xBx>
1986 r. </xBx> W 2012 r. przeprowadzono modernizację linii w związku z budową nowej stacji elektroenergetycznej <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon>. Linia ta do dnia dzisiejszego pozostaje na niezmienionej trasie;</xText>
<xText>b) linia napowietrzna <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>M.</xAnon> – <xAnon>Z.</xAnon> o numerze inwentarzowym <xAnon> (...)</xAnon>, która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości 77 mb; oparta jest na słupie przelotowym <xAnon>(...)</xAnon> o numerze eksploatacyjnym <xAnon>(...)</xAnon>. Linia ta pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie</xText>
<xText>c) przyłącze napowietrzne <xAnon>(...)</xAnon> zasilane ze stacji transformatorowej <xAnon>(...)</xAnon>, obwód nr <xAnon>(...)</xAnon>, nr ciągu <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>Z.</xAnon> o numerze inwentarzowym <xAnon> (...)</xAnon>; przyłącze przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 15 mb; przyłącze zasila punkt przyłączeniowy nr <xAnon> (...)</xAnon> pozostając do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie.</xText>
<xText>Na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> obręb <xAnon>(...)</xAnon> znajdują się:</xText>
<xText>a) linia napowietrzna <xAnon>(...)</xAnon> w relacji <xAnon>M.</xAnon> – <xAnon>Z.</xAnon>; linia przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 78 mb; linia został wybudowana i przekazana do eksploatacji w 1986 r. W 2012 r. przeprowadzono modernizację linii w związku z budową nowej stacji elektroenergetycznej <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon>; linia pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie.</xText>
<xText>b) linia napowietrzna <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>M.</xAnon> – <xAnon>Z.</xAnon> o numerze inwentarzowym <xAnon> (...)</xAnon>, która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku ok. 76 mb; linia pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie ( bezsporne).</xText>
<xText xALIGNx="center">Sąd zważył , co następuję:</xText>
<xText>Niewątpliwym jest w sprawie, iż na nieruchomości wnioskodawców znajdują się linie elektroenergetyczne nadziemne średniego i wysokiego napięcia. Faktu tego nie kwestionują ani wnioskodawcy, ani też uczestnik postępowania. Uczestnik nie zakwestionował wniosku co do zasady , a jedynie odmiennie określił zakres służebności, a także zakwestionował wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu i ewentualne ustanowienie jej okres 10 lat.</xText>
<xText>Należy podzielić stanowisko uczestnika postępowania, iż zgodnie z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 kc</xLexLink> przy zastawaniu <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 13 §2 kpc</xLexLink> to na wnioskodawcach spoczywa obowiązek przeprowadzenia dowodów na okoliczność wysokości wynagrodzenia oraz zakresu służebności przesyłu. Jak się wydaje wnioskodawcy podzielają taki stan rzeczy albowiem złożyli wnioski o dopuszczenie opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości celem ustalenia wysokości należnego wynagrodzenia oraz opinii biegłego z zakresu budowy i eksploatacji urządzeń i sieci elektroenergetycznych na okoliczność ustalenia obszaru konicznego dla prawidłowego wykonywania służebności .</xText>
<xText>Należy podkreślić , iż zgodnie treścią <xLexLink xArt="art. 130(4);art. 130(4) § 1;art. 130(4) § 1 zd. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.130<xSUPx>(
4 )</xSUPx>§ 1 zdanie pierwsze kpc</xLexLink> strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd. Wedle treści <xLexLink xArt="art. 130(4);art. 130(4) § 4" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.130<xSUPx>(
4 )</xSUPx>§ 4 kpc</xLexLink> sąd podejmie czynność połączoną z wydatkami, jeżeli zaliczka zostanie uiszczona w oznaczonej wysokości. <xLexLink xArt="art. 130(4);art. 130(4) § 5" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">Art.130<xSUPx>(
4 )</xSUPx>§ 5 kpc</xLexLink> stanowi , iż w razie nieuiszczenia zaliczki sąd pominie czynność połączoną z wydatkami. Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.13§2 kpc</xLexLink> przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w niniejszym kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie wnioskodawcy są reprezentowani przez fachowego pełnomocnika. W dniu 23 lipca 2015 r. pełnomocnik wnioskodawców został zobowiązany do uiszczenia zaliczki na wynagrodzenie biegłego w kwocie 2000 zł, w terminie 14 dni pod rygorem pominięcia dowodu z opinii biegłego ( vide: k.115). Przedmiotowa zaliczka nie została uiszczona (vide: k.119). W konsekwencji należało pominąć wnioski dowodowe wnioskodawców o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych ( z zakresu wyceny nieruchomości oraz z zakresu budowy i eksploatacji urządzeń i sieci elektroenergetycznych). Tym samym wnioskodawcy żadną miarą nie wykazali okoliczności nimi objętymi, a w szczególności wysokości dochodzonego wynagrodzenia, które było przecież kwestionowane przez uczestnika. Należy podkreślić, iż ustalenie wynagrodzenia i zakresu służebności są niezbędnymi elementami do ustanowienia służebności przesyłu. Dlatego też Sąd mając powyższe na uwadze orzekł jak na wstępie</xText>
<xText>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <xLexLink xArt="art. 520;art. 520 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.520§2 kpc</xLexLink>. Na koszty te po stronie wygrywającego uczestnika składają się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i wynagrodzenie fachowego pełnomocnika uczestnika w kwocie 240 zł ustalone według <xLexLink xArt="§ 7;§ 7 pkt. 3" xIsapId="WDU20021631348" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348">§7 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</xLexLink> ( tekst jednolity Dz.U. 2013, poz.490).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Jerzy P. Skuza
| null |
[
"Jerzy P. Skuza"
] |
[
"art 6 kc w zw. z art. 130 (4) § 1, 4, 5 kpc przy zastosowaniu art. 13 § 2 kpc"
] |
Katarzyna Maruszewska
|
staż. Katarzyna Rybińska
|
Agnieszka Lewandowska
|
[
"Służebność"
] | 4
|
Sygnatura akt I Ns 478/15
POSTANOWIENIE
Iława, dnia 27 października 2015 r.
Sąd Rejonowy w Iławie I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący SSR Jerzy P. Skuza
Protokolant staż. Katarzyna Rybińska
po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. w Iławie
na rozprawie sprawy z wnioskuB. C.,J. C.
przy udziale(...) S. A.wG.
- o ustanowienie służebności przesyłu
POSTANAWIA:
I. oddalić wniosek;
II. zasądzić od wnioskodawcówB. C.iJ. C.na rzecz uczestnika(...) S. A.wG.kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt I Ns 478/15
UZASADNIENIE
WnioskodawcyB. C.iJ. C.wnieśli o ustanowienie służebności przesyłu na prawie własności nieruchomości stanowiących działki gruntu o numerach(...)oraz(...)((...)), położonych w miejscowościB., polegającej na prowadzeniu przez przedmiotową nieruchomość łącznie 309 mb odcinka linii elektroenergetycznych nadziemnych średniego i wysokiego napięcia, przesyle nimi energii elektrycznej zgodnie z załączonym wyrysem z mapy zasadniczej
oraz dostępie uczestnika do urządzeń przesyłowych w celu przeprowadzenia inspekcji ich stanu, usunięcia wszelkich usterek i awarii, a także konserwacji i remontów, w tym wymiany zniszczonych i zużytych elementów urządzeń jak również ich odbudowy; prawie przejazdu/ przejścia przez nieruchomość wraz z niezbędnym sprzętem, celem dostępu do urządzeń; ograniczeniu uprawnień wnioskodawców w pasie eksploatacyjnym wskazanym w załącznikach do wniosku poprzez zakazanie wznoszenia w tym obszarze jakichkolwiek budynków i budowli, prowadzenia prac ziemnych, istotnej zmiany ukształtowania oraz przeznaczenia terenu jak też dokonywania nasadzeń przez okres 10 lat za wynagrodzeniem w wysokości 17 534,14 zł. Nadto wnieśli o zasądzenie od uczestnika kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, iż są właścicielami w wymienionych działek gruntu. Podali, iż przez przedmiotowe nieruchomości przebiegają należące do uczestnika i przez niego stale eksploatowane nadziemne linie elektroenergetyczne co związane jest ze znoszeniem uciążliwości polegających na ograniczeniu w korzystaniu z nieruchomości w zakresie w jakim wykorzystywana jest nieruchomość przez uczestnika. Próba ugodowego rozwiązania sporu zakończyła się uznaniem roszczenia co do zasady przez uczestnika postępowania lecz znacząco obniżona kwota wynagrodzenia nie została zaakceptowana przez wnioskodawców.
Uczestnik(...)S. A.wG.w odpowiedzi na wniosek nie zakwestionował go co do zasady. Jednocześnie wniósł o ustanowienie służebności przesyłu na czas nieokreślony za jednorazowym wynagrodzeniem o następującej treści, iż(...) S. A.z siedzibą wG.oraz każdoczesny przedsiębiorca będący właścicielem linii i urządzeń jest uprawniony do utrzymywania znajdujących się na nieruchomości opisanej w KW nr(...)linii energetycznych wysokiego, średniego oraz niskiego napięcia wraz ze słupami podtrzymującymi linie znajdującymi się na tych nieruchomościach oraz wstępu przez pracowników przedsiębiorcy będącego właścicielem urządzeń, a także wszystkie podmioty i osoby, którymi ten przedsiębiorca się posługuje w związku z prowadzoną działalnością wraz z koniecznym sprzętem w celu wykonywania czynności technicznych związanych z eksploatacją, modernizacją, naprawą, konserwacją, remontami i przebudową linii energetycznych zgodnie z ich przeznaczeniem.
Uczestnik zakwestionował wysokość dochodzonego wynagrodzenia oraz przedstawioną powierzchnię służebności oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Przyznał, iż na nieruchomościach należących do wnioskodawców znajdują się urządzenia energetyczne będące własnością uczestnika. Uczestnik wskazał, że:
(...). na działce nr(...)obręb(...), będącej przedmiotem roszczenia, znajdują się:
a) linia napowietrzna(...)w relacjiM.–Z., która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 77 mb; linia ta została wybudowana w
1986 r.W 2012 r. przeprowadzono modernizację linii w związku z budową nowej stacji elektroenergetycznej(...)wZ.. Linia ta do dnia dzisiejszego pozostaje na niezmienionej trasie;
b) linia napowietrzna(...)M.–Z.o numerze inwentarzowym(...), która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości 77 mb; oparta jest na słupie przelotowym(...)o numerze eksploatacyjnym(...). Linia ta pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie
c) przyłącze napowietrzne(...)zasilane ze stacji transformatorowej(...), obwód nr(...), nr ciągu(...)(...)Z.o numerze inwentarzowym(...); przyłącze przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 15 mb; przyłącze zasila punkt przyłączeniowy nr(...)pozostając do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie.
(...). nadziałce nr (...)obręb(...), będącej przedmiotem roszczenia, znajdują się:
a) linia napowietrzna(...)w relacjiM.–Z.; linia przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 78 mb; linia został wybudowana i przekazana do eksploatacji w 1986 r. W 2012 r. przeprowadzono modernizację linii w związku z budową nowej stacji elektroenergetycznej(...)wZ.; linia pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie.
b) linia napowietrzna(...)M.–Z.o numerze inwentarzowym(...), która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku ok. 76 mb; linia pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie.
W odniesieniu do wysokości wynagrodzenia uczestnik podniósł, iż przedstawiona przez wnioskodawców kwota nie została wyliczona przez osobę uprawnioną do wyceny wartości służebności przesyłu. W ocenie uczestnika nie wykazana została również zasadność zastosowania kwot użytych do wyceny służebności przesyłu. Nadto uczestnik podniósł, iż służebność przesyłu winna być ustanawiana na czas nieokreślony podyktowany potrzebą przedsiębiorstwa przesyłowego a nie jednostronnym oświadczeniem właściciela nieruchomości.
Uczestnik w drodze ugody skłonny był zaproponować tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na przedmiotowych nieruchomościach kwotę 10 000,00 zł.
Sąd ustalił, co następuje:
WnioskodawcyB. C.iJ. C.są właścicielami nieruchomości , składającej się z dziełek gruntu o numerach(...)oraz(...), położnej w miejscowościB., gminaZ., powiatI.dla której Sąd Rejonowy w Iławie prowadziksięgę wieczystą (...)( dowód : odpis księgi wieczystej k. 8-10) . Nadziałce nr (...)obręb(...)znajdują się:
a) linia napowietrzna(...)w relacjiM.–Z., która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 77 mb; linia ta została wybudowana w
1986 r.W 2012 r. przeprowadzono modernizację linii w związku z budową nowej stacji elektroenergetycznej(...)wZ.. Linia ta do dnia dzisiejszego pozostaje na niezmienionej trasie;
b) linia napowietrzna(...)M.–Z.o numerze inwentarzowym(...), która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości 77 mb; oparta jest na słupie przelotowym(...)o numerze eksploatacyjnym(...). Linia ta pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie
c) przyłącze napowietrzne(...)zasilane ze stacji transformatorowej(...), obwód nr(...), nr ciągu(...)Z.o numerze inwentarzowym(...); przyłącze przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 15 mb; przyłącze zasila punkt przyłączeniowy nr(...)pozostając do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie.
Nadziałce nr (...)obręb(...)znajdują się:
a) linia napowietrzna(...)w relacjiM.–Z.; linia przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku o długości około 78 mb; linia został wybudowana i przekazana do eksploatacji w 1986 r. W 2012 r. przeprowadzono modernizację linii w związku z budową nowej stacji elektroenergetycznej(...)wZ.; linia pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie.
b) linia napowietrzna(...)M.–Z.o numerze inwentarzowym(...), która przebiega w przestrzeni powietrznej nad działką na odcinku ok. 76 mb; linia pozostaje do dnia dzisiejszego na niezmienionej trasie ( bezsporne).
Sąd zważył , co następuję:
Niewątpliwym jest w sprawie, iż na nieruchomości wnioskodawców znajdują się linie elektroenergetyczne nadziemne średniego i wysokiego napięcia. Faktu tego nie kwestionują ani wnioskodawcy, ani też uczestnik postępowania. Uczestnik nie zakwestionował wniosku co do zasady , a jedynie odmiennie określił zakres służebności, a także zakwestionował wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu i ewentualne ustanowienie jej okres 10 lat.
Należy podzielić stanowisko uczestnika postępowania, iż zgodnie zart. 6 kcprzy zastawaniuart. 13 §2 kpcto na wnioskodawcach spoczywa obowiązek przeprowadzenia dowodów na okoliczność wysokości wynagrodzenia oraz zakresu służebności przesyłu. Jak się wydaje wnioskodawcy podzielają taki stan rzeczy albowiem złożyli wnioski o dopuszczenie opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości celem ustalenia wysokości należnego wynagrodzenia oraz opinii biegłego z zakresu budowy i eksploatacji urządzeń i sieci elektroenergetycznych na okoliczność ustalenia obszaru konicznego dla prawidłowego wykonywania służebności .
Należy podkreślić , iż zgodnie treściąart.130(
4 )§ 1 zdanie pierwsze kpcstrona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd. Wedle treściart.130(
4 )§ 4 kpcsąd podejmie czynność połączoną z wydatkami, jeżeli zaliczka zostanie uiszczona w oznaczonej wysokości.Art.130(
4 )§ 5 kpcstanowi , iż w razie nieuiszczenia zaliczki sąd pominie czynność połączoną z wydatkami. Zgodnie z treściąart.13§2 kpcprzepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w niniejszym kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
W niniejszej sprawie wnioskodawcy są reprezentowani przez fachowego pełnomocnika. W dniu 23 lipca 2015 r. pełnomocnik wnioskodawców został zobowiązany do uiszczenia zaliczki na wynagrodzenie biegłego w kwocie 2000 zł, w terminie 14 dni pod rygorem pominięcia dowodu z opinii biegłego ( vide: k.115). Przedmiotowa zaliczka nie została uiszczona (vide: k.119). W konsekwencji należało pominąć wnioski dowodowe wnioskodawców o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych ( z zakresu wyceny nieruchomości oraz z zakresu budowy i eksploatacji urządzeń i sieci elektroenergetycznych). Tym samym wnioskodawcy żadną miarą nie wykazali okoliczności nimi objętymi, a w szczególności wysokości dochodzonego wynagrodzenia, które było przecież kwestionowane przez uczestnika. Należy podkreślić, iż ustalenie wynagrodzenia i zakresu służebności są niezbędnymi elementami do ustanowienia służebności przesyłu. Dlatego też Sąd mając powyższe na uwadze orzekł jak na wstępie
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart.520§2 kpc. Na koszty te po stronie wygrywającego uczestnika składają się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i wynagrodzenie fachowego pełnomocnika uczestnika w kwocie 240 zł ustalone według§7 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu( tekst jednolity Dz.U. 2013, poz.490).
| 478
|
15/101015/0000503/Ns
|
Sąd Rejonowy w Iławie
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 6",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 6 kc",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 13;art. 13 § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 13 §2 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348",
"art": "§ 7;§ 7 pkt. 3",
"isap_id": "WDU20021631348",
"text": "§7 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 13; art. 13 § 2; art. 130(4); art. 130(4) § 1; art. 130(4) § 1 zd. 1; art. 130(4) § 4; art. 130(4) § 5; art. 520; art. 520 § 2)",
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 - § 7; § 7 pkt. 3)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 6)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153505000000503_I_Ca_000460_2015_Uz_2015-12-11_001
|
I Ca 460/15
| 2015-12-11T00:00:00
| 2016-01-27T17:15:27
| 2016-01-27T09:02:22
|
15350500
|
503
|
DECISION, REASON
|
Sygnatura akt I1 Ca 460/15 POSTANOWIENIE Konin, dnia 11-12-2015 r. Sąd Okręgowy w Koninie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Jolanta Tembłowska Sędzia SO Aleksandra Bolczyk - spr. Sędzia SO Iwona Przyłębska – Grzybowska Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Radziemska po rozpoznaniu w dniu 11-12-2015 r. w Koninie na rozprawie sprawy z wniosku (...) przy uczestnictwie J. W. i G. W. dział spadku na skutek apelacji uczestnika J. W. od postanowienia Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 30
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Magdalena Radziemska" xVersion="1.0" xLang="PL" xYear="2015" xEditor="MRadziemska" xToPage="14" xPublisher="MRadziemska" xFlag="published" xEditorFullName="Magdalena Radziemska" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000460" xVolType="15/350500/0000503/Ca">
<xName>Postanowienie+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygnatura akt I1 Ca 460/15</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText xALIGNx="right">Konin, dnia 11-12-2015 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Koninie, I Wydział Cywilny</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="563"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="left">w składzie: Przewodniczący SSO Jolanta Tembłowska</xText>
<xText xALIGNx="left"> Sędzia SO Aleksandra Bolczyk - spr.</xText>
<xText xALIGNx="left"> Sędzia SO Iwona Przyłębska – Grzybowska</xText>
<xText xALIGNx="left"> Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Radziemska</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 11-12-2015 r. w Koninie</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z wniosku<xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText>przy uczestnictwie <xAnon>J. W.</xAnon> i <xAnon>G. W.</xAnon></xText>
<xText>dział spadku</xText>
<xText>na skutek apelacji uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon></xText>
<xText>od postanowienia Sądu Rejonowego w Koninie</xText>
<xText>z dnia 30 czerwca 2015r sygn. akt I Ns 191/12</xText>
<xText>postanawia:</xText>
<xText>1.oddalić apelację,</xText>
<xText>2.kosztami postępowania apelacyjnego obciążyć wnioskodawczynię i uczestnika postępowania</xText>
<xText><xAnon>J. W.</xAnon> w zakresie przez nich poniesionym.</xText>
<xText>Aleksandra Bolczyk Jolanta Tembłowska Iwona Przyłębska – Grzybowska
</xText>
<xText><xBx>Sygn. akt I 1Ca 460/15 </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText><xAnon>J. P.</xAnon> wniosła o dział spadku po <xAnon>W. W.</xAnon>, w skład którego wchodzi nieruchomość o powierzchni 0,1420 ha położonej w <xAnon>P.</xAnon> nr <xAnon>działki (...)</xAnon>, objętej <xAnon>księgą wieczystą KW nr (...)</xAnon> i zniesienie współwłasności poprzez podzielenie na dwie odrębne nieruchomości ze wspólnym wjazdem, przy czym wnioskodawczyni wniosła o przyznanie domu stanowiącego nakład na nieruchomości spadkowej wnioskodawczyni przylegający do drogi wraz z utworzoną 7 – arową działką od zachodu. Wnioskodawczyni wskazała, iż pozostała część nieruchomości łącznie z domem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym winna zostać przyznana <xAnon>J. W.</xAnon> z uwzględnieniem dopłat dla pozostałych uczestników. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, iż w skład spadku wchodzi samochód marki <xAnon>O. (...)</xAnon> o <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>, który to winien zostać przyznany uczestnikowi <xAnon>J. W.</xAnon>.</xText>
<xText>Uczestnik <xAnon>J. W.</xAnon> wyraził zgodę na dział spadku, popierając wniosek <xAnon>J. P.</xAnon> o przyznanie budynku mieszkalnego, w którym mieszka wnioskodawczyni na jej rzecz. Uczestnik wskazał, iż granica nieruchomości wydzielonych miałaby przebiegać wzdłuż betonowego płotu, który w chwili obecnej znajduje się na nieruchomości, zaznaczając, iż między stronami jest spór o wjazd. Uczestnik zaprzeczył, aby dom zamieszkiwany przez wnioskodawczynię powstał z jej środków, albowiem został on wybudowany ze środków uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon> i spadkodawczyni.</xText>
<xText>Uczestnik <xAnon>G. W.</xAnon> zgodził się na podział zaproponowany przez uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon>.</xText>
<xText>Uczestnik <xAnon>P. W.</xAnon> zgodził się na podział zaproponowany przez wnioskodawczynię.</xText>
<xText>Na rozprawie w dniu 13 lipca 2012 r. Sąd zwolnił od udziału w sprawie w charakterze uczestnika <xAnon>P. W.</xAnon>, wobec przedłożenia przez wnioskodawczynię umowy darowizny udziału wynoszącego ¼ części w spadku po zmarłej <xAnon>W. W.</xAnon> (k. 27-29).</xText>
<xText>Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015r. Sąd Rejonowy w Koninie dokonał działu spadku po <xAnon>W. W.</xAnon> c. <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>A.</xAnon> i zniesienia współwłasności zabudowanej nieruchomości o powierzchni 0,1420 ha położonej w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon>, oznaczonej w ewidencji gruntów nr geodezyjnym 16/1, dla której Sąd Rejonowy w Koninie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <xAnon>księgę wieczystą nr (...)</xAnon> w ten sposób, że:</xText>
<xText>a/ <xAnon>J. P.</xAnon> przyznał na własność zabudowaną nieruchomość o powierzchni 0,048 ha położoną w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon> oznaczoną <xAnon>numerem geodezyjnym (...)</xAnon> na mapie z projektem podziału działki - wariant 1, stanowiącym załącznik do opinii biegłego mgr inż. <xAnon>J. K.</xAnon> z dnia 10.09.2014r.;</xText>
<xText>b/ <xAnon>J. W.</xAnon> przyznał na własność zabudowaną nieruchomość o powierzchni 0,094 ha położoną w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon> oznaczoną <xAnon>numerem geodezyjnym (...)</xAnon> na mapie z projektem podziału działki - wariant 1, stanowiącym załącznik do opinii biegłego mgr inż. <xAnon>J. K.</xAnon> z dnia 10.09.2014r.;</xText>
<xText>Sąd Rejonowy ustanowił na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon>, oznaczonej <xAnon>numerem geodezyjnym (...)</xAnon> o powierzchni 0,094 ha służebność drogi koniecznej przez nieruchomość położoną w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon> oznaczoną <xAnon>numerem geodezyjnym (...)</xAnon> o powierzchni 0,048 ha, zaznaczoną na mapie z projektem podziału działki - wariant 1, stanowiącym załącznik do opinii biegłego mgr inż. <xAnon>J. K.</xAnon> z dnia 10.09.2014r. polegającą na prawie przejazdu i przechodu;</xText>
<xText>zasądził od <xAnon>J. W.</xAnon> na rzecz <xAnon>J. P.</xAnon> tytułem dopłaty kwotę 15.102,50 zł. płatną w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki; wartość przedmiotu postępowania ustalił na kwotę 138.130 zł i orzekł o kosztach postępowania .</xText>
<xText>U podstaw rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego legły następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne .</xText>
<xText>W dniu 22 lutego 2011 r. zmarła <xAnon>W. W.</xAnon>. Spadek po niej nabyli z mocy ustawy wprost: mąż spadkodawczyni <xAnon>J. W.</xAnon> oraz dzieci <xAnon>G. W.</xAnon>, <xAnon>P. W.</xAnon> i <xAnon>J. P.</xAnon> w 1/4 części każdy z nich.</xText>
<xText>W chwili śmierci spadkodawczyni w skład majątku wspólnego spadkodawczyni i <xAnon>J. W.</xAnon> wchodziła nieruchomość o powierzchni 0,1420 ha położona w <xAnon>P.</xAnon> o nr <xAnon>działki (...)</xAnon>, dla której Sąd Rejonowy w Koninie prowadzi <xAnon>księgę wieczystą KW nr (...)</xAnon> oraz samochód osobowy marki <xAnon>O. (...)</xAnon> o <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>.</xText>
<xText>W dacie otwarcia spadku nieruchomość była zabudowana dwoma budynkami mieszkalnymi oraz budynkiem gospodarczym.</xText>
<xText><xAnon>Działka (...)</xAnon> (wydzielona zgodnie z opinią biegłego geodety z <xAnon>działki (...)</xAnon>) zabudowana jest budynkiem mieszkalnym o pow. 144,71 m<xSUPx>2</xSUPx>, pobudowanym w latach 1988-1993 przez wnioskodawczynię <xAnon>J. P.</xAnon> i jej ówczesnego męża <xAnon>G. K.</xAnon>. Środki na budowę domu pochodziły przede wszystkim z wynagrodzenia ww. małżonków. Dom budowany był przy wsparciu rodziców i teściów <xAnon>J. P.</xAnon>. Zarówno rodzice, jak i teściowie finansowali część materiałów budowlanych, ponadto pomagali przy budowie ww. domu. Ok. 19 lat temu wykonano elewację ww. budynku, za którą to pracę zapłaciła wnioskodawczyni. Budynek, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni posiada dwa osobne wejścia na parter i piętro. Wnioskodawczyni dojeżdża do swojego domu tym samym wjazdem, co uczestnik <xAnon>J. W.</xAnon>. Od strony wjazdu do nieruchomości, czyli spornej części nieruchomości znajduje się okno, które służy do załadunku opału. Nie ma innego dojazdu do okna niż poprzez sporny wjazd. Również na tylnej stronie nieruchomości znajduje się okno, które również miało służyć do załadunku opału, ale od strony okna nie znajduje się skład opału, a kotłownia. Nie ma innej możliwości dojazdu do okna. Wejście do domu (parter) również znajduje się na tylnej stronie. Natomiast na bocznej stronie domu znajduje się na wejście na piętro domu, zamieszkiwane obecnie przez córkę wnioskodawczyni.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy ustalił ponadto ,że do dnia 6 lipca 2011 r. rodzice wnioskodawczyni oraz <xAnon>J. P.</xAnon> wspólnie zgodnie korzystali z ww. wjazdu, jak i podwórka. Po wyjeździe <xAnon>J. P.</xAnon> do pracy do Niemiec, tj. ok. 20 lipca 2011 r. została ona telefonicznie zawiadomiona, że jej ojciec <xAnon>J. W.</xAnon> zamknął bramę na kłódkę, ponadto stawia ogrodzenie, żeby oddzielić dom wnioskodawczyni od dotychczasowego wjazdu oraz dodatkowo rozbiera część ogrodzenia od strony ulicy, uniemożliwiając w ten sposób rodzinie wnioskodawczyni dojazd do domu wcześniej używanym dojazdem. Po powrocie z Niemiec pod koniec października 2011 r. wnioskodawczyni przecięła kłódkę na głównej bramie i rozebrała dwa przęsła ogrodzenia postawione przez <xAnon>J. W.</xAnon> celem umożliwienia sobie dojazdu do swojego domu. Dodatkowo <xAnon>J. P.</xAnon> w częściowo rozebranym przez <xAnon>J. W.</xAnon> ogrodzeniu od strony ulicy powódka wstawiła bramę i furtkę.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy wskazał ,iż <xAnon>działka (...)</xAnon> (wydzielona zgodnie z opinią biegłego geodety z <xAnon>działki nr (...)</xAnon>) zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym. Budynek mieszkalny pobudowany został w latach sześćdziesiątych. Rozbudowany on został przez <xAnon>J. W.</xAnon> w latach dziewięćdziesiątych. Część mieszkalna ma 54,70 m<xSUPx>2</xSUPx>, a część gospodarcza 24,61 m<xSUPx>2</xSUPx>. W ww. budynku na dzień otwarcia spadku zamieszkiwał <xAnon>J. W.</xAnon>. Korzystał on również z budynku gospodarczego. W chwili obecnej nikt na stałe nie zamieszkuje w ww. domu. <xAnon>J. W.</xAnon> wraz z drugą żoną mieszka w <xAnon> Cukrowni (...)</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Zgodnie z opinią biegłego geodety z <xAnon>działki nr (...)</xAnon> istnieje możliwość wydzielenia <xAnon>działek (...)</xAnon> w dwóch wariantach. W pierwszym wariancie uwzględniono urządzenie służebności gruntowej między betonowym płotem a sąsiadującą <xAnon>działką (...)</xAnon>. W pierwszym wariancie <xAnon>działka (...)</xAnon> ma pow. 0,0480 ha, a <xAnon>działka (...)</xAnon> pow. 0,0940 ha. Drugi wariant opracowany został według propozycji uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon>, gdzie ww. część działki (między płotem betonowym a sąsiadującą <xAnon>działką (...)</xAnon>) włączono do <xAnon>działki (...)</xAnon>.</xText>
<xText>W ww. pierwszym wariancie wartość nieruchomości zabudowanej położonej na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> wynosi 231.200 zł, w tym działka gruntu o powierzchni 480 m<xSUPx>2</xSUPx> - 19.430 zł, a wartość nieruchomości zabudowanej położonej na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> wynosi 118.700 zł. Natomiast w drugim wariancie wartość nieruchomości zabudowanej położonej na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> wynosi 216.700 zł, w tym działka gruntu o pow. 337 m<xSUPx>2 </xSUPx> - 13.640 zł, a wartość nieruchomości zabudowanej położonej na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> wynosi 139.700 zł.</xText>
<xText>Wartość samochodu marki <xAnon>O. (...)</xAnon> wynosi 3.000 zł.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy ustalił ,że umową darowizny z dnia 7 marca 2012 r. <xAnon>P. W.</xAnon> darował swój udział w spadku po <xAnon>W. W.</xAnon> wynoszący ¼ siostrze <xAnon>J. P.</xAnon>, która ww. darowiznę przyjęła.</xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie zeznań świadków, wnioskodawczyni, częściowo uczestników, a także w oparciu o złożone do akt sprawy dokumenty oraz opinie biegłych- geodety <xAnon>J. K.</xAnon> i z dziedziny nieruchomości <xAnon>J. L.</xAnon>.</xText>
<xText>Dokonując oceny dowodów Sąd Rejonowy dał wiarę zeznaniom świadków <xAnon>T. S.</xAnon>, <xAnon>J. F.</xAnon>, <xAnon>P. W.</xAnon>, <xAnon>I. M.</xAnon>, <xAnon>Z. M.</xAnon> oraz <xAnon>E. A.</xAnon>, uznając je za wzajemnie zbieżne ze sobą, szczere, spójne i logiczne. Z zeznań ww. świadków wynika, iż dom budowany był przez wnioskodawczynię i jej męża z ich środków własnych.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy podkreślił, iż <xAnon>J. F.</xAnon>, wykonujący elewację domu, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni podał, iż wszystkie prace uzgadniał z wnioskodawczynią, ponadto wynagrodzenie za swoją pracę otrzymał od wnioskodawczyni. Świadek podał, iż niejednokrotnie słyszał od <xAnon>J. W.</xAnon> i <xAnon>W. W.</xAnon>, iż dom jest budowany dla córki . Również świadek <xAnon>T. S.</xAnon> zeznała, iż za budowę domu płaciła wnioskodawczyni Podobnie zeznawał świadek <xAnon>P. W.</xAnon> (brat wnioskodawczyni i syn uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon>), wskazując, iż dom budowany był przez <xAnon>J. P.</xAnon>. Świadek twierdził, iż za materiały płaciła jego siostra i szwagier, ponadto ekipy budowlane były najmowane również przez nich. Świadek wskazał, iż mąż wnioskodawczyni pracował w kopalni, natomiast wnioskodawczyni wyjeżdżała do Niemiec do prac sezonowych. Świadek przyznał, iż ich ojciec <xAnon>J. W.</xAnon> pomagał fizycznie przy budowie domu wnioskodawczyni, ponadto rodzice sponsorowali kupno części <xAnon> (...) budowlanych (...)</xAnon> teściowie wnioskodawczyni kupowali materiały budowlane (m. in. pustaki na strop, drewno na dach). Świadek wyjaśnił, iż rachunki brane były na rodziców, albowiem oni odliczali je od podatku, przy czym zwrot podatku przekazywali wnioskodawczyni. Wszyscy ww. świadkowie zgodnie twierdzili, iż dom był budowany dla wnioskodawczyni. Następnie w nowym domu zamieszkała wnioskodawczyni wraz z rodziną, a w starym domu dalej zamieszkiwał uczestnik <xAnon>J. W.</xAnon> i <xAnon>W. W.</xAnon> (rodzice wnioskodawczyni).</xText>
<xText>Świadek <xAnon>I. M.</xAnon> podała, iż koszty budowy domu w największym zakresie poniósł były mąż wnioskodawczyni, który pracował w kopalni. Pieniądze na budowę pochodziły również z dochodów wnioskodawczyni, tj. wynagrodzenia za prace sezonowe w Niemczech. Ponadto w budowie domu pomagali finansowo zarówno teściowie, jak i rodzice wnioskodawczyni . Podobnie zeznał świadek <xAnon>Z. M.</xAnon>, który dodatkowo potwierdził, iż dom był budowany dla wnioskodawczyni.</xText>
<xText>Świadek <xAnon>E. A.</xAnon> wskazała, iż w domu wnioskodawczyni ok. 6-7 lat po wybudowaniu domu jedynie przez krótki okres czas mieszkali rodzice wnioskodawczyni w związku z awarią ogrzewania centralnego w ich domu. Świadek potwierdziła również, iż przy budowie domu pracował przede wszystkim mąż wnioskodawczyni oraz jej chrzestny (mąż <xAnon>T. S.</xAnon>). Budowę finansowali wnioskodawczyni i jej mąż. Natomiast pomagali przy budowie (w tym finansowo) rodzice wnioskodawczyni oraz teściowie .</xText>
<xText>Jak wynika z zeznań ww. świadków do czasu, gdy żyła <xAnon>W. W.</xAnon> nie było żadnych nieporozumień w rodzinie, w tym dotyczących wjazdu na posesje. Zaczęły się one dopiero po śmierci <xAnon>W. W.</xAnon>.</xText>
<xText>Jako wiarygodne w całości Sąd Rejonowy uznał zeznania wnioskodawczyni, nie znajdując podstaw do ich negowania wskazując ,że były one szczere, logiczne, a przede wszystkim zgodne z zebranym materiałem dowodowym.</xText>
<xText>Również zeznania uczestnika <xAnon>G. W.</xAnon> Sąd I instancji uznał za wiarygodne , jako zgodne zebranym w sprawie materiałem dowodowym Jedynie w kwestii roszczeń majątkowych wnioskodawczyni wobec uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon> oraz rzekomej niewiedzy na temat wyprowadzki <xAnon>J. W.</xAnon> z <xAnon>P.</xAnon> i nowego miejsca zamieszkania, Sąd nie dał wiary twierdzeniom <xAnon>G. W.</xAnon>, uznając je w tej części za nielogiczne i nie poparte żadnym innym wiarygodnym dowodem.</xText>
<xText>Jedynie częściowo na wiarę , zdaniem Sadu Rejonowego , zasługiwały zeznania uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon>. Sąd I instancji nie dał wiary jego twierdzeniom, jakoby to on w całości prowadził budowę domu wnioskodawczyni. Z zeznań ww. świadków wynika, iż dom budował mąż wnioskodawczyni oraz <xAnon>I. S.</xAnon> (mąż siostry <xAnon>W. W.</xAnon>). Zgodne z prawdą pozostaje stwierdzenie, że uczestnik pomagał przy budowie, zarówno fizycznie, jak i finansowo, przy czym na uwagę zasługuje fakt, iż również teściowie wnioskodawczyni pomagali przy ww. budowie, w tym zakupili pustaki na strop. Nie zasługiwały na wiarę , w ocenie Sądu Rejonowego , zeznania uczestnika w części, w której wskazywał, iż nie wie czy córka dawała jakieś pieniądze na budowę domu czy też w części, w której sugerował, iż w większości koszt budowy pokrył sam uczestnik. Z materiału dowodowego, w tym bogatego materiału osobowego, jednoznacznie wynika, iż pieniądze na budowę domu pochodziły z wynagrodzenia wnioskodawczyni oraz <xAnon>G. K.</xAnon>. Sąd I instancji nie dał również wiary twierdzeniom uczestnika, iż nie było żadnych ustaleń za życia <xAnon>W. W.</xAnon>, ażeby wnioskodawczyni odziedziczyła siedlisko rodzinne w zamian za opiekę nad rodzicami. Przeczą temu zeznania ww. świadków. Ponadto uczestnik twierdził, iż materiały na budowę były przywożone najmowanym przez niego transportem, co również pozostaje w sprzeczności z zeznaniami ww. świadków oraz zeznaniami wnioskodawczyni. Jako niewiarygodne Sąd Rejonowy uznał zeznania uczestnika jakoby nie wyprowadził się z domu w <xAnon>P.</xAnon>, dając w tym zakresie wiarę zeznaniom wnioskodawczyni. Należy mieć na uwadze, iż uczestnik sam przyznał, iż wywiezionych zostało większość mebli z ww. domu. Poza tym w dalszej części swych zeznań uczestnik potwierdził, iż się wyprowadził ze względu na chorobę żony.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy uznał za wiarygodne, fachowe, jasne i rzetelne opinie biegłych z zakresu geodezji oraz szacowania nieruchomości. W ocenie Sądu I instancji opinie są kompletne i w pełni uzasadnione, nie zawierają błędów ani sprzeczności, odpowiadają postawionej tezie dowodowej, więc mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Wiarygodności opinii przydaje poziom wiedzy biegłych, podstawy teoretyczne opinii oraz sposób motywowania wyrażonych w nich stanowisk. Biegli przekonywująco umotywowali wnioski opinii, formułując je w sposób kategoryczny. Nie budzi też najmniejszych wątpliwości dojście przez biegłych do wniosków końcowych opinii, które stanowią logiczną konsekwencję wywodu myślowego treści całych opinii.</xText>
<xText>Wartość dowodową opinii podnosi fakt, że strony ich nie zakwestionowały. Tym samym nie zachodziła podstawa do powtórzenia dowodu opinią tego samego, bądź innego biegłego.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy dał również dał wiarę dokumentom, na podstawie których poczyniono ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie. Autentyczności i mocy dowodowej tych dokumentów nie kwestionowały strony, a i Sąd działając z urzędu nie znalazł podstaw, by to czynić.</xText>
<xText>Przechodząc do rozważań prawnych Sąd Rejonowy zważył ,ze zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 684" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 684 kpc</xLexLink> skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd. Przepis ten stanowi normę obligującą sąd do ustalenia składu i wartości dzielonego spadku.</xText>
<xText>Natomiast z <xLexLink xArt="art. 922" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 922 k.c</xLexLink>, wynika, iż prawa i obowiązki majątkowe zmarłego (spadek) z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób. Z chwilą śmierci jednego z małżonków ustaje również ustawowa wspólność majątkowa spadkodawcy i jego małżonka.</xText>
<xText>Dziedziczenie jest sposobem nabycia praw podmiotowych tworzących spadek. Wspólnością majątku spadkowego objęte są wszelkie prawa tworzące spadek, bez względu na ich istotę i charakter. Tą wspólnością objęte są przedmioty nabyte w sposób pierwotny i pochodny, w drodze czynności prawnej, z mocy samego prawa, na podstawie decyzji administracyjnej, orzeczenia sądowego lub innego zdarzenia, z którym ustawa wiąże nabycie prawa. Z powyższego wynika zatem, że o wejściu określonego przedmiotu majątkowego do majątku spadkowego decydują kryteria obiektywne.</xText>
<xText>Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 1035" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 1035 kc</xLexLink> jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytuł.</xText>
<xText><xLexLink xArt="art. 1035" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Art. 1035 kc</xLexLink> to tzw. przepis odsyłający, dzięki któremu w sprawie o dział spadku mają odpowiednie zastosowanie przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, w tym zwłaszcza przepisy określające sposób wyjścia ze współwłasności, tj. <xLexLink xArt="art. 211" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 211 kc</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 212;art. 212 § 1;art. 212 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">212 § 1 i 2 kc.</xLexLink></xText>
<xText>Sąd Rejonowy wskazał ,że spadek po <xAnon>W. W.</xAnon> nabyli z mocy ustawy wprost: mąż spadkodawczyni <xAnon>J. W.</xAnon> oraz dzieci <xAnon>G. W.</xAnon>, <xAnon>P. W.</xAnon> i <xAnon>J. P.</xAnon> w 1/4 części każdy z nich. Następnie <xAnon>P. W.</xAnon> darował swój udział w spadku wnioskodawczyni.</xText>
<xText>Z uwagi na to, że spadkodawczyni <xAnon>W. W.</xAnon> w chwili śmierci pozostawała w związku małżeńskim z <xAnon>J. W.</xAnon>, a z mężem łączyła ją wspólność ustawowa, w niniejszej sprawie na wniosek wnioskodawczyni Sąd Rejonowy dokonał , oprócz działu spadku, także zniesienia współwłasności.</xText>
<xText>Zasadą jest, jak podkreślił Sąd I instancji , że w dziale spadku stan spadku ustala się według otwarcia spadku, jego zaś wartość - według cen z chwili dokonania działu (uchwała SN z dn. 27.09.1974 r., <xAnon> (...)</xAnon> i uchwała SN z dn. 15.12.1969 r., III CZP 12/69 - Wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawach o dział spadku obejmującego gospodarstwo rolne). Przedmiotem podziału mogą być więc jedynie przedmioty majątkowe, które należały do spadkodawcy w chwili jego śmierci i które nadal istnieją. Dział spadku obejmuje więc przedmioty, które były składnikami tego majątku w dacie otwarcia spadku, i które istnieją w chwili dokonywania działu. Rozliczeniu podlega całość stosunków majątkowych między współspadkobiercami według stanu na dzień otwarcia spadku, przedmiotem działu pozostaje stan czynny masy majątkowej w czasie orzekania o podziale.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy dodał także, że w postępowaniu o dział spadku, które toczy się w trybie postępowania nieprocesowego mają z mocy <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 13 § 2 kpc</xLexLink> zastosowanie także przepisy o procesie, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W postępowaniu tym mają zatem zastosowanie przepisy o procesie normujące postępowanie dowodowe, w tym dotyczące przedmiotu dowodów, brak bowiem w tym zakresie przepisów szczególnych dotyczących postępowania nieprocesowego. W postępowaniu o dział spadku ma zatem zastosowanie również <xLexLink xArt="art. 229" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 229 kpc</xLexLink>, który pozwala na ustalenie, bez przeprowadzenia stosownych dowodów, okoliczności bezspornych przyznanych przez obie strony, jeżeli przyznanie to nie budzi wątpliwości co do swej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Ustalając zatem, wedle wymagań <xLexLink xArt="art. 684" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 684 kpc</xLexLink>, skład i wartość majątku spadkowego, sąd może ustalenia te oprzeć na zgodnych oświadczeniach uczestników, jeżeli nie budzą one wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Konsekwentnie sąd zwolniony jest z obowiązku ustalania z urzędu wartości składnika spadku, gdy strona nie zaprzeczy proponowanej przez drugą stronę wartości danego składnika spadkowego, tzn. nie wypowie się co do twierdzenia tej strony w tym zakresie (<xLexLink xArt="art. 230" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 230</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 13 § 2 kpc</xLexLink>).</xText>
<xText>Sąd Rejonowy wskazał ,że majątek wspólny spadkodawczyni i <xAnon>J. W.</xAnon> w chwili otwarcia spadku stanowiła nieruchomość o powierzchni 0,1420 ha położona w <xAnon>P.</xAnon> o nr <xAnon>działki (...)</xAnon>, dla której Sąd Rejonowy w Koninie prowadzi <xAnon>księgę wieczystą KW nr (...)</xAnon> oraz samochód osobowy marki <xAnon>O. (...)</xAnon> o <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>. Strony były zgodne co do składu majątku spadkowego, jak i wartości samochodu.</xText>
<xText>Sąd uznał, iż budynek mieszkalny położony na <xAnon>działce (...)</xAnon> (zgodnie z wydzieleniem dokonanym przez biegłego geodetę) został wybudowany przez <xAnon>J. P.</xAnon> i jej męża <xAnon>G. K.</xAnon>. Środki finansowe na ten cel uzyskiwali oni z wynagrodzenia za pracę, przy czym wnioskodawczyni z prac sezonowych w Niemczech, natomiast mąż wnioskodawczyni z pracy w kopalni. Powyższe potwierdzili m.in. świadkowie <xAnon>T. S.</xAnon>, <xAnon>J. F.</xAnon>, <xAnon>P. W.</xAnon>, <xAnon>I. M.</xAnon>, <xAnon>Z. M.</xAnon> oraz <xAnon>E. A.</xAnon>. Między rodzicami wnioskodawczyni, a wnioskodawczynią istniało porozumienie co do tego, że wnioskodawczyni wybuduje się obok rodziców, aby w przyszłości móc pomagać rodzicom. Początkowo wnioskodawczyni zamierzała rozpocząć budowę domu na działce w Łężynie, jednak docelowo pobudował się tam brat wnioskodawczyni <xAnon>G. W.</xAnon>, ona natomiast na prośbę rodziców pozostała w siedlisku rodzinnym.</xText>
<xText>Treść zeznań świadków wskazuje, zdaniem Sądu Rejonowego , iż pomoc, w tym finansowa, jaką otrzymali wnioskodawczyni i jej mąż przy budowie domu, była pomocą ( świadczeniem ) na rzecz córki i zięcia. Nie może być więc traktowana jako nakład uczestnika na dom wnioskodawczyni. Z materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby wolą rodziców wnioskodawczyni było budowanie domu dla nich, a nie dla córki. Należy podkreślić, iż zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego rodzice stron, czyniąc nakłady na rzecz dzieci i ich małżonków, co do zasady czynią to w formie darowizny, nie oczekując oraz nie domagając się zwrotu darowanych pieniędzy, albowiem naturalną rzeczą pozostaje udzielanie pomocy przez rodziców swoim dzieciom. Odmienne okoliczności powinny być, jak stwierdził Sąd Rejonowy , udowodnione, nie mogą być tylko domniemywane.</xText>
<xText>Samo twierdzenie stron w tym zakresie należy uznać za niewystarczające. Sąd I instancji podkreślił, iż obowiązek wynikający z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> w procesie jest realizowany poprzez zgłaszanie stosownych wniosków dowodowych celem udowodnienia okoliczności, na które powołuje się strona procesu. Stosownie do <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 232 k.p.c.</xLexLink> strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Ewentualne ujemne skutki nieprzedstawienia dowodu obciążają stronę, która nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku ( por. wyrok SN z 15.07.1999 r. I CKN 415/99 LEX 83805 ). Tym samym w tej samej sprawie na stronach może spoczywać obowiązek udowodnienia różnych okoliczności faktycznych w zależności od tego, jakie skutki prawne z nich poszczególne strony wywodzą.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy zauważył ,że preferowanym przez ustawodawcę sposobem wyjścia ze współwłasności jest podział fizyczny rzeczy wspólnej (postanowienie SN z dnia 5.02.2010 r., III CSK 195/09). Sąd powinien przede wszystkim ustalić, czy istnieje fizyczna i prawna możliwość podziału rzeczy (postanowienie SN z dnia 30.10.1978 r., III CRN 214/78, niepubl.). Dopiero przy ustaleniu, że taki podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości, powstaje możliwość przyznania rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedaży egzekucyjnej. Sąd nie jest przy tym związany wnioskami uczestników co do sposobu zniesienia współwłasności. Wnioski w tym zakresie zgłoszone przez uczestników postępowania mają bowiem jedynie charakter postulatów (uzasadn. uchwały SN z dn. 5.06.1991 r., III CZP 45/91, niepubl.).</xText>
<xText>W postępowaniu o zniesienie współwłasności rzeczy nie jest wykluczone stosowanie zasad współżycia społecznego, tak w odniesieniu do proponowanego przez zainteresowanych sposobu wyjścia ze współwłasności, (postanowienie SN z dnia 8.10.2009 r., II CK 2/09, Lex nr 553672), jak i oceny samego żądania zniesienia współwłasności (uchwała SN z dnia 24.01.2007 r., III CZP 117/06, OSNC 2007/11/165; post. SN z dnia 9.10.1981 r., III CRN 202/81, niepubl.).</xText>
<xText>Nie jest natomiast dopuszczalne zniesienie współwłasności tylko w odniesieniu do budynków stanowiących części składowe wspólnej nieruchomości gruntowej, a zatem podział takiego budynku może nastąpić łącznie z działką gruntu, na którym jest wzniesiony (postanowienie SN z dnia 4.12.1973 r., III CRN 290/73, OSP 1974/12/259; postanowienie SN z dnia 28.09.1978 r., III CRN 173/78, niepubl.; postanowienie SN z dnia 10.09.1979 r., III CRN 143/79, OSNC 1980/6/119).</xText>
<xText>Odnosząc powyższe rozważania teoretyczne do niniejszej sprawy Sąd Rejonowy wskazał, iż strony wnosiły o fizyczny podział nieruchomości, pozostając w sporze co do jego zakresu, tzn. co do spornej części nieruchomości stanowiącej dojazd do nieruchomości.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy rozstrzygając o podziale nieruchomości brał pod uwagę przede wszystkim fakt, iż wnioskodawczyni od ponad 20 lat korzysta ze spornej części nieruchomości. Za życia <xAnon>W. W.</xAnon> (matki wnioskodawczyni) nie było żadnych nieporozumień w tymże zakresie. Powyższy dojazd do budynku mieszkalnego wnioskodawczyni jest niezbędny ze względu na umiejscowienie okna do miejsca składowania opału. Ponadto miał na uwadze fakt, iż wejście do budynku wnioskodawczyni (parter), znajduje się z tyłu budynku.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy nie mógł pominąć również tego, iż pomiędzy stronami istnieje silny konflikt. <xAnon>P. W.</xAnon> poparł siostrę – <xAnon>J. P.</xAnon>, natomiast <xAnon>G. W.</xAnon> opowiedział się po stronie ojca – <xAnon>J. W.</xAnon>. Jednakże stanowisko wnioskodawczyni nie jest tak bezwzględne, jak uczestnika, wobec czego należy się spodziewać, iż wnioskodawczyni nie będzie utrudniać dojazdu do <xAnon>działki nr (...)</xAnon>. Natomiast zdanie uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon> w przedmiotowej sprawie było i jest nieugięte, tzn. uczestnik nie widzi możliwości korzystania przez wnioskodawczynię ze spornej części nieruchomości. Uczestnik wskazał: „do śmierci nie wyrażę zgody, aby wnioskodawczyni korzystała razem ze mną ze wspólnego wjazdu, aby dojeżdżać do domu” (k. 190v). W powyższym stanie faktycznym przyznanie spornej nieruchomości ww. uczestnikowi prowadziłoby do niemożności dostarczania i składowania opału, a nadto wymuszałoby przebudowę wejścia do domu wnioskodawczyni.</xText>
<xText>Ponadto za wyborem wariantu I opinii biegłego geodety przemawia również , zdaniem Sądu rejonowego to, iż aktualnie uczestnik <xAnon>J. W.</xAnon> i jego obecna żona nie zamieszkują w <xAnon>P.</xAnon>. Tym samym oczywistym pozostaje to, iż przedmiotowy wjazd (sporna część nieruchomości) winien stanowić własność wnioskodawczyni przy obciążeniu służebnością gruntową na rzecz każdoczesnego właściciela <xAnon>działki nr (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Konstatując Sąd Rejonowy dokonał działu spadku po <xAnon>W. W.</xAnon> i zniósł współwłasność zabudowanej nieruchomości o pow. 1,1420 ha położonej w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon>, oznaczonej w ewidencji gruntów nr geodezyjny16/1, dla której Sąd Rejonowy w Koninie prowadzi <xAnon>księgę wieczystą nr (...)</xAnon> w ten sposób, że <xAnon>J. P.</xAnon> przyznał na własność zabudowaną nieruchomość o pow. 0,048 ha położoną w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon> oznaczoną <xAnon>numerem geodezyjnym (...)</xAnon> na mapie z projektem podziału działki – wariant I, stanowiący załącznik do opinii biegłego mgr inż. <xAnon>J. K.</xAnon> z dnia 10.09.2014 r., natomiast <xAnon>J. W.</xAnon> przyznał na własność zabudowaną nieruchomość o pow. 0,094 ha położoną w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon> oznaczoną nr geodezyjnym 16/13 na mapie z projektem podziału działki – wariant I, stanowiący załącznik do opinii biegłego mgr inż. <xAnon>J. K.</xAnon> z dnia 10.09.2014 r.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w pkt 2 postanowienia ustanowił na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon>, oznaczonej numerem geodezyjnym16/13 o pow. 0,094 ha służebność drogi koniecznej przez nieruchomość położoną w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon> oznaczoną <xAnon>numerem geodezyjnym (...)</xAnon> o pow. 0,048 ha, zaznaczoną na mapie z projektem podziału działki – wariant I, stanowiącym załącznik do opinii biegłego mgr inż. <xAnon>J. K.</xAnon> z dnia 10.09.2014 r. polegającą na prawie przejazdu i przechodu.</xText>
<xText>Sąd I instancji ustalił wartość przedmiotu postępowania na kwotę 138.130 zł, bez uwzględnienia nakładów – w postaci budynku mieszkalnego położonego na <xAnon>działce (...)</xAnon> - poniesionych przez wnioskodawczynię, a wynoszących 211.770 zł (231.200 zł – 19.430 zł). Na wartość 138.130 zł złożyła się zgodnie z wariantem I opinii biegłego geodety wartość nieruchomości zabudowanej o nr <xAnon>działki (...)</xAnon>, tj. 118.700 zł plus wartość działki gruntu o nr 16/12 (bez budynku mieszkalnego), tj. 19.430 zł (118.700 zł + 19.430 zł = 138.130 zł) (pkt 4 postanowienia).</xText>
<xText>W pkt 3 postanowienia Sąd Rejonowy zasądził od <xAnon>J. W.</xAnon> na rzecz <xAnon>J. P.</xAnon> tytułem dopłaty kwotę 15.102,50 zł (138.130 zł : 4 = 34.532,5 zł – 19.430 zł = 15.102,50 zł), płatną w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki. Udział wnioskodawczyni w spadku wynosił ¼ (po darowaniu swego udziału wnioskodawczyni przez brata <xAnon>P. W.</xAnon>). Natomiast wartość <xAnon>działki gruntu nr (...)</xAnon> (zgodnie z wariantem I opinii biegłego geodety) wynosi 19.430 zł.</xText>
<xText>Wobec braku żądania uczestnika <xAnon>G. W.</xAnon> o zasądzenie dopłaty, Sąd I instancji o niej nie orzekł.</xText>
<xText>O odsetkach Sąd Rejonowy orzekł zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 1 i § 2 kc</xLexLink>, zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy wskazał w uzasadnieniu , iż na skutek przeoczenia nie uwzględnił w wartości przedmiotu postępowania samochodu marki <xAnon>O. (...)</xAnon>, w związku z czym nie orzekł o przyznaniu go uczestnikowi <xAnon>J. W.</xAnon> oraz nie orzekł o dopłacie dla wnioskodawczyni ¼ wartości ww. samochodu. Okolicznością bezsporną pozostawała wartość ww. samochodu (3.000 zł). Ponadto strony były zgodne co do przyznania ww. samochodu na własność uczestnikowi <xAnon>J. W.</xAnon>. Tym niemniej ta omyłka sądu może być „naprawiona” we własnym zakresie przez strony postępowania. Z uwagi na fakt, iż przedmiotem zniesienia współwłasności i działu spadku jest ruchomość, strony mogą w zakresie przedmiotowego pojazdu zawrzeć umowę pisemną o dziale spadku i zniesieniu współwłasności, mocą której przyznają przedmiotowy pojazd na własność <xAnon>J. W.</xAnon> ze stosowną spłatą. Umowa taka, podpisana przez wszystkich spadkobierców (współwłaścicieli) wraz z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku jest dowodem prawa własności i stanowi podstawę prawną do dokonania odpowiednich zgłoszeń w wydziale komunikacji. Oczywiście po uprzednim zgłoszeniu w urzędzie skarbowym. Korzystając z takiej właśnie formy naprawienia przeoczenia sądu strony nie narażają sią na żadne koszty, które w odmiennym przypadku musiałyby ponieść, a nadto przyśpieszają postępowanie w tym zakresie zważywszy, iż brak pomiędzy nimi sporu w zakresie przedmiotowego pojazdu.</xText>
<xText>Sąd w pkt 5 postanowienia na podstawie <xLexLink xArt="art. 520;art. 520 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 520 § 2 k.p.c.</xLexLink> zasądził od uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon> na rzecz wnioskodawczyni <xAnon>J. P.</xAnon> kwotę 1.805,85 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z <xLexLink xArt="art. 520;art. 520 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 520 § 2 kpc</xLexLink> wynika, że jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, Sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości.</xText>
<xText>W niniejszym postępowaniu interesy stron były sprzeczne, tzn. strony nie mogły dojść do porozumienia co do podziału ww. nieruchomości, czego wynikiem było dopuszczenie opinii biegłego z dziedziny geodezji. Również w kwestii oszacowania nieruchomości Sąd na wniosek stron dopuścił dowód z opinii biegłego. Przyznając zwrot kosztów postępowania od uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon> na rzecz wnioskodawczyni, Sąd miał na uwadze, iż uczestnik w żaden sposób nie dążył do polubownego załatwienia sporu, co prowadziłoby do ograniczenia kosztów niniejszego postępowania. Ponadto Sąd kierował się zasadami słuszności, uwzględnił w szczególności interesy stron postępowania, a przede wszystkim koszty sądowe przez nie poniesione. Rozliczając koszty postępowania należy bowiem pamiętać, iż zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego nie chodzi o czysto mechaniczne ich rozliczenie, lecz takie wyliczenie sądu powinno uwzględniać całokształt okoliczności sprawy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni poniosła koszty zaliczki na opinię biegłego w łącznej wysokości 3000 zł, zaliczkę na koszty oględzin w kwocie 200 zł, oraz koszty opłaty od wniosku w kwocie 1000 zł. Natomiast uczestnik poniósł koszty zaliczki na koszty oględzin w kwocie 200 zł, a nadto kwotę 1000 zł tytułem zaliczki na koszty opinii biegłego. Nie budzi wątpliwości sadu, iż koszty wyłożone przez strony tytułem zaliczek są minimalnie wyższe niż rzeczywiste koszty sądowe, co oznacza, iż nadwyżka zostanie odpowiednio zwrócona. W orzeczeniu sąd rozliczył jedynie koszty rzeczywiście poniesione. W zakresie kosztów oględzin koszty te z zaliczek wyłożonych przez strony sąd rozliczył w częściach równych. Natomiast w zakresie kosztów opinii biegłego wysokość zaliczek wyłożonych przez wnioskodawczynię jest wyższa niż przez uczestnika. Koszty opinii zamykają się natomiast kwotą 5011,71 zł. Zdaniem sądu koszty te również powinny być rozłożone po połowie co oznacza, iż każda ze stron powinna ponieść koszty w kwocie 2.505,85 zł. Tym samym z tego tytułu uczestnik powinien zwrócić wnioskodawczyni kwotę 1505,85 zł. Zdaniem sądu uczestnika dodatkowo powinien obciążać zwrot kwoty 300 zł (wnioskodawczyni uiściła opłatę w kwocie 1.000 zł). Przemawiają za tym okoliczności sprawy, a przede wszystkim fakt zainicjowania postępowania. Tym samym uczestnika obciąża obowiązek zwrotu kwoty 1805,85 zł wnioskodawczyni.</xText>
<xText>W pkt 6 postanowienia Sąd Rejonowy zniósł wzajemnie koszty zastępstwa procesowego między stronami.</xText>
<xText>Apelację od powyższego postanowienia wywiódł uczestnik <xAnon>J. W.</xAnon> zaskarżając je w całości i zarzucając :</xText>
<xText>- nieuprawnione dokonanie działu spadku i zniesienie współwłasności wedle projektu podziału działki – wariantu nr 1 ,</xText>
<xText>- nieuprawnione ustanowienie na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon> ozn. nr geod. 16/13 o pow. 0.094 ha służebności drogi koniecznej przez nieruchomość położoną w obrębie <xAnon>P.</xAnon> gmina <xAnon>Ś.</xAnon> ozn. nr geod. 16/12 o pow. 0.048 ha ( wariant 1 ) ,</xText>
<xText>-błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuprawnionym przyjęciu ,iż pomoc finansowa <xAnon>J. W.</xAnon> nie może być traktowana jako nakład na powyższa nieruchomość . lecz li tylko jako zwyczajowa pomoc na rzecz córki i zięcia .</xText>
<xText>W oparciu o powyższe zarzuty uczestnik <xAnon>J. W.</xAnon> wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez dokonanie podziału działki według wariantu nr 2 , przyznanie uczestnikowi <xAnon>J. W.</xAnon> stosownej spłaty tytułem wyrównania udziałów i zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kosztów postępowania .</xText>
<xText>W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania za instancję odwoławczą , w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych .</xText>
<xText>Uczestnik <xAnon>G. W.</xAnon> poparł stanowisko uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon>.</xText>
<xText><xBx> Sąd Okręgowy zważył , co następuje : </xBx></xText>
<xText>Apelacja uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon> okazała się być nieuzasadniona .</xText>
<xText>Ustalenia faktyczne Sądu I instancji, istotne dla rozstrzygnięcia, nie budzą żadnych wątpliwości. Stąd te ustalenia, jak i poczynione przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody prawne Sąd odwoławczy w pełni podziela i przyjmuje za podstawę własnego rozstrzygnięcia. Ustalenia te są prawidłowe, znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, ocenionych bez naruszenia zasad swobody sędziowskiej. Zastrzeżeń nie budzi też prawidłowość subsumpcji dokonanej przez Sąd I instancji <xIx>a quo </xIx> i trafność zastosowania przepisów prawa materialnego.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy podziela w całej rozciągłości zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia rozważania , które doprowadziły Sąd Rejonowy do dokonania działu spadku i zniesienia współwłasności według wariantu 1 zaproponowanego przez biegłego geodetę <xAnon>J. K.</xAnon> . Sąd I instancji słusznie powołał na poparcie swojego stanowiska okoliczność ponad 20 letniego niezakłóconego ( do czasu śmierci spadkodawczyni ) korzystania przez wnioskodawczynię ze spornej części nieruchomości , umiejscowienie – podyktowane między innymi również tym faktem – okna do składowania opału i wejścia do budynku zajmowanego przez wnioskodawczynię , a także osobiste relacje pomiędzy wnioskodawczynią i uczestnikiem <xAnon>J. W.</xAnon> , w których postawa wnioskodawczyni na tle zdecydowanych deklaracji uczestnika odnośnie absolutnego zakazu korzystania przez wnioskodawczynię ze wspólnego wjazdu , jest zdecydowanie bardziej koncyliacyjna i nastawiona na bezkonfliktowe współdziałanie. Nie można zapominać , że do roku 2011 wspólne korzystanie z wjazdu prowadzącego do obu budynków usytuowanych na działce ozn. nr geod . 16/1 ( przed podziałem ) nie budziło kontrowersji ani sporów , a ich pojawienia się po śmierci <xAnon>W. W.</xAnon> przy niezmienności sposobu jego użytkowania nie sposób racjonalnie wytłumaczyć . Trafnie również jako dodatkowy argument dla przyjęcia wariantu 1 Sąd Rejonowy potraktował fakt , który istniał w chwili orzekania, a mianowicie wyprowadzenie się uczestnika do miejsca zamieszkania jego obecnej żony , nie przesądzając w tym miejscu czy wyprowadzka ta ma charakter stały czy czasowy , jak twierdzi uczestnik .</xText>
<xText>Wszystkie przywołane wyżej okoliczności wskazują na zasadność dokonanego działu spadku i zniesienia współwłasności w sposób określony w wariancie 1 opinii biegłego, uwzględniającym obciążenie działki o nr geod. 16/1 2 służebnością przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnego właściciela działki o nr geod. 16/13 .</xText>
<xText>Nie zachodzi również zarzucany w apelacji błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji .</xText>
<xText>W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości , że inwestorem budynku mieszkalnego zajmowanego przez wnioskodawczynię była ona i jej były mąż <xAnon>G. K.</xAnon> . Inwestycja prowadzona na <xAnon>działce (...)</xAnon> ( przed podziałem ) , jak wynika z zeznań świadków zaangażowanych bezpośrednio w budowę , zainspirowana była przez rodziców wnioskodawczyni , która pod wpływem ich sugestii zrezygnowała z planów budowy domu w Łężynie , gdzie miała działkę budowlaną i podjęła decyzję o wybudowaniu się obok rodziców , na należącej do nich nieruchomości . Nie jest to zjawisko w stosunkach rodzinnych odosobnione , podobnie jak i to ,że rodzice świadczą pomoc na rzecz swoich dorosłych nawet dzieci. Pomoc taka ,nawet jeśli zakłada wsparcie finansowe , czy też jest pomocą rzeczową czy też świadczona jest wyłącznie poprzez pracę fizyczną , nie czyni rodziców właścicielami domów stawianych przez ich dzieci ani nie klasyfikuje ich pomocy jako nakładu na nieruchomość . Zresztą intencje , jakie towarzyszyły tej budowie były dla wszystkich czytelne – dom stawiany był z przeznaczeniem dla wnioskodawczyni i jej rodziny . Wynika to również z zeznań samego uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon> , który na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015r. zeznał m.in. „ przy budowie pomagaliśmy z żoną fizycznie i finansowo ; robiło się to dla dzieci , zamiary były takie , aby ten dom był dla córki <xAnon>J.</xAnon> „ ( k. 190 akt ) .</xText>
<xText>Uprawniona jest zatem konstatacja Sądu Rejonowego sprowadzająca się do tego ,że rodzice czyniąc nakłady na rzecz dzieci i ich małżonków , co do zasady czynią to w formie darowizny nie domagając się i nie oczekując zwrotu pieniędzy .,</xText>
<xText>Obszerny i prawidłowo oceniony przez Sąd Rejonowy osobowy materiał dowodowy przekonuje ,że udział w budowie domu dla wnioskodawczyni i jej ówczesnego męża miało szereg członków jej rodziny . Poza rodzicami wnioskodawczyni , którzy , jak wynika z akt sprawy ( k. 191 akt ) , wsparli wszystkie swoje dzieci w budowie ich własnych domów , przy budowie pracował też ojciec chrzestny wnioskodawczyni <xAnon>I. S.</xAnon> , pomagali jej byli teściowie , bracia . Dla rodziny i osób postronnych nie ulegało kwestii , kto głównie finansuje budowę , z jakich źródeł inwestorzy czerpią na nią środki i dla kogo dom jest stawiany . Potwierdzają to również świadkowie ,którym wnioskodawczyni płaciła za wykonane prace np. wykonujący elewację budynku <xAnon>J. F.</xAnon> . Okoliczność ,że rodzice wnioskodawczyni zamieszkali z nią w nim czasowo po jej rozwodzie czy też w okresie awarii centralnego ogrzewania w swoim budynku ( co wynika z zeznań świadka <xAnon>E. A.</xAnon> ) , nie zmienia faktu ,że ich centrum życiowym cały czas pozostawał dotychczasowy budynek , posadowiony na <xAnon>działce o nr (...)</xAnon> ( po podziale ) . Nie polega na prawdzie zawarte w apelacji twierdzenie o niekonsekwencji Sądu Rejonowego w zakresie oceny zeznań uczestnika <xAnon>J. W.</xAnon> i ich treści .Wbrew bowiem sformułowanym w apelacji zarzutom Sąd Rejonowy dokonując analizy finasowania powstania nieruchomości konsekwentnie wskazywał na udział uczestnika i jego zmarłej żony w procesie budowy . Uważna analiza uzasadnienia ( np. k. 3 , k .6 ) jasno wskazuje zarówno na pomoc fizyczną jak i wsparcie finansowe rodziców wnioskodawczyni . Obraz taki wyłania się zresztą z zeznań samej wnioskodawczyni .</xText>
<xText>Wbrew forsowanym w apelacji zarzutom Sąd Rejonowy szczegółowo wyjaśnił , z jakich przyczyn pomoc świadczoną przez rodziców wnioskodawczyni i jej mężowi przy budowie domu potraktował jako typowe wsparcie w stosunkach miedzy rodzicami i dziećmi . Trafnie również podkreślił , że rachunki związane z tą inwestycją wystawione na nazwisko uczestnika nie dowodzą tego ,że był ich płatnikiem . Z przyczyn oczywistych , skoro budowa prowadzona była na działce należącej do uczestnika i jego żony , pozwolenie na budowę i faktury , które były podstawą zwrotu podatku , musiały opiewać na właścicieli nieruchomości .</xText>
<xText>Stosunkowo lakoniczne uzasadnienie zarzutów apelacyjnych w konfrontacji z kompletnym uzasadnieniem orzeczenia wydanego przez Sąd Rejonowy i w powiązaniu z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie , nie pozwala na uwzględnienie apelacji , co po myśli <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 kpc</xLexLink>. w zw. z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 13 §2 kpc</xLexLink>. prowadzić musi do jej oddalenia jako bezzasadnej.</xText>
<xText>O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o treść <xLexLink xArt="art. 520;art. 520 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 520 §1 kpc</xLexLink>. , uznając odmiennie niż uczynił to Sąd Rejonowy , że interesy uczestników postępowania nie były sprzeczne, albowiem zgodnie ( w znaczeniu - zarówno wnioskodawczyni jak i uczestnik <xAnon>J. W.</xAnon> ) wystąpili oni o dział spadku i zniesienie współwłasności . Nie zachodzi bowiem sprzeczność interesów, jeżeli uczestnicy postępowania zgodnie domagają się zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego bądź działu spadku, niezależnie od tego, jaki sposób podziału postulują, jakie wnioski w tym zakresie składali. Wnioskodawczyni i uczestnik postępowania nie byli także w różnym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania, gdyż w ich wspólnym interesie było dokonanie działu spadku i zniesienia współwłasności . W takich postępowaniach uczestnicy są bowiem w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania, a ich interesy w zasadzie też są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności. Z tych powodów Sąd uznał, że nie ma podstaw do odstąpienia od zasady wyrażonej w przepisie <xLexLink xArt="art. 520;art. 520 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 520 §1 kpc</xLexLink>.</xText>
<xText>Aleksandra Bolczyk Jolanta Tembłowska Iwona Przyłębska - Grzybowska
</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
SSO Jolanta Tembłowska
| null |
[
"SSO Jolanta Tembłowska"
] | null |
Magdalena Radziemska
|
Magdalena Radziemska
|
Magdalena Radziemska
| null | 14
|
Sygnatura akt I1 Ca 460/15
POSTANOWIENIE
Konin, dnia 11-12-2015 r.
Sąd Okręgowy w Koninie, I Wydział Cywilny
w składzie: Przewodniczący SSO Jolanta Tembłowska
Sędzia SO Aleksandra Bolczyk - spr.
Sędzia SO Iwona Przyłębska – Grzybowska
Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Radziemska
po rozpoznaniu w dniu 11-12-2015 r. w Koninie
na rozprawie
sprawy z wniosku(...)
przy uczestnictwieJ. W.iG. W.
dział spadku
na skutek apelacji uczestnikaJ. W.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Koninie
z dnia 30 czerwca 2015r sygn. akt I Ns 191/12
postanawia:
1.oddalić apelację,
2.kosztami postępowania apelacyjnego obciążyć wnioskodawczynię i uczestnika postępowania
J. W.w zakresie przez nich poniesionym.
Aleksandra Bolczyk Jolanta Tembłowska Iwona Przyłębska – Grzybowska
Sygn. akt I 1Ca 460/15
UZASADNIENIE
J. P.wniosła o dział spadku poW. W., w skład którego wchodzi nieruchomość o powierzchni 0,1420 ha położonej wP.nrdziałki (...), objętejksięgą wieczystą KW nr (...)i zniesienie współwłasności poprzez podzielenie na dwie odrębne nieruchomości ze wspólnym wjazdem, przy czym wnioskodawczyni wniosła o przyznanie domu stanowiącego nakład na nieruchomości spadkowej wnioskodawczyni przylegający do drogi wraz z utworzoną 7 – arową działką od zachodu. Wnioskodawczyni wskazała, iż pozostała część nieruchomości łącznie z domem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym winna zostać przyznanaJ. W.z uwzględnieniem dopłat dla pozostałych uczestników. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, iż w skład spadku wchodzi samochód markiO. (...)onr rej. (...), który to winien zostać przyznany uczestnikowiJ. W..
UczestnikJ. W.wyraził zgodę na dział spadku, popierając wniosekJ. P.o przyznanie budynku mieszkalnego, w którym mieszka wnioskodawczyni na jej rzecz. Uczestnik wskazał, iż granica nieruchomości wydzielonych miałaby przebiegać wzdłuż betonowego płotu, który w chwili obecnej znajduje się na nieruchomości, zaznaczając, iż między stronami jest spór o wjazd. Uczestnik zaprzeczył, aby dom zamieszkiwany przez wnioskodawczynię powstał z jej środków, albowiem został on wybudowany ze środków uczestnikaJ. W.i spadkodawczyni.
UczestnikG. W.zgodził się na podział zaproponowany przez uczestnikaJ. W..
UczestnikP. W.zgodził się na podział zaproponowany przez wnioskodawczynię.
Na rozprawie w dniu 13 lipca 2012 r. Sąd zwolnił od udziału w sprawie w charakterze uczestnikaP. W., wobec przedłożenia przez wnioskodawczynię umowy darowizny udziału wynoszącego ¼ części w spadku po zmarłejW. W.(k. 27-29).
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015r. Sąd Rejonowy w Koninie dokonał działu spadku poW. W.c.J.iA.i zniesienia współwłasności zabudowanej nieruchomości o powierzchni 0,1420 ha położonej w obrębieP.gminaŚ., oznaczonej w ewidencji gruntów nr geodezyjnym 16/1, dla której Sąd Rejonowy w Koninie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...)w ten sposób, że:
a/J. P.przyznał na własność zabudowaną nieruchomość o powierzchni 0,048 ha położoną w obrębieP.gminaŚ.oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)na mapie z projektem podziału działki - wariant 1, stanowiącym załącznik do opinii biegłego mgr inż.J. K.z dnia 10.09.2014r.;
b/J. W.przyznał na własność zabudowaną nieruchomość o powierzchni 0,094 ha położoną w obrębieP.gminaŚ.oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)na mapie z projektem podziału działki - wariant 1, stanowiącym załącznik do opinii biegłego mgr inż.J. K.z dnia 10.09.2014r.;
Sąd Rejonowy ustanowił na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w obrębieP.gminaŚ., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 0,094 ha służebność drogi koniecznej przez nieruchomość położoną w obrębieP.gminaŚ.oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 0,048 ha, zaznaczoną na mapie z projektem podziału działki - wariant 1, stanowiącym załącznik do opinii biegłego mgr inż.J. K.z dnia 10.09.2014r. polegającą na prawie przejazdu i przechodu;
zasądził odJ. W.na rzeczJ. P.tytułem dopłaty kwotę 15.102,50 zł. płatną w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki; wartość przedmiotu postępowania ustalił na kwotę 138.130 zł i orzekł o kosztach postępowania .
U podstaw rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego legły następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne .
W dniu 22 lutego 2011 r. zmarłaW. W.. Spadek po niej nabyli z mocy ustawy wprost: mąż spadkodawczyniJ. W.oraz dzieciG. W.,P. W.iJ. P.w 1/4 części każdy z nich.
W chwili śmierci spadkodawczyni w skład majątku wspólnego spadkodawczyni iJ. W.wchodziła nieruchomość o powierzchni 0,1420 ha położona wP.o nrdziałki (...), dla której Sąd Rejonowy w Koninie prowadziksięgę wieczystą KW nr (...)oraz samochód osobowy markiO. (...)onr rej. (...).
W dacie otwarcia spadku nieruchomość była zabudowana dwoma budynkami mieszkalnymi oraz budynkiem gospodarczym.
Działka (...)(wydzielona zgodnie z opinią biegłego geodety zdziałki (...)) zabudowana jest budynkiem mieszkalnym o pow. 144,71 m2, pobudowanym w latach 1988-1993 przez wnioskodawczynięJ. P.i jej ówczesnego mężaG. K.. Środki na budowę domu pochodziły przede wszystkim z wynagrodzenia ww. małżonków. Dom budowany był przy wsparciu rodziców i teściówJ. P.. Zarówno rodzice, jak i teściowie finansowali część materiałów budowlanych, ponadto pomagali przy budowie ww. domu. Ok. 19 lat temu wykonano elewację ww. budynku, za którą to pracę zapłaciła wnioskodawczyni. Budynek, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni posiada dwa osobne wejścia na parter i piętro. Wnioskodawczyni dojeżdża do swojego domu tym samym wjazdem, co uczestnikJ. W.. Od strony wjazdu do nieruchomości, czyli spornej części nieruchomości znajduje się okno, które służy do załadunku opału. Nie ma innego dojazdu do okna niż poprzez sporny wjazd. Również na tylnej stronie nieruchomości znajduje się okno, które również miało służyć do załadunku opału, ale od strony okna nie znajduje się skład opału, a kotłownia. Nie ma innej możliwości dojazdu do okna. Wejście do domu (parter) również znajduje się na tylnej stronie. Natomiast na bocznej stronie domu znajduje się na wejście na piętro domu, zamieszkiwane obecnie przez córkę wnioskodawczyni.
Sąd Rejonowy ustalił ponadto ,że do dnia 6 lipca 2011 r. rodzice wnioskodawczyni orazJ. P.wspólnie zgodnie korzystali z ww. wjazdu, jak i podwórka. Po wyjeździeJ. P.do pracy do Niemiec, tj. ok. 20 lipca 2011 r. została ona telefonicznie zawiadomiona, że jej ojciecJ. W.zamknął bramę na kłódkę, ponadto stawia ogrodzenie, żeby oddzielić dom wnioskodawczyni od dotychczasowego wjazdu oraz dodatkowo rozbiera część ogrodzenia od strony ulicy, uniemożliwiając w ten sposób rodzinie wnioskodawczyni dojazd do domu wcześniej używanym dojazdem. Po powrocie z Niemiec pod koniec października 2011 r. wnioskodawczyni przecięła kłódkę na głównej bramie i rozebrała dwa przęsła ogrodzenia postawione przezJ. W.celem umożliwienia sobie dojazdu do swojego domu. DodatkowoJ. P.w częściowo rozebranym przezJ. W.ogrodzeniu od strony ulicy powódka wstawiła bramę i furtkę.
Sąd Rejonowy wskazał ,iżdziałka (...)(wydzielona zgodnie z opinią biegłego geodety zdziałki nr (...)) zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym. Budynek mieszkalny pobudowany został w latach sześćdziesiątych. Rozbudowany on został przezJ. W.w latach dziewięćdziesiątych. Część mieszkalna ma 54,70 m2, a część gospodarcza 24,61 m2. W ww. budynku na dzień otwarcia spadku zamieszkiwałJ. W.. Korzystał on również z budynku gospodarczego. W chwili obecnej nikt na stałe nie zamieszkuje w ww. domu.J. W.wraz z drugą żoną mieszka wCukrowni (...)przyul. (...).
Zgodnie z opinią biegłego geodety zdziałki nr (...)istnieje możliwość wydzieleniadziałek (...)w dwóch wariantach. W pierwszym wariancie uwzględniono urządzenie służebności gruntowej między betonowym płotem a sąsiadującądziałką (...). W pierwszym warianciedziałka (...)ma pow. 0,0480 ha, adziałka (...)pow. 0,0940 ha. Drugi wariant opracowany został według propozycji uczestnikaJ. W., gdzie ww. część działki (między płotem betonowym a sąsiadującądziałką (...)) włączono dodziałki (...).
W ww. pierwszym wariancie wartość nieruchomości zabudowanej położonej nadziałce nr (...)wynosi 231.200 zł, w tym działka gruntu o powierzchni 480 m2- 19.430 zł, a wartość nieruchomości zabudowanej położonej nadziałce nr (...)wynosi 118.700 zł. Natomiast w drugim wariancie wartość nieruchomości zabudowanej położonej nadziałce nr (...)wynosi 216.700 zł, w tym działka gruntu o pow. 337 m2- 13.640 zł, a wartość nieruchomości zabudowanej położonej nadziałce nr (...)wynosi 139.700 zł.
Wartość samochodu markiO. (...)wynosi 3.000 zł.
Sąd Rejonowy ustalił ,że umową darowizny z dnia 7 marca 2012 r.P. W.darował swój udział w spadku poW. W.wynoszący ¼ siostrzeJ. P., która ww. darowiznę przyjęła.
Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie zeznań świadków, wnioskodawczyni, częściowo uczestników, a także w oparciu o złożone do akt sprawy dokumenty oraz opinie biegłych- geodetyJ. K.i z dziedziny nieruchomościJ. L..
Dokonując oceny dowodów Sąd Rejonowy dał wiarę zeznaniom świadkówT. S.,J. F.,P. W.,I. M.,Z. M.orazE. A., uznając je za wzajemnie zbieżne ze sobą, szczere, spójne i logiczne. Z zeznań ww. świadków wynika, iż dom budowany był przez wnioskodawczynię i jej męża z ich środków własnych.
Sąd Rejonowy podkreślił, iżJ. F., wykonujący elewację domu, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni podał, iż wszystkie prace uzgadniał z wnioskodawczynią, ponadto wynagrodzenie za swoją pracę otrzymał od wnioskodawczyni. Świadek podał, iż niejednokrotnie słyszał odJ. W.iW. W., iż dom jest budowany dla córki . Również świadekT. S.zeznała, iż za budowę domu płaciła wnioskodawczyni Podobnie zeznawał świadekP. W.(brat wnioskodawczyni i syn uczestnikaJ. W.), wskazując, iż dom budowany był przezJ. P.. Świadek twierdził, iż za materiały płaciła jego siostra i szwagier, ponadto ekipy budowlane były najmowane również przez nich. Świadek wskazał, iż mąż wnioskodawczyni pracował w kopalni, natomiast wnioskodawczyni wyjeżdżała do Niemiec do prac sezonowych. Świadek przyznał, iż ich ojciecJ. W.pomagał fizycznie przy budowie domu wnioskodawczyni, ponadto rodzice sponsorowali kupno części(...) budowlanych (...)teściowie wnioskodawczyni kupowali materiały budowlane (m. in. pustaki na strop, drewno na dach). Świadek wyjaśnił, iż rachunki brane były na rodziców, albowiem oni odliczali je od podatku, przy czym zwrot podatku przekazywali wnioskodawczyni. Wszyscy ww. świadkowie zgodnie twierdzili, iż dom był budowany dla wnioskodawczyni. Następnie w nowym domu zamieszkała wnioskodawczyni wraz z rodziną, a w starym domu dalej zamieszkiwał uczestnikJ. W.iW. W.(rodzice wnioskodawczyni).
ŚwiadekI. M.podała, iż koszty budowy domu w największym zakresie poniósł były mąż wnioskodawczyni, który pracował w kopalni. Pieniądze na budowę pochodziły również z dochodów wnioskodawczyni, tj. wynagrodzenia za prace sezonowe w Niemczech. Ponadto w budowie domu pomagali finansowo zarówno teściowie, jak i rodzice wnioskodawczyni . Podobnie zeznał świadekZ. M., który dodatkowo potwierdził, iż dom był budowany dla wnioskodawczyni.
ŚwiadekE. A.wskazała, iż w domu wnioskodawczyni ok. 6-7 lat po wybudowaniu domu jedynie przez krótki okres czas mieszkali rodzice wnioskodawczyni w związku z awarią ogrzewania centralnego w ich domu. Świadek potwierdziła również, iż przy budowie domu pracował przede wszystkim mąż wnioskodawczyni oraz jej chrzestny (mążT. S.). Budowę finansowali wnioskodawczyni i jej mąż. Natomiast pomagali przy budowie (w tym finansowo) rodzice wnioskodawczyni oraz teściowie .
Jak wynika z zeznań ww. świadków do czasu, gdy żyłaW. W.nie było żadnych nieporozumień w rodzinie, w tym dotyczących wjazdu na posesje. Zaczęły się one dopiero po śmierciW. W..
Jako wiarygodne w całości Sąd Rejonowy uznał zeznania wnioskodawczyni, nie znajdując podstaw do ich negowania wskazując ,że były one szczere, logiczne, a przede wszystkim zgodne z zebranym materiałem dowodowym.
Również zeznania uczestnikaG. W.Sąd I instancji uznał za wiarygodne , jako zgodne zebranym w sprawie materiałem dowodowym Jedynie w kwestii roszczeń majątkowych wnioskodawczyni wobec uczestnikaJ. W.oraz rzekomej niewiedzy na temat wyprowadzkiJ. W.zP.i nowego miejsca zamieszkania, Sąd nie dał wiary twierdzeniomG. W., uznając je w tej części za nielogiczne i nie poparte żadnym innym wiarygodnym dowodem.
Jedynie częściowo na wiarę , zdaniem Sadu Rejonowego , zasługiwały zeznania uczestnikaJ. W.. Sąd I instancji nie dał wiary jego twierdzeniom, jakoby to on w całości prowadził budowę domu wnioskodawczyni. Z zeznań ww. świadków wynika, iż dom budował mąż wnioskodawczyni orazI. S.(mąż siostryW. W.). Zgodne z prawdą pozostaje stwierdzenie, że uczestnik pomagał przy budowie, zarówno fizycznie, jak i finansowo, przy czym na uwagę zasługuje fakt, iż również teściowie wnioskodawczyni pomagali przy ww. budowie, w tym zakupili pustaki na strop. Nie zasługiwały na wiarę , w ocenie Sądu Rejonowego , zeznania uczestnika w części, w której wskazywał, iż nie wie czy córka dawała jakieś pieniądze na budowę domu czy też w części, w której sugerował, iż w większości koszt budowy pokrył sam uczestnik. Z materiału dowodowego, w tym bogatego materiału osobowego, jednoznacznie wynika, iż pieniądze na budowę domu pochodziły z wynagrodzenia wnioskodawczyni orazG. K.. Sąd I instancji nie dał również wiary twierdzeniom uczestnika, iż nie było żadnych ustaleń za życiaW. W., ażeby wnioskodawczyni odziedziczyła siedlisko rodzinne w zamian za opiekę nad rodzicami. Przeczą temu zeznania ww. świadków. Ponadto uczestnik twierdził, iż materiały na budowę były przywożone najmowanym przez niego transportem, co również pozostaje w sprzeczności z zeznaniami ww. świadków oraz zeznaniami wnioskodawczyni. Jako niewiarygodne Sąd Rejonowy uznał zeznania uczestnika jakoby nie wyprowadził się z domu wP., dając w tym zakresie wiarę zeznaniom wnioskodawczyni. Należy mieć na uwadze, iż uczestnik sam przyznał, iż wywiezionych zostało większość mebli z ww. domu. Poza tym w dalszej części swych zeznań uczestnik potwierdził, iż się wyprowadził ze względu na chorobę żony.
Sąd Rejonowy uznał za wiarygodne, fachowe, jasne i rzetelne opinie biegłych z zakresu geodezji oraz szacowania nieruchomości. W ocenie Sądu I instancji opinie są kompletne i w pełni uzasadnione, nie zawierają błędów ani sprzeczności, odpowiadają postawionej tezie dowodowej, więc mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Wiarygodności opinii przydaje poziom wiedzy biegłych, podstawy teoretyczne opinii oraz sposób motywowania wyrażonych w nich stanowisk. Biegli przekonywująco umotywowali wnioski opinii, formułując je w sposób kategoryczny. Nie budzi też najmniejszych wątpliwości dojście przez biegłych do wniosków końcowych opinii, które stanowią logiczną konsekwencję wywodu myślowego treści całych opinii.
Wartość dowodową opinii podnosi fakt, że strony ich nie zakwestionowały. Tym samym nie zachodziła podstawa do powtórzenia dowodu opinią tego samego, bądź innego biegłego.
Sąd Rejonowy dał również dał wiarę dokumentom, na podstawie których poczyniono ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie. Autentyczności i mocy dowodowej tych dokumentów nie kwestionowały strony, a i Sąd działając z urzędu nie znalazł podstaw, by to czynić.
Przechodząc do rozważań prawnych Sąd Rejonowy zważył ,ze zgodnie z treściąart. 684 kpcskład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd. Przepis ten stanowi normę obligującą sąd do ustalenia składu i wartości dzielonego spadku.
Natomiast zart. 922 k.c, wynika, iż prawa i obowiązki majątkowe zmarłego (spadek) z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób. Z chwilą śmierci jednego z małżonków ustaje również ustawowa wspólność majątkowa spadkodawcy i jego małżonka.
Dziedziczenie jest sposobem nabycia praw podmiotowych tworzących spadek. Wspólnością majątku spadkowego objęte są wszelkie prawa tworzące spadek, bez względu na ich istotę i charakter. Tą wspólnością objęte są przedmioty nabyte w sposób pierwotny i pochodny, w drodze czynności prawnej, z mocy samego prawa, na podstawie decyzji administracyjnej, orzeczenia sądowego lub innego zdarzenia, z którym ustawa wiąże nabycie prawa. Z powyższego wynika zatem, że o wejściu określonego przedmiotu majątkowego do majątku spadkowego decydują kryteria obiektywne.
Zgodnie z treściąart. 1035 kcjeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytuł.
Art. 1035 kcto tzw. przepis odsyłający, dzięki któremu w sprawie o dział spadku mają odpowiednie zastosowanie przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, w tym zwłaszcza przepisy określające sposób wyjścia ze współwłasności, tj.art. 211 kci212 § 1 i 2 kc.
Sąd Rejonowy wskazał ,że spadek poW. W.nabyli z mocy ustawy wprost: mąż spadkodawczyniJ. W.oraz dzieciG. W.,P. W.iJ. P.w 1/4 części każdy z nich. NastępnieP. W.darował swój udział w spadku wnioskodawczyni.
Z uwagi na to, że spadkodawczyniW. W.w chwili śmierci pozostawała w związku małżeńskim zJ. W., a z mężem łączyła ją wspólność ustawowa, w niniejszej sprawie na wniosek wnioskodawczyni Sąd Rejonowy dokonał , oprócz działu spadku, także zniesienia współwłasności.
Zasadą jest, jak podkreślił Sąd I instancji , że w dziale spadku stan spadku ustala się według otwarcia spadku, jego zaś wartość - według cen z chwili dokonania działu (uchwała SN z dn. 27.09.1974 r.,(...)i uchwała SN z dn. 15.12.1969 r., III CZP 12/69 - Wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawach o dział spadku obejmującego gospodarstwo rolne). Przedmiotem podziału mogą być więc jedynie przedmioty majątkowe, które należały do spadkodawcy w chwili jego śmierci i które nadal istnieją. Dział spadku obejmuje więc przedmioty, które były składnikami tego majątku w dacie otwarcia spadku, i które istnieją w chwili dokonywania działu. Rozliczeniu podlega całość stosunków majątkowych między współspadkobiercami według stanu na dzień otwarcia spadku, przedmiotem działu pozostaje stan czynny masy majątkowej w czasie orzekania o podziale.
Sąd Rejonowy dodał także, że w postępowaniu o dział spadku, które toczy się w trybie postępowania nieprocesowego mają z mocyart. 13 § 2 kpczastosowanie także przepisy o procesie, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W postępowaniu tym mają zatem zastosowanie przepisy o procesie normujące postępowanie dowodowe, w tym dotyczące przedmiotu dowodów, brak bowiem w tym zakresie przepisów szczególnych dotyczących postępowania nieprocesowego. W postępowaniu o dział spadku ma zatem zastosowanie równieżart. 229 kpc, który pozwala na ustalenie, bez przeprowadzenia stosownych dowodów, okoliczności bezspornych przyznanych przez obie strony, jeżeli przyznanie to nie budzi wątpliwości co do swej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Ustalając zatem, wedle wymagańart. 684 kpc, skład i wartość majątku spadkowego, sąd może ustalenia te oprzeć na zgodnych oświadczeniach uczestników, jeżeli nie budzą one wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Konsekwentnie sąd zwolniony jest z obowiązku ustalania z urzędu wartości składnika spadku, gdy strona nie zaprzeczy proponowanej przez drugą stronę wartości danego składnika spadkowego, tzn. nie wypowie się co do twierdzenia tej strony w tym zakresie (art. 230w zw. zart. 13 § 2 kpc).
Sąd Rejonowy wskazał ,że majątek wspólny spadkodawczyni iJ. W.w chwili otwarcia spadku stanowiła nieruchomość o powierzchni 0,1420 ha położona wP.o nrdziałki (...), dla której Sąd Rejonowy w Koninie prowadziksięgę wieczystą KW nr (...)oraz samochód osobowy markiO. (...)onr rej. (...). Strony były zgodne co do składu majątku spadkowego, jak i wartości samochodu.
Sąd uznał, iż budynek mieszkalny położony nadziałce (...)(zgodnie z wydzieleniem dokonanym przez biegłego geodetę) został wybudowany przezJ. P.i jej mężaG. K.. Środki finansowe na ten cel uzyskiwali oni z wynagrodzenia za pracę, przy czym wnioskodawczyni z prac sezonowych w Niemczech, natomiast mąż wnioskodawczyni z pracy w kopalni. Powyższe potwierdzili m.in. świadkowieT. S.,J. F.,P. W.,I. M.,Z. M.orazE. A.. Między rodzicami wnioskodawczyni, a wnioskodawczynią istniało porozumienie co do tego, że wnioskodawczyni wybuduje się obok rodziców, aby w przyszłości móc pomagać rodzicom. Początkowo wnioskodawczyni zamierzała rozpocząć budowę domu na działce w Łężynie, jednak docelowo pobudował się tam brat wnioskodawczyniG. W., ona natomiast na prośbę rodziców pozostała w siedlisku rodzinnym.
Treść zeznań świadków wskazuje, zdaniem Sądu Rejonowego , iż pomoc, w tym finansowa, jaką otrzymali wnioskodawczyni i jej mąż przy budowie domu, była pomocą ( świadczeniem ) na rzecz córki i zięcia. Nie może być więc traktowana jako nakład uczestnika na dom wnioskodawczyni. Z materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby wolą rodziców wnioskodawczyni było budowanie domu dla nich, a nie dla córki. Należy podkreślić, iż zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego rodzice stron, czyniąc nakłady na rzecz dzieci i ich małżonków, co do zasady czynią to w formie darowizny, nie oczekując oraz nie domagając się zwrotu darowanych pieniędzy, albowiem naturalną rzeczą pozostaje udzielanie pomocy przez rodziców swoim dzieciom. Odmienne okoliczności powinny być, jak stwierdził Sąd Rejonowy , udowodnione, nie mogą być tylko domniemywane.
Samo twierdzenie stron w tym zakresie należy uznać za niewystarczające. Sąd I instancji podkreślił, iż obowiązek wynikający zart. 6 k.c.w procesie jest realizowany poprzez zgłaszanie stosownych wniosków dowodowych celem udowodnienia okoliczności, na które powołuje się strona procesu. Stosownie doart. 232 k.p.c.strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Ewentualne ujemne skutki nieprzedstawienia dowodu obciążają stronę, która nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku ( por. wyrok SN z 15.07.1999 r. I CKN 415/99 LEX 83805 ). Tym samym w tej samej sprawie na stronach może spoczywać obowiązek udowodnienia różnych okoliczności faktycznych w zależności od tego, jakie skutki prawne z nich poszczególne strony wywodzą.
Sąd Rejonowy zauważył ,że preferowanym przez ustawodawcę sposobem wyjścia ze współwłasności jest podział fizyczny rzeczy wspólnej (postanowienie SN z dnia 5.02.2010 r., III CSK 195/09). Sąd powinien przede wszystkim ustalić, czy istnieje fizyczna i prawna możliwość podziału rzeczy (postanowienie SN z dnia 30.10.1978 r., III CRN 214/78, niepubl.). Dopiero przy ustaleniu, że taki podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości, powstaje możliwość przyznania rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedaży egzekucyjnej. Sąd nie jest przy tym związany wnioskami uczestników co do sposobu zniesienia współwłasności. Wnioski w tym zakresie zgłoszone przez uczestników postępowania mają bowiem jedynie charakter postulatów (uzasadn. uchwały SN z dn. 5.06.1991 r., III CZP 45/91, niepubl.).
W postępowaniu o zniesienie współwłasności rzeczy nie jest wykluczone stosowanie zasad współżycia społecznego, tak w odniesieniu do proponowanego przez zainteresowanych sposobu wyjścia ze współwłasności, (postanowienie SN z dnia 8.10.2009 r., II CK 2/09, Lex nr 553672), jak i oceny samego żądania zniesienia współwłasności (uchwała SN z dnia 24.01.2007 r., III CZP 117/06, OSNC 2007/11/165; post. SN z dnia 9.10.1981 r., III CRN 202/81, niepubl.).
Nie jest natomiast dopuszczalne zniesienie współwłasności tylko w odniesieniu do budynków stanowiących części składowe wspólnej nieruchomości gruntowej, a zatem podział takiego budynku może nastąpić łącznie z działką gruntu, na którym jest wzniesiony (postanowienie SN z dnia 4.12.1973 r., III CRN 290/73, OSP 1974/12/259; postanowienie SN z dnia 28.09.1978 r., III CRN 173/78, niepubl.; postanowienie SN z dnia 10.09.1979 r., III CRN 143/79, OSNC 1980/6/119).
Odnosząc powyższe rozważania teoretyczne do niniejszej sprawy Sąd Rejonowy wskazał, iż strony wnosiły o fizyczny podział nieruchomości, pozostając w sporze co do jego zakresu, tzn. co do spornej części nieruchomości stanowiącej dojazd do nieruchomości.
Sąd Rejonowy rozstrzygając o podziale nieruchomości brał pod uwagę przede wszystkim fakt, iż wnioskodawczyni od ponad 20 lat korzysta ze spornej części nieruchomości. Za życiaW. W.(matki wnioskodawczyni) nie było żadnych nieporozumień w tymże zakresie. Powyższy dojazd do budynku mieszkalnego wnioskodawczyni jest niezbędny ze względu na umiejscowienie okna do miejsca składowania opału. Ponadto miał na uwadze fakt, iż wejście do budynku wnioskodawczyni (parter), znajduje się z tyłu budynku.
Sąd Rejonowy nie mógł pominąć również tego, iż pomiędzy stronami istnieje silny konflikt.P. W.poparł siostrę –J. P., natomiastG. W.opowiedział się po stronie ojca –J. W.. Jednakże stanowisko wnioskodawczyni nie jest tak bezwzględne, jak uczestnika, wobec czego należy się spodziewać, iż wnioskodawczyni nie będzie utrudniać dojazdu dodziałki nr (...). Natomiast zdanie uczestnikaJ. W.w przedmiotowej sprawie było i jest nieugięte, tzn. uczestnik nie widzi możliwości korzystania przez wnioskodawczynię ze spornej części nieruchomości. Uczestnik wskazał: „do śmierci nie wyrażę zgody, aby wnioskodawczyni korzystała razem ze mną ze wspólnego wjazdu, aby dojeżdżać do domu” (k. 190v). W powyższym stanie faktycznym przyznanie spornej nieruchomości ww. uczestnikowi prowadziłoby do niemożności dostarczania i składowania opału, a nadto wymuszałoby przebudowę wejścia do domu wnioskodawczyni.
Ponadto za wyborem wariantu I opinii biegłego geodety przemawia również , zdaniem Sądu rejonowego to, iż aktualnie uczestnikJ. W.i jego obecna żona nie zamieszkują wP.. Tym samym oczywistym pozostaje to, iż przedmiotowy wjazd (sporna część nieruchomości) winien stanowić własność wnioskodawczyni przy obciążeniu służebnością gruntową na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki nr (...).
Konstatując Sąd Rejonowy dokonał działu spadku poW. W.i zniósł współwłasność zabudowanej nieruchomości o pow. 1,1420 ha położonej w obrębieP.gminaŚ., oznaczonej w ewidencji gruntów nr geodezyjny16/1, dla której Sąd Rejonowy w Koninie prowadziksięgę wieczystą nr (...)w ten sposób, żeJ. P.przyznał na własność zabudowaną nieruchomość o pow. 0,048 ha położoną w obrębieP.gminaŚ.oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)na mapie z projektem podziału działki – wariant I, stanowiący załącznik do opinii biegłego mgr inż.J. K.z dnia 10.09.2014 r., natomiastJ. W.przyznał na własność zabudowaną nieruchomość o pow. 0,094 ha położoną w obrębieP.gminaŚ.oznaczoną nr geodezyjnym 16/13 na mapie z projektem podziału działki – wariant I, stanowiący załącznik do opinii biegłego mgr inż.J. K.z dnia 10.09.2014 r.
Sąd Rejonowy w pkt 2 postanowienia ustanowił na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w obrębieP.gminaŚ., oznaczonej numerem geodezyjnym16/13 o pow. 0,094 ha służebność drogi koniecznej przez nieruchomość położoną w obrębieP.gminaŚ.oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)o pow. 0,048 ha, zaznaczoną na mapie z projektem podziału działki – wariant I, stanowiącym załącznik do opinii biegłego mgr inż.J. K.z dnia 10.09.2014 r. polegającą na prawie przejazdu i przechodu.
Sąd I instancji ustalił wartość przedmiotu postępowania na kwotę 138.130 zł, bez uwzględnienia nakładów – w postaci budynku mieszkalnego położonego nadziałce (...)- poniesionych przez wnioskodawczynię, a wynoszących 211.770 zł (231.200 zł – 19.430 zł). Na wartość 138.130 zł złożyła się zgodnie z wariantem I opinii biegłego geodety wartość nieruchomości zabudowanej o nrdziałki (...), tj. 118.700 zł plus wartość działki gruntu o nr 16/12 (bez budynku mieszkalnego), tj. 19.430 zł (118.700 zł + 19.430 zł = 138.130 zł) (pkt 4 postanowienia).
W pkt 3 postanowienia Sąd Rejonowy zasądził odJ. W.na rzeczJ. P.tytułem dopłaty kwotę 15.102,50 zł (138.130 zł : 4 = 34.532,5 zł – 19.430 zł = 15.102,50 zł), płatną w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki. Udział wnioskodawczyni w spadku wynosił ¼ (po darowaniu swego udziału wnioskodawczyni przez brataP. W.). Natomiast wartośćdziałki gruntu nr (...)(zgodnie z wariantem I opinii biegłego geodety) wynosi 19.430 zł.
Wobec braku żądania uczestnikaG. W.o zasądzenie dopłaty, Sąd I instancji o niej nie orzekł.
O odsetkach Sąd Rejonowy orzekł zgodnie z treściąart. 481 § 1 i § 2 kc, zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Sąd Rejonowy wskazał w uzasadnieniu , iż na skutek przeoczenia nie uwzględnił w wartości przedmiotu postępowania samochodu markiO. (...), w związku z czym nie orzekł o przyznaniu go uczestnikowiJ. W.oraz nie orzekł o dopłacie dla wnioskodawczyni ¼ wartości ww. samochodu. Okolicznością bezsporną pozostawała wartość ww. samochodu (3.000 zł). Ponadto strony były zgodne co do przyznania ww. samochodu na własność uczestnikowiJ. W.. Tym niemniej ta omyłka sądu może być „naprawiona” we własnym zakresie przez strony postępowania. Z uwagi na fakt, iż przedmiotem zniesienia współwłasności i działu spadku jest ruchomość, strony mogą w zakresie przedmiotowego pojazdu zawrzeć umowę pisemną o dziale spadku i zniesieniu współwłasności, mocą której przyznają przedmiotowy pojazd na własnośćJ. W.ze stosowną spłatą. Umowa taka, podpisana przez wszystkich spadkobierców (współwłaścicieli) wraz z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku jest dowodem prawa własności i stanowi podstawę prawną do dokonania odpowiednich zgłoszeń w wydziale komunikacji. Oczywiście po uprzednim zgłoszeniu w urzędzie skarbowym. Korzystając z takiej właśnie formy naprawienia przeoczenia sądu strony nie narażają sią na żadne koszty, które w odmiennym przypadku musiałyby ponieść, a nadto przyśpieszają postępowanie w tym zakresie zważywszy, iż brak pomiędzy nimi sporu w zakresie przedmiotowego pojazdu.
Sąd w pkt 5 postanowienia na podstawieart. 520 § 2 k.p.c.zasądził od uczestnikaJ. W.na rzecz wnioskodawczyniJ. P.kwotę 1.805,85 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zart. 520 § 2 kpcwynika, że jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, Sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości.
W niniejszym postępowaniu interesy stron były sprzeczne, tzn. strony nie mogły dojść do porozumienia co do podziału ww. nieruchomości, czego wynikiem było dopuszczenie opinii biegłego z dziedziny geodezji. Również w kwestii oszacowania nieruchomości Sąd na wniosek stron dopuścił dowód z opinii biegłego. Przyznając zwrot kosztów postępowania od uczestnikaJ. W.na rzecz wnioskodawczyni, Sąd miał na uwadze, iż uczestnik w żaden sposób nie dążył do polubownego załatwienia sporu, co prowadziłoby do ograniczenia kosztów niniejszego postępowania. Ponadto Sąd kierował się zasadami słuszności, uwzględnił w szczególności interesy stron postępowania, a przede wszystkim koszty sądowe przez nie poniesione. Rozliczając koszty postępowania należy bowiem pamiętać, iż zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego nie chodzi o czysto mechaniczne ich rozliczenie, lecz takie wyliczenie sądu powinno uwzględniać całokształt okoliczności sprawy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni poniosła koszty zaliczki na opinię biegłego w łącznej wysokości 3000 zł, zaliczkę na koszty oględzin w kwocie 200 zł, oraz koszty opłaty od wniosku w kwocie 1000 zł. Natomiast uczestnik poniósł koszty zaliczki na koszty oględzin w kwocie 200 zł, a nadto kwotę 1000 zł tytułem zaliczki na koszty opinii biegłego. Nie budzi wątpliwości sadu, iż koszty wyłożone przez strony tytułem zaliczek są minimalnie wyższe niż rzeczywiste koszty sądowe, co oznacza, iż nadwyżka zostanie odpowiednio zwrócona. W orzeczeniu sąd rozliczył jedynie koszty rzeczywiście poniesione. W zakresie kosztów oględzin koszty te z zaliczek wyłożonych przez strony sąd rozliczył w częściach równych. Natomiast w zakresie kosztów opinii biegłego wysokość zaliczek wyłożonych przez wnioskodawczynię jest wyższa niż przez uczestnika. Koszty opinii zamykają się natomiast kwotą 5011,71 zł. Zdaniem sądu koszty te również powinny być rozłożone po połowie co oznacza, iż każda ze stron powinna ponieść koszty w kwocie 2.505,85 zł. Tym samym z tego tytułu uczestnik powinien zwrócić wnioskodawczyni kwotę 1505,85 zł. Zdaniem sądu uczestnika dodatkowo powinien obciążać zwrot kwoty 300 zł (wnioskodawczyni uiściła opłatę w kwocie 1.000 zł). Przemawiają za tym okoliczności sprawy, a przede wszystkim fakt zainicjowania postępowania. Tym samym uczestnika obciąża obowiązek zwrotu kwoty 1805,85 zł wnioskodawczyni.
W pkt 6 postanowienia Sąd Rejonowy zniósł wzajemnie koszty zastępstwa procesowego między stronami.
Apelację od powyższego postanowienia wywiódł uczestnikJ. W.zaskarżając je w całości i zarzucając :
- nieuprawnione dokonanie działu spadku i zniesienie współwłasności wedle projektu podziału działki – wariantu nr 1 ,
- nieuprawnione ustanowienie na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w obrębieP.gminaŚ.ozn. nr geod. 16/13 o pow. 0.094 ha służebności drogi koniecznej przez nieruchomość położoną w obrębieP.gminaŚ.ozn. nr geod. 16/12 o pow. 0.048 ha ( wariant 1 ) ,
-błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuprawnionym przyjęciu ,iż pomoc finansowaJ. W.nie może być traktowana jako nakład na powyższa nieruchomość . lecz li tylko jako zwyczajowa pomoc na rzecz córki i zięcia .
W oparciu o powyższe zarzuty uczestnikJ. W.wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez dokonanie podziału działki według wariantu nr 2 , przyznanie uczestnikowiJ. W.stosownej spłaty tytułem wyrównania udziałów i zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kosztów postępowania .
W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania za instancję odwoławczą , w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych .
UczestnikG. W.poparł stanowisko uczestnikaJ. W..
Sąd Okręgowy zważył , co następuje :
Apelacja uczestnikaJ. W.okazała się być nieuzasadniona .
Ustalenia faktyczne Sądu I instancji, istotne dla rozstrzygnięcia, nie budzą żadnych wątpliwości. Stąd te ustalenia, jak i poczynione przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody prawne Sąd odwoławczy w pełni podziela i przyjmuje za podstawę własnego rozstrzygnięcia. Ustalenia te są prawidłowe, znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, ocenionych bez naruszenia zasad swobody sędziowskiej. Zastrzeżeń nie budzi też prawidłowość subsumpcji dokonanej przez Sąd I instancjia quoi trafność zastosowania przepisów prawa materialnego.
Sąd Okręgowy podziela w całej rozciągłości zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia rozważania , które doprowadziły Sąd Rejonowy do dokonania działu spadku i zniesienia współwłasności według wariantu 1 zaproponowanego przez biegłego geodetęJ. K.. Sąd I instancji słusznie powołał na poparcie swojego stanowiska okoliczność ponad 20 letniego niezakłóconego ( do czasu śmierci spadkodawczyni ) korzystania przez wnioskodawczynię ze spornej części nieruchomości , umiejscowienie – podyktowane między innymi również tym faktem – okna do składowania opału i wejścia do budynku zajmowanego przez wnioskodawczynię , a także osobiste relacje pomiędzy wnioskodawczynią i uczestnikiemJ. W., w których postawa wnioskodawczyni na tle zdecydowanych deklaracji uczestnika odnośnie absolutnego zakazu korzystania przez wnioskodawczynię ze wspólnego wjazdu , jest zdecydowanie bardziej koncyliacyjna i nastawiona na bezkonfliktowe współdziałanie. Nie można zapominać , że do roku 2011 wspólne korzystanie z wjazdu prowadzącego do obu budynków usytuowanych na działce ozn. nr geod . 16/1 ( przed podziałem ) nie budziło kontrowersji ani sporów , a ich pojawienia się po śmierciW. W.przy niezmienności sposobu jego użytkowania nie sposób racjonalnie wytłumaczyć . Trafnie również jako dodatkowy argument dla przyjęcia wariantu 1 Sąd Rejonowy potraktował fakt , który istniał w chwili orzekania, a mianowicie wyprowadzenie się uczestnika do miejsca zamieszkania jego obecnej żony , nie przesądzając w tym miejscu czy wyprowadzka ta ma charakter stały czy czasowy , jak twierdzi uczestnik .
Wszystkie przywołane wyżej okoliczności wskazują na zasadność dokonanego działu spadku i zniesienia współwłasności w sposób określony w wariancie 1 opinii biegłego, uwzględniającym obciążenie działki o nr geod. 16/1 2 służebnością przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnego właściciela działki o nr geod. 16/13 .
Nie zachodzi również zarzucany w apelacji błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji .
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości , że inwestorem budynku mieszkalnego zajmowanego przez wnioskodawczynię była ona i jej były mążG. K.. Inwestycja prowadzona nadziałce (...)( przed podziałem ) , jak wynika z zeznań świadków zaangażowanych bezpośrednio w budowę , zainspirowana była przez rodziców wnioskodawczyni , która pod wpływem ich sugestii zrezygnowała z planów budowy domu w Łężynie , gdzie miała działkę budowlaną i podjęła decyzję o wybudowaniu się obok rodziców , na należącej do nich nieruchomości . Nie jest to zjawisko w stosunkach rodzinnych odosobnione , podobnie jak i to ,że rodzice świadczą pomoc na rzecz swoich dorosłych nawet dzieci. Pomoc taka ,nawet jeśli zakłada wsparcie finansowe , czy też jest pomocą rzeczową czy też świadczona jest wyłącznie poprzez pracę fizyczną , nie czyni rodziców właścicielami domów stawianych przez ich dzieci ani nie klasyfikuje ich pomocy jako nakładu na nieruchomość . Zresztą intencje , jakie towarzyszyły tej budowie były dla wszystkich czytelne – dom stawiany był z przeznaczeniem dla wnioskodawczyni i jej rodziny . Wynika to również z zeznań samego uczestnikaJ. W., który na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015r. zeznał m.in. „ przy budowie pomagaliśmy z żoną fizycznie i finansowo ; robiło się to dla dzieci , zamiary były takie , aby ten dom był dla córkiJ.„ ( k. 190 akt ) .
Uprawniona jest zatem konstatacja Sądu Rejonowego sprowadzająca się do tego ,że rodzice czyniąc nakłady na rzecz dzieci i ich małżonków , co do zasady czynią to w formie darowizny nie domagając się i nie oczekując zwrotu pieniędzy .,
Obszerny i prawidłowo oceniony przez Sąd Rejonowy osobowy materiał dowodowy przekonuje ,że udział w budowie domu dla wnioskodawczyni i jej ówczesnego męża miało szereg członków jej rodziny . Poza rodzicami wnioskodawczyni , którzy , jak wynika z akt sprawy ( k. 191 akt ) , wsparli wszystkie swoje dzieci w budowie ich własnych domów , przy budowie pracował też ojciec chrzestny wnioskodawczyniI. S., pomagali jej byli teściowie , bracia . Dla rodziny i osób postronnych nie ulegało kwestii , kto głównie finansuje budowę , z jakich źródeł inwestorzy czerpią na nią środki i dla kogo dom jest stawiany . Potwierdzają to również świadkowie ,którym wnioskodawczyni płaciła za wykonane prace np. wykonujący elewację budynkuJ. F.. Okoliczność ,że rodzice wnioskodawczyni zamieszkali z nią w nim czasowo po jej rozwodzie czy też w okresie awarii centralnego ogrzewania w swoim budynku ( co wynika z zeznań świadkaE. A.) , nie zmienia faktu ,że ich centrum życiowym cały czas pozostawał dotychczasowy budynek , posadowiony nadziałce o nr (...)( po podziale ) . Nie polega na prawdzie zawarte w apelacji twierdzenie o niekonsekwencji Sądu Rejonowego w zakresie oceny zeznań uczestnikaJ. W.i ich treści .Wbrew bowiem sformułowanym w apelacji zarzutom Sąd Rejonowy dokonując analizy finasowania powstania nieruchomości konsekwentnie wskazywał na udział uczestnika i jego zmarłej żony w procesie budowy . Uważna analiza uzasadnienia ( np. k. 3 , k .6 ) jasno wskazuje zarówno na pomoc fizyczną jak i wsparcie finansowe rodziców wnioskodawczyni . Obraz taki wyłania się zresztą z zeznań samej wnioskodawczyni .
Wbrew forsowanym w apelacji zarzutom Sąd Rejonowy szczegółowo wyjaśnił , z jakich przyczyn pomoc świadczoną przez rodziców wnioskodawczyni i jej mężowi przy budowie domu potraktował jako typowe wsparcie w stosunkach miedzy rodzicami i dziećmi . Trafnie również podkreślił , że rachunki związane z tą inwestycją wystawione na nazwisko uczestnika nie dowodzą tego ,że był ich płatnikiem . Z przyczyn oczywistych , skoro budowa prowadzona była na działce należącej do uczestnika i jego żony , pozwolenie na budowę i faktury , które były podstawą zwrotu podatku , musiały opiewać na właścicieli nieruchomości .
Stosunkowo lakoniczne uzasadnienie zarzutów apelacyjnych w konfrontacji z kompletnym uzasadnieniem orzeczenia wydanego przez Sąd Rejonowy i w powiązaniu z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie , nie pozwala na uwzględnienie apelacji , co po myśliart. 385 kpc. w zw. zart. 13 §2 kpc. prowadzić musi do jej oddalenia jako bezzasadnej.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o treśćart. 520 §1 kpc. , uznając odmiennie niż uczynił to Sąd Rejonowy , że interesy uczestników postępowania nie były sprzeczne, albowiem zgodnie ( w znaczeniu - zarówno wnioskodawczyni jak i uczestnikJ. W.) wystąpili oni o dział spadku i zniesienie współwłasności . Nie zachodzi bowiem sprzeczność interesów, jeżeli uczestnicy postępowania zgodnie domagają się zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego bądź działu spadku, niezależnie od tego, jaki sposób podziału postulują, jakie wnioski w tym zakresie składali. Wnioskodawczyni i uczestnik postępowania nie byli także w różnym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania, gdyż w ich wspólnym interesie było dokonanie działu spadku i zniesienia współwłasności . W takich postępowaniach uczestnicy są bowiem w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania, a ich interesy w zasadzie też są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności. Z tych powodów Sąd uznał, że nie ma podstaw do odstąpienia od zasady wyrażonej w przepisieart. 520 §1 kpc.
Aleksandra Bolczyk Jolanta Tembłowska Iwona Przyłębska - Grzybowska
| 460
|
15/350500/0000503/Ca
|
Sąd Okręgowy w Koninie
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 520;art. 520 § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 520 § 2 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 481 § 1 i § 2 kc",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 13; art. 13 § 2; art. 229; art. 230; art. 232; art. 385; art. 520; art. 520 § 1; art. 520 § 2; art. 684)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 1035; art. 211; art. 212; art. 212 § 1; art. 212 § 2; art. 481; art. 481 § 1; art. 481 § 2; art. 6; art. 922)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153015250001512_III_RC_000211_2015_Uz_2015-12-09_001
|
III RC 211/15
| 2015-12-09T00:00:00
| 2016-02-26T17:02:02
| 2017-08-08T06:45:10
|
15301525
|
1512
|
DECISION, REASON
|
Sygn. akt III RC 211/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim, Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący SSR Sławomir Onisko Protokołowała A. M. po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. w Sokołowie Podlaskim na rozprawie sprawy z powództwa M. K. przeciwko D. K. reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego T. K. o zmianę orzeczenia w zakresie alimentów postanawia 1 wobec cofnięcia pozwu postępowanie w sprawie umorzyć; 2 odstąpi
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolNmbr="000211" xVolType="15/301525/0001512/RC" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xFlag="published" xEditorFullName="Bożena Toczyska" xPublisher="63121211625" xEditor="63121211625" xToPage="2" xLang="PL" xYear="2015" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Bożena Toczyska">
<xName>Postanowienie+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt III RC 211/15</xText>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText xALIGNx="right">Dnia 9 grudnia 2015 r.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim, Wydział III Rodzinny i Nieletnich</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xText>Przewodniczący SSR Sławomir Onisko</xText>
<xText>Protokołowała <xAnon>A. M.</xAnon></xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. w Sokołowie Podlaskim</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>M. K.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>D. K.</xAnon> reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego <xAnon>T. K.</xAnon></xText>
<xText>o zmianę orzeczenia w zakresie alimentów</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>postanawia</xBx></xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>wobec cofnięcia pozwu postępowanie w sprawie umorzyć;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>odstąpić od obciążania pozwanego kosztami sądowymi.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="right">SSR Sławomir Onisko</xText>
<xText>Sygn. akt III RC 211/15</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Pozwem z dnia 17.08.2015 roku powódka <xAnon>M. K.</xAnon> wystąpiła o obniżenie alimentów należnych od niej na rzecz małoletniego syna <xAnon>D. K.</xAnon>, ustalonych ugodą zawartą w dniu 26.01.2015 roku w sprawie III RC 30/15 z kwoty 400 złotych do wysokości po 100 złotych miesięcznie.</xText>
<xText>Przedstawiciel ustawowy małoletniego pozwanego <xAnon>D. T.</xAnon> <xAnon>K.</xAnon> wnosił początkowo o oddalenie powództwa w całości (k.11), ostatecznie w związku z zaistniałą nadpłatą alimentacyjną na rzecz syna <xAnon>D.</xAnon> podał, że po wyrównaniu nadpłaty dojdzie z powódką do porozumienia odnośnie obniżenia obciążających ją alimentów (k.22v).</xText>
<xText>Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów i zeznań znajdujących się w aktach III RC 30/15 Sąd Rejonowy ustalił następujące okoliczności faktyczne:</xText>
<xText>Powódka <xAnon>M. K.</xAnon> ma <xAnon>(...)</xAnon> lata, z zawodu jest <xAnon>(...)</xAnon>. Mieszka z matką w <xAnon>S.</xAnon>. Obecnie nie pracuje. Zarejestrowana jest jako bezrobotna. W związku z urodzeniem w dniu <xAnon> (...) córki</xAnon> <xAnon>N.</xAnon> pobiera zasiłek macierzyński w kwocie 625 złotych miesięcznie. Wystąpiła ze sprawą o ustalenie ojcostwa względem tego dziecka i roszczenia z tym związane, która jest w toku. Ma ze związku nieformalnego córkę <xAnon>(...)</xAnon>, która przebywa w rodzinnej pieczy zastępczej w <xAnon>O.</xAnon>. Córkę tę zabiera do siebie, odwiedza ją.</xText>
<xText>Uprawniony <xAnon>D. K.</xAnon> ma<xAnon>(...)</xAnon> lat. Mieszka z ojcem i dziadkami ojczystymi w <xAnon>S.</xAnon> w mieszkaniu dziadków. Jest zdrowym chłopcem.</xText>
<xText>Ojciec pozwanego – <xAnon>T. K.</xAnon> ma <xAnon>(...)</xAnon> lat, z zawodu jest <xAnon>(...)</xAnon>. Stałej pracy nie ma. Utrzymuje się z prac dorywczych w budownictwie.</xText>
<xText>Związek małżeński rodziców pozwanego rozwiązany został przez rozwód. Wobec ustalenia miejsca pobytu pozwanego przy ojcu, ugodą zawartą w dniu 26.01.2015 roku ustalone zostały na jego rzecz od matki alimenty w kwocie po 400 złotych miesięcznie.</xText>
<xText>Sąd zważył, co następuje:</xText>
<xText>W związku z pobraniem przez ojca pozwanego jednocześnie od jego matki na poczet alimentów kwoty 2300 złotych (k.18) oraz zastępczo wypłacanych alimentów ze środków Funduszu Alimentacyjnego w kwotach po 400 złotych miesięcznie powstała nadpłata alimentacyjna w wysokości 2131,77 złotych. Ponieważ iż w związku z tym od stycznia 2016 roku aż do wyczerpania nadpłaty ze środków Funduszu Alimentacyjnego nie będą dokonywane wypłaty alimentów ojcu pozwanego, powódka zgodziła się cofnąć pozew w sprawie deklarując zarazem, że wystąpi ponownie ze sprawą o obniżenie alimentów po uregulowaniu powyższej nadpłaty. Ojciec pozwanego zgodził się na cofnięcie pozwu i zadeklarował, że w razie wystąpienia przez byłą żonę ponownie ze sprawą o obniżenie alimentów dojdzie z nią do porozumienia.</xText>
<xText>W świetle <xLexLink xArt="art. 203;art. 203 § 4" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.203 § 4 kpc</xLexLink> sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.</xText>
<xText>W ocenie Sądu nie było przeszkód by uznać cofnięcie pozwu powódki, zaakceptowane przez ojca pozwanego za niezgodne z prawem i zasadami współżycia społecznego. Nie sposób przyjąć też, że zmierzało ono do obejścia prawa. Mając na uwadze zebrany w toku procesu materiał dowodowy sąd uznał cofnięcie pozwu za dopuszczalne. Przyjąć bowiem należy, że skoro nadpłata alimentacyjna powstała w sytuacji obowiązywania stawki alimentów w kwocie po 400 złotych miesięcznie – na którą to kwotę powódka zgodziła się w sprawie III RC 30/15 – a ojciec pozwanego w takiej wysokości otrzymał świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, to uregulowanie nadpłaty winno nastąpić również przy uwzględnieniu tej stawki.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 355;art. 355 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 355 § 1 kpc</xLexLink> sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne.</xText>
<xText>W tych okolicznościach Sąd Rejonowy umorzył postępowanie.</xText>
<xText xALIGNx="right"> SSR Sławomir Onisko</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sławomir Onisko
| null |
[
"Sławomir Onisko"
] | null |
Bożena Toczyska
| null |
Bożena Toczyska
| null | 2
|
Sygn. akt III RC 211/15
POSTANOWIENIE
Dnia 9 grudnia 2015 r.
Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim, Wydział III Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Sławomir Onisko
ProtokołowałaA. M.
po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. w Sokołowie Podlaskim
na rozprawie
sprawy z powództwaM. K.
przeciwkoD. K.reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowegoT. K.
o zmianę orzeczenia w zakresie alimentów
postanawia
1
wobec cofnięcia pozwu postępowanie w sprawie umorzyć;
2
odstąpić od obciążania pozwanego kosztami sądowymi.
SSR Sławomir Onisko
Sygn. akt III RC 211/15
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 17.08.2015 roku powódkaM. K.wystąpiła o obniżenie alimentów należnych od niej na rzecz małoletniego synaD. K., ustalonych ugodą zawartą w dniu 26.01.2015 roku w sprawie III RC 30/15 z kwoty 400 złotych do wysokości po 100 złotych miesięcznie.
Przedstawiciel ustawowy małoletniego pozwanegoD. T.K.wnosił początkowo o oddalenie powództwa w całości (k.11), ostatecznie w związku z zaistniałą nadpłatą alimentacyjną na rzecz synaD.podał, że po wyrównaniu nadpłaty dojdzie z powódką do porozumienia odnośnie obniżenia obciążających ją alimentów (k.22v).
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów i zeznań znajdujących się w aktach III RC 30/15 Sąd Rejonowy ustalił następujące okoliczności faktyczne:
PowódkaM. K.ma(...)lata, z zawodu jest(...). Mieszka z matką wS.. Obecnie nie pracuje. Zarejestrowana jest jako bezrobotna. W związku z urodzeniem w dniu(...) córkiN.pobiera zasiłek macierzyński w kwocie 625 złotych miesięcznie. Wystąpiła ze sprawą o ustalenie ojcostwa względem tego dziecka i roszczenia z tym związane, która jest w toku. Ma ze związku nieformalnego córkę(...), która przebywa w rodzinnej pieczy zastępczej wO.. Córkę tę zabiera do siebie, odwiedza ją.
UprawnionyD. K.ma(...)lat. Mieszka z ojcem i dziadkami ojczystymi wS.w mieszkaniu dziadków. Jest zdrowym chłopcem.
Ojciec pozwanego –T. K.ma(...)lat, z zawodu jest(...). Stałej pracy nie ma. Utrzymuje się z prac dorywczych w budownictwie.
Związek małżeński rodziców pozwanego rozwiązany został przez rozwód. Wobec ustalenia miejsca pobytu pozwanego przy ojcu, ugodą zawartą w dniu 26.01.2015 roku ustalone zostały na jego rzecz od matki alimenty w kwocie po 400 złotych miesięcznie.
Sąd zważył, co następuje:
W związku z pobraniem przez ojca pozwanego jednocześnie od jego matki na poczet alimentów kwoty 2300 złotych (k.18) oraz zastępczo wypłacanych alimentów ze środków Funduszu Alimentacyjnego w kwotach po 400 złotych miesięcznie powstała nadpłata alimentacyjna w wysokości 2131,77 złotych. Ponieważ iż w związku z tym od stycznia 2016 roku aż do wyczerpania nadpłaty ze środków Funduszu Alimentacyjnego nie będą dokonywane wypłaty alimentów ojcu pozwanego, powódka zgodziła się cofnąć pozew w sprawie deklarując zarazem, że wystąpi ponownie ze sprawą o obniżenie alimentów po uregulowaniu powyższej nadpłaty. Ojciec pozwanego zgodził się na cofnięcie pozwu i zadeklarował, że w razie wystąpienia przez byłą żonę ponownie ze sprawą o obniżenie alimentów dojdzie z nią do porozumienia.
W świetleart.203 § 4 kpcsąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.
W ocenie Sądu nie było przeszkód by uznać cofnięcie pozwu powódki, zaakceptowane przez ojca pozwanego za niezgodne z prawem i zasadami współżycia społecznego. Nie sposób przyjąć też, że zmierzało ono do obejścia prawa. Mając na uwadze zebrany w toku procesu materiał dowodowy sąd uznał cofnięcie pozwu za dopuszczalne. Przyjąć bowiem należy, że skoro nadpłata alimentacyjna powstała w sytuacji obowiązywania stawki alimentów w kwocie po 400 złotych miesięcznie – na którą to kwotę powódka zgodziła się w sprawie III RC 30/15 – a ojciec pozwanego w takiej wysokości otrzymał świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, to uregulowanie nadpłaty winno nastąpić również przy uwzględnieniu tej stawki.
Zgodnie zart. 355 § 1 kpcsąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne.
W tych okolicznościach Sąd Rejonowy umorzył postępowanie.
SSR Sławomir Onisko
| 211
|
15/301525/0001512/RC
|
Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim
|
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 355;art. 355 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 355 § 1 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 203; art. 203 § 4; art. 355; art. 355 § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152015000000503_I_C_000836_2015_Uz_2015-12-21_001
|
I C 836/15
| 2015-12-21T00:00:00
| 2016-10-19T20:15:30
| 2024-02-22T14:35:25
|
15201500
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
sygn.. akt I C 836/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Nowy Sącz, dnia 17 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Paweł Poręba Protokolant: sekr. sąd. Bożena Zaremba po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2015 roku w Nowym Sączu na rozprawie sprawy z powództwa M. P. przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w N. o ustalenie nieważności uchwały I ustala nieważność uchwały (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w N. nr (...) w sprawie
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Wiesława Pinczer" xVersion="1.0" xYear="2015" xLang="PL" xToPage="14" xEditor="wpinczer" xPublisher="wpinczer" xEditorFullName="Wiesława Pinczer" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000836" xVolType="15/201500/0000503/C">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>sygn.. akt I C 836/15</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Nowy Sącz, dnia 17 grudnia 2015 roku</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następującym:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSO Paweł Poręba</xText>
<xText>Protokolant: sekr. sąd. Bożena Zaremba</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2015 roku w Nowym Sączu na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>M. P.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon></xText>
<xText>o ustalenie nieważności uchwały</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>ustala nieważność uchwały <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon> nr <xAnon> (...)</xAnon> w sprawie podziału wyniku finansowego <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> za rok 2014 oraz pokrycia niedoborów podjętą na pięciu częściach Walnego Zgromadzenia w dniach 8, 10, 15, 17 i 19 czerwca 2015 roku;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 397,00zł (trzysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 197,00zł (sto dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
</xUnit>
<xText><xUx>Sygn. akt I C 836/15</xUx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText xALIGNx="center">Wyroku z dnia 17 grudnia 2015 roku</xText>
<xText>Powódka <xAnon>M. P.</xAnon> w pozwie z dnia 23 lipca 2015 roku ( data prezentaty ) domagała się ( k. 1-4 ) stwierdzenia nieważności uchwały Walnego Zgromadzenia <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon> nr <xAnon> (...)</xAnon> podjętej na poszczególnych częściach Walnego Zgromadzenia między 08 a 19 czerwca 2015 roku w sprawie podziału wyniku finansowego <xAnon>(...)</xAnon> za 2014 rok oraz pokrycia niedoborów - z powodu podjęcia jej w sposób sprzeczny z ustawą, tj. z naruszeniem art.8<xSUPx>3</xSUPx>ust.10 i 12 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i §82 i 109 ust.10 statutu spółdzielni.</xText>
<xText>Powódka twierdziła, iż w dniu 25 maja 2015 roku został wyłożony do wglądu projekt uchwały zawierający szczegółowy podział wyniku finansowego za 2014 rok. Projekt ten zgodnie z pkt. 9 porządku obrad miał być przedmiotem głosowania podczas Walnego Zgromadzenia <xAnon>(...)</xAnon> w poszczególnych <xAnon> Zespołach (...)</xAnon> ( tzw. <xAnon> (...)</xAnon>ach ). Zdaniem powódki w dniu 05 czerwca 2015 roku, tj. na trzy dni przed pierwszą częścią Walnego Zgromadzenia wyłożono do wglądu jednak zmienioną wersję projektu uchwały, w której dokonano odmiennych przesunięć środków finansowych pomiędzy poszczególne <xAnon> (...)</xAnon>y.</xText>
<xText>Wyłożenie nowej wersji projektu na 3 dni przed rozpoczęciem pierwszej części Walnego Zgromadzenia stanowi w ocenie powódki naruszenie bezwzględnie obowiązującego przepisu art.8<xSUPx>3</xSUPx> ust. 10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który dla zgłaszania projektów wyznacza termin co najmniej 14 dni przed Walnym Zgromadzeniem lub jego pierwszą częścią. Taki sposób procedowania naruszył prawo członków do zgłaszania poprawek do projektu zgodnie z dyspozycją art.8<xSUPx>3</xSUPx> ust.12 powołanej ustawy – nie później niż 3 dni przed walnym zgromadzeniem.</xText>
<xText>Podczas rozprawy z dnia 08 grudnia 2015 roku powódka <xAnon>M. P.</xAnon> zakwestionowała także ( k. 65 od 01:21:02 ) sam sposób głosowania, ponieważ skoro <xAnon>R. J.</xAnon> oraz <xAnon>J. I.</xAnon> jako członkowie zgłosili poprawkę do projektu, to głosowanie powinno odbyć się co do poprawki, co do projektu z poprawką i co do projektu zasadniczego. Tymczasem podczas Walnego Zgromadzenia głosowano nad projektem uwzględniającym poprawkę wyłożonym zaledwie trzy dni przed walnym zgromadzeniem, a nie nad pierwotnym projektem uchwały. Tym samym zdaniem powódki członkowie zostali wprowadzeni w błąd co do treści uchwały, nad którą głosowali.</xText>
<xText>Uchybienia te według powódki wskazują, że przedmiotowa uchwała jest nieważna.</xText>
<xText>Strona pozwana <xAnon> (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa</xAnon> w odpowiedzi na pozew wniosła ( k. 22-24 ) o oddalenie powództwa.</xText>
<xText>Przyznała strona pozwana, iż w czasie zebrań poszczególnych części Walnego Zgromadzenia, które odbywały się od 08 czerwca 2015 roku do 19 czerwca 2015 roku zgodnie z pkt. 9 porządku obrad przedmiotem było podjęcie uchwały w sprawie podziału wyniku finansowego <xAnon>(...)</xAnon> za 2014 rok. Projekt uchwały w tej kwestii rzeczywiście był wystawiony do wglądu w dniu 25 maja 2015 roku.</xText>
<xText>Podniosła strona pozwana, że w głosowaniu nad projektem uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> zachowane zostały wymogi proceduralne, ponieważ członkowie zarządu jako członkowie spółdzielni mieli prawo zgłoszenia poprawek. Zmiana projektu na trzy dni przed posiedzeniem pierwszej części Walnego Zgromadzenia była konieczna w związku z prawomocnością wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu w sprawie do sygn. akt I C 885/14 w związku z oddaleniem apelacji w dniu 03 czerwca 2015 roku przez Sąd Apelacyjny w Krakowie. Zdaniem strony pozwanej wyrok ten przesądził zasadę równego podziału środków pomiędzy członków. Członkowie Walnego Zgromadzenia znali treść zmienionego projektu uchwały, nad którą głosowali, ponieważ była ona objaśniona przez księgową <xAnon>K. B.</xAnon>.</xText>
<xText>Według strony pozwanej przedmiotowa uchwała została nadto już prawnie skonsumowana, gdyż doszło do rozdziału pożytków, co rodzi nieodwracalne skutki. Ustalenie zaś nieważności uchwały wiązałoby się z koniecznością dokonania zwrotu już rozdysponowanych środków i podniesienia czynszów w <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText><xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>W ramach strony pozwanej - <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon> (<xAnon>(...)</xAnon>) – funkcjonuje od lat 80-tych pięć Zarządów Administracji Osiedli – tzw. <xAnon> (...)</xAnon> nr 1, <xAnon> (...)</xAnon> nr 2, <xAnon> (...)</xAnon> nr 3, <xAnon> (...)</xAnon> nr 4 i <xAnon> (...)</xAnon> nr 5.</xText>
<xText>Powódka <xAnon>M. P.</xAnon> od wielu lat jest członkiem <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon> (...)</xAnon>ie nr 2.</xText>
<xText>Od początku wyodrębnienia <xAnon> (...)</xAnon>ów, tj. od około 1986 roku w <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> przyjęta została praktyka, iż każdy <xAnon> (...)</xAnon> pozostaje na własnym rozrachunku, tj. środki wypracowane w danym <xAnon> (...)</xAnon>ie są przeznaczane dla członków zamieszkujących na danym osiedlu i nie są przekazywane do Spółdzielni celem podziału pomiędzy wszystkich członków.</xText>
<xText>W związku z wyodrębnieniem <xAnon> (...)</xAnon>ów zgodnie z §108 ust. 1 i § 2 ust. 3 statutu <xAnon>(...)</xAnon> Walne Zgromadzenie dzieli się na pięć wyodrębnionych osiedli.</xText>
<xText>Z treści §109 ust. 1 statutu wynika, iż Walne Zgromadzenie zwołuje Zarząd przynajmniej raz w roku w terminie do 30 czerwca. Po myśli §109 ust. 6 o czasie, miejscu i porządku obrad Walnego Zgromadzenia zawiadamia się na piśmie członków spółdzielni co najmniej 21 dni przed terminem posiedzenia pierwszej części Walnego Zgromadzenia.</xText>
<xText>Projekty uchwał, które mają być przedmiotem obrad wykłada się w lokalu spółdzielni co najmniej na 14 dni przed terminem posiedzenia pierwszej części Walnego Zgromadzenia w celu umożliwienia członkom zapoznania się z tym dokumentami.</xText>
<xText>Inicjatywa do opracowania projektów uchwał zgodnie ze statutem (§109 ust. 10-16 ) służy zarządowi oraz członkom spółdzielni przy poparciu projektu przez co najmniej 10 członków. Zarząd z własnej inicjatywy może dokonywać zmian porządku obrad Walnego Zgromadzenia. Członkowie mają prawo zgłaszania poprawek do projektów uchwał nie później niż na 3 dni przed posiedzeniem pierwszej części Walnego Zgromadzenia. Z kolei obowiązkiem zarządu jest przygotowanie pod względem formalnym i przedłożenie pod głosowanie na Walnym Zgromadzeniu projektów uchwał i poprawek zgłoszonych przez członków spółdzielni.</xText>
<xText><xIx>okoliczności bezsporne, fakty znane sądowi z urzędu</xIx></xText>
<xText>
<xBx>
<xIx>
Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx>
/ uchwała nr <xAnon>(...)</xAnon>, k. 8; odpis z KRS nr <xAnon> (...)</xAnon>
<xAnon>(...)</xAnon>M k.26-33; statut <xAnon>(...)</xAnon> k.60; zeznania powódki <xAnon>M. P.</xAnon>, k. 65 od 01:10:46 /.</xIx>
</xText>
<xText><xAnon> Zarząd (...)</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon> jest dwuosobowy. Funkcje prezesa zarządu sprawuje <xAnon>J. I.</xAnon>, zastępcą prezesa zarządu jest <xAnon>R. J.</xAnon>.</xText>
<xText>W maju 2015 roku zarząd <xAnon>(...)</xAnon> zwołał Walne Zgromadzenie w podziale na części według <xAnon> (...)</xAnon>ów wyznaczając je na okres od 08 czerwca 2015 roku do 19 czerwca 2015 roku.</xText>
<xText>W porządku obrad w pkt. 9 przewidziano podjęcie uchwały w sprawie podziału wyniku finansowego <xAnon>(...)</xAnon> za 2014 roku.</xText>
<xText>Wraz ze zwołaniem Walnego Zgromadzenia i wskazaniem porządku obrad przygotowany został projekt uchwały „nr ……/2015 wersja 1” w sprawie podziału wyniku finansowego <xAnon>(...)</xAnon> za 2014 rok oraz pokrycia niedoborów, który dotyczył podziału wyniku finansowego netto w kwocie 2 123 731,01 złotych. Założeniem tego projektu był podział środków w ten sposób, że środki wypracowane w danym <xAnon> (...)</xAnon>ie były dzielone w ramach tego <xAnon> (...)</xAnon>u. Przy tym projekcie rozpiętość podziału środków między <xAnon> (...)</xAnon>ami wahała się od 17 groszy za metr powierzchni do 54 groszy za metr.</xText>
<xText>Projekt ten został wystawiony do wglądu w siedzibie zarządu.</xText>
<xText>Z projektem uchwały zaznajamiali się członkowie spółdzielni. Z projektem zapoznała się powódka <xAnon>M. P.</xAnon> w dniu 27 maja 2015 roku.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx> / odpis z KRS nr <xAnon> (...)</xAnon><xAnon>(...)</xAnon>M k.26-33; uzupełniony porządek obrad Walnego Zgromadzenia, k. 11; projekt uchwały „nr …./2015 wersja1” k. 9-10; lista osób, które zapoznały się z projektami uchwał, k. 67; zeznania świadka <xAnon>K. B.</xAnon>, k. 64 od 00:33:46; /.</xIx></xText>
<xText>Przed Sądem Okręgowym w Nowym Sączu w sprawie do sygn. akt. I C 885/14 z powództwa <xAnon>K. W.</xAnon> toczyło się postępowanie o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon> nr <xAnon>(...)</xAnon> z dnia 18 czerwca 2014 roku w sprawie rozpatrzenia i przyjęcia wniosków wynikających z protokołu lustracji pełnej przeprowadzonej w <xAnon>(...)</xAnon> za lata 2010-2012 w następującej treści: „wniosek będzie realizowany w ten sposób, że od 01.01.2015 roku dochody uzyskiwane z nieruchomości stanowiących własność <xAnon>(...)</xAnon> oraz gruntów będących w użytkowaniu wieczystym <xAnon>(...)</xAnon> będą dzielone na dotychczasowej zasadzie”.</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2015 roku Sąd powództwo uwzględnił, uchylił przedmiotową uchwałę uznając, że z uwagi na jej ogólnikowość i blankietowość każdy sposób rozliczenia mógłby zostać pod nią subsumowany, o ile wykazane by zostało, że był dotychczas stosowany.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Krakowie po rozpoznaniu apelacji <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon> wyrokiem z dnia 03 czerwca 2015 roku apelację oddalił.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx> / fakty znane Sądowi z urzędu w związku z rozpoznawaniem sprawy I C 885/14 /.</xIx></xText>
<xText>W związku z oddaleniem apelacji w sprawie I C 885/14 przez Sąd Apelacyjny w Krakowie <xAnon>J. I.</xAnon> działając nie jako prezes zarządu lecz jako członek spółdzielni pismem z dnia 03 czerwca 2015 roku skierowanym do <xAnon>(...)</xAnon> wniósł z powołaniem na § 109 ust. 15 statutu o zmianę treści projektu uchwały nr<xAnon>(...)</xAnon> zgodnie z treścią w/w wyroków.</xText>
<xText>Wniosek ten poparł <xAnon>R. J.</xAnon> działając również jako członek spółdzielni.</xText>
<xText>Wniosek został wpisany do dziennika korespondencji <xAnon>(...)</xAnon> pod poz.<xAnon>(...)</xAnon> z datą 03 czerwca 2015 roku jako wniosek o zmianę projektu uchwały.</xText>
<xText>W oparciu o ten wniosek księgowa <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>K. B.</xAnon> na polecenie zarządu w osobach <xAnon>J. I.</xAnon> i <xAnon>R. J.</xAnon> sporządziła w dniu 03 czerwca 2015 roku nowy projekt uchwały oznaczony jako <xAnon> (...)</xAnon> dotyczący podziału kwoty 2 123 731,01 złotych.</xText>
<xText>Projekt ten zakładał podział środków po równo dla wszystkich członków spółdzielni według powierzchni mieszkalnej każdego <xAnon> (...)</xAnon>u. Projekt uśredniał podział środków na kwotę 42 groszy za metr powierzchni w każdym <xAnon> (...)</xAnon>ie.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx> / wniosek <xAnon>J. I.</xAnon> z dnia 03 czerwca 2015 roku, k. 25; kopia wpisu do dziennika korespondencji, k. 68; projekt uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> z dnia 03 czerwca 2015 roku, k. 12-13; zeznania świadka <xAnon>K. B.</xAnon>, k. 64 od 00:33:46; </xIx></xText>
<xText><xIx>dziennik korespondencji /.</xIx></xText>
<xText>Powódka <xAnon>M. P.</xAnon> w dniu 05 czerwca 2015 roku ponownie zapoznała się z projektami uchwał na walne zgromadzenie zaplanowane na czerwiec 2015 roku. Podpisując się na liście stwierdziła, że przedłożony projekt uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> roku stanowi zmianę merytoryczną w 100 % w stosunku do pierwotnego projektu oraz, że nie jest ona w stanie z uwagi na termin złożyć poprawki do uchwały.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx> / lista osób, które zapoznały się z projektami uchwał, k. 67 /.</xIx></xText>
<xText>Walne Zgromadzenie odbyło się w poszczególnych częściach (<xAnon> (...)</xAnon>ach ) zgodnie z planem między 08 czerwca 2015 roku a 19 czerwca 2015 roku.</xText>
<xText>Do uchwały nr<xAnon>(...)</xAnon> w terminie zakreślonym statutem poprawkę zgłosili członkowie przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w zakresie przeznaczenia dodatniego wyniku w <xAnon> (...)</xAnon>ie nr 5.</xText>
<xText>W obradach poszczególnych części Walnego Zgromadzenia uczestniczył zarząd oraz księgowa <xAnon>K. B.</xAnon>, która referowała sposób podziału wyniki finansowego z zaznaczeniem, że różni się on od dotychczasowego sposobu podziału.</xText>
<xText>Głosowanie odbyło się w ten sposób, iż najpierw głosowano poprawkę do uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> zgłoszoną przez członków nieruchomości przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, następnie głosowano nad projektem uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> w wersji z 03 czerwca 2015 roku z poprawką, a następnie głosowano nad projektem uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> w wersji z 03 czerwca 2015 roku. Nie głosowano natomiast nad pierwotnym projektem uchwały oznaczonym jako „uchwała nr …./2015 wersja 1”.</xText>
<xText>W wyniku przeprowadzonych głosowań w poszczególnych <xAnon> (...)</xAnon>ach poprawka członków spółdzielni przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> nie została przyjęta.</xText>
<xText>Nie została przyjęte też uchwała nr <xAnon>(...)</xAnon> roku z tą poprawką.</xText>
<xText>Przyjęto natomiast uchwałę nr <xAnon>(...)</xAnon> w wersji z dnia 03 czerwca 2015 roku</xText>
<xText>
<xBx>
<xIx>
Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx>
/ zeznania świadka <xAnon>K. B.</xAnon>, k. 64 od 00:33:46; poprawka do uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon>, k. 41; wyciąg z protokołu posiedzenia części Walnego Zgromadzenia <xAnon> (...)</xAnon> nr 5 z 19.06.2015, k. 57-59; wyciąg z protokołu posiedzenia części Walnego Zgromadzenia <xAnon> (...)</xAnon> nr 1 z 17.06.2015, k. 50; wyciąg z protokołu posiedzenia części Walnego Zgromadzenia <xAnon> (...)</xAnon> nr 2 z 10.06.2015, k. 51-52; wyciąg z protokołu posiedzenia części Walnego Zgromadzenia <xAnon> (...)</xAnon> nr 3 z 08.06.2015, k. 53-54; wyciąg z protokołu posiedzenia części Walnego Zgromadzenia <xAnon> (...)</xAnon> nr 4 z 15.06.2015, k. 55-56; informacja zarządu <xAnon>(...)</xAnon> w sprawie uchwał Walnego Zgromadzenia odbytego w czerwcu 2015 roku, k. 38-44 /.</xIx>
</xText>
<xText>Powyższe Sąd ustalił na podstawie przedłożonych do akt dokumentów w postaci Statutu i odpisu KRS <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon>, dziennika korespondencji, projektu uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> w pierwotnej wersji ( k. 9-10 ) oraz w wersji z dnia 03 czerwca 2015 roku ( k. 12-13 ), projektu poprawki do uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> ( k. 41), protokołów głosowania nad poprawkami w poszczególnych <xAnon> (...)</xAnon>ach ( k. 50-59 ) oraz zbiorczych wyników głosowania ( k. 38-44 ).</xText>
<xText>Dokumenty te oraz okoliczności, na które zostały powołane nie były pomiędzy stronami kwestionowane, ani sporne.</xText>
<xText>Świadek <xAnon>K. B.</xAnon> (od 00:26:39 k. 63/2) zawnioskowana przez stronę pozwaną ( k. 22) pełni funkcję głównej księgowej <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon>. W ocenie Sądu złożyła ona zeznania rzeczowe i adekwatne do tematyki postępowania. Wskazała na stosowane w spółdzielni zasady rozliczania wyniku finansowego pomiędzy poszczególnymi osiedlami oraz na okoliczności dotyczące projektów uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> w kontekście rozstrzygnięcia w sprawie I C 885/14.</xText>
<xText>Fakty podane przez świadka <xAnon>K. B.</xAnon> korespondują z faktami wynikającymi z wymienionych wyżej dokumentów złożonych przez strony do akt. Opisała ona w szczegółach jaki był pierwotny projekt uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> ( k. 9-10 ) oraz w jakich okolicznościach projekt ten zmieniono w dniu 03 czerwca 2015 roku ( k. 12-13 ).</xText>
<xText>Na rozprawie z dnia 08 grudnia 2015 roku ( k. 64/2 0d 01:02:28 ) profesjonalny pełnomocnik strony pozwanej nie domagał się przesłuchania w charakterze strony członków zarządu.</xText>
<xText>Dowód z zeznań stron ma bowiem charakter subsydiarny, a potrzeba lub zbędność przeprowadzenia takiego dowodu ( w świetle <xLexLink xArt="art. 299" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 299 k.p.c.</xLexLink> ) indywidualizuje się w konkretnej sprawie, na tle istniejących uwarunkowań.</xText>
<xText>Dowód z przesłuchania stron powinien być przeprowadzony jedynie wówczas, gdy za pomocą innych środków dowodowych nie zostały dostatecznie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie było zatem potrzeby przesłuchania w charakterze pozwanego, gdyż sąd za pomocą innych środków dowodowych dokonał ustaleń stanu faktycznego.</xText>
<xText>Zeznania powódki <xAnon>M. P.</xAnon> stanowią z kolei ( k. 65 od 01:10:46 ) uzupełnienie argumentacji wywiedzionej w pozwie na jego uzasadnienie a w pozostałym zakresie potwierdzają fakty wynikające z dokumentów.</xText>
<xText>W ocenie Sądu brak podstaw do kwestionowania powyższych ustaleń.</xText>
<xText><xBx>Sąd zważył co następuje:</xBx></xText>
<xText>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie</xText>
<xText>Zgodnie z przepisem <xLexLink xArt="art. 42;art. 42 § 2" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">art. 42 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 roku prawo spółdzielcze</xLexLink> (Dz.U.2013.1443 j.t.), uchwała walnego zgromadzenia spółdzielni sprzeczna z ustawą jest nieważna.</xText>
<xText>Z treści art. 42 § 9 tej ustawy wynika zaś, że orzeczenie sądu ustalające nieistnienie albo nieważność uchwały walnego zgromadzenia bądź uchylające uchwałę ma moc prawną względem wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkich jej organów.</xText>
<xText>Zatem zasadą jest, że uchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkie jej organy niezależnie od ustaleń kolegium walnego zgromadzenia, którego zadania mają charakter jedynie deklaratoryjny, w celu stwierdzenia stanu faktycznego w przedmiocie podjęcia uchwały.</xText>
<xText>Dopiero orzeczenie sądu ustalające nieistnienie albo nieważność uchwały walnego zgromadzenia bądź uchylające uchwałę ma moc prawną względem wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkich jej organów ( tak: wyrok SA w Katowicach V ACa 136/10, publ. LEX nr 686893 ).</xText>
<xText>W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2008 roku (IV CSK 462/07, publ. LEX 368445) wyrażono pogląd, że powództwo o ustalenie nieważności uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni nie jest wprost przewidziane żadnym przepisem, ale w sposób niebudzący wątpliwości dopuszczalność takiego powództwa wynika z <xLexLink xArt="art. 42;art. 42 § 9" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">art. 42 § 9 prawa spółdzielczego</xLexLink>. Jego podstawę stanowi <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink> Zgodnie z tym ostatnim przepisem powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.</xText>
<xText>W tym nurcie orzecznictwa utrzymuje się wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2010 roku (V CSK 260/09, publ. OSNC - <xLexLink xArt="art. 58 zd. 2010" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">ZD 2010</xLexLink>, Nr 4, poz. 106), zgodnie z którym członek spółdzielni może również żądać ustalenia nieważności (<xLexLink xArt="art. 58" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink>) albo nieistnienia (<xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink>)</xText>
<xText>Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela.</xText>
<xText>W orzecznictwie przyjęto, iż każdy członek spółdzielni mieszkaniowej ma interes prawny we wniesieniu powództwa o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały walnego zgromadzenia ( tak: wyrok SN z dnia 15 lipca 2010 roku IV CSK 24/10, publ. OSNC 2011/3/30 ).</xText>
<xText>Jednocześnie w orzecznictwie i doktrynie interes prawny w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink> ujmuje się szeroko, dlatego formułowany jest postulat wykładni tego pojęcia z uwzględnieniem prawa dostępu do sądu ( tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, publ. Izba Cywilna 2003, nr 11, s. 51). Nie można zakwestionować interesu prawnego, gdy wydanie orzeczenia na podstawie <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink> ma znaczenie zarówno dla obecnych, jak i przyszłych, możliwych, ale obiektywnie prawdopodobnych stosunków prawnych i praw, albo sytuacji prawnej podmiotu występującego z żądaniem.</xText>
<xText>W obecnym stanie prawnym szerokie rozumienie interesu prawnego wynika nie tylko z treści określonych przepisów prawa przedmiotowego, lecz także z uwzględnienia ogólnej sytuacji prawnej osoby poszukującej ochrony. Jest to podstawowa przesłanka zastosowania <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink>, powinna być zatem interpretowana z zapewnieniem sądowej ochrony prawnej, gwarantowanej przez <xLexLink xArt="art. 45" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 45 Konstytucji</xLexLink> i zobowiązaniami międzynarodowymi Polski (zwłaszcza w art. 14 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167; por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., II CK 395/05, niepubl.). (...)</xText>
<xText>Interes prawny w sprawie o ustalenie stosunku prawnego lub prawa nie decyduje wprost o zasadności powództwa, a jedynie warunkuje możliwość badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda, że dany stosunek prawny lub prawo istnieje. Można zatem powiedzieć, że ustalenie interesu prawnego otwiera tylko osobie zainteresowanej możliwość wykazania swoich racji co do istnienia stosunku prawnego lub prawa. Wskazuje się również, że powództwo na podstawie <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink> można wytoczyć nie tylko wówczas, gdy interes prawny wynika z bezpośredniego zagrożenia prawa powoda, ale także, gdy zmierza do zapobieżenia temu zagrożeniu.</xText>
<xText>Powód powinien wykazać zatem, że ma interes prawny w wytoczeniu powództwa przeciwko konkretnemu pozwanemu, który przynajmniej potencjalnie stwarza zagrożenie dla jego prawnie chronionych interesów, a sam skutek jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego zapewni mu ocenę jego praw przez definitywne zakończenie istniejącego między tymi stronami sporu lub zapobiegnie powstaniu w przyszłości takiego sporu, tj. obiektywnie odpadnie podstawa jego powstania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 33/09, niepubl.; por. także orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 1965 r., II CR 266/64, publ. OSPiKA 1966, nr 7-8, poz. 166 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2002 r., IV CKN 1519/00, niepubl.).</xText>
<xText>Interes prawny w rozumieniu przepisu <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink> jest przesłanką materialnoprawną powództwa i istnieje zasadniczo wówczas, gdy istnieje niepewność prawa lub stosunku prawnego z przyczyn faktycznych i prawnych (na przykład kwestionowania istnienia prawa czy jego naruszenia).</xText>
<xText>Źródłem interesu prawnego powódki - co wynika wprost z pozwu złożonego w niniejszej sprawie - jest członkostwo <xAnon>M. P.</xAnon> w pozwanej Spółdzielni.</xText>
<xText>Z tego członkostwa płynęło uprawnienie powódki do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu, z którego skorzystała na podstawie powołanych w zaskarżonym wyroku przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">prawa spółdzielczego</xLexLink> i <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20010040027" xTitle="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27">ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych</xLexLink>, a zwłaszcza art. 8<xSUPx>3</xSUPx> tej ustawy. Uczestnictwo w zgromadzeniu dało prawo do głosowania nad podejmowanymi uchwałami.</xText>
<xText>W razie niegodzenia się z ważnością podjętych uchwał, z praw członkowskich wynika uprawnienie do ich podważania.</xText>
<xText>W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, iż zdaniem Sądu powódka <xAnon>M. P.</xAnon> miała interes prawny w zaskarżaniu uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> z przyczyn wskazanych wyżej.</xText>
<xText>Interes prawny powódki jako członka spółdzielni sprzągł się zatem z interesem samej spółdzielni, w której uchwały powinny być podejmowane legalnie i być ważne.</xText>
<xText>Jeśli bowiem uchwała jest nieważna, to każdy członek spółdzielni ma interes prawny w tym, aby ją podważyć, zwłaszcza gdy nie podważają jej na drodze prawnej powołane do kontroli organy spółdzielni.</xText>
<xText>Jeśli członek spółdzielni ma prawo zaskarżyć uchwałę wytaczając powództwo o jej uchylenie (<xLexLink xArt="art. 42;art. 42 ust. 3;art. 42 ust. 4" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">art. 42 ust. 3 i 4 Prawa spółdzielczego</xLexLink>), to oczywisty staje się jego interes prawny we wniesieniu powództwa ustalającego (<xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink>), mającego taki sam cel unicestwienia uchwały sprzecznej z prawem.</xText>
<xText>Należy ponownie stwierdzić, że z samego faktu członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej jej członkowie, mający prawo udziału w walnym zgromadzeniu członków Spółdzielni, mają interes prawny we wniesieniu powództwa o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały podjętej przez walne zgromadzenie tej spółdzielni.</xText>
<xText>Ostatecznie zatem powódka <xAnon>M. P.</xAnon> jako członek spółdzielni posiada interes prawny w wytoczeniu takiego powództwa.</xText>
<xText>Nadto wskazać trzeba, iż niewątpliwie przedmiotowa uchwała nr <xAnon>(...)</xAnon> podjęta na poszczególnych częściach Walnego Zgromadzenia w dniach od 08 czerwca 2015 roku do 19 czerwca 2015 roku jako że dotyczy podziału wyniku finansowego <xAnon>(...)</xAnon> za 2014 rok dotyka bezpośrednio praw powódki jako członka spółdzielni w zakresie praw i obowiązków majątkowych.</xText>
<xText>W orzecznictwie wskazuje się, że <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">prawo spółdzielcze</xLexLink> nie modyfikuje zasad ogólnych powództwa o ustalenie wobec zasad obowiązujących na gruncie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">kodeksu postępowania cywilnego</xLexLink> ( tak: wyrok SA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 roku I ACa 173/12, publ. LEX 1130077 ).</xText>
<xText>Z żądaniem ustalenia nieważności uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni jest integralnie powiązane wskazanie bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy, z którym koliduje kwestionowana uchwała ( tak: wyrok SN z dnia 09 lutego 2011 roku V CSK 239/10, publ. LEX 1102882 ).</xText>
<xText>Strona zarzucając sprzeczność uchwały z konkretnie wskazanym przepisem prawa może wnosić o stwierdzenie (ustalenie) jej nieważności, przy czym podstawą prawną powództwa będzie <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink>, którego przesłanki muszą być jednocześnie spełnione. Uchwała taka nie może więc podlegać uchyleniu. Uchylenia można się domagać w przypadku, gdy chodzi o nieważność względną (art. 42 § 3 ustawy z 1982 r. Prawo spółdzielcze).</xText>
<xText>Należy przy czym ze szczególną uwagą potraktować ewentualną sprzeczność uchwały walnego zgromadzenia z postanowieniami statutu spółdzielni, albowiem może być ona podstawą do uchylenia uchwały, w sytuacji gdy nie zachodzi sprzeczność uchwały z przepisami prawa, jak również mogą być sytuacje takie, kiedy na mocy powiązania z konkretnymi regulacjami <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">prawa spółdzielczego</xLexLink>, do nich odsyłającymi, naruszenie statutu będzie równoznaczne z naruszeniem przepisów prawa, co będzie mogło skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały, nie zaś jej uchyleniem ( tak: wyrok SA w Warszawie z dnia 21 października 2011 roku VI ACa 611/11 publ. LEX 1108500 ).</xText>
<xText>Zgodnie z przepisem <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 1 k.c.</xLexLink> czynność prawna sprzeczna z ustawą lub mająca na celu obejście ustawy jest nieważna chyba, że właściwy przepis przewiduje inny skutek. Zgodnie z przepisem <xLexLink xArt="§ 2;art. 58" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 2 art. 58 k.c.</xLexLink> nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.</xText>
<xText>Tak, więc dla uwzględnienia powództwa koniecznym było wykazanie przez powódkę <xAnon>M. P.</xAnon> sprzeczności uchwały z prawem lub z zasadami współżycia społecznego oraz wykazanie co wyżej wyjaśniono po stronie powódki istnienia interesu prawnego.</xText>
<xText>Wytaczając powództwo na podstawie <xLexLink xArt="art. 42;art. 42 § 2;art. 42 § 3" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">art. 42 § 2 i 3 ustawy z 16 września 1982 roku prawo spółdzielcze</xLexLink> członek spółdzielni może powoływać zarzuty o charakterze merytorycznym (odnoszące się do niezgodności treści uchwały z ustawą lub statutem), jak i formalne (wskazywać wady postępowania). Jednakże uchybienia natury formalnej, które miały miejsce przy podjęciu uchwały uzasadniają uchylenie tej uchwały tylko wówczas, jeżeli miały lub mogły mieć wpływ na jej treść ( tak: wyrok SN z dnia 10 stycznia 2007 r. I CSK 335/06 publ. LEX nr 507984; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 6 marca 2014 r. I ACa 572/13 publ. LEX nr 1480559, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2014 r. I ACa 1559/13, publ. LEX nr 1493905).</xText>
<xText>Powódka <xAnon>M. P.</xAnon> jako podstawę ustalenia nieważności uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> przy zastosowaniu <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.189 k.p.c.</xLexLink> podniosła zarzuty proceduralne.</xText>
<xText>Powołany przez powódkę przepis <xLexLink xArt="art. 8(3)" xIsapId="WDU20010040027" xTitle="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27">art.8<xSUPx>3</xSUPx> ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych</xLexLink> (Dz.U.2013.1222 j.t.) stanowi w ust. 10, iż projekty uchwał i żądania zamieszczenia oznaczonych spraw w porządku obrad walnego zgromadzenia lub jego wszystkich części mają prawo zgłaszać: zarząd, rada nadzorcza i członkowie. Projekty uchwał, w tym uchwał przygotowanych w wyniku tych żądań, powinny być wykładane na co najmniej 14 dni przed terminem walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części.</xText>
<xText>W myśl art.8<xSUPx>3</xSUPx> ust. 11 tej ustawy członkowie mają prawo zgłaszać projekty uchwał i żądania, o których mowa w ust. 10, w terminie do 15 dni przed dniem posiedzenia walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części. Projekt uchwały zgłaszanej przez członków spółdzielni musi być poparty przez co najmniej 10 członków.</xText>
<xText>Zgodnie z treścią art.8<xSUPx>3</xSUPx> ust. 12 tej ustawy członek ma prawo zgłaszania poprawek do projektów uchwał nie później niż na 3 dni przed posiedzeniem walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części.</xText>
<xText>Z dyspozycji art. 8<xSUPx>3</xSUPx> ust 13 wynika, że zarząd jest zobowiązany do przygotowania pod względem formalnym i przedłożenia pod głosowanie na walnym zgromadzeniu projektów uchwał i poprawek zgłoszonych przez członków spółdzielni.</xText>
<xText>Powtórzenie tych regulacji zawiera § 109 ust.10-16 statutu <xAnon> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</xAnon>.</xText>
<xText>W § 123 ust. 3 statutu <xAnon>(...)</xAnon> uregulowano tryb głosowania nad projektami uchwał.</xText>
<xText>Głosowanie odbywa się w ten sposób, iż najpierw poddaje się pod głosowanie poprawki, w pierwszej kolejności poprawki najdalej idące, a następnie projekt uchwały z przyjętymi poprawkami.</xText>
<xText>Uwzględniając powyższe regulacje prawne jako obowiązujące w pozwanej spółdzielni wątpliwość zasadniczą budzi to czy pismo z 3 czerwca 2015 roku ( k. 25 ) skierowane do <xAnon>(...)</xAnon> przez <xAnon>J. I.</xAnon> ( działającego jako członek spółdzielni a nie prezes zarządu ) i poparte przez <xAnon>R. J.</xAnon> ( działającego również jako członek spółdzielni a nie zastępca prezesa ) stanowi faktycznie poprawkę do uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText>W dzienniku korespondencji odnotowano bowiem pod poz. 3183 ( k. 68), że pismo to stanowi wniosek o zmianę projektu uchwały.</xText>
<xText>W ocenie Sądu w istocie taki jest charakter pisma z 03 czerwca 2015 roku - jest to wniosek o zmianę uchwały a nie poprawka.</xText>
<xText>Słowo „poprawka” w języku polskim najogólniej rzecz ujmując oznacza korektę lub modyfikację w stosunku do czegoś.</xText>
<xText>W sytuacji, zaś gdy chodzi – jak to jest w okolicznościach sprawy - o projekt uchwały w przedmiocie podziału wyniku finansowego <xAnon>(...)</xAnon> za rok 2014 odnoszącej się do podziału konkretnej kwoty, słowo „poprawka” będzie zatem oznaczać wprowadzenie modyfikacji merytorycznej do sposobu tego podziału.</xText>
<xText>Zresztą taką merytoryczną modyfikację niewątpliwie zawiera – co jest poza sporem – poprawka do projektu uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> zgłoszona przez mieszkańców nieruchomości przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> ( k. 41 ).</xText>
<xText>Wniosek <xAnon>J. I.</xAnon> z dnia 03 czerwca 2015 roku ( k. 25 ) zawiera natomiast żądanie zmiany treści projektu uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> enigmatyczne – bo zgodnie z treścią wyroków Sądu Okręgowego w Nowym Sączu i Sądu Apelacyjnego w Krakowie w sprawie I C 855/14.</xText>
<xText>Wprawdzie <xAnon>J. I.</xAnon> i <xAnon>R. J.</xAnon> żądanie z 03 czerwca 2015 roku składali formalnie jako zwykli członkowie spółdzielni, ale nie da się ukryć, że jednocześnie występowali jako zarząd i interpretowali wyroki w sprawie I C 855/14 w ten sposób, iż nadwyżka spółdzielni powinna być podzielona równo pomiędzy poszczególnych członków.</xText>
<xText>Z całą stanowczością podkreślić trzeba, iż rozstrzygnięcie w sprawie I C 855/14 takiego rozumowania nie przesądza.</xText>
<xText>Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji w sprawie I C 885/14 oraz oddalającego apelację wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 03 czerwca 2015 roku sygn. I ACa 411/15 wynika, iż uchwała Walnego Zgromadzenia pozwanej spółdzielni nr <xAnon>(...)</xAnon> z dnia 18 czerwca 2014 roku w sprawie rozpatrzenia i przyjęcia wniosków wynikających z protokołu lustracji pełnej przeprowadzonej w <xAnon>(...)</xAnon> za lata 2010-2012 została uchylona nie z powodu przyjęcia błędnego sposobu rozliczenia, lecz z powodu ogólności i niedookreśloności zakwalifikowanej przez Sąd Apelacyjny jako sprzeczność z dobrymi obyczajami, ponieważ została tak zredagowana, że nie wiadomo, czy dotyczy ona pożytków i innych przychodów z nieruchomości wspólnej (art.5.1 ), czy też przychodów z własnej działalności gospodarczej spółdzielni, o których mowa w art. 5 ust. 2.</xText>
<xText>Na podstawie tej uchwały, bez badania dotychczas stosowanego sposobu podziału, nie sposób było określić, jak przychody miały być dzielone. Taki sposób redakcji w istocie uniemożliwiał poznanie jej rzeczywistej treści. Taka wada została zakwalifikowana jako sprzeczność z dobrymi obyczajami, te bowiem powodują konieczność ustanawiania norm wewnątrzspółdzielczych o jasnej i jednoznacznej treści, których konsekwencje są zrozumiałe dla każdego z jej członków. Sprzeczność uchwały z dobrymi obyczajami stanowiła przesłankę jej zaskarżenia stosownie do <xLexLink xArt="art. 42;art. 42 § 3" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">art. 42 § 3 prawa spółdzielczego</xLexLink>, a w konsekwencji przyczynę jej uchylenia.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Krakowie szczegółowo wyjaśnił, że przepis art. 1 ust. 7 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych odsyła do stosowania <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">ustawy prawo spółdzielcze</xLexLink> wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w pierwszej z wymienionych ustaw. Skoro przepisy art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w sposób pełny regulują kwestie sposobu gospodarowania osiągniętymi przychodami i pożytkami i nie przewidują powstania nadwyżki bilansowej, to tym samym nie znajdą zastosowania regulacje <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">prawa spółdzielczego</xLexLink> dotyczące sposobu podziału i przeznaczenia takiej nadwyżki.</xText>
<xText>Powołane przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20010040027" xTitle="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27">ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych</xLexLink> rozróżniają grupy, rodzaje przychodów, których zawarta w nich regulacja dotyczy.</xText>
<xText>Pierwsza z nich to pochodzące od członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, osób nie będących członkami spółdzielni, którym takie prawa przysługują, członków spółdzielni będących właścicielami lokali i właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni wpłaty określone w art. 4. Te przychody służą celom określonym w powołanym przepisie, z którymi wiąże się obowiązek ich wpłaty, a ewentualna różnica między kosztami eksploatacji i utrzymania danej nieruchomości zarządzanej przez spółdzielnię a przychodami z wymienionych opłat zgodnie z art. 6 obligatoryjnie zwiększa odpowiednio przychody lub kosztów eksploatacji danej nieruchomości w roku następnym.</xText>
<xText>Druga grupa został określona w <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 ust. 1" xIsapId="WDU19940850388" xTitle="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali" xAddress="Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388">art. 5 ust. 1</xLexLink> jako przychody i inne pożytki z nieruchomości wspólnej i służy wyłącznie pokrywaniu wydatków związanych z jej eksploatacje i utrzymaniem, a w części przekraczającej te wydatki przypada właścicielom lokali proporcjonalnie do ich udziałów w nieruchomości wspólnej. Rozwiązanie to przesądza wykorzystanie wszystkich przychodów i pożytków z danej nieruchomości, na cel wskazany w <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 ust. 1" xIsapId="WDU19940850388" xTitle="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali" xAddress="Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388">art. 5 ust. 1</xLexLink>, to jest wyłącznie na tę samą nieruchomość, która te pożytki lub przychody przyniosła, jednak odnosi się wyłącznie do nieruchomości wspólnej, czyli wypadku, kiedy z danej nieruchomości wyodrębniono lokale stanowiące odrębną własność a przychody i pożytki pochodzą z nieruchomości wspólnej w rozumieniu <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19940850388" xTitle="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali" xAddress="Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388">ustawy o własności lokali</xLexLink>.</xText>
<xText>Wreszcie trzecia grupa, której dotyczy <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 ust. 2" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">art. 5 ust. 2</xLexLink>, to przychody z własnej działalności gospodarczej spółdzielni, a zatem działalności prowadzonej z wykorzystaniem jej mienia. Te przychody nie są przeznaczone na tę nieruchomość, w związku z którą powstały, ale spółdzielnia może je przeznaczyć na pokrycie wydatków związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w zakresie obciążającym członków oraz na prowadzenie działalności społecznej, oświatowej i kulturalnej. Skoro w odniesieniu do tych przychodów wskazane zostały tylko cele, na które mogą one zostać przeznaczone, ale nie sposób podziału, to podejmując stosowną uchwałę dotyczącą przeznaczenia tych środków spółdzielnia może stosować zasady wynikające z przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">ustawy prawo spółdzielcze</xLexLink>. W konsekwencji zastosowanie znajdzie także wyrażona w <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 § 1" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">art. 18 § 1 prawa spółdzielczego</xLexLink> zasada równości prawa i obowiązków członków spółdzielni. Zatem jeżeli środki miałyby służyć zmniejszeniu opłat eksploatacyjnych uiszczanych przez członków spółdzielni, to koniecznym byłoby zachowanie równości wszystkich członków spółdzielni, a przewidziany przez § 2 ust. 3 Statutu podział na wyodrębnione osiedla mieszkaniowe sam przez się nie mógłby prowadzić do naruszenia zasady z przepisu <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 § 1" xIsapId="WDU19820300210" xTitle="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210">art. 18 § 1</xLexLink> wynikającej.</xText>
<xText>Niedookreśloność uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> nie pozwalała jednak na stwierdzenie, jaką zasadę podziału środków w niej ustalono.</xText>
<xText>Wracając zaś do wniosku <xAnon>J. I.</xAnon> z dnia 03 czerwca 2015 roku ( k. 25 ) stwierdzić też trzeba, że gdyby pismo to stanowiło rzeczywiście poprawkę do uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> to powinno zawierać merytoryczne elementy dotykające projektowanej uchwały.</xText>
<xText>Z tego względu w ocenie sądu pismo to nie jest poprawką do uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText>Skoro pismo takie nie jest poprawką do uchwały w rozumieniu cytowanego art. 8<xSUPx>3</xSUPx> ust. 12, to nie mieści się ono w hipotezie tego przepisu, zgodnie z którym członek ma prawo zgłaszania poprawek do projektów uchwał nie później niż na 3 dni przed posiedzeniem walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części.</xText>
<xText>Przyjmując zaś, że pismo to jest poprawką, to niedopuszczalnym było także i to - jak się okazuje – że w oparciu o to pismo doszło do sporządzania nowego projektu uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> ( k. 12-13 ) w stosunku do pierwotnego projektu uchwały „nr …./2015” ( k. 9-10 ) prawidłowo wyłożonego na co najmniej 14 dni przed terminem posiedzenia pierwszej części walnego zgromadzenia zgodnie z art. 8<xSUPx>3</xSUPx> ust. 10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.</xText>
<xText>Okazuje się także, że nie ten pierwotny projekt uchwały ( k. 9-10 ) lecz ten sporządzony po 03 czerwca 2015 roku ( k. 12-13 ) był rzeczywiście przedmiotem procedowania na częściach Walnego Zgromadzenia.</xText>
<xText>Nowy projekt uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> ( k. 12-13 ) został więc sporządzony z naruszeniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. art. 8<xSUPx>3</xSUPx> ust. 10.</xText>
<xText>Nadto projekt ten zawiera zupełnie odmienne matematyczne wyliczenia co do podziału kwoty 2 123 731,01 złotych w stosunku do tego co zawierał pierwotny projekt.</xText>
<xText>Jak wynika z listy ( k 67 ) z pierwotnym projektem do dnia 03 czerwca 2015 roku zapoznawali się zainteresowani członkowie spółdzielni, w tym powódka.</xText>
<xText>W dniu 05 czerwca 2015 roku powódka ponownie miała dostęp do dokumentów i słusznie stwierdziła w formie adnotacji ( k. 68/2 ) - w związku z lekturą projektu uchwały <xAnon>(...)</xAnon> – że zmieniona została zasada rozliczeń.</xText>
<xText>Ten zmieniony po 03 czerwca 2015 roku projekt jak się okazuje był przedmiotem głosowania ( k. 50-59 ) na poszczególnych częściach Walnego Zgromadzenia. Nie poddano natomiast pod głosowanie pierwotnego projektu ( k. 9-10 w zw. z 38 ).</xText>
<xText>Niezależnie od tego naruszono także zasady głosowania w rozumieniu § 123 statutu, bo najpierw powinno głosować się poprawki ( tak jak to było w przypadku poprawki mieszkańców przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> ), a następnie uchwałę z przyjętymi poprawkami.</xText>
<xText>Jak się okazuje faktycznie głosowano nad poprawkami, które w terminie były zgłoszone przez innych spółdzielców, zaś poprawka inicjowana przez <xAnon>J. I.</xAnon> ( k. 25 ) –przyjmując, że była to w ogóle poprawka nie była przedmiotem głosowania.</xText>
<xText>Przegłosowano natomiast uchwałę w wersji zaproponowanej przez zarząd w oparciu o wniosek <xAnon>J. I.</xAnon> zgłoszony 03 czerwca 2015 roku (k. 44 ).</xText>
<xText>Pozostaje jeszcze do rozstrzygnięcia kwestia, czy wprowadzenie zmian do projektu uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> z uchybieniem terminu do zgłaszania projektów miało wpływ na jej treść.</xText>
<xText>Odpowiedź na to pytanie jest prosta i nie wymaga wnikliwej analizy.</xText>
<xText>Pierwotny projekt uchwały nr 5 ( k. 9-10 ) został wyłożony w dniu 25 maja 2015r. z zachowaniem minimalnego terminu 14 dni wynikającego z art.8<xSUPx>3 </xSUPx>ust.10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.</xText>
<xText>Natomiast w dniu 05 czerwca 2015 roku zatem na trzy dni przed rozpoczęciem pierwszej części wyłożono do wglądu nie poprawkę lecz nowy, zmieniony projekt uchwały.</xText>
<xText>Postępowanie takie zdaniem Sądu stanowiło naruszenie powołanego powyżej terminu do zgłaszania projektów uchwał.</xText>
<xText>O ile <xAnon>R. J.</xAnon> i <xAnon>J. I.</xAnon> jako członkowie spółdzielni posiadali prawo do złożenia w dniu 03 czerwca 2015 roku poprawki do uchwały, co teoretycznie uczynili poprzez złożenie enigmatycznego wniosku o zmianę przystosowującą do wyroku w sprawie I C 885/14 ( k. 25 ) , o tyle ich poprawka powinna zostać poddana pod głosowanie właśnie jako poprawka, tak jak poprawka zgłoszona przez mieszkańców budynku <xAnon>(...)</xAnon>, nie zaś jako nowy projekt uchwały.</xText>
<xText>Na podstawie ust.13 art. 8<xSUPx>3</xSUPx> ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd był zobligowany do przygotowanie pod względem formalnym i poddania pod głosowanie zgłoszonej poprawki, ale nie zamiast, lecz obok pierwotnego projektu uchwały wyłożonego w dniu 25 maja 2015 roku.</xText>
<xText>Słuszność ma powódka podnosząc, że członkowie wobec tak nagłej zmiany projektu zostali pozbawieni prawa zgłoszenia do niego poprawek.</xText>
<xText>Powyższe uchybienia proceduralne miały wpływ na treść podjętej zaskarżonej uchwały, ponieważ w istocie głosowaniu zostały podane inne rozliczenia, a pierwotny projekt uchwały w ogóle nie został poddany pod rozwagę.</xText>
<xText>Po części można zgodzić się z powódką, iż członkowie walnego zgromadzanie zostali wprowadzeni w błąd co do projektu, nad którym głosowali.</xText>
<xText>Co prawda główna księgowa <xAnon>K. B.</xAnon> na każdej części walnego zgromadzenia wyjaśniła, iż głosowanie dotyczy zmienionego projektu uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> w związku z wyrokiem w sprawie I C 885/14 i przedstawiała sposób dokonania rozliczeń jakie miała ustalać uchwała, jednak zarząd z uwagi na biegnące terminy nie miał prawa tworzyć w związku z tym nowego projektu uchwały na 3 dni przed rozpoczęciem pierwszej części Walnego Zgromadzenia i to nawet wtedy, gdy dokonywał interpretacji powołanego prawomocnego wyroku w sprawie I C 855/14. Mógł natomiast – czego nie uczynił – sporządzić poprawkę do uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> roku i poddać ją pod głosowanie, przed głosowaniem nad pierwotnym projektem uchwały z maja 2015 roku ( k. 9-10 ).</xText>
<xText>Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, iż wpływ formalnego uchybienia na podjęcie czy treść uchwały podjętej przez organy spółdzielni jest okolicznością faktyczną, która w razie, gdy nie została w toku postępowania przyznana przez stronę przeciwną, podlega wykazaniu stosownie do reguł przewidzianych w <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 232 k.p.c.</xLexLink> Gdy nie jest możliwa ocena wpływu zdarzenia, które już zaistniało, a konieczna jest ocena zdarzenia prawdopodobnego i jego wpływu na podjęcie uchwał, to udowodnieniu podlega zarówno prawdopodobieństwo zdarzenia, jak i ewentualność jego wpływu na uchwały, przy czym, chociaż przesłanki prawdopodobieństwa i ewentualności z natury rzeczy charakteryzują się jedynie stopniowaniem przewidywalności zjawiska, nie zaś pewnością jego zaistnienia, to jednak obie te przesłanki muszą być realne w sensie ich oparcia o konkretne podstawy, nie zaś jedynie o teoretyczne przypuszczenia ( tak: wyrok SA w Rzeszowie z 06 marca 2014 roku I ACa 572/13, publ. LEX 1480559 ).</xText>
<xText>Reasumując na skutek naruszeń proceduralnych, które miały wpływ na treść uchwały nr <xAnon>(...)</xAnon> i sprzeczność naruszeń proceduralnych z ustawą – art.8<xSUPx>3</xSUPx> ust. 10 i 12 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych powództwo należało uwzględnić i ustalić nieważność zaskarżonej uchwały.</xText>
<xText>Z tych względów Sąd orzekł jak w pkt. I wyroku.</xText>
<xText>Powództwo zostało uwzględnione.</xText>
<xText>Strony były reprezentowane przez zawodowych pełnomocników i wniosły o zasądzenie kosztów procesu.</xText>
<xText>Powódka uiściła opłatę do pozwu w kwocie 200 zł ( k. 14 ).</xText>
<xText>Zgodnie z dyspozycją <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 k.p.c.</xLexLink> strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).</xText>
<xText>W myśl <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 3 k.p.c.</xLexLink> do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.</xText>
<xText>Stosując zatem zasadę odpowiedzialności za wynik procesu Sąd na zasadzie <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 108;art. 108 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 108 § 1 k.p.c.</xLexLink> oraz <xLexLink xArt="art. 29" xIsapId="WDU19820160124" xTitle="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124">art.29 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku prawo o adwokaturze</xLexLink> (Dz.U z 2013r. poz.635 t.j.) w zw. <xLexLink xArt="§ 5;§ 11;§ 11 ust. 1;§ 11 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU20021631348" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348">§ 5 i § 11 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</xLexLink> (tekst jednolity Dz. U. z 2013 roku poz. 461) zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 200 zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu oraz 180 zł kosztów zastępstwa procesowego i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa –tj. łącznie 397,00zł.</xText>
<xText xALIGNx="right">
<xIx>SSO Paweł Poręba </xIx></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Paweł Poręba
| null |
[
"Paweł Poręba"
] | null |
Wiesława Pinczer
|
sekr. sąd. Bożena Zaremba
|
Wiesława Pinczer
| null | 14
|
sygn.. akt I C 836/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Nowy Sącz, dnia 17 grudnia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Paweł Poręba
Protokolant: sekr. sąd. Bożena Zaremba
po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2015 roku w Nowym Sączu na rozprawie
sprawy z powództwaM. P.
przeciwko(...) Spółdzielni MieszkaniowejwN.
o ustalenie nieważności uchwały
I
ustala nieważność uchwały(...) Spółdzielni MieszkaniowejwN.nr(...)w sprawie podziału wyniku finansowego(...) Spółdzielni Mieszkaniowejza rok 2014 oraz pokrycia niedoborów podjętą na pięciu częściach Walnego Zgromadzenia w dniach 8, 10, 15, 17 i 19 czerwca 2015 roku;
II
zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 397,00zł (trzysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 197,00zł (sto dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sygn. akt I C 836/15
UZASADNIENIE
Wyroku z dnia 17 grudnia 2015 roku
PowódkaM. P.w pozwie z dnia 23 lipca 2015 roku ( data prezentaty ) domagała się ( k. 1-4 ) stwierdzenia nieważności uchwały Walnego Zgromadzenia(...) Spółdzielni MieszkaniowejwN.nr(...)podjętej na poszczególnych częściach Walnego Zgromadzenia między 08 a 19 czerwca 2015 roku w sprawie podziału wyniku finansowego(...)za 2014 rok oraz pokrycia niedoborów - z powodu podjęcia jej w sposób sprzeczny z ustawą, tj. z naruszeniem art.83ust.10 i 12 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i §82 i 109 ust.10 statutu spółdzielni.
Powódka twierdziła, iż w dniu 25 maja 2015 roku został wyłożony do wglądu projekt uchwały zawierający szczegółowy podział wyniku finansowego za 2014 rok. Projekt ten zgodnie z pkt. 9 porządku obrad miał być przedmiotem głosowania podczas Walnego Zgromadzenia(...)w poszczególnychZespołach (...)( tzw.(...)ach ). Zdaniem powódki w dniu 05 czerwca 2015 roku, tj. na trzy dni przed pierwszą częścią Walnego Zgromadzenia wyłożono do wglądu jednak zmienioną wersję projektu uchwały, w której dokonano odmiennych przesunięć środków finansowych pomiędzy poszczególne(...)y.
Wyłożenie nowej wersji projektu na 3 dni przed rozpoczęciem pierwszej części Walnego Zgromadzenia stanowi w ocenie powódki naruszenie bezwzględnie obowiązującego przepisu art.83ust. 10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który dla zgłaszania projektów wyznacza termin co najmniej 14 dni przed Walnym Zgromadzeniem lub jego pierwszą częścią. Taki sposób procedowania naruszył prawo członków do zgłaszania poprawek do projektu zgodnie z dyspozycją art.83ust.12 powołanej ustawy – nie później niż 3 dni przed walnym zgromadzeniem.
Podczas rozprawy z dnia 08 grudnia 2015 roku powódkaM. P.zakwestionowała także ( k. 65 od 01:21:02 ) sam sposób głosowania, ponieważ skoroR. J.orazJ. I.jako członkowie zgłosili poprawkę do projektu, to głosowanie powinno odbyć się co do poprawki, co do projektu z poprawką i co do projektu zasadniczego. Tymczasem podczas Walnego Zgromadzenia głosowano nad projektem uwzględniającym poprawkę wyłożonym zaledwie trzy dni przed walnym zgromadzeniem, a nie nad pierwotnym projektem uchwały. Tym samym zdaniem powódki członkowie zostali wprowadzeni w błąd co do treści uchwały, nad którą głosowali.
Uchybienia te według powódki wskazują, że przedmiotowa uchwała jest nieważna.
Strona pozwana(...) Spółdzielnia Mieszkaniowaw odpowiedzi na pozew wniosła ( k. 22-24 ) o oddalenie powództwa.
Przyznała strona pozwana, iż w czasie zebrań poszczególnych części Walnego Zgromadzenia, które odbywały się od 08 czerwca 2015 roku do 19 czerwca 2015 roku zgodnie z pkt. 9 porządku obrad przedmiotem było podjęcie uchwały w sprawie podziału wyniku finansowego(...)za 2014 rok. Projekt uchwały w tej kwestii rzeczywiście był wystawiony do wglądu w dniu 25 maja 2015 roku.
Podniosła strona pozwana, że w głosowaniu nad projektem uchwały nr(...)zachowane zostały wymogi proceduralne, ponieważ członkowie zarządu jako członkowie spółdzielni mieli prawo zgłoszenia poprawek. Zmiana projektu na trzy dni przed posiedzeniem pierwszej części Walnego Zgromadzenia była konieczna w związku z prawomocnością wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu w sprawie do sygn. akt I C 885/14 w związku z oddaleniem apelacji w dniu 03 czerwca 2015 roku przez Sąd Apelacyjny w Krakowie. Zdaniem strony pozwanej wyrok ten przesądził zasadę równego podziału środków pomiędzy członków. Członkowie Walnego Zgromadzenia znali treść zmienionego projektu uchwały, nad którą głosowali, ponieważ była ona objaśniona przez księgowąK. B..
Według strony pozwanej przedmiotowa uchwała została nadto już prawnie skonsumowana, gdyż doszło do rozdziału pożytków, co rodzi nieodwracalne skutki. Ustalenie zaś nieważności uchwały wiązałoby się z koniecznością dokonania zwrotu już rozdysponowanych środków i podniesienia czynszów w(...).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W ramach strony pozwanej -(...) Spółdzielni MieszkaniowejwN.((...)) – funkcjonuje od lat 80-tych pięć Zarządów Administracji Osiedli – tzw.(...)nr 1,(...)nr 2,(...)nr 3,(...)nr 4 i(...)nr 5.
PowódkaM. P.od wielu lat jest członkiem(...)w(...)ie nr 2.
Od początku wyodrębnienia(...)ów, tj. od około 1986 roku w(...) Spółdzielni Mieszkaniowejprzyjęta została praktyka, iż każdy(...)pozostaje na własnym rozrachunku, tj. środki wypracowane w danym(...)ie są przeznaczane dla członków zamieszkujących na danym osiedlu i nie są przekazywane do Spółdzielni celem podziału pomiędzy wszystkich członków.
W związku z wyodrębnieniem(...)ów zgodnie z §108 ust. 1 i § 2 ust. 3 statutu(...)Walne Zgromadzenie dzieli się na pięć wyodrębnionych osiedli.
Z treści §109 ust. 1 statutu wynika, iż Walne Zgromadzenie zwołuje Zarząd przynajmniej raz w roku w terminie do 30 czerwca. Po myśli §109 ust. 6 o czasie, miejscu i porządku obrad Walnego Zgromadzenia zawiadamia się na piśmie członków spółdzielni co najmniej 21 dni przed terminem posiedzenia pierwszej części Walnego Zgromadzenia.
Projekty uchwał, które mają być przedmiotem obrad wykłada się w lokalu spółdzielni co najmniej na 14 dni przed terminem posiedzenia pierwszej części Walnego Zgromadzenia w celu umożliwienia członkom zapoznania się z tym dokumentami.
Inicjatywa do opracowania projektów uchwał zgodnie ze statutem (§109 ust. 10-16 ) służy zarządowi oraz członkom spółdzielni przy poparciu projektu przez co najmniej 10 członków. Zarząd z własnej inicjatywy może dokonywać zmian porządku obrad Walnego Zgromadzenia. Członkowie mają prawo zgłaszania poprawek do projektów uchwał nie później niż na 3 dni przed posiedzeniem pierwszej części Walnego Zgromadzenia. Z kolei obowiązkiem zarządu jest przygotowanie pod względem formalnym i przedłożenie pod głosowanie na Walnym Zgromadzeniu projektów uchwał i poprawek zgłoszonych przez członków spółdzielni.
okoliczności bezsporne, fakty znane sądowi z urzędu
Dowód:
/ uchwała nr(...), k. 8; odpis z KRS nr(...)
(...)M k.26-33; statut(...)k.60; zeznania powódkiM. P., k. 65 od 01:10:46 /.
Zarząd (...)wN.jest dwuosobowy. Funkcje prezesa zarządu sprawujeJ. I., zastępcą prezesa zarządu jestR. J..
W maju 2015 roku zarząd(...)zwołał Walne Zgromadzenie w podziale na części według(...)ów wyznaczając je na okres od 08 czerwca 2015 roku do 19 czerwca 2015 roku.
W porządku obrad w pkt. 9 przewidziano podjęcie uchwały w sprawie podziału wyniku finansowego(...)za 2014 roku.
Wraz ze zwołaniem Walnego Zgromadzenia i wskazaniem porządku obrad przygotowany został projekt uchwały „nr ……/2015 wersja 1” w sprawie podziału wyniku finansowego(...)za 2014 rok oraz pokrycia niedoborów, który dotyczył podziału wyniku finansowego netto w kwocie 2 123 731,01 złotych. Założeniem tego projektu był podział środków w ten sposób, że środki wypracowane w danym(...)ie były dzielone w ramach tego(...)u. Przy tym projekcie rozpiętość podziału środków między(...)ami wahała się od 17 groszy za metr powierzchni do 54 groszy za metr.
Projekt ten został wystawiony do wglądu w siedzibie zarządu.
Z projektem uchwały zaznajamiali się członkowie spółdzielni. Z projektem zapoznała się powódkaM. P.w dniu 27 maja 2015 roku.
Dowód:
/ odpis z KRS nr(...)(...)M k.26-33; uzupełniony porządek obrad Walnego Zgromadzenia, k. 11; projekt uchwały „nr …./2015 wersja1” k. 9-10; lista osób, które zapoznały się z projektami uchwał, k. 67; zeznania świadkaK. B., k. 64 od 00:33:46; /.
Przed Sądem Okręgowym w Nowym Sączu w sprawie do sygn. akt. I C 885/14 z powództwaK. W.toczyło się postępowanie o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia(...) Spółdzielni MieszkaniowejwN.nr(...)z dnia 18 czerwca 2014 roku w sprawie rozpatrzenia i przyjęcia wniosków wynikających z protokołu lustracji pełnej przeprowadzonej w(...)za lata 2010-2012 w następującej treści: „wniosek będzie realizowany w ten sposób, że od 01.01.2015 roku dochody uzyskiwane z nieruchomości stanowiących własność(...)oraz gruntów będących w użytkowaniu wieczystym(...)będą dzielone na dotychczasowej zasadzie”.
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2015 roku Sąd powództwo uwzględnił, uchylił przedmiotową uchwałę uznając, że z uwagi na jej ogólnikowość i blankietowość każdy sposób rozliczenia mógłby zostać pod nią subsumowany, o ile wykazane by zostało, że był dotychczas stosowany.
Sąd Apelacyjny w Krakowie po rozpoznaniu apelacji(...) Spółdzielni MieszkaniowejwN.wyrokiem z dnia 03 czerwca 2015 roku apelację oddalił.
Dowód:
/ fakty znane Sądowi z urzędu w związku z rozpoznawaniem sprawy I C 885/14 /.
W związku z oddaleniem apelacji w sprawie I C 885/14 przez Sąd Apelacyjny w KrakowieJ. I.działając nie jako prezes zarządu lecz jako członek spółdzielni pismem z dnia 03 czerwca 2015 roku skierowanym do(...)wniósł z powołaniem na § 109 ust. 15 statutu o zmianę treści projektu uchwały nr(...)zgodnie z treścią w/w wyroków.
Wniosek ten poparłR. J.działając również jako członek spółdzielni.
Wniosek został wpisany do dziennika korespondencji(...)pod poz.(...)z datą 03 czerwca 2015 roku jako wniosek o zmianę projektu uchwały.
W oparciu o ten wniosek księgowa(...)K. B.na polecenie zarządu w osobachJ. I.iR. J.sporządziła w dniu 03 czerwca 2015 roku nowy projekt uchwały oznaczony jako(...)dotyczący podziału kwoty 2 123 731,01 złotych.
Projekt ten zakładał podział środków po równo dla wszystkich członków spółdzielni według powierzchni mieszkalnej każdego(...)u. Projekt uśredniał podział środków na kwotę 42 groszy za metr powierzchni w każdym(...)ie.
Dowód:
/ wniosekJ. I.z dnia 03 czerwca 2015 roku, k. 25; kopia wpisu do dziennika korespondencji, k. 68; projekt uchwały nr(...)z dnia 03 czerwca 2015 roku, k. 12-13; zeznania świadkaK. B., k. 64 od 00:33:46;
dziennik korespondencji /.
PowódkaM. P.w dniu 05 czerwca 2015 roku ponownie zapoznała się z projektami uchwał na walne zgromadzenie zaplanowane na czerwiec 2015 roku. Podpisując się na liście stwierdziła, że przedłożony projekt uchwały nr(...)roku stanowi zmianę merytoryczną w 100 % w stosunku do pierwotnego projektu oraz, że nie jest ona w stanie z uwagi na termin złożyć poprawki do uchwały.
Dowód:
/ lista osób, które zapoznały się z projektami uchwał, k. 67 /.
Walne Zgromadzenie odbyło się w poszczególnych częściach ((...)ach ) zgodnie z planem między 08 czerwca 2015 roku a 19 czerwca 2015 roku.
Do uchwały nr(...)w terminie zakreślonym statutem poprawkę zgłosili członkowie przyul. (...)w zakresie przeznaczenia dodatniego wyniku w(...)ie nr 5.
W obradach poszczególnych części Walnego Zgromadzenia uczestniczył zarząd oraz księgowaK. B., która referowała sposób podziału wyniki finansowego z zaznaczeniem, że różni się on od dotychczasowego sposobu podziału.
Głosowanie odbyło się w ten sposób, iż najpierw głosowano poprawkę do uchwały nr(...)zgłoszoną przez członków nieruchomości przyul. (...), następnie głosowano nad projektem uchwały nr(...)w wersji z 03 czerwca 2015 roku z poprawką, a następnie głosowano nad projektem uchwały nr(...)w wersji z 03 czerwca 2015 roku. Nie głosowano natomiast nad pierwotnym projektem uchwały oznaczonym jako „uchwała nr …./2015 wersja 1”.
W wyniku przeprowadzonych głosowań w poszczególnych(...)ach poprawka członków spółdzielni przyul. (...)nie została przyjęta.
Nie została przyjęte też uchwała nr(...)roku z tą poprawką.
Przyjęto natomiast uchwałę nr(...)w wersji z dnia 03 czerwca 2015 roku
Dowód:
/ zeznania świadkaK. B., k. 64 od 00:33:46; poprawka do uchwały nr(...), k. 41; wyciąg z protokołu posiedzenia części Walnego Zgromadzenia(...)nr 5 z 19.06.2015, k. 57-59; wyciąg z protokołu posiedzenia części Walnego Zgromadzenia(...)nr 1 z 17.06.2015, k. 50; wyciąg z protokołu posiedzenia części Walnego Zgromadzenia(...)nr 2 z 10.06.2015, k. 51-52; wyciąg z protokołu posiedzenia części Walnego Zgromadzenia(...)nr 3 z 08.06.2015, k. 53-54; wyciąg z protokołu posiedzenia części Walnego Zgromadzenia(...)nr 4 z 15.06.2015, k. 55-56; informacja zarządu(...)w sprawie uchwał Walnego Zgromadzenia odbytego w czerwcu 2015 roku, k. 38-44 /.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie przedłożonych do akt dokumentów w postaci Statutu i odpisu KRS(...) Spółdzielni MieszkaniowejwN., dziennika korespondencji, projektu uchwały nr(...)w pierwotnej wersji ( k. 9-10 ) oraz w wersji z dnia 03 czerwca 2015 roku ( k. 12-13 ), projektu poprawki do uchwały nr(...)( k. 41), protokołów głosowania nad poprawkami w poszczególnych(...)ach ( k. 50-59 ) oraz zbiorczych wyników głosowania ( k. 38-44 ).
Dokumenty te oraz okoliczności, na które zostały powołane nie były pomiędzy stronami kwestionowane, ani sporne.
ŚwiadekK. B.(od 00:26:39 k. 63/2) zawnioskowana przez stronę pozwaną ( k. 22) pełni funkcję głównej księgowej(...) Spółdzielni MieszkaniowejwN.. W ocenie Sądu złożyła ona zeznania rzeczowe i adekwatne do tematyki postępowania. Wskazała na stosowane w spółdzielni zasady rozliczania wyniku finansowego pomiędzy poszczególnymi osiedlami oraz na okoliczności dotyczące projektów uchwały nr(...)w kontekście rozstrzygnięcia w sprawie I C 885/14.
Fakty podane przez świadkaK. B.korespondują z faktami wynikającymi z wymienionych wyżej dokumentów złożonych przez strony do akt. Opisała ona w szczegółach jaki był pierwotny projekt uchwały nr(...)( k. 9-10 ) oraz w jakich okolicznościach projekt ten zmieniono w dniu 03 czerwca 2015 roku ( k. 12-13 ).
Na rozprawie z dnia 08 grudnia 2015 roku ( k. 64/2 0d 01:02:28 ) profesjonalny pełnomocnik strony pozwanej nie domagał się przesłuchania w charakterze strony członków zarządu.
Dowód z zeznań stron ma bowiem charakter subsydiarny, a potrzeba lub zbędność przeprowadzenia takiego dowodu ( w świetleart. 299 k.p.c.) indywidualizuje się w konkretnej sprawie, na tle istniejących uwarunkowań.
Dowód z przesłuchania stron powinien być przeprowadzony jedynie wówczas, gdy za pomocą innych środków dowodowych nie zostały dostatecznie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie było zatem potrzeby przesłuchania w charakterze pozwanego, gdyż sąd za pomocą innych środków dowodowych dokonał ustaleń stanu faktycznego.
Zeznania powódkiM. P.stanowią z kolei ( k. 65 od 01:10:46 ) uzupełnienie argumentacji wywiedzionej w pozwie na jego uzasadnienie a w pozostałym zakresie potwierdzają fakty wynikające z dokumentów.
W ocenie Sądu brak podstaw do kwestionowania powyższych ustaleń.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie
Zgodnie z przepisemart. 42 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 roku prawo spółdzielcze(Dz.U.2013.1443 j.t.), uchwała walnego zgromadzenia spółdzielni sprzeczna z ustawą jest nieważna.
Z treści art. 42 § 9 tej ustawy wynika zaś, że orzeczenie sądu ustalające nieistnienie albo nieważność uchwały walnego zgromadzenia bądź uchylające uchwałę ma moc prawną względem wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkich jej organów.
Zatem zasadą jest, że uchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkie jej organy niezależnie od ustaleń kolegium walnego zgromadzenia, którego zadania mają charakter jedynie deklaratoryjny, w celu stwierdzenia stanu faktycznego w przedmiocie podjęcia uchwały.
Dopiero orzeczenie sądu ustalające nieistnienie albo nieważność uchwały walnego zgromadzenia bądź uchylające uchwałę ma moc prawną względem wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkich jej organów ( tak: wyrok SA w Katowicach V ACa 136/10, publ. LEX nr 686893 ).
W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2008 roku (IV CSK 462/07, publ. LEX 368445) wyrażono pogląd, że powództwo o ustalenie nieważności uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni nie jest wprost przewidziane żadnym przepisem, ale w sposób niebudzący wątpliwości dopuszczalność takiego powództwa wynika zart. 42 § 9 prawa spółdzielczego. Jego podstawę stanowiart. 189 k.p.c.Zgodnie z tym ostatnim przepisem powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
W tym nurcie orzecznictwa utrzymuje się wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2010 roku (V CSK 260/09, publ. OSNC -ZD 2010, Nr 4, poz. 106), zgodnie z którym członek spółdzielni może również żądać ustalenia nieważności (art. 58 k.c.iart. 189 k.p.c.) albo nieistnienia (art. 189 k.p.c.)
Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela.
W orzecznictwie przyjęto, iż każdy członek spółdzielni mieszkaniowej ma interes prawny we wniesieniu powództwa o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały walnego zgromadzenia ( tak: wyrok SN z dnia 15 lipca 2010 roku IV CSK 24/10, publ. OSNC 2011/3/30 ).
Jednocześnie w orzecznictwie i doktrynie interes prawny w rozumieniuart. 189 k.p.c.ujmuje się szeroko, dlatego formułowany jest postulat wykładni tego pojęcia z uwzględnieniem prawa dostępu do sądu ( tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, publ. Izba Cywilna 2003, nr 11, s. 51). Nie można zakwestionować interesu prawnego, gdy wydanie orzeczenia na podstawieart. 189 k.p.c.ma znaczenie zarówno dla obecnych, jak i przyszłych, możliwych, ale obiektywnie prawdopodobnych stosunków prawnych i praw, albo sytuacji prawnej podmiotu występującego z żądaniem.
W obecnym stanie prawnym szerokie rozumienie interesu prawnego wynika nie tylko z treści określonych przepisów prawa przedmiotowego, lecz także z uwzględnienia ogólnej sytuacji prawnej osoby poszukującej ochrony. Jest to podstawowa przesłanka zastosowaniaart. 189 k.p.c., powinna być zatem interpretowana z zapewnieniem sądowej ochrony prawnej, gwarantowanej przezart. 45 Konstytucjii zobowiązaniami międzynarodowymi Polski (zwłaszcza w art. 14 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167; por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., II CK 395/05, niepubl.). (...)
Interes prawny w sprawie o ustalenie stosunku prawnego lub prawa nie decyduje wprost o zasadności powództwa, a jedynie warunkuje możliwość badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda, że dany stosunek prawny lub prawo istnieje. Można zatem powiedzieć, że ustalenie interesu prawnego otwiera tylko osobie zainteresowanej możliwość wykazania swoich racji co do istnienia stosunku prawnego lub prawa. Wskazuje się również, że powództwo na podstawieart. 189 k.p.c.można wytoczyć nie tylko wówczas, gdy interes prawny wynika z bezpośredniego zagrożenia prawa powoda, ale także, gdy zmierza do zapobieżenia temu zagrożeniu.
Powód powinien wykazać zatem, że ma interes prawny w wytoczeniu powództwa przeciwko konkretnemu pozwanemu, który przynajmniej potencjalnie stwarza zagrożenie dla jego prawnie chronionych interesów, a sam skutek jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego zapewni mu ocenę jego praw przez definitywne zakończenie istniejącego między tymi stronami sporu lub zapobiegnie powstaniu w przyszłości takiego sporu, tj. obiektywnie odpadnie podstawa jego powstania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 33/09, niepubl.; por. także orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 1965 r., II CR 266/64, publ. OSPiKA 1966, nr 7-8, poz. 166 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2002 r., IV CKN 1519/00, niepubl.).
Interes prawny w rozumieniu przepisuart. 189 k.p.c.jest przesłanką materialnoprawną powództwa i istnieje zasadniczo wówczas, gdy istnieje niepewność prawa lub stosunku prawnego z przyczyn faktycznych i prawnych (na przykład kwestionowania istnienia prawa czy jego naruszenia).
Źródłem interesu prawnego powódki - co wynika wprost z pozwu złożonego w niniejszej sprawie - jest członkostwoM. P.w pozwanej Spółdzielni.
Z tego członkostwa płynęło uprawnienie powódki do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu, z którego skorzystała na podstawie powołanych w zaskarżonym wyroku przepisówprawa spółdzielczegoiustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a zwłaszcza art. 83tej ustawy. Uczestnictwo w zgromadzeniu dało prawo do głosowania nad podejmowanymi uchwałami.
W razie niegodzenia się z ważnością podjętych uchwał, z praw członkowskich wynika uprawnienie do ich podważania.
W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, iż zdaniem Sądu powódkaM. P.miała interes prawny w zaskarżaniu uchwały nr(...)z przyczyn wskazanych wyżej.
Interes prawny powódki jako członka spółdzielni sprzągł się zatem z interesem samej spółdzielni, w której uchwały powinny być podejmowane legalnie i być ważne.
Jeśli bowiem uchwała jest nieważna, to każdy członek spółdzielni ma interes prawny w tym, aby ją podważyć, zwłaszcza gdy nie podważają jej na drodze prawnej powołane do kontroli organy spółdzielni.
Jeśli członek spółdzielni ma prawo zaskarżyć uchwałę wytaczając powództwo o jej uchylenie (art. 42 ust. 3 i 4 Prawa spółdzielczego), to oczywisty staje się jego interes prawny we wniesieniu powództwa ustalającego (art. 189 k.p.c.), mającego taki sam cel unicestwienia uchwały sprzecznej z prawem.
Należy ponownie stwierdzić, że z samego faktu członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej jej członkowie, mający prawo udziału w walnym zgromadzeniu członków Spółdzielni, mają interes prawny we wniesieniu powództwa o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały podjętej przez walne zgromadzenie tej spółdzielni.
Ostatecznie zatem powódkaM. P.jako członek spółdzielni posiada interes prawny w wytoczeniu takiego powództwa.
Nadto wskazać trzeba, iż niewątpliwie przedmiotowa uchwała nr(...)podjęta na poszczególnych częściach Walnego Zgromadzenia w dniach od 08 czerwca 2015 roku do 19 czerwca 2015 roku jako że dotyczy podziału wyniku finansowego(...)za 2014 rok dotyka bezpośrednio praw powódki jako członka spółdzielni w zakresie praw i obowiązków majątkowych.
W orzecznictwie wskazuje się, żeprawo spółdzielczenie modyfikuje zasad ogólnych powództwa o ustalenie wobec zasad obowiązujących na grunciekodeksu postępowania cywilnego( tak: wyrok SA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 roku I ACa 173/12, publ. LEX 1130077 ).
Z żądaniem ustalenia nieważności uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni jest integralnie powiązane wskazanie bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy, z którym koliduje kwestionowana uchwała ( tak: wyrok SN z dnia 09 lutego 2011 roku V CSK 239/10, publ. LEX 1102882 ).
Strona zarzucając sprzeczność uchwały z konkretnie wskazanym przepisem prawa może wnosić o stwierdzenie (ustalenie) jej nieważności, przy czym podstawą prawną powództwa będzieart. 189 k.p.c., którego przesłanki muszą być jednocześnie spełnione. Uchwała taka nie może więc podlegać uchyleniu. Uchylenia można się domagać w przypadku, gdy chodzi o nieważność względną (art. 42 § 3 ustawy z 1982 r. Prawo spółdzielcze).
Należy przy czym ze szczególną uwagą potraktować ewentualną sprzeczność uchwały walnego zgromadzenia z postanowieniami statutu spółdzielni, albowiem może być ona podstawą do uchylenia uchwały, w sytuacji gdy nie zachodzi sprzeczność uchwały z przepisami prawa, jak również mogą być sytuacje takie, kiedy na mocy powiązania z konkretnymi regulacjamiprawa spółdzielczego, do nich odsyłającymi, naruszenie statutu będzie równoznaczne z naruszeniem przepisów prawa, co będzie mogło skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały, nie zaś jej uchyleniem ( tak: wyrok SA w Warszawie z dnia 21 października 2011 roku VI ACa 611/11 publ. LEX 1108500 ).
Zgodnie z przepisemart. 58 § 1 k.c.czynność prawna sprzeczna z ustawą lub mająca na celu obejście ustawy jest nieważna chyba, że właściwy przepis przewiduje inny skutek. Zgodnie z przepisem§ 2 art. 58 k.c.nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Tak, więc dla uwzględnienia powództwa koniecznym było wykazanie przez powódkęM. P.sprzeczności uchwały z prawem lub z zasadami współżycia społecznego oraz wykazanie co wyżej wyjaśniono po stronie powódki istnienia interesu prawnego.
Wytaczając powództwo na podstawieart. 42 § 2 i 3 ustawy z 16 września 1982 roku prawo spółdzielczeczłonek spółdzielni może powoływać zarzuty o charakterze merytorycznym (odnoszące się do niezgodności treści uchwały z ustawą lub statutem), jak i formalne (wskazywać wady postępowania). Jednakże uchybienia natury formalnej, które miały miejsce przy podjęciu uchwały uzasadniają uchylenie tej uchwały tylko wówczas, jeżeli miały lub mogły mieć wpływ na jej treść ( tak: wyrok SN z dnia 10 stycznia 2007 r. I CSK 335/06 publ. LEX nr 507984; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 6 marca 2014 r. I ACa 572/13 publ. LEX nr 1480559, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2014 r. I ACa 1559/13, publ. LEX nr 1493905).
PowódkaM. P.jako podstawę ustalenia nieważności uchwały nr(...)przy zastosowaniuart.189 k.p.c.podniosła zarzuty proceduralne.
Powołany przez powódkę przepisart.83ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych(Dz.U.2013.1222 j.t.) stanowi w ust. 10, iż projekty uchwał i żądania zamieszczenia oznaczonych spraw w porządku obrad walnego zgromadzenia lub jego wszystkich części mają prawo zgłaszać: zarząd, rada nadzorcza i członkowie. Projekty uchwał, w tym uchwał przygotowanych w wyniku tych żądań, powinny być wykładane na co najmniej 14 dni przed terminem walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części.
W myśl art.83ust. 11 tej ustawy członkowie mają prawo zgłaszać projekty uchwał i żądania, o których mowa w ust. 10, w terminie do 15 dni przed dniem posiedzenia walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części. Projekt uchwały zgłaszanej przez członków spółdzielni musi być poparty przez co najmniej 10 członków.
Zgodnie z treścią art.83ust. 12 tej ustawy członek ma prawo zgłaszania poprawek do projektów uchwał nie później niż na 3 dni przed posiedzeniem walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części.
Z dyspozycji art. 83ust 13 wynika, że zarząd jest zobowiązany do przygotowania pod względem formalnym i przedłożenia pod głosowanie na walnym zgromadzeniu projektów uchwał i poprawek zgłoszonych przez członków spółdzielni.
Powtórzenie tych regulacji zawiera § 109 ust.10-16 statutu(...) Spółdzielni Mieszkaniowej.
W § 123 ust. 3 statutu(...)uregulowano tryb głosowania nad projektami uchwał.
Głosowanie odbywa się w ten sposób, iż najpierw poddaje się pod głosowanie poprawki, w pierwszej kolejności poprawki najdalej idące, a następnie projekt uchwały z przyjętymi poprawkami.
Uwzględniając powyższe regulacje prawne jako obowiązujące w pozwanej spółdzielni wątpliwość zasadniczą budzi to czy pismo z 3 czerwca 2015 roku ( k. 25 ) skierowane do(...)przezJ. I.( działającego jako członek spółdzielni a nie prezes zarządu ) i poparte przezR. J.( działającego również jako członek spółdzielni a nie zastępca prezesa ) stanowi faktycznie poprawkę do uchwały nr(...).
W dzienniku korespondencji odnotowano bowiem pod poz. 3183 ( k. 68), że pismo to stanowi wniosek o zmianę projektu uchwały.
W ocenie Sądu w istocie taki jest charakter pisma z 03 czerwca 2015 roku - jest to wniosek o zmianę uchwały a nie poprawka.
Słowo „poprawka” w języku polskim najogólniej rzecz ujmując oznacza korektę lub modyfikację w stosunku do czegoś.
W sytuacji, zaś gdy chodzi – jak to jest w okolicznościach sprawy - o projekt uchwały w przedmiocie podziału wyniku finansowego(...)za rok 2014 odnoszącej się do podziału konkretnej kwoty, słowo „poprawka” będzie zatem oznaczać wprowadzenie modyfikacji merytorycznej do sposobu tego podziału.
Zresztą taką merytoryczną modyfikację niewątpliwie zawiera – co jest poza sporem – poprawka do projektu uchwały nr(...)zgłoszona przez mieszkańców nieruchomości przyul. (...)( k. 41 ).
WniosekJ. I.z dnia 03 czerwca 2015 roku ( k. 25 ) zawiera natomiast żądanie zmiany treści projektu uchwały nr(...)enigmatyczne – bo zgodnie z treścią wyroków Sądu Okręgowego w Nowym Sączu i Sądu Apelacyjnego w Krakowie w sprawie I C 855/14.
WprawdzieJ. I.iR. J.żądanie z 03 czerwca 2015 roku składali formalnie jako zwykli członkowie spółdzielni, ale nie da się ukryć, że jednocześnie występowali jako zarząd i interpretowali wyroki w sprawie I C 855/14 w ten sposób, iż nadwyżka spółdzielni powinna być podzielona równo pomiędzy poszczególnych członków.
Z całą stanowczością podkreślić trzeba, iż rozstrzygnięcie w sprawie I C 855/14 takiego rozumowania nie przesądza.
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji w sprawie I C 885/14 oraz oddalającego apelację wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 03 czerwca 2015 roku sygn. I ACa 411/15 wynika, iż uchwała Walnego Zgromadzenia pozwanej spółdzielni nr(...)z dnia 18 czerwca 2014 roku w sprawie rozpatrzenia i przyjęcia wniosków wynikających z protokołu lustracji pełnej przeprowadzonej w(...)za lata 2010-2012 została uchylona nie z powodu przyjęcia błędnego sposobu rozliczenia, lecz z powodu ogólności i niedookreśloności zakwalifikowanej przez Sąd Apelacyjny jako sprzeczność z dobrymi obyczajami, ponieważ została tak zredagowana, że nie wiadomo, czy dotyczy ona pożytków i innych przychodów z nieruchomości wspólnej (art.5.1 ), czy też przychodów z własnej działalności gospodarczej spółdzielni, o których mowa w art. 5 ust. 2.
Na podstawie tej uchwały, bez badania dotychczas stosowanego sposobu podziału, nie sposób było określić, jak przychody miały być dzielone. Taki sposób redakcji w istocie uniemożliwiał poznanie jej rzeczywistej treści. Taka wada została zakwalifikowana jako sprzeczność z dobrymi obyczajami, te bowiem powodują konieczność ustanawiania norm wewnątrzspółdzielczych o jasnej i jednoznacznej treści, których konsekwencje są zrozumiałe dla każdego z jej członków. Sprzeczność uchwały z dobrymi obyczajami stanowiła przesłankę jej zaskarżenia stosownie doart. 42 § 3 prawa spółdzielczego, a w konsekwencji przyczynę jej uchylenia.
Sąd Apelacyjny w Krakowie szczegółowo wyjaśnił, że przepis art. 1 ust. 7 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych odsyła do stosowaniaustawy prawo spółdzielczewyłącznie w zakresie nieuregulowanym w pierwszej z wymienionych ustaw. Skoro przepisy art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w sposób pełny regulują kwestie sposobu gospodarowania osiągniętymi przychodami i pożytkami i nie przewidują powstania nadwyżki bilansowej, to tym samym nie znajdą zastosowania regulacjeprawa spółdzielczegodotyczące sposobu podziału i przeznaczenia takiej nadwyżki.
Powołane przepisyustawy o spółdzielniach mieszkaniowychrozróżniają grupy, rodzaje przychodów, których zawarta w nich regulacja dotyczy.
Pierwsza z nich to pochodzące od członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, osób nie będących członkami spółdzielni, którym takie prawa przysługują, członków spółdzielni będących właścicielami lokali i właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni wpłaty określone w art. 4. Te przychody służą celom określonym w powołanym przepisie, z którymi wiąże się obowiązek ich wpłaty, a ewentualna różnica między kosztami eksploatacji i utrzymania danej nieruchomości zarządzanej przez spółdzielnię a przychodami z wymienionych opłat zgodnie z art. 6 obligatoryjnie zwiększa odpowiednio przychody lub kosztów eksploatacji danej nieruchomości w roku następnym.
Druga grupa został określona wart. 5 ust. 1jako przychody i inne pożytki z nieruchomości wspólnej i służy wyłącznie pokrywaniu wydatków związanych z jej eksploatacje i utrzymaniem, a w części przekraczającej te wydatki przypada właścicielom lokali proporcjonalnie do ich udziałów w nieruchomości wspólnej. Rozwiązanie to przesądza wykorzystanie wszystkich przychodów i pożytków z danej nieruchomości, na cel wskazany wart. 5 ust. 1, to jest wyłącznie na tę samą nieruchomość, która te pożytki lub przychody przyniosła, jednak odnosi się wyłącznie do nieruchomości wspólnej, czyli wypadku, kiedy z danej nieruchomości wyodrębniono lokale stanowiące odrębną własność a przychody i pożytki pochodzą z nieruchomości wspólnej w rozumieniuustawy o własności lokali.
Wreszcie trzecia grupa, której dotyczyart. 5 ust. 2, to przychody z własnej działalności gospodarczej spółdzielni, a zatem działalności prowadzonej z wykorzystaniem jej mienia. Te przychody nie są przeznaczone na tę nieruchomość, w związku z którą powstały, ale spółdzielnia może je przeznaczyć na pokrycie wydatków związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w zakresie obciążającym członków oraz na prowadzenie działalności społecznej, oświatowej i kulturalnej. Skoro w odniesieniu do tych przychodów wskazane zostały tylko cele, na które mogą one zostać przeznaczone, ale nie sposób podziału, to podejmując stosowną uchwałę dotyczącą przeznaczenia tych środków spółdzielnia może stosować zasady wynikające z przepisówustawy prawo spółdzielcze. W konsekwencji zastosowanie znajdzie także wyrażona wart. 18 § 1 prawa spółdzielczegozasada równości prawa i obowiązków członków spółdzielni. Zatem jeżeli środki miałyby służyć zmniejszeniu opłat eksploatacyjnych uiszczanych przez członków spółdzielni, to koniecznym byłoby zachowanie równości wszystkich członków spółdzielni, a przewidziany przez § 2 ust. 3 Statutu podział na wyodrębnione osiedla mieszkaniowe sam przez się nie mógłby prowadzić do naruszenia zasady z przepisuart. 18 § 1wynikającej.
Niedookreśloność uchwały nr(...)nie pozwalała jednak na stwierdzenie, jaką zasadę podziału środków w niej ustalono.
Wracając zaś do wnioskuJ. I.z dnia 03 czerwca 2015 roku ( k. 25 ) stwierdzić też trzeba, że gdyby pismo to stanowiło rzeczywiście poprawkę do uchwały nr(...)to powinno zawierać merytoryczne elementy dotykające projektowanej uchwały.
Z tego względu w ocenie sądu pismo to nie jest poprawką do uchwały nr(...).
Skoro pismo takie nie jest poprawką do uchwały w rozumieniu cytowanego art. 83ust. 12, to nie mieści się ono w hipotezie tego przepisu, zgodnie z którym członek ma prawo zgłaszania poprawek do projektów uchwał nie później niż na 3 dni przed posiedzeniem walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części.
Przyjmując zaś, że pismo to jest poprawką, to niedopuszczalnym było także i to - jak się okazuje – że w oparciu o to pismo doszło do sporządzania nowego projektu uchwały nr(...)( k. 12-13 ) w stosunku do pierwotnego projektu uchwały „nr …./2015” ( k. 9-10 ) prawidłowo wyłożonego na co najmniej 14 dni przed terminem posiedzenia pierwszej części walnego zgromadzenia zgodnie z art. 83ust. 10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Okazuje się także, że nie ten pierwotny projekt uchwały ( k. 9-10 ) lecz ten sporządzony po 03 czerwca 2015 roku ( k. 12-13 ) był rzeczywiście przedmiotem procedowania na częściach Walnego Zgromadzenia.
Nowy projekt uchwały nr(...)( k. 12-13 ) został więc sporządzony z naruszeniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. art. 83ust. 10.
Nadto projekt ten zawiera zupełnie odmienne matematyczne wyliczenia co do podziału kwoty 2 123 731,01 złotych w stosunku do tego co zawierał pierwotny projekt.
Jak wynika z listy ( k 67 ) z pierwotnym projektem do dnia 03 czerwca 2015 roku zapoznawali się zainteresowani członkowie spółdzielni, w tym powódka.
W dniu 05 czerwca 2015 roku powódka ponownie miała dostęp do dokumentów i słusznie stwierdziła w formie adnotacji ( k. 68/2 ) - w związku z lekturą projektu uchwały(...)– że zmieniona została zasada rozliczeń.
Ten zmieniony po 03 czerwca 2015 roku projekt jak się okazuje był przedmiotem głosowania ( k. 50-59 ) na poszczególnych częściach Walnego Zgromadzenia. Nie poddano natomiast pod głosowanie pierwotnego projektu ( k. 9-10 w zw. z 38 ).
Niezależnie od tego naruszono także zasady głosowania w rozumieniu § 123 statutu, bo najpierw powinno głosować się poprawki ( tak jak to było w przypadku poprawki mieszkańców przyul. (...)), a następnie uchwałę z przyjętymi poprawkami.
Jak się okazuje faktycznie głosowano nad poprawkami, które w terminie były zgłoszone przez innych spółdzielców, zaś poprawka inicjowana przezJ. I.( k. 25 ) –przyjmując, że była to w ogóle poprawka nie była przedmiotem głosowania.
Przegłosowano natomiast uchwałę w wersji zaproponowanej przez zarząd w oparciu o wniosekJ. I.zgłoszony 03 czerwca 2015 roku (k. 44 ).
Pozostaje jeszcze do rozstrzygnięcia kwestia, czy wprowadzenie zmian do projektu uchwały nr(...)z uchybieniem terminu do zgłaszania projektów miało wpływ na jej treść.
Odpowiedź na to pytanie jest prosta i nie wymaga wnikliwej analizy.
Pierwotny projekt uchwały nr 5 ( k. 9-10 ) został wyłożony w dniu 25 maja 2015r. z zachowaniem minimalnego terminu 14 dni wynikającego z art.83ust.10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Natomiast w dniu 05 czerwca 2015 roku zatem na trzy dni przed rozpoczęciem pierwszej części wyłożono do wglądu nie poprawkę lecz nowy, zmieniony projekt uchwały.
Postępowanie takie zdaniem Sądu stanowiło naruszenie powołanego powyżej terminu do zgłaszania projektów uchwał.
O ileR. J.iJ. I.jako członkowie spółdzielni posiadali prawo do złożenia w dniu 03 czerwca 2015 roku poprawki do uchwały, co teoretycznie uczynili poprzez złożenie enigmatycznego wniosku o zmianę przystosowującą do wyroku w sprawie I C 885/14 ( k. 25 ) , o tyle ich poprawka powinna zostać poddana pod głosowanie właśnie jako poprawka, tak jak poprawka zgłoszona przez mieszkańców budynku(...), nie zaś jako nowy projekt uchwały.
Na podstawie ust.13 art. 83ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd był zobligowany do przygotowanie pod względem formalnym i poddania pod głosowanie zgłoszonej poprawki, ale nie zamiast, lecz obok pierwotnego projektu uchwały wyłożonego w dniu 25 maja 2015 roku.
Słuszność ma powódka podnosząc, że członkowie wobec tak nagłej zmiany projektu zostali pozbawieni prawa zgłoszenia do niego poprawek.
Powyższe uchybienia proceduralne miały wpływ na treść podjętej zaskarżonej uchwały, ponieważ w istocie głosowaniu zostały podane inne rozliczenia, a pierwotny projekt uchwały w ogóle nie został poddany pod rozwagę.
Po części można zgodzić się z powódką, iż członkowie walnego zgromadzanie zostali wprowadzeni w błąd co do projektu, nad którym głosowali.
Co prawda główna księgowaK. B.na każdej części walnego zgromadzenia wyjaśniła, iż głosowanie dotyczy zmienionego projektu uchwały nr(...)w związku z wyrokiem w sprawie I C 885/14 i przedstawiała sposób dokonania rozliczeń jakie miała ustalać uchwała, jednak zarząd z uwagi na biegnące terminy nie miał prawa tworzyć w związku z tym nowego projektu uchwały na 3 dni przed rozpoczęciem pierwszej części Walnego Zgromadzenia i to nawet wtedy, gdy dokonywał interpretacji powołanego prawomocnego wyroku w sprawie I C 855/14. Mógł natomiast – czego nie uczynił – sporządzić poprawkę do uchwały nr(...)roku i poddać ją pod głosowanie, przed głosowaniem nad pierwotnym projektem uchwały z maja 2015 roku ( k. 9-10 ).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, iż wpływ formalnego uchybienia na podjęcie czy treść uchwały podjętej przez organy spółdzielni jest okolicznością faktyczną, która w razie, gdy nie została w toku postępowania przyznana przez stronę przeciwną, podlega wykazaniu stosownie do reguł przewidzianych wart. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.Gdy nie jest możliwa ocena wpływu zdarzenia, które już zaistniało, a konieczna jest ocena zdarzenia prawdopodobnego i jego wpływu na podjęcie uchwał, to udowodnieniu podlega zarówno prawdopodobieństwo zdarzenia, jak i ewentualność jego wpływu na uchwały, przy czym, chociaż przesłanki prawdopodobieństwa i ewentualności z natury rzeczy charakteryzują się jedynie stopniowaniem przewidywalności zjawiska, nie zaś pewnością jego zaistnienia, to jednak obie te przesłanki muszą być realne w sensie ich oparcia o konkretne podstawy, nie zaś jedynie o teoretyczne przypuszczenia ( tak: wyrok SA w Rzeszowie z 06 marca 2014 roku I ACa 572/13, publ. LEX 1480559 ).
Reasumując na skutek naruszeń proceduralnych, które miały wpływ na treść uchwały nr(...)i sprzeczność naruszeń proceduralnych z ustawą – art.83ust. 10 i 12 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych powództwo należało uwzględnić i ustalić nieważność zaskarżonej uchwały.
Z tych względów Sąd orzekł jak w pkt. I wyroku.
Powództwo zostało uwzględnione.
Strony były reprezentowane przez zawodowych pełnomocników i wniosły o zasądzenie kosztów procesu.
Powódka uiściła opłatę do pozwu w kwocie 200 zł ( k. 14 ).
Zgodnie z dyspozycjąart. 98 § 1 k.p.c.strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
W myślart. 98 § 3 k.p.c.do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Stosując zatem zasadę odpowiedzialności za wynik procesu Sąd na zasadzieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.orazart.29 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku prawo o adwokaturze(Dz.U z 2013r. poz.635 t.j.) w zw.§ 5 i § 11 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(tekst jednolity Dz. U. z 2013 roku poz. 461) zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 200 zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu oraz 180 zł kosztów zastępstwa procesowego i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa –tj. łącznie 397,00zł.
SSO Paweł Poręba
| 836
|
15/201500/0000503/C
|
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210",
"art": "art. 42;art. 42 § 2",
"isap_id": "WDU19820300210",
"text": "art. 42 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 roku prawo spółdzielcze",
"title": "Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 58;art. 58 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 58 § 1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483",
"art": "art. 45",
"isap_id": "WDU19970780483",
"text": "art. 45 Konstytucji",
"title": "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r."
},
{
"address": "Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27",
"art": "art. 8(3)",
"isap_id": "WDU20010040027",
"text": "art.8",
"title": "Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388",
"art": "art. 5;art. 5 ust. 1",
"isap_id": "WDU19940850388",
"text": "art. 5 ust. 1",
"title": "Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali"
},
{
"address": "Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124",
"art": "art. 29",
"isap_id": "WDU19820160124",
"text": "art.29 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku prawo o adwokaturze",
"title": "Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348",
"art": "§ 5;§ 11;§ 11 ust. 1;§ 11 ust. 1 pkt. 1",
"isap_id": "WDU20021631348",
"text": "§ 5 i § 11 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu"
}
] |
[
"Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 45)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 108; art. 108 § 1; art. 189; art. 232; art. 299; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 3)",
"Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 - art. 29)",
"Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 - art. 5; art. 5 ust. 1)",
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 - § 11; § 11 ust. 1; § 11 ust. 1 pkt. 1; § 5)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 58; art. 58 zd. 2010; art. 58 § 1; art. 6; § 2)",
"Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 - art. 8(3))",
"Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 - art. 18; art. 18 § 1; art. 42; art. 42 ust. 3; art. 42 ust. 4; art. 42 § 2; art. 42 § 3; art. 42 § 9; art. 5; art. 5 ust. 2)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152510000004021_VIII_P_000061_2012_Uz_2015-12-21_001
|
VIII P 61/12
| 2015-12-21T00:00:00
| 2015-12-30T17:15:28
| 2017-06-12T16:12:28
|
15251000
|
4021
|
REASON
|
Sygn. akt VIII P 61/12 UZASADNIENIE Skierowanym do II Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Łodzi, pozwem z dnia 28 listopada 2011 r. Z. A. wniósł o zasądzenie od (...) Zakładu (...) w Ł. na swoją rzecz: kwoty 100.000 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 16 września 2007 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia, kwoty po 5.000 zł. miesięcznie tytułem renty płatnej z góry do 10-ego dnia każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolw
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolNmbr="000061" xVolType="15/251000/0004021/P" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xFlag="published" xEditorFullName="Agata Koszewska" xPublisher="agata.koszewska" xEditor="agata.koszewska" xToPage="25" xLang="PL" xYear="2012" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Agata Koszewska">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt VIII P 61/12</xBx></xText>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Skierowanym do II Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Łodzi, pozwem z dnia 28 listopada 2011 r. <xAnon>Z. A.</xAnon> wniósł o zasądzenie od <xAnon> (...) Zakładu (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> na swoją rzecz: kwoty 100.000 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 16 września 2007 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia, kwoty po 5.000 zł. miesięcznie tytułem renty płatnej z góry do 10-ego dnia każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 16 września 2007 r., a także kosztów procesu.</xText>
<xText>W uzasadnieniu pozwu wskazano m.in., że wykonując obowiązki motorniczego tramwaju w dniu 16 września 2007 r. <xAnon>Z. A.</xAnon> uległ wypadkowi. Gdy schodził w celu sprawdzenia stanu technicznego wagonów i przestawienia zwrotnicy poślizgnął się na wyślizganym, niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia tramwaju. W wyniku tego wypadł z tramwaju i upadł na betonowy krawężnik uderzając weń nadgarstkiem prawej ręki. Zaraz po wypadku został odwieziony do <xAnon> Wojewódzkiej (...)</xAnon>, gdzie udzielono pomocy lekarskiej i stwierdzono pęknięcie nasady dalszej kości promieniowej prawej. Relacjonując szczegółowo proces leczenia i rehabilitacji <xAnon>Z. A.</xAnon> wskazał też, że jest niezdolny do pracy, a lekarze nie przewidują żadnej poprawy. W dniu 30 czerwca 2010 r. <xAnon> (...) Centrum (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> przyznało powodowi odszkodowanie, ale jest ono bardzo krzywdzące - nie pokrywa nawet w małej części strat, poniesionych wydatków i nie rekompensuje bólu oraz ciągłych cierpień, a pogarszający się stan zdrowia nie pozwala na podjęcie pracy. Sytuacja powoda, który nie ma prawa do żadnych świadczeń i żyje na skraju ubóstwa, nie poprawi się zatem w przyszłości. Bezpośrednią przyczyną wypadku nie było niezachowanie przez powoda dostatecznej koncentracji uwagi na wykonywanej czynności, lecz niedołożenie należytej staranności w zapewnieniu podstawowych warunków bhp przez ówczesnego pracodawcę, to jest <xAnon> Miejskie Przedsiębiorstwo (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon>. Bezpośrednio bowiem po wypadku z dnia 16 września 2007 r. stopnie we wszystkich tramwajach zostały zabezpieczone przed poślizgiem.</xText>
<xText>Wezwany do uzupełnienia braków pozwu <xAnon>Z. A.</xAnon> wskazał, że dochodzi odszkodowania w kwocie 10.000 zł. i zadośćuczynienia w kwocie 90.000 zł. Ponadto żądał zasądzenia renty z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 2.000 zł. oraz renty z tytułu utraconych zarobków w wysokości 3.000 zł.</xText>
<xText>W odpowiedzi, <xAnon> (...) Spółka Akcyjna</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> <xAnon> Oddział (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Pozwany podniósł, że jego odpowiedzialność mieści się w granicach odpowiedzialności ubezpieczonego <xAnon> Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> i ograniczona jest sumą ubezpieczenia określoną polisą z okresem obowiązywania od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. Górną granicą odpowiedzialności w przypadku odpowiedzialności cywilnej pracodawcy za następstwa wypadków przy pracy jest kwota 100.000 zł., która na dzień odpowiedzi na pozew została wyczerpana w kwocie 22.458,70 zł. Do wyczerpania pozostała kwota 77.431,30 zł. Pozwany przyjął odpowiedzialność w sprawie w postępowaniu likwidacyjnym i wypłacił na rzecz powoda w łącznej kwocie 22.458,70 zł. tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 16 września 2007 r. Stosownie do ogólnych warunków ubezpieczenia obowiązujących u pozwanego wypłaca on należne pracownikowi zadośćuczynienie i odszkodowanie, jako różnicę pomiędzy kwotą przysługującą wg przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink>, a kwotą wypłaconą z ubezpieczenia społecznego na podstawie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20021991673" xTitle="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673">ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</xLexLink>. Z tych dwóch tytułów powód otrzymał łącznie kwotę 34.238,70 zł. Pozwany zakwestionował ponadto zgłoszone roszczenie co do wysokości, jako nie udowodnione oraz datę początkową wymagalności odsetek. Szkoda bowiem została zgłoszona w dniu 16 października 2007 r., a zasada odpowiedzialności nie była w zgłoszeniu udowodniona. Odmówiono więc wypłaty odszkodowania. Zasadę tę można było uznać dopiero na podstawie przesłanych następnie dokumentów, co doprowadziło do wypłaty kwoty 22.458,70 zł. odszkodowania i zadośćuczynienia. Nie były jednak precyzowane roszczenia co do wysokości, stosownie natomiast do <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 1 k.c.</xLexLink> w tej sytuacji nie można pozwanemu postawić zarzut pozostawania w zwłoce.</xText>
<xText>W dniu 7 maja 2012 r. <xAnon>Z. A.</xAnon> wystąpił z wnioskiem o dopozwanie MPK <xAnon>Ł.</xAnon>.</xText>
<xText>W uwzględnieniu wniosku powoda, postanowieniem z dnia 8 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzi II Wydział Cywilny wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego <xAnon> Miejskie Przedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon>. Ponadto Sąd stwierdził, że sprawa ma charakter sprawy z zakresu prawa pracy i przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, jako funkcjonalnie właściwemu.</xText>
<xText>Wezwane do udziału w sprawie w charakterze pozwanego <xAnon> Miejskie Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> nie uznało powództwa i wniosło o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Zdaniem dopozwanego, wypłacone przez ZUS odszkodowanie w kwocie 11.780 zł. z tytułu ustalonego 20% uszczerbku na zdrowiu oraz odszkodowanie przyznane przez <xAnon> (...)</xAnon> z dobrowolnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pracodawcy w kwocie 22.458,70 zł. w pełni zaspokoiły uszczerbek na zdrowiu, jakiego doznał powód w wyniku wypadku przy pracy.</xText>
<xText>Na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. <xAnon>Z. A.</xAnon> oświadczył, że żąda zasądzenia odszkodowania w kwocie 100.000 zł. tak od MPK <xAnon>Ł.</xAnon>, jak i od <xAnon> (...) S.A.</xAnon> i złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Pełnomocnik pozwanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko procesowe. Natomiast pełnomocnik dopozwanego <xAnon> Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> wniósł o oddalenie powództwa podnosząc zarzut przedawnienia roszczeń skierowanych przeciwko tej Spółce. Wypadek miał miejsce 16 września 2007 r., a wezwanie do udziału w sprawie nastąpiło w dniu 8 maja 2012 r., wobec czego upłynął trzyletni termin przedawnienia wymieniony w przepisie zarówno <xLexLink xArt="art. 442" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442 k.c.</xLexLink>, jak i <xLexLink xArt="art. 291" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 291 k.p.</xLexLink></xText>
<xText>Pismem z dnia 23 stycznia 2013 r., ustanowiony dla powoda pełnomocnik z urzędu wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych - <xAnon> (...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnością</xAnon> na rzecz <xAnon>Z. A.</xAnon>;</xText>
<xText>1. kwoty 10.000 zł. tytułem odszkodowania za szkodę w postaci uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia w związku z wypadkiem z dnia 16 września 2007 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 października 2007 r. do dnia zapłaty;</xText>
<xText>2. kwoty 90.000 zł. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w związku ze zdarzeniem z dnia 16 września 2007 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 października 2007 r. do dnia zapłaty;.</xText>
<xText>3. kwoty 2.000 zł. renty z tytułu zwiększonych potrzeb, płatnej miesięcznie z góry do 10-ego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w płatności którejkolwiek z rent począwszy od dnia 16 września 2007 r.;</xText>
<xText>4. kwoty 3.000 zł. renty z tytułu utraconej zdolności do pracy i zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość (przejawiającej się przede wszystkim w utracie zarobków) płatnej miesięcznie z góry do 10-ego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w płatności którejkolwiek z rent począwszy od dnia 16 września 2007 r.</xText>
<xText>oraz kosztów postępowania według spisu kosztów, a w przypadku jego niezłożenia według norm przepisanych.</xText>
<xText>W wymienionym piśmie pełnomocnik powoda wskazał na bezzasadność zarzutu przedawnienia wobec uznania przez stronę pozwaną roszczenia co do zasady poprzez przyznanie 30 czerwca 2010 r. odszkodowania za szkodę na osobie. Ponadto bieg terminu przedawnienia roszczenia uległ przerwaniu z mocy <xLexLink xArt="art. 123" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 123 kc</xLexLink> z uwagi na wystąpienie przez powoda z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania pojednawczego z udziałem <xAnon> (...) Centrum (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> (sygn. akt II Co 102/10). Niezależnie od powyższego pełnomocnik <xAnon>Z. A.</xAnon> stwierdził, że podniesiony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia jest oczywiście sprzeczny z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 kc</xLexLink> i stanowi nadużycie prawa. Niereprezentowany dotychczas przez zawodowego pełnomocnika powód ma bowiem określone trudności w przedstawianiu swojego stanowiska, a co istotniejsze wskutek wypadku doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu, czyniącego go niezdolnym do pracy zarobkowej. Na ocenę nadużytego przez stronę pozwaną prawa nie pozostaje ponadto bez wpływu zakres cierpień fizycznych i psychicznych powoda oraz czasokres ich trwania.</xText>
<xText>Pismem procesowym złożonym na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. doszło do modyfikacji powództwa poprzez zgłoszenie żądania ustalenia, że pozwani ponoszą wobec powoda odpowiedzialność za dalsze, mogące wystąpić u powoda w przyszłości skutki wypadku.</xText>
<xText>Na rozprawie z dnia 17 listopada 2015 r., bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pełnomocnik powoda poparł powództwo i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Natomiast pełnomocnicy pozwanych <xAnon> (...) S.A.</xAnon> wnieśli o oddalenie powództwa.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Okręgowy w Lodzi ustalił następujący stan faktyczny sprawy.</xBx></xText>
<xText><xAnon> (...) Spółka Akcyjna</xAnon> został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 30 kwietnia 2001 r. <xIx>/wypis z KRS k. 20-24/.</xIx></xText>
<xText><xAnon> Miejskie Przedsiębiorstwo (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 24 września 2001 r. <xIx>/wypis z KRS k. 284-292/. </xIx></xText>
<xText><xAnon>Z. A.</xAnon> był zatrudniony w <xAnon> Miejskim Przedsiębiorstwie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> w okresie od 1 stycznia 1993 r. do 23 czerwca 2008 r. w wymiarze pełnego etatu na stanowisku motorniczego. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie <xLexLink xArt="art. 30;art. 30 § 1;art. 30 § 1 pkt. 3" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 30 § 1 pkt 3 kodeksu pracy</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 53;art. 53 § 1;art. 53 § 1 pkt. 1;art. 53 § 1 pkt. 1 lit. b" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 53 § 1 pkt 1 lit. b</xLexLink>. <xIx>/świadectwo pracy z dnia 23 czerwca 2008 r. w aktach ZUS/. </xIx></xText>
<xText>W dniu 2 stycznia 2007 r. pomiędzy <xAnon> (...) S.A.</xAnon> a <xAnon> Miejskim Przedsiębiorstwem (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> została zawarta umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na okres ubezpieczeniowy od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. Przedmiot i zakres ubezpieczenia obejmował odpowiedzialność cywilną deliktową i kontraktową MPK <xAnon>Ł.</xAnon> za szkody wyrządzone osobie trzeciej w związku z wykonywaną działalnością oraz posiadanym mieniem ze szczególnym uwzględnieniem: szkód powstałych z tytułu posiadania wagonów tramwajowych i prowadzenia komunikacji tramwajowej, w tym odpowiedzialność pasażerów; szkód powstałych w mieniu, z którego ubezpieczający korzystał na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użytkowania lub innej podobnej formy np. leasingu; odpowiedzialności cywilnej pracodawcy za następstwa wypadków przy pracy; szkód wyrządzonych przez podwykonawców; szkód wyrządzonych wskutek wadliwego wykonania robót i usług; szkód wyrządzonych w mieniu przekazanym w celu obróbki, naprawy lub innych podobnych czynności; szkód powstałych w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (odpowiedzialność cywilna kontraktowa); szkód powstałych z tytułu przeprowadzania imprezy niemającej charakteru imprezy masowej podlegającej ubezpieczeniu OC; szkód wyrządzonych przez pojazdy niepodlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, innych niż tramwaje. Suma ubezpieczenia wyniosła 1.000.000 zł. na wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia do wyczerpania oraz 500.000 zł. na jedno zdarzenie.</xText>
<xText>Zgodnie z podlimitami odpowiedzialności suma ubezpieczenia za odpowiedzialność cywilną pracodawcy za następstwa wypadków przy pacy na jedno i wszystkie zdarzenia wyniosła 100.000 zł.</xText>
<xText>Na podstawie postanowień dodatkowych ubezpieczenie obejmuje odpowiedzialność za szkody wyrządzone osobom trzecim, w tym pasażerom przewożonym tramwajami. W ramach tego ubezpieczenia wypłacane będą odszkodowania za szkody rzeczowe i osobowe, których następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia, bądź jego utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Ubezpieczyciel odpowiadać będzie również za szkody powstałe przy wsiadaniu i wysiadaniu z pojazdu, bezpośrednio przy załadowywaniu i rozładowywaniu pojazdu, podczas zatrzymania, postoju lub garażowania, a także za szkody powstałe w związku z ruchem zespołu pojazdów spowodowane przyczepą która: złączona jest z pojazdem, odłączyła się od pojazdu ciągnącego i jeszcze się toczyła. Ubezpieczeniem objęte są wszystkie pojazdy szynowe będące w posiadaniu lub użytkownika MPK <xAnon>Ł.</xAnon> (także na mowy umów użyczenia).</xText>
<xText>W oparciu o postanowienia dotyczące franszyzy redukcyjnej, czyli ustalonej w umowie ubezpieczenia procentowo lub kwotowo wartości pomniejszającającej odszkodowanie, w OC pracodawcy franszyzą jest wysokość świadczenia wypłaconego poszkodowanemu pracownikowi z tytułu wypadku przy pracy na podstawie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20021991673" xTitle="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673">ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</xLexLink>.</xText>
<xText>Zgodnie z ogólnymi warunkami umowy o ile zakres ochrony ubezpieczeniowej nie został rozszerzony przez włączenie odpowiednich klauzul umieszczonych w załącznik do ogólnych warunków umowy i nie opłacono dodatkowej składki <xAnon> (...) S.A.</xAnon> nie odpowiada za szkody wyrządzone pracownikom ubezpieczonego, powstałe w następstwie wypadku przy pracy.</xText>
<xText>Suma Gwarancyjna określona w umowie ubezpieczenia stanowi górną granicę odpowiedzialności <xAnon> (...) S.A.</xAnon> w odniesieniu do wszystkich wypadków ubezpieczeniowych zaistniałych w okresie ubezpieczenia. W granicach sumy gwarancyjnej mogą być wyodrębnione limity kwotowe określającej odpowiedzialność <xAnon> (...) S.A.</xAnon> za szkody: z tytułu jednego wypadku ubezpieczeniowego, z tytułu ryzyk określonych w klauzulach, określonego rodzaju. <xAnon> (...) S.A.</xAnon> wypłaca odszkodowanie z uwzględnieniem franszyzy redukcyjnej w wysokości ustalonej w umowie ubezpieczenia.</xText>
<xText>Ubezpieczający lub ubezpieczony obowiązany jest w terminie 7 dni zawiadomić <xAnon> (...) S.A.</xAnon> o szkodzie i stosować się do jego zaleceń. W razie zgłoszenia do ubezpieczającego lub ubezpieczonego roszczenia o odszkodowania ubezpieczający lub ubezpieczony jest obowiązany bezzwłocznie najpóźniej w terminie 7 dni powiadomić <xAnon> (...) S.A.</xAnon></xText>
<xText>Jeżeli tytułem odszkodowania przysługują poszkodowanemu zarówno świadczenia jednorazowe jak i renty, <xAnon> (...) S.A.</xAnon> zaspokaja je z obowiązującej sumy gwarancyjnej w następującej kolejności: świadczenie jednorazowe, renty czasowe, renty dożywotnie <xIx>/polisa k. 26-28, aneks k. 29, ogólne warunki umowy k. 30-39/. </xIx></xText>
<xText>W pierwszej wersji protokołu powypadkowego z dnia 1 października 2007 r. zaświadczono, że w dniu 16 września 2007 r. <xAnon>Z. A.</xAnon> doznał wypadku przy pracy. Tego dnia powód rozpoczął pracę w charakterze motorniczego linii 4/5 nr boczny wagonów <xAnon> (...)- (...)</xAnon>. Około godziny 16:22 podczas wychodzenia z kabiny motorniczego w celu przestawienia zwrotnicy (nastawianej ręcznie) przy rogu <xAnon>ulic (...)</xAnon>/<xAnon>W.</xAnon> w kierunku krańcówki <xAnon>Ż.</xAnon> <xAnon>Z. A.</xAnon> poślizgnął się prawą nogą na stopniu w kabinie i upadając doznał urazu prawej ręki. O całym zdarzeniu <xAnon>Z. A.</xAnon> przez radiotelefon powiadomił dyspozytora <xAnon>M. C.</xAnon>. Następnie tego samego dnia powód udał się do <xAnon> (...)</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, gdzie po prześwietleniu prawej ręki założono szynę gipsową i lekarz stwierdził pękniecie dolnej nasady kości promieniowej prawej. W dniu 17 września 2007 r. <xAnon>Z. A.</xAnon> udał się do <xAnon> Przychodni (...)</xAnon> przy <xAnon>ul (...)</xAnon>, gdzie otrzymał zwolnienie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy na okres 12 dni. Poszkodowany posiada szkolenie w zakresie BHP: szkolenie wstępne stanowiskowe z dnia 25 kwietnia 1977 r., szkolenie okresowe nr 243/15/05 z dnia 30 czerwca 2005 r., badanie lekarskie okresowe ważne do dnia 31 marca 2008 r. – bez przeciwwskazań, pozwolenie do kierowania tramwajem - nr <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 27 czerwca 2001 r. – ważne bezterminowo. Poszkodowany podczas zaistniałego zdarzenia używał obuwia służbowego całorocznego. Bezpośrednią przyczyną wypadku było niezachowanie przez poszkodowanego dostatecznej koncentracji uwagi na wykonywanej czynności, co spowodowało poślizgnięcie się prawej nogi na stopniu tramwajowym, a w konsekwencji upadek. Nie stwierdzono nieprzestrzegania przez pracodawcę przepisów prawa pracy, w tym przepisów i zasad BHP lub innych przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia. Nie stwierdzono, że wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez poszkodowanego pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowanego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Nie badano poszkodowanego na płaszczyźnie stwierdzenia stanu nietrzeźwości czy odurzenia. Skutkiem wypadku było pękniecie dolnej nasady kości promieniowej lewej. Stwierdzono, że zdarzenie z dnia 16 września 2007 r. jest wypadkiem przy pracy <xIx>/protokół wypadkowy k. 61/.</xIx></xText>
<xText>W dniu 26 października 2007 r. <xAnon>Z. A.</xAnon> wystąpił z pozwem o sprostowanie protokołu powypadkowego z dnia 1 października 2007 r. przez zamieszczenie w opisie okoliczności wypadku stwierdzenia, że do wypadku doszło na skutek wyślizganego metalowego stopnia niezabezpieczonego antypoślizgowo <xIx>/pozew k. 2-3 akt sprawy X P 923/07/. </xIx></xText>
<xText>Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 30 listopada 2007 r. w sprawie sygn. akt X P 923/07 z powództwa <xAnon>Z. A.</xAnon> przeciwko MPK <xAnon>Ł.</xAnon> o sprostowanie protokołu powypadkowego sprostował wydany <xAnon>Z. A.</xAnon> przez MPK <xAnon>Ł.</xAnon> protokół ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy z dnia 1 października 2007 r. w ten sposób, że w punkcie czwartym dotyczącym ustalenia okoliczności wypadku po słowach „prawą noga na” w miejsce słowa „stopniu” wpisał słowa „wyślizganym, niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia” oraz w ten sposób, że w punkcie piątym dotyczącym przyczyn wypadku po słowach „prawej nogi na” w miejsce słowa „stopniu tramwajowym wpisał słowa „wyślizganym, niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia tramwajowego” <xIx>/wyrok k. 31-32 akt sprawy X P 923/07/. </xIx></xText>
<xText>W dniu 2 stycznia 2008 r. MPK <xAnon>Ł.</xAnon> wystąpiło z apelacją od powyższego wyroku żądając jego zmiany poprzez oddalenie powództwa <xIx>/apelacja k. 41 akt sprawy X P 923/07/. </xIx>Wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt VII Pa 23/08 Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił apelację strony pozwanej <xIx>/wyrok k. 51 akt sprawy VII Pa 23/08/. </xIx></xText>
<xText>Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 listopada 2007 r. dokonano sprostowania pkt 4 i 5 protokołu powypadkowego z dnia 1 października 2007 r., które po sprostowaniu brzmią następująco.</xText>
<xText>W dniu 16 września 2007 r. <xAnon>Z. A.</xAnon> rozpoczął pracę o godzinie 13.10 w charakterze motorniczego linii 4/5 nr boczny wagonów <xAnon> (...)- (...)</xAnon>. Około godziny 16:22 podczas wychodzenia z kabiny motorniczego w celu przestawienia zwrotnicy (nastawianej ręcznie) przy rogu <xAnon>ulic (...)</xAnon>/<xAnon>W.</xAnon> w kierunku krańcówki <xAnon>Ż.</xAnon> <xAnon>Z. A.</xAnon> poślizgnął się prawą nogą na wyślizganym, niezabezpieczonym rancie stopnia w kabinie i upadając doznał urazu prawej ręki. O całym zdarzeniu <xAnon>Z. A.</xAnon> przez radiotelefon powiadomił dyspozytora <xAnon>M. C.</xAnon>. Następnie tego samego dnia powód udał się do <xAnon> (...)</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, gdzie po prześwietleniu prawej ręki założono szynę gipsową i lekarz stwierdził pękniecie dolnej nasady kości promieniowej prawej. W dniu 17 września 2007 r. <xAnon>Z. A.</xAnon> udał się do <xAnon> Przychodni (...)</xAnon> przy <xAnon>ul (...)</xAnon>, gdzie otrzymał zwolnienie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy na okres 12 dni. Poszkodowany posiada szkolenie w zakresie BHP: szkolenie wstępne stanowiskowe z dnia 25 kwietnia 1977 r., szkolenie okresowe nr 243/15/05 z dnia 30 czerwca 2005 r., badanie lekarskie okresowe ważne do dnia 31 marca 2008 r. – bez przeciwwskazań, pozwolenie do kierowania tramwajem - nr <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 27 czerwca 2001 r. – ważne bezterminowo. Poszkodowany podczas zaistniałego zdarzenia używał obuwia służbowego całorocznego. Bezpośrednią przyczyną wypadku było niezachowanie przez poszkodowanego dostatecznej koncentracji uwagi na wykonywanej czynności. Spowodowało to poślizgnięcie się prawej nogi na wyślizganym, niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia tramwajowego, a w konsekwencji upadek <xIx>/sprostowanie z dnia 21 lutego 2008 r. w aktach <xAnon> (...) S.A.</xAnon>/. </xIx></xText>
<xText>W dniu 26 września 2007 r. MPK <xAnon>Ł.</xAnon> zgłosiło <xAnon> (...) S.A.</xAnon> zdarzenie wypadku przy pracy, stwierdzając że urazowi uległ pracownik <xAnon>Z. A.</xAnon>, który w trakcie wyjścia do zwrotnicy przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> przewrócił się i doznał urazu nadgarstka prawej ręki <xIx>/pismo z dnia 26 września 2007 r. w aktach <xAnon> (...) S.A.</xAnon>/. </xIx></xText>
<xText>W piśmie z dnia 15 marca 2010 r. <xAnon> (...) S.A.</xAnon> po rozpatrzeniu roszczeń zgłoszonych z tytułu ubezpieczenia OC w związku z wypadkiem z dnia 16 września 2007 r. ustaliło wysokość zadośćuczynienia za krzywdę na kwotę 8.000 zł. i poinformowało o wypłacie tej kwoty <xIx>/pismo z dnia 15 marca 2010 r. w aktach <xAnon> (...) S.A.</xAnon>/. </xIx></xText>
<xText>W piśmie z dnia 21 kwietnia 2010 r. <xAnon> (...) S.A.</xAnon> ustaliło wysokość odszkodowania na kwotę 25.650 zł., w tym 1.000 zł. tytułem ryczałtu na koszty związane z leczeniem, 1.650 zł. tytułem kosztów opieki, 23.000 zł. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę. Jednocześnie ubezpieczyciel wskazał, że odszkodowanie podlega pomniejszeniu z tytułu franszyzy redukcyjnej o 11.780 zł. oraz z tytułu wcześniejszej wypłaty w przedmiotowej szkodzie 8.000 zł. Dlatego kwota do wypłaty powodowi wyniosła 5.870 zł <xIx>/pismo z dnia 21 kwietnia 2010 r. w aktach <xAnon> (...) S.A.</xAnon>/. </xIx></xText>
<xText>W piśmie z dnia 1 lipca 2010 r. <xAnon> (...) S.A.</xAnon> ustaliło, wysokość odszkodowania na 28.348,70 zł., w tym 1.000 zł tytułem ryczałtu na koszty związane z leczeniem, 1.650 zł tytułem kosztów opieki, 2.698,70 zł. tytułem utraconych korzyści, 23.000 zł. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę. Jednocześnie ubezpieczyciel wskazał, że odszkodowanie podlega pomniejszeniu z tytułu franszyzy redukcyjnej o 11.780 zł. oraz z tytułu wcześniejszej wypłaty w przedmiotowej szkodzie 13.870 zł. Dlatego kwota do wypłaty powodowi wyniosła 2.698,70 zł. <xIx>/pismo z dnia 1 lipca 2010 r. w aktach <xAnon> (...) S.A.</xAnon>/. </xIx></xText>
<xText>W piśmie z dnia 7 października 2010 r. <xAnon> (...) S.A.</xAnon> ustaliło, wysokość odszkodowania na 34.238,70 zł, w tym 1.000 zł tytułem ryczałtu na koszty związane z leczeniem, 890 zł tytułem kosztów leczenia, 1.650 zł tytułem kosztów opieki, 2.698,70 zł tytułem utraconych korzyści, 28.000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę. Jednocześnie ubezpieczyciel wskazał, że odszkodowanie podlega pomniejszeniu z tytułu franszyzy redukcyjnej o 11.780 zł oraz z tytułu wcześniejszej wypłaty w przedmiotowej szkodzie 16.568,70 zł. Dlatego kwota do wypłaty powodowi wyniosła 5.890 zł <xIx>/pismo z dnia 1 lipca 2010 r. w aktach <xAnon> (...) S.A.</xAnon>/. </xIx></xText>
<xText>W piśmie opatrzonym datą 21 grudnia 2010 r. <xAnon> (...) S.A.</xAnon> stwierdziło, że na obecnym etapie sprawy brak jest podstaw do wypłaty na rzecz <xAnon>Z. A.</xAnon> renty wyrównawczej oraz dopłaty dalszego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę ponad kwotę przyznaną <xIx>/pismo z dnia 21 grudnia 2010 r. akta <xAnon> (...) S.A.</xAnon>/. </xIx></xText>
<xText>W dniu 18 października 2010 r. <xAnon>Z. A.</xAnon> wystąpił z wnioskiem o postępowanie pojednawcze z udziałem <xAnon> (...) S.A.</xAnon> Centrum Likwidacji <xAnon>S.</xAnon> i <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>R.</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> o zapłatę renty, zadośćuczynienia i odszkodowania z tytułu zwiększonych potrzeb oraz zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość w związku ze szkodą oraz krzywdą, jaka została poniesiona wskutek wypadku przy pracy w dniu 16 września 2007 r. Wnioskodawca zażądał od <xAnon> (...) S.A.</xAnon> zapłaty kwoty 300.000 zł. tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, kwoty 300.000 zł. tytułem odszkodowania za szkodę, po 5.000 zł. miesięcznie tytułem renty, począwszy od dnia 16 września 2007 r. <xIx>/wniosek k. 3-7 akt I CO 23/11/. </xIx></xText>
<xText>Postępowanie pojednawcze zakończono na posiedzeniu Sądu w dniu 15 kwietnia 2011 r.; do ugody nie doszło <xIx>/protokół k. 33 akt I CO 23/11/. </xIx></xText>
<xText><xAnon>Z. A.</xAnon> był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w <xAnon>Ł.</xAnon> od dnia 20 września 2012 r. W okresie od 28 września 2012 r. do 27 września 2013 r. powodowi został przyznany zasiłek w wysokości 120 % <xIx>/zaświadczenie k. 182/. </xIx></xText>
<xText>Powiatowy Urząd Pracy wypłacił powodowi następujące świadczenia:</xText>
<xText>- w 2009 r. 1.472 zł.</xText>
<xText>- w 2010 r. 6.950,10 zł.</xText>
<xText>- w 2012 r. 2.959,20 zł.</xText>
<xText>- w 2013 r. 5.294,20 zł.</xText>
<xText>Łącznie 16.675,50 zł.</xText>
<xText><xIx>/zaświadczenie k. 297, zeznania powoda k. 219 w zw. z e-protokół z dnia 17 listopada 2015 r. 00:20:29 /. </xIx></xText>
<xText>Przeciętne zarobki pracownika zatrudnionego na stanowisku motorniczego o porównywalnym do powoda stażu pracy wyniosły:</xText>
<xText>- w 2009 r. 29.307,41 zł. brutto</xText>
<xText>- w 2010 r. 36.142,97 zł. brutto</xText>
<xText>- w 2011 r. 37.088,77 zł. brutto</xText>
<xText>- w 2012 r. 38.173,26 zł. brutto</xText>
<xText>- w 2013 r. za okres od stycznia do czerwca 19.493,71 zł brutto</xText>
<xText><xIx>/zestawienie wynagrodzeń pracowników k. 240, s zczegółowe miesięczne zestawienie zarobków pracowników zatrudnionych na stanowisku motorniczego k.239 ).</xIx></xText>
<xText>W okresie od 1 września 2007 r. powodowi wypłacono następujące świadczenia z ubezpieczenia społecznego:</xText>
<xText>- zasiłek chorobowy w związku wypadkiem przy pracy i świadczenie rehabilitacyjne w związku z wypadkiem przy pracy w wysokości 100% podstawy wymiaru składek w okresie od 17 września 2007 r. do dnia 11 marca 2009 r.;</xText>
<xText>- rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w okresie od 12 marca 2009 r. do 30 września 2009 r.;</xText>
<xText>- w dniu 2 lipca 2009 r. jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w kwocie 11.780 zł</xText>
<xText>- zasiłek chorobowy w okresie od 1 października 2011 r. do 31 października 2011 r. w kwocie 1.298,59 zł.</xText>
<xText>- zasiłek chorobowy w okresie od 1 listopada 2011 r. do 30 listopada 2011 r. w kwocie 1.256,70 zł.</xText>
<xText>- zasiłek chorobowy w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. w kwocie 1.298,59 zł.</xText>
<xText>- zasiłek chorobowy w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2012 r. w kwocie 1.298,59 zł.</xText>
<xText>- zasiłek chorobowy w okresie od 1 lutego 2012 r. do 29 lutego 2012 r. w kwocie 1.214,81 zł.</xText>
<xText>- zasiłek chorobowy w okresie od 1 marca 2012 r. do 21 marca 2012 r. w kwocie 879,69 zł.</xText>
<xText>- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 22 marca 2012 r. do 31 marca 2012 r. w kwocie 471,20 zł.</xText>
<xText>- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 kwietnia 2012 r. do 30 kwietnia 2012 r. w kwocie 1.413,60 zł.</xText>
<xText>- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 maja 2012 r. do 31 maja 2012 r. w kwocie 1.460,72 zł.</xText>
<xText>- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 czerwca 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. w kwocie 1.327,25 zł.</xText>
<xText>- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 lipca 2012 r. do 31 lipca 2012 r. w kwocie 1.217,37 zł.</xText>
<xText>- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 sierpnia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. w kwocie 1.217,37 zł.</xText>
<xText>- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 września 2012 r. do 17 września 2012 r. w kwocie 667,59 zł.</xText>
<xText>Łącznie 60.935,94zł. <xIx>/okoliczności bezsporne, decyzje ZUS w aktach organu rentowego, zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach z ubezpieczenia społecznego k. 278-279, zaświadczenie k. 280, 298/. </xIx></xText>
<xText>Decyzją z dnia 14 października 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił <xAnon>Z. A.</xAnon> prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy wobec stwierdzenia braku niezdolności do pracy od 1 października 2009 r. Odwołanie <xAnon>Z. A.</xAnon> od tej decyzji zostało prawomocnie oddalone (wyrok S.O. w Łodzi k.64 akt VIII U 2352/09, wyrok S.A. w Łodzi k.120 akt III AUa 1072/10).</xText>
<xText><xAnon>Z. A.</xAnon> był zatrudniony na stanowisku pracownika ochrony w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 30 września 2011 r. Stosunek pracy uległ rozwiązaniu z upływem czasu, na jaki umowa została zawarta. W okresie od 22 września 2011 r. do 30 września 2011 r. powód korzystał ze zwolnienia lekarskiego <xIx>/świadectwo pracy z dnia 30 września 2011 r. w aktach ZUS/. </xIx></xText>
<xText>Decyzją z dnia 16 marca 2012 r. ZUS przyznał powodowi prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 22 marca 2012 r. do 19 czerwca 2012 r. w wysokości 90 % podstawy wymiaru oraz od 20 czerwca 2012 r. do 17 września 2012 r. w wysokości 75 % podstawy wymiaru <xIx>/decyzja z dnia 16 marca 2012 r. w aktach ZUS/.</xIx></xText>
<xText>Decyzją z dnia 25 września 2012 r. ZUS odmówił <xAnon>Z. A.</xAnon> prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, ponieważ komisja lekarska orzeczeniem z dnia 20 września 2012 r. orzekła, że stan zdrowia powoda nie uzasadnia przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego <xIx>/decyzja z dnia 25 września 2012 r. w aktach ZUS/. </xIx></xText>
<xText>Od 1 sierpnia 2013 r. wnioskodawcy przyznano prawo do emerytury <xIx>/zaświadczenie k. 280, zeznania powoda e-protokół z dnia 17 listopada 2015 r. 00:20:29/. </xIx></xText>
<xText>Badaniem neurologicznym z dnia 17 czerwca 2014 r. rozpoznano u powoda przebyte złamanie prawego nadgarstka bez objawów uszkodzenia układu nerwowego. W dniu 16 września 2007 r. badany poślizgnął się i uderzył nadgarstkiem prawej dłoni w krawężnik. Bezpośrednio po zdarzeniu był badany w <xAnon> Wojewódzkiej (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon>, gdzie rozpoznano złamanie nasady dalszej prawej kości promieniowej. Rękę usztywniono opatrunkiem gipsowym. W dalszym okresie powód był leczony w <xAnon> (...)</xAnon>. W lipcu 2008 r. był w Oddziale Ortopedycznym <xAnon> Szpitala im. (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon>, gdzie był leczony operacyjnie z powodu zmian w prawym nadgarstku. Ponownie był leczony w oddziale w czerwcu 2010 r. Nie rozpoznawano objawów uszkodzenia układu nerwowego. W wykonanym w dniu 6 czerwca 2011 r. badaniu przewodnictwa nerwowego stwierdzono dyskretne uszkodzenie aksonalne włókien czuciowych prawego nerwu promieniowego oraz zwolnienie prędkości przewodzenia we włóknach ruchowych w prawym nerwie łokciowym na wysokości stawu łokciowego. W lipcu 2013 r. powód był leczony w <xAnon> Klinice (...)</xAnon>-2 w <xAnon>Ł.</xAnon>, gdzie został zdyskwalifikowany z dalszego leczenia operacyjnego. Stwierdzono znaczne zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kości nadgarstka. Brak jest danych, że powód był konsultowany lub leczony neurologicznie. W wyniku wypadku z dnia 16 września 2007 r. badany doznał urazu prawego nadgarstka.<xBx><xUx>.</xUx></xBx> Powód nie doznał uszczerbku na zdrowiu z przyczyn neurologicznych. Stwierdzone zmiany w przewodzeniu nerwów promieniowego i łokciowego nie są skutkiem ewentualnych obrażeń związanych z urazem z dnia 16 września 2007 r. Ponadto zmiany o takim charakterze w postaci dyskretnego uszkodzenia włókien badanych nerwów nie powodują uszczerbku na zdrowiu <xIx>/opinia biegłego sądowego z zakresu neurologii dr n. med. <xAnon>J. Z.</xAnon> k. 349-350/. </xIx> W wykonanym w dniu 6 czerwca 2011 r. badaniu przewodnictwa nerwowego stwierdzono dyskretne uszkodzenie aksonalne włókien czuciowych prawego nerwu promieniowego oraz zwolnienie prędkości przewodzenia we włóknach ruchowych w prawym nerwie łokciowym na wysokości stawu łokciowego. Nerw promieniowy nie przebiega przez nadgarstek, natomiast uszkodzenie nerwu łokciowego stwierdzono na poziomie stawu łokciowego. Uraz nadgarstka nie mógł mieć więc znaczenia w etiologii uszkodzenia tych nerwów <xIx>/uzupełniająca opinia biegłego sądowego z zakresu neurologii dr n. med. <xAnon>J. Z.</xAnon> k. 394/.</xIx> Ograniczenie ruchomości nadgarstka jest pojęciem z zakresu ortopedii. Badanie przewodnictwa nerwowego z dnia 6 czerwca 2011 r. było wystarczające do oceny stanu zdrowia na płaszczyźnie neurologicznej. Nie jest konieczne wykonanie ponownego badania przewodnictwa nerwowego. W tym badaniu nie stwierdzono uszkodzenia nerwów na poziomie nadgarstka. Skoro nie było naruszenia nerwu na poziomie nadgarstka, to nie mogło dojść do pogłębienia uszkodzenia. Jest natomiast prawdopodobne, że doszło do pogorszenia od daty badania w 2011 r. przewodnictwa nerwu łokciowego na poziomie stawu łokciowego. To pogorszenie jest konsekwencją wieku powoda i zmian zwyrodnieniowych w obrębie stawu łokciowego. Ograniczenie ruchomości palców 4 i 5 może być spowodowane uszkodzeniem nerwu łokciowego. U powoda występuje dyskretne uszkodzenie nerwu łokciowego i to włókien czuciowych, a nie ruchowych. Ograniczenie przewodnictwa nerwu łokciowego u powoda może dawać co najwyżej okresowe drętwienie palca 4 i 5. W wyniku urazu jakiego doznał powód mogłoby dojść do uszkodzenia nerwu łokciowego, ale wtedy musiałyby występować zaburzenia przewodnictwa na poziomie nadgarstka, a takich nie stwierdzono. Na płaszczyźnie neurologicznej powód nie doznał urazu układu nerwowego, więc nie wystąpiły u niego cierpienia związane z tym układem <xIx>/ustna uzupełniająca opinia biegłego neurologa e-protokół z dnia 7 maja 2015 r. 00:06:26, 00:11:39, 00:19:39/. </xIx></xText>
<xText>Badaniem ortopedycznym z dnia 24 września 2014 r. rozpoznano u powoda: zaawansowane zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające nadgarstka lewego po przebytym w dniu 16 września 2007 r. wieloodłamowym złamaniu kości łódeczkowatej i wyrostka rylcowatego kości promieniowej leczonymi operacyjnie. Stan po częściowej resekcji bliższej części kości łódeczkowatej w przebiegu stawu rzekomego i resekcji wyrostka rylcowatego kości promieniowej lewych. Powód doznał w dniu 16 września 2007 r. w czasie pracy urazu okolic nadgarstka lewego pod postacią złamania kości łódeczkowatej i wyrostka rylcowatego kości promieniowej. Złamania leczono zachowawczo z unieruchomieniem gipsowym i rehabilitacyjnie. Wskutek braku zrostu i wytworzenia się stawu rzekomego w dniu 24 sierpnia 2008 r. wycięto bliższą część kości łódeczkowatej, a w dniu 25 maja 2010 r. skrócono wyrostek rylcowaty kości promieniowej. Doznany uraz kończyny górnej lewej wygoił się ostatecznie z dużym ograniczeniem ruchomości nadgarstka, palców, ograniczeniem ruchów nawracania i odwracania przedramienia, ograniczeniem chwytności ręki, poszerzeniem obrysów nadgarstka oraz następowymi zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowo-zniekształcającymi. Powód nie rokuje całkowitego powrotu do zdrowia. Stwierdzony stan jest utrwalony. Zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze postępują i mogą powodować nasilenie dolegliwości bólowych oraz postępujące ograniczenie ruchomości nadgarstka, a tym samym pogarszanie sprawności ręki lewej. Wypadek spowodował znaczne utrudnienia w życiu codziennym powoda – wyłączył go z pracy zawodowej i trwale z wykonywania wszystkich czynności wymagających oburęczności, szczególnie ruchów precyzyjnych obu rąk.</xText>
<xText>Po doznanym urazie oraz czasie dalszego leczenia, szczególnie w okresach okołooperacyjnych powód wymagał stosowania leków przeciwbólowych (<xAnon>D.</xAnon>) oraz niesterydowych leków przeciwzapalnych i z dokumentacji lekarskiej wynika, że zalecano badanemu następujące leki, których koszt zgodny jest z Dziennikiem Urzędowym Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków z 22 sierpnia 2014 r. :</xText>
<xText>- <xAnon>D.</xAnon> – 8,67 zł.</xText>
<xText>- <xAnon>K.</xAnon> forte 100 mg – 9,52 zł.</xText>
<xText>- <xAnon>F.</xAnon> 200 mg – 11,27 zł.</xText>
<xText>- <xAnon>R.</xAnon> 100 mg – 9,17 zł.</xText>
<xText>- <xAnon>N.</xAnon> – 8,05 zł.</xText>
<xText>- <xAnon>A.</xAnon> 15 mg – 7,93 zł.</xText>
<xText>- <xAnon>O.</xAnon> żel – 19,40 zł.</xText>
<xText>- <xAnon>R.</xAnon> sprawy – 20-26 zł.</xText>
<xText>Średni koszt leków, szczególnie w okresach nasilenia dolegliwości mógł wynosić 20-30 zł. miesięcznie. W chwili obecnej powód wymaga doraźnego stosowania leków w okresach zaostrzenia bólu. Powód nie wymagał i nie wymaga stosowania specjalnej, wzbogaconej w witaminy diety.</xText>
<xText>W chwili obecnej powód nie wymaga pomocy osób trzecich w wykonywaniu czynności życia codziennego <xIx>/opinia biegłego sądowego w zakresie ortopedii i rehabilitacji dr n. med. <xAnon>E. B.</xAnon> k. 383-387/. </xIx></xText>
<xText>Badany doznał złamań w obrębie kości nadgarstka tj. kości łódeczkowatej oraz jej częściowej resekcji w przebiegu martwicy, co jest zasadniczym powodem następowych zmian zwyrodnieniowo-zniekształcających nadgarstka, głównie między koścmi łódkowatą a półksiężycowatą i upośledzeniem funkcji ręki prawej. Uszczerbek oceniono z pkt 130a na 15 %. Z uwagi na złamanie dalszej nasady kości promieniowej prawej i przebytą resekcję jej wyrostka rylcowatego w procesie leczenia, odległe zmiany w obrębie stawu promieniowo-nadgarstkowego (promieniowo-łódkowatego) dodatkowo, częściowo wpłynęły negatywnie na dysfunkcję ręki. Uszczerbek ten oceniono z pkt 122a – 5% Powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w łącznej wysokości 20 %. Punkty 124,125, 138, 141 i inne nie stosują się w odniesieniu do doznanego urazu. Nie ma także jakichkolwiek podstaw do oceniania uszczerbku na zdrowiu z pkt 130c, ponieważ nie stwierdza się znaczącego ograniczenia ruchomości z niekorzystnym ustawieniem ręki w nadgarstku.</xText>
<xText>Średni koszt miesięczny zażywanych przez powoda leków nie przekraczał 30 zł. Powód nie mógł przyjmować wszystkich leków jednocześnie, gdyż – chociaż mają różne nazwy – to należą do grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych, a niektóre są tożsame.</xText>
<xText>W chwili obecnej powód nie wymaga pomocy innych osób. Po wypadku z dnia 16 września 2007 r. oraz po każdej operacji (w dniu 24 lipca 2008 r. i 25 maja 2010 r.) przez okres 1 miesiąca powód wymagał pomocy osób trzecich średnio przez 4 godziny dziennie (przygotowanie posiłków, szeroko pojęta higiena osobista). W pozostałych okresach leczenia – do 2 godzin dziennie. Obecnie powód jest przystosowany do niepełnosprawności <xIx>/opinia uzupełniająca biegłego sądowego w zakresie ortopedii i rehabilitacji dr n. med. <xAnon>E. B.</xAnon> k. 418-419/.</xIx></xText>
<xText>Badaniem psychologicznym z dnia 24 czerwca 2015 r. rozpoznano: osłabienie sprawności procesów poznawczych świadczące o rozpoczynających się zmianach organicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, bez istotnych zaburzeń w funkcjonowaniu emocjonalnym, bez tendencji agrawacyjnych czy konfabulacji w trakcie badania. W wyniku wypadku przy pracy z dnia 16 września 2007 r. powód doznał skomplikowanego złamania w okolicach stawu nadgarstkowego, czego skutkiem jest ograniczenie sprawności tej ręki. Zakres cierpień psychicznych był (i nadal jest) spowodowany dolegliwościami bólowymi oraz ograniczeniami spowodowanymi niesprawnością prawej ręki. Powód jest osobą praworęczną i w pierwszym okresie te ograniczenia były znaczące. Obecnie jest w stanie wykonywać wiele czynności przy użyciu tej ręki, ale nadal ma ograniczony zakres ruchu. Powoduje tok okresowe napięcie emocjonalne z poczuciem bezradności przy wykonywaniu czynności wymagających sprawności obydwu rąk. Ocena stopnia uszczerbku na zdrowiu nie leży w kompetencjach biegłego psychologa klinicznego. Stan psychiczny powoda jest obecnie dobry. Występują u niego objawy świadczące o rozpoczynających się zmianach organicznych w mózgu, co może także nasilać drażliwość i labilność emocjonalną. Zmiany organiczne nie mają związku z doznanym w wypadku urazem. Rokowanie odnośnie dalszej poprawy stanu psychicznego jest związane ze sprawnością uszkodzonej ręki. Dalsza poprawa w jej funkcjonowaniu poprawi także stan psychiczny. Z psychologicznego punktu widzenia powód nie doznał zaburzeń, które utrudniałyby mu funkcjonowanie. Z powodów psychologicznych powód nie musiał korzystać z pomocy innych osób <xIx>/opinia biegłego sądowego dr <xAnon>L. S.</xAnon>, specjalisty neuropsychologa k. 488-489/. </xIx></xText>
<xText>Badaniem psychiatrycznym z dnia 10 sierpnia 2015 r. stwierdzono, że zakres cierpień psychicznych był spowodowany dolegliwościami bólowymi oraz ograniczeniami wynikającymi z niesprawności prawej ręki. Zakres cierpień psychicznych w tym przypadku należy do kategorii niemierzalnych. Były one adekwatne do urazu ręki i były znaczące uwzględniając zwłaszcza praworęczność powoda. Nie można szacować uszczerbku na zdrowiu, gdyż powód nie zdradza istotnych zaburzeń psychicznych i nigdy nie korzystał z pomocy psychiatry i psychologa. Z psychiatrycznego punktu widzenia powód nie doznał zaburzeń, które utrudniały mu funkcjonowanie. Powód nigdy nie pobierał i nie pobiera leków ze wskazań psychiatrycznych. Z przyczyn psychiatrycznych powód nie musiał i nie musi korzystać z pomocy innych osób /<xIx>opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatrii lek. med. <xAnon>G. P.</xAnon> k. 499-501/.</xIx></xText>
<xText>Orzeczeniem z dnia 12 listopada 2013 r. Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności postanowił zaliczyć <xAnon>Z. A.</xAnon> do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Stwierdzono, że niepełnosprawność istnieje od 16 września 2007 r. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 23 września 2010 r. Orzeczenie zostało wydane na okres do 30 listopada 2015 r. Wskazane jest zatrudnienie w warunkach chronionych. Powód wymaga konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby. Powód wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki <xIx>/orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 463/. </xIx></xText>
<xText>Przed wypadkiem <xAnon>Z. A.</xAnon> nie miał problemów zdrowotnych związanych z prawą ręką. Dopiero po wypadku z dnia 16 września 2007 r. MPK <xAnon>Ł.</xAnon> zamontowało w tramwajach maty antypoślizgowe. Po wypadku powód pracował przez miesiąc, lecz z powodu spuchnięcia ręki nie był w stanie kontynuować pracy i rozpoczął korzystanie ze zwolnienia chorobowego <xIx>/zeznania powoda k. 219 w zw. z e-protokół z dnia 17 listopada 2015 r. 00:20:29/. </xIx></xText>
<xText>Po wypadku z dnia 16 września 2007 r. ręka powoda pozostaje niesprawna. Trzy palce są nieruchome. Powód został skierowany na 2 operacje w związku z nerwem łokciowym i stawem. Cały czas odczuwa ból. Nie może wykonywać czynności przy użyciu prawej ręki, a jest praworęczny <xIx>/zeznania powoda e-protokół z dnia 17 listopada 2015 r. 00:20:29/. </xIx></xText>
<xText>Sąd odmówił wiary zeznaniom powoda, że koszt leków, które jest on obowiązany zażywać wynosi około 100 zł. miesięcznie <xIx>/zeznania powoda k. 219 w zw. z e-protokół z dnia 17 listopada 2015 r. 00:20:29/. </xIx>Biegły ortopeda, opierając się o dokumentację lekarską oraz badanie powoda, w swej opinii podstawowej oraz opinii uzupełniającej wskazał bowiem konkretne leki zalecone powodowi oraz stwierdził, że ich miesięczny koszt nie przekracza 30 zł. W piśmie z dnia 7 maja 2015 r. pełnomocnik powoda oświadczył, że nie kwestionuje opinii biegłego w zakresie ortopedii <xIx>/pismo k. 460/.</xIx> Sąd przyznał więc pełną moc dowodową powołanej w sprawie opinii ortopedycznej.</xText>
<xText>Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego neurologa <xIx>/postanowienie e-protokół z dnia 7 maja 2015 r. 00:22:08/. </xIx>Biegły neurolog w swej opinii podstawowej odniósł się do wszystkich zagadnień określonych w postanowieniu Sądu. Wydając opinię uzupełniającą pisemną oraz ustną ustosunkował się natomiast do wszystkich zarzutów stron. Strony miały możliwość zakwestionowania opinii na rozprawie z dnia 7 maja 2015 r., na której biegły wydawał opinię ustną, jednakże wówczas nie zgłosiły do niej żadnych skonkretyzowanych zastrzeżeń merytorycznych.</xText>
<xText>Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy ponieważ uznał za wystarczające dla rozstrzygnięcia przeprowadzone w sprawie opinie neurologiczne, ortopedyczne, opinię psychiatryczną i psychologiczną. Biegli w swych opiniach uzupełniających odnieśli się do wszystkich zastrzeżeń zgłoszonych przez strony. Należy podkreślić, że najistotniejsza w sprawie opinia biegłego ortopedy (jako jedyna wskazująca procentowy uszczerbek na zdrowiu powoda), która po uzupełnieniu nie była już kwestionowana. Żaden z biegłych sądowych nie wskazał potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy Dlatego zdaniem Sądu powołanie tego dowodu było nieuzasadnione.</xText>
<xText>W ocenie Sądu, opinie biegłych są rzetelne, sporządzone zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot, a wynikające z nich wnioski są logiczne i prawidłowo uzasadnione. Ponadto, opinie biegłych są ze sobą spójne, wzajemnie się uzupełniają i dają wystarczający obraz stanu zdrowia powoda, ocenianego na płaszczyźnie przedmiotowego wypadku przy pracy. Należy zauważyć, iż dowód z opinii biegłego ma szczególny charakter; w myśl <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 278 § 1 kpc</xLexLink> korzysta się z niego w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Takich wiadomości, to jest specjalistycznej wiedzy medycznej, wymaga opis rodzaju występujących schorzeń, stopnia ich zaawansowania i nasilenia, związanych z nimi dolegliwości stanowiących łącznie m.in. o zdolności do wykonywania zatrudnienia lub jej braku. Powołani w sprawie biegli dysponowali wiadomościami specjalistycznymi, niezbędnymi do stwierdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy a wydanie opinii poprzedzone zostało analizą dokumentacji lekarskiej.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje.</xBx></xText>
<xText>Powództwo podlega oddaleniu.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 435;art. 435 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 435 § 1 kodeksu cywilnego</xLexLink> prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.</xText>
<xText>Stosownie do <xLexLink xArt="art. 361;art. 361 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361 § 1 kc</xLexLink> zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W myśl § 2 w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.</xText>
<xText>Na postawie <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 1 kc</xLexLink> w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty (§ 2.). Jeżeli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie ustalić, poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa (§ 3).</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 § 1 kc</xLexLink> w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.</xText>
<xText>W myśl <xLexLink xArt="art. 442(1);art. 442(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442<xSUPx>1</xSUPx> § 1 kc</xLexLink> roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.</xText>
<xText>Bieg przedawnienia przerywa się:</xText>
<xText>1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;</xText>
<xText>2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;</xText>
<xText>3) przez wszczęcie mediacji (<xLexLink xArt="art. 123;art. 123 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 123 § 1 kc</xLexLink>).</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 300" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 300 kodeksu pracy</xLexLink> w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink>, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.</xText>
<xText>Powód domagał się w niniejszej sprawie zasądzenia solidarnie od pozwanych <xAnon> (...) Spółka z o.o.</xAnon> oraz <xAnon> (...) S.A.</xAnon> kwoty 10.000 zł. tytułem odszkodowania za szkodę w postaci uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia w związku z wypadkiem z dnia 16 września 2007 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 października 2007 r. do dnia zapłaty, kwoty 90.000 zł. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w związku ze zdarzeniem z dnia 16 września 2007 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 października 2007 r. do dnia zapłaty, kwoty 2.000 zł. renty z tytułu zwiększonych potrzeb, płatnej miesięcznie z góry do 10-ego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w płatności którejkolwiek z rent począwszy od dnia 16 września 2007 r., kwoty 3.000 zł. renty z tytułu utraconej zdolności do pracy i zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość (przejawiającej się przede wszystkim w utracie zarobków) płatnej miesięcznie z góry do 10-ego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w płatności którejkolwiek z rent począwszy od dnia 16 września 2007 r. Natomiast pozwani <xAnon> (...) S.A.</xAnon> oraz MPK <xAnon>Ł.</xAnon> wnieśli o oddalenie powództwa, argumentując że kwoty otrzymane dotychczas przez powoda z ubezpieczeń społecznych oraz od <xAnon> (...) S.A.</xAnon> wyczerpują całość poniesionej przez niego szkody fizycznej oraz psychicznej. Ponadto pozwane MPK <xAnon>Ł.</xAnon> wniosło o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia.</xText>
<xText>W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zasadnym okazał się podniesiony przez dopozwanego MPK <xAnon>Ł.</xAnon> zarzut przedawnienia roszczeń.</xText>
<xText>Aby ustalić, który przepis dotyczący przedawnienia ma zastosowanie w niniejszej sprawie należy najpierw ustalić podstawę prawną dochodzonych od pozwanych roszczeń. Bowiem jeśli przyjąć, że podstawę prawną stanowią przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink> o czynach niedozwolonych, to do przedawnienia roszczeń stosuje się <xLexLink xArt="art. 442(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442<xSUPx>1</xSUPx> kc</xLexLink> (por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2011r. I PZP 5/10). W niniejszej sprawie podstawą odpowiedzialności pozwanego MPK <xAnon>Ł.</xAnon> jest <xLexLink xArt="art. 435" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 435 kc</xLexLink>, co Sąd rozwinie w dalszej części rozważań. Jako że <xLexLink xArt="art. 435" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 435 kc</xLexLink> zawiera się w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">tytule VI kodeksu cywilnego</xLexLink> „czyny niedozwolone” (podobnie jak <xLexLink xArt="art. 442(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442<xSUPx>1</xSUPx> kc</xLexLink>), to nie ulega wątpliwości, że odpowiedzialność wynikająca z <xLexLink xArt="art. 435" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 435 kc</xLexLink> jest odpowiedzialnością z czynu niedozwolonego, do której stosuje w kwestii przedawnienia stosuje się <xAnon> (...)</xAnon> <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kc.</xLexLink> Zgodnie zaś z tym przepisem roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Chyba, że szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, wówczas roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (<xLexLink xArt="§ 2;art. 442(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 2 art. 442<xSUPx>1 </xSUPx>k.c.</xLexLink>). W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (<xLexLink xArt="§ 3;art. 442(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 3 art. 442<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink>).</xText>
<xText>Początkiem biegu 3-letniego terminu przedawnienia z <xLexLink xArt="art. 442;art. 442 § 1;art. 442 § 1 zd. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442 § 1 zdanie pierwsze kc</xLexLink> (aktualnie <xLexLink xArt="art. 442(1);art. 442(1) § 1;art. 442(1) § 1 zd. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442<xSUPx>1</xSUPx> § 1 zdanie pierwsze kc</xLexLink>) jest chwila dowiedzenia się przez poszkodowanego o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a nie<xBRx/>moment uzyskania pewności co do związku przyczynowego między zdarzeniem a jego skutkiem w postaci szkody (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2014 r., I PK 213/13, LEX nr 1466624). Ponadto wskazać należy, że przepis <xLexLink xArt="art. 442(1);art. 442(1) § 1;art. 442(1) § 1 zd. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442<xSUPx>1 </xSUPx>§ 1 zdanie pierwsze kc</xLexLink> wiąże rozpoczęcie biegu przedawnienia z powzięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a nie o zakresie szkody, czy trwałości jej następstw. Ustalenie wiedzy poszkodowanego o szkodzie nie jest rekonstrukcją rzeczywistego stanu świadomości poszkodowanego, lecz stanowi przypisywanie mu świadomości wystąpienia szkody według kryteriów zrelatywizowanych do właściwości podmiotowych poszkodowanego, dostępnej mu wiedzy o okolicznościach wyrządzenia szkody oraz zasad doświadczenia życiowego, w szczególności co do powiązania zaistniałej szkody z określonym czynem niedozwolonym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 maja 2014 r., I ACa 1475/13, LEX nr 1477184, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 grudnia 2014 roku, III APa 37/14, LEX nr 1621044).</xText>
<xText>W przedmiotowej sprawie powód dowiedział się o szkodzie już w dacie wypadku przy pracy tj. w dniu 16 września 2007 r. Wówczas bowiem doznał urazu prawej ręki. Powstanie szkody w postaci uszczerbku na zdrowiu było od razu widoczne co oznacza, że powód od początku miał świadomość szkody. Jednocześnie pod pojęciem dowiedzenia się o szkodzie nie mieści się – jak już wyżej podniesiono - świadomość rozmiarów szkody bądź też trwałości jej następstw. W dacie wypadku przy pracy powód wiedział także, że osobami ewentualnie odpowiedzialnymi za doznany przez niego wypadek w miejscu pracy jest jego pracodawca MPK <xAnon>Ł.</xAnon>. Skoro zatem w dacie 16 września 2007 r. powód wiedział zarówno o szkodzie, jak i o osobach zobowiązanych do jej naprawienia, to w tym dniu rozpoczął swój bieg 3-letni termin przedawnienia z <xAnon> (...)</xAnon><xSUPx> </xSUPx><xLexLink xArt="§ 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 3 kc</xLexLink>, co oznacza, że upłynął on z dniem 16 września 2010 roku. Tymczasem wniosek <xAnon>Z. A.</xAnon> o wezwanie MPK <xAnon>Ł.</xAnon> do udziału w sprawie w charakterze pozwanego wpłynął do Sądu w dniu 7 maja 2012 r., a zatem po upływie terminu przedawnienia. Skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia przez tę stronę pozwaną sprawia, że osoba zobowiązana do zaspokojenia roszczenia, może się od tego uchylić (<xLexLink xArt="art. 117;art. 117 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 117 §1 k.c.</xLexLink>), co skutkuje oddaleniem powództwa.</xText>
<xText>Szczególny charakter roszczeń majątkowych związanych z wypadkiem przy pracy przemawia za koniecznością oceny zarzutu przedawnienia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego (wyrok SN z dnia 6 marca 1996 roku, II PRN 3/96 OSNP 96/18/264). Przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa rozstrzygające znaczenie mają okoliczności konkretnego wypadku, zachodzące po stronie poszkodowanego oraz osoby zobowiązanej do naprawienia szkody. W szczególności ma znaczenie charakter uszczerbku, jakiego doznał poszkodowany, przyczyna opóźnienia w dochodzeniu roszczenia i czas jego trwania. Możliwość zastosowania <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 kc</xLexLink> nie zawsze jednak musi być wiązana z negatywną oceną zachowania osoby zobowiązanej do naprawienia szkody, przejawiającego się w utrudnianiu wcześniejszego dochodzenia roszczenia przez poszkodowanego (wyrok SN z dnia 11 maja 2007 rok, I CSK 48/07 opubl. w LEX nr 445215)</xText>
<xText>Jeżeli skutki wypadku przy pracy w postaci uszczerbku na zdrowiu mają charakter postępujący, wyrażający się między innymi powstaniem psychozy pourazowej, to żądanie zadośćuczynienia zgłoszone wkrótce po stwierdzeniu pogorszenia stanu zdrowia i wytoczenie powództwa w terminie nieznacznie przekraczającym upływ przedawnienia z <xLexLink xArt="art. 442;art. 442 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442 § 1 kc</xLexLink>, uzasadnia nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia (<xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 kc</xLexLink>) (wyrok SN z dnia 17 marca 1998 roku, II UKN 556/97 opubl. OSNP 199/5/183).</xText>
<xText>W sytuacji, gdy powód dochodzi roszczeń z tytułu wypadku przy pracy, w wyniku którego utracił całkowicie nie tylko zdolność do pracy, ale stał się osobą niepełnosprawną fizycznie, bez możliwości samodzielnego poruszania się, uzależnioną od innych osób, co niewątpliwie rzutuje na jego dalsze życie, uzasadnione jest nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia w oparciu o przepis <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 kc</xLexLink> (wyrok SA z dnia 21 grudnia 2006 roku, III APa 49/06, opubl. LEX nr 370887).</xText>
<xText>Mając powyższe rozważania na uwadze, zgłoszony przez powoda zarzut naruszenia prawa podmiotowego poprzez zgłoszenie zarzutu przedawnienia należy uznać za nieuzasadniony. Powód już w dniu wypadku przy pracy był świadom wszystkich okoliczności koniecznych do wytoczenia powództwa oraz prawie wszystkich okoliczności wymaganych do jego precyzyjnego sformułowania. <xAnon>Z. A.</xAnon> w dniu 16 września 2007 r. wiedział już jakiego rodzaju obrażeń i uszczerbku doznał – złamania prawej ręki w obrębie kości nadgarstka; szkoda była od razu widoczna; znał podmiot ewentualnie odpowiedzialny za naprawienie szkody – swojego pracodawcę; nie utracił przytomności, a wypadek nie ograniczył zdolności umysłowych powoda. Powód dokonywał wielu czynności mających na celu dochodzenie odszkodowania oraz zadośćuczynienia od <xAnon> (...) S.A.</xAnon>, co świadczy o znajomości procedury koniecznej do otrzymania spornych środków. Z tych względów Sąd uznał, że nie zachodzi żadna okoliczność pozwalająca na przyjęcie konstrukcji nadużycia prawa podmiotowego z <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 kc.</xLexLink> Dlatego też w niniejszej sprawie pierwszeństwo należy przyznać zasadzie prymatu pewności porządku i obrotu prawnego, zgodnie z którą dłużnik może odmówić spełnienia świadczenia w razie podniesienia skutecznego zarzutu przedawnienia.</xText>
<xText>Podkreślić należy, że wystąpienie z wnioskiem o postępowanie pojednawcze przeciwko <xAnon> (...) S.A.</xAnon> oraz skierowanie pozwu przeciwko <xAnon> (...) S.A.</xAnon>, czyli jednemu z ewentualnych podmiotów ponoszących odpowiedzialność solidarną, nie przerwało biegu przedawnienia w stosunku do drugiego dłużnika solidarnego MPK <xAnon>Ł.</xAnon>. W tym zakresie Sąd podziela tezę Sadu Najwyższego wyrażoną w wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r. w sprawie IV CK 3/06, że skierowanie pozwu przeciwko jednemu z ewentualnych podmiotów ponoszących odpowiedzialność solidarną nie przerywa biegu przedawnienia w stosunku do pozostałych dłużników solidarnych.</xText>
<xText>Z kolei kwestię przedawnienia roszczenia między powodem a pozwanym ubezpieczycielem <xAnon> (...) S.A.</xAnon> regulują przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink> o umowie ubezpieczenia. Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 819;art. 819 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 819 § 1 kc</xLexLink> roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech, a bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia (§ 4). Dlatego wielokrotnie otrzymywane przez powoda oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu oraz o odmowie świadczenia (ostatnie oświadczenie ubezpieczyciela o odmowie świadczenia zostało opatrzone datą 21 grudnia 2010 r.) przerywały bieg przedawnienia. Oprócz tego należy wskazać, że przerwanie biegu przedawnienia wobec <xAnon> (...) S.A.</xAnon>, czyli jednego z pozwanych odpowiadających jak współdłużnicy solidarni, zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 374" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 374 kc</xLexLink> nie ma wpływu na przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia wobec drugiego współdłużnika MPK <xAnon>Ł.</xAnon>. Z tych względów roszczenia kierowane przeciwko pozwanemu <xAnon> (...) S.A.</xAnon> nie były przedawnione.</xText>
<xText>O przyjęciu, że <xAnon> (...) S.A.</xAnon> oraz MPK <xAnon>Ł.</xAnon> odpowiadają jak dłużnicy solidarni świadczą okoliczności faktyczno-prawne niniejszej sprawy. Stosunek prawny pomiędzy ubezpieczonym MPK <xAnon>Ł.</xAnon> oraz ubezpieczycielem <xAnon> (...) S.A.</xAnon> określa się jako zobowiązanie in solidum. Mimo rozbieżności w doktrynie w kwestii możliwości stosowania przepisów o dłużnikach solidarnych Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie IV CK 361/03, że brak ustawowego uregulowania kwestii wielości osób zobowiązanych wobec tego samego wierzyciela, który może uzyskać tylko jedno odszkodowanie, gdy tytuły odpowiedzialności są różne, nie stoi na przeszkodzie uznaniu - przy uwzględnieniu natury konkretnych stosunków prawnych - że pomiędzy zobowiązanymi powstaje więź prawna, będąca źródłem uprawnień i obowiązków w tym stosunku wewnętrznym. Za dopuszczoną przez naukę prawa i orzecznictwo Sądu Najwyższego formułę charakteryzującą opisany stan rzeczy przyjąć można odpowiedzialność in solidum. Jako dominujący, przy istnieniu odmiennych stanowisk, można ocenić pogląd o dopuszczalności stosowania do tej odpowiedzialności w drodze analogii niektórych przepisów o solidarności.</xText>
<xText>Oprócz zasadności zarzutu przedawnienia wobec dopozwanego MPK <xAnon>Ł.</xAnon> z całą stanowczością należy podkreślić, że powództwo podlega oddaleniu także ze względu na okoliczność, iż suma dotychczas wypłaconych powodowi kwot uzyskanych z ubezpieczeń społecznych oraz od <xAnon> (...) S.A.</xAnon> wyczerpuje całą wartość szkody oraz krzywdy.</xText>
<xText>Na wstępie podnieść wypada, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego dopuszczalne jest dochodzenie przez pracownika roszczeń uzupełniających z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, opartych na przepisach prawa cywilnego, mimo uzyskania świadczeń wynikających z ustawy wypadkowej, o ile szkoda, której doznał pracownik nie została wyrównana już wypłaconymi świadczeniami /<xIx>por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1997 r. sygn. II UKN 293/97, opubl: OSNAPiUS rok 1998, Nr. 19, poz. 574</xIx>/.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie podstawą odpowiedzialności pozwanego MPK <xAnon>Ł.</xAnon> jest <xLexLink xArt="art. 435" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 435 kodeksu cywilnego</xLexLink>. Stosownie do jego treści prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Dla ustalenia odpowiedzialności pozwanego na zasadzie ryzyka ustalono, iż pozwany MPK <xAnon>Ł.</xAnon> prowadził na własny rachunek przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody (elektryczności, paliw płynnych) a szkoda została wyrządzona przez ruch tego przedsiębiorstwa.</xText>
<xText>Dochodzenie roszczeń uzupełniających z wypadków przy pracy, opartych na przepisach prawa cywilnego, wymaga wykazania odpowiedzialności pracodawcy z tytułu czynu niedozwolonego, udowodnienia szkody i związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem (wypadkiem przy pracy) a powstaniem szkody (wyrok SN 10.01.1998r., II UKN 450/97, OSNP 1998/24/720).</xText>
<xText>Dla powstania odpowiedzialności na podstawie <xLexLink xArt="art. 435" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 435 kc</xLexLink> konieczne jest, aby przedsiębiorstwo (zakład) wprawiane było w ruch za pomocą sił przyrody, to jest przy wykorzystaniu energii elektrycznej, atomowej, paliw płynnych, pary, gazu itp. (źródła energii wyliczone są jedynie przykładowo). Przy rozważeniu tego zagadnienia trzeba mieć na uwadze trzy elementy: stopień zagrożenia ze strony urządzeń wykorzystywanych w przedsiębiorstwie lub zakładzie, stopień komplikacji przy przetwarzaniu energii elementarnej na pracę oraz ogólny poziom techniki. Wykorzystanie sił przyrody musi być dla przedsiębiorstwa czy zakładu warunkiem jego podstawowej działalności, a nie tylko być do tego pomocne.( vide wyrok SN z 21 stycznia 1974 roku, I CR 762/73 OSN 1975, Nr 4, poz. 61, uchwała z dnia 12 lipca 1977 roku, IV Cr 216/77, OSN 1978, Nr 4, poz. 73, wyrok z dnia 22 lutego 1983 r , I CR 472/82, niepubl. ). W piśmiennictwie podkreśla się, iż przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody jest taki zakład którego działalność jest uzależniona od użycia tych sił. Za przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody należy zatem uznać takie przedsiębiorstwo, które bez użycia tych sił nie mogłoby funkcjonować i osiągnąć celów gospodarczych, dla których zostało powołane.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż zakład dopozwanego MPK <xAnon>Ł.</xAnon> wykorzystuje tramwaje zasilane prądem elektrycznym oraz autobusy napędzane paliwem (powód był motorniczym tramwaju). Ich działanie przesądza o funkcjonowaniu zakładu.</xText>
<xText>Szkoda musi być wyrządzona przez „ruch” przedsiębiorstwa lub zakładu. Ruch przedsiębiorstwa to każdy przejaw jego działalności, wynikający z określonej struktury organizacyjnej i funkcji usługowo-produkcyjnej przedsiębiorstwa, na który składa się funkcjonowanie wszystkich jego agend bez względu na to, w jakim stosunku pozostaje ich funkcjonowanie do stosowanych sił przyrody. Pojęcie ruchu przedsiębiorstwa obejmuje także funkcjonowanie wszelkich urządzeń należących do tak pojmowanego przedsiębiorstwa. (tak podobnie SN w wyr. z 9.2.1976 r., IV CR 2/76, niepubl.; wyr. z 5.1.2001 r., V CKN 190/00, niepubl. i wyr. z 13.12.2001 r., IV CKN 1563/00, niepubl.; wyr. SA w Katowicach z 10.10.1996 r., I ACr 500/96, <xAnon>W.</xAnon>. 1998, Nr 2, poz. 40). Inaczej rzecz ujmując, ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, w ujęciu art. 435, to każda działalność tego przedsiębiorstwa lub zakładu, a nie tylko taka, która jest bezpośrednio związana z działaniem sił przyrody i która stanowi następstwo ich działania (vide wyrok SN z 5 stycznia 2001 r., V CKN 190/00, nie publ.).</xText>
<xText>Przekładając powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż powód doznał szkody przy wykonywaniu swoich obowiązków pracowniczych, to jest przy wychodzeniu z tramwaju w celu przestawienia zwrotnicy, co było konieczne dla ustawienia prawidłowej trasy dla prowadzonego tramwaju. Ujmując ruch przedsiębiorstwa szeroko należy uznać, iż zdarzenie to mieści się w tym pojęciu. Czynność polegająca na ustawieniu zwrotnicy jest bowiem przejawem działalności pozwanego przedsiębiorstwa, a zatem szkoda doznana przy tej czynności przesądza o odpowiedzialności prowadzącego na własny rachunek przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody.</xText>
<xText>Pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa, a zdarzeniem, z którego wynika szkoda istnieje również adekwatny związek przyczynowy w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 361;art. 361 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361 § 2 kc.</xLexLink> Szkoda odniesiona przez powoda jest bowiem normalnym następstwem zdarzenia z dnia 16 września 2007 r. uznanego za wypadek przy pracy, co wynika w sposób jednoznaczny z opinii biegłych o specjalizacjach odpowiadających charakterowi schorzeń występujących u powoda, które w pełni podziela Sąd uznając je za wyczerpujące i wiarygodne. Opierając się przede wszystkim na opinii biegłego ortopedy przyjąć należy, że następstwem tego zdarzenia było złamanie w obrębie kości nadgarstka tj. kości łódeczkowatej oraz jej częściowej resekcji w przebiegu martwicy, co jest zasadniczym powodem następowych zmian zwyrodnieniowo-zniekształcających nadgarstka, głównie między kośćmi łódkowatą a półksiężycowatą i upośledzeniem funkcji ręki prawej. Z uwagi na złamanie dalszej nasady kości promieniowej prawej i przebytą resekcję jej wyrostka rylcowatego w procesie leczenia, odległe zmiany w obrębie stawu promieniowo-nadgarstkowego (promieniowo-łódkowatego) dodatkowo, częściowo wpłynęły negatywnie na dysfunkcję ręki.</xText>
<xText>Sąd nie stwierdził istnienia okoliczności egzoneracyjnych w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 435" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 435 kc.</xLexLink> Pozwany nie wykazał, iż wyłączną przyczyną szkody była siła wyższa, wina osoby trzeciej, w szczególności wina powoda. Przeciwnie poczynione przez Sąd ustalenia faktyczne, oparte głównie o sprostowany protokół powypadkowy, wskazują, iż <xAnon>Z. A.</xAnon> poślizgnął się prawą nogą na wyślizganym, niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia w kabinie i upadając doznał urazu prawej ręki. Skoro powód poślizgnął się na niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia w kabinie, to jasne jest, że pracodawca nie przestrzegał w pełni przepisów bhp.</xText>
<xText>Jednakże przy przyjęciu, że odpowiedzialność dopozwanego, jako prowadzącego przedsiębiorstwo wprawiane w ruch siłami przyrody oparta jest na zasadzie ryzyka (<xLexLink xArt="art. 435;art. 435 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 435 § 1 KC</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 300" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 300 KP</xLexLink>) zbędne są rozważania jakie konkretnie u strony pozwanej były zawinienia i zaniedbania w zakresie obowiązków dotyczących stworzenia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (wyrok SN z dnia 14 lutego 2002 roku , I PKN 853/00 OSNP 2002/18/4).</xText>
<xText>Sąd nie ma wątpliwości, że gdyby pracodawca przestrzegał przepisów BHP, w szczególności wyposażył rant stopnia tramwaju w antypoślizgową matę, to powód by się nie poślizgnął i nie uległ wypadkowi przy pracy. Protokół powypadkowy również nie stwierdza, by wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez poszkodowanego pracownika przepisów bhp, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.</xText>
<xText>W myśl <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 1 kc</xLexLink> w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.</xText>
<xText>Zgodnie z § 2 cytowanego przepisu, jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.</xText>
<xText>Stosownie zaś do treści <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 § 1 kc</xLexLink> w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.</xText>
<xText>Spowodowana wypadkiem przy pracy szkoda jakiej doznał <xAnon>Z. A.</xAnon>, polegała przede wszystkim na cierpieniu psychicznym (krzywdzie), które podlega kompensacji w formie zadośćuczynienia, oraz na szkodzie materialnej spowodowanej okresową utratą zdolności do pracy, co podlega naprawie w formie odszkodowania oraz świadczeń z ubezpieczeń społecznych (renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego).</xText>
<xText>Sąd w oparciu o opinie biegłych ustalił, że powód doznał w dniu 16 września 2007 r. w czasie pracy urazu okolic nadgarstka lewego pod postacią złamania kości łódeczkowatej i wyrostka rylcowatego kości promieniowej. Doznany uraz kończyny górnej lewej wygoił się ostatecznie z dużym ograniczeniem ruchomości nadgarstka, palców, ograniczeniem ruchów nawracania i odwracania przedramienia, ograniczeniem chwytności ręki, poszerzeniem obrysów nadgarstka oraz następowymi zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowo-zniekształcającymi, co daje podstawę do orzekania uszczerbku na zdrowiu w wysokości 15 %. Ponadto z uwagi na złamanie dalszej nasady kości promieniowej prawej i przebytą resekcję jej wyrostka rylcowatego w procesie leczenia, odległe zmiany w obrębie stawu promieniowo-nadgarstkowego (promieniowo-łódkowatego) dodatkowo, częściowo wpłynęły negatywnie na dysfunkcję ręki. Uszczerbek ten wynosi 5 %. Zatem należy uznać ostatecznie, że powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 20 %. Średni koszt miesięczny zażywanych przez powoda leków nie przekraczał 30 zł. W chwili obecnej powód wymaga doraźnego stosowania leków w okresach zaostrzenia bólu. Powód nie wymagał i nie wymaga stosowania specjalnej, wzbogaconej w witaminy diety. W chwili obecnej powód nie wymaga pomocy osób trzecich w wykonywaniu czynności życia codziennego. Powód nie doznał natomiast uszczerbku na zdrowiu z przyczyn neurologicznych ani psychiatrycznych.</xText>
<xText>Należy również przypomnieć, że powód nie przyczynił się do wypadku przy pracy i nie ponosił winy.</xText>
<xText>W związku z wypadkiem przy pracy <xAnon>Z. A.</xAnon> otrzymał kwotę 11.780 zł. z tytułu jednorazowego odszkodowania z ubezpieczeń społecznych oraz kwotę 22.458,70 zł. od <xAnon> (...) S.A.</xAnon> Łącznie powód otrzymał kwotę 34.238,70 zł., z czego 28.000 zł. stanowiło zadośćuczynienie za krzywdę. Biorąc pod uwagę ustalony uszczerbek na zdrowiu w wysokości 20 % Sąd przy przyjęciu stawki 1.400 zł. za 1 % uszczerbku (która to wartość mieści się w zakresie powszechnie ugruntowanym w orzecznictwie) uznał, że otrzymana kwota 28.000 zł. w całości wyczerpuje wysokość krzywdy doznanej przez powoda na skutek wypadku (20 % uszczerbku*1.400 zł.).</xText>
<xText>Powód otrzymał także łącznie 1.890 zł. tytułem kosztów leczenia, 1.650 zł. tytułem kosztów opieki a także 2.698,70 zł. tytułem utraconych zarobków. Jako że koszt leków wynosił nie więcej niż 30 zł. miesięcznie to kwota 1.890 zł. z pewnością pokrywa koszty leczenia z nadwyżką, gdyż jest to suma wystarczająca na zakup leków zaleconych powodowi przez okres 63 miesięcy (1.890 zł. odszkodowania/ 30 zł kosztów leków miesięcznie = 63 miesiące) a powód nie wykazał innych kosztów leczenia. Dalej wskazać trzeba, że świadczenia z ubezpieczenia społecznego tj. zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne – dopóki niezdolność do pracy pozostawała w związku z wypadkiem przy pracy - były wypłacane w wysokości 100 % wynagrodzenia. Skoro świadczenia te były wypłacane w wysokości odpowiadającej w pełni wynagrodzeniu, to generalnie zastępowały 100 % pensji, jaką powód otrzymywałby, gdyby wypadkowi nie uległ. Minimalne różnice pomiędzy wysokością świadczeń w postaci renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy a wynagrodzeniem, jakie otrzymałby powód, gdyby nie uległ wypadkowi zostały w zupełności wyrównane wypłaconą przez <xAnon> (...) S.A.</xAnon> kwotą 2.698,70 zł. Należy przy tym mieć na względzie, że od dnia 1 października 2009 r. nie występuje u <xAnon>Z. A.</xAnon> niezdolność do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, a powód – choć przyznano mu zawodową reprezentację procesową urzędu – nie podjął w ogóle próby dowodzenia w jakim zakresie procentowym był niezdolny do pracy w ramach stwierdzonej częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem. Ciężar wykazania tego faktu spoczywał na powodzie z mocy <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 300" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 300 k.p.</xLexLink></xText>
<xText>Powód nie wykazał też, iżby wskutek wypadku nastąpiło zwiększenie jego potrzeb. Biegli jednoznacznie stwierdzili, że powód nie wymaga pomocy osób trzecich przy wykonywaniu czynności życia codziennego. Stąd żądanie renty z tytułu zwiększonych potrzeb jest w całości niezasadne.</xText>
<xText>Sąd z całą stanowczością pragnie podkreślić, że ze swej istoty ocenne ustalanie wartości majątkowej doznanej krzywdy musi podlegać zobiektywizowaniu. Dlatego za podstawę określenia wysokości cierpienia psychicznego powoda nie można przyjmować w całości jego subiektywnych odczuć, lecz należy raczej oprzeć się na opinii biegłego lekarza mającego specjalistyczną wiedzę w zakresie doznanego schorzenia. Podobnie ma się rzecz przy ustalaniu niezdolności do pracy badanego. To znaczy, że samo oświadczenie <xAnon>Z. A.</xAnon>, iż wskutek wypadku stał się on niezdolny do pracy przez cały sporny okres musiało zostać poddane obiektywnej weryfikacji. Za takową należy uznać kontrolę dokonaną przez lekarzy orzeczników ZUS, którzy przyznali powodowi rentę z tytułu niezdolności do pracy do momentu odzyskania zdolności do pracy. Kontrola sądowa orzeczeń o braku niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy potwierdziła ich trafność.</xText>
<xText>Podsumowując, skoro podstawą odpowiedzialności pozwanego są przepisy prawa cywilnego o czynach niedozwolonych, to w oparciu o <xLexLink xArt="art. 441" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 441 kc</xLexLink> należy przyjąć, że pozwany <xAnon> (...) S.A.</xAnon> odpowiada solidarnie z pozwanym MPK <xAnon>Ł.</xAnon>, którego podstawę odpowiedzialności stanowi <xLexLink xArt="art. 436" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 436 kc.</xLexLink> W stosunku do pozwanego <xAnon> (...)</xAnon> zachodzi przypadek odpowiedzialności in solidum. Oznacza to, uwzględniając zasady odpowiedzialności solidarnej, w tym tak zwanej, solidarności niewłaściwej in solidum, że do wyrównania szkody zobowiązany jest każdy z odpowiedzialnych podmiotów, ale szkoda naprawiona przez któregokolwiek dłużnika uwalnia pozostałych.</xText>
<xText><xAnon>D. M.</xAnon> <xAnon>Ł.</xAnon> podniosło zarzut przedawnienia, który jest skuteczny jedynie w stosunku do tego podmiotu i uwalnia go od odpowiedzialności. Bowiem zgodnie z <xLexLink xArt="art. 372" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 372 kc</xLexLink> przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników. Zatem skutecznie przerwany bieg przedawnienia przez powoda w stosunku do <xAnon> (...) S.A.</xAnon> nie przerwało biegu przedawnienia wobec MPK <xAnon>Ł.</xAnon>, co w konsekwencji doprowadziło do upływu 3-letniego terminu przedawnienia wobec MPK <xAnon>Ł.</xAnon>. Z tego wynika, że powód mógłby dochodzić swych roszczeń wyłącznie od <xAnon> (...) S.A.</xAnon></xText>
<xText>Jednakże Sąd oddalił powództwo w stosunku do tego pozwanego, jako bezzasadne, powołując w tym zakresie <xLexLink xArt="art. 435" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 435</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 361;art. 445" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361 i 445 kc</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 300" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 300 kp</xLexLink>. Przyjmując, że żądanie powoda co do zasady jest uprawnione, gdyż zostały wykazane po stronie pracodawcy uchybienia w zakresie bezpieczeństwa pracy, uznał jednak, że zasądzone i wypłacone na rzecz powoda kwoty z tytułu tego wypadku stanowią pełne zaspokojenie jego roszczeń. Jest to kwota jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu w kwocie 11.780 zł., powiększona o kwotę 22.458,70 zł. wypłaconą dobrowolnie przez <xAnon> (...) S.A.</xAnon>, a także uzupełniona o dalsze świadczenia z ubezpieczenia społecznego stanowiące substytut 100 % wynagrodzenia powoda. Kwota jednorazowego odszkodowania powiększona o kwotę wypłaconą przez <xAnon> (...) S.A.</xAnon> zaspokaja roszczenie o zadośćuczynienie i odszkodowanie. Świadczenia z ubezpieczenia społecznego w postaci renty z tytułu niezdolności do pracy, świadczenia rehabilitacyjnego i zasiłków chorobowych wraz z kwotą wypłaconą dobrowolnie przez <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z tytułu utraconych zarobków wyczerpują żądanie renty z tytułu utraconych zarobków za okres stwierdzonej u powoda niezdolności do pracy w związku z wypadkiem. Natomiast za przyczyną niewykazania zwiększonych potrzeb przyznanie renty z tytułu zwiększonych potrzeb jest w całości niezasadne.</xText>
<xText>Jednocześnie Sąd na podstawie <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 kpc</xLexLink> oddalił żądanie ustalenia, że pozwany <xAnon> (...) S.A.</xAnon> a także dopozwane MPK <xAnon>Ł.</xAnon> nie ponoszą odpowiedzialności za dalsze mogące wystąpić w przyszłości skutki wypadku.</xText>
<xText>Pod rządem <xLexLink xArt="art. 442(1);art. 442(1) § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 442<xSUPx>1</xSUPx> § 3 kc</xLexLink> powód dochodzący naprawienia szkody na osobie może mieć interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości ( uchwała SN z dnia 24 lutego 2009 roku, III CZP 2/09, opubl. Biul. SN 2009/2/10). Orzecznictwo i judykatura przyjmują jednak możliwość ustalenia odpowiedzialności na przyszłość tylko w procesie, w którym następuje zasądzenie świadczenia wynikającego z wypadku przy pracy (wyrok SN z dnia 28 października 1999, II UKN 176/99,OSNP 2001/3/80).</xText>
<xText>Kwotę nieopłaconych kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu wynoszącą 6.715,80 zł. (5.460 zł. wraz z podatkiem od towarów i usług) Sąd przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa stosownie do <xLexLink xArt="art. 29;art. 29 ust. 1" xIsapId="WDU19820160124" xTitle="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124">art. 29 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 roku</xLexLink> (Dz. U. z 2015 r., poz. 615) oraz <xLexLink xArt="art. 29 § 2;art. 29 § 19" xIsapId="WDU19820160124" xTitle="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze" xAddress="Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124">§ 2, § 19</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 5;§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 3;§ 6;§ 6 pkt. 6" xIsapId="WDU20021631348" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348">§ 12 ust. 1 pkt 5, § 12 ust. 1 pkt 3, § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</xLexLink> (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).</xText>
<xText>Powód dochodził kwoty 100.000 zł. tytułem odszkodowania oraz zadośćuczynienia, co w oparciu o przepis § 12 ust. 1 pkt 5 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. uzasadnia przyznanie 50 % kwoty określonej w <xLexLink xArt="art. 22 § 6;art. 22 § 6 pkt. 6" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 6 pkt 6</xLexLink> (3.600 zł.), tj. kwoty 1.800 zł. kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto powód dochodził przyznania renty miesięcznej w wysokości 2.000 zł. oraz 3.000 zł., czyli łącznie 5.000 zł. miesięcznie. Dlatego zgodnie z <xLexLink xArt="art. 22" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 22 kpc</xLexLink> wartość przedmiotu sporu stanowi suma świadczeń za jeden rok, czyli 60.000 zł. (12 miesięcy * 5.000 zł.). Z tego względu stosownie do <xLexLink xArt="art. 22 § 6;art. 22 § 6 pkt. 6" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 6 pkt 6</xLexLink> należało ustalić koszty zastępstwa procesowego na kwotę 3.600 zł. Powód domagał się także ustalenia odpowiedzialności pozwanych na przyszłość; należy to rozumieć jako inne roszczenie niemajątkowe określone w § 12 ust. 1 pkt 3, co uzasadnia przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 60 zł.</xText>
<xText>Suma powyższych kwot (1.800 zł. + 3.600 zł. + 60 zł = 5.460 zł.) powiększona, zgodnie z § 2 pkt 3, o podatek od towarów i usług w stawce 23 % wyniosła 6.715,80 zł. przyznaną z tytułu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.</xText>
<xText><xIx>Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda oraz pełnomocnikowi dop ozwanego MPK <xAnon>Ł.</xAnon>. </xIx></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Karol Kotyński
| null |
[
"Karol Kotyński"
] | null |
Agata Koszewska
| null |
Agata Koszewska
|
[
"Zadośćuczynienie"
] | 25
|
Sygn. akt VIII P 61/12
UZASADNIENIE
Skierowanym do II Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Łodzi, pozwem z dnia 28 listopada 2011 r.Z. A.wniósł o zasądzenie od(...) Zakładu (...)wŁ.na swoją rzecz: kwoty 100.000 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 16 września 2007 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia, kwoty po 5.000 zł. miesięcznie tytułem renty płatnej z góry do 10-ego dnia każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 16 września 2007 r., a także kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwu wskazano m.in., że wykonując obowiązki motorniczego tramwaju w dniu 16 września 2007 r.Z. A.uległ wypadkowi. Gdy schodził w celu sprawdzenia stanu technicznego wagonów i przestawienia zwrotnicy poślizgnął się na wyślizganym, niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia tramwaju. W wyniku tego wypadł z tramwaju i upadł na betonowy krawężnik uderzając weń nadgarstkiem prawej ręki. Zaraz po wypadku został odwieziony doWojewódzkiej (...), gdzie udzielono pomocy lekarskiej i stwierdzono pęknięcie nasady dalszej kości promieniowej prawej. Relacjonując szczegółowo proces leczenia i rehabilitacjiZ. A.wskazał też, że jest niezdolny do pracy, a lekarze nie przewidują żadnej poprawy. W dniu 30 czerwca 2010 r.(...) Centrum (...)wŁ.przyznało powodowi odszkodowanie, ale jest ono bardzo krzywdzące - nie pokrywa nawet w małej części strat, poniesionych wydatków i nie rekompensuje bólu oraz ciągłych cierpień, a pogarszający się stan zdrowia nie pozwala na podjęcie pracy. Sytuacja powoda, który nie ma prawa do żadnych świadczeń i żyje na skraju ubóstwa, nie poprawi się zatem w przyszłości. Bezpośrednią przyczyną wypadku nie było niezachowanie przez powoda dostatecznej koncentracji uwagi na wykonywanej czynności, lecz niedołożenie należytej staranności w zapewnieniu podstawowych warunków bhp przez ówczesnego pracodawcę, to jestMiejskie Przedsiębiorstwo (...)wŁ.. Bezpośrednio bowiem po wypadku z dnia 16 września 2007 r. stopnie we wszystkich tramwajach zostały zabezpieczone przed poślizgiem.
Wezwany do uzupełnienia braków pozwuZ. A.wskazał, że dochodzi odszkodowania w kwocie 10.000 zł. i zadośćuczynienia w kwocie 90.000 zł. Ponadto żądał zasądzenia renty z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 2.000 zł. oraz renty z tytułu utraconych zarobków w wysokości 3.000 zł.
W odpowiedzi,(...) Spółka AkcyjnawW.Oddział (...)wŁ.nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Pozwany podniósł, że jego odpowiedzialność mieści się w granicach odpowiedzialności ubezpieczonegoMiejskiego Przedsiębiorstwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąi ograniczona jest sumą ubezpieczenia określoną polisą z okresem obowiązywania od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. Górną granicą odpowiedzialności w przypadku odpowiedzialności cywilnej pracodawcy za następstwa wypadków przy pracy jest kwota 100.000 zł., która na dzień odpowiedzi na pozew została wyczerpana w kwocie 22.458,70 zł. Do wyczerpania pozostała kwota 77.431,30 zł. Pozwany przyjął odpowiedzialność w sprawie w postępowaniu likwidacyjnym i wypłacił na rzecz powoda w łącznej kwocie 22.458,70 zł. tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 16 września 2007 r. Stosownie do ogólnych warunków ubezpieczenia obowiązujących u pozwanego wypłaca on należne pracownikowi zadośćuczynienie i odszkodowanie, jako różnicę pomiędzy kwotą przysługującą wg przepisówkodeksu cywilnego, a kwotą wypłaconą z ubezpieczenia społecznego na podstawieustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Z tych dwóch tytułów powód otrzymał łącznie kwotę 34.238,70 zł. Pozwany zakwestionował ponadto zgłoszone roszczenie co do wysokości, jako nie udowodnione oraz datę początkową wymagalności odsetek. Szkoda bowiem została zgłoszona w dniu 16 października 2007 r., a zasada odpowiedzialności nie była w zgłoszeniu udowodniona. Odmówiono więc wypłaty odszkodowania. Zasadę tę można było uznać dopiero na podstawie przesłanych następnie dokumentów, co doprowadziło do wypłaty kwoty 22.458,70 zł. odszkodowania i zadośćuczynienia. Nie były jednak precyzowane roszczenia co do wysokości, stosownie natomiast doart. 481 § 1 k.c.w tej sytuacji nie można pozwanemu postawić zarzut pozostawania w zwłoce.
W dniu 7 maja 2012 r.Z. A.wystąpił z wnioskiem o dopozwanie MPKŁ..
W uwzględnieniu wniosku powoda, postanowieniem z dnia 8 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzi II Wydział Cywilny wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanegoMiejskie Przedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.. Ponadto Sąd stwierdził, że sprawa ma charakter sprawy z zakresu prawa pracy i przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, jako funkcjonalnie właściwemu.
Wezwane do udziału w sprawie w charakterze pozwanegoMiejskie Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.nie uznało powództwa i wniosło o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Zdaniem dopozwanego, wypłacone przez ZUS odszkodowanie w kwocie 11.780 zł. z tytułu ustalonego 20% uszczerbku na zdrowiu oraz odszkodowanie przyznane przez(...)z dobrowolnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pracodawcy w kwocie 22.458,70 zł. w pełni zaspokoiły uszczerbek na zdrowiu, jakiego doznał powód w wyniku wypadku przy pracy.
Na rozprawie w dniu 24 października 2012 r.Z. A.oświadczył, że żąda zasądzenia odszkodowania w kwocie 100.000 zł. tak od MPKŁ., jak i od(...) S.A.i złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Pełnomocnik pozwanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko procesowe. Natomiast pełnomocnik dopozwanegoMiejskiego Przedsiębiorstwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.wniósł o oddalenie powództwa podnosząc zarzut przedawnienia roszczeń skierowanych przeciwko tej Spółce. Wypadek miał miejsce 16 września 2007 r., a wezwanie do udziału w sprawie nastąpiło w dniu 8 maja 2012 r., wobec czego upłynął trzyletni termin przedawnienia wymieniony w przepisie zarównoart. 442 k.c., jak iart. 291 k.p.
Pismem z dnia 23 stycznia 2013 r., ustanowiony dla powoda pełnomocnik z urzędu wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych -(...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnościąna rzeczZ. A.;
1. kwoty 10.000 zł. tytułem odszkodowania za szkodę w postaci uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia w związku z wypadkiem z dnia 16 września 2007 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 października 2007 r. do dnia zapłaty;
2. kwoty 90.000 zł. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w związku ze zdarzeniem z dnia 16 września 2007 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 października 2007 r. do dnia zapłaty;.
3. kwoty 2.000 zł. renty z tytułu zwiększonych potrzeb, płatnej miesięcznie z góry do 10-ego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w płatności którejkolwiek z rent począwszy od dnia 16 września 2007 r.;
4. kwoty 3.000 zł. renty z tytułu utraconej zdolności do pracy i zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość (przejawiającej się przede wszystkim w utracie zarobków) płatnej miesięcznie z góry do 10-ego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w płatności którejkolwiek z rent począwszy od dnia 16 września 2007 r.
oraz kosztów postępowania według spisu kosztów, a w przypadku jego niezłożenia według norm przepisanych.
W wymienionym piśmie pełnomocnik powoda wskazał na bezzasadność zarzutu przedawnienia wobec uznania przez stronę pozwaną roszczenia co do zasady poprzez przyznanie 30 czerwca 2010 r. odszkodowania za szkodę na osobie. Ponadto bieg terminu przedawnienia roszczenia uległ przerwaniu z mocyart. 123 kcz uwagi na wystąpienie przez powoda z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania pojednawczego z udziałem(...) Centrum (...)wŁ.(sygn. akt II Co 102/10). Niezależnie od powyższego pełnomocnikZ. A.stwierdził, że podniesiony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia jest oczywiście sprzeczny z zasadami współżycia społecznego w rozumieniuart. 5 kci stanowi nadużycie prawa. Niereprezentowany dotychczas przez zawodowego pełnomocnika powód ma bowiem określone trudności w przedstawianiu swojego stanowiska, a co istotniejsze wskutek wypadku doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu, czyniącego go niezdolnym do pracy zarobkowej. Na ocenę nadużytego przez stronę pozwaną prawa nie pozostaje ponadto bez wpływu zakres cierpień fizycznych i psychicznych powoda oraz czasokres ich trwania.
Pismem procesowym złożonym na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. doszło do modyfikacji powództwa poprzez zgłoszenie żądania ustalenia, że pozwani ponoszą wobec powoda odpowiedzialność za dalsze, mogące wystąpić u powoda w przyszłości skutki wypadku.
Na rozprawie z dnia 17 listopada 2015 r., bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pełnomocnik powoda poparł powództwo i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Natomiast pełnomocnicy pozwanych(...) S.A.wnieśli o oddalenie powództwa.
Sąd Okręgowy w Lodzi ustalił następujący stan faktyczny sprawy.
(...) Spółka Akcyjnazostał zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 30 kwietnia 2001 r./wypis z KRS k. 20-24/.
Miejskie Przedsiębiorstwo (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 24 września 2001 r./wypis z KRS k. 284-292/.
Z. A.był zatrudniony wMiejskim Przedsiębiorstwie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.w okresie od 1 stycznia 1993 r. do 23 czerwca 2008 r. w wymiarze pełnego etatu na stanowisku motorniczego. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawieart. 30 § 1 pkt 3 kodeksu pracyw związku zart. 53 § 1 pkt 1 lit. b./świadectwo pracy z dnia 23 czerwca 2008 r. w aktach ZUS/.
W dniu 2 stycznia 2007 r. pomiędzy(...) S.A.aMiejskim Przedsiębiorstwem (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.została zawarta umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na okres ubezpieczeniowy od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. Przedmiot i zakres ubezpieczenia obejmował odpowiedzialność cywilną deliktową i kontraktową MPKŁ.za szkody wyrządzone osobie trzeciej w związku z wykonywaną działalnością oraz posiadanym mieniem ze szczególnym uwzględnieniem: szkód powstałych z tytułu posiadania wagonów tramwajowych i prowadzenia komunikacji tramwajowej, w tym odpowiedzialność pasażerów; szkód powstałych w mieniu, z którego ubezpieczający korzystał na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użytkowania lub innej podobnej formy np. leasingu; odpowiedzialności cywilnej pracodawcy za następstwa wypadków przy pracy; szkód wyrządzonych przez podwykonawców; szkód wyrządzonych wskutek wadliwego wykonania robót i usług; szkód wyrządzonych w mieniu przekazanym w celu obróbki, naprawy lub innych podobnych czynności; szkód powstałych w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (odpowiedzialność cywilna kontraktowa); szkód powstałych z tytułu przeprowadzania imprezy niemającej charakteru imprezy masowej podlegającej ubezpieczeniu OC; szkód wyrządzonych przez pojazdy niepodlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, innych niż tramwaje. Suma ubezpieczenia wyniosła 1.000.000 zł. na wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia do wyczerpania oraz 500.000 zł. na jedno zdarzenie.
Zgodnie z podlimitami odpowiedzialności suma ubezpieczenia za odpowiedzialność cywilną pracodawcy za następstwa wypadków przy pacy na jedno i wszystkie zdarzenia wyniosła 100.000 zł.
Na podstawie postanowień dodatkowych ubezpieczenie obejmuje odpowiedzialność za szkody wyrządzone osobom trzecim, w tym pasażerom przewożonym tramwajami. W ramach tego ubezpieczenia wypłacane będą odszkodowania za szkody rzeczowe i osobowe, których następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia, bądź jego utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Ubezpieczyciel odpowiadać będzie również za szkody powstałe przy wsiadaniu i wysiadaniu z pojazdu, bezpośrednio przy załadowywaniu i rozładowywaniu pojazdu, podczas zatrzymania, postoju lub garażowania, a także za szkody powstałe w związku z ruchem zespołu pojazdów spowodowane przyczepą która: złączona jest z pojazdem, odłączyła się od pojazdu ciągnącego i jeszcze się toczyła. Ubezpieczeniem objęte są wszystkie pojazdy szynowe będące w posiadaniu lub użytkownika MPKŁ.(także na mowy umów użyczenia).
W oparciu o postanowienia dotyczące franszyzy redukcyjnej, czyli ustalonej w umowie ubezpieczenia procentowo lub kwotowo wartości pomniejszającającej odszkodowanie, w OC pracodawcy franszyzą jest wysokość świadczenia wypłaconego poszkodowanemu pracownikowi z tytułu wypadku przy pracy na podstawieustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Zgodnie z ogólnymi warunkami umowy o ile zakres ochrony ubezpieczeniowej nie został rozszerzony przez włączenie odpowiednich klauzul umieszczonych w załącznik do ogólnych warunków umowy i nie opłacono dodatkowej składki(...) S.A.nie odpowiada za szkody wyrządzone pracownikom ubezpieczonego, powstałe w następstwie wypadku przy pracy.
Suma Gwarancyjna określona w umowie ubezpieczenia stanowi górną granicę odpowiedzialności(...) S.A.w odniesieniu do wszystkich wypadków ubezpieczeniowych zaistniałych w okresie ubezpieczenia. W granicach sumy gwarancyjnej mogą być wyodrębnione limity kwotowe określającej odpowiedzialność(...) S.A.za szkody: z tytułu jednego wypadku ubezpieczeniowego, z tytułu ryzyk określonych w klauzulach, określonego rodzaju.(...) S.A.wypłaca odszkodowanie z uwzględnieniem franszyzy redukcyjnej w wysokości ustalonej w umowie ubezpieczenia.
Ubezpieczający lub ubezpieczony obowiązany jest w terminie 7 dni zawiadomić(...) S.A.o szkodzie i stosować się do jego zaleceń. W razie zgłoszenia do ubezpieczającego lub ubezpieczonego roszczenia o odszkodowania ubezpieczający lub ubezpieczony jest obowiązany bezzwłocznie najpóźniej w terminie 7 dni powiadomić(...) S.A.
Jeżeli tytułem odszkodowania przysługują poszkodowanemu zarówno świadczenia jednorazowe jak i renty,(...) S.A.zaspokaja je z obowiązującej sumy gwarancyjnej w następującej kolejności: świadczenie jednorazowe, renty czasowe, renty dożywotnie/polisa k. 26-28, aneks k. 29, ogólne warunki umowy k. 30-39/.
W pierwszej wersji protokołu powypadkowego z dnia 1 października 2007 r. zaświadczono, że w dniu 16 września 2007 r.Z. A.doznał wypadku przy pracy. Tego dnia powód rozpoczął pracę w charakterze motorniczego linii 4/5 nr boczny wagonów(...)- (...). Około godziny 16:22 podczas wychodzenia z kabiny motorniczego w celu przestawienia zwrotnicy (nastawianej ręcznie) przy roguulic (...)/W.w kierunku krańcówkiŻ.Z. A.poślizgnął się prawą nogą na stopniu w kabinie i upadając doznał urazu prawej ręki. O całym zdarzeniuZ. A.przez radiotelefon powiadomił dyspozytoraM. C.. Następnie tego samego dnia powód udał się do(...)przyul. (...), gdzie po prześwietleniu prawej ręki założono szynę gipsową i lekarz stwierdził pękniecie dolnej nasady kości promieniowej prawej. W dniu 17 września 2007 r.Z. A.udał się doPrzychodni (...)przyul (...), gdzie otrzymał zwolnienie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy na okres 12 dni. Poszkodowany posiada szkolenie w zakresie BHP: szkolenie wstępne stanowiskowe z dnia 25 kwietnia 1977 r., szkolenie okresowe nr 243/15/05 z dnia 30 czerwca 2005 r., badanie lekarskie okresowe ważne do dnia 31 marca 2008 r. – bez przeciwwskazań, pozwolenie do kierowania tramwajem - nr(...)z dnia 27 czerwca 2001 r. – ważne bezterminowo. Poszkodowany podczas zaistniałego zdarzenia używał obuwia służbowego całorocznego. Bezpośrednią przyczyną wypadku było niezachowanie przez poszkodowanego dostatecznej koncentracji uwagi na wykonywanej czynności, co spowodowało poślizgnięcie się prawej nogi na stopniu tramwajowym, a w konsekwencji upadek. Nie stwierdzono nieprzestrzegania przez pracodawcę przepisów prawa pracy, w tym przepisów i zasad BHP lub innych przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia. Nie stwierdzono, że wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez poszkodowanego pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowanego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Nie badano poszkodowanego na płaszczyźnie stwierdzenia stanu nietrzeźwości czy odurzenia. Skutkiem wypadku było pękniecie dolnej nasady kości promieniowej lewej. Stwierdzono, że zdarzenie z dnia 16 września 2007 r. jest wypadkiem przy pracy/protokół wypadkowy k. 61/.
W dniu 26 października 2007 r.Z. A.wystąpił z pozwem o sprostowanie protokołu powypadkowego z dnia 1 października 2007 r. przez zamieszczenie w opisie okoliczności wypadku stwierdzenia, że do wypadku doszło na skutek wyślizganego metalowego stopnia niezabezpieczonego antypoślizgowo/pozew k. 2-3 akt sprawy X P 923/07/.
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 30 listopada 2007 r. w sprawie sygn. akt X P 923/07 z powództwaZ. A.przeciwko MPKŁ.o sprostowanie protokołu powypadkowego sprostował wydanyZ. A.przez MPKŁ.protokół ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy z dnia 1 października 2007 r. w ten sposób, że w punkcie czwartym dotyczącym ustalenia okoliczności wypadku po słowach „prawą noga na” w miejsce słowa „stopniu” wpisał słowa „wyślizganym, niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia” oraz w ten sposób, że w punkcie piątym dotyczącym przyczyn wypadku po słowach „prawej nogi na” w miejsce słowa „stopniu tramwajowym wpisał słowa „wyślizganym, niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia tramwajowego”/wyrok k. 31-32 akt sprawy X P 923/07/.
W dniu 2 stycznia 2008 r. MPKŁ.wystąpiło z apelacją od powyższego wyroku żądając jego zmiany poprzez oddalenie powództwa/apelacja k. 41 akt sprawy X P 923/07/.Wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt VII Pa 23/08 Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił apelację strony pozwanej/wyrok k. 51 akt sprawy VII Pa 23/08/.
Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 listopada 2007 r. dokonano sprostowania pkt 4 i 5 protokołu powypadkowego z dnia 1 października 2007 r., które po sprostowaniu brzmią następująco.
W dniu 16 września 2007 r.Z. A.rozpoczął pracę o godzinie 13.10 w charakterze motorniczego linii 4/5 nr boczny wagonów(...)- (...). Około godziny 16:22 podczas wychodzenia z kabiny motorniczego w celu przestawienia zwrotnicy (nastawianej ręcznie) przy roguulic (...)/W.w kierunku krańcówkiŻ.Z. A.poślizgnął się prawą nogą na wyślizganym, niezabezpieczonym rancie stopnia w kabinie i upadając doznał urazu prawej ręki. O całym zdarzeniuZ. A.przez radiotelefon powiadomił dyspozytoraM. C.. Następnie tego samego dnia powód udał się do(...)przyul. (...), gdzie po prześwietleniu prawej ręki założono szynę gipsową i lekarz stwierdził pękniecie dolnej nasady kości promieniowej prawej. W dniu 17 września 2007 r.Z. A.udał się doPrzychodni (...)przyul (...), gdzie otrzymał zwolnienie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy na okres 12 dni. Poszkodowany posiada szkolenie w zakresie BHP: szkolenie wstępne stanowiskowe z dnia 25 kwietnia 1977 r., szkolenie okresowe nr 243/15/05 z dnia 30 czerwca 2005 r., badanie lekarskie okresowe ważne do dnia 31 marca 2008 r. – bez przeciwwskazań, pozwolenie do kierowania tramwajem - nr(...)z dnia 27 czerwca 2001 r. – ważne bezterminowo. Poszkodowany podczas zaistniałego zdarzenia używał obuwia służbowego całorocznego. Bezpośrednią przyczyną wypadku było niezachowanie przez poszkodowanego dostatecznej koncentracji uwagi na wykonywanej czynności. Spowodowało to poślizgnięcie się prawej nogi na wyślizganym, niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia tramwajowego, a w konsekwencji upadek/sprostowanie z dnia 21 lutego 2008 r. w aktach(...) S.A./.
W dniu 26 września 2007 r. MPKŁ.zgłosiło(...) S.A.zdarzenie wypadku przy pracy, stwierdzając że urazowi uległ pracownikZ. A., który w trakcie wyjścia do zwrotnicy przyul. (...)przyul. (...)przewrócił się i doznał urazu nadgarstka prawej ręki/pismo z dnia 26 września 2007 r. w aktach(...) S.A./.
W piśmie z dnia 15 marca 2010 r.(...) S.A.po rozpatrzeniu roszczeń zgłoszonych z tytułu ubezpieczenia OC w związku z wypadkiem z dnia 16 września 2007 r. ustaliło wysokość zadośćuczynienia za krzywdę na kwotę 8.000 zł. i poinformowało o wypłacie tej kwoty/pismo z dnia 15 marca 2010 r. w aktach(...) S.A./.
W piśmie z dnia 21 kwietnia 2010 r.(...) S.A.ustaliło wysokość odszkodowania na kwotę 25.650 zł., w tym 1.000 zł. tytułem ryczałtu na koszty związane z leczeniem, 1.650 zł. tytułem kosztów opieki, 23.000 zł. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę. Jednocześnie ubezpieczyciel wskazał, że odszkodowanie podlega pomniejszeniu z tytułu franszyzy redukcyjnej o 11.780 zł. oraz z tytułu wcześniejszej wypłaty w przedmiotowej szkodzie 8.000 zł. Dlatego kwota do wypłaty powodowi wyniosła 5.870 zł/pismo z dnia 21 kwietnia 2010 r. w aktach(...) S.A./.
W piśmie z dnia 1 lipca 2010 r.(...) S.A.ustaliło, wysokość odszkodowania na 28.348,70 zł., w tym 1.000 zł tytułem ryczałtu na koszty związane z leczeniem, 1.650 zł tytułem kosztów opieki, 2.698,70 zł. tytułem utraconych korzyści, 23.000 zł. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę. Jednocześnie ubezpieczyciel wskazał, że odszkodowanie podlega pomniejszeniu z tytułu franszyzy redukcyjnej o 11.780 zł. oraz z tytułu wcześniejszej wypłaty w przedmiotowej szkodzie 13.870 zł. Dlatego kwota do wypłaty powodowi wyniosła 2.698,70 zł./pismo z dnia 1 lipca 2010 r. w aktach(...) S.A./.
W piśmie z dnia 7 października 2010 r.(...) S.A.ustaliło, wysokość odszkodowania na 34.238,70 zł, w tym 1.000 zł tytułem ryczałtu na koszty związane z leczeniem, 890 zł tytułem kosztów leczenia, 1.650 zł tytułem kosztów opieki, 2.698,70 zł tytułem utraconych korzyści, 28.000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę. Jednocześnie ubezpieczyciel wskazał, że odszkodowanie podlega pomniejszeniu z tytułu franszyzy redukcyjnej o 11.780 zł oraz z tytułu wcześniejszej wypłaty w przedmiotowej szkodzie 16.568,70 zł. Dlatego kwota do wypłaty powodowi wyniosła 5.890 zł/pismo z dnia 1 lipca 2010 r. w aktach(...) S.A./.
W piśmie opatrzonym datą 21 grudnia 2010 r.(...) S.A.stwierdziło, że na obecnym etapie sprawy brak jest podstaw do wypłaty na rzeczZ. A.renty wyrównawczej oraz dopłaty dalszego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę ponad kwotę przyznaną/pismo z dnia 21 grudnia 2010 r. akta(...) S.A./.
W dniu 18 października 2010 r.Z. A.wystąpił z wnioskiem o postępowanie pojednawcze z udziałem(...) S.A.Centrum LikwidacjiS.i(...)R.wŁ.o zapłatę renty, zadośćuczynienia i odszkodowania z tytułu zwiększonych potrzeb oraz zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość w związku ze szkodą oraz krzywdą, jaka została poniesiona wskutek wypadku przy pracy w dniu 16 września 2007 r. Wnioskodawca zażądał od(...) S.A.zapłaty kwoty 300.000 zł. tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, kwoty 300.000 zł. tytułem odszkodowania za szkodę, po 5.000 zł. miesięcznie tytułem renty, począwszy od dnia 16 września 2007 r./wniosek k. 3-7 akt I CO 23/11/.
Postępowanie pojednawcze zakończono na posiedzeniu Sądu w dniu 15 kwietnia 2011 r.; do ugody nie doszło/protokół k. 33 akt I CO 23/11/.
Z. A.był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy wŁ.od dnia 20 września 2012 r. W okresie od 28 września 2012 r. do 27 września 2013 r. powodowi został przyznany zasiłek w wysokości 120 %/zaświadczenie k. 182/.
Powiatowy Urząd Pracy wypłacił powodowi następujące świadczenia:
- w 2009 r. 1.472 zł.
- w 2010 r. 6.950,10 zł.
- w 2012 r. 2.959,20 zł.
- w 2013 r. 5.294,20 zł.
Łącznie 16.675,50 zł.
/zaświadczenie k. 297, zeznania powoda k. 219 w zw. z e-protokół z dnia 17 listopada 2015 r. 00:20:29 /.
Przeciętne zarobki pracownika zatrudnionego na stanowisku motorniczego o porównywalnym do powoda stażu pracy wyniosły:
- w 2009 r. 29.307,41 zł. brutto
- w 2010 r. 36.142,97 zł. brutto
- w 2011 r. 37.088,77 zł. brutto
- w 2012 r. 38.173,26 zł. brutto
- w 2013 r. za okres od stycznia do czerwca 19.493,71 zł brutto
/zestawienie wynagrodzeń pracowników k. 240, s zczegółowe miesięczne zestawienie zarobków pracowników zatrudnionych na stanowisku motorniczego k.239 ).
W okresie od 1 września 2007 r. powodowi wypłacono następujące świadczenia z ubezpieczenia społecznego:
- zasiłek chorobowy w związku wypadkiem przy pracy i świadczenie rehabilitacyjne w związku z wypadkiem przy pracy w wysokości 100% podstawy wymiaru składek w okresie od 17 września 2007 r. do dnia 11 marca 2009 r.;
- rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w okresie od 12 marca 2009 r. do 30 września 2009 r.;
- w dniu 2 lipca 2009 r. jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w kwocie 11.780 zł
- zasiłek chorobowy w okresie od 1 października 2011 r. do 31 października 2011 r. w kwocie 1.298,59 zł.
- zasiłek chorobowy w okresie od 1 listopada 2011 r. do 30 listopada 2011 r. w kwocie 1.256,70 zł.
- zasiłek chorobowy w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. w kwocie 1.298,59 zł.
- zasiłek chorobowy w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2012 r. w kwocie 1.298,59 zł.
- zasiłek chorobowy w okresie od 1 lutego 2012 r. do 29 lutego 2012 r. w kwocie 1.214,81 zł.
- zasiłek chorobowy w okresie od 1 marca 2012 r. do 21 marca 2012 r. w kwocie 879,69 zł.
- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 22 marca 2012 r. do 31 marca 2012 r. w kwocie 471,20 zł.
- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 kwietnia 2012 r. do 30 kwietnia 2012 r. w kwocie 1.413,60 zł.
- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 maja 2012 r. do 31 maja 2012 r. w kwocie 1.460,72 zł.
- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 czerwca 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. w kwocie 1.327,25 zł.
- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 lipca 2012 r. do 31 lipca 2012 r. w kwocie 1.217,37 zł.
- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 sierpnia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. w kwocie 1.217,37 zł.
- świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 1 września 2012 r. do 17 września 2012 r. w kwocie 667,59 zł.
Łącznie 60.935,94zł./okoliczności bezsporne, decyzje ZUS w aktach organu rentowego, zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach z ubezpieczenia społecznego k. 278-279, zaświadczenie k. 280, 298/.
Decyzją z dnia 14 października 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówiłZ. A.prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy wobec stwierdzenia braku niezdolności do pracy od 1 października 2009 r. OdwołanieZ. A.od tej decyzji zostało prawomocnie oddalone (wyrok S.O. w Łodzi k.64 akt VIII U 2352/09, wyrok S.A. w Łodzi k.120 akt III AUa 1072/10).
Z. A.był zatrudniony na stanowisku pracownika ochrony w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 30 września 2011 r. Stosunek pracy uległ rozwiązaniu z upływem czasu, na jaki umowa została zawarta. W okresie od 22 września 2011 r. do 30 września 2011 r. powód korzystał ze zwolnienia lekarskiego/świadectwo pracy z dnia 30 września 2011 r. w aktach ZUS/.
Decyzją z dnia 16 marca 2012 r. ZUS przyznał powodowi prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 22 marca 2012 r. do 19 czerwca 2012 r. w wysokości 90 % podstawy wymiaru oraz od 20 czerwca 2012 r. do 17 września 2012 r. w wysokości 75 % podstawy wymiaru/decyzja z dnia 16 marca 2012 r. w aktach ZUS/.
Decyzją z dnia 25 września 2012 r. ZUS odmówiłZ. A.prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, ponieważ komisja lekarska orzeczeniem z dnia 20 września 2012 r. orzekła, że stan zdrowia powoda nie uzasadnia przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego/decyzja z dnia 25 września 2012 r. w aktach ZUS/.
Od 1 sierpnia 2013 r. wnioskodawcy przyznano prawo do emerytury/zaświadczenie k. 280, zeznania powoda e-protokół z dnia 17 listopada 2015 r. 00:20:29/.
Badaniem neurologicznym z dnia 17 czerwca 2014 r. rozpoznano u powoda przebyte złamanie prawego nadgarstka bez objawów uszkodzenia układu nerwowego. W dniu 16 września 2007 r. badany poślizgnął się i uderzył nadgarstkiem prawej dłoni w krawężnik. Bezpośrednio po zdarzeniu był badany wWojewódzkiej (...)wŁ., gdzie rozpoznano złamanie nasady dalszej prawej kości promieniowej. Rękę usztywniono opatrunkiem gipsowym. W dalszym okresie powód był leczony w(...). W lipcu 2008 r. był w Oddziale OrtopedycznymSzpitala im. (...)wŁ., gdzie był leczony operacyjnie z powodu zmian w prawym nadgarstku. Ponownie był leczony w oddziale w czerwcu 2010 r. Nie rozpoznawano objawów uszkodzenia układu nerwowego. W wykonanym w dniu 6 czerwca 2011 r. badaniu przewodnictwa nerwowego stwierdzono dyskretne uszkodzenie aksonalne włókien czuciowych prawego nerwu promieniowego oraz zwolnienie prędkości przewodzenia we włóknach ruchowych w prawym nerwie łokciowym na wysokości stawu łokciowego. W lipcu 2013 r. powód był leczony wKlinice (...)-2 wŁ., gdzie został zdyskwalifikowany z dalszego leczenia operacyjnego. Stwierdzono znaczne zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kości nadgarstka. Brak jest danych, że powód był konsultowany lub leczony neurologicznie. W wyniku wypadku z dnia 16 września 2007 r. badany doznał urazu prawego nadgarstka..Powód nie doznał uszczerbku na zdrowiu z przyczyn neurologicznych. Stwierdzone zmiany w przewodzeniu nerwów promieniowego i łokciowego nie są skutkiem ewentualnych obrażeń związanych z urazem z dnia 16 września 2007 r. Ponadto zmiany o takim charakterze w postaci dyskretnego uszkodzenia włókien badanych nerwów nie powodują uszczerbku na zdrowiu/opinia biegłego sądowego z zakresu neurologii dr n. med.J. Z.k. 349-350/.W wykonanym w dniu 6 czerwca 2011 r. badaniu przewodnictwa nerwowego stwierdzono dyskretne uszkodzenie aksonalne włókien czuciowych prawego nerwu promieniowego oraz zwolnienie prędkości przewodzenia we włóknach ruchowych w prawym nerwie łokciowym na wysokości stawu łokciowego. Nerw promieniowy nie przebiega przez nadgarstek, natomiast uszkodzenie nerwu łokciowego stwierdzono na poziomie stawu łokciowego. Uraz nadgarstka nie mógł mieć więc znaczenia w etiologii uszkodzenia tych nerwów/uzupełniająca opinia biegłego sądowego z zakresu neurologii dr n. med.J. Z.k. 394/.Ograniczenie ruchomości nadgarstka jest pojęciem z zakresu ortopedii. Badanie przewodnictwa nerwowego z dnia 6 czerwca 2011 r. było wystarczające do oceny stanu zdrowia na płaszczyźnie neurologicznej. Nie jest konieczne wykonanie ponownego badania przewodnictwa nerwowego. W tym badaniu nie stwierdzono uszkodzenia nerwów na poziomie nadgarstka. Skoro nie było naruszenia nerwu na poziomie nadgarstka, to nie mogło dojść do pogłębienia uszkodzenia. Jest natomiast prawdopodobne, że doszło do pogorszenia od daty badania w 2011 r. przewodnictwa nerwu łokciowego na poziomie stawu łokciowego. To pogorszenie jest konsekwencją wieku powoda i zmian zwyrodnieniowych w obrębie stawu łokciowego. Ograniczenie ruchomości palców 4 i 5 może być spowodowane uszkodzeniem nerwu łokciowego. U powoda występuje dyskretne uszkodzenie nerwu łokciowego i to włókien czuciowych, a nie ruchowych. Ograniczenie przewodnictwa nerwu łokciowego u powoda może dawać co najwyżej okresowe drętwienie palca 4 i 5. W wyniku urazu jakiego doznał powód mogłoby dojść do uszkodzenia nerwu łokciowego, ale wtedy musiałyby występować zaburzenia przewodnictwa na poziomie nadgarstka, a takich nie stwierdzono. Na płaszczyźnie neurologicznej powód nie doznał urazu układu nerwowego, więc nie wystąpiły u niego cierpienia związane z tym układem/ustna uzupełniająca opinia biegłego neurologa e-protokół z dnia 7 maja 2015 r. 00:06:26, 00:11:39, 00:19:39/.
Badaniem ortopedycznym z dnia 24 września 2014 r. rozpoznano u powoda: zaawansowane zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające nadgarstka lewego po przebytym w dniu 16 września 2007 r. wieloodłamowym złamaniu kości łódeczkowatej i wyrostka rylcowatego kości promieniowej leczonymi operacyjnie. Stan po częściowej resekcji bliższej części kości łódeczkowatej w przebiegu stawu rzekomego i resekcji wyrostka rylcowatego kości promieniowej lewych. Powód doznał w dniu 16 września 2007 r. w czasie pracy urazu okolic nadgarstka lewego pod postacią złamania kości łódeczkowatej i wyrostka rylcowatego kości promieniowej. Złamania leczono zachowawczo z unieruchomieniem gipsowym i rehabilitacyjnie. Wskutek braku zrostu i wytworzenia się stawu rzekomego w dniu 24 sierpnia 2008 r. wycięto bliższą część kości łódeczkowatej, a w dniu 25 maja 2010 r. skrócono wyrostek rylcowaty kości promieniowej. Doznany uraz kończyny górnej lewej wygoił się ostatecznie z dużym ograniczeniem ruchomości nadgarstka, palców, ograniczeniem ruchów nawracania i odwracania przedramienia, ograniczeniem chwytności ręki, poszerzeniem obrysów nadgarstka oraz następowymi zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowo-zniekształcającymi. Powód nie rokuje całkowitego powrotu do zdrowia. Stwierdzony stan jest utrwalony. Zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze postępują i mogą powodować nasilenie dolegliwości bólowych oraz postępujące ograniczenie ruchomości nadgarstka, a tym samym pogarszanie sprawności ręki lewej. Wypadek spowodował znaczne utrudnienia w życiu codziennym powoda – wyłączył go z pracy zawodowej i trwale z wykonywania wszystkich czynności wymagających oburęczności, szczególnie ruchów precyzyjnych obu rąk.
Po doznanym urazie oraz czasie dalszego leczenia, szczególnie w okresach okołooperacyjnych powód wymagał stosowania leków przeciwbólowych (D.) oraz niesterydowych leków przeciwzapalnych i z dokumentacji lekarskiej wynika, że zalecano badanemu następujące leki, których koszt zgodny jest z Dziennikiem Urzędowym Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków z 22 sierpnia 2014 r. :
-D.– 8,67 zł.
-K.forte 100 mg – 9,52 zł.
-F.200 mg – 11,27 zł.
-R.100 mg – 9,17 zł.
-N.– 8,05 zł.
-A.15 mg – 7,93 zł.
-O.żel – 19,40 zł.
-R.sprawy – 20-26 zł.
Średni koszt leków, szczególnie w okresach nasilenia dolegliwości mógł wynosić 20-30 zł. miesięcznie. W chwili obecnej powód wymaga doraźnego stosowania leków w okresach zaostrzenia bólu. Powód nie wymagał i nie wymaga stosowania specjalnej, wzbogaconej w witaminy diety.
W chwili obecnej powód nie wymaga pomocy osób trzecich w wykonywaniu czynności życia codziennego/opinia biegłego sądowego w zakresie ortopedii i rehabilitacji dr n. med.E. B.k. 383-387/.
Badany doznał złamań w obrębie kości nadgarstka tj. kości łódeczkowatej oraz jej częściowej resekcji w przebiegu martwicy, co jest zasadniczym powodem następowych zmian zwyrodnieniowo-zniekształcających nadgarstka, głównie między koścmi łódkowatą a półksiężycowatą i upośledzeniem funkcji ręki prawej. Uszczerbek oceniono z pkt 130a na 15 %. Z uwagi na złamanie dalszej nasady kości promieniowej prawej i przebytą resekcję jej wyrostka rylcowatego w procesie leczenia, odległe zmiany w obrębie stawu promieniowo-nadgarstkowego (promieniowo-łódkowatego) dodatkowo, częściowo wpłynęły negatywnie na dysfunkcję ręki. Uszczerbek ten oceniono z pkt 122a – 5% Powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w łącznej wysokości 20 %. Punkty 124,125, 138, 141 i inne nie stosują się w odniesieniu do doznanego urazu. Nie ma także jakichkolwiek podstaw do oceniania uszczerbku na zdrowiu z pkt 130c, ponieważ nie stwierdza się znaczącego ograniczenia ruchomości z niekorzystnym ustawieniem ręki w nadgarstku.
Średni koszt miesięczny zażywanych przez powoda leków nie przekraczał 30 zł. Powód nie mógł przyjmować wszystkich leków jednocześnie, gdyż – chociaż mają różne nazwy – to należą do grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych, a niektóre są tożsame.
W chwili obecnej powód nie wymaga pomocy innych osób. Po wypadku z dnia 16 września 2007 r. oraz po każdej operacji (w dniu 24 lipca 2008 r. i 25 maja 2010 r.) przez okres 1 miesiąca powód wymagał pomocy osób trzecich średnio przez 4 godziny dziennie (przygotowanie posiłków, szeroko pojęta higiena osobista). W pozostałych okresach leczenia – do 2 godzin dziennie. Obecnie powód jest przystosowany do niepełnosprawności/opinia uzupełniająca biegłego sądowego w zakresie ortopedii i rehabilitacji dr n. med.E. B.k. 418-419/.
Badaniem psychologicznym z dnia 24 czerwca 2015 r. rozpoznano: osłabienie sprawności procesów poznawczych świadczące o rozpoczynających się zmianach organicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, bez istotnych zaburzeń w funkcjonowaniu emocjonalnym, bez tendencji agrawacyjnych czy konfabulacji w trakcie badania. W wyniku wypadku przy pracy z dnia 16 września 2007 r. powód doznał skomplikowanego złamania w okolicach stawu nadgarstkowego, czego skutkiem jest ograniczenie sprawności tej ręki. Zakres cierpień psychicznych był (i nadal jest) spowodowany dolegliwościami bólowymi oraz ograniczeniami spowodowanymi niesprawnością prawej ręki. Powód jest osobą praworęczną i w pierwszym okresie te ograniczenia były znaczące. Obecnie jest w stanie wykonywać wiele czynności przy użyciu tej ręki, ale nadal ma ograniczony zakres ruchu. Powoduje tok okresowe napięcie emocjonalne z poczuciem bezradności przy wykonywaniu czynności wymagających sprawności obydwu rąk. Ocena stopnia uszczerbku na zdrowiu nie leży w kompetencjach biegłego psychologa klinicznego. Stan psychiczny powoda jest obecnie dobry. Występują u niego objawy świadczące o rozpoczynających się zmianach organicznych w mózgu, co może także nasilać drażliwość i labilność emocjonalną. Zmiany organiczne nie mają związku z doznanym w wypadku urazem. Rokowanie odnośnie dalszej poprawy stanu psychicznego jest związane ze sprawnością uszkodzonej ręki. Dalsza poprawa w jej funkcjonowaniu poprawi także stan psychiczny. Z psychologicznego punktu widzenia powód nie doznał zaburzeń, które utrudniałyby mu funkcjonowanie. Z powodów psychologicznych powód nie musiał korzystać z pomocy innych osób/opinia biegłego sądowego drL. S., specjalisty neuropsychologa k. 488-489/.
Badaniem psychiatrycznym z dnia 10 sierpnia 2015 r. stwierdzono, że zakres cierpień psychicznych był spowodowany dolegliwościami bólowymi oraz ograniczeniami wynikającymi z niesprawności prawej ręki. Zakres cierpień psychicznych w tym przypadku należy do kategorii niemierzalnych. Były one adekwatne do urazu ręki i były znaczące uwzględniając zwłaszcza praworęczność powoda. Nie można szacować uszczerbku na zdrowiu, gdyż powód nie zdradza istotnych zaburzeń psychicznych i nigdy nie korzystał z pomocy psychiatry i psychologa. Z psychiatrycznego punktu widzenia powód nie doznał zaburzeń, które utrudniały mu funkcjonowanie. Powód nigdy nie pobierał i nie pobiera leków ze wskazań psychiatrycznych. Z przyczyn psychiatrycznych powód nie musiał i nie musi korzystać z pomocy innych osób /opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatrii lek. med.G. P.k. 499-501/.
Orzeczeniem z dnia 12 listopada 2013 r. Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności postanowił zaliczyćZ. A.do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Stwierdzono, że niepełnosprawność istnieje od 16 września 2007 r. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 23 września 2010 r. Orzeczenie zostało wydane na okres do 30 listopada 2015 r. Wskazane jest zatrudnienie w warunkach chronionych. Powód wymaga konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby. Powód wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki/orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 463/.
Przed wypadkiemZ. A.nie miał problemów zdrowotnych związanych z prawą ręką. Dopiero po wypadku z dnia 16 września 2007 r. MPKŁ.zamontowało w tramwajach maty antypoślizgowe. Po wypadku powód pracował przez miesiąc, lecz z powodu spuchnięcia ręki nie był w stanie kontynuować pracy i rozpoczął korzystanie ze zwolnienia chorobowego/zeznania powoda k. 219 w zw. z e-protokół z dnia 17 listopada 2015 r. 00:20:29/.
Po wypadku z dnia 16 września 2007 r. ręka powoda pozostaje niesprawna. Trzy palce są nieruchome. Powód został skierowany na 2 operacje w związku z nerwem łokciowym i stawem. Cały czas odczuwa ból. Nie może wykonywać czynności przy użyciu prawej ręki, a jest praworęczny/zeznania powoda e-protokół z dnia 17 listopada 2015 r. 00:20:29/.
Sąd odmówił wiary zeznaniom powoda, że koszt leków, które jest on obowiązany zażywać wynosi około 100 zł. miesięcznie/zeznania powoda k. 219 w zw. z e-protokół z dnia 17 listopada 2015 r. 00:20:29/.Biegły ortopeda, opierając się o dokumentację lekarską oraz badanie powoda, w swej opinii podstawowej oraz opinii uzupełniającej wskazał bowiem konkretne leki zalecone powodowi oraz stwierdził, że ich miesięczny koszt nie przekracza 30 zł. W piśmie z dnia 7 maja 2015 r. pełnomocnik powoda oświadczył, że nie kwestionuje opinii biegłego w zakresie ortopedii/pismo k. 460/.Sąd przyznał więc pełną moc dowodową powołanej w sprawie opinii ortopedycznej.
Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego neurologa/postanowienie e-protokół z dnia 7 maja 2015 r. 00:22:08/.Biegły neurolog w swej opinii podstawowej odniósł się do wszystkich zagadnień określonych w postanowieniu Sądu. Wydając opinię uzupełniającą pisemną oraz ustną ustosunkował się natomiast do wszystkich zarzutów stron. Strony miały możliwość zakwestionowania opinii na rozprawie z dnia 7 maja 2015 r., na której biegły wydawał opinię ustną, jednakże wówczas nie zgłosiły do niej żadnych skonkretyzowanych zastrzeżeń merytorycznych.
Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy ponieważ uznał za wystarczające dla rozstrzygnięcia przeprowadzone w sprawie opinie neurologiczne, ortopedyczne, opinię psychiatryczną i psychologiczną. Biegli w swych opiniach uzupełniających odnieśli się do wszystkich zastrzeżeń zgłoszonych przez strony. Należy podkreślić, że najistotniejsza w sprawie opinia biegłego ortopedy (jako jedyna wskazująca procentowy uszczerbek na zdrowiu powoda), która po uzupełnieniu nie była już kwestionowana. Żaden z biegłych sądowych nie wskazał potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy Dlatego zdaniem Sądu powołanie tego dowodu było nieuzasadnione.
W ocenie Sądu, opinie biegłych są rzetelne, sporządzone zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot, a wynikające z nich wnioski są logiczne i prawidłowo uzasadnione. Ponadto, opinie biegłych są ze sobą spójne, wzajemnie się uzupełniają i dają wystarczający obraz stanu zdrowia powoda, ocenianego na płaszczyźnie przedmiotowego wypadku przy pracy. Należy zauważyć, iż dowód z opinii biegłego ma szczególny charakter; w myślart. 278 § 1 kpckorzysta się z niego w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Takich wiadomości, to jest specjalistycznej wiedzy medycznej, wymaga opis rodzaju występujących schorzeń, stopnia ich zaawansowania i nasilenia, związanych z nimi dolegliwości stanowiących łącznie m.in. o zdolności do wykonywania zatrudnienia lub jej braku. Powołani w sprawie biegli dysponowali wiadomościami specjalistycznymi, niezbędnymi do stwierdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy a wydanie opinii poprzedzone zostało analizą dokumentacji lekarskiej.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje.
Powództwo podlega oddaleniu.
Zgodnie zart. 435 § 1 kodeksu cywilnegoprowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.
Stosownie doart. 361 § 1 kczobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W myśl § 2 w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Na postawieart. 444 § 1 kcw razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty (§ 2.). Jeżeli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie ustalić, poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa (§ 3).
Zgodnie zart. 445 § 1 kcw wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
W myślart. 4421§ 1 kcroszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
Bieg przedawnienia przerywa się:
1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;
3) przez wszczęcie mediacji (art. 123 § 1 kc).
Zgodnie zart. 300 kodeksu pracyw sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisykodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
Powód domagał się w niniejszej sprawie zasądzenia solidarnie od pozwanych(...) Spółka z o.o.oraz(...) S.A.kwoty 10.000 zł. tytułem odszkodowania za szkodę w postaci uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia w związku z wypadkiem z dnia 16 września 2007 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 października 2007 r. do dnia zapłaty, kwoty 90.000 zł. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w związku ze zdarzeniem z dnia 16 września 2007 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 października 2007 r. do dnia zapłaty, kwoty 2.000 zł. renty z tytułu zwiększonych potrzeb, płatnej miesięcznie z góry do 10-ego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w płatności którejkolwiek z rent począwszy od dnia 16 września 2007 r., kwoty 3.000 zł. renty z tytułu utraconej zdolności do pracy i zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość (przejawiającej się przede wszystkim w utracie zarobków) płatnej miesięcznie z góry do 10-ego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w płatności którejkolwiek z rent począwszy od dnia 16 września 2007 r. Natomiast pozwani(...) S.A.oraz MPKŁ.wnieśli o oddalenie powództwa, argumentując że kwoty otrzymane dotychczas przez powoda z ubezpieczeń społecznych oraz od(...) S.A.wyczerpują całość poniesionej przez niego szkody fizycznej oraz psychicznej. Ponadto pozwane MPKŁ.wniosło o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zasadnym okazał się podniesiony przez dopozwanego MPKŁ.zarzut przedawnienia roszczeń.
Aby ustalić, który przepis dotyczący przedawnienia ma zastosowanie w niniejszej sprawie należy najpierw ustalić podstawę prawną dochodzonych od pozwanych roszczeń. Bowiem jeśli przyjąć, że podstawę prawną stanowią przepisykodeksu cywilnegoo czynach niedozwolonych, to do przedawnienia roszczeń stosuje sięart. 4421kc(por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2011r. I PZP 5/10). W niniejszej sprawie podstawą odpowiedzialności pozwanego MPKŁ.jestart. 435 kc, co Sąd rozwinie w dalszej części rozważań. Jako żeart. 435 kczawiera się wtytule VI kodeksu cywilnego„czyny niedozwolone” (podobnie jakart. 4421kc), to nie ulega wątpliwości, że odpowiedzialność wynikająca zart. 435 kcjest odpowiedzialnością z czynu niedozwolonego, do której stosuje w kwestii przedawnienia stosuje się(...)kc.Zgodnie zaś z tym przepisem roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Chyba, że szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, wówczas roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (§ 2 art. 4421k.c.). W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (§ 3 art. 4421k.c.).
Początkiem biegu 3-letniego terminu przedawnienia zart. 442 § 1 zdanie pierwsze kc(aktualnieart. 4421§ 1 zdanie pierwsze kc) jest chwila dowiedzenia się przez poszkodowanego o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a niemoment uzyskania pewności co do związku przyczynowego między zdarzeniem a jego skutkiem w postaci szkody (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2014 r., I PK 213/13, LEX nr 1466624). Ponadto wskazać należy, że przepisart. 4421§ 1 zdanie pierwsze kcwiąże rozpoczęcie biegu przedawnienia z powzięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a nie o zakresie szkody, czy trwałości jej następstw. Ustalenie wiedzy poszkodowanego o szkodzie nie jest rekonstrukcją rzeczywistego stanu świadomości poszkodowanego, lecz stanowi przypisywanie mu świadomości wystąpienia szkody według kryteriów zrelatywizowanych do właściwości podmiotowych poszkodowanego, dostępnej mu wiedzy o okolicznościach wyrządzenia szkody oraz zasad doświadczenia życiowego, w szczególności co do powiązania zaistniałej szkody z określonym czynem niedozwolonym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 maja 2014 r., I ACa 1475/13, LEX nr 1477184, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 grudnia 2014 roku, III APa 37/14, LEX nr 1621044).
W przedmiotowej sprawie powód dowiedział się o szkodzie już w dacie wypadku przy pracy tj. w dniu 16 września 2007 r. Wówczas bowiem doznał urazu prawej ręki. Powstanie szkody w postaci uszczerbku na zdrowiu było od razu widoczne co oznacza, że powód od początku miał świadomość szkody. Jednocześnie pod pojęciem dowiedzenia się o szkodzie nie mieści się – jak już wyżej podniesiono - świadomość rozmiarów szkody bądź też trwałości jej następstw. W dacie wypadku przy pracy powód wiedział także, że osobami ewentualnie odpowiedzialnymi za doznany przez niego wypadek w miejscu pracy jest jego pracodawca MPKŁ.. Skoro zatem w dacie 16 września 2007 r. powód wiedział zarówno o szkodzie, jak i o osobach zobowiązanych do jej naprawienia, to w tym dniu rozpoczął swój bieg 3-letni termin przedawnienia z(...)§ 3 kc, co oznacza, że upłynął on z dniem 16 września 2010 roku. Tymczasem wniosekZ. A.o wezwanie MPKŁ.do udziału w sprawie w charakterze pozwanego wpłynął do Sądu w dniu 7 maja 2012 r., a zatem po upływie terminu przedawnienia. Skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia przez tę stronę pozwaną sprawia, że osoba zobowiązana do zaspokojenia roszczenia, może się od tego uchylić (art. 117 §1 k.c.), co skutkuje oddaleniem powództwa.
Szczególny charakter roszczeń majątkowych związanych z wypadkiem przy pracy przemawia za koniecznością oceny zarzutu przedawnienia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego (wyrok SN z dnia 6 marca 1996 roku, II PRN 3/96 OSNP 96/18/264). Przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa rozstrzygające znaczenie mają okoliczności konkretnego wypadku, zachodzące po stronie poszkodowanego oraz osoby zobowiązanej do naprawienia szkody. W szczególności ma znaczenie charakter uszczerbku, jakiego doznał poszkodowany, przyczyna opóźnienia w dochodzeniu roszczenia i czas jego trwania. Możliwość zastosowaniaart. 5 kcnie zawsze jednak musi być wiązana z negatywną oceną zachowania osoby zobowiązanej do naprawienia szkody, przejawiającego się w utrudnianiu wcześniejszego dochodzenia roszczenia przez poszkodowanego (wyrok SN z dnia 11 maja 2007 rok, I CSK 48/07 opubl. w LEX nr 445215)
Jeżeli skutki wypadku przy pracy w postaci uszczerbku na zdrowiu mają charakter postępujący, wyrażający się między innymi powstaniem psychozy pourazowej, to żądanie zadośćuczynienia zgłoszone wkrótce po stwierdzeniu pogorszenia stanu zdrowia i wytoczenie powództwa w terminie nieznacznie przekraczającym upływ przedawnienia zart. 442 § 1 kc, uzasadnia nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia (art. 5 kc) (wyrok SN z dnia 17 marca 1998 roku, II UKN 556/97 opubl. OSNP 199/5/183).
W sytuacji, gdy powód dochodzi roszczeń z tytułu wypadku przy pracy, w wyniku którego utracił całkowicie nie tylko zdolność do pracy, ale stał się osobą niepełnosprawną fizycznie, bez możliwości samodzielnego poruszania się, uzależnioną od innych osób, co niewątpliwie rzutuje na jego dalsze życie, uzasadnione jest nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia w oparciu o przepisart. 5 kc(wyrok SA z dnia 21 grudnia 2006 roku, III APa 49/06, opubl. LEX nr 370887).
Mając powyższe rozważania na uwadze, zgłoszony przez powoda zarzut naruszenia prawa podmiotowego poprzez zgłoszenie zarzutu przedawnienia należy uznać za nieuzasadniony. Powód już w dniu wypadku przy pracy był świadom wszystkich okoliczności koniecznych do wytoczenia powództwa oraz prawie wszystkich okoliczności wymaganych do jego precyzyjnego sformułowania.Z. A.w dniu 16 września 2007 r. wiedział już jakiego rodzaju obrażeń i uszczerbku doznał – złamania prawej ręki w obrębie kości nadgarstka; szkoda była od razu widoczna; znał podmiot ewentualnie odpowiedzialny za naprawienie szkody – swojego pracodawcę; nie utracił przytomności, a wypadek nie ograniczył zdolności umysłowych powoda. Powód dokonywał wielu czynności mających na celu dochodzenie odszkodowania oraz zadośćuczynienia od(...) S.A., co świadczy o znajomości procedury koniecznej do otrzymania spornych środków. Z tych względów Sąd uznał, że nie zachodzi żadna okoliczność pozwalająca na przyjęcie konstrukcji nadużycia prawa podmiotowego zart. 5 kc.Dlatego też w niniejszej sprawie pierwszeństwo należy przyznać zasadzie prymatu pewności porządku i obrotu prawnego, zgodnie z którą dłużnik może odmówić spełnienia świadczenia w razie podniesienia skutecznego zarzutu przedawnienia.
Podkreślić należy, że wystąpienie z wnioskiem o postępowanie pojednawcze przeciwko(...) S.A.oraz skierowanie pozwu przeciwko(...) S.A., czyli jednemu z ewentualnych podmiotów ponoszących odpowiedzialność solidarną, nie przerwało biegu przedawnienia w stosunku do drugiego dłużnika solidarnego MPKŁ.. W tym zakresie Sąd podziela tezę Sadu Najwyższego wyrażoną w wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r. w sprawie IV CK 3/06, że skierowanie pozwu przeciwko jednemu z ewentualnych podmiotów ponoszących odpowiedzialność solidarną nie przerywa biegu przedawnienia w stosunku do pozostałych dłużników solidarnych.
Z kolei kwestię przedawnienia roszczenia między powodem a pozwanym ubezpieczycielem(...) S.A.regulują przepisykodeksu cywilnegoo umowie ubezpieczenia. Zgodnie z treściąart. 819 § 1 kcroszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech, a bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia (§ 4). Dlatego wielokrotnie otrzymywane przez powoda oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu oraz o odmowie świadczenia (ostatnie oświadczenie ubezpieczyciela o odmowie świadczenia zostało opatrzone datą 21 grudnia 2010 r.) przerywały bieg przedawnienia. Oprócz tego należy wskazać, że przerwanie biegu przedawnienia wobec(...) S.A., czyli jednego z pozwanych odpowiadających jak współdłużnicy solidarni, zgodnie z treściąart. 374 kcnie ma wpływu na przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia wobec drugiego współdłużnika MPKŁ.. Z tych względów roszczenia kierowane przeciwko pozwanemu(...) S.A.nie były przedawnione.
O przyjęciu, że(...) S.A.oraz MPKŁ.odpowiadają jak dłużnicy solidarni świadczą okoliczności faktyczno-prawne niniejszej sprawy. Stosunek prawny pomiędzy ubezpieczonym MPKŁ.oraz ubezpieczycielem(...) S.A.określa się jako zobowiązanie in solidum. Mimo rozbieżności w doktrynie w kwestii możliwości stosowania przepisów o dłużnikach solidarnych Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie IV CK 361/03, że brak ustawowego uregulowania kwestii wielości osób zobowiązanych wobec tego samego wierzyciela, który może uzyskać tylko jedno odszkodowanie, gdy tytuły odpowiedzialności są różne, nie stoi na przeszkodzie uznaniu - przy uwzględnieniu natury konkretnych stosunków prawnych - że pomiędzy zobowiązanymi powstaje więź prawna, będąca źródłem uprawnień i obowiązków w tym stosunku wewnętrznym. Za dopuszczoną przez naukę prawa i orzecznictwo Sądu Najwyższego formułę charakteryzującą opisany stan rzeczy przyjąć można odpowiedzialność in solidum. Jako dominujący, przy istnieniu odmiennych stanowisk, można ocenić pogląd o dopuszczalności stosowania do tej odpowiedzialności w drodze analogii niektórych przepisów o solidarności.
Oprócz zasadności zarzutu przedawnienia wobec dopozwanego MPKŁ.z całą stanowczością należy podkreślić, że powództwo podlega oddaleniu także ze względu na okoliczność, iż suma dotychczas wypłaconych powodowi kwot uzyskanych z ubezpieczeń społecznych oraz od(...) S.A.wyczerpuje całą wartość szkody oraz krzywdy.
Na wstępie podnieść wypada, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego dopuszczalne jest dochodzenie przez pracownika roszczeń uzupełniających z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, opartych na przepisach prawa cywilnego, mimo uzyskania świadczeń wynikających z ustawy wypadkowej, o ile szkoda, której doznał pracownik nie została wyrównana już wypłaconymi świadczeniami /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1997 r. sygn. II UKN 293/97, opubl: OSNAPiUS rok 1998, Nr. 19, poz. 574/.
W niniejszej sprawie podstawą odpowiedzialności pozwanego MPKŁ.jestart. 435 kodeksu cywilnego. Stosownie do jego treści prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Dla ustalenia odpowiedzialności pozwanego na zasadzie ryzyka ustalono, iż pozwany MPKŁ.prowadził na własny rachunek przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody (elektryczności, paliw płynnych) a szkoda została wyrządzona przez ruch tego przedsiębiorstwa.
Dochodzenie roszczeń uzupełniających z wypadków przy pracy, opartych na przepisach prawa cywilnego, wymaga wykazania odpowiedzialności pracodawcy z tytułu czynu niedozwolonego, udowodnienia szkody i związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem (wypadkiem przy pracy) a powstaniem szkody (wyrok SN 10.01.1998r., II UKN 450/97, OSNP 1998/24/720).
Dla powstania odpowiedzialności na podstawieart. 435 kckonieczne jest, aby przedsiębiorstwo (zakład) wprawiane było w ruch za pomocą sił przyrody, to jest przy wykorzystaniu energii elektrycznej, atomowej, paliw płynnych, pary, gazu itp. (źródła energii wyliczone są jedynie przykładowo). Przy rozważeniu tego zagadnienia trzeba mieć na uwadze trzy elementy: stopień zagrożenia ze strony urządzeń wykorzystywanych w przedsiębiorstwie lub zakładzie, stopień komplikacji przy przetwarzaniu energii elementarnej na pracę oraz ogólny poziom techniki. Wykorzystanie sił przyrody musi być dla przedsiębiorstwa czy zakładu warunkiem jego podstawowej działalności, a nie tylko być do tego pomocne.( vide wyrok SN z 21 stycznia 1974 roku, I CR 762/73 OSN 1975, Nr 4, poz. 61, uchwała z dnia 12 lipca 1977 roku, IV Cr 216/77, OSN 1978, Nr 4, poz. 73, wyrok z dnia 22 lutego 1983 r , I CR 472/82, niepubl. ). W piśmiennictwie podkreśla się, iż przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody jest taki zakład którego działalność jest uzależniona od użycia tych sił. Za przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody należy zatem uznać takie przedsiębiorstwo, które bez użycia tych sił nie mogłoby funkcjonować i osiągnąć celów gospodarczych, dla których zostało powołane.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż zakład dopozwanego MPKŁ.wykorzystuje tramwaje zasilane prądem elektrycznym oraz autobusy napędzane paliwem (powód był motorniczym tramwaju). Ich działanie przesądza o funkcjonowaniu zakładu.
Szkoda musi być wyrządzona przez „ruch” przedsiębiorstwa lub zakładu. Ruch przedsiębiorstwa to każdy przejaw jego działalności, wynikający z określonej struktury organizacyjnej i funkcji usługowo-produkcyjnej przedsiębiorstwa, na który składa się funkcjonowanie wszystkich jego agend bez względu na to, w jakim stosunku pozostaje ich funkcjonowanie do stosowanych sił przyrody. Pojęcie ruchu przedsiębiorstwa obejmuje także funkcjonowanie wszelkich urządzeń należących do tak pojmowanego przedsiębiorstwa. (tak podobnie SN w wyr. z 9.2.1976 r., IV CR 2/76, niepubl.; wyr. z 5.1.2001 r., V CKN 190/00, niepubl. i wyr. z 13.12.2001 r., IV CKN 1563/00, niepubl.; wyr. SA w Katowicach z 10.10.1996 r., I ACr 500/96,W.. 1998, Nr 2, poz. 40). Inaczej rzecz ujmując, ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, w ujęciu art. 435, to każda działalność tego przedsiębiorstwa lub zakładu, a nie tylko taka, która jest bezpośrednio związana z działaniem sił przyrody i która stanowi następstwo ich działania (vide wyrok SN z 5 stycznia 2001 r., V CKN 190/00, nie publ.).
Przekładając powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż powód doznał szkody przy wykonywaniu swoich obowiązków pracowniczych, to jest przy wychodzeniu z tramwaju w celu przestawienia zwrotnicy, co było konieczne dla ustawienia prawidłowej trasy dla prowadzonego tramwaju. Ujmując ruch przedsiębiorstwa szeroko należy uznać, iż zdarzenie to mieści się w tym pojęciu. Czynność polegająca na ustawieniu zwrotnicy jest bowiem przejawem działalności pozwanego przedsiębiorstwa, a zatem szkoda doznana przy tej czynności przesądza o odpowiedzialności prowadzącego na własny rachunek przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody.
Pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa, a zdarzeniem, z którego wynika szkoda istnieje również adekwatny związek przyczynowy w rozumieniuart. 361 § 2 kc.Szkoda odniesiona przez powoda jest bowiem normalnym następstwem zdarzenia z dnia 16 września 2007 r. uznanego za wypadek przy pracy, co wynika w sposób jednoznaczny z opinii biegłych o specjalizacjach odpowiadających charakterowi schorzeń występujących u powoda, które w pełni podziela Sąd uznając je za wyczerpujące i wiarygodne. Opierając się przede wszystkim na opinii biegłego ortopedy przyjąć należy, że następstwem tego zdarzenia było złamanie w obrębie kości nadgarstka tj. kości łódeczkowatej oraz jej częściowej resekcji w przebiegu martwicy, co jest zasadniczym powodem następowych zmian zwyrodnieniowo-zniekształcających nadgarstka, głównie między kośćmi łódkowatą a półksiężycowatą i upośledzeniem funkcji ręki prawej. Z uwagi na złamanie dalszej nasady kości promieniowej prawej i przebytą resekcję jej wyrostka rylcowatego w procesie leczenia, odległe zmiany w obrębie stawu promieniowo-nadgarstkowego (promieniowo-łódkowatego) dodatkowo, częściowo wpłynęły negatywnie na dysfunkcję ręki.
Sąd nie stwierdził istnienia okoliczności egzoneracyjnych w rozumieniuart. 435 kc.Pozwany nie wykazał, iż wyłączną przyczyną szkody była siła wyższa, wina osoby trzeciej, w szczególności wina powoda. Przeciwnie poczynione przez Sąd ustalenia faktyczne, oparte głównie o sprostowany protokół powypadkowy, wskazują, iżZ. A.poślizgnął się prawą nogą na wyślizganym, niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia w kabinie i upadając doznał urazu prawej ręki. Skoro powód poślizgnął się na niezabezpieczonym antypoślizgowo rancie stopnia w kabinie, to jasne jest, że pracodawca nie przestrzegał w pełni przepisów bhp.
Jednakże przy przyjęciu, że odpowiedzialność dopozwanego, jako prowadzącego przedsiębiorstwo wprawiane w ruch siłami przyrody oparta jest na zasadzie ryzyka (art. 435 § 1 KCw zw. zart. 300 KP) zbędne są rozważania jakie konkretnie u strony pozwanej były zawinienia i zaniedbania w zakresie obowiązków dotyczących stworzenia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (wyrok SN z dnia 14 lutego 2002 roku , I PKN 853/00 OSNP 2002/18/4).
Sąd nie ma wątpliwości, że gdyby pracodawca przestrzegał przepisów BHP, w szczególności wyposażył rant stopnia tramwaju w antypoślizgową matę, to powód by się nie poślizgnął i nie uległ wypadkowi przy pracy. Protokół powypadkowy również nie stwierdza, by wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez poszkodowanego pracownika przepisów bhp, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.
W myślart. 444 § 1 kcw razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.
Zgodnie z § 2 cytowanego przepisu, jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.
Stosownie zaś do treściart. 445 § 1 kcw wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Spowodowana wypadkiem przy pracy szkoda jakiej doznałZ. A., polegała przede wszystkim na cierpieniu psychicznym (krzywdzie), które podlega kompensacji w formie zadośćuczynienia, oraz na szkodzie materialnej spowodowanej okresową utratą zdolności do pracy, co podlega naprawie w formie odszkodowania oraz świadczeń z ubezpieczeń społecznych (renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego).
Sąd w oparciu o opinie biegłych ustalił, że powód doznał w dniu 16 września 2007 r. w czasie pracy urazu okolic nadgarstka lewego pod postacią złamania kości łódeczkowatej i wyrostka rylcowatego kości promieniowej. Doznany uraz kończyny górnej lewej wygoił się ostatecznie z dużym ograniczeniem ruchomości nadgarstka, palców, ograniczeniem ruchów nawracania i odwracania przedramienia, ograniczeniem chwytności ręki, poszerzeniem obrysów nadgarstka oraz następowymi zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowo-zniekształcającymi, co daje podstawę do orzekania uszczerbku na zdrowiu w wysokości 15 %. Ponadto z uwagi na złamanie dalszej nasady kości promieniowej prawej i przebytą resekcję jej wyrostka rylcowatego w procesie leczenia, odległe zmiany w obrębie stawu promieniowo-nadgarstkowego (promieniowo-łódkowatego) dodatkowo, częściowo wpłynęły negatywnie na dysfunkcję ręki. Uszczerbek ten wynosi 5 %. Zatem należy uznać ostatecznie, że powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 20 %. Średni koszt miesięczny zażywanych przez powoda leków nie przekraczał 30 zł. W chwili obecnej powód wymaga doraźnego stosowania leków w okresach zaostrzenia bólu. Powód nie wymagał i nie wymaga stosowania specjalnej, wzbogaconej w witaminy diety. W chwili obecnej powód nie wymaga pomocy osób trzecich w wykonywaniu czynności życia codziennego. Powód nie doznał natomiast uszczerbku na zdrowiu z przyczyn neurologicznych ani psychiatrycznych.
Należy również przypomnieć, że powód nie przyczynił się do wypadku przy pracy i nie ponosił winy.
W związku z wypadkiem przy pracyZ. A.otrzymał kwotę 11.780 zł. z tytułu jednorazowego odszkodowania z ubezpieczeń społecznych oraz kwotę 22.458,70 zł. od(...) S.A.Łącznie powód otrzymał kwotę 34.238,70 zł., z czego 28.000 zł. stanowiło zadośćuczynienie za krzywdę. Biorąc pod uwagę ustalony uszczerbek na zdrowiu w wysokości 20 % Sąd przy przyjęciu stawki 1.400 zł. za 1 % uszczerbku (która to wartość mieści się w zakresie powszechnie ugruntowanym w orzecznictwie) uznał, że otrzymana kwota 28.000 zł. w całości wyczerpuje wysokość krzywdy doznanej przez powoda na skutek wypadku (20 % uszczerbku*1.400 zł.).
Powód otrzymał także łącznie 1.890 zł. tytułem kosztów leczenia, 1.650 zł. tytułem kosztów opieki a także 2.698,70 zł. tytułem utraconych zarobków. Jako że koszt leków wynosił nie więcej niż 30 zł. miesięcznie to kwota 1.890 zł. z pewnością pokrywa koszty leczenia z nadwyżką, gdyż jest to suma wystarczająca na zakup leków zaleconych powodowi przez okres 63 miesięcy (1.890 zł. odszkodowania/ 30 zł kosztów leków miesięcznie = 63 miesiące) a powód nie wykazał innych kosztów leczenia. Dalej wskazać trzeba, że świadczenia z ubezpieczenia społecznego tj. zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne – dopóki niezdolność do pracy pozostawała w związku z wypadkiem przy pracy - były wypłacane w wysokości 100 % wynagrodzenia. Skoro świadczenia te były wypłacane w wysokości odpowiadającej w pełni wynagrodzeniu, to generalnie zastępowały 100 % pensji, jaką powód otrzymywałby, gdyby wypadkowi nie uległ. Minimalne różnice pomiędzy wysokością świadczeń w postaci renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy a wynagrodzeniem, jakie otrzymałby powód, gdyby nie uległ wypadkowi zostały w zupełności wyrównane wypłaconą przez(...) S.A.kwotą 2.698,70 zł. Należy przy tym mieć na względzie, że od dnia 1 października 2009 r. nie występuje uZ. A.niezdolność do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, a powód – choć przyznano mu zawodową reprezentację procesową urzędu – nie podjął w ogóle próby dowodzenia w jakim zakresie procentowym był niezdolny do pracy w ramach stwierdzonej częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem. Ciężar wykazania tego faktu spoczywał na powodzie z mocyart. 6 k.c.w związku zart. 300 k.p.
Powód nie wykazał też, iżby wskutek wypadku nastąpiło zwiększenie jego potrzeb. Biegli jednoznacznie stwierdzili, że powód nie wymaga pomocy osób trzecich przy wykonywaniu czynności życia codziennego. Stąd żądanie renty z tytułu zwiększonych potrzeb jest w całości niezasadne.
Sąd z całą stanowczością pragnie podkreślić, że ze swej istoty ocenne ustalanie wartości majątkowej doznanej krzywdy musi podlegać zobiektywizowaniu. Dlatego za podstawę określenia wysokości cierpienia psychicznego powoda nie można przyjmować w całości jego subiektywnych odczuć, lecz należy raczej oprzeć się na opinii biegłego lekarza mającego specjalistyczną wiedzę w zakresie doznanego schorzenia. Podobnie ma się rzecz przy ustalaniu niezdolności do pracy badanego. To znaczy, że samo oświadczenieZ. A., iż wskutek wypadku stał się on niezdolny do pracy przez cały sporny okres musiało zostać poddane obiektywnej weryfikacji. Za takową należy uznać kontrolę dokonaną przez lekarzy orzeczników ZUS, którzy przyznali powodowi rentę z tytułu niezdolności do pracy do momentu odzyskania zdolności do pracy. Kontrola sądowa orzeczeń o braku niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy potwierdziła ich trafność.
Podsumowując, skoro podstawą odpowiedzialności pozwanego są przepisy prawa cywilnego o czynach niedozwolonych, to w oparciu oart. 441 kcnależy przyjąć, że pozwany(...) S.A.odpowiada solidarnie z pozwanym MPKŁ., którego podstawę odpowiedzialności stanowiart. 436 kc.W stosunku do pozwanego(...)zachodzi przypadek odpowiedzialności in solidum. Oznacza to, uwzględniając zasady odpowiedzialności solidarnej, w tym tak zwanej, solidarności niewłaściwej in solidum, że do wyrównania szkody zobowiązany jest każdy z odpowiedzialnych podmiotów, ale szkoda naprawiona przez któregokolwiek dłużnika uwalnia pozostałych.
D. M.Ł.podniosło zarzut przedawnienia, który jest skuteczny jedynie w stosunku do tego podmiotu i uwalnia go od odpowiedzialności. Bowiem zgodnie zart. 372 kcprzerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników. Zatem skutecznie przerwany bieg przedawnienia przez powoda w stosunku do(...) S.A.nie przerwało biegu przedawnienia wobec MPKŁ., co w konsekwencji doprowadziło do upływu 3-letniego terminu przedawnienia wobec MPKŁ.. Z tego wynika, że powód mógłby dochodzić swych roszczeń wyłącznie od(...) S.A.
Jednakże Sąd oddalił powództwo w stosunku do tego pozwanego, jako bezzasadne, powołując w tym zakresieart. 435w związku zart. 361 i 445 kcw związku zart. 300 kp. Przyjmując, że żądanie powoda co do zasady jest uprawnione, gdyż zostały wykazane po stronie pracodawcy uchybienia w zakresie bezpieczeństwa pracy, uznał jednak, że zasądzone i wypłacone na rzecz powoda kwoty z tytułu tego wypadku stanowią pełne zaspokojenie jego roszczeń. Jest to kwota jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu w kwocie 11.780 zł., powiększona o kwotę 22.458,70 zł. wypłaconą dobrowolnie przez(...) S.A., a także uzupełniona o dalsze świadczenia z ubezpieczenia społecznego stanowiące substytut 100 % wynagrodzenia powoda. Kwota jednorazowego odszkodowania powiększona o kwotę wypłaconą przez(...) S.A.zaspokaja roszczenie o zadośćuczynienie i odszkodowanie. Świadczenia z ubezpieczenia społecznego w postaci renty z tytułu niezdolności do pracy, świadczenia rehabilitacyjnego i zasiłków chorobowych wraz z kwotą wypłaconą dobrowolnie przez(...) S.A.z tytułu utraconych zarobków wyczerpują żądanie renty z tytułu utraconych zarobków za okres stwierdzonej u powoda niezdolności do pracy w związku z wypadkiem. Natomiast za przyczyną niewykazania zwiększonych potrzeb przyznanie renty z tytułu zwiększonych potrzeb jest w całości niezasadne.
Jednocześnie Sąd na podstawieart. 189 kpcoddalił żądanie ustalenia, że pozwany(...) S.A.a także dopozwane MPKŁ.nie ponoszą odpowiedzialności za dalsze mogące wystąpić w przyszłości skutki wypadku.
Pod rządemart. 4421§ 3 kcpowód dochodzący naprawienia szkody na osobie może mieć interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości ( uchwała SN z dnia 24 lutego 2009 roku, III CZP 2/09, opubl. Biul. SN 2009/2/10). Orzecznictwo i judykatura przyjmują jednak możliwość ustalenia odpowiedzialności na przyszłość tylko w procesie, w którym następuje zasądzenie świadczenia wynikającego z wypadku przy pracy (wyrok SN z dnia 28 października 1999, II UKN 176/99,OSNP 2001/3/80).
Kwotę nieopłaconych kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu wynoszącą 6.715,80 zł. (5.460 zł. wraz z podatkiem od towarów i usług) Sąd przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa stosownie doart. 29 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 roku(Dz. U. z 2015 r., poz. 615) oraz§ 2, § 19w zw. z§ 12 ust. 1 pkt 5, § 12 ust. 1 pkt 3, § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Powód dochodził kwoty 100.000 zł. tytułem odszkodowania oraz zadośćuczynienia, co w oparciu o przepis § 12 ust. 1 pkt 5 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. uzasadnia przyznanie 50 % kwoty określonej w§ 6 pkt 6(3.600 zł.), tj. kwoty 1.800 zł. kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto powód dochodził przyznania renty miesięcznej w wysokości 2.000 zł. oraz 3.000 zł., czyli łącznie 5.000 zł. miesięcznie. Dlatego zgodnie zart. 22 kpcwartość przedmiotu sporu stanowi suma świadczeń za jeden rok, czyli 60.000 zł. (12 miesięcy * 5.000 zł.). Z tego względu stosownie do§ 6 pkt 6należało ustalić koszty zastępstwa procesowego na kwotę 3.600 zł. Powód domagał się także ustalenia odpowiedzialności pozwanych na przyszłość; należy to rozumieć jako inne roszczenie niemajątkowe określone w § 12 ust. 1 pkt 3, co uzasadnia przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 60 zł.
Suma powyższych kwot (1.800 zł. + 3.600 zł. + 60 zł = 5.460 zł.) powiększona, zgodnie z § 2 pkt 3, o podatek od towarów i usług w stawce 23 % wyniosła 6.715,80 zł. przyznaną z tytułu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda oraz pełnomocnikowi dop ozwanego MPKŁ..
| 61
|
15/251000/0004021/P
|
Sąd Okręgowy w Łodzi
|
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 442;art. 442 § 1;art. 442 § 1 zd. 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 442 § 1 zdanie pierwsze kc",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141",
"art": "art. 30;art. 30 § 1;art. 30 § 1 pkt. 3",
"isap_id": "WDU19740240141",
"text": "art. 30 § 1 pkt 3 kodeksu pracy",
"title": "Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 278;art. 278 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 278 § 1 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124",
"art": "art. 29;art. 29 ust. 1",
"isap_id": "WDU19820160124",
"text": "art. 29 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 roku",
"title": "Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348",
"art": "§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 5;§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 3;§ 6;§ 6 pkt. 6",
"isap_id": "WDU20021631348",
"text": "§ 12 ust. 1 pkt 5, § 12 ust. 1 pkt 3, § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 189; art. 22; art. 22 § 6; art. 22 § 6 pkt. 6; art. 278; art. 278 § 1)",
"Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 - art. 29; art. 29 ust. 1; art. 29 § 19; art. 29 § 2)",
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 - § 12; § 12 ust. 1; § 12 ust. 1 pkt. 3; § 12 ust. 1 pkt. 5; § 6; § 6 pkt. 6)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 117; art. 117 § 1; art. 123; art. 123 § 1; art. 361; art. 361 § 1; art. 361 § 2; art. 372; art. 374; art. 435; art. 435 § 1; art. 436; art. 441; art. 442; art. 442 § 1; art. 442 § 1 zd. 1; art. 442(1); art. 442(1) § 1; art. 442(1) § 1 zd. 1; art. 442(1) § 3; art. 444; art. 444 § 1; art. 445; art. 445 § 1; art. 481; art. 481 § 1; art. 5; art. 6; art. 819; art. 819 § 1; § 2; § 3)",
"Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 - art. 291; art. 30; art. 30 § 1; art. 30 § 1 pkt. 3; art. 300; art. 53; art. 53 § 1; art. 53 § 1 pkt. 1; art. 53 § 1 pkt. 1 lit. b)",
"Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 - )"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153005000003521_VII_U_004072_2012_Uz_2015-12-22_001
|
VII U 4072/12
| 2015-12-22T00:00:00
| 2016-01-15T17:15:27
| 2016-08-27T02:36:47
|
15300500
|
3521
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt VII U 4072/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Małgorzata Kowalska Protokolant Agnieszka Goluch po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 roku w Lublinie sprawy R. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z udziałem płatnika składek (...) S.C. , (...) Sp. z o.o. , (...) Sp. z o.o. o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym na
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Iwona Kurkiewicz" xVersion="1.0" xLang="PL" xYear="2012" xEditor="ikurkiewicz01" xToPage="6" xPublisher="ikurkiewicz01" xFlag="published" xEditorFullName="Iwona Kurkiewicz" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="004072" xVolType="15/300500/0003521/U">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt VII U 4072/12</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xText><xBx>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xBx></xText>
<xText xALIGNx="right">Dnia 22 grudnia 2015 roku</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText><xBx>Przewodniczący – Sędzia SO Małgorzata Kowalska</xBx></xText>
<xText>Protokolant Agnieszka Goluch</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 roku w Lublinie</xText>
<xText>sprawy <xAnon>R. D.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>K.</xAnon></xText>
<xText>z udziałem płatnika składek <xAnon> (...) S.C.</xAnon>, <xAnon> (...) Sp. z o.o.</xAnon>, <xAnon> (...) Sp. z o.o.</xAnon></xText>
<xText>o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym</xText>
<xText>na skutek odwołania <xAnon>R. D.</xAnon></xText>
<xText>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>L.</xAnon></xText>
<xText>z dnia 24 września 2012 roku numer<xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText><xBx> oddala odwołanie.</xBx></xText>
<xText>Sygn. akt VII U 4072/12</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Decyzją z dnia 24 września 2012 roku nr<xAnon>(...)</xAnon> znak <xAnon> (...)- (...)</xAnon> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>K.</xAnon> stwierdził, że <xAnon>R. D.</xAnon> jako pracownik u płatnika składek <xAnon>(...)</xAnon><xAnon> (...) S.C.</xAnon> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 lutego 2010 roku do 31 stycznia 2012 roku (decyzja – k. 39-41 akt ZUS).</xText>
<xText>Odwołanie od powyższej decyzji wniósł <xAnon>R. D.</xAnon> wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że podlegał ubezpieczeniom społecznym jako pracownik z tytułu zatrudnienia u<xAnon>(...)</xAnon><xAnon> (...) S.C.</xAnon> <xAnon> (...) Spółka z o.o.</xAnon> <xAnon> (...) Sp. z o.o.</xAnon> od l lutego 2010 roku do 31 stycznia 2012 roku.. Podnosił, że faktycznie świadczył pracę na rzecz zainteresowanego, otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie (odwołanie - k. 2-4 akt sądowych).</xText>
<xText>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. Podniósł, że umowa o pracę miała charakter umowy zlecenia, gdyż brak było podporządkowania pracownika pracodawcy. Nie wskazano miejsca i czasu wykonywania zatrudnienia oraz brak było obowiązku usprawiedliwiania nieobecności. Nie zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne (odpowiedź na odwołanie - k. 6-7 a.s.).</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>W dniu l lutego 2010 roku <xAnon>R. D.</xAnon> zawarł z<xAnon>(...)</xAnon><xAnon> (...) S.C.</xAnon> <xAnon> (...) Sp. z o.o.</xAnon> <xAnon>R.</xAnon> Sp. z o.o z siedzibą w <xAnon>K.</xAnon> umowę o pracę na czas określony od l lutego 2010 roku do 31 stycznia 2011 roku, następnie w dniu 1 lutego 2011 roku zawarł kolejną taką umowę na okres od 1 lutego 2011 roku do 31 stycznia 2012 roku (k. 34-35 akt ZUS).</xText>
<xText>Jako zajmowane stanowisko wskazano w pierwszej umowie „agent reklamowy – pracownik administracyjno-biurowy”, w drugiej zaś „agent reklamowy”. Miejscem wykonywania pracy miała być miejscowość zamieszkania, a więc <xAnon>L.</xAnon>. Wynagrodzenie ustalono w pierwszym okresie na kwotę l 317 zł, a w drugim na kwotę 1 386 zł. Wnioskodawca miał wykonywać pracę w pełnym wymiarze czasu (umowy – k. 34-35 akt ZUS, świadectwo pracy – k. 33 akt ZUS).</xText>
<xText>Płatnik składek zgłosił wnioskodawcę do ubezpieczeń społecznych z tytułu ubezpieczenia 0110 0 0 (pracownik) od dnia 1 lutego 2010 roku, złożył za ubezpieczonego raporty rozliczeniowe ZUS RMUA za miesiące od kwietnia 2010 r. do lutego 2012 r. (ZUS ZUA k. 6 akt ZUS, ZUS RMUA k. 19-30 akt ZUS).</xText>
<xText><xAnon>R. D.</xAnon> poza zatrudnieniem w <xAnon>(...)</xAnon><xAnon> (...) s.c.</xAnon>, od 1 marca 1995 roku prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług taksówkarskich i z tytułu tej działalności za miesiące, w których był zatrudniony u w/w pracodawcy deklarował wyłącznie składkę na ubezpieczenie zdrowotne (k 113 a.s.).</xText>
<xText>Zakres obowiązków <xAnon>R. D.</xAnon> u płatnika<xAnon>(...)</xAnon><xAnon> (...) s.c.</xAnon> został określony na m.in. reklamowaniu i promowaniu produktów będących przedmiotem sprzedaży Pracodawcy, szczególnie w sposób bezpośredni poprzez nawiązywanie rozmów z potencjalnymi klientami, utrzymywanie kontaktów z wcześniej pozyskanymi klientami, dbałość o ich zadowolenie i polecanie następnych produktów będących w aktualnej ofercie pracodawcy, pozyskiwanie wiedzy na temat oferty Pracodawcy, uczestnictwo w organizowanych przez Pracodawcę szkoleniach, bieżące analizowanie produktów oferowanych przez Pracodawcę, sporządzanie miesięcznych raportów z wykonanej pracy (zakres czynności - akta osobowe k. 41 a.s.).</xText>
<xText>Wnioskodawca w praktyce zajmował się wyłącznie przekazywaniem broszur reklamowych dot. ubezpieczeń różnym firmom oraz klientom korzystającym z jego usług taksówkarskich. Prowadził także z nimi rozmowy zachęcając do korzystania z oferty firmy zainteresowanego. Wnioskodawca kontaktował się z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. Nie notował ich danych kontaktowych. Powyższe czynności wnioskodawca wykonywał czasami 8 godzin dziennie w czasie, często w godzinach porannych, później wykonywał usługi taksówkarskie, a następnie w godzinach wieczornych pracował na rzecz<xAnon>(...)</xAnon>
<xAnon> (...) s.c.</xAnon> Często w trakcie jazdy taksówką oferował klientom produkty ubezpieczeniowe. Nie prowadził rejestru czasu pracy. Telefonicznie kontaktowała się z nim od czasu do czasu <xAnon>B. B.</xAnon>. Informował ją o ewentualnych zainteresowanych ubezpieczeniami lub ich braku. W firmie na <xAnon>ul. (...)</xAnon>, którą prowadziła <xAnon>B. B.</xAnon> podpisał umowę o pracę oraz zostało z nim przeprowadzone szkolenie BHP. <xAnon>B. B.</xAnon> nie wydawała mu żadnych poleceń ani nie dawała wskazówek. Skarżący nie miał ustalonej ilości klientów, z którymi miał się kontaktować ani rejonu pracy, płatnik nie kontrolował ilości i jakości wykonanej pracy ani czy w ogóle jest ona świadczona. Wnioskodawca nie miał kontaktu z nikim z pracowników płatnika<xAnon>(...)</xAnon><xAnon> (...) s.c.</xAnon> Wynagrodzenie wnioskodawcy było stałe i nie zależało od jego wyników. Skarżący otrzymywał wynagrodzenie przekazem pocztowym do końca zatrudnienia. (wyjaśnienia wnioskodawcy k. 92v – 94 a.s., zeznania świadków <xAnon>B. B.</xAnon> k. 95-96v a.s. oraz <xAnon>P. B.</xAnon> k. 94v – 95 a.s.).</xText>
<xText>Z tytułu zatrudnienia w<xAnon>(...)</xAnon><xAnon> (...) s.c.</xAnon> <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon>, <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> za okres od 1 lutego 2010 roku do 31.12.2010 roku wykazał dochód w kwocie 12 057,50 zł, natomiast z okres od 1 stycznia 2011 roku do 31 grudnia 2011 roku wykazał dochód w kwocie 15 228 zł (PIT-y 11 k. 31-31 akt ZUS).</xText>
<xText>Sądowi z urzędu wiadome jest, że <xAnon> (...) Sp. z o.o.</xAnon> <xAnon> i (...) Sp. z o.o.</xAnon> jako wspólnicy zawarli szereg, ponad sto, umów spółek cywilnych, które zatrudniały osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Spółki zajmowały się udostępnianiem osób, pośrednictwem.</xText>
<xText>Zadaniem osób zatrudnionych było rekrutowanie kolejnych osób do zatrudnienia w celu poszerzenia liczby osób zatrudnionych. Każda z działających spółek miała jednakowy przedmiot działalności. Rekrutacja odbywała się na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Była korzystna dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą albowiem zwalniała ich z obowiązku opłacania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (zeznania <xAnon>B. B.</xAnon> j.w. , <xAnon>P. B.</xAnon> j.w.).</xText>
<xText>
<xAnon>R. D.</xAnon> zatrudniony był wcześniej w takiej <xAnon> spółce – (...)</xAnon>.<xAnon> (...) s.c.</xAnon> <xAnon> (...) Sp. z o.o.</xAnon> <xAnon> i (...) Sp. z o.o.</xAnon> Zawierał wówczas dwie umowy o pracę na czas określony w okresie od 1 marca 2009 roku do 31 maja 2011 roku. Druga z umów została rozwiązana z dniem 31 stycznia 2010 roku za porozumieniem stron. Jako zajmowane stanowiska wskazano wówczas: pracownik administracyjno-biurowy, przedstawiciel handlowy V i IV stopnia, zaś miejsce wykonywania pracy – <xAnon>L.</xAnon> w pierwszej umowie, a w drugiej <xAnon>K.</xAnon>. Wynagrodzenie ustalono na kwotę l 276 zł. Określono pełny wymiar czasu pracy. Zakres obowiązków wnioskodawcy był tożsamy z zakresem określonym w umowach z<xAnon>(...)</xAnon>
<xAnon> (...)</xAnon>. Zakład również w tym wypadku zakwestionował zasadność podstawy zgłoszenia skarżącego do ubezpieczeń społecznych i decyzją z dnia 18 czerwca 2012 roku stwierdził, że <xAnon>R. D.</xAnon> jako pracownik u płatnika składek <xAnon>(...)</xAnon><xAnon> (...) s.c.</xAnon> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 marca 2009 r. do 31 stycznia 2010 roku. Wnioskodawca odwoływał się od powyższej decyzji. W dniu 20 października 2014 roku Sąd Okręgowy wydał wyrok oddalający odwołanie skarżącego, zaś w dniu 27 stycznia 2015 roku Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację złożoną przez <xAnon>R. D.</xAnon> od wyroku z dnia 20 października 2014 roku (vide akta sprawy VII U 3780/12).</xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o wskazane dowody z dokumentów oraz częściowo wyjaśnienia wnioskodawcy, świadka <xAnon>P. B.</xAnon>, i częściowo zeznania <xAnon>B. B.</xAnon>. Zeznaniom wnioskodawcy oraz <xAnon>B. B.</xAnon> Sąd odmówił dania wiary w zakresie tego, że wnioskodawca sporządzał pisemne raporty z iloma osobami danego dnia rozmawiał. Przesłuchany w trybie informacyjnym <xAnon>R. D.</xAnon> wprawdzie potwierdził te okoliczności, jednak jak wynika z treści akt sprawy VII U 3780/12, z której w niniejszym postępowaniu przeprowadzony został dowód, wnioskodawca początkowo zaprzeczał takim okolicznościom, następnie przypomniał sobie, iż robił raporty tygodniowe w rozbiciu na dni i przekazywał je raz w miesiącu. Brak jest w sprawie także rzeczonych raportów, które miałby sporządzać wnioskodawca, również w aktach postępowania przygotowawczego prowadzonego RSD – 9004/14, V Ds. 64/13/S (k. 133 i 136 a.s.). Nadto <xAnon>B. B.</xAnon> oraz wnioskodawca podali w niniejszym postępowaniu, iż skarżący jako pracownik nie był zobowiązany do żadnych świadczeń na rzecz pracodawcy, nie miał też obowiązku zawierania żadnych umów związanych z produktami ubezpieczeniowymi. Jednakże we wspomnianych aktach postępowania przygotowawczego znajduje się umowa zawarta przez <xAnon>R. D.</xAnon> w dniu 19 lutego 2009 roku, na ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym <xAnon>(...)</xAnon>, zawarta bezterminowo, ze składką w wysokości 850 zł miesięcznie, z sumą ubezpieczenia 3 000 zł (vide akta sprawy V Ds. 64/13/S).</xText>
<xText>Należy również podkreślić, iż wnioskodawca nie złożył innych wniosków dowodowych na okoliczności faktycznego wykonywania pracy, nie wskazał nikogo z potencjalnych klientów.</xText>
<xText>Odwołanie <xAnon>R. D.</xAnon> nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 11;art. 12;art. 13;art. 13 pkt. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 6 ust. l pkt l, art. 11, art. 12 i art. 13 pkt l ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1442) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne będące pracownikami w okresie od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.</xText>
<xText>Stosownie do treści <xLexLink xArt="art. 22" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 22 k.p.</xLexLink> przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.</xText>
<xText>Obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym dotyczy więc wyłącznie pracowników faktycznie wykonujących zatrudnienie w ramach ważnego stosunku pracy.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 83;art. 83 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 83 § l k.c.</xLexLink> nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Pozorność jest wadą oświadczenia woli polegającą na świadomej, a przy tym ujawnionej wobec adresata i przez niego aprobowanej niezgodności pomiędzy treścią złożonego oświadczenia woli, dostępną dla innych uczestników obrotu, a rzeczywistą wolą osoby składającej to oświadczenie.</xText>
<xText>W wyroku z dnia 4 sierpnia 2005 r. w sprawie II UK 321/04 (opubl. OSNAP 2006 r., Nr 11-12, poz. 190) Sąd Najwyższy wskazał, że „umowę o pracę uważa się za zawartą, dla pozoru (<xLexLink xArt="art. 83;art. 83 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 83 § l k.c.</xLexLink>), jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie o pracę jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana jako pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy" (podobnie wyrok SN z dnia 12 maja 2011 roku w sprawie II UK 20/11 LEX nr 885004). Przy czym pozorność umowy o pracę (<xLexLink xArt="art. 83" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 83 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 300" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 300 k.p.</xLexLink>) ma miejsce nie tylko wówczas, gdy mimo jej zawarcia praca w ogóle nie jest świadczona, ale również wtedy, gdy jest faktycznie świadczona, lecz na innej podstawie niż umowa o pracę (wyrok SN z dnia 5 października 2006 r. sygn. akt I UK 120/06 opubl. OSNP 2007/19-20/294, wyrok SN z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt I UK 43/09 LEX nr 529772). „Podleganie ubezpieczeniu wynika z prawdziwego zatrudnienia, a nie z samego faktu zawarcia umowy o pracę (wyrok SN z dnia 19 października 2007 r. sygn. akt II UK 56/07, LEX nr 376433).</xText>
<xText>Organ rentowy, który przyjął zgłoszenie do ubezpieczenia pracowniczego może zakwestionować złożone dokumenty, jeżeli strony umowy o pracę złożyły fikcyjne oświadczenia woli (por. wyrok SN z dnia 18 stycznia 2010 roku w sprawie II UK 149/09, LEX nr 577848). Zawarcie umowy o pracę dla pozoru nie może bowiem rodzić skutków prawnych i stanowić podstawy do objęcia takiej osoby ubezpieczeniem społecznym pracowników.</xText>
<xText>Należy jednocześnie zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2008 roku sygn. akt II UK 385/07 (LEX nr 741082), w którym stwierdzono, że nie ma na celu obejścia prawa dokonanie czynności prawnej dla osiągnięcia skutków, jakie ustawa wiąże z tą czynnością prawną. Skoro z zawarciem umowy o pracę <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> wiąże obowiązek ubezpieczenia emerytalno-rentowego, chorobowego i wypadkowego, podjęcie zatrudnienia w celu objęcia ubezpieczeniem i ewentualnego korzystania ze świadczeń z tego ubezpieczenia nie jest obejściem prawa. Sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, podobnie jak inne cele stawiane sobie przez osoby zawierające umowy o pracę, takie jak na przykład chęć uzyskania środków utrzymania.</xText>
<xText>Przenosząc powyższe rozważania na kanwę ustaleń faktycznych niniejszej sprawy należy wskazać, że łączące wnioskodawcę oraz zainteresowanego umowy nie spowodowały nawiązania stosunku pracy. Wnioskodawca nie był w żaden sposób podporządkowany zainteresowanemu, a przez to nie miał faktycznie określonego czasu pracy. Jego praca nie była również określona zadaniowo, nie miał bowiem wyznaczonego kręgu podmiotów, których miał poinformować o ofercie zainteresowanego. Jak sam wskazał dziennie kontaktował się z jednym lub kilkoma klientami. Trudno zatem przyjąć, że swoją pracę wykonywał przez 40 godzin tygodniowo, skoro kontakt ograniczał się do wręczenia ulotki i ewentualnie numeru telefonu kontaktowego, a w międzyczasie również jeździł taksówką. Nie był także w żaden sposób kontrolowany. Co prawda w miarę regularnie informował <xAnon>B. B.</xAnon> o tym ilu osobom wręczył informacje o możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia, jednak biorąc pod uwagę liczbę osób, z którymi się kontaktował, kontrola w tym zakresie była w istocie fikcyjna i nie spełniała w żadnym stopniu swojej roli.</xText>
<xText>Ponadto <xAnon>B. B.</xAnon> w żaden sposób, nie wykazała swojej legitymacji do występowania w imieniu pracodawcy skarżącego. Ze złożonego do akt zaświadczenia o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń (k. 127) wynika, iż <xAnon>B. B.</xAnon> została zgłoszona przez płatnika <xAnon> (...)</xAnon> sc. do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, w okresie od 1.08.2009 r. do 27.05.2010 r. Tym samym trudno przyjąć na podstawie w/w dowodu, iż osoba ta miałaby sprawować nadzór nad ubezpieczonym, będąc pracownikiem innego płatnika.</xText>
<xText>Tym samym trafny jest wniosek, że pracodawca nie był zatem zainteresowany wykonywaniem przez wnioskodawcę pracy. Sam zaś fakt wypłacania wnioskodawcy wynagrodzenia w świetle braku wyżej wskazanych elementów stosunku pracy nie może przesądzać o charakterze wiążącego strony umowy węzła obligacyjnego odpowiadającego swej treści stosunkowi pracy.</xText>
<xText>Biorąc pod uwagę zakres obowiązków wnioskodawcy, który był w zasadzie znikomy, należy stwierdzić, że <xAnon>R. D.</xAnon> czynności tych faktycznie nie wykonywał.</xText>
<xText>Skutki prawne wynikające z zawartych umów o pracę w istocie nie zostały osiągnięte. Podjęte czynności w ramach umów mające na celu uwiarygodnienie istnienia i ich wykonywania zmierzały jedynie do wywołania błędnego przekonania, że zawarta umowa jest ważna. W tym celu sporządzono umowę o pracę, dokonano przeszkolenia pracownika w zakresie bhp, zgłoszono wnioskodawcę do ubezpieczenia.</xText>
<xText>Skutkiem oświadczenia woli złożonego dla pozoru jest jego nieważność.</xText>
<xText>Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że <xAnon>R. D.</xAnon> nie wykonywał pracy w ramach stosunku pracy, a zawarte umowy o pracę okazały się nieważne. W tej sytuacji ZUS prawidłowo przyjął, że <xAnon>R. D.</xAnon> nie podlegał ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u <xAnon>(...)</xAnon><xAnon> (...) s.c.</xAnon> od l lutego 2010 roku do 31 stycznia 2012 roku.</xText>
<xText>Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie powołanych przepisów i na mocy <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx> § l k.p.c</xLexLink> Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Małgorzata Kowalska
| null |
[
"Małgorzata Kowalska"
] | null |
Iwona Kurkiewicz
|
Agnieszka Goluch
|
Iwona Kurkiewicz
| null | 6
|
Sygn. akt VII U 4072/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 grudnia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Małgorzata Kowalska
Protokolant Agnieszka Goluch
po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 roku w Lublinie
sprawyR. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.
z udziałem płatnika składek(...) S.C.,(...) Sp. z o.o.,(...) Sp. z o.o.
o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołaniaR. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia 24 września 2012 roku numer(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VII U 4072/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 września 2012 roku nr(...)znak(...)- (...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.stwierdził, żeR. D.jako pracownik u płatnika składek(...)(...) S.C.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 lutego 2010 roku do 31 stycznia 2012 roku (decyzja – k. 39-41 akt ZUS).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłR. D.wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że podlegał ubezpieczeniom społecznym jako pracownik z tytułu zatrudnienia u(...)(...) S.C.(...) Spółka z o.o.(...) Sp. z o.o.od l lutego 2010 roku do 31 stycznia 2012 roku.. Podnosił, że faktycznie świadczył pracę na rzecz zainteresowanego, otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie (odwołanie - k. 2-4 akt sądowych).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. Podniósł, że umowa o pracę miała charakter umowy zlecenia, gdyż brak było podporządkowania pracownika pracodawcy. Nie wskazano miejsca i czasu wykonywania zatrudnienia oraz brak było obowiązku usprawiedliwiania nieobecności. Nie zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne (odpowiedź na odwołanie - k. 6-7 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
W dniu l lutego 2010 rokuR. D.zawarł z(...)(...) S.C.(...) Sp. z o.o.R.Sp. z o.o z siedzibą wK.umowę o pracę na czas określony od l lutego 2010 roku do 31 stycznia 2011 roku, następnie w dniu 1 lutego 2011 roku zawarł kolejną taką umowę na okres od 1 lutego 2011 roku do 31 stycznia 2012 roku (k. 34-35 akt ZUS).
Jako zajmowane stanowisko wskazano w pierwszej umowie „agent reklamowy – pracownik administracyjno-biurowy”, w drugiej zaś „agent reklamowy”. Miejscem wykonywania pracy miała być miejscowość zamieszkania, a więcL.. Wynagrodzenie ustalono w pierwszym okresie na kwotę l 317 zł, a w drugim na kwotę 1 386 zł. Wnioskodawca miał wykonywać pracę w pełnym wymiarze czasu (umowy – k. 34-35 akt ZUS, świadectwo pracy – k. 33 akt ZUS).
Płatnik składek zgłosił wnioskodawcę do ubezpieczeń społecznych z tytułu ubezpieczenia 0110 0 0 (pracownik) od dnia 1 lutego 2010 roku, złożył za ubezpieczonego raporty rozliczeniowe ZUS RMUA za miesiące od kwietnia 2010 r. do lutego 2012 r. (ZUS ZUA k. 6 akt ZUS, ZUS RMUA k. 19-30 akt ZUS).
R. D.poza zatrudnieniem w(...)(...) s.c., od 1 marca 1995 roku prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług taksówkarskich i z tytułu tej działalności za miesiące, w których był zatrudniony u w/w pracodawcy deklarował wyłącznie składkę na ubezpieczenie zdrowotne (k 113 a.s.).
Zakres obowiązkówR. D.u płatnika(...)(...) s.c.został określony na m.in. reklamowaniu i promowaniu produktów będących przedmiotem sprzedaży Pracodawcy, szczególnie w sposób bezpośredni poprzez nawiązywanie rozmów z potencjalnymi klientami, utrzymywanie kontaktów z wcześniej pozyskanymi klientami, dbałość o ich zadowolenie i polecanie następnych produktów będących w aktualnej ofercie pracodawcy, pozyskiwanie wiedzy na temat oferty Pracodawcy, uczestnictwo w organizowanych przez Pracodawcę szkoleniach, bieżące analizowanie produktów oferowanych przez Pracodawcę, sporządzanie miesięcznych raportów z wykonanej pracy (zakres czynności - akta osobowe k. 41 a.s.).
Wnioskodawca w praktyce zajmował się wyłącznie przekazywaniem broszur reklamowych dot. ubezpieczeń różnym firmom oraz klientom korzystającym z jego usług taksówkarskich. Prowadził także z nimi rozmowy zachęcając do korzystania z oferty firmy zainteresowanego. Wnioskodawca kontaktował się z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. Nie notował ich danych kontaktowych. Powyższe czynności wnioskodawca wykonywał czasami 8 godzin dziennie w czasie, często w godzinach porannych, później wykonywał usługi taksówkarskie, a następnie w godzinach wieczornych pracował na rzecz(...)
(...) s.c.Często w trakcie jazdy taksówką oferował klientom produkty ubezpieczeniowe. Nie prowadził rejestru czasu pracy. Telefonicznie kontaktowała się z nim od czasu do czasuB. B.. Informował ją o ewentualnych zainteresowanych ubezpieczeniami lub ich braku. W firmie naul. (...), którą prowadziłaB. B.podpisał umowę o pracę oraz zostało z nim przeprowadzone szkolenie BHP.B. B.nie wydawała mu żadnych poleceń ani nie dawała wskazówek. Skarżący nie miał ustalonej ilości klientów, z którymi miał się kontaktować ani rejonu pracy, płatnik nie kontrolował ilości i jakości wykonanej pracy ani czy w ogóle jest ona świadczona. Wnioskodawca nie miał kontaktu z nikim z pracowników płatnika(...)(...) s.c.Wynagrodzenie wnioskodawcy było stałe i nie zależało od jego wyników. Skarżący otrzymywał wynagrodzenie przekazem pocztowym do końca zatrudnienia. (wyjaśnienia wnioskodawcy k. 92v – 94 a.s., zeznania świadkówB. B.k. 95-96v a.s. orazP. B.k. 94v – 95 a.s.).
Z tytułu zatrudnienia w(...)(...) s.c.(...) sp. z o.o.,(...) sp. z o.o.za okres od 1 lutego 2010 roku do 31.12.2010 roku wykazał dochód w kwocie 12 057,50 zł, natomiast z okres od 1 stycznia 2011 roku do 31 grudnia 2011 roku wykazał dochód w kwocie 15 228 zł (PIT-y 11 k. 31-31 akt ZUS).
Sądowi z urzędu wiadome jest, że(...) Sp. z o.o.i (...) Sp. z o.o.jako wspólnicy zawarli szereg, ponad sto, umów spółek cywilnych, które zatrudniały osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Spółki zajmowały się udostępnianiem osób, pośrednictwem.
Zadaniem osób zatrudnionych było rekrutowanie kolejnych osób do zatrudnienia w celu poszerzenia liczby osób zatrudnionych. Każda z działających spółek miała jednakowy przedmiot działalności. Rekrutacja odbywała się na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Była korzystna dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą albowiem zwalniała ich z obowiązku opłacania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (zeznaniaB. B.j.w. ,P. B.j.w.).
R. D.zatrudniony był wcześniej w takiejspółce – (...).(...) s.c.(...) Sp. z o.o.i (...) Sp. z o.o.Zawierał wówczas dwie umowy o pracę na czas określony w okresie od 1 marca 2009 roku do 31 maja 2011 roku. Druga z umów została rozwiązana z dniem 31 stycznia 2010 roku za porozumieniem stron. Jako zajmowane stanowiska wskazano wówczas: pracownik administracyjno-biurowy, przedstawiciel handlowy V i IV stopnia, zaś miejsce wykonywania pracy –L.w pierwszej umowie, a w drugiejK.. Wynagrodzenie ustalono na kwotę l 276 zł. Określono pełny wymiar czasu pracy. Zakres obowiązków wnioskodawcy był tożsamy z zakresem określonym w umowach z(...)
(...). Zakład również w tym wypadku zakwestionował zasadność podstawy zgłoszenia skarżącego do ubezpieczeń społecznych i decyzją z dnia 18 czerwca 2012 roku stwierdził, żeR. D.jako pracownik u płatnika składek(...)(...) s.c.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 marca 2009 r. do 31 stycznia 2010 roku. Wnioskodawca odwoływał się od powyższej decyzji. W dniu 20 października 2014 roku Sąd Okręgowy wydał wyrok oddalający odwołanie skarżącego, zaś w dniu 27 stycznia 2015 roku Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację złożoną przezR. D.od wyroku z dnia 20 października 2014 roku (vide akta sprawy VII U 3780/12).
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o wskazane dowody z dokumentów oraz częściowo wyjaśnienia wnioskodawcy, świadkaP. B., i częściowo zeznaniaB. B.. Zeznaniom wnioskodawcy orazB. B.Sąd odmówił dania wiary w zakresie tego, że wnioskodawca sporządzał pisemne raporty z iloma osobami danego dnia rozmawiał. Przesłuchany w trybie informacyjnymR. D.wprawdzie potwierdził te okoliczności, jednak jak wynika z treści akt sprawy VII U 3780/12, z której w niniejszym postępowaniu przeprowadzony został dowód, wnioskodawca początkowo zaprzeczał takim okolicznościom, następnie przypomniał sobie, iż robił raporty tygodniowe w rozbiciu na dni i przekazywał je raz w miesiącu. Brak jest w sprawie także rzeczonych raportów, które miałby sporządzać wnioskodawca, również w aktach postępowania przygotowawczego prowadzonego RSD – 9004/14, V Ds. 64/13/S (k. 133 i 136 a.s.). NadtoB. B.oraz wnioskodawca podali w niniejszym postępowaniu, iż skarżący jako pracownik nie był zobowiązany do żadnych świadczeń na rzecz pracodawcy, nie miał też obowiązku zawierania żadnych umów związanych z produktami ubezpieczeniowymi. Jednakże we wspomnianych aktach postępowania przygotowawczego znajduje się umowa zawarta przezR. D.w dniu 19 lutego 2009 roku, na ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym(...), zawarta bezterminowo, ze składką w wysokości 850 zł miesięcznie, z sumą ubezpieczenia 3 000 zł (vide akta sprawy V Ds. 64/13/S).
Należy również podkreślić, iż wnioskodawca nie złożył innych wniosków dowodowych na okoliczności faktycznego wykonywania pracy, nie wskazał nikogo z potencjalnych klientów.
OdwołanieR. D.nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 6 ust. l pkt l, art. 11, art. 12 i art. 13 pkt l ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1442) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne będące pracownikami w okresie od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
Stosownie do treściart. 22 k.p.przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.
Obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym dotyczy więc wyłącznie pracowników faktycznie wykonujących zatrudnienie w ramach ważnego stosunku pracy.
Zgodnie zart. 83 § l k.c.nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Pozorność jest wadą oświadczenia woli polegającą na świadomej, a przy tym ujawnionej wobec adresata i przez niego aprobowanej niezgodności pomiędzy treścią złożonego oświadczenia woli, dostępną dla innych uczestników obrotu, a rzeczywistą wolą osoby składającej to oświadczenie.
W wyroku z dnia 4 sierpnia 2005 r. w sprawie II UK 321/04 (opubl. OSNAP 2006 r., Nr 11-12, poz. 190) Sąd Najwyższy wskazał, że „umowę o pracę uważa się za zawartą, dla pozoru (art. 83 § l k.c.), jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie o pracę jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana jako pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy" (podobnie wyrok SN z dnia 12 maja 2011 roku w sprawie II UK 20/11 LEX nr 885004). Przy czym pozorność umowy o pracę (art. 83 k.c.w zw. zart. 300 k.p.) ma miejsce nie tylko wówczas, gdy mimo jej zawarcia praca w ogóle nie jest świadczona, ale również wtedy, gdy jest faktycznie świadczona, lecz na innej podstawie niż umowa o pracę (wyrok SN z dnia 5 października 2006 r. sygn. akt I UK 120/06 opubl. OSNP 2007/19-20/294, wyrok SN z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt I UK 43/09 LEX nr 529772). „Podleganie ubezpieczeniu wynika z prawdziwego zatrudnienia, a nie z samego faktu zawarcia umowy o pracę (wyrok SN z dnia 19 października 2007 r. sygn. akt II UK 56/07, LEX nr 376433).
Organ rentowy, który przyjął zgłoszenie do ubezpieczenia pracowniczego może zakwestionować złożone dokumenty, jeżeli strony umowy o pracę złożyły fikcyjne oświadczenia woli (por. wyrok SN z dnia 18 stycznia 2010 roku w sprawie II UK 149/09, LEX nr 577848). Zawarcie umowy o pracę dla pozoru nie może bowiem rodzić skutków prawnych i stanowić podstawy do objęcia takiej osoby ubezpieczeniem społecznym pracowników.
Należy jednocześnie zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2008 roku sygn. akt II UK 385/07 (LEX nr 741082), w którym stwierdzono, że nie ma na celu obejścia prawa dokonanie czynności prawnej dla osiągnięcia skutków, jakie ustawa wiąże z tą czynnością prawną. Skoro z zawarciem umowy o pracęustawa o systemie ubezpieczeń społecznychwiąże obowiązek ubezpieczenia emerytalno-rentowego, chorobowego i wypadkowego, podjęcie zatrudnienia w celu objęcia ubezpieczeniem i ewentualnego korzystania ze świadczeń z tego ubezpieczenia nie jest obejściem prawa. Sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, podobnie jak inne cele stawiane sobie przez osoby zawierające umowy o pracę, takie jak na przykład chęć uzyskania środków utrzymania.
Przenosząc powyższe rozważania na kanwę ustaleń faktycznych niniejszej sprawy należy wskazać, że łączące wnioskodawcę oraz zainteresowanego umowy nie spowodowały nawiązania stosunku pracy. Wnioskodawca nie był w żaden sposób podporządkowany zainteresowanemu, a przez to nie miał faktycznie określonego czasu pracy. Jego praca nie była również określona zadaniowo, nie miał bowiem wyznaczonego kręgu podmiotów, których miał poinformować o ofercie zainteresowanego. Jak sam wskazał dziennie kontaktował się z jednym lub kilkoma klientami. Trudno zatem przyjąć, że swoją pracę wykonywał przez 40 godzin tygodniowo, skoro kontakt ograniczał się do wręczenia ulotki i ewentualnie numeru telefonu kontaktowego, a w międzyczasie również jeździł taksówką. Nie był także w żaden sposób kontrolowany. Co prawda w miarę regularnie informowałB. B.o tym ilu osobom wręczył informacje o możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia, jednak biorąc pod uwagę liczbę osób, z którymi się kontaktował, kontrola w tym zakresie była w istocie fikcyjna i nie spełniała w żadnym stopniu swojej roli.
PonadtoB. B.w żaden sposób, nie wykazała swojej legitymacji do występowania w imieniu pracodawcy skarżącego. Ze złożonego do akt zaświadczenia o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń (k. 127) wynika, iżB. B.została zgłoszona przez płatnika(...)sc. do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, w okresie od 1.08.2009 r. do 27.05.2010 r. Tym samym trudno przyjąć na podstawie w/w dowodu, iż osoba ta miałaby sprawować nadzór nad ubezpieczonym, będąc pracownikiem innego płatnika.
Tym samym trafny jest wniosek, że pracodawca nie był zatem zainteresowany wykonywaniem przez wnioskodawcę pracy. Sam zaś fakt wypłacania wnioskodawcy wynagrodzenia w świetle braku wyżej wskazanych elementów stosunku pracy nie może przesądzać o charakterze wiążącego strony umowy węzła obligacyjnego odpowiadającego swej treści stosunkowi pracy.
Biorąc pod uwagę zakres obowiązków wnioskodawcy, który był w zasadzie znikomy, należy stwierdzić, żeR. D.czynności tych faktycznie nie wykonywał.
Skutki prawne wynikające z zawartych umów o pracę w istocie nie zostały osiągnięte. Podjęte czynności w ramach umów mające na celu uwiarygodnienie istnienia i ich wykonywania zmierzały jedynie do wywołania błędnego przekonania, że zawarta umowa jest ważna. W tym celu sporządzono umowę o pracę, dokonano przeszkolenia pracownika w zakresie bhp, zgłoszono wnioskodawcę do ubezpieczenia.
Skutkiem oświadczenia woli złożonego dla pozoru jest jego nieważność.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, żeR. D.nie wykonywał pracy w ramach stosunku pracy, a zawarte umowy o pracę okazały się nieważne. W tej sytuacji ZUS prawidłowo przyjął, żeR. D.nie podlegał ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u(...)(...) s.c.od l lutego 2010 roku do 31 stycznia 2012 roku.
Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie powołanych przepisów i na mocyart. 47714§ l k.p.cSąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.
| 4,072
|
15/300500/0003521/U
|
Sąd Okręgowy w Lublinie
|
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887",
"art": "art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 11;art. 12;art. 13;art. 13 pkt. 1",
"isap_id": "WDU19981370887",
"text": "art. 6 ust. l pkt l, art. 11, art. 12 i art. 13 pkt l ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141",
"art": "art. 300",
"isap_id": "WDU19740240141",
"text": "art. 300 k.p.",
"title": "Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 83;art. 83 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 83 § l k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 477(14);art. 477(14) § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 477",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 477(14); art. 477(14) § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 83; art. 83 § 1)",
"Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 - art. 11; art. 12; art. 13; art. 13 pkt. 1; art. 6; art. 6 ust. 1; art. 6 ust. 1 pkt. 1)",
"Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 - art. 22; art. 300)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154000000000503_I_ACz_000972_2015_Uz_2016-01-22_001
|
I ACz 972/15
| 2016-01-22T00:00:00
| 2016-03-10T17:07:06
| 2021-10-21T22:47:34
|
15400000
|
503
|
DECISION, REASON
|
Sygn. akt I ACz 972/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Dariusz Mazurek po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa G. S. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 16 września 2015r. sygn. akt I C 1151/15 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolNmbr="000972" xVolType="15/400000/0000503/ACz" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xFlag="published" xEditorFullName="Justyna Stępień" xPublisher="Dudek_Anna" xEditor="Stepien_Justyna" xToPage="2" xLang="PL" xYear="2015" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Anna Dudek">
<xName>Postanowienie+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt I ACz 972/15</xBx></xText>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText xALIGNx="right">
<xBx>Dnia 22 stycznia 2016 r.</xBx></xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym</xText>
<xText><xBx> Przewodniczący: SSA Dariusz Mazurek</xBx></xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xBx><xAnon>G. S.</xAnon></xBx></xText>
<xText>przeciwko <xBx><xAnon> (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xBx></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek zażalenia <xBx>powódki</xBx></xText>
<xText>na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 16 września 2015r.</xText>
<xText>sygn. akt I C 1151/15</xText>
<xText><xBx>postanawia:</xBx></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>oddalić zażalenie.</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił wniosek powódki o zwolnienie jej od kosztów sądowych w sprawie na podstawie art. 102 ust. 1 u.k.s.c.</xText>
<xText>W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że na powódce spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty sądowej od pozwu w kwocie 13.745 zł. Powódka ma 18 lat i jest uczennicą trzeciej klasy technikum, mieszka razem z matką i dziadkami w domu rodzinnym. Nie ma własnych dochodów. Matka jej pobiera rentę rodzinną, a dziadek emeryturę.</xText>
<xText>Niemniej jednak Sąd zauważył, że w toku postępowania likwidacyjnego pozwane <xAnon> Towarzystwo (...)</xAnon> wypłaciło na rzecz powódki łączną kwotę 138.692,70 zł, w tym kwotę 135.000 zł tytułem zadośćuczynienia.</xText>
<xText>Z tych też względów, Sąd Okręgowy uznał, że brak jest podstaw do udzielenia powódce zwolnienia z kosztów sądowych, zważywszy że na powódce spoczywał obowiązek finansowego przygotowania się do procesu, skoro zdecydowała się wnieść pozew o zapłatę m.in. dodatkowej kwoty tytułem zadośćuczynienia.</xText>
<xText>W zażaleniu na powyższe postanowienie, powódka zarzuciła naruszenie art. 102 ust. 1 u.k.s.c, poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą podstawy do zwolnienia jej od kosztów sądowych w całości.</xText>
<xText>Wskazując na powyższe domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie jej w całości z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.</xText>
<xText>Skarżąca podniosła, że otrzymana od pozwanego kwota tytułem zadośćuczynienia ma służyć „wymazaniu" cierpień i dolegliwości związanych z doznaną przez nią krzywdą. Ponadto kwotę tę jej matka, w której dyspozycji wówczas znajdowała się niniejsza kwota, przeznaczyła na cele nie związane z przygotowaniem się do procesu.</xText>
<xText><xBx>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje </xBx>:</xText>
<xText>Zażalenie powódki nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Podejmując decyzję o dochodzeniu przed sądem wysokich roszczeń, w tym w głównej mierze tytułem zadośćuczynienia, powódka musi liczyć się z odpowiednio wysokimi kosztami z tym związanymi, albowiem odpłatność wymiaru sprawiedliwości jest w Polsce zasadą, a wysokość opłat sądowych jest w tym wypadku uzależniona od wartości przedmiotu sporu wskazanej w pozwie.</xText>
<xText>Nie ulega wątpliwości, że obecnie powódka nie posiada własnych źródeł utrzymania, pozostając na utrzymaniu matki. Jednakże, jak słusznie zwrócił uwagę Sąd Okręgowy, nie można pominąć okoliczności, że w 2013r. w toku postępowania likwidacyjnego na rzecz powódki wypłacono ponad 138.000 zł.</xText>
<xText>Twierdzenie, że środki uzyskane tytułem zadośćuczynienia, nie mogą być w ogóle brane pod uwagę przy ocenie możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych, nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przy ocenie tej sąd powinien mieć na względzie wszelkie dochody strony, a istota tej oceny sprowadza się do pytania, czy i w jakim zakresie - uwzględniając konkretną sytuację - strona może przeznaczyć znajdujące się w jej dyspozycji środki majątkowe na pokrycie opłaty sądowej bez uszczerbku w zakresie koniecznego utrzymania jej i najbliższej rodziny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2012 r., V CZ 156/11, <xIx><xAnon> (...)</xAnon>).</xIx></xText>
<xText>W sytuacji gdy powódka nosząc się z zamiarem dochodzenia od pozwanego dodatkowych kwot tytułem zadośćuczynienia (co wynika z treści pisma pełnomocnika powódki do pozwanego z dnia 10 czerwca 2013r.), przeznacza całą otrzymaną od niego kwotę na własne potrzeby i to w stosunkowo krótkim okresie czasu, nie licząc się z koniecznością przeznaczenia choćby części tej kwoty (de facto 1/10 część) na koszty przewidywanego procesu, to nie ma uzasadnionych podstaw do udzielenia jej zwolnienia od kosztów, a tym samym do przerzucenia ciężaru ponoszenia kosztów na Skarb Państwa, a więc de facto innych obywateli, tym bardziej, że chodzi o tymczasowe wyłożenie tych środków, w razie bowiem uwzględnienia powództwa powódka otrzyma ich zwrot od pozwanego.</xText>
<xText>W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i zażalenie powódki oddalił, jako bezzasadne na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 397;art. 397 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 397 § 2 k.p.c.</xLexLink></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Dariusz Mazurek
| null |
[
"Dariusz Mazurek"
] |
[
"art. 102 uksc"
] |
Anna Dudek
| null |
Justyna Stępień
|
[
"Zwolnienie Od Kosztów Sądowych"
] | 2
|
Sygn. akt I ACz 972/15
POSTANOWIENIE
Dnia 22 stycznia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym
Przewodniczący: SSA Dariusz Mazurek
po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaG. S.
przeciwko(...) S.A.wW.
o zapłatę
na skutek zażaleniapowódki
na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 16 września 2015r.
sygn. akt I C 1151/15
postanawia:
oddalić zażalenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił wniosek powódki o zwolnienie jej od kosztów sądowych w sprawie na podstawie art. 102 ust. 1 u.k.s.c.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że na powódce spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty sądowej od pozwu w kwocie 13.745 zł. Powódka ma 18 lat i jest uczennicą trzeciej klasy technikum, mieszka razem z matką i dziadkami w domu rodzinnym. Nie ma własnych dochodów. Matka jej pobiera rentę rodzinną, a dziadek emeryturę.
Niemniej jednak Sąd zauważył, że w toku postępowania likwidacyjnego pozwaneTowarzystwo (...)wypłaciło na rzecz powódki łączną kwotę 138.692,70 zł, w tym kwotę 135.000 zł tytułem zadośćuczynienia.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy uznał, że brak jest podstaw do udzielenia powódce zwolnienia z kosztów sądowych, zważywszy że na powódce spoczywał obowiązek finansowego przygotowania się do procesu, skoro zdecydowała się wnieść pozew o zapłatę m.in. dodatkowej kwoty tytułem zadośćuczynienia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, powódka zarzuciła naruszenie art. 102 ust. 1 u.k.s.c, poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą podstawy do zwolnienia jej od kosztów sądowych w całości.
Wskazując na powyższe domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie jej w całości z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Skarżąca podniosła, że otrzymana od pozwanego kwota tytułem zadośćuczynienia ma służyć „wymazaniu" cierpień i dolegliwości związanych z doznaną przez nią krzywdą. Ponadto kwotę tę jej matka, w której dyspozycji wówczas znajdowała się niniejsza kwota, przeznaczyła na cele nie związane z przygotowaniem się do procesu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie powódki nie zasługuje na uwzględnienie.
Podejmując decyzję o dochodzeniu przed sądem wysokich roszczeń, w tym w głównej mierze tytułem zadośćuczynienia, powódka musi liczyć się z odpowiednio wysokimi kosztami z tym związanymi, albowiem odpłatność wymiaru sprawiedliwości jest w Polsce zasadą, a wysokość opłat sądowych jest w tym wypadku uzależniona od wartości przedmiotu sporu wskazanej w pozwie.
Nie ulega wątpliwości, że obecnie powódka nie posiada własnych źródeł utrzymania, pozostając na utrzymaniu matki. Jednakże, jak słusznie zwrócił uwagę Sąd Okręgowy, nie można pominąć okoliczności, że w 2013r. w toku postępowania likwidacyjnego na rzecz powódki wypłacono ponad 138.000 zł.
Twierdzenie, że środki uzyskane tytułem zadośćuczynienia, nie mogą być w ogóle brane pod uwagę przy ocenie możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych, nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przy ocenie tej sąd powinien mieć na względzie wszelkie dochody strony, a istota tej oceny sprowadza się do pytania, czy i w jakim zakresie - uwzględniając konkretną sytuację - strona może przeznaczyć znajdujące się w jej dyspozycji środki majątkowe na pokrycie opłaty sądowej bez uszczerbku w zakresie koniecznego utrzymania jej i najbliższej rodziny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2012 r., V CZ 156/11,(...)).
W sytuacji gdy powódka nosząc się z zamiarem dochodzenia od pozwanego dodatkowych kwot tytułem zadośćuczynienia (co wynika z treści pisma pełnomocnika powódki do pozwanego z dnia 10 czerwca 2013r.), przeznacza całą otrzymaną od niego kwotę na własne potrzeby i to w stosunkowo krótkim okresie czasu, nie licząc się z koniecznością przeznaczenia choćby części tej kwoty (de facto 1/10 część) na koszty przewidywanego procesu, to nie ma uzasadnionych podstaw do udzielenia jej zwolnienia od kosztów, a tym samym do przerzucenia ciężaru ponoszenia kosztów na Skarb Państwa, a więc de facto innych obywateli, tym bardziej, że chodzi o tymczasowe wyłożenie tych środków, w razie bowiem uwzględnienia powództwa powódka otrzyma ich zwrot od pozwanego.
W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i zażalenie powódki oddalił, jako bezzasadne na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.
| 972
|
15/400000/0000503/ACz
|
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 397;art. 397 § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 397 § 2 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 385; art. 397; art. 397 § 2)"
] |
brak
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154505000005127_XVII_AmE_000169_2015_Uz_2016-02-19_001
|
XVII AmE 169/15
| 2016-02-19T00:00:00
| 2016-05-05T17:15:28
| 2016-05-05T13:49:49
|
15450500
|
5127
|
DECISION, REASON
|
Sygn. akt XVII AmE 169/15 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w następującym składzie: Przewodnicząca: SSO Małgorzata Perdion - Kalicka po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 roku w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki od rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki „ Protokół Nr (...) z przebiegu przeprowadzonego przetarg
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Aneta Krasuska" xVersion="1.0" xLang="PL" xYear="2015" xEditor="esek" xToPage="2" xPublisher="akrasuska" xFlag="published" xEditorFullName="Ewa Sęk" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000169" xVolType="15/450500/0005127/AmE">
<xName>Postanowienie+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt XVII AmE 169/15</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText xALIGNx="right">Dnia 19 lutego 2016 roku</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów</xText>
<xText>w następującym składzie:</xText>
<xText>Przewodnicząca: SSO Małgorzata Perdion - Kalicka</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 roku w Warszawie na posiedzeniu niejawnym</xText>
<xText>sprawy z odwołania <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki</xText>
<xText>od rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki „<xAnon>Protokół Nr (...)</xAnon> z przebiegu przeprowadzonego przetargu” z dnia 21 września 2015 roku w zakresie oferty nr 57, wskazanej w załączniku nr 1 do <xAnon>Protokołu Nr (...)</xAnon></xText>
<xText>w przedmiocie rozstrzygnięcia przetargu</xText>
<xText>postanawia:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>umorzyć postępowanie w sprawie,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>zwrócić ze Skarbu Państwa – Kasy Sądu Okręgowego w Warszawie na rzecz <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) stanowiącą połowę uiszczonej opłaty od odwołania,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>zasądzić od <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz Prezesa URE kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="right">SSO Małgorzata Perdion – Kalicka</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText><xAnon> (...) Spółka Akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> wniosła odwołanie od protokołu Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki Nr <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 21 września 2015 r. w zakresie oferty nr <xAnon>(...)</xAnon> wskazanej w załączniku nr 1 do <xAnon>Protokołu Nr (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Pismem z dnia 27 stycznia 2016 roku odwołanie zostało cofnięte, co skutkuje umorzeniem postępowania na podstawie <xLexLink xArt="art. 355;art. 355 § 1;art. 355 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 355 §1 i 2 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 13 §1 k.p.c.</xLexLink>. Czynność ta nastąpiła po wysłaniu odpisu odwołania stronie przeciwnej.</xText>
<xText>Cofnięcie odwołania jest czynnością dyspozytywną strony wnoszącej odwołanie skutkującą umorzeniem postępowania, jeżeli spełnione są warunki przewidziane przez ustawodawcę tj. odwołanie może być cofnięte bez zezwolenia strony przeciwnej aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia aż do wydania wyroku. W sprawie niniejszej nie zachodzą również przeszkody wymienione w <xLexLink xArt="art. 203;art. 203 § 4" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 203 § 4 k.p.c.</xLexLink>, które uzasadniałyby uznanie cofnięcia odwołania za niedopuszczalne, w związku z powyższym orzeczono jak w pkt. 1 sentencji postanowienia.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 79;art. 79 ust. 1;art. 79 ust. 1 pkt. 3 a" xIsapId="WDU20051671398" xTitle="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych" xAddress="Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398">art. 79 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</xLexLink> (Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 j.t.), sąd z urzędu zwraca stronie połowę uiszczonej opłaty od pisma cofniętego przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana. Mając powyższe na uwadze, na podstawie ww. przepisu orzeczono, jak w pkt 2 sentencji postanowienia.</xText>
<xText>Rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wydano na podstawie <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 99" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 99 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 203;art. 203 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 203 § 2 k.p.c.</xLexLink> na wniosek złożony przez pełnomocnika pozwanego w dniu 17 lutego 2016 r. Kosztami zastępstwa procesowego obciążono powódkę, którą uważa się za stronę przegrywającą sprawę wobec cofnięcia przez nią odwołania. Koszty należne pozwanemu zostały ustalone w wysokości 360 zł na podstawie § 14 ust. 3 pkt 3 w zw. z <xLexLink xArt="§ 2;§ 2 ust. 1;§ 2 ust. 2" xIsapId="WDU20021631349" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349">§ 2 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</xLexLink> (Dz. U. 2013 r., poz. 490 j.t.) w zw. z § 21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 r., poz. 1804).</xText>
<xText xALIGNx="right">SSO Małgorzata Perdion – Kalicka</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Małgorzata Perdion-Kalicka
| null |
[
"Małgorzata Perdion-Kalicka"
] | null |
Aneta Krasuska
| null |
Ewa Sęk
| null | 2
|
Sygn. akt XVII AmE 169/15
POSTANOWIENIE
Dnia 19 lutego 2016 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w następującym składzie:
Przewodnicząca: SSO Małgorzata Perdion - Kalicka
po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 roku w Warszawie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z odwołania(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
od rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki „Protokół Nr (...)z przebiegu przeprowadzonego przetargu” z dnia 21 września 2015 roku w zakresie oferty nr 57, wskazanej w załączniku nr 1 doProtokołu Nr (...)
w przedmiocie rozstrzygnięcia przetargu
postanawia:
1
umorzyć postępowanie w sprawie,
2
zwrócić ze Skarbu Państwa – Kasy Sądu Okręgowego w Warszawie na rzecz(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) stanowiącą połowę uiszczonej opłaty od odwołania,
3
zasądzić od(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.na rzecz Prezesa URE kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
SSO Małgorzata Perdion – Kalicka
UZASADNIENIE
(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.wniosła odwołanie od protokołu Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki Nr(...)z dnia 21 września 2015 r. w zakresie oferty nr(...)wskazanej w załączniku nr 1 doProtokołu Nr (...).
Pismem z dnia 27 stycznia 2016 roku odwołanie zostało cofnięte, co skutkuje umorzeniem postępowania na podstawieart. 355 §1 i 2 k.p.c.w zw. zart. 13 §1 k.p.c.. Czynność ta nastąpiła po wysłaniu odpisu odwołania stronie przeciwnej.
Cofnięcie odwołania jest czynnością dyspozytywną strony wnoszącej odwołanie skutkującą umorzeniem postępowania, jeżeli spełnione są warunki przewidziane przez ustawodawcę tj. odwołanie może być cofnięte bez zezwolenia strony przeciwnej aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia aż do wydania wyroku. W sprawie niniejszej nie zachodzą również przeszkody wymienione wart. 203 § 4 k.p.c., które uzasadniałyby uznanie cofnięcia odwołania za niedopuszczalne, w związku z powyższym orzeczono jak w pkt. 1 sentencji postanowienia.
Zgodnie zart. 79 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 j.t.), sąd z urzędu zwraca stronie połowę uiszczonej opłaty od pisma cofniętego przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana. Mając powyższe na uwadze, na podstawie ww. przepisu orzeczono, jak w pkt 2 sentencji postanowienia.
Rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wydano na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.w zw. zart. 203 § 2 k.p.c.na wniosek złożony przez pełnomocnika pozwanego w dniu 17 lutego 2016 r. Kosztami zastępstwa procesowego obciążono powódkę, którą uważa się za stronę przegrywającą sprawę wobec cofnięcia przez nią odwołania. Koszty należne pozwanemu zostały ustalone w wysokości 360 zł na podstawie § 14 ust. 3 pkt 3 w zw. z§ 2 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. 2013 r., poz. 490 j.t.) w zw. z § 21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 r., poz. 1804).
SSO Małgorzata Perdion – Kalicka
| 169
|
15/450500/0005127/AmE
|
Sąd Okręgowy w Warszawie
|
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398",
"art": "art. 79;art. 79 ust. 1;art. 79 ust. 1 pkt. 3 a",
"isap_id": "WDU20051671398",
"text": "art. 79 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych",
"title": "Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349",
"art": "§ 2;§ 2 ust. 1;§ 2 ust. 2",
"isap_id": "WDU20021631349",
"text": "§ 2 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu"
}
] |
[
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 - § 2; § 2 ust. 1; § 2 ust. 2)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 13; art. 13 § 1; art. 203; art. 203 § 2; art. 203 § 4; art. 355; art. 355 § 1; art. 355 § 2; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 3; art. 99)",
"Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 - art. 79; art. 79 ust. 1; art. 79 ust. 1 pkt. 3 a)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154500000003003_VI_ACa_000771_2015_Uz_2016-06-15_002
|
VI ACa 771/15
| 2016-06-15T00:00:00
| 2016-09-22T17:15:31
| 2016-09-21T20:48:21
|
15450000
|
3003
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt VI ACa 771/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 czerwca 2016 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA– Jolanta Pyźlak Sędzia SA– Jacek Sadomski Sędzia SO (del.) – Tomasz Wojciechowski (spr.) Protokolant: – sekr.sądowy Paulina Czajka po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa C. C. , H. C. (1) , T. N. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okr
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Agnieszka Hydzik" xVersion="1.0" xYear="2015" xLang="PL" xToPage="21" xEditor="ahydzik" xPublisher="ahydzik" xEditorFullName="Agnieszka Hydzik" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000771" xVolType="15/450000/0003003/ACa">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx> Sygn. akt VI ACa 771/15 </xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">
<xBx>Dnia 15 czerwca 2016 r.</xBx></xText>
<xText><xBx>Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie:</xBx></xText>
<xText><xBx>Przewodniczący - Sędzia SA– Jolanta Pyźlak</xBx></xText>
<xText><xBx>Sędzia SA– Jacek Sadomski</xBx></xText>
<xText><xBx>Sędzia SO (del.) – Tomasz Wojciechowski (spr.)</xBx></xText>
<xText><xBx>Protokolant: – sekr.sądowy Paulina Czajka</xBx></xText>
<xText><xBx>po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. w Warszawie</xBx></xText>
<xText><xBx>na rozprawie sprawy z powództwa <xAnon>C. C.</xAnon>, <xAnon>H. C. (1)</xAnon>, <xAnon>T. N.</xAnon> </xBx></xText>
<xText><xBx>przeciwko <xAnon> (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> </xBx></xText>
<xText><xBx>o zapłatę</xBx></xText>
<xText><xBx>na skutek apelacji obu stron </xBx></xText>
<xText><xBx>od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</xBx></xText>
<xText><xBx>z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt III C 644/12</xBx></xText>
<xText><xBx>1. zmienia częściowo zaskarżony wyrok w punkcie czwartym, w ten sposób, że zasądza od <xAnon> (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz:</xBx></xText>
<xText><xBx>- <xAnon>C. C.</xAnon> odsetki ustawowe, przy czym od dnia 1 stycznia 2016 roku odsetki ustawowe za opóźnienie, od kwoty 40.000 zł (czterdzieści tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia 13 kwietnia 2015 roku oraz od kwoty 20.000 (dwadzieścia tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia zapłaty,</xBx></xText>
<xText><xBx>- <xAnon>H. C. (1)</xAnon> kwotę 30.000 zł (trzydzieści tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami, przy czym od dnia 1 stycznia 2016 roku z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;</xBx></xText>
<xText><xBx>- <xAnon>H. C. (1)</xAnon> odsetki ustawowe, przy czym od dnia 1 stycznia 2016 roku odsetki ustawowe za opóźnienie, od kwoty 40.000 zł (czterdzieści tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia 2 czerwca 2015 roku oraz od kwoty 140.000 (sto czterdzieści tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;</xBx></xText>
<xText><xBx>- <xAnon>T. N.</xAnon> odsetki ustawowe, przy czym od dnia 1 stycznia 2016 roku odsetki ustawowe za opóźnienie, od 50.000 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia 14 kwietnia 2015 roku oraz od kwoty 40.000 (czterdzieści tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;</xBx></xText>
<xText><xBx>2. w pozostałej części apelację powodów, a apelację pozwanego w całości oddala;</xBx></xText>
<xText><xBx>3. zasądza od <xAnon> (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz:</xBx></xText>
<xText><xBx>- <xAnon>C. C.</xAnon> kwotę 3.654 zł (trzy tysiące sześćset pięćdziesiąt cztery złote),</xBx></xText>
<xText><xBx>- <xAnon>H. C. (1)</xAnon> kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych)</xBx></xText>
<xText><xBx>- <xAnon>T. N.</xAnon> kwotę 3.892 zł (trzy tysiące osiemset dziewięćdziesiąt dwa złote)</xBx></xText>
<xText><xBx>tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym;</xBx></xText>
<xText><xBx>4. nakazuje pobrać od <xAnon> (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w <xAnon>W.</xAnon> kwotę 2.475 zł (dwa tysiące czterysta siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem opłaty od apelacji, od której uiszczenia powódka <xAnon>H. C. (1)</xAnon> była zwolniona.</xBx></xText>
<xText>VI ACa 771/15</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Pozwem z dnia dnia 5 czerwca 2012 roku <xAnon>C. C.</xAnon>, <xAnon>T. N.</xAnon> i <xAnon>H. C. (1)</xAnon> wnieśli o zasądzenie od <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz:</xText>
<xText>- <xAnon>T. N.</xAnon> kwoty 8.500 zł zwrotu kosztów pogrzebu wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 6 stycznia 2012 roku do dnia zapłaty;</xText>
<xText>- <xAnon>H. C. (1)</xAnon> renty za okres od 1 marca 2011 roku do 31 sierpnia 2012 roku po 694,26 zł miesięcznie, za okres od 1 września 2012 roku do dnia wyroku po 1.194,26 zł miesięcznie, za okres od dnia wyroku po 1.616 zł miesięcznie płatnej do 10-go dnia każdego miesiąca z odsetkami ustawowymi w razie opóźnienia;</xText>
<xText>- <xAnon>C. C.</xAnon> kwoty 80.000 zł stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej z ustawowymi odsetkami od kwoty 60.000 zł od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty, a od kwoty 20.000 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;</xText>
<xText>- <xAnon>H. C. (1)</xAnon> kwoty 280.000 zł stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej z ustawowymi odsetkami od kwoty 60.000 zł od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty, a od kwoty 220.000 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;</xText>
<xText>- <xAnon>C. C.</xAnon> kwoty 180.000 zł zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;</xText>
<xText>- <xAnon>H. C. (1)</xAnon> kwoty 240.000 zł zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;</xText>
<xText>- <xAnon>T. N.</xAnon> kwoty 170.000 zł zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty.</xText>
<xText>Powodowie wnieśli także o zasądzenie kosztów procesu. Roszczenia swe wywiedli ze śmierci <xAnon>D. N.</xAnon> w wypadku drogowym, którego skutki objęte są odpowiedzialnością pozwanego ubezpieczyciela.</xText>
<xText><xAnon> (...)</xAnon> <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> wnosiło o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 roku wydanym w sprawie III C 644/12 zasądził od <xAnon> (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> tytułem zadośćuczynienia na rzecz <xAnon>C. C.</xAnon> kwotę 60.000 zł, na rzecz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> kwotę 180.000 zł, a na rzecz <xAnon>T. N.</xAnon> kwotę 90.000 zł, w pozostałym zakresie powództwo oddalił, a koszty procesu między stronami wzajemnie zniósł. Powołane orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:</xText>
<xText>W dniu 19 lutego 2011 roku w wyniku wypadku komunikacyjnego spowodowanego przez <xAnon>R. D.</xAnon>, prowadzącego pojazd <xAnon>H. (...)</xAnon> o <xAnon>numerze rejestracyjnym (...)</xAnon>, śmierć poniosła pasażerka pojazdu <xAnon>D. N.</xAnon>. Ofiara była matką małoletniej <xAnon>H. C. (1)</xAnon>, córką <xAnon>T. N.</xAnon> oraz życiową partnerką <xAnon>C. C.</xAnon>. W związku z wypadkiem Prokuratura Rejonowa <xAnon>(...)</xAnon> prowadziła śledztwo pod sygnaturą 5 Ds. 252/11/W, które zostało umorzone z powodu śmierci sprawcy. Sprawca wypadku był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów w <xAnon>(...)</xAnon>S.A. w <xAnon>W.</xAnon>.</xText>
<xText>Pismem z dnia 30 maja 2011 roku powodowie za pośrednictwem <xAnon> Stowarzyszenia Pomocy (...)</xAnon> wystąpili ze zgłoszeniem roszczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC. Zażądali zwrotu kosztów pogrzebu <xAnon>D. N.</xAnon> w kwocie 9.715,20 zł, odszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej dla <xAnon>H. C. (1)</xAnon> w kwocie 80.000 zł, dla <xAnon>C. C.</xAnon> w kwocie 80.000 zł, zadośćuczynienia na rzecz <xAnon>C. C.</xAnon> w kwocie 200.000 zł, na rzecz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> w kwocie 300.000 zł, a na rzecz <xAnon>T. N.</xAnon> w kwocie 200.000 zł.</xText>
<xText>Decyzją z dnia 10 września 2011 roku ubezpieczyciel przyznał tytułem zadośćuczynienia 20.000 zł na rzecz <xAnon>C. C.</xAnon>, 60.000 zł na rzecz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> i 30.000 zł na rzecz <xAnon>T. N.</xAnon> oraz po 20.000 zł odszkodowania dla <xAnon>C. C.</xAnon> i <xAnon>H. C. (1)</xAnon>. Dodatkowo <xAnon>T. N.</xAnon> przyznano zwrot kosztów pogrzebu w kwocie 1.360 zł oraz 1.700 zł kosztów postawienia nagrobka. Na rzecz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> ustanowiono miesięczną rentę w wysokości 421,7 zł.</xText>
<xText>W chwili śmierci <xAnon>D. N.</xAnon> miała 26 lat. Od 1 stycznia 2011 roku zatrudniona była na pełny etat jako <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon> (...) Sp. z o.o.</xAnon> z wynagrodzeniem 3.800 zł brutto. Ukończyła studia na <xAnon> (...)</xAnon> Uniwersytecie <xAnon>(...)</xAnon> na kierunku <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText><xAnon>C. C.</xAnon> w chwili zdarzenia pracował na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony za wynagrodzeniem 1.386 zł brutto. W 2012 roku ukończył liceum ogólnokształcące w <xAnon> (...)</xAnon>. Kontynuuje naukę w dwuletnim technikum <xAnon>(...)</xAnon>. W roku 2011 uzyskał dochód w wysokości 25.001,73 zł, w 2012 roku 43.464,35 zł oraz w 2013 roku 46.815,14 zł. <xAnon>C. C.</xAnon> stworzył nową rodzinę z <xAnon>P. M.</xAnon>, z którą ma drugą córkę <xAnon>M. C.</xAnon>. Razem wychowują też syna <xAnon>P. M.</xAnon>. W chwili śmierci partnerki mieszkał w komunalnym mieszkaniu o powierzchni 75 m<xSUPx>2</xSUPx>, którego głównym najemcą był zmarły dziadek powoda. Obecnie mieszka wraz z żoną <xAnon>P.</xAnon>, córką <xAnon>M.</xAnon> oraz synem żony we Francji. Żona powoda jest w ciąży.</xText>
<xText>Przed wypadkiem związek <xAnon>D. N.</xAnon> i <xAnon>C. C.</xAnon> trwał 8 lat. Od 2005 roku mieszkali razem i prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. W <xAnon> (...) urodziła się</xAnon> im córka <xAnon>H. C. (1)</xAnon>. Wychowywali ją razem. <xAnon>C. C.</xAnon> zmienił charakter swojego zatrudnienia, aby móc opiekować się córką kiedy <xAnon>D. N.</xAnon> kończyła studia i rozpoczynała nową pracę w wyuczonym zawodzie. Stanowili szczęśliwą, kochającą się rodzinę. Planowali wspólną przyszłość, w tym zawarcie związku małżeńskiego i budowę domu. W ostatnim czasie przed wypadkiem to <xAnon>D. N.</xAnon> utrzymywała wspólne gospodarstwo domowe, a także organizowała wspólne wyjazdy i zapewniała córce płaszczyznę do rozwoju intelektualnego i emocjonalnego. Z opinii biegłego psychologa wynika, iż śmierć życiowej partnerki była dla <xAnon>C. C.</xAnon> silnym stresem. Jego samopoczucie psychiczne wykazywało w tym czasie objawy ostrej reakcji na stres. Trwająca w okresie sporządzenia opinii żałoba to reakcja fizjologiczna, która nie zaburza codziennego funkcjonowania w pełnionych rolach życiowych. Z zaświadczeń przedłożonych do akt sprawy wynika, iż <xAnon>C. C.</xAnon> cierpiał na zaburzenia adaptacyjne z komponentem depresyjnym. Również jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu, bowiem zmarła <xAnon>D. N.</xAnon> uzyskiwała wyższy dochód. Po śmierci partnerki musiał utrzymać siebie i małoletnią córkę tylko ze swojego wynagrodzenia, dzieląc swój czas na pracę, obowiązki domowe i opiekę nad córką.</xText>
<xText><xAnon>H. C. (1)</xAnon> w chwili śmierci matki miała 2 lata. Zamieszkiwała wraz z rodzicami. Urodziła się z wrodzoną wadą serca, od początku miała problemy z przybieraniem na wadze. Pozostawała i pozostaje pod stałą opieką kardiologa i pediatry. W 2012 roku poddana została operacji serca. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 10 października 2014 roku małoletnią <xAnon>H. C. (1)</xAnon> umieszczono w rodzinie zastępczej w osobie babki <xAnon>T. N.</xAnon>, która została również ustanowiona kuratorem i powierzono jej majątek małoletniej. Obecnie uczęszcza do oddziału <xAnon> O</xAnon> w <xAnon> Szkole Podstawowej nr (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon>. Biegły ustalił, iż <xAnon>H. C. (1)</xAnon> głęboko przeżyła śmierć matki, przy czym żałoba nie miała charakteru przedłużającego się. Sprawność intelektualna dziewczynki jest poniżej przeciętnej, rozumowanie logiczne niższe od oczekiwanego dla wieku. Rozwój emocjonalno-społeczny w czasie badania był prawidłowy. <xAnon>H. C. (1)</xAnon> ma świadomość śmierci matki, potrafi zdefiniować śmierć. Prawidłowo radzi sobie z tą sytuacją. Biegły psychiatra wskazał także, iż nie sposób na obecnym etapie rozwoju przewidzieć skutki śmierci matki.</xText>
<xText>Z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>H. C. (1)</xAnon> otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 853,88 zł netto. Koszty jej utrzymania to około 2.400 zł.</xText>
<xText><xAnon>T. N.</xAnon> jest matką zmarłej <xAnon>D. N.</xAnon>. W chwili śmierci córki miała 52 lata. Pracowała i pracuje w ZOZ <xAnon>W.</xAnon>, obecnie na ¾ etatu ze średnim wynagrodzeniem 1.524,85 zł. Ukończyła studia na kierunku <xAnon>(...)</xAnon> na Uniwersytecie <xAnon> (...)</xAnon>. Była silnie związana z córką. W 2002 roku odszedł od niej mąż, ojciec zmarłej. Od tego czasu wychowywała córkę sama. Radziła sobie zarówno z problemami wychowawczymi wieku dorastania, jak i związanymi z odejściem ojca. Zmarła była najbliższą jej osobą. Miały ze sobą bardzo dobry kontakt, spędzały razem dużo czasu. <xAnon>D. N.</xAnon> stanowiła podporę dla matki, która liczyła także na jej wsparcie na starość, bowiem nie posiada innych bliskich jej osób. <xAnon>T. N.</xAnon> jest w stanie przedłużonej reakcji adaptacyjnej depresyjnej na stres, jakim była śmierć jej jedynej córki. Reakcja przekroczyła ramy fizjologicznej żałoby. Korzysta z opieki psychologicznej od 2 lat, co skutkuje krótkotrwałą poprawą samopoczucia. W opinii biegłego, powódka powinna poddać się leczeniu farmakologicznemu, które pomoże zredukować poziom napięcia emocjonalnego. Na krótko przed śmiercią córki, <xAnon>T. N.</xAnon> przeszła operację ginekologiczną w związku z nowotworem. Po operacji opiekowała się nią córka, która stanowiła dla niej duże wsparcie w codziennym życiu.</xText>
<xText>Po śmierci <xAnon>D. N.</xAnon> życie powodów uległo całkowitej zmianie. <xAnon>C. C.</xAnon> musiał zaprzestać prowadzenia własnej działalności gospodarczej i wrócić do zawodu <xAnon>(...)</xAnon>, aby móc zapewnić utrzymanie córce. Do czasu wypadku to on zajmował się córką, a jego partnerka zarabiała na utrzymanie. Również <xAnon>T. N.</xAnon> zaangażowała się w opiekę nad wnuczką, początkowo poprzez wspólne mieszkanie, później przez opiekę nad wnuczką przez 2 dni w tygodniu. Obecnie <xAnon>H. C. (1)</xAnon> mieszka z babcią, która musiała zmienić formę zatrudnienia, by jak najwięcej czasu poświęcać na wychowanie wnuczki. Tylko ona utrzymywała <xAnon>H. C. (1)</xAnon>, gdyż jej ojciec wyjechał ze swoją nową rodziną na stałe do Francji i nie łoży na utrzymanie córki.</xText>
<xText>Koszty wykonania nagrobka dla <xAnon>D. N.</xAnon> w wysokości 10.200 zł w całości pokryła <xAnon>T. N.</xAnon>. Ubezpieczyciel wypłacił jedynie 1.700 zł uzasadniając, iż nagrobek jest grobowcem rodzinnym, w którym pochowano jeszcze 5 osób z rodziny poszkodowanej.</xText>
<xText>Opisany stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów, przesłuchania powodów, zeznań świadka <xAnon>I. K.</xAnon> oraz opinii biegłych. Był on w zasadzie niesporny poza zagadnieniem kosztów utrzymania i wychowania <xAnon>H. C. (1)</xAnon>.</xText>
<xText>Dokonując analizy prawnej poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy odwołał się do treści <xLexLink xArt="art. 436;art. 436 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 436 § 2 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 435" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 435 k.c.</xLexLink> Jednocześnie wskazał na dotyczący odpowiedzialności ubezpieczyciela <xLexLink xArt="art. 822;art. 822 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 822 § 1 k.c.</xLexLink> oraz określający jej zakres <xLexLink xArt="art. 34" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 34 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink> (Dz. U. nr 124 poz. 1152 ze zm.). Stwierdził także, że stosownie do art. 19 ust. 1 tej ustawy, pokrzywdzony może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.</xText>
<xText>Okoliczności wypadku jednoznacznie wskazują na winę kierowcy <xAnon>R. D.</xAnon>. Wynika to z opinii biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej i ruchu drogowego i ostatecznie nie było w sprawie kwestionowane. Zaktualizowała się zatem odpowiedzialność pozwanego jako ubezpieczyciela. Zresztą sam pozwany wypłacając powodom część dochodzonych świadczeń uznał co do zasady swoją odpowiedzialność za szkody związane z wypadkiem.</xText>
<xText>W dalszej kolejności Sąd pierwszej instancji przytoczył <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 1 k.c.</xLexLink> odnosząc go do roszczenia o zwrot kosztów nagrobka. Zgodził się ze stanowiskiem pozwanej co do wysokości świadczenia z tego tytułu wywodząc, iż nagrobek urządzony został nie tylko dla zmarłej <xAnon>D. N.</xAnon>, ale także dla innych zmarłych członków rodziny powódki, łącznie 6 osób. Za uzasadniony uznał sposób wyliczenia kwoty zastosowany przez pozwaną, skoro była ona zobowiązana zwrócić koszt pochówku tylko jednej z tych osób.</xText>
<xText>Następnie Sąd Okręgowy dokonał analizy roszczeń o odszkodowanie z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej odnosząc je do <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 446 § 3 k.p.c.</xLexLink> Podniósł, że ocena znacznego pogorszenia zależna jest od rozmiarów ujemnych następstw natury majątkowej zarówno już istniejących, jak i dających się przewidzieć na podstawie zasad doświadczenia życiowego w przyszłości, z uwzględnieniem stanu zdrowia osoby uprawnionej, jej wieku, warunków i trudności życiowych, stosunków rodzinnych i majątkowych. Chodzi o porównanie tej sytuacji ze stanem, w jakim uprawniony by się znajdował, gdyby osoba zmarła pozostawała przy życiu.</xText>
<xText>Wychodząc z przytoczonych uwag ogólnych Sąd pierwszej instancji roszczenie to uznał za niezasadne. Stwierdził, że znaczne pogorszenie się sytuacji życiowej <xAnon>C. C.</xAnon> oraz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> wskutek śmierci <xAnon>D. N.</xAnon> rzeczywiście wystąpiło, co zresztą pośrednio przyznał także pozwany, wypłacając powodom kwoty po 20.000 zł z tego tytułu. Powodowie stracili środki do życia, bowiem to zmarła w największym stopniu przyczyniała się do utrzymania rodziny. Osiągała dochód w wysokości około 3.000 zł, podczas gdy powód za pracę, którą rozpoczął ponownie po około półtora miesiąca, otrzymywał niespełna 1.400 zł. Wnosiła również wkład w formie pracy przy obowiązkach domowych czy opiece nad córką.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu pierwszej instancji rozważając istnienie znacznego pogorszenia się sytuacji życiowej nie można poprzestawać tylko na kontekście materialnym, bowiem ważny jest również aspekt emocjonalny. Wprowadzenie <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 4 k.c.</xLexLink> nie wyeliminowało potrzeby uwzględnienia także tego aspektu i jego wpływu na sytuację materialna pokrzywdzonego. Znaczne pogorszenie sytuacji życiowej, o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 3 k.c.</xLexLink>, obejmuje niekorzystne zmiany bezpośrednio w sytuacji materialnej najbliższych członków rodziny zmarłego, niewyczerpujące hipotezy <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 2 k.c.</xLexLink>, jak też te zmiany w sferze dóbr niematerialnych, które rzutują na ich sytuację materialną. Sam ból, poczucie osamotnienia, krzywdy i zawiedzionych nadziei nie stanowią podstawy do żądania odszkodowania. Jeśli jednak te negatywne emocje wywołały chorobę, osłabienie aktywności życiowej i motywacji do przezwyciężania trudności dnia codziennego, to – bez szczegółowego dociekania konkretnych zdarzeń lub stopnia ich prawdopodobieństwa – można na zasadzie domniemania faktycznego przyjąć, że pogorszyły one dotychczasową sytuację życiową uprawnionego.</xText>
<xText>Sytuacja życiowa <xAnon>C. C.</xAnon> uległa znacznemu pogorszeniu na skutek śmierci partnerki życiowej przede wszystkim z powodu samego faktu jej utraty, co wiązało się z powstaniem stanu apatii, wzmożonego napięcia psychicznego, obniżonego nastroju, odrętwienia, tendencji do płaczu. Powód utracił nie tylko wsparcie duchowe ze strony partnerki, ale również jej pomoc w decyzjach zawodowych, a także w prowadzeniu gospodarstwa domowego i zajmowaniu się córką, oraz nadzieję takiej pomocy na przyszłość – zwłaszcza, że planowali wziąć ślub oraz wybudować dom. Z chwilą śmiercią <xAnon>D. N.</xAnon> niewątpliwie nastąpiła utrata energii życiowej. W związku z koniecznością samodzielnej opieki nad córką zmalały też jego możliwości zarobkowe. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że uwzględnił te wszystkie okoliczności oraz ustalony poziom dochodów powoda i uznał, kierując się zasadą wyrażoną w <xLexLink xArt="art. 322" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 322 k.p.c.</xLexLink>, iż zasadne było przyznanie kwoty 20.000 zł odszkodowania, a tym samym żądanie dalej idące było nieuzasadnione. Dodał, że powód obecnie pracuje we Francji, a jego miesięczny dochód oscyluje wokół kwoty 6.000 złotych. Skonstatował, że nie wykazano, iż wysokość poniesionej szkody przekracza kwotę już wypłaconą.</xText>
<xText>Oceniając sytuację życiową <xAnon>H. C. (1)</xAnon> Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wskutek śmierci <xAnon>D. N.</xAnon> uległa ona znacznemu pogorszeniu. Dziewczynka głęboko przeżyła stratę matki we wczesnym dzieciństwie, by po pewnym czasie zaakceptować sytuację i zrozumieć pojęcie jej śmierci. Nie sposób stwierdzić czy to śmierć matki czy też inne czynniki wpłynęły na gorsze od rówieśników wyniki w testach na rozumowanie logiczne i sprawność intelektualną. Małoletnia przez kolejne lata, aż do usamodzielnienia, pozostawać będzie na utrzymaniu ojca oraz babci. Wpłynie to na poziom jej życia, bowiem to matka w głównej mierze przyczyniała się do jej utrzymania. Siłą rzeczy nie będzie żyć na dotychczasowej stopie, ograniczy się jej możliwość korzystania z dobrodziejstw kultury i sztuki, które zapewniała jej matka, a także z wyjazdów wakacyjnych, które organizowała zmarła. Sąd Okręgowy uznał roszczenie <xAnon>H. C. (1)</xAnon> za niezasadne, gdyż wypłacona już kwota 20.000 zł odpowiada pogorszeniu się jej sytuacji życiowej. Powódka nie udowodniła, iż wysokość jej szkody przewyższa wartość uznaną przez pozwanego.</xText>
<xText>Również za nieuzasadnione Sąd pierwszej instancji uznał żądanie zasądzenia renty na rzecz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> na podstawie <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 2 k.c.</xLexLink> Jest niewątpliwe, że zmarła pracowała zawodowo, zajmowała się domem, wspierała partnera oraz wychowywała córkę. Spełniała zatem swój obowiązek alimentacyjny wobec córki przez łożenie na jej utrzymanie i wychowanie stosownych środków i osobiste starania. Wskutek wypadku <xAnon>D. N.</xAnon> zmarła, a cały obowiązek alimentacyjny spoczął na ojcu. Powódka otrzymuje 853,88 zł renty rodzinnej z ZUS oraz 421,70 zł miesięcznie od pozwanej. Koszty utrzymania i wychowania wynoszą natomiast około 2.400 zł. Do ich zaspakajania zobowiązani są rodzice po połowie. Przypadającą na matkę połowę wymienionej kwoty pokrywa pozwany oraz ZUS, a zatem pozostałą część potrzeb dziecka powinien zaspokoić ojciec. Mając to na uwadze Sąd Okręgowy uznał roszczenie dotyczące renty za bezzasadne.</xText>
<xText>Rozpoznając żądanie zadośćuczynienia Sąd pierwszej instancji odwołał się do <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 4 k.c.</xLexLink> Wyjaśnił, że ma ono służyć zrekompensowaniu – na tyle, na ile jest to możliwe – dolegliwości związanych z bólem, stresem, cierpieniami psychicznymi czy wymuszoną rezygnacją z niektórych aspektów życia w związku ze śmiercią osoby najbliższej. Ustalanie wysokości zadośćuczynienia jest zawsze trudne, sprowadza się bowiem do podjęcia próby przeliczenia krzywdy na pieniądze. Zadośćuczynienie powinno z punktu widzenia pokrzywdzonego przedstawiać odczuwalną wartość majątkową i pozostawać w związku z rozmiarem doznanej krzywdy, z uwzględnieniem także jej bezpośrednich i późnych konsekwencji. Ma mieć charakter kompensacyjny, więc nie może stanowić kwoty symbolicznej, a jego wysokość powinna przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. W każdym przypadku zatem wysokość zadośćuczynienia musi być rozpatrywana indywidualnie aby wynagrodzić pokrzywdzonemu wszystkie spowodowane śmiercią najbliższego negatywne doznania i odczucia. Nie wolno abstrahować od subiektywnych odczuć poszkodowanego, wrażliwości na ból, ogólnego poziomu wrażliwości, jak też jego sytuacji życiowej, w tym zawodowej.</xText>
<xText>Analizując sytuację kolejnych powodów Sąd Okręgowy stwierdził, że <xAnon>C. C.</xAnon> w chwili śmierci partnerki był młodym mężczyzną. Miał wspaniałą rodzinę: kochającą, mądrą partnerkę i małą upragnioną córeczkę, której poświęcał cały swój czas. Związek powoda ze zmarłą układał się wspaniale, snuli oni plany na przyszłość, w tym dotyczące ślubu i budowy domu. Po jej śmierci powód stracił to poczucie bezpieczeństwa, stabilność, spokój. Wszystkie decyzje rodzinne i zawodowe spadły na jego barki. Szybko musiał wrócić do pracy, by utrzymać siebie i córkę, a także znaleźć czas na jej wychowanie. Czuł osamotnienie, cierpiał, przeżywał żałobę, a przy tym musiał opiekować się dzieckiem, któremu był bardzo potrzebny. Żył w ciągłym stresie – powszechnie wiadomo, że stres związany ze śmiercią partnera w zgodnym związku jest jednym z najsilniejszych. Powód stracił chęć do życia i kontaktów z ludźmi. Po trzech latach jednak udało mu się zbudować nowy związek i założyć rodzinę. Wydaje się, że podniósł się po tych traumatycznych przeżyciach. Biorąc pod uwagę te czynniki Sąd pierwszej instancji uznał, iż zadośćuczynienie wypłacone przez pozwaną nie było adekwatne i zasądził na rzecz dodatkowo kwotę 60.000 zł.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy stwierdził, że największej krzywdy doświadczyła <xAnon>H. C. (1)</xAnon>, która straciła matkę mając zaledwie 2 lata. Straty matki w tak młodym wieku nie są w stanie zrekompensować żadne przyznane na jej rzecz pieniądze, nie mniej jednak zadośćuczynienie po takiej traumie powinno być znaczące i odczuwalne dla powódki, również w przyszłości. Pomimo młodego wieku, dziewczynka zdążyła już nawiązać z matką silną więź, której nie będzie w stanie odbudować z nikim innym. Matka dawała jej poczucie bezpieczeństwa, bezwarunkowej miłości, której inni członkowie rodziny, pomimo usilnych starań nie będą w stanie jej zapewnić. Dziewczynka dorastać będzie bez matki, bez jej miłości i wsparcia. Tragedia jaką przeżyła, przez całe życie będzie powodować w niej nieopisane cierpienie i poczucie ogromnej, niezasłużonej krzywdy. W ocenie Sądu, kwota przyznana przez pozwaną na rzecz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> była niewspółmiernie niska do krzywdy, jakiej doświadczyła, wobec czego zasądził dodatkowo 180.000 zł.</xText>
<xText>Analizując sytuację <xAnon>T. N.</xAnon> Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wskutek śmierci córki i zerwania rodzicielskiej więzi, powódka doznała silnego urazu psychicznego. Córka była najważniejszą osobą w jej życiu. Wychowywała ją samotnie po odejściu męża. Od tego czasu więź między nimi niezwykle się zacieśniła. Spędzały ze sobą wiele czasu wspierając się nawzajem. Zgodnie z opinią biegłego psychologa, powódka przechodziła i przechodzi przedłużoną żałobę, z której nie potrafi się otrząsnąć. Od czasu wypadku korzysta z pomocy psychologa. Nie przestaje myśleć o zmarłej córce wracając wspomnieniami do chwil z nią spędzanych. Praca zawodowa zeszła na dalszy plan, a przez pewien czas bezpośrednio po śmierci córki wykonywała ją tylko dzięki wsparciu życzliwych jej współpracowników. Wraz ze śmiercią córki straciła poczucie bezpieczeństwa, które dawała świadomość, iż zawsze może liczyć na jej pomoc, również na starość, kiedy nie będzie już w stanie radzić sobie sama. Więź jaka występuje pomiędzy matką a jedynym dzieckiem jest niezwykle silna, zatem krzywda, jakiej doznała powódka w związku ze śmiercią córki, proporcjonalnie duża. W przeciwieństwie do <xAnon>C. C.</xAnon>, który założył już nową rodzinę, <xAnon>T. N.</xAnon> nie nawiązała i nie nawiąże w przyszłości więzów rodzinnych podobnych to tych, które utraciła. Te czynniki zdecydowało o zasądzeniu na jej rzecz kwoty 90.000 zł ponad zadośćuczynienie, które przyznała jej pozwana.</xText>
<xText>O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 k.p.c.</xLexLink> znosząc je wzajemnie między stronami.</xText>
<xText>Od powołanego wyroku apelację wywiodły obie strony.</xText>
<xText>Powodowie zaskarżyli wyrok w części oddalającej powództwo o zapłatę 80.000 zł na rzecz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej oraz roszczenia o zapłatę odsetek za opóźnienie pozwanego. Zarzucili:</xText>
<xText>- naruszenie <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 3 k.c.</xLexLink> przez błędną wykładnię prowadzącą do rażącego zaniżenia należnego <xAnon>H. C. (1)</xAnon> odszkodowania,</xText>
<xText>- <xLexLink xArt="art. 481;art. 455;art. 817" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481, 455 i 817 k.c.</xLexLink> przez oddalenie powództwa w zakresie dotyczącym odsetek za opóźnienie od należnego odszkodowania i zadośćuczynienia.</xText>
<xText>Powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie dodatkowo:</xText>
<xText>- na rzecz <xAnon>C. C.</xAnon> i <xAnon>T. N.</xAnon> odsetek ustawowych od zasądzonych świadczeń od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty,</xText>
<xText>- na rzecz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> kwoty 80.000 zł odszkodowania oraz odsetek od całej należnej kwoty 260.000 zł – od 240.000 zł za okres od 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty, a od 20.000 zł od dnia 5 czerwca 2012 roku do dnia zapłaty.</xText>
<xText>Pozwany zaskarżył orzeczenie w części zasądzającej na rzecz <xAnon>C. C.</xAnon> kwotę 20.000 zł, na rzecz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> 140.000 zł, a na rzecz <xAnon>T. N.</xAnon> 40.000 zł. Zarzucił:</xText>
<xText>- naruszenie <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> przez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego prowadzący do nieprawidłowego ustaleniach uszczerbku powodów,</xText>
<xText>-obrazę <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 4" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 446 § 4 k.p.c.</xLexLink> przez przyznanie powodom zadośćuczynienia rażąco zawyżonego i nieodpowiedniego w świetle okoliczności sprawy.</xText>
<xText>W oparciu o te zarzuty wniósł o zmianę wyroku przez oddalenie powództwa w tej części oraz stosowną zmianę rozstrzygnięcia o kosztach procesu, ewentualnie uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.</xText>
<xText>Powodowie wnieśli o oddalenie apelacji pozwanego i zasądzenie kosztów procesu. Przyznali, że pozwany wypłacił na ich rzecz świadczenia objęte niezaskarżoną częścią wyroku – <xAnon>C. C.</xAnon> 40.000 zł w dniu 13 kwietnia 2015 roku, <xAnon>H. C. (1)</xAnon> 40.000 zł w dniu 2 czerwca 2015 roku, a <xAnon>T. N.</xAnon> 50.000 zł w dniu 14 kwietnia 2015 roku.</xText>
<xText>Pozwany wniósł o oddalenie apelacji powodów i zasądzenie kosztów procesu za drugą instancję.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</xText>
<xText>Apelacja powodów była częściowo zasadna, natomiast apelacja pozwanego nie miała usprawiedliwionych podstaw.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji i aprobuje przedstawioną ocenę dowodów. Jakkolwiek pozwany zarzucił naruszenie <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> wskazując na nieprawidłowe ustalenie rozmiaru uszczerbku powodów, to jednak zarzut ten w istocie odnosi się do oceny wysokości należnego świadczenia. Skarżący nie wskazuje jakie fakty (zdarzenia, stany rzeczy) ustalono nieprawidłowo, względnie pominięto mimo ich potwierdzenia w materiale dowodowym. Tym bardziej nie precyzuje, które środki dowodowe zostały poddane ocenie nieprawidłowej, a już w ogóle nie konkretyzuje w jaki sposób doszło do naruszenia powołanego przepisu, to jest jakim kryteriom oceny w nim określonym uchybił Sąd pierwszej instancji. Za taką konkretyzację nie sposób uznać ogólnikowego stwierdzenia, iż ocenie Sądu Okręgowego zabrakło wszechstronności i nie była ona wyczerpująca. Apelacja pozwanego w rzeczywistości wywodzi pominięcie pewnych czynników (np. sposobu przeżywania żałoby przez powoda, dalszych jego losów) przy ustalaniu wysokości należnego zadośćuczynienia. Jednak czynniki te, będące konkretnymi elementami stanu faktycznego, Sąd pierwszej instancji wymienił w obszernym opisie zdarzeń istotnych dla rozstrzygnięcia. Problem podniesiony przez pozwanego leży zatem nie w czynieniu ustaleń faktycznych, lecz ocenie ich znaczenia dla treści orzekania, co jest już dalszym krokiem w procesie prowadzącym do wydania orzeczenia.</xText>
<xText>Przypomnieć należy, iż skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> wymaga sprecyzowania jakie środki dowodowe poddano niewłaściwej ocenie, jakie w związku z tym są wadliwe bądź niedokonane ustalenia faktyczne oraz które z kryteriów wskazanych w powołanym przepisie naruszono. Zarzut ten nie może ograniczać się do prezentacji alternatywnego stanu faktycznego, choćby był on nawet na równi prawdopodobny w świetle uzyskanych dowodów z ustaleniami sądu pierwszej instancji. Jest przy tym rzeczą oczywistą, że kwestionowanie wysokości zasądzonego świadczenia, którego ustalenie opiera się na stosowaniu przepisów prawa materialnego, nie może polegać na stawianiu zarzutu niewłaściwej oceny materiału dowodowego.</xText>
<xText>Pomijając powyżej poddany analizie nietrafny zarzut pozwanego apelacje obu stron sprowadzają się do trzech problemów – wysokości zasądzonych zadośćuczynień, odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej dochodzonego przez <xAnon>H. C. (1)</xAnon> oraz odsetek z tytułu opóźnienia.</xText>
<xText>Za prawidłowe musi być uznane stanowisku Sądu Okręgowego odnoszące się do wysokości należnego powodom zadośćuczynienia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dokonano prawidłowej wykładni <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 4 k.c.</xLexLink> oraz właściwie odniesiono go do ustalonego stanu faktycznego. Nie można także nie zgodzić się z wywodami apelacji dotyczącymi rozumienia powołanego przepisu, co jednak nie oznacza, że podzielić należy jej wnioski dotyczące jego odniesienia do rozpoznawanej sprawy.</xText>
<xText>Świadczenie należne tytułem doznanej krzywdy niemajątkowej, każdorazowo jest wyliczane indywidualnie w konkretnej sprawie, przy uwzględnieniu okoliczności w niej zaistniałych, a związanych wyłącznie z rozmiarem krzywdy, stanowiącej następstwo czynu niedozwolonego. Użyte w <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 4 k.c.</xLexLink> wyrażenie "odpowiednia suma" zawiera już w sobie przyznanie niemożności ścisłego ustalenia zadośćuczynienia ze względu na istotę krzywdy. Dlatego przy ustaleniu zadośćuczynienia nie stosuje się automatyzmu, a każda krzywda jest oceniana przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy. Należy podnieść, że w razie śmierci osoby bliskiej na rozmiar krzywdy mają przede wszystkim wpływ dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią tej osoby, rodzaj i intensywność więzi łączące pokrzywdzonych ze zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem tego odejścia (tak Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 roku, V ACa 30/13). Kwota zadośćuczynienia powinna uwzględniać wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w tym także fakt, że śmierć każdej osoby jest zdarzeniem pewnym, które prędzej czy później musi nastąpić oraz indywidualne cechy pokrzywdzonego i jego zdolność do powrotu do równowagi psychicznej. Zadośćuczynienie ma rekompensować wcześniejszą utratę członka rodziny i cierpienia wynikające z bezpowrotnego zerwania więzi rodzinnych. Oczywiste jest, że wyższe zadośćuczynienie powinny otrzymać osoby, które na skutek śmierci osoby bliskiej stały się samotne, rodzice, którzy utracili jedyne dziecko, szczególnie gdy nie będą mogli już mieć własnych dzieci, osoby, które w związku z tym zdarzeniem zapadły na chorobę psychiczną, utraciły możliwość wykonywania dotychczasowego zawodu itp., a zatem na życie których śmierć osoby bliskiej miała dramatyczny wpływ. Mniejsze natomiast powinny otrzymać osoby, które przeżywają nagłą śmierć osoby bliskiej, odczuwają smutek, żal i pustkę, ale przeżycia te nie wykraczają poza zakres normalnej żałoby i nie mają zasadniczego wpływu na ich codzienne funkcjonowanie.</xText>
<xText>Pozostawiona składowi orzekającemu swoboda w ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pozwala zatem uwzględnić indywidualne właściwości i subiektywne odczucia osoby pokrzywdzonej w rozpoznawanej sprawie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1998 roku, II CKN 756/97). Wysokość zadośćuczynienia nie może mieć charakteru symbolicznego, lecz odczuwalny ekonomicznie wymiar dla tego, kto doznał krzywdy. Z drugiej strony nie może prowadzić ono do „wzbogacenia się” osoby pokrzywdzonej na skutek żądania wygórowanej kwoty zadośćuczynienia w stosunku do doznanych krzywd (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2006 roku, IV CSK 99/05).</xText>
<xText>Przyznane przez Sąd zadośćuczynienie powinno przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość, która nie może być jednak nadmierna do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych w społeczeństwie, a więc powinna być utrzymana w rozsądnych granicach. Z jednej strony zadośćuczynienie musi przedstawiać wartość ekonomicznie odczuwalną, z drugiej zaś powinno być utrzymane w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej. Pogląd, że zadośćuczynienie powinno być umiarkowane, wyrażony choćby w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1965 roku (I PR 203/65), podtrzymany w późniejszym orzecznictwie, zachował w pewnym stopniu aktualność również w obecnych warunkach społeczno-ekonomicznych. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 września 2002 roku (IV CKN 1266/00) zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia trafnie łączy wysokość zadośćuczynienia z poziomem stopy życiowej społeczeństwa, gdyż zarówno ocena, czy jest ono realne, jak i czy nie jest nadmierne, pozostawać musi w związku z poziomem życia. Subiektywny charakter krzywdy zaś powoduje, że przydatność kierowania się przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia sumami zasądzonymi z tego tytułu w innych przypadkach jest wprawdzie ograniczona, jednakże przesłanka ta nie jest całkowicie pozbawiona znaczenia, pozwala bowiem ocenić, czy na tle innych podobnych przypadków zadośćuczynienie nie jest nadmiernie wygórowane. Dodatkowo jednolitość orzecznictwa sądowego w tym w tym zakresie odpowiada poczuciu sprawiedliwości i równości wobec prawa. Postulat ten może być uznany za słuszny, gdy da się pogodzić z zasadą indywidualizacji okoliczności określających rozmiar krzywdy w odniesieniu do konkretnej osoby poszkodowanego i pozwala uwzględnić przy orzekaniu specyfikę poszczególnych przypadków (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2009 roku, III CSK 62/09).</xText>
<xText>Mając na uwadze tendencje rozwojowe systemu prawnego, które wyrażają się choćby w formalnym przyznaniu roszczenia majątkowego w przypadku śmierci osoby najbliższej przez dodanie <xLexLink xArt="art. 446 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 4</xLexLink> do <xLexLink xArt="art. 446" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 k.c.</xLexLink>, należy podsumować, iż zasądzane świadczenie musi być „odpowiednie” jak stanowi powołany przepis. Kluczowe znaczenie ma tu funkcja kompensacyjna. Umiarkowana wysokość świadczenia oznacza, iż nie powinno ono być wyższe niż wynika to z potrzeby naprawienia uszczerbku. Nie da się bronić tezy, iż zadośćuczynienie może być mniejsze niż to potrzeba tylko dlatego, że winno być umiarkowane.</xText>
<xText>Należy jednocześnie zauważyć, że z utrwalonych poglądów orzecznictwa sądowego wynika, że ingerencja w wysokość zasądzonej kwoty zadośćuczynienia dokonywana w ramach kontroli instancyjnej musi być ograniczona do przypadków, w których kwota ta rażąco odbiega od właściwej (np. wyroki Sądu Najwyższego z 9 lipca 1970 roku, III PRN 39/70, z 18 listopada 2004 roku, I CK 219/04, ostatnio wyroki Sądów Apelacyjnych w Krakowie z 25 marca 2015 roku, I ACa 61/15 i w Łodzi z 27 stycznia 2016 roku, I ACa 1160/15). Wynika to z niedookreślenia kryteriów wyżej wymienionych oraz pewnej dozy uznaniowości przysługującej sądowi w oznaczaniu wysokości świadczenia, której nie można jednak utożsamiać z dowolnością i prawem do pominięcia jakichkolwiek okoliczności istotnych dla wymiaru zadośćuczynienia stwierdzonych w sprawie (np. wyroki Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 18 września 2014 roku, I ACa 398/14, oraz Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 marca 2015 roku, VI ACa 878/14).</xText>
<xText>Niewątpliwie wszyscy powodowie należą do kręgu osób najbliższych zmarłej. Zdarzenie objęte odpowiedzialnością pozwanego miało charakter nagły, a śmierci <xAnon>D. N.</xAnon> nikt się nie spodziewał, co niewątpliwie pogłębiało negatywne przeżycia z nią związane.</xText>
<xText>W przypadku <xAnon>C. C.</xAnon> zadośćuczynienie dobrowolnie wypłacone łącznie z zasądzonym składa się na kwotę 80.000 zł. Pozwany zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji co do kwoty 20.000 zł pośrednio przyznaje, iż świadczenie winno wynieść 60.000 zł. Nie sposób nie dostrzec, iż między sumą wskazaną przez Sąd pierwszej instancji a postulowaną przez pozwanego różnica jest stosunkowo niewielka i trudno ją postrzegać w kategoriach rażącej nieprawidłowości w oznaczeniu należnej kwoty. Niezależnie już od tego wypada odnotować, że powód wraz ze zmarłą stanowili przez 8 lat trwały i zgodny związek funkcjonując jako pełna rodzina. Mieli plany dotyczące dalszego wspólnego życia – ślubu, budowy domu. Wychowywali wspólnie dziecko. Relacje między nimi były zgodne, zwłaszcza że wspólnie ustalili podział ról między sobą w odniesieniu do pracy zawodowej i opieki nad córką. Uwzględniając wcześniejszy przebieg linii życiowej powoda opisany w opinii biegłych nie sposób nie odnotować, że partnerka miała na niego bardzo dobry wpływ i może jej wiele zawdzięczać. Po śmierci <xAnon>D. N.</xAnon> <xAnon>C. C.</xAnon> przebył proces żałoby. Początkowo nie był w stanie cokolwiek zrobić, pił alkohol, płakał. Wiedział jednak, że musi podjąć pracę etatową żeby zarobić na utrzymanie dziecka. Funkcjonował więc z konieczności na zasadzie automatyzmu codziennych czynności. Korzystał z pomocy psychologicznej. Według oceny psychologa przeżył silny stres, a jego stan w momencie badania – dwa lata po zdarzeniu – znamionował przebieg żałoby, jakkolwiek na poziomie reakcji fizjologicznej, to jednak długotrwałej. Z drugiej strony uwzględnić należy, że w późniejszym okresie powód nawiązał nową relację zakładając rodzinę. Nawet jednak ten ostatnio wymieniony czynnik w zestawieniu z poprzednio omówionymi nie skłania do wniosku, iż kwota 80.000 zł zadośćuczynienia jest nadmierna, a zwłaszcza w stopniu rażącym.</xText>
<xText>Jeśli chodzi o <xAnon>H. C. (1)</xAnon> to zdaniem Sądu pierwszej instancji należne jej zadośćuczynienie wynosi 240.000 zł. Pozwany z kolei swym zaskarżeniem zmierza do obniżenia tej kwoty do 100.000 zł. W ocenie Sądu Apelacyjnego suma wskazana przez Sąd Okręgowy nie jest rażąco zawyżona, mimo że obiektywnie musi być uznana za wysoką nawet w porównaniu do świadczeń zasądzanych w innych sprawach o podobnym przedmiocie. Nie można jednak nie zauważyć, że i zakres przeżyć tej powódki był bardzo znaczny. <xAnon>H. C. (1)</xAnon> straciła matkę mając zaledwie dwa lata. Już w tym momencie została pozbawiona możliwości kształtowania relacji z jednym z rodziców. Jest przy tym oczywiste, że we wczesnym dzieciństwie, nawet jeśli uwzględnić, że w znacznym zakresie powódką zajmował się jej ojciec, to właśnie relacja z matką ma kluczowe znaczenie. Miałaby takie zresztą również później choćby z uwagi na płeć dziecka. Niewątpliwe są negatywne przeżycia powódki – opisują je zeznająca świadek oraz babcia i ojciec, a wynikają także z opinii biegłej psycholog. Chodzi tu o uporczywe poszukiwanie, swoiste materializowanie matki w relacjach z dorosłymi, zabawach, w których występowała właśnie mama. Jak wynika z uzyskanych dowodów <xAnon>H. C. (2)</xAnon> tuliła się do zdjęć matki, okazywała tęsknotę, fantazjowała na jej temat.</xText>
<xText>Jakkolwiek późniejsze losy dziecka, w tym założenie przez jego ojca nowej rodziny oraz tak drastyczne zdarzenie jak wyjazd za granicę i pozostawienie powódki w kraju pod opieką babci, nie mogą być uznane za bezpośrednio spowodowane zdarzeniem objętym odpowiedzialnością pozwanego i pozostające z nim w zwykłym związku przyczynowym, to jednak nie można pominąć, że utrata matki w pewnym stopniu musiała prowadzić do pogorszenia sytuacji dziecka i niekorzystnych przeżyć emocjonalnych z tym związanych. Niezależnie bowiem od takiego rozwoju wypadków można było z pewnym prawdopodobieństwem przypuszczać, iż ojciec dziecka założy nową rodzinę. Tylko bardzo optymistycznie można było zakładać, iż w ramach współegzystencji z biologicznymi dziećmi kolejnej partnerki ojca powódka będzie traktowana tak, jakby czyniłaby to jej własna matka. <xAnon>H. C. (1)</xAnon> była świadoma straty, a zatem zawsze musiałaby wiązać swoje położenie, każdy problem czy nieporozumienie, właśnie ze śmiercią matki. Smutnym potwierdzeniem tego jest przecież fakt, iż <xAnon>P. M.</xAnon>, do której powódka mówiła przecież „mamo”, ją faktycznie porzuciła. W tym kontekście opinia biegłego psychologa wskazująca na dobre perspektywy rozwoju sytuacji oparte na budowie relacji z „matką <xAnon>P.</xAnon>” okazała się łagodnie rzecz ujmując nazbyt optymistyczna. Ryzyko, że będzie inaczej, istniało już wcześniej, w istocie od chwili śmierci <xAnon>D. N.</xAnon> z tej prostej przyczyny, że relacji dziecka z matką nie zastąpi relacja z żadną inną osobą.</xText>
<xText>W tym kontekście zupełnie nietrafione są argumenty apelacji dotyczące tych właśnie dalszych losów powódki. Nieuprawnionym spłyceniem, jeśli nie przeinaczeniem, jest stwierdzenie, że brak porozumienia między dorosłymi powodami ma podłoże finansowe. Uwadze pozwanego umknęło, że ojciec powódki pozostawił ją samą i utrzymuje jedynie incydentalny kontakt. Ten stan rzeczy oddaje zresztą znaczenie relacji między powódką a jej zmarłą matką, jeśli uwzględnić jak wątły okazał się związek między nią a ojcem. Jak się zdaje skarżącemu zabrakło również pewnej rozwagi i ostrożności w osądach skoro na podstawie materiału zebranego w sprawie, nie znając przecież akt postępowania przed sądem rodzinnym, poważył się wyrazić stanowczy pogląd, iż pożądanym środowiskiem dla małoletniej jest nowa rodzina jej ojca.</xText>
<xText>Uwzględniając opisane uwarunkowania skonstatować trzeba, że zadośćuczynienie dla <xAnon>H. C. (1)</xAnon> na określonym przez Sąd Okręgowy poziomie nie może być uznane za nadmierne, a już z pewnością za nadmierne w stopniu rażącym.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy zasądził na rzecz <xAnon>T. N.</xAnon> kwotę 90.000 zł, co łącznie z już wypłaconym świadczeniem dawało kwotę 120.000 zł. Zdaniem pozwanego, który zaskarżył wyrok w tej części co do kwoty 40.000 zł zadośćuczynienie winno wynieść 80.000 zł. W ocenie Sądu Apelacyjnego stanowisko to nie jest jednak trafne, gdyż nie uwzględnia specyfiki relacji między tą powódką a jej córką. Jak ustalono <xAnon>T. N.</xAnon> wiele lat wcześniej rozeszła się z mężem i zmarła była najbliższym jej członkiem rodziny. Utrzymywały stały intensywny kontakt. Ich kontakty były żywe, intensywne i serdeczne. Powódka wiele pomagała córce przy opiece nad dzieckiem. O wypadku dowiedziała się od policjanta, jednak już wcześniej zobaczyła w telewizji relację z miejsca zdarzenia, podczas której rozpoznała but córki. Następnie musiała załatwiać formalności związane z identyfikacją ciała, odbiorem rzeczy osobistych zmarłej, pogrzebem. Po powrocie do pracy nie zawsze radziła sobie emocjonalnie w kontaktach z ludźmi. Mogła dalej pracować tylko dzięki życzliwości i pomocy przełożonych i współpracowników. Cierpiała na bezsenność i zaburzenia łaknienia, schudła. Po śmierci córki korzysta ze stałej pomocy psychologicznej, przyjmowała też leki uspokajające. 2-3 razy w tygodniu odwiedza grób córki. Miała myśli samobójcze, ograniczyła kontakty z ludźmi, porzuciła dotychczasowe formy spędzania wolnego czasu nie dawały jej przyjemności. W ocenie biegłych przeżycia <xAnon>T. N.</xAnon> przekroczyły ramy fizjologicznej żałoby prowadząc do przedłużonej reakcji adaptacyjnej depresyjnej. Wymagana jest opieka specjalistyczna psychiatry. Nie można pominąć, iż <xAnon>T. N.</xAnon> liczyła na pomoc i ewentualną opiekę ze strony córki na starość. Wszelkie nadzieje z nią związane upadły, a w ich miejsce pojawiło się rozczarowanie życiem, żal i obawa przed samotnością i brakiem pomocy. W tych realiach łączna kwota 120.000 zł zadośćuczynienia nie jest zawyżona i odpowiada negatywnym przeżyciom powódki.</xText>
<xText>Częściowo zasadna była apelacja powódki <xAnon>H. C. (1)</xAnon> odnosząca się do oddalenia jej żądania dotyczącego zasądzenia odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej wykładni <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 3 k.c.</xLexLink> niewłaściwie jednak stosując go w stanie faktycznym niniejszej sprawy, co doprowadziło do nieprawidłowego oznaczenia wysokości należnego świadczenia.</xText>
<xText>Prawdą jest, że powołany przepis służy naprawieniu szkody, czyli uszczerbku w dobrach majątkowych poszkodowanego. Szkoda, o której on stanowi, obejmuje niekorzystne zmiany zeszłe bezpośrednio w majątku najbliższych członków rodziny zmarłego, jak też zmiany w sferze dóbr niematerialnych, które rzutują na ich sytuację materialną (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2004 r., IV CK 445/03). Pamiętać należy, że przy ustaleniu rozmiaru szkody nie bierze się jednak pod uwagę elementów uwzględnianych w ramach roszczenia o zadośćuczynienie na podstawie <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 4 k.c.</xLexLink>, jakkolwiek te same czynniki sprawcze mogą wywołać uszczerbek dwojakiego rodzaju.</xText>
<xText>Podzielić należy pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 lipca 1974 roku (I CR 361/74), zgodnie z którym przewidziane w <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 3 k.c.</xLexLink> odszkodowanie obejmuje tylko takie szkody, które nie dają się sprecyzować i określić w konkretnych wartościach pieniężnych. Wyrażają się one w ogólnym znacznym pogorszeniu warunków życiowych, w jakich znaleźli się najbliżsi członkowie rodziny zmarłego na skutek jego śmierci. Konieczną przesłanką zastosowania <xLexLink xArt="§ 3;art. 446" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 3 art. 446 k.c.</xLexLink> jest stwierdzenie, że pogorszenie dotyczy materialnych warunków, a nie polega wyłącznie na cierpieniach moralnych będących następstwem śmierci poszkodowanego. Nie oznacza to, że cierpienia moralne nie mają żadnego znaczenia i wpływu na ocenę pogorszenia sytuacji życiowej w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 3 k.c.</xLexLink> Jest rzeczą notoryjną, że poważne cierpienia moralne wpływają ujemnie na sprawność psychiczną i fizyczną, osłabiają energię życiową i inicjatywę, obniżają wydajność pracy, co z reguły wywołuje reperkusje w ogólnej sytuacji życiowej.</xText>
<xText>Pogorszenie sytuacji życiowej generujące szkodę polega nie tylko na pogorszeniu obecnej sytuacji materialnej, ale także na utracie rzeczywistej możliwości uzyskania stabilnych warunków życiowych oraz ich realnego polepszenia, co należy oceniać obiektywnie w danych okolicznościach, nie kierując się subiektywnymi odczuciami i przypuszczeniami osób najbliższych zmarłego (wyrok Sądu Najwyższego z 10 listopada 2010 roku, II CSK 213/10).</xText>
<xText>Zasadniczo ocena szkody na podstawie <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 3 k.c.</xLexLink> przebiega w drodze ustalenia sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny zmarłego poszkodowanego przed jego śmiercią oraz okoliczności, czy i o ile uległa ona pogorszeniu wskutek jego śmierci. Analizie podlega zatem hipotetyczny stan odzwierciedlający sytuację, w jakiej w przyszłości znajdowaliby się bliscy zmarłego, w porównaniu do sytuacji, w jakiej znajdują się w związku ze śmiercią poszkodowanego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2013 roku, I CSK 614/12).</xText>
<xText>Wobec ukształtowania się wykładni przepisu 448 <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">k.c.</xLexLink> oraz pojawienia się <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 4 k.c.</xLexLink>, co pozwoliło na kreowanie roszczenia o zadośćuczynienie w związku ze śmiercią osoby najbliższej, przesłanki określone w <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 3 k.c.</xLexLink> należy traktować dość restryktywnie. Nie można bowiem pomijać, że w przeszłości orzecznictwo i literatura prezentowały w większości raczej liberalną wykładnię powołanego przepisu. Oznaczało to w istocie przyznawanie odszkodowania również za elementy krzywdy o charakterze zupełnie niemajątkowym nie mające realnego wpływu na sytuację majątkową uprawnionego. Obecnie podlegają one badaniu w ramach orzekania o zadośćuczynieniu. Z kolei ten sam uszczerbek nie może być dwukrotnie naprawiany. Oznacza to konieczność ścisłego rozumienia „sytuacji życiowej” z pominięciem elementów opierających się wyłącznie na przeżyciach uprawnionych i nie powodujących zaburzeń w ich funkcjonowaniu w życiu społecznym, zawodowym, czy nawet domowym, z którymi można by wiązać szkodę majątkową, choćby trudną do oszacowania co do rozmiarów.</xText>
<xText><xAnon>H. C. (1)</xAnon> wskutek wypadku objętego odpowiedzialnością pozwanego utraciła matkę. W dacie zdarzenia miała dwa lata i pozostawała pod opieką obojga rodziców. Jakkolwiek wcześniej bezpośrednio zajmował się nią w znacznym zakresie ojciec z uwagi na przyjęty w rodzinie podział zadań uwarunkowany możliwościami zatrudnienia i osiągania dochodów, to nie można przecież zakwestionować istotnej roli matki w życiu dziecka tak w ówczesnym okresie, jak w i w perspektywie kolejnych lat. Przerzucenie całości obowiązków na ojca dziecka nie oznaczało przecież, że ich realizacja odbywać się będzie bez uszczerbku dla powódki. Zawsze opieka dwojga rodziców jest bardziej efektywna i sprzyja lepszemu rozwojowi dziecka dając mu więcej uwagi i wsparcia w procesie kształcenia, umożliwia lepszy rozwój emocjonalny i społeczny, większe perspektywy rozwojowe w życiu dorosłym. Pozwany oczywiście nie odpowiada za późniejsze zdarzenia, konkretnie za pozostawienie dziecka w Polsce przez <xAnon>C. C.</xAnon>, który faktycznie je opuścił wyjeżdżając z nową rodziną do Francji. Nie mieszczą się one w granicach wyznaczonych adekwatnym związkiem przyczynowym w relacji do zdarzenia wywołującego szkodę objętego odpowiedzialnością ubezpieczyciela. Nie można jednak abstrahować od oczywistej prawdy, iż utrata jednej z dwóch osób sprawujących opiekę sama w sobie oznacza istotne pogorszenie sytuacji życiowej. Odmienna teza pozwanego jest chybiona. Nie można zgodzić się z pozwanym w zakresie, w jakim wywodzi, że osobiste starania matki zastąpiła troska babci małoletniej. Stanowisko takie zupełnie pomija oczywisty przecież fakt, iż gdyby matka dziecka żyła, to babka także mogłaby pomagać w jego wychowaniu wykonując wymierną część zadań czy to stale, czy w razie zaistnienia incydentalnych potrzeb.</xText>
<xText>Odnosząc się do zmian w sytuacji życiowej <xAnon>H. C. (1)</xAnon> związanych ze śmiercią jej matki należy zwrócić uwagę choćby na jej osobiste właściwości i kwalifikacje, które byłyby istotne w procesie wychowania, a których zastąpienie jest niemożliwe całkowicie lub co najmniej częściowo. Należy odnotować, że grają tu swą rolę nie tylko czynniki ekonomiczne – nawet uznanie, że powódce można zapewnić lepsze warunki rozwojowe nie zmienia faktu, że i tak jej sytuacja życiowa będzie gorsza wskutek śmierci matki. Nawet zatem wzgląd na zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczającego wysokość należnej renty na zasadzie <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 446 § 2 k.c.</xLexLink> nie przekreśla tezy, iż do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej doszło. Nie można bowiem dbałości i starań matki uznawać za równorzędne i zastępowalne dodatkowymi wydatkami na utrzymanie dziecka. W realiach niniejszej sprawy nie można pominąć, iż powódka obecnie jest wychowywana przez babkę – jedną tylko i to starszą osobę. Zestawiając sytuację powódki z prawdopodobnym jej położeniem gdyby do wypadku nie doszło tylko tytułem przykładu można wskazać, iż jak ustalono <xAnon>D. N.</xAnon> z wykształcenia była ratownikiem medycznym, a więc w razie drobniejszych przypadłości zdrowotnych córki mogła udzielić jej odpowiedniej pomocy i zdecydować kompetentnie o zaniechaniu zasięgania porady lekarskiej oszczędzając tym samym wysiłku i kosztów związanych z każdorazowym udawaniem się do lekarza czy też jego wzywaniem w razie choroby. Jest to szczególnie ważne jeśli uwzględnić przypadłości neurologiczne powódki. Nadto uczestnicząc w zorganizowanych wyjazdach dla dzieci i młodzieży mogła zabierać na nie córkę zapewniając jej wypoczynek wakacyjny w wymiarze często trudno osiągalnym dla rówieśników. Udział powódki w zajęciach harcerskich organizowanych przez zmarłą także służyłby jej rozwojowi intelektualnemu, fizycznemu i społecznemu. Jako osoba młoda i posiadająca stosowne kwalifikacje mogła wozić czy odprowadzać dziecko na zajęcia dodatkowe i w razie każdej innej potrzeby tego rodzaju. Podobnie mogłaby dziecku pomóc w nauce i odrabianiu lekcji wykazując właściwą matce cierpliwość, czego oczywiście nie zastąpią żadne korepetycje. Oczywiście opisane i podobne elementy mogą przynajmniej w części być zastąpione aktywnością innych osób wiążąc się niekiedy z dodatkowymi nakładami pieniężnymi. Jednak powtórzyć należy, że gdyby <xAnon>D. N.</xAnon> żyła, powódka mogłaby liczyć nie tylko na inne osoby bliskie – ojca i babcię, lecz przede wszystkim na swoją matkę.</xText>
<xText>W ocenie Sądu Apelacyjnego nawet ostrożny szacunek rozmiaru doznanej w zakresie sytuacji życiowej powódki szkody skłania do wniosku, iż kwota 20.000 zł już wypłacona jest daleko zaniżona. Właściwa wydaje się suma rzędu 50.000 zł uwzględniająca znaczenie i wartość osobistych starań matki dziecka w perspektywie okresu, w jakim byłyby one potrzebne dla prawidłowego rozwoju i dorastania uprawnionej. Słusznie zwraca tutaj uwagę skarżąca na znaczną długość okresu między śmiercią matki a przypuszczalnym momentem osiągnięcia przez nią samodzielności życiowej.</xText>
<xText>Należy podkreślić, że kwota odszkodowania wynikającego z <xLexLink xArt="art. 446;art. 446 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 446 § 3 k.p.c.</xLexLink> jest z konieczności wartością szacunkową. Nie chodzi tu o ścisłe wyliczenie należnego świadczenia, gdyż nie da się dokładnie oznaczyć wysokości szkody. Stąd też ustawodawca wskazał, iż chodzi o kwotę „odpowiednią”. Winna zatem ona harmonizować z realiami danej sprawy, ale nie musi wynikać z jakichkolwiek matematycznych wyliczeń.</xText>
<xText>Z kolei żądanie skarżącej prowadzące do uzyskania świadczenia w łącznej z już wypłaconą kwotę wysokości 100.000 zł Sąd Apelacyjny ocenił jako nadmierne w kontekście zebranego materiału dowodowego. Powódka nie udowodniła, by rzeczywistemu pogorszeniu jej sytuacji życiowej odpowiadała wymieniona kwota.</xText>
<xText>W konsekwencji zmieniono wyrok w części oddalającej rozpatrywane żądanie przez zasądzenie kwoty 30.000 zł z odsetkami, o których mowa niżej.</xText>
<xText>Odnosząc się do trzeciego z wyodrębnionych zagadnień należy odnotować, iż Sąd pierwszej instancji oddalając powództwo w pozostałym zakresie oddalił również żądanie zasądzenia odsetek z tytułu opóźnienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wyjaśnia jakie przyczyny legły u podstaw takiego rozstrzygnięcia. Mając jednak na uwadze, iż właściwa ocena tego żądania była możliwa w oparciu o zebrany już materiał procesowy okazało się możliwe wydanie orzeczenia reformatoryjnego.</xText>
<xText>Niewątpliwie zarówno zadośćuczynienie, jak i odszkodowanie są świadczeniami pieniężnymi, a zatem niespełnienie ich w terminie rodzi obowiązek zapłaty odsetek, co wynika z <xLexLink xArt="art. 481" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 k.c.</xLexLink> Problem zatem nie leży w tym czy, lecz od kiedy one się należą.</xText>
<xText>Powszechnie przyjmuje się, iż wyrok zasądzający zadośćuczynienie ma charakter deklaratywny, a nie konstytutywny. Rodzaj rozstrzygnięcia nie przesądza więc z jaką datą dłużnik popada w opóźnienie, a w szczególności nie jest argumentem na rzecz tezy, iż o opóźnieniu można mówić dopiero po dacie wyrokowania, zwłaszcza zresztą wyrokowania przez sąd pierwszej instancji. Argumentu takiego nie dostarcza również <xLexLink xArt="art. 316;art. 316 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 316 § 1 k.p.c.</xLexLink> już choćby dlatego, że przepis ten stosuje się we wszystkich sprawach, także dotyczących roszczeń objętych regulacją <xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 k.c.</xLexLink>, a jego treść nigdy nie stanie na przeszkodzie ustaleniu stanu opóźnienia już przed datą orzekania. Niewątpliwie do tej kategorii należą roszczenia odszkodowawcze wywodzone z czynów niedozwolonych.</xText>
<xText>W orzecznictwie funkcjonuje nurt uznający zasadność zasądzenia odsetek dopiero od daty wyrokowania (np. wyroki Sądu Najwyższego z 8 grudnia 1997 roku, I CKN 361/97, z 20 marca 1998 roku, II CKN 650/97, z 4 września 1998 roku, II CKN 875/97, z 9 września 1999 roku, II CKN 477/98). Dominują jednak rozstrzygnięcia wskazujące na zasadność roszczenia odsetkowego już od momentu wyznaczonego wezwaniem do zapłaty stosownie do <xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 k.c.</xLexLink> (np. wyroki Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2015 roku, I CSK 169/14, z 8 sierpnia 2012 roku, I CSK 2/12, z 8 lutego 2012 roku, V CSK 57/11, 16 grudnia 2011 roku, V CSK 38/11). Analogiczne rozwiązanie przyjmuje się zasadniczo w przypadku odpowiedzialności ubezpieczycieli, w którym przepisy posługują się i posługiwały w przeszłości konstrukcją w istocie podobną do <xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 k.c.</xLexLink> (np. wyroki Sądu Najwyższego z 18 września 1970 roku, II PR 257/70, z 12 lipca 2002 roku, V CKN 1114/00, z dnia 18 lutego 2010 roku, II CSK 434/09). Wreszcie znaleźć można orzeczenia w pewnym sensie kompromisowe, nakazujące uwzględnienie okoliczności konkretnego przypadku (np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 marca 2013 roku, III CSK 192/12).</xText>
<xText>Rozwiązanie przedstawione jako pierwsze, czyli zasądzenie odsetek od zadośćuczynienia od daty wyrokowania, winno dotyczyć sytuacji specyficznych, w których uszczerbek ma charakter bardzo dynamiczny i zostaje definitywnie ustalony dopiero podczas procesu sądowego, względnie gdy wcześniej było to niemożliwe z przyczyn leżących po stronie pokrzywdzonego. W sprawie niniejszej jednak taka sytuacja nie miała miejsca. Sytuacja powodów w kontekście zdarzenia wywołującego krzywdę i jego normalnych skutków już w momencie prowadzenia postępowania likwidacyjnego była stabilna. Nic nie stało na przeszkodzie ustaleniu rozmiarów należnego świadczenia w ciągu zasadniczego 30-dniowego terminu biegnącego od daty zgłoszenia szkody. W istocie żadne późniejsze zdarzenia podlegające uwzględnieniu nie miały charakteru zaskakującego i nie prowadziły do konieczności przeszacowania należnego zadośćuczynienia.</xText>
<xText>O ile dłużnik niezwłocznie po zgłoszeniu mu roszczenia mógł ocenić przesłanki swej odpowiedzialności, choćby wymagało to pewnego wysiłku i prowadziło do dyskusyjnych konkluzji, to nie można zdejmować z niego odpowiedzialności za stan opóźnienia, który z definicji nie wymaga zawinienia z jego strony. Jest to sytuacja, w której wierzyciel nie uzyskuje należnego mu świadczenia. Uwzględniając, iż w minionych kilku latach sytuacja gospodarcza jest stabilna, jej zmiana między datą wymagalności świadczenia i datą orzekania nie przekłada się na wzrost wartości świadczenia, który mógłby przeważać nad znaczeniem nieuzyskania go w odpowiednim terminie. Odsetki z tytułu opóźnienia pełnią przede wszystkim funkcję stymulującą do realizowania zobowiązań w terminie nie posiadając znaczenia waloryzacyjnego. Zasądzenie odsetek dopiero od daty wyrokowania w tych warunkach byłoby niczym nieuzasadnionym premiowaniem dłużnika, który nie zrealizował terminowo swego obowiązku.</xText>
<xText>Prawidłowe rozstrzygnięcie o odsetkach od kwoty zasądzonej z tytułu zadośćuczynienia wymaga więc ustalenia i rozważenia, czy zadośćuczynienie zostało określone biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili wyrokowania, czy też stan rzeczy istniejący w innej dacie (wcześniejszej i jakiej), czy w dacie zgłoszenia żądania zapłaty zadośćuczynienia znane były już wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a tym samym wysokość zadośćuczynienia i czy w tej dacie żądana kwota z tytułu zadośćuczynienia była usprawiedliwiona co do wysokości, czy też po zgłoszeniu żądania lub w trakcie procesu ujawniły się nowe okoliczność mające wpływ na krzywdy i czy wysokość zadośćuczynienia była ustalana mając na uwadze okoliczności istniejące w dacie wyrokowania. Można byłoby sprowadzić powyższe rozważania do próby oznaczenia daty, w której ujawniono okoliczności mające wpływ na rozmiar krzywdy będącej przedmiotem postępowania. Generalnie rzecz ujmując określenie wysokości zadośćuczynienia według stanu rzeczy istniejącego w innej chwili niż chwila wyrokowania uzasadnia przyznanie odsetek od tej daty. Ustalenie natomiast, że zasądzona kwota należała się poszkodowanemu już w momencie wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia, odpowiadając rozmiarowi szkody niemajątkowej ustalonej według mierników wówczas istniejących, usprawiedliwia zasądzenie odsetek od chwili jego wymagalności (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 marca 2015 roku, VI ACa 878/14).</xText>
<xText>W przypadku roszczeń dochodzonych przeciwko zakładowi ubezpieczeń istotne znaczenie mają przepisy dotyczące odpowiedzialności właśnie ubezpieczyciela, w tym momentu, w którym winien on spełnić świadczenie wynikające ze zgłoszonej mu szkody. Ogólnie chodzi tu o <xLexLink xArt="art. 817" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 817 k.c.</xLexLink>, jednak właściwszą płaszczyznę oceny, z uwagi na rodzaju ubezpieczenia, stanowią ust. 1 i 2 art. 14 powołanej wyżej ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowiące, iż zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. W terminie, o którym mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń zawiadamia na piśmie uprawnionego o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczeń w całości lub w części, jak również o przypuszczalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska względem roszczeń uprawnionego, a także wypłaca bezsporną część odszkodowania. Za ścisłym stosowaniem tego rozwiązania czy jego wcześniejszych odpowiedników, odpowiada się również wiele orzeczeń sądowych (np. wyroki Sądu Najwyższego z 18 września 1970 roku, II PR 257/70, z 12 lipca 2002 roku, V CKN 1114/00, z dnia 18 lutego 2010 roku, II CSK 434/09).</xText>
<xText>Powodowie zgłosili szkodę 15 czerwca 2011 roku, co wynika z prezentaty pozwanego na tym dokumencie (k.185). Podana w pozwie data 30 maja 2011 roku odpowiada dacie określonej w piśmie, a nie momentowi jego doręczenia ubezpieczycielowi. Pozwany popadł zatem w opóźnienie z dniem 16 lipca 2011 roku, to jest z upływem 30 dni od zgłoszenia mu szkody. Podstawowy termin przewidziany powołanymi przepisami był dostateczny dla wyjaśnienia sprawy i wypłaty należnego świadczenia.</xText>
<xText>Dla porządku dodać trzeba, że świadczenia we wskazanych wyżej wysokościach odpowiadają realiom z okresu postępowania likwidacyjnego, które zresztą nie odbiegają istotnie od sytuacji obecnej, skoro nie doszło do znaczących zmian siły nabywczej pieniądza, poziomu płac i innych aspektów sytuacji społeczno-gospodarczej.</xText>
<xText>Z opisanych przyczyn zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo podlegał zmianie przez zasądzenie odsetek ustawowych, a wobec zmiany <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 2 k.c.</xLexLink> od dnia 1 stycznia 2016 roku odsetek ustawowych za opóźnienie, od dnia 16 lipca 2011 roku.</xText>
<xText>Odsetki te należą się powodom do dnia zapłaty świadczenia głównego. Mając jednak na uwadze, że w niezaskarżonej części pozwany wykonał wyrok, od świadczeń tam zasądzonych odsetki należały się do momentu ich spełnienia. Zatem na rzecz <xAnon>C. C.</xAnon> od kwoty 40.000 zł odsetki zasądzono do dnia 13 kwietnia 2015 roku, na rzecz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> od takiej samej kwoty do dnia 2 czerwca 2015 roku, a na rzecz <xAnon>T. N.</xAnon> od kwoty 50.000 zł do dnia 14 kwietnia 2015 roku.</xText>
<xText>Zmiana zaskarżonego wyroku nie nastąpiła w zakresie tak istotnym w proporcji do wysokości łącznie dochodzonych roszczeń, by uzasadniała modyfikację rozstrzygnięcia o kosztach procesu dokonanego przez Sąd pierwszej instancji.</xText>
<xText>Z tych przyczyn, na podstawie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 1;art. 386 § 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 § 1 oraz 385 k.p.c.</xLexLink>, orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto stosownie do <xLexLink xArt="art. 98;art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 oraz 100</xLexLink> w zw. z 391 <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 1 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Jeśli chodzi o apelację wniesioną przez powodów, to w przypadku <xAnon>C. C.</xAnon> i <xAnon>T. N.</xAnon> została ona uwzględniona prawie w całości, a oddalona tylko w zakresie dotyczącym odsetek za kilka dni lipca 2011 roku. Uzasadniało to jednak zasądzenie kosztów procesu w całości. Składała się na nie opłata od apelacji (odpowiednio 954 i 1192 zł) oraz wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w wysokości wynikającej z wartości przedmiotu zaskarżenia określone stosownie do <xLexLink xArt="§ 6;§ 6 pkt. 5;§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 2" xIsapId="WDU20021631348" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348">§ 6 pkt 5 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</xLexLink> (Dz.U. nr 163, poz. 1348) i § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1800). W przypadku każdego z powodów była to kwota 900 zł. Uwzględniono bowiem, że z uwagi na identyczność podnoszonych zarzutów należy się im po połowie stawki minimalnej, a nie po jednym pełnym wynagrodzeniu każdemu z osobna.</xText>
<xText>Apelacja <xAnon>H. C. (1)</xAnon> okazała się skuteczna mniej więcej w połowie, co wynika z zestawienia kwoty zasądzonej dodatkowo w następstwie jej rozpoznania z wartością przedmiotu zaskarżenia. Takie rozstrzygnięcie powodowało potrzebę wzajemnego zniesienia kosztów procesu, które obejmowały tylko wynagrodzenie za zastępstwo procesowe, gdyż powódka była zwolniona od opłaty od apelacji. Stosownie do art. 113 ust. 1 u.k.s.s.c. nakazano jednocześnie pobranie od pozwanego kwoty odpowiadającej opłacie od apelacji tej powódki, w zakresie, w jakim apelacja ta została uwzględniona, czyli 2.475 zł. Odstąpiono od obciążania powódki kosztami związanymi z jej apelacją w nieuwzględnionym zakresie mając na uwadze charakter zgłaszanych roszczeń oraz jej sytuację majątkową, zwłaszcza brak własnych dochodów.</xText>
<xText>Apelacja pozwanego została oddalona w całości, co powodowało konieczność zasądzenia na rzecz powodów kosztów procesu z niej wynikających. Wysokość należnych kosztów obejmowała wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika ustalone stosownie do wartości przedmiotu zaskarżenia w odniesieniu do każdego z powodów. Było to po 1.800 zł na rzecz <xAnon>C. C.</xAnon> i <xAnon>T. N.</xAnon> stosownie do powołanych wyżej przepisów, oraz 2.700 zł na rzecz <xAnon>H. C. (1)</xAnon> na podstawie <xLexLink xArt="§ 6;§ 6 pkt. 6;§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 2" xIsapId="WDU20021631348" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348">§ 6 pkt 6 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</xLexLink> i § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie.</xText>
<xText>Z podsumowania wynika, iż w ramach rozliczenia kosztów procesu w instancji odwoławczej <xAnon>C. C.</xAnon> należało się 3.654 zł, <xAnon>H. C. (1)</xAnon> 2.700 zł, a <xAnon>T. N.</xAnon> 3.892 zł.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sędzia SA– Jolanta Pyźlak
| null |
[
"Sędzia SA– Jolanta Pyźlak",
"Tomasz Wojciechowski",
"SA– Jacek Sadomski"
] |
[
"art. 446 k.c."
] |
Agnieszka Hydzik
|
sekr.sądowy Paulina Czajka
|
Agnieszka Hydzik
|
[
"Odszkodowanie",
"Zadośćuczynienie"
] | 21
|
Sygn. akt VI ACa 771/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 czerwca 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SA– Jolanta Pyźlak
Sędzia SA– Jacek Sadomski
Sędzia SO (del.) – Tomasz Wojciechowski (spr.)
Protokolant: – sekr.sądowy Paulina Czajka
po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. w Warszawie
na rozprawie sprawy z powództwaC. C.,H. C. (1),T. N.
przeciwko(...) S.A.wW.
o zapłatę
na skutek apelacji obu stron
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt III C 644/12
1. zmienia częściowo zaskarżony wyrok w punkcie czwartym, w ten sposób, że zasądza od(...) S.A.wW.na rzecz:
-C. C.odsetki ustawowe, przy czym od dnia 1 stycznia 2016 roku odsetki ustawowe za opóźnienie, od kwoty 40.000 zł (czterdzieści tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia 13 kwietnia 2015 roku oraz od kwoty 20.000 (dwadzieścia tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia zapłaty,
-H. C. (1)kwotę 30.000 zł (trzydzieści tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami, przy czym od dnia 1 stycznia 2016 roku z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;
-H. C. (1)odsetki ustawowe, przy czym od dnia 1 stycznia 2016 roku odsetki ustawowe za opóźnienie, od kwoty 40.000 zł (czterdzieści tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia 2 czerwca 2015 roku oraz od kwoty 140.000 (sto czterdzieści tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;
-T. N.odsetki ustawowe, przy czym od dnia 1 stycznia 2016 roku odsetki ustawowe za opóźnienie, od 50.000 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia 14 kwietnia 2015 roku oraz od kwoty 40.000 (czterdzieści tysięcy złotych) za okres od dnia 16 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;
2. w pozostałej części apelację powodów, a apelację pozwanego w całości oddala;
3. zasądza od(...) S.A.wW.na rzecz:
-C. C.kwotę 3.654 zł (trzy tysiące sześćset pięćdziesiąt cztery złote),
-H. C. (1)kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych)
-T. N.kwotę 3.892 zł (trzy tysiące osiemset dziewięćdziesiąt dwa złote)
tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym;
4. nakazuje pobrać od(...) S.A.wW.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego wW.kwotę 2.475 zł (dwa tysiące czterysta siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem opłaty od apelacji, od której uiszczenia powódkaH. C. (1)była zwolniona.
VI ACa 771/15
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia dnia 5 czerwca 2012 rokuC. C.,T. N.iH. C. (1)wnieśli o zasądzenie od(...)Towarzystwo (...) S.A.wW.na rzecz:
-T. N.kwoty 8.500 zł zwrotu kosztów pogrzebu wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 6 stycznia 2012 roku do dnia zapłaty;
-H. C. (1)renty za okres od 1 marca 2011 roku do 31 sierpnia 2012 roku po 694,26 zł miesięcznie, za okres od 1 września 2012 roku do dnia wyroku po 1.194,26 zł miesięcznie, za okres od dnia wyroku po 1.616 zł miesięcznie płatnej do 10-go dnia każdego miesiąca z odsetkami ustawowymi w razie opóźnienia;
-C. C.kwoty 80.000 zł stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej z ustawowymi odsetkami od kwoty 60.000 zł od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty, a od kwoty 20.000 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;
-H. C. (1)kwoty 280.000 zł stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej z ustawowymi odsetkami od kwoty 60.000 zł od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty, a od kwoty 220.000 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;
-C. C.kwoty 180.000 zł zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;
-H. C. (1)kwoty 240.000 zł zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;
-T. N.kwoty 170.000 zł zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty.
Powodowie wnieśli także o zasądzenie kosztów procesu. Roszczenia swe wywiedli ze śmierciD. N.w wypadku drogowym, którego skutki objęte są odpowiedzialnością pozwanego ubezpieczyciela.
(...)Towarzystwo (...) S.A.wW.wnosiło o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 roku wydanym w sprawie III C 644/12 zasądził od(...) S.A.wW.tytułem zadośćuczynienia na rzeczC. C.kwotę 60.000 zł, na rzeczH. C. (1)kwotę 180.000 zł, a na rzeczT. N.kwotę 90.000 zł, w pozostałym zakresie powództwo oddalił, a koszty procesu między stronami wzajemnie zniósł. Powołane orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
W dniu 19 lutego 2011 roku w wyniku wypadku komunikacyjnego spowodowanego przezR. D., prowadzącego pojazdH. (...)onumerze rejestracyjnym (...), śmierć poniosła pasażerka pojazduD. N.. Ofiara była matką małoletniejH. C. (1), córkąT. N.oraz życiową partnerkąC. C.. W związku z wypadkiem Prokuratura Rejonowa(...)prowadziła śledztwo pod sygnaturą 5 Ds. 252/11/W, które zostało umorzone z powodu śmierci sprawcy. Sprawca wypadku był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów w(...)S.A. wW..
Pismem z dnia 30 maja 2011 roku powodowie za pośrednictwemStowarzyszenia Pomocy (...)wystąpili ze zgłoszeniem roszczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC. Zażądali zwrotu kosztów pogrzebuD. N.w kwocie 9.715,20 zł, odszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej dlaH. C. (1)w kwocie 80.000 zł, dlaC. C.w kwocie 80.000 zł, zadośćuczynienia na rzeczC. C.w kwocie 200.000 zł, na rzeczH. C. (1)w kwocie 300.000 zł, a na rzeczT. N.w kwocie 200.000 zł.
Decyzją z dnia 10 września 2011 roku ubezpieczyciel przyznał tytułem zadośćuczynienia 20.000 zł na rzeczC. C., 60.000 zł na rzeczH. C. (1)i 30.000 zł na rzeczT. N.oraz po 20.000 zł odszkodowania dlaC. C.iH. C. (1). DodatkowoT. N.przyznano zwrot kosztów pogrzebu w kwocie 1.360 zł oraz 1.700 zł kosztów postawienia nagrobka. Na rzeczH. C. (1)ustanowiono miesięczną rentę w wysokości 421,7 zł.
W chwili śmierciD. N.miała 26 lat. Od 1 stycznia 2011 roku zatrudniona była na pełny etat jako(...)w(...) Sp. z o.o.z wynagrodzeniem 3.800 zł brutto. Ukończyła studia na(...)Uniwersytecie(...)na kierunku(...).
C. C.w chwili zdarzenia pracował na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony za wynagrodzeniem 1.386 zł brutto. W 2012 roku ukończył liceum ogólnokształcące w(...). Kontynuuje naukę w dwuletnim technikum(...). W roku 2011 uzyskał dochód w wysokości 25.001,73 zł, w 2012 roku 43.464,35 zł oraz w 2013 roku 46.815,14 zł.C. C.stworzył nową rodzinę zP. M., z którą ma drugą córkęM. C.. Razem wychowują też synaP. M.. W chwili śmierci partnerki mieszkał w komunalnym mieszkaniu o powierzchni 75 m2, którego głównym najemcą był zmarły dziadek powoda. Obecnie mieszka wraz z żonąP., córkąM.oraz synem żony we Francji. Żona powoda jest w ciąży.
Przed wypadkiem związekD. N.iC. C.trwał 8 lat. Od 2005 roku mieszkali razem i prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. W(...) urodziła sięim córkaH. C. (1). Wychowywali ją razem.C. C.zmienił charakter swojego zatrudnienia, aby móc opiekować się córką kiedyD. N.kończyła studia i rozpoczynała nową pracę w wyuczonym zawodzie. Stanowili szczęśliwą, kochającą się rodzinę. Planowali wspólną przyszłość, w tym zawarcie związku małżeńskiego i budowę domu. W ostatnim czasie przed wypadkiem toD. N.utrzymywała wspólne gospodarstwo domowe, a także organizowała wspólne wyjazdy i zapewniała córce płaszczyznę do rozwoju intelektualnego i emocjonalnego. Z opinii biegłego psychologa wynika, iż śmierć życiowej partnerki była dlaC. C.silnym stresem. Jego samopoczucie psychiczne wykazywało w tym czasie objawy ostrej reakcji na stres. Trwająca w okresie sporządzenia opinii żałoba to reakcja fizjologiczna, która nie zaburza codziennego funkcjonowania w pełnionych rolach życiowych. Z zaświadczeń przedłożonych do akt sprawy wynika, iżC. C.cierpiał na zaburzenia adaptacyjne z komponentem depresyjnym. Również jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu, bowiem zmarłaD. N.uzyskiwała wyższy dochód. Po śmierci partnerki musiał utrzymać siebie i małoletnią córkę tylko ze swojego wynagrodzenia, dzieląc swój czas na pracę, obowiązki domowe i opiekę nad córką.
H. C. (1)w chwili śmierci matki miała 2 lata. Zamieszkiwała wraz z rodzicami. Urodziła się z wrodzoną wadą serca, od początku miała problemy z przybieraniem na wadze. Pozostawała i pozostaje pod stałą opieką kardiologa i pediatry. W 2012 roku poddana została operacji serca. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 10 października 2014 roku małoletniąH. C. (1)umieszczono w rodzinie zastępczej w osobie babkiT. N., która została również ustanowiona kuratorem i powierzono jej majątek małoletniej. Obecnie uczęszcza do oddziałuOwSzkole Podstawowej nr (...)wW.. Biegły ustalił, iżH. C. (1)głęboko przeżyła śmierć matki, przy czym żałoba nie miała charakteru przedłużającego się. Sprawność intelektualna dziewczynki jest poniżej przeciętnej, rozumowanie logiczne niższe od oczekiwanego dla wieku. Rozwój emocjonalno-społeczny w czasie badania był prawidłowy.H. C. (1)ma świadomość śmierci matki, potrafi zdefiniować śmierć. Prawidłowo radzi sobie z tą sytuacją. Biegły psychiatra wskazał także, iż nie sposób na obecnym etapie rozwoju przewidzieć skutki śmierci matki.
Z Zakładu Ubezpieczeń SpołecznychH. C. (1)otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 853,88 zł netto. Koszty jej utrzymania to około 2.400 zł.
T. N.jest matką zmarłejD. N.. W chwili śmierci córki miała 52 lata. Pracowała i pracuje w ZOZW., obecnie na ¾ etatu ze średnim wynagrodzeniem 1.524,85 zł. Ukończyła studia na kierunku(...)na Uniwersytecie(...). Była silnie związana z córką. W 2002 roku odszedł od niej mąż, ojciec zmarłej. Od tego czasu wychowywała córkę sama. Radziła sobie zarówno z problemami wychowawczymi wieku dorastania, jak i związanymi z odejściem ojca. Zmarła była najbliższą jej osobą. Miały ze sobą bardzo dobry kontakt, spędzały razem dużo czasu.D. N.stanowiła podporę dla matki, która liczyła także na jej wsparcie na starość, bowiem nie posiada innych bliskich jej osób.T. N.jest w stanie przedłużonej reakcji adaptacyjnej depresyjnej na stres, jakim była śmierć jej jedynej córki. Reakcja przekroczyła ramy fizjologicznej żałoby. Korzysta z opieki psychologicznej od 2 lat, co skutkuje krótkotrwałą poprawą samopoczucia. W opinii biegłego, powódka powinna poddać się leczeniu farmakologicznemu, które pomoże zredukować poziom napięcia emocjonalnego. Na krótko przed śmiercią córki,T. N.przeszła operację ginekologiczną w związku z nowotworem. Po operacji opiekowała się nią córka, która stanowiła dla niej duże wsparcie w codziennym życiu.
Po śmierciD. N.życie powodów uległo całkowitej zmianie.C. C.musiał zaprzestać prowadzenia własnej działalności gospodarczej i wrócić do zawodu(...), aby móc zapewnić utrzymanie córce. Do czasu wypadku to on zajmował się córką, a jego partnerka zarabiała na utrzymanie. RównieżT. N.zaangażowała się w opiekę nad wnuczką, początkowo poprzez wspólne mieszkanie, później przez opiekę nad wnuczką przez 2 dni w tygodniu. ObecnieH. C. (1)mieszka z babcią, która musiała zmienić formę zatrudnienia, by jak najwięcej czasu poświęcać na wychowanie wnuczki. Tylko ona utrzymywałaH. C. (1), gdyż jej ojciec wyjechał ze swoją nową rodziną na stałe do Francji i nie łoży na utrzymanie córki.
Koszty wykonania nagrobka dlaD. N.w wysokości 10.200 zł w całości pokryłaT. N.. Ubezpieczyciel wypłacił jedynie 1.700 zł uzasadniając, iż nagrobek jest grobowcem rodzinnym, w którym pochowano jeszcze 5 osób z rodziny poszkodowanej.
Opisany stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów, przesłuchania powodów, zeznań świadkaI. K.oraz opinii biegłych. Był on w zasadzie niesporny poza zagadnieniem kosztów utrzymania i wychowaniaH. C. (1).
Dokonując analizy prawnej poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy odwołał się do treściart. 436 § 2 k.c.iart. 435 k.c.Jednocześnie wskazał na dotyczący odpowiedzialności ubezpieczycielaart. 822 § 1 k.c.oraz określający jej zakresart. 34 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. nr 124 poz. 1152 ze zm.). Stwierdził także, że stosownie do art. 19 ust. 1 tej ustawy, pokrzywdzony może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.
Okoliczności wypadku jednoznacznie wskazują na winę kierowcyR. D.. Wynika to z opinii biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej i ruchu drogowego i ostatecznie nie było w sprawie kwestionowane. Zaktualizowała się zatem odpowiedzialność pozwanego jako ubezpieczyciela. Zresztą sam pozwany wypłacając powodom część dochodzonych świadczeń uznał co do zasady swoją odpowiedzialność za szkody związane z wypadkiem.
W dalszej kolejności Sąd pierwszej instancji przytoczyłart. 446 § 1 k.c.odnosząc go do roszczenia o zwrot kosztów nagrobka. Zgodził się ze stanowiskiem pozwanej co do wysokości świadczenia z tego tytułu wywodząc, iż nagrobek urządzony został nie tylko dla zmarłejD. N., ale także dla innych zmarłych członków rodziny powódki, łącznie 6 osób. Za uzasadniony uznał sposób wyliczenia kwoty zastosowany przez pozwaną, skoro była ona zobowiązana zwrócić koszt pochówku tylko jednej z tych osób.
Następnie Sąd Okręgowy dokonał analizy roszczeń o odszkodowanie z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej odnosząc je doart. 446 § 3 k.p.c.Podniósł, że ocena znacznego pogorszenia zależna jest od rozmiarów ujemnych następstw natury majątkowej zarówno już istniejących, jak i dających się przewidzieć na podstawie zasad doświadczenia życiowego w przyszłości, z uwzględnieniem stanu zdrowia osoby uprawnionej, jej wieku, warunków i trudności życiowych, stosunków rodzinnych i majątkowych. Chodzi o porównanie tej sytuacji ze stanem, w jakim uprawniony by się znajdował, gdyby osoba zmarła pozostawała przy życiu.
Wychodząc z przytoczonych uwag ogólnych Sąd pierwszej instancji roszczenie to uznał za niezasadne. Stwierdził, że znaczne pogorszenie się sytuacji życiowejC. C.orazH. C. (1)wskutek śmierciD. N.rzeczywiście wystąpiło, co zresztą pośrednio przyznał także pozwany, wypłacając powodom kwoty po 20.000 zł z tego tytułu. Powodowie stracili środki do życia, bowiem to zmarła w największym stopniu przyczyniała się do utrzymania rodziny. Osiągała dochód w wysokości około 3.000 zł, podczas gdy powód za pracę, którą rozpoczął ponownie po około półtora miesiąca, otrzymywał niespełna 1.400 zł. Wnosiła również wkład w formie pracy przy obowiązkach domowych czy opiece nad córką.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji rozważając istnienie znacznego pogorszenia się sytuacji życiowej nie można poprzestawać tylko na kontekście materialnym, bowiem ważny jest również aspekt emocjonalny. Wprowadzenieart. 446 § 4 k.c.nie wyeliminowało potrzeby uwzględnienia także tego aspektu i jego wpływu na sytuację materialna pokrzywdzonego. Znaczne pogorszenie sytuacji życiowej, o którym mowa wart. 446 § 3 k.c., obejmuje niekorzystne zmiany bezpośrednio w sytuacji materialnej najbliższych członków rodziny zmarłego, niewyczerpujące hipotezyart. 446 § 2 k.c., jak też te zmiany w sferze dóbr niematerialnych, które rzutują na ich sytuację materialną. Sam ból, poczucie osamotnienia, krzywdy i zawiedzionych nadziei nie stanowią podstawy do żądania odszkodowania. Jeśli jednak te negatywne emocje wywołały chorobę, osłabienie aktywności życiowej i motywacji do przezwyciężania trudności dnia codziennego, to – bez szczegółowego dociekania konkretnych zdarzeń lub stopnia ich prawdopodobieństwa – można na zasadzie domniemania faktycznego przyjąć, że pogorszyły one dotychczasową sytuację życiową uprawnionego.
Sytuacja życiowaC. C.uległa znacznemu pogorszeniu na skutek śmierci partnerki życiowej przede wszystkim z powodu samego faktu jej utraty, co wiązało się z powstaniem stanu apatii, wzmożonego napięcia psychicznego, obniżonego nastroju, odrętwienia, tendencji do płaczu. Powód utracił nie tylko wsparcie duchowe ze strony partnerki, ale również jej pomoc w decyzjach zawodowych, a także w prowadzeniu gospodarstwa domowego i zajmowaniu się córką, oraz nadzieję takiej pomocy na przyszłość – zwłaszcza, że planowali wziąć ślub oraz wybudować dom. Z chwilą śmierciąD. N.niewątpliwie nastąpiła utrata energii życiowej. W związku z koniecznością samodzielnej opieki nad córką zmalały też jego możliwości zarobkowe. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że uwzględnił te wszystkie okoliczności oraz ustalony poziom dochodów powoda i uznał, kierując się zasadą wyrażoną wart. 322 k.p.c., iż zasadne było przyznanie kwoty 20.000 zł odszkodowania, a tym samym żądanie dalej idące było nieuzasadnione. Dodał, że powód obecnie pracuje we Francji, a jego miesięczny dochód oscyluje wokół kwoty 6.000 złotych. Skonstatował, że nie wykazano, iż wysokość poniesionej szkody przekracza kwotę już wypłaconą.
Oceniając sytuację życiowąH. C. (1)Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wskutek śmierciD. N.uległa ona znacznemu pogorszeniu. Dziewczynka głęboko przeżyła stratę matki we wczesnym dzieciństwie, by po pewnym czasie zaakceptować sytuację i zrozumieć pojęcie jej śmierci. Nie sposób stwierdzić czy to śmierć matki czy też inne czynniki wpłynęły na gorsze od rówieśników wyniki w testach na rozumowanie logiczne i sprawność intelektualną. Małoletnia przez kolejne lata, aż do usamodzielnienia, pozostawać będzie na utrzymaniu ojca oraz babci. Wpłynie to na poziom jej życia, bowiem to matka w głównej mierze przyczyniała się do jej utrzymania. Siłą rzeczy nie będzie żyć na dotychczasowej stopie, ograniczy się jej możliwość korzystania z dobrodziejstw kultury i sztuki, które zapewniała jej matka, a także z wyjazdów wakacyjnych, które organizowała zmarła. Sąd Okręgowy uznał roszczenieH. C. (1)za niezasadne, gdyż wypłacona już kwota 20.000 zł odpowiada pogorszeniu się jej sytuacji życiowej. Powódka nie udowodniła, iż wysokość jej szkody przewyższa wartość uznaną przez pozwanego.
Również za nieuzasadnione Sąd pierwszej instancji uznał żądanie zasądzenia renty na rzeczH. C. (1)na podstawieart. 446 § 2 k.c.Jest niewątpliwe, że zmarła pracowała zawodowo, zajmowała się domem, wspierała partnera oraz wychowywała córkę. Spełniała zatem swój obowiązek alimentacyjny wobec córki przez łożenie na jej utrzymanie i wychowanie stosownych środków i osobiste starania. Wskutek wypadkuD. N.zmarła, a cały obowiązek alimentacyjny spoczął na ojcu. Powódka otrzymuje 853,88 zł renty rodzinnej z ZUS oraz 421,70 zł miesięcznie od pozwanej. Koszty utrzymania i wychowania wynoszą natomiast około 2.400 zł. Do ich zaspakajania zobowiązani są rodzice po połowie. Przypadającą na matkę połowę wymienionej kwoty pokrywa pozwany oraz ZUS, a zatem pozostałą część potrzeb dziecka powinien zaspokoić ojciec. Mając to na uwadze Sąd Okręgowy uznał roszczenie dotyczące renty za bezzasadne.
Rozpoznając żądanie zadośćuczynienia Sąd pierwszej instancji odwołał się doart. 446 § 4 k.c.Wyjaśnił, że ma ono służyć zrekompensowaniu – na tyle, na ile jest to możliwe – dolegliwości związanych z bólem, stresem, cierpieniami psychicznymi czy wymuszoną rezygnacją z niektórych aspektów życia w związku ze śmiercią osoby najbliższej. Ustalanie wysokości zadośćuczynienia jest zawsze trudne, sprowadza się bowiem do podjęcia próby przeliczenia krzywdy na pieniądze. Zadośćuczynienie powinno z punktu widzenia pokrzywdzonego przedstawiać odczuwalną wartość majątkową i pozostawać w związku z rozmiarem doznanej krzywdy, z uwzględnieniem także jej bezpośrednich i późnych konsekwencji. Ma mieć charakter kompensacyjny, więc nie może stanowić kwoty symbolicznej, a jego wysokość powinna przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. W każdym przypadku zatem wysokość zadośćuczynienia musi być rozpatrywana indywidualnie aby wynagrodzić pokrzywdzonemu wszystkie spowodowane śmiercią najbliższego negatywne doznania i odczucia. Nie wolno abstrahować od subiektywnych odczuć poszkodowanego, wrażliwości na ból, ogólnego poziomu wrażliwości, jak też jego sytuacji życiowej, w tym zawodowej.
Analizując sytuację kolejnych powodów Sąd Okręgowy stwierdził, żeC. C.w chwili śmierci partnerki był młodym mężczyzną. Miał wspaniałą rodzinę: kochającą, mądrą partnerkę i małą upragnioną córeczkę, której poświęcał cały swój czas. Związek powoda ze zmarłą układał się wspaniale, snuli oni plany na przyszłość, w tym dotyczące ślubu i budowy domu. Po jej śmierci powód stracił to poczucie bezpieczeństwa, stabilność, spokój. Wszystkie decyzje rodzinne i zawodowe spadły na jego barki. Szybko musiał wrócić do pracy, by utrzymać siebie i córkę, a także znaleźć czas na jej wychowanie. Czuł osamotnienie, cierpiał, przeżywał żałobę, a przy tym musiał opiekować się dzieckiem, któremu był bardzo potrzebny. Żył w ciągłym stresie – powszechnie wiadomo, że stres związany ze śmiercią partnera w zgodnym związku jest jednym z najsilniejszych. Powód stracił chęć do życia i kontaktów z ludźmi. Po trzech latach jednak udało mu się zbudować nowy związek i założyć rodzinę. Wydaje się, że podniósł się po tych traumatycznych przeżyciach. Biorąc pod uwagę te czynniki Sąd pierwszej instancji uznał, iż zadośćuczynienie wypłacone przez pozwaną nie było adekwatne i zasądził na rzecz dodatkowo kwotę 60.000 zł.
Sąd Okręgowy stwierdził, że największej krzywdy doświadczyłaH. C. (1), która straciła matkę mając zaledwie 2 lata. Straty matki w tak młodym wieku nie są w stanie zrekompensować żadne przyznane na jej rzecz pieniądze, nie mniej jednak zadośćuczynienie po takiej traumie powinno być znaczące i odczuwalne dla powódki, również w przyszłości. Pomimo młodego wieku, dziewczynka zdążyła już nawiązać z matką silną więź, której nie będzie w stanie odbudować z nikim innym. Matka dawała jej poczucie bezpieczeństwa, bezwarunkowej miłości, której inni członkowie rodziny, pomimo usilnych starań nie będą w stanie jej zapewnić. Dziewczynka dorastać będzie bez matki, bez jej miłości i wsparcia. Tragedia jaką przeżyła, przez całe życie będzie powodować w niej nieopisane cierpienie i poczucie ogromnej, niezasłużonej krzywdy. W ocenie Sądu, kwota przyznana przez pozwaną na rzeczH. C. (1)była niewspółmiernie niska do krzywdy, jakiej doświadczyła, wobec czego zasądził dodatkowo 180.000 zł.
Analizując sytuacjęT. N.Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wskutek śmierci córki i zerwania rodzicielskiej więzi, powódka doznała silnego urazu psychicznego. Córka była najważniejszą osobą w jej życiu. Wychowywała ją samotnie po odejściu męża. Od tego czasu więź między nimi niezwykle się zacieśniła. Spędzały ze sobą wiele czasu wspierając się nawzajem. Zgodnie z opinią biegłego psychologa, powódka przechodziła i przechodzi przedłużoną żałobę, z której nie potrafi się otrząsnąć. Od czasu wypadku korzysta z pomocy psychologa. Nie przestaje myśleć o zmarłej córce wracając wspomnieniami do chwil z nią spędzanych. Praca zawodowa zeszła na dalszy plan, a przez pewien czas bezpośrednio po śmierci córki wykonywała ją tylko dzięki wsparciu życzliwych jej współpracowników. Wraz ze śmiercią córki straciła poczucie bezpieczeństwa, które dawała świadomość, iż zawsze może liczyć na jej pomoc, również na starość, kiedy nie będzie już w stanie radzić sobie sama. Więź jaka występuje pomiędzy matką a jedynym dzieckiem jest niezwykle silna, zatem krzywda, jakiej doznała powódka w związku ze śmiercią córki, proporcjonalnie duża. W przeciwieństwie doC. C., który założył już nową rodzinę,T. N.nie nawiązała i nie nawiąże w przyszłości więzów rodzinnych podobnych to tych, które utraciła. Te czynniki zdecydowało o zasądzeniu na jej rzecz kwoty 90.000 zł ponad zadośćuczynienie, które przyznała jej pozwana.
O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.znosząc je wzajemnie między stronami.
Od powołanego wyroku apelację wywiodły obie strony.
Powodowie zaskarżyli wyrok w części oddalającej powództwo o zapłatę 80.000 zł na rzeczH. C. (1)tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej oraz roszczenia o zapłatę odsetek za opóźnienie pozwanego. Zarzucili:
- naruszenieart. 446 § 3 k.c.przez błędną wykładnię prowadzącą do rażącego zaniżenia należnegoH. C. (1)odszkodowania,
-art. 481, 455 i 817 k.c.przez oddalenie powództwa w zakresie dotyczącym odsetek za opóźnienie od należnego odszkodowania i zadośćuczynienia.
Powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie dodatkowo:
- na rzeczC. C.iT. N.odsetek ustawowych od zasądzonych świadczeń od dnia 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty,
- na rzeczH. C. (1)kwoty 80.000 zł odszkodowania oraz odsetek od całej należnej kwoty 260.000 zł – od 240.000 zł za okres od 3 lipca 2011 roku do dnia zapłaty, a od 20.000 zł od dnia 5 czerwca 2012 roku do dnia zapłaty.
Pozwany zaskarżył orzeczenie w części zasądzającej na rzeczC. C.kwotę 20.000 zł, na rzeczH. C. (1)140.000 zł, a na rzeczT. N.40.000 zł. Zarzucił:
- naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.przez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego prowadzący do nieprawidłowego ustaleniach uszczerbku powodów,
-obrazęart. 446 § 4 k.p.c.przez przyznanie powodom zadośćuczynienia rażąco zawyżonego i nieodpowiedniego w świetle okoliczności sprawy.
W oparciu o te zarzuty wniósł o zmianę wyroku przez oddalenie powództwa w tej części oraz stosowną zmianę rozstrzygnięcia o kosztach procesu, ewentualnie uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Powodowie wnieśli o oddalenie apelacji pozwanego i zasądzenie kosztów procesu. Przyznali, że pozwany wypłacił na ich rzecz świadczenia objęte niezaskarżoną częścią wyroku –C. C.40.000 zł w dniu 13 kwietnia 2015 roku,H. C. (1)40.000 zł w dniu 2 czerwca 2015 roku, aT. N.50.000 zł w dniu 14 kwietnia 2015 roku.
Pozwany wniósł o oddalenie apelacji powodów i zasądzenie kosztów procesu za drugą instancję.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja powodów była częściowo zasadna, natomiast apelacja pozwanego nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji i aprobuje przedstawioną ocenę dowodów. Jakkolwiek pozwany zarzucił naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.wskazując na nieprawidłowe ustalenie rozmiaru uszczerbku powodów, to jednak zarzut ten w istocie odnosi się do oceny wysokości należnego świadczenia. Skarżący nie wskazuje jakie fakty (zdarzenia, stany rzeczy) ustalono nieprawidłowo, względnie pominięto mimo ich potwierdzenia w materiale dowodowym. Tym bardziej nie precyzuje, które środki dowodowe zostały poddane ocenie nieprawidłowej, a już w ogóle nie konkretyzuje w jaki sposób doszło do naruszenia powołanego przepisu, to jest jakim kryteriom oceny w nim określonym uchybił Sąd pierwszej instancji. Za taką konkretyzację nie sposób uznać ogólnikowego stwierdzenia, iż ocenie Sądu Okręgowego zabrakło wszechstronności i nie była ona wyczerpująca. Apelacja pozwanego w rzeczywistości wywodzi pominięcie pewnych czynników (np. sposobu przeżywania żałoby przez powoda, dalszych jego losów) przy ustalaniu wysokości należnego zadośćuczynienia. Jednak czynniki te, będące konkretnymi elementami stanu faktycznego, Sąd pierwszej instancji wymienił w obszernym opisie zdarzeń istotnych dla rozstrzygnięcia. Problem podniesiony przez pozwanego leży zatem nie w czynieniu ustaleń faktycznych, lecz ocenie ich znaczenia dla treści orzekania, co jest już dalszym krokiem w procesie prowadzącym do wydania orzeczenia.
Przypomnieć należy, iż skuteczne podniesienie zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.wymaga sprecyzowania jakie środki dowodowe poddano niewłaściwej ocenie, jakie w związku z tym są wadliwe bądź niedokonane ustalenia faktyczne oraz które z kryteriów wskazanych w powołanym przepisie naruszono. Zarzut ten nie może ograniczać się do prezentacji alternatywnego stanu faktycznego, choćby był on nawet na równi prawdopodobny w świetle uzyskanych dowodów z ustaleniami sądu pierwszej instancji. Jest przy tym rzeczą oczywistą, że kwestionowanie wysokości zasądzonego świadczenia, którego ustalenie opiera się na stosowaniu przepisów prawa materialnego, nie może polegać na stawianiu zarzutu niewłaściwej oceny materiału dowodowego.
Pomijając powyżej poddany analizie nietrafny zarzut pozwanego apelacje obu stron sprowadzają się do trzech problemów – wysokości zasądzonych zadośćuczynień, odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej dochodzonego przezH. C. (1)oraz odsetek z tytułu opóźnienia.
Za prawidłowe musi być uznane stanowisku Sądu Okręgowego odnoszące się do wysokości należnego powodom zadośćuczynienia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dokonano prawidłowej wykładniart. 446 § 4 k.c.oraz właściwie odniesiono go do ustalonego stanu faktycznego. Nie można także nie zgodzić się z wywodami apelacji dotyczącymi rozumienia powołanego przepisu, co jednak nie oznacza, że podzielić należy jej wnioski dotyczące jego odniesienia do rozpoznawanej sprawy.
Świadczenie należne tytułem doznanej krzywdy niemajątkowej, każdorazowo jest wyliczane indywidualnie w konkretnej sprawie, przy uwzględnieniu okoliczności w niej zaistniałych, a związanych wyłącznie z rozmiarem krzywdy, stanowiącej następstwo czynu niedozwolonego. Użyte wart. 446 § 4 k.c.wyrażenie "odpowiednia suma" zawiera już w sobie przyznanie niemożności ścisłego ustalenia zadośćuczynienia ze względu na istotę krzywdy. Dlatego przy ustaleniu zadośćuczynienia nie stosuje się automatyzmu, a każda krzywda jest oceniana przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy. Należy podnieść, że w razie śmierci osoby bliskiej na rozmiar krzywdy mają przede wszystkim wpływ dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią tej osoby, rodzaj i intensywność więzi łączące pokrzywdzonych ze zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem tego odejścia (tak Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 roku, V ACa 30/13). Kwota zadośćuczynienia powinna uwzględniać wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w tym także fakt, że śmierć każdej osoby jest zdarzeniem pewnym, które prędzej czy później musi nastąpić oraz indywidualne cechy pokrzywdzonego i jego zdolność do powrotu do równowagi psychicznej. Zadośćuczynienie ma rekompensować wcześniejszą utratę członka rodziny i cierpienia wynikające z bezpowrotnego zerwania więzi rodzinnych. Oczywiste jest, że wyższe zadośćuczynienie powinny otrzymać osoby, które na skutek śmierci osoby bliskiej stały się samotne, rodzice, którzy utracili jedyne dziecko, szczególnie gdy nie będą mogli już mieć własnych dzieci, osoby, które w związku z tym zdarzeniem zapadły na chorobę psychiczną, utraciły możliwość wykonywania dotychczasowego zawodu itp., a zatem na życie których śmierć osoby bliskiej miała dramatyczny wpływ. Mniejsze natomiast powinny otrzymać osoby, które przeżywają nagłą śmierć osoby bliskiej, odczuwają smutek, żal i pustkę, ale przeżycia te nie wykraczają poza zakres normalnej żałoby i nie mają zasadniczego wpływu na ich codzienne funkcjonowanie.
Pozostawiona składowi orzekającemu swoboda w ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pozwala zatem uwzględnić indywidualne właściwości i subiektywne odczucia osoby pokrzywdzonej w rozpoznawanej sprawie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1998 roku, II CKN 756/97). Wysokość zadośćuczynienia nie może mieć charakteru symbolicznego, lecz odczuwalny ekonomicznie wymiar dla tego, kto doznał krzywdy. Z drugiej strony nie może prowadzić ono do „wzbogacenia się” osoby pokrzywdzonej na skutek żądania wygórowanej kwoty zadośćuczynienia w stosunku do doznanych krzywd (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2006 roku, IV CSK 99/05).
Przyznane przez Sąd zadośćuczynienie powinno przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość, która nie może być jednak nadmierna do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych w społeczeństwie, a więc powinna być utrzymana w rozsądnych granicach. Z jednej strony zadośćuczynienie musi przedstawiać wartość ekonomicznie odczuwalną, z drugiej zaś powinno być utrzymane w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej. Pogląd, że zadośćuczynienie powinno być umiarkowane, wyrażony choćby w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1965 roku (I PR 203/65), podtrzymany w późniejszym orzecznictwie, zachował w pewnym stopniu aktualność również w obecnych warunkach społeczno-ekonomicznych. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 września 2002 roku (IV CKN 1266/00) zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia trafnie łączy wysokość zadośćuczynienia z poziomem stopy życiowej społeczeństwa, gdyż zarówno ocena, czy jest ono realne, jak i czy nie jest nadmierne, pozostawać musi w związku z poziomem życia. Subiektywny charakter krzywdy zaś powoduje, że przydatność kierowania się przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia sumami zasądzonymi z tego tytułu w innych przypadkach jest wprawdzie ograniczona, jednakże przesłanka ta nie jest całkowicie pozbawiona znaczenia, pozwala bowiem ocenić, czy na tle innych podobnych przypadków zadośćuczynienie nie jest nadmiernie wygórowane. Dodatkowo jednolitość orzecznictwa sądowego w tym w tym zakresie odpowiada poczuciu sprawiedliwości i równości wobec prawa. Postulat ten może być uznany za słuszny, gdy da się pogodzić z zasadą indywidualizacji okoliczności określających rozmiar krzywdy w odniesieniu do konkretnej osoby poszkodowanego i pozwala uwzględnić przy orzekaniu specyfikę poszczególnych przypadków (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2009 roku, III CSK 62/09).
Mając na uwadze tendencje rozwojowe systemu prawnego, które wyrażają się choćby w formalnym przyznaniu roszczenia majątkowego w przypadku śmierci osoby najbliższej przez dodanie§ 4doart. 446 k.c., należy podsumować, iż zasądzane świadczenie musi być „odpowiednie” jak stanowi powołany przepis. Kluczowe znaczenie ma tu funkcja kompensacyjna. Umiarkowana wysokość świadczenia oznacza, iż nie powinno ono być wyższe niż wynika to z potrzeby naprawienia uszczerbku. Nie da się bronić tezy, iż zadośćuczynienie może być mniejsze niż to potrzeba tylko dlatego, że winno być umiarkowane.
Należy jednocześnie zauważyć, że z utrwalonych poglądów orzecznictwa sądowego wynika, że ingerencja w wysokość zasądzonej kwoty zadośćuczynienia dokonywana w ramach kontroli instancyjnej musi być ograniczona do przypadków, w których kwota ta rażąco odbiega od właściwej (np. wyroki Sądu Najwyższego z 9 lipca 1970 roku, III PRN 39/70, z 18 listopada 2004 roku, I CK 219/04, ostatnio wyroki Sądów Apelacyjnych w Krakowie z 25 marca 2015 roku, I ACa 61/15 i w Łodzi z 27 stycznia 2016 roku, I ACa 1160/15). Wynika to z niedookreślenia kryteriów wyżej wymienionych oraz pewnej dozy uznaniowości przysługującej sądowi w oznaczaniu wysokości świadczenia, której nie można jednak utożsamiać z dowolnością i prawem do pominięcia jakichkolwiek okoliczności istotnych dla wymiaru zadośćuczynienia stwierdzonych w sprawie (np. wyroki Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 18 września 2014 roku, I ACa 398/14, oraz Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 marca 2015 roku, VI ACa 878/14).
Niewątpliwie wszyscy powodowie należą do kręgu osób najbliższych zmarłej. Zdarzenie objęte odpowiedzialnością pozwanego miało charakter nagły, a śmierciD. N.nikt się nie spodziewał, co niewątpliwie pogłębiało negatywne przeżycia z nią związane.
W przypadkuC. C.zadośćuczynienie dobrowolnie wypłacone łącznie z zasądzonym składa się na kwotę 80.000 zł. Pozwany zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji co do kwoty 20.000 zł pośrednio przyznaje, iż świadczenie winno wynieść 60.000 zł. Nie sposób nie dostrzec, iż między sumą wskazaną przez Sąd pierwszej instancji a postulowaną przez pozwanego różnica jest stosunkowo niewielka i trudno ją postrzegać w kategoriach rażącej nieprawidłowości w oznaczeniu należnej kwoty. Niezależnie już od tego wypada odnotować, że powód wraz ze zmarłą stanowili przez 8 lat trwały i zgodny związek funkcjonując jako pełna rodzina. Mieli plany dotyczące dalszego wspólnego życia – ślubu, budowy domu. Wychowywali wspólnie dziecko. Relacje między nimi były zgodne, zwłaszcza że wspólnie ustalili podział ról między sobą w odniesieniu do pracy zawodowej i opieki nad córką. Uwzględniając wcześniejszy przebieg linii życiowej powoda opisany w opinii biegłych nie sposób nie odnotować, że partnerka miała na niego bardzo dobry wpływ i może jej wiele zawdzięczać. Po śmierciD. N.C. C.przebył proces żałoby. Początkowo nie był w stanie cokolwiek zrobić, pił alkohol, płakał. Wiedział jednak, że musi podjąć pracę etatową żeby zarobić na utrzymanie dziecka. Funkcjonował więc z konieczności na zasadzie automatyzmu codziennych czynności. Korzystał z pomocy psychologicznej. Według oceny psychologa przeżył silny stres, a jego stan w momencie badania – dwa lata po zdarzeniu – znamionował przebieg żałoby, jakkolwiek na poziomie reakcji fizjologicznej, to jednak długotrwałej. Z drugiej strony uwzględnić należy, że w późniejszym okresie powód nawiązał nową relację zakładając rodzinę. Nawet jednak ten ostatnio wymieniony czynnik w zestawieniu z poprzednio omówionymi nie skłania do wniosku, iż kwota 80.000 zł zadośćuczynienia jest nadmierna, a zwłaszcza w stopniu rażącym.
Jeśli chodzi oH. C. (1)to zdaniem Sądu pierwszej instancji należne jej zadośćuczynienie wynosi 240.000 zł. Pozwany z kolei swym zaskarżeniem zmierza do obniżenia tej kwoty do 100.000 zł. W ocenie Sądu Apelacyjnego suma wskazana przez Sąd Okręgowy nie jest rażąco zawyżona, mimo że obiektywnie musi być uznana za wysoką nawet w porównaniu do świadczeń zasądzanych w innych sprawach o podobnym przedmiocie. Nie można jednak nie zauważyć, że i zakres przeżyć tej powódki był bardzo znaczny.H. C. (1)straciła matkę mając zaledwie dwa lata. Już w tym momencie została pozbawiona możliwości kształtowania relacji z jednym z rodziców. Jest przy tym oczywiste, że we wczesnym dzieciństwie, nawet jeśli uwzględnić, że w znacznym zakresie powódką zajmował się jej ojciec, to właśnie relacja z matką ma kluczowe znaczenie. Miałaby takie zresztą również później choćby z uwagi na płeć dziecka. Niewątpliwe są negatywne przeżycia powódki – opisują je zeznająca świadek oraz babcia i ojciec, a wynikają także z opinii biegłej psycholog. Chodzi tu o uporczywe poszukiwanie, swoiste materializowanie matki w relacjach z dorosłymi, zabawach, w których występowała właśnie mama. Jak wynika z uzyskanych dowodówH. C. (2)tuliła się do zdjęć matki, okazywała tęsknotę, fantazjowała na jej temat.
Jakkolwiek późniejsze losy dziecka, w tym założenie przez jego ojca nowej rodziny oraz tak drastyczne zdarzenie jak wyjazd za granicę i pozostawienie powódki w kraju pod opieką babci, nie mogą być uznane za bezpośrednio spowodowane zdarzeniem objętym odpowiedzialnością pozwanego i pozostające z nim w zwykłym związku przyczynowym, to jednak nie można pominąć, że utrata matki w pewnym stopniu musiała prowadzić do pogorszenia sytuacji dziecka i niekorzystnych przeżyć emocjonalnych z tym związanych. Niezależnie bowiem od takiego rozwoju wypadków można było z pewnym prawdopodobieństwem przypuszczać, iż ojciec dziecka założy nową rodzinę. Tylko bardzo optymistycznie można było zakładać, iż w ramach współegzystencji z biologicznymi dziećmi kolejnej partnerki ojca powódka będzie traktowana tak, jakby czyniłaby to jej własna matka.H. C. (1)była świadoma straty, a zatem zawsze musiałaby wiązać swoje położenie, każdy problem czy nieporozumienie, właśnie ze śmiercią matki. Smutnym potwierdzeniem tego jest przecież fakt, iżP. M., do której powódka mówiła przecież „mamo”, ją faktycznie porzuciła. W tym kontekście opinia biegłego psychologa wskazująca na dobre perspektywy rozwoju sytuacji oparte na budowie relacji z „matkąP.” okazała się łagodnie rzecz ujmując nazbyt optymistyczna. Ryzyko, że będzie inaczej, istniało już wcześniej, w istocie od chwili śmierciD. N.z tej prostej przyczyny, że relacji dziecka z matką nie zastąpi relacja z żadną inną osobą.
W tym kontekście zupełnie nietrafione są argumenty apelacji dotyczące tych właśnie dalszych losów powódki. Nieuprawnionym spłyceniem, jeśli nie przeinaczeniem, jest stwierdzenie, że brak porozumienia między dorosłymi powodami ma podłoże finansowe. Uwadze pozwanego umknęło, że ojciec powódki pozostawił ją samą i utrzymuje jedynie incydentalny kontakt. Ten stan rzeczy oddaje zresztą znaczenie relacji między powódką a jej zmarłą matką, jeśli uwzględnić jak wątły okazał się związek między nią a ojcem. Jak się zdaje skarżącemu zabrakło również pewnej rozwagi i ostrożności w osądach skoro na podstawie materiału zebranego w sprawie, nie znając przecież akt postępowania przed sądem rodzinnym, poważył się wyrazić stanowczy pogląd, iż pożądanym środowiskiem dla małoletniej jest nowa rodzina jej ojca.
Uwzględniając opisane uwarunkowania skonstatować trzeba, że zadośćuczynienie dlaH. C. (1)na określonym przez Sąd Okręgowy poziomie nie może być uznane za nadmierne, a już z pewnością za nadmierne w stopniu rażącym.
Sąd Okręgowy zasądził na rzeczT. N.kwotę 90.000 zł, co łącznie z już wypłaconym świadczeniem dawało kwotę 120.000 zł. Zdaniem pozwanego, który zaskarżył wyrok w tej części co do kwoty 40.000 zł zadośćuczynienie winno wynieść 80.000 zł. W ocenie Sądu Apelacyjnego stanowisko to nie jest jednak trafne, gdyż nie uwzględnia specyfiki relacji między tą powódką a jej córką. Jak ustalonoT. N.wiele lat wcześniej rozeszła się z mężem i zmarła była najbliższym jej członkiem rodziny. Utrzymywały stały intensywny kontakt. Ich kontakty były żywe, intensywne i serdeczne. Powódka wiele pomagała córce przy opiece nad dzieckiem. O wypadku dowiedziała się od policjanta, jednak już wcześniej zobaczyła w telewizji relację z miejsca zdarzenia, podczas której rozpoznała but córki. Następnie musiała załatwiać formalności związane z identyfikacją ciała, odbiorem rzeczy osobistych zmarłej, pogrzebem. Po powrocie do pracy nie zawsze radziła sobie emocjonalnie w kontaktach z ludźmi. Mogła dalej pracować tylko dzięki życzliwości i pomocy przełożonych i współpracowników. Cierpiała na bezsenność i zaburzenia łaknienia, schudła. Po śmierci córki korzysta ze stałej pomocy psychologicznej, przyjmowała też leki uspokajające. 2-3 razy w tygodniu odwiedza grób córki. Miała myśli samobójcze, ograniczyła kontakty z ludźmi, porzuciła dotychczasowe formy spędzania wolnego czasu nie dawały jej przyjemności. W ocenie biegłych przeżyciaT. N.przekroczyły ramy fizjologicznej żałoby prowadząc do przedłużonej reakcji adaptacyjnej depresyjnej. Wymagana jest opieka specjalistyczna psychiatry. Nie można pominąć, iżT. N.liczyła na pomoc i ewentualną opiekę ze strony córki na starość. Wszelkie nadzieje z nią związane upadły, a w ich miejsce pojawiło się rozczarowanie życiem, żal i obawa przed samotnością i brakiem pomocy. W tych realiach łączna kwota 120.000 zł zadośćuczynienia nie jest zawyżona i odpowiada negatywnym przeżyciom powódki.
Częściowo zasadna była apelacja powódkiH. C. (1)odnosząca się do oddalenia jej żądania dotyczącego zasądzenia odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej wykładniart. 446 § 3 k.c.niewłaściwie jednak stosując go w stanie faktycznym niniejszej sprawy, co doprowadziło do nieprawidłowego oznaczenia wysokości należnego świadczenia.
Prawdą jest, że powołany przepis służy naprawieniu szkody, czyli uszczerbku w dobrach majątkowych poszkodowanego. Szkoda, o której on stanowi, obejmuje niekorzystne zmiany zeszłe bezpośrednio w majątku najbliższych członków rodziny zmarłego, jak też zmiany w sferze dóbr niematerialnych, które rzutują na ich sytuację materialną (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2004 r., IV CK 445/03). Pamiętać należy, że przy ustaleniu rozmiaru szkody nie bierze się jednak pod uwagę elementów uwzględnianych w ramach roszczenia o zadośćuczynienie na podstawieart. 446 § 4 k.c., jakkolwiek te same czynniki sprawcze mogą wywołać uszczerbek dwojakiego rodzaju.
Podzielić należy pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 lipca 1974 roku (I CR 361/74), zgodnie z którym przewidziane wart. 446 § 3 k.c.odszkodowanie obejmuje tylko takie szkody, które nie dają się sprecyzować i określić w konkretnych wartościach pieniężnych. Wyrażają się one w ogólnym znacznym pogorszeniu warunków życiowych, w jakich znaleźli się najbliżsi członkowie rodziny zmarłego na skutek jego śmierci. Konieczną przesłanką zastosowania§ 3 art. 446 k.c.jest stwierdzenie, że pogorszenie dotyczy materialnych warunków, a nie polega wyłącznie na cierpieniach moralnych będących następstwem śmierci poszkodowanego. Nie oznacza to, że cierpienia moralne nie mają żadnego znaczenia i wpływu na ocenę pogorszenia sytuacji życiowej w rozumieniuart. 446 § 3 k.c.Jest rzeczą notoryjną, że poważne cierpienia moralne wpływają ujemnie na sprawność psychiczną i fizyczną, osłabiają energię życiową i inicjatywę, obniżają wydajność pracy, co z reguły wywołuje reperkusje w ogólnej sytuacji życiowej.
Pogorszenie sytuacji życiowej generujące szkodę polega nie tylko na pogorszeniu obecnej sytuacji materialnej, ale także na utracie rzeczywistej możliwości uzyskania stabilnych warunków życiowych oraz ich realnego polepszenia, co należy oceniać obiektywnie w danych okolicznościach, nie kierując się subiektywnymi odczuciami i przypuszczeniami osób najbliższych zmarłego (wyrok Sądu Najwyższego z 10 listopada 2010 roku, II CSK 213/10).
Zasadniczo ocena szkody na podstawieart. 446 § 3 k.c.przebiega w drodze ustalenia sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny zmarłego poszkodowanego przed jego śmiercią oraz okoliczności, czy i o ile uległa ona pogorszeniu wskutek jego śmierci. Analizie podlega zatem hipotetyczny stan odzwierciedlający sytuację, w jakiej w przyszłości znajdowaliby się bliscy zmarłego, w porównaniu do sytuacji, w jakiej znajdują się w związku ze śmiercią poszkodowanego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2013 roku, I CSK 614/12).
Wobec ukształtowania się wykładni przepisu 448k.c.oraz pojawienia sięart. 446 § 4 k.c., co pozwoliło na kreowanie roszczenia o zadośćuczynienie w związku ze śmiercią osoby najbliższej, przesłanki określone wart. 446 § 3 k.c.należy traktować dość restryktywnie. Nie można bowiem pomijać, że w przeszłości orzecznictwo i literatura prezentowały w większości raczej liberalną wykładnię powołanego przepisu. Oznaczało to w istocie przyznawanie odszkodowania również za elementy krzywdy o charakterze zupełnie niemajątkowym nie mające realnego wpływu na sytuację majątkową uprawnionego. Obecnie podlegają one badaniu w ramach orzekania o zadośćuczynieniu. Z kolei ten sam uszczerbek nie może być dwukrotnie naprawiany. Oznacza to konieczność ścisłego rozumienia „sytuacji życiowej” z pominięciem elementów opierających się wyłącznie na przeżyciach uprawnionych i nie powodujących zaburzeń w ich funkcjonowaniu w życiu społecznym, zawodowym, czy nawet domowym, z którymi można by wiązać szkodę majątkową, choćby trudną do oszacowania co do rozmiarów.
H. C. (1)wskutek wypadku objętego odpowiedzialnością pozwanego utraciła matkę. W dacie zdarzenia miała dwa lata i pozostawała pod opieką obojga rodziców. Jakkolwiek wcześniej bezpośrednio zajmował się nią w znacznym zakresie ojciec z uwagi na przyjęty w rodzinie podział zadań uwarunkowany możliwościami zatrudnienia i osiągania dochodów, to nie można przecież zakwestionować istotnej roli matki w życiu dziecka tak w ówczesnym okresie, jak w i w perspektywie kolejnych lat. Przerzucenie całości obowiązków na ojca dziecka nie oznaczało przecież, że ich realizacja odbywać się będzie bez uszczerbku dla powódki. Zawsze opieka dwojga rodziców jest bardziej efektywna i sprzyja lepszemu rozwojowi dziecka dając mu więcej uwagi i wsparcia w procesie kształcenia, umożliwia lepszy rozwój emocjonalny i społeczny, większe perspektywy rozwojowe w życiu dorosłym. Pozwany oczywiście nie odpowiada za późniejsze zdarzenia, konkretnie za pozostawienie dziecka w Polsce przezC. C., który faktycznie je opuścił wyjeżdżając z nową rodziną do Francji. Nie mieszczą się one w granicach wyznaczonych adekwatnym związkiem przyczynowym w relacji do zdarzenia wywołującego szkodę objętego odpowiedzialnością ubezpieczyciela. Nie można jednak abstrahować od oczywistej prawdy, iż utrata jednej z dwóch osób sprawujących opiekę sama w sobie oznacza istotne pogorszenie sytuacji życiowej. Odmienna teza pozwanego jest chybiona. Nie można zgodzić się z pozwanym w zakresie, w jakim wywodzi, że osobiste starania matki zastąpiła troska babci małoletniej. Stanowisko takie zupełnie pomija oczywisty przecież fakt, iż gdyby matka dziecka żyła, to babka także mogłaby pomagać w jego wychowaniu wykonując wymierną część zadań czy to stale, czy w razie zaistnienia incydentalnych potrzeb.
Odnosząc się do zmian w sytuacji życiowejH. C. (1)związanych ze śmiercią jej matki należy zwrócić uwagę choćby na jej osobiste właściwości i kwalifikacje, które byłyby istotne w procesie wychowania, a których zastąpienie jest niemożliwe całkowicie lub co najmniej częściowo. Należy odnotować, że grają tu swą rolę nie tylko czynniki ekonomiczne – nawet uznanie, że powódce można zapewnić lepsze warunki rozwojowe nie zmienia faktu, że i tak jej sytuacja życiowa będzie gorsza wskutek śmierci matki. Nawet zatem wzgląd na zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczającego wysokość należnej renty na zasadzieart. 446 § 2 k.c.nie przekreśla tezy, iż do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej doszło. Nie można bowiem dbałości i starań matki uznawać za równorzędne i zastępowalne dodatkowymi wydatkami na utrzymanie dziecka. W realiach niniejszej sprawy nie można pominąć, iż powódka obecnie jest wychowywana przez babkę – jedną tylko i to starszą osobę. Zestawiając sytuację powódki z prawdopodobnym jej położeniem gdyby do wypadku nie doszło tylko tytułem przykładu można wskazać, iż jak ustalonoD. N.z wykształcenia była ratownikiem medycznym, a więc w razie drobniejszych przypadłości zdrowotnych córki mogła udzielić jej odpowiedniej pomocy i zdecydować kompetentnie o zaniechaniu zasięgania porady lekarskiej oszczędzając tym samym wysiłku i kosztów związanych z każdorazowym udawaniem się do lekarza czy też jego wzywaniem w razie choroby. Jest to szczególnie ważne jeśli uwzględnić przypadłości neurologiczne powódki. Nadto uczestnicząc w zorganizowanych wyjazdach dla dzieci i młodzieży mogła zabierać na nie córkę zapewniając jej wypoczynek wakacyjny w wymiarze często trudno osiągalnym dla rówieśników. Udział powódki w zajęciach harcerskich organizowanych przez zmarłą także służyłby jej rozwojowi intelektualnemu, fizycznemu i społecznemu. Jako osoba młoda i posiadająca stosowne kwalifikacje mogła wozić czy odprowadzać dziecko na zajęcia dodatkowe i w razie każdej innej potrzeby tego rodzaju. Podobnie mogłaby dziecku pomóc w nauce i odrabianiu lekcji wykazując właściwą matce cierpliwość, czego oczywiście nie zastąpią żadne korepetycje. Oczywiście opisane i podobne elementy mogą przynajmniej w części być zastąpione aktywnością innych osób wiążąc się niekiedy z dodatkowymi nakładami pieniężnymi. Jednak powtórzyć należy, że gdybyD. N.żyła, powódka mogłaby liczyć nie tylko na inne osoby bliskie – ojca i babcię, lecz przede wszystkim na swoją matkę.
W ocenie Sądu Apelacyjnego nawet ostrożny szacunek rozmiaru doznanej w zakresie sytuacji życiowej powódki szkody skłania do wniosku, iż kwota 20.000 zł już wypłacona jest daleko zaniżona. Właściwa wydaje się suma rzędu 50.000 zł uwzględniająca znaczenie i wartość osobistych starań matki dziecka w perspektywie okresu, w jakim byłyby one potrzebne dla prawidłowego rozwoju i dorastania uprawnionej. Słusznie zwraca tutaj uwagę skarżąca na znaczną długość okresu między śmiercią matki a przypuszczalnym momentem osiągnięcia przez nią samodzielności życiowej.
Należy podkreślić, że kwota odszkodowania wynikającego zart. 446 § 3 k.p.c.jest z konieczności wartością szacunkową. Nie chodzi tu o ścisłe wyliczenie należnego świadczenia, gdyż nie da się dokładnie oznaczyć wysokości szkody. Stąd też ustawodawca wskazał, iż chodzi o kwotę „odpowiednią”. Winna zatem ona harmonizować z realiami danej sprawy, ale nie musi wynikać z jakichkolwiek matematycznych wyliczeń.
Z kolei żądanie skarżącej prowadzące do uzyskania świadczenia w łącznej z już wypłaconą kwotę wysokości 100.000 zł Sąd Apelacyjny ocenił jako nadmierne w kontekście zebranego materiału dowodowego. Powódka nie udowodniła, by rzeczywistemu pogorszeniu jej sytuacji życiowej odpowiadała wymieniona kwota.
W konsekwencji zmieniono wyrok w części oddalającej rozpatrywane żądanie przez zasądzenie kwoty 30.000 zł z odsetkami, o których mowa niżej.
Odnosząc się do trzeciego z wyodrębnionych zagadnień należy odnotować, iż Sąd pierwszej instancji oddalając powództwo w pozostałym zakresie oddalił również żądanie zasądzenia odsetek z tytułu opóźnienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wyjaśnia jakie przyczyny legły u podstaw takiego rozstrzygnięcia. Mając jednak na uwadze, iż właściwa ocena tego żądania była możliwa w oparciu o zebrany już materiał procesowy okazało się możliwe wydanie orzeczenia reformatoryjnego.
Niewątpliwie zarówno zadośćuczynienie, jak i odszkodowanie są świadczeniami pieniężnymi, a zatem niespełnienie ich w terminie rodzi obowiązek zapłaty odsetek, co wynika zart. 481 k.c.Problem zatem nie leży w tym czy, lecz od kiedy one się należą.
Powszechnie przyjmuje się, iż wyrok zasądzający zadośćuczynienie ma charakter deklaratywny, a nie konstytutywny. Rodzaj rozstrzygnięcia nie przesądza więc z jaką datą dłużnik popada w opóźnienie, a w szczególności nie jest argumentem na rzecz tezy, iż o opóźnieniu można mówić dopiero po dacie wyrokowania, zwłaszcza zresztą wyrokowania przez sąd pierwszej instancji. Argumentu takiego nie dostarcza równieżart. 316 § 1 k.p.c.już choćby dlatego, że przepis ten stosuje się we wszystkich sprawach, także dotyczących roszczeń objętych regulacjąart. 455 k.c., a jego treść nigdy nie stanie na przeszkodzie ustaleniu stanu opóźnienia już przed datą orzekania. Niewątpliwie do tej kategorii należą roszczenia odszkodowawcze wywodzone z czynów niedozwolonych.
W orzecznictwie funkcjonuje nurt uznający zasadność zasądzenia odsetek dopiero od daty wyrokowania (np. wyroki Sądu Najwyższego z 8 grudnia 1997 roku, I CKN 361/97, z 20 marca 1998 roku, II CKN 650/97, z 4 września 1998 roku, II CKN 875/97, z 9 września 1999 roku, II CKN 477/98). Dominują jednak rozstrzygnięcia wskazujące na zasadność roszczenia odsetkowego już od momentu wyznaczonego wezwaniem do zapłaty stosownie doart. 455 k.c.(np. wyroki Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2015 roku, I CSK 169/14, z 8 sierpnia 2012 roku, I CSK 2/12, z 8 lutego 2012 roku, V CSK 57/11, 16 grudnia 2011 roku, V CSK 38/11). Analogiczne rozwiązanie przyjmuje się zasadniczo w przypadku odpowiedzialności ubezpieczycieli, w którym przepisy posługują się i posługiwały w przeszłości konstrukcją w istocie podobną doart. 455 k.c.(np. wyroki Sądu Najwyższego z 18 września 1970 roku, II PR 257/70, z 12 lipca 2002 roku, V CKN 1114/00, z dnia 18 lutego 2010 roku, II CSK 434/09). Wreszcie znaleźć można orzeczenia w pewnym sensie kompromisowe, nakazujące uwzględnienie okoliczności konkretnego przypadku (np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 marca 2013 roku, III CSK 192/12).
Rozwiązanie przedstawione jako pierwsze, czyli zasądzenie odsetek od zadośćuczynienia od daty wyrokowania, winno dotyczyć sytuacji specyficznych, w których uszczerbek ma charakter bardzo dynamiczny i zostaje definitywnie ustalony dopiero podczas procesu sądowego, względnie gdy wcześniej było to niemożliwe z przyczyn leżących po stronie pokrzywdzonego. W sprawie niniejszej jednak taka sytuacja nie miała miejsca. Sytuacja powodów w kontekście zdarzenia wywołującego krzywdę i jego normalnych skutków już w momencie prowadzenia postępowania likwidacyjnego była stabilna. Nic nie stało na przeszkodzie ustaleniu rozmiarów należnego świadczenia w ciągu zasadniczego 30-dniowego terminu biegnącego od daty zgłoszenia szkody. W istocie żadne późniejsze zdarzenia podlegające uwzględnieniu nie miały charakteru zaskakującego i nie prowadziły do konieczności przeszacowania należnego zadośćuczynienia.
O ile dłużnik niezwłocznie po zgłoszeniu mu roszczenia mógł ocenić przesłanki swej odpowiedzialności, choćby wymagało to pewnego wysiłku i prowadziło do dyskusyjnych konkluzji, to nie można zdejmować z niego odpowiedzialności za stan opóźnienia, który z definicji nie wymaga zawinienia z jego strony. Jest to sytuacja, w której wierzyciel nie uzyskuje należnego mu świadczenia. Uwzględniając, iż w minionych kilku latach sytuacja gospodarcza jest stabilna, jej zmiana między datą wymagalności świadczenia i datą orzekania nie przekłada się na wzrost wartości świadczenia, który mógłby przeważać nad znaczeniem nieuzyskania go w odpowiednim terminie. Odsetki z tytułu opóźnienia pełnią przede wszystkim funkcję stymulującą do realizowania zobowiązań w terminie nie posiadając znaczenia waloryzacyjnego. Zasądzenie odsetek dopiero od daty wyrokowania w tych warunkach byłoby niczym nieuzasadnionym premiowaniem dłużnika, który nie zrealizował terminowo swego obowiązku.
Prawidłowe rozstrzygnięcie o odsetkach od kwoty zasądzonej z tytułu zadośćuczynienia wymaga więc ustalenia i rozważenia, czy zadośćuczynienie zostało określone biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili wyrokowania, czy też stan rzeczy istniejący w innej dacie (wcześniejszej i jakiej), czy w dacie zgłoszenia żądania zapłaty zadośćuczynienia znane były już wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a tym samym wysokość zadośćuczynienia i czy w tej dacie żądana kwota z tytułu zadośćuczynienia była usprawiedliwiona co do wysokości, czy też po zgłoszeniu żądania lub w trakcie procesu ujawniły się nowe okoliczność mające wpływ na krzywdy i czy wysokość zadośćuczynienia była ustalana mając na uwadze okoliczności istniejące w dacie wyrokowania. Można byłoby sprowadzić powyższe rozważania do próby oznaczenia daty, w której ujawniono okoliczności mające wpływ na rozmiar krzywdy będącej przedmiotem postępowania. Generalnie rzecz ujmując określenie wysokości zadośćuczynienia według stanu rzeczy istniejącego w innej chwili niż chwila wyrokowania uzasadnia przyznanie odsetek od tej daty. Ustalenie natomiast, że zasądzona kwota należała się poszkodowanemu już w momencie wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia, odpowiadając rozmiarowi szkody niemajątkowej ustalonej według mierników wówczas istniejących, usprawiedliwia zasądzenie odsetek od chwili jego wymagalności (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 marca 2015 roku, VI ACa 878/14).
W przypadku roszczeń dochodzonych przeciwko zakładowi ubezpieczeń istotne znaczenie mają przepisy dotyczące odpowiedzialności właśnie ubezpieczyciela, w tym momentu, w którym winien on spełnić świadczenie wynikające ze zgłoszonej mu szkody. Ogólnie chodzi tu oart. 817 k.c., jednak właściwszą płaszczyznę oceny, z uwagi na rodzaju ubezpieczenia, stanowią ust. 1 i 2 art. 14 powołanej wyżej ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowiące, iż zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. W terminie, o którym mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń zawiadamia na piśmie uprawnionego o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczeń w całości lub w części, jak również o przypuszczalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska względem roszczeń uprawnionego, a także wypłaca bezsporną część odszkodowania. Za ścisłym stosowaniem tego rozwiązania czy jego wcześniejszych odpowiedników, odpowiada się również wiele orzeczeń sądowych (np. wyroki Sądu Najwyższego z 18 września 1970 roku, II PR 257/70, z 12 lipca 2002 roku, V CKN 1114/00, z dnia 18 lutego 2010 roku, II CSK 434/09).
Powodowie zgłosili szkodę 15 czerwca 2011 roku, co wynika z prezentaty pozwanego na tym dokumencie (k.185). Podana w pozwie data 30 maja 2011 roku odpowiada dacie określonej w piśmie, a nie momentowi jego doręczenia ubezpieczycielowi. Pozwany popadł zatem w opóźnienie z dniem 16 lipca 2011 roku, to jest z upływem 30 dni od zgłoszenia mu szkody. Podstawowy termin przewidziany powołanymi przepisami był dostateczny dla wyjaśnienia sprawy i wypłaty należnego świadczenia.
Dla porządku dodać trzeba, że świadczenia we wskazanych wyżej wysokościach odpowiadają realiom z okresu postępowania likwidacyjnego, które zresztą nie odbiegają istotnie od sytuacji obecnej, skoro nie doszło do znaczących zmian siły nabywczej pieniądza, poziomu płac i innych aspektów sytuacji społeczno-gospodarczej.
Z opisanych przyczyn zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo podlegał zmianie przez zasądzenie odsetek ustawowych, a wobec zmianyart. 481 § 2 k.c.od dnia 1 stycznia 2016 roku odsetek ustawowych za opóźnienie, od dnia 16 lipca 2011 roku.
Odsetki te należą się powodom do dnia zapłaty świadczenia głównego. Mając jednak na uwadze, że w niezaskarżonej części pozwany wykonał wyrok, od świadczeń tam zasądzonych odsetki należały się do momentu ich spełnienia. Zatem na rzeczC. C.od kwoty 40.000 zł odsetki zasądzono do dnia 13 kwietnia 2015 roku, na rzeczH. C. (1)od takiej samej kwoty do dnia 2 czerwca 2015 roku, a na rzeczT. N.od kwoty 50.000 zł do dnia 14 kwietnia 2015 roku.
Zmiana zaskarżonego wyroku nie nastąpiła w zakresie tak istotnym w proporcji do wysokości łącznie dochodzonych roszczeń, by uzasadniała modyfikację rozstrzygnięcia o kosztach procesu dokonanego przez Sąd pierwszej instancji.
Z tych przyczyn, na podstawieart. 386 § 1 oraz 385 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto stosownie doart. 98 oraz 100w zw. z 391§ 1 k.p.c.
Jeśli chodzi o apelację wniesioną przez powodów, to w przypadkuC. C.iT. N.została ona uwzględniona prawie w całości, a oddalona tylko w zakresie dotyczącym odsetek za kilka dni lipca 2011 roku. Uzasadniało to jednak zasądzenie kosztów procesu w całości. Składała się na nie opłata od apelacji (odpowiednio 954 i 1192 zł) oraz wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w wysokości wynikającej z wartości przedmiotu zaskarżenia określone stosownie do§ 6 pkt 5 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. nr 163, poz. 1348) i § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1800). W przypadku każdego z powodów była to kwota 900 zł. Uwzględniono bowiem, że z uwagi na identyczność podnoszonych zarzutów należy się im po połowie stawki minimalnej, a nie po jednym pełnym wynagrodzeniu każdemu z osobna.
ApelacjaH. C. (1)okazała się skuteczna mniej więcej w połowie, co wynika z zestawienia kwoty zasądzonej dodatkowo w następstwie jej rozpoznania z wartością przedmiotu zaskarżenia. Takie rozstrzygnięcie powodowało potrzebę wzajemnego zniesienia kosztów procesu, które obejmowały tylko wynagrodzenie za zastępstwo procesowe, gdyż powódka była zwolniona od opłaty od apelacji. Stosownie do art. 113 ust. 1 u.k.s.s.c. nakazano jednocześnie pobranie od pozwanego kwoty odpowiadającej opłacie od apelacji tej powódki, w zakresie, w jakim apelacja ta została uwzględniona, czyli 2.475 zł. Odstąpiono od obciążania powódki kosztami związanymi z jej apelacją w nieuwzględnionym zakresie mając na uwadze charakter zgłaszanych roszczeń oraz jej sytuację majątkową, zwłaszcza brak własnych dochodów.
Apelacja pozwanego została oddalona w całości, co powodowało konieczność zasądzenia na rzecz powodów kosztów procesu z niej wynikających. Wysokość należnych kosztów obejmowała wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika ustalone stosownie do wartości przedmiotu zaskarżenia w odniesieniu do każdego z powodów. Było to po 1.800 zł na rzeczC. C.iT. N.stosownie do powołanych wyżej przepisów, oraz 2.700 zł na rzeczH. C. (1)na podstawie§ 6 pkt 6 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędui § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Z podsumowania wynika, iż w ramach rozliczenia kosztów procesu w instancji odwoławczejC. C.należało się 3.654 zł,H. C. (1)2.700 zł, aT. N.3.892 zł.
| 771
|
15/450000/0003003/ACa
|
Sąd Apelacyjnyw Warszawie
|
VI Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 481;art. 455;art. 817",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 481, 455 i 817 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152",
"art": "art. 34",
"isap_id": "WDU20031241152",
"text": "art. 34 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych",
"title": "Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 386;art. 386 § 1;art. 386 § 385",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 386 § 1 oraz 385 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348",
"art": "§ 6;§ 6 pkt. 5;§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 2",
"isap_id": "WDU20021631348",
"text": "§ 6 pkt 5 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 233; art. 233 § 1; art. 316; art. 316 § 1; art. 322; art. 386; art. 386 § 1; art. 386 § 385; art. 446; art. 446 § 3; art. 446 § 4; art. 98; § 1)",
"Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 - art. 34)",
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 - § 13; § 13 ust. 1; § 13 ust. 1 pkt. 2; § 6; § 6 pkt. 5; § 6 pkt. 6)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 435; art. 436; art. 436 § 2; art. 446; art. 446 § 1; art. 446 § 2; art. 446 § 3; art. 446 § 4; art. 455; art. 481; art. 481 § 2; art. 817; art. 822; art. 822 § 1; § 3)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155025000000503_I_C_001268_2014_Uz_2016-08-12_001
|
I C 1268/14
| 2016-06-30T00:00:00
| 2016-09-30T17:15:29
| 2017-09-17T11:22:55
|
15502500
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I C 1268/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Grzegorz Karaś Protokolant: Błażej Łój po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa: E. S. przeciwko: (...) Szpitalowi (...) we W. o zapłatę I oddala powództwo; II zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; III przyznaje od Skarbu Pa
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xVolNmbr="001268" xVolType="15/502500/0000503/C" xFromPg="1" xml:space="preserve" xDocType="Uz" xEditorFullName="Iwona Gertrudziak" xFlag="published" xPublisher="igertrudziak" xToPage="8" xEditor="igertrudziak" xYear="2014" xLang="PL" xVersion="1.0" xPublisherFullName="Iwona Gertrudziak">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt I C 1268/14</xText>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 30 czerwca 2016 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy we Wrocławiu, Wydział I Cywilny</xText>
<xText>w następującym składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSO Grzegorz Karaś</xText>
<xText>Protokolant: Błażej Łój</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. we Wrocławiu na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa: <xAnon>E. S.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko: <xAnon> (...) Szpitalowi (...)</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>oddala powództwo;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu na rzecz adwokat <xAnon>A. B.</xAnon> kwotę 3.600 zł powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">IV</xName>
<xText>niepokrytymi w toku procesu kosztami sądowymi, od których powódka została zwolniona, odciąża Skarb Państwa Sąd Okręgowy we Wrocławiu.</xText>
</xUnit>
</xUnit>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Pozwem wniesionym w dniu 22 kwietnia 2014 r. powódka <xAnon>E. S.</xAnon> domagała się zasądzenia od pozwanego <xAnon> (...) Szpitala (...)</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon> kwoty 150.000 zł, precyzując w piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2014 r. <xIx>(k. 29)</xIx>, że wnosi o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 144.500,00 zł tytułem zadośćuczynienia, z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia kwoty 5.500 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; nadto domagała się zasądzenia kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</xText>
<xText>Uzasadniając podała, że przedmiotem jej roszczeń jest żądanie zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę z tytułu czynu niedozwolonego zarzucanego pozwanemu, polegającego na niewłaściwym przeprowadzeniu zabiegu operacyjnego w dniu 4 kwietnia 2012 r., co doprowadziło do powstania u powódki obrażeń ciała w postaci pogłębienia przykurczu małego palca lewej dłoni, przykurczu palca serdecznego lewej dłoni oraz lekkiego przykurczu palca środkowego lewej dłoni. Powódka podała, że w marcu 2011 r. zgłosiła się do pozwanego szpitala, do Poradni <xAnon>(...)</xAnon>, wskazując na przykurcz małego palca lewej dłoni. Diagnozujący powódkę lekarz <xAnon>M. U.</xAnon> rozpoznał u powódki tzw. „przykurcz <xAnon>D.</xAnon> palca V ręki lewej”. W dniu 3 kwietnia 2012 r. powódka została przyjęta do pozwanego szpitala. Po przeprowadzeniu diagnostyki potwierdzono rozpoznanie i zakwalifikowano powódkę do zabiegu operacyjnego częściowej resekcji chorobowego zmienionego rozcięgna dłoniowego ręki lewej. Zaplanowany zabieg wykonano 4 kwietnia 2012 r. Po zdjęciu szwów w dniu 18 kwietnia 2012 r. powódka zauważyła, że przykurcz małego palca lewej dłoni nie ustąpił, a wręcz pogłębił się. W momencie diagnozowania powódki przez lekarzy pozwanego oraz bezpośrednio przed operacją wartość kątowa przykurczu wynosiła ok. 90 stopni, po zdjęciu szwów przykurcz był znacznie pogłębiony, w taki sposób, że opuszka małego palca stykała się z wnętrzem dłoni powódki. Co więcej u powódki w takim samym nasileniu wystąpił przykurcz palca serdecznego lewej dłoni, w lekkim przykurczu jest również palec środkowy lewej dłoni. W ocenie powódki niewłaściwe przeprowadzenie zabiegu operacyjnego z 4 kwietnia 2012 r. które doprowadziło do znacznego pogorszenia stanu jej zdrowia, okazało się przyczyną wielu jej cierpień, zarówno fizycznych jak i psychicznych. Jak wskazała powódka, utraciła ona praktycznie zdolność do chwytania lewą ręką, co znacznie obniża jakość życia powódki. Powódka domaga się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wywołaną rozstrojem zdrowia i uszkodzeniem ciała powódki. Krzywda powódki obejmuje jej cierpienia fizyczne (ból dłoni, ramienia i barku oraz inne dolegliwości takie jak drętwienie ręki czy nasilone odczuwanie zimna), oraz cierpienia psychiczne (dyskomfort odczuwany ze świadomości mniejszej funkcjonalności społecznej, poczucia nieprzydatności i niezdarności, konieczności korzystania ze wsparcia obcych osób, a także świadomości, że skutkom tył dało się zapobiec). Na jednorazowe odszkodowanie składają się poniesione przez powódkę koszty odpłatnej pomocy sąsiedzkiej przy utrzymaniu domu ok. 230 zł miesięcznie.</xText>
<xText>W odpowiedzi na pozew pozwany <xAnon> (...) Szpital (...)</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon> z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon> wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Ponadto pozwany wniósł o wezwanie do wzięcia udziału w sprawie <xAnon> (...) S.A.</xAnon> Oddziału Okręgowego, Inspektoratu z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon>.</xText>
<xText>W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany przyznał, że powódka przebywała w <xAnon> (...) Szpitalu (...)</xAnon> na oddziale <xAnon>(...)</xAnon> w okresie od dnia 3 kwietnia 2012 r. do dnia 12 kwietnia 2012 r. Pozwany zaprzeczył zarzutom sformułowanym w pozwie, które w jego ocenie są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Jednocześnie pozwany wskazał na brak zawinienia po stronie personelu medycznego pozwanego szpitala, a więc brak przesłanek z <xLexLink xArt="art. 430" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 430 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 415" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 415 k.c.</xLexLink>, jak również brak adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem personelu medycznego szpitala, a zgłoszoną szkodą. Zdaniem pozwanego brak jest przesłanek do domagania się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na podstawie <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 § 1 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 444" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 k.c.</xLexLink> Pozwany zarzucił, że wszystkie czynności podjęte przez lekarzy pozwanego szpitala wykonane zostały zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, zasadami sztuki lekarskiej i przy zachowaniu należytej staranności. Zarzucił, że powódka była informowana o rodzaju schorzenia i proponowanej przez personel medyczny szpitala metodzie leczenia oraz o ewentualnym ryzyku związanym z wykonaniem tego rodzaju zabiegu. Pozwany wskazał, że powódka została przyjęta do <xAnon> (...)</xAnon> z rozpoznaną wcześniej chorobą <xAnon>P.</xAnon> i chorobą <xAnon>D.</xAnon> cechującą się swym postępującym i rozszerzającym zakres objętych tkanek charakterem i dużą skłonnością do nawrotów mimo wycięcia zbliznowaciałego rozcięgna dłoniowego. Pozwany podkreślił, że powódka została poinformowana przy przyjęciu do <xAnon> (...)</xAnon> o charakterze celu i sposobie przeprowadzenia zabiegu, o ewentualnych następstwach, korzyściach i mogących nastąpić później powikłaniach (nawrót przykurczu, rozszerzenie zakresu przykurczu). Pozwany podniósł, że zabieg operacyjny przebiegał bez najmniejszych powikłań, według typowych technik operacyjnych.</xText>
<xText>Pozwany wskazał, że zawarł z ubezpieczycielem <xAnon> (...) S.A.</xAnon> umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakładu opieki zdrowotnej. Polisa obejmuje okres od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r., a zatem okres, w którym powódka przebywała w szpitalu pozwanego. Pozwany podniósł, także, że ubezpieczyciel ma zatem interes prawny w pozytywnym rozstrzygnięciu toczącego się postępowania na rzecz przypozwanego <xAnon> (...) Szpitala (...)</xAnon>. Tym samym przypozwanie <xAnon> (...) Zakładu (...)</xAnon> należy uznać za uzasadnione.</xText>
<xText><xAnon> (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> nie przystąpiło do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego.</xText>
<xText><xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>W marcu 2011 r. powódka zgłosiła się do pozwanego szpitala, do Poradni <xAnon>(...)</xAnon> wskazując na przykurcz małego palca lewej dłoni. Diagnozujący powódkę lekarz <xAnon>M. U.</xAnon> rozpoznał u powódki przykurcz <xAnon>D.</xAnon> palca V ręki lewej i zalecił leczenie operacyjne. Lekarz w czasie wizyty wyjaśnił na czym polega choroba oraz opisał jak wygląda zabieg.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx> bezsporne, a nadto zeznania świadka <xAnon>M. U.</xAnon>, elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2016 r., 00:12:52-00:14:16.</xIx></xText>
<xText>W okresie od dnia 16 marca 2012 r. do dnia 26 marca 2012 r. powódka przebywała w <xAnon> Szpitalu (...)</xAnon> II w <xAnon>K.</xAnon> na oddziale <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód</xIx>
</xBx>
<xIx>: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 26.03.2013 r., k. 63-67.</xIx></xText>
<xText>Dnia 3 kwietnia 2012 r. powódka <xAnon>E. S.</xAnon> została przyjęta do <xAnon> (...) Szpitala (...)</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon> na oddział <xAnon>(...)</xAnon>, z rozpoznaniem przykurczu <xAnon>D.</xAnon> palca V ręki lewej III st. Powódka została zakwalifikowana leczenia operacyjnego polegającego na częściowej resekcji chorobowo zmienionego rozcięgna dłoniowego ręki lewej.</xText>
<xText>Dnia 3 kwietnia 2012 r. powódka została poinformowana o celowości zabiegu, sposobie wykonania i możliwych powikłaniach (m.in. o ryzyku uszkodzenia nerwów palcowych, o ryzyku rozejścia się brzegów rany, ryzyku infekcji). Powódka wyraziła zgodę na przeprowadzenie zabiegu.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód</xIx>
</xBx>
<xIx>: </xIx></xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xIx>oświadczenie pacjenta dotyczące wyrażenia zgody na zaproponowane leczenie, zabieg operacyjny z dnia 03.04.2012 r., </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xIx>zeznania świadka <xAnon>J. G.</xAnon>, elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r., 00:04:45-00:05:57 oraz 00:09:27-00:11:20., </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText><xIx>zeznania świadka <xAnon>M. P.</xAnon>, elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r., 00:18:45-00:19:30, </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText><xIx>zeznania świadka <xAnon>M. U.</xAnon>, elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2016 r., 00:17:58-00:18:15. </xIx></xText>
</xUnit>
<xText>Dnia 4 kwietnia 2012 r. powódka poddana została zabiegowi operacyjnemu. Operację przeprowadził dr n med. <xAnon>K. S.</xAnon>, przy zabiegu asystował dr n med. <xAnon>M. U.</xAnon>. Zabiegł przebiegł bez powikłań. Kończynę operowaną unieruchomiono w longecie gipsowej.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód</xIx>
</xBx>
<xIx>: </xIx></xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xIx>karta informacyjna z dnia 12.04.2012 r., k. 5, </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xIx>historia pielęgnowania, k. 68-69, </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText><xIx>przedoperacyjna ankieta anestezjologiczna k. 70-75, </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText><xIx>protokół z zabiegu operacyjnego, k. 78, </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText><xIx>karta okołooperacyjnej profilaktyki antybiotykowej, k. 82, </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText><xIx>indywidualna karta zaleceń lekarskich, k. 85, </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText><xIx>indywidualna karta pielęgnacji, k. 86, karta obserwacji rany pooperacyjnej, k. 87,</xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">8</xName>
<xText><xIx>zeznania świadka <xAnon>M. U.</xAnon>, elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r., 00:14:19-00.14:40, </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">9</xName>
<xText><xIx>zeznania świadka <xAnon>K. S.</xAnon>, elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r., 00:19:57-00:30:00</xIx></xText>
</xUnit>
<xText>W okresie od dnia 4 kwietnia 2012 r. do dnia 6 kwietnia 2012 r., w trakcie pobytu na oddziale w pozwanym szpitalu, powódka była poddawana zabiegom fizjoterapeutycznym (ćwiczeniom czynnym i izometrycznym).</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód</xIx>
</xBx>
<xIx>: skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne, k. 76.</xIx></xText>
<xText>W dniu 12 kwietnia 2012 r. powódka została wypisana ze szpitala z następującymi zaleceniami: zmiany opatrunku w Poradni Chirurgicznej, usunięcia szwów w 10-12 dobie po zabiegu, utrzymania unieruchomienia gipsowego do czasu pełnego wygojenia rany.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód</xIx>
</xBx>
<xIx>: karta informacyjna z dnia 12.04.2012 r., k. 5.</xIx></xText>
<xText>Po zdjęciu opatrunku gipsowego nastąpiło pogłębienie przykurczu małego palca lewej dłoni i wystąpienie przykurczu palca serdecznego oraz lekkiego przykurczu palca środkowego. Powódka odczuwa silne bóle lewej dłoni.</xText>
<xText><xBx>Dowód</xBx>: <xIx>zeznania powódki, protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r. 00:45:12-00:46:12.</xIx></xText>
<xText><xAnon>M. C.</xAnon>, sąsiadka powódki, udziela pomocy powódce w czynnościach codziennych (drobne zakupy, pomoc w sprzątaniu mieszkania). Za udzieloną pomoc świadek otrzymuje od powódki drobne kwoty pieniężne (około 5-10 zł). Powódka korzysta również z pomocy pracownika pomocy społecznej.</xText>
<xText><xIx>Dowód: </xIx></xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xIx>zeznania świadka <xAnon>M. C.</xAnon>, elektroniczny protokół z rozprawy w dniu 16 lutego 2015 r., 00:06:07-00:08:20, </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xIx>zeznania powódki, protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r. 00:41:50-00:43:35. </xIx></xText>
</xUnit>
<xText>Dnia 25 czerwca 2013 r. powódka została przewieziona przez pogotowie ratunkowe do <xAnon> Szpitala (...)</xAnon> w <xAnon>K.</xAnon> z uwagi na silny ból lewego barki i przedramienia. U powódki rozpoznano zespół bólowy stawu barkowego lewego. Po zastosowaniu leku przeciwbólowego miejscowo działającego – <xAnon>K.</xAnon>, powódka została wypisana do domu, z zaleceniem wizyty kontrolnej w poradni ortopedycznej.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód</xIx>
</xBx>
<xIx>: karta wypisowa z dnia 25 czerwca 2013 r., k. 6.</xIx></xText>
<xText>Choroba <xAnon>D.</xAnon>, która została rozpoznana u powódki, charakteryzuje się bliznowaceniem rozcięgna dłoniowego z następczym przykurczeniem zgięciowym palców. Etiologia omawianej zmiany chorobowej, mimo wielu badań, nie jest jeszcze ustalona. Przyjmuje się obecnie trzy zasadnicze teorie powstawania przykurczu: teoria genetycznego uwarunkowania: występowanie rodzinne, teoria powinowactwa nerwowego, teoria urazowa: tzw. urazu zawodowego. Przykurcz u powódki był wynikiem samoistnego schorzenia, prawdopodobnie pochodzenia genetycznego. W przypadku powódki choroba ma dość agresywny charakter i cechuje się szybką i głęboką nawrotowością.</xText>
<xText><xIx>Dowód: </xIx></xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xIx>opinia sądowo-lekarska z dnia 08.11.2015 r., k. 202-205, </xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xIx>opinia uzupełniająca z dnia 28.02.2016 r., k. 250. </xIx></xText>
</xUnit>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</xText>
<xText>Powódka <xAnon>E. S.</xAnon> domagała się zasądzenia od pozwanego <xAnon> (...) Szpitala (...)</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon> z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon> kwoty 144.500 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną na skutek zaniedbań popełnionych przez lekarzy pozwanego szpitala, przeprowadzonego u niej zabiegu operacyjnego w dniu 4 kwietnia 2012 r. Powódka żądała również zasądzenia kwoty 5.500 zł tytułem odszkodowania, na które składają się koszty opieki wymaganej ze względu na utratę przez powódkę sprawności lewej ręki, w okresie od kwietnia 2012 r. do marca 2014 r. w wysokości ok. 230 zł miesięcznie.</xText>
<xText>W toku postępowania pozwany konsekwentnie kwestionował zarówno zasadę swojej odpowiedzialności, jak i wysokość dochodzonego przez powódkę roszczenia. Pozwany, wnosząc o oddalenie powództwa zarzucał, że pogłębienie przykurczu, jakiego doznała powódka po zabiegu operacyjnym nie było skutkiem nieprawidłowości popełnionych przez personel medyczny pozwanego szpitala w trakcie zabiegu, lecz stanowiło nawrót choroby <xAnon>D.</xAnon>, na którą cierpi powódka.</xText>
<xText>Bezsporna w niniejszej sprawie była okoliczność przeprowadzenia u powódki w pozwanej placówce szpitalnej zabiegu częściowej resekcji chorobowo zmienionego rozcięgna dłoniowego ręki lewej.</xText>
<xText>W ocenie Sądu, <xAnon> (...) Szpital (...)</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon> z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon> nie ponosił odpowiedzialności cywilnoprawnej za skutki działań lub zaniechań personelu medycznego w procesie leczenia pacjentów tejże jednostki na podstawie <xLexLink xArt="art. 430" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 430 k.c.</xLexLink> Zgodnie z powołanym przepisem, kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności. Odpowiedzialność zwierzchnika za działanie podwładnego oparta jest na zasadzie ryzyka. Przesłanką odpowiedzialności przełożonego jest wyrządzenie szkody z winy podwładnego, przy czym do wykazania tej okoliczności wystarczy istnienie tak zwanej winy bezimiennej, jeśli tylko poszkodowany wykaże, że szkoda była wynikiem zachowania osoby podlegającej określonemu zwierzchnictwu i wykonującej określoną czynność dla powierzającego i w jego interesie. Dla stwierdzenia odpowiedzialności szpitala w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma zatem ocena postępowania personelu medycznego <xAnon> (...) Szpitala (...)</xAnon> z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon>, w którym wykonywano zabieg chirurgiczny, w tym zwłaszcza postępowania lekarzy przeprowadzających ten zabieg.</xText>
<xText>W tym miejscu zważyć należy, że wina w <xLexLink xArt="art. 430" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 430 k.c.</xLexLink> została użyta w tym samym znaczeniu co w <xLexLink xArt="art. 415" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 415 k.c.</xLexLink> Na gruncie prawa cywilnego winę można przypisać podmiotowi prawa, kiedy istnieją podstawy do negatywnej oceny jego zachowania z punktu widzenia zarówno obiektywnego, jak i subiektywnego. W obszarze deliktów prawa cywilnego rozróżnia się dwie postaci winy – umyślną i nieumyślną. Przy winie umyślnej sprawca ma świadomość szkodliwego skutku swojego działania i przewiduje jego nastąpienie, celowo do niego zmierza. Przy winie nieumyślnej sprawca przewiduje możliwość wystąpienia szkodliwego skutku, lecz bezpodstawnie przypuszcza, że zdoła go uniknąć albo nie przewiduje możliwości jego nastąpienia, choć powinien i może je przewidywać. W obu formach winy nieumyślnej mamy do czynienia z niedbalstwem. Niedbalstwo polega nie niedołożeniu należytej staranności w stosunkach danego rodzaju staranności, niezbędnej do uniknięcia skutku, którego sprawca nie chciał wywołać.</xText>
<xText>Przepis <xLexLink xArt="art. 4" xIsapId="WDU19970280152" xTitle="Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152">art. 4 ustawy z 05 grudnia 1996 roku<xIx> o zawodach lekarza i lekarza dentysty</xIx></xLexLink><xIx> </xIx>(t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 z późn. zm.) stanowi, że lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Naruszenie powyższych zasad może przybrać w szczególności postać błędu lekarskiego, polegającego bądź to na błędnym zdiagnozowaniu lub zakwalifikowaniu pacjenta do zabiegu (błąd diagnostyczny), bądź też na nieprawidłowym, niezgodnym ze sztuką lekarską wykonaniu zabiegu lub leczeniu (błąd wykonawczy). Z kolei <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20090520417" xTitle="Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta" xAddress="Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417">ustawa z 06 listopada 2008 roku<xIx> o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta</xIx></xLexLink><xIx> </xIx>przewiduje, że pacjentowi przysługuje między innymi prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej (ar. 6 ust. 1), udzielanych z należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych w warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom fachowym i sanitarnym (<xLexLink xArt="art. 8;art. 8 zd. 1" xIsapId="WDU20090520417" xTitle="Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta" xAddress="Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417">art. 8 zd. 1</xLexLink>), jak również prawo do informacji o swoim stanie zdrowia (art. 9 ust. 1). W myśl natomiast art. 4 ust. 1 tejże ustawy w razie zawinionego naruszenia praw pacjenta sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawie <xLexLink xArt="art. 448" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 448 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Błędy diagnostyki i terapii, opieszałość w podejmowaniu czynności, zaniechania wykonania badań, przeoczenia nieprawidłowości przy dokonywanych zabiegach i niedostateczne pouczenie pacjenta o ryzyku związanym ze stanem jego zdrowia, stanowią podstawę odpowiedzialności osób wykonujących zawód medyczny z tytułu czynu niedozwolonego.</xText>
<xText>W rozważanej sprawie istota sporu sprowadzała się zatem do ustalenia przesłanek odpowiedzialności cywilnej pozwanego <xAnon> (...) Szpitala (...)</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon> z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon>, poprzez wykazanie, czy doszło do zaniedbania bądź popełnienia błędu przez personel medyczny tej placówki, który wykonując u powódki zabieg częściowej resekcji chorobowo zmienionego rozcięgna dłoniowego ręki lewej, miał doprowadzić do powstania szkody.</xText>
<xText>Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd doszedł do przekonania, że brak jest w niniejszej sprawie jakichkolwiek podstaw do uznania, że w trakcie leczenia powódki w <xAnon> (...) Szpitalu (...)</xAnon> z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon> wystąpiły nieprawidłowości mające zmaniona błędu medycznego. Materiał dowodowy nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że w związku z zabiegiem chirurgicznym, jakiemu powódka została poddana 4 kwietnia 2012 r., doszło do błędu medycznego, czy też niezachowania należytej staranności bądź ostrożności przez personel medyczny tej placówki szpitalnej.</xText>
<xText>Dokonując takich ustaleń Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim dokumentację medyczną, która stanowiła wiarygodny dowód na okoliczność procesu leczenia powódki oraz pisemne opinie sporządzone przez biegłego z zakresu chirurgii lek. med. <xAnon>W. Z.</xAnon> z dnia 8 listopada 2015 r. oraz z dnia 28 lutego 2016 r. <xIx>(k. 202-205, 250-251). </xIx>W ocenie Sądu biegły, w ramach swojej specjalności wyraził opinię jednoznacznie, należycie i poprawnie pod względem logicznym uzasadnił, odwołując się do wiedzy specjalnej z zakresu medycyny. Jednocześnie, sporządzając opinie biegły uwzględnił dokumentację medyczną powódki znajdującą się w aktach sprawy, a swoje wnioski sformułował także na podstawie osobistego badania powódki. W szczegółach zaś, Sąd miał na uwadze to, że wszystkie kwestie, których dotyczyły zastrzeżenia i wątpliwości powódki zostały w ocenie Sądu w sposób rzetelny, logiczny i przekonujący wyjaśnione w opinii z dnia 8 listopada 2015 r. oraz w opinii uzupełniającej z dnia 28 lutego 2016 r.</xText>
<xText>Dodatkowo Sąd uwzględnił zeznania przesłuchiwanych w sprawie świadków w osobach <xAnon>M. C.</xAnon>, <xAnon>M. U.</xAnon>, <xAnon>K. S.</xAnon>, <xAnon>J. G.</xAnon>, <xAnon>M. P.</xAnon>, którym dał wiarę w zasadzie w całości uznając je, w zakresie istotnym dla ustalenia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy, za wiarygodne, spójne i logiczne, a nadto znajdujące potwierdzenie w dowodach z dokumentów. Sąd wziął również pod uwagę przesłuchanie samej powódki, jednakże w zakresie, w jakiej odnosiła się ona do przebiegu pobytu w pozwanym szpitalu częściowo nie dał im wiary, o czym będzie mowa w dalszej części rozważań.</xText>
<xText>Biegły lek. med. <xAnon>W. Z.</xAnon> w sposób stanowczy i jednoznaczny stwierdził, że w przeprowadzonym 4 kwietnia 2012 r. zabiegu częściowej resekcji chorobowo zmienionego rozcięgna dłoniowego ręki lewej nie dopatrzył się nieprawidłowości o charakterze błędu medycznego, uznając jednocześnie, że został on wykonany w sposób staranny i prawidłowy, z zachowaniem reguł sztuki i aktualnej wiedzy medycznej. Jednocześnie biegły podkreślił, że postępowanie pooperacyjne było prawidłowe, a bezpośredni przebieg pooperacyjny niepowikłany. Biegły wskazał, że podczas zabiegu operacyjnego uzyskano pełny wyprost palca V. Zastosowano longetę gipsową, co potwierdza, że palec był wyprostowany. W ocenie biegłego niezaprzeczalnym faktem jest nawrót objawów choroby. Biegły wskazał, że przykurcz zaczął narastać wciągając dodatkowo palec IV. Biegły podkreślił, że operacja w tej chorobie nie ma za zadanie usunięcia choroby, a jedynie zlikwidowania lub zmniejszenia jej objawów. Dodatkowo nawrotowość w tej jednostce chorobowej jest bardzo duża, na poziomie 30%, a nawrót pojawia się po ok. ½ roku i z reguły szybko postępuje. Biegły podczas badania zauważył, że pomimo zaawansowanych zmian powódka korzysta z lewej ręki do podpierania się laską i funkcja ta jest dobra.</xText>
<xText>Materiał dowodowy w sprawie nie pozwala również na przyjęcie, że sam przebieg zabiegu operacyjnego oraz czynności dokonane bezpośrednio po jego zakończeniu nosiły znamiona błędu bądź wykonane zostały w sposób nienależyty. Świadek <xAnon>K. S.</xAnon> wskazał, że wykonany u powódki zabieg chirurgiczny ma na celu niwelowanie skutków choroby <xAnon>D.</xAnon>, a nie jej wyleczenie. Świadek zeznał również, że efekty zabiegu są w znacznym stopniu zależne od rehabilitacji i dalszego postępowania pacjenta (wykonywania regularnych ćwiczeń w domu).</xText>
<xText>Sąd nie dał wiary twierdzeniom powódki, która podczas przesłuchania zeznała, że nie informowano jej, ani o tym na czym polega zabieg, ani o mogących wystąpić podczas zabiegu powikłaniach. W ocenie Sądu zeznania te pozostają bowiem w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a w szczególności z jej pisemnym oświadczeniem dotyczącym wyrażenia zgody na proponowane leczenie z dnia 3 kwietnia 2012 r. oraz zeznaniami świadków <xAnon>M. U.</xAnon>, <xAnon>K. S.</xAnon>, <xAnon>J. G.</xAnon>, <xAnon>M. P.</xAnon>. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że powódka została w sposób szczegółowy poinformowana o jego celowości, sposobie wykonania i możliwych powikłaniach oraz wyraziła świadomą zgodę na jego przeprowadzenie, co wynika wprost z dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy. Powyższe oznacza, że powódka zdawała sobie sprawę z tego, że jest to zabieg o charakterze inwazyjnym, a jego powodzenie nie może być zagwarantowane przez żadnego lekarza. Oczywiście nie ulega wątpliwości, że powódka miała prawo oczekiwać, że zabieg ten zostanie przeprowadzony z należytą starannością, w sposób ograniczający do minimum wystąpienie ewentualnych powikłań. Jak wykazało jednak postępowanie dowodowe, staranność ta została zachowana przez personel medyczny <xAnon> (...) Szpitala (...)</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon>.</xText>
<xText>Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu za niezasadne należało również uznać roszczenie powódki z tytułu odszkodowania, na które składały się koszty opieki w okresie od kwietnia 2012 r. do marca 2014 r. w wysokości ok. 230 zł miesięcznie. Świadek <xAnon>M. C.</xAnon> wprawdzie wskazała, że z uwagi na bliskie sąsiedztwo, udziela pomocy powódce (pomoc w sprzątaniu, wykonywanie drobnych zakupów itp.) jednakże takiej pomocy udziela powódce od momentu kiedy powódka zaczęła mieć problemy z poruszaniem się (od około 15 lat). Świadek potwierdziła, że za świadczoną pomoc otrzymuje od powódki drobne kwoty w wysokości 5-10 zł, ale w sposób sporadyczny i nieregularny, wyraźnie zaprzeczając, aby była to kwota podawana przez powódkę w wysokości około 230 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił powództwo w tym zakresie, jako nieudowodnione.</xText>
<xText>Z tych wszystkich względów Sąd roszczenia powódki oddalił, o czym orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku.</xText>
<xText>W punkcie II. sentencji wyroku, na podstawie <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink> Sąd obciążył powódkę powódki, kosztami postępowania poniesionymi przez stronę pozwaną w kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
<xText>Powódka reprezentowana była w niniejszej sprawie przez adwokata z urzędu, który złożył oświadczenie, iż koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały przez powódkę uiszczone w całości lub w części. Stąd też stosownie do treści § 19 w zw. z <xLexLink xArt="§ 2;§ 2 ust. 3;§ 6;§ 6 pkt. 6" xIsapId="WDU20021631348" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348">§ 2 ust. 3 i § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 <xIx>w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</xIx></xLexLink> (tekst jednolity Dz. U. z 2013, pozycja 461 ze zmianami) Sąd przyznał pełnomocnikowi powódki ze środków Skarbu Państwa kwotę 3.600 zł powiększoną o należny podatek VAT (punkt III sentencji wyroku).</xText>
<xText>Pozostałe koszty w postaci opłaty sądowej od pozwu, od której powódka została zwolniona, wynagrodzenia biegłego sądowego oraz zwrotu wydatków za sporządzenie kserokopii dokumentacji medycznej na mocy <xLexLink xArt="art. 113;art. 113 ust. 1" xIsapId="WDU20051671398" xTitle="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych" xAddress="Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398">art. 113 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 <xIx>o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</xIx></xLexLink> (tekst jednolity Dz. U. z 2014, pozycja 1025 ze zmianami) w zw. z <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink> obciążały Skarb Państwa (punkt IV sentencji wyroku).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Grzegorz Karaś
| null |
[
"Grzegorz Karaś"
] |
[
"art. 415 i 430 k.c."
] |
Iwona Gertrudziak
|
Błażej Łój
|
Iwona Gertrudziak
|
[
"Błąd Lekarski"
] | 8
|
Sygn. akt I C 1268/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu, Wydział I Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Grzegorz Karaś
Protokolant: Błażej Łój
po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwa:E. S.
przeciwko:(...) Szpitalowi (...)weW.
o zapłatę
I
oddala powództwo;
II
zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;
III
przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu na rzecz adwokatA. B.kwotę 3.600 zł powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu;
IV
niepokrytymi w toku procesu kosztami sądowymi, od których powódka została zwolniona, odciąża Skarb Państwa Sąd Okręgowy we Wrocławiu.
UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 22 kwietnia 2014 r. powódkaE. S.domagała się zasądzenia od pozwanego(...) Szpitala (...)weW.kwoty 150.000 zł, precyzując w piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2014 r.(k. 29), że wnosi o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 144.500,00 zł tytułem zadośćuczynienia, z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia kwoty 5.500 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; nadto domagała się zasądzenia kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając podała, że przedmiotem jej roszczeń jest żądanie zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę z tytułu czynu niedozwolonego zarzucanego pozwanemu, polegającego na niewłaściwym przeprowadzeniu zabiegu operacyjnego w dniu 4 kwietnia 2012 r., co doprowadziło do powstania u powódki obrażeń ciała w postaci pogłębienia przykurczu małego palca lewej dłoni, przykurczu palca serdecznego lewej dłoni oraz lekkiego przykurczu palca środkowego lewej dłoni. Powódka podała, że w marcu 2011 r. zgłosiła się do pozwanego szpitala, do Poradni(...), wskazując na przykurcz małego palca lewej dłoni. Diagnozujący powódkę lekarzM. U.rozpoznał u powódki tzw. „przykurczD.palca V ręki lewej”. W dniu 3 kwietnia 2012 r. powódka została przyjęta do pozwanego szpitala. Po przeprowadzeniu diagnostyki potwierdzono rozpoznanie i zakwalifikowano powódkę do zabiegu operacyjnego częściowej resekcji chorobowego zmienionego rozcięgna dłoniowego ręki lewej. Zaplanowany zabieg wykonano 4 kwietnia 2012 r. Po zdjęciu szwów w dniu 18 kwietnia 2012 r. powódka zauważyła, że przykurcz małego palca lewej dłoni nie ustąpił, a wręcz pogłębił się. W momencie diagnozowania powódki przez lekarzy pozwanego oraz bezpośrednio przed operacją wartość kątowa przykurczu wynosiła ok. 90 stopni, po zdjęciu szwów przykurcz był znacznie pogłębiony, w taki sposób, że opuszka małego palca stykała się z wnętrzem dłoni powódki. Co więcej u powódki w takim samym nasileniu wystąpił przykurcz palca serdecznego lewej dłoni, w lekkim przykurczu jest również palec środkowy lewej dłoni. W ocenie powódki niewłaściwe przeprowadzenie zabiegu operacyjnego z 4 kwietnia 2012 r. które doprowadziło do znacznego pogorszenia stanu jej zdrowia, okazało się przyczyną wielu jej cierpień, zarówno fizycznych jak i psychicznych. Jak wskazała powódka, utraciła ona praktycznie zdolność do chwytania lewą ręką, co znacznie obniża jakość życia powódki. Powódka domaga się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wywołaną rozstrojem zdrowia i uszkodzeniem ciała powódki. Krzywda powódki obejmuje jej cierpienia fizyczne (ból dłoni, ramienia i barku oraz inne dolegliwości takie jak drętwienie ręki czy nasilone odczuwanie zimna), oraz cierpienia psychiczne (dyskomfort odczuwany ze świadomości mniejszej funkcjonalności społecznej, poczucia nieprzydatności i niezdarności, konieczności korzystania ze wsparcia obcych osób, a także świadomości, że skutkom tył dało się zapobiec). Na jednorazowe odszkodowanie składają się poniesione przez powódkę koszty odpłatnej pomocy sąsiedzkiej przy utrzymaniu domu ok. 230 zł miesięcznie.
W odpowiedzi na pozew pozwany(...) Szpital (...)weW.z siedzibą weW.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Ponadto pozwany wniósł o wezwanie do wzięcia udziału w sprawie(...) S.A.Oddziału Okręgowego, Inspektoratu z siedzibą weW..
W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany przyznał, że powódka przebywała w(...) Szpitalu (...)na oddziale(...)w okresie od dnia 3 kwietnia 2012 r. do dnia 12 kwietnia 2012 r. Pozwany zaprzeczył zarzutom sformułowanym w pozwie, które w jego ocenie są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Jednocześnie pozwany wskazał na brak zawinienia po stronie personelu medycznego pozwanego szpitala, a więc brak przesłanek zart. 430 k.c.w zw. zart. 415 k.c., jak również brak adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem personelu medycznego szpitala, a zgłoszoną szkodą. Zdaniem pozwanego brak jest przesłanek do domagania się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na podstawieart. 445 § 1 k.c.w zw. zart. 444 k.c.Pozwany zarzucił, że wszystkie czynności podjęte przez lekarzy pozwanego szpitala wykonane zostały zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, zasadami sztuki lekarskiej i przy zachowaniu należytej staranności. Zarzucił, że powódka była informowana o rodzaju schorzenia i proponowanej przez personel medyczny szpitala metodzie leczenia oraz o ewentualnym ryzyku związanym z wykonaniem tego rodzaju zabiegu. Pozwany wskazał, że powódka została przyjęta do(...)z rozpoznaną wcześniej chorobąP.i chorobąD.cechującą się swym postępującym i rozszerzającym zakres objętych tkanek charakterem i dużą skłonnością do nawrotów mimo wycięcia zbliznowaciałego rozcięgna dłoniowego. Pozwany podkreślił, że powódka została poinformowana przy przyjęciu do(...)o charakterze celu i sposobie przeprowadzenia zabiegu, o ewentualnych następstwach, korzyściach i mogących nastąpić później powikłaniach (nawrót przykurczu, rozszerzenie zakresu przykurczu). Pozwany podniósł, że zabieg operacyjny przebiegał bez najmniejszych powikłań, według typowych technik operacyjnych.
Pozwany wskazał, że zawarł z ubezpieczycielem(...) S.A.umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakładu opieki zdrowotnej. Polisa obejmuje okres od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r., a zatem okres, w którym powódka przebywała w szpitalu pozwanego. Pozwany podniósł, także, że ubezpieczyciel ma zatem interes prawny w pozytywnym rozstrzygnięciu toczącego się postępowania na rzecz przypozwanego(...) Szpitala (...). Tym samym przypozwanie(...) Zakładu (...)należy uznać za uzasadnione.
(...) S.A.wW.nie przystąpiło do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W marcu 2011 r. powódka zgłosiła się do pozwanego szpitala, do Poradni(...)wskazując na przykurcz małego palca lewej dłoni. Diagnozujący powódkę lekarzM. U.rozpoznał u powódki przykurczD.palca V ręki lewej i zalecił leczenie operacyjne. Lekarz w czasie wizyty wyjaśnił na czym polega choroba oraz opisał jak wygląda zabieg.
Dowód:
bezsporne, a nadto zeznania świadkaM. U., elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2016 r., 00:12:52-00:14:16.
W okresie od dnia 16 marca 2012 r. do dnia 26 marca 2012 r. powódka przebywała wSzpitalu (...)II wK.na oddziale(...)
Dowód
: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 26.03.2013 r., k. 63-67.
Dnia 3 kwietnia 2012 r. powódkaE. S.została przyjęta do(...) Szpitala (...)weW.na oddział(...), z rozpoznaniem przykurczuD.palca V ręki lewej III st. Powódka została zakwalifikowana leczenia operacyjnego polegającego na częściowej resekcji chorobowo zmienionego rozcięgna dłoniowego ręki lewej.
Dnia 3 kwietnia 2012 r. powódka została poinformowana o celowości zabiegu, sposobie wykonania i możliwych powikłaniach (m.in. o ryzyku uszkodzenia nerwów palcowych, o ryzyku rozejścia się brzegów rany, ryzyku infekcji). Powódka wyraziła zgodę na przeprowadzenie zabiegu.
Dowód
:
1
oświadczenie pacjenta dotyczące wyrażenia zgody na zaproponowane leczenie, zabieg operacyjny z dnia 03.04.2012 r.,
2
zeznania świadkaJ. G., elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r., 00:04:45-00:05:57 oraz 00:09:27-00:11:20.,
3
zeznania świadkaM. P., elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r., 00:18:45-00:19:30,
4
zeznania świadkaM. U., elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2016 r., 00:17:58-00:18:15.
Dnia 4 kwietnia 2012 r. powódka poddana została zabiegowi operacyjnemu. Operację przeprowadził dr n med.K. S., przy zabiegu asystował dr n med.M. U.. Zabiegł przebiegł bez powikłań. Kończynę operowaną unieruchomiono w longecie gipsowej.
Dowód
:
1
karta informacyjna z dnia 12.04.2012 r., k. 5,
2
historia pielęgnowania, k. 68-69,
3
przedoperacyjna ankieta anestezjologiczna k. 70-75,
4
protokół z zabiegu operacyjnego, k. 78,
5
karta okołooperacyjnej profilaktyki antybiotykowej, k. 82,
6
indywidualna karta zaleceń lekarskich, k. 85,
7
indywidualna karta pielęgnacji, k. 86, karta obserwacji rany pooperacyjnej, k. 87,
8
zeznania świadkaM. U., elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r., 00:14:19-00.14:40,
9
zeznania świadkaK. S., elektroniczny protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r., 00:19:57-00:30:00
W okresie od dnia 4 kwietnia 2012 r. do dnia 6 kwietnia 2012 r., w trakcie pobytu na oddziale w pozwanym szpitalu, powódka była poddawana zabiegom fizjoterapeutycznym (ćwiczeniom czynnym i izometrycznym).
Dowód
: skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne, k. 76.
W dniu 12 kwietnia 2012 r. powódka została wypisana ze szpitala z następującymi zaleceniami: zmiany opatrunku w Poradni Chirurgicznej, usunięcia szwów w 10-12 dobie po zabiegu, utrzymania unieruchomienia gipsowego do czasu pełnego wygojenia rany.
Dowód
: karta informacyjna z dnia 12.04.2012 r., k. 5.
Po zdjęciu opatrunku gipsowego nastąpiło pogłębienie przykurczu małego palca lewej dłoni i wystąpienie przykurczu palca serdecznego oraz lekkiego przykurczu palca środkowego. Powódka odczuwa silne bóle lewej dłoni.
Dowód:zeznania powódki, protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r. 00:45:12-00:46:12.
M. C., sąsiadka powódki, udziela pomocy powódce w czynnościach codziennych (drobne zakupy, pomoc w sprzątaniu mieszkania). Za udzieloną pomoc świadek otrzymuje od powódki drobne kwoty pieniężne (około 5-10 zł). Powódka korzysta również z pomocy pracownika pomocy społecznej.
Dowód:
1
zeznania świadkaM. C., elektroniczny protokół z rozprawy w dniu 16 lutego 2015 r., 00:06:07-00:08:20,
2
zeznania powódki, protokół z rozprawy z dnia 16 lutego 2015 r. 00:41:50-00:43:35.
Dnia 25 czerwca 2013 r. powódka została przewieziona przez pogotowie ratunkowe doSzpitala (...)wK.z uwagi na silny ból lewego barki i przedramienia. U powódki rozpoznano zespół bólowy stawu barkowego lewego. Po zastosowaniu leku przeciwbólowego miejscowo działającego –K., powódka została wypisana do domu, z zaleceniem wizyty kontrolnej w poradni ortopedycznej.
Dowód
: karta wypisowa z dnia 25 czerwca 2013 r., k. 6.
ChorobaD., która została rozpoznana u powódki, charakteryzuje się bliznowaceniem rozcięgna dłoniowego z następczym przykurczeniem zgięciowym palców. Etiologia omawianej zmiany chorobowej, mimo wielu badań, nie jest jeszcze ustalona. Przyjmuje się obecnie trzy zasadnicze teorie powstawania przykurczu: teoria genetycznego uwarunkowania: występowanie rodzinne, teoria powinowactwa nerwowego, teoria urazowa: tzw. urazu zawodowego. Przykurcz u powódki był wynikiem samoistnego schorzenia, prawdopodobnie pochodzenia genetycznego. W przypadku powódki choroba ma dość agresywny charakter i cechuje się szybką i głęboką nawrotowością.
Dowód:
1
opinia sądowo-lekarska z dnia 08.11.2015 r., k. 202-205,
2
opinia uzupełniająca z dnia 28.02.2016 r., k. 250.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
PowódkaE. S.domagała się zasądzenia od pozwanego(...) Szpitala (...)weW.z siedzibą weW.kwoty 144.500 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną na skutek zaniedbań popełnionych przez lekarzy pozwanego szpitala, przeprowadzonego u niej zabiegu operacyjnego w dniu 4 kwietnia 2012 r. Powódka żądała również zasądzenia kwoty 5.500 zł tytułem odszkodowania, na które składają się koszty opieki wymaganej ze względu na utratę przez powódkę sprawności lewej ręki, w okresie od kwietnia 2012 r. do marca 2014 r. w wysokości ok. 230 zł miesięcznie.
W toku postępowania pozwany konsekwentnie kwestionował zarówno zasadę swojej odpowiedzialności, jak i wysokość dochodzonego przez powódkę roszczenia. Pozwany, wnosząc o oddalenie powództwa zarzucał, że pogłębienie przykurczu, jakiego doznała powódka po zabiegu operacyjnym nie było skutkiem nieprawidłowości popełnionych przez personel medyczny pozwanego szpitala w trakcie zabiegu, lecz stanowiło nawrót chorobyD., na którą cierpi powódka.
Bezsporna w niniejszej sprawie była okoliczność przeprowadzenia u powódki w pozwanej placówce szpitalnej zabiegu częściowej resekcji chorobowo zmienionego rozcięgna dłoniowego ręki lewej.
W ocenie Sądu,(...) Szpital (...)weW.z siedzibą weW.nie ponosił odpowiedzialności cywilnoprawnej za skutki działań lub zaniechań personelu medycznego w procesie leczenia pacjentów tejże jednostki na podstawieart. 430 k.c.Zgodnie z powołanym przepisem, kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności. Odpowiedzialność zwierzchnika za działanie podwładnego oparta jest na zasadzie ryzyka. Przesłanką odpowiedzialności przełożonego jest wyrządzenie szkody z winy podwładnego, przy czym do wykazania tej okoliczności wystarczy istnienie tak zwanej winy bezimiennej, jeśli tylko poszkodowany wykaże, że szkoda była wynikiem zachowania osoby podlegającej określonemu zwierzchnictwu i wykonującej określoną czynność dla powierzającego i w jego interesie. Dla stwierdzenia odpowiedzialności szpitala w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma zatem ocena postępowania personelu medycznego(...) Szpitala (...)z siedzibą weW., w którym wykonywano zabieg chirurgiczny, w tym zwłaszcza postępowania lekarzy przeprowadzających ten zabieg.
W tym miejscu zważyć należy, że wina wart. 430 k.c.została użyta w tym samym znaczeniu co wart. 415 k.c.Na gruncie prawa cywilnego winę można przypisać podmiotowi prawa, kiedy istnieją podstawy do negatywnej oceny jego zachowania z punktu widzenia zarówno obiektywnego, jak i subiektywnego. W obszarze deliktów prawa cywilnego rozróżnia się dwie postaci winy – umyślną i nieumyślną. Przy winie umyślnej sprawca ma świadomość szkodliwego skutku swojego działania i przewiduje jego nastąpienie, celowo do niego zmierza. Przy winie nieumyślnej sprawca przewiduje możliwość wystąpienia szkodliwego skutku, lecz bezpodstawnie przypuszcza, że zdoła go uniknąć albo nie przewiduje możliwości jego nastąpienia, choć powinien i może je przewidywać. W obu formach winy nieumyślnej mamy do czynienia z niedbalstwem. Niedbalstwo polega nie niedołożeniu należytej staranności w stosunkach danego rodzaju staranności, niezbędnej do uniknięcia skutku, którego sprawca nie chciał wywołać.
Przepisart. 4 ustawy z 05 grudnia 1996 rokuo zawodach lekarza i lekarza dentysty(t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 z późn. zm.) stanowi, że lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Naruszenie powyższych zasad może przybrać w szczególności postać błędu lekarskiego, polegającego bądź to na błędnym zdiagnozowaniu lub zakwalifikowaniu pacjenta do zabiegu (błąd diagnostyczny), bądź też na nieprawidłowym, niezgodnym ze sztuką lekarską wykonaniu zabiegu lub leczeniu (błąd wykonawczy). Z koleiustawa z 06 listopada 2008 rokuo prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjentaprzewiduje, że pacjentowi przysługuje między innymi prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej (ar. 6 ust. 1), udzielanych z należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych w warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom fachowym i sanitarnym (art. 8 zd. 1), jak również prawo do informacji o swoim stanie zdrowia (art. 9 ust. 1). W myśl natomiast art. 4 ust. 1 tejże ustawy w razie zawinionego naruszenia praw pacjenta sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawieart. 448 k.c.
Błędy diagnostyki i terapii, opieszałość w podejmowaniu czynności, zaniechania wykonania badań, przeoczenia nieprawidłowości przy dokonywanych zabiegach i niedostateczne pouczenie pacjenta o ryzyku związanym ze stanem jego zdrowia, stanowią podstawę odpowiedzialności osób wykonujących zawód medyczny z tytułu czynu niedozwolonego.
W rozważanej sprawie istota sporu sprowadzała się zatem do ustalenia przesłanek odpowiedzialności cywilnej pozwanego(...) Szpitala (...)weW.z siedzibą weW., poprzez wykazanie, czy doszło do zaniedbania bądź popełnienia błędu przez personel medyczny tej placówki, który wykonując u powódki zabieg częściowej resekcji chorobowo zmienionego rozcięgna dłoniowego ręki lewej, miał doprowadzić do powstania szkody.
Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd doszedł do przekonania, że brak jest w niniejszej sprawie jakichkolwiek podstaw do uznania, że w trakcie leczenia powódki w(...) Szpitalu (...)z siedzibą weW.wystąpiły nieprawidłowości mające zmaniona błędu medycznego. Materiał dowodowy nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że w związku z zabiegiem chirurgicznym, jakiemu powódka została poddana 4 kwietnia 2012 r., doszło do błędu medycznego, czy też niezachowania należytej staranności bądź ostrożności przez personel medyczny tej placówki szpitalnej.
Dokonując takich ustaleń Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim dokumentację medyczną, która stanowiła wiarygodny dowód na okoliczność procesu leczenia powódki oraz pisemne opinie sporządzone przez biegłego z zakresu chirurgii lek. med.W. Z.z dnia 8 listopada 2015 r. oraz z dnia 28 lutego 2016 r.(k. 202-205, 250-251).W ocenie Sądu biegły, w ramach swojej specjalności wyraził opinię jednoznacznie, należycie i poprawnie pod względem logicznym uzasadnił, odwołując się do wiedzy specjalnej z zakresu medycyny. Jednocześnie, sporządzając opinie biegły uwzględnił dokumentację medyczną powódki znajdującą się w aktach sprawy, a swoje wnioski sformułował także na podstawie osobistego badania powódki. W szczegółach zaś, Sąd miał na uwadze to, że wszystkie kwestie, których dotyczyły zastrzeżenia i wątpliwości powódki zostały w ocenie Sądu w sposób rzetelny, logiczny i przekonujący wyjaśnione w opinii z dnia 8 listopada 2015 r. oraz w opinii uzupełniającej z dnia 28 lutego 2016 r.
Dodatkowo Sąd uwzględnił zeznania przesłuchiwanych w sprawie świadków w osobachM. C.,M. U.,K. S.,J. G.,M. P., którym dał wiarę w zasadzie w całości uznając je, w zakresie istotnym dla ustalenia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy, za wiarygodne, spójne i logiczne, a nadto znajdujące potwierdzenie w dowodach z dokumentów. Sąd wziął również pod uwagę przesłuchanie samej powódki, jednakże w zakresie, w jakiej odnosiła się ona do przebiegu pobytu w pozwanym szpitalu częściowo nie dał im wiary, o czym będzie mowa w dalszej części rozważań.
Biegły lek. med.W. Z.w sposób stanowczy i jednoznaczny stwierdził, że w przeprowadzonym 4 kwietnia 2012 r. zabiegu częściowej resekcji chorobowo zmienionego rozcięgna dłoniowego ręki lewej nie dopatrzył się nieprawidłowości o charakterze błędu medycznego, uznając jednocześnie, że został on wykonany w sposób staranny i prawidłowy, z zachowaniem reguł sztuki i aktualnej wiedzy medycznej. Jednocześnie biegły podkreślił, że postępowanie pooperacyjne było prawidłowe, a bezpośredni przebieg pooperacyjny niepowikłany. Biegły wskazał, że podczas zabiegu operacyjnego uzyskano pełny wyprost palca V. Zastosowano longetę gipsową, co potwierdza, że palec był wyprostowany. W ocenie biegłego niezaprzeczalnym faktem jest nawrót objawów choroby. Biegły wskazał, że przykurcz zaczął narastać wciągając dodatkowo palec IV. Biegły podkreślił, że operacja w tej chorobie nie ma za zadanie usunięcia choroby, a jedynie zlikwidowania lub zmniejszenia jej objawów. Dodatkowo nawrotowość w tej jednostce chorobowej jest bardzo duża, na poziomie 30%, a nawrót pojawia się po ok. ½ roku i z reguły szybko postępuje. Biegły podczas badania zauważył, że pomimo zaawansowanych zmian powódka korzysta z lewej ręki do podpierania się laską i funkcja ta jest dobra.
Materiał dowodowy w sprawie nie pozwala również na przyjęcie, że sam przebieg zabiegu operacyjnego oraz czynności dokonane bezpośrednio po jego zakończeniu nosiły znamiona błędu bądź wykonane zostały w sposób nienależyty. ŚwiadekK. S.wskazał, że wykonany u powódki zabieg chirurgiczny ma na celu niwelowanie skutków chorobyD., a nie jej wyleczenie. Świadek zeznał również, że efekty zabiegu są w znacznym stopniu zależne od rehabilitacji i dalszego postępowania pacjenta (wykonywania regularnych ćwiczeń w domu).
Sąd nie dał wiary twierdzeniom powódki, która podczas przesłuchania zeznała, że nie informowano jej, ani o tym na czym polega zabieg, ani o mogących wystąpić podczas zabiegu powikłaniach. W ocenie Sądu zeznania te pozostają bowiem w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a w szczególności z jej pisemnym oświadczeniem dotyczącym wyrażenia zgody na proponowane leczenie z dnia 3 kwietnia 2012 r. oraz zeznaniami świadkówM. U.,K. S.,J. G.,M. P.. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że powódka została w sposób szczegółowy poinformowana o jego celowości, sposobie wykonania i możliwych powikłaniach oraz wyraziła świadomą zgodę na jego przeprowadzenie, co wynika wprost z dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy. Powyższe oznacza, że powódka zdawała sobie sprawę z tego, że jest to zabieg o charakterze inwazyjnym, a jego powodzenie nie może być zagwarantowane przez żadnego lekarza. Oczywiście nie ulega wątpliwości, że powódka miała prawo oczekiwać, że zabieg ten zostanie przeprowadzony z należytą starannością, w sposób ograniczający do minimum wystąpienie ewentualnych powikłań. Jak wykazało jednak postępowanie dowodowe, staranność ta została zachowana przez personel medyczny(...) Szpitala (...)weW..
Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu za niezasadne należało również uznać roszczenie powódki z tytułu odszkodowania, na które składały się koszty opieki w okresie od kwietnia 2012 r. do marca 2014 r. w wysokości ok. 230 zł miesięcznie. ŚwiadekM. C.wprawdzie wskazała, że z uwagi na bliskie sąsiedztwo, udziela pomocy powódce (pomoc w sprzątaniu, wykonywanie drobnych zakupów itp.) jednakże takiej pomocy udziela powódce od momentu kiedy powódka zaczęła mieć problemy z poruszaniem się (od około 15 lat). Świadek potwierdziła, że za świadczoną pomoc otrzymuje od powódki drobne kwoty w wysokości 5-10 zł, ale w sposób sporadyczny i nieregularny, wyraźnie zaprzeczając, aby była to kwota podawana przez powódkę w wysokości około 230 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił powództwo w tym zakresie, jako nieudowodnione.
Z tych wszystkich względów Sąd roszczenia powódki oddalił, o czym orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku.
W punkcie II. sentencji wyroku, na podstawieart. 98 k.p.c.Sąd obciążył powódkę powódki, kosztami postępowania poniesionymi przez stronę pozwaną w kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Powódka reprezentowana była w niniejszej sprawie przez adwokata z urzędu, który złożył oświadczenie, iż koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały przez powódkę uiszczone w całości lub w części. Stąd też stosownie do treści § 19 w zw. z§ 2 ust. 3 i § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(tekst jednolity Dz. U. z 2013, pozycja 461 ze zmianami) Sąd przyznał pełnomocnikowi powódki ze środków Skarbu Państwa kwotę 3.600 zł powiększoną o należny podatek VAT (punkt III sentencji wyroku).
Pozostałe koszty w postaci opłaty sądowej od pozwu, od której powódka została zwolniona, wynagrodzenia biegłego sądowego oraz zwrotu wydatków za sporządzenie kserokopii dokumentacji medycznej na mocyart. 113 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jednolity Dz. U. z 2014, pozycja 1025 ze zmianami) w zw. zart. 98 k.p.c.obciążały Skarb Państwa (punkt IV sentencji wyroku).
| 1,268
|
15/502500/0000503/C
|
Sąd Okręgowy we Wrocławiu
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 445;art. 445 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 445 § 1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152",
"art": "art. 4",
"isap_id": "WDU19970280152",
"text": "art. 4 ustawy z 05 grudnia 1996 roku",
"title": "Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza"
},
{
"address": "Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417",
"art": "art. 8;art. 8 zd. 1",
"isap_id": "WDU20090520417",
"text": "art. 8 zd. 1",
"title": "Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 98 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348",
"art": "§ 2;§ 2 ust. 3;§ 6;§ 6 pkt. 6",
"isap_id": "WDU20021631348",
"text": "§ 2 ust. 3 i § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 ",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu"
},
{
"address": "Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398",
"art": "art. 113;art. 113 ust. 1",
"isap_id": "WDU20051671398",
"text": "art. 113 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 ",
"title": "Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 98)",
"Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 - art. 113; art. 113 ust. 1)",
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 - § 2; § 2 ust. 3; § 6; § 6 pkt. 6)",
"Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152 - art. 4)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 415; art. 430; art. 444; art. 445; art. 445 § 1; art. 448)",
"Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 - art. 8; art. 8 zd. 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154510000003521_VII_U_001463_2015_Uz_2016-07-14_001
|
VII U 1463/15
| 2016-07-14T00:00:00
| 2016-11-28T17:15:33
| 2016-11-28T10:29:41
|
15451000
|
3521
|
REGULATION, SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt VII U 1463/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka Protokolant: st. sekr. sądowy Dominika Kołpa po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. w Warszawie sprawy W. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. o wysokość emerytury na skutek odwołania W. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z d
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Paweł Górny" xVersion="1.0" xYear="2015" xLang="PL" xToPage="7" xEditor="pgorny" xPublisher="pgorny" xEditorFullName="Paweł Górny" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="001463" xVolType="15/451000/0003521/U">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie+Zarządzenie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt VII U 1463/15</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia 14 lipca 2016 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy <xBRx/>i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka</xText>
<xText>Protokolant: st. sekr. sądowy Dominika Kołpa</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. w Warszawie</xText>
<xText>sprawy <xAnon>W. G.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o wysokość emerytury</xText>
<xText>na skutek odwołania <xAnon>W. G.</xAnon></xText>
<xText>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>z dnia 24 lipca 2015 r. znak: <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText>oddala odwołanie</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>
<xAnon>W. G.</xAnon> w dniu 26 sierpnia 2015 r. oraz w dniu 16 września 2015 r. złożył odwołania za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <xAnon>W.</xAnon> <xBRx/>do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie od decyzji ww. organu rentowego <xBRx/>z dnia 24 lipca 2015 r., znak: <xAnon>(...)</xAnon>. Odwołujący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie <xLexLink xArt="art. 53;art. 26" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 53 i 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> <xBRx/>i wniósł o jej zmianę poprzez uwzględnienie wszystkich okresów składkowych niezbędnych do ustalenia wysokości emerytury. Ubezpieczony wskazał, że do obliczenia wysokości emerytury nie uwzględniono częściowo albo w całości zatrudnienia w <xAnon> Przedsiębiorstwie (...)</xAnon> od dnia 2 stycznia 1995 r. do dnia 31 marca 1995 r., <xBRx/>w <xAnon> Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...)</xAnon> w okresie od dnia 2 czerwca 1993 r. do dnia 31 lipca 1993 r., w <xAnon>(...)</xAnon> od dnia 4 maja 1993 r. do dnia 31 maja 1993 r. oraz w <xAnon>(...)</xAnon> w okresie od dnia 14 października <xBRx/>1977 r. do dnia 14 lutego 1989 r. (<xIx>
k. 2-5 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <xAnon>W.</xAnon> w odpowiedzi <xBRx/>na odwołania z dnia 6 października 2015 r. wniósł o umorzenie postępowania w części, <xBRx/>w jakiej decyzją z dnia 29 września 2015 r. oraz decyzją z dnia 1 października 2015 r. zaspokoił roszczenie, a w pozostałym zakresie o oddalenie odwołania od decyzji z dnia <xBRx/>24 lipca 2015 r. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ rentowy podniósł, iż okres zatrudnienia od dnia 2 stycznia 1995 r. do dnia 31 marca 1995 r. w <xAnon> Przedsiębiorstwie (...)</xAnon> został zaliczony do kapitału początkowego oraz emerytury powszechnej, natomiast podstawa wymiaru składki za rok 1995 wyniosła 1131,70 złotych. Okres zatrudnienia za granicą na budowie eksportowej w ZSRR od dnia 1 grudnia 1978 r. <xBRx/>do dnia 31 grudnia 1980 r. w <xAnon> Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)</xAnon> nie został zaliczony do kapitału początkowego i emerytury powszechnej z powodu braku wskazanych zarobków zastępczych. Okres zatrudnienia <xBRx/>za granicą na budowie eksportowej od dnia 5 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1983 r. <xBRx/>w Generalnej Dyrekcji Budownictwa Hydrotechnicznego i Rurociągów <xAnon> (...)</xAnon> nie został zaliczony, ponieważ ubezpieczony przedstawił jedynie prośbę <xBRx/>o oddelegowanie z dnia 27 grudnia 1982 r. i brak jest wskazanych zarobków zastępczych. Okres zatrudnienia od dnia 1 lutego 1990 r. do dnia 31 grudnia 1992 r. w <xAnon>(...)</xAnon> Izbie <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> został zaliczony do kapitału początkowego oraz emerytury powszechnej. Podstawa wymiaru składki za rok 1990 wyniosła 8311000 złotych, za rok 1991 wyniosła 12000000 złotych oraz za rok 1992 wyniosła 12720000 złotych. Oddział po uzyskaniu potwierdzeń podlegania ubezpieczeniu społecznemu w decyzji z dnia <xBRx/>29 września 2015 r. oraz w decyzji z dnia 1 października 2015 r. doliczył do kapitału początkowego oraz emerytury okres zatrudniania od dnia 2 czerwca 1993 r. do dnia 31 lipca 1993 r. w <xAnon> Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...)</xAnon> z podstawą wymiaru 3100000 złotych oraz okres zatrudnienia od dnia 4 maja 1993 r. do dnia 31 maja 1993 r. <xBRx/>w <xAnon> (...)</xAnon> z podstawą wymiaru 2000000 złotych (<xIx>
k. 16 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Odwołujący w piśmie procesowym z dnia 22 października 2015 r. zmodyfikował roszczenie poprzez:</xText>
<xText>- zobowiązanie organu rentowego do ustalenia kapitału początkowego za okres zatrudnienia za granicą na budowie w ZSRR od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 31 grudnia 1980 r. <xBRx/>na podstawie zarobków, których wysokość została określona w umowie o pracę;</xText>
<xText>- zobowiązanie organu rentowego do uwzględnienia w wysokości kapitału początkowego okresu zatrudnienia za granicą na budowie eksportowej od dnia 5 stycznia 1983 r. do dnia <xBRx/>31 grudnia 1983 r. oraz ustalenia z tego tytułu kapitału początkowego na podstawie przedstawionych dokumentów, tj. umowy o pracę oraz potwierdzenia pracodawcy <xBRx/>o wykonaniu kontraktu;</xText>
<xText>- wliczenia do podstawy wysokości kapitału początkowego wynagrodzenia pobieranego <xBRx/>w okresie przebywania na urlopie bezpośrednio po zakończeniu kontraktu <xBRx/>w <xAnon> przedsiębiorstwie (...)</xAnon> na podstawie wynagrodzenia z umowy o pracę <xBRx/>(<xIx>k. 19 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Odwołujący w piśmie procesowym z dnia 14 marca 2016 r. ponownie zmodyfikował odwołanie na skutek uwzględnienia przez organ rentowy w kapitale początkowym okresu zatrudnienia za granicą na budowie eksportowej od dnia 5 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1983 r. Wobec powyższego ubezpieczony wniósł o:</xText>
<xText>- zobowiązanie organu rentowego do ustalenia wysokości kapitału początkowego okresu zatrudnienia za granicą na budowie w ZSRR od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 31 grudnia 1980 r. na podstawie zarobków, których wysokość została określona w umowie o pracę <xBRx/>i potwierdzona w świadectwie pracy;</xText>
<xText>- doliczenie do ogólnego stażu zatrudnienia, urlopu dewizowego od dnia 1 stycznia 1981 r. <xBRx/>do dnia 3 marca 1981 r. udzielonego po zakończeniu kontraktu oraz zaliczenie ekwiwalentu za wykorzystany w czasie pracy urlop wypoczynkowy wypłacony w złotych na podstawie dokumentów dostarczonych do organu rentowego (<xIx>k. 35 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Ubezpieczony w piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2016 r. kolejny raz zmodyfikował odwołanie poprzez wniosek o:</xText>
<xText>- zaliczenie do podstawy wymiaru emerytury okresu zatrudnienia i pracy wykonywanej <xBRx/>w kraju na rzecz <xAnon> Przedsiębiorstwa Budownictwa (...)</xAnon> w okresie od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 14 stycznia 1979 r.;</xText>
<xText>- uwzględnienie przy wyliczaniu podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenia zastępczego za okres zatrudnienia ubezpieczonego w ww. Przedsiębiorstwie na budowie eksportowej <xBRx/>w ZSRR w okresie od dnia 15 stycznia 1979 r. do dnia 31 grudnia 1980 r.,</xText>
<xText>- uwzględnienie przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury kwoty wynagrodzenia za urlop dewizowy za rok 1979 oraz 1980;</xText>
<xText>- uwzględnienie przy wyliczaniu ogólnego stażu pracy ubezpieczonego urlopu dewizowego <xBRx/>w okresie od dnia 2 stycznia 1981 r. do dnia 3 marca 1981 r. (<xIx>k. 69-73 a. s.</xIx>).</xText>
<xText><xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny: </xBx></xText>
<xText><xAnon>W. G.</xAnon> w dniu 1 lipca 2015 r. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <xAnon>W.</xAnon> wniosek o emeryturę (<xIx>k. 1 a. e.</xIx>).</xText>
<xText>Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <xAnon>W.</xAnon> decyzją z dnia 15 lipca 2015 r., znak: <xAnon>(...)</xAnon> przyznał odwołującemu emeryturę w kwocie zaliczkowej (<xIx>k. 23 a. e.</xIx>).</xText>
<xText>Następnie organ rentowy zaskarżoną decyzją z dnia 24 lipca 2015 r., znak: <xAnon>(...)</xAnon> przyznał odwołującemu emeryturę od dnia 1 lipca 2015 r. Do stażu pracy Oddział przyjął 33 lata, 10 miesięcy i 26 dni okresów składkowych oraz 2 miesiące i 14 dni okresów nieskładkowych. Organ rentowy wyliczył emeryturę ubezpieczonemu w oparciu <xBRx/>o <xLexLink xArt="art. 53" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 53</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 26" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (<xIx>k. 53 a. e.</xIx>).</xText>
<xText>Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <xAnon>W.</xAnon> decyzją zmieniającą <xBRx/>w dniu 1 października 2015 r., znak: <xAnon>(...)</xAnon> przyznał emeryturę odwołującemu od dnia 1 lipca 2015 r. przyjmując okres składkowy w wymiarze 34 lat, 1 miesiąca i 23 dni oraz okres nieskładkowy w wymiarze 2 miesięcy i 14 dni (<xIx>k. 115 a. e.</xIx>).</xText>
<xText>Odwołujący w dniu 27 kwietnia 2004 r. złożył również do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <xAnon>W.</xAnon> w dniu 27 kwietnia 2004 r. wniosek o ustalenie kapitału początkowego (<xIx>k. 1 a. <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">k. p.</xLexLink></xIx>).</xText>
<xText>Zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 31 grudnia 1980 r. odwołujący był zatrudniony w <xAnon> Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon> od dnia <xBRx/>1 grudnia 1978 r. do dnia 31 grudnia 1980 r., w tym od dnia 15 stycznia 1979 r. do dnia <xBRx/>31 grudnia 1980 r. na budowie w ZSRR na stanowisku specjalisty, ekonomisty <xBRx/>ds. zaopatrzenia. Ubezpieczony otrzymywał wynagrodzenie:</xText>
<xText>- stawkę miesięczną płacy walutowej w części stałej w wysokości 450 rubli,</xText>
<xText>- stawkę miesięczną płacy walutowej w części ruchomej w wysokości 69 rubli,</xText>
<xText>- dzienną stawkę wynagrodzenia złotowego w wysokości 115 złotych (<xIx>k. 77 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Na podstawie umowy o pracę z dnia 1 grudnia 1978 r. odwołujący <xBRx/>w <xAnon> Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)</xAnon> w okresie od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 14 stycznia 1979 r. osiągnął wynagrodzenie <xBRx/>w 1978 r. w wysokości 4600,00 złotych oraz w 1979 r. w wysokości 2077,46 złotych <xBRx/>(<xIx>k. 76 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Zgodnie z zaświadczeniem o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 11 kwietnia 2016 r. odwołujący za okres od dnia 15 stycznia 1979 r. do dnia 31 grudnia 1980 r. otrzymał wynagrodzenie w 1979 r. w wysokości 70907,00 złotych, a w 1980 r. 69640,00 złotych <xBRx/>(<xIx>k. 79 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>W toku postępowania sądowego organ rentowy w związku z przedstawioną nową dokumentacją, zaliczył odwołującemu:</xText>
<xText>- okres zatrudnienia od dnia 2 stycznia 1995 r. do dnia 31 marca 1995 r. w <xAnon> Przedsiębiorstwie (...)</xAnon> do kapitału początkowego oraz emerytury powszechnej z podstawą wymiaru 1131,70 złotych;</xText>
<xText>- okres zatrudnienia od dnia 1 lutego 1990 r. do dnia 31 grudnia 1992 r. w <xAnon>(...)</xAnon> Izbie <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> do kapitału początkowego oraz emerytury powszechnej z podstawą wymiaru składek za rok 1990 w kwocie 8311000 złotych, za rok 1991 w kwocie 12000000 oraz za rok 1992 w kwocie 12720000 złotych;</xText>
<xText>- okres zatrudnienia od dnia 5 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1983 r. za granicą <xBRx/>na budowie eksportowej w Generalnej Dyrekcji Budownictwa Hydrotechnicznego <xBRx/>i Rurociągów <xAnon> (...)</xAnon> na podstawie decyzji z dnia 30 października 2015 r. (<xIx>okoliczności bezsporne</xIx>).</xText>
<xText>Po licznych przeliczeniach na skutek przekładania nowej dokumentacji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ostatecznie wydał decyzję w dniu 29 września 2015 r., znak: <xAnon> (...)</xAnon>-2004, w której ustalił wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. na kwotę w wysokości 145725,25 złotych. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie zaliczył min. okresu od dnia 1 stycznia 1981 r. do dnia <xBRx/>4 marca 1981 r., gdyż odwołujący przebywał na urlopie bezpłatnym. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 175,01 % (<xIx>k. 175 a. <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">k. p.</xLexLink></xIx>).</xText>
<xText>W oparciu o wyliczenia dokonane przez organ rentowy, odwołujący dysponował wskaźnikiem wysokości kapitału początkowego odpowiednio: w 1977 r. – 93,25%, <xBRx/>w 1978 r. – 92,51%, w 1981 r. – 69,64%, w 1982 r. – 70,47%, w 1983 r. – 22,03%, <xBRx/>w 1984 r. – 84,84%, w 1985 r. – 108,12%, w 1986 r. – 101,19%, w 1987 r. – 112,42%, <xBRx/>w 1988 r. – 119,96%, w 1989 r. – 87,64%, w 1990 r. – 73,68%, w 1991 r. – 56,50%, <xBRx/>w 1992 r. – 36,12%, w 1993 r. – 42,55%, w 1994 r. – 178,30%, w 1995 r. – 53,69%, <xBRx/>w 1996 r. – 398,95%, w 1997 r. – 412,73% i w 1998 r. – 410,34% (<xIx>k. 169 a. <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">k. p.</xLexLink></xIx>).</xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach rentowych. Zdaniem Sądu, powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności <xBRx/>i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy. W związku <xBRx/>z tym, Sąd uznał materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia w sprawie.</xText>
<xText><xBx>Sąd zważył, co następuje: </xBx></xText>
<xText>Odwołanie <xAnon>W. G.</xAnon> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xBRx/>II Oddział w <xAnon>W.</xAnon> z dnia 24 lipca 2015 r., znak: <xAnon>(...)</xAnon> jest niezasadne <xBRx/>i podlega oddaleniu.</xText>
<xText>Sąd zważył, że zgodnie z przepisami <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. <xBRx/>o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> – zwanej dalej „ustawą” <xBRx/>(<xIx>Dz. U. z 2015 r., poz. 748, ze zm.</xIx>)<xIx> -</xIx> kapitał początkowy ma być odtworzeniem kwoty składek na ubezpieczenie społeczne, opłaconych przed dniem 1 stycznia 1999 r.</xText>
<xText>Zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury zostały określone w art. 15 ustawy emerytalnej, a wysokość kapitału początkowego, zależy od udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych, podstawy wymiaru świadczenia, współczynnika określonego przez proporcję wieku ubezpieczonego i ustawowo określonego wieku emerytalnego oraz stażu. Natomiast do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia uwzględnia się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z okresu ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok zgłoszenia wniosku o emeryturę lub <xBRx/>z dowolnych 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku. W przypadku nieudowodnienia okresów składkowych i nieskładkowych, jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury <xBRx/>i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy. Dokumentem potwierdzającym wysokość wynagrodzenia jest zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, wystawione przez pracodawcę lub prawnego następcę pracodawcy na druku ZUS RP-7, ale również legitymacja ubezpieczeniowa zawierająca odpowiednie wpisy o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia dokonane przez pracodawcę lub następcę prawnego. Ustalenie kapitału początkowego następuje poprzez obliczenie hipotetycznej emerytury, jaką ubezpieczony otrzymałby w dniu 1 stycznia 1999 r., tj. w dniu wejścia w życie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink>, a następnie pomnożenie tej kwoty przez średnie dalsze trwanie życia osób ustalone na dzień 1 stycznia 1999 r.</xText>
<xText>Należy podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 175 ust. 1 zd. 2 ustawy, postępowanie <xBRx/>w sprawie ustalenia kapitału początkowego przebiega według zasad dotyczących ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych w tej ustawie, co w szczególności dotyczy katalogu środków dowodowych, jakie służą ubezpieczonemu w postępowaniu przed organem rentowym do wykazania zarówno stażu ubezpieczonego, jak i wysokości przychodów.</xText>
<xText>Sąd zważył, że niektórzy ubezpieczeni mają problemy z dostarczeniem dokumentacji spełniającej rygorystyczne wymogi formalne i w konsekwencji nie są w stanie udowodnić okoliczności faktycznego polegania ubezpieczaniu, czy też wysokości przychodów. W dacie wydania przez organ rentowy spornej decyzji możliwość dowodzenia była ograniczona <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20112371412" xTitle="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe" xAddress="Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412">rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. <xBRx/>w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe</xLexLink> (<xIx>Dz. U. z 2011 r., Nr 237, <xBRx/>poz. 1412 </xIx>– które zmieniło <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19830100049" xTitle="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń" xAddress="Dz. U. z 1983 r. Nr 10, poz. 49">rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń</xLexLink> <xBRx/>- <xIx>Dz. U. nr 10, poz. 49 ze zm.</xIx>).</xText>
<xText>Zgodnie z obowiązującym <xLexLink xArt="§ 22;§ 22 ust. 1;§ 22 ust. 2" xIsapId="WDU20112371412" xTitle="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe" xAddress="Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412">§ 22 ust 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe</xLexLink>, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: legitymacja ubezpieczeniowa; legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Jeżeli ustawa przewiduje możliwość udowodnienia zeznaniami świadków okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez zainteresowanego oświadczenia w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, że nie może przedłożyć odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten okres.</xText>
<xText>Sąd analizując całość zgromadzonego materiału dowodowego w trakcie postępowania doszedł do wniosku, że na skutek przedstawianych przez ubezpieczonego dokumentów, organ rentowy kilkakrotnie zaspokajał roszczenia odwołującego. Zatem Sąd mając na uwadze brak zastrzeżeń ubezpieczonego odnoszących się do zaliczonych okresów przez organ rentowy <xBRx/>na etapie postępowania sądowego uznał je za okoliczności bezsporne i w związku z tym pominął je podczas ustalania i oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy.</xText>
<xText>Przechodząc następnie do rozważenia kwestii spornych zainicjowanych niniejszym postępowaniem, Sąd zważył, że oś sporu wyznaczało stanowisko odwołującego, w którym wnosił o:</xText>
<xText>1. zaliczenie do podstawy wymiaru emerytury okresu zatrudnienia i pracy wykonywanej <xBRx/>w kraju na rzecz <xAnon> Przedsiębiorstwa Budownictwa (...)</xAnon> w okresie od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 14 stycznia 1979 r.;</xText>
<xText>2. uwzględnienie przy wyliczaniu podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenia zastępczego za okres zatrudnienia ubezpieczonego w ww. Przedsiębiorstwie na budowie eksportowej <xBRx/>w ZSRR w okresie od dnia 15 stycznia 1979 r. do dnia 31 grudnia 1980 r.,</xText>
<xText>3. uwzględnienie przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury kwoty wynagrodzenia za urlop dewizowy za rok 1979 oraz 1980;</xText>
<xText>4. uwzględnienie przy wyliczaniu ogólnego stażu pracy ubezpieczonego urlopu dewizowego w okresie od dnia 2 stycznia 1981 r. do dnia 3 marca 1981 r.</xText>
<xText>Sąd doszedł do przekonania, że roszczenia odwołującego z punktu 1 i 2, które można rozpoznać łącznie, okazały się być bezzasadne. W ocenie Sądu uwzględnienie powyższych okresów do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego doprowadziłoby <xBRx/>do obniżenia wysokości przedmiotowego świadczenia. Jak ustalił Sąd w toku postępowania, organ rentowy wyliczył ubezpieczonemu wysokość podstawy wymiaru kapitału początkowego w oparciu o 10 lat następujących po sobie pomiędzy 1989 r. a 1998 r., który wyniósł 175,01%. Sąd zauważył, że odwołujący dysponował najwyższym wskaźnikiem <xBRx/>w latach 1996-1998, w oparciu o który w konsekwencji wyliczana jest wysokość świadczenia. Sąd doszedł do wniosku, że zaliczenie do podstawy wymiaru kapitału początkowego spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego w latach 1978-1980 nie wpłynęłoby <xBRx/>w żadnym stopniu na wysokość otrzymywanej przez niego emerytury. W sytuacji, gdyby hipotetycznie przyjąć w okresie 10 najkorzystniejszych lat sporny okres od 1978 r. do 1980 r., to wysokość podstawy wymiaru kapitału początkowego nie osiągnęłaby poziomu co najmniej 175%. Zatem Sąd zważył, że w związku z powyższym z uwagi na posiadanie przez odwołującego najwyższych wskaźników w latach 1996-1998, wyliczona wysokość emerytury w oparciu o wysokość kapitału początkowego jest dla odwołującego najkorzystniejsza <xBRx/>i nie podlega zmianie.</xText>
<xText>Sąd zważył, że należało również potraktować łącznie zawarte przez ubezpieczonego roszczenia zawarte w punktach 3 i 4. W ocenie Sądu brak było podstaw prawnych <xBRx/>do ustalenia podstawy wymiaru emerytury oraz uwzględnienia przy wyliczeniu ogólnego stażu pracy ubezpieczonego urlopu dewizowego w spornym okresie czasu. Sąd zważył, <xBRx/>że ekwiwalent za wykorzystany w czasie pracy za granicą urlop wypoczynkowy wypłacony <xBRx/>w złotych od których istniał obowiązek opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne może być zaliczony po podaniu okresu przebywania na urlopie i kwot wypłaconych. Sąd doszedł <xBRx/>do wniosku, że co prawda odwołujący wskazał konkretny okres przebywania na urlopie dewizowym, jednakże nie przedstawił dowodów, które obejmowałyby jego wynagrodzenie osiągane na urlopie dewizowym podanych w polskich złotych. Sąd zważył, że do zaliczenia powyższych okresów odpowiednio do ustalenia podstawy wymiaru emerytury oraz uwzględnienia przy wyliczeniu ogólnego stażu pracy należy powyższe przesłanki spełnić łącznie, czego odwołujący nie uczynił w toku niniejszego postępowania sądowego.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="§ 4;§ 4 pkt. 1" xIsapId="WDU19740510330" xTitle="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 51, poz. 330">§ 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. <xBRx/>w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą <xBRx/>w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem</xLexLink> (<xIx>Dz. U. <xBRx/>z 1990 r., Nr 44, poz. 259</xIx>) zwanego dalej ,,rozporządzeniem’’, macierzysty zakład pracy udziela pracownikowi urlopu bezpłatnego na okres skierowania do pracy za granicą.</xText>
<xText>W świetle § 14 pkt 7 rozporządzenia, pracownikowi, który w związku z podróżą służbową przebywa w kraju, przysługuje za czas tego pobytu wyłącznie wynagrodzenie złotowe, określone według zasad wymienionych w § 13 ust. 3, oraz diety, zwrot kosztów przejazdu i noclegów według zasad obowiązujących w kraju.</xText>
<xText>Jak stanowi § 13 pkt 3 rozporządzenia za czas zwolnienia od pracy w wypadkach wymienionych w ust. 1 i 2 pracownikowi przysługuje wyłącznie wynagrodzenie złotowe pobierane przez niego w macierzystym zakładzie pracy bezpośrednio przed skierowaniem <xBRx/>do pracy za granicą, obliczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Za czas podróży pracownikowi wynagrodzenie nie przysługuje.</xText>
<xText>W myśl przytoczonych przepisów prawa Sąd zważył, że odwołujący może udowodnić swoje roszczenie związane z zaliczeniem okresów urlopu dewizowego tylko i wyłącznie <xBRx/>na podstawie przedłożenia odpowiednich dokumentów wskazujących na wysokość otrzymanego z tego tytułu wynagrodzenia. <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Kodeks cywilny</xLexLink> w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> nakłada na osobę ciężar udowodnienia faktu za pomocą odpowiednich dowodów, z którego wywodzi skutki prawne. W ocenie Sądu ubezpieczony nie wykazał za pomocą dostępnych środków dowodowych kwot osiąganego wynagrodzenia związanych z przebywaniem przez niego <xBRx/>na urlopie dewizowym w spornym okresie czasu.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx> § 1 k.p.c.</xLexLink> orzekł, <xBRx/>jak w sentencji.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>ZARZĄDZENIE</xName>
<xText>1. <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText>2. <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText><xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Zbigniew Szczuka
| null |
[
"Zbigniew Szczuka"
] |
[
"art 15 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z fus"
] |
Paweł Górny
|
st. sekr. sądowy Dominika Kołpa
|
Paweł Górny
|
[
"Wysokość Emerytury"
] | 7
|
Sygn. akt VII U 1463/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lipca 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka
Protokolant: st. sekr. sądowy Dominika Kołpa
po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. w Warszawie
sprawyW. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o wysokość emerytury
na skutek odwołaniaW. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 24 lipca 2015 r. znak:(...)
oddala odwołanie
UZASADNIENIE
W. G.w dniu 26 sierpnia 2015 r. oraz w dniu 16 września 2015 r. złożył odwołania za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie od decyzji ww. organu rentowegoz dnia 24 lipca 2015 r., znak:(...). Odwołujący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenieart. 53 i 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi wniósł o jej zmianę poprzez uwzględnienie wszystkich okresów składkowych niezbędnych do ustalenia wysokości emerytury. Ubezpieczony wskazał, że do obliczenia wysokości emerytury nie uwzględniono częściowo albo w całości zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)od dnia 2 stycznia 1995 r. do dnia 31 marca 1995 r.,wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...)w okresie od dnia 2 czerwca 1993 r. do dnia 31 lipca 1993 r., w(...)od dnia 4 maja 1993 r. do dnia 31 maja 1993 r. oraz w(...)w okresie od dnia 14 października1977 r. do dnia 14 lutego 1989 r. (
k. 2-5 a. s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.w odpowiedzina odwołania z dnia 6 października 2015 r. wniósł o umorzenie postępowania w części,w jakiej decyzją z dnia 29 września 2015 r. oraz decyzją z dnia 1 października 2015 r. zaspokoił roszczenie, a w pozostałym zakresie o oddalenie odwołania od decyzji z dnia24 lipca 2015 r. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ rentowy podniósł, iż okres zatrudnienia od dnia 2 stycznia 1995 r. do dnia 31 marca 1995 r. wPrzedsiębiorstwie (...)został zaliczony do kapitału początkowego oraz emerytury powszechnej, natomiast podstawa wymiaru składki za rok 1995 wyniosła 1131,70 złotych. Okres zatrudnienia za granicą na budowie eksportowej w ZSRR od dnia 1 grudnia 1978 r.do dnia 31 grudnia 1980 r. wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)nie został zaliczony do kapitału początkowego i emerytury powszechnej z powodu braku wskazanych zarobków zastępczych. Okres zatrudnieniaza granicą na budowie eksportowej od dnia 5 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1983 r.w Generalnej Dyrekcji Budownictwa Hydrotechnicznego i Rurociągów(...)nie został zaliczony, ponieważ ubezpieczony przedstawił jedynie prośbęo oddelegowanie z dnia 27 grudnia 1982 r. i brak jest wskazanych zarobków zastępczych. Okres zatrudnienia od dnia 1 lutego 1990 r. do dnia 31 grudnia 1992 r. w(...)Izbie(...)wW.został zaliczony do kapitału początkowego oraz emerytury powszechnej. Podstawa wymiaru składki za rok 1990 wyniosła 8311000 złotych, za rok 1991 wyniosła 12000000 złotych oraz za rok 1992 wyniosła 12720000 złotych. Oddział po uzyskaniu potwierdzeń podlegania ubezpieczeniu społecznemu w decyzji z dnia29 września 2015 r. oraz w decyzji z dnia 1 października 2015 r. doliczył do kapitału początkowego oraz emerytury okres zatrudniania od dnia 2 czerwca 1993 r. do dnia 31 lipca 1993 r. wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...)z podstawą wymiaru 3100000 złotych oraz okres zatrudnienia od dnia 4 maja 1993 r. do dnia 31 maja 1993 r.w(...)z podstawą wymiaru 2000000 złotych (
k. 16 a. s.).
Odwołujący w piśmie procesowym z dnia 22 października 2015 r. zmodyfikował roszczenie poprzez:
- zobowiązanie organu rentowego do ustalenia kapitału początkowego za okres zatrudnienia za granicą na budowie w ZSRR od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 31 grudnia 1980 r.na podstawie zarobków, których wysokość została określona w umowie o pracę;
- zobowiązanie organu rentowego do uwzględnienia w wysokości kapitału początkowego okresu zatrudnienia za granicą na budowie eksportowej od dnia 5 stycznia 1983 r. do dnia31 grudnia 1983 r. oraz ustalenia z tego tytułu kapitału początkowego na podstawie przedstawionych dokumentów, tj. umowy o pracę oraz potwierdzenia pracodawcyo wykonaniu kontraktu;
- wliczenia do podstawy wysokości kapitału początkowego wynagrodzenia pobieranegow okresie przebywania na urlopie bezpośrednio po zakończeniu kontraktuwprzedsiębiorstwie (...)na podstawie wynagrodzenia z umowy o pracę(k. 19 a. s.).
Odwołujący w piśmie procesowym z dnia 14 marca 2016 r. ponownie zmodyfikował odwołanie na skutek uwzględnienia przez organ rentowy w kapitale początkowym okresu zatrudnienia za granicą na budowie eksportowej od dnia 5 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1983 r. Wobec powyższego ubezpieczony wniósł o:
- zobowiązanie organu rentowego do ustalenia wysokości kapitału początkowego okresu zatrudnienia za granicą na budowie w ZSRR od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 31 grudnia 1980 r. na podstawie zarobków, których wysokość została określona w umowie o pracęi potwierdzona w świadectwie pracy;
- doliczenie do ogólnego stażu zatrudnienia, urlopu dewizowego od dnia 1 stycznia 1981 r.do dnia 3 marca 1981 r. udzielonego po zakończeniu kontraktu oraz zaliczenie ekwiwalentu za wykorzystany w czasie pracy urlop wypoczynkowy wypłacony w złotych na podstawie dokumentów dostarczonych do organu rentowego (k. 35 a. s.).
Ubezpieczony w piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2016 r. kolejny raz zmodyfikował odwołanie poprzez wniosek o:
- zaliczenie do podstawy wymiaru emerytury okresu zatrudnienia i pracy wykonywanejw kraju na rzeczPrzedsiębiorstwa Budownictwa (...)w okresie od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 14 stycznia 1979 r.;
- uwzględnienie przy wyliczaniu podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenia zastępczego za okres zatrudnienia ubezpieczonego w ww. Przedsiębiorstwie na budowie eksportowejw ZSRR w okresie od dnia 15 stycznia 1979 r. do dnia 31 grudnia 1980 r.,
- uwzględnienie przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury kwoty wynagrodzenia za urlop dewizowy za rok 1979 oraz 1980;
- uwzględnienie przy wyliczaniu ogólnego stażu pracy ubezpieczonego urlopu dewizowegow okresie od dnia 2 stycznia 1981 r. do dnia 3 marca 1981 r. (k. 69-73 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W. G.w dniu 1 lipca 2015 r. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wniosek o emeryturę (k. 1 a. e.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.decyzją z dnia 15 lipca 2015 r., znak:(...)przyznał odwołującemu emeryturę w kwocie zaliczkowej (k. 23 a. e.).
Następnie organ rentowy zaskarżoną decyzją z dnia 24 lipca 2015 r., znak:(...)przyznał odwołującemu emeryturę od dnia 1 lipca 2015 r. Do stażu pracy Oddział przyjął 33 lata, 10 miesięcy i 26 dni okresów składkowych oraz 2 miesiące i 14 dni okresów nieskładkowych. Organ rentowy wyliczył emeryturę ubezpieczonemu w oparciuoart. 53w związku zart. 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(k. 53 a. e.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.decyzją zmieniającąw dniu 1 października 2015 r., znak:(...)przyznał emeryturę odwołującemu od dnia 1 lipca 2015 r. przyjmując okres składkowy w wymiarze 34 lat, 1 miesiąca i 23 dni oraz okres nieskładkowy w wymiarze 2 miesięcy i 14 dni (k. 115 a. e.).
Odwołujący w dniu 27 kwietnia 2004 r. złożył również do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.w dniu 27 kwietnia 2004 r. wniosek o ustalenie kapitału początkowego (k. 1 a.k. p.).
Zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 31 grudnia 1980 r. odwołujący był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wZ.od dnia1 grudnia 1978 r. do dnia 31 grudnia 1980 r., w tym od dnia 15 stycznia 1979 r. do dnia31 grudnia 1980 r. na budowie w ZSRR na stanowisku specjalisty, ekonomistyds. zaopatrzenia. Ubezpieczony otrzymywał wynagrodzenie:
- stawkę miesięczną płacy walutowej w części stałej w wysokości 450 rubli,
- stawkę miesięczną płacy walutowej w części ruchomej w wysokości 69 rubli,
- dzienną stawkę wynagrodzenia złotowego w wysokości 115 złotych (k. 77 a. s.).
Na podstawie umowy o pracę z dnia 1 grudnia 1978 r. odwołującywPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)w okresie od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 14 stycznia 1979 r. osiągnął wynagrodzeniew 1978 r. w wysokości 4600,00 złotych oraz w 1979 r. w wysokości 2077,46 złotych(k. 76 a. s.).
Zgodnie z zaświadczeniem o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 11 kwietnia 2016 r. odwołujący za okres od dnia 15 stycznia 1979 r. do dnia 31 grudnia 1980 r. otrzymał wynagrodzenie w 1979 r. w wysokości 70907,00 złotych, a w 1980 r. 69640,00 złotych(k. 79 a. s.).
W toku postępowania sądowego organ rentowy w związku z przedstawioną nową dokumentacją, zaliczył odwołującemu:
- okres zatrudnienia od dnia 2 stycznia 1995 r. do dnia 31 marca 1995 r. wPrzedsiębiorstwie (...)do kapitału początkowego oraz emerytury powszechnej z podstawą wymiaru 1131,70 złotych;
- okres zatrudnienia od dnia 1 lutego 1990 r. do dnia 31 grudnia 1992 r. w(...)Izbie(...)wW.do kapitału początkowego oraz emerytury powszechnej z podstawą wymiaru składek za rok 1990 w kwocie 8311000 złotych, za rok 1991 w kwocie 12000000 oraz za rok 1992 w kwocie 12720000 złotych;
- okres zatrudnienia od dnia 5 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1983 r. za granicąna budowie eksportowej w Generalnej Dyrekcji Budownictwa Hydrotechnicznegoi Rurociągów(...)na podstawie decyzji z dnia 30 października 2015 r. (okoliczności bezsporne).
Po licznych przeliczeniach na skutek przekładania nowej dokumentacji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ostatecznie wydał decyzję w dniu 29 września 2015 r., znak:(...)-2004, w której ustalił wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. na kwotę w wysokości 145725,25 złotych. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie zaliczył min. okresu od dnia 1 stycznia 1981 r. do dnia4 marca 1981 r., gdyż odwołujący przebywał na urlopie bezpłatnym. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 175,01 % (k. 175 a.k. p.).
W oparciu o wyliczenia dokonane przez organ rentowy, odwołujący dysponował wskaźnikiem wysokości kapitału początkowego odpowiednio: w 1977 r. – 93,25%,w 1978 r. – 92,51%, w 1981 r. – 69,64%, w 1982 r. – 70,47%, w 1983 r. – 22,03%,w 1984 r. – 84,84%, w 1985 r. – 108,12%, w 1986 r. – 101,19%, w 1987 r. – 112,42%,w 1988 r. – 119,96%, w 1989 r. – 87,64%, w 1990 r. – 73,68%, w 1991 r. – 56,50%,w 1992 r. – 36,12%, w 1993 r. – 42,55%, w 1994 r. – 178,30%, w 1995 r. – 53,69%,w 1996 r. – 398,95%, w 1997 r. – 412,73% i w 1998 r. – 410,34% (k. 169 a.k. p.).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach rentowych. Zdaniem Sądu, powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentycznościi zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy. W związkuz tym, Sąd uznał materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia w sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieW. G.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń SpołecznychII Oddział wW.z dnia 24 lipca 2015 r., znak:(...)jest niezasadnei podlega oddaleniu.
Sąd zważył, że zgodnie z przepisamiustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych– zwanej dalej „ustawą”(Dz. U. z 2015 r., poz. 748, ze zm.)-kapitał początkowy ma być odtworzeniem kwoty składek na ubezpieczenie społeczne, opłaconych przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury zostały określone w art. 15 ustawy emerytalnej, a wysokość kapitału początkowego, zależy od udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych, podstawy wymiaru świadczenia, współczynnika określonego przez proporcję wieku ubezpieczonego i ustawowo określonego wieku emerytalnego oraz stażu. Natomiast do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia uwzględnia się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z okresu ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok zgłoszenia wniosku o emeryturę lubz dowolnych 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku. W przypadku nieudowodnienia okresów składkowych i nieskładkowych, jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emeryturyi renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy. Dokumentem potwierdzającym wysokość wynagrodzenia jest zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, wystawione przez pracodawcę lub prawnego następcę pracodawcy na druku ZUS RP-7, ale również legitymacja ubezpieczeniowa zawierająca odpowiednie wpisy o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia dokonane przez pracodawcę lub następcę prawnego. Ustalenie kapitału początkowego następuje poprzez obliczenie hipotetycznej emerytury, jaką ubezpieczony otrzymałby w dniu 1 stycznia 1999 r., tj. w dniu wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a następnie pomnożenie tej kwoty przez średnie dalsze trwanie życia osób ustalone na dzień 1 stycznia 1999 r.
Należy podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 175 ust. 1 zd. 2 ustawy, postępowaniew sprawie ustalenia kapitału początkowego przebiega według zasad dotyczących ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych w tej ustawie, co w szczególności dotyczy katalogu środków dowodowych, jakie służą ubezpieczonemu w postępowaniu przed organem rentowym do wykazania zarówno stażu ubezpieczonego, jak i wysokości przychodów.
Sąd zważył, że niektórzy ubezpieczeni mają problemy z dostarczeniem dokumentacji spełniającej rygorystyczne wymogi formalne i w konsekwencji nie są w stanie udowodnić okoliczności faktycznego polegania ubezpieczaniu, czy też wysokości przychodów. W dacie wydania przez organ rentowy spornej decyzji możliwość dowodzenia była ograniczonarozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r.w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. z 2011 r., Nr 237,poz. 1412– które zmieniłorozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń-Dz. U. nr 10, poz. 49 ze zm.).
Zgodnie z obowiązującym§ 22 ust 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: legitymacja ubezpieczeniowa; legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Jeżeli ustawa przewiduje możliwość udowodnienia zeznaniami świadków okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez zainteresowanego oświadczenia w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, że nie może przedłożyć odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten okres.
Sąd analizując całość zgromadzonego materiału dowodowego w trakcie postępowania doszedł do wniosku, że na skutek przedstawianych przez ubezpieczonego dokumentów, organ rentowy kilkakrotnie zaspokajał roszczenia odwołującego. Zatem Sąd mając na uwadze brak zastrzeżeń ubezpieczonego odnoszących się do zaliczonych okresów przez organ rentowyna etapie postępowania sądowego uznał je za okoliczności bezsporne i w związku z tym pominął je podczas ustalania i oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Przechodząc następnie do rozważenia kwestii spornych zainicjowanych niniejszym postępowaniem, Sąd zważył, że oś sporu wyznaczało stanowisko odwołującego, w którym wnosił o:
1. zaliczenie do podstawy wymiaru emerytury okresu zatrudnienia i pracy wykonywanejw kraju na rzeczPrzedsiębiorstwa Budownictwa (...)w okresie od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 14 stycznia 1979 r.;
2. uwzględnienie przy wyliczaniu podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenia zastępczego za okres zatrudnienia ubezpieczonego w ww. Przedsiębiorstwie na budowie eksportowejw ZSRR w okresie od dnia 15 stycznia 1979 r. do dnia 31 grudnia 1980 r.,
3. uwzględnienie przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury kwoty wynagrodzenia za urlop dewizowy za rok 1979 oraz 1980;
4. uwzględnienie przy wyliczaniu ogólnego stażu pracy ubezpieczonego urlopu dewizowego w okresie od dnia 2 stycznia 1981 r. do dnia 3 marca 1981 r.
Sąd doszedł do przekonania, że roszczenia odwołującego z punktu 1 i 2, które można rozpoznać łącznie, okazały się być bezzasadne. W ocenie Sądu uwzględnienie powyższych okresów do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego doprowadziłobydo obniżenia wysokości przedmiotowego świadczenia. Jak ustalił Sąd w toku postępowania, organ rentowy wyliczył ubezpieczonemu wysokość podstawy wymiaru kapitału początkowego w oparciu o 10 lat następujących po sobie pomiędzy 1989 r. a 1998 r., który wyniósł 175,01%. Sąd zauważył, że odwołujący dysponował najwyższym wskaźnikiemw latach 1996-1998, w oparciu o który w konsekwencji wyliczana jest wysokość świadczenia. Sąd doszedł do wniosku, że zaliczenie do podstawy wymiaru kapitału początkowego spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego w latach 1978-1980 nie wpłynęłobyw żadnym stopniu na wysokość otrzymywanej przez niego emerytury. W sytuacji, gdyby hipotetycznie przyjąć w okresie 10 najkorzystniejszych lat sporny okres od 1978 r. do 1980 r., to wysokość podstawy wymiaru kapitału początkowego nie osiągnęłaby poziomu co najmniej 175%. Zatem Sąd zważył, że w związku z powyższym z uwagi na posiadanie przez odwołującego najwyższych wskaźników w latach 1996-1998, wyliczona wysokość emerytury w oparciu o wysokość kapitału początkowego jest dla odwołującego najkorzystniejszai nie podlega zmianie.
Sąd zważył, że należało również potraktować łącznie zawarte przez ubezpieczonego roszczenia zawarte w punktach 3 i 4. W ocenie Sądu brak było podstaw prawnychdo ustalenia podstawy wymiaru emerytury oraz uwzględnienia przy wyliczeniu ogólnego stażu pracy ubezpieczonego urlopu dewizowego w spornym okresie czasu. Sąd zważył,że ekwiwalent za wykorzystany w czasie pracy za granicą urlop wypoczynkowy wypłaconyw złotych od których istniał obowiązek opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne może być zaliczony po podaniu okresu przebywania na urlopie i kwot wypłaconych. Sąd doszedłdo wniosku, że co prawda odwołujący wskazał konkretny okres przebywania na urlopie dewizowym, jednakże nie przedstawił dowodów, które obejmowałyby jego wynagrodzenie osiągane na urlopie dewizowym podanych w polskich złotych. Sąd zważył, że do zaliczenia powyższych okresów odpowiednio do ustalenia podstawy wymiaru emerytury oraz uwzględnienia przy wyliczeniu ogólnego stażu pracy należy powyższe przesłanki spełnić łącznie, czego odwołujący nie uczynił w toku niniejszego postępowania sądowego.
Zgodnie z§ 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r.w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicąw celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem(Dz. U.z 1990 r., Nr 44, poz. 259) zwanego dalej ,,rozporządzeniem’’, macierzysty zakład pracy udziela pracownikowi urlopu bezpłatnego na okres skierowania do pracy za granicą.
W świetle § 14 pkt 7 rozporządzenia, pracownikowi, który w związku z podróżą służbową przebywa w kraju, przysługuje za czas tego pobytu wyłącznie wynagrodzenie złotowe, określone według zasad wymienionych w § 13 ust. 3, oraz diety, zwrot kosztów przejazdu i noclegów według zasad obowiązujących w kraju.
Jak stanowi § 13 pkt 3 rozporządzenia za czas zwolnienia od pracy w wypadkach wymienionych w ust. 1 i 2 pracownikowi przysługuje wyłącznie wynagrodzenie złotowe pobierane przez niego w macierzystym zakładzie pracy bezpośrednio przed skierowaniemdo pracy za granicą, obliczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Za czas podróży pracownikowi wynagrodzenie nie przysługuje.
W myśl przytoczonych przepisów prawa Sąd zważył, że odwołujący może udowodnić swoje roszczenie związane z zaliczeniem okresów urlopu dewizowego tylko i wyłączniena podstawie przedłożenia odpowiednich dokumentów wskazujących na wysokość otrzymanego z tego tytułu wynagrodzenia.Kodeks cywilnyw rozumieniuart. 6 k.c.nakłada na osobę ciężar udowodnienia faktu za pomocą odpowiednich dowodów, z którego wywodzi skutki prawne. W ocenie Sądu ubezpieczony nie wykazał za pomocą dostępnych środków dowodowych kwot osiąganego wynagrodzenia związanych z przebywaniem przez niegona urlopie dewizowym w spornym okresie czasu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł,jak w sentencji.
ZARZĄDZENIE
1.(...)
2.(...).
(...)
| 1,463
|
15/451000/0003521/U
|
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
|
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118",
"art": "art. 53;art. 26",
"isap_id": "WDU19981621118",
"text": "art. 53 i 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412",
"art": "§ 22;§ 22 ust. 1;§ 22 ust. 2",
"isap_id": "WDU20112371412",
"text": "§ 22 ust 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe",
"title": "Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe"
},
{
"address": "Dz. U. z 1974 r. Nr 51, poz. 330",
"art": "§ 4;§ 4 pkt. 1",
"isap_id": "WDU19740510330",
"text": "§ 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. ",
"title": "Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 6",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 6 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 477(14);art. 477(14) § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 477",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 477(14); art. 477(14) § 1)",
"Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem (Dz. U. z 1974 r. Nr 51, poz. 330 - § 4; § 4 pkt. 1)",
"Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. z 1983 r. Nr 10, poz. 49 - )",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 6)",
"Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412 - § 22; § 22 ust. 1; § 22 ust. 2)",
"Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 - )",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 26; art. 53)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151515000003006_VI_Ka_000633_2016_Uz_2016-09-07_001
|
VI Ka 633/16
| 2016-09-07T00:00:00
| 2016-10-22T17:15:30
| 2016-10-22T12:23:02
|
15151500
|
3006
|
SENTENCE, REASON
|
Sygnatura akt VI Ka 633/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Bożena Żywioł (spr.) Sędziowie SSO Agata Gawron-Sambura SSO Kazimierz Cieślikowski Protokolant Karolina Drzazga po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej G. w G. Katarzyny Preidl sprawy 1. Ł. G. (1) ( G. ) ur. (...) w G. syna S. i J. oskarżonego z art. 224§2 kk w zw. z art.
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Marzena Mocek" xVersion="1.0" xYear="2016" xLang="PL" xToPage="7" xEditor="mocekm" xPublisher="mocekm" xEditorFullName="Marzena Mocek" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000633" xVolType="15/151500/0003006/Ka">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygnatura akt VI Ka 633/16</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia<xBx> 7 września 2016</xBx> r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący SSO Bożena Żywioł (spr.)</xText>
<xText>Sędziowie SSO Agata Gawron-Sambura</xText>
<xText>SSO Kazimierz Cieślikowski</xText>
<xText>Protokolant Karolina Drzazga</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r.</xText>
<xText>przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej <xAnon>G.</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon> Katarzyny Preidl
</xText>
<xText>sprawy</xText>
<xText>1. <xBx><xAnon>Ł. G. (1)</xAnon> (<xAnon>G.</xAnon>) </xBx> <xAnon>ur. (...)</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon></xText>
<xText>syna <xAnon>S.</xAnon> i <xAnon>J.</xAnon></xText>
<xText>oskarżonego z <xLexLink xArt="art. 224;art. 224 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 224§2 kk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 57 a;art. 57 a § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 57a§1 kk</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 226;art. 226 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 226§1 kk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 57 a;art. 57 a § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 57a§1 kk</xLexLink></xText>
<xText><xBx>2. <xAnon>G. D. (1)</xAnon>( <xAnon>D.</xAnon>) </xBx> <xAnon>ur. (...)</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon></xText>
<xText>syna <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>H.</xAnon></xText>
<xText>oskarżonego z <xLexLink xArt="art. 224;art. 224 § 2;art. 224 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 224§2 i 3 kk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 57 a;art. 57 a § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 57a§1 kk</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 226;art. 226 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 226§1 kk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 57 a;art. 57 a § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 57a§1 kk</xLexLink></xText>
<xText>na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych</xText>
<xText>od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach</xText>
<xText>z dnia 8 marca 2016 r. sygnatura akt III K 1058/08</xText>
<xText>na mocy <xLexLink xArt="art. 437;art. 437 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 437§1 kpk</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 636;art. 636 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 636§1 kpk</xLexLink></xText>
<xText><xBRx/>1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;</xText>
<xText>2. zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w kwotach po 10 ( dziesięć) złotych i wymierza im opłaty za II instancję: <xAnon>Ł. G. (1)</xAnon> w kwocie 480 ( czterysta osiemdziesiąt ) złotych a <xAnon>G. D. (1)</xAnon> w kwocie 180 ( sto osiemdziesiąt) złotych</xText>
<xText>VI Ka 633/16</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 8 marca 2016r., sygn. akt III K 1058/08, apelacje wnieśli obrońcy oskarżonych: <xAnon>Ł. G. (1)</xAnon> i <xAnon>G. D. (1)</xAnon>.</xText>
<xText>Obaj zaskarżyli orzeczenie w całości.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy dokonał oceny podniesionych w środkach odwoławczych zarzutów i stwierdził, że zarzuty te, a także wnioski końcowe obu apelacji, nie zasługują na uwzględnienie.</xText>
<xText>Odnosząc się szczegółowo do zarzutów apelacji sąd odwoławczy stwierdził, co następuje.</xText>
<xText><xUx>Apelacja obrońcy <xAnon>Ł. G. (1)</xAnon></xUx></xText>
<xText>Nie doszło do obrazy prawa materialnego, a to <xLexLink xArt="art. 224;art. 224 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 224 § 2 kk</xLexLink>. i <xLexLink xArt="art. 226;art. 226 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 226 § 1 kk</xLexLink>.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy zasadnie ustalił i przyjął, że zarówno zastosowanie przemocy przez oskarżonego w stosunku do funkcjonariusza Policji <xAnon>M. P.</xAnon>, jak i znieważenie słowami obraźliwymi <xAnon>M. P.</xAnon> i drugiego policjanta – <xAnon>K. W.</xAnon> miało miejsce podczas i w związku z pełnieniem przez w/w czynności służbowych.</xText>
<xText>Nie ulega wątpliwości, że obaj funkcjonariusze Policji będący na służbie znaleźli się na miejscu zdarzenia w związku ze zgłoszeniem prośby o interwencję, a to z uwagi na dokonanie kradzieży mienia na szkodę jednej z klientek <xAnon>(...)</xAnon> – <xAnon>A. K.</xAnon>. Z uwagi na fakt, że zachowanie oskarżonych pozostawało ze sobą w ścisłym związku, dla oceny, czy <xAnon>Ł. G.</xAnon> dopuścił się swoich czynów podczas i w związku z wykonywaniem przez policjantów czynności służbowych koniecznym jest przeanalizowanie całości zajścia, od momentu jego zainicjowania przez oskarżonego <xAnon>D.</xAnon>, co miało miejsce w obecności oskarżonego <xAnon>G.</xAnon>.</xText>
<xText>Zachowanie <xAnon>G. D.</xAnon> polegające na szturchnięciu K.<xAnon>W.</xAnon> i słownym go obrażeniu miało miejsce w czasie, gdy policjanci rozpytywali pokrzywdzoną i jej koleżankę w związku ze wspomnianą kradzieżą. <xAnon>G. D. (1)</xAnon> na sam widok policjantów rozmawiających z kobietami dopuścił się wymienionych zachowań, co uprawnia do stawiania wniosku, że to właśnie fakt przeprowadzania czynności służbowych stanowił powód prowokacyjnego zachowania oskarżonego /nie jest wykluczone, że nie znając i nie wnikając w powody interwencji, będący pod wpływem alkoholu oskarżony błędnie przyjął, iż policjanci mają jakieś zastrzeżenia do zachowania obu kobiet, przez co uznał, że należy w jakiś sposób wyrazić swoją dezaprobatę dla policyjnych działań/.</xText>
<xText>Tego rodzaju zachowanie oskarżonego wskazujące na naruszenie prawa na szkodę funkcjonariusza publicznego w pełni uzasadniało rozszerzenie policyjnych czynności służbowych także na jego osobę, zwłaszcza celem ustalenia jego tożsamości. Agresja oskarżonego <xAnon>D.</xAnon> pociągnęła za sobą podjęcie takich czynności także przez drugiego policjanta - <xAnon>M. P.</xAnon>, którego celem było udzielenie pomocy atakowanemu K.<xAnon>W.</xAnon>. Tak więc nie ulega wątpliwości, że w dalszym toku wydarzeń stosowanie przemocy przez oskarżonego <xAnon>Ł. G. (1)</xAnon> wobec M.<xAnon>P.</xAnon>, a następnie użycie słów obraźliwych nastąpiło podczas wykonywania przez policjantów czynności służbowych i pozostawało z nimi w związku.</xText>
<xText>W ocenie sądu odwoławczego czynnościami służbowymi są nie tylko takie zachowania, które polegają na czynnościach konkretnych, a więc np. legitymowaniu, rozpytywaniu, zatrzymywaniu, ale także te, które w realiach konkretnej sprawy zapewniają warunki do podjęcia wyżej wskazanych działań konkretnych. Jeśli zatem policjant dopiero kieruje się w stronę danej osoby, aby takie, stosowne do sytuacji konkretne czynności następnie wykonać, to oznacza to, że całość jego zachowania zasługuje w pełni na miano wykonywania prawnych czynności służbowych.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy trafnie nie przyjął, że oskarżony <xAnon>Ł. G.</xAnon> działał w błędnym przekonaniu, że pokrzywdzeni nie są funkcjonariuszami Policji i tym samym, w przekonaniu, że należy wystąpić w obronie atakowanego bezprawnie i bez powodu kolegi – <xAnon>G. D. (1)</xAnon>.</xText>
<xText>Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego obaj policjanci mieli na sobie służbowe umundurowanie w postaci mundurów ćwiczebnych zaopatrzonych w odblaskowe napisy „Policja”. <xAnon>M. P.</xAnon> miał nadto czapkę z daszkiem z wizerunkiem godła państwowego i napisem „Policja”.</xText>
<xText>O oczywistej możliwości zidentyfikowania na tej podstawie, że pokrzywdzeni są policjantami świadczą zeznania świadków. <xAnon>A. W.</xAnon> nie miała żadnych wątpliwości, że przybyli przed lokal mężczyźni są policjantami. Podobnie jak <xAnon>G. B.</xAnon>, co wprost wynika z jego zeznań /k-58/. Należy tez mieć na względzie pierwotne wyjaśnienia samego oskarżonego <xAnon>Ł. G. (1)</xAnon>, który relacjonował o swej świadomości, co do tego, że obaj pokrzywdzeni są funkcjonariuszami Policji /k-38/. Pozostaje faktem, że oskarżony swoje pierwotne wyjaśnienia odwołał, ale wskazane przez niego powody braku konsekwencji w relacjach są całkowicie nieprzekonujące. Jeśli oskarżony był, jak twierdził, pod presją, to dlaczego podczas tego samego przesłuchania złożone na początku wyjaśnienia następnie odwołał. Tłumaczenie oskarżonego jest nielogiczne i nieracjonalne.</xText>
<xText>Z zeznań pokrzywdzonych wynika, że w stosunku do nich, obok wulgaryzmów, oskarżony używał epitetu „psy”, co świadczy o tym, że wiedział, iż ma do czynienia z policjantami.</xText>
<xText>Nie doszło do obrazy <xLexLink xArt="art. 57 a;art. 57 a § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 57 a § 1 kk</xLexLink>., gdyż Sąd Rejonowy zasadnie zinterpretował zachowanie oskarżonego, jako podjęte bez powodu. Nie przekonuje tu wywód apelującego, że każde ludzkie działanie podejmowane jest z jakiegoś powodu, gdyż w rozumieniu przepisu chodzi o powód, który można przyjąć ze zrozumieniem i zaakceptować go. Przy wykładni zastosowanej przez obrońcę ustawowa przesłanka wskazana w <xLexLink xArt="art. 57 a;art. 57 a § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 57 a § 1 kk</xLexLink>. byłaby zapisem pustym.</xText>
<xText>Nie doszło do mającego wpływ na treść wyroku obrazy prawa procesowego, a to <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 6 kpk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 117;art. 117 § 2 a" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 117 § 2 a kpk</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 404;art. 404 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 404 § 2 kpk</xLexLink>.</xText>
<xText>Pozostaje faktem, że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku obrońcy oskarżonego <xAnon>G.</xAnon> o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 23 czerwca 2015r. i pod nieobecność oskarżonego oraz jego obrońcy przeprowadził rozprawę przesłuchując na niej dwóch świadków.</xText>
<xText>Podkreślenia wymaga jednak, że nieobecność oskarżonego na tej rozprawie w ogóle nie została usprawiedliwiona, co uzasadnia tezę, że oskarżony sam zrezygnował z udziału w tej rozprawie. Tak więc przeprowadzenie dowodów pod jego nieobecność nie może stanowić argumentu przemawiającego za tezą o naruszeniu prawa do obrony. Oskarżony, gdyby stawił się na rozprawę, mógłby uczestniczyć w postępowaniu dowodowym. Gdy chodzi natomiast o nieobecność obrońcy oskarżonego, to stwierdzić należy, że do dnia dzisiejszego nie została ona usprawiedliwiona w sposób prawem przewidzianym, nie złożono bowiem do akt ani zaświadczenia lekarza sądowego /wymóg z <xLexLink xArt="art. 117;art. 117 § 2 a" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 117 § 2 a kpk</xLexLink>/.</xText>
<xText>Trzeba także mieć na względzie, że apelujący nie złożył wniosku o powtórzenie czynności dowodowej przesłuchania świadków, ani też nie sygnalizował, że chciałby zadać im jakiekolwiek pytania w trakcie przesłuchania uzupełniającego. Również w apelacji nie wskazano, jakich kwestii, nie poruszonych w trakcie przesłuchania obu świadków, miałyby dotyczyć pytania obrońcy, których nie miał sposobności zadać.</xText>
<xText>Teza o naruszeniu prawa do obrony, które przełożyło się na treść zaskarżonego wyroku jest zatem chybiona.</xText>
<xText>Gdy chodzi o 8-miesięczny czas odroczenia rozprawy, to można się zgodzić z apelującym, że był to okres dość znaczny. Nie sposób jednak stawiać tezę, iż nie wynikał on z przyczyn obiektywnych. Przyczyny zdrowotne leżące po stronie sędziego uznać należy za istotny i wyjątkowy powód zaistniały w toku procesu uzasadniający potrzebę skorzystania z możliwości, jaką daje <xLexLink xArt="art. 404;art. 404 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 404 § 2 kpk</xLexLink>, który- co też wymaga podkreślenia, nie przewiduje maksymalnego okresu odroczenia. Sąd Okręgowy optuje za stanowiskiem, że w niniejszej sprawie względy praktyczne związane z szybkością postępowania i ekonomiką procesową winny przeważyć nad teoretycznymi założeniami respektowania zasady koncentracji. Nie można też tracić z pola widzenia, iż dla skuteczności stawianego w apelacji zarzutu skarżący winien wykazać, iż podnoszone naruszenie prawa procesowego miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Tymczasem apelujący nie wskazał, w czym konkretnie dopatruje się wpływu obrazy <xLexLink xArt="art. 404;art. 404 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 404 § 2 kpk</xLexLink> na treść zapadłego orzeczenia.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy zauważa także, że zarówno obrońcy oskarżonych, jak i sam oskarżony <xAnon>Ł. G.</xAnon> pozytywnie odnieśli się do prowadzenia odroczonej rozprawy w dalszym ciągu. Z uwagi na aktualne brzmienie <xLexLink xArt="art. 402;art. 402 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 402 § 2 kpk</xLexLink> taka zgoda stron, co do kontynuowania rozprawy, nie miała żadnego procesowego znaczenia, ale stanowiła sygnał, że w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji pełnomocnicy procesowi stron nie widzieli merytorycznych powodów, aby kwestionować trafność decyzji sądu o prowadzeniu rozprawy w dalszym ciągu. Nagła zmiana stanowiska uprawnia do stawiania tezy, że podniesiony w apelacji zarzut obrazy <xLexLink xArt="art. 404;art. 404 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 404 § 2 kpk</xLexLink> nie wypływa z rzeczywistego przekonania o zaistnieniu uchybienia procesowego, lecz wyłącznie z taktyki procesowej ukierunkowanej na zakwestionowanie niekorzystnego dla strony wyroku.</xText>
<xText>Nie doszło do obrazy <xLexLink xArt="art. 424;art. 424 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 424 § 2 kpk</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5 § 2 kpk</xLexLink>, gdyż niewskazanie wysokości miesięcznych dochodów w pisemnych motywach wyroku oceniać należy wyłącznie w kategoriach przeoczenia. Dochody te zostały bowiem ustalone - wynoszą 5.000 zł miesięcznie. Podał je na rozprawie sam oskarżony /k- 465 v./, zatem nie zachodziły żadne wątpliwości odnośnie jego sytuacji majątkowej i dochodowej. Tym samym w pełni możliwe było miarkowanie wysokości dziennej stawki wymierzonej kary grzywny.</xText>
<xText>Odnośnie natomiast karalności oskarżonego, to z aktualnych danych z krajowego rejestru karnego wynika, że <xAnon>Ł. G. (1)</xAnon> jest osobą karaną, był taką w momencie wyrokowania przez sąd pierwszej instancji i do tego ostatniego faktu odnosić należy stwierdzenie sądu meriti o „uprzedniej” karalności oskarżonego.</xText>
<xText>Nie doszło do obrazy <xLexLink xArt="art. 174;art. 148;art. 148 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 174, art. 148 § 2</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 kpk</xLexLink>. gdyż wbrew twierdzeniom apelującego treść zeznań pokrzywdzonych funkcjonariuszy policji nie stanowi „kalki” zapisów zamieszczonych w notatce służbowej.</xText>
<xText>Podobieństwa w opisie zdarzeń przez świadków /a nie identyczność użytych sformułowań/ nie może natomiast dziwić, skoro świadkowie opisywali to samo zajście. Stawianie przez apelującego wniosku, że świadkowie nie zostali przesłuchani w zgodzie z obowiązującymi przepisami, a stosowne protokoły powstały w sposób nieformalny przy wykorzystaniu zapisów notatki służbowej jest niczym nieuprawnione.</xText>
<xText>Nie podzielił Sąd Okręgowy tezy obrońcy, że brak zapisów monitoringu sam w sobie powoduje zaistnienie wątpliwości, co do przebiegu zdarzenia, które mają charakter nieusuwalny, wymuszający zastosowanie <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5 § 2 kpk</xLexLink>.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy zgromadził wszak inne dowody, które ocenił we wzajemnym ze sobą powiązaniu, stosując dyrektywy z <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 kpk</xLexLink> i tą drogą doszedł do ustaleń faktycznych mających charakter niewątpliwy. Ponownie wymaga przypomnienia, że jednym z dowodów wskazujących na sprawstwo oskarżonego <xAnon>Ł. G. (1)</xAnon> były jego własne wyjaśnienia złożone w czasie pierwszego przesłuchania.</xText>
<xText>Oczekiwanie apelującego, że w trakcie dynamicznego rozwoju sytuacji i przy pełnym uzasadnionym przekonaniu, co do świadomości oskarżonego, że ma do czynienia z policjantem, <xAnon>M. P.</xAnon> miast udzielić niezwłocznie wsparcia atakowanemu drugiemu funkcjonariuszowi będzie się przedstawiał i tłumaczył powód podjęcia czynności służbowych jawi się, jako życiowo abstrakcyjne. Wywód apelującego odnośnie motywacji, jaką kierował się oskarżony <xAnon>Ł. G. (1)</xAnon>, w sytuacji, gdy z powodów już wskazanych nie przyjęto, aby oskarżony nie miał świadomości, iż atakuje wykonującego czynności służbowe policjanta – staje się bezprzedmiotowy i nieskuteczny dla wykazania, że doszło do obrazy <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 kpk</xLexLink>.</xText>
<xText>Fakt zadawania M.<xAnon>P.</xAnon> uderzeń pięściami przez oskarżonego potwierdzają zeznania policjantów - złożone przez nich krótko po zajściu, na etapie postępowania przygotowawczego /k-11, k-15/ - które zostały przez nich podtrzymane w postępowaniu sądowym. Jeśli świadkowie, powołując się na niepamięć, podtrzymali zeznania pierwotne, to dokonując oceny ich relacji należy, odmiennie, niż czyni to apelujący – rozważać ich całość, a nie tylko wybrane fragmenty. Brak obrażeń ciała pokrzywdzonego <xAnon>P.</xAnon> nie przekonuje do tezy, że nie zadano mu uderzeń pięściami, bowiem znaczenie ma przecież siła uderzeń, ich ilość, a także rodzaj ubioru pokrzywdzonego.</xText>
<xText>Mundur <xAnon>M. P.</xAnon> poddany oględzinom w czasie rozprawy w dniu 8 grudnia 2011r. nie był mundurem, który pokrzywdzony miał na sobie w dniu zdarzenia, odmienne twierdzenia apelującego są sprzeczne z treścią zeznań świadka /k-305 v/. Nota bene, z protokołu nie wynika, by wszystkie napisy na mundurze były zatarte i praktycznie niewidoczne.</xText>
<xText>Z zeznań świadków wynika, że w dniu zdarzenia napisy pozwalające zidentyfikować policjantów były dla nich widoczne.</xText>
<xText>Niezauważenie przez świadków, że doszło do szturchnięcia jednego z policjantów /świadek <xAnon>W.</xAnon> k- 31v „nie wiem...czy potrącili policjantów”/ nie przesądza jeszcze bynajmniej, że taki incydent nie miał miejsca. Wszak świadek <xAnon>W.</xAnon> zeznała, że „wszystko zaczęło się od tego, gdy mężczyźni przeszli obok policjantów i ten młodszy coś do nich powiedział”,z czego logicznie wynika, że - wbrew wersji oskarżonych, przyczyną było zachowanie <xAnon>G. D.</xAnon>.</xText>
<xText>Wnioskowanie obrońcy o zobowiązanie świadka do przedstawienia określonych informacji nie stanowi wniosku dowodowego, stąd też z faktu nieuzyskania tych informacji nie można wywodzić naruszenia <xLexLink xArt="art. 167" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 167 kpk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 170;art. 170 § 3" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 170 § 3 kpk</xLexLink>.</xText>
<xText>Gdy chodzi natomiast o dysk twardy z nagraniem z monitoringu, to w świetle informacji uzyskanej z Komendy Miejskiej Policji w <xAnon>G.</xAnon> /k-579/ nie jest możliwe jego odtworzenie, także poprzez odzyskanie danych przez biegłego z zakresu informatyki, gdyż nie da się tego dysku zidentyfikować.</xText>
<xText>Przebieg całego zdarzenia, w czasie którego wobec oskarżonych, celem ich obezwładnienia, policjanci stosowali siłę, uzasadnia fakt wystąpienia u <xAnon>Ł. G.</xAnon> i <xAnon>G. D.</xAnon> obrażeń ciała.</xText>
<xText>Skoro sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, to poczynione przezeń w oparciu o taką ocenę ustalenia faktyczne, także w zakresie kwestionowanym w apelacji, pozostają pod ustawową ochroną i nie mogą być skutecznie podważone.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy nie podzielił także zarzutu rażącej niewspółmierności kary.</xText>
<xText>Kara orzeczona względem <xAnon>Ł. G.</xAnon> jest adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu. Wymiar kary oscyluje wokół dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Kara pozbawienia wolności nie ma charakteru bezwzględnego. Wysokość grzywny uwzględnia kwotę miesięcznego dochodu oskarżonego /5.000zł/ oraz fakt, że nie ma on nikogo na utrzymaniu. W tej sytuacji kwota 3000zł nie może być uznana za rażąco wysoką, zwłaszcza, że w sytuacji warunkowego skazania stanowi ona, obok nawiązek, jedyną realną dolegliwość dla sprawcy.</xText>
<xText>Wbrew twierdzeniom apelującego nie tylko rozmiar, ale i rodzaj kar wymierzonych obu oskarżonym są zróżnicowane, co uwzględnia udział i role odegrane w zdarzeniu przez obu sprawców.</xText>
<xText>Dla wymiaru kary ma znaczenie zarówno karalność przed popełnieniem przez sprawcę przestępstwa, jak i jego zachowanie i stosunek do obowiązującego prawa po popełnieniu przestępstwa, a przed datą wyrokowania.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy nie powołał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku konkretnego skazania, które miało już ulec zatarciu.</xText>
<xText>Błędne określenie w wyroku daty zatrzymania było wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej, co potwierdza treść pisemnego uzasadnienia orzeczenia, błąd został sprostowany przez sąd odwoławczy w trybie <xLexLink xArt="art. 105" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 105 kpk</xLexLink>.</xText>
<xText>Symboliczną wręcz wysokość nawiązek na rzecz pokrzywdzonych nie uzasadnia ingerencji sądu odwoławczego w treść tego rozstrzygnięcia.</xText>
<xText><xUx>Apelacja obrońcy <xAnon>G. D. (1)</xAnon></xUx></xText>
<xText>Sąd Rejonowy nie przeprowadził dowodu z nagrania z monitoringu, gdyż nie dysponował tym dowodem i, jak to już wskazano wyżej, nie miał obiektywnych możliwości odtworzenia tego nagrania. Nie oznacza to jednak, jak chciałby apelujący, że z samego faktu braku nagrania wynikają wątpliwości, co do przebiegu zdarzenia, których nie da się usunąć poprzez ocenę pozostałego materiału dowodowego, który został zgromadzony w aktach sprawy i był dla sądu dostępny.</xText>
<xText>Danie wiary wyjaśnieniom oskarżonego <xAnon>G. D. (1)</xAnon> oznaczałoby konieczność przyjęcia, że całkowicie bez powodu, bez jakiejkolwiek przyczyny leżącej po stronie oskarżonego, dwaj policjanci będący na służbie, wykonujący zleconą im interwencję, nagle przerywają czynności służbowe, spośród wielu osób obecnych w lokalu atakują akurat oskarżonego, biją go po twarzy i szarpią – mimo jego całkowitej bierności. Trafnie takie wyjaśnienia oskarżonego zostały uznane przez sąd meriti za niewiarygodne. Są one sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, gdyż sugerują całkowicie nieracjonalne zachowanie funkcjonariuszy Policji, którzy są osobami dla oskarżonego obcymi i nie sposób znaleźć jakikolwiek przekonujący powód, dla którego mieliby bez żadnej przyczyny zaatakować oskarżonego. Wyjaśnienia oskarżonego nie tłumaczą też, w jaki sposób doszło do obrażeń ciała <xAnon>K. W.</xAnon>, które zostały u niego stwierdzone po zdarzeniu, a których rozmiar, charakter i umiejscowienie wykluczają przypadkowy mechanizm ich powstania.</xText>
<xText>Apelujący przeciwstawia zeznaniom policjantów relacje, jak ich nazywa, świadków świadczących na korzyść oskarżonego, których jednak w żaden sposób nie analizuje.</xText>
<xText>Apelujący ma zapewne na myśli świadków: <xAnon>A. K.</xAnon>, <xAnon>A. W.</xAnon> i <xAnon>G. B.</xAnon>. Zapoznanie się z zeznaniami tych świadków prowadzi jednak do wniosku, że nie korespondują one bynajmniej z wersją wydarzeń zaprezentowaną przez oskarżonego. <xAnon>A. K.</xAnon> z uwagi na stan nietrzeźwości w ogóle nie była w stanie opisać zdarzenia. <xAnon>A. W.</xAnon> zeznała o zainicjowaniu zajścia przez oskarżonych, o agresji oskarżonego, którego próbował obezwładnić policjant, o wzywaniu pomocy przez policjanta /k-31/. <xAnon>G. B.</xAnon> opisując początek ataku na oskarżonego relacjonował o współdziałaniu dwóch mężczyzn, o złapaniu oskarżonego za ramiona, wywleczeniu go z lokalu i rzuceniu na chodnik /k-58/. Oskarżony natomiast wyjaśniał, że jedna osoba chwyciła go od tyłu i zaczęła dusić starając się wyciągnąć go na zewnątrz lokalu /k-460/. <xAnon>B.</xAnon> relacjonował o incydencie pomiędzy nim a oskarżonym przy wejściu do lokalu, oskarżony <xAnon>D.</xAnon> utrzymywał, że do żadnego incydentu nie doszło.</xText>
<xText>Z naprowadzonych względów sąd odwoławczy nie podzielił zarzutu obrazy <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 kpk</xLexLink>, jak też błędu w ustaleniach faktycznych.</xText>
<xText>Stawiając zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 193" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 193 kpk</xLexLink> nie zauważa skarżący, że nawet przyjęcie, iż oskarżony doznał w wyniku zdarzenia będącego przedmiotem niniejszego postępowania jakichś obrażeń ciała nie niweczy poczynionych przez sąd pierwszej instancji ustaleń w zakresie, jaki uzasadnia przypisanie oskarżonemu przestępstwa popełnionego na szkodę pokrzywdzonych. Z relacji funkcjonariuszy Policji wynika, że doszło do użycia względem oskarżonego środków przymusu bezpośredniego. Kwestia, czy sposób przeprowadzenia czynności służbowych przez policjantów był prawidłowy wykracza natomiast poza zakres przedmiotowej sprawy.</xText>
<xText>Gdy chodzi o zarzut obrazy <xLexLink xArt="art. 404;art. 404 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 404 § 2 kpk</xLexLink>, to sąd odwoławczy odsyła w tym zakresie do uwag poczynionych w części niniejszego uzasadnienia odnoszącej się do tożsamego zarzutu apelacji obrońcy oskarżonego <xAnon>Ł. G. (1)</xAnon>.</xText>
<xText>Kara wymierzona oskarżonemu nie razi surowością. Wymiar kary pozbawienia wolności przystaje do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości czynu. Działanie oskarżonego godziło w różne dobra chronione prawem, oskarżony zainicjował zdarzenie, działał będąc pod wpływem alkoholu, czyn miał charakter chuligański.</xText>
<xText>O bezwzględnym charakterze kary zdecydowała sylwetka i dotychczasowy tryb życia oskarżonego. <xAnon>G. D.</xAnon> jest osobą karaną i to za poważne przestępstwa. Sposób życia oskarżonego nie daje gwarancji przestrzegania przezeń porządku prawnego w przyszłości.</xText>
<xText>Orzeczenie nawiązki i zadośćuczynienia pozostawało w związku z charakterem przypisanego oskarżonemu przestępstwa.</xText>
<xText>Z naprowadzonych względów zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy. Nieuwzględnienie apelacji obrońców skutkowało obciążeniem oskarżonych kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Bożena Żywioł
| null |
[
"Bożena Żywioł",
"Agata Gawron-Sambura",
"Kazimierz Cieślikowski"
] |
[
"art. 437 kpk"
] |
Marzena Mocek
|
Karolina Drzazga
|
Marzena Mocek
|
[
"Charakter Chuligański"
] | 7
|
Sygnatura akt VI Ka 633/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia7 września 2016r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Bożena Żywioł (spr.)
Sędziowie SSO Agata Gawron-Sambura
SSO Kazimierz Cieślikowski
Protokolant Karolina Drzazga
po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r.
przy udziale Prokuratora Prokuratury RejonowejG.wG.Katarzyny Preidl
sprawy
1.Ł. G. (1)(G.)ur. (...)wG.
synaS.iJ.
oskarżonego zart. 224§2 kkw zw. zart. 57a§1 kk,art. 226§1 kkw zw. zart. 57a§1 kk
2.G. D. (1)(D.)ur. (...)wG.
synaJ.iH.
oskarżonego zart. 224§2 i 3 kkw zw. zart. 57a§1 kk,art. 226§1 kkw zw. zart. 57a§1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 8 marca 2016 r. sygnatura akt III K 1058/08
na mocyart. 437§1 kpk,art. 636§1 kpk
1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
2. zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w kwotach po 10 ( dziesięć) złotych i wymierza im opłaty za II instancję:Ł. G. (1)w kwocie 480 ( czterysta osiemdziesiąt ) złotych aG. D. (1)w kwocie 180 ( sto osiemdziesiąt) złotych
VI Ka 633/16
UZASADNIENIE
Od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 8 marca 2016r., sygn. akt III K 1058/08, apelacje wnieśli obrońcy oskarżonych:Ł. G. (1)iG. D. (1).
Obaj zaskarżyli orzeczenie w całości.
Sąd Okręgowy dokonał oceny podniesionych w środkach odwoławczych zarzutów i stwierdził, że zarzuty te, a także wnioski końcowe obu apelacji, nie zasługują na uwzględnienie.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutów apelacji sąd odwoławczy stwierdził, co następuje.
Apelacja obrońcyŁ. G. (1)
Nie doszło do obrazy prawa materialnego, a toart. 224 § 2 kk. iart. 226 § 1 kk.
Sąd Rejonowy zasadnie ustalił i przyjął, że zarówno zastosowanie przemocy przez oskarżonego w stosunku do funkcjonariusza PolicjiM. P., jak i znieważenie słowami obraźliwymiM. P.i drugiego policjanta –K. W.miało miejsce podczas i w związku z pełnieniem przez w/w czynności służbowych.
Nie ulega wątpliwości, że obaj funkcjonariusze Policji będący na służbie znaleźli się na miejscu zdarzenia w związku ze zgłoszeniem prośby o interwencję, a to z uwagi na dokonanie kradzieży mienia na szkodę jednej z klientek(...)–A. K.. Z uwagi na fakt, że zachowanie oskarżonych pozostawało ze sobą w ścisłym związku, dla oceny, czyŁ. G.dopuścił się swoich czynów podczas i w związku z wykonywaniem przez policjantów czynności służbowych koniecznym jest przeanalizowanie całości zajścia, od momentu jego zainicjowania przez oskarżonegoD., co miało miejsce w obecności oskarżonegoG..
ZachowanieG. D.polegające na szturchnięciu K.W.i słownym go obrażeniu miało miejsce w czasie, gdy policjanci rozpytywali pokrzywdzoną i jej koleżankę w związku ze wspomnianą kradzieżą.G. D. (1)na sam widok policjantów rozmawiających z kobietami dopuścił się wymienionych zachowań, co uprawnia do stawiania wniosku, że to właśnie fakt przeprowadzania czynności służbowych stanowił powód prowokacyjnego zachowania oskarżonego /nie jest wykluczone, że nie znając i nie wnikając w powody interwencji, będący pod wpływem alkoholu oskarżony błędnie przyjął, iż policjanci mają jakieś zastrzeżenia do zachowania obu kobiet, przez co uznał, że należy w jakiś sposób wyrazić swoją dezaprobatę dla policyjnych działań/.
Tego rodzaju zachowanie oskarżonego wskazujące na naruszenie prawa na szkodę funkcjonariusza publicznego w pełni uzasadniało rozszerzenie policyjnych czynności służbowych także na jego osobę, zwłaszcza celem ustalenia jego tożsamości. Agresja oskarżonegoD.pociągnęła za sobą podjęcie takich czynności także przez drugiego policjanta -M. P., którego celem było udzielenie pomocy atakowanemu K.W.. Tak więc nie ulega wątpliwości, że w dalszym toku wydarzeń stosowanie przemocy przez oskarżonegoŁ. G. (1)wobec M.P., a następnie użycie słów obraźliwych nastąpiło podczas wykonywania przez policjantów czynności służbowych i pozostawało z nimi w związku.
W ocenie sądu odwoławczego czynnościami służbowymi są nie tylko takie zachowania, które polegają na czynnościach konkretnych, a więc np. legitymowaniu, rozpytywaniu, zatrzymywaniu, ale także te, które w realiach konkretnej sprawy zapewniają warunki do podjęcia wyżej wskazanych działań konkretnych. Jeśli zatem policjant dopiero kieruje się w stronę danej osoby, aby takie, stosowne do sytuacji konkretne czynności następnie wykonać, to oznacza to, że całość jego zachowania zasługuje w pełni na miano wykonywania prawnych czynności służbowych.
Sąd Rejonowy trafnie nie przyjął, że oskarżonyŁ. G.działał w błędnym przekonaniu, że pokrzywdzeni nie są funkcjonariuszami Policji i tym samym, w przekonaniu, że należy wystąpić w obronie atakowanego bezprawnie i bez powodu kolegi –G. D. (1).
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego obaj policjanci mieli na sobie służbowe umundurowanie w postaci mundurów ćwiczebnych zaopatrzonych w odblaskowe napisy „Policja”.M. P.miał nadto czapkę z daszkiem z wizerunkiem godła państwowego i napisem „Policja”.
O oczywistej możliwości zidentyfikowania na tej podstawie, że pokrzywdzeni są policjantami świadczą zeznania świadków.A. W.nie miała żadnych wątpliwości, że przybyli przed lokal mężczyźni są policjantami. Podobnie jakG. B., co wprost wynika z jego zeznań /k-58/. Należy tez mieć na względzie pierwotne wyjaśnienia samego oskarżonegoŁ. G. (1), który relacjonował o swej świadomości, co do tego, że obaj pokrzywdzeni są funkcjonariuszami Policji /k-38/. Pozostaje faktem, że oskarżony swoje pierwotne wyjaśnienia odwołał, ale wskazane przez niego powody braku konsekwencji w relacjach są całkowicie nieprzekonujące. Jeśli oskarżony był, jak twierdził, pod presją, to dlaczego podczas tego samego przesłuchania złożone na początku wyjaśnienia następnie odwołał. Tłumaczenie oskarżonego jest nielogiczne i nieracjonalne.
Z zeznań pokrzywdzonych wynika, że w stosunku do nich, obok wulgaryzmów, oskarżony używał epitetu „psy”, co świadczy o tym, że wiedział, iż ma do czynienia z policjantami.
Nie doszło do obrazyart. 57 a § 1 kk., gdyż Sąd Rejonowy zasadnie zinterpretował zachowanie oskarżonego, jako podjęte bez powodu. Nie przekonuje tu wywód apelującego, że każde ludzkie działanie podejmowane jest z jakiegoś powodu, gdyż w rozumieniu przepisu chodzi o powód, który można przyjąć ze zrozumieniem i zaakceptować go. Przy wykładni zastosowanej przez obrońcę ustawowa przesłanka wskazana wart. 57 a § 1 kk. byłaby zapisem pustym.
Nie doszło do mającego wpływ na treść wyroku obrazy prawa procesowego, a toart. 6 kpkw zw. zart. 117 § 2 a kpkiart. 404 § 2 kpk.
Pozostaje faktem, że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku obrońcy oskarżonegoG.o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 23 czerwca 2015r. i pod nieobecność oskarżonego oraz jego obrońcy przeprowadził rozprawę przesłuchując na niej dwóch świadków.
Podkreślenia wymaga jednak, że nieobecność oskarżonego na tej rozprawie w ogóle nie została usprawiedliwiona, co uzasadnia tezę, że oskarżony sam zrezygnował z udziału w tej rozprawie. Tak więc przeprowadzenie dowodów pod jego nieobecność nie może stanowić argumentu przemawiającego za tezą o naruszeniu prawa do obrony. Oskarżony, gdyby stawił się na rozprawę, mógłby uczestniczyć w postępowaniu dowodowym. Gdy chodzi natomiast o nieobecność obrońcy oskarżonego, to stwierdzić należy, że do dnia dzisiejszego nie została ona usprawiedliwiona w sposób prawem przewidzianym, nie złożono bowiem do akt ani zaświadczenia lekarza sądowego /wymóg zart. 117 § 2 a kpk/.
Trzeba także mieć na względzie, że apelujący nie złożył wniosku o powtórzenie czynności dowodowej przesłuchania świadków, ani też nie sygnalizował, że chciałby zadać im jakiekolwiek pytania w trakcie przesłuchania uzupełniającego. Również w apelacji nie wskazano, jakich kwestii, nie poruszonych w trakcie przesłuchania obu świadków, miałyby dotyczyć pytania obrońcy, których nie miał sposobności zadać.
Teza o naruszeniu prawa do obrony, które przełożyło się na treść zaskarżonego wyroku jest zatem chybiona.
Gdy chodzi o 8-miesięczny czas odroczenia rozprawy, to można się zgodzić z apelującym, że był to okres dość znaczny. Nie sposób jednak stawiać tezę, iż nie wynikał on z przyczyn obiektywnych. Przyczyny zdrowotne leżące po stronie sędziego uznać należy za istotny i wyjątkowy powód zaistniały w toku procesu uzasadniający potrzebę skorzystania z możliwości, jaką dajeart. 404 § 2 kpk, który- co też wymaga podkreślenia, nie przewiduje maksymalnego okresu odroczenia. Sąd Okręgowy optuje za stanowiskiem, że w niniejszej sprawie względy praktyczne związane z szybkością postępowania i ekonomiką procesową winny przeważyć nad teoretycznymi założeniami respektowania zasady koncentracji. Nie można też tracić z pola widzenia, iż dla skuteczności stawianego w apelacji zarzutu skarżący winien wykazać, iż podnoszone naruszenie prawa procesowego miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Tymczasem apelujący nie wskazał, w czym konkretnie dopatruje się wpływu obrazyart. 404 § 2 kpkna treść zapadłego orzeczenia.
Sąd Okręgowy zauważa także, że zarówno obrońcy oskarżonych, jak i sam oskarżonyŁ. G.pozytywnie odnieśli się do prowadzenia odroczonej rozprawy w dalszym ciągu. Z uwagi na aktualne brzmienieart. 402 § 2 kpktaka zgoda stron, co do kontynuowania rozprawy, nie miała żadnego procesowego znaczenia, ale stanowiła sygnał, że w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji pełnomocnicy procesowi stron nie widzieli merytorycznych powodów, aby kwestionować trafność decyzji sądu o prowadzeniu rozprawy w dalszym ciągu. Nagła zmiana stanowiska uprawnia do stawiania tezy, że podniesiony w apelacji zarzut obrazyart. 404 § 2 kpknie wypływa z rzeczywistego przekonania o zaistnieniu uchybienia procesowego, lecz wyłącznie z taktyki procesowej ukierunkowanej na zakwestionowanie niekorzystnego dla strony wyroku.
Nie doszło do obrazyart. 424 § 2 kpkiart. 5 § 2 kpk, gdyż niewskazanie wysokości miesięcznych dochodów w pisemnych motywach wyroku oceniać należy wyłącznie w kategoriach przeoczenia. Dochody te zostały bowiem ustalone - wynoszą 5.000 zł miesięcznie. Podał je na rozprawie sam oskarżony /k- 465 v./, zatem nie zachodziły żadne wątpliwości odnośnie jego sytuacji majątkowej i dochodowej. Tym samym w pełni możliwe było miarkowanie wysokości dziennej stawki wymierzonej kary grzywny.
Odnośnie natomiast karalności oskarżonego, to z aktualnych danych z krajowego rejestru karnego wynika, żeŁ. G. (1)jest osobą karaną, był taką w momencie wyrokowania przez sąd pierwszej instancji i do tego ostatniego faktu odnosić należy stwierdzenie sądu meriti o „uprzedniej” karalności oskarżonego.
Nie doszło do obrazyart. 174, art. 148 § 2w zw. zart. 7 kpk. gdyż wbrew twierdzeniom apelującego treść zeznań pokrzywdzonych funkcjonariuszy policji nie stanowi „kalki” zapisów zamieszczonych w notatce służbowej.
Podobieństwa w opisie zdarzeń przez świadków /a nie identyczność użytych sformułowań/ nie może natomiast dziwić, skoro świadkowie opisywali to samo zajście. Stawianie przez apelującego wniosku, że świadkowie nie zostali przesłuchani w zgodzie z obowiązującymi przepisami, a stosowne protokoły powstały w sposób nieformalny przy wykorzystaniu zapisów notatki służbowej jest niczym nieuprawnione.
Nie podzielił Sąd Okręgowy tezy obrońcy, że brak zapisów monitoringu sam w sobie powoduje zaistnienie wątpliwości, co do przebiegu zdarzenia, które mają charakter nieusuwalny, wymuszający zastosowanieart. 5 § 2 kpk.
Sąd Rejonowy zgromadził wszak inne dowody, które ocenił we wzajemnym ze sobą powiązaniu, stosując dyrektywy zart. 7 kpki tą drogą doszedł do ustaleń faktycznych mających charakter niewątpliwy. Ponownie wymaga przypomnienia, że jednym z dowodów wskazujących na sprawstwo oskarżonegoŁ. G. (1)były jego własne wyjaśnienia złożone w czasie pierwszego przesłuchania.
Oczekiwanie apelującego, że w trakcie dynamicznego rozwoju sytuacji i przy pełnym uzasadnionym przekonaniu, co do świadomości oskarżonego, że ma do czynienia z policjantem,M. P.miast udzielić niezwłocznie wsparcia atakowanemu drugiemu funkcjonariuszowi będzie się przedstawiał i tłumaczył powód podjęcia czynności służbowych jawi się, jako życiowo abstrakcyjne. Wywód apelującego odnośnie motywacji, jaką kierował się oskarżonyŁ. G. (1), w sytuacji, gdy z powodów już wskazanych nie przyjęto, aby oskarżony nie miał świadomości, iż atakuje wykonującego czynności służbowe policjanta – staje się bezprzedmiotowy i nieskuteczny dla wykazania, że doszło do obrazyart. 7 kpk.
Fakt zadawania M.P.uderzeń pięściami przez oskarżonego potwierdzają zeznania policjantów - złożone przez nich krótko po zajściu, na etapie postępowania przygotowawczego /k-11, k-15/ - które zostały przez nich podtrzymane w postępowaniu sądowym. Jeśli świadkowie, powołując się na niepamięć, podtrzymali zeznania pierwotne, to dokonując oceny ich relacji należy, odmiennie, niż czyni to apelujący – rozważać ich całość, a nie tylko wybrane fragmenty. Brak obrażeń ciała pokrzywdzonegoP.nie przekonuje do tezy, że nie zadano mu uderzeń pięściami, bowiem znaczenie ma przecież siła uderzeń, ich ilość, a także rodzaj ubioru pokrzywdzonego.
MundurM. P.poddany oględzinom w czasie rozprawy w dniu 8 grudnia 2011r. nie był mundurem, który pokrzywdzony miał na sobie w dniu zdarzenia, odmienne twierdzenia apelującego są sprzeczne z treścią zeznań świadka /k-305 v/. Nota bene, z protokołu nie wynika, by wszystkie napisy na mundurze były zatarte i praktycznie niewidoczne.
Z zeznań świadków wynika, że w dniu zdarzenia napisy pozwalające zidentyfikować policjantów były dla nich widoczne.
Niezauważenie przez świadków, że doszło do szturchnięcia jednego z policjantów /świadekW.k- 31v „nie wiem...czy potrącili policjantów”/ nie przesądza jeszcze bynajmniej, że taki incydent nie miał miejsca. Wszak świadekW.zeznała, że „wszystko zaczęło się od tego, gdy mężczyźni przeszli obok policjantów i ten młodszy coś do nich powiedział”,z czego logicznie wynika, że - wbrew wersji oskarżonych, przyczyną było zachowanieG. D..
Wnioskowanie obrońcy o zobowiązanie świadka do przedstawienia określonych informacji nie stanowi wniosku dowodowego, stąd też z faktu nieuzyskania tych informacji nie można wywodzić naruszeniaart. 167 kpkw zw. zart. 170 § 3 kpk.
Gdy chodzi natomiast o dysk twardy z nagraniem z monitoringu, to w świetle informacji uzyskanej z Komendy Miejskiej Policji wG./k-579/ nie jest możliwe jego odtworzenie, także poprzez odzyskanie danych przez biegłego z zakresu informatyki, gdyż nie da się tego dysku zidentyfikować.
Przebieg całego zdarzenia, w czasie którego wobec oskarżonych, celem ich obezwładnienia, policjanci stosowali siłę, uzasadnia fakt wystąpienia uŁ. G.iG. D.obrażeń ciała.
Skoro sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, to poczynione przezeń w oparciu o taką ocenę ustalenia faktyczne, także w zakresie kwestionowanym w apelacji, pozostają pod ustawową ochroną i nie mogą być skutecznie podważone.
Sąd Okręgowy nie podzielił także zarzutu rażącej niewspółmierności kary.
Kara orzeczona względemŁ. G.jest adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu. Wymiar kary oscyluje wokół dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Kara pozbawienia wolności nie ma charakteru bezwzględnego. Wysokość grzywny uwzględnia kwotę miesięcznego dochodu oskarżonego /5.000zł/ oraz fakt, że nie ma on nikogo na utrzymaniu. W tej sytuacji kwota 3000zł nie może być uznana za rażąco wysoką, zwłaszcza, że w sytuacji warunkowego skazania stanowi ona, obok nawiązek, jedyną realną dolegliwość dla sprawcy.
Wbrew twierdzeniom apelującego nie tylko rozmiar, ale i rodzaj kar wymierzonych obu oskarżonym są zróżnicowane, co uwzględnia udział i role odegrane w zdarzeniu przez obu sprawców.
Dla wymiaru kary ma znaczenie zarówno karalność przed popełnieniem przez sprawcę przestępstwa, jak i jego zachowanie i stosunek do obowiązującego prawa po popełnieniu przestępstwa, a przed datą wyrokowania.
Sąd Rejonowy nie powołał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku konkretnego skazania, które miało już ulec zatarciu.
Błędne określenie w wyroku daty zatrzymania było wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej, co potwierdza treść pisemnego uzasadnienia orzeczenia, błąd został sprostowany przez sąd odwoławczy w trybieart. 105 kpk.
Symboliczną wręcz wysokość nawiązek na rzecz pokrzywdzonych nie uzasadnia ingerencji sądu odwoławczego w treść tego rozstrzygnięcia.
Apelacja obrońcyG. D. (1)
Sąd Rejonowy nie przeprowadził dowodu z nagrania z monitoringu, gdyż nie dysponował tym dowodem i, jak to już wskazano wyżej, nie miał obiektywnych możliwości odtworzenia tego nagrania. Nie oznacza to jednak, jak chciałby apelujący, że z samego faktu braku nagrania wynikają wątpliwości, co do przebiegu zdarzenia, których nie da się usunąć poprzez ocenę pozostałego materiału dowodowego, który został zgromadzony w aktach sprawy i był dla sądu dostępny.
Danie wiary wyjaśnieniom oskarżonegoG. D. (1)oznaczałoby konieczność przyjęcia, że całkowicie bez powodu, bez jakiejkolwiek przyczyny leżącej po stronie oskarżonego, dwaj policjanci będący na służbie, wykonujący zleconą im interwencję, nagle przerywają czynności służbowe, spośród wielu osób obecnych w lokalu atakują akurat oskarżonego, biją go po twarzy i szarpią – mimo jego całkowitej bierności. Trafnie takie wyjaśnienia oskarżonego zostały uznane przez sąd meriti za niewiarygodne. Są one sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, gdyż sugerują całkowicie nieracjonalne zachowanie funkcjonariuszy Policji, którzy są osobami dla oskarżonego obcymi i nie sposób znaleźć jakikolwiek przekonujący powód, dla którego mieliby bez żadnej przyczyny zaatakować oskarżonego. Wyjaśnienia oskarżonego nie tłumaczą też, w jaki sposób doszło do obrażeń ciałaK. W., które zostały u niego stwierdzone po zdarzeniu, a których rozmiar, charakter i umiejscowienie wykluczają przypadkowy mechanizm ich powstania.
Apelujący przeciwstawia zeznaniom policjantów relacje, jak ich nazywa, świadków świadczących na korzyść oskarżonego, których jednak w żaden sposób nie analizuje.
Apelujący ma zapewne na myśli świadków:A. K.,A. W.iG. B.. Zapoznanie się z zeznaniami tych świadków prowadzi jednak do wniosku, że nie korespondują one bynajmniej z wersją wydarzeń zaprezentowaną przez oskarżonego.A. K.z uwagi na stan nietrzeźwości w ogóle nie była w stanie opisać zdarzenia.A. W.zeznała o zainicjowaniu zajścia przez oskarżonych, o agresji oskarżonego, którego próbował obezwładnić policjant, o wzywaniu pomocy przez policjanta /k-31/.G. B.opisując początek ataku na oskarżonego relacjonował o współdziałaniu dwóch mężczyzn, o złapaniu oskarżonego za ramiona, wywleczeniu go z lokalu i rzuceniu na chodnik /k-58/. Oskarżony natomiast wyjaśniał, że jedna osoba chwyciła go od tyłu i zaczęła dusić starając się wyciągnąć go na zewnątrz lokalu /k-460/.B.relacjonował o incydencie pomiędzy nim a oskarżonym przy wejściu do lokalu, oskarżonyD.utrzymywał, że do żadnego incydentu nie doszło.
Z naprowadzonych względów sąd odwoławczy nie podzielił zarzutu obrazyart. 7 kpk, jak też błędu w ustaleniach faktycznych.
Stawiając zarzut naruszeniaart. 193 kpknie zauważa skarżący, że nawet przyjęcie, iż oskarżony doznał w wyniku zdarzenia będącego przedmiotem niniejszego postępowania jakichś obrażeń ciała nie niweczy poczynionych przez sąd pierwszej instancji ustaleń w zakresie, jaki uzasadnia przypisanie oskarżonemu przestępstwa popełnionego na szkodę pokrzywdzonych. Z relacji funkcjonariuszy Policji wynika, że doszło do użycia względem oskarżonego środków przymusu bezpośredniego. Kwestia, czy sposób przeprowadzenia czynności służbowych przez policjantów był prawidłowy wykracza natomiast poza zakres przedmiotowej sprawy.
Gdy chodzi o zarzut obrazyart. 404 § 2 kpk, to sąd odwoławczy odsyła w tym zakresie do uwag poczynionych w części niniejszego uzasadnienia odnoszącej się do tożsamego zarzutu apelacji obrońcy oskarżonegoŁ. G. (1).
Kara wymierzona oskarżonemu nie razi surowością. Wymiar kary pozbawienia wolności przystaje do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości czynu. Działanie oskarżonego godziło w różne dobra chronione prawem, oskarżony zainicjował zdarzenie, działał będąc pod wpływem alkoholu, czyn miał charakter chuligański.
O bezwzględnym charakterze kary zdecydowała sylwetka i dotychczasowy tryb życia oskarżonego.G. D.jest osobą karaną i to za poważne przestępstwa. Sposób życia oskarżonego nie daje gwarancji przestrzegania przezeń porządku prawnego w przyszłości.
Orzeczenie nawiązki i zadośćuczynienia pozostawało w związku z charakterem przypisanego oskarżonemu przestępstwa.
Z naprowadzonych względów zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy. Nieuwzględnienie apelacji obrońców skutkowało obciążeniem oskarżonych kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze.
| 633
|
15/151500/0003006/Ka
|
Sąd Okręgowy w Gliwicach
|
VI Wydział Karny Odwoławczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 224;art. 224 § 2;art. 224 § 3",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 224§2 i 3 kk",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 174;art. 148;art. 148 § 2",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 174, art. 148 § 2",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 224; art. 224 § 2; art. 224 § 3; art. 226; art. 226 § 1; art. 57 a; art. 57 a § 1)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 105; art. 117; art. 117 § 2 a; art. 148; art. 148 § 2; art. 167; art. 170; art. 170 § 3; art. 174; art. 193; art. 402; art. 402 § 2; art. 404; art. 404 § 2; art. 424; art. 424 § 2; art. 437; art. 437 § 1; art. 5; art. 5 § 2; art. 6; art. 636; art. 636 § 1; art. 7)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155015350001006_II_K_000704_2015_Uz_2016-09-21_001
|
II K 704/15
| 2016-09-21T00:00:00
| 2020-02-12T17:10:06
| 2020-02-12T12:37:23
|
15501535
|
1006
|
SENTENCE
|
Sygn. akt II K 704/15 /2 Ds. 1181/15/ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2016 r. Sąd Rejonowy w Opolu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący : SSR Piotr Wieczorek Protokolant : starszy sekr. sąd. Barbara Świerczek przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Opolu – R. P. po rozpoznaniu w dniu 29.02.2016 r., 23.05.2016 r., 21.09.2016 r. sprawy A. K. zd. T. c. E. i K. zd. L. , ur. (...) w S. oskarżonej o to, że : w dniu 24 lutego 2011 r. w O. , działając w celu os
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Dorota Pelzak" xPublisher="dpelz_sropole" xEditorFullName="Dorota Pelzak" xEditor="dpelz_sropole" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="1" xFlag="published" xVolType="15/501535/0001006/K" xYear="2015" xVolNmbr="000704" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt II K 704/15</xText>
<xText>/2 Ds. 1181/15/</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 21 września 2016 r.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Opolu II Wydział Karny w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący : <xBx>SSR Piotr Wieczorek</xBx></xText>
<xText>Protokolant : starszy sekr. sąd. Barbara Świerczek</xText>
<xText>przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Opolu – <xAnon>R. P.</xAnon></xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 29.02.2016 r., 23.05.2016 r., 21.09.2016 r.</xText>
<xText>sprawy <xBx><xAnon>A. K.</xAnon> zd. <xAnon>T.</xAnon></xBx></xText>
<xText>c. <xAnon>E.</xAnon> i <xAnon>K.</xAnon> zd. <xAnon>L.</xAnon>, <xAnon>ur. (...)</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon></xText>
<xText><xBx>oskarżonej o to, że :</xBx></xText>
<xText>w dniu 24 lutego 2011 r. w <xAnon>O.</xAnon>, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła <xAnon> przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.</xAnon> do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2340,60 zł , w ten sposób, że zawierając umowę o udzielenie pożyczki pieniężnej nr <xAnon> (...)</xAnon> na kwotę 3000 zł, wprowadziła pożyczkodawcę w błąd co do zamiaru i możliwości finansowych spłaty zobowiązania, na skutek czego uzyskała pożyczkę w kwocie 3000 zł, której to następnie nie zwróciła w całości w wymaganym terminie, spłacając kwotę 660 zł, powodując łączne straty w mieniu w wysokości 2340 zł, działając na szkodę <xAnon> (...) FINANSE Sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>K.</xAnon></xText>
<xText><xBx>tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286§1kk</xLexLink></xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>Uniewinnia <xBx><xAnon>A. K.</xAnon> </xBx>od stawianego jej zarzutu.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz <xAnon>A. K.</xAnon> kwotę 756 zł tytułem zwrotu kosztów udziału w sprawie obrońcy z wyboru.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>Na podstawie <xLexLink xArt="art. 632" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art.632 kpk</xLexLink> kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.</xText>
</xUnit>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Piotr Wieczorek
| null |
[
"Piotr Wieczorek"
] | null |
Dorota Pelzak
|
starszy sekr. sąd. Barbara Świerczek
|
Dorota Pelzak
| null | 1
|
Sygn. akt II K 704/15
/2 Ds. 1181/15/
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 września 2016 r.
Sąd Rejonowy w Opolu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący :SSR Piotr Wieczorek
Protokolant : starszy sekr. sąd. Barbara Świerczek
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Opolu –R. P.
po rozpoznaniu w dniu 29.02.2016 r., 23.05.2016 r., 21.09.2016 r.
sprawyA. K.zd.T.
c.E.iK.zd.L.,ur. (...)wS.
oskarżonej o to, że :
w dniu 24 lutego 2011 r. wO., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziłaprzedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2340,60 zł , w ten sposób, że zawierając umowę o udzielenie pożyczki pieniężnej nr(...)na kwotę 3000 zł, wprowadziła pożyczkodawcę w błąd co do zamiaru i możliwości finansowych spłaty zobowiązania, na skutek czego uzyskała pożyczkę w kwocie 3000 zł, której to następnie nie zwróciła w całości w wymaganym terminie, spłacając kwotę 660 zł, powodując łączne straty w mieniu w wysokości 2340 zł, działając na szkodę(...) FINANSE Sp. z o.o.wK.
tj. o czyn zart. 286§1kk
I
UniewinniaA. K.od stawianego jej zarzutu.
II
Zasądza od Skarbu Państwa na rzeczA. K.kwotę 756 zł tytułem zwrotu kosztów udziału w sprawie obrońcy z wyboru.
III
Na podstawieart.632 kpkkosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
| 704
|
15/501535/0001006/K
|
Sąd Rejonowy w Opolu
|
II Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 286;art. 286 § 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 286§1kk",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 632",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art.632 kpk",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 286; art. 286 § 1)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 632)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151000000001521_III_AUa_000658_2016_Uz_2016-09-28_001
|
III AUa 658/16
| 2016-09-28T00:00:00
| 2016-12-12T17:15:39
| 2017-05-02T17:26:28
|
15100000
|
1521
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt III AUa 658/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2016 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. w składzie: Przewodniczący: SSA Małgorzata Gerszewska (spr.) Sędziowie: SSA Aleksandra Urban SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń Protokolant: stażysta Sylwia Gruba po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. w Gdańsku sprawy E. I. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o ubezpieczenie społeczne rolników na skutek apelacji E.
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Alicja Urbańska" xVersion="1.0" xYear="2016" xLang="PL" xToPage="5" xEditor="alichota" xPublisher="aurbanska" xEditorFullName="Artur Lichota" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000658" xVolType="15/100000/0001521/AUa">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt III AUa 658/16</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xBx></xText>
<xText xALIGNx="right">Dnia 28 września 2016 r.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w <xAnon>G.</xAnon></xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="153"/>
<xCOLx xWIDTHx="402"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>SSA Małgorzata Gerszewska (spr.)</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>Sędziowie:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>SSA Aleksandra Urban</xText>
<xText>SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>stażysta Sylwia Gruba</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. w Gdańsku</xText>
<xText>sprawy <xAnon>E. I.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego</xText>
<xText>o ubezpieczenie społeczne rolników</xText>
<xText>na skutek apelacji <xAnon>E. I.</xAnon></xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt VI U 1540/15</xText>
<xText>oddala apelację.</xText>
<xText>SSA Aleksandra Urban SSA Małgorzata Gerszewska SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń</xText>
<xText>Sygn. akt III AUa 658/16</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Zaskarżoną decyzją z dnia 21 kwietnia 2015 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników <xAnon>E. I.</xAnon> w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego od 1 kwietnia 2015 r. oraz ubezpieczenia emerytalno-rentowego dla ubezpieczonego od 1 kwietnia 2015 r. oraz ustania opłacania składek za ubezpieczonego od wskazanej daty.</xText>
<xText>W odwołaniu od decyzji ubezpieczony twierdził, iż nie została ona podpisana przez osobę do tego uprawnioną oraz że nie rozpatrzono wcześniej składanych przez niego wniosków.</xText>
<xText>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy domagał się jego oddalenia.</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie, wskazując następujące motywy rozstrzygnięcia:</xText>
<xText>Decyzją z dnia 28 marca 2011 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził podleganie przez wnioskodawcę ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązek wypłacania składek na ubezpieczenia wypadkowe, chorobowe, macierzyńskie oraz emerytalno-rentowe od 1 lutego 2008 r. Wcześniej ubezpieczony miał prawo do rolniczej renty przyznanej mu do 31 stycznia 2008 r. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji z dnia 28 marca 2011 r.</xText>
<xText>Decyzją z dnia 28 stycznia 2014 r. KRUS odmówił ubezpieczonemu prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy.</xText>
<xText>Decyzją z dnia 31 marca 2015 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>B.</xAnon> ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury począwszy od 1 lutego 2015 r. Przedmiotowa decyzja nie została zaskarżona przez ubezpieczonego.</xText>
<xText>Po wpływie decyzji z dnia 31 marca 2015 r. do KRUS, organu rentowy wydał zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, którą podpisał kierownik placówki terenowej ze wzmianką, iż została ona wydana z upoważnienia Prezesa KRUS.</xText>
<xText>Sąd wyjaśnił, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 7;art. 7 ust. 1" xIsapId="WDU19910070024" xTitle="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24">art. 7 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</xLexLink>, ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 hektara przeliczeniowego lub dział specjalny. Domownik rolnika, o którym mowa w punkcie 1, jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty, albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Na podstawie art. 16 ust. 3 w zw. z art. 16 ust. 1 powołanej ustawy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu nie podlega rolnik, który ma ustalone prawo do emerytury lub renty.</xText>
<xText>Konsekwencją przedstawionej regulacji prawnej jest ustalenie, że ubezpieczony - wobec nabycia prawa do emerytury - został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników. Jak wynika bowiem z powołanych przepisów ubezpieczenie ustaje od dnia następującego po dniu, w którym ustały okoliczności uzasadniające podleganie ubezpieczeniu.</xText>
<xText>Odnośnie zarzutu ubezpieczonego, że decyzja wydana w jego sprawie nie została podpisana przez osobę do tego uprawnioną oraz że nie rozpatrzono wcześniej składanych przez niego wniosków Sąd wskazał, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19910070024" xTitle="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24">art. 36 ust. 1 pkt 1</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 36;art. 36 ust. 2" xIsapId="WDU19910070024" xTitle="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24">art. 36 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</xLexLink> Prezes Kasy może upoważnić do wydawania decyzji w sprawach o podleganiu ubezpieczeniu oraz ustaniu ubezpieczenia pracowników Kasy. Ponadto Prezes Kasy i Prezes Zakładu mogą postanowić, że określone decyzje będą wydawane z upoważnienia Prezesa Kasy przez pracowników zakładu. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji Prezes Kasy skorzystał z upoważnienia, dla którego podstawę stanowi powołany wyżej przepis, dlatego też nie można zgodzić się z argumentem skarżącego odnośnie podpisania decyzji przez osobę nieuprawnioną.</xText>
<xText>Z tych względów, Sąd Okręgowy, uznając odwołanie wnioskodawcy za bezzasadne, na mocy <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx> § 1 k.p.c.</xLexLink> orzekł, jak w sentencji.</xText>
<xText>Apelację od wyroku wywiódł wnioskodawca zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie zasad postępowania cywilnego poprzez nie rozpoznanie istoty sprawy oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i oparcie postępowania o nieistniejącą decyzję z dnia 28 stycznia 2014 r., także i inne, m. in. choćby przedstawiane w pismach i na rozprawie.</xText>
<xText>Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podkreślił, że emerytura z ZUS przyjęta z biedy i wielomiesięcznym opóźnieniem w bezskutecznym oczekiwaniu na zakończenie postępowania rentowego w KRUS świadczy o pozbawieniu go przysługującego każdemu swobodnego prawa wyboru renty czy emerytury oraz o nierównym traktowaniu. Krzywdą jest bowiem zakończenie w KRUS ubezpieczenia wnioskodawcy przed zakończeniem postępowania rentowego trwającego od 25 lutego 2008 r.</xText>
<xText>Będąc, zatem pokrzywdzonym przez KRUS i niestety przez Sąd skarżący wniósł o zmianę wyroku lub jeśli to nie możliwe o jego uchylenie.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Istota sporu w analizowanej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zasadnie wyłączył <xAnon>E. I.</xAnon> z ubezpieczenia społecznego rolników począwszy od 1 kwietnia 2015 r. wobec przyznania mu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawa do emerytury pracowniczej.</xText>
<xText>Rozważając powyższą kwestię w kontekście zarzutów zawartych w wywiedzionej przez wnioskodawcę apelacji, Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podzielił i przyjął za własne ustalenia Sądu Okręgowego, co do opisanego przezeń stanu faktycznego, jak również podzielił ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie instancji odwoławczej Sąd ten dokonał również trafnej interpretacji przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, co z kolei czyni zbytecznym ponowne przytaczanie ustaleń oraz szczegółowych rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zwłaszcza, że apelacja nie zawiera zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych. Skarżący nie podjął również szczegółowej polemiki z rozważaniami prawnymi dokonanymi przez Sąd pierwszej instancji (por. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 1998 r., I PKN 339/98, OSNAPiUS 1999, Nr 24, poz. 776, postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 1997 r., II UKN 61/97, OSNAPiUS 1998, Nr 3, poz. 104).</xText>
<xText>Przystępując do weryfikacji legalności zaskarżonej decyzji, a tym samym wyroku Sądu pierwszej instancji, w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 7;art. 7 ust. 1;art. 16;art. 16 ust. 1;art. 16 ust. 3" xIsapId="WDU19910070024" xTitle="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24">art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</xLexLink>, rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny oraz domownik takiego rolnika podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu oraz ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, jeżeli nie podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie mają ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z kolei przepis art. 6 pkt 10c tej ustawy stanowi, że przez ustalone prawo do emerytury lub renty rozumie się ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów emerytalnych lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, a także ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, przyznanego na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej albo też ustalone prawo do emerytury pomostowej lub do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Tożsame stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2016 r.(III UK 98/15, LEX nr 2038977), wskazując, że domownik rolnika (czy, jak w analizowanym przypadku, rolnik) posiadający ustalone prawo do renty socjalnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (względnie emerytury) nie podlega rolniczym ubezpieczeniom społecznym z mocy ustawy, ani nawet dobrowolnym ubezpieczeniom rolniczym.</xText>
<xText>Podkreślić należy, na co zwracał już uwagę Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 27 lutego 2014 r. (III AUa 691/13, LEX nr 1459016, OSAS z 2015/1/147-154), że podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników zależy od spełnienia przesłanek określonych w przepisach <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19910070024" xTitle="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24">ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</xLexLink>. Regulacje te - powołane powyżej - wyznaczają standard podlegania rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu przez rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne, ograniczony ustawowym warunkiem niepodlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu, przez które rozumie się obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych lub zaopatrzenie emerytalne określone w odrębnych przepisach (art. 6 pkt 12 ustawy). Oznacza to ustawowy prymat podlegania innemu niż rolniczy tytuł ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego przez rolnika równocześnie prowadzącego gospodarstwo rolne lub ustawowo określony dział specjalny. Zwrócić jednakże uwagę należy, że ten inny niż rolniczy tytuł ubezpieczenia społecznego został ustawowo zdefiniowany. Chodzi zatem o osobę o ustalonym prawie do emerytury lub renty, przez co rozumie się ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów emerytalnych lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, albo ustalone prawo do emerytury pomostowej na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych lub do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych na podstawie przepisów o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, a także ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, przyznanego na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, oraz świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej (art. 6 pkt 10c).</xText>
<xText>W analizowanej sprawie poza sporem pozostaje, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 31 marca 2015 r., w oparciu o przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink>, ustalił <xAnon>E. I.</xAnon> prawo do emerytury pracowniczej z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych, począwszy od 1 lutego 2015 r., tj. od daty złożenia wniosku. Wobec powyższego, zgodnie z literalnym brzmieniem powołanych wyżej przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19910070024" xTitle="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24">ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</xLexLink> obowiązkiem pozwanego było podjęcie decyzji o wyłączeniu <xAnon>E. I.</xAnon> z ubezpieczenia społecznego rolników, albowiem posiadanie tytułu do ubezpieczenia społecznego wymienionego w art. 6 ustawy wyłącza możliwość ubezpieczenia rolniczego (komentarz do art. 16 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, Karina Jankowska, Inetta Jędrasik-Jankowska, 1 czerwiec 2011 r.). A skoro tak to decyzja pozwanego, jak również potwierdzający jej zasadność wyrok Sądu I instancji odpowiadają prawu.</xText>
<xText>W świetle powyższej argumentacji zarzuty podniesione przez wnioskodawcę w apelacji, odnoszące się <xIx>de facto</xIx> do toczących się na przełomie lat 2008-2011 postępowań administracyjnych oraz sądowych w przedmiocie zasadności żądania ubezpieczonego przyznania mu prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, nie mogły podważyć trafności zaskarżonego orzeczenia. Wnioskodawca - jak wynika z akt - był objęty rolniczym ubezpieczeniem społecznym aż do 2015 r. i okoliczność przyznania mu prawa do renty względnie jego odmowa (co nastąpiło w 2014 r.) pozostawała bez wpływu na aktualnie podjętą decyzję w zakresie ustania ubezpieczenia społecznego rolników związaną z podjęciem przez ubezpieczonego decyzji o pobieraniu emerytury przyznanej mu na podstawie przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (Dz. U. z 2016 r., poz. 887).</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe, podzielając stanowisko Sądu I instancji i uznając apelację <xAnon>E. I.</xAnon> za bezzasadną, Sąd Apelacyjny, na mocy <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink>, orzekł, jak w sentencji.</xText>
<xText>SSA Małgorzata Gerszewska SSA Aleksandra Urban SSA Iwona Krzeczowska-Lasoń</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Małgorzata Gerszewska
| null |
[
"Iwona Krzeczowska-Lasoń",
"Aleksandra Urban",
"Małgorzata Gerszewska"
] |
[
"art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników"
] |
Alicja Urbańska
|
stażysta Sylwia Gruba
|
Artur Lichota
|
[
"Ubezpieczenia Społeczne"
] | 5
|
Sygn. akt III AUa 658/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 września 2016 r.
Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wG.
w składzie:
Przewodniczący:
SSA Małgorzata Gerszewska (spr.)
Sędziowie:
SSA Aleksandra Urban
SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń
Protokolant:
stażysta Sylwia Gruba
po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. w Gdańsku
sprawyE. I.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o ubezpieczenie społeczne rolników
na skutek apelacjiE. I.
od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt VI U 1540/15
oddala apelację.
SSA Aleksandra Urban SSA Małgorzata Gerszewska SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń
Sygn. akt III AUa 658/16
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 kwietnia 2015 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolnikówE. I.w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego od 1 kwietnia 2015 r. oraz ubezpieczenia emerytalno-rentowego dla ubezpieczonego od 1 kwietnia 2015 r. oraz ustania opłacania składek za ubezpieczonego od wskazanej daty.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony twierdził, iż nie została ona podpisana przez osobę do tego uprawnioną oraz że nie rozpatrzono wcześniej składanych przez niego wniosków.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy domagał się jego oddalenia.
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie, wskazując następujące motywy rozstrzygnięcia:
Decyzją z dnia 28 marca 2011 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził podleganie przez wnioskodawcę ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązek wypłacania składek na ubezpieczenia wypadkowe, chorobowe, macierzyńskie oraz emerytalno-rentowe od 1 lutego 2008 r. Wcześniej ubezpieczony miał prawo do rolniczej renty przyznanej mu do 31 stycznia 2008 r. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji z dnia 28 marca 2011 r.
Decyzją z dnia 28 stycznia 2014 r. KRUS odmówił ubezpieczonemu prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy.
Decyzją z dnia 31 marca 2015 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury począwszy od 1 lutego 2015 r. Przedmiotowa decyzja nie została zaskarżona przez ubezpieczonego.
Po wpływie decyzji z dnia 31 marca 2015 r. do KRUS, organu rentowy wydał zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, którą podpisał kierownik placówki terenowej ze wzmianką, iż została ona wydana z upoważnienia Prezesa KRUS.
Sąd wyjaśnił, że zgodnie zart. 7 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 hektara przeliczeniowego lub dział specjalny. Domownik rolnika, o którym mowa w punkcie 1, jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty, albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Na podstawie art. 16 ust. 3 w zw. z art. 16 ust. 1 powołanej ustawy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu nie podlega rolnik, który ma ustalone prawo do emerytury lub renty.
Konsekwencją przedstawionej regulacji prawnej jest ustalenie, że ubezpieczony - wobec nabycia prawa do emerytury - został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników. Jak wynika bowiem z powołanych przepisów ubezpieczenie ustaje od dnia następującego po dniu, w którym ustały okoliczności uzasadniające podleganie ubezpieczeniu.
Odnośnie zarzutu ubezpieczonego, że decyzja wydana w jego sprawie nie została podpisana przez osobę do tego uprawnioną oraz że nie rozpatrzono wcześniej składanych przez niego wniosków Sąd wskazał, że zgodnie zart. 36 ust. 1 pkt 1w zw. zart. 36 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówPrezes Kasy może upoważnić do wydawania decyzji w sprawach o podleganiu ubezpieczeniu oraz ustaniu ubezpieczenia pracowników Kasy. Ponadto Prezes Kasy i Prezes Zakładu mogą postanowić, że określone decyzje będą wydawane z upoważnienia Prezesa Kasy przez pracowników zakładu. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji Prezes Kasy skorzystał z upoważnienia, dla którego podstawę stanowi powołany wyżej przepis, dlatego też nie można zgodzić się z argumentem skarżącego odnośnie podpisania decyzji przez osobę nieuprawnioną.
Z tych względów, Sąd Okręgowy, uznając odwołanie wnioskodawcy za bezzasadne, na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł, jak w sentencji.
Apelację od wyroku wywiódł wnioskodawca zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie zasad postępowania cywilnego poprzez nie rozpoznanie istoty sprawy oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i oparcie postępowania o nieistniejącą decyzję z dnia 28 stycznia 2014 r., także i inne, m. in. choćby przedstawiane w pismach i na rozprawie.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podkreślił, że emerytura z ZUS przyjęta z biedy i wielomiesięcznym opóźnieniem w bezskutecznym oczekiwaniu na zakończenie postępowania rentowego w KRUS świadczy o pozbawieniu go przysługującego każdemu swobodnego prawa wyboru renty czy emerytury oraz o nierównym traktowaniu. Krzywdą jest bowiem zakończenie w KRUS ubezpieczenia wnioskodawcy przed zakończeniem postępowania rentowego trwającego od 25 lutego 2008 r.
Będąc, zatem pokrzywdzonym przez KRUS i niestety przez Sąd skarżący wniósł o zmianę wyroku lub jeśli to nie możliwe o jego uchylenie.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w analizowanej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zasadnie wyłączyłE. I.z ubezpieczenia społecznego rolników począwszy od 1 kwietnia 2015 r. wobec przyznania mu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawa do emerytury pracowniczej.
Rozważając powyższą kwestię w kontekście zarzutów zawartych w wywiedzionej przez wnioskodawcę apelacji, Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podzielił i przyjął za własne ustalenia Sądu Okręgowego, co do opisanego przezeń stanu faktycznego, jak również podzielił ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie instancji odwoławczej Sąd ten dokonał również trafnej interpretacji przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, co z kolei czyni zbytecznym ponowne przytaczanie ustaleń oraz szczegółowych rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zwłaszcza, że apelacja nie zawiera zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych. Skarżący nie podjął również szczegółowej polemiki z rozważaniami prawnymi dokonanymi przez Sąd pierwszej instancji (por. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 1998 r., I PKN 339/98, OSNAPiUS 1999, Nr 24, poz. 776, postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 1997 r., II UKN 61/97, OSNAPiUS 1998, Nr 3, poz. 104).
Przystępując do weryfikacji legalności zaskarżonej decyzji, a tym samym wyroku Sądu pierwszej instancji, w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z treściąart. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny oraz domownik takiego rolnika podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu oraz ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, jeżeli nie podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie mają ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z kolei przepis art. 6 pkt 10c tej ustawy stanowi, że przez ustalone prawo do emerytury lub renty rozumie się ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów emerytalnych lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, a także ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, przyznanego na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej albo też ustalone prawo do emerytury pomostowej lub do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Tożsame stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2016 r.(III UK 98/15, LEX nr 2038977), wskazując, że domownik rolnika (czy, jak w analizowanym przypadku, rolnik) posiadający ustalone prawo do renty socjalnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (względnie emerytury) nie podlega rolniczym ubezpieczeniom społecznym z mocy ustawy, ani nawet dobrowolnym ubezpieczeniom rolniczym.
Podkreślić należy, na co zwracał już uwagę Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 27 lutego 2014 r. (III AUa 691/13, LEX nr 1459016, OSAS z 2015/1/147-154), że podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników zależy od spełnienia przesłanek określonych w przepisachustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Regulacje te - powołane powyżej - wyznaczają standard podlegania rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu przez rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne, ograniczony ustawowym warunkiem niepodlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu, przez które rozumie się obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych lub zaopatrzenie emerytalne określone w odrębnych przepisach (art. 6 pkt 12 ustawy). Oznacza to ustawowy prymat podlegania innemu niż rolniczy tytuł ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego przez rolnika równocześnie prowadzącego gospodarstwo rolne lub ustawowo określony dział specjalny. Zwrócić jednakże uwagę należy, że ten inny niż rolniczy tytuł ubezpieczenia społecznego został ustawowo zdefiniowany. Chodzi zatem o osobę o ustalonym prawie do emerytury lub renty, przez co rozumie się ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów emerytalnych lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, albo ustalone prawo do emerytury pomostowej na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych lub do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych na podstawie przepisów o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, a także ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, przyznanego na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, oraz świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej (art. 6 pkt 10c).
W analizowanej sprawie poza sporem pozostaje, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 31 marca 2015 r., w oparciu o przepisyustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustaliłE. I.prawo do emerytury pracowniczej z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych, począwszy od 1 lutego 2015 r., tj. od daty złożenia wniosku. Wobec powyższego, zgodnie z literalnym brzmieniem powołanych wyżej przepisówustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówobowiązkiem pozwanego było podjęcie decyzji o wyłączeniuE. I.z ubezpieczenia społecznego rolników, albowiem posiadanie tytułu do ubezpieczenia społecznego wymienionego w art. 6 ustawy wyłącza możliwość ubezpieczenia rolniczego (komentarz do art. 16 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, Karina Jankowska, Inetta Jędrasik-Jankowska, 1 czerwiec 2011 r.). A skoro tak to decyzja pozwanego, jak również potwierdzający jej zasadność wyrok Sądu I instancji odpowiadają prawu.
W świetle powyższej argumentacji zarzuty podniesione przez wnioskodawcę w apelacji, odnoszące sięde factodo toczących się na przełomie lat 2008-2011 postępowań administracyjnych oraz sądowych w przedmiocie zasadności żądania ubezpieczonego przyznania mu prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, nie mogły podważyć trafności zaskarżonego orzeczenia. Wnioskodawca - jak wynika z akt - był objęty rolniczym ubezpieczeniem społecznym aż do 2015 r. i okoliczność przyznania mu prawa do renty względnie jego odmowa (co nastąpiło w 2014 r.) pozostawała bez wpływu na aktualnie podjętą decyzję w zakresie ustania ubezpieczenia społecznego rolników związaną z podjęciem przez ubezpieczonego decyzji o pobieraniu emerytury przyznanej mu na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016 r., poz. 887).
Mając na uwadze powyższe, podzielając stanowisko Sądu I instancji i uznając apelacjęE. I.za bezzasadną, Sąd Apelacyjny, na mocyart. 385 k.p.c., orzekł, jak w sentencji.
SSA Małgorzata Gerszewska SSA Aleksandra Urban SSA Iwona Krzeczowska-Lasoń
| 658
|
15/100000/0001521/AUa
|
Sąd Apelacyjny w Gdańsku
|
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24",
"art": "art. 7;art. 7 ust. 1;art. 16;art. 16 ust. 1;art. 16 ust. 3",
"isap_id": "WDU19910070024",
"text": "art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników",
"title": "Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 385",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 385 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 385; art. 477(14); art. 477(14) § 1)",
"Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 - art. 16; art. 16 ust. 1; art. 16 ust. 3; art. 36; art. 36 ust. 1; art. 36 ust. 1 pkt. 1; art. 36 ust. 2; art. 7; art. 7 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - )"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155500000000503_I_ACa_000628_2016_Uz_2016-10-13_001
|
I ACa 628/16
| 2016-10-13T00:00:00
| 2016-12-19T17:16:34
| 2017-02-09T09:57:07
|
15550000
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I ACa 628/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2016 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Mirosława Gołuńska Sędziowie: SA Artur Kowalewski SO del. Wojciech Machnicki (spr.) Protokolant: sekr.sądowy Magdalena Stachera po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 roku na rozprawie w Szczecinie sprawy z powództwa A. K. (1) przeciwko Skarbowi Państwa - Nadleśnictwu M. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wy
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Sylwia Kędziorek" xVersion="1.0" xLang="PL" xYear="2016" xEditor="skedziorek" xToPage="39" xPublisher="skedziorek" xFlag="published" xEditorFullName="Sylwia Kędziorek" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolType="15/550000/0000503/ACa" xVolNmbr="000628">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt I ACa 628/16</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 13 października 2016 roku</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="258"/>
<xCOLx xWIDTHx="442"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>SSA Mirosława Gołuńska</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">Sędziowie:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>SA Artur Kowalewski</xText>
<xText>SO del. Wojciech Machnicki (spr.)</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText xALIGNx="right">Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xVALIGNx="top">
<xText>sekr.sądowy Magdalena Stachera</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 roku na rozprawie w Szczecinie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>A. K. (1)</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Skarbowi Państwa - Nadleśnictwu <xAnon>M.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek apelacji powoda</xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie</xText>
<xText>z dnia 27 kwietnia 2016 roku, sygn. akt VIII GC 278/14</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText><xBx>oddala apelację, </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText><xBx>zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</xBx></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">
<xIx>
Artur Kowalewski Mirosława Gołuńska Wojciech Machnicki
</xIx>
</xText>
<xText>Sygn. akt I ACa 628/16</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xBold="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powód <xAnon>A. K. (1)</xAnon> wniósł pozew w postępowaniu upominawczym przeciwko Skarbowi Państwa – Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> o zapłatę kwoty 75 845,97 zł z ustawowymi odsetkami od 14 stycznia 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów procesu.</xText>
<xText>Powód wskazał, że Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> wybrało w drodze przetargu jego ofertę na budowę leśniczówki z budynkiem gospodarczym na <xAnon>działce nr (...)</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>M.</xAnon>, a następnie strony zawarły <xAnon>umowę nr (...)</xAnon>, której przedmiot szczegółowo opisany był w dokumentacji projektowej, a same prace podzielone były na dwa etapy – pierwszy miał zakończyć się do dnia 30 listopada 2012 r., a drugi do dnia 31 sierpnia 2013 r. Wskazał dalej, że od chwili przekazania placu budowy 24 września 2012 r. wnosił zastrzeżenia, że pozwany nie wykonywał swoich zobowiązań określonych umową, m.in. nie wskazał punktów osnowy geodezyjnej, kompletnej dokumentacji inwestycji, nie dostarczył zgody zarządcy drogi wojewódzkiej niezbędnej do wjazdu na teren budowy wraz z projektem tymczasowej organizacji ruchu (powód wskazał, że na własny koszt sporządził taki projekt i przedłożył Komendzie Wojewódzkiej Policji). Znaczny okres trwało też uzgadnianie sposobu wbudowania niektórych materiałów, jak też sposobu otwierania stolarki okiennej. W trakcie budowy ujawniły się błędy projektowe oraz niezgodności między dokumentacją budowlaną zatwierdzoną pozwoleniem na budowę a specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót. W związku z tym strony zawierały kolejne aneksy do umowy o roboty budowlane, którymi przesuwały termin ukończenia robót. Ostatecznie strony zawarły <xAnon>aneks nr (...)</xAnon> do <xAnon>umowy nr (...)</xAnon>, w którym dokonały zmiany etapowania prac, w ten sposób, że część prac ujęta w etapie drugim, a w zakresie prac, których powód nie mógł dotychczas wykonać z uwagi na niemożność wykonania przyłącza kanalizacyjnego, wyłączona została do etapu trzeciego. Powód oczekiwał, że aneks obejmować będzie także kwestie ustalenia kosztów dozorowania budowy i jej ogrzewania, przy czym pozwany poinformował go, że zawarcie tych kwestii w aneksie z uwagi na wymogi <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20040190177" xTitle="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177">prawa zamówień publicznych</xLexLink> jest wykluczone i będą one przedmiotem osobnych uzgodnień. Dnia 30 listopada 2013 r. powód zgłosił gotowość odbioru etapu drugiego (odbioru dokonano dnia 9 grudnia 2013 r.), zaś dnia 16 grudnia 2013 r. powód podtrzymał swoje stanowisko, że nie godzi się na finansowanie kosztów dozorowania i ogrzewania budynku i oczekuje na ustalenie zasad dokonywania rozliczeń z tego tytułu. Dnia 19 grudnia 2013 r. zażądał od pozwanego przedłożenia kompletnej i uzgodnionej dokumentacji na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego wraz z prawomocną decyzją w sprawie zmiany pozwolenia na budowę i zgodą zarządcy na zajęcie pasa drogowego, wyznaczając dodatkowy termin na wykonanie żądania. Dnia 20 grudnia 2013 r. pozwany oświadczył powodowi, że to powód jest zobowiązany do ponoszenia kosztów ogrzewania i dozoru, zaś powód w reakcji - dnia 3 stycznia 2014 r. zaproponował dwa rozwiązania – pierwsze polegające na ograniczeniu zakresu umowy poprzez wyłączenie robót, których powód nie mógł wykonać i odkupienie przez pozwanego zakupionych przez powoda materiałów budowlanych oraz drugie – dalsze realizowanie budowy przez powoda z odrębnym zleceniem mu ogrzewania i dozorowania jej za odrębnym wynagrodzeniem. Jednocześnie ponownie wezwał pozwanego do przedłożenia do dnia 8 stycznia 2014 r. kompletnej dokumentacji pozwalającej na realizację robót budowlanych, pod rygorem odstąpienia od umowy. Dalej powód wskazał, że pozwany nie przedłożył powodowi dokumentacji, w związku z czym powód 13 stycznia 2014 r. złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Następnie na żądanie pozwanego 20 stycznia 2014 r. przedłożył wycenę inwentaryzacji robót w toku w oparciu o inwentaryzację sporządzoną przy udziale obu stron 16 stycznia 2014 r. i załączył faktury zakupu materiałów, które nie zostały wbudowane.</xText>
<xText>W tych okolicznościach faktycznych powód domagał się zapłaty na podstawie § 21 ust. 7 pkt 1 umowy od pozwanego wynagrodzenia za roboty, które zostały wykonane do dnia odstąpienia od umowy, oraz na podstawie § 21 ust. 7 pkt 2 odkupienia materiałów i konstrukcji lub urządzeń, które nie mogą być wykorzystane przez powoda przy realizacji innych robót nieobjętych umową (powód utrzymywał bowiem, że odstąpienie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych). Powód wskazał przy tym, że pozwany nie dokonał, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, odbioru od powoda wykonanych przed odstąpieniem robót, w związku z czym powód dokonał jednostronnego odbioru i wystawił pozwanemu <xAnon>fakturę VAT nr (...)</xAnon> na kwotę 75 845,97 zł obejmującą wykonane prace oraz przekazane materiały niewbudowane, z czego 63 544,07 zł brutto stanowi należność za roboty wykonane do czasu odstąpienia od umowy, a kwota 12 301,90 zł brutto stanowi koszt materiałów zakupionych i niewbudowanych.</xText>
<xText>Pozwany Skarb Państwa Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> – reprezentowany przez przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa – złożył odpowiedź na pozew, w której wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu.</xText>
<xText>W uzasadnieniu podniósł, że powód przed zawarciem umowy mógł dokładnie zapoznać się z całą dokumentacją projektową (a nadto oświadczył, że to uczynił i nie zgłaszał do niej żadnych zastrzeżeń), a na mocy umowy zobowiązany był do zabezpieczenia terenu przed kradzieżą i innymi negatywnymi zdarzeniami oraz ponoszenia skutków finansowych z tego tytułu. Podniósł, też że na mocy § 7 ust. 2 umowy wynagrodzenie powoda było ryczałtowe i nie podlegało waloryzacji lub negocjacji w trakcie realizacji zamówienia. Pozwany podkreślił też, że w okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenie ma (z uwagi na podstawę odstąpienia od umowy) jedynie zachowanie się stron w drugim i trzecim etapie realizacji umowy i to tylko w zakresie związanym z wykrytą kolizją przyłącza sanitarnego. Powołując się na <xLexLink xArt="art. 17" xIsapId="WDU19940890414" xTitle="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane" xAddress="Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414">art. 17 prawa budowlanego</xLexLink> pozwany wskazał, że powód powinien był wcześniej wykryć w dokumentacji błędne rozwiązania i podjąć czynności mające na celu ich wyjaśnienia, co pozwoliłoby znacznie szybciej rozwiązać ten problem. Tymczasem powód zgłosił to pozwanemu dopiero po upływie 10 miesięcy od czasu rozpoczęcia robót. W trakcie realizacji robót okazało się, że powód wyznaczył rzędne dotyczące wytyczenia fundamentu niezgodnie z dokumentacją. Zdaniem pozwanego powód godził się z koniecznością upływu odpowiedniego czasu, aby usunąć błędy i wprowadzić zmiany w dokumentacji projektowej i to dlatego strony zawarły <xAnon>aneks nr (...)</xAnon> do umowy, termin jej ukończenia określając na dzień 31 maja 2014 r. Strony podtrzymały przy tym wówczas postanowienie o ryczałtowym charakterze wynagrodzenia, a za etap trzeci robót powód miał otrzymać kwotę 73.733,58 zł brutto. Powód miał w tym etapie wykonać określone prace, których nie wykonał. Był przy tym powód informowany ile czasu potrwa uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W konsekwencji pozwany twierdził, że w sprawie nie zostały spełnione żadne z przesłanek ustawowych uprawniających wykonawcę do skorzystania z prawa do odstąpienia od umowy, a zatem jego oświadczenie o odstąpieniu nie może być uznane za skuteczne. Podniósł też, że powodowi nie przysługiwało uprawnienie z § 21 ust. 7 pkt 2 umowy, albowiem zakupione przez niego materiały były standardowymi materiałami wykorzystywanymi w budownictwie i nadawały się do wbudowania na innej budowie, a nadto powód wezwany do ich odbioru nie dokonał go.</xText>
<xText>Powód w odpowiedzi pismem z dnia 20 stycznia 2015 r. rozszerzył powództwo o zapłatę dalszej kwoty 34 447,05 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 sierpnia 2014 r., tym samym domagał się w procesie od pozwanego zapłaty kwoty 110 293,02 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 75 845,97 zł od dnia 14 stycznia 2014 r. oraz od kwoty 34 447,05 zł od dnia 23 sierpnia 2014 r.</xText>
<xText>W uzasadnieniu powód wskazał, że zgodnie z <xAnon>§ 14 umowy nr (...)</xAnon> wniósł zabezpieczenie należytego wykonania umowy w kwocie 34 447,07 zł poprzez złożenie gwarancji ubezpieczeniowej udzielonej przez <xAnon> Towarzystwo (...)</xAnon>, zaś pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. ubezpieczyciel poinformował powoda, że wypłacił Nadleśnictwu <xAnon>M.</xAnon> kwotę 34 447,07 zł i wezwał powoda do uiszczenia kwoty 34.447,07 zł wypłaconej pozwanemu z tytułu udzielonej gwarancji należytego wykonania umowy i właściwego usunięcia wad. Powód twierdził przy tym, że pozwany zażądał wypłaty tejże kwoty, pomimo skutecznego (powoda zdaniem) odstąpienia od realizacji robót budowlanych i bez wezwania powoda do usunięcia wad co do robót, które powód realizował.</xText>
<xText>W dalszym piśmie przygotowawczym powód podniósł, że ujawnienie kolizji przyłącza sanitarnego nie było błędem projektowym, tylko ujawnieniem okoliczności, której wystąpienia nie mógł przewidzieć ani projektant, ani wykonawca. Podkreślił przy tym, że sam pozwany w odpowiedzi na pozew wskazał, że wystąpienie kolizji było okolicznością, której nie można było przewidzieć, z czym powód się zgodził. Pozwany od zgłoszenia mu stwierdzenia kolizji potrzebował aż dwóch miesięcy na zorganizowanie narady w tym przedmiocie. Powód podniósł też, że <xAnon>decyzja nr (...)</xAnon> z dnia 2 stycznia 2014 r. dotycząca zmiany pozwolenia na budowę mogła uprawomocnić się najwcześniej dopiero dnia 16 stycznia 2014 r., jednak pozwany i tak nie dostarczył, ani nie ustalił terminu przekazania powodowi prawomocnej decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę, aktualnej dokumentacji projektowej zatwierdzonej tym pozwoleniem, projektu tymczasowej organizacji ruchu na czas budowy przyłącza oraz decyzji o tymczasowym zajęciu pasa drogowego, do czego był zobowiązany umową i dalszymi pismami. Za niezasadne zatem uznał powód twierdzenia pozwanego o nieskuteczności odstąpienia od umowy. Powód zakwestionował też, ażeby miał możliwość wbudowania zakupionych materiałów budowlanych, albowiem zakupił je na tą konkretną budowę.</xText>
<xText>Pozwany złożył również odpowiedź na rozszerzenie powództwa wnosząc o oddalenie powództwa w całości. Podniósł, że pismem z dnia 4 lutego 2014 r. wezwał powoda do realizacji umowy oraz wskazał, że roboty w zakresie etapu drugiego nie zostały wykonane. Zdaniem pozwanego przedwczesne było wystawienie <xAnon>faktury VAT nr (...)</xAnon>. Dnia 27 lutego 2014 r. pozwany wezwał powoda do zapłaty kary umownej na podstawie § 18 ust. 2 umowy w wysokości 62 820 zł w terminie 7 dni od doręczenia, a dopiero po upływie zakreślonego terminu zapłaty zwrócił się do ubezpieczyciela, aby zaspokoić swoje roszczenie z udzielonej gwarancji. Pozwany skorzystał przy tym jedynie z gwarancji udzielonej na zabezpieczenie roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania robót budowlanych, nie realizował zas gwarancji ubezpieczeniowej udzielonej na zabezpieczenie usunięcia wad.</xText>
<xText>Na rozprawie dnia 8 maja 2015 r. powód wyjaśnił, że kwota, której zapłaty się domaga, dotyczy robót rzeczowo objętych trzecim etapem, które zostały przez niego wykonane w etapie drugim w oparciu o umowę. Wartość robót ustalił przy tym w oparciu o umowę, zaś wartość materiałów w oparciu o faktury zakupów, z tym że wartość ogrodzenia nie była określona w umowie i oszacował ją samodzielnie. Wskazał przy tym, że materiały budowlane zostały pozostawione na placu budowy i znajdowały się tam w dniu sporządzenia inwentaryzacji.</xText>
<xText>Wyrokiem z 27 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził od pozwanego kwotę 25 357,50 zł z ustawowymi odsetkami od 14 lutego 2014 r. i oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz pozostawił szczegółowe wyliczenie kosztów referendarzowi sądowemu.</xText>
<xText>Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego stanowiły następujące ustalenia faktyczne.</xText>
<xText>Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Las Państwowe Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon>, ogłosił przetarg nieograniczony w trybie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20040190177" xTitle="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177">ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych</xLexLink> (Dz. U. z 2010 r. nr 113, poz. 759 ze zm.) na budowę budynku leśniczówki wraz z budynkiem gospodarczym na <xAnon>działce nr (...)</xAnon>, obręb <xAnon>(...)</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>M.</xAnon>.</xText>
<xText>Zgodnie z zatwierdzoną dnia 31 lipca 2012 r. Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia oba budynki miały zostać zbudowane i w pełni wykończone, a nadto zamówienie obejmowało budowę zjazdu z posesji na drogę wojewódzką oraz ogrodzenie. Realizację zamówienia podzielono na dwa etapy, z których pierwszy – obejmujący wykończone zewnętrznie budynek leśniczówki i budynek gospodarczy – miał zostać ukończony do dnia 30 listopada 2012 r., zaś drugi – obejmujący instalacje zewnętrzne i wewnętrzne oraz wewnętrzne wykończenie budynku leśniczówki i budynku gospodarczego, a także budowę zjazdu i ogrodzenie – miał zostać ukończony do dnia 31 sierpnia 2013 r. Zalecano przy tym w SIWZ dokonanie wizji lokalnej terenu objętego zamówieniem.</xText>
<xText>Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia określały stanowiące załączniki do SIWZ przedmiar robót, specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót oraz dokumentacja projektowa.</xText>
<xText>Ofertę cenową w przetargu na budowę leśniczówki złożył powód <xAnon>A. K. (1)</xAnon> prowadzący działalność gospodarczą pod <xAnon> firmą (...)</xAnon>. Cenę za etap I określił on na kwotę 300.000 zł netto (powiększoną o VAT wg stawki 8% – 21.600 zł oraz wg stawki 23% – 6.900 zł), zaś za etap II na kwotę 328.200 zł netto (powiększoną o VAT wg stawki 8% – 23.064 zł oraz wg stawki 23% – 9.177 zł). W sumie wykonanie przedmiotu zamówienia wycenił na kwotę 558.300 zł netto (688.941 zł brutto).</xText>
<xText>W ofercie zawarł też pisemne oświadczenia, m.in., iż zapoznał się ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia, w tym także ze wzorem umowy i uzyskał informacje niezbędne do przygotowania oferty.Oferta złożona przez <xAnon>A. K. (1)</xAnon> została wybrana w przetargu przez Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> jako najkorzystniejsza.</xText>
<xText>Dnia 14 września 2012 r. <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> udzieliło ubezpieczeniowej gwarancji należytego wykonania i właściwego usunięcia wad nr <xAnon> (...)</xAnon> na rzecz beneficjenta Nadleśnictwa <xAnon>M.</xAnon> z tytułu jego należności od <xAnon>A. K. (1)</xAnon> jako wykonawcy budowy budynku leśniczówki z budynkiem gospodarczym na terenie <xAnon>działki nr (...)</xAnon>, przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, obręb<xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText>Zgodnie z gwarancją górna granica odpowiedzialności gwaranta <xAnon> (...) S.A.</xAnon> wynosiła 34 447,05 zł, za zastrzeżeniem, że w zakresie odpowiedzialności z tytułu nieusuniętych wad fizycznych ulega ona zmniejszeniu o 70% i wynosi 10 344,12 zł.</xText>
<xText>Dnia 17 września 2012 r. Skarb Państwa – Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> (jako zamawiający) zawarł z <xAnon>A. K. (1)</xAnon>, jako wykonawcą, <xAnon>umowę nr (...)</xAnon>, której przedmiotem było wykonanie zadania pn.: „Budowa budynku leśniczówki z budynkiem gospodarczym na terenie <xAnon>działki nr (...)</xAnon>, <xAnon>ul. (...)</xAnon> obręb <xAnon>(...)</xAnon>”. W § 1 ust. 2 umowy wskazano termin zakończenia wykonania przedmiotu umowy w zakresie etapu I, określonego w § 8 ust. 1 pkt 1, na dzień 30 listopada 2012 r., zaś etapu II, określonego w § 8 ust. 1 pkt 2, na dzień 31 sierpnia 2013 r. W § 1 ust. 3 wskazano, że zakres rzeczowy przedmiotu umowy określa specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót, przedmiar robót, specyfikacja istotnych warunków zamówienia, oferta wykonawcy z załączonym wypełnionym ofertowym kosztorysem opracowanym na podstawie dokumentacji technicznej oraz dokumentacja projektowa (projekt budowlany i wykonawczy). Z kolei w ust. 4 wykonawca oświadczył, że zapoznał się ze specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót, dokumentacją projektową, przedmiarem robót oraz specyfikacją istotnych warunków zamówienia i uznaje je za podstawę do realizacji przedmiotu umowy oraz, że nie wnosi do nich żadnych zastrzeżeń.</xText>
<xText>W § 2 ust. 1 zamawiający zobowiązał się do przekazania wykonawcy placu budowy w ciągu 10 dni od podpisania umowy. Kolejne obowiązki zamawiającego określono w § 4 umowy i tak, zobowiązany był m.in. do przekazania wykonawcy dokumentacji projektowej nie później niż w dniu przekazania protokolarnego terenu budowy, uzyskania wszelkich niezbędnych, wymaganych obowiązującymi przepisami prawa postanowień lub decyzji właściwych organów niezbędnych do realizacji przedmiotu umowy, z zastrzeżeniem czynności przewidzianych w umowie dla wykonawcy, przekazania wykonawcy terenu budowy, udzielenia wykonawcy bieżących informacji dotyczących obiektu, zapłaty wykonawcy za prawidłowe wykonanie przedmiotu umowy.</xText>
<xText>Obowiązki wykonawcy określał § 5 umowy i tak, zobowiązany był m.in. do przejęcia terenu budowy, jego zagospodarowania oraz zabezpieczenia i miejsc prowadzenia robót, zapewnienia należytego ładu i porządku, a w szczególności przestrzegania przepisów BHP na terenie budowy na koszt własny wykonawcy, ponoszenia kosztów za media, zorganizowania we własnym zakresie dozoru mienia i wszelkich wymaganych przepisami zabezpieczeń ppoż. na terenie budowy oraz ponoszenia za nie pełnej odpowiedzialności materialnej, zabezpieczenia terenu budowy przed kradzieżą i innymi negatywnymi zdarzeniami i ponoszenia skutków finansowych z tego tytułu, wykonania przedmiotu umowy zgodnie z dokumentacją techniczną, obowiązującymi przepisami, normami i warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót, ze wskazówkami zamawiającego oraz zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną, zgłoszenia wykonanych robót do odbioru wpisem do dziennika budowy, realizacji robót w terminie określonym umową, bezzwłocznego powiadomienia na piśmie zamawiającego o wszelkich możliwych zdarzeniach i okolicznościach mogących wpłynąć na opóźnienie robót. W § 6 z kolei wskazano, że wykonawca zobowiązany jest do informowania zamawiającego i nadzoru inwestorskiego o konieczności wykonania robót zamiennych, co nie może pociągnąć zmiany wysokości wynagrodzenia wykonawcy, w terminie 3 dni od daty stwierdzenia konieczności ich wykonania.</xText>
<xText>Wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu umowy określono w § 7 ust. 1 umowy wskazując, iż jest ono ryczałtowe, ustalone w oparciu o złożoną ofertę i wynosi za etap I: 270 000 zł netto za budynek mieszkalny i 30 000 zł za pozostałe roboty budowlane (razem brutto 328 500 zł), w tym za budynek leśniczówki 270 000 zł netto, za budynek gospodarczy 30 000 zł netto; za etap II: 288 300 zł netto za budynek mieszkalny oraz 39 900 zł za pozostałe roboty budowlane (razem brutto 360 441 zł), w tym za budynek leśniczówki 288 300 zł netto za budynek leśniczówki, 11 000 zł netto za budynek gospodarczy, 17 200 zł za zjazd oraz 11 700 zł za ogrodzenie. Razem za etap I i II za budynek mieszkalny netto 558 300 zł, za pozostałe roboty budowlane netto 69 900 zł, razem brutto 688 941 zł. Zgodnie zaś z ust. 2 wynagrodzenie miało nie podlegać waloryzacji lub negocjacji w trakcie realizacji zamówienia.</xText>
<xText>Podział robót szczegółowo na etapy zawarto w § 8 umowy i tak w ust. 1 wskazano, że etap I obejmuje budynek leśniczówki w zakresie stanu zero, stanu surowego otwartego, prace zewnętrzne wykończeniowe (stolarka okienna, drzwi zewnętrzne, elewacja, tarasy na gruncie) oraz budynek gospodarczy w zakresie stanu zero, stanu surowego otwartego, prac zewnętrznych wykończeniowych (stolarka okienna i drzwi zewnętrzne, elewacja). W ust. 2 wskazano, że etap II obejmuje budynek leśniczówki w zakresie instalacji zewnętrznych, instalacji wewnętrznych, prac wykończeniowych (posadzki, tynki, okładziny ścian i sufitów, wewnętrznych, sufit podwieszany, stolarka i ślusarka wewnętrzna), budynek gospodarczy w zakresie instalacji zewnętrznych, instalacji wewnętrznych, prac wykończeniowych (posadzki, tynki, okładziny ścian i sufitów wewnętrznych), budowę zjazdu oraz ogrodzenie.</xText>
<xText>Stosownie do § 9 umowy rozliczenia miały być dokonywane częściowo, w oparciu o faktury VAT z 14-dniowym terminem płatności wystawiane na podstawie protokołu częściowego odbioru robót za I etap oraz protokołu końcowego za II etap, w którym nie stwierdzono wad i usterek, zatwierdzony przez kierownika zamawiającego oraz inspektora nadzoru budowlanego.</xText>
<xText>W § 11 ust. 1 umowy wskazano, że udzielenie zamówienia dodatkowego będzie możliwe tylko i wyłącznie wówczas, gdy w trakcie realizacji zamówienia wystąpią roboty niezbędne do wykonania, nie przewidziane i nie wynikające z dokumentacji projektowej, a których wykonawca i zamawiający, pomimo zachowania należytej staranności, nie mogli przewidzieć. Stosownie do ust. 2 miały być rozliczane na podstawie odrębnej umowy.</xText>
<xText>Zgodnie z § 13 wykonawca zobowiązał się wykonać przedmiot umowy przy użyciu materiałów własnych, fabrycznie nowych.</xText>
<xText>Stosownie do § 14 ust. 1 wykonawca wniósł zabezpieczenie należytego wykonania przedmiotu umowy w wysokości 5% wynagrodzenia brutto (34 447,05 zł). Zabezpieczenie to, zgodnie z ust. 2 służyć miało pokryciu roszczeń zamawiającego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, w tym na pokrycie naliczonych kar umownych.</xText>
<xText>§ 16 umowy regulował kwestię dokonania odbioru robót. Stosownie do ust. 2 wykonawca miał zgłosić zamawiającemu gotowość do odbioru na piśmie oraz potwierdzić wpisem do dziennika budowy, zaś stosownie do ust. 3 zamawiający miał wyznaczyć termin i rozpocząć odbiór w ciągu 14 dni od daty zawiadomienia go o sięgnięciu gotowości do odbioru zawiadamiając o tym wykonawcę.</xText>
<xText>W § 17 wykonawca udzielił zamawiającemu gwarancji i rękojmi na zrealizowany przedmiot umowy na okres 36 miesięcy od daty odbioru końcowego przedmiotu umowy.</xText>
<xText>§ 18 umowy regulował kwestie kar umownych, które miały stanowić obowiązującą formę odszkodowania za niewykonanie lub nienależyte wykonanie przedmiotu umowy we wskazanych przypadkach i wysokościach: stosownie do ust. 2 zamawiający miał prawo obciążyć wykonawcę karami umownymi z tytułu odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy w wysokości 10% wynagrodzenia netto określonego w § 7 ust. 1.</xText>
<xText>§ 19 wskazywał okoliczności, w których możliwe było prowadzenie zmian do umowy (np. dotyczących przedłużenia terminu wykonania przedmiotu umowy o czas opóźnienia, jeżeli będzie miało wpływ na wykonanie przedmiotu umowy, m.in. w przypadku jakiekolwiek opóźnienia, utrudnienia, lub przeszkody spowodowanej przez lub dającej się przypisać zamawiającemu na ternie budowy, jak też wystąpienia okoliczności (np. konieczności wykonania robót dodatkowych, które nie były przewidziane w zestawieniu prac planowanych), których strony nie były w stanie przewidzieć, pomimo zachowania należytej staranności, wstrzymania robót przez zamawiającego, konieczności usunięcia błędów lub wprowadzenia zmian w dokumentacji projektowej, powstania okoliczności będących następstwem działania organów administracji, w szczególności przekroczenia zakreślonych przez prawo terminów wydawania przez organy administracji decyzji, zezwoleń itp.</xText>
<xText>Zgodnie z § 21 w przypadku odstąpienia od umowy wykonawcę oraz zamawiającego wykonawca miał sporządzić wykaz tych materiałów, konstrukcji i urządzeń, które nie mogą być wykorzystane przez wykonawcę do realizacji innych robót nie objętych umową, jeżeli odstąpienie od umowy nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego (ust. 4), zaś zamawiający w razie odstąpienia od umowy z przyczyn, za które wykonawca nie odpowiada, zobowiązany był do dokonania odbioru robót przerwanych oraz do zapłaty wynagrodzenia za roboty, które zostały wykonane do dnia odstąpienia (ust. 7 pkt 1), odkupienia materiałów, konstrukcji lub urządzeń określonych w ust. 4, których nie da się zagospodarować na innych placach budowy (ust. 7 pkt 2), rozliczenia się z wykonawcą z tytułu nierozliczonych w inny sposób kosztów budowy, obiektów zaplecza, urządzeń związanych z zagospodarowaniem i uzbrojeniem terenu budowy, chyba że wykonawca wyrazi zgodę na przyjęcie tych obiektów i urządzeń (ust. 7 pkt 3), przejęcia od wykonawcy pod swój dozór terenu budowy z dniem odbioru robót (ust. 7 pkt 4). Jako załączniki do umowy wymieniono: przedmiar robót, specyfikację techniczna wykonania i odbioru robót, dokumentację projektowa, ofertę i SIWZ. Dnia 24 września 2012 r. teren i plac budowy został przekazany <xAnon>A. K. (1)</xAnon> przez Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon>.</xText>
<xText>Powód <xAnon>A. K. (1)</xAnon> składał zastrzeżenia, że protokół przekazano mu dopiero 24 listopada 2012 r., a nadto zamawiający przy przekazaniu placu budowy nie wskazał punktów geodezyjnych. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> ponawiał później prośby o wskazanie punktów geodezyjnych (m.in., aby ustalić miejsca, w których mają zostać zbudowane budynki), a także podnosił, że nie może rozpocząć robót budowlanych z uwagi na brak wjazdu na teren działki z drogi wojewódzkiej, wskazał też, że sam wykonał projekt tymczasowej organizacji ruchu na czas wykonania wjazdu i przyłącza wody i złożył go w Komendzie Wojewódzkiej Policji w <xAnon>S.</xAnon> oraz w Zarządzie Dróg Wojewódzkich, bowiem bez jego akceptacji nie może rozpocząć prac. 18 października 2012 r. Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> zwróciło się do <xAnon>A. K. (1)</xAnon> o wyjaśnienie, dlaczego do tego dnia na placu budowy dokonał jedynie wytyczenia geodezyjnego obiektu w terenie. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> z kolei odpowiedział, że do dnia 26 października 2012 r. otrzymał wszystkie uzgodnienia konieczne do zajęcia pasa drogowego i w dniu 29.10.2012 r. rozpocznie wykonanie wjazdu na działkę. Wniósł też o przedłużenie terminu ukończenia I etapu robót o 42 dnia na podstawie § 19 umowy.</xText>
<xText>Strony dnia 31 listopada 2012 r. zawarły <xAnon>aneks nr (...)</xAnon>, którym na podstawie <xAnon>§ 19 ust. 1 pkt 3 umowy nr (...)</xAnon> zmieniły § 1 ust. 2 pkt 1 umowy ustalając termin ukończenia etapu I do dnia 2 stycznia 2013 r. Aneks miał obowiązywać od dnia 1 grudnia 2012 r.</xText>
<xText>W toku budowy strony prowadziły korespondencję, w której ustalały szczegóły i wyjaśniały wątpliwości dotyczące wykonania stolarki okiennej, stropu i ścianek budynku gospodarczego, drzwi budynku gospodarczego, obróbek attyk, ocieplenia styropianowego.</xText>
<xText>Pismem z dnia 5 czerwca 2013 r. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> zgłosił Nadleśnictwu <xAnon>M.</xAnon> gotowość do odbioru I etapu robót oraz zwrócił się o wyznaczenie terminu odbioru. Częściowego odbioru robót (etapu I) dokonano dnia 12 czerwca 2013 r. i sporządzono z niego <xAnon>protokół (...)</xAnon>. Komisja odbiorowa stwierdziła, że prace polegające na budowie leśniczówki – etapu I – zostały wykonane pod względem technicznym zgodnie z dokumentacją projektową i obowiązującymi przepisami. Nie stwierdzono usterek, uznano, że roboty objęte odbiorem częściowym są ostatecznie odebrane i przekazane użytkownikowi.</xText>
<xText>Zjazd również został wykonany już w etapie I, choć nie ujęto go w protokole odbioru, gdyż miał zostać wykonany i rozliczony w etapie II.</xText>
<xText><xAnon>A. K. (1)</xAnon> pismem z 17 lipca 2013 r. poinformował, że na ten dzień zaplanował wykonanie przyłącza kanalizacyjnego, jednakże w trakcie prac odkrył rurociąg, którego istnienie uniemożliwia prawidłowe wykonanie przyłącza. Do pisma załączył odręcznie sporządzony schemat. W dalszej korespondencji strony ustalały, w jaki sposób w zaistniałej sytuacji wykonać przyłącze (m. in. dokonywano pomiarów geodezyjnych i wystąpiono o zmianę pozwolenia na budowę). Projektanci złożyli przy tym dwie propozycje, jedną z nich było wykonanie przepompowni, drugim – przydomowa oczyszczalnia. Nadleśnictwu przy tym zależało, żeby była to kanalizacja grawitacyjna, niewymuszona i zmniejszająca koszty eksploatacji. M.in. w e-mailu z 26 lipca 2013 r. złożono propozycję, aby wykonać studnię rozprężną i kanał grawitacyjny.</xText>
<xText><xAnon>A. K. (1)</xAnon>, z uwagi na niemożność wykonania przyłącza kanalizacyjnego w sposób zaplanowany w projekcie oraz oczekiwanie na przekazanie przez Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> nowego rozwiązania zwrócił się o podpisanie aneksu do <xAnon>umowy nr (...)</xAnon>, który określiłby nowy termin wykonania robót, oraz podzielił je na etap II i III, w taki sposób, aby etap II obejmował wykonanie wszystkich robót wykończeniowych wewnątrz budynku leśniczówki i garażu oraz wykonanie przyłączy wodociągowego, sieci kanalizacji deszczowej, wjazdu na posesję i ogrodzenia z siatki i opiewał na kwotę: budynek leśniczówki 288.300 zł netto i budynek gospodarczy 11.000 zł netto (razem 299.300 zł netto), zaś etap III, aby składał się z przyłącza kanalizacji sanitarnej, ogrodzenia frontowego i pozostałego zagospodarowania i opiewał na kwotę 21.550,70 zł netto.</xText>
<xText>Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> zgodziło się na zawarcie aneksu.</xText>
<xText>Dnia 11 września 2013 r. odbyło się spotkanie przedstawicieli Nadleśnictwa i projektantów z <xAnon>A. K. (1)</xAnon>, w trakcie którego strony ustaliły, że projektant wystąpi o wydanie pozwolenia na umieszczenie w pasie drogowym studni rozprężającej – elementu instalacji sanitarnej wymuszonej, zaś Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> wystąpi do Urzędu Miejskiego w <xAnon>M.</xAnon> o wydanie decyzji w sprawie zmiany warunków zabudowy leśniczówki – wyrażenia zgody na budowę przydomowej oczyszczalni ekologicznej. Po spotkaniu tym strony nadal uzgadniały sposób wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej.</xText>
<xText>Dnia 12 września 2013 r. Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> zwróciło się do Urzędu Miejskiego w <xAnon>M.</xAnon> o zmianę za zgodą stron decyzji o warunkach zabudowy nr <xAnon>(...)</xAnon> z dnia 30 czerwca 2011 r. oraz nr <xAnon>(...)</xAnon> z dnia 25 października 2011 r. w zakresie punktu 6 decyzji tak, aby w treści punktu 6 decyzji w zakresie odprowadzenia ścieków bytowych dopisać „lub wykonanie biologicznej oczyszczalni ścieków”.</xText>
<xText>Wniosek uzasadniono tym, że wystąpiła kolizja z istniejącymi instalacjami i nie jest możliwe wykonanie przyłącza narzuconą w uzgodnieniach z zarządcą drogi metodą przecisku, zaś wykonanie biologicznej oczyszczalni ścieków byłoby najkorzystniejsze dla Nadleśnictwa <xAnon>M.</xAnon>. Na podstawie tego wniosku wszczęto i prowadzono postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę.</xText>
<xText>30 września 2013 r. strony zawarły <xAnon>aneks nr (...)</xAnon> do <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> z dnia 17 września 2012 r. (z późniejszymi zmianami <xAnon>aneksami nr (...)</xAnon> z 30.11.2012 r., nr <xAnon> (...)</xAnon> z 3.01.2013 r. i nr <xAnon> (...)</xAnon> z 29.08.2013 r.). Wskazały w im, że na podstawie <xAnon>§ 19 ust. 1 pkt 1 lit. e umowy nr (...)</xAnon> z 17.09.2012 r. zmieniły § 1 ust. 2 pkt 2 umowy w ten sposób, że etap II miał zostać ukończony do dnia 30 listopada 2013 r., aneks zaś miał obowiązywać od dnia 1 października 2013 r.</xText>
<xText>Strony prowadziły następnie negocjacje dotyczące zawarcia kolejnego aneksu do <xAnon>umowy nr (...)</xAnon>, równolegle nadal uzgadniając sposób wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej.</xText>
<xText>Decyzją z dnia 7 października 2013 r., wydaną na wniosek Nadleśnictwa <xAnon>M.</xAnon>, Zarząd Dróg Wojewódzkich w <xAnon>K.</xAnon> zezwolił na lokalizację w pasie drogowym <xAnon>drogi wojewódzkiej nr (...)</xAnon> w <xAnon>M.</xAnon> (<xAnon>działka (...)</xAnon>) urządzania w postaci kanalizacji sanitarnej, przy czym nie wyraził zgody na naruszenie konstrukcji jezdni drogi wojewódzkiej przy wykonywaniu robót w pasie drogowym.</xText>
<xText>Dnia 6 listopada 2013 r. przedłużono gwarancję ubezpieczeniową nr <xAnon> (...)</xAnon> z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania robót do daty podpisania przez wykonawcę i beneficjenta protokołu odbioru końcowego – nie dłużej niż do 30.12.2013 r., a z tytułu nieusuniętych wad fizycznych od dnia 31.12.2013 r. do dnia 14.01.2017 r.</xText>
<xText>W dniu 29 listopada 2013 r. strony zawarły <xAnon>aneks nr (...)</xAnon> do <xAnon>umowy nr (...)</xAnon>, w którym na podstawie § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b umowy dodały do niej § 8 ust. 1 pkt 3, którym wprowadziły etap III realizacji umowy, który miał zostać wykonany do dnia 31 maja 2014 r., a tym samym tego dnia miał upłynąć termin zakończenia realizacji przedmiotu umowy. Strony zmieniły również § 7 ust. 1 umowy w ten sposób, że wykonawca <xAnon>A. K. (1)</xAnon> miał otrzymać za etap II wynagrodzenie za budynek leśniczówki w kwocie 252.942,06 zł netto (273.177,42 zł brutto) i za budynek gospodarczy w kwocie 11.000 zł netto (13.530 zł brutto), natomiast za etap III miał otrzymać wynagrodzenie w wysokości 35.357,94 zł netto (38.186,58 zł brutto) za budynek leśniczówki, w wysokości 17.200 zł netto (21.156 zł brutto) za zjazd oraz w wysokości 11.700 zł netto (14.391 zł brutto) za obrodzenie.</xText>
<xText><xAnon>Aneksem nr (...)</xAnon> zmieniono również <xAnon>§ 8 umowy nr (...)</xAnon> w ten sposób, że etap II miał obejmować co do budynku leśniczówki: instalacje zewnętrzne (roboty w zakresie okablowania oraz instalacji elektrycznych, przyłącze ze studnią wodomierzową i zewnętrzna instalacja wodociągowa, zagospodarowanie wód opadowych), instalacje wewnętrzne, prace wykończeniowe (posadzki, tynk, okładziny ścian i sufitów wewnętrznych), inne prace budowlane oraz co do budynku gospodarczego: instalacje zewnętrzne, instalacje wewnętrzne i prace wykończeniowe (posadzki, tynki, okładziny ścian i sufitów wewnętrznych). Etap III miał z kolei obejmować co do budynku leśniczówki instalacje zewnętrzne (roboty elektryczne – montaż w słupku betonowym kasety bramowej, montaż elektromechanicznych elementów blokujących – elektrozaczep w wykonaniu standard, montaż elektromechanicznych elementów blokujących – samozamykacz do bramy i furtki, przyłącze i instalacje sanitarne zewnętrzne kanalizacji sanitarnej), a także inne roboty budowlane; budowę zjazdu oraz ogrodzenia. Płatności miały być dokonywane pod dokonaniu odbioru kolejnych etapów realizacji robót. Aneks miał wejść w życie dnia 1 grudnia 2013 r.</xText>
<xText>Przed podpisaniem <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon> to <xAnon>A. K. (1)</xAnon> przesłał jego pierwotny projekt, który później modyfikowało Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon>. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> składał do nich pewne zastrzeżenia, zgodził się jednak na wersję pozwanego, ponieważ chciał uzyskać zapłatę za już wykonane prace objęte etapem II według <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon>, a obawiał się o płynność finansową swojego przedsiębiorstwa.</xText>
<xText><xAnon>A. K. (1)</xAnon> pismem z dnia 30 listopada 2013 r. dokonał zgłoszenia Nadleśnictwu <xAnon>M.</xAnon> gotowości do odbioru etapu II robót. Wcześniej – dnia 29 listopada 2013 r. – gotowość do dokonania odbioru etapu II wpisał do dziennika budowy. Częściowego odbioru robót obejmującego etap II dokonano dnia 9 grudnia 2013 r. i sporządzono z tej czynności <xAnon>protokół nr (...)</xAnon>. Komisja odbiorowa złożona z przedstawicieli Nadleśnictwa <xAnon>M.</xAnon> i przy udziale <xAnon>A. K. (1)</xAnon> i przedstawiciela Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w <xAnon>S.</xAnon>. Komisja stwierdziła, że budowa leśniczówki z budynkiem gospodarczym w etapie II została wykonana pod względem technicznym w sposób właściwy i bez usterek, w związku z czym uznała roboty za odebrane zgodnie z umową. Sporządzono również załącznik do protokołu, w którym wskazano na stwierdzenie usterek takich jak: nieuszczelnione parapety okien z elewacją, gniazdo i włącznik elektryczny za blisko zamontowane zbiornika buforowego instalacji grzewczej, uszkodzona elewacja w ścianie szczytowej okna od salonu oraz nieuszczelniona posadzka w pomieszczeniu kotłowni. Wykonawca miał usunąć te usterki w terminie do 13 grudnia 2013 r. Poza drobnymi usterkami budynek leśniczówki oraz garażu – budynku gospodarczego były wykończone. Ogrodzenie z siatki było wykonane, ale nie w całości. Co do instalacji elektrycznej nie była ona wykonana w zakresie w jakim dotyczyła ogrodzenia – bramy i furtek.</xText>
<xText>Po dokonaniu odbioru II etapu najważniejszymi pracami do wykonania było przyłącze kanalizacji sanitarnej i utwardzenie terenu, jednak prace nie były prowadzone z uwagi na oczekiwanie na decyzję w sprawie zmiany pozwolenia na budowę.</xText>
<xText>Dnia 6 grudnia 2012 r. przedłużono gwarancję ubezpieczeniową nr <xAnon> (...)</xAnon> w zakresie odpowiedzialności z tytułu niewykonania bądź nienależytego wykonania robót budowlanych do daty podpisania przez wykonawcę i beneficjenta protokołu odbioru końcowego należycie wykonanych robót budowlanych, jednak nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2014 r., zaś w zakresie odpowiedzialności gwaranta z tytułu nieusuniętych wad fizycznych od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 15 lipca 2017 r.</xText>
<xText>Dnia 9 grudnia 2013 r. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> wystawił Nadleśnictwu <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>fakturę VAT nr (...)</xAnon> z terminem zapłaty dnia 23 grudnia 2013 r. na łączną kwotę 288.128,34 zł brutto za budowę budynku leśniczówki na terenie <xAnon>działki nr (...)</xAnon>, <xAnon>ul. (...)</xAnon>, obręb <xAnon>(...)</xAnon> – uzupełnienie etapu I – za kwotę 1.315,66 zł netto (brutto 1.420,91 zł); za budowę budynku leśniczówki na terenie <xAnon>działki nr (...)</xAnon>, <xAnon>ul. (...)</xAnon>, obręb <xAnon>(...)</xAnon> – etap II zgodnie z <xAnon>aneksem nr (...)</xAnon> – za kwotę 252.942,06 zł netto (brutto 273.177,42 zł); oraz za budowę budynku gospodarczego na terenie <xAnon>działki nr (...)</xAnon>, <xAnon>ul. (...)</xAnon>, obręb <xAnon>(...)</xAnon> wraz z robotami zewnętrznymi – etap II – za kwotę 11.000 zł netto (13.530 zł brutto). Faktura ta została przez Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> zapłacona.</xText>
<xText>Pismem z dnia 19 grudnia 2013 r. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> wezwał, powołując się na <xLexLink xArt="art. 647" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 647 k.c.</xLexLink>, Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> do przekazania kompletnej i uzgodnionej dokumentacji na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego uwzględniającego także zmiany w zagospodarowaniu terenu przekazane mu dnia 22 listopada 2013 r. Wskazał przy tym, że oczekuje dostarczenia mu kompletnej dokumentacji projektowej wraz z prawomocną decyzją pozwolenia na budowę oraz decyzją o zajęciu pasa drogowego na czas wykonywania przyłącza w terminie do dnia 30 grudnia 2013 r. pod rygorem odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie zamawiającego.</xText>
<xText>Między <xAnon>A. K. (1)</xAnon> a Nadleśnictwem <xAnon>M.</xAnon> pojawił się również spór co do kosztów ogrzewania i dozorowania budynków na placu budowy przez dalszy okres budowy, w szczególności przez zimę. Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> stało na stanowisku, że to <xAnon>A. K. (1)</xAnon> obciążają te koszty zgodnie z <xAnon>umową nr (...)</xAnon> w ramach ustalonego w umowie tej wynagrodzenia. Na spotkaniu dnia 16 grudnia 2013 r. Nadleśnictwo zaoferowało, że jest skłonne pokrywać 50% kosztów ogrzewania budynku leśniczówki do temperatury 8°C oraz dozorowania obiektu do czasu rozpoczęcia prac budowlanych III etapu. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> nie zgadzał się z takim stanowiskiem i dnia 2 stycznia 2014 r. zaoferował Nadleśnictwu <xAnon>M.</xAnon> zawarcie kolejnych aneksów do <xAnon>umowy nr (...)</xAnon>, którymi ograniczono by zakres robót do wykonania w ramach tej umowy wyłączając z niej budowę przyłącza; złożył także ofertę na dozorowanie placu budowy i ogrzewanie budynku leśniczówki w <xAnon>M.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w okresie od 10 stycznia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r. (tj. przez 110 dób). Wskazał przy tym, że koszt jednej doby to 1.293,94 zł, a zatem koszt za cały wskazany w ofercie okres wynosiłby 142.333,40 zł powiększone o 2.500 zł kosztu ubezpieczenia budynków oraz 14.233 zł z tytułu jego wynagrodzenia w wysokości 10% kosztów. W sumie zaoferował wykonanie wskazanej usługi dozorowania placu budowy i ogrzewania budynku leśniczówki za kwotę 159.000 zł netto.</xText>
<xText>Dnia 2 stycznia 2014 r. Starosta <xAnon> (...)</xAnon> wydał <xAnon>decyzję nr (...)</xAnon>, którą zmienił na wniosek Nadleśnictwa <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>decyzję nr (...)</xAnon> z dnia 3 kwietnia 2012 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego – leśniczówki o powierzchni zabudowy 123,20 m<xSUPx>2</xSUPx> w ten sposób, że na stronie 3 decyzji w wierszu 23 dodaje punkt 5 o następującej treści „5. Aneks do projektu budowlanego”, a zatem dokonał zmiany pozwolenia na budowę zgodnie z wnioskiem strony. Nadleśnictwo uzyskało zezwolenie na zmianę projektu przyłącza kanalizacji sanitarnej, tak by uniknąć kolizji. Rozwiązaniem, na które wyrażono zgodę było zamontowanie kanalizacji ze studnią prężną.</xText>
<xText>E-mailem z dnia 7 stycznia 2014 r. projektant przesłał Nadleśnictwu <xAnon>M.</xAnon> skan pozwolenia na budowę dla leśniczówki w <xAnon>M.</xAnon>. Wskazano też, że projekt obejmuje zarówno zmiany przyłącza, jak i dokonane zmiany zagospodarowania terenu, zaś dokumentacja projektowa z oryginałami uzgodnień oraz protokołem przekazania przesłana miała być pocztą. W dniu 9 stycznia 2014 r. skan decyzji przesłany został przez Nadleśnictwo powodowi. Dnia 10 stycznia 2014 r. Nadleśnictwo przesłało również faksem pismo Marszałka Województwa <xAnon> (...)</xAnon>, którym przedłużono termin ważności czasowej organizacji ruchu na czas budowy zjazdu przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>M.</xAnon> w ciągu <xAnon>drogi wojewódzkiej nr (...)</xAnon> na warunkach zatwierdzenia z dnia 22 października 2012 r. na okres do 30 czerwca 2014 r.</xText>
<xText>Pismem z dnia 12 stycznia 2014 r., które doręczono Nadleśnictwu <xAnon>M.</xAnon> dnia 13 stycznia 2014 r., <xAnon>A. K. (1)</xAnon> złożył oświadczenie o dostąpieniu od <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> z dnia 17 września 2012 r. na wykonanie zadania „Budowa budynku leśniczówki z budynkiem gospodarczym na terenie <xAnon>działki nr (...)</xAnon>, <xAnon>ul. (...)</xAnon>, obręb <xAnon>(...)</xAnon>”. Wskazał w nim, że wzywał Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> do przekazania kompletnej dokumentacji na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego ze zmianami w zagospodarowaniu terenu wprowadzonymi przez zamawiającego, lecz Nadleśnictwo nie dostarczyło tych dokumentów w zakreślonym terminie, powołał się również na nieustosunkowanie się przez Nadleśnictwo do złożonych przez niego ofert zawarcia kolejnych aneksów oraz odrębnej umowy na wykonanie dozoru placu budowy i budynku leśniczówki oraz jego ogrzewanie.</xText>
<xText>Jednocześnie powód wskazał, że inwentaryzacja będzie wykonana dnia 16 stycznia 2014 r. od godziny 10<xSUPx>00</xSUPx>. Wezwał też zamawiającego do dokonania w ciągu 14 dni od otrzymania oświadczenia odbioru robót przerwanych i zapłaty wynagrodzenia za roboty, które zostały wykonane do dnia odstąpienia od umowy, a także wezwał do odkupienia materiałów, konstrukcji i urządzeń zakupionych do realizacji umowy, przejęcia pod swój dozór przez Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> terenu budowy z dniem odbioru oraz niezwłocznego zwrotu, nie później niż w terminie 3 dni od otrzymania oświadczenia, oryginału zabezpieczenia należytego wykonania umowy i właściwego usunięcia wad w postaci „Gwarancji ubezpieczeniowej należytego wykonania umowy i właściwego usunięcia wad nr <xAnon> (...)</xAnon>” udzielonej w dniu 14 września 2012 r. przez <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> wraz z <xAnon>aneksami nr (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Nadleśnictwo ustosunkowało się do oferty <xAnon>A. K. (1)</xAnon> na dozór i ogrzewanie leśniczówki oraz do oświadczenia o odstąpieniu pismem z dnia 14 stycznia 2014 r., w którym w pierwszej kolejności wskazało, że w jego ocenie <xAnon>A. K. (1)</xAnon> zawyżył znacznie cenę za usługę dozoru i ogrzewania, a ponadto zaoferowana przez niego kwota znacznie przekracza kwotę 14.000 EUR, a zatem nie podlega zwolnieniu, o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 pkt. 8" xIsapId="WDU20040190177" xTitle="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177">art. 4 pkt 8 ustawy Prawo zamówień publicznych</xLexLink>, a także, według Nadleśnictwa <xAnon>M.</xAnon>, nie stanowi zamówienia dodatkowego.</xText>
<xText>Odnosząc się do wskazanej przez <xAnon>A. K. (1)</xAnon> podstawy odstąpienia od umowy Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> podniosło, że <xAnon>A. K. (1)</xAnon> wiedział o konieczności zmiany dokumentacji i m.in. z tej przyczyny zawierano kolejne aneksy do umowy oraz dokonano nowego etapowania prac, jak również, że <xAnon>A. K. (1)</xAnon> wcześniej oświadczał, że otrzymał wszystkie uzgodnienia i rozpocznie prace dnia 29 października 2012 r. Nadleśnictwo podkreśliło, że gdy to <xAnon>A. K. (1)</xAnon> potrzebował czasu na uzyskanie niezbędnych uzgodnień, to Nadleśnictwo wykazywało wolę współpracy i nie narzucało mu terminów uzyskania tych uzgodnień, podczas gdy teraz <xAnon>A. K. (1)</xAnon> wyznacza nierealny termin dostarczenia dokumentacji, choć ma wiedzę, że postępowanie administracyjne dotyczące uzyskania zmiany dokumentacji i pozwolenia na budowę jest w toku. Nadleśnictwo podniosło również, że dnia 9 stycznia 2014 r. drogą e-mailową poinformowało <xAnon>A. K. (1)</xAnon>, że uzyskało decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 2 stycznia 2014 r., co świadczy o jego woli współpracy. Wskazano też, że termin wyznaczony przez <xAnon>A. K. (1)</xAnon> nie był „odpowiednim dodatkowym terminem” z <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Nadleśnictwo zakwestionowało też, że na gruncie <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> <xAnon>A. K. (1)</xAnon> jako wykonawcy przysługuje prawo do odstąpienia od umowy, nadto, że co do odkupu materiałów na podstawie § 21 ust. 4 umowy potrzebne jest wykazanie, które materiały nie nadają się do wykorzystania przez wykonawcę do realizacji innych robót.</xText>
<xText>Dnia 16 stycznia 2014 r. dokonano przy udziale przedstawicieli Nadleśnictwa <xAnon>M.</xAnon> oraz <xAnon>A. K. (1)</xAnon> spisu z natury budowy leśniczówki z budynkiem gospodarczym na terenie <xAnon>działki nr (...)</xAnon>, przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, obręb <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText>Pismem z dnia 17 stycznia 2014 r. Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> wezwało <xAnon>A. K. (1)</xAnon> na podstawie <xAnon>§ 21 ust. 1 umowy nr (...)</xAnon> do sporządzenia przy udziale zamawiającego szczegółowego protokołu inwentaryzacji robót w toku na dzień odstąpienia od umowy w terminie do dnia 21 stycznia 2014 r.</xText>
<xText>Dnia 20 stycznia 2014 r. powód przekazał Nadleśnictwu <xAnon>M.</xAnon> sporządzoną przez siebie wycenę inwentaryzacji robót w toku i materiałów (w oparciu o spis z natury). Wskazał przy tym, że wyceny dokonał opierając się na umowie i aneksach do niej, a także na fakturach zakupu, które dołączył do wyceny.</xText>
<xText>Zgodnie z wyceną budynek leśniczówki (etap III) miał wartość 35.357,94 zł, budynek garażu (etap III) miał wartość 0 zł, ogrodzenie z siatki (etap III) miało wartość 3.415,85 zł (w oparciu o fakturę VAT powiększoną o 1.200 zł za montaż 60 mb siatki), zjazd na działkę (etap III) miał wartość 17.200 zł. W zakresie zaś materiałów zakupionych brama przesuwna miała wartość 1.785,37 zł, dwie furtki miały w sumie wartość 500,84 zł, 17 sztuk paneli ogrodzeniowych miało wartość w sumie 857,99 zł, 3.360 sztuk cegły klinkierowej miało łącznie wartość 3.528 zł, a 8,4 mb rury fi 273*6,5 miało wartość w sumie 3.329,34 zł. Razem wycena opiewała na kwotę 65.975,33 zł.</xText>
<xText>Pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> odwołało termin odbioru robót wyznaczony na dzień 29 stycznia 2014 r. Jednocześnie oświadczyło, że w jego ocenie brak jest podstaw faktycznych i prawnych do odstąpienia przez <xAnon>A. K. (1)</xAnon> od <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> z dnia 17 września 2012 r., bowiem zgodnie z postanowieniami umowy prawo odstąpienia od umowy przysługuje wyłącznie zamawiającemu. Z tej też przyczyny Nadleśnictwo odmówiło dokonania odbioru końcowego przedmiotu umowy i przejęcia placu budowy, bowiem przedmiot umowy nie został wykonany w całości, a stanowi to nienależyte wykonanie umowy.</xText>
<xText>Z kolei <xAnon>A. K. (1)</xAnon> pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. wezwał Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> do odbioru robót i przejęcia placu budowy w dniu 31 stycznia 2014 r. o godzinie 11<xSUPx>00</xSUPx>, pod rygorem dokonania jednostronnego odbioru w przypadku niestawiennictwa przedstawicieli Nadleśnictwa. Poinformował też, że z dniem 31 stycznia 2014 r. przestanie pełnić obowiązki kierownika budowy.</xText>
<xText>Nadleśnictwo odpowiedziało swoim pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. doręczonym <xAnon>A. K. (1)</xAnon> dnia 6 lutego 2014 r.), w którym podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 28 stycznia 2014 r., iż nigdy nie zaszła podstawa prawna uprawniająca <xAnon>A. K. (1)</xAnon> do odstąpienia od <xAnon>umowy nr (...)</xAnon>, a w związku z tym Nadleśnictwo odmówiło odbioru robót i przejęcia placu budowy.</xText>
<xText><xAnon>A. K. (1)</xAnon> dnia 31 stycznia 2014 r. dokonał jednostronnego odbioru robót i przekazania do użytkowania oraz sporządził protokół tej czynności. Wskazał w nim, że budynek mieszkalny został wykonany w całości, a wartość wykonanych robót wynosi 558.300 zł netto, budynek gospodarczy został wykonany w całości, a wartość wykonanych robót wynosi 41.000 zł netto, zjazd na działkę został wykonany w całości, a wartość wykonanych robót wynosi 17.200 zł, ogrodzenie z siatki zostało wykonane wg inwentaryzacji, a wartość wykonanych robót wynosi 3.415,85 zł netto, pozostałą brama – materiał o wartości 1.785,37 zł netto, furtki 2 sztuki – materiał o wartości 500,84 zł netto, panele ogrodzenia 17 sztuk – materiał o wartości 857,99 zł netto, cegła klinkierowa 3360 sztuk – materiał o wartości 3.528 zł netto, rura stalowa fi 273 mm*6,5 mm L = 8,4 mb – materiał o wartości 3.329,34 zł netto.</xText>
<xText><xAnon>A. K. (1)</xAnon> wskazał przy tym w treści protokołu na okoliczności odstąpienia od umowy oraz o zgłoszeniu gotowości do odbioru, a także, iż inwentaryzacja wykonanych robót z zestawieniem materiałów złożonych na placu budowy została sporządzona dnia 16 stycznia 2014 r. i stanowi załącznik do protokołu. Wykonawca przekazał też tego dnia zamawiającemu dokumentację powykonawczą i klucze.</xText>
<xText>Wykonane było przez niego ogrodzenie boczne i tylne, nie było wykonanej bramy wjazdowej oraz 7 m ogrodzenia – z uwagi na konieczność wstawienia bramy. Zjazd był wykonany już wcześniej – w 2012 r.</xText>
<xText>Przedstawiciele Nadleśnictwa <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>A. P. (1)</xAnon> i <xAnon>A. Z.</xAnon> oraz Komendant Straży Leśnej <xAnon>Z. W.</xAnon> dokonali dnia 31 stycznia 2014 r. oględzin placu budowy, po czym dnia 3 lutego 2014 r. sporządzili notatkę służbową. Stwierdzili m.in., że wjazd nie był zabezpieczony, ogrodzenie frontowe częściowo było zabezpieczone siatką, a częściowo deskami przeplatanymi taśmą, sprawdzili dostępność pomieszczeń z użyciem zdanych przez <xAnon>A. K. (1)</xAnon> kluczy. Ustalili też, że we wnętrzu leśniczówki była temperatura około 1°C. Stwierdzili też, że wykonawca nie usunął usterek, do których usunięcia był zobowiązany, a na ścianie szczytowej budynku mieszkalnego od strony części mieszkalnej stwierdzili pęknięcie elewacji.</xText>
<xText>Wskazali też, że w budynku gospodarczym w garażu znajdowały się elementy ogrodzenia: siatka, brama przesuwna, mechanizmy do bramy i elementy ogrodzenia z siatki oraz przęsła (zgodnie ze spisem z natury), na placu przy budynku gospodarczym znajdowało się 8 palet cegły klinkierowej opakowanych folią, przy wjeździe na posesję znajdowała się niekompletna, niezabezpieczona paleta z kostką brukową w ilości 82 sztuk całych i 1 połowa, a także znajdowała się rura metalowa niezabezpieczona przed działanie warunków atmosferycznych, uniemożliwiająca przejazd w tym miejscu.</xText>
<xText>Po złożeniu przez <xAnon>A. K. (1)</xAnon> oświadczenia o odstąpieniu od umowy Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> występowało jeszcze do niego o wznowienie prac.</xText>
<xText><xAnon>A. K. (1)</xAnon> wystawił Nadleśnictwu <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>fakturę (...)</xAnon> na łączną kwotę 75.845,97 zł brutto z terminem płatności do dnia 13 lutego 2014 r. za budynek leśniczówki etap III – 35.357,94 zł (brutto 38.186,58 zł), ogrodzenie z siatki etap III – 3.415,85 zł (brutto 4.201,40 zł), wjazd na działkę etap III – 17.200 zł (brutto 21.156 zł), bramę przesuwną – 1.785,37 zł (brutto 2.196,01 zł), furtki 2 sztuki – 500,84 zł (brutto 616,03 zł), panele ogrodzeniowe 17 sztuk – 857,99 zł (brutto 1.055,33 zł), cegły klinkierowe 3.360 sztuk – 3.528 zł (brutto 4.339,44 zł), rurę stalową fi 273 mm x 6,5 mm 8,40 mb – 3.329,34 zł (brutto 4.095,09 zł).</xText>
<xText>Pismem z dnia 4 lutego 2014 r. Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> odmówiło zapłaty za <xAnon>fakturę nr (...)</xAnon> podnosząc, że została wystawiona przedwcześnie, gdyż roboty budowlane w zakresie etapu III nie zostały przez <xAnon>A. K. (1)</xAnon> zakończone. Nadleśnictwo powtórzyło również argumentację dotyczącą braku podstaw do odstąpienia od umowy przez wykonawcę, a także wezwało <xAnon>A. K. (1)</xAnon> do realizacji przedmiotu <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> etapu III w terminie do dnia 31 maja 2014 r.</xText>
<xText>Dnia 11 lutego 2014 r. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> skierował do Nadleśnictwa <xAnon>M.</xAnon> przedsądowe wezwanie do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 75.845,97 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 14 lutego 2014 r. z tytułu zapłaty za <xAnon>fakturę (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> pismem z dnia 27 lutego 2014 r. poinformowało <xAnon>A. K. (1)</xAnon>, że w związku z zaprzestaniem przez niego realizacji <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> z dnia 17 września 2012 r., naliczyło mu karę umowną na podstawie § 18 ust. 2 umowy w wysokości 62.820 zł, uznając, że zaprzestanie wykonania umowy – nazwane przez <xAnon>A. K. (1)</xAnon> odstąpieniem od umowy – nastąpiło wyłącznie z przyczyn leżących po jego stronie. Jednocześnie wezwało <xAnon>A. K. (1)</xAnon> do zapłaty kary umownej w terminie 7 dni od doręczenia pisma.</xText>
<xText>Dnia 30 kwietnia 2014 r. <xAnon>A. P. (2)</xAnon> sporządził na zlecenie Nadleśnictwa <xAnon>M.</xAnon> specyfikację niewykonanych lub nienależycie wykonanych robót etapu III wg <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon> do <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> z dnia 17.09.2012 r. Wskazał, że co do budynku leśniczówki nie wykonano instalacji zewnętrznych: roboty elektryczne – montaż kaset bramowych w słupkach ogrodzenia, elektromechanicznych elementów blokujących (samozamykacze do bramy i furtki), oraz roboty sanitarne – zewnętrzna kanalizacja sanitarna wraz z przyłączem. Roboty te miały mieć wartość 35.357,94 zł netto (38.186,58 zł brutto).</xText>
<xText>Co do zjazdu wskazał, że nienależycie wykonano roboty związane z wykonaniem zjazdu (bowiem wykonawca nie zgłosił odbioru warstw ulegających zakryciu, nie skompletował dokumentacji odbiorowej – brak badań, pomiarów, protokołów odbioru robót wymaganych zgodnie z umową, wykonał nawierzchnię z wadami, które kwalifikują ją do rozbiórki, nie wykonał przepustów kanalizacji teletechnicznej pod zjazdem). Wartość robót określono na kwotę 17.200 zł netto (21.156 zł brutto). W zakresie ogrodzenia wskazał, że nie zostało wykonane co do ogrodzenia frontowego z furtkami i osłoną śmietnika, bramą wjazdową oraz ogrodzeniem z siatki na słupkach stalowych (przy czym ogrodzenie z siatki zostało rozpoczęte i niezakończone). Wartość robót określono na 11.700 zł netto (14.391 zł brutto).</xText>
<xText>Pismem z dnia 7 maja 2014 r. Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> wezwało <xAnon>A. K. (1)</xAnon>, na podstawie <xLexLink xArt="art. 222" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 222 k.c.</xLexLink>, do wydania nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej w <xAnon>M.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> na <xAnon>działce nr (...)</xAnon>, obręb <xAnon>(...)</xAnon> w stanie wolnym od rzeczy stanowiących jego własność: cegły klinkierowej 3.360 sztuk, rury 8,4 mb fi 273*6,5, dwóch furtek, 17 panelów ogrodzeniowych i bramy przesuwnej, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem naliczenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.</xText>
<xText>Nadleśnictwo wskazało też, że nigdy nie przejęło własności tych rzeczy na podstawie § 21 ust. 4 umowy, bowiem wykonawca nie sporządził wykazu rzeczy, które nie mogą być wykorzystane przez niego przy realizacji innych robót nie objętych umową, a w ocenie Nadleśnictwa są to materiały, które mogą być wykorzystane przy realizacji każdej budowy, gdyż są to materiały typowe. Dodało też, że w jego ocenie odstąpienie od umowy nastąpiło wyłącznie z przyczyn leżących po stronie <xAnon>A. K. (1)</xAnon>.</xText>
<xText><xAnon>A. K. (1)</xAnon> nie odebrał stanowiących jego własność rzeczy wskazanych w wezwaniu do wydania z dnia 7 maja 2014 r.</xText>
<xText>Pismem z dnia 8 maja 2014 r. Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> wezwało <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> jako gwaranta do zapłaty kwoty 62.820 zł na podstawie pkt. 1-4 gwarancji nr <xAnon> (...)</xAnon> z tytułu kary umownej naliczonej <xAnon>A. K. (1)</xAnon> na podstawie <xAnon>§ 18 ust. 2 umowy nr (...)</xAnon>. Nadleśnictwo wskazało w uzasadnieniu, że karę naliczono w związku z bezzasadnym odstąpieniem wykonawcy od umowy, chociaż w dniu 9 stycznia 2014 r. otrzymał dokumentację niezbędną do kontynuacji robót przewidzianych <xAnon>aneksem nr (...)</xAnon> do umowy, jak również warunki pogodowe w 2014 r. to umożliwiały. Nadleśnictwo wyjaśniło, że stosownie do § 18 ust. 2 umowy mogło jako zamawiający obciążyć wykonawcę karą umowną z tytułu odstąpienia od umowy z przyczyn lezących po stronie wykonawcy w wysokości 10% wynagrodzenia netto określonego w § 7 ust. 1 umowy. Wynagrodzenie to łącznie miało wynosić 628.200 zł netto, więc kara umowna wynosząca 10% to 62.820 zł, niemniej z uwagi na ograniczenie odpowiedzialności gwaranta do kwoty 34.447,05 zł Nadleśnictwo zażądało zapłaty tej właśnie kwoty.</xText>
<xText>W marcu i w maju 2014 r. Nadleśnictwo <xAnon>M.</xAnon> poniosło koszty dostarczenia energii elektrycznej do leśniczówki w <xAnon>M.</xAnon> w kwocie 6.480,06 zł w marcu, oraz 4.375,92 zł w maju. Poniosło też koszty składki ubezpieczeniowej budynku mieszkalnego leśniczówki.</xText>
<xText><xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> wypłaciło Nadleśnictwu <xAnon>M.</xAnon> kwotę 34.447,05 zł na podstawie gwarancji nr <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Dnia 8 sierpnia 2014 r. <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> w związku ze zrealizowaniem na rzecz beneficjenta gwarancji ubezpieczeniowej nr <xAnon> (...)</xAnon> korzystając z regresu wezwało <xAnon>A. K. (1)</xAnon> do zapłaty kwoty 34.447,05 zł w terminie do dnia 22 sierpnia 2014 r. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> dokonał zapłaty żądanej kwoty dnia 21 sierpnia 2014 r.</xText>
<xText>Pismem z dnia 6 marca 2015 r. Nadleśnictwo wezwało <xAnon>A. K. (1)</xAnon> jako osobę, która pełniła funkcję kierownika budowy, do wyjaśnienia niezgodności wynikających z mapy inwentaryzacji powykonawczej budynku leśniczówki i budynku gospodarczego wraz z przyłączami wykonanej w dniu 24 stycznia 2014 r. oraz doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, bowiem przebieg sieci, wg Nadleśnictwa, jest niezgodny z projektem <xAnon>(...)</xAnon>, z dnia 22.02.2012 r. oraz <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 27.11.2013 r.</xText>
<xText>Wezwało też o uzupełnienie dokumentacji powykonawczej m.in. o oświadczenie kierownika budowy potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także, w razie korzystania, drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu; przedłożenia świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, oraz oświadczenia osób posiadających stosowne kwalifikacje zawodowe i uprawnienia budowlane w zakresie zgodności wykonania przedmiotu umowy zgodnie z dokumentacją techniczną, obowiązującymi przepisami, normami i warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót.</xText>
<xText>Termin zakreślono <xAnon>A. K. (1)</xAnon> na dzień 10 marca 2015 r. o godzinie 10<xSUPx>00</xSUPx>. Pismo doręczono <xAnon>A. K. (1)</xAnon> dnia 10 marca 2015 r. Kolejnym pismem Nadleśnictwo ponowiło wezwanie <xAnon>A. K. (1)</xAnon> na termin 26 marca 2015 r. na godzinę 10<xSUPx>00</xSUPx>, pod rygorem złożenia skargi do rzecznika odpowiedzialności zawodowej. Pismo to doręczono <xAnon>A. K. (1)</xAnon> dnia 16 marca 2015 r. Prace, które nie zostały wykonane przez <xAnon>A. K. (1)</xAnon> zostały następnie wykonane przez <xAnon> (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon>.</xText>
<xText>W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy zasądził kwotę 25.357,50 zł z odsetkami od 14 lutego 2014 r. i oddalił powództwo w pozostałym zakresie.</xText>
<xText>Ustalając stan faktyczny sprawy Sąd Okręgowy oparł się przede wszystkim na dowodach z dokumentów przedłożonych przez strony, w szczególności <xAnon>umowy nr (...)</xAnon>, a także <xAnon>aneksie nr (...)</xAnon>. Sąd stan faktyczny ustalił również w oparciu o zeznania świadków. Najważniejsze znaczenie miały przy tym w zakresie w jakim pozwoliły ustalić, które z robót nie ujętych w protokołach odbioru I i II etapu w rzeczywistości zostały przez powoda wykonane, a które wykonane nie zostały. Znaczenie miało tu m.in. to, że zarówno powód jak i reprezentantka pozwanego zgodnie twierdzili, że strony umówiły się co do tego, że ogrodzenie zostanie wykonane poza 7 m z uwagi na niezamontowanie bramy wjazdowej, jak również co do tego że wjazd na posesję (określany zamiennie słowem „zjazd”) został wykonany jeszcze w trakcie realizacji etapu I – na początku budowy w 2012 r., jednakże z uwagi na to, że do wykonania przewidziany był pierwotnie w II, a ostatecznie w III etapie, nie został wcześniej rozliczony. Zeznania świadków, w połączeniu z dokumentami pozwoliły również na ustalenie jakie materiały budowlane i w jakiej ilości powód pozostawił na gruncie – <xAnon>działce nr (...)</xAnon> – należącym do pozwanego, jak też pozwoliły na ustalenie faktów dotyczących procedury uzyskania decyzji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę oraz decyzji w sprawie wyrażenia zgody na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy wskazał, że powód dochodził w niniejszym procesie ostatecznie (po rozszerzeniu powództwa) trzech roszczeń.</xText>
<xText>Pierwsze z nich opiewało na kwotę 63.544,07 zł brutto i stanowiło roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za roboty wykonane do dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu od <xAnon>umowy nr (...)</xAnon>, które dotychczas nie zostało przez pozwanego zapłacone. Roszczenie to stricte związane było z wykonywaniem umowy o roboty budowlane, a zatem podstawę prawną tego roszczenia stanowi <xLexLink xArt="art. 647" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 647 k.c.</xLexLink> zmodyfikowany przez strony na mocy <xAnon>§ 21 ust. 7 pkt 1 umowy nr (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Drugie roszczenie było roszczeniem o zapłatę kwoty 12.301,90 zł brutto za przeniesienie na pozwanego własności materiałów budowlanych zakupionych przez powoda i pozostawionych na terenie budowy. Podstawę prawną tego roszczenia stanowi <xLexLink xArt="art. 354;art. 354 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 354 § 1 k.c.</xLexLink>, zaś skonkretyzowaną treść zobowiązania pozwanego określał <xAnon>§ 21 ust. 7 pkt 2 umowy nr (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Trzecie roszczenie – o zapłatę kwoty 34.447,05 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 sierpnia 2014 r. – powód wywodził z niezasadnego, jego zdaniem, zaspokojenia się przez pozwanego z gwarancji ubezpieczeniowej nr <xAnon> (...)</xAnon> udzielonej na zabezpieczenie roszczeń pozwanego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez powoda. W ocenie Sądu należało wziąć w tym miejscu pod uwagę przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, tj. <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Dla oceny wskazanych wyżej roszczeń powoda podstawowe znaczenie miała okoliczność, czy dokonał on skutecznego odstąpienia od umowy nr <xAnon>(...)</xAnon> oświadczeniem z dnia 12 stycznia 2014 r., które dotarło do adresata – pozwanego – dnia 13 stycznia 2014 r., a w szczególności, czy zaistniały podstawy do odstąpienia.</xText>
<xText><xAnon>Umowa nr (...)</xAnon> nie określała przypadków, w których powodowi przysługuje prawo do odstąpienia od umowy, niemniej uprawnienie takie po stronie powoda istniało na mocy <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink> Aby zaktualizowała się norma kompetencyjna odczytywana z tego przepisu niezbędne jest kumulatywne spełnienie trzech przesłanek: po pierwsze jedna ze stron dopuszcza się zwłoki (zawinionego opóźnienia) w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, po drugie druga strona wyznaczyła jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania, pod rygorem odstąpienia od umowy w przypadku jego bezskutecznego upływu i po trzecie – ten dodatkowy termin bezskutecznie upłynął.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie zobowiązaniem, którego wykonania w ramach <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> domagał się od pozwanego powód, było dostarczenie przez pozwanego (jako inwestora), decyzji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę, dokumentacji niezbędnej do wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej, decyzji w sprawie zgody na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej, do czego pozwany zobowiązany był na mocy umowy o roboty budowlane nr <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>W ocenie sądu opóźnienia po stronie pozwanego w zakresie obowiązków związanych z dostarczeniem wskazywanej dokumentacji nie sposób uznać za zawinione, a zatem za dopuszczenie się przez niego zwłoki. Data wydania przez organy administracji publicznej decyzji administracyjnych była bowiem niezależna od pozwanego. Pozwany nie miał zatem żadnego wpływu – dopóki trwała ona w okresie przewidzianym przez przepisy procedury administracyjnej – na szybkość tego postępowania.</xText>
<xText>Sąd I instancji podkreślił, że obie strony zgodziły się na zmianę umowy <xAnon>nr 2012/29 aneksem nr (...)</xAnon>, którym termin zakończenia robót objętych etapem III ustalono na dzień 31 maja 2014 r. Tym samym termin zakończenia wszystkich robót ustalono na ten dzień. W samym aneksie nie przewidziano terminu do złożenia decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, decyzji w sprawie tymczasowej organizacji ruchu i zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Ta obopólna zgoda na przedłużenie terminu sprawia, że nie można rozpatrywać pod kątem ewentualnej zwłoki w wykonywaniu zobowiązań przez którąkolwiek ze stron zdarzeń zaistniałych przed tą datą. Skoro bowiem obie strony godziły się na zmianę terminu, to w konsekwencji godziły się, że terminowość ich wywiązywania się z wzajemnych zobowiązań należy rozpatrywać przez pryzmat treści tego <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon>. Wtórne zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało to, czy pozwany przed zawarciem <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon> w odpowiednim terminie podejmował właściwe czynności, aby rozwiązać problem kolizji zaprojektowanego przyłącza kanalizacji sanitarnej z istniejącymi, a ujawnionymi dopiero w chwili wykonania wykopu, rurociągami. Istotne jest, że aneks ten został podpisany już po wystąpieniu o zmianę pozwolenia na budowę. Pozwany zaś niezwłocznie po uzyskaniu wiedzy o treści, nieprawomocnej jeszcze, decyzji powiadomił powoda.</xText>
<xText>Nadto, skoro została wydana decyzja o zmianie pozwolenia na budowę zgodna z wnioskiem o wydanie takiej decyzji, to musiały być już sporządzone odpowiednie projekty pozwalające na wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej, którego ta decyzja dotyczyła. Z e- maila projektanta z dnia 7 stycznia 2014 r. wynikało, że dokumentacja ta zostanie niezwłocznie przekazana Nadleśnictwu.</xText>
<xText>Powyższe wnioskowanie prowadzi do konkluzji, że jeszcze przed dniem 13 stycznia 2014 r., a zatem przed dniem, w którym powód złożył oświadczenie o odstąpieniu od <xAnon>umowy nr (...)</xAnon>, istniała potrzebna do wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej dokumentacja projektowa, jak również decyzja umożliwiająca wykonanie tego przyłącza. Powód powinien był zatem zdawać sobie sprawę, że kontynuacja robót będzie wkrótce możliwa; nie sposób bowiem zasadnie twierdzić, że pozwany stawiałby przeszkody w wydaniu powodowi sporządzonej w tym celu dokumentacji projektowej.</xText>
<xText>Przed złożeniem przez powoda dnia 13 stycznia 2014 r. oświadczenia o odstąpieniu od <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> został on również poinformowany o treści decyzji dotyczącej zgody na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej. Powód znał zatem wynik postępowań administracyjnych i mógł się z dozą prawdopodobieństwa graniczącą z pewnością spodziewać się, że wskazane decyzje administracyjne uprawomocnią się i wkrótce będzie mógł przystąpić do dalszego wykonywania robót III etapu, w szczególności dotyczących przyłącza kanalizacji sanitarnej.</xText>
<xText>Powód kwestionował wprawdzie przydatność decyzji dotyczącej wyrażenia zgody na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej, przekazanej mu przez pozwanego w dniu 10 stycznia 2014 r., jednakże weryfikacja twierdzeń powoda w tym zakresie wymagała wiadomości specjalnych, a zatem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zgłoszony w piśmie z dnia 4 grudnia 2015 r. (k. 831) wniosek powoda o przeprowadzenie takiego dowodu Sąd oddalił, uznając go za spóźniony. W tym też zakresie okoliczności podnoszone przez powoda uznać należało za nieudowodnione stosownie do <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 232 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Niezależnie jednak od tego, czy decyzja dotycząca przedłużenia decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej była przydatna dla wykonania przyłącza kanalizacji, dopiero po otrzymaniu takiej decyzji powód powinien był wskazać na taki fakt i dostrzeżone wady, czy braki, oraz wyznaczyć odpowiedni dodatkowy termin na uzyskanie i dostarczenie właściwej decyzji. Powód jednak tego nie uczynił, a jak wynikało z zeznań świadków, pozwany był przekonany, że wykonał prawidłowo swoje zobowiązanie w tym zakresie.</xText>
<xText>Także rozpatrując motywację powoda w zawarciu <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon> należy wskazać, iż o ile zgoda na nadanie mu takiej, a nie innej, treści, mogła być spowodowana przede wszystkim potrzebą uzyskania zapłaty za już wykonane roboty budowlane, to ostatecznie na treść <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon> powód się godził, a w sprawie nie wykazano, ażeby jego oświadczenie woli dotknięte było wadami. Z zasad doświadczenia życiowego wynika również, co potwierdził świadek <xAnon>A. P. (2)</xAnon>, że powód zgadzając się na tak znaczne przedłużenie terminu robót – aż do dnia 31 maja 2014 r. – zdawał sobie sprawę z tego, że w toku są procedury administracyjne dotyczące przyłącza kanalizacji sanitarnej (zmiany pozwolenia na budowę), które muszą trwać określony czas, lecz później pozwolą na wykonanie pozostałych robót objętych etapem III. Trudno by było wyobrazić sobie motywację kontrahenta, który zgadza się na przedłużenie umowy o okres obejmujący kilka miesięcy, gdyby nie widział, że jego kontrahent rzeczywiście dąży do wykonania swoich zobowiązań, a w dalszej perspektywie całej umowy. W przeciwnym razie właśnie wtedy – gdy strony zawarły <xAnon>aneks nr (...)</xAnon> do <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> – spodziewać by się można wyznaczenia odpowiedniego dodatkowego terminu pod rygorem odstąpienia od umowy, nie zaś w okresie przypadającym już po zawarciu takiego aneksu.</xText>
<xText>Niezależnie od braku zwłoki po stronie pozwanego, warunkującej skuteczne odstąpienie od umowy, również sposób określenia terminu uniemożliwiał skorzystanie przez powoda z możliwości odstąpienia od umowy.</xText>
<xText>Nie budziło wątpliwości, że powód pismem z dnia 19 grudnia 2013 r., w którym domagał się dostarczenia kompletnej i uzgodnionej dokumentacji, powołując się na <xLexLink xArt="art. 647" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 647 k.c.</xLexLink> wyznaczył pozwanemu na dzień 30 grudnia 2013 r. dodatkowy termin do wykonania spoczywającego na nim – jako na inwestorze – obowiązku. Wyznaczonego przez powoda terminu liczącego 11 dni (nadto przypadającego w okresie świąt Bożego Narodzenia) nie można, zdaniem sądu, uznać za termin odpowiedni w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink> Powód zdawał sobie sprawę z tego, że procedury administracyjne dotyczące wydania decyzji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę są w toku. Powód musiał mieć świadomość, wyznaczając dodatkowy termin na dzień 30 grudnia 2013 r., że najprawdopodobniej pozwany w terminie tym nie zdoła wykonać ciążącego na nim jako na inwestorze zobowiązania. Dodatkowy termin wyznaczony przez powoda w niniejszej sprawie nie może zostać zatem uznany za termin odpowiedni, o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Powodowi zatem jako wykonawcy przysługiwało wynagrodzenie przewidziane umową o roboty budowlane nr <xAnon> (...)</xAnon>, płatne na podstawie faktury wystawianej po dokonaniu odbioru kolejnych etapów robót. <xAnon>§ 21 ust. 7 pkt 1 umowy nr (...)</xAnon> z kolei pozwalał powodowi na domaganie się zapłaty od pozwanego za roboty, które zostały wykonane do dnia odstąpienia, w przypadku gdy odstąpienie to nastąpiło z przyczyn nie leżących po jego stronie.</xText>
<xText>Sąd nie uwzględnił żądania wynagrodzenia za wykonanie budynku leśniczówki wskazanego w pozycji <xAnon>nr 1 faktury nr (...)</xAnon>, albowiem niezależnie od tego, jakie były pobudki towarzyszące powodowi przy podpisaniu <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon>, to zawarte w nim postanowienia są wiążące między stronami. Skoro zatem część prac przewidzianych pierwotnie w umowie wyodrębniono do etapu III i przypisano im określoną kwotę wynagrodzenia, to może być ona zapłacona dopiero po wykonaniu tych właśnie prac. Tymczasem prace przewidziane w <xAnon>aneksie nr (...)</xAnon> do wykonania i rozliczenia w etapie III , faktycznie nie zostały wykonane, czego zresztą powód nie kwestionował.</xText>
<xText>Sąd nie znalazł przy tym podstaw do uznania postanowień aneksu w tym zakresie za nieważne, co zarzucał powód, niezależnie od tego, czy wykraczały one poza zakres robót przewidziany w ofercie złożonej przez powoda w postępowaniu przetargowym o udzielenie zamówienia publicznego. Należało w tym miejscu wziąć pod uwagę <xLexLink xArt="art. 140;art. 140 ust. 3" xIsapId="WDU20040190177" xTitle="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177">art. 140 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych</xLexLink> (Dz.U. z 2015 r. poz. 2164), zgodnie z którym umowa podlega unieważnieniu w części wykraczającej poza określenie przedmiotu zamówienia zawarte w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Z przepisu tego nie wynika, ażeby postanowienia umowy, które wykraczają poza zakres oferty, były nieważne <xIx>ex lege</xIx>, a jedynie, że podlegają one unieważnieniu. Wprawdzie w poprzednim stanie prawnym – przed dniem 29 stycznia 2010 r., gdy brzmienie <xLexLink xArt="art. 140;art. 140 ust. 3" xIsapId="WDU20040190177" xTitle="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177">art. 140 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych</xLexLink> zostało zmienione ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20040190177" xTitle="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177">ustawy Prawo zamówień publicznych</xLexLink> oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 223, poz. 1778), przepis ten przewidywał nieważność takich postanowień z mocy samego prawa, jednakże, biorąc pod uwagę datę ogłoszenia przetargu, złożenia oferty, rozstrzygnięcia przetargu i zawarcia w jego wyniku <xAnon>umowy nr (...)</xAnon>, przepis ten w poprzednim brzmieniu nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Obecnie zatem sytuacja wskazywana przez powoda wymaga unieważnienia takich postanowień umowy w postępowaniu sądowym o ustalenie i dopiero prawomocne orzeczenie sądu mogłoby w niniejszej sprawie doprowadzić do nieuwzględnienia takiego postanowienia umowy, które wykracza poza zakres złożonej w postępowaniu przetargowym oferty .</xText>
<xText>W sytuacji jednak, gdy nie zostało takie postępowanie przeprowadzone, Sąd był związany postanowieniami <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon>, z których wprost wynika, które prace za kwotę 35.357,54 zł miały być wykonane przez powoda w etapie III jako prace dotyczące budynku leśniczówki. Nie było między stronami sporu co do tego, że roboty polegające na montażu kaset bramowych, elektrozaczepu, samozamykacza, jak również przyłącza kanalizacji sanitarnej, nie zostały wykonane przez powoda i z tych też względów jego roszczenie w tym zakresie okazało się niezasadne, niezależnie od tego, że sam budynek leśniczówki (co zostało wykazane) został odebrany już w drugim etapie. Kwota przyporządkowana w <xAnon>aneksie nr (...)</xAnon> budynkowi leśniczówki, w istocie dotyczyła prac zewnętrznych jedynie w zakresie swojej funkcjonalności, czy podłączenia związanych z budynkiem leśniczówki. Prace te zatem, co oczywiste, nie mieściły się w obrysie budynku, a zatem nie można było uznać, że wykazano, ażeby zostały wykonane (choć nie było sporu co do tego, że powód wszystkie prace w obrysie budynku wykonał).</xText>
<xText>Uwzględnieniu przez Sąd podlegało natomiast w tym zakresie roszczenie dotyczące ogrodzenia oraz zjazdu. Jak bowiem zeznała reprezentantka pozwanego i co wynikało ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, obie strony zgodziły się na to, że ogrodzenie zostanie wykonane bez około 7 m z uwagi na brak możliwości wykonania bramy i frontowego ogrodzenia z powodu wymaganych wcześniej prac przy przyłączu kanalizacji sanitarnej. Jednocześnie pozwany nie zakwestionował sposobu wyceny dokonanego przez powoda, który domagał się jedynie części należności za ogrodzenie, a nadto co do kosztów materiałów wykazał je dołączoną fakturą. Z tych powodów należało uwzględnić roszczenie powoda w tym zakresie co do kwoty 4.201,50 zł brutto.</xText>
<xText>Na podobnej zasadzie uwzględniono wynagrodzenie za prace określone jako „wjazd na działkę etap III” (zwany przez strony zamiennie „zjazdem”). Reprezentantka pozwanego przyznała bowiem, że wjazd został wykonany prawie na samym początku robót, jeszcze w 2012 r. przed dokonaniem odbioru etapu I. Wprawdzie strona pozwana zarzucała, że zjazd ten został wykonany wadliwe, jak też podnosiła, że trzeba było usuwać usterki w wykonaniu tego zjazdu, niemniej z przedłożonego na ostatniej rozprawie kosztorysu dotyczącego dokończenia robót przez inny podmiot wynika, że faktycznie w tym zakresie żadne prace naprawcze nie były prowadzone.</xText>
<xText>Sąd miał przy tym na uwadze, że co prawda w specyfikacji niewykonanych robót również powołano się na istniejące wady zjazdu, niemniej były to inne wady, niż te, które zostały wymienione w spisie z natury i notatce służbowej, co budziło wątpliwości co do zgodności twierdzeń zawartych w tym dokumencie z rzeczywistym stanem rzeczy. Z tej też przyczyny Sąd uznał, że strona pozwana nie wykazała, że wjazd dotknięty był wadami, których powód nie usunąłby; powód utrzymywał bowiem, że po zgłoszeniu wadliwości w zakresie zapadania się kostki, poprawił ten element, a jedynie nie dokonano formalnego odbioru poprawionych robót. Pozwany nie wykazał też, by skorzystał z jakichkolwiek uprawnień z tytułu rękojmi (w szczególności do obniżenia wynagrodzenia), ani wielkości ewentualnej obniżki z uwagi na ewentualne wady zjazdu. Z tej też przyczyny roszczenie powoda dotyczące zapłaty za wykonanie wjazdu zostało uwzględnione w całości, tj. w kwocie 21.156 zł brutto.</xText>
<xText>W konsekwencji od pozwanego na rzecz powoda w punkcie I sentencji zasądzono kwotę 25.357,50 zł, która wyczerpuje zasadną część pierwszego z roszczeń powoda wskazanych na początku rozważań prawnych.</xText>
<xText>Przechodząc do drugiego z roszczeń powoda, a zatem roszczenia o zapłatę kwoty 12.301,90 zł brutto należy wskazać, iż zgodnie z brzmieniem <xLexLink xArt="art. 354;art. 354 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 354 § 1 k.c.</xLexLink> dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Treść zobowiązania konkretyzował przy tym wskazany <xAnon>§ 21 ust. 7 pkt 2 umowy nr (...)</xAnon>, zgodnie z którym w przypadku odstąpienia od umowy z przyczyny nie leżących po stronie wykonawcy – powoda – mógł się on domagać odkupienia materiałów, konstrukcji lub urządzeń, których nie da się zagospodarować na innych placach budowy.</xText>
<xText>Aby norma kompetencyjna odczytywana ze wskazanego przepisu oraz postanowienia umownego znajdowała zastosowanie wymagane było kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: pierwszą z nich było odstąpienie od umowy z przyczyn nie leżących po stronie wykonawcy (powoda), zaś drugą brak możliwości zagospodarowania materiałów zakupionych przez wykonawcę (powoda) na innych placach budowy.</xText>
<xText>Z uwagi na ustalenie, że powód nie dokonał skutecznego odstąpienia od <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> na podstawie <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink>, należało uznać, że nie została spełniona pierwsza ze wskazanych przesłanek, a było to wystarczające do oddalenia w całości powództwa co do omawianego roszczenia o zapłatę kwoty 12.301,90 zł – będącej sumą kwot za bramę przesuwną, furtki, panele ogrodzeniowe, cegły klinkierowe i rurę stalową wskazane przez powoda w <xAnon>fakturze nr (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Niezależnie od tego, w ocenie Sądu, powód nie wykazał również, ażeby spełniona była druga ze wskazanych wyżej przesłanek, a mianowicie, że materiały te nie nadawały się do zagospodarowania przez niego na innym placu budowy. Jak wskazywali bowiem w swoich zeznaniach świadkowie materiały te były materiałami standardowymi, typowymi, które można nabyć na rynku materiałów budowlanych. Świadczą o tym również – przedstawione przez powoda jako dowody – faktury VAT wystawiane za te materiały przez przedsiębiorców prowadzących wielkopowierzchniowe sklepy trudniące się sprzedażą typowych materiałów budowlanych.</xText>
<xText>Przechodząc do trzeciego z roszczeń wskazanych przez powoda w piśmie rozszerzającym powództwo, tj. o zapłatę kwoty 34.447,05 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 sierpnia 2014 r. należy wskazać, że również ono okazało się niezasadne i zasługiwało na oddalenie. Powód wywodził bowiem, że pozwany niezasadnie zaspokoił swoje roszczenie z gwarancji ubezpieczeniowej nr <xAnon> (...)</xAnon> udzielonej przez <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> na zabezpieczenie roszczeń pozwanego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez powoda. Za podstawę prawną roszczenia powoda należało uznać <xLexLink xArt="art. 405;art. 405 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 § 2 k.c.</xLexLink> W kontekście rozważanego roszczenia należało zatem ustalić, czy pozwanemu przysługiwało uprawnienie do zaspokojenia się z gwarancji ubezpieczeniowej, co w konsekwencji doprowadziło to tego, że powód zaspokoił roszczenie regresowe ubezpieczyciela w kwocie, w jakiej ubezpieczyciel zaspokoił pozwanego.</xText>
<xText>Analiza treści gwarancji ubezpieczeniowej nr <xAnon> (...)</xAnon> oraz <xAnon>§ 14 umowy nr (...)</xAnon> prowadzi do wniosku, że poprzez gwarancję ubezpieczeniową miały zostać zabezpieczone roszczenia pozwanego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez powoda. Roszczenia te z kolei obejmowały również kary umowne, o których mowa w <xAnon>§ 18 ust. 2 umowy nr (...)</xAnon>, zgodnie z którym zamawiający miał prawo obciążyć wykonawcę karami umownymi z tytułu odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy w wysokości 10% wynagrodzenia netto określonego w § 7 ust. 1 umowy, tj. 10% z kwoty 628.200 zł. Taką karę umowną (w kwocie 62.820 zł) pozwany powodowi naliczył i wezwał go do jej zapłaty.</xText>
<xText>Uznać przy tym należy, że użyte przez strony sformułowanie „odstąpienie z przyczyn leżących po stronie wykonawcy” stanowi swoisty skrót myślowy, pod którym kryje się niewykonanie umowy w związku z odstąpieniem od umowy, co przesądza o dopuszczalności takiego ukształtowania przesłanek kary umownej. Stanowisko, że wskutek odstąpienia od umowy na podstawie upoważnienia ustawowego powstaje stan, który należy zakwalifikować jako niewykonanie zobowiązania, a to z kolei pozwala na dochodzenie kary umownej z tytułu niewykonania zobowiązania jest przy tym aprobowane w judykaturze [por. wyrok SA w Warszawie z 13.11.2015 r. w sprawie I ACa 324/15; wyrok SA w Gdańsku z 28.05.2015 r. w sprawie I ACa 9/15].</xText>
<xText>Podstawa naliczenia kary umownej wskazana w § 18 ust. 2 umowy rozumiana w wyżej przedstawiony sposób zgodna jest z <xLexLink xArt="art. 483;art. 483 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 483 § 1 k.c.</xLexLink> Kara z § 18 ust. 2 umowy została zastrzeżona bowiem na wypadek niewykonania zobowiązania niepieniężnego powoda, jakim było wykonanie <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> – jej przedmiotu określonego w jej § 1, którego ostatecznie powód nie wykonał. Biorąc natomiast pod uwagę, że kara umowna ma charakter zryczałtowanego odszkodowania pozwany nie musiał wykazywać, że rzeczywiście poniósł szkodę i w jakiej wysokości. Ubocznie zatem należy wskazać, że pozwany złożył na ostatniej rozprawie kosztorys dotyczący kosztów pozwanego związanych z dokończeniem robót, których powód w ramach <xAnon>umowy nr (...)</xAnon> nie wykonał.</xText>
<xText>Jak wykazano zatem w niniejszym postępowaniu powód umowy nie wykonał w całości. Nadto powód niezasadnie i nieskutecznie odstępując od umowy wyraźnie wyraził brak woli wykonania pozostałej części umowy. Prowadzi to do wniosku, że <xAnon>umowa nr (...)</xAnon> nie została wykonana z przyczyn leżących po stronie powoda. Pozwany był zatem na podstawie § 18 ust. 2 umowy uprawniony do naliczenia powodowi kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy .</xText>
<xText>Tym samym pozwany uprawniony był jako beneficjent do zaspokojenia swojego roszczenia z tytułu kary umownej do wysokości 34.447,05 zł z udzielonej na zabezpieczenie tego roszczenia przez ubezpieczyciela <xAnon> (...) S.A.</xAnon> gwarancji ubezpieczeniowej nr <xAnon> (...)</xAnon>. Skoro zatem pozwanemu przysługiwało takie uprawnienie, z którego skutecznie skorzystał, to nie zachodzi przesłanka bezpodstawności wzbogacenia po stronie pozwanego kosztem powoda.</xText>
<xText>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 108;art. 108 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 108 § 1</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 k.p.c.</xLexLink>, rozdzielając je stosunkowo między stronami, albowiem powództwo zostało uwzględnione w części stanowiącej 23%, zaś oddalone w części stanowiącej 77%. Szczegółowe wyliczenie tych kosztów Sąd pozostawił referendarzowi sądowemu.</xText>
<xText>Apelację od powyższego wyroku wniósł powód <xAnon>A. K. (1)</xAnon>.</xText>
<xText>Powód zarzucił wyrokowi:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink> poprzez uznanie, że strona pozwana nie pozostawała w zwłoce w zakresie dostarczenia powodowi dokumentacji niezbędnej do wykonania przyłącza kanalizacyjnego, a nadto, że termin zakreślony przez powoda w wezwaniu z dnia 19 grudnia 2013 r. nie był odpowiedni w rozumieniu tegoż przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że powód nie odstąpił skutecznie od umowy ze stroną pozwaną,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink> będące konsekwencją uznania, że powód nie odstąpił skutecznie od umowy, a tym samym strona pozwana (mogła zaspokoić swoje roszczenia odszkodowawcze z gwarancji ubezpieczeniowej,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 40" xIsapId="WDU19850140060" xTitle="Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych" xAddress="Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60">art. 40</xLexLink> ust. <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19850140060" xTitle="Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych" xAddress="Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60">ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych</xLexLink> poprzez uznanie, że pismo Marszałka Województwa <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 10 stycznia 2014 r. o przedłużeniu terminu ważności czasowej organizacji ruchu na czas budowy zjazdu w ciągu drogi wojewódzkiej stanowiło decyzję o zgodzie na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej, w sytuacji, gdy zgody na zajęcie pasa drogowego w cełu realizacji robót nie związanych z budową, przebudową, remontem i ochroną dróg udziela zarządca drogi tj. <xAnon> (...)</xAnon> Zarząd Dróg Wojewódzkich w <xAnon>K.</xAnon> w formie decyzji administracyjnej,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 647" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 647 k.c.</xLexLink> poprzez uznanie za niezasadne żądania przez powoda zapłaty pozostałej części wynagrodzenia za realizacje budynku leśniczówki, pomimo ustalenia, że powód wykonał wszystkie prace w obrębie tego budynku,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 354;art. 354 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 354 § 1 k.c.</xLexLink> w zw. z zapisem <xAnon>§ 21 ust. 7 pkt 2 umowy nr (...)</xAnon> poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że fakt zakupu materiałów budowlanych standardowych, które można nabyć na rynku materiałów budowlanych wyklucza możliwość uznania, że materiały te nie nadawały się do zagospodarowania na innych budowach, a tym samym aby powód miał możność żądania zapłaty za te materiały,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 207;art. 207 § 6" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 207 § 6 k.p.c.</xLexLink> poprzez uznanie, że wniosek dowodowy powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie rozliczenia wykonanych prac na dzień odstąpienia od umowy był spóźniony, mimo, ze został on zgłoszony w piśmie przygotowawczym z dnia 10 lutego 2015 r. złożonym w terminie zakreślonym przez Sąd.</xText>
</xUnit>
<xText>Podnosząc powyższe zarzuty powód wnosi o:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej punktu II i III, poprzez zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwa <xAnon>M.</xAnon> na rzecz powoda <xAnon>A. K. (1)</xAnon> dalszej kwoty 84.935,52 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 50.488,47 zł od dnia 14 stycznia 2014 r. i od kwoty 34.447,05 zł od dnia 23 sierpnia 2014 r. oraz kosztów procesu według norm przepisanych,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania za II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</xText>
</xUnit>
<xText>ewentualnie</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.</xText>
</xUnit>
<xText>W uzasadnieniu apelacji powód zawarł rozwinięcie zarzutów stawianych zaskarżonemu orzeczeniu.</xText>
<xText>W ocenie powoda kwestia oceny skuteczności odstąpienia przez powoda od umowy ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu pomiędzy stronami. Wywody Sądu I instancji w tym zakresie uznać należy jednak za wadliwe.</xText>
<xText>Powód podkreśla, że zgodnie z § 4 umowy łączącej strony pozwany zobowiązany był dostarczyć dokumentację oraz niezbędne do realizacji umowy decyzje, przy czym termin przekazania tych dokumentów miał nastąpić nie później niż w dniu przekazania terenu budowy. Konieczność dostarczenia nowej dokumentacji, objętej wezwaniem powoda z dnia 19 grudnia 2013 r. wynikała z faktu stwierdzenia w trakcie realizacji robót kolizji uniemożliwiającej realizację robót w zakresie przyłącza sieci kanalizacyjnej. Powód poinformował o tym pozwanego pismem z dnia 17 lipca 2013 r., wnosząc o rozwiązanie tego problemu. Od tego dnia zatem zaistniał obowiązek pozwanego do przygotowania niezbędnej dokumentacji umożliwiającej realizację prac budowlanych w zakresie przyłącza kanalizacyjnego. Podpisując w dniu 29 listopada 2013 r, <xAnon>aneks nr (...)</xAnon> strony nie zmieniły treści przywołanego powyżej § 4 umowy. Powód mógł zatem oczekiwać, że w dniu wejścia w życie aneksu otrzyma niezbędną do realizacji prac dokumentację budowlaną, obejmującą zmienione pozwolenie na budowę jak i zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, zwłaszcza, że od dnia poinformowania pozwanego o konieczności rozwiązania problemu kolizji, sprowadzającej się w istocie rzeczy do przygotowania zmiany projektu, zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę i uzyskania zgody na zajęcie pasa drogowego upłynęło blisko 4,5 miesiąca, a od spotkania z udziałem powoda 2 miesiące i 19 dni.</xText>
<xText>Po wykryciu kolizji uniemożliwiającej realizację przez powoda prac w zakresie przyłącza kanalizacyjnego strony z tej przyczyny podpisały <xAnon>aneksy nr (...)</xAnon> w dniu 29 sierpnia 2013 r. i nr 3 w dniu 30 września 2013 r. przedłużając termin realizacji umowy do dnia 30 listopada 2013 r,. z pierwotnego terminu określonego na dzień 31 sierpnia 2013 r. <xAnon>Aneks nr (...)</xAnon> został podpisany w przeddzień upływu terminu do realizacji robót budowlanych ustalonego <xAnon>aneksem nr (...)</xAnon>, a więc z uwzględnieniem faktu wykrycia kolizji, a tym samym konieczności zmiany projektu budowlanego, zmiany pozwolenia na budowę oraz uzyskania wszelkich niezbędnych uzgodnień i decyzji koniecznych do realizacji robót.</xText>
<xText>Nie sposób nie zauważyć, że spotkanie z udziałem powoda miało miejsce w dniu 11 września 2013 r. i już wówczas wskazywano na to, że projektant wystąpi o wydanie pozwolenia na umieszczenie w pasie drogowym studni rozprężnej. Tymczasem jak wynika z treści <xAnon>decyzji nr (...)</xAnon> r. z dnia 2 stycznia 2014 r., której odpis przedłożyła strona pozwana, decyzja ta została wydana na wniosek strony pozwanej o jej zmianę z dnia 9 grudnia 2013 r. Zatem oczekiwanie na decyzję organu administracji budowlanej nie przekroczyło ustawowego miesięcznego terminu wynikającego z art, 35 <xLexLink xArt="§ 4" xIsapId="WDU19600300168" xTitle="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego" xAddress="Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168">§ 4 k.p.a.</xLexLink> i to w okresie obejmującym Święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok.</xText>
<xText>Nie sposób zatem uznać, że strona pozwana nie pozostawała w zwłoce z dostarczeniem niezbędnej do prowadzenia prac dokumentacji, jak to przyjął Sąd Okręgowy, zwłaszcza, że sam aneks do projektu budowlanego został sporządzony w sierpniu 2013 r., a zgoda na umieszczenie studni rozprężnej w pasie drogowym została wydana w dniu 7 października 2013 r. i doręczona pozwanemu w dniu 9 października 2013 r. Okoliczność powyższa wynika z treści tejże decyzji stanowiącej załącznik do nr 18 do odpowiedzi na pozew. Z chwila doręczenia przedmiotowej decyzji nic już nie stało na przeszkodzie , aby złożyć wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, a tymczasem pozwana zwlekała z tym aż dwa miesiące do dnia 9 grudnia 2013 r. , w sytuacji gdy oczywistym było, ze brak dokumentacji uniemożliwiał powodowi kontynuację robót wynikających z umowy łączącej strony. Powyższy wywód stanowi również kontrargumentację do stanowiska Sadu Okręgowego w Szczecinie, że czas wyznaczony stronie pozwanej przez powoda był niewystarczający.</xText>
<xText>Powód wskazywał na konieczność rozwiązania problemu kolizji w lipcu 2013 r. , strony dwukrotnie przedłużały termin realizacji robót z powodu braku wymaganej dokumentacji przed sporządzeniem <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon>, we wrześniu 2013 r. powód na naradzie z inwestorem i projektantem dowiedział się o podjęciu działań zmierzających do rozwiązania tego problemu, co w istocie rzeczy sprowadzało się do konieczności uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę oraz do uzyskania pozwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania robót. Uzyskanie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w rzeczywistości zajęło 24 dni i trudno uznać, że powód, żądając dostarczenia dokumentacji na koniec grudnia 2013 r. musiał wyznaczać stronie pozwanej dłuższy termin i dalej oczekiwać na dostarczenie dokumentacji budowlanej. Powód wyznaczył jeszcze jeden termin na dzień 10 stycznia 2014 r., który również nie został dotrzymany. W sumie zatem było pięć dodatkowych terminów na przekazanej dokumentacji - trzy terminy wynikały z faktu podpisania <xAnon>aneksów nr (...)</xAnon>, dwa wynikały z wezwań powoda po podpisaniu <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Powód wskazuje na ewidentny błąd Sadu Okręgowego, który przyjął, że pismo Marszalka Województwa <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 10 stycznia 2014 r. o przedłużeniu terminu ważności czasowej organizacji ruchu na czas budowy zjazdu w ciągu drogi wojewódzkiej stanowiło decyzję o zgodzie na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej w celu wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej. Powód wskazał na treść <xLexLink xArt="art. 40;art. 40 ust. 1" xIsapId="WDU19850140060" xTitle="Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych" xAddress="Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60">art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych</xLexLink>.</xText>
<xText>W toku postępowania dowodowego przeprowadzony został dowód z <xAnon>decyzji nr (...)</xAnon> wydanej dnia 26 października 2012 r przez <xAnon> (...)</xAnon> Zarząd Dróg Wojewódzkich w <xAnon>K.</xAnon>. Z jej treści wynikało, że <xAnon> (...)</xAnon> Zarząd Dróg Wojewódzkich w <xAnon>K.</xAnon> zezwolił na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót określa powierzchnie zajęcia robot na okres do 31 października 2012 r. w celu włączenia się do drogi wojewódzkiej ( budowa zjazdu i przyłącza wodociągowego).</xText>
<xText>Z treści tejże decyzji wynika, że została ona wydana tego samego dnia, kiedy wpłynął wniosek, co warte jest odnotowania z uwagi na stanowisko Sądu Okręgowego uzasadniające brak dokumentacji nie zwłoką w działaniu strony pozwanej, ale długotrwałością procedur administracyjnych .</xText>
<xText>Z decyzji tej wynika również, że jej wydanie było poprzedzone zatwierdzeniem projektu tymczasowego organizacji ruchu z dnia 22 października 2012 r. Po ujawnieniu kolizji wykluczającej realizacje przyłącza w sposób pierwotnie zaprojektowany, strona pozwana uzyskała decyzję na umieszczenie studni rozprężnej w pasie drogowym w dniu 9 października 2013 r. , nie przedłożyła jednak decyzji na zajęcie pasa drogowego w celu samego wykonania robót.</xText>
<xText>Powód podnosi, że uzyskanie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym studni rozprężnej i uzyskanie zezwolenia na zajecie pasa drogowego w celu samego prowadzenia robót to dwie odrębne kwestie. NSA w <xAnon>W.</xAnon> w wyroku z dnia 9 grudnia 2011 r. II GSK 1302/10 wskazał wręcz, że sprawa zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie drogowym oraz sprawa zezwolenia na umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego nie są oparte na tej samej podstawie prawnej oraz odmiennie kształtują prawa i obowiązki strony, zatem nie powinny być przedmiotem jednego postępowania administracyjnego.</xText>
<xText>Uzyskanie przedłużenia uzgodnienia organizacji ruchu na czas budowy zjazdu nie zastąpiło decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej, w której to decyzji ustala się jednocześnie wysokość opłat za zajecie pasa drogowego.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w tym zakresie zasłonił się koniecznością sięgnięcia po wiadomości specjalne, w sytuacji, gdy wystarczyła szczegółowa analiza treści <xAnon>decyzji nr (...)</xAnon> z dnia 26 października 2012 r. <xAnon> (...)</xAnon> Zarząd Dróg Wojewódzkich oraz pisma z dnia 10 stycznia 2014 r. w kontekście zapisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19850140060" xTitle="Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych" xAddress="Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60">ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych</xLexLink>.</xText>
<xText>Już chociażby z faktu, źe oba dokumenty zostały wydane przez inny organ , trudno uznać, że weryfikacja twierdzeń powoda kwestionującego przydatność pisma z dnia 10 stycznia 2014 r, jako zastępującego decyzję o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego wymagała wiadomości specjalnych, jak to wskazał Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wywodząc, że powód złożył spóźniony w tym zakresie wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.</xText>
<xText>Całkowicie niezrozumiałym jest wyartykułowane w uzasadnieniu stanowisko Sądu, że powód po otrzymaniu decyzji winien był wskazać na jej braki i dostrzeżone wady, a tego nie uczynił. Decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego po pierwsze nie było, a po drugie trudno oczekiwać, aby powód miał pouczać stronę pozwaną odnośnie wymagań formalnych prowadzenia procesu inwestycyjnego. Strona pozwana miała odpowiednie służby w tym zakresie, a nawet gdyby służb tych nie miała, to mogła zawrzeć umowę o inwestorstwo zastępcze i zlecić profesjonalnemu podmiotowi prowadzenie inwestycji, czy wreszcie w umowie z wykonawca określić jego obowiązki w szerszy sposób, co z pewnością miałoby przełożenie na wysokość wynagrodzenia.</xText>
<xText>Powyższa argumentacja - w ocenie apelującego - daje podstawę od uznania, że powód miał podstawy do odstąpienia od umowy i uczynił to skutecznie w świetle wymogów określonych w <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 kc.</xLexLink> A skoro tak, to pozwana nie miała podstaw do zaspokojenia się z gwarancji ubezpieczeniowej i czyniąc to została bezpodstawnie wzbogacona kosztem powoda.</xText>
<xText>Uznanie, że powód skutecznie odstąpił od umowy dawało mu również uprawnienie do żądanie zapłaty za materiały budowlane zakupione z przeznaczeniem na budowę realizowana w ramach umowy łączącej strony. Trudno uznać za zasadne stanowisko Sądu Okręgowego, że powód nie wykazał możliwości zagospodarowania tych materiałów na innych budowach. Wprawdzie panele ogrodzeniowe, brama przesuwna, cegły klinkierowe i rura stalowa wskazane w <xAnon>fakturze (...)</xAnon> były materiałami typowymi , nabytymi na rynku materiałów budowlanych , jednakże nie są to materiały, które można wykorzystać na każdej budowie, jak piach, cement, czy zwykłe cegły.</xText>
<xText>Ostatnią kwestią, do której należy odnieść się w niniejszej apelacji jest stanowisko Sądu Okręgowego odnośnie zapłaty za roboty objęte etapem III.</xText>
<xText>Bezsprzecznie powodowi należy się wynagrodzenie za wykonane roboty budowlane. W umowie określone zostało wynagrodzenie ryczałtowe, jednakże określono wartość robót obejmująca poszczególne etapu, w tym odrębnie za roboty obejmujące budynek leśniczówki, budynek gospodarczy , zjazd i ogrodzenie.</xText>
<xText>W umowie łączącej strony określono wprost wartość robót obejmujących budynek leśniczówki na kwotę 558.300 zł , od których to robót stawka podatku VAT wynosiła 8% i zamykała się kwotą 44.664 zł.</xText>
<xText>Stawka podatku VAT 8% wynikająca z <xLexLink xArt="art. 41;art. 41 ust. 12" xIsapId="WDU20040540535" xTitle="Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535">art. 41 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług</xLexLink> oraz <xLexLink xArt="§ 6;§ 6 ust. 2" xIsapId="WDU20082121336" xTitle="Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług" xAddress="Dz. U. z 2008 r. Nr 212, poz. 1336">§ 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług</xLexLink> i w § 37 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dotyczy wyłącznie obiektów budownictwa mieszkaniowego i nie może mieć zastosowania do robót wykonywanych poza obrysem budynku.</xText>
<xText>Takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie i praktyce, i było wyartykułowane wprost w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 7/12. Okoliczność powyższa z pewnością była znana stronie pozwanej skoro w druku oferty cenowej w dokumentacji przetargowej wyodrębniono budynek mieszkalny określając stawkę podatku VAT w kwocie 8%.</xText>
<xText>Zauważyć należy również, że w specyfikacji istotnych warunków zamówienia w punkcie 11.5 i 5 wskazano, że oferta musi być sporządzona przez wykonawcę ściśle według postanowień specyfikacji i na formularzu stanowiącym załącznik do tejże specyfikacji.</xText>
<xText>Analizując ustalenie wynagrodzenia objętego poszczególnymi etapami i zmiany wynikające z podzielenia etapu II na etap III i III zauważyć należy, iż zgodnie z <xAnon>aneksem (...)</xAnon> etap III obejmować zapłatę za trzy elementy, a mianowicie: 38.186,58 zł brutto za budynek leśniczówki objęły podatkiem VAT w wysokości 8%, 21.156 zł brutto za zjazd, objęty podatkiem 23 %, 14.391 zł brutto za ogrodzenie objęte podatkiem VAT 23 %. Jeżeli kwota 38.186,58 zł dotyczyła budynku leśniczówki jako budynku mieszkalnego, na co wskazuje przyjęta przez strony w umowie 8% stawka podatku VAT, to roboty w tym zakresie dotyczyły wyłącznie prac w obrębie budynku .</xText>
<xText>Jeżeli zatem bezspornym jest, że powód wykonał w całości prace w zakresie zrealizowania budynku mieszkalnego ( leśniczówki), to zasadnym jest żądanie powoda zapłaty kwoty 38.186,58 zł wskazanej w punkcie 1 faktury <xAnon> (...)</xAnon> za wykonanie budynku leśniczówki.</xText>
<xText>Fakt niewykonania przez powoda montażu kaset bramowych w słupkach ogrodzenia, samozamykaczy do bramy i furtki nie daje podstawy do uznania, że powód nie wykonał robót w zakresie realizacji leśniczówki, skoro były to elementy ogrodzenia i bramy i furtki, położone poza obrysem budynku, a zatem nie objęte stawka podatku VAT 8%.</xText>
<xText>Nawet gdyby przyjąć stanowisko odmienne, a zatem wliczyć wskazane prace do zakresu prac obejmujących leśniczówkę, a wiec mieszczących się w wartości prac określonych w umowie w odniesieniu do budynku mieszkalnego, to wskazać należy, że w kosztorysie robót złożonym przez pozwaną w dniu 15 kwietnia 2016 r. instalacje zewnętrzne w budynku leśniczówki do wykonania zostały ujęte w pozycji 16 i wycenione zostały na kwotę netto 129,18 zł. W konsekwencji więc przy przyjęciu powyższego założenia należałoby od kwoty 38.186,58 zł odjąć kwotę 139,51 zł ( 129,18 + 8% VAT) .</xText>
<xText>Dla wyczerpania zarzutów dotyczących odmowy zasądzenia kwoty 38.186,58 zł ujętej w punkcie 1 faktury VAT <xAnon> (...)</xAnon> przeanalizować należy zapisy dotyczące pierwotnie etapu II , podzielonego następnie - zgodnie z <xAnon>aneksem (...)</xAnon> na dwa etapy II i III. I tak zgodnie z zapisem § 8 ust. 1 pkt 2 umowy etap II w zakresie leśniczówki obejmował - instalacje zewnętrzne, instalacje wewnętrzne i prace wykończeniowe - posadzki, tynki, okładziny ścian i sufitów wewnętrznych, sufit podwieszany, stolarka i ślusarka wewnętrzna.</xText>
<xText>W <xAnon>aneksie nr (...)</xAnon> etap II został podzielony na dwa etapu II i III. W zakresie leśniczówki etap II nie obejmował już w zakresie prac wykończeniowych sufitu podwieszanego, stolarki i ślusarki wewnętrznej. Można zatem przyjąć, że w tym zakresie roboty powoda ujęto w etapie III obejmującym w odniesieniu do budynku leśniczówki poza instalacjami zewnętrznymi także roboty budowlane inne .</xText>
<xText>Zgodnie z ofertą cenową i umową za realizację budynku mieszkalnego powód miał uzyskać wynagrodzenie w kwocie 602.964 zł brutto ( 558.300 zł+ 8% VAT 44,664 zł)</xText>
<xText>Za I i II etap powód uzyskał zapłatę w kwocie łącznej 564.777,42 zł brutto, a zatem w III etapie do zapłaty pozostało 38.186,58 zł, pomniejszone ewentualnie o koszt wykonania robot elektrycznych obejmujących montaż kasety bramowej i montaż elektromechanicznych elementów blokujących (139,51 zł).</xText>
<xText>Pozwany wniósł odpowiedź na apelację.</xText>
<xText>W ocenie pozwanego apelacja strony powodowej nie zasługuje na uwzględnienie i winna zostać oddalona.</xText>
<xText>Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego wskazać należy, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 162" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 162 k.p.c.</xLexLink> strona zachowuje prawo do powoływania się w dalszym toku postępowania na uchybienia sądu przepisom postępowania, o ile wniesie o wpisanie zastrzeżenia do protokołu w toku posiedzenia, a jeżeli nie były obecna, na najbliższym posiedzeniu. W orzecznictwie wskazuje się, że zachowanie uprawnienia do powoływania się na uchybienia przepisom postępowania wymaga, poza dochowaniem terminu do zgłoszenia zastrzeżenia, wskazania spostrzeżonego przez stronę uchybienia z wyczerpującym przytoczeniem naruszonych przepisów postępowania wraz z wnioskiem o wpisanie tak sformułowanego zastrzeżenia do protokołu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2006 r., VCSK 237/06).</xText>
<xText>W niniejszej sprawie pełnomocnik powoda na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. w związku z oddaleniem przez Sąd wniosku dowodowego wskazanego w apelacji, nie zgłosił na podstawie <xLexLink xArt="art. 162" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 162 k.p.c.</xLexLink> właściwego zastrzeżenia do protokołu.</xText>
<xText>Nie ulega wątpliwości, że obowiązek wyczerpującego przytoczenia naruszonych przepisów postępowania ciąży na profesjonalnym pełnomocniku, z którego pomocy powód korzystał w niniejszym postępowania. W związku z nieskutecznym zgłoszeniem zastrzeżenia do protokołu, w ocenie pozwanego strona powodowa utraciła uprawnienie do powoływania się na oddalenie przedmiotowego wniosku. Nadto wskazany wniosek należało uznać za spóźniony, na co pozwany zwracał uwagę w toku procesu w pismach procesowych.</xText>
<xText>W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych uprawniająca Wykonawcę do skorzystania z prawa do odstąpienia od Umowy. Zwłoka w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1;art. 491 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 i 2 k.c.</xLexLink> jest kwalifikowanym opóźnieniem i należy ją rozumieć jako opóźnienie zawinione będące następstwem okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2011 r. III CSK 161/10). Skuteczność oświadczenia o odstąpienia zależy także od wyznaczenia odpowiedniego dodatkowego terminu do spełnienia świadczenia. W orzecznictwie przyjmuje, się, że aby uchronić dłużnika przed wyznaczeniem mu terminów nierealnych, w których nawet przy dołożeniu należytej, usilnej staranności nie mógłby wywiązać się ze swego obowiązku, ustawodawca stanowi, że chodzi tu o termin odpowiedni, realny w sensie obiektywnym. Termin ten powinien umożliwić drugiej stronie realizację świadczenia, w spełnieniu którego pozostaje w zwłoce (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 stycznia 2000 r. I ACa 817/99).</xText>
<xText>O trwających procedurach i czasie niezbędnym do uzyskania wymaganych decyzji powód wiedział. O powyższym świadczy wpis z dnia 3 grudnia 2013 r. Kierownika Budowy (powoda) w Dzienniku Budowy, że „ wstrzymuje roboty do czasu uzyskania przez inwestora aneksu do pozwolenia na budowę i decyzji o zajęciu pasa drogi wojewódzkiej w celu wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej. Podpisania <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon> do Umowy przez powoda i przedłużenia czasu na wykonanie prac objętych 3 etapem do dnia 31 maja 2014 r. było dobrowolne. Nadto przed złożeniem przez niego oświadczenia o odstąpieniu od Umowy została mu doręczona decyzja w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę.</xText>
<xText>Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, że pozwany nie dopuścił się zwłoki w przekazaniu dokumentacji na wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jeszcze przed dniem 13 stycznia 2014 r., przed złożeniem przez powoda oświadczenia o odstąpieniu od umowy, istniała potrzebna wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej dokumentacja projektowa, jak również decyzja umożliwiająca wykonanie tego przyłącza. Powód powinien zatem zdawać sobie sprawę, że kontynuacja robót będzie wkrótce możliwa. Przed złożeniem oświadczenia o odstąpieniu od umowy został również poinformowany o decyzji dotyczącej zgody na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej. Jeśli w ocenie powoda decyzja ta była nieodpowiednia, powinien na taki fakt zwrócić uwagę pozwanemu oraz wyznaczyć dodatkowy odpowiedni termin dostarczenia właściwej, zwłaszcza, że to on pełnił funkcję Kierownika Budowy. Jak wyjaśnił Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 września 2011 r., sygn. akt: V ACa 373/11, wykonawca ma obowiązek współdziałania przy wykonywaniu zobowiązania wynikającego z umowy o roboty budowlane, w tym informowania o wadliwej dokumentacji.</xText>
<xText>W kontekście powyższych okoliczności, a zwłaszcza dobrowolnego podpisania w dniu 29 listopada 2013 r. <xAnon>Aneksu nr (...)</xAnon>, argumentację strony powodowej w przedmiocie rzekomej zwłoki Inwestora należy uznać, za stworzoną jedynie na potrzeby niniejszego postępowania, zwłaszcza mając na uwadze fakt, że roboty objęte 2 etapem zostały zgłoszone do odbioru dopiero w dacie 30 listopada 2013 r., a ich odbiór nastąpił w dniu 9 grudnia 2013 r.</xText>
<xText>Niezależnie od powyższego oświadczenie powoda o odstąpieniu z dnia 13 stycznia 2014 r. nie może być uznane za skuteczne także z innego względu. Należy wskazać, że w piśmie z dnia 3 stycznia 2014 r. powód zakreślił stronie powodowej pięciodniowy termin (do dnia 8 stycznia) na przekazanie dokumentacji, w tym prawomocnej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (mając świadomość, że pozwany nią jeszcze nie dysponuje) oraz siedmiodniowy termin (do dnia 10 stycznia) na złożenie zlecenia dozoru terenu budowy wraz z niezbędnym i ogrzewaniem budynku mieszkalnego w okresie do 30 kwietnia 2014 r. (znając dotychczasowe stanowisko pozwanego w tym zakresie). Terminy te, mając na względzie już same tylko zasady doświadczenia życiowego, należy uznać za nieodpowiednie. Stanowiska tego nie zmienia również uprzednie pismo powoda z dnia 19 grudnia 2013 r,, bowiem i przewidziany w nim termin należy uznać za obiektywnie niewystarczający do uzyskania ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę.</xText>
<xText>Z uwagi na nieskuteczność złożonego oświadczenia i niewykonanie umowy w związku z odstąpieniem od umowy, strona pozwana była uprawniona do skorzystania z zabezpieczenia wniesionego na podstawie § 14 Umowy. Niewątpliwie służyło ono zabezpieczeniu roszczeń Zamawiającego z tytułu niewykonania i nienależytego wykonania umowy, w tym na pokrycie naliczonych kar umownych.</xText>
<xText>Pozostawione na palcu budowy przez powoda materiały zostały według faktur załączonych do pozwu zakupione w ogólnobudowlanych marketach i stanowią standardowe materiały wykorzystywane w budownictwie. W samej apelacji podniesiono, że są to materiały typowe. Powód miał i nadal ma możliwość ich wbudowania na innych prowadzonych przez siebie budowach, albowiem jak wynikało z jego zeznań prowadził i prowadzi roboty na wielu inwestycjach. W świetle powyższych uwag nie można zasadnie twierdzić, że zaktualizowały się przewidziane w Umowie przesłanki uprawniające powoda do uzyskania zapłaty za pozostawione na placu budowy materiały.</xText>
<xText>Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 647" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 647 k.c.</xLexLink> Wynika z niego obowiązek zapłaty, ale tylko za wykonane roboty budowlane. W toku procesu strona pozwana nie wykazała, by roboty budowlane dotyczące budynku leśniczówki zostały wykonane w zakresie wynikającym z <xAnon>Aneksu nr (...)</xAnon> do Umowy. Wykonawca w tej fazie inwestycji zobowiązał się w zakresie „Budynku leśniczówki” do wykonania instalacji elektrycznej - montażu w słupku betonowym kasety bramowej, montażu elektromechnicznych elementów blokujących.</xText>
<xText>Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skoro część prac pierwotnie przewidzianych w umowie wyodrębniono do etapu 3 i przypisano im konkretną kwotę wynagrodzenia, to może być ona zapłacona dopiero po wykonaniu tych właśnie prac. Nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że wykraczały one poza zakres prac przewidzianych w ofercie, to z przyczyn szczegółowo omówionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie mogą one zostać uznane za nieważne.</xText>
<xText>W świetle szczegółowego wskazania w <xAnon>Aneksie nr (...)</xAnon> robót, za które przewidziano wynagrodzenie w wysokości 38.186,58 zł, trudno zatem uznać za przekonującą argumentację strony powodowej, że to stawka podatku VAT, a nie to co explicite zostało wyrażone w jego postanowieniach, miałoby determinować zakres prac nim objętych.</xText>
<xText>W odpowiedzi na twierdzenia apelacji należy również podkreślić, że sam budynek leśniczówki został odebrany w drugim etapie i w całości rozliczony na podstawie <xAnon>faktury VAT (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</xText>
<xText>Apelacja powoda jest bezzasadna i podlega oddaleniu (<xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink>). Sąd I instancji na podstawie przedstawionego przez strony materiału dowodowego w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w sprawie. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne oraz wnioski Sądu Okręgowego, które przyjmuje za własne, bez potrzeby ich powtarzania oraz ponownej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów.</xText>
<xText>Odnosząc się szczegółowo do zarzutów apelacji należy wskazać, że brak jest podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji naruszył <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink> poprzez uznanie, że strona pozwana nie pozostawała w zwłoce w zakresie dostarczenia powodowi dokumentacji niezbędnej do wykonania przyłącza kanalizacyjnego, a nadto, że termin zakreślony przez powoda w wezwaniu z dnia 19 grudnia 2013 r. nie był odpowiedni w rozumieniu tegoż przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że powód nie odstąpił skutecznie od umowy ze stroną pozwaną.</xText>
<xText>Niewątpliwie niewykonanie przez stronę istotnego obowiązku umownego, niemającego charakteru świadczenia, może być podstawą ustawowego odstąpienia od umowy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2014 r., I CSK 392/13, LEX nr 1532770). Skuteczność takiego odstąpienia została jednak uzależniona od spełnienia dodatkowych przesłanek, w szczególności przesłankami odstąpienia są zwłoka w wykonaniu zobowiązania oraz wyznaczenie dodatkowego terminu do wykonania, który będzie terminem odpowiednim (<xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink>).</xText>
<xText>Obowiązkiem wykonawcy, który zamierza skorzystać z odstąpienia od umowy na podstawie <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink> jest wyznaczenie takiego dodatkowego terminu wykonania zobowiązania, który będzie terminem odpowiednim. Odpowiedniość terminu należy rozumieć w ten sposób, że wykonawca powinien dać inwestorowi czas w którym, przy zachowaniu należytej staranności oraz przy uwzględnieniu specyfiki danego obowiązku, będzie mógł się z niego wywiązać. W przeciwnym wypadku, zwłaszcza w złożonych umowach, których realizacja trwa dłuższy okres czasu i które nakładają na inwestora liczne obowiązki, wyznaczenie zbyt krótkiego terminu mogłoby służyć wykonawcy wyłącznie jako instrument pozwalający na odstąpienia od umowy w dowolnym momencie i tym samym wywieranie nacisku dla osiągnięcia celów, które w umowie nie zostały przewidziane. Z uwagi na daleko idące skutki oraz obowiązek lojalnego (zgodnego z zasadami współżycia społecznego) współdziałania stron w wykonaniu umowy (<xLexLink xArt="art. 354" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 354 k.c.</xLexLink>), odstąpienie od umowy powinno być traktowane jako swego rodzaju ostateczność, do której można sięgać dopiero wtedy, kiedy powstałych w trakcie realizacji umowy problemów nie można rozwiązać w inny sposób.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że podstawowym punktem odniesienia dla oceny skuteczności odstąpienia mają postanowienia <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon> z 29 listopada 2013 r. (k. 411-415). Argumentacja strony powodowej jest chybiona przede wszystkim dlatego, że nie uwzględnia zawartych w tym aneksie postanowień.</xText>
<xText><xAnon>Aneks nr (...)</xAnon> jest elementem łączącego strony stosunku zobowiązaniowego. W aneksie strony przedłużyły termin zakończenia robót z 30 listopada 2013 r. do 31 maja 2014 r. Strony jednak nie uzgodniły terminu dostarczenia dokumentacji wskazanej przez powoda w jego wezwaniu z 19 grudnia 2013 r. (tj. prawomocnej decyzji pozwolenia na budowę, decyzji o zajęciu pasa drogowego na czas wykonania przyłącza: k. 429-430), w szczególności nie uzgodniły, że jej niedostarczenie będzie wystarczającą przesłanką odstąpienia od umowy. Strony tego nie uczyniły, pomimo że w ocenie powoda obowiązek pozwanego do przygotowania niezbędnej dokumentacji umożliwiającej realizację prac budowlanych w zakresie przyłącza kanalizacyjnego istniał od dnia 17 lipca 2013 r. Prawidłowo zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, że ta obopólna zgoda na przedłużenie terminu sprawia, że nie można rozpatrywać pod kątem ewentualnej zwłoki zdarzeń zaistniałych przed zawarciem aneksu.</xText>
<xText>Oceniając, że czy wyznaczony termin był odpowiedni należy uwzględnić uzgodniony w aneksie termin zakończenia robót, tj. 31 maja 2014 r. Przede wszystkim powód nie wyjaśnił, dlaczego w piśmie z 19 grudnia 2013 r. zażądał dostarczenia dokumentacji do 30 grudnia 2013 r. pod rygorem odstąpienia od umowy, skoro termin zakończenia robót upływał dopiero pięć miesięcy później. Odpowiedniość terminu wyznaczonego przez powoda na podstawie <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink> należy oceniać także w odniesieniu do terminu realizacji umowy uzgodnionego przez strony, w szczególności czy niedostarczenie dokumentacji do 30 grudnia 2013 r. uniemożliwi bądź utrudni zachowanie terminu zakończenia realizacji przedmiotu umowy. W pozwie powód wskazał, że w dniu 19 grudnia 2013 r. zażądał dokumentacji dlatego, że chciał w jak najszybszym czasie zrealizować ostatni etap budowy (k. 9), ale ten argument nie wytrzymuje krytyki dlatego, że 29 listopada 2013 r. powód uzgodnił, że ten ostatni etap (III) zostanie zakończony dopiero 31 maja 2014 r. W ocenie Sądu Apelacyjnego brak związku pomiędzy terminem dostarczenia dokumentacji, a terminem zakończenia robót nie pozwala na uznanie, że niedostarczenie dokumentacji pozwala na odstąpienie od umowy. Wyznaczonego w piśmie z 19 grudnia 2013 r. terminu do 30 grudnia 2013 r. do dostarczenia decyzji administracyjnych, nawet jeżeli został on następnie przedłużony do 10 stycznia 2016 r. nie można zatem uznać za odpowiedni, mając na uwadze okres świąteczny, fakt, że inwestor nie miał bezpośredniego wpływu na datę wydawania decyzji oraz ich treść oraz odległy termin zakończenia robót uzgodniony w aneksie, co Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił.</xText>
<xText>Przesłanką wyznaczenia dodatkowego terminu do wykonania zobowiązania z umowy wzajemnej jest zwłoka po stronie kontrahenta. Prawidłowo uznał Sąd Okręgowy, że działania pozwanego nie sposób uznać za zawinione, albowiem data wydania przez organy administracji publicznej decyzji administracyjnych (oraz ich uprawomocnienia) była od niego niezależna. Polemika powoda sprowadzająca się do argumentu, że potrzeba uzyskania dodatkowej dokumentacji była znana od lipca 2013 r. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem już po tej dacie - w <xAnon>aneksie nr (...)</xAnon> strony uzgodniły nowy termin zakończenia robót i nie przewidziały możliwości odstąpienia w razie niedostarczenia dokumentacji w jakimś konkretnym terminie. Strony miały pełną swobodę w ustaleniu przesłanek odstąpienia od umowy (<xLexLink xArt="art. 353(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 353<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink>) i powód mógł uzależnić zawarcie aneksu od dokonania odpowiednich ustaleń w tym zakresie, czego jednak nie uczynił i nie wykazał, że nastąpiło to z przyczyn mających wpływ na ocenę skutków prawnych <xAnon>aneksu nr (...)</xAnon>. Wprawdzie z <xAnon>decyzji nr (...)</xAnon> wynika, że pozwany wystąpił o zmianę pozwolenia na budowę 9 grudnia 2013 r. (k. 622), ale w świetle uzgodnienia w <xAnon>aneksie nr (...)</xAnon> terminu zakończenia robót do 31 maja 2014 r. nie sposób uznać tego za działanie uprawniające do skorzystania z uprawnień przewidzianych w <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink> Tym bardziej, że złożenie tego wniosku wymagało czasu na przygotowanie odpowiedniej dokumentacji, a <xAnon>decyzja nr (...)</xAnon> została wydana już 2 stycznia 2014 r., tj. 3 dni po upływie terminu wyznaczonego przez powoda w piśmie z 19 grudnia 2013 r. W związku z powyższym należy uznać, że apelujący nie wykazał, iż zostały spełnione przesłanki odstąpienia od umowy takie jak zwłoka w wykonaniu zobowiązania oraz wyznaczenie odpowiedniego terminu.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy nie naruszył również <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c</xLexLink>, co miało być konsekwencją uznania, że powód nie odstąpił skutecznie od umowy, a tym samym strona pozwana mogła zaspokoić swoje roszczenia odszkodowawcze z gwarancji ubezpieczeniowej. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że na skutek braku podstaw do odstąpienia od umowy przez powoda doszło do niewykonania umowy, co pozwala na dochodzenie kary umownej z tytułu niewykonania zobowiązania. Stanowisko powoda dotyczące naruszenia <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink> opiera się wyłącznie na tym, że skutecznie odstąpił od umowy, co jednak nie znalazło potwierdzenia w trafnych ustaleniach Sąd pierwszoinstancyjnego i tym samym ten zarzut należy ocenić jako bezzasadny.</xText>
<xText>Chybiony jest zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 40" xIsapId="WDU19850140060" xTitle="Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych" xAddress="Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60">art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych</xLexLink> poprzez uznanie, że pismo Marszałka Województwa <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 10 stycznia 2014 r. o przedłużeniu terminu ważności czasowej organizacji ruchu na czas budowy zjazdu w ciągu drogi wojewódzkiej stanowiło decyzję o zgodzie na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej. Wśród przesłanek wyroku było ustalenie, że powyższym pismem (k. 627) Marszałek Województwa przedłużył termin ważności czasowej organizacji ruchu na czas budowy oraz, że niezależnie od tego, czy ta decyzja rzeczywiście pozwalała na wykonanie przyłącza dopiero po jej otrzymaniu powód powinien wskazać na ten fakt i wyznaczyć odpowiedni termin do dostarczenia prawidłowej decyzji (str. 17 i 28 uzasadnienia). Pozwany był przekonany, że ta decyzja jest wystarczająca. Kluczowe jest jednak ustalenie, że wyznaczony przez powoda termin do dostarczenia takiej decyzji nie był odpowiedni w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 k.c.</xLexLink> w związku z czym jest oczywiste, że po jej otrzymaniu powód powinien wskazać na ten fakt pozwanemu, tak żeby pozwany mógł odpowiednio zareagować i w razie potrzeby, w szczególności w razie stwierdzenie przeszkód w realizacji umowy, uzyskać właściwą decyzję. Takie działanie mieści się w ogólnych zasadach współpracy przy wykonywaniu umów wynikających z <xLexLink xArt="art. 354" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 354 k.c.</xLexLink> Tym bardziej, że uzgodniony termin zakończenia robót upływał dopiero 31 maja 2014 r., a termin wydania decyzji administracyjnej zależał przede wszystkim od organu administracji publicznej. W kontekście tego zarzutu podstawowe znaczenie ma zatem ustalenie, że powód w ogóle nie był uprawniony do odstąpienia od umowy ze względu niedostarczenie decyzji o zgodzie na zajęcie pasa ruchu w wyznaczonym przez siebie terminie, a zatem badanie czy decyzja Marszałka z 9 stycznia 2014 r. rzeczywiście pozwalała na wykonanie przyłącza w świetle art. 40 powyższej ustawy nie jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia.</xText>
<xText>Zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 647" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 647 k.c.</xLexLink> poprzez uznanie za niezasadne żądania przez powoda zapłaty pozostałej części wynagrodzenia za realizację budynku leśniczówki, pomimo ustalenia, że powód wykonał wszystkie prace w obrębie tego budynku nie jest trafny. Powód otrzymał wynagrodzenie za wykonane prace, a ustalenia Sądu pierwszej instancji w tym zakresie okazały się prawidłowe. Należy podkreślić, że <xAnon>aneks nr (...)</xAnon> wprowadził III etap inwestycji przy zachowaniu takiego samego wynagrodzenia w wysokość 688.941 zł. Część prac została przeniesiona do III etapu, co wobec bezspornego faktu, że powód części robót przewidzianych do wykonania w tym etapie nie wykonał musiało spowodować obniżenie wynagrodzenia. Powód domagał się z tytułu wynagrodzenia za roboty wykonane dl dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu o umowy zapłaty 63.544,07 zł, na którą składają się wynagrodzenia za budynek leśniczówki etap III (38.186.56 zł), ogrodzenie z siatki II etap (4.201,50 zł) i wjazd na działkę etap III (21.156 zł), wskazane na <xAnon>fakturze (...)</xAnon> (k. 471). Sąd Okręgowy zasądził wynagrodzenie za wykonanie ogrodzenia oraz wjazdu na działkę (25.357,50 zł). Sąd odmówił wynagrodzenia za budynek leśniczówki etap III, ponieważ zgodnie z <xAnon>aneksem nr (...)</xAnon> r. (k. 414) budynek leśniczówki w tym etapie obejmował już tylko instalacje zewnętrzne, które – co jest bezsporne – nie zostały wykonane. Stanowisko powoda zasadza się na twierdzeniu, że o zakresie prac przewidzianych do wykonania w etapie III ma decydować przyjęta przez strony 8 % stawka podatku VAT. Wobec jednak szczegółowych, przejrzystych i jednoznacznych uzgodnień zawartych w <xAnon>aneksie nr (...)</xAnon> brak jest podstaw do uznania, że to stawka podatku VAT decydowała o podziale robót na poszczególne etapy. Rozważania powoda w tym zakresie są nieprzejrzyste i całkowicie nieprzekonywające. Argumenty podnoszone w apelacji dotyczą w istocie prawidłowości wyboru stawki 8 %, albowiem powód twierdzi, że ta stawka ma zastosowanie wyłączenie w obiektach budownictwa mieszkaniowego i nie może mieć zastosowania do robót wykonywanych poza obrysem budynku. Sąd zwraca jednak uwagę, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy nie była ocena prawidłowości zastosowanej stawki podatku VAT, a uzgodnienia co do zakresu robót przewidzianych w III etapie. W rezultacie brak jest podstaw do uznania za zasadne twierdzenia powoda, że wynagrodzenie za prace przewidziane do wykonania w etapie III dotyczyło prac, które faktycznie zostały już wykonane na wcześniejszych etapach.</xText>
<xText>Uznanie, że odstąpienie od umowy było bezskuteczne prowadzi do wniosku, że powód nie był uprawniony do żądania zapłaty za materiały budowlane. Zarzut apelacyjny naruszenia <xLexLink xArt="art. 354;art. 354 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 354 § 1 k.c.</xLexLink> w zw. z <xAnon>§ 21 ust. 7 pkt 2 umowy nr (...)</xAnon> polega na zakwestionowaniu uznania przez Sąd Okręgowy, że powód nie wykazał możliwości zagospodarowania tych materiałów na innych budowach. Umowa przewidywała jednak obowiązek odkupienia od wykonawcy materiałów budowlanych tylko w razie odstąpienia od umowy z przyczyn, za które wykonawca nie odpowiada. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że powód nie dokonał skutecznego odstąpienia od umowy, a zatem powyższa przesłanka nie została spełniona, co było wystarczające do oddalenia powództwa o zapłatę kwoty 12.301,90 zł. Ustalenia Sądu pierwszej instancji co do braku możliwości zagospodarowania tych materiałów (wskazanych w pozycjach 4-8 faktury <xAnon> (...)</xAnon>: k. 471) na innych budowach miały zatem charakter uboczny i nie decydowały o wyniku postępowania. W rezultacie należy uznać, że zarzuty skierowane przeciwko tym ustaleniom, które nie mogą skutecznie podważyć ustaleń co do okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, są chybione.</xText>
<xText>W związku z powyższym za chybiony należy uznać zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 207;art. 207 § 6" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 207 § 6 k.p.c.</xLexLink> poprzez uznanie, że wniosek dowodowy powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie rozliczenia wykonanych prac na dzień odstąpienia od umowy był spóźniony, mimo, ze został on zgłoszony w piśmie przygotowawczym z dnia 10 lutego 2015 r. złożonym w terminie zakreślonym przez Sąd. W ocenie Sądu Apelacyjnego w rozpoznawanej sprawie nie występują okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, których stwierdzenie wymagałoby wiadomości specjalnych w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 278 § 1 k.p.c.</xLexLink> Sąd Okręgowy wydał wyrok w oparciu o ustalenia, które nie wymagały przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. W rezultacie nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie tego dowodu nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia i tym samym nie może być podstawą skutecznego zarzutu apelacyjnego.</xText>
<xText>Z powyższych względów Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok jest trafny oraz zgodny z prawem i na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385 k.c.</xLexLink> apelację oddalił.</xText>
<xText>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3;art. 99" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 i 3 i art. 99 k.p.c.</xLexLink> ustalając koszty zastępstwa procesowego strony pozwanej w stawce minimalnej określonej w <xLexLink xArt="art. 98 § 6;art. 98 § 6 ust. 6" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 6 ust. 6</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 2" xIsapId="WDU20021631348" xTitle="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348">§ 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</xLexLink> (tekst jednolity: Dz.U. poz. 461 z 2013 r.) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).</xText>
<xText>SSA A. Kowalewski SSA M. Gołuńska SO del. W. Machnicki</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Mirosława Gołuńska
| null |
[
"Mirosława Gołuńska",
"Wojciech Machnicki",
"Artur Kowalewski"
] |
[
"art. 491 k.c."
] |
Sylwia Kędziorek
|
sekr.sądowy Magdalena Stachera
|
Sylwia Kędziorek
|
[
"Odstąpienie Od Umowy"
] | 39
|
Sygn. akt I ACa 628/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 października 2016 roku
Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:
SSA Mirosława Gołuńska
Sędziowie:
SA Artur Kowalewski
SO del. Wojciech Machnicki (spr.)
Protokolant:
sekr.sądowy Magdalena Stachera
po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 roku na rozprawie w Szczecinie
sprawy z powództwaA. K. (1)
przeciwko Skarbowi Państwa - NadleśnictwuM.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 27 kwietnia 2016 roku, sygn. akt VIII GC 278/14
I
oddala apelację,
II
zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Artur Kowalewski Mirosława Gołuńska Wojciech Machnicki
Sygn. akt I ACa 628/16
UZASADNIENIE
PowódA. K. (1)wniósł pozew w postępowaniu upominawczym przeciwko Skarbowi Państwa – Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe NadleśnictwoM.o zapłatę kwoty 75 845,97 zł z ustawowymi odsetkami od 14 stycznia 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów procesu.
Powód wskazał, że NadleśnictwoM.wybrało w drodze przetargu jego ofertę na budowę leśniczówki z budynkiem gospodarczym nadziałce nr (...)przyul. (...)wM., a następnie strony zawarłyumowę nr (...), której przedmiot szczegółowo opisany był w dokumentacji projektowej, a same prace podzielone były na dwa etapy – pierwszy miał zakończyć się do dnia 30 listopada 2012 r., a drugi do dnia 31 sierpnia 2013 r. Wskazał dalej, że od chwili przekazania placu budowy 24 września 2012 r. wnosił zastrzeżenia, że pozwany nie wykonywał swoich zobowiązań określonych umową, m.in. nie wskazał punktów osnowy geodezyjnej, kompletnej dokumentacji inwestycji, nie dostarczył zgody zarządcy drogi wojewódzkiej niezbędnej do wjazdu na teren budowy wraz z projektem tymczasowej organizacji ruchu (powód wskazał, że na własny koszt sporządził taki projekt i przedłożył Komendzie Wojewódzkiej Policji). Znaczny okres trwało też uzgadnianie sposobu wbudowania niektórych materiałów, jak też sposobu otwierania stolarki okiennej. W trakcie budowy ujawniły się błędy projektowe oraz niezgodności między dokumentacją budowlaną zatwierdzoną pozwoleniem na budowę a specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót. W związku z tym strony zawierały kolejne aneksy do umowy o roboty budowlane, którymi przesuwały termin ukończenia robót. Ostatecznie strony zawarłyaneks nr (...)doumowy nr (...), w którym dokonały zmiany etapowania prac, w ten sposób, że część prac ujęta w etapie drugim, a w zakresie prac, których powód nie mógł dotychczas wykonać z uwagi na niemożność wykonania przyłącza kanalizacyjnego, wyłączona została do etapu trzeciego. Powód oczekiwał, że aneks obejmować będzie także kwestie ustalenia kosztów dozorowania budowy i jej ogrzewania, przy czym pozwany poinformował go, że zawarcie tych kwestii w aneksie z uwagi na wymogiprawa zamówień publicznychjest wykluczone i będą one przedmiotem osobnych uzgodnień. Dnia 30 listopada 2013 r. powód zgłosił gotowość odbioru etapu drugiego (odbioru dokonano dnia 9 grudnia 2013 r.), zaś dnia 16 grudnia 2013 r. powód podtrzymał swoje stanowisko, że nie godzi się na finansowanie kosztów dozorowania i ogrzewania budynku i oczekuje na ustalenie zasad dokonywania rozliczeń z tego tytułu. Dnia 19 grudnia 2013 r. zażądał od pozwanego przedłożenia kompletnej i uzgodnionej dokumentacji na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego wraz z prawomocną decyzją w sprawie zmiany pozwolenia na budowę i zgodą zarządcy na zajęcie pasa drogowego, wyznaczając dodatkowy termin na wykonanie żądania. Dnia 20 grudnia 2013 r. pozwany oświadczył powodowi, że to powód jest zobowiązany do ponoszenia kosztów ogrzewania i dozoru, zaś powód w reakcji - dnia 3 stycznia 2014 r. zaproponował dwa rozwiązania – pierwsze polegające na ograniczeniu zakresu umowy poprzez wyłączenie robót, których powód nie mógł wykonać i odkupienie przez pozwanego zakupionych przez powoda materiałów budowlanych oraz drugie – dalsze realizowanie budowy przez powoda z odrębnym zleceniem mu ogrzewania i dozorowania jej za odrębnym wynagrodzeniem. Jednocześnie ponownie wezwał pozwanego do przedłożenia do dnia 8 stycznia 2014 r. kompletnej dokumentacji pozwalającej na realizację robót budowlanych, pod rygorem odstąpienia od umowy. Dalej powód wskazał, że pozwany nie przedłożył powodowi dokumentacji, w związku z czym powód 13 stycznia 2014 r. złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Następnie na żądanie pozwanego 20 stycznia 2014 r. przedłożył wycenę inwentaryzacji robót w toku w oparciu o inwentaryzację sporządzoną przy udziale obu stron 16 stycznia 2014 r. i załączył faktury zakupu materiałów, które nie zostały wbudowane.
W tych okolicznościach faktycznych powód domagał się zapłaty na podstawie § 21 ust. 7 pkt 1 umowy od pozwanego wynagrodzenia za roboty, które zostały wykonane do dnia odstąpienia od umowy, oraz na podstawie § 21 ust. 7 pkt 2 odkupienia materiałów i konstrukcji lub urządzeń, które nie mogą być wykorzystane przez powoda przy realizacji innych robót nieobjętych umową (powód utrzymywał bowiem, że odstąpienie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych). Powód wskazał przy tym, że pozwany nie dokonał, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, odbioru od powoda wykonanych przed odstąpieniem robót, w związku z czym powód dokonał jednostronnego odbioru i wystawił pozwanemufakturę VAT nr (...)na kwotę 75 845,97 zł obejmującą wykonane prace oraz przekazane materiały niewbudowane, z czego 63 544,07 zł brutto stanowi należność za roboty wykonane do czasu odstąpienia od umowy, a kwota 12 301,90 zł brutto stanowi koszt materiałów zakupionych i niewbudowanych.
Pozwany Skarb Państwa NadleśnictwoM.– reprezentowany przez przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa – złożył odpowiedź na pozew, w której wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu podniósł, że powód przed zawarciem umowy mógł dokładnie zapoznać się z całą dokumentacją projektową (a nadto oświadczył, że to uczynił i nie zgłaszał do niej żadnych zastrzeżeń), a na mocy umowy zobowiązany był do zabezpieczenia terenu przed kradzieżą i innymi negatywnymi zdarzeniami oraz ponoszenia skutków finansowych z tego tytułu. Podniósł, też że na mocy § 7 ust. 2 umowy wynagrodzenie powoda było ryczałtowe i nie podlegało waloryzacji lub negocjacji w trakcie realizacji zamówienia. Pozwany podkreślił też, że w okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenie ma (z uwagi na podstawę odstąpienia od umowy) jedynie zachowanie się stron w drugim i trzecim etapie realizacji umowy i to tylko w zakresie związanym z wykrytą kolizją przyłącza sanitarnego. Powołując się naart. 17 prawa budowlanegopozwany wskazał, że powód powinien był wcześniej wykryć w dokumentacji błędne rozwiązania i podjąć czynności mające na celu ich wyjaśnienia, co pozwoliłoby znacznie szybciej rozwiązać ten problem. Tymczasem powód zgłosił to pozwanemu dopiero po upływie 10 miesięcy od czasu rozpoczęcia robót. W trakcie realizacji robót okazało się, że powód wyznaczył rzędne dotyczące wytyczenia fundamentu niezgodnie z dokumentacją. Zdaniem pozwanego powód godził się z koniecznością upływu odpowiedniego czasu, aby usunąć błędy i wprowadzić zmiany w dokumentacji projektowej i to dlatego strony zawarłyaneks nr (...)do umowy, termin jej ukończenia określając na dzień 31 maja 2014 r. Strony podtrzymały przy tym wówczas postanowienie o ryczałtowym charakterze wynagrodzenia, a za etap trzeci robót powód miał otrzymać kwotę 73.733,58 zł brutto. Powód miał w tym etapie wykonać określone prace, których nie wykonał. Był przy tym powód informowany ile czasu potrwa uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W konsekwencji pozwany twierdził, że w sprawie nie zostały spełnione żadne z przesłanek ustawowych uprawniających wykonawcę do skorzystania z prawa do odstąpienia od umowy, a zatem jego oświadczenie o odstąpieniu nie może być uznane za skuteczne. Podniósł też, że powodowi nie przysługiwało uprawnienie z § 21 ust. 7 pkt 2 umowy, albowiem zakupione przez niego materiały były standardowymi materiałami wykorzystywanymi w budownictwie i nadawały się do wbudowania na innej budowie, a nadto powód wezwany do ich odbioru nie dokonał go.
Powód w odpowiedzi pismem z dnia 20 stycznia 2015 r. rozszerzył powództwo o zapłatę dalszej kwoty 34 447,05 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 sierpnia 2014 r., tym samym domagał się w procesie od pozwanego zapłaty kwoty 110 293,02 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 75 845,97 zł od dnia 14 stycznia 2014 r. oraz od kwoty 34 447,05 zł od dnia 23 sierpnia 2014 r.
W uzasadnieniu powód wskazał, że zgodnie z§ 14 umowy nr (...)wniósł zabezpieczenie należytego wykonania umowy w kwocie 34 447,07 zł poprzez złożenie gwarancji ubezpieczeniowej udzielonej przezTowarzystwo (...), zaś pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. ubezpieczyciel poinformował powoda, że wypłacił NadleśnictwuM.kwotę 34 447,07 zł i wezwał powoda do uiszczenia kwoty 34.447,07 zł wypłaconej pozwanemu z tytułu udzielonej gwarancji należytego wykonania umowy i właściwego usunięcia wad. Powód twierdził przy tym, że pozwany zażądał wypłaty tejże kwoty, pomimo skutecznego (powoda zdaniem) odstąpienia od realizacji robót budowlanych i bez wezwania powoda do usunięcia wad co do robót, które powód realizował.
W dalszym piśmie przygotowawczym powód podniósł, że ujawnienie kolizji przyłącza sanitarnego nie było błędem projektowym, tylko ujawnieniem okoliczności, której wystąpienia nie mógł przewidzieć ani projektant, ani wykonawca. Podkreślił przy tym, że sam pozwany w odpowiedzi na pozew wskazał, że wystąpienie kolizji było okolicznością, której nie można było przewidzieć, z czym powód się zgodził. Pozwany od zgłoszenia mu stwierdzenia kolizji potrzebował aż dwóch miesięcy na zorganizowanie narady w tym przedmiocie. Powód podniósł też, żedecyzja nr (...)z dnia 2 stycznia 2014 r. dotycząca zmiany pozwolenia na budowę mogła uprawomocnić się najwcześniej dopiero dnia 16 stycznia 2014 r., jednak pozwany i tak nie dostarczył, ani nie ustalił terminu przekazania powodowi prawomocnej decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę, aktualnej dokumentacji projektowej zatwierdzonej tym pozwoleniem, projektu tymczasowej organizacji ruchu na czas budowy przyłącza oraz decyzji o tymczasowym zajęciu pasa drogowego, do czego był zobowiązany umową i dalszymi pismami. Za niezasadne zatem uznał powód twierdzenia pozwanego o nieskuteczności odstąpienia od umowy. Powód zakwestionował też, ażeby miał możliwość wbudowania zakupionych materiałów budowlanych, albowiem zakupił je na tą konkretną budowę.
Pozwany złożył również odpowiedź na rozszerzenie powództwa wnosząc o oddalenie powództwa w całości. Podniósł, że pismem z dnia 4 lutego 2014 r. wezwał powoda do realizacji umowy oraz wskazał, że roboty w zakresie etapu drugiego nie zostały wykonane. Zdaniem pozwanego przedwczesne było wystawieniefaktury VAT nr (...). Dnia 27 lutego 2014 r. pozwany wezwał powoda do zapłaty kary umownej na podstawie § 18 ust. 2 umowy w wysokości 62 820 zł w terminie 7 dni od doręczenia, a dopiero po upływie zakreślonego terminu zapłaty zwrócił się do ubezpieczyciela, aby zaspokoić swoje roszczenie z udzielonej gwarancji. Pozwany skorzystał przy tym jedynie z gwarancji udzielonej na zabezpieczenie roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania robót budowlanych, nie realizował zas gwarancji ubezpieczeniowej udzielonej na zabezpieczenie usunięcia wad.
Na rozprawie dnia 8 maja 2015 r. powód wyjaśnił, że kwota, której zapłaty się domaga, dotyczy robót rzeczowo objętych trzecim etapem, które zostały przez niego wykonane w etapie drugim w oparciu o umowę. Wartość robót ustalił przy tym w oparciu o umowę, zaś wartość materiałów w oparciu o faktury zakupów, z tym że wartość ogrodzenia nie była określona w umowie i oszacował ją samodzielnie. Wskazał przy tym, że materiały budowlane zostały pozostawione na placu budowy i znajdowały się tam w dniu sporządzenia inwentaryzacji.
Wyrokiem z 27 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził od pozwanego kwotę 25 357,50 zł z ustawowymi odsetkami od 14 lutego 2014 r. i oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz pozostawił szczegółowe wyliczenie kosztów referendarzowi sądowemu.
Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego stanowiły następujące ustalenia faktyczne.
Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Las Państwowe NadleśnictwoM., ogłosił przetarg nieograniczony w trybieustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych(Dz. U. z 2010 r. nr 113, poz. 759 ze zm.) na budowę budynku leśniczówki wraz z budynkiem gospodarczym nadziałce nr (...), obręb(...)przyul. (...)wM..
Zgodnie z zatwierdzoną dnia 31 lipca 2012 r. Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia oba budynki miały zostać zbudowane i w pełni wykończone, a nadto zamówienie obejmowało budowę zjazdu z posesji na drogę wojewódzką oraz ogrodzenie. Realizację zamówienia podzielono na dwa etapy, z których pierwszy – obejmujący wykończone zewnętrznie budynek leśniczówki i budynek gospodarczy – miał zostać ukończony do dnia 30 listopada 2012 r., zaś drugi – obejmujący instalacje zewnętrzne i wewnętrzne oraz wewnętrzne wykończenie budynku leśniczówki i budynku gospodarczego, a także budowę zjazdu i ogrodzenie – miał zostać ukończony do dnia 31 sierpnia 2013 r. Zalecano przy tym w SIWZ dokonanie wizji lokalnej terenu objętego zamówieniem.
Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia określały stanowiące załączniki do SIWZ przedmiar robót, specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót oraz dokumentacja projektowa.
Ofertę cenową w przetargu na budowę leśniczówki złożył powódA. K. (1)prowadzący działalność gospodarczą podfirmą (...). Cenę za etap I określił on na kwotę 300.000 zł netto (powiększoną o VAT wg stawki 8% – 21.600 zł oraz wg stawki 23% – 6.900 zł), zaś za etap II na kwotę 328.200 zł netto (powiększoną o VAT wg stawki 8% – 23.064 zł oraz wg stawki 23% – 9.177 zł). W sumie wykonanie przedmiotu zamówienia wycenił na kwotę 558.300 zł netto (688.941 zł brutto).
W ofercie zawarł też pisemne oświadczenia, m.in., iż zapoznał się ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia, w tym także ze wzorem umowy i uzyskał informacje niezbędne do przygotowania oferty.Oferta złożona przezA. K. (1)została wybrana w przetargu przez NadleśnictwoM.jako najkorzystniejsza.
Dnia 14 września 2012 r.Towarzystwo (...) S.A.udzieliło ubezpieczeniowej gwarancji należytego wykonania i właściwego usunięcia wad nr(...)na rzecz beneficjenta NadleśnictwaM.z tytułu jego należności odA. K. (1)jako wykonawcy budowy budynku leśniczówki z budynkiem gospodarczym na tereniedziałki nr (...), przyul. (...), obręb(...).
Zgodnie z gwarancją górna granica odpowiedzialności gwaranta(...) S.A.wynosiła 34 447,05 zł, za zastrzeżeniem, że w zakresie odpowiedzialności z tytułu nieusuniętych wad fizycznych ulega ona zmniejszeniu o 70% i wynosi 10 344,12 zł.
Dnia 17 września 2012 r. Skarb Państwa – NadleśnictwoM.(jako zamawiający) zawarł zA. K. (1), jako wykonawcą,umowę nr (...), której przedmiotem było wykonanie zadania pn.: „Budowa budynku leśniczówki z budynkiem gospodarczym na tereniedziałki nr (...),ul. (...)obręb(...)”. W § 1 ust. 2 umowy wskazano termin zakończenia wykonania przedmiotu umowy w zakresie etapu I, określonego w § 8 ust. 1 pkt 1, na dzień 30 listopada 2012 r., zaś etapu II, określonego w § 8 ust. 1 pkt 2, na dzień 31 sierpnia 2013 r. W § 1 ust. 3 wskazano, że zakres rzeczowy przedmiotu umowy określa specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót, przedmiar robót, specyfikacja istotnych warunków zamówienia, oferta wykonawcy z załączonym wypełnionym ofertowym kosztorysem opracowanym na podstawie dokumentacji technicznej oraz dokumentacja projektowa (projekt budowlany i wykonawczy). Z kolei w ust. 4 wykonawca oświadczył, że zapoznał się ze specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót, dokumentacją projektową, przedmiarem robót oraz specyfikacją istotnych warunków zamówienia i uznaje je za podstawę do realizacji przedmiotu umowy oraz, że nie wnosi do nich żadnych zastrzeżeń.
W § 2 ust. 1 zamawiający zobowiązał się do przekazania wykonawcy placu budowy w ciągu 10 dni od podpisania umowy. Kolejne obowiązki zamawiającego określono w § 4 umowy i tak, zobowiązany był m.in. do przekazania wykonawcy dokumentacji projektowej nie później niż w dniu przekazania protokolarnego terenu budowy, uzyskania wszelkich niezbędnych, wymaganych obowiązującymi przepisami prawa postanowień lub decyzji właściwych organów niezbędnych do realizacji przedmiotu umowy, z zastrzeżeniem czynności przewidzianych w umowie dla wykonawcy, przekazania wykonawcy terenu budowy, udzielenia wykonawcy bieżących informacji dotyczących obiektu, zapłaty wykonawcy za prawidłowe wykonanie przedmiotu umowy.
Obowiązki wykonawcy określał § 5 umowy i tak, zobowiązany był m.in. do przejęcia terenu budowy, jego zagospodarowania oraz zabezpieczenia i miejsc prowadzenia robót, zapewnienia należytego ładu i porządku, a w szczególności przestrzegania przepisów BHP na terenie budowy na koszt własny wykonawcy, ponoszenia kosztów za media, zorganizowania we własnym zakresie dozoru mienia i wszelkich wymaganych przepisami zabezpieczeń ppoż. na terenie budowy oraz ponoszenia za nie pełnej odpowiedzialności materialnej, zabezpieczenia terenu budowy przed kradzieżą i innymi negatywnymi zdarzeniami i ponoszenia skutków finansowych z tego tytułu, wykonania przedmiotu umowy zgodnie z dokumentacją techniczną, obowiązującymi przepisami, normami i warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót, ze wskazówkami zamawiającego oraz zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną, zgłoszenia wykonanych robót do odbioru wpisem do dziennika budowy, realizacji robót w terminie określonym umową, bezzwłocznego powiadomienia na piśmie zamawiającego o wszelkich możliwych zdarzeniach i okolicznościach mogących wpłynąć na opóźnienie robót. W § 6 z kolei wskazano, że wykonawca zobowiązany jest do informowania zamawiającego i nadzoru inwestorskiego o konieczności wykonania robót zamiennych, co nie może pociągnąć zmiany wysokości wynagrodzenia wykonawcy, w terminie 3 dni od daty stwierdzenia konieczności ich wykonania.
Wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu umowy określono w § 7 ust. 1 umowy wskazując, iż jest ono ryczałtowe, ustalone w oparciu o złożoną ofertę i wynosi za etap I: 270 000 zł netto za budynek mieszkalny i 30 000 zł za pozostałe roboty budowlane (razem brutto 328 500 zł), w tym za budynek leśniczówki 270 000 zł netto, za budynek gospodarczy 30 000 zł netto; za etap II: 288 300 zł netto za budynek mieszkalny oraz 39 900 zł za pozostałe roboty budowlane (razem brutto 360 441 zł), w tym za budynek leśniczówki 288 300 zł netto za budynek leśniczówki, 11 000 zł netto za budynek gospodarczy, 17 200 zł za zjazd oraz 11 700 zł za ogrodzenie. Razem za etap I i II za budynek mieszkalny netto 558 300 zł, za pozostałe roboty budowlane netto 69 900 zł, razem brutto 688 941 zł. Zgodnie zaś z ust. 2 wynagrodzenie miało nie podlegać waloryzacji lub negocjacji w trakcie realizacji zamówienia.
Podział robót szczegółowo na etapy zawarto w § 8 umowy i tak w ust. 1 wskazano, że etap I obejmuje budynek leśniczówki w zakresie stanu zero, stanu surowego otwartego, prace zewnętrzne wykończeniowe (stolarka okienna, drzwi zewnętrzne, elewacja, tarasy na gruncie) oraz budynek gospodarczy w zakresie stanu zero, stanu surowego otwartego, prac zewnętrznych wykończeniowych (stolarka okienna i drzwi zewnętrzne, elewacja). W ust. 2 wskazano, że etap II obejmuje budynek leśniczówki w zakresie instalacji zewnętrznych, instalacji wewnętrznych, prac wykończeniowych (posadzki, tynki, okładziny ścian i sufitów, wewnętrznych, sufit podwieszany, stolarka i ślusarka wewnętrzna), budynek gospodarczy w zakresie instalacji zewnętrznych, instalacji wewnętrznych, prac wykończeniowych (posadzki, tynki, okładziny ścian i sufitów wewnętrznych), budowę zjazdu oraz ogrodzenie.
Stosownie do § 9 umowy rozliczenia miały być dokonywane częściowo, w oparciu o faktury VAT z 14-dniowym terminem płatności wystawiane na podstawie protokołu częściowego odbioru robót za I etap oraz protokołu końcowego za II etap, w którym nie stwierdzono wad i usterek, zatwierdzony przez kierownika zamawiającego oraz inspektora nadzoru budowlanego.
W § 11 ust. 1 umowy wskazano, że udzielenie zamówienia dodatkowego będzie możliwe tylko i wyłącznie wówczas, gdy w trakcie realizacji zamówienia wystąpią roboty niezbędne do wykonania, nie przewidziane i nie wynikające z dokumentacji projektowej, a których wykonawca i zamawiający, pomimo zachowania należytej staranności, nie mogli przewidzieć. Stosownie do ust. 2 miały być rozliczane na podstawie odrębnej umowy.
Zgodnie z § 13 wykonawca zobowiązał się wykonać przedmiot umowy przy użyciu materiałów własnych, fabrycznie nowych.
Stosownie do § 14 ust. 1 wykonawca wniósł zabezpieczenie należytego wykonania przedmiotu umowy w wysokości 5% wynagrodzenia brutto (34 447,05 zł). Zabezpieczenie to, zgodnie z ust. 2 służyć miało pokryciu roszczeń zamawiającego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, w tym na pokrycie naliczonych kar umownych.
§ 16 umowy regulował kwestię dokonania odbioru robót. Stosownie do ust. 2 wykonawca miał zgłosić zamawiającemu gotowość do odbioru na piśmie oraz potwierdzić wpisem do dziennika budowy, zaś stosownie do ust. 3 zamawiający miał wyznaczyć termin i rozpocząć odbiór w ciągu 14 dni od daty zawiadomienia go o sięgnięciu gotowości do odbioru zawiadamiając o tym wykonawcę.
W § 17 wykonawca udzielił zamawiającemu gwarancji i rękojmi na zrealizowany przedmiot umowy na okres 36 miesięcy od daty odbioru końcowego przedmiotu umowy.
§ 18 umowy regulował kwestie kar umownych, które miały stanowić obowiązującą formę odszkodowania za niewykonanie lub nienależyte wykonanie przedmiotu umowy we wskazanych przypadkach i wysokościach: stosownie do ust. 2 zamawiający miał prawo obciążyć wykonawcę karami umownymi z tytułu odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy w wysokości 10% wynagrodzenia netto określonego w § 7 ust. 1.
§ 19 wskazywał okoliczności, w których możliwe było prowadzenie zmian do umowy (np. dotyczących przedłużenia terminu wykonania przedmiotu umowy o czas opóźnienia, jeżeli będzie miało wpływ na wykonanie przedmiotu umowy, m.in. w przypadku jakiekolwiek opóźnienia, utrudnienia, lub przeszkody spowodowanej przez lub dającej się przypisać zamawiającemu na ternie budowy, jak też wystąpienia okoliczności (np. konieczności wykonania robót dodatkowych, które nie były przewidziane w zestawieniu prac planowanych), których strony nie były w stanie przewidzieć, pomimo zachowania należytej staranności, wstrzymania robót przez zamawiającego, konieczności usunięcia błędów lub wprowadzenia zmian w dokumentacji projektowej, powstania okoliczności będących następstwem działania organów administracji, w szczególności przekroczenia zakreślonych przez prawo terminów wydawania przez organy administracji decyzji, zezwoleń itp.
Zgodnie z § 21 w przypadku odstąpienia od umowy wykonawcę oraz zamawiającego wykonawca miał sporządzić wykaz tych materiałów, konstrukcji i urządzeń, które nie mogą być wykorzystane przez wykonawcę do realizacji innych robót nie objętych umową, jeżeli odstąpienie od umowy nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego (ust. 4), zaś zamawiający w razie odstąpienia od umowy z przyczyn, za które wykonawca nie odpowiada, zobowiązany był do dokonania odbioru robót przerwanych oraz do zapłaty wynagrodzenia za roboty, które zostały wykonane do dnia odstąpienia (ust. 7 pkt 1), odkupienia materiałów, konstrukcji lub urządzeń określonych w ust. 4, których nie da się zagospodarować na innych placach budowy (ust. 7 pkt 2), rozliczenia się z wykonawcą z tytułu nierozliczonych w inny sposób kosztów budowy, obiektów zaplecza, urządzeń związanych z zagospodarowaniem i uzbrojeniem terenu budowy, chyba że wykonawca wyrazi zgodę na przyjęcie tych obiektów i urządzeń (ust. 7 pkt 3), przejęcia od wykonawcy pod swój dozór terenu budowy z dniem odbioru robót (ust. 7 pkt 4). Jako załączniki do umowy wymieniono: przedmiar robót, specyfikację techniczna wykonania i odbioru robót, dokumentację projektowa, ofertę i SIWZ. Dnia 24 września 2012 r. teren i plac budowy został przekazanyA. K. (1)przez NadleśnictwoM..
PowódA. K. (1)składał zastrzeżenia, że protokół przekazano mu dopiero 24 listopada 2012 r., a nadto zamawiający przy przekazaniu placu budowy nie wskazał punktów geodezyjnych.A. K. (1)ponawiał później prośby o wskazanie punktów geodezyjnych (m.in., aby ustalić miejsca, w których mają zostać zbudowane budynki), a także podnosił, że nie może rozpocząć robót budowlanych z uwagi na brak wjazdu na teren działki z drogi wojewódzkiej, wskazał też, że sam wykonał projekt tymczasowej organizacji ruchu na czas wykonania wjazdu i przyłącza wody i złożył go w Komendzie Wojewódzkiej Policji wS.oraz w Zarządzie Dróg Wojewódzkich, bowiem bez jego akceptacji nie może rozpocząć prac. 18 października 2012 r. NadleśnictwoM.zwróciło się doA. K. (1)o wyjaśnienie, dlaczego do tego dnia na placu budowy dokonał jedynie wytyczenia geodezyjnego obiektu w terenie.A. K. (1)z kolei odpowiedział, że do dnia 26 października 2012 r. otrzymał wszystkie uzgodnienia konieczne do zajęcia pasa drogowego i w dniu 29.10.2012 r. rozpocznie wykonanie wjazdu na działkę. Wniósł też o przedłużenie terminu ukończenia I etapu robót o 42 dnia na podstawie § 19 umowy.
Strony dnia 31 listopada 2012 r. zawarłyaneks nr (...), którym na podstawie§ 19 ust. 1 pkt 3 umowy nr (...)zmieniły § 1 ust. 2 pkt 1 umowy ustalając termin ukończenia etapu I do dnia 2 stycznia 2013 r. Aneks miał obowiązywać od dnia 1 grudnia 2012 r.
W toku budowy strony prowadziły korespondencję, w której ustalały szczegóły i wyjaśniały wątpliwości dotyczące wykonania stolarki okiennej, stropu i ścianek budynku gospodarczego, drzwi budynku gospodarczego, obróbek attyk, ocieplenia styropianowego.
Pismem z dnia 5 czerwca 2013 r.A. K. (1)zgłosił NadleśnictwuM.gotowość do odbioru I etapu robót oraz zwrócił się o wyznaczenie terminu odbioru. Częściowego odbioru robót (etapu I) dokonano dnia 12 czerwca 2013 r. i sporządzono z niegoprotokół (...). Komisja odbiorowa stwierdziła, że prace polegające na budowie leśniczówki – etapu I – zostały wykonane pod względem technicznym zgodnie z dokumentacją projektową i obowiązującymi przepisami. Nie stwierdzono usterek, uznano, że roboty objęte odbiorem częściowym są ostatecznie odebrane i przekazane użytkownikowi.
Zjazd również został wykonany już w etapie I, choć nie ujęto go w protokole odbioru, gdyż miał zostać wykonany i rozliczony w etapie II.
A. K. (1)pismem z 17 lipca 2013 r. poinformował, że na ten dzień zaplanował wykonanie przyłącza kanalizacyjnego, jednakże w trakcie prac odkrył rurociąg, którego istnienie uniemożliwia prawidłowe wykonanie przyłącza. Do pisma załączył odręcznie sporządzony schemat. W dalszej korespondencji strony ustalały, w jaki sposób w zaistniałej sytuacji wykonać przyłącze (m. in. dokonywano pomiarów geodezyjnych i wystąpiono o zmianę pozwolenia na budowę). Projektanci złożyli przy tym dwie propozycje, jedną z nich było wykonanie przepompowni, drugim – przydomowa oczyszczalnia. Nadleśnictwu przy tym zależało, żeby była to kanalizacja grawitacyjna, niewymuszona i zmniejszająca koszty eksploatacji. M.in. w e-mailu z 26 lipca 2013 r. złożono propozycję, aby wykonać studnię rozprężną i kanał grawitacyjny.
A. K. (1), z uwagi na niemożność wykonania przyłącza kanalizacyjnego w sposób zaplanowany w projekcie oraz oczekiwanie na przekazanie przez NadleśnictwoM.nowego rozwiązania zwrócił się o podpisanie aneksu doumowy nr (...), który określiłby nowy termin wykonania robót, oraz podzielił je na etap II i III, w taki sposób, aby etap II obejmował wykonanie wszystkich robót wykończeniowych wewnątrz budynku leśniczówki i garażu oraz wykonanie przyłączy wodociągowego, sieci kanalizacji deszczowej, wjazdu na posesję i ogrodzenia z siatki i opiewał na kwotę: budynek leśniczówki 288.300 zł netto i budynek gospodarczy 11.000 zł netto (razem 299.300 zł netto), zaś etap III, aby składał się z przyłącza kanalizacji sanitarnej, ogrodzenia frontowego i pozostałego zagospodarowania i opiewał na kwotę 21.550,70 zł netto.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. NadleśnictwoM.zgodziło się na zawarcie aneksu.
Dnia 11 września 2013 r. odbyło się spotkanie przedstawicieli Nadleśnictwa i projektantów zA. K. (1), w trakcie którego strony ustaliły, że projektant wystąpi o wydanie pozwolenia na umieszczenie w pasie drogowym studni rozprężającej – elementu instalacji sanitarnej wymuszonej, zaś NadleśnictwoM.wystąpi do Urzędu Miejskiego wM.o wydanie decyzji w sprawie zmiany warunków zabudowy leśniczówki – wyrażenia zgody na budowę przydomowej oczyszczalni ekologicznej. Po spotkaniu tym strony nadal uzgadniały sposób wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej.
Dnia 12 września 2013 r. NadleśnictwoM.zwróciło się do Urzędu Miejskiego wM.o zmianę za zgodą stron decyzji o warunkach zabudowy nr(...)z dnia 30 czerwca 2011 r. oraz nr(...)z dnia 25 października 2011 r. w zakresie punktu 6 decyzji tak, aby w treści punktu 6 decyzji w zakresie odprowadzenia ścieków bytowych dopisać „lub wykonanie biologicznej oczyszczalni ścieków”.
Wniosek uzasadniono tym, że wystąpiła kolizja z istniejącymi instalacjami i nie jest możliwe wykonanie przyłącza narzuconą w uzgodnieniach z zarządcą drogi metodą przecisku, zaś wykonanie biologicznej oczyszczalni ścieków byłoby najkorzystniejsze dla NadleśnictwaM.. Na podstawie tego wniosku wszczęto i prowadzono postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę.
30 września 2013 r. strony zawarłyaneks nr (...)doumowy nr (...)z dnia 17 września 2012 r. (z późniejszymi zmianamianeksami nr (...)z 30.11.2012 r., nr(...)z 3.01.2013 r. i nr(...)z 29.08.2013 r.). Wskazały w im, że na podstawie§ 19 ust. 1 pkt 1 lit. e umowy nr (...)z 17.09.2012 r. zmieniły § 1 ust. 2 pkt 2 umowy w ten sposób, że etap II miał zostać ukończony do dnia 30 listopada 2013 r., aneks zaś miał obowiązywać od dnia 1 października 2013 r.
Strony prowadziły następnie negocjacje dotyczące zawarcia kolejnego aneksu doumowy nr (...), równolegle nadal uzgadniając sposób wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej.
Decyzją z dnia 7 października 2013 r., wydaną na wniosek NadleśnictwaM., Zarząd Dróg Wojewódzkich wK.zezwolił na lokalizację w pasie drogowymdrogi wojewódzkiej nr (...)wM.(działka (...)) urządzania w postaci kanalizacji sanitarnej, przy czym nie wyraził zgody na naruszenie konstrukcji jezdni drogi wojewódzkiej przy wykonywaniu robót w pasie drogowym.
Dnia 6 listopada 2013 r. przedłużono gwarancję ubezpieczeniową nr(...)z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania robót do daty podpisania przez wykonawcę i beneficjenta protokołu odbioru końcowego – nie dłużej niż do 30.12.2013 r., a z tytułu nieusuniętych wad fizycznych od dnia 31.12.2013 r. do dnia 14.01.2017 r.
W dniu 29 listopada 2013 r. strony zawarłyaneks nr (...)doumowy nr (...), w którym na podstawie § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b umowy dodały do niej § 8 ust. 1 pkt 3, którym wprowadziły etap III realizacji umowy, który miał zostać wykonany do dnia 31 maja 2014 r., a tym samym tego dnia miał upłynąć termin zakończenia realizacji przedmiotu umowy. Strony zmieniły również § 7 ust. 1 umowy w ten sposób, że wykonawcaA. K. (1)miał otrzymać za etap II wynagrodzenie za budynek leśniczówki w kwocie 252.942,06 zł netto (273.177,42 zł brutto) i za budynek gospodarczy w kwocie 11.000 zł netto (13.530 zł brutto), natomiast za etap III miał otrzymać wynagrodzenie w wysokości 35.357,94 zł netto (38.186,58 zł brutto) za budynek leśniczówki, w wysokości 17.200 zł netto (21.156 zł brutto) za zjazd oraz w wysokości 11.700 zł netto (14.391 zł brutto) za obrodzenie.
Aneksem nr (...)zmieniono również§ 8 umowy nr (...)w ten sposób, że etap II miał obejmować co do budynku leśniczówki: instalacje zewnętrzne (roboty w zakresie okablowania oraz instalacji elektrycznych, przyłącze ze studnią wodomierzową i zewnętrzna instalacja wodociągowa, zagospodarowanie wód opadowych), instalacje wewnętrzne, prace wykończeniowe (posadzki, tynk, okładziny ścian i sufitów wewnętrznych), inne prace budowlane oraz co do budynku gospodarczego: instalacje zewnętrzne, instalacje wewnętrzne i prace wykończeniowe (posadzki, tynki, okładziny ścian i sufitów wewnętrznych). Etap III miał z kolei obejmować co do budynku leśniczówki instalacje zewnętrzne (roboty elektryczne – montaż w słupku betonowym kasety bramowej, montaż elektromechanicznych elementów blokujących – elektrozaczep w wykonaniu standard, montaż elektromechanicznych elementów blokujących – samozamykacz do bramy i furtki, przyłącze i instalacje sanitarne zewnętrzne kanalizacji sanitarnej), a także inne roboty budowlane; budowę zjazdu oraz ogrodzenia. Płatności miały być dokonywane pod dokonaniu odbioru kolejnych etapów realizacji robót. Aneks miał wejść w życie dnia 1 grudnia 2013 r.
Przed podpisaniemaneksu nr (...)toA. K. (1)przesłał jego pierwotny projekt, który później modyfikowało NadleśnictwoM..A. K. (1)składał do nich pewne zastrzeżenia, zgodził się jednak na wersję pozwanego, ponieważ chciał uzyskać zapłatę za już wykonane prace objęte etapem II wedługaneksu nr (...), a obawiał się o płynność finansową swojego przedsiębiorstwa.
A. K. (1)pismem z dnia 30 listopada 2013 r. dokonał zgłoszenia NadleśnictwuM.gotowości do odbioru etapu II robót. Wcześniej – dnia 29 listopada 2013 r. – gotowość do dokonania odbioru etapu II wpisał do dziennika budowy. Częściowego odbioru robót obejmującego etap II dokonano dnia 9 grudnia 2013 r. i sporządzono z tej czynnościprotokół nr (...). Komisja odbiorowa złożona z przedstawicieli NadleśnictwaM.i przy udzialeA. K. (1)i przedstawiciela Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych wS.. Komisja stwierdziła, że budowa leśniczówki z budynkiem gospodarczym w etapie II została wykonana pod względem technicznym w sposób właściwy i bez usterek, w związku z czym uznała roboty za odebrane zgodnie z umową. Sporządzono również załącznik do protokołu, w którym wskazano na stwierdzenie usterek takich jak: nieuszczelnione parapety okien z elewacją, gniazdo i włącznik elektryczny za blisko zamontowane zbiornika buforowego instalacji grzewczej, uszkodzona elewacja w ścianie szczytowej okna od salonu oraz nieuszczelniona posadzka w pomieszczeniu kotłowni. Wykonawca miał usunąć te usterki w terminie do 13 grudnia 2013 r. Poza drobnymi usterkami budynek leśniczówki oraz garażu – budynku gospodarczego były wykończone. Ogrodzenie z siatki było wykonane, ale nie w całości. Co do instalacji elektrycznej nie była ona wykonana w zakresie w jakim dotyczyła ogrodzenia – bramy i furtek.
Po dokonaniu odbioru II etapu najważniejszymi pracami do wykonania było przyłącze kanalizacji sanitarnej i utwardzenie terenu, jednak prace nie były prowadzone z uwagi na oczekiwanie na decyzję w sprawie zmiany pozwolenia na budowę.
Dnia 6 grudnia 2012 r. przedłużono gwarancję ubezpieczeniową nr(...)w zakresie odpowiedzialności z tytułu niewykonania bądź nienależytego wykonania robót budowlanych do daty podpisania przez wykonawcę i beneficjenta protokołu odbioru końcowego należycie wykonanych robót budowlanych, jednak nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2014 r., zaś w zakresie odpowiedzialności gwaranta z tytułu nieusuniętych wad fizycznych od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 15 lipca 2017 r.
Dnia 9 grudnia 2013 r.A. K. (1)wystawił NadleśnictwuM.fakturę VAT nr (...)z terminem zapłaty dnia 23 grudnia 2013 r. na łączną kwotę 288.128,34 zł brutto za budowę budynku leśniczówki na tereniedziałki nr (...),ul. (...), obręb(...)– uzupełnienie etapu I – za kwotę 1.315,66 zł netto (brutto 1.420,91 zł); za budowę budynku leśniczówki na tereniedziałki nr (...),ul. (...), obręb(...)– etap II zgodnie zaneksem nr (...)– za kwotę 252.942,06 zł netto (brutto 273.177,42 zł); oraz za budowę budynku gospodarczego na tereniedziałki nr (...),ul. (...), obręb(...)wraz z robotami zewnętrznymi – etap II – za kwotę 11.000 zł netto (13.530 zł brutto). Faktura ta została przez NadleśnictwoM.zapłacona.
Pismem z dnia 19 grudnia 2013 r.A. K. (1)wezwał, powołując się naart. 647 k.c., NadleśnictwoM.do przekazania kompletnej i uzgodnionej dokumentacji na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego uwzględniającego także zmiany w zagospodarowaniu terenu przekazane mu dnia 22 listopada 2013 r. Wskazał przy tym, że oczekuje dostarczenia mu kompletnej dokumentacji projektowej wraz z prawomocną decyzją pozwolenia na budowę oraz decyzją o zajęciu pasa drogowego na czas wykonywania przyłącza w terminie do dnia 30 grudnia 2013 r. pod rygorem odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie zamawiającego.
MiędzyA. K. (1)a NadleśnictwemM.pojawił się również spór co do kosztów ogrzewania i dozorowania budynków na placu budowy przez dalszy okres budowy, w szczególności przez zimę. NadleśnictwoM.stało na stanowisku, że toA. K. (1)obciążają te koszty zgodnie zumową nr (...)w ramach ustalonego w umowie tej wynagrodzenia. Na spotkaniu dnia 16 grudnia 2013 r. Nadleśnictwo zaoferowało, że jest skłonne pokrywać 50% kosztów ogrzewania budynku leśniczówki do temperatury 8°C oraz dozorowania obiektu do czasu rozpoczęcia prac budowlanych III etapu.A. K. (1)nie zgadzał się z takim stanowiskiem i dnia 2 stycznia 2014 r. zaoferował NadleśnictwuM.zawarcie kolejnych aneksów doumowy nr (...), którymi ograniczono by zakres robót do wykonania w ramach tej umowy wyłączając z niej budowę przyłącza; złożył także ofertę na dozorowanie placu budowy i ogrzewanie budynku leśniczówki wM.przyul. (...)w okresie od 10 stycznia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r. (tj. przez 110 dób). Wskazał przy tym, że koszt jednej doby to 1.293,94 zł, a zatem koszt za cały wskazany w ofercie okres wynosiłby 142.333,40 zł powiększone o 2.500 zł kosztu ubezpieczenia budynków oraz 14.233 zł z tytułu jego wynagrodzenia w wysokości 10% kosztów. W sumie zaoferował wykonanie wskazanej usługi dozorowania placu budowy i ogrzewania budynku leśniczówki za kwotę 159.000 zł netto.
Dnia 2 stycznia 2014 r. Starosta(...)wydałdecyzję nr (...), którą zmienił na wniosek NadleśnictwaM.decyzję nr (...)z dnia 3 kwietnia 2012 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego – leśniczówki o powierzchni zabudowy 123,20 m2w ten sposób, że na stronie 3 decyzji w wierszu 23 dodaje punkt 5 o następującej treści „5. Aneks do projektu budowlanego”, a zatem dokonał zmiany pozwolenia na budowę zgodnie z wnioskiem strony. Nadleśnictwo uzyskało zezwolenie na zmianę projektu przyłącza kanalizacji sanitarnej, tak by uniknąć kolizji. Rozwiązaniem, na które wyrażono zgodę było zamontowanie kanalizacji ze studnią prężną.
E-mailem z dnia 7 stycznia 2014 r. projektant przesłał NadleśnictwuM.skan pozwolenia na budowę dla leśniczówki wM.. Wskazano też, że projekt obejmuje zarówno zmiany przyłącza, jak i dokonane zmiany zagospodarowania terenu, zaś dokumentacja projektowa z oryginałami uzgodnień oraz protokołem przekazania przesłana miała być pocztą. W dniu 9 stycznia 2014 r. skan decyzji przesłany został przez Nadleśnictwo powodowi. Dnia 10 stycznia 2014 r. Nadleśnictwo przesłało również faksem pismo Marszałka Województwa(...), którym przedłużono termin ważności czasowej organizacji ruchu na czas budowy zjazdu przyul. (...)wM.w ciągudrogi wojewódzkiej nr (...)na warunkach zatwierdzenia z dnia 22 października 2012 r. na okres do 30 czerwca 2014 r.
Pismem z dnia 12 stycznia 2014 r., które doręczono NadleśnictwuM.dnia 13 stycznia 2014 r.,A. K. (1)złożył oświadczenie o dostąpieniu odumowy nr (...)z dnia 17 września 2012 r. na wykonanie zadania „Budowa budynku leśniczówki z budynkiem gospodarczym na tereniedziałki nr (...),ul. (...), obręb(...)”. Wskazał w nim, że wzywał NadleśnictwoM.do przekazania kompletnej dokumentacji na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego ze zmianami w zagospodarowaniu terenu wprowadzonymi przez zamawiającego, lecz Nadleśnictwo nie dostarczyło tych dokumentów w zakreślonym terminie, powołał się również na nieustosunkowanie się przez Nadleśnictwo do złożonych przez niego ofert zawarcia kolejnych aneksów oraz odrębnej umowy na wykonanie dozoru placu budowy i budynku leśniczówki oraz jego ogrzewanie.
Jednocześnie powód wskazał, że inwentaryzacja będzie wykonana dnia 16 stycznia 2014 r. od godziny 1000. Wezwał też zamawiającego do dokonania w ciągu 14 dni od otrzymania oświadczenia odbioru robót przerwanych i zapłaty wynagrodzenia za roboty, które zostały wykonane do dnia odstąpienia od umowy, a także wezwał do odkupienia materiałów, konstrukcji i urządzeń zakupionych do realizacji umowy, przejęcia pod swój dozór przez NadleśnictwoM.terenu budowy z dniem odbioru oraz niezwłocznego zwrotu, nie później niż w terminie 3 dni od otrzymania oświadczenia, oryginału zabezpieczenia należytego wykonania umowy i właściwego usunięcia wad w postaci „Gwarancji ubezpieczeniowej należytego wykonania umowy i właściwego usunięcia wad nr(...)” udzielonej w dniu 14 września 2012 r. przezTowarzystwo (...) S.A.wraz zaneksami nr (...).
Nadleśnictwo ustosunkowało się do ofertyA. K. (1)na dozór i ogrzewanie leśniczówki oraz do oświadczenia o odstąpieniu pismem z dnia 14 stycznia 2014 r., w którym w pierwszej kolejności wskazało, że w jego ocenieA. K. (1)zawyżył znacznie cenę za usługę dozoru i ogrzewania, a ponadto zaoferowana przez niego kwota znacznie przekracza kwotę 14.000 EUR, a zatem nie podlega zwolnieniu, o którym mowa wart. 4 pkt 8 ustawy Prawo zamówień publicznych, a także, według NadleśnictwaM., nie stanowi zamówienia dodatkowego.
Odnosząc się do wskazanej przezA. K. (1)podstawy odstąpienia od umowy NadleśnictwoM.podniosło, żeA. K. (1)wiedział o konieczności zmiany dokumentacji i m.in. z tej przyczyny zawierano kolejne aneksy do umowy oraz dokonano nowego etapowania prac, jak również, żeA. K. (1)wcześniej oświadczał, że otrzymał wszystkie uzgodnienia i rozpocznie prace dnia 29 października 2012 r. Nadleśnictwo podkreśliło, że gdy toA. K. (1)potrzebował czasu na uzyskanie niezbędnych uzgodnień, to Nadleśnictwo wykazywało wolę współpracy i nie narzucało mu terminów uzyskania tych uzgodnień, podczas gdy terazA. K. (1)wyznacza nierealny termin dostarczenia dokumentacji, choć ma wiedzę, że postępowanie administracyjne dotyczące uzyskania zmiany dokumentacji i pozwolenia na budowę jest w toku. Nadleśnictwo podniosło również, że dnia 9 stycznia 2014 r. drogą e-mailową poinformowałoA. K. (1), że uzyskało decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 2 stycznia 2014 r., co świadczy o jego woli współpracy. Wskazano też, że termin wyznaczony przezA. K. (1)nie był „odpowiednim dodatkowym terminem” zart. 491 § 1 k.c.
Nadleśnictwo zakwestionowało też, że na gruncieumowy nr (...)A. K. (1)jako wykonawcy przysługuje prawo do odstąpienia od umowy, nadto, że co do odkupu materiałów na podstawie § 21 ust. 4 umowy potrzebne jest wykazanie, które materiały nie nadają się do wykorzystania przez wykonawcę do realizacji innych robót.
Dnia 16 stycznia 2014 r. dokonano przy udziale przedstawicieli NadleśnictwaM.orazA. K. (1)spisu z natury budowy leśniczówki z budynkiem gospodarczym na tereniedziałki nr (...), przyul. (...), obręb(...).
Pismem z dnia 17 stycznia 2014 r. NadleśnictwoM.wezwałoA. K. (1)na podstawie§ 21 ust. 1 umowy nr (...)do sporządzenia przy udziale zamawiającego szczegółowego protokołu inwentaryzacji robót w toku na dzień odstąpienia od umowy w terminie do dnia 21 stycznia 2014 r.
Dnia 20 stycznia 2014 r. powód przekazał NadleśnictwuM.sporządzoną przez siebie wycenę inwentaryzacji robót w toku i materiałów (w oparciu o spis z natury). Wskazał przy tym, że wyceny dokonał opierając się na umowie i aneksach do niej, a także na fakturach zakupu, które dołączył do wyceny.
Zgodnie z wyceną budynek leśniczówki (etap III) miał wartość 35.357,94 zł, budynek garażu (etap III) miał wartość 0 zł, ogrodzenie z siatki (etap III) miało wartość 3.415,85 zł (w oparciu o fakturę VAT powiększoną o 1.200 zł za montaż 60 mb siatki), zjazd na działkę (etap III) miał wartość 17.200 zł. W zakresie zaś materiałów zakupionych brama przesuwna miała wartość 1.785,37 zł, dwie furtki miały w sumie wartość 500,84 zł, 17 sztuk paneli ogrodzeniowych miało wartość w sumie 857,99 zł, 3.360 sztuk cegły klinkierowej miało łącznie wartość 3.528 zł, a 8,4 mb rury fi 273*6,5 miało wartość w sumie 3.329,34 zł. Razem wycena opiewała na kwotę 65.975,33 zł.
Pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. NadleśnictwoM.odwołało termin odbioru robót wyznaczony na dzień 29 stycznia 2014 r. Jednocześnie oświadczyło, że w jego ocenie brak jest podstaw faktycznych i prawnych do odstąpienia przezA. K. (1)odumowy nr (...)z dnia 17 września 2012 r., bowiem zgodnie z postanowieniami umowy prawo odstąpienia od umowy przysługuje wyłącznie zamawiającemu. Z tej też przyczyny Nadleśnictwo odmówiło dokonania odbioru końcowego przedmiotu umowy i przejęcia placu budowy, bowiem przedmiot umowy nie został wykonany w całości, a stanowi to nienależyte wykonanie umowy.
Z koleiA. K. (1)pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. wezwał NadleśnictwoM.do odbioru robót i przejęcia placu budowy w dniu 31 stycznia 2014 r. o godzinie 1100, pod rygorem dokonania jednostronnego odbioru w przypadku niestawiennictwa przedstawicieli Nadleśnictwa. Poinformował też, że z dniem 31 stycznia 2014 r. przestanie pełnić obowiązki kierownika budowy.
Nadleśnictwo odpowiedziało swoim pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. doręczonymA. K. (1)dnia 6 lutego 2014 r.), w którym podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 28 stycznia 2014 r., iż nigdy nie zaszła podstawa prawna uprawniającaA. K. (1)do odstąpienia odumowy nr (...), a w związku z tym Nadleśnictwo odmówiło odbioru robót i przejęcia placu budowy.
A. K. (1)dnia 31 stycznia 2014 r. dokonał jednostronnego odbioru robót i przekazania do użytkowania oraz sporządził protokół tej czynności. Wskazał w nim, że budynek mieszkalny został wykonany w całości, a wartość wykonanych robót wynosi 558.300 zł netto, budynek gospodarczy został wykonany w całości, a wartość wykonanych robót wynosi 41.000 zł netto, zjazd na działkę został wykonany w całości, a wartość wykonanych robót wynosi 17.200 zł, ogrodzenie z siatki zostało wykonane wg inwentaryzacji, a wartość wykonanych robót wynosi 3.415,85 zł netto, pozostałą brama – materiał o wartości 1.785,37 zł netto, furtki 2 sztuki – materiał o wartości 500,84 zł netto, panele ogrodzenia 17 sztuk – materiał o wartości 857,99 zł netto, cegła klinkierowa 3360 sztuk – materiał o wartości 3.528 zł netto, rura stalowa fi 273 mm*6,5 mm L = 8,4 mb – materiał o wartości 3.329,34 zł netto.
A. K. (1)wskazał przy tym w treści protokołu na okoliczności odstąpienia od umowy oraz o zgłoszeniu gotowości do odbioru, a także, iż inwentaryzacja wykonanych robót z zestawieniem materiałów złożonych na placu budowy została sporządzona dnia 16 stycznia 2014 r. i stanowi załącznik do protokołu. Wykonawca przekazał też tego dnia zamawiającemu dokumentację powykonawczą i klucze.
Wykonane było przez niego ogrodzenie boczne i tylne, nie było wykonanej bramy wjazdowej oraz 7 m ogrodzenia – z uwagi na konieczność wstawienia bramy. Zjazd był wykonany już wcześniej – w 2012 r.
Przedstawiciele NadleśnictwaM.A. P. (1)iA. Z.oraz Komendant Straży LeśnejZ. W.dokonali dnia 31 stycznia 2014 r. oględzin placu budowy, po czym dnia 3 lutego 2014 r. sporządzili notatkę służbową. Stwierdzili m.in., że wjazd nie był zabezpieczony, ogrodzenie frontowe częściowo było zabezpieczone siatką, a częściowo deskami przeplatanymi taśmą, sprawdzili dostępność pomieszczeń z użyciem zdanych przezA. K. (1)kluczy. Ustalili też, że we wnętrzu leśniczówki była temperatura około 1°C. Stwierdzili też, że wykonawca nie usunął usterek, do których usunięcia był zobowiązany, a na ścianie szczytowej budynku mieszkalnego od strony części mieszkalnej stwierdzili pęknięcie elewacji.
Wskazali też, że w budynku gospodarczym w garażu znajdowały się elementy ogrodzenia: siatka, brama przesuwna, mechanizmy do bramy i elementy ogrodzenia z siatki oraz przęsła (zgodnie ze spisem z natury), na placu przy budynku gospodarczym znajdowało się 8 palet cegły klinkierowej opakowanych folią, przy wjeździe na posesję znajdowała się niekompletna, niezabezpieczona paleta z kostką brukową w ilości 82 sztuk całych i 1 połowa, a także znajdowała się rura metalowa niezabezpieczona przed działanie warunków atmosferycznych, uniemożliwiająca przejazd w tym miejscu.
Po złożeniu przezA. K. (1)oświadczenia o odstąpieniu od umowy NadleśnictwoM.występowało jeszcze do niego o wznowienie prac.
A. K. (1)wystawił NadleśnictwuM.fakturę (...)na łączną kwotę 75.845,97 zł brutto z terminem płatności do dnia 13 lutego 2014 r. za budynek leśniczówki etap III – 35.357,94 zł (brutto 38.186,58 zł), ogrodzenie z siatki etap III – 3.415,85 zł (brutto 4.201,40 zł), wjazd na działkę etap III – 17.200 zł (brutto 21.156 zł), bramę przesuwną – 1.785,37 zł (brutto 2.196,01 zł), furtki 2 sztuki – 500,84 zł (brutto 616,03 zł), panele ogrodzeniowe 17 sztuk – 857,99 zł (brutto 1.055,33 zł), cegły klinkierowe 3.360 sztuk – 3.528 zł (brutto 4.339,44 zł), rurę stalową fi 273 mm x 6,5 mm 8,40 mb – 3.329,34 zł (brutto 4.095,09 zł).
Pismem z dnia 4 lutego 2014 r. NadleśnictwoM.odmówiło zapłaty zafakturę nr (...)podnosząc, że została wystawiona przedwcześnie, gdyż roboty budowlane w zakresie etapu III nie zostały przezA. K. (1)zakończone. Nadleśnictwo powtórzyło również argumentację dotyczącą braku podstaw do odstąpienia od umowy przez wykonawcę, a także wezwałoA. K. (1)do realizacji przedmiotuumowy nr (...)etapu III w terminie do dnia 31 maja 2014 r.
Dnia 11 lutego 2014 r.A. K. (1)skierował do NadleśnictwaM.przedsądowe wezwanie do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 75.845,97 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 14 lutego 2014 r. z tytułu zapłaty zafakturę (...).
NadleśnictwoM.pismem z dnia 27 lutego 2014 r. poinformowałoA. K. (1), że w związku z zaprzestaniem przez niego realizacjiumowy nr (...)z dnia 17 września 2012 r., naliczyło mu karę umowną na podstawie § 18 ust. 2 umowy w wysokości 62.820 zł, uznając, że zaprzestanie wykonania umowy – nazwane przezA. K. (1)odstąpieniem od umowy – nastąpiło wyłącznie z przyczyn leżących po jego stronie. Jednocześnie wezwałoA. K. (1)do zapłaty kary umownej w terminie 7 dni od doręczenia pisma.
Dnia 30 kwietnia 2014 r.A. P. (2)sporządził na zlecenie NadleśnictwaM.specyfikację niewykonanych lub nienależycie wykonanych robót etapu III wganeksu nr (...)doumowy nr (...)z dnia 17.09.2012 r. Wskazał, że co do budynku leśniczówki nie wykonano instalacji zewnętrznych: roboty elektryczne – montaż kaset bramowych w słupkach ogrodzenia, elektromechanicznych elementów blokujących (samozamykacze do bramy i furtki), oraz roboty sanitarne – zewnętrzna kanalizacja sanitarna wraz z przyłączem. Roboty te miały mieć wartość 35.357,94 zł netto (38.186,58 zł brutto).
Co do zjazdu wskazał, że nienależycie wykonano roboty związane z wykonaniem zjazdu (bowiem wykonawca nie zgłosił odbioru warstw ulegających zakryciu, nie skompletował dokumentacji odbiorowej – brak badań, pomiarów, protokołów odbioru robót wymaganych zgodnie z umową, wykonał nawierzchnię z wadami, które kwalifikują ją do rozbiórki, nie wykonał przepustów kanalizacji teletechnicznej pod zjazdem). Wartość robót określono na kwotę 17.200 zł netto (21.156 zł brutto). W zakresie ogrodzenia wskazał, że nie zostało wykonane co do ogrodzenia frontowego z furtkami i osłoną śmietnika, bramą wjazdową oraz ogrodzeniem z siatki na słupkach stalowych (przy czym ogrodzenie z siatki zostało rozpoczęte i niezakończone). Wartość robót określono na 11.700 zł netto (14.391 zł brutto).
Pismem z dnia 7 maja 2014 r. NadleśnictwoM.wezwałoA. K. (1), na podstawieart. 222 k.c., do wydania nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej wM.przyul. (...)nadziałce nr (...), obręb(...)w stanie wolnym od rzeczy stanowiących jego własność: cegły klinkierowej 3.360 sztuk, rury 8,4 mb fi 273*6,5, dwóch furtek, 17 panelów ogrodzeniowych i bramy przesuwnej, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem naliczenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Nadleśnictwo wskazało też, że nigdy nie przejęło własności tych rzeczy na podstawie § 21 ust. 4 umowy, bowiem wykonawca nie sporządził wykazu rzeczy, które nie mogą być wykorzystane przez niego przy realizacji innych robót nie objętych umową, a w ocenie Nadleśnictwa są to materiały, które mogą być wykorzystane przy realizacji każdej budowy, gdyż są to materiały typowe. Dodało też, że w jego ocenie odstąpienie od umowy nastąpiło wyłącznie z przyczyn leżących po stronieA. K. (1).
A. K. (1)nie odebrał stanowiących jego własność rzeczy wskazanych w wezwaniu do wydania z dnia 7 maja 2014 r.
Pismem z dnia 8 maja 2014 r. NadleśnictwoM.wezwałoTowarzystwo (...) S.A.jako gwaranta do zapłaty kwoty 62.820 zł na podstawie pkt. 1-4 gwarancji nr(...)z tytułu kary umownej naliczonejA. K. (1)na podstawie§ 18 ust. 2 umowy nr (...). Nadleśnictwo wskazało w uzasadnieniu, że karę naliczono w związku z bezzasadnym odstąpieniem wykonawcy od umowy, chociaż w dniu 9 stycznia 2014 r. otrzymał dokumentację niezbędną do kontynuacji robót przewidzianychaneksem nr (...)do umowy, jak również warunki pogodowe w 2014 r. to umożliwiały. Nadleśnictwo wyjaśniło, że stosownie do § 18 ust. 2 umowy mogło jako zamawiający obciążyć wykonawcę karą umowną z tytułu odstąpienia od umowy z przyczyn lezących po stronie wykonawcy w wysokości 10% wynagrodzenia netto określonego w § 7 ust. 1 umowy. Wynagrodzenie to łącznie miało wynosić 628.200 zł netto, więc kara umowna wynosząca 10% to 62.820 zł, niemniej z uwagi na ograniczenie odpowiedzialności gwaranta do kwoty 34.447,05 zł Nadleśnictwo zażądało zapłaty tej właśnie kwoty.
W marcu i w maju 2014 r. NadleśnictwoM.poniosło koszty dostarczenia energii elektrycznej do leśniczówki wM.w kwocie 6.480,06 zł w marcu, oraz 4.375,92 zł w maju. Poniosło też koszty składki ubezpieczeniowej budynku mieszkalnego leśniczówki.
Towarzystwo (...) S.A.wypłaciło NadleśnictwuM.kwotę 34.447,05 zł na podstawie gwarancji nr(...).
Dnia 8 sierpnia 2014 r.Towarzystwo (...) S.A.w związku ze zrealizowaniem na rzecz beneficjenta gwarancji ubezpieczeniowej nr(...)korzystając z regresu wezwałoA. K. (1)do zapłaty kwoty 34.447,05 zł w terminie do dnia 22 sierpnia 2014 r.A. K. (1)dokonał zapłaty żądanej kwoty dnia 21 sierpnia 2014 r.
Pismem z dnia 6 marca 2015 r. Nadleśnictwo wezwałoA. K. (1)jako osobę, która pełniła funkcję kierownika budowy, do wyjaśnienia niezgodności wynikających z mapy inwentaryzacji powykonawczej budynku leśniczówki i budynku gospodarczego wraz z przyłączami wykonanej w dniu 24 stycznia 2014 r. oraz doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, bowiem przebieg sieci, wg Nadleśnictwa, jest niezgodny z projektem(...), z dnia 22.02.2012 r. oraz(...)z dnia 27.11.2013 r.
Wezwało też o uzupełnienie dokumentacji powykonawczej m.in. o oświadczenie kierownika budowy potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także, w razie korzystania, drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu; przedłożenia świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, oraz oświadczenia osób posiadających stosowne kwalifikacje zawodowe i uprawnienia budowlane w zakresie zgodności wykonania przedmiotu umowy zgodnie z dokumentacją techniczną, obowiązującymi przepisami, normami i warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót.
Termin zakreślonoA. K. (1)na dzień 10 marca 2015 r. o godzinie 1000. Pismo doręczonoA. K. (1)dnia 10 marca 2015 r. Kolejnym pismem Nadleśnictwo ponowiło wezwanieA. K. (1)na termin 26 marca 2015 r. na godzinę 1000, pod rygorem złożenia skargi do rzecznika odpowiedzialności zawodowej. Pismo to doręczonoA. K. (1)dnia 16 marca 2015 r. Prace, które nie zostały wykonane przezA. K. (1)zostały następnie wykonane przez(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy zasądził kwotę 25.357,50 zł z odsetkami od 14 lutego 2014 r. i oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
Ustalając stan faktyczny sprawy Sąd Okręgowy oparł się przede wszystkim na dowodach z dokumentów przedłożonych przez strony, w szczególnościumowy nr (...), a takżeaneksie nr (...). Sąd stan faktyczny ustalił również w oparciu o zeznania świadków. Najważniejsze znaczenie miały przy tym w zakresie w jakim pozwoliły ustalić, które z robót nie ujętych w protokołach odbioru I i II etapu w rzeczywistości zostały przez powoda wykonane, a które wykonane nie zostały. Znaczenie miało tu m.in. to, że zarówno powód jak i reprezentantka pozwanego zgodnie twierdzili, że strony umówiły się co do tego, że ogrodzenie zostanie wykonane poza 7 m z uwagi na niezamontowanie bramy wjazdowej, jak również co do tego że wjazd na posesję (określany zamiennie słowem „zjazd”) został wykonany jeszcze w trakcie realizacji etapu I – na początku budowy w 2012 r., jednakże z uwagi na to, że do wykonania przewidziany był pierwotnie w II, a ostatecznie w III etapie, nie został wcześniej rozliczony. Zeznania świadków, w połączeniu z dokumentami pozwoliły również na ustalenie jakie materiały budowlane i w jakiej ilości powód pozostawił na gruncie –działce nr (...)– należącym do pozwanego, jak też pozwoliły na ustalenie faktów dotyczących procedury uzyskania decyzji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę oraz decyzji w sprawie wyrażenia zgody na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej.
Sąd Okręgowy wskazał, że powód dochodził w niniejszym procesie ostatecznie (po rozszerzeniu powództwa) trzech roszczeń.
Pierwsze z nich opiewało na kwotę 63.544,07 zł brutto i stanowiło roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za roboty wykonane do dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu odumowy nr (...), które dotychczas nie zostało przez pozwanego zapłacone. Roszczenie to stricte związane było z wykonywaniem umowy o roboty budowlane, a zatem podstawę prawną tego roszczenia stanowiart. 647 k.c.zmodyfikowany przez strony na mocy§ 21 ust. 7 pkt 1 umowy nr (...).
Drugie roszczenie było roszczeniem o zapłatę kwoty 12.301,90 zł brutto za przeniesienie na pozwanego własności materiałów budowlanych zakupionych przez powoda i pozostawionych na terenie budowy. Podstawę prawną tego roszczenia stanowiart. 354 § 1 k.c., zaś skonkretyzowaną treść zobowiązania pozwanego określał§ 21 ust. 7 pkt 2 umowy nr (...).
Trzecie roszczenie – o zapłatę kwoty 34.447,05 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 sierpnia 2014 r. – powód wywodził z niezasadnego, jego zdaniem, zaspokojenia się przez pozwanego z gwarancji ubezpieczeniowej nr(...)udzielonej na zabezpieczenie roszczeń pozwanego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez powoda. W ocenie Sądu należało wziąć w tym miejscu pod uwagę przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, tj.art. 405 k.c.
Dla oceny wskazanych wyżej roszczeń powoda podstawowe znaczenie miała okoliczność, czy dokonał on skutecznego odstąpienia od umowy nr(...)oświadczeniem z dnia 12 stycznia 2014 r., które dotarło do adresata – pozwanego – dnia 13 stycznia 2014 r., a w szczególności, czy zaistniały podstawy do odstąpienia.
Umowa nr (...)nie określała przypadków, w których powodowi przysługuje prawo do odstąpienia od umowy, niemniej uprawnienie takie po stronie powoda istniało na mocyart. 491 § 1 k.c.Aby zaktualizowała się norma kompetencyjna odczytywana z tego przepisu niezbędne jest kumulatywne spełnienie trzech przesłanek: po pierwsze jedna ze stron dopuszcza się zwłoki (zawinionego opóźnienia) w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, po drugie druga strona wyznaczyła jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania, pod rygorem odstąpienia od umowy w przypadku jego bezskutecznego upływu i po trzecie – ten dodatkowy termin bezskutecznie upłynął.
W niniejszej sprawie zobowiązaniem, którego wykonania w ramachumowy nr (...)domagał się od pozwanego powód, było dostarczenie przez pozwanego (jako inwestora), decyzji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę, dokumentacji niezbędnej do wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej, decyzji w sprawie zgody na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej, do czego pozwany zobowiązany był na mocy umowy o roboty budowlane nr(...).
W ocenie sądu opóźnienia po stronie pozwanego w zakresie obowiązków związanych z dostarczeniem wskazywanej dokumentacji nie sposób uznać za zawinione, a zatem za dopuszczenie się przez niego zwłoki. Data wydania przez organy administracji publicznej decyzji administracyjnych była bowiem niezależna od pozwanego. Pozwany nie miał zatem żadnego wpływu – dopóki trwała ona w okresie przewidzianym przez przepisy procedury administracyjnej – na szybkość tego postępowania.
Sąd I instancji podkreślił, że obie strony zgodziły się na zmianę umowynr 2012/29 aneksem nr (...), którym termin zakończenia robót objętych etapem III ustalono na dzień 31 maja 2014 r. Tym samym termin zakończenia wszystkich robót ustalono na ten dzień. W samym aneksie nie przewidziano terminu do złożenia decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, decyzji w sprawie tymczasowej organizacji ruchu i zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Ta obopólna zgoda na przedłużenie terminu sprawia, że nie można rozpatrywać pod kątem ewentualnej zwłoki w wykonywaniu zobowiązań przez którąkolwiek ze stron zdarzeń zaistniałych przed tą datą. Skoro bowiem obie strony godziły się na zmianę terminu, to w konsekwencji godziły się, że terminowość ich wywiązywania się z wzajemnych zobowiązań należy rozpatrywać przez pryzmat treści tegoaneksu nr (...). Wtórne zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało to, czy pozwany przed zawarciemaneksu nr (...)w odpowiednim terminie podejmował właściwe czynności, aby rozwiązać problem kolizji zaprojektowanego przyłącza kanalizacji sanitarnej z istniejącymi, a ujawnionymi dopiero w chwili wykonania wykopu, rurociągami. Istotne jest, że aneks ten został podpisany już po wystąpieniu o zmianę pozwolenia na budowę. Pozwany zaś niezwłocznie po uzyskaniu wiedzy o treści, nieprawomocnej jeszcze, decyzji powiadomił powoda.
Nadto, skoro została wydana decyzja o zmianie pozwolenia na budowę zgodna z wnioskiem o wydanie takiej decyzji, to musiały być już sporządzone odpowiednie projekty pozwalające na wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej, którego ta decyzja dotyczyła. Z e- maila projektanta z dnia 7 stycznia 2014 r. wynikało, że dokumentacja ta zostanie niezwłocznie przekazana Nadleśnictwu.
Powyższe wnioskowanie prowadzi do konkluzji, że jeszcze przed dniem 13 stycznia 2014 r., a zatem przed dniem, w którym powód złożył oświadczenie o odstąpieniu odumowy nr (...), istniała potrzebna do wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej dokumentacja projektowa, jak również decyzja umożliwiająca wykonanie tego przyłącza. Powód powinien był zatem zdawać sobie sprawę, że kontynuacja robót będzie wkrótce możliwa; nie sposób bowiem zasadnie twierdzić, że pozwany stawiałby przeszkody w wydaniu powodowi sporządzonej w tym celu dokumentacji projektowej.
Przed złożeniem przez powoda dnia 13 stycznia 2014 r. oświadczenia o odstąpieniu odumowy nr (...)został on również poinformowany o treści decyzji dotyczącej zgody na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej. Powód znał zatem wynik postępowań administracyjnych i mógł się z dozą prawdopodobieństwa graniczącą z pewnością spodziewać się, że wskazane decyzje administracyjne uprawomocnią się i wkrótce będzie mógł przystąpić do dalszego wykonywania robót III etapu, w szczególności dotyczących przyłącza kanalizacji sanitarnej.
Powód kwestionował wprawdzie przydatność decyzji dotyczącej wyrażenia zgody na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej, przekazanej mu przez pozwanego w dniu 10 stycznia 2014 r., jednakże weryfikacja twierdzeń powoda w tym zakresie wymagała wiadomości specjalnych, a zatem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zgłoszony w piśmie z dnia 4 grudnia 2015 r. (k. 831) wniosek powoda o przeprowadzenie takiego dowodu Sąd oddalił, uznając go za spóźniony. W tym też zakresie okoliczności podnoszone przez powoda uznać należało za nieudowodnione stosownie doart. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.
Niezależnie jednak od tego, czy decyzja dotycząca przedłużenia decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej była przydatna dla wykonania przyłącza kanalizacji, dopiero po otrzymaniu takiej decyzji powód powinien był wskazać na taki fakt i dostrzeżone wady, czy braki, oraz wyznaczyć odpowiedni dodatkowy termin na uzyskanie i dostarczenie właściwej decyzji. Powód jednak tego nie uczynił, a jak wynikało z zeznań świadków, pozwany był przekonany, że wykonał prawidłowo swoje zobowiązanie w tym zakresie.
Także rozpatrując motywację powoda w zawarciuaneksu nr (...)należy wskazać, iż o ile zgoda na nadanie mu takiej, a nie innej, treści, mogła być spowodowana przede wszystkim potrzebą uzyskania zapłaty za już wykonane roboty budowlane, to ostatecznie na treśćaneksu nr (...)powód się godził, a w sprawie nie wykazano, ażeby jego oświadczenie woli dotknięte było wadami. Z zasad doświadczenia życiowego wynika również, co potwierdził świadekA. P. (2), że powód zgadzając się na tak znaczne przedłużenie terminu robót – aż do dnia 31 maja 2014 r. – zdawał sobie sprawę z tego, że w toku są procedury administracyjne dotyczące przyłącza kanalizacji sanitarnej (zmiany pozwolenia na budowę), które muszą trwać określony czas, lecz później pozwolą na wykonanie pozostałych robót objętych etapem III. Trudno by było wyobrazić sobie motywację kontrahenta, który zgadza się na przedłużenie umowy o okres obejmujący kilka miesięcy, gdyby nie widział, że jego kontrahent rzeczywiście dąży do wykonania swoich zobowiązań, a w dalszej perspektywie całej umowy. W przeciwnym razie właśnie wtedy – gdy strony zawarłyaneks nr (...)doumowy nr (...)– spodziewać by się można wyznaczenia odpowiedniego dodatkowego terminu pod rygorem odstąpienia od umowy, nie zaś w okresie przypadającym już po zawarciu takiego aneksu.
Niezależnie od braku zwłoki po stronie pozwanego, warunkującej skuteczne odstąpienie od umowy, również sposób określenia terminu uniemożliwiał skorzystanie przez powoda z możliwości odstąpienia od umowy.
Nie budziło wątpliwości, że powód pismem z dnia 19 grudnia 2013 r., w którym domagał się dostarczenia kompletnej i uzgodnionej dokumentacji, powołując się naart. 647 k.c.wyznaczył pozwanemu na dzień 30 grudnia 2013 r. dodatkowy termin do wykonania spoczywającego na nim – jako na inwestorze – obowiązku. Wyznaczonego przez powoda terminu liczącego 11 dni (nadto przypadającego w okresie świąt Bożego Narodzenia) nie można, zdaniem sądu, uznać za termin odpowiedni w rozumieniuart. 491 § 1 k.c.Powód zdawał sobie sprawę z tego, że procedury administracyjne dotyczące wydania decyzji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę są w toku. Powód musiał mieć świadomość, wyznaczając dodatkowy termin na dzień 30 grudnia 2013 r., że najprawdopodobniej pozwany w terminie tym nie zdoła wykonać ciążącego na nim jako na inwestorze zobowiązania. Dodatkowy termin wyznaczony przez powoda w niniejszej sprawie nie może zostać zatem uznany za termin odpowiedni, o którym mowa wart. 491 § 1 k.c.
Powodowi zatem jako wykonawcy przysługiwało wynagrodzenie przewidziane umową o roboty budowlane nr(...), płatne na podstawie faktury wystawianej po dokonaniu odbioru kolejnych etapów robót.§ 21 ust. 7 pkt 1 umowy nr (...)z kolei pozwalał powodowi na domaganie się zapłaty od pozwanego za roboty, które zostały wykonane do dnia odstąpienia, w przypadku gdy odstąpienie to nastąpiło z przyczyn nie leżących po jego stronie.
Sąd nie uwzględnił żądania wynagrodzenia za wykonanie budynku leśniczówki wskazanego w pozycjinr 1 faktury nr (...), albowiem niezależnie od tego, jakie były pobudki towarzyszące powodowi przy podpisaniuaneksu nr (...), to zawarte w nim postanowienia są wiążące między stronami. Skoro zatem część prac przewidzianych pierwotnie w umowie wyodrębniono do etapu III i przypisano im określoną kwotę wynagrodzenia, to może być ona zapłacona dopiero po wykonaniu tych właśnie prac. Tymczasem prace przewidziane waneksie nr (...)do wykonania i rozliczenia w etapie III , faktycznie nie zostały wykonane, czego zresztą powód nie kwestionował.
Sąd nie znalazł przy tym podstaw do uznania postanowień aneksu w tym zakresie za nieważne, co zarzucał powód, niezależnie od tego, czy wykraczały one poza zakres robót przewidziany w ofercie złożonej przez powoda w postępowaniu przetargowym o udzielenie zamówienia publicznego. Należało w tym miejscu wziąć pod uwagęart. 140 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych(Dz.U. z 2015 r. poz. 2164), zgodnie z którym umowa podlega unieważnieniu w części wykraczającej poza określenie przedmiotu zamówienia zawarte w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Z przepisu tego nie wynika, ażeby postanowienia umowy, które wykraczają poza zakres oferty, były nieważneex lege, a jedynie, że podlegają one unieważnieniu. Wprawdzie w poprzednim stanie prawnym – przed dniem 29 stycznia 2010 r., gdy brzmienieart. 140 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznychzostało zmienione ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianieustawy Prawo zamówień publicznychoraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 223, poz. 1778), przepis ten przewidywał nieważność takich postanowień z mocy samego prawa, jednakże, biorąc pod uwagę datę ogłoszenia przetargu, złożenia oferty, rozstrzygnięcia przetargu i zawarcia w jego wynikuumowy nr (...), przepis ten w poprzednim brzmieniu nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Obecnie zatem sytuacja wskazywana przez powoda wymaga unieważnienia takich postanowień umowy w postępowaniu sądowym o ustalenie i dopiero prawomocne orzeczenie sądu mogłoby w niniejszej sprawie doprowadzić do nieuwzględnienia takiego postanowienia umowy, które wykracza poza zakres złożonej w postępowaniu przetargowym oferty .
W sytuacji jednak, gdy nie zostało takie postępowanie przeprowadzone, Sąd był związany postanowieniamianeksu nr (...), z których wprost wynika, które prace za kwotę 35.357,54 zł miały być wykonane przez powoda w etapie III jako prace dotyczące budynku leśniczówki. Nie było między stronami sporu co do tego, że roboty polegające na montażu kaset bramowych, elektrozaczepu, samozamykacza, jak również przyłącza kanalizacji sanitarnej, nie zostały wykonane przez powoda i z tych też względów jego roszczenie w tym zakresie okazało się niezasadne, niezależnie od tego, że sam budynek leśniczówki (co zostało wykazane) został odebrany już w drugim etapie. Kwota przyporządkowana waneksie nr (...)budynkowi leśniczówki, w istocie dotyczyła prac zewnętrznych jedynie w zakresie swojej funkcjonalności, czy podłączenia związanych z budynkiem leśniczówki. Prace te zatem, co oczywiste, nie mieściły się w obrysie budynku, a zatem nie można było uznać, że wykazano, ażeby zostały wykonane (choć nie było sporu co do tego, że powód wszystkie prace w obrysie budynku wykonał).
Uwzględnieniu przez Sąd podlegało natomiast w tym zakresie roszczenie dotyczące ogrodzenia oraz zjazdu. Jak bowiem zeznała reprezentantka pozwanego i co wynikało ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, obie strony zgodziły się na to, że ogrodzenie zostanie wykonane bez około 7 m z uwagi na brak możliwości wykonania bramy i frontowego ogrodzenia z powodu wymaganych wcześniej prac przy przyłączu kanalizacji sanitarnej. Jednocześnie pozwany nie zakwestionował sposobu wyceny dokonanego przez powoda, który domagał się jedynie części należności za ogrodzenie, a nadto co do kosztów materiałów wykazał je dołączoną fakturą. Z tych powodów należało uwzględnić roszczenie powoda w tym zakresie co do kwoty 4.201,50 zł brutto.
Na podobnej zasadzie uwzględniono wynagrodzenie za prace określone jako „wjazd na działkę etap III” (zwany przez strony zamiennie „zjazdem”). Reprezentantka pozwanego przyznała bowiem, że wjazd został wykonany prawie na samym początku robót, jeszcze w 2012 r. przed dokonaniem odbioru etapu I. Wprawdzie strona pozwana zarzucała, że zjazd ten został wykonany wadliwe, jak też podnosiła, że trzeba było usuwać usterki w wykonaniu tego zjazdu, niemniej z przedłożonego na ostatniej rozprawie kosztorysu dotyczącego dokończenia robót przez inny podmiot wynika, że faktycznie w tym zakresie żadne prace naprawcze nie były prowadzone.
Sąd miał przy tym na uwadze, że co prawda w specyfikacji niewykonanych robót również powołano się na istniejące wady zjazdu, niemniej były to inne wady, niż te, które zostały wymienione w spisie z natury i notatce służbowej, co budziło wątpliwości co do zgodności twierdzeń zawartych w tym dokumencie z rzeczywistym stanem rzeczy. Z tej też przyczyny Sąd uznał, że strona pozwana nie wykazała, że wjazd dotknięty był wadami, których powód nie usunąłby; powód utrzymywał bowiem, że po zgłoszeniu wadliwości w zakresie zapadania się kostki, poprawił ten element, a jedynie nie dokonano formalnego odbioru poprawionych robót. Pozwany nie wykazał też, by skorzystał z jakichkolwiek uprawnień z tytułu rękojmi (w szczególności do obniżenia wynagrodzenia), ani wielkości ewentualnej obniżki z uwagi na ewentualne wady zjazdu. Z tej też przyczyny roszczenie powoda dotyczące zapłaty za wykonanie wjazdu zostało uwzględnione w całości, tj. w kwocie 21.156 zł brutto.
W konsekwencji od pozwanego na rzecz powoda w punkcie I sentencji zasądzono kwotę 25.357,50 zł, która wyczerpuje zasadną część pierwszego z roszczeń powoda wskazanych na początku rozważań prawnych.
Przechodząc do drugiego z roszczeń powoda, a zatem roszczenia o zapłatę kwoty 12.301,90 zł brutto należy wskazać, iż zgodnie z brzmieniemart. 354 § 1 k.c.dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Treść zobowiązania konkretyzował przy tym wskazany§ 21 ust. 7 pkt 2 umowy nr (...), zgodnie z którym w przypadku odstąpienia od umowy z przyczyny nie leżących po stronie wykonawcy – powoda – mógł się on domagać odkupienia materiałów, konstrukcji lub urządzeń, których nie da się zagospodarować na innych placach budowy.
Aby norma kompetencyjna odczytywana ze wskazanego przepisu oraz postanowienia umownego znajdowała zastosowanie wymagane było kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: pierwszą z nich było odstąpienie od umowy z przyczyn nie leżących po stronie wykonawcy (powoda), zaś drugą brak możliwości zagospodarowania materiałów zakupionych przez wykonawcę (powoda) na innych placach budowy.
Z uwagi na ustalenie, że powód nie dokonał skutecznego odstąpienia odumowy nr (...)na podstawieart. 491 § 1 k.c., należało uznać, że nie została spełniona pierwsza ze wskazanych przesłanek, a było to wystarczające do oddalenia w całości powództwa co do omawianego roszczenia o zapłatę kwoty 12.301,90 zł – będącej sumą kwot za bramę przesuwną, furtki, panele ogrodzeniowe, cegły klinkierowe i rurę stalową wskazane przez powoda wfakturze nr (...).
Niezależnie od tego, w ocenie Sądu, powód nie wykazał również, ażeby spełniona była druga ze wskazanych wyżej przesłanek, a mianowicie, że materiały te nie nadawały się do zagospodarowania przez niego na innym placu budowy. Jak wskazywali bowiem w swoich zeznaniach świadkowie materiały te były materiałami standardowymi, typowymi, które można nabyć na rynku materiałów budowlanych. Świadczą o tym również – przedstawione przez powoda jako dowody – faktury VAT wystawiane za te materiały przez przedsiębiorców prowadzących wielkopowierzchniowe sklepy trudniące się sprzedażą typowych materiałów budowlanych.
Przechodząc do trzeciego z roszczeń wskazanych przez powoda w piśmie rozszerzającym powództwo, tj. o zapłatę kwoty 34.447,05 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 sierpnia 2014 r. należy wskazać, że również ono okazało się niezasadne i zasługiwało na oddalenie. Powód wywodził bowiem, że pozwany niezasadnie zaspokoił swoje roszczenie z gwarancji ubezpieczeniowej nr(...)udzielonej przezTowarzystwo (...) S.A.na zabezpieczenie roszczeń pozwanego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez powoda. Za podstawę prawną roszczenia powoda należało uznaćart. 405 § 2 k.c.W kontekście rozważanego roszczenia należało zatem ustalić, czy pozwanemu przysługiwało uprawnienie do zaspokojenia się z gwarancji ubezpieczeniowej, co w konsekwencji doprowadziło to tego, że powód zaspokoił roszczenie regresowe ubezpieczyciela w kwocie, w jakiej ubezpieczyciel zaspokoił pozwanego.
Analiza treści gwarancji ubezpieczeniowej nr(...)oraz§ 14 umowy nr (...)prowadzi do wniosku, że poprzez gwarancję ubezpieczeniową miały zostać zabezpieczone roszczenia pozwanego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez powoda. Roszczenia te z kolei obejmowały również kary umowne, o których mowa w§ 18 ust. 2 umowy nr (...), zgodnie z którym zamawiający miał prawo obciążyć wykonawcę karami umownymi z tytułu odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy w wysokości 10% wynagrodzenia netto określonego w § 7 ust. 1 umowy, tj. 10% z kwoty 628.200 zł. Taką karę umowną (w kwocie 62.820 zł) pozwany powodowi naliczył i wezwał go do jej zapłaty.
Uznać przy tym należy, że użyte przez strony sformułowanie „odstąpienie z przyczyn leżących po stronie wykonawcy” stanowi swoisty skrót myślowy, pod którym kryje się niewykonanie umowy w związku z odstąpieniem od umowy, co przesądza o dopuszczalności takiego ukształtowania przesłanek kary umownej. Stanowisko, że wskutek odstąpienia od umowy na podstawie upoważnienia ustawowego powstaje stan, który należy zakwalifikować jako niewykonanie zobowiązania, a to z kolei pozwala na dochodzenie kary umownej z tytułu niewykonania zobowiązania jest przy tym aprobowane w judykaturze [por. wyrok SA w Warszawie z 13.11.2015 r. w sprawie I ACa 324/15; wyrok SA w Gdańsku z 28.05.2015 r. w sprawie I ACa 9/15].
Podstawa naliczenia kary umownej wskazana w § 18 ust. 2 umowy rozumiana w wyżej przedstawiony sposób zgodna jest zart. 483 § 1 k.c.Kara z § 18 ust. 2 umowy została zastrzeżona bowiem na wypadek niewykonania zobowiązania niepieniężnego powoda, jakim było wykonanieumowy nr (...)– jej przedmiotu określonego w jej § 1, którego ostatecznie powód nie wykonał. Biorąc natomiast pod uwagę, że kara umowna ma charakter zryczałtowanego odszkodowania pozwany nie musiał wykazywać, że rzeczywiście poniósł szkodę i w jakiej wysokości. Ubocznie zatem należy wskazać, że pozwany złożył na ostatniej rozprawie kosztorys dotyczący kosztów pozwanego związanych z dokończeniem robót, których powód w ramachumowy nr (...)nie wykonał.
Jak wykazano zatem w niniejszym postępowaniu powód umowy nie wykonał w całości. Nadto powód niezasadnie i nieskutecznie odstępując od umowy wyraźnie wyraził brak woli wykonania pozostałej części umowy. Prowadzi to do wniosku, żeumowa nr (...)nie została wykonana z przyczyn leżących po stronie powoda. Pozwany był zatem na podstawie § 18 ust. 2 umowy uprawniony do naliczenia powodowi kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy .
Tym samym pozwany uprawniony był jako beneficjent do zaspokojenia swojego roszczenia z tytułu kary umownej do wysokości 34.447,05 zł z udzielonej na zabezpieczenie tego roszczenia przez ubezpieczyciela(...) S.A.gwarancji ubezpieczeniowej nr(...). Skoro zatem pozwanemu przysługiwało takie uprawnienie, z którego skutecznie skorzystał, to nie zachodzi przesłanka bezpodstawności wzbogacenia po stronie pozwanego kosztem powoda.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 108 § 1w zw. zart. 100 k.p.c., rozdzielając je stosunkowo między stronami, albowiem powództwo zostało uwzględnione w części stanowiącej 23%, zaś oddalone w części stanowiącej 77%. Szczegółowe wyliczenie tych kosztów Sąd pozostawił referendarzowi sądowemu.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powódA. K. (1).
Powód zarzucił wyrokowi:
1
naruszenieart. 491 § 1 k.c.poprzez uznanie, że strona pozwana nie pozostawała w zwłoce w zakresie dostarczenia powodowi dokumentacji niezbędnej do wykonania przyłącza kanalizacyjnego, a nadto, że termin zakreślony przez powoda w wezwaniu z dnia 19 grudnia 2013 r. nie był odpowiedni w rozumieniu tegoż przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że powód nie odstąpił skutecznie od umowy ze stroną pozwaną,
2
naruszenieart. 405 k.c.będące konsekwencją uznania, że powód nie odstąpił skutecznie od umowy, a tym samym strona pozwana (mogła zaspokoić swoje roszczenia odszkodowawcze z gwarancji ubezpieczeniowej,
3
naruszenieart. 40ust.ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznychpoprzez uznanie, że pismo Marszałka Województwa(...)z dnia 10 stycznia 2014 r. o przedłużeniu terminu ważności czasowej organizacji ruchu na czas budowy zjazdu w ciągu drogi wojewódzkiej stanowiło decyzję o zgodzie na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej, w sytuacji, gdy zgody na zajęcie pasa drogowego w cełu realizacji robót nie związanych z budową, przebudową, remontem i ochroną dróg udziela zarządca drogi tj.(...)Zarząd Dróg Wojewódzkich wK.w formie decyzji administracyjnej,
4
naruszenieart. 647 k.c.poprzez uznanie za niezasadne żądania przez powoda zapłaty pozostałej części wynagrodzenia za realizacje budynku leśniczówki, pomimo ustalenia, że powód wykonał wszystkie prace w obrębie tego budynku,
5
naruszenieart. 354 § 1 k.c.w zw. z zapisem§ 21 ust. 7 pkt 2 umowy nr (...)poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że fakt zakupu materiałów budowlanych standardowych, które można nabyć na rynku materiałów budowlanych wyklucza możliwość uznania, że materiały te nie nadawały się do zagospodarowania na innych budowach, a tym samym aby powód miał możność żądania zapłaty za te materiały,
6
naruszenieart. 227 k.p.c.w zw. zart. 207 § 6 k.p.c.poprzez uznanie, że wniosek dowodowy powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie rozliczenia wykonanych prac na dzień odstąpienia od umowy był spóźniony, mimo, ze został on zgłoszony w piśmie przygotowawczym z dnia 10 lutego 2015 r. złożonym w terminie zakreślonym przez Sąd.
Podnosząc powyższe zarzuty powód wnosi o:
1
zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej punktu II i III, poprzez zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe NadleśnictwaM.na rzecz powodaA. K. (1)dalszej kwoty 84.935,52 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 50.488,47 zł od dnia 14 stycznia 2014 r. i od kwoty 34.447,05 zł od dnia 23 sierpnia 2014 r. oraz kosztów procesu według norm przepisanych,
2
zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania za II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
ewentualnie
3
uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelacji powód zawarł rozwinięcie zarzutów stawianych zaskarżonemu orzeczeniu.
W ocenie powoda kwestia oceny skuteczności odstąpienia przez powoda od umowy ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu pomiędzy stronami. Wywody Sądu I instancji w tym zakresie uznać należy jednak za wadliwe.
Powód podkreśla, że zgodnie z § 4 umowy łączącej strony pozwany zobowiązany był dostarczyć dokumentację oraz niezbędne do realizacji umowy decyzje, przy czym termin przekazania tych dokumentów miał nastąpić nie później niż w dniu przekazania terenu budowy. Konieczność dostarczenia nowej dokumentacji, objętej wezwaniem powoda z dnia 19 grudnia 2013 r. wynikała z faktu stwierdzenia w trakcie realizacji robót kolizji uniemożliwiającej realizację robót w zakresie przyłącza sieci kanalizacyjnej. Powód poinformował o tym pozwanego pismem z dnia 17 lipca 2013 r., wnosząc o rozwiązanie tego problemu. Od tego dnia zatem zaistniał obowiązek pozwanego do przygotowania niezbędnej dokumentacji umożliwiającej realizację prac budowlanych w zakresie przyłącza kanalizacyjnego. Podpisując w dniu 29 listopada 2013 r,aneks nr (...)strony nie zmieniły treści przywołanego powyżej § 4 umowy. Powód mógł zatem oczekiwać, że w dniu wejścia w życie aneksu otrzyma niezbędną do realizacji prac dokumentację budowlaną, obejmującą zmienione pozwolenie na budowę jak i zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, zwłaszcza, że od dnia poinformowania pozwanego o konieczności rozwiązania problemu kolizji, sprowadzającej się w istocie rzeczy do przygotowania zmiany projektu, zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę i uzyskania zgody na zajęcie pasa drogowego upłynęło blisko 4,5 miesiąca, a od spotkania z udziałem powoda 2 miesiące i 19 dni.
Po wykryciu kolizji uniemożliwiającej realizację przez powoda prac w zakresie przyłącza kanalizacyjnego strony z tej przyczyny podpisałyaneksy nr (...)w dniu 29 sierpnia 2013 r. i nr 3 w dniu 30 września 2013 r. przedłużając termin realizacji umowy do dnia 30 listopada 2013 r,. z pierwotnego terminu określonego na dzień 31 sierpnia 2013 r.Aneks nr (...)został podpisany w przeddzień upływu terminu do realizacji robót budowlanych ustalonegoaneksem nr (...), a więc z uwzględnieniem faktu wykrycia kolizji, a tym samym konieczności zmiany projektu budowlanego, zmiany pozwolenia na budowę oraz uzyskania wszelkich niezbędnych uzgodnień i decyzji koniecznych do realizacji robót.
Nie sposób nie zauważyć, że spotkanie z udziałem powoda miało miejsce w dniu 11 września 2013 r. i już wówczas wskazywano na to, że projektant wystąpi o wydanie pozwolenia na umieszczenie w pasie drogowym studni rozprężnej. Tymczasem jak wynika z treścidecyzji nr (...)r. z dnia 2 stycznia 2014 r., której odpis przedłożyła strona pozwana, decyzja ta została wydana na wniosek strony pozwanej o jej zmianę z dnia 9 grudnia 2013 r. Zatem oczekiwanie na decyzję organu administracji budowlanej nie przekroczyło ustawowego miesięcznego terminu wynikającego z art, 35§ 4 k.p.a.i to w okresie obejmującym Święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok.
Nie sposób zatem uznać, że strona pozwana nie pozostawała w zwłoce z dostarczeniem niezbędnej do prowadzenia prac dokumentacji, jak to przyjął Sąd Okręgowy, zwłaszcza, że sam aneks do projektu budowlanego został sporządzony w sierpniu 2013 r., a zgoda na umieszczenie studni rozprężnej w pasie drogowym została wydana w dniu 7 października 2013 r. i doręczona pozwanemu w dniu 9 października 2013 r. Okoliczność powyższa wynika z treści tejże decyzji stanowiącej załącznik do nr 18 do odpowiedzi na pozew. Z chwila doręczenia przedmiotowej decyzji nic już nie stało na przeszkodzie , aby złożyć wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, a tymczasem pozwana zwlekała z tym aż dwa miesiące do dnia 9 grudnia 2013 r. , w sytuacji gdy oczywistym było, ze brak dokumentacji uniemożliwiał powodowi kontynuację robót wynikających z umowy łączącej strony. Powyższy wywód stanowi również kontrargumentację do stanowiska Sadu Okręgowego w Szczecinie, że czas wyznaczony stronie pozwanej przez powoda był niewystarczający.
Powód wskazywał na konieczność rozwiązania problemu kolizji w lipcu 2013 r. , strony dwukrotnie przedłużały termin realizacji robót z powodu braku wymaganej dokumentacji przed sporządzeniemaneksu nr (...), we wrześniu 2013 r. powód na naradzie z inwestorem i projektantem dowiedział się o podjęciu działań zmierzających do rozwiązania tego problemu, co w istocie rzeczy sprowadzało się do konieczności uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę oraz do uzyskania pozwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania robót. Uzyskanie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w rzeczywistości zajęło 24 dni i trudno uznać, że powód, żądając dostarczenia dokumentacji na koniec grudnia 2013 r. musiał wyznaczać stronie pozwanej dłuższy termin i dalej oczekiwać na dostarczenie dokumentacji budowlanej. Powód wyznaczył jeszcze jeden termin na dzień 10 stycznia 2014 r., który również nie został dotrzymany. W sumie zatem było pięć dodatkowych terminów na przekazanej dokumentacji - trzy terminy wynikały z faktu podpisaniaaneksów nr (...), dwa wynikały z wezwań powoda po podpisaniuaneksu nr (...).
Powód wskazuje na ewidentny błąd Sadu Okręgowego, który przyjął, że pismo Marszalka Województwa(...)z dnia 10 stycznia 2014 r. o przedłużeniu terminu ważności czasowej organizacji ruchu na czas budowy zjazdu w ciągu drogi wojewódzkiej stanowiło decyzję o zgodzie na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej w celu wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej. Powód wskazał na treśćart. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
W toku postępowania dowodowego przeprowadzony został dowód zdecyzji nr (...)wydanej dnia 26 października 2012 r przez(...)Zarząd Dróg Wojewódzkich wK.. Z jej treści wynikało, że(...)Zarząd Dróg Wojewódzkich wK.zezwolił na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót określa powierzchnie zajęcia robot na okres do 31 października 2012 r. w celu włączenia się do drogi wojewódzkiej ( budowa zjazdu i przyłącza wodociągowego).
Z treści tejże decyzji wynika, że została ona wydana tego samego dnia, kiedy wpłynął wniosek, co warte jest odnotowania z uwagi na stanowisko Sądu Okręgowego uzasadniające brak dokumentacji nie zwłoką w działaniu strony pozwanej, ale długotrwałością procedur administracyjnych .
Z decyzji tej wynika również, że jej wydanie było poprzedzone zatwierdzeniem projektu tymczasowego organizacji ruchu z dnia 22 października 2012 r. Po ujawnieniu kolizji wykluczającej realizacje przyłącza w sposób pierwotnie zaprojektowany, strona pozwana uzyskała decyzję na umieszczenie studni rozprężnej w pasie drogowym w dniu 9 października 2013 r. , nie przedłożyła jednak decyzji na zajęcie pasa drogowego w celu samego wykonania robót.
Powód podnosi, że uzyskanie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym studni rozprężnej i uzyskanie zezwolenia na zajecie pasa drogowego w celu samego prowadzenia robót to dwie odrębne kwestie. NSA wW.w wyroku z dnia 9 grudnia 2011 r. II GSK 1302/10 wskazał wręcz, że sprawa zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie drogowym oraz sprawa zezwolenia na umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego nie są oparte na tej samej podstawie prawnej oraz odmiennie kształtują prawa i obowiązki strony, zatem nie powinny być przedmiotem jednego postępowania administracyjnego.
Uzyskanie przedłużenia uzgodnienia organizacji ruchu na czas budowy zjazdu nie zastąpiło decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej, w której to decyzji ustala się jednocześnie wysokość opłat za zajecie pasa drogowego.
Sąd Okręgowy w tym zakresie zasłonił się koniecznością sięgnięcia po wiadomości specjalne, w sytuacji, gdy wystarczyła szczegółowa analiza treścidecyzji nr (...)z dnia 26 października 2012 r.(...)Zarząd Dróg Wojewódzkich oraz pisma z dnia 10 stycznia 2014 r. w kontekście zapisówustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Już chociażby z faktu, źe oba dokumenty zostały wydane przez inny organ , trudno uznać, że weryfikacja twierdzeń powoda kwestionującego przydatność pisma z dnia 10 stycznia 2014 r, jako zastępującego decyzję o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego wymagała wiadomości specjalnych, jak to wskazał Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wywodząc, że powód złożył spóźniony w tym zakresie wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.
Całkowicie niezrozumiałym jest wyartykułowane w uzasadnieniu stanowisko Sądu, że powód po otrzymaniu decyzji winien był wskazać na jej braki i dostrzeżone wady, a tego nie uczynił. Decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego po pierwsze nie było, a po drugie trudno oczekiwać, aby powód miał pouczać stronę pozwaną odnośnie wymagań formalnych prowadzenia procesu inwestycyjnego. Strona pozwana miała odpowiednie służby w tym zakresie, a nawet gdyby służb tych nie miała, to mogła zawrzeć umowę o inwestorstwo zastępcze i zlecić profesjonalnemu podmiotowi prowadzenie inwestycji, czy wreszcie w umowie z wykonawca określić jego obowiązki w szerszy sposób, co z pewnością miałoby przełożenie na wysokość wynagrodzenia.
Powyższa argumentacja - w ocenie apelującego - daje podstawę od uznania, że powód miał podstawy do odstąpienia od umowy i uczynił to skutecznie w świetle wymogów określonych wart. 491 § 1 kc.A skoro tak, to pozwana nie miała podstaw do zaspokojenia się z gwarancji ubezpieczeniowej i czyniąc to została bezpodstawnie wzbogacona kosztem powoda.
Uznanie, że powód skutecznie odstąpił od umowy dawało mu również uprawnienie do żądanie zapłaty za materiały budowlane zakupione z przeznaczeniem na budowę realizowana w ramach umowy łączącej strony. Trudno uznać za zasadne stanowisko Sądu Okręgowego, że powód nie wykazał możliwości zagospodarowania tych materiałów na innych budowach. Wprawdzie panele ogrodzeniowe, brama przesuwna, cegły klinkierowe i rura stalowa wskazane wfakturze (...)były materiałami typowymi , nabytymi na rynku materiałów budowlanych , jednakże nie są to materiały, które można wykorzystać na każdej budowie, jak piach, cement, czy zwykłe cegły.
Ostatnią kwestią, do której należy odnieść się w niniejszej apelacji jest stanowisko Sądu Okręgowego odnośnie zapłaty za roboty objęte etapem III.
Bezsprzecznie powodowi należy się wynagrodzenie za wykonane roboty budowlane. W umowie określone zostało wynagrodzenie ryczałtowe, jednakże określono wartość robót obejmująca poszczególne etapu, w tym odrębnie za roboty obejmujące budynek leśniczówki, budynek gospodarczy , zjazd i ogrodzenie.
W umowie łączącej strony określono wprost wartość robót obejmujących budynek leśniczówki na kwotę 558.300 zł , od których to robót stawka podatku VAT wynosiła 8% i zamykała się kwotą 44.664 zł.
Stawka podatku VAT 8% wynikająca zart. 41 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usługoraz§ 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usługi w § 37 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dotyczy wyłącznie obiektów budownictwa mieszkaniowego i nie może mieć zastosowania do robót wykonywanych poza obrysem budynku.
Takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie i praktyce, i było wyartykułowane wprost w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 7/12. Okoliczność powyższa z pewnością była znana stronie pozwanej skoro w druku oferty cenowej w dokumentacji przetargowej wyodrębniono budynek mieszkalny określając stawkę podatku VAT w kwocie 8%.
Zauważyć należy również, że w specyfikacji istotnych warunków zamówienia w punkcie 11.5 i 5 wskazano, że oferta musi być sporządzona przez wykonawcę ściśle według postanowień specyfikacji i na formularzu stanowiącym załącznik do tejże specyfikacji.
Analizując ustalenie wynagrodzenia objętego poszczególnymi etapami i zmiany wynikające z podzielenia etapu II na etap III i III zauważyć należy, iż zgodnie zaneksem (...)etap III obejmować zapłatę za trzy elementy, a mianowicie: 38.186,58 zł brutto za budynek leśniczówki objęły podatkiem VAT w wysokości 8%, 21.156 zł brutto za zjazd, objęty podatkiem 23 %, 14.391 zł brutto za ogrodzenie objęte podatkiem VAT 23 %. Jeżeli kwota 38.186,58 zł dotyczyła budynku leśniczówki jako budynku mieszkalnego, na co wskazuje przyjęta przez strony w umowie 8% stawka podatku VAT, to roboty w tym zakresie dotyczyły wyłącznie prac w obrębie budynku .
Jeżeli zatem bezspornym jest, że powód wykonał w całości prace w zakresie zrealizowania budynku mieszkalnego ( leśniczówki), to zasadnym jest żądanie powoda zapłaty kwoty 38.186,58 zł wskazanej w punkcie 1 faktury(...)za wykonanie budynku leśniczówki.
Fakt niewykonania przez powoda montażu kaset bramowych w słupkach ogrodzenia, samozamykaczy do bramy i furtki nie daje podstawy do uznania, że powód nie wykonał robót w zakresie realizacji leśniczówki, skoro były to elementy ogrodzenia i bramy i furtki, położone poza obrysem budynku, a zatem nie objęte stawka podatku VAT 8%.
Nawet gdyby przyjąć stanowisko odmienne, a zatem wliczyć wskazane prace do zakresu prac obejmujących leśniczówkę, a wiec mieszczących się w wartości prac określonych w umowie w odniesieniu do budynku mieszkalnego, to wskazać należy, że w kosztorysie robót złożonym przez pozwaną w dniu 15 kwietnia 2016 r. instalacje zewnętrzne w budynku leśniczówki do wykonania zostały ujęte w pozycji 16 i wycenione zostały na kwotę netto 129,18 zł. W konsekwencji więc przy przyjęciu powyższego założenia należałoby od kwoty 38.186,58 zł odjąć kwotę 139,51 zł ( 129,18 + 8% VAT) .
Dla wyczerpania zarzutów dotyczących odmowy zasądzenia kwoty 38.186,58 zł ujętej w punkcie 1 faktury VAT(...)przeanalizować należy zapisy dotyczące pierwotnie etapu II , podzielonego następnie - zgodnie zaneksem (...)na dwa etapy II i III. I tak zgodnie z zapisem § 8 ust. 1 pkt 2 umowy etap II w zakresie leśniczówki obejmował - instalacje zewnętrzne, instalacje wewnętrzne i prace wykończeniowe - posadzki, tynki, okładziny ścian i sufitów wewnętrznych, sufit podwieszany, stolarka i ślusarka wewnętrzna.
Waneksie nr (...)etap II został podzielony na dwa etapu II i III. W zakresie leśniczówki etap II nie obejmował już w zakresie prac wykończeniowych sufitu podwieszanego, stolarki i ślusarki wewnętrznej. Można zatem przyjąć, że w tym zakresie roboty powoda ujęto w etapie III obejmującym w odniesieniu do budynku leśniczówki poza instalacjami zewnętrznymi także roboty budowlane inne .
Zgodnie z ofertą cenową i umową za realizację budynku mieszkalnego powód miał uzyskać wynagrodzenie w kwocie 602.964 zł brutto ( 558.300 zł+ 8% VAT 44,664 zł)
Za I i II etap powód uzyskał zapłatę w kwocie łącznej 564.777,42 zł brutto, a zatem w III etapie do zapłaty pozostało 38.186,58 zł, pomniejszone ewentualnie o koszt wykonania robot elektrycznych obejmujących montaż kasety bramowej i montaż elektromechanicznych elementów blokujących (139,51 zł).
Pozwany wniósł odpowiedź na apelację.
W ocenie pozwanego apelacja strony powodowej nie zasługuje na uwzględnienie i winna zostać oddalona.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego wskazać należy, że zgodnie zart. 162 k.p.c.strona zachowuje prawo do powoływania się w dalszym toku postępowania na uchybienia sądu przepisom postępowania, o ile wniesie o wpisanie zastrzeżenia do protokołu w toku posiedzenia, a jeżeli nie były obecna, na najbliższym posiedzeniu. W orzecznictwie wskazuje się, że zachowanie uprawnienia do powoływania się na uchybienia przepisom postępowania wymaga, poza dochowaniem terminu do zgłoszenia zastrzeżenia, wskazania spostrzeżonego przez stronę uchybienia z wyczerpującym przytoczeniem naruszonych przepisów postępowania wraz z wnioskiem o wpisanie tak sformułowanego zastrzeżenia do protokołu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2006 r., VCSK 237/06).
W niniejszej sprawie pełnomocnik powoda na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. w związku z oddaleniem przez Sąd wniosku dowodowego wskazanego w apelacji, nie zgłosił na podstawieart. 162 k.p.c.właściwego zastrzeżenia do protokołu.
Nie ulega wątpliwości, że obowiązek wyczerpującego przytoczenia naruszonych przepisów postępowania ciąży na profesjonalnym pełnomocniku, z którego pomocy powód korzystał w niniejszym postępowania. W związku z nieskutecznym zgłoszeniem zastrzeżenia do protokołu, w ocenie pozwanego strona powodowa utraciła uprawnienie do powoływania się na oddalenie przedmiotowego wniosku. Nadto wskazany wniosek należało uznać za spóźniony, na co pozwany zwracał uwagę w toku procesu w pismach procesowych.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych uprawniająca Wykonawcę do skorzystania z prawa do odstąpienia od Umowy. Zwłoka w rozumieniuart. 491 § 1 i 2 k.c.jest kwalifikowanym opóźnieniem i należy ją rozumieć jako opóźnienie zawinione będące następstwem okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2011 r. III CSK 161/10). Skuteczność oświadczenia o odstąpienia zależy także od wyznaczenia odpowiedniego dodatkowego terminu do spełnienia świadczenia. W orzecznictwie przyjmuje, się, że aby uchronić dłużnika przed wyznaczeniem mu terminów nierealnych, w których nawet przy dołożeniu należytej, usilnej staranności nie mógłby wywiązać się ze swego obowiązku, ustawodawca stanowi, że chodzi tu o termin odpowiedni, realny w sensie obiektywnym. Termin ten powinien umożliwić drugiej stronie realizację świadczenia, w spełnieniu którego pozostaje w zwłoce (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 stycznia 2000 r. I ACa 817/99).
O trwających procedurach i czasie niezbędnym do uzyskania wymaganych decyzji powód wiedział. O powyższym świadczy wpis z dnia 3 grudnia 2013 r. Kierownika Budowy (powoda) w Dzienniku Budowy, że „ wstrzymuje roboty do czasu uzyskania przez inwestora aneksu do pozwolenia na budowę i decyzji o zajęciu pasa drogi wojewódzkiej w celu wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej. Podpisaniaaneksu nr (...)do Umowy przez powoda i przedłużenia czasu na wykonanie prac objętych 3 etapem do dnia 31 maja 2014 r. było dobrowolne. Nadto przed złożeniem przez niego oświadczenia o odstąpieniu od Umowy została mu doręczona decyzja w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę.
Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, że pozwany nie dopuścił się zwłoki w przekazaniu dokumentacji na wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jeszcze przed dniem 13 stycznia 2014 r., przed złożeniem przez powoda oświadczenia o odstąpieniu od umowy, istniała potrzebna wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej dokumentacja projektowa, jak również decyzja umożliwiająca wykonanie tego przyłącza. Powód powinien zatem zdawać sobie sprawę, że kontynuacja robót będzie wkrótce możliwa. Przed złożeniem oświadczenia o odstąpieniu od umowy został również poinformowany o decyzji dotyczącej zgody na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej. Jeśli w ocenie powoda decyzja ta była nieodpowiednia, powinien na taki fakt zwrócić uwagę pozwanemu oraz wyznaczyć dodatkowy odpowiedni termin dostarczenia właściwej, zwłaszcza, że to on pełnił funkcję Kierownika Budowy. Jak wyjaśnił Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 września 2011 r., sygn. akt: V ACa 373/11, wykonawca ma obowiązek współdziałania przy wykonywaniu zobowiązania wynikającego z umowy o roboty budowlane, w tym informowania o wadliwej dokumentacji.
W kontekście powyższych okoliczności, a zwłaszcza dobrowolnego podpisania w dniu 29 listopada 2013 r.Aneksu nr (...), argumentację strony powodowej w przedmiocie rzekomej zwłoki Inwestora należy uznać, za stworzoną jedynie na potrzeby niniejszego postępowania, zwłaszcza mając na uwadze fakt, że roboty objęte 2 etapem zostały zgłoszone do odbioru dopiero w dacie 30 listopada 2013 r., a ich odbiór nastąpił w dniu 9 grudnia 2013 r.
Niezależnie od powyższego oświadczenie powoda o odstąpieniu z dnia 13 stycznia 2014 r. nie może być uznane za skuteczne także z innego względu. Należy wskazać, że w piśmie z dnia 3 stycznia 2014 r. powód zakreślił stronie powodowej pięciodniowy termin (do dnia 8 stycznia) na przekazanie dokumentacji, w tym prawomocnej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (mając świadomość, że pozwany nią jeszcze nie dysponuje) oraz siedmiodniowy termin (do dnia 10 stycznia) na złożenie zlecenia dozoru terenu budowy wraz z niezbędnym i ogrzewaniem budynku mieszkalnego w okresie do 30 kwietnia 2014 r. (znając dotychczasowe stanowisko pozwanego w tym zakresie). Terminy te, mając na względzie już same tylko zasady doświadczenia życiowego, należy uznać za nieodpowiednie. Stanowiska tego nie zmienia również uprzednie pismo powoda z dnia 19 grudnia 2013 r,, bowiem i przewidziany w nim termin należy uznać za obiektywnie niewystarczający do uzyskania ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Z uwagi na nieskuteczność złożonego oświadczenia i niewykonanie umowy w związku z odstąpieniem od umowy, strona pozwana była uprawniona do skorzystania z zabezpieczenia wniesionego na podstawie § 14 Umowy. Niewątpliwie służyło ono zabezpieczeniu roszczeń Zamawiającego z tytułu niewykonania i nienależytego wykonania umowy, w tym na pokrycie naliczonych kar umownych.
Pozostawione na palcu budowy przez powoda materiały zostały według faktur załączonych do pozwu zakupione w ogólnobudowlanych marketach i stanowią standardowe materiały wykorzystywane w budownictwie. W samej apelacji podniesiono, że są to materiały typowe. Powód miał i nadal ma możliwość ich wbudowania na innych prowadzonych przez siebie budowach, albowiem jak wynikało z jego zeznań prowadził i prowadzi roboty na wielu inwestycjach. W świetle powyższych uwag nie można zasadnie twierdzić, że zaktualizowały się przewidziane w Umowie przesłanki uprawniające powoda do uzyskania zapłaty za pozostawione na placu budowy materiały.
Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszeniaart. 647 k.c.Wynika z niego obowiązek zapłaty, ale tylko za wykonane roboty budowlane. W toku procesu strona pozwana nie wykazała, by roboty budowlane dotyczące budynku leśniczówki zostały wykonane w zakresie wynikającym zAneksu nr (...)do Umowy. Wykonawca w tej fazie inwestycji zobowiązał się w zakresie „Budynku leśniczówki” do wykonania instalacji elektrycznej - montażu w słupku betonowym kasety bramowej, montażu elektromechnicznych elementów blokujących.
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skoro część prac pierwotnie przewidzianych w umowie wyodrębniono do etapu 3 i przypisano im konkretną kwotę wynagrodzenia, to może być ona zapłacona dopiero po wykonaniu tych właśnie prac. Nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że wykraczały one poza zakres prac przewidzianych w ofercie, to z przyczyn szczegółowo omówionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie mogą one zostać uznane za nieważne.
W świetle szczegółowego wskazania wAneksie nr (...)robót, za które przewidziano wynagrodzenie w wysokości 38.186,58 zł, trudno zatem uznać za przekonującą argumentację strony powodowej, że to stawka podatku VAT, a nie to co explicite zostało wyrażone w jego postanowieniach, miałoby determinować zakres prac nim objętych.
W odpowiedzi na twierdzenia apelacji należy również podkreślić, że sam budynek leśniczówki został odebrany w drugim etapie i w całości rozliczony na podstawiefaktury VAT (...).
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja powoda jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 385 k.p.c.). Sąd I instancji na podstawie przedstawionego przez strony materiału dowodowego w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w sprawie. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne oraz wnioski Sądu Okręgowego, które przyjmuje za własne, bez potrzeby ich powtarzania oraz ponownej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutów apelacji należy wskazać, że brak jest podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji naruszyłart. 491 § 1 k.c.poprzez uznanie, że strona pozwana nie pozostawała w zwłoce w zakresie dostarczenia powodowi dokumentacji niezbędnej do wykonania przyłącza kanalizacyjnego, a nadto, że termin zakreślony przez powoda w wezwaniu z dnia 19 grudnia 2013 r. nie był odpowiedni w rozumieniu tegoż przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że powód nie odstąpił skutecznie od umowy ze stroną pozwaną.
Niewątpliwie niewykonanie przez stronę istotnego obowiązku umownego, niemającego charakteru świadczenia, może być podstawą ustawowego odstąpienia od umowy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2014 r., I CSK 392/13, LEX nr 1532770). Skuteczność takiego odstąpienia została jednak uzależniona od spełnienia dodatkowych przesłanek, w szczególności przesłankami odstąpienia są zwłoka w wykonaniu zobowiązania oraz wyznaczenie dodatkowego terminu do wykonania, który będzie terminem odpowiednim (art. 491 § 1 k.c.).
Obowiązkiem wykonawcy, który zamierza skorzystać z odstąpienia od umowy na podstawieart. 491 § 1 k.c.jest wyznaczenie takiego dodatkowego terminu wykonania zobowiązania, który będzie terminem odpowiednim. Odpowiedniość terminu należy rozumieć w ten sposób, że wykonawca powinien dać inwestorowi czas w którym, przy zachowaniu należytej staranności oraz przy uwzględnieniu specyfiki danego obowiązku, będzie mógł się z niego wywiązać. W przeciwnym wypadku, zwłaszcza w złożonych umowach, których realizacja trwa dłuższy okres czasu i które nakładają na inwestora liczne obowiązki, wyznaczenie zbyt krótkiego terminu mogłoby służyć wykonawcy wyłącznie jako instrument pozwalający na odstąpienia od umowy w dowolnym momencie i tym samym wywieranie nacisku dla osiągnięcia celów, które w umowie nie zostały przewidziane. Z uwagi na daleko idące skutki oraz obowiązek lojalnego (zgodnego z zasadami współżycia społecznego) współdziałania stron w wykonaniu umowy (art. 354 k.c.), odstąpienie od umowy powinno być traktowane jako swego rodzaju ostateczność, do której można sięgać dopiero wtedy, kiedy powstałych w trakcie realizacji umowy problemów nie można rozwiązać w inny sposób.
Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że podstawowym punktem odniesienia dla oceny skuteczności odstąpienia mają postanowieniaaneksu nr (...)z 29 listopada 2013 r. (k. 411-415). Argumentacja strony powodowej jest chybiona przede wszystkim dlatego, że nie uwzględnia zawartych w tym aneksie postanowień.
Aneks nr (...)jest elementem łączącego strony stosunku zobowiązaniowego. W aneksie strony przedłużyły termin zakończenia robót z 30 listopada 2013 r. do 31 maja 2014 r. Strony jednak nie uzgodniły terminu dostarczenia dokumentacji wskazanej przez powoda w jego wezwaniu z 19 grudnia 2013 r. (tj. prawomocnej decyzji pozwolenia na budowę, decyzji o zajęciu pasa drogowego na czas wykonania przyłącza: k. 429-430), w szczególności nie uzgodniły, że jej niedostarczenie będzie wystarczającą przesłanką odstąpienia od umowy. Strony tego nie uczyniły, pomimo że w ocenie powoda obowiązek pozwanego do przygotowania niezbędnej dokumentacji umożliwiającej realizację prac budowlanych w zakresie przyłącza kanalizacyjnego istniał od dnia 17 lipca 2013 r. Prawidłowo zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, że ta obopólna zgoda na przedłużenie terminu sprawia, że nie można rozpatrywać pod kątem ewentualnej zwłoki zdarzeń zaistniałych przed zawarciem aneksu.
Oceniając, że czy wyznaczony termin był odpowiedni należy uwzględnić uzgodniony w aneksie termin zakończenia robót, tj. 31 maja 2014 r. Przede wszystkim powód nie wyjaśnił, dlaczego w piśmie z 19 grudnia 2013 r. zażądał dostarczenia dokumentacji do 30 grudnia 2013 r. pod rygorem odstąpienia od umowy, skoro termin zakończenia robót upływał dopiero pięć miesięcy później. Odpowiedniość terminu wyznaczonego przez powoda na podstawieart. 491 § 1 k.c.należy oceniać także w odniesieniu do terminu realizacji umowy uzgodnionego przez strony, w szczególności czy niedostarczenie dokumentacji do 30 grudnia 2013 r. uniemożliwi bądź utrudni zachowanie terminu zakończenia realizacji przedmiotu umowy. W pozwie powód wskazał, że w dniu 19 grudnia 2013 r. zażądał dokumentacji dlatego, że chciał w jak najszybszym czasie zrealizować ostatni etap budowy (k. 9), ale ten argument nie wytrzymuje krytyki dlatego, że 29 listopada 2013 r. powód uzgodnił, że ten ostatni etap (III) zostanie zakończony dopiero 31 maja 2014 r. W ocenie Sądu Apelacyjnego brak związku pomiędzy terminem dostarczenia dokumentacji, a terminem zakończenia robót nie pozwala na uznanie, że niedostarczenie dokumentacji pozwala na odstąpienie od umowy. Wyznaczonego w piśmie z 19 grudnia 2013 r. terminu do 30 grudnia 2013 r. do dostarczenia decyzji administracyjnych, nawet jeżeli został on następnie przedłużony do 10 stycznia 2016 r. nie można zatem uznać za odpowiedni, mając na uwadze okres świąteczny, fakt, że inwestor nie miał bezpośredniego wpływu na datę wydawania decyzji oraz ich treść oraz odległy termin zakończenia robót uzgodniony w aneksie, co Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił.
Przesłanką wyznaczenia dodatkowego terminu do wykonania zobowiązania z umowy wzajemnej jest zwłoka po stronie kontrahenta. Prawidłowo uznał Sąd Okręgowy, że działania pozwanego nie sposób uznać za zawinione, albowiem data wydania przez organy administracji publicznej decyzji administracyjnych (oraz ich uprawomocnienia) była od niego niezależna. Polemika powoda sprowadzająca się do argumentu, że potrzeba uzyskania dodatkowej dokumentacji była znana od lipca 2013 r. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem już po tej dacie - waneksie nr (...)strony uzgodniły nowy termin zakończenia robót i nie przewidziały możliwości odstąpienia w razie niedostarczenia dokumentacji w jakimś konkretnym terminie. Strony miały pełną swobodę w ustaleniu przesłanek odstąpienia od umowy (art. 3531k.c.) i powód mógł uzależnić zawarcie aneksu od dokonania odpowiednich ustaleń w tym zakresie, czego jednak nie uczynił i nie wykazał, że nastąpiło to z przyczyn mających wpływ na ocenę skutków prawnychaneksu nr (...). Wprawdzie zdecyzji nr (...)wynika, że pozwany wystąpił o zmianę pozwolenia na budowę 9 grudnia 2013 r. (k. 622), ale w świetle uzgodnienia waneksie nr (...)terminu zakończenia robót do 31 maja 2014 r. nie sposób uznać tego za działanie uprawniające do skorzystania z uprawnień przewidzianych wart. 491 § 1 k.c.Tym bardziej, że złożenie tego wniosku wymagało czasu na przygotowanie odpowiedniej dokumentacji, adecyzja nr (...)została wydana już 2 stycznia 2014 r., tj. 3 dni po upływie terminu wyznaczonego przez powoda w piśmie z 19 grudnia 2013 r. W związku z powyższym należy uznać, że apelujący nie wykazał, iż zostały spełnione przesłanki odstąpienia od umowy takie jak zwłoka w wykonaniu zobowiązania oraz wyznaczenie odpowiedniego terminu.
Sąd Okręgowy nie naruszył równieżart. 405 k.c, co miało być konsekwencją uznania, że powód nie odstąpił skutecznie od umowy, a tym samym strona pozwana mogła zaspokoić swoje roszczenia odszkodowawcze z gwarancji ubezpieczeniowej. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że na skutek braku podstaw do odstąpienia od umowy przez powoda doszło do niewykonania umowy, co pozwala na dochodzenie kary umownej z tytułu niewykonania zobowiązania. Stanowisko powoda dotyczące naruszeniaart. 405 k.c.opiera się wyłącznie na tym, że skutecznie odstąpił od umowy, co jednak nie znalazło potwierdzenia w trafnych ustaleniach Sąd pierwszoinstancyjnego i tym samym ten zarzut należy ocenić jako bezzasadny.
Chybiony jest zarzut naruszeniaart. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznychpoprzez uznanie, że pismo Marszałka Województwa(...)z dnia 10 stycznia 2014 r. o przedłużeniu terminu ważności czasowej organizacji ruchu na czas budowy zjazdu w ciągu drogi wojewódzkiej stanowiło decyzję o zgodzie na zajęcie pasa drogi wojewódzkiej. Wśród przesłanek wyroku było ustalenie, że powyższym pismem (k. 627) Marszałek Województwa przedłużył termin ważności czasowej organizacji ruchu na czas budowy oraz, że niezależnie od tego, czy ta decyzja rzeczywiście pozwalała na wykonanie przyłącza dopiero po jej otrzymaniu powód powinien wskazać na ten fakt i wyznaczyć odpowiedni termin do dostarczenia prawidłowej decyzji (str. 17 i 28 uzasadnienia). Pozwany był przekonany, że ta decyzja jest wystarczająca. Kluczowe jest jednak ustalenie, że wyznaczony przez powoda termin do dostarczenia takiej decyzji nie był odpowiedni w rozumieniuart. 491 § 1 k.c.w związku z czym jest oczywiste, że po jej otrzymaniu powód powinien wskazać na ten fakt pozwanemu, tak żeby pozwany mógł odpowiednio zareagować i w razie potrzeby, w szczególności w razie stwierdzenie przeszkód w realizacji umowy, uzyskać właściwą decyzję. Takie działanie mieści się w ogólnych zasadach współpracy przy wykonywaniu umów wynikających zart. 354 k.c.Tym bardziej, że uzgodniony termin zakończenia robót upływał dopiero 31 maja 2014 r., a termin wydania decyzji administracyjnej zależał przede wszystkim od organu administracji publicznej. W kontekście tego zarzutu podstawowe znaczenie ma zatem ustalenie, że powód w ogóle nie był uprawniony do odstąpienia od umowy ze względu niedostarczenie decyzji o zgodzie na zajęcie pasa ruchu w wyznaczonym przez siebie terminie, a zatem badanie czy decyzja Marszałka z 9 stycznia 2014 r. rzeczywiście pozwalała na wykonanie przyłącza w świetle art. 40 powyższej ustawy nie jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia.
Zarzut naruszeniaart. 647 k.c.poprzez uznanie za niezasadne żądania przez powoda zapłaty pozostałej części wynagrodzenia za realizację budynku leśniczówki, pomimo ustalenia, że powód wykonał wszystkie prace w obrębie tego budynku nie jest trafny. Powód otrzymał wynagrodzenie za wykonane prace, a ustalenia Sądu pierwszej instancji w tym zakresie okazały się prawidłowe. Należy podkreślić, żeaneks nr (...)wprowadził III etap inwestycji przy zachowaniu takiego samego wynagrodzenia w wysokość 688.941 zł. Część prac została przeniesiona do III etapu, co wobec bezspornego faktu, że powód części robót przewidzianych do wykonania w tym etapie nie wykonał musiało spowodować obniżenie wynagrodzenia. Powód domagał się z tytułu wynagrodzenia za roboty wykonane dl dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu o umowy zapłaty 63.544,07 zł, na którą składają się wynagrodzenia za budynek leśniczówki etap III (38.186.56 zł), ogrodzenie z siatki II etap (4.201,50 zł) i wjazd na działkę etap III (21.156 zł), wskazane nafakturze (...)(k. 471). Sąd Okręgowy zasądził wynagrodzenie za wykonanie ogrodzenia oraz wjazdu na działkę (25.357,50 zł). Sąd odmówił wynagrodzenia za budynek leśniczówki etap III, ponieważ zgodnie zaneksem nr (...)r. (k. 414) budynek leśniczówki w tym etapie obejmował już tylko instalacje zewnętrzne, które – co jest bezsporne – nie zostały wykonane. Stanowisko powoda zasadza się na twierdzeniu, że o zakresie prac przewidzianych do wykonania w etapie III ma decydować przyjęta przez strony 8 % stawka podatku VAT. Wobec jednak szczegółowych, przejrzystych i jednoznacznych uzgodnień zawartych waneksie nr (...)brak jest podstaw do uznania, że to stawka podatku VAT decydowała o podziale robót na poszczególne etapy. Rozważania powoda w tym zakresie są nieprzejrzyste i całkowicie nieprzekonywające. Argumenty podnoszone w apelacji dotyczą w istocie prawidłowości wyboru stawki 8 %, albowiem powód twierdzi, że ta stawka ma zastosowanie wyłączenie w obiektach budownictwa mieszkaniowego i nie może mieć zastosowania do robót wykonywanych poza obrysem budynku. Sąd zwraca jednak uwagę, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy nie była ocena prawidłowości zastosowanej stawki podatku VAT, a uzgodnienia co do zakresu robót przewidzianych w III etapie. W rezultacie brak jest podstaw do uznania za zasadne twierdzenia powoda, że wynagrodzenie za prace przewidziane do wykonania w etapie III dotyczyło prac, które faktycznie zostały już wykonane na wcześniejszych etapach.
Uznanie, że odstąpienie od umowy było bezskuteczne prowadzi do wniosku, że powód nie był uprawniony do żądania zapłaty za materiały budowlane. Zarzut apelacyjny naruszeniaart. 354 § 1 k.c.w zw. z§ 21 ust. 7 pkt 2 umowy nr (...)polega na zakwestionowaniu uznania przez Sąd Okręgowy, że powód nie wykazał możliwości zagospodarowania tych materiałów na innych budowach. Umowa przewidywała jednak obowiązek odkupienia od wykonawcy materiałów budowlanych tylko w razie odstąpienia od umowy z przyczyn, za które wykonawca nie odpowiada. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że powód nie dokonał skutecznego odstąpienia od umowy, a zatem powyższa przesłanka nie została spełniona, co było wystarczające do oddalenia powództwa o zapłatę kwoty 12.301,90 zł. Ustalenia Sądu pierwszej instancji co do braku możliwości zagospodarowania tych materiałów (wskazanych w pozycjach 4-8 faktury(...): k. 471) na innych budowach miały zatem charakter uboczny i nie decydowały o wyniku postępowania. W rezultacie należy uznać, że zarzuty skierowane przeciwko tym ustaleniom, które nie mogą skutecznie podważyć ustaleń co do okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, są chybione.
W związku z powyższym za chybiony należy uznać zarzut naruszeniaart. 227 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.w zw. zart. 207 § 6 k.p.c.poprzez uznanie, że wniosek dowodowy powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie rozliczenia wykonanych prac na dzień odstąpienia od umowy był spóźniony, mimo, ze został on zgłoszony w piśmie przygotowawczym z dnia 10 lutego 2015 r. złożonym w terminie zakreślonym przez Sąd. W ocenie Sądu Apelacyjnego w rozpoznawanej sprawie nie występują okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, których stwierdzenie wymagałoby wiadomości specjalnych w rozumieniuart. 278 § 1 k.p.c.Sąd Okręgowy wydał wyrok w oparciu o ustalenia, które nie wymagały przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. W rezultacie nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie tego dowodu nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia i tym samym nie może być podstawą skutecznego zarzutu apelacyjnego.
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok jest trafny oraz zgodny z prawem i na podstawieart. 385 k.c.apelację oddalił.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 i art. 99 k.p.c.ustalając koszty zastępstwa procesowego strony pozwanej w stawce minimalnej określonej w§ 6 ust. 6w zw. z§ 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(tekst jednolity: Dz.U. poz. 461 z 2013 r.) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).
SSA A. Kowalewski SSA M. Gołuńska SO del. W. Machnicki
| 628
|
15/550000/0000503/ACa
|
Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414",
"art": "art. 17",
"isap_id": "WDU19940890414",
"text": "art. 17 prawa budowlanego",
"title": "Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 491;art. 491 § 1;art. 491 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 491 § 1 i 2 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177",
"art": "art. 140;art. 140 ust. 3",
"isap_id": "WDU20040190177",
"text": "art. 140 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych",
"title": "Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3;art. 99",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 98 § 1 i 3 i art. 99 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60",
"art": "art. 40;art. 40 ust. 1",
"isap_id": "WDU19850140060",
"text": "art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych",
"title": "Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168",
"art": "§ 4",
"isap_id": "WDU19600300168",
"text": "§ 4 k.p.a.",
"title": "Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535",
"art": "art. 41;art. 41 ust. 12",
"isap_id": "WDU20040540535",
"text": "art. 41 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług",
"title": "Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług"
},
{
"address": "Dz. U. z 2008 r. Nr 212, poz. 1336",
"art": "§ 6;§ 6 ust. 2",
"isap_id": "WDU20082121336",
"text": "§ 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług",
"title": "Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348",
"art": "§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 2",
"isap_id": "WDU20021631348",
"text": "§ 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu",
"title": "Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 - art. 17)",
"Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60 - art. 40; art. 40 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 108; art. 108 § 1; art. 162; art. 207; art. 207 § 6; art. 227; art. 232; art. 278; art. 278 § 1; art. 385; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 3; art. 98 § 6; art. 98 § 6 ust. 6; art. 99)",
"Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 - § 4)",
"Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2008 r. Nr 212, poz. 1336 - § 6; § 6 ust. 2)",
"Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 - art. 41; art. 41 ust. 12)",
"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 - § 13; § 13 ust. 1; § 13 ust. 1 pkt. 2)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 222; art. 353(1); art. 354; art. 354 § 1; art. 385; art. 405; art. 405 § 2; art. 483; art. 483 § 1; art. 491; art. 491 § 1; art. 491 § 2; art. 6; art. 647)",
"Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 - art. 140; art. 140 ust. 3; art. 4; art. 4 pkt. 8)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151030150000503_I_C_001532_2016_Uz_2016-11-22_001
|
I C 1532/16
| 2016-11-04T00:00:00
| 2016-12-02T17:15:39
| 2016-12-02T09:12:24
|
15103015
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I C 1532/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy we Włocławku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Agnieszka Orlik-Seligowska Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Rydzik po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. we Włocławku na rozprawie sprawy z powództwa (...) Państwowych S.A. w W. przeciwko S. C. o zapłatę 1 umarza postępowanie co do kwoty 1735,14 zł (tysiąc siedemset trzydzieści pięć złotych 14/100); 2 oddala powództwo w pozost
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Mariola Juchacz" xVersion="1.0" xYear="2016" xLang="PL" xToPage="8" xEditor="ziolkowskam" xPublisher="juchaczm" xEditorFullName="Maja Ziółkowska" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="001532" xVolType="15/103015/0000503/C">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt I C 1532/16</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 4 listopada 2016 r.</xText>
<xText><xBx>Sąd Rejonowy we Włocławku Wydział I Cywilny w składzie:</xBx></xText>
<xText>Przewodniczący: SSR Agnieszka Orlik-Seligowska</xText>
<xText>Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Rydzik</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. we Włocławku</xText>
<xText>na rozprawie sprawy</xText>
<xText>z powództwa <xAnon> (...) Państwowych S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>S. C.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>umarza postępowanie co do kwoty 1735,14 zł (tysiąc siedemset trzydzieści pięć złotych 14/100);</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>oddala powództwo w pozostałej części;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>zasądza od powoda <xAnon> (...) Państwowych S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz pozwanego <xAnon>S. C.</xAnon> kwotę 4.817 zł (cztery tysiące osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.</xText>
</xUnit>
<xText>Sygn. akt I C 1532/16</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powód <xAnon> (...) Państwowe SA</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> wniósł o zasądzenie od pozwanego <xAnon>S. C.</xAnon> kwoty 14.547,12 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu (04.02.2016 r. – koperta k. 24) do dnia zapłaty. Wniósł o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
<xText>W uzasadnieniu żądania powód wskazał, że strona powodowa dochodzi od pozwanego odszkodowania, o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 2" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów</xLexLink> (…), zgodnie z którym osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są zobowiązane do zapłaty odszkodowania, w tym przypadku za okres od grudnia 2012 r. do października 2015 r. Powód argumentował że w dniu 1 sierpnia 2000 r. zawarł z pozwanym umowę najmu <xAnon>lokalu mieszkalnego nr (...)</xAnon> położnego w <xAnon>budynku nr (...)</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w miejscowości <xAnon>B.</xAnon> (na umowie omyłkowo wpisano błędny adres – pisownia oryginalna – „<xAnon>ul. (...)</xAnon>”). Przyznał, że pomimo wygaśnięcia umowy najmu pozwany w dalszym ciągu w okresie objętym żądaniem pozwu zajmował przedmiotowy lokal tj. zajmował go bez tytułu prawnego. Na kwotę dochodzoną pozwem składają się m.in. skapitalizowane odsetki zgodnie z wykazem sald sporządzonym przez powoda. Z uwagi na fakt, że pozwany nie reguluje należności przysługujących powodowi, strona powodowa wezwała pozwanego pismem z dnia 12.11.2015r. do zapłaty należności, wskazując, iż brak zapłaty w wyznaczonym terminie skutkować będzie skierowaniem sprawy na drogę sądową. Odsetek ustawowych za opóźnienie powód dochodził na podstawie <xLexLink xArt="art. 481" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 kc.</xLexLink></xText>
<xText>W piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2016 r. stanowiącym odpowiedź powoda na sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty powód ograniczył żądanie pozwu do kwoty 12.811, 98 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na podstawie <xLexLink xArt="art. 481" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 kc</xLexLink> liczonymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, jednocześnie cofnął pozew w pozostałym zakresie tj. co do kwoty 1735,14 zł z odsetkami. Wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, również w zakresie cofniętego powództwa. Z ostrożności procesowej powód wskazał, że gdyby Sąd uznał, że umowa łącząca strony sporu została przedłużona na czas nieoznaczony w świetle <xLexLink xArt="art. 674" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 674 kc</xLexLink>, to jako alternatywną podstawę dochodzonego roszczenia powód wskazał, że dochodzi od pozwanego zapłaty czynszu najmu na podstawie łączącej strony umowy najmu.</xText>
<xText>Pozwany <xAnon>S. C.</xAnon> wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu, w tym również w zakresie roszczenia, w którym powód cofnął pozew (<xLexLink xArt="art. 203;art. 203 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 203 § 3 kpc</xLexLink>). <xAnon>S. C.</xAnon> zakwestionował powództwo tak co do zasady jak i co do wysokości. Przyznał, że strony łączyła ww. umowa najmu lokalu mieszkalnego. Zaprzeczył jakoby umowa najmu wygasła albowiem zgodnie z <xLexLink xArt="art. 674" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 674 kc</xLexLink> poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nieoznaczony. Wywodził, że po wygaśnięciu umowy najmu pozwany nadal korzysta z przedmiotu najmu za wiedzą i zgodą powoda, a zatem umowa najmu z mocy prawa została przedłużona na czas nieoznaczony, zaś pozwany regularnie płaci powodowi należny czynsz, przy czym nie w tak astronomicznych kwotach, jakich żąda powód. Podniósł, że powód nie wykazał, że jest właścicielem przedmiotowego lokalu, a tym samym nie wykazał legitymacji procesowej czynnej. Pozwany <xAnon>S. C.</xAnon> podniósł zarzut przedawnienia dochodzonych przez powoda roszczeń (w tym odsetek), które stały się wymagalne przed datą 4 lutego 2013 r. tj. w szczególności co do kwoty 3.428,04 zł należności głównej oraz naliczonych odsetek wskazując, że roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawnia się względem konsumenta z upływem trzech lat, a dochodzone w niniejszej sprawie roszczenia powoda ma właśnie taki charakter. Wskazał, że powód w sposób błędny obliczył i skapitalizował odsetki za opóźnienie. Powód bowiem twierdził, że wywodzi swoje roszczenie z tytułu bezumownego korzystania z lokalu i nie ulega wątpliwości, że zobowiązania tego rodzaju mają charakter świadczenia pieniężnego jednakże między stronami brak jest zapisów umownych wskazujących na termin zapłaty należności. Dopiero zatem upływ terminu zakreślonego w wezwaniu do zapłaty z dnia 12 listopada 2015 r. mógł uczynić roszczenie powoda wymagalnym w świetle <xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 kc</xLexLink> i uprawniać powoda do naliczania oraz kapitalizowania odsetek. Tymczasem powód, jak wynika z wykazu sald, każdego miesiąca naliczał sobie odsetki za opóźnienie nie postawiwszy nawet swoich rzekomych wierzytelności w stan wymagalności. Powyższe oznacza, że naliczona i skapitalizowana przez powoda kwota odsetek jest rażąco wygórowana.</xText>
<xText>Zarządzeniem z dnia 22 września 2016 r. zobowiązano pełn. powoda do wskazania jednoznacznie i konkretnie, czy roszczenie dochodzone niniejszym pozew wywodzi za umowy czy też z bezumownego korzystania z lokalu, co implikuje rodzaj postępowania procesowego (zwykłe albo uproszczone, które jest postępowaniem obligatoryjnym). W wykonaniu tegoż zobowiązania powód wskazał, że dochodzi od strony pozwanej odszkodowania, o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 2" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">art. 18 ust 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów</xLexLink> (…), zgodnie z którym osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są zobowiązanie do zapłaty odszkodowania. Wskazał wówczas, że kwota dochodzona pierwotnie w niniejszym postępowaniu tj. 14.547,12 zł obejmowała pierwotnie okres od grudnia 2012 r. do października 2015 r., co wynika z wykazu sald załączonych do pozwu, jednak wobec przedawnienia roszczenia w części dotyczącej opłat miesięcznych i odsetek wyszczególnionych w treści wykazu sald cofnął pozew w części dotyczącej kwoty 1735,14 zł z odsetkami. Wskazał również na okoliczności faktyczne żądania pozwu podając, że powód zawarł z pozwanym umowę najmu lokalu mieszkalnego na czas oznaczony do 31 lipca 2002 r. Pomimo wygaśnięcia umowy najmu pozwany w dalszym ciągu w okresie objętym żądaniem pozwu zajmował przedmiotowy lokalu tj. zajmował go bez tytułu prawnego Z uwagi na fakt, że pozwany nie regulował należności przysługujących powodowi strona powodowa wezwała pozwanego do zapłaty należności wskazując, że brak zapłaty w wyznaczonym terminie skutkować będzie skierowaniem sprawy na drogę sądową.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd ustalił, co następuje:</xBx></xText>
<xText>W dniu 1 sierpnia 2000 r. <xAnon>S. C.</xAnon> zawarł z poprzednikiem prawnym powoda <xAnon> (...) Państwowych SA</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> - <xAnon> Przedsiębiorstwem Państwowym (...)</xAnon> Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w <xAnon>B.</xAnon> umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego <xAnon> (...)</xAnon>/2 (<xAnon>(...)-(...) B.</xAnon>), obecnie Parkowa 2/2 w <xAnon>B.</xAnon> na czas oznaczony do 31 lipca 2002 r. W § 9 umowy strony postanowiły, że zmiany warunków niniejszej umowy jak również jej wypowiedzenie wymagają zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności, zaś w § 10 umowy, że w sprawach nieuregulowanych umową najmu zastosowanie mają przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Kodeksu Cywilnego</xLexLink>.</xText>
<xText>(dowód: okoliczności bezsporne, a nadto umowa najmu z 1.08.2000 r. - k. 16-18, odpis pełny KRS – k. 6-15)</xText>
<xText>Pozwany <xAnon>S. C.</xAnon> nieprzerwanie od chwili zawarcia umowy najmu do chwili obecnej za zgodą i wiedzą pozwanego zajmuje przedmiotowy lokal, płaci czynsz najmu w wysokości 94,05 zł-112,05 zł. W ocenie pozwanego winien uiszczać „należności czynszowe” w wyższej kwocie 422,46 zł-710,79 zł.</xText>
<xText>(dowód: okoliczność bezsporna, a nadto zestawienie – k. 19)</xText>
<xText><xAnon> (...) Państwowe SA</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> w listopadzie 2015 r. wezwały pozwanego do zapłaty kwoty 14.547,12 zł wraz z odsetkami tytułem „należności czynszowych” w związku z korzystaniem przez pozwanego z ww. lokalu mieszkalnego za okres od grudnia 2012 r. do października 2015 r.</xText>
<xText>(dowód: wezwanie do zapłaty z odpisem książki nadawczej – k. 21-22)</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Powództwo z uwagi na brak podstaw prawnych nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodu wynikającą z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Potwierdzeniem zasady kontradyktoryjności procesu cywilnego są również przepisy <xLexLink xArt="art. 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 3 kpc</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">232 kpc</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 381" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">381 kpc</xLexLink>. Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie, czy pozwany posiada tytuł prawny do władania przedmiotowym lokalem – in concreto w postaci umowy najmu, co implikuje obowiązek zapłaty czynszu najmu, czy też włada lokalem w sposób bezumowny – po zakończeniu uprzedniego stosunku najmu, co implikuje z kolei roszczenia z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu albo mające swoją podstawę w przepisach o odpowiedzialności kontraktowej, co wiązałoby się z koniecznością wykazania m.in. szkody – <xLexLink xArt="art. 471" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 471 kc</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 675" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 675 kc</xLexLink> – vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt V CSK 625/13). Wynajmujący bowiem, względem którego najemca nie wykonał obowiązku przewidzianego w <xLexLink xArt="art. 675;art. 675 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 675 § 1 k.c.</xLexLink>, gdy dochodzi roszczenia odszkodowawczego musi wykazać, że na skutek niezwrócenia mu w terminie przedmiotu najmu poniósł określony uszczerbek w swym majątku.</xText>
<xText>Zaznaczyć należy, że powód jako inicjator niniejszego postępowania winien szczegółowo określić żądanie, z którego wywodzi skutki prawne i wskazać okoliczności faktyczne będące podstawą do formułowania żądania pozwu. W niniejszym procesie powód ostatecznie jednoznacznie wskazał (podobnie jak pierwotnie w pozwie), że swoje żądanie wywodzi z bezumownego korzystania przez pozwanego z przedmiotowego lokalu i żąda wynagrodzenia z tego tytułu. Należy wskazać, że poza własnymi wyliczeniami nie wykazał w tym zakresie wysokości dochodzonego roszczenia żadnymi wiarygodnymi dowodami, nie może być bowiem za dowód taki uznane wewnętrzne przekonanie powoda o zasadności wysokości żądanej kwoty, nie mogą być też uznane dokumenty o charakterze ogólnym dołączone do pozwu, mają one jedynie w ocenie Sądu charakter poglądowy, stanowią poparcie stanowiska danej strony, jednakże nie stanowią dowodu na gruncie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">kodeksu postępowania cywilnego</xLexLink> na okoliczność wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotowego lokalu. Wynagrodzenie za okres bezumownego korzystania z nieruchomości powinno być ustalane każdorazowo stosownie do okoliczności konkretnego przypadku - z uwzględnieniem charakteru i trwałości obciążenia oraz jego uciążliwości. Wynagrodzenie to następnie powinno podlegać weryfikacji przez stopień ingerencji w uprawnienia właścicielskie (ograniczenie korzystania z nieruchomości) oceniany z kolei przez pryzmat przeznaczenia nieruchomości i okoliczności faktycznych wskazujących na rzeczywiste wykorzystywanie lub możliwość wykorzystywania nieruchomości przez właściciela (np. z uwzględnieniem stan technicznego budynku). Wynagrodzenie takie w ocenie Sądu, obejmuje to wszystko, co uzyskałby właściciel, gdyby ją wynajął, wydzierżawił lub oddał do odpłatnego korzystania na podstawie innego stosunku prawnego, a o wysokości należnego właścicielowi wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości decydują stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy w określonych warunkach i czas posiadania rzeczy przez adresata roszczenia. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 224;art. 224 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 224 § 2</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 225" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 225 k.c.</xLexLink>, właściciel rzeczy może żądać wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy przez jej posiadacza samoistnego w złej wierze. Roszczenie właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, przewidziane w <xLexLink xArt="art. 224;art. 224 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 224 § 2</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 225" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 225 k.c.</xLexLink> mieści w sobie elementy roszczeń szczególnych przewidzianych w przepisach o zobowiązaniach. W szczególności roszczenie właściciela przeciwko posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, oparte na podstawie przepisów o ochronie własności spełnia tę samą funkcję, co roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (<xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink>) obejmując uzyskaną przez tego posiadacza korzyść majątkową wynikającą z korzystania z tej rzeczy (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 1980 r., II CR 501/80, OSNC 1981, Nr 9, poz. 171, jak również uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1972, III CZP 22/72, OSNCP 1972, Nr 12, poz. 213, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 grudnia 1979 r., II CR 471/79, z dnia 25 marca 1986 r., IV CR 29/86, OSNC 1987, nr 2-3, poz. 44 oraz z dnia 12 stycznia 2006 r., II CK 341/05, OSNC 2006, Nr 10, poz. 169). Roszczenie to zmierza także do kompensacji kosztów np. publicznoprawnych ponoszonych przez właściciela (użytkownika wieczystego) na rzecz, z której nie mógł korzystać, czy kosztów poniesionych na możliwość korzystania z innej rzeczy tego samego rodzaju. Możliwość dochodzenia przez właściciela rzeczy roszczenia uzupełniającego obejmującego wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy przez posiadacza pełni również niewątpliwie funkcję prewencyjną w tym znaczeniu, że sama perspektywa konieczności zapłaty przez posiadacza ewentualnego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy powinna przeciwdziałać obejmowaniu cudzych rzeczy w posiadanie w złej wierze. O takiej funkcji omawianego roszczenia świadczy jednoznacznie to, że prawo dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy jest niezależne od tego, czy właściciel (użytkownik wieczysty) poniósł jakiś uszczerbek, a posiadacz uzyskał jakąś korzyść z tego tytułu, że cudzą rzecz posiadał. Jednak o wysokości należnego właścicielowi wynagrodzenia decydują stawki rynkowe (przeciętne) za korzystanie z danego rodzaju rzeczy w określonych warunkach i czas posiadania rzeczy przez adresata roszczenia (por. m.in. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 10 lipca 1984 r., III CZP 20/84, zasada prawna - OSNCP 1984, Nr 12, poz. 209, z dnia 7 stycznia 1998 r., III CZP 62/97, OSNC 1998, Nr 6, poz. 91 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 7 kwietnia 2000 r., IV CKN 5/00, z dnia 15 kwietnia 2004 r., IV CSK 273/03 oraz z dnia 19 października 2011 r., II CSK 80/11, niepubl.). Innymi słowy, ustalając wysokość wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy należy uwzględnić wysokość kosztów, jakie musiałby ponieść posiadacz rzeczy, gdyby jego posiadanie opierało się na prawie (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 11 lutego 2004 r., I CK 206/03 oraz z dnia 6 października 2006 r., V CSK 192/06, niepubl.).</xText>
<xText>Nadto powód powoływał się na uregulowania wynikające z <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 2" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o ochronie praw lokatorów</xLexLink>. Sposób ustalenia wysokości należnego właścicielowi odszkodowania określa <xLexLink xArt="art. 18 ust. 2;art. 18" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">ust. 2 artykułu 18</xLexLink>, stanowiąc, że - z zastrzeżeniem ust. 3 - odszkodowanie, które obowiązane są opłacać osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od lokatora odszkodowania uzupełniającego. Powyższa regulacja oznacza, że nie będą miały zastosowania przepisy <xLexLink xArt="art. 224;art. 225" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 224-225 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 230" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 230 k.c.</xLexLink> W tym aspekcie przede wszystkim należy podkreślić, że w ocenie Sądu pozwany zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu, która w sposób dorozumiany została przedłużona na czas nieoznaczony. Brak jest jakichkolwiek przesłanek uzasadniających przyjęcie, że nie posiada on tytułu prawnego do tegoż lokalu, a dopiero w takiej sytuacji aktualizowałaby się jego odpowiedzialność z ww. przepisu. Powód nie wykazał również, aby z tego tytułu poniósł jakąkolwiek szkodę.</xText>
<xText>Nie można nie zaznaczyć, że gdyby nawet wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu/odszkodowania z art. 18 cyt. ustawy została wykazana, to powództwo podlega oddaleniu co do zasady, stąd wysokość dochodzonego roszczenia nie ma w tym zakresie znaczenia. Wnioski dowodowe zmierzające do ustalenia wysokości tego wynagrodzenia, czy też ustalenia wysokości szkody w oparciu o przepis art. 471 k (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt V CSK 625/13) okazałyby się w niniejszej sprawie i tak bezprzedmiotowe (Sąd notabene oddalił w tym zakresie wniosek strony pozwanej zgłoszony z ostrożności procesowej) albowiem in concreto nie budzi wątpliwości, że z zachowania stron wynikało, iż wiąże je węzeł obligacyjny (mimo formalnego nie związania już umową) i w danym stanie faktycznym należy zastosować <xLexLink xArt="art. 674" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 674 kc.</xLexLink> Za zgodą i wiedzą powoda pozwany przez wiele lat korzystał z przedmiotowego lokalu, powód wzywał go o zapłatę „należności czynszowych”, samo nazewnictwo wezwania o zapłatę (k. 20), czy zaległości opłat bieżących (k. 19) świadczy o tym, że powód traktował pozwanego nadal jako najemcę, nie wnosił o wydanie lokalu, zatem należało uznać, że umowa najmu za obopólną zgodą per facta concludentia została przedłużona na czas nieoznaczony, zaś sporna między stronami była stawka czynszu najmu, która nie była przedmiotem żądania powoda. Nie ulega wątpliwości, że w sposób konkludentny doszło do przedłużenia umowy najmu na czas nieoznaczony. Podkreślić należy, że zgodnie z § 9 przedmiotowej umowy strony postanowiły, że zmiany warunków niniejszej umowy jak również jej wypowiedzenie wymagają zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności, zaś w § 10 umowy, że w sprawach nieuregulowanych umową najmu zastosowanie mają przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Kodeksu Cywilnego</xLexLink>. Istota przedłużenia uregulowana w <xLexLink xArt="art. 674" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 674 kc</xLexLink> polega na tym, że stosunek najmu trwa nadal i ma taką samą treść. Do przedłużenia umowy nie wystarczy samo używanie rzeczy przez najemcę, lecz niezbędne jest, aby używanie to odbywało się za wyraźną lub – jak w niniejszej sprawie - chociażby dorozumianą zgodą wynajmującego. Strony jednak, dążąc do zapobieżenia domniemaniu przedłużenia najmu, mogą umówić się, że ich oświadczenia woli w tym przedmiocie muszą być dokonane na piśmie. Taka klauzula umowna wiąże strony i niezachowanie jej pociąga za sobą nieważność czynności (por. wyrok SN z 15 maja 1980 r., II CR 110/80, LexisNexis nr <xAnon> (...)</xAnon>, OSNCP 1980, nr 11, poz. 222, z glosami: <xAnon>A. S.</xAnon>, NP 1982, nr 5-6, s. 167, <xAnon>J. Ł.</xAnon>, NP 1981, nr 5, poz. 158), przy czym przedmiotowa umowa takiej klauzuli nie zawierała i w § 10 odwoływała się do ogólnych unormowań <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink>. Nie można tracić z pola widzenia, że zmiana warunków umowy najmu przewidziana w § 9 umowy - oznacza zawarcie nowej umowy, a nie przedłużenie dotychczasowej (tak Helena Ciepła, Komentarz do art. 674 kc). Zasady wynikające z <xLexLink xArt="art. 674" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 674 k.c.</xLexLink> należy stosować do ustawy z 1994 r. o najmie lokali, jak również do przepisów z 2001 r. o ochronie praw lokatorów, gdyż nie zawierały odpowiednika <xLexLink xArt="art. 674" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 674 kc.</xLexLink> Zatem skoro § 9 przedmiotowej umowy najmu stanowi o zmianie warunków umowy najmu to oznacza to, że nie dotyczy to sytuacji przedłużenia dotychczasowej umowy (w trybie <xLexLink xArt="art. 674" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 674 kc</xLexLink>), tylko zawarcia nowej umowy.</xText>
<xText>Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w procesie jest roszczenie procesowe, którego elementy tworzą: zindywidualizowane żądanie skierowane przeciwko przeciwnikowi procesowemu oraz powołane dla jego uzasadnienia okoliczności faktyczne. Tylko co do tak określonego przedmiotu Sąd może wyda rozstrzygniecie, a orzekając o innym niż oznaczone przez powoda lub też wprawdzie o nim ale na innej podstawie faktycznej niż przezeń powoływana, narusza <xLexLink xArt="art. 321;art. 321 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 321 § 1 k.p.c.</xLexLink> rozstrzygając ponad żądanie (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2005 r., sygn. II CK 556/04, publ. OSNC 2006 nr 2 poz. 38). Formułując żądanie strona powodowa odwoływała się jedynie do faktów związanych z zawarciem przez strony umowy oraz dalszego dysponowania lokalem przez pozwanego, przez cały okres, za który dochodziła świadczenia z tytułu jak to ostatecznie określiła wynagrodzenia (odszkodowania) za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego (<xLexLink xArt="art. 224;art. 224 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 224 § 2</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 225" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 225 k.c.</xLexLink>).</xText>
<xText>Gdyby nawet przyjąć, że powód dochodził w niniejszym procesie zapłaty czynszu najmu, co z ostrożności procesowej wskazał w piśmie procesowym z dnia 11.07.2016 r. to strona powodowa obciążona była obowiązkiem dowiedzenia, że żądana kwota stanowi zasadne roszczenie. W sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów, że kwota objęta żądaniem pozwu (po jej modyfikacji wynikającej z częściowego ograniczenia powództwa) była umówionym między stronami czynszem najmu, wynikała z ich uzgodnień, czy też z wypowiedzenia dotychczasowej wysokości czynszu. Pozwany jak zostało ustalone płaci czynsz najmu, przy czym w dużo niższej stawce, niż tego żąda powód, który nie podaje z kolei jakiejkolwiek weryfikowalnej metody jego wyliczenia.</xText>
<xText>Reasumując powództwo o zapłatę kwoty 12.811, 98 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na podstawie <xLexLink xArt="art. 481" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 kc</xLexLink> liczonymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty podlegało oddaleniu w oparciu o przepis <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 kc</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 674" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 674 kc</xLexLink>, art. 471 kc a contrario, <xLexLink xArt="art. 224;art. 224 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 224 § 2 kc</xLexLink> w zw. z art. 225 kc a contrario, <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 2" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów</xLexLink> a contrario. W części dotyczącej cofnięcia pozwu postępowanie podlegało umorzeniu – co do kwoty 1735,14 zł z odsetkami w oparciu o przepis <xLexLink xArt="art. 203" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 203 kpc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 355" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 355 kpc</xLexLink>.</xText>
<xText>O kosztach procesu orzeczono w oparciu o przepis <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 kpc</xLexLink>. O kosztach zastępstwa procesowego strony pozwanej, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 4800 zł i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – łącznie w kwocie 4817zł orzeczono w oparciu o § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015.1800), który znajduje zastosowanie do spraw wszczętych od 1.01.2016 r. i niezakończonych w danej instancji do 27.10.2016 r. (data wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie). Zasadniczo strona cofająca pozew jest uznawana za przegrywającą sprawę, co rodzi obowiązek zwrotu przez nią kosztów procesu poniesionych przez przeciwnika w całości. Odstępstwem od tej zasady jest jedynie sytuacja, w której cofnięcie pozwu następuje na skutek zaspokojenia, w toku sprawy, roszczenia powoda, jeżeli wystąpienie z pozwem było niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony (orzeczenie SN z dnia 21 lipca 1951 r., C 593/51, OSNC 1952, nr 2, poz. 49). Na gruncie niniejszej sprawy częściowe ograniczenia żądania wynikało z zasadnego podniesienia przez pozwanego zarzutu przedawnienia dochodzonego roszczenia (w tym odsetek), które stały się wymagalne przed datą 4 lutego 2013 r., zatem powoda należało uznać za przegrywającego sprawę w całości.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Agnieszka Orlik-Seligowska
| null |
[
"Agnieszka Orlik-Seligowska"
] | null |
Mariola Juchacz
|
sekr. sądowy Katarzyna Rydzik
|
Maja Ziółkowska
| null | 8
|
Sygn. akt I C 1532/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 listopada 2016 r.
Sąd Rejonowy we Włocławku Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR Agnieszka Orlik-Seligowska
Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Rydzik
po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. we Włocławku
na rozprawie sprawy
z powództwa(...) Państwowych S.A.wW.
przeciwkoS. C.
o zapłatę
1
umarza postępowanie co do kwoty 1735,14 zł (tysiąc siedemset trzydzieści pięć złotych 14/100);
2
oddala powództwo w pozostałej części;
3
zasądza od powoda(...) Państwowych S.A.wW.na rzecz pozwanegoS. C.kwotę 4.817 zł (cztery tysiące osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt I C 1532/16
UZASADNIENIE
Powód(...) Państwowe SAwW.wniósł o zasądzenie od pozwanegoS. C.kwoty 14.547,12 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu (04.02.2016 r. – koperta k. 24) do dnia zapłaty. Wniósł o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu żądania powód wskazał, że strona powodowa dochodzi od pozwanego odszkodowania, o którym mowa wart. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów(…), zgodnie z którym osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są zobowiązane do zapłaty odszkodowania, w tym przypadku za okres od grudnia 2012 r. do października 2015 r. Powód argumentował że w dniu 1 sierpnia 2000 r. zawarł z pozwanym umowę najmulokalu mieszkalnego nr (...)położnego wbudynku nr (...)przyul. (...)w miejscowościB.(na umowie omyłkowo wpisano błędny adres – pisownia oryginalna – „ul. (...)”). Przyznał, że pomimo wygaśnięcia umowy najmu pozwany w dalszym ciągu w okresie objętym żądaniem pozwu zajmował przedmiotowy lokal tj. zajmował go bez tytułu prawnego. Na kwotę dochodzoną pozwem składają się m.in. skapitalizowane odsetki zgodnie z wykazem sald sporządzonym przez powoda. Z uwagi na fakt, że pozwany nie reguluje należności przysługujących powodowi, strona powodowa wezwała pozwanego pismem z dnia 12.11.2015r. do zapłaty należności, wskazując, iż brak zapłaty w wyznaczonym terminie skutkować będzie skierowaniem sprawy na drogę sądową. Odsetek ustawowych za opóźnienie powód dochodził na podstawieart. 481 kc.
W piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2016 r. stanowiącym odpowiedź powoda na sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty powód ograniczył żądanie pozwu do kwoty 12.811, 98 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na podstawieart. 481 kcliczonymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, jednocześnie cofnął pozew w pozostałym zakresie tj. co do kwoty 1735,14 zł z odsetkami. Wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, również w zakresie cofniętego powództwa. Z ostrożności procesowej powód wskazał, że gdyby Sąd uznał, że umowa łącząca strony sporu została przedłużona na czas nieoznaczony w świetleart. 674 kc, to jako alternatywną podstawę dochodzonego roszczenia powód wskazał, że dochodzi od pozwanego zapłaty czynszu najmu na podstawie łączącej strony umowy najmu.
PozwanyS. C.wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu, w tym również w zakresie roszczenia, w którym powód cofnął pozew (art. 203 § 3 kpc).S. C.zakwestionował powództwo tak co do zasady jak i co do wysokości. Przyznał, że strony łączyła ww. umowa najmu lokalu mieszkalnego. Zaprzeczył jakoby umowa najmu wygasła albowiem zgodnie zart. 674 kcpoczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nieoznaczony. Wywodził, że po wygaśnięciu umowy najmu pozwany nadal korzysta z przedmiotu najmu za wiedzą i zgodą powoda, a zatem umowa najmu z mocy prawa została przedłużona na czas nieoznaczony, zaś pozwany regularnie płaci powodowi należny czynsz, przy czym nie w tak astronomicznych kwotach, jakich żąda powód. Podniósł, że powód nie wykazał, że jest właścicielem przedmiotowego lokalu, a tym samym nie wykazał legitymacji procesowej czynnej. PozwanyS. C.podniósł zarzut przedawnienia dochodzonych przez powoda roszczeń (w tym odsetek), które stały się wymagalne przed datą 4 lutego 2013 r. tj. w szczególności co do kwoty 3.428,04 zł należności głównej oraz naliczonych odsetek wskazując, że roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawnia się względem konsumenta z upływem trzech lat, a dochodzone w niniejszej sprawie roszczenia powoda ma właśnie taki charakter. Wskazał, że powód w sposób błędny obliczył i skapitalizował odsetki za opóźnienie. Powód bowiem twierdził, że wywodzi swoje roszczenie z tytułu bezumownego korzystania z lokalu i nie ulega wątpliwości, że zobowiązania tego rodzaju mają charakter świadczenia pieniężnego jednakże między stronami brak jest zapisów umownych wskazujących na termin zapłaty należności. Dopiero zatem upływ terminu zakreślonego w wezwaniu do zapłaty z dnia 12 listopada 2015 r. mógł uczynić roszczenie powoda wymagalnym w świetleart. 455 kci uprawniać powoda do naliczania oraz kapitalizowania odsetek. Tymczasem powód, jak wynika z wykazu sald, każdego miesiąca naliczał sobie odsetki za opóźnienie nie postawiwszy nawet swoich rzekomych wierzytelności w stan wymagalności. Powyższe oznacza, że naliczona i skapitalizowana przez powoda kwota odsetek jest rażąco wygórowana.
Zarządzeniem z dnia 22 września 2016 r. zobowiązano pełn. powoda do wskazania jednoznacznie i konkretnie, czy roszczenie dochodzone niniejszym pozew wywodzi za umowy czy też z bezumownego korzystania z lokalu, co implikuje rodzaj postępowania procesowego (zwykłe albo uproszczone, które jest postępowaniem obligatoryjnym). W wykonaniu tegoż zobowiązania powód wskazał, że dochodzi od strony pozwanej odszkodowania, o którym mowa wart. 18 ust 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów(…), zgodnie z którym osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są zobowiązanie do zapłaty odszkodowania. Wskazał wówczas, że kwota dochodzona pierwotnie w niniejszym postępowaniu tj. 14.547,12 zł obejmowała pierwotnie okres od grudnia 2012 r. do października 2015 r., co wynika z wykazu sald załączonych do pozwu, jednak wobec przedawnienia roszczenia w części dotyczącej opłat miesięcznych i odsetek wyszczególnionych w treści wykazu sald cofnął pozew w części dotyczącej kwoty 1735,14 zł z odsetkami. Wskazał również na okoliczności faktyczne żądania pozwu podając, że powód zawarł z pozwanym umowę najmu lokalu mieszkalnego na czas oznaczony do 31 lipca 2002 r. Pomimo wygaśnięcia umowy najmu pozwany w dalszym ciągu w okresie objętym żądaniem pozwu zajmował przedmiotowy lokalu tj. zajmował go bez tytułu prawnego Z uwagi na fakt, że pozwany nie regulował należności przysługujących powodowi strona powodowa wezwała pozwanego do zapłaty należności wskazując, że brak zapłaty w wyznaczonym terminie skutkować będzie skierowaniem sprawy na drogę sądową.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 1 sierpnia 2000 r.S. C.zawarł z poprzednikiem prawnym powoda(...) Państwowych SAwW.-Przedsiębiorstwem Państwowym (...)Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej wB.umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego(...)/2 ((...)-(...) B.), obecnie Parkowa 2/2 wB.na czas oznaczony do 31 lipca 2002 r. W § 9 umowy strony postanowiły, że zmiany warunków niniejszej umowy jak również jej wypowiedzenie wymagają zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności, zaś w § 10 umowy, że w sprawach nieuregulowanych umową najmu zastosowanie mają przepisyKodeksu Cywilnego.
(dowód: okoliczności bezsporne, a nadto umowa najmu z 1.08.2000 r. - k. 16-18, odpis pełny KRS – k. 6-15)
PozwanyS. C.nieprzerwanie od chwili zawarcia umowy najmu do chwili obecnej za zgodą i wiedzą pozwanego zajmuje przedmiotowy lokal, płaci czynsz najmu w wysokości 94,05 zł-112,05 zł. W ocenie pozwanego winien uiszczać „należności czynszowe” w wyższej kwocie 422,46 zł-710,79 zł.
(dowód: okoliczność bezsporna, a nadto zestawienie – k. 19)
(...) Państwowe SAwW.w listopadzie 2015 r. wezwały pozwanego do zapłaty kwoty 14.547,12 zł wraz z odsetkami tytułem „należności czynszowych” w związku z korzystaniem przez pozwanego z ww. lokalu mieszkalnego za okres od grudnia 2012 r. do października 2015 r.
(dowód: wezwanie do zapłaty z odpisem książki nadawczej – k. 21-22)
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo z uwagi na brak podstaw prawnych nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodu wynikającą zart. 6 k.c.ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Potwierdzeniem zasady kontradyktoryjności procesu cywilnego są również przepisyart. 3 kpc,232 kpci381 kpc. Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie, czy pozwany posiada tytuł prawny do władania przedmiotowym lokalem – in concreto w postaci umowy najmu, co implikuje obowiązek zapłaty czynszu najmu, czy też włada lokalem w sposób bezumowny – po zakończeniu uprzedniego stosunku najmu, co implikuje z kolei roszczenia z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu albo mające swoją podstawę w przepisach o odpowiedzialności kontraktowej, co wiązałoby się z koniecznością wykazania m.in. szkody –art. 471 kciart. 675 kc– vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt V CSK 625/13). Wynajmujący bowiem, względem którego najemca nie wykonał obowiązku przewidzianego wart. 675 § 1 k.c., gdy dochodzi roszczenia odszkodowawczego musi wykazać, że na skutek niezwrócenia mu w terminie przedmiotu najmu poniósł określony uszczerbek w swym majątku.
Zaznaczyć należy, że powód jako inicjator niniejszego postępowania winien szczegółowo określić żądanie, z którego wywodzi skutki prawne i wskazać okoliczności faktyczne będące podstawą do formułowania żądania pozwu. W niniejszym procesie powód ostatecznie jednoznacznie wskazał (podobnie jak pierwotnie w pozwie), że swoje żądanie wywodzi z bezumownego korzystania przez pozwanego z przedmiotowego lokalu i żąda wynagrodzenia z tego tytułu. Należy wskazać, że poza własnymi wyliczeniami nie wykazał w tym zakresie wysokości dochodzonego roszczenia żadnymi wiarygodnymi dowodami, nie może być bowiem za dowód taki uznane wewnętrzne przekonanie powoda o zasadności wysokości żądanej kwoty, nie mogą być też uznane dokumenty o charakterze ogólnym dołączone do pozwu, mają one jedynie w ocenie Sądu charakter poglądowy, stanowią poparcie stanowiska danej strony, jednakże nie stanowią dowodu na grunciekodeksu postępowania cywilnegona okoliczność wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotowego lokalu. Wynagrodzenie za okres bezumownego korzystania z nieruchomości powinno być ustalane każdorazowo stosownie do okoliczności konkretnego przypadku - z uwzględnieniem charakteru i trwałości obciążenia oraz jego uciążliwości. Wynagrodzenie to następnie powinno podlegać weryfikacji przez stopień ingerencji w uprawnienia właścicielskie (ograniczenie korzystania z nieruchomości) oceniany z kolei przez pryzmat przeznaczenia nieruchomości i okoliczności faktycznych wskazujących na rzeczywiste wykorzystywanie lub możliwość wykorzystywania nieruchomości przez właściciela (np. z uwzględnieniem stan technicznego budynku). Wynagrodzenie takie w ocenie Sądu, obejmuje to wszystko, co uzyskałby właściciel, gdyby ją wynajął, wydzierżawił lub oddał do odpłatnego korzystania na podstawie innego stosunku prawnego, a o wysokości należnego właścicielowi wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości decydują stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy w określonych warunkach i czas posiadania rzeczy przez adresata roszczenia. Zgodnie zart. 224 § 2w zw. zart. 225 k.c., właściciel rzeczy może żądać wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy przez jej posiadacza samoistnego w złej wierze. Roszczenie właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, przewidziane wart. 224 § 2w zw. zart. 225 k.c.mieści w sobie elementy roszczeń szczególnych przewidzianych w przepisach o zobowiązaniach. W szczególności roszczenie właściciela przeciwko posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, oparte na podstawie przepisów o ochronie własności spełnia tę samą funkcję, co roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 k.c.) obejmując uzyskaną przez tego posiadacza korzyść majątkową wynikającą z korzystania z tej rzeczy (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 1980 r., II CR 501/80, OSNC 1981, Nr 9, poz. 171, jak również uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1972, III CZP 22/72, OSNCP 1972, Nr 12, poz. 213, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 grudnia 1979 r., II CR 471/79, z dnia 25 marca 1986 r., IV CR 29/86, OSNC 1987, nr 2-3, poz. 44 oraz z dnia 12 stycznia 2006 r., II CK 341/05, OSNC 2006, Nr 10, poz. 169). Roszczenie to zmierza także do kompensacji kosztów np. publicznoprawnych ponoszonych przez właściciela (użytkownika wieczystego) na rzecz, z której nie mógł korzystać, czy kosztów poniesionych na możliwość korzystania z innej rzeczy tego samego rodzaju. Możliwość dochodzenia przez właściciela rzeczy roszczenia uzupełniającego obejmującego wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy przez posiadacza pełni również niewątpliwie funkcję prewencyjną w tym znaczeniu, że sama perspektywa konieczności zapłaty przez posiadacza ewentualnego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy powinna przeciwdziałać obejmowaniu cudzych rzeczy w posiadanie w złej wierze. O takiej funkcji omawianego roszczenia świadczy jednoznacznie to, że prawo dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy jest niezależne od tego, czy właściciel (użytkownik wieczysty) poniósł jakiś uszczerbek, a posiadacz uzyskał jakąś korzyść z tego tytułu, że cudzą rzecz posiadał. Jednak o wysokości należnego właścicielowi wynagrodzenia decydują stawki rynkowe (przeciętne) za korzystanie z danego rodzaju rzeczy w określonych warunkach i czas posiadania rzeczy przez adresata roszczenia (por. m.in. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 10 lipca 1984 r., III CZP 20/84, zasada prawna - OSNCP 1984, Nr 12, poz. 209, z dnia 7 stycznia 1998 r., III CZP 62/97, OSNC 1998, Nr 6, poz. 91 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 7 kwietnia 2000 r., IV CKN 5/00, z dnia 15 kwietnia 2004 r., IV CSK 273/03 oraz z dnia 19 października 2011 r., II CSK 80/11, niepubl.). Innymi słowy, ustalając wysokość wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy należy uwzględnić wysokość kosztów, jakie musiałby ponieść posiadacz rzeczy, gdyby jego posiadanie opierało się na prawie (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 11 lutego 2004 r., I CK 206/03 oraz z dnia 6 października 2006 r., V CSK 192/06, niepubl.).
Nadto powód powoływał się na uregulowania wynikające zart. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o ochronie praw lokatorów. Sposób ustalenia wysokości należnego właścicielowi odszkodowania określaust. 2 artykułu 18, stanowiąc, że - z zastrzeżeniem ust. 3 - odszkodowanie, które obowiązane są opłacać osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od lokatora odszkodowania uzupełniającego. Powyższa regulacja oznacza, że nie będą miały zastosowania przepisyart. 224-225 k.c.w zw. zart. 230 k.c.W tym aspekcie przede wszystkim należy podkreślić, że w ocenie Sądu pozwany zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu, która w sposób dorozumiany została przedłużona na czas nieoznaczony. Brak jest jakichkolwiek przesłanek uzasadniających przyjęcie, że nie posiada on tytułu prawnego do tegoż lokalu, a dopiero w takiej sytuacji aktualizowałaby się jego odpowiedzialność z ww. przepisu. Powód nie wykazał również, aby z tego tytułu poniósł jakąkolwiek szkodę.
Nie można nie zaznaczyć, że gdyby nawet wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu/odszkodowania z art. 18 cyt. ustawy została wykazana, to powództwo podlega oddaleniu co do zasady, stąd wysokość dochodzonego roszczenia nie ma w tym zakresie znaczenia. Wnioski dowodowe zmierzające do ustalenia wysokości tego wynagrodzenia, czy też ustalenia wysokości szkody w oparciu o przepis art. 471 k (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt V CSK 625/13) okazałyby się w niniejszej sprawie i tak bezprzedmiotowe (Sąd notabene oddalił w tym zakresie wniosek strony pozwanej zgłoszony z ostrożności procesowej) albowiem in concreto nie budzi wątpliwości, że z zachowania stron wynikało, iż wiąże je węzeł obligacyjny (mimo formalnego nie związania już umową) i w danym stanie faktycznym należy zastosowaćart. 674 kc.Za zgodą i wiedzą powoda pozwany przez wiele lat korzystał z przedmiotowego lokalu, powód wzywał go o zapłatę „należności czynszowych”, samo nazewnictwo wezwania o zapłatę (k. 20), czy zaległości opłat bieżących (k. 19) świadczy o tym, że powód traktował pozwanego nadal jako najemcę, nie wnosił o wydanie lokalu, zatem należało uznać, że umowa najmu za obopólną zgodą per facta concludentia została przedłużona na czas nieoznaczony, zaś sporna między stronami była stawka czynszu najmu, która nie była przedmiotem żądania powoda. Nie ulega wątpliwości, że w sposób konkludentny doszło do przedłużenia umowy najmu na czas nieoznaczony. Podkreślić należy, że zgodnie z § 9 przedmiotowej umowy strony postanowiły, że zmiany warunków niniejszej umowy jak również jej wypowiedzenie wymagają zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności, zaś w § 10 umowy, że w sprawach nieuregulowanych umową najmu zastosowanie mają przepisyKodeksu Cywilnego. Istota przedłużenia uregulowana wart. 674 kcpolega na tym, że stosunek najmu trwa nadal i ma taką samą treść. Do przedłużenia umowy nie wystarczy samo używanie rzeczy przez najemcę, lecz niezbędne jest, aby używanie to odbywało się za wyraźną lub – jak w niniejszej sprawie - chociażby dorozumianą zgodą wynajmującego. Strony jednak, dążąc do zapobieżenia domniemaniu przedłużenia najmu, mogą umówić się, że ich oświadczenia woli w tym przedmiocie muszą być dokonane na piśmie. Taka klauzula umowna wiąże strony i niezachowanie jej pociąga za sobą nieważność czynności (por. wyrok SN z 15 maja 1980 r., II CR 110/80, LexisNexis nr(...), OSNCP 1980, nr 11, poz. 222, z glosami:A. S., NP 1982, nr 5-6, s. 167,J. Ł., NP 1981, nr 5, poz. 158), przy czym przedmiotowa umowa takiej klauzuli nie zawierała i w § 10 odwoływała się do ogólnych unormowańkodeksu cywilnego. Nie można tracić z pola widzenia, że zmiana warunków umowy najmu przewidziana w § 9 umowy - oznacza zawarcie nowej umowy, a nie przedłużenie dotychczasowej (tak Helena Ciepła, Komentarz do art. 674 kc). Zasady wynikające zart. 674 k.c.należy stosować do ustawy z 1994 r. o najmie lokali, jak również do przepisów z 2001 r. o ochronie praw lokatorów, gdyż nie zawierały odpowiednikaart. 674 kc.Zatem skoro § 9 przedmiotowej umowy najmu stanowi o zmianie warunków umowy najmu to oznacza to, że nie dotyczy to sytuacji przedłużenia dotychczasowej umowy (w trybieart. 674 kc), tylko zawarcia nowej umowy.
Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w procesie jest roszczenie procesowe, którego elementy tworzą: zindywidualizowane żądanie skierowane przeciwko przeciwnikowi procesowemu oraz powołane dla jego uzasadnienia okoliczności faktyczne. Tylko co do tak określonego przedmiotu Sąd może wyda rozstrzygniecie, a orzekając o innym niż oznaczone przez powoda lub też wprawdzie o nim ale na innej podstawie faktycznej niż przezeń powoływana, naruszaart. 321 § 1 k.p.c.rozstrzygając ponad żądanie (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2005 r., sygn. II CK 556/04, publ. OSNC 2006 nr 2 poz. 38). Formułując żądanie strona powodowa odwoływała się jedynie do faktów związanych z zawarciem przez strony umowy oraz dalszego dysponowania lokalem przez pozwanego, przez cały okres, za który dochodziła świadczenia z tytułu jak to ostatecznie określiła wynagrodzenia (odszkodowania) za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego (art. 224 § 2w zw. zart. 225 k.c.).
Gdyby nawet przyjąć, że powód dochodził w niniejszym procesie zapłaty czynszu najmu, co z ostrożności procesowej wskazał w piśmie procesowym z dnia 11.07.2016 r. to strona powodowa obciążona była obowiązkiem dowiedzenia, że żądana kwota stanowi zasadne roszczenie. W sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów, że kwota objęta żądaniem pozwu (po jej modyfikacji wynikającej z częściowego ograniczenia powództwa) była umówionym między stronami czynszem najmu, wynikała z ich uzgodnień, czy też z wypowiedzenia dotychczasowej wysokości czynszu. Pozwany jak zostało ustalone płaci czynsz najmu, przy czym w dużo niższej stawce, niż tego żąda powód, który nie podaje z kolei jakiejkolwiek weryfikowalnej metody jego wyliczenia.
Reasumując powództwo o zapłatę kwoty 12.811, 98 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na podstawieart. 481 kcliczonymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty podlegało oddaleniu w oparciu o przepisart. 6 kc,art. 674 kc, art. 471 kc a contrario,art. 224 § 2 kcw zw. z art. 225 kc a contrario,art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorówa contrario. W części dotyczącej cofnięcia pozwu postępowanie podlegało umorzeniu – co do kwoty 1735,14 zł z odsetkami w oparciu o przepisart. 203 kpcw zw. zart. 355 kpc.
O kosztach procesu orzeczono w oparciu o przepisart. 98 kpc. O kosztach zastępstwa procesowego strony pozwanej, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 4800 zł i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – łącznie w kwocie 4817zł orzeczono w oparciu o § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015.1800), który znajduje zastosowanie do spraw wszczętych od 1.01.2016 r. i niezakończonych w danej instancji do 27.10.2016 r. (data wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie). Zasadniczo strona cofająca pozew jest uznawana za przegrywającą sprawę, co rodzi obowiązek zwrotu przez nią kosztów procesu poniesionych przez przeciwnika w całości. Odstępstwem od tej zasady jest jedynie sytuacja, w której cofnięcie pozwu następuje na skutek zaspokojenia, w toku sprawy, roszczenia powoda, jeżeli wystąpienie z pozwem było niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony (orzeczenie SN z dnia 21 lipca 1951 r., C 593/51, OSNC 1952, nr 2, poz. 49). Na gruncie niniejszej sprawy częściowe ograniczenia żądania wynikało z zasadnego podniesienia przez pozwanego zarzutu przedawnienia dochodzonego roszczenia (w tym odsetek), które stały się wymagalne przed datą 4 lutego 2013 r., zatem powoda należało uznać za przegrywającego sprawę w całości.
| 1,532
|
15/103015/0000503/C
|
Sąd Rejonowy we Włocławku
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733",
"art": "art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 2",
"isap_id": "WDU20010710733",
"text": "art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o ochronie praw lokatorów",
"title": "Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 675;art. 675 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 675 § 1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 321;art. 321 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 321 § 1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 203; art. 203 § 3; art. 224; art. 224 § 2; art. 232; art. 3; art. 321; art. 321 § 1; art. 355; art. 381; art. 98)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 224; art. 224 § 2; art. 225; art. 230; art. 405; art. 455; art. 471; art. 481; art. 6; art. 674; art. 675; art. 675 § 1)",
"Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 - art. 18; art. 18 ust. 1; art. 18 ust. 2)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151015450001006_II_K_000558_2016_Uz_2016-12-16_001
|
II K 558/16
| 2016-11-18T00:00:00
| 2017-01-10T17:15:34
| 2023-06-02T21:31:40
|
15101545
|
1006
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt II K 558/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy w Tczewie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSR Marcin Matusiak Protokolant: Patrycja Speizer Przy udziale prokuratora --- Po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu sprawy z oskarżenia Prokuratury Rejonowej w Tczewie przeciwko A. L. synowi P. i H. z domu M. urodzonemu w dniu (...) w T. oskarżonemu o to, że: I. w dniu 27 listopada 2015 roku w T. po uprzednim zdjęci
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Iwona Buchholc" xVersion="1.0" xYear="2016" xLang="PL" xToPage="12" xEditor="ibuchholc" xPublisher="ibuchholc" xEditorFullName="Iwona Buchholc" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="000558" xVolType="15/101545/0001006/K">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt II K 558/16</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia 18 listopada 2016 r.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Tczewie w II Wydziale Karnym</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSR Marcin Matusiak</xText>
<xText>Protokolant: Patrycja Speizer</xText>
<xText>Przy udziale prokuratora ---</xText>
<xText>Po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu sprawy z oskarżenia Prokuratury Rejonowej w Tczewie przeciwko</xText>
<xText><xAnon>A. L.</xAnon> synowi <xAnon>P.</xAnon> i <xAnon>H.</xAnon> z domu <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>urodzonemu w dniu (...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon></xText>
<xText>oskarżonemu o to, że:</xText>
<xText>I. w dniu 27 listopada 2015 roku w <xAnon>T.</xAnon> po uprzednim zdjęciu w nieustalony sposób kłódki z kraty zabezpieczającej pomieszczenia <xAnon> baru (...)</xAnon>, usiłował dokonać zaboru w celu przywłaszczenia przedmiotów o nieustalonej wartości, jednakże zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na brak wartościowych przedmiotów do zabrania, czym działał na szkodę <xAnon>K. Z.</xAnon>;</xText>
<xText>tj. o przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>II. w dniu 11 grudnia 2015 roku w <xAnon>T.</xAnon> po uprzednim wyłamaniu szafki pracowniczej, znajdującej się w pomieszczeniu służbowym dokonał zaboru w celu przywłaszczenia portfela z zawartością dokumentów w postaci dowodu osobistego i karty miejskiej oraz pieniędzy w kwocie 300 złotych i 100 Euro, czym działał na szkodę <xAnon>A. B.</xAnon> o łącznej wartości 734 złotych;</xText>
<xText>tj. o przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 275;art. 275 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 275 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 276" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 276 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>III. w dniu 15 stycznia 2016 roku w <xAnon>T.</xAnon> z II pietra budynku siłowni <xAnon>C.</xAnon> z niezamkniętego pomieszczenia gospodarczego dokonał zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 120 złotych oraz telefonu komórkowego <xAnon>marki S. (...)</xAnon>, czym działał na szkodę <xAnon>I. Z.</xAnon> o łącznej wartości 57 złotych;</xText>
<xText>tj. o przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>I. oskarżonego <xAnon>A. L.</xAnon> uznaje za winnego zarzucanych mu i kwalifikowanych w punkcie 1 i 2 aktu oskarżenia czynów i ustalając, że stanowią one ciąg przestępstw z <xLexLink xArt="art. 91;art. 91 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 91 § 1 kk</xLexLink> i, przy zastosowaniu <xLexLink xArt="art. 91;art. 91 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 91 § 1 kk</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 37 b" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 37 b kk</xLexLink>, na mocy <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 kk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 34;art. 34 § 1;art. 34 § 1 a;art. 34 § 1 a pkt. 1;art. 34 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 34 § 1, § 1a pkt 1 i § 2 kk</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 35;art. 35 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 35 § 1 kk</xLexLink> wymierza oskarżonemu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym;</xText>
<xText>II. oskarżonego <xAnon>A. L.</xAnon> uznaje za winnego zarzucanego mu i kwalifikowanego w pkt III aktu oskarżenia czynu i za to, przy zastosowaniu z <xLexLink xArt="art. 37 b" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 37b kk</xLexLink>, na mocy <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 kk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 34;art. 34 § 1;art. 34 § 1 a;art. 34 § 1 a pkt. 1;art. 34 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 34 § 1, § 1a pkt 1 i § 2 kk</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 35;art. 35 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 35 § 1 kk</xLexLink> wymierza oskarżonemu karę 1 (jednego) miesiąca ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym;</xText>
<xText>III. na mocy <xLexLink xArt="art. 85" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 85 kk</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 86 § 1 kk</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 91;art. 91 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">91 § 2 kk</xLexLink> orzeczone wobec oskarżonego <xAnon>A. L.</xAnon> w pkt I i II wyroku jednostkowe kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności łączy i wymierza mu karę łączną 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym;</xText>
<xText>IV. na mocy <xLexLink xArt="art. 46;art. 46 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 46 § 1 kk</xLexLink> zobowiązuje oskarżonego <xAnon>A. L.</xAnon> do naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych:</xText>
<xText>- <xAnon>A. B.</xAnon> kwoty 734 (siedmiuset trzydziestu czterech) złotych,</xText>
<xText>- <xAnon>I. Z.</xAnon> kwoty 570 (pięciuset siedemdziesięciu) złotych;</xText>
<xText>V. na mocy <xLexLink xArt="art. 626;art. 626 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 626 § 1 kpk</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 627" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 627 kpk</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 1;art. 2;art. 2 pkt. 2;art. 2 ust. 2;art. 2 ust. 2 pkt. 4" xIsapId="WDU19730270152" xTitle="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych" xAddress="Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152">art. 1, art. 2 pkt 2 ust 2 i pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych</xLexLink> (Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w tym 90,00 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem wydatków oraz 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem opłaty.</xText>
<xText>Sygn. akt II K 558/16</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xText>
<xText>W dniu 27.11.2015 r. około godziny 16.00 <xAnon>K. Z.</xAnon> zamknął swój <xAnon> bar (...)</xAnon>, znajdujący się w budynku <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon> Centrum (...)</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>. Zamknął na kłódkę kratę, zabezpieczającą wejście. Tego samego dnia oskarżony <xAnon>A. L.</xAnon> udał się z zamiarem dokonania kradzieży do <xAnon> (...)</xAnon>. Skierował się prosto na piętro budynku. Zobaczył tam konsolę do gier <xAnon>marki S. (...)</xAnon>, jednak uznał, że nie zdoła jej zabrać niepostrzeżenie ze względu na to, iż znajdowała się w zbyt widocznym miejscu, wobec czego nie próbował jej ukraść. Następnie udał się do <xAnon> baru (...)</xAnon> i zdjął z kraty zabezpieczającej wejście do baru kłódkę. Oskarżony wszedł do wnętrza baru i dokonał penetracji lokalu oraz zaplecza, przechodząc przy tym przez bar i pozostawiając na nim odcisk buta. <xAnon>A. L.</xAnon> doszedł jednak do wniosku, że nie ma sensu szukać w barze niczego, co mógłby zabrać, a ponadto obawiał się, że w budynku uruchomi się alarm, w związku z czym porzucił zamiar dokonania kradzieży i wrócił do miejsca swojego zamieszkania.</xText>
<xText><xAnon>K. Z.</xAnon> przyszedł do baru kolejnego dnia, tj. 28.11.2015 r., około godziny 9.00 i zobaczył, że nie ma kłódki, a we wnętrzu lokalu są pootwierane szafki i wyraźne ślady penetracji, jednakże stwierdził, że nic nie zostało skradzione. O włamaniu natychmiast zawiadomił Policję.</xText>
<xText>(dowody: wyjaśnienia oskarżonego – k. 91-91v akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa – k. 2-5 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; protokół oględzin – k. 9-12 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; płyta DVD-R z nagraniem z monitoringu – k. 22 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; komunikat – k. 28 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; notatka urzędowa – k. 1, 21, 23, 82 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016;)</xText>
<xText>W dniu 11.12.2015 roku <xAnon>A. B.</xAnon> rozpoczynając pracę pozostawiła swoje rzeczy osobiste, tj. torebkę z zawartością w szafce w pomieszczeniu służbowym na pierwszym piętrze <xAnon> hotelu (...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon>. <xAnon>A. B.</xAnon> zamknęła drzwiczki szafki na klucz, podobnie jak jej dwie koleżanki z pracy <xAnon>I. S.</xAnon> oraz <xAnon>B. R.</xAnon>. Około godz. 8.40 wszystkie trzy opuściły pomieszczenie.</xText>
<xText>Tego samego dnia <xAnon>A. L.</xAnon> udał się z zamiarem dokonania kradzieży do <xAnon> hotelu (...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon>. Oskarżony znał ten hotel i rozkład pomieszczeń, ponieważ dawniej pracowała tam jego matka i zdarzało się, że bywał u niej w pracy. W <xAnon> hotelu (...)</xAnon> udał się schodami na piętro i zastał tam otwarte pomieszczenie gospodarcze. Oskarżony wszedł do pomieszczenia, gdzie wyłamał drzwiczki od szafki ubraniowej i zabrał z niej portfel koloru czerwonego, w którym znajdowały się pieniądze w kwocie 300 zł (w tym moneta okolicznościowa wydana z okazji 200. rocznicy uchwalenia <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">Konstytucji</xLexLink> 3 <xAnon>M.</xAnon>) oraz 100 euro, a także dowód osobisty, należące do <xAnon>A. B.</xAnon>. <xAnon>A. L.</xAnon> opuścił hotel i tego samego dnia udał się do kantoru przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon>, gdzie wymienił ukradzione euro.</xText>
<xText>Pokrzywdzona około godziny 11.00 przyszła na przerwę śniadaniową do pomieszczenia gospodarczego i wówczas zauważyła, że jej szafka jest otwarta, a także, że otwarta jest jej torebka i nie ma w niej portfela wraz z zawartością. Pokrzywdzona tego samego dnia o zdarzeniu zawiadomiła Policję.</xText>
<xText>(dowody: wyjaśnienia oskarżonego – k. 91-91v akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa – k. 32-33 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; zeznania świadka <xAnon>A. B.</xAnon> – k. 107-108 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; protokół oględzin – k. 35-37, 47-64 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; protokół zatrzymania rzeczy – k. 83-84 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; pokwitowanie – k. 109 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; notatka służbowa – k. 31, 42, 43, 44, 82 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016)</xText>
<xText>Kolejnego czynu <xAnon>A. L.</xAnon> dopuścił się w dniu 15.01.2016 r. Tego dnia <xAnon>I. Z.</xAnon>, pracująca jako sprzątaczka w siłowni ColorFit w <xAnon>T.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, około godziny 6.30 rozpoczęła pracę. Około godz. 8.10 zostawiła torebkę, zawierającą m.in. portfel i telefon komórkowy, w pomieszczeniu gospodarczym przeznaczonym dla pracowników na drugim piętrze budynku. Oskarżony udał się wówczas do budynku siłowni ColorFit. Wszedł od razu na drugie piętro, gdzie znajduje się pomieszczenie gospodarcze. Z kieszeni wiszącej tam kurtki zabrał telefon komórkowy <xAnon>marki S. (...)</xAnon> oraz pieniądze w kwocie 120 zł, które zabrał z portfela. <xAnon>A. L.</xAnon> wrócił do domu, gdzie przestraszył się, że zostanie zidentyfikowany, bo jego wizerunek znajduje się w Internecie. Dlatego połamał telefon na drobne kawałki i spuścił go w toalecie.</xText>
<xText>Około godziny 10.00 pokrzywdzona wróciła do pomieszczenia gospodarczego i po otworzeniu torebki zobaczyła, że nie ma w niej telefonu, a w portfelu nie ma pieniędzy. Pokrzywdzona zgłosiła kradzież na Policji jeszcze w tym samym dniu. Łączna wartość strat, jakie doznała pokrzywdzona wyniosła 570 zł.</xText>
<xText>(dowody: wyjaśnienia oskarżonego – k. 91-91v akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; zeznania świadka <xAnon>I. Z.</xAnon> – k. 75 akt Ds. 1173.2016, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa – k. 74-75 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; faktura - k. 79 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; notatka urzędowa – k. 73, 80, 82 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016)</xText>
<xText>Oskarżony <xAnon>A. L.</xAnon> ma 34 lata, jest żonaty, posiada dwoje dzieci w wieku 2 i 4 lata. Posiada wykształcenie zawodowe, z zawodu jest piekarzem. Nie pracował zawodowo, zaś w ostatnim czasie podjął pracę w <xAnon> firmie (...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon>. Majątku nie posiada. Uprzednio był kilkukrotnie karany, w tym za czyn z 279 <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">§ 1 k.k.</xLexLink>, za czyn z <xLexLink xArt="art. 178 a;art. 178 a § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 178a § 1 k.k.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 244" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 244 k.k.</xLexLink> i za czyn z <xLexLink xArt="art. 197;art. 197 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 197 § 3 k.k.</xLexLink> Nie leczył się psychiatrycznie ani przeciwalkoholowo. Leczył się w związku z zatorem płucnym.</xText>
<xText>(dowód: wyjaśnienia oskarżonego – k. 91-91v akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016; dane o karalności – k. 13-14)</xText>
<xText>Słuchany w charakterze podejrzanego w toku postępowania przygotowawczego oskarżony przyznał się do wszystkich zarzucanych mu czynów i złożył wyjaśnienia zgodne z ustalonym stanem faktycznym. Jednocześnie <xAnon>A. L.</xAnon> wskazał, iż posunął się do kradzieży ze względu na trudną sytuację majątkową, ponieważ nie miał w tamtym okresie pracy, a utrzymanie rodzinie zapewniała tylko jego żona. <xAnon>A. L.</xAnon> wyraził wolę dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej.</xText>
<xText>(wyjaśnienia oskarżonego – k. 91-91v, 103-105, 113-114 akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016)</xText>
<xText>Pismem z dnia 16.04.2016 r. oskarżony ponownie przyznał się do zarzucanych mu czynów i wyjaśnił, iż dokonał ich popychany przez trudną sytuację majątkową. Wskazał przy tym, iż wraz z żoną mają na utrzymaniu dwoje dzieci, wynajmują mieszkanie, zaś on miał zator płucny i nie mógł przez pewien czas wykonywać pracy. W związku z tym jedynym żywicielem rodziny była jego żona, która pracuje w wymiarze dwóch godzin dziennie. Ponadto wskazał, ze w związku z wykrytym u niego zatorem płucnym, musiał przyjmować zastrzyki na rozrzedzenie krwi, co wiązało się z kolejnymi kosztami. <xAnon>A. L.</xAnon> podniósł, iż obecnie podjął pracę i jego obecność w domu i w pracy jest niezbędna do zapewnienia godnych warunków życia dla jego rodziny. Jednocześnie oskarżony nie wyraził zgody na orzeczenie kary uzgodnionej przez niego uprzednio z prokuratorem.</xText>
<xText>(pismo oskarżonego z dnia 16 kwietnia 2016 r. – k. 133-133v akt PR Ds. <xAnon> (...)</xAnon>.2016)</xText>
<xText>Sąd zważył, co następuje:</xText>
<xText>Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie fakt popełnienia przez <xAnon>A. L.</xAnon> zarzucanych mu czynów, zdaniem Sądu, nie budził żadnych wątpliwości. Całokształt zgromadzonych i ujawnionych w toku postępowania dowodów pozwala na odtworzenie stanu faktycznego niespornego i niesprzecznego. Dowody zarówno osobowe, rzeczowe, jak i dokumentowe pozostają ze sobą spójne w zakresie relewantnym dla rozstrzygnięcia w sprawie.</xText>
<xText>Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się w pierwszej kolejności na dowodach z zeznań świadków i wyjaśnieniach samego oskarżonego, a także na dowodach dokumentowych w postaci notatek urzędowych, protokołów oględzin, zapisu z monitoringu znajdującego się w budynku <xAnon> (...)</xAnon> oraz w <xAnon> hotelu (...)</xAnon>, protokołów przeszukania i zatrzymania rzeczy, pokwitowania, komunikatu oraz faktury, jak również odpisów wyroków skazujących dotyczących oskarżonego. Tenże materiał dowodowy stanowi, w przekonaniu Sądu, pełną i wystarczającą podstawę określenia rozmiaru odpowiedzialności oskarżonego, poczynienia ustaleń faktycznych zgodnych z zasadą prawdy materialnej oraz poznania sylwetki oskarżonego, celem zastosowania odpowiednich środków reakcji karnej. Należy mieć na uwadze, że stan faktyczny w niniejszej sprawie był niesporny.</xText>
<xText>Sąd dał wiarę w całości wyjaśnieniom oskarżonego <xAnon>A. L.</xAnon>, który przyznał się do winy, albowiem są one spójne z zeznaniami pozostałych świadków oraz z dowodami rzeczowymi i dokumentarnymi. Ponadto nie leży w interesie oskarżonego przyznawanie się do czynów, których nie popełnił. Tym bardziej, że oskarżony jest osobą doświadczona jeżeli chodzi o kontakty z organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości i doskonale zdaje sobie sprawę z konsekwencji złożenia wyjaśnień określonej treści. Oskarżony wyjaśnił, iż zawsze w tych trzech przypadkach szedł na miejsce zdarzenia z zamiarem dokonania kradzieży. Oskarżony tłumaczył, iż zamierzał sprzedać to, co uda mu się ukraść, ponieważ miał bardzo trudną sytuację majątkową. Oskarżony wskazał, iż ma na utrzymaniu dwoje małych dzieci, jego żona pracuje w wymiarze 2 godzin dziennie i zarabia tylko 220 złotych, zaś on miał ostatnio problemy zdrowotne. Oskarżony wskazał, iż miał zator w żyle i nie mógł w tym czasie podejmować pracy, a ponadto musiał przyjmować zastrzyki antyzakrzepowe, co pociągało za sobą kolejne wydatki. Oskarżony opisał dokładnie przebieg wszystkich trzech zdarzeń, nie zatajając szczegółów. Swoje postępowanie tłumaczył brakiem środków na utrzymanie rodziny.</xText>
<xText>Z wyjaśnieniami <xAnon>A. L.</xAnon> są zbieżne zeznania pokrzywdzonego <xAnon>K. Z.</xAnon>, właściciela <xAnon> baru (...)</xAnon>. Zeznał on, że rano zauważył brak kłódki na kracie zabezpieczającej wejście do baru. W lokalu zastał pootwierane szafki, jednak nie zauważył żadnych zniszczeń ani tego, aby zginęły jakiekolwiek przedmioty. <xAnon>K. Z.</xAnon> przyznał, że nie poniósł żadnych innych strat poza zniszczeniem kłódki, nie usiłował z zaistniałej sytuacji skorzystać. Zeznawał w sposób logiczny, a jego zeznania są spójne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, zwłaszcza z protokołem oględzin miejsca zdarzenia i zapisem z monitoringu, znajdującego się w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon>.</xText>
<xText>Wyjaśnienia oskarżonego znajdują również potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonej <xAnon>A. B.</xAnon>, której oskarżony ukradł portfel z zawartością pieniędzy, dowodu osobistego i karty miejskiej. Pokrzywdzona wprawdzie początkowo nie wspominała, że w portfelu miała także monetę okazjonalną dwustuzłotową, jednakże później wskazała, iż o tym nie pamiętała, gdyż monetę tę ma w portfelu od niedawna. Pokrzywdzona wykluczyła od razu z grona podejrzanych swoje koleżanki z pracy, wiedząc, że nie przebywały one w tym czasie w pomieszczeniu gospodarczym. Jednocześnie pokrzywdzona nie potrafiła wskazać podejrzanego o dokonanie kradzieży. Jej zeznania pozostają spójne i zgodne z pozostałym materiałem dowodowym, a ewentualne rozbieżności wynikają z naturalnego procesu zapominania.</xText>
<xText>Sąd dał wiarę także zeznaniom pokrzywdzonej <xAnon>I. Z.</xAnon>, której oskarżony ukradł z torebki telefon komórkowy oraz pieniądze. Przedstawiła ona w sposób spójny i logiczny przebieg dnia do momentu odkrycia przez nią kradzieży. Nie wskazała, iż poniosła większe straty niż w rzeczywistości, a wskazane przez nią kwoty odpowiadają danym wskazanym przez oskarżonego. Podejrzana nie miała przypuszczeń co do osoby sprawcy.</xText>
<xText>Wszyscy świadkowie ograniczyli swoje zeznania do faktów znanych sobie, przedstawiali spójnie, w sposób niebudzący wątpliwości i logiczny przebieg zdarzeń. Żaden ze świadków nie potrafił wskazać sprawcy, nie widział momentu zdarzenia osobiście, jednak wskazywali na to, ze w budynkach, w których doszło do kradzieży i włamań, zainstalowany jest monitoring. Na nagraniach tych utrwalony został wizerunek oskarżonego pozwalający na jego rozpoznanie. Ponadto pokrzywdzeni w niebudzący wątpliwości i logiczny sposób przedstawili zdarzenia bezpośrednio poprzedzające dokonanie przez oskarżonego zarzucanych mu czynów oraz ich odkrycie.</xText>
<xText>Sąd uznał za wiarygodne również pozostałe przeprowadzone w toku postępowania dowody, albowiem dokumenty te nie budzą wątpliwości Sądu, co do swej autentyczności, jak również odnośnie prawdziwości podanych w nich informacji. Ustalenia oparto na protokołach oględzin miejsc popełnienia czynów, zapisów z monitoringu znajdującego się w budynku <xAnon> (...)</xAnon> oraz w <xAnon> hotelu (...)</xAnon>, protokołów przeszukania i zatrzymania rzeczy, pokwitowania, komunikatu oraz faktury, dokumentującej wartość telefonu, a także notatkach urzędowych. Zostały one sporządzone przez uprawnione do tego osoby, w sposób właściwy i rzetelny, nie wzbudzając wątpliwości tak stron, jak i Sądu. Na nagraniach z monitoringu widać osobę, którą z łatwością można rozpoznać jako oskarżonego.</xText>
<xText>Uprzednią karalność oskarżonego ustalono w oparciu o informację uzyskaną z Krajowego Rejestru Karnego. Dokument ten został sporządzony i potwierdzony przez uprawnioną do tego osobę i instytucję. Jego autentyczność i prawdziwość nie została zakwestionowana przez strony, nie wzbudziła też wątpliwości Sądu. Podobnie nie budzi wątpliwości Sądu prawdziwość wyroków, które wcześniej zapadły wobec <xAnon>A. L.</xAnon>.</xText>
<xText>Sąd ocenia sprawę w świetle całokształtu materiału dowodowego sprawy. Dokonując takiej analizy należy dojść do jednoznacznego wniosku, iż zachowanie oskarżonego zarzucane mu w punkcie III aktu oskarżenia, którym działał na szkodę <xAnon>I. Z.</xAnon>, wypełnia znamiona czynu z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>Przedmiotem ochrony przestępstwa określonego w <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink> jest własność, posiadanie oraz inne <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19460570319" xTitle="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe" xAddress="Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319">prawa rzeczowe</xLexLink> i obligacyjne do rzeczy ruchomej, a więc przedmiotu materialnego, wyodrębnionego i mogącego samodzielnie występować w obrocie oraz przedstawiającego wartość majątkową. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 45" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 45 k.c.</xLexLink> rzeczą ruchomą może być tylko przedmiot materialny. Na gruncie prawa karnego pojęcie to rozumie się szerzej i rzeczą jest również polski albo obcy pieniądz lub inny środek płatniczy oraz dokument, który uprawnia do otrzymania sumy pieniężnej albo zawiera obowiązek wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach, albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce. Sprawcą przestępstwa, o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 278" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 k.k.</xLexLink>, może być każdy. Jest to przestępstwo powszechne. Istota czynu sprawcy przy przestępstwie kradzieży polega na zaborze cudzej rzeczy ruchomej celem przywłaszczenia. <xAnon> (...)</xAnon> oznacza wyjęcie cudzej rzeczy ruchomej będącej przedmiotem kradzieży spod władztwa osoby dotychczas nią prawnie lub bezprawnie władającej i objęcie jej we władanie. Przedmiotem kradzieży jest cudza rzecz ruchoma, czyli niestanowiąca własności sprawcy. Zabór mienia w celu przywłaszczenia oznacza jedynie działanie w zamiarze wyjęcia rzeczy spod władztwa osoby nią władającej i objęcie jej we własne władanie. Kradzież jest przestępstwem umyślnym, w formie zamiaru bezpośredniego. Sprawca tego przestępstwa działa „w celu przywłaszczenia”. Oznacza to konieczność stwierdzenia, że działał on ze szczególną postacią zamiaru bezpośredniego, jaką jest dolus directus coloratus. Sprawca działa z dodatkową motywacją, jaką jest objęcie rzeczy stanowiącej przedmiot zaboru we władanie jak właściciel. Bez znaczenia dla takiej oceny zamiaru sprawcy pozostaje to, czy jego zachowanie motywowane jest chęcią uzyskania korzyści majątkowej chęci wzbogacenia, czy też działa on z innych pobudek, np. w celu zaspokojenia potrzeb innej osoby (M. Szawarczyk, Komentarz do art.278 Kodeksu karnego [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. T. Bojarski, LEX 2016). Z uwagi na istnienie w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19710120114" xTitle="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń" xAddress="Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114">kodeksie wykroczeń</xLexLink> odpowiednika <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19710120114" xTitle="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń" xAddress="Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114">art. 278 § 1</xLexLink>, określonego w <xLexLink xArt="art. 119;art. 119 § 1;art. 119 § 2" xIsapId="WDU19710120114" xTitle="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń" xAddress="Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114">art. 119 § 1-2</xLexLink> k.w., należy stwierdzić, że kradzież cudzej rzeczy ruchomej lub jej usiłowanie stanowić może przestępstwo, jeżeli wartość przedmiotu kradzieży przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę, w przypadku gdy wartość ta nie przekracza wskazanej w <xLexLink xArt="art. 119;art. 119 § 1" xIsapId="WDU19710120114" xTitle="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń" xAddress="Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114">art. 119 § 1</xLexLink> k.w. kwoty, zachowanie polegające na zaborze cudzej rzeczy ruchomej uznaje się za wykroczenie (por. wyrok SN z dnia 17 listopada 2004 r., V KK 279/04, OSNwSK 2004, nr 1, poz. 2109, s. 997). Na moment wydawania wyroku wartość ta wynosiła 462,50 złotych.</xText>
<xText>W realiach niniejszej sprawy oskarżony <xAnon>A. L.</xAnon> dokonał zaboru pieniędzy w kwocie 120 zł oraz telefonu komórkowego <xAnon>marki S. (...)</xAnon> z niezamkniętego pomieszczenia gospodarczego w siłowni ColorFit. Łączna wartość skradzionych rzeczy wyniosła 570 zł.</xText>
<xText>Ponadto zachowanie oskarżonego zarzucane mu w punkcie I aktu oskarżenia, którym działał na szkodę <xAnon>K. Z.</xAnon>, wypełnia znamiona czynu z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>Zgodnie bowiem z treścią <xLexLink xArt="art. 279" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 k.k.</xLexLink> przestępstwo to popełnia ten, kto kradnie z włamaniem. Przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1</xLexLink> stanowi kwalifikowaną postać kradzieży, w której znamieniem kwalifikującym jest sposób działania sprawcy, usuwającego przeszkodę służącą zabezpieczeniu mienia. Do istoty przestępstwa z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> należy włamanie. Należy przyjąć, że akt włamania musi wyprzedzać akt zaboru, co wynika to z istoty kradzieży z włamaniem oraz funkcji znamienia w postaci włamania. Włamanie jest bowiem środkiem do celu, ma ono umożliwić lub ułatwić dostęp do przedmiotów, które sprawca zamierza zabrać, z natury rzeczy zatem musi wyprzedzać zachowanie polegające na zaborze. „Przez pojęcie włamania należy rozumieć pokonanie wbrew woli (również dorozumianej) osoby uprawnionej przeszkody, która ma zabezpieczać określone pomieszczenie i znajdujące się tam przedmioty przed zamachami na nie, w szczególności przed zaborem. Włamać się oznacza wejść do środka, dostać się do wnętrza. Z tego wynika, że sprawca musi dostać się do wnętrza, pokonując zabezpieczenie” (J. Lachowski, „Komentarz do art.279 Kodeksu karnego” [w:] „Kodeks karny. Komentarz”, red. V. Konarska-Wrzosek, WK, 2016). Przestępstwo kradzieży z włamaniem, podobnie jak kradzież zwykła, może być popełnione tylko w zamiarze bezpośrednim o szczególnym zabarwieniu, którego treścią jest cel przywłaszczenia. Ponieważ do strony przedmiotowej komentowanego przepisu należą dwie czynności wykonawcze: włamanie oraz zabór, cel przywłaszczenia musi towarzyszyć sprawcy już w chwili pokonywania przeszkody, a więc w momencie włamania. Przedmiotem ochrony przestępstwa określonego w <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink>, jest, podobnie jak w przypadku czynu z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink>, własność, posiadanie oraz inne <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19460570319" xTitle="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe" xAddress="Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319">prawa rzeczowe</xLexLink> i obligacyjne do rzeczy ruchomej, a więc przedmiotu materialnego, wyodrębnionego i mogącego samodzielnie występować w obrocie oraz przedstawiającego wartość majątkową.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie oskarżony w nieustalony sposób otworzył kłódkę zabezpieczającą wejście o <xAnon> baru (...)</xAnon> i wszedł do jego wnętrza z zamiarem dokonania kradzieży. Ostatecznie uznał, że jest to zbyt ryzykowne i porzucił ten zamiar, nie dokonując przywłaszczenia jakiejkolwiek rzeczy. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> odpowiada za usiłowanie, kto w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowaniem bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje. Warunkiem ustalenia usiłowania jako formy stadialnej popełnienia przestępstwa jest stwierdzenie zamiaru popełnienia czynu zabronionego. Zamiar musi się odnosić do czynu określonego w przepisie części szczególnej ustawy karnej. Pojęcie zamiaru zostało zdefiniowane w <xLexLink xArt="art. 9;art. 9 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 9 § 1 k.k.</xLexLink> Zgodnie z tym przepisem zamiar popełnienia czynu zabronionego obejmuje swoim zakresem zarówno sytuację, gdy sprawca chce popełnić taki czyn, jak i sytuację, gdy sprawca, przewidując możliwość popełnienia czynu zabronionego, godzi się na to (A. Zoll, „Komentarz do art.13 Kodeksu karnego” [w:] „Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Część I. Komentarz do art. 1-52”, red. W.Wróbel, A. Zoll, WK, 2016 ). Z definicji ustawowej usiłowania jednoznacznie wynika, że usiłowanie jest zachowaniem umyślnym i może się odnosić wyłącznie do umyślnych typów czynów zabronionych. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie się uważa, że można usiłować dokonać czynu zabronionego zarówno z zamiarem bezpośrednim, jak i z zamiarem ewentualnym. Wynika to ze wskazania wśród cech usiłowania zamiaru popełnienia czynu zabronionego, a nie chęci jego popełnienia, co z uwagi na obejmowanie tym pojęciem zarówno przypadków chęci popełnienia czynu zabronionego, jak i przewidywania możliwości jego popełnienia i godzenia się na to (zob. <xLexLink xArt="art. 9;art. 9 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 9 § 1 k.k.</xLexLink>) uzasadnia taką wykładnię. Zamiar sprawcy, jako warunek ustalenia usiłowania, musi być wykazany na podstawie całokształtu materiału dowodowego.</xText>
<xText>Ponadto nie budzi wątpliwości Sądu, że <xAnon>A. L.</xAnon> wypełnił swoim zachowaniem znamiona czynu zarzucanego mu w punkcie II aktu oskarżenia, tj. dopuścił się popełnienia przestępstwa z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 275;art. 275 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 275 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 276" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 276</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> <xAnon>A. L.</xAnon> dokonał wyłamania drzwiczek do szafki pracowniczej <xAnon>A. B.</xAnon> w <xAnon> hotelu (...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon>, z której zabrał portfel wraz z dokumentami i pieniędzmi w kwocie 300 złotych oraz 100 euro.</xText>
<xText>Co do istoty czynu penalizowanego w <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> Sąd poczynił uwagi powyżej. Natomiast czyn z <xLexLink xArt="art. 275;art. 275 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 275 § 1 k.k.</xLexLink> popełnia ten, kto posługuje się dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe lub dokument taki kradnie lub go przywłaszcza. Przestępstwo to ma charakter powszechny, zaś dobrem chronionym jest pewność obrotu prawnego związana z funkcjonowaniem w nim dokumentów stwierdzających tożsamość albo prawa majątkowe. Kradzieży i przywłaszczenia dokumentu można dokonać tylko w zamiarze bezpośrednim, podobnie jak ma to miejsce w przypadku tych czynności skierowanych przeciwko mieniu. W odniesieniu do kradzieży dokumentów znajdują również zastosowanie uwagi dotyczące zwykłej kradzieży.</xText>
<xText>Czyn określony w <xLexLink xArt="art. 276" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 276 k.k.</xLexLink> popełnia natomiast ten, kto niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznym, ukrywa lub usuwa dokument, którym nie ma prawa wyłącznie rozporządzać. Przestępstwo to ma charakter powszechny. Może je popełnić każda osoba, która nie ma wyłącznego uprawnienia do rozporządzania dokumentem. Ukrycia lub usunięcia dokumentu można się dopuścić tylko w zamiarze bezpośrednim, natomiast pozostałe znamiona czasownikowe mogą być zrealizowane także w zamiarze ewentualnym. Przedmiotem ochrony jest bezpieczeństwo fizyczne i dostępność dokumentów w obrocie prawnym. Typ przestępstwa ukrywania dokumentu, którym sprawca nie ma prawa wyłącznie rozporządzać, polega na podjęciu tego rodzaju zachowań, w wyniku których dokument znajdzie się w miejscu znanym sprawcy, nieznanym natomiast osobom, którym przysługuje prawo do rozporządzania dokumentem, choćby nie wyłącznie – utajnienie miejsca jego przechowywania (wyrok SN z dnia 21 sierpnia 2012 r., III KK 403/11, OSNKW 2013, nr 1, poz. 2).</xText>
<xText>Reasumując, nie budzi wątpliwości Sądu wina i okoliczności popełnienia przez oskarżonego <xAnon>A. L.</xAnon> zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów. Oskarżony do ich popełnienia się przyznał.</xText>
<xText>Przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 kk</xLexLink> zagrożone jest karą od 1 roku do 10 lat pozbawienia wolności. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> odpowiada za usiłowanie, kto w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowaniem bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje, zaś <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 14 § 1 k.k.</xLexLink> stanowi, iż sąd wymierza karę za usiłowanie w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego przestępstwa. Za czyn z <xLexLink xArt="art. 275;art. 275 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 275 § 1 k.k.</xLexLink>, podobnie jak za przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 276" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 276 k.k.</xLexLink>, przewidziana jest kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 91;art. 91 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 91 § 1 k.k.</xLexLink> jeżeli sprawca popełnia w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, sąd orzeka jedną karę określoną w przepisie stanowiącym podstawę jej wymiaru dla każdego z tych przestępstw, w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Ciąg przestępstw jest odmianą zbiegu rzeczywistego przestępstw rozumianego jako popełnienie przez sprawcę dwóch lub więcej przestępstw, zanim zapadł wyrok, choćby nieprawomocny, co do któregokolwiek z nich. Przesądzającym dla przyjęcia ciągu jest tożsamość przepisu stanowiącego podstawę wymiaru kary dla każdego ze zbiegających się przestępstw, zatem w skład takiego ciągu mogą wchodzić przestępstwa popełniane w różnych formach stadialnych i zjawiskowych. Przestępstwa kumulatywnie kwalifikowane będą wchodziły w skład ciągu przestępstw wówczas, gdy ten sam przepis będzie stanowił podstawę wymiaru kary za te przestępstwa, zgodnie z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> Za „krótki okres czasu” w doktrynie i orzecznictwie uważa się okres do 6 miesięcy. Wykorzystanie takiej samej sposobności przy popełnieniu każdego z przestępstw składających się na ciąg oznacza zawężenie składających się na ciąg przestępstw w odniesieniu do wymogu tożsamości podstawy wymiaru kary i zachodzi np. w razie wykorzystywania przez sprawcę tej samej powtarzającej się sytuacji czy okazji do popełnienia przestępstwa. Chociaż o tej samej sposobności istotnie przesądzają elementy obiektywne (związane z czasem, miejscem, sytuacją, cechami pokrzywdzonego), o tyle jej wykorzystywanie niesie już ze sobą pewien ładunek psychicznego nastawienia sprawcy (Komentarz do art.91 Kodeksu karnego [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. Marek Mozgawa, WK 2015). <xAnon>A. L.</xAnon> dopuścił się popełnienia ciągu dwóch przestępstw kwalifikowanych z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> oraz z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 275;art. 275 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 275 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. 276 <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> Skazany dopuścił się kradzieży z włamaniem w dniach 27.11.2015 r. oraz 11.12.2015 r. Sąd wymierzył za ten ciąg przestępstw oskarżonemu karę pozbawienia wolności w wymiarze roku i 3 miesięcy.</xText>
<xText>Przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink> zagrożone jest karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Sąd wymierzył oskarżonemu karę pozbawienia wolności w wymiarze 5 miesięcy.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 85;art. 85 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 85 § 1 k.k.</xLexLink> jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną. Podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu, w całości lub w części kary lub kary łączne. <xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">Art. 86 § 1 k.k.</xLexLink> stanowi, iż Sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności; karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Wymierzenie kary łącznej jest obowiązkiem sądu w przypadku zaistnienia przesłanek jej wymierzenia. Sąd mógł ją wymierzyć w niniejszej sprawie w granicach od roku i 3 miesięcy do roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności.</xText>
<xText>W punkcie III rozstrzygnięcia wyroku Sąd połączył powyższe kary wymierzone oskarżonemu i wymierzył mu karę łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności.</xText>
<xText>Wymierzając oskarżonemu <xAnon>A. L.</xAnon> za przypisane mu przestępstwa kary jednostkowe oraz karę łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, Sąd uznał, iż kara w tym wymiarze spełnia swoje funkcje, przy uwzględnieniu jako okoliczności obciążające:</xText>
<xText>uprzednią kilkukrotną karalność oskarżonego, a w ramach tej okoliczności karalność za przestępstwa skierowane przeciwko różnym dobrom prawnym, co świadczy o znacznej demoralizacji oskarżonego i nieskuteczności wcześniej wymierzanych mu kar,</xText>
<xText>znaczną szkodliwość społeczną czynów, których dopuścił się oskarżony,</xText>
<xText>regularne i systematyczne dokonywanie przez oskarżonego szeregu podobnych czynów w krótkich odstępach czasu;</xText>
<xText>działanie w celu wzbogacenia się.</xText>
<xText>Jako okoliczności łagodzące Sąd uwzględnił natomiast:</xText>
<xText>przyznanie się przez oskarżonego do winy i złożenie stosunkowo obszernych wyjaśnień,</xText>
<xText>stosunkowo młody wiek oskarżonego,</xText>
<xText>stosunkowo niewysoką wartość ukradzionego mienia.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu wymierzona oskarżonemu kara nie przewyższa stopnia winy oskarżonego, jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów, spełnia swą rolę wychowawczą w stosunku do oskarżonego, uwzględniając też społeczne poczucie sprawiedliwości. Podkreślenia wymaga fakt, że każdorazowo Sąd wymierzył karę w dolnych granicach ustawowego zagrożenia. W ocenie Sądu taki wymiar kary stanowi dla oskarżonego wystarczającą dolegliwość, nieprzekraczającą stopnia jego winy. Oskarżony jest osobą młodą i zdolną do pracy. Przede wszystkim wskazać należy, iż oskarżony był już wcześniej karany i miał świadomość konsekwencji, na jakie się narażał, dopuszczając się popełnienia kolejnych przestępstw.</xText>
<xText>Nie stanowi w żaden sposób okoliczności łagodzącej fakt, że oskarżony twierdzi, że uzyskane z popełnianych przestępstw pieniądze oskarżony zamierzał przeznaczyć na utrzymanie swojej rodziny oraz na zakup swoich lekarstw. Jak wynika z okoliczności sprawy oskarżony jest osobą rzutką, jego stan zdrowia nie przeszkodził mu w popełnianiu przestępstw. Swoją aktywność życiową powinien skierować raczej na poszukiwanie legalnych możliwości zarobku, w ostateczności zwracając się o pomoc do organów opieki społecznej. W żaden sposób natomiast jego sytuacja majątkowa i zdrowotna, jaka by nie była, nie usprawiedliwia popełniania przez niego przestępstw.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 69 § 1 i 2 k.k.</xLexLink> Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ponieważ orzeczona wobec <xAnon>A. L.</xAnon> kara pozbawienia wolności przekracza wymiar określony w przywołanym przepisie jako górna granica kary pozbawienia wolności, pozwalająca na warunkowe zawieszenie jej wykonania. Poza tym oskarżony był uprzednio wielokrotnie karany, odbywał karę pozbawienia wolności, w momencie popełniania przestępstw objętych niniejszym postępowaniem był skazany na karę pozbawienia wolności. Pomimo tego oskarżony ponownie powrócił na drogę przestępstwa, dopuszczając się popełnienia kolejnego czynu zabronionego. Powyższe okoliczności pozwalają stwierdzić, iż oskarżony jest osobą zdemoralizowaną, w związku z tym nawet gdyby obowiązujące przepisy pozwalały na zastosowanie środka probacyjnego, nie wydaje się celowe wymierzenie mu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W zasadzie nie ma podstaw do formułowania pozytywnej prognozy kryminologicznej dla sprawcy, który wielokrotnie powracał na drogę przestępstwa. Okoliczności sprawy w żaden sposób nie uzasadniają postawienia tezy, że pomimo niewykonania kary oskarżony nie popełni ponownie przestępstwa. Wręcz przeciwnie, taką karę oskarżony uważałby za nieuzasadnioną premię i tym bardziej skłoniłoby go to do popełniania kolejnych przestępstw.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 46;art. 46 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 46 § 1 k.k.</xLexLink> w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Orzeczenie omawianego środka jest możliwe w przypadku skazania za jakiekolwiek przestępstwo, z którego wynikła szkoda lub które spowodowało wyrządzenie pokrzywdzonemu krzywdy. Naprawienie szkody, o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 46;art. 46 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 46 § 1 k.k.</xLexLink>, to w szczególności wyrównanie straty, którą poszkodowany poniósł. Sąd karny musi uwzględnić w chwili wyrokowania rozmiary pokrytej już szkody, w szczególności wartość uprzednio odzyskanego w stanie niepogorszonym mienia (wyrok SN z dnia 29 marca 2011 r., III KK 392/10, LEX nr 794161). W punkcie IV rozstrzygnięcia wyroku <xAnon>A. L.</xAnon> został zobowiązany do naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych: <xAnon>A. B.</xAnon> kwoty 300 zł i 100 euro oraz na rzecz <xAnon>I. Z.</xAnon> kwoty 570 zł, co odpowiada wartości skradzionego mienia.</xText>
<xText>Orzeczenie o kosztach Sąd oparł na mocy <xLexLink xArt="art. 626;art. 626 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 626 § 1 k.p.k.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 627" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 627 k.p.k.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 1;art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 4" xIsapId="WDU19730270152" xTitle="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych" xAddress="Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152">art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych</xLexLink> (t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) nie znajdując podstaw do zwolnienia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym opłaty. Na koszty te składają się wydatki poniesione w toku postępowania przygotowawczego. Zasadą jest, że to oskarżony ponosi koszty procesu. Sąd nie widzi podstaw, aby obciążać społeczeństwo kosztami błędów oskarżonego, który jest młodym mężczyzną, posiadającym możliwości zarobkowe.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Marcin Matusiak
| null |
[
"Marcin Matusiak"
] | null |
Iwona Buchholc
|
Patrycja Speizer
|
Iwona Buchholc
| null | 12
|
Sygn. akt II K 558/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 listopada 2016 r.
Sąd Rejonowy w Tczewie w II Wydziale Karnym
w składzie:
Przewodniczący: SSR Marcin Matusiak
Protokolant: Patrycja Speizer
Przy udziale prokuratora ---
Po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu sprawy z oskarżenia Prokuratury Rejonowej w Tczewie przeciwko
A. L.synowiP.iH.z domuM.urodzonemu w dniu (...)wT.
oskarżonemu o to, że:
I. w dniu 27 listopada 2015 roku wT.po uprzednim zdjęciu w nieustalony sposób kłódki z kraty zabezpieczającej pomieszczeniabaru (...), usiłował dokonać zaboru w celu przywłaszczenia przedmiotów o nieustalonej wartości, jednakże zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na brak wartościowych przedmiotów do zabrania, czym działał na szkodęK. Z.;
tj. o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.
II. w dniu 11 grudnia 2015 roku wT.po uprzednim wyłamaniu szafki pracowniczej, znajdującej się w pomieszczeniu służbowym dokonał zaboru w celu przywłaszczenia portfela z zawartością dokumentów w postaci dowodu osobistego i karty miejskiej oraz pieniędzy w kwocie 300 złotych i 100 Euro, czym działał na szkodęA. B.o łącznej wartości 734 złotych;
tj. o przestępstwo zart. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zb. zart. 276 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
III. w dniu 15 stycznia 2016 roku wT.z II pietra budynku siłowniC.z niezamkniętego pomieszczenia gospodarczego dokonał zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 120 złotych oraz telefonu komórkowegomarki S. (...), czym działał na szkodęI. Z.o łącznej wartości 57 złotych;
tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 k.k.
I. oskarżonegoA. L.uznaje za winnego zarzucanych mu i kwalifikowanych w punkcie 1 i 2 aktu oskarżenia czynów i ustalając, że stanowią one ciąg przestępstw zart. 91 § 1 kki, przy zastosowaniuart. 91 § 1 kkiart. 37 b kk, na mocyart. 279 § 1 kkw zw. zart. 34 § 1, § 1a pkt 1 i § 2 kk,art. 35 § 1 kkwymierza oskarżonemu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym;
II. oskarżonegoA. L.uznaje za winnego zarzucanego mu i kwalifikowanego w pkt III aktu oskarżenia czynu i za to, przy zastosowaniu zart. 37b kk, na mocyart. 278 § 1 kkw zw. zart. 34 § 1, § 1a pkt 1 i § 2 kk,art. 35 § 1 kkwymierza oskarżonemu karę 1 (jednego) miesiąca ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym;
III. na mocyart. 85 kk,art. 86 § 1 kk,91 § 2 kkorzeczone wobec oskarżonegoA. L.w pkt I i II wyroku jednostkowe kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności łączy i wymierza mu karę łączną 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym;
IV. na mocyart. 46 § 1 kkzobowiązuje oskarżonegoA. L.do naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych:
-A. B.kwoty 734 (siedmiuset trzydziestu czterech) złotych,
-I. Z.kwoty 570 (pięciuset siedemdziesięciu) złotych;
V. na mocyart. 626 § 1 kpk,art. 627 kpk,art. 1, art. 2 pkt 2 ust 2 i pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w tym 90,00 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem wydatków oraz 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem opłaty.
Sygn. akt II K 558/16
UZASADNIENIE
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 27.11.2015 r. około godziny 16.00K. Z.zamknął swójbar (...), znajdujący się w budynku(...)Centrum (...)przyul. (...). Zamknął na kłódkę kratę, zabezpieczającą wejście. Tego samego dnia oskarżonyA. L.udał się z zamiarem dokonania kradzieży do(...). Skierował się prosto na piętro budynku. Zobaczył tam konsolę do giermarki S. (...), jednak uznał, że nie zdoła jej zabrać niepostrzeżenie ze względu na to, iż znajdowała się w zbyt widocznym miejscu, wobec czego nie próbował jej ukraść. Następnie udał się dobaru (...)i zdjął z kraty zabezpieczającej wejście do baru kłódkę. Oskarżony wszedł do wnętrza baru i dokonał penetracji lokalu oraz zaplecza, przechodząc przy tym przez bar i pozostawiając na nim odcisk buta.A. L.doszedł jednak do wniosku, że nie ma sensu szukać w barze niczego, co mógłby zabrać, a ponadto obawiał się, że w budynku uruchomi się alarm, w związku z czym porzucił zamiar dokonania kradzieży i wrócił do miejsca swojego zamieszkania.
K. Z.przyszedł do baru kolejnego dnia, tj. 28.11.2015 r., około godziny 9.00 i zobaczył, że nie ma kłódki, a we wnętrzu lokalu są pootwierane szafki i wyraźne ślady penetracji, jednakże stwierdził, że nic nie zostało skradzione. O włamaniu natychmiast zawiadomił Policję.
(dowody: wyjaśnienia oskarżonego – k. 91-91v akt PR Ds.(...).2016; zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa – k. 2-5 akt PR Ds.(...).2016; protokół oględzin – k. 9-12 akt PR Ds.(...).2016; płyta DVD-R z nagraniem z monitoringu – k. 22 akt PR Ds.(...).2016; komunikat – k. 28 akt PR Ds.(...).2016; notatka urzędowa – k. 1, 21, 23, 82 akt PR Ds.(...).2016;)
W dniu 11.12.2015 rokuA. B.rozpoczynając pracę pozostawiła swoje rzeczy osobiste, tj. torebkę z zawartością w szafce w pomieszczeniu służbowym na pierwszym piętrzehotelu (...)wT..A. B.zamknęła drzwiczki szafki na klucz, podobnie jak jej dwie koleżanki z pracyI. S.orazB. R.. Około godz. 8.40 wszystkie trzy opuściły pomieszczenie.
Tego samego dniaA. L.udał się z zamiarem dokonania kradzieży dohotelu (...)wT.. Oskarżony znał ten hotel i rozkład pomieszczeń, ponieważ dawniej pracowała tam jego matka i zdarzało się, że bywał u niej w pracy. Whotelu (...)udał się schodami na piętro i zastał tam otwarte pomieszczenie gospodarcze. Oskarżony wszedł do pomieszczenia, gdzie wyłamał drzwiczki od szafki ubraniowej i zabrał z niej portfel koloru czerwonego, w którym znajdowały się pieniądze w kwocie 300 zł (w tym moneta okolicznościowa wydana z okazji 200. rocznicy uchwaleniaKonstytucji3M.) oraz 100 euro, a także dowód osobisty, należące doA. B..A. L.opuścił hotel i tego samego dnia udał się do kantoru przyul. (...)wT., gdzie wymienił ukradzione euro.
Pokrzywdzona około godziny 11.00 przyszła na przerwę śniadaniową do pomieszczenia gospodarczego i wówczas zauważyła, że jej szafka jest otwarta, a także, że otwarta jest jej torebka i nie ma w niej portfela wraz z zawartością. Pokrzywdzona tego samego dnia o zdarzeniu zawiadomiła Policję.
(dowody: wyjaśnienia oskarżonego – k. 91-91v akt PR Ds.(...).2016; zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa – k. 32-33 akt PR Ds.(...).2016; zeznania świadkaA. B.– k. 107-108 akt PR Ds.(...).2016; protokół oględzin – k. 35-37, 47-64 akt PR Ds.(...).2016; protokół zatrzymania rzeczy – k. 83-84 akt PR Ds.(...).2016; pokwitowanie – k. 109 akt PR Ds.(...).2016; notatka służbowa – k. 31, 42, 43, 44, 82 akt PR Ds.(...).2016)
Kolejnego czynuA. L.dopuścił się w dniu 15.01.2016 r. Tego dniaI. Z., pracująca jako sprzątaczka w siłowni ColorFit wT.przyul. (...), około godziny 6.30 rozpoczęła pracę. Około godz. 8.10 zostawiła torebkę, zawierającą m.in. portfel i telefon komórkowy, w pomieszczeniu gospodarczym przeznaczonym dla pracowników na drugim piętrze budynku. Oskarżony udał się wówczas do budynku siłowni ColorFit. Wszedł od razu na drugie piętro, gdzie znajduje się pomieszczenie gospodarcze. Z kieszeni wiszącej tam kurtki zabrał telefon komórkowymarki S. (...)oraz pieniądze w kwocie 120 zł, które zabrał z portfela.A. L.wrócił do domu, gdzie przestraszył się, że zostanie zidentyfikowany, bo jego wizerunek znajduje się w Internecie. Dlatego połamał telefon na drobne kawałki i spuścił go w toalecie.
Około godziny 10.00 pokrzywdzona wróciła do pomieszczenia gospodarczego i po otworzeniu torebki zobaczyła, że nie ma w niej telefonu, a w portfelu nie ma pieniędzy. Pokrzywdzona zgłosiła kradzież na Policji jeszcze w tym samym dniu. Łączna wartość strat, jakie doznała pokrzywdzona wyniosła 570 zł.
(dowody: wyjaśnienia oskarżonego – k. 91-91v akt PR Ds.(...).2016; zeznania świadkaI. Z.– k. 75 akt Ds. 1173.2016, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa – k. 74-75 akt PR Ds.(...).2016; faktura - k. 79 akt PR Ds.(...).2016; notatka urzędowa – k. 73, 80, 82 akt PR Ds.(...).2016)
OskarżonyA. L.ma 34 lata, jest żonaty, posiada dwoje dzieci w wieku 2 i 4 lata. Posiada wykształcenie zawodowe, z zawodu jest piekarzem. Nie pracował zawodowo, zaś w ostatnim czasie podjął pracę wfirmie (...)wT.. Majątku nie posiada. Uprzednio był kilkukrotnie karany, w tym za czyn z 279§ 1 k.k., za czyn zart. 178a § 1 k.k.,art. 244 k.k.i za czyn zart. 197 § 3 k.k.Nie leczył się psychiatrycznie ani przeciwalkoholowo. Leczył się w związku z zatorem płucnym.
(dowód: wyjaśnienia oskarżonego – k. 91-91v akt PR Ds.(...).2016; dane o karalności – k. 13-14)
Słuchany w charakterze podejrzanego w toku postępowania przygotowawczego oskarżony przyznał się do wszystkich zarzucanych mu czynów i złożył wyjaśnienia zgodne z ustalonym stanem faktycznym. JednocześnieA. L.wskazał, iż posunął się do kradzieży ze względu na trudną sytuację majątkową, ponieważ nie miał w tamtym okresie pracy, a utrzymanie rodzinie zapewniała tylko jego żona.A. L.wyraził wolę dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej.
(wyjaśnienia oskarżonego – k. 91-91v, 103-105, 113-114 akt PR Ds.(...).2016)
Pismem z dnia 16.04.2016 r. oskarżony ponownie przyznał się do zarzucanych mu czynów i wyjaśnił, iż dokonał ich popychany przez trudną sytuację majątkową. Wskazał przy tym, iż wraz z żoną mają na utrzymaniu dwoje dzieci, wynajmują mieszkanie, zaś on miał zator płucny i nie mógł przez pewien czas wykonywać pracy. W związku z tym jedynym żywicielem rodziny była jego żona, która pracuje w wymiarze dwóch godzin dziennie. Ponadto wskazał, ze w związku z wykrytym u niego zatorem płucnym, musiał przyjmować zastrzyki na rozrzedzenie krwi, co wiązało się z kolejnymi kosztami.A. L.podniósł, iż obecnie podjął pracę i jego obecność w domu i w pracy jest niezbędna do zapewnienia godnych warunków życia dla jego rodziny. Jednocześnie oskarżony nie wyraził zgody na orzeczenie kary uzgodnionej przez niego uprzednio z prokuratorem.
(pismo oskarżonego z dnia 16 kwietnia 2016 r. – k. 133-133v akt PR Ds.(...).2016)
Sąd zważył, co następuje:
Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie fakt popełnienia przezA. L.zarzucanych mu czynów, zdaniem Sądu, nie budził żadnych wątpliwości. Całokształt zgromadzonych i ujawnionych w toku postępowania dowodów pozwala na odtworzenie stanu faktycznego niespornego i niesprzecznego. Dowody zarówno osobowe, rzeczowe, jak i dokumentowe pozostają ze sobą spójne w zakresie relewantnym dla rozstrzygnięcia w sprawie.
Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się w pierwszej kolejności na dowodach z zeznań świadków i wyjaśnieniach samego oskarżonego, a także na dowodach dokumentowych w postaci notatek urzędowych, protokołów oględzin, zapisu z monitoringu znajdującego się w budynku(...)oraz whotelu (...), protokołów przeszukania i zatrzymania rzeczy, pokwitowania, komunikatu oraz faktury, jak również odpisów wyroków skazujących dotyczących oskarżonego. Tenże materiał dowodowy stanowi, w przekonaniu Sądu, pełną i wystarczającą podstawę określenia rozmiaru odpowiedzialności oskarżonego, poczynienia ustaleń faktycznych zgodnych z zasadą prawdy materialnej oraz poznania sylwetki oskarżonego, celem zastosowania odpowiednich środków reakcji karnej. Należy mieć na uwadze, że stan faktyczny w niniejszej sprawie był niesporny.
Sąd dał wiarę w całości wyjaśnieniom oskarżonegoA. L., który przyznał się do winy, albowiem są one spójne z zeznaniami pozostałych świadków oraz z dowodami rzeczowymi i dokumentarnymi. Ponadto nie leży w interesie oskarżonego przyznawanie się do czynów, których nie popełnił. Tym bardziej, że oskarżony jest osobą doświadczona jeżeli chodzi o kontakty z organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości i doskonale zdaje sobie sprawę z konsekwencji złożenia wyjaśnień określonej treści. Oskarżony wyjaśnił, iż zawsze w tych trzech przypadkach szedł na miejsce zdarzenia z zamiarem dokonania kradzieży. Oskarżony tłumaczył, iż zamierzał sprzedać to, co uda mu się ukraść, ponieważ miał bardzo trudną sytuację majątkową. Oskarżony wskazał, iż ma na utrzymaniu dwoje małych dzieci, jego żona pracuje w wymiarze 2 godzin dziennie i zarabia tylko 220 złotych, zaś on miał ostatnio problemy zdrowotne. Oskarżony wskazał, iż miał zator w żyle i nie mógł w tym czasie podejmować pracy, a ponadto musiał przyjmować zastrzyki antyzakrzepowe, co pociągało za sobą kolejne wydatki. Oskarżony opisał dokładnie przebieg wszystkich trzech zdarzeń, nie zatajając szczegółów. Swoje postępowanie tłumaczył brakiem środków na utrzymanie rodziny.
Z wyjaśnieniamiA. L.są zbieżne zeznania pokrzywdzonegoK. Z., właścicielabaru (...). Zeznał on, że rano zauważył brak kłódki na kracie zabezpieczającej wejście do baru. W lokalu zastał pootwierane szafki, jednak nie zauważył żadnych zniszczeń ani tego, aby zginęły jakiekolwiek przedmioty.K. Z.przyznał, że nie poniósł żadnych innych strat poza zniszczeniem kłódki, nie usiłował z zaistniałej sytuacji skorzystać. Zeznawał w sposób logiczny, a jego zeznania są spójne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, zwłaszcza z protokołem oględzin miejsca zdarzenia i zapisem z monitoringu, znajdującego się w(...)wT..
Wyjaśnienia oskarżonego znajdują również potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonejA. B., której oskarżony ukradł portfel z zawartością pieniędzy, dowodu osobistego i karty miejskiej. Pokrzywdzona wprawdzie początkowo nie wspominała, że w portfelu miała także monetę okazjonalną dwustuzłotową, jednakże później wskazała, iż o tym nie pamiętała, gdyż monetę tę ma w portfelu od niedawna. Pokrzywdzona wykluczyła od razu z grona podejrzanych swoje koleżanki z pracy, wiedząc, że nie przebywały one w tym czasie w pomieszczeniu gospodarczym. Jednocześnie pokrzywdzona nie potrafiła wskazać podejrzanego o dokonanie kradzieży. Jej zeznania pozostają spójne i zgodne z pozostałym materiałem dowodowym, a ewentualne rozbieżności wynikają z naturalnego procesu zapominania.
Sąd dał wiarę także zeznaniom pokrzywdzonejI. Z., której oskarżony ukradł z torebki telefon komórkowy oraz pieniądze. Przedstawiła ona w sposób spójny i logiczny przebieg dnia do momentu odkrycia przez nią kradzieży. Nie wskazała, iż poniosła większe straty niż w rzeczywistości, a wskazane przez nią kwoty odpowiadają danym wskazanym przez oskarżonego. Podejrzana nie miała przypuszczeń co do osoby sprawcy.
Wszyscy świadkowie ograniczyli swoje zeznania do faktów znanych sobie, przedstawiali spójnie, w sposób niebudzący wątpliwości i logiczny przebieg zdarzeń. Żaden ze świadków nie potrafił wskazać sprawcy, nie widział momentu zdarzenia osobiście, jednak wskazywali na to, ze w budynkach, w których doszło do kradzieży i włamań, zainstalowany jest monitoring. Na nagraniach tych utrwalony został wizerunek oskarżonego pozwalający na jego rozpoznanie. Ponadto pokrzywdzeni w niebudzący wątpliwości i logiczny sposób przedstawili zdarzenia bezpośrednio poprzedzające dokonanie przez oskarżonego zarzucanych mu czynów oraz ich odkrycie.
Sąd uznał za wiarygodne również pozostałe przeprowadzone w toku postępowania dowody, albowiem dokumenty te nie budzą wątpliwości Sądu, co do swej autentyczności, jak również odnośnie prawdziwości podanych w nich informacji. Ustalenia oparto na protokołach oględzin miejsc popełnienia czynów, zapisów z monitoringu znajdującego się w budynku(...)oraz whotelu (...), protokołów przeszukania i zatrzymania rzeczy, pokwitowania, komunikatu oraz faktury, dokumentującej wartość telefonu, a także notatkach urzędowych. Zostały one sporządzone przez uprawnione do tego osoby, w sposób właściwy i rzetelny, nie wzbudzając wątpliwości tak stron, jak i Sądu. Na nagraniach z monitoringu widać osobę, którą z łatwością można rozpoznać jako oskarżonego.
Uprzednią karalność oskarżonego ustalono w oparciu o informację uzyskaną z Krajowego Rejestru Karnego. Dokument ten został sporządzony i potwierdzony przez uprawnioną do tego osobę i instytucję. Jego autentyczność i prawdziwość nie została zakwestionowana przez strony, nie wzbudziła też wątpliwości Sądu. Podobnie nie budzi wątpliwości Sądu prawdziwość wyroków, które wcześniej zapadły wobecA. L..
Sąd ocenia sprawę w świetle całokształtu materiału dowodowego sprawy. Dokonując takiej analizy należy dojść do jednoznacznego wniosku, iż zachowanie oskarżonego zarzucane mu w punkcie III aktu oskarżenia, którym działał na szkodęI. Z., wypełnia znamiona czynu zart. 278 § 1 k.k.
Przedmiotem ochrony przestępstwa określonego wart. 278 § 1 k.k.jest własność, posiadanie oraz inneprawa rzeczowei obligacyjne do rzeczy ruchomej, a więc przedmiotu materialnego, wyodrębnionego i mogącego samodzielnie występować w obrocie oraz przedstawiającego wartość majątkową. Zgodnie zart. 45 k.c.rzeczą ruchomą może być tylko przedmiot materialny. Na gruncie prawa karnego pojęcie to rozumie się szerzej i rzeczą jest również polski albo obcy pieniądz lub inny środek płatniczy oraz dokument, który uprawnia do otrzymania sumy pieniężnej albo zawiera obowiązek wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach, albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce. Sprawcą przestępstwa, o którym mowa wart. 278 k.k., może być każdy. Jest to przestępstwo powszechne. Istota czynu sprawcy przy przestępstwie kradzieży polega na zaborze cudzej rzeczy ruchomej celem przywłaszczenia.(...)oznacza wyjęcie cudzej rzeczy ruchomej będącej przedmiotem kradzieży spod władztwa osoby dotychczas nią prawnie lub bezprawnie władającej i objęcie jej we władanie. Przedmiotem kradzieży jest cudza rzecz ruchoma, czyli niestanowiąca własności sprawcy. Zabór mienia w celu przywłaszczenia oznacza jedynie działanie w zamiarze wyjęcia rzeczy spod władztwa osoby nią władającej i objęcie jej we własne władanie. Kradzież jest przestępstwem umyślnym, w formie zamiaru bezpośredniego. Sprawca tego przestępstwa działa „w celu przywłaszczenia”. Oznacza to konieczność stwierdzenia, że działał on ze szczególną postacią zamiaru bezpośredniego, jaką jest dolus directus coloratus. Sprawca działa z dodatkową motywacją, jaką jest objęcie rzeczy stanowiącej przedmiot zaboru we władanie jak właściciel. Bez znaczenia dla takiej oceny zamiaru sprawcy pozostaje to, czy jego zachowanie motywowane jest chęcią uzyskania korzyści majątkowej chęci wzbogacenia, czy też działa on z innych pobudek, np. w celu zaspokojenia potrzeb innej osoby (M. Szawarczyk, Komentarz do art.278 Kodeksu karnego [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. T. Bojarski, LEX 2016). Z uwagi na istnienie wkodeksie wykroczeńodpowiednikaart. 278 § 1, określonego wart. 119 § 1-2k.w., należy stwierdzić, że kradzież cudzej rzeczy ruchomej lub jej usiłowanie stanowić może przestępstwo, jeżeli wartość przedmiotu kradzieży przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę, w przypadku gdy wartość ta nie przekracza wskazanej wart. 119 § 1k.w. kwoty, zachowanie polegające na zaborze cudzej rzeczy ruchomej uznaje się za wykroczenie (por. wyrok SN z dnia 17 listopada 2004 r., V KK 279/04, OSNwSK 2004, nr 1, poz. 2109, s. 997). Na moment wydawania wyroku wartość ta wynosiła 462,50 złotych.
W realiach niniejszej sprawy oskarżonyA. L.dokonał zaboru pieniędzy w kwocie 120 zł oraz telefonu komórkowegomarki S. (...)z niezamkniętego pomieszczenia gospodarczego w siłowni ColorFit. Łączna wartość skradzionych rzeczy wyniosła 570 zł.
Ponadto zachowanie oskarżonego zarzucane mu w punkcie I aktu oskarżenia, którym działał na szkodęK. Z., wypełnia znamiona czynu zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.
Zgodnie bowiem z treściąart. 279 k.k.przestępstwo to popełnia ten, kto kradnie z włamaniem. Przestępstwo zart. 279 § 1stanowi kwalifikowaną postać kradzieży, w której znamieniem kwalifikującym jest sposób działania sprawcy, usuwającego przeszkodę służącą zabezpieczeniu mienia. Do istoty przestępstwa zart. 279 § 1 k.k.należy włamanie. Należy przyjąć, że akt włamania musi wyprzedzać akt zaboru, co wynika to z istoty kradzieży z włamaniem oraz funkcji znamienia w postaci włamania. Włamanie jest bowiem środkiem do celu, ma ono umożliwić lub ułatwić dostęp do przedmiotów, które sprawca zamierza zabrać, z natury rzeczy zatem musi wyprzedzać zachowanie polegające na zaborze. „Przez pojęcie włamania należy rozumieć pokonanie wbrew woli (również dorozumianej) osoby uprawnionej przeszkody, która ma zabezpieczać określone pomieszczenie i znajdujące się tam przedmioty przed zamachami na nie, w szczególności przed zaborem. Włamać się oznacza wejść do środka, dostać się do wnętrza. Z tego wynika, że sprawca musi dostać się do wnętrza, pokonując zabezpieczenie” (J. Lachowski, „Komentarz do art.279 Kodeksu karnego” [w:] „Kodeks karny. Komentarz”, red. V. Konarska-Wrzosek, WK, 2016). Przestępstwo kradzieży z włamaniem, podobnie jak kradzież zwykła, może być popełnione tylko w zamiarze bezpośrednim o szczególnym zabarwieniu, którego treścią jest cel przywłaszczenia. Ponieważ do strony przedmiotowej komentowanego przepisu należą dwie czynności wykonawcze: włamanie oraz zabór, cel przywłaszczenia musi towarzyszyć sprawcy już w chwili pokonywania przeszkody, a więc w momencie włamania. Przedmiotem ochrony przestępstwa określonego wart. 279 § 1 k.k., jest, podobnie jak w przypadku czynu zart. 278 § 1 k.k., własność, posiadanie oraz inneprawa rzeczowei obligacyjne do rzeczy ruchomej, a więc przedmiotu materialnego, wyodrębnionego i mogącego samodzielnie występować w obrocie oraz przedstawiającego wartość majątkową.
W niniejszej sprawie oskarżony w nieustalony sposób otworzył kłódkę zabezpieczającą wejście obaru (...)i wszedł do jego wnętrza z zamiarem dokonania kradzieży. Ostatecznie uznał, że jest to zbyt ryzykowne i porzucił ten zamiar, nie dokonując przywłaszczenia jakiejkolwiek rzeczy. Zgodnie zart. 13 § 1 k.k.odpowiada za usiłowanie, kto w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowaniem bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje. Warunkiem ustalenia usiłowania jako formy stadialnej popełnienia przestępstwa jest stwierdzenie zamiaru popełnienia czynu zabronionego. Zamiar musi się odnosić do czynu określonego w przepisie części szczególnej ustawy karnej. Pojęcie zamiaru zostało zdefiniowane wart. 9 § 1 k.k.Zgodnie z tym przepisem zamiar popełnienia czynu zabronionego obejmuje swoim zakresem zarówno sytuację, gdy sprawca chce popełnić taki czyn, jak i sytuację, gdy sprawca, przewidując możliwość popełnienia czynu zabronionego, godzi się na to (A. Zoll, „Komentarz do art.13 Kodeksu karnego” [w:] „Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Część I. Komentarz do art. 1-52”, red. W.Wróbel, A. Zoll, WK, 2016 ). Z definicji ustawowej usiłowania jednoznacznie wynika, że usiłowanie jest zachowaniem umyślnym i może się odnosić wyłącznie do umyślnych typów czynów zabronionych. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie się uważa, że można usiłować dokonać czynu zabronionego zarówno z zamiarem bezpośrednim, jak i z zamiarem ewentualnym. Wynika to ze wskazania wśród cech usiłowania zamiaru popełnienia czynu zabronionego, a nie chęci jego popełnienia, co z uwagi na obejmowanie tym pojęciem zarówno przypadków chęci popełnienia czynu zabronionego, jak i przewidywania możliwości jego popełnienia i godzenia się na to (zob.art. 9 § 1 k.k.) uzasadnia taką wykładnię. Zamiar sprawcy, jako warunek ustalenia usiłowania, musi być wykazany na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Ponadto nie budzi wątpliwości Sądu, żeA. L.wypełnił swoim zachowaniem znamiona czynu zarzucanego mu w punkcie II aktu oskarżenia, tj. dopuścił się popełnienia przestępstwa zart. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zb. zart. 276w zw. zart. 11 § 2 k.k.A. L.dokonał wyłamania drzwiczek do szafki pracowniczejA. B.whotelu (...)wT., z której zabrał portfel wraz z dokumentami i pieniędzmi w kwocie 300 złotych oraz 100 euro.
Co do istoty czynu penalizowanego wart. 279 § 1 k.k.Sąd poczynił uwagi powyżej. Natomiast czyn zart. 275 § 1 k.k.popełnia ten, kto posługuje się dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe lub dokument taki kradnie lub go przywłaszcza. Przestępstwo to ma charakter powszechny, zaś dobrem chronionym jest pewność obrotu prawnego związana z funkcjonowaniem w nim dokumentów stwierdzających tożsamość albo prawa majątkowe. Kradzieży i przywłaszczenia dokumentu można dokonać tylko w zamiarze bezpośrednim, podobnie jak ma to miejsce w przypadku tych czynności skierowanych przeciwko mieniu. W odniesieniu do kradzieży dokumentów znajdują również zastosowanie uwagi dotyczące zwykłej kradzieży.
Czyn określony wart. 276 k.k.popełnia natomiast ten, kto niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznym, ukrywa lub usuwa dokument, którym nie ma prawa wyłącznie rozporządzać. Przestępstwo to ma charakter powszechny. Może je popełnić każda osoba, która nie ma wyłącznego uprawnienia do rozporządzania dokumentem. Ukrycia lub usunięcia dokumentu można się dopuścić tylko w zamiarze bezpośrednim, natomiast pozostałe znamiona czasownikowe mogą być zrealizowane także w zamiarze ewentualnym. Przedmiotem ochrony jest bezpieczeństwo fizyczne i dostępność dokumentów w obrocie prawnym. Typ przestępstwa ukrywania dokumentu, którym sprawca nie ma prawa wyłącznie rozporządzać, polega na podjęciu tego rodzaju zachowań, w wyniku których dokument znajdzie się w miejscu znanym sprawcy, nieznanym natomiast osobom, którym przysługuje prawo do rozporządzania dokumentem, choćby nie wyłącznie – utajnienie miejsca jego przechowywania (wyrok SN z dnia 21 sierpnia 2012 r., III KK 403/11, OSNKW 2013, nr 1, poz. 2).
Reasumując, nie budzi wątpliwości Sądu wina i okoliczności popełnienia przez oskarżonegoA. L.zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów. Oskarżony do ich popełnienia się przyznał.
Przestępstwo zart. 279 § 1 kkzagrożone jest karą od 1 roku do 10 lat pozbawienia wolności. Zgodnie zart. 13 § 1 k.k.odpowiada za usiłowanie, kto w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowaniem bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje, zaśart. 14 § 1 k.k.stanowi, iż sąd wymierza karę za usiłowanie w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego przestępstwa. Za czyn zart. 275 § 1 k.k., podobnie jak za przestępstwo zart. 276 k.k., przewidziana jest kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Zgodnie zart. 91 § 1 k.k.jeżeli sprawca popełnia w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, sąd orzeka jedną karę określoną w przepisie stanowiącym podstawę jej wymiaru dla każdego z tych przestępstw, w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Ciąg przestępstw jest odmianą zbiegu rzeczywistego przestępstw rozumianego jako popełnienie przez sprawcę dwóch lub więcej przestępstw, zanim zapadł wyrok, choćby nieprawomocny, co do któregokolwiek z nich. Przesądzającym dla przyjęcia ciągu jest tożsamość przepisu stanowiącego podstawę wymiaru kary dla każdego ze zbiegających się przestępstw, zatem w skład takiego ciągu mogą wchodzić przestępstwa popełniane w różnych formach stadialnych i zjawiskowych. Przestępstwa kumulatywnie kwalifikowane będą wchodziły w skład ciągu przestępstw wówczas, gdy ten sam przepis będzie stanowił podstawę wymiaru kary za te przestępstwa, zgodnie zart. 11 § 2 k.k.Za „krótki okres czasu” w doktrynie i orzecznictwie uważa się okres do 6 miesięcy. Wykorzystanie takiej samej sposobności przy popełnieniu każdego z przestępstw składających się na ciąg oznacza zawężenie składających się na ciąg przestępstw w odniesieniu do wymogu tożsamości podstawy wymiaru kary i zachodzi np. w razie wykorzystywania przez sprawcę tej samej powtarzającej się sytuacji czy okazji do popełnienia przestępstwa. Chociaż o tej samej sposobności istotnie przesądzają elementy obiektywne (związane z czasem, miejscem, sytuacją, cechami pokrzywdzonego), o tyle jej wykorzystywanie niesie już ze sobą pewien ładunek psychicznego nastawienia sprawcy (Komentarz do art.91 Kodeksu karnego [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. Marek Mozgawa, WK 2015).A. L.dopuścił się popełnienia ciągu dwóch przestępstw kwalifikowanych zart.13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.oraz zart. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zb. 276k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.Skazany dopuścił się kradzieży z włamaniem w dniach 27.11.2015 r. oraz 11.12.2015 r. Sąd wymierzył za ten ciąg przestępstw oskarżonemu karę pozbawienia wolności w wymiarze roku i 3 miesięcy.
Przestępstwo zart. 278 § 1 k.k.zagrożone jest karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Sąd wymierzył oskarżonemu karę pozbawienia wolności w wymiarze 5 miesięcy.
Zgodnie zart. 85 § 1 k.k.jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną. Podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu, w całości lub w części kary lub kary łączne.Art. 86 § 1 k.k.stanowi, iż Sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności; karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Wymierzenie kary łącznej jest obowiązkiem sądu w przypadku zaistnienia przesłanek jej wymierzenia. Sąd mógł ją wymierzyć w niniejszej sprawie w granicach od roku i 3 miesięcy do roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności.
W punkcie III rozstrzygnięcia wyroku Sąd połączył powyższe kary wymierzone oskarżonemu i wymierzył mu karę łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności.
Wymierzając oskarżonemuA. L.za przypisane mu przestępstwa kary jednostkowe oraz karę łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, Sąd uznał, iż kara w tym wymiarze spełnia swoje funkcje, przy uwzględnieniu jako okoliczności obciążające:
uprzednią kilkukrotną karalność oskarżonego, a w ramach tej okoliczności karalność za przestępstwa skierowane przeciwko różnym dobrom prawnym, co świadczy o znacznej demoralizacji oskarżonego i nieskuteczności wcześniej wymierzanych mu kar,
znaczną szkodliwość społeczną czynów, których dopuścił się oskarżony,
regularne i systematyczne dokonywanie przez oskarżonego szeregu podobnych czynów w krótkich odstępach czasu;
działanie w celu wzbogacenia się.
Jako okoliczności łagodzące Sąd uwzględnił natomiast:
przyznanie się przez oskarżonego do winy i złożenie stosunkowo obszernych wyjaśnień,
stosunkowo młody wiek oskarżonego,
stosunkowo niewysoką wartość ukradzionego mienia.
Zdaniem Sądu wymierzona oskarżonemu kara nie przewyższa stopnia winy oskarżonego, jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów, spełnia swą rolę wychowawczą w stosunku do oskarżonego, uwzględniając też społeczne poczucie sprawiedliwości. Podkreślenia wymaga fakt, że każdorazowo Sąd wymierzył karę w dolnych granicach ustawowego zagrożenia. W ocenie Sądu taki wymiar kary stanowi dla oskarżonego wystarczającą dolegliwość, nieprzekraczającą stopnia jego winy. Oskarżony jest osobą młodą i zdolną do pracy. Przede wszystkim wskazać należy, iż oskarżony był już wcześniej karany i miał świadomość konsekwencji, na jakie się narażał, dopuszczając się popełnienia kolejnych przestępstw.
Nie stanowi w żaden sposób okoliczności łagodzącej fakt, że oskarżony twierdzi, że uzyskane z popełnianych przestępstw pieniądze oskarżony zamierzał przeznaczyć na utrzymanie swojej rodziny oraz na zakup swoich lekarstw. Jak wynika z okoliczności sprawy oskarżony jest osobą rzutką, jego stan zdrowia nie przeszkodził mu w popełnianiu przestępstw. Swoją aktywność życiową powinien skierować raczej na poszukiwanie legalnych możliwości zarobku, w ostateczności zwracając się o pomoc do organów opieki społecznej. W żaden sposób natomiast jego sytuacja majątkowa i zdrowotna, jaka by nie była, nie usprawiedliwia popełniania przez niego przestępstw.
Zgodnie zart. 69 § 1 i 2 k.k.Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ponieważ orzeczona wobecA. L.kara pozbawienia wolności przekracza wymiar określony w przywołanym przepisie jako górna granica kary pozbawienia wolności, pozwalająca na warunkowe zawieszenie jej wykonania. Poza tym oskarżony był uprzednio wielokrotnie karany, odbywał karę pozbawienia wolności, w momencie popełniania przestępstw objętych niniejszym postępowaniem był skazany na karę pozbawienia wolności. Pomimo tego oskarżony ponownie powrócił na drogę przestępstwa, dopuszczając się popełnienia kolejnego czynu zabronionego. Powyższe okoliczności pozwalają stwierdzić, iż oskarżony jest osobą zdemoralizowaną, w związku z tym nawet gdyby obowiązujące przepisy pozwalały na zastosowanie środka probacyjnego, nie wydaje się celowe wymierzenie mu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W zasadzie nie ma podstaw do formułowania pozytywnej prognozy kryminologicznej dla sprawcy, który wielokrotnie powracał na drogę przestępstwa. Okoliczności sprawy w żaden sposób nie uzasadniają postawienia tezy, że pomimo niewykonania kary oskarżony nie popełni ponownie przestępstwa. Wręcz przeciwnie, taką karę oskarżony uważałby za nieuzasadnioną premię i tym bardziej skłoniłoby go to do popełniania kolejnych przestępstw.
Zgodnie zart. 46 § 1 k.k.w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Orzeczenie omawianego środka jest możliwe w przypadku skazania za jakiekolwiek przestępstwo, z którego wynikła szkoda lub które spowodowało wyrządzenie pokrzywdzonemu krzywdy. Naprawienie szkody, o którym mowa wart. 46 § 1 k.k., to w szczególności wyrównanie straty, którą poszkodowany poniósł. Sąd karny musi uwzględnić w chwili wyrokowania rozmiary pokrytej już szkody, w szczególności wartość uprzednio odzyskanego w stanie niepogorszonym mienia (wyrok SN z dnia 29 marca 2011 r., III KK 392/10, LEX nr 794161). W punkcie IV rozstrzygnięcia wyrokuA. L.został zobowiązany do naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych:A. B.kwoty 300 zł i 100 euro oraz na rzeczI. Z.kwoty 570 zł, co odpowiada wartości skradzionego mienia.
Orzeczenie o kosztach Sąd oparł na mocyart. 626 § 1 k.p.k.,art. 627 k.p.k.,art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) nie znajdując podstaw do zwolnienia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym opłaty. Na koszty te składają się wydatki poniesione w toku postępowania przygotowawczego. Zasadą jest, że to oskarżony ponosi koszty procesu. Sąd nie widzi podstaw, aby obciążać społeczeństwo kosztami błędów oskarżonego, który jest młodym mężczyzną, posiadającym możliwości zarobkowe.
| 558
|
15/101545/0001006/K
|
Sąd Rejonowy w Tczewie
|
II Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 34;art. 34 § 1;art. 34 § 1 a;art. 34 § 1 a pkt. 1;art. 34 § 2",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 34 § 1, § 1a pkt 1 i § 2 kk",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 626;art. 626 § 1",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 626 § 1 k.p.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152",
"art": "art. 1;art. 2;art. 2 pkt. 2;art. 2 ust. 2;art. 2 ust. 2 pkt. 4",
"isap_id": "WDU19730270152",
"text": "art. 1, art. 2 pkt 2 ust 2 i pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych",
"title": "Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 45",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 45 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114",
"art": "art. 119;art. 119 § 1;art. 119 § 2",
"isap_id": "WDU19710120114",
"text": "art. 119 § 1-2",
"title": "Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń"
}
] |
[
"Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - )",
"Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 - art. 1; art. 2; art. 2 pkt. 2; art. 2 ust. 1; art. 2 ust. 1 pkt. 4; art. 2 ust. 2; art. 2 ust. 2 pkt. 4)",
"Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 - art. 119; art. 119 § 1; art. 119 § 2; art. 278; art. 278 § 1)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 11; art. 11 § 2; art. 13; art. 13 § 1; art. 14; art. 14 § 1; art. 178 a; art. 178 a § 1; art. 197; art. 197 § 3; art. 244; art. 275; art. 275 § 1; art. 276; art. 278; art. 278 § 1; art. 279; art. 279 § 1; art. 34; art. 34 § 1; art. 34 § 1 a; art. 34 § 1 a pkt. 1; art. 34 § 2; art. 35; art. 35 § 1; art. 37 b; art. 46; art. 46 § 1; art. 69; art. 69 § 1; art. 69 § 2; art. 85; art. 85 § 1; art. 86; art. 86 § 1; art. 9; art. 9 § 1; art. 91; art. 91 § 1; art. 91 § 2; § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 45)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 626; art. 626 § 1; art. 627)",
"Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe (Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 - )"
] |
brak
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155515400000503_I_C_000682_2016_Uz_2016-11-23_001
|
I C 682/16
| 2016-11-23T00:00:00
| 2021-06-25T19:00:05
| 2021-06-25T12:20:51
|
15551540
|
503
|
SENTENCE
|
Sygn. akt I C 682/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2016 roku Sąd Rejonowy w Świnoujściu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Agnieszka Trytek – Błaszak Protokolant: starszy protokolant Marta Korzeniewska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 roku w Świnoujściu na rozprawie sprawy z powództwa S. M. przeciwko I. B. o zapłatę I Uchyla w całości wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 7 września 2016 roku sygn. I C 682/16 i powództwo oddala. II
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Żaneta Trzcińska" xPublisher="ZTrzcinska" xEditorFullName="Żaneta Trzcińska" xEditor="ZTrzcinska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="1" xFlag="published" xVolType="15/551540/0000503/C" xYear="2016" xVolNmbr="000682" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt I C 682/16</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 23 listopada 2016 roku</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Świnoujściu Wydział I Cywilny</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSR Agnieszka Trytek – Błaszak</xText>
<xText>Protokolant: starszy protokolant Marta Korzeniewska</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 roku w Świnoujściu</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xBx><xAnon>S. M.</xAnon></xBx></xText>
<xText>przeciwko <xBx><xAnon>I. B.</xAnon></xBx></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>Uchyla w całości wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 7 września 2016 roku sygn. I C 682/16 i powództwo oddala.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>Zasądza od powoda <xAnon>S. M.</xAnon> na rzecz pozwanej <xAnon>I. B.</xAnon> kwotę 1.314 zł (jednego tysiąca trzystu czternastu złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="right"> <xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Agnieszka Trytek – Błaszak
| null |
[
"Agnieszka Trytek – Błaszak"
] |
[
"art. 720 kc",
"art. 410§2 kc"
] |
Żaneta Trzcińska
|
starszy protokolant Marta Korzeniewska
|
Żaneta Trzcińska
|
[
"Pożyczka",
"Nienależne świadczenie"
] | 1
|
Sygn. akt I C 682/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 listopada 2016 roku
Sąd Rejonowy w Świnoujściu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Agnieszka Trytek – Błaszak
Protokolant: starszy protokolant Marta Korzeniewska
po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 roku w Świnoujściu
na rozprawie
sprawy z powództwaS. M.
przeciwkoI. B.
o zapłatę
I
Uchyla w całości wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 7 września 2016 roku sygn. I C 682/16 i powództwo oddala.
II
Zasądza od powodaS. M.na rzecz pozwanejI. B.kwotę 1.314 zł (jednego tysiąca trzystu czternastu złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.
(...)
| 682
|
15/551540/0000503/C
|
Sąd Rejonowy w Świnoujściu
|
I Wydział Cywilny
|
[] | null | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152510000001503_III_Ca_001024_2016_Uz_2016-11-24_001
|
III Ca 1024/16
| 2016-11-24T00:00:00
| 2016-12-13T17:15:31
| 2017-06-11T14:38:43
|
15251000
|
1503
|
REASON
|
Sygn.akt III Ca 1024/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi oddalił powództwo A. S. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej (...) przy ul.(...) w Ł. o zapłatę, zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3417 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, nakazał zwrócić stronie pozwanej kwotę 400 złotych tytułem nadpłaconej zaliczki na wynagrodzenie biegłego i nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego dla Łodzi-Wi
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Sabina Szwed" xVersion="1.0" xYear="2016" xLang="PL" xToPage="9" xEditor="Sabina.Szwed" xPublisher="Sabina.Szwed" xEditorFullName="Sabina Szwed" xFlag="published" xDocType="Uz" xml:space="preserve" xFromPg="1" xVolNmbr="001024" xVolType="15/251000/0001503/Ca">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn.akt III Ca 1024/16</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi oddalił powództwo <xAnon>A. S.</xAnon> przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej <xAnon> (...)</xAnon> przy <xAnon>ul.(...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> o zapłatę, zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3417 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, nakazał zwrócić stronie pozwanej kwotę 400 złotych tytułem nadpłaconej zaliczki na wynagrodzenie biegłego i nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi kwotę 624,65 złotych tytułem brakującej części kosztów wynagrodzenia biegłego sądowego.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</xText>
<xText>powód <xAnon>A. S.</xAnon> prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod <xAnon> firmą (...)</xAnon>, której przedmiotem jest m.in. prowadzenie prac remontowo-budowlanych. Wspólnota Mieszkaniowa <xAnon> (...)</xAnon> położonej w <xAnon>Ł.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> złożyła ofertę na wykonanie prac remontowych w budynku należącym do Wspólnoty, polegających na remoncie 6 balkonów od strony ulicy, według technologii podobnej do zastosowanej podczas wcześniejszego remontu innych balkonów w budynku, znajdujących się od strony podwórza. Na powyższą ofertę odpowiedział powód, przedstawiając kosztorys ofertowy opiewający na kwotę 27.448,48 zł.</xText>
<xText>Koszt prac remontowych analogicznych do wynikających z oferty, wykonanych w tożsamej technologii w budynku pozwanej w 2011 roku przez <xAnon> firmę (...)</xAnon> na balkonach znajdujących się od strony podwórza, wyniósł 10.463,34 zł.</xText>
<xText>Pozwana zaakceptowała kosztorys ofertowy przedstawiony przez <xAnon>A. S.</xAnon> w części dotyczącej zakresu rzeczowego robót, nie przyjęła natomiast zaproponowanej przez powoda ceny za powyższe prace. W ocenie osób działających w imieniu Wspólnoty, dokonywanej poprzez porównanie z kosztami analogicznych prac wykonywanych w budynku w przeszłości, złożona przez powoda propozycja cenowa była zbyt wysoka. W związku z powyższym, administrator pozwanej Wspólnoty zaproponował powodowi, aby ten obniżył cenę przy zachowaniu tożsamego zakresu rzeczowego robót jak w pierwotnym kosztorysie. W wyniku negocjacji powód dokonał przekalkulowania zaproponowanego wynagrodzenia ustalając je na kwotę 12.960 zł.</xText>
<xText>W dniu 8 sierpnia 2013 roku <xAnon>A. S.</xAnon> jako wykonawca zawarł ze Wspólnotą Mieszkaniową <xAnon> (...)</xAnon> położonej w <xAnon>Ł.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> <xAnon>umowę nr (...)</xAnon>, której przedmiotem było wykonanie remontu sześciu balkonów od strony wschodniej budynku położonego przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon>. Zgodnie z § 1 ust. 1 umowy, w ramach zamówionych prac powód zobowiązał się do:</xText>
<xText>a) odspojenia luźnych części tynku na płytach balkonowych i ich boczkach, oczyszczenia z rdzy elementów stalowych balkonów;</xText>
<xText>b) wykonania na siatce nowych tynków na spodzie płyty oraz oszpałdowania oczyszczonych elementów stalowych wraz z zabezpieczeniem antykorozyjnym (8 sztuk);</xText>
<xText>c) otynkowania boczków, wstawienia listwy z kapinosem oraz zagruntowaniem żywicą epoksydową;</xText>
<xText>d) zerwania starych wylewek i wykonania izolacji poziomej z folii w płynie <xAnon>F.</xAnon> pod nową wylewką;</xText>
<xText>e) wykonania nowych wylewek na balkonach oraz ułożenia płytek gresowych mrozoodpornych wraz z cokolikami;</xText>
<xText>f) oczyszczenia i pomalowania barierek balkonów (8 szt.);</xText>
<xText>g) uprzątnięcia placu budowy i wywiezienia odpadów budowlanych do utylizacji;</xText>
<xText>h) wykonania i uzgodnienia z WIR projektu organizacji ruchu i zabezpieczenia robót;</xText>
<xText>i) zawarcia umowy na zajęcie pasa drogowego oraz dokonania stosownych opłat.</xText>
<xText>Przedmiotem zleconych prac była także renowacja dwóch dalszych balkonów, polegająca na pomalowaniu barierek oraz spodów płyt. Szczegółowy zakres rzeczowy wszystkich robót został wskazany w ofercie (§1 ust. 2 umowy).</xText>
<xText>Stosownie do § 5 i 9 ust. 1 umowy, za wykonanie wspomnianych prac strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie 12.960 zł, płatne w terminie 30 dni od dnia odbioru robót. Strony zastrzegły, że ceny użytych materiałów i wykorzystanego sprzętu nie mogą przekraczać średnich cen przyjętych z zeszytów <xAnon> (...)</xAnon> aktualnych na dzień złożenia oferty, zaś w przypadku użycia przez <xAnon>A. S.</xAnon> materiałów i sprzętu nieujętych w tych zeszytach rozliczenie miało nastąpić na podstawie zaakceptowanych przez pozwanego rachunków zakupu. Termin rozpoczęcia prac został określony na dzień 19 sierpnia 2013 roku, zaś termin ich zakończenia przewidziano na 15 września 2013 roku ( § 2 umowy). Pozwana Wspólnota Mieszkaniowa zobowiązała się odbioru końcowego przedmiotu umowy w ciągu 7 dni od daty potwierdzenia przez inspektora nadzoru zakończenia robót i sprawdzenia kompletności tj. oferty ryczałtowej i faktury.</xText>
<xText>Zasadniczy zakres robót przewidzianych powyższą umową odpowiadał zakresowi robót wynikającemu z kosztorysu ofertowego. W kosztorysie tym, w porównaniu z postanowieniami umowy, rozbudowano i uszczegółowiono zakres robót rozbiórkowych, oczyszczania elementów żelaznych i robót izolacyjnych.</xText>
<xText>Przedstawiciele pozwanej nie wskazywali <xAnon>A. S.</xAnon>, z jakich konkretnie materiałów budowlanych ma on korzystać podczas remontu, nie wskazali także konkretnych, preferowanych producentów tych materiałów.</xText>
<xText><xAnon>A. S.</xAnon> rozpoczął umówione prace na przełomie sierpnia i września 2013 roku, informując o tym fakcie administratora pozwanej. Na okoliczność wejścia przez powoda na roboty nie został sporządzony żaden dokument, administrator nieruchomości przekazał jedynie powodowi klucze do budynku oraz zapewnił dostęp do źródła prądu i wody.</xText>
<xText>Przedstawiciel administratora pozwanego przed rozpoczęciem prac polecił ustnie <xAnon>A. S.</xAnon>, aby wykonał remont opisanych w umowie balkonów „tak, jak zostały zrobione balkony od strony podwórza".</xText>
<xText>Wszystkie prace remontowe wynikające z zawartej umowy wykonywali wyłącznie podwykonawcy pracujący na podstawie umów zawartych z <xAnon>A. S.</xAnon>, za wyjątkiem malowania dwóch ostatnich balkonów, które wykonali pracownicy powoda, w tym <xAnon>T. K.</xAnon>.</xText>
<xText>Przebieg prac wykonywanych przez powoda był sporadycznie kontrolowany przez przedstawicieli <xAnon> (...)</xAnon> lub <xAnon>E. M.</xAnon> oraz członków zarządu wspólnoty - <xAnon>K. R.</xAnon> i <xAnon>L. B.</xAnon>. <xAnon>M. K.</xAnon> zgłaszał uwagi odnośnie robót bezpośrednio do wykonawcy, ponieważ powołany kierownik robót nie przebywał na terenie inwestycji. <xAnon>M. K.</xAnon> był zaniepokojony tym, że prace nie są prowadzone w sposób ciągły.</xText>
<xText>Część elementów żelaznych balustrady balkonowej przed malowaniem wierzchnim nie została przez powoda odpowiednio oczyszczona z rdzy i innych nieczystości. Ponadto nie wszystkie elementy żelazne zostały zabezpieczone farbą antykorozyjną.</xText>
<xText>W dniu 10 października 2014 roku na terenie nieruchomości należącej do pozwanego odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyli przedstawiciele <xAnon> (...)</xAnon> i <xAnon>M. K.</xAnon> oraz powód <xAnon>A. S.</xAnon>. Podczas tego spotkania <xAnon>E. M.</xAnon> i <xAnon>M. K.</xAnon> zwrócili uwagę powodowi, że nie wszystkie prace zostały wykonane zgodnie z wynikającym z umowy zakresem rzeczowym. Stwierdzone niezgodności polegały zasadniczo na obłożeniu płyty balkonowej styropianem, podczas gdy w miejsce styropianu powinny być zastosowane tynki cienkowarstwowe, a także na niezamocowaniu jednego z kapinosów, niedofugowaniu terakoty oraz niedomalowaniu barierek. Ponadto powód został wówczas poinstruowany o konieczności poliniowania belek, to jest zabezpieczenia ich przed korozją oraz oszpałdowania (obłożenia cegłą). <xAnon>A. S.</xAnon> zobowiązał się do poprawienia zaistniałych usterek. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej wyraził zgodę na usunięcie wad przez powoda, ponieważ ewentualne odstąpienie od umowy rodziłoby koszty ponownego wykonania prac na balkonach (z jednoczesną rozbiórką okładziny styropianowej) przez podmiot zewnętrzny.</xText>
<xText>Powód częściowo usunął usterki zgłoszone przez pozwanego, poprawiając fugi terakoty, mocując brakujący kapinos oraz domalowując barierki. <xAnon>A. S.</xAnon> nie usunął natomiast z balkonu zamontowanych uprzednio styropianów.</xText>
<xText>Powód zdecydował się na zamontowanie styropianu na balkonach, ponieważ w jego ocenie takie wykonanie robót było szybsze, a wygląd balkonów ładniejszy.</xText>
<xText>Na skutek obłożenia balkonów styropianem, administrator nieruchomości należącej do pozwanej Wspólnoty nie mógł ocenić prawidłowości wykonania oczyszczenia i zabezpieczenia antykorozyjnego elementów stalowych płyty balkonowej, ponieważ zostały one zakryte założonym styropianem.</xText>
<xText>Przed dniem 31 stycznia 2014 roku powód nie zgłaszał przedstawicielom pozwanej wspólnoty mieszkaniowej usunięcia wszystkich zgłoszonych usterek oraz gotowości do oddania robót.</xText>
<xText>Z perspektywy wiedzy technicznej dotyczącej prawidłowego prowadzenia robót budowlanych, prace wykonane przez powoda dotknięte były następującymi wadami:</xText>
<xText>a) brakiem oczyszczenia elementów konstrukcyjnych żelaznych (dźwigarów) płyt balkonowych z korozji oraz brakiem wypełnienia siatką tych elementów przed wyszpałdowaniem zaprawą cementową;</xText>
<xText>b)brakiem właściwego oczyszczenia z nalotów korozji i innych nieczystości pasa dolnego żelaznej balustrady balkonowej.</xText>
<xText><xAnon>A. S.</xAnon> wyłożył płytami styropianu dwie płyty konstrukcyjne, która to czynność nie została wyszczególniona ani w kosztorysach ani w umowie. Przy niewłaściwym, słabym mocowaniu styropianu od spodu płyty balkonowej umiejscowienie tego styropianu może spowodować jego odspojenie, a w związku z tym przyspieszenie korodowania elementów stalowych płyty balkonowej.</xText>
<xText>Przy właściwym oczyszczeniu elementów metalowych z występującej korozji i uprzednio nałożonych materiałów antykorozyjnych, a także użyciu właściwego materiału, w okresie 18 miesięcy po powyższych czynnościach nie mogą powstać nowe ogniska korozyjne. Wykonane odkrywki elementów metalowych konstrukcji balkonów wykazały znaczne naloty korozji. Były to naloty stare, nieoczyszczone przez położeniem tynku na tych elementach. Podobne wadliwości korozyjne wykazały odkrywki przeprowadzone w pasie dolnym płaskownika balustrady. Spostrzeżone wady wykonanych robót świadczą o niezachowaniu przez powoda wymogów określonych w warunkach technicznych wykonania i odbioru robót budowlano-montażowych. Stwierdzenie przez inwestora wadliwości wykonanych prac w zakresie elementów stalowych dźwigarów płyt balkonowych mogło nastąpić jedynie przed położeniem przez powoda na balkonie płyt styropianowych i tynku.</xText>
<xText>Wykonując prace remontowe balkonów budynku należącego do pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej, powód wykorzystał materiały budowlane odpowiednie dla robót tego rodzaju.</xText>
<xText>Stwierdzone wady robót wykonanych przez powoda mają charakter istotny dla zabezpieczenia postępowania korozji elementów stalowych balkonów, a tym samym wydłużenia okresu zadowalającego stanu technicznego tych elementów. Dla uzyskania zamierzonego przez pozwanego celu remontu balkonów należy obecnie obić tynk od spodu i z bocznych krawędzi płyt balkonowych w miejscach, gdzie tynk został odparzony, oczyścić dźwigary stalowe z korozji, wykonać odpowiednie zabezpieczenie antykorozyjne, założyć siatkę i otynkować, oczyścić balustrady balkonowe z nałożonej farby, dokładnie oczyścić balustrady z występującej korozji i nałożyć na nie farbę antykorozyjną.</xText>
<xText>W dniu 7 stycznia 2014 r. <xAnon>A. S.</xAnon> dokonał wraz ze swym pracownikiem <xAnon>T. K.</xAnon> jednostronnego odbioru końcowego wykonanych prac remontowych. W protokole jednostronnego odbioru końcowego wskazano, że ujawnione wady, stwierdzone na podstawie odbioru robót z dnia 10 października 2013 roku, zostały poprawione do dnia 15 października 2013 roku, wobec czego w ocenie powoda roboty zostały wykonane zgodnie z umową oraz spełniają wymogi stawiane przez zamawiającego. Jakość wykonanych robót określono jako dobrą.</xText>
<xText>Powód nie przekazał pozwanemu dokumentacji związanej z uzyskaniem pozwolenia z Zarządu Dróg i <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> na zajęcie pasa drogowego.</xText>
<xText>Z tytułu wykonanych prac powód wystawił na rzecz pozwanego fakturę VAT z dnia 27 stycznia 2014 r., opiewającą na 12.960 zł. Pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. (doręczonym pozwanemu w dniu 31 stycznia 2014 r.) <xAnon>A. S.</xAnon> wezwał pozwanego do zapłaty wynagrodzenia za wykonane prace remontowe w kwocie określonej na fakturze w terminie do 26 lutego 2014 r.</xText>
<xText>Ustosunkowując się do wysuniętego przez powoda żądania zapłaty wynagrodzenia, administrator nieruchomości należącej do pozwanej wspólnoty (<xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon>) oświadczył, iż wobec nienależytego wykonania przez</xText>
<xText><xAnon>A. S.</xAnon> umowy łączącej strony powodowi nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za przeprowadzone prace. Wskazał, iż pomimo wystosowania żądania w tym zakresie, <xAnon>A. S.</xAnon> nie przedstawił pozwanej wspólnocie kosztorysu powykonawczego, nie wykazał, aby zastosowano zgodną z umową technologię robót, a także nie dostarczył umowy o zajęcie pasa drogowego.</xText>
<xText>Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, iż powództwo nie może zostać uwzględnione.</xText>
<xText>W ocenie Sądu pierwszej instancji łączącą strony umowę należało zakwalifikować jako umowę o dzieło. Sąd Rejonowy podkreślił, iż celem zleconego powodowi remontu balkonów budynku należącego do pozwanej Wspólnoty było nie tylko nadanie im korzystniejszych walorów estetycznych, lecz przede wszystkim konserwacja elementów wpływających na trwałość i bezpieczeństwo użytkowania całej konstrukcji. Pozwanej zależało na modernizacji remontowanych balkonów wykonanej w taki sposób, aby zwłaszcza elementy konstrukcyjne położone z dala od warstwy wierzchniej nie musiały być</xText>
<xText>Na skutek zaniedbań powoda powyższy cel remontu, a przez to zawarcia umowy, nie został zrealizowany. Powód zaniechał bowiem m.in. oczyszczenia elementów konstrukcyjnych żelaznych płyt balkonowych z korozji, a nadto przed wyszpałdowaniem nie wypełnił ich siatką. Wskutek niezgodnego z umową przykrycia elementów balkonów styropianem, pozwana Wspólnota nie miała też możliwości weryfikacji jakości prac wykonanych w tym zakresie. Wadliwość prac prowadzonych przez powoda przejawiła się także w nieoczyszczeniu z nalotów korozji i innych nieczystości pasa dolnego żelaznej balustrady balkonowej.</xText>
<xText>Na skutek niewłaściwej realizacji umowy przez powoda, w okresie kilkunastu miesięcy od zakończenia prac na żelaznych dźwigarach konstrukcji balkonów można zaobserwować ogniska korozji. Zgodnie z oceną biegłego, usunięcie zaistniałych wad wymaga przeprowadzenia szeregu prac na elementach, do których dostęp jest obecnie utrudniony ze względu na ich położenie pod warstwami wierzchnimi. Dla usunięcia wad konieczne jest m.in. obicie tynku od spodu i z bocznych krawędzi płyt balkonowych, oczyszczenie dźwigarów stalowych z korozji i zabezpieczenie ich przed korozją, wreszcie założenie siatki i ponowne otynkowanie. Oznacza to, że usunięcie wad dzieła wykonanego przez powoda wymaga przeprowadzenia inwazyjnych prac budowlanych wiążących się zapewne ze znaczącymi kosztami.</xText>
<xText>W ocenie Sądu pierwszej instancji, charakter stwierdzonych wad w kontekście celu umowy oraz pracochłonność ich usunięcia przesądzają o uznaniu tych wadliwości za istotne. Wobec istotności owych wad roszczenie <xAnon>A. S.</xAnon> z tytułu wykonania dzieła nie stało się wymagalne w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 642;art. 642 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 642 § 1 k.c.</xLexLink> Powód zgłosił wprawdzie pozwanej gotowość przekazania dzieła, które jednak jako dalece niepełnowartościowe nie przedstawia dla zamawiającego wartości użytkowej określonej treścią i celem zawartej umowy. Roszczenie powoda - jako niewymagalne - nie mogło zostać uwzględnione w toku niniejszego procesu, co skutkowało oddaleniem powództwa przez Sąd Rejonowy.</xText>
<xText>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.98 k.p.c.</xLexLink> uwzględniając wynik postępowania.</xText>
<xText>Opisane wyżej orzeczenie zaskarżył apelacją powód zarzucając Sądowi pierwszej instancji :</xText>
<xText>naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:</xText>
<xText><xBx>1. <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.233 k.p.c.</xLexLink></xBx></xText>
<xText>a) przez dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na:</xText>
<xText>- ustaleniu nieprawidłowego zakresu przedmiotowego umowy łączącej powoda z pozwaną, a w konsekwencji uznania, iż prace powoda wykonane zostały wadliwie,</xText>
<xText>- sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego ustaleniu, iż zakres przedmiotowy kosztorysu ofertowego jest tożsamy z zakresem umowy zawartej przez strony opiewającej na ponad połowę niższą kwotę,</xText>
<xText>b) przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na braku właściwej kontroli dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa lądowego inż.<xAnon>S. S. (1)</xAnon> i ograniczenie się do bezkrytycznego przyjęcia wniosków opinii pomimo tego, iż opinia jest oparta na nieprawidłowych ustaleniach,</xText>
<xText><xBx>2.<xLexLink xArt="art. 207;art. 207 § 6" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.207 § 6 k.p.c.</xLexLink></xBx> przez dopuszczenie sprekludowanego dowodu z dokumentów pozostających bez związku z prowadzonym postępowaniem, a w konsekwencji odniesienie zakresu umowy powoda do zakresu wynikającego z tych dokumentów, które nie były znane powodowi.</xText>
<xText>W uzasadnieniu apelacji skarżący wskazał m.in,iż Sąd pierwszej instancji ustalając stan faktyczny pominął występujące w opinii biegłego rozbieżności dotyczące zakresu ustalonych przez strony prac remontowych. W ocenie skarżącego, błędnie przyjęto w opinii, że roboty miały polegać m.in. na zerwaniu starych tynków z płyt balkonowych, podczas gdy w umowie powód zobowiązał się jedynie do wykonania prac polegających na odspojeniu luźnych tynków. Błędnie określony przedmiot umowy doprowadził do niewłaściwej oceny, iż wykonane przez powoda dzieło dotknięte jest wadami. Ewentualne wady dzieła nie mogą bowiem być rozpatrywane w oderwaniu od przedmiotu umowy, zaś wady wskazane przez biegłego wykraczają poza zakres prac, które wykonać miał powód.</xText>
<xText>Pierwotny kosztorys przedstawiony przez powoda opiewał na kwotę 27448,48 złotych i obejmował kompleksowy remont balkonów. Z uwagi na brak środków finansowych po stronie pozwanej Wspólnoty zakres robót i wynagrodzenia został ograniczony w drodze negocjacji i ostatecznie znalazło to wyraz w ustaleniu, że przedmiotem robót będzie „odspojenie luźnych tynków”.</xText>
<xText>Skarżący podniósł, iż zasadniczy zakres robót ujętych w umowie – przy uwzględnieniu, iż jej przedmiotem było usunięcie tylko „luźnych” tynków, został przez powoda wykonany, co wynika również z opinii biegłego, który to wniosek Sąd Rejonowy pominął nieprawidłowo oceniając materiał dowodowy.</xText>
<xText>W ocenie skarżącego niesłuszne jest także postrzeganie mankamentu remontu balkonów w montażu płyt styropianowych, ponieważ biegły nie stwierdził żadnych nieprawidłowości związanych z mocowaniem tych płyt. Powszechnie znane są przy tym dobre właściwości izolacyjne styropianu, podobnie jak zwiększona wilgotność wynikająca z parowania oddziałująca szczególnie na balkony na najniższym poziomie, gdzie płyty zostały zastosowane.</xText>
<xText>Powód podniósł nadto, że Sąd I instancji naruszył dyspozycję <xLexLink xArt="art. 207;art. 207 § 6" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 207 § 6 k.p.c.</xLexLink> dopuszczając spóźniony dowód z dokumentacji dotyczącej remontu innych balkonów, niezwiązanej przy tym z przedmiotowym postępowaniem. Dokumentacja ta nie została powodowi udostępniona przez stronę pozwaną przed przystąpieniem do wykonania umowy.</xText>
<xText>Skarżący wskazał, iż wykonał umowę, co w istocie potwierdza opinia biegłego, a w związku z tym należna jest mu zapłata, której nie otrzymał. Wobec tego oddalenie powództwa narusza pewność obrotu prawnego i powoduje oczywistą szkodę po stronie powoda.</xText>
<xText>W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz powoda kwoty 12 960 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 27 lutego 2014 roku do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania, jak również o zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania odwoławczego.</xText>
<xText>Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja nie jest uzasadniona.</xText>
<xText>W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż Sąd Okręgowy podziela prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji i przyjmuje je za własne.</xText>
<xText>Podniesiony w apelacji zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.233 k.p.c.</xLexLink> nie jest uzasadniony. Zgodnie z powołanym przepisem ocena dowodów powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania, wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego, które wyznaczają granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysunąć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.</xText>
<xText>W rozpoznawanej sprawie dokonana przez Sąd Rejonowy ocena dowodów jest zgodna z kryteriami wskazanymi w powołanym przepisie i nie można zarzucić jej nielogiczności bądź sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił przedmiot prac, określonych w umowie stron z dnia 8 sierpnia 2013 roku wskazując jednocześnie, że zakres robót opisanych w tym dokumencie odpowiadał zakresowi wynikającemu z kosztorysu ofertowego. W kosztorysie tym – w porównaniu z postanowieniami umowy, rozbudowano i uszczegółowiono zakres robót rozbiórkowych, oczyszczania elementów żelaznych i robót izolacyjnych. Sąd Rejonowy ustalił także, iż negocjacje prowadzone z powodem przed podpisaniem umowy dotyczyły wyłącznie kosztów, a nie zakresu przedmiotowego umowy jak podnosi apelujący. Nie znajduje przy tym potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzenie powoda, że z obniżeniem ceny wiązać się miało znaczące zmniejszenie zakresu prac w stosunku do opisanego w kosztorysie. W szczególności wersja ta jest sprzeczna z zeznaniami świadków : <xAnon>E. M.</xAnon> i <xAnon>M. K.</xAnon>, którzy zgodnie zeznali, że przedmiotem negocjacji z powodem przed zawarciem umowy był wyłącznie koszt prac remontowych. Strona pozwana oceniła bowiem, że proponowana przez powoda kwota wynagrodzenia za wykonanie remontu balkonów - wynosząca ponad 27 000 złotych, jest zbyt wysoka w porównaniu z kosztem poprzedniego remontu balkonów znajdujących się w tym samym budynku od strony podwórka, który w 2011 roku wyniósł 10.463,34 zł. Jak prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, powód zgodził się obniżyć pierwotnie proponowane wynagrodzenie do 12 960 złotych. Brak jednak przekonujących dowodów na to, iż strony jednocześnie dokonały opisywanej przez powoda zmiany zakresu przedmiotowego prac remontowych określonego w kosztorysie.</xText>
<xText>Skarżący – zarzucając Sądowi Rejonowemu niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, w tym niewłaściwą kontrolę opinii biegłego, skupia się wyłącznie na wybranych stwierdzeniach z tej opinii, pomijając pozostały materiał dowodowy, w szczególności treść samej umowy oraz powołanych wyżej zeznań świadków. Należy bowiem zauważyć, iż przedmiotem umowy wskazanym w §1 ust.1 było nie tylko „odspojenie luźnych tynków”, ale także „oczyszczenie z rdzy elementów stalowych balkonów” oraz wykonanie „oszpałdowania oczyszczonych elementów stalowych wraz z zabezpieczeniem antykorozyjnym”. Nie ulega wątpliwości, że ustalenia Sądu dotyczące występowania istotnych wad dzieła zostały poczynione nie dlatego, że powód nie dokonał skucia wszystkich tynków na remontowanych balkonach, ale przede wszystkim w związku ze stwierdzeniem występowania ognisk korozji na metalowych elementach balkonów świadczących o nienależytym wykonaniu postanowień umowy dotyczących oczyszczenia z rdzy elementów stalowych balkonów i wykonania zabezpieczenia antykorozyjnego. Niewłaściwie oczyszczone zostały także balustrady balkonów.</xText>
<xText>Opinia biegłego inż. <xAnon>S. S. (1)</xAnon> była uzupełniana w formie pisemnej, jak również ustnej, także w związku z kwestionowaniem wniosków wynikających z opinii przez stronę powodową Jak wyjaśnił biegły w opinii ustnej złożonej podczas rozprawy w dniu 30 marca 2015 roku, dla usunięcia korozji nie zawsze jest konieczne usunięcie całości tynku z elementu konstrukcyjnego. Podkreślił jednak, że w miejscach, w których tynk nie odstaje od elementu, trzeba zrobić małą odkrywkę, żeby stwierdzić, w jakim stanie jest element metalowy. Dopiero po takim sprawdzeniu można ocenić, czy dany element wymaga oczyszczenia z korozji.</xText>
<xText>W toku postępowania nie został przy tym przez powoda złożony wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy słusznie ocenił, iż opinia złożona przez biegłego <xAnon>S.</xAnon> jest rzetelna i wartościowa.</xText>
<xText>Odnosząc się do zarzutów apelacji dotyczących zamontowania płyt styropianowych podkreślić trzeba, że – niezależnie od powszechnie znanych walorów tego materiału, umieszczenie płyt styropianowych pod płytami balkonów nie było przewidziane w umowie i nie zostało uzgodnione ze stroną pozwaną, która akurat tego rodzaju wykończenia balkonów sobie nie życzyła. Nie ma zatem znaczenia, czy płyty te zostały założone prawidłowo. Strona pozwana słusznie przy tym wskazywała, iż zamontowanie płyt styropianowych uniemożliwiło sprawdzenie, czy roboty na tych balkonach zostały wykonane zgodnie z umową.</xText>
<xText>Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 207;art. 207 § 6" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.207 § 6 k.p.c.</xLexLink> przez dopuszczenie sprekludowanego dowodu z dokumentów pozostających bez związku z prowadzonym postępowaniem, a w konsekwencji odniesienie zakresu umowy powoda do zakresu wynikającego z tych dokumentów, które nie były znane powodowi. Kosztorys ofertowy remontu balkonów wykonanego w tożsamej technologii w budynku pozwanej w 2011 roku przez <xAnon> firmę (...)</xAnon> nie był podstawą ustaleń Sądu Rejonowego dotyczących zakresu umowy łączącej strony w przedmiotowym procesie. Dowód ten posłużył jedynie do ustalenia, jaki był koszt remontu balkonów przeprowadzonego przez inną firmę w 2011 roku w związku z zeznaniami świadków, którzy wskazywali, iż przedstawiony przez powoda koszt wykonania remontu został przez Wspólnotę oceniony jako zawyżony. Podstawą dokonania takiej oceny przez stronę pozwaną przed zawarciem umowy był właśnie koszt wykonania robót przez <xAnon> (...)</xAnon>. Zakres prac zleconych powodowi – co już wyżej wskazano, został przez Sąd pierwszej instancji ustalony przede wszystkim na podstawie umowy z dnia 8 sierpnia 2013 roku i kosztorysu sporządzonego przez powoda.</xText>
<xText>Rację ma skarżący co do tego, iż zasadniczo wykonał prace określone w umowie. Przyczyną dla której powództwo zostało oddalone nie było jednak niewykonanie umowy, lecz jej wadliwa realizacja prowadząca do tego, iż wykonane dzieło ma na tyle istotne wady, że nie przedstawia dla zamawiającego wartości użytkowej wynikającej z celu umowy. Sąd pierwszej instancji nie przyjął, iż powodowi nie należy się wynagrodzenie za wykonaną pracę. Wskazał natomiast, iż nie stanie się ono wymagalne, dopóki nie zostaną usunięte istotne wady dzieła. Przywołać należy w tym miejscu pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2015 roku sygn.akt III CZP 8/15,iż zgodnie z <xLexLink xArt="art. 643" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 643 k.c.</xLexLink>, zamawiający ma obowiązek odbioru dzieła tylko takiego, które przyjmujący zamówienie wydaje mu zgodnie ze swym zobowiązaniem. Nie można uznać, nawet przy ograniczeniu się do reguł wykładni językowej, aby zamawiający miał obowiązek odebrania dzieła, o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 643" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 643 k.c.</xLexLink>, i zapłaty wynagrodzenia (<xLexLink xArt="art. 642;art. 642 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 642 § 1 k.c.</xLexLink>) w razie wydania mu dzieła z wadami istotnymi, a więc takimi, które uniemożliwiają korzystanie z niego zgodnie z przeznaczeniem lub sprzeciwiają się wyraźnie umowie. Charakter tych wad jest bowiem tego rodzaju, że dzieło nimi dotknięte nie jest wydane przez przyjmującego zamówienie zgodnie z podjętym zobowiązaniem, od czego jest uzależniona wymagalność roszczenia o zapłatę wynagrodzenia.</xText>
<xText>Wobec bezzasadności podniesionych w apelacji zarzutów, na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.385 k.p.c.</xLexLink> Sąd Okręgowy oddalił apelację. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.98 k.p.c.</xLexLink> uwzględniając wynik postępowania. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej określone zgodnie z § 2 pkt 5 oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 poz.1800).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
| null | null | null |
[
"art. 627 k.c."
] |
Sabina Szwed
| null |
Sabina Szwed
|
[
"Umowa O Dzieło"
] | 9
|
Sygn.akt III Ca 1024/16
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi oddalił powództwoA. S.przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej(...)przyul.(...)wŁ.o zapłatę, zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3417 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, nakazał zwrócić stronie pozwanej kwotę 400 złotych tytułem nadpłaconej zaliczki na wynagrodzenie biegłego i nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi kwotę 624,65 złotych tytułem brakującej części kosztów wynagrodzenia biegłego sądowego.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
powódA. S.prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą podfirmą (...), której przedmiotem jest m.in. prowadzenie prac remontowo-budowlanych. Wspólnota Mieszkaniowa(...)położonej wŁ.przyul. (...)złożyła ofertę na wykonanie prac remontowych w budynku należącym do Wspólnoty, polegających na remoncie 6 balkonów od strony ulicy, według technologii podobnej do zastosowanej podczas wcześniejszego remontu innych balkonów w budynku, znajdujących się od strony podwórza. Na powyższą ofertę odpowiedział powód, przedstawiając kosztorys ofertowy opiewający na kwotę 27.448,48 zł.
Koszt prac remontowych analogicznych do wynikających z oferty, wykonanych w tożsamej technologii w budynku pozwanej w 2011 roku przezfirmę (...)na balkonach znajdujących się od strony podwórza, wyniósł 10.463,34 zł.
Pozwana zaakceptowała kosztorys ofertowy przedstawiony przezA. S.w części dotyczącej zakresu rzeczowego robót, nie przyjęła natomiast zaproponowanej przez powoda ceny za powyższe prace. W ocenie osób działających w imieniu Wspólnoty, dokonywanej poprzez porównanie z kosztami analogicznych prac wykonywanych w budynku w przeszłości, złożona przez powoda propozycja cenowa była zbyt wysoka. W związku z powyższym, administrator pozwanej Wspólnoty zaproponował powodowi, aby ten obniżył cenę przy zachowaniu tożsamego zakresu rzeczowego robót jak w pierwotnym kosztorysie. W wyniku negocjacji powód dokonał przekalkulowania zaproponowanego wynagrodzenia ustalając je na kwotę 12.960 zł.
W dniu 8 sierpnia 2013 rokuA. S.jako wykonawca zawarł ze Wspólnotą Mieszkaniową(...)położonej wŁ.przyul. (...)umowę nr (...), której przedmiotem było wykonanie remontu sześciu balkonów od strony wschodniej budynku położonego przyul. (...)wŁ.. Zgodnie z § 1 ust. 1 umowy, w ramach zamówionych prac powód zobowiązał się do:
a) odspojenia luźnych części tynku na płytach balkonowych i ich boczkach, oczyszczenia z rdzy elementów stalowych balkonów;
b) wykonania na siatce nowych tynków na spodzie płyty oraz oszpałdowania oczyszczonych elementów stalowych wraz z zabezpieczeniem antykorozyjnym (8 sztuk);
c) otynkowania boczków, wstawienia listwy z kapinosem oraz zagruntowaniem żywicą epoksydową;
d) zerwania starych wylewek i wykonania izolacji poziomej z folii w płynieF.pod nową wylewką;
e) wykonania nowych wylewek na balkonach oraz ułożenia płytek gresowych mrozoodpornych wraz z cokolikami;
f) oczyszczenia i pomalowania barierek balkonów (8 szt.);
g) uprzątnięcia placu budowy i wywiezienia odpadów budowlanych do utylizacji;
h) wykonania i uzgodnienia z WIR projektu organizacji ruchu i zabezpieczenia robót;
i) zawarcia umowy na zajęcie pasa drogowego oraz dokonania stosownych opłat.
Przedmiotem zleconych prac była także renowacja dwóch dalszych balkonów, polegająca na pomalowaniu barierek oraz spodów płyt. Szczegółowy zakres rzeczowy wszystkich robót został wskazany w ofercie (§1 ust. 2 umowy).
Stosownie do § 5 i 9 ust. 1 umowy, za wykonanie wspomnianych prac strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie 12.960 zł, płatne w terminie 30 dni od dnia odbioru robót. Strony zastrzegły, że ceny użytych materiałów i wykorzystanego sprzętu nie mogą przekraczać średnich cen przyjętych z zeszytów(...)aktualnych na dzień złożenia oferty, zaś w przypadku użycia przezA. S.materiałów i sprzętu nieujętych w tych zeszytach rozliczenie miało nastąpić na podstawie zaakceptowanych przez pozwanego rachunków zakupu. Termin rozpoczęcia prac został określony na dzień 19 sierpnia 2013 roku, zaś termin ich zakończenia przewidziano na 15 września 2013 roku ( § 2 umowy). Pozwana Wspólnota Mieszkaniowa zobowiązała się odbioru końcowego przedmiotu umowy w ciągu 7 dni od daty potwierdzenia przez inspektora nadzoru zakończenia robót i sprawdzenia kompletności tj. oferty ryczałtowej i faktury.
Zasadniczy zakres robót przewidzianych powyższą umową odpowiadał zakresowi robót wynikającemu z kosztorysu ofertowego. W kosztorysie tym, w porównaniu z postanowieniami umowy, rozbudowano i uszczegółowiono zakres robót rozbiórkowych, oczyszczania elementów żelaznych i robót izolacyjnych.
Przedstawiciele pozwanej nie wskazywaliA. S., z jakich konkretnie materiałów budowlanych ma on korzystać podczas remontu, nie wskazali także konkretnych, preferowanych producentów tych materiałów.
A. S.rozpoczął umówione prace na przełomie sierpnia i września 2013 roku, informując o tym fakcie administratora pozwanej. Na okoliczność wejścia przez powoda na roboty nie został sporządzony żaden dokument, administrator nieruchomości przekazał jedynie powodowi klucze do budynku oraz zapewnił dostęp do źródła prądu i wody.
Przedstawiciel administratora pozwanego przed rozpoczęciem prac polecił ustnieA. S., aby wykonał remont opisanych w umowie balkonów „tak, jak zostały zrobione balkony od strony podwórza".
Wszystkie prace remontowe wynikające z zawartej umowy wykonywali wyłącznie podwykonawcy pracujący na podstawie umów zawartych zA. S., za wyjątkiem malowania dwóch ostatnich balkonów, które wykonali pracownicy powoda, w tymT. K..
Przebieg prac wykonywanych przez powoda był sporadycznie kontrolowany przez przedstawicieli(...)lubE. M.oraz członków zarządu wspólnoty -K. R.iL. B..M. K.zgłaszał uwagi odnośnie robót bezpośrednio do wykonawcy, ponieważ powołany kierownik robót nie przebywał na terenie inwestycji.M. K.był zaniepokojony tym, że prace nie są prowadzone w sposób ciągły.
Część elementów żelaznych balustrady balkonowej przed malowaniem wierzchnim nie została przez powoda odpowiednio oczyszczona z rdzy i innych nieczystości. Ponadto nie wszystkie elementy żelazne zostały zabezpieczone farbą antykorozyjną.
W dniu 10 października 2014 roku na terenie nieruchomości należącej do pozwanego odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyli przedstawiciele(...)iM. K.oraz powódA. S.. Podczas tego spotkaniaE. M.iM. K.zwrócili uwagę powodowi, że nie wszystkie prace zostały wykonane zgodnie z wynikającym z umowy zakresem rzeczowym. Stwierdzone niezgodności polegały zasadniczo na obłożeniu płyty balkonowej styropianem, podczas gdy w miejsce styropianu powinny być zastosowane tynki cienkowarstwowe, a także na niezamocowaniu jednego z kapinosów, niedofugowaniu terakoty oraz niedomalowaniu barierek. Ponadto powód został wówczas poinstruowany o konieczności poliniowania belek, to jest zabezpieczenia ich przed korozją oraz oszpałdowania (obłożenia cegłą).A. S.zobowiązał się do poprawienia zaistniałych usterek. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej wyraził zgodę na usunięcie wad przez powoda, ponieważ ewentualne odstąpienie od umowy rodziłoby koszty ponownego wykonania prac na balkonach (z jednoczesną rozbiórką okładziny styropianowej) przez podmiot zewnętrzny.
Powód częściowo usunął usterki zgłoszone przez pozwanego, poprawiając fugi terakoty, mocując brakujący kapinos oraz domalowując barierki.A. S.nie usunął natomiast z balkonu zamontowanych uprzednio styropianów.
Powód zdecydował się na zamontowanie styropianu na balkonach, ponieważ w jego ocenie takie wykonanie robót było szybsze, a wygląd balkonów ładniejszy.
Na skutek obłożenia balkonów styropianem, administrator nieruchomości należącej do pozwanej Wspólnoty nie mógł ocenić prawidłowości wykonania oczyszczenia i zabezpieczenia antykorozyjnego elementów stalowych płyty balkonowej, ponieważ zostały one zakryte założonym styropianem.
Przed dniem 31 stycznia 2014 roku powód nie zgłaszał przedstawicielom pozwanej wspólnoty mieszkaniowej usunięcia wszystkich zgłoszonych usterek oraz gotowości do oddania robót.
Z perspektywy wiedzy technicznej dotyczącej prawidłowego prowadzenia robót budowlanych, prace wykonane przez powoda dotknięte były następującymi wadami:
a) brakiem oczyszczenia elementów konstrukcyjnych żelaznych (dźwigarów) płyt balkonowych z korozji oraz brakiem wypełnienia siatką tych elementów przed wyszpałdowaniem zaprawą cementową;
b)brakiem właściwego oczyszczenia z nalotów korozji i innych nieczystości pasa dolnego żelaznej balustrady balkonowej.
A. S.wyłożył płytami styropianu dwie płyty konstrukcyjne, która to czynność nie została wyszczególniona ani w kosztorysach ani w umowie. Przy niewłaściwym, słabym mocowaniu styropianu od spodu płyty balkonowej umiejscowienie tego styropianu może spowodować jego odspojenie, a w związku z tym przyspieszenie korodowania elementów stalowych płyty balkonowej.
Przy właściwym oczyszczeniu elementów metalowych z występującej korozji i uprzednio nałożonych materiałów antykorozyjnych, a także użyciu właściwego materiału, w okresie 18 miesięcy po powyższych czynnościach nie mogą powstać nowe ogniska korozyjne. Wykonane odkrywki elementów metalowych konstrukcji balkonów wykazały znaczne naloty korozji. Były to naloty stare, nieoczyszczone przez położeniem tynku na tych elementach. Podobne wadliwości korozyjne wykazały odkrywki przeprowadzone w pasie dolnym płaskownika balustrady. Spostrzeżone wady wykonanych robót świadczą o niezachowaniu przez powoda wymogów określonych w warunkach technicznych wykonania i odbioru robót budowlano-montażowych. Stwierdzenie przez inwestora wadliwości wykonanych prac w zakresie elementów stalowych dźwigarów płyt balkonowych mogło nastąpić jedynie przed położeniem przez powoda na balkonie płyt styropianowych i tynku.
Wykonując prace remontowe balkonów budynku należącego do pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej, powód wykorzystał materiały budowlane odpowiednie dla robót tego rodzaju.
Stwierdzone wady robót wykonanych przez powoda mają charakter istotny dla zabezpieczenia postępowania korozji elementów stalowych balkonów, a tym samym wydłużenia okresu zadowalającego stanu technicznego tych elementów. Dla uzyskania zamierzonego przez pozwanego celu remontu balkonów należy obecnie obić tynk od spodu i z bocznych krawędzi płyt balkonowych w miejscach, gdzie tynk został odparzony, oczyścić dźwigary stalowe z korozji, wykonać odpowiednie zabezpieczenie antykorozyjne, założyć siatkę i otynkować, oczyścić balustrady balkonowe z nałożonej farby, dokładnie oczyścić balustrady z występującej korozji i nałożyć na nie farbę antykorozyjną.
W dniu 7 stycznia 2014 r.A. S.dokonał wraz ze swym pracownikiemT. K.jednostronnego odbioru końcowego wykonanych prac remontowych. W protokole jednostronnego odbioru końcowego wskazano, że ujawnione wady, stwierdzone na podstawie odbioru robót z dnia 10 października 2013 roku, zostały poprawione do dnia 15 października 2013 roku, wobec czego w ocenie powoda roboty zostały wykonane zgodnie z umową oraz spełniają wymogi stawiane przez zamawiającego. Jakość wykonanych robót określono jako dobrą.
Powód nie przekazał pozwanemu dokumentacji związanej z uzyskaniem pozwolenia z Zarządu Dróg i(...)wŁ.na zajęcie pasa drogowego.
Z tytułu wykonanych prac powód wystawił na rzecz pozwanego fakturę VAT z dnia 27 stycznia 2014 r., opiewającą na 12.960 zł. Pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. (doręczonym pozwanemu w dniu 31 stycznia 2014 r.)A. S.wezwał pozwanego do zapłaty wynagrodzenia za wykonane prace remontowe w kwocie określonej na fakturze w terminie do 26 lutego 2014 r.
Ustosunkowując się do wysuniętego przez powoda żądania zapłaty wynagrodzenia, administrator nieruchomości należącej do pozwanej wspólnoty ((...) sp. z o.o.wŁ.) oświadczył, iż wobec nienależytego wykonania przez
A. S.umowy łączącej strony powodowi nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za przeprowadzone prace. Wskazał, iż pomimo wystosowania żądania w tym zakresie,A. S.nie przedstawił pozwanej wspólnocie kosztorysu powykonawczego, nie wykazał, aby zastosowano zgodną z umową technologię robót, a także nie dostarczył umowy o zajęcie pasa drogowego.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, iż powództwo nie może zostać uwzględnione.
W ocenie Sądu pierwszej instancji łączącą strony umowę należało zakwalifikować jako umowę o dzieło. Sąd Rejonowy podkreślił, iż celem zleconego powodowi remontu balkonów budynku należącego do pozwanej Wspólnoty było nie tylko nadanie im korzystniejszych walorów estetycznych, lecz przede wszystkim konserwacja elementów wpływających na trwałość i bezpieczeństwo użytkowania całej konstrukcji. Pozwanej zależało na modernizacji remontowanych balkonów wykonanej w taki sposób, aby zwłaszcza elementy konstrukcyjne położone z dala od warstwy wierzchniej nie musiały być
Na skutek zaniedbań powoda powyższy cel remontu, a przez to zawarcia umowy, nie został zrealizowany. Powód zaniechał bowiem m.in. oczyszczenia elementów konstrukcyjnych żelaznych płyt balkonowych z korozji, a nadto przed wyszpałdowaniem nie wypełnił ich siatką. Wskutek niezgodnego z umową przykrycia elementów balkonów styropianem, pozwana Wspólnota nie miała też możliwości weryfikacji jakości prac wykonanych w tym zakresie. Wadliwość prac prowadzonych przez powoda przejawiła się także w nieoczyszczeniu z nalotów korozji i innych nieczystości pasa dolnego żelaznej balustrady balkonowej.
Na skutek niewłaściwej realizacji umowy przez powoda, w okresie kilkunastu miesięcy od zakończenia prac na żelaznych dźwigarach konstrukcji balkonów można zaobserwować ogniska korozji. Zgodnie z oceną biegłego, usunięcie zaistniałych wad wymaga przeprowadzenia szeregu prac na elementach, do których dostęp jest obecnie utrudniony ze względu na ich położenie pod warstwami wierzchnimi. Dla usunięcia wad konieczne jest m.in. obicie tynku od spodu i z bocznych krawędzi płyt balkonowych, oczyszczenie dźwigarów stalowych z korozji i zabezpieczenie ich przed korozją, wreszcie założenie siatki i ponowne otynkowanie. Oznacza to, że usunięcie wad dzieła wykonanego przez powoda wymaga przeprowadzenia inwazyjnych prac budowlanych wiążących się zapewne ze znaczącymi kosztami.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, charakter stwierdzonych wad w kontekście celu umowy oraz pracochłonność ich usunięcia przesądzają o uznaniu tych wadliwości za istotne. Wobec istotności owych wad roszczenieA. S.z tytułu wykonania dzieła nie stało się wymagalne w rozumieniuart. 642 § 1 k.c.Powód zgłosił wprawdzie pozwanej gotowość przekazania dzieła, które jednak jako dalece niepełnowartościowe nie przedstawia dla zamawiającego wartości użytkowej określonej treścią i celem zawartej umowy. Roszczenie powoda - jako niewymagalne - nie mogło zostać uwzględnione w toku niniejszego procesu, co skutkowało oddaleniem powództwa przez Sąd Rejonowy.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart.98 k.p.c.uwzględniając wynik postępowania.
Opisane wyżej orzeczenie zaskarżył apelacją powód zarzucając Sądowi pierwszej instancji :
naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
1.art.233 k.p.c.
a) przez dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na:
- ustaleniu nieprawidłowego zakresu przedmiotowego umowy łączącej powoda z pozwaną, a w konsekwencji uznania, iż prace powoda wykonane zostały wadliwie,
- sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego ustaleniu, iż zakres przedmiotowy kosztorysu ofertowego jest tożsamy z zakresem umowy zawartej przez strony opiewającej na ponad połowę niższą kwotę,
b) przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na braku właściwej kontroli dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa lądowego inż.S. S. (1)i ograniczenie się do bezkrytycznego przyjęcia wniosków opinii pomimo tego, iż opinia jest oparta na nieprawidłowych ustaleniach,
2.art.207 § 6 k.p.c.przez dopuszczenie sprekludowanego dowodu z dokumentów pozostających bez związku z prowadzonym postępowaniem, a w konsekwencji odniesienie zakresu umowy powoda do zakresu wynikającego z tych dokumentów, które nie były znane powodowi.
W uzasadnieniu apelacji skarżący wskazał m.in,iż Sąd pierwszej instancji ustalając stan faktyczny pominął występujące w opinii biegłego rozbieżności dotyczące zakresu ustalonych przez strony prac remontowych. W ocenie skarżącego, błędnie przyjęto w opinii, że roboty miały polegać m.in. na zerwaniu starych tynków z płyt balkonowych, podczas gdy w umowie powód zobowiązał się jedynie do wykonania prac polegających na odspojeniu luźnych tynków. Błędnie określony przedmiot umowy doprowadził do niewłaściwej oceny, iż wykonane przez powoda dzieło dotknięte jest wadami. Ewentualne wady dzieła nie mogą bowiem być rozpatrywane w oderwaniu od przedmiotu umowy, zaś wady wskazane przez biegłego wykraczają poza zakres prac, które wykonać miał powód.
Pierwotny kosztorys przedstawiony przez powoda opiewał na kwotę 27448,48 złotych i obejmował kompleksowy remont balkonów. Z uwagi na brak środków finansowych po stronie pozwanej Wspólnoty zakres robót i wynagrodzenia został ograniczony w drodze negocjacji i ostatecznie znalazło to wyraz w ustaleniu, że przedmiotem robót będzie „odspojenie luźnych tynków”.
Skarżący podniósł, iż zasadniczy zakres robót ujętych w umowie – przy uwzględnieniu, iż jej przedmiotem było usunięcie tylko „luźnych” tynków, został przez powoda wykonany, co wynika również z opinii biegłego, który to wniosek Sąd Rejonowy pominął nieprawidłowo oceniając materiał dowodowy.
W ocenie skarżącego niesłuszne jest także postrzeganie mankamentu remontu balkonów w montażu płyt styropianowych, ponieważ biegły nie stwierdził żadnych nieprawidłowości związanych z mocowaniem tych płyt. Powszechnie znane są przy tym dobre właściwości izolacyjne styropianu, podobnie jak zwiększona wilgotność wynikająca z parowania oddziałująca szczególnie na balkony na najniższym poziomie, gdzie płyty zostały zastosowane.
Powód podniósł nadto, że Sąd I instancji naruszył dyspozycjęart. 207 § 6 k.p.c.dopuszczając spóźniony dowód z dokumentacji dotyczącej remontu innych balkonów, niezwiązanej przy tym z przedmiotowym postępowaniem. Dokumentacja ta nie została powodowi udostępniona przez stronę pozwaną przed przystąpieniem do wykonania umowy.
Skarżący wskazał, iż wykonał umowę, co w istocie potwierdza opinia biegłego, a w związku z tym należna jest mu zapłata, której nie otrzymał. Wobec tego oddalenie powództwa narusza pewność obrotu prawnego i powoduje oczywistą szkodę po stronie powoda.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz powoda kwoty 12 960 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 27 lutego 2014 roku do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania, jak również o zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania odwoławczego.
Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż Sąd Okręgowy podziela prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji i przyjmuje je za własne.
Podniesiony w apelacji zarzut naruszeniaart.233 k.p.c.nie jest uzasadniony. Zgodnie z powołanym przepisem ocena dowodów powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania, wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego, które wyznaczają granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysunąć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
W rozpoznawanej sprawie dokonana przez Sąd Rejonowy ocena dowodów jest zgodna z kryteriami wskazanymi w powołanym przepisie i nie można zarzucić jej nielogiczności bądź sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego.
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił przedmiot prac, określonych w umowie stron z dnia 8 sierpnia 2013 roku wskazując jednocześnie, że zakres robót opisanych w tym dokumencie odpowiadał zakresowi wynikającemu z kosztorysu ofertowego. W kosztorysie tym – w porównaniu z postanowieniami umowy, rozbudowano i uszczegółowiono zakres robót rozbiórkowych, oczyszczania elementów żelaznych i robót izolacyjnych. Sąd Rejonowy ustalił także, iż negocjacje prowadzone z powodem przed podpisaniem umowy dotyczyły wyłącznie kosztów, a nie zakresu przedmiotowego umowy jak podnosi apelujący. Nie znajduje przy tym potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzenie powoda, że z obniżeniem ceny wiązać się miało znaczące zmniejszenie zakresu prac w stosunku do opisanego w kosztorysie. W szczególności wersja ta jest sprzeczna z zeznaniami świadków :E. M.iM. K., którzy zgodnie zeznali, że przedmiotem negocjacji z powodem przed zawarciem umowy był wyłącznie koszt prac remontowych. Strona pozwana oceniła bowiem, że proponowana przez powoda kwota wynagrodzenia za wykonanie remontu balkonów - wynosząca ponad 27 000 złotych, jest zbyt wysoka w porównaniu z kosztem poprzedniego remontu balkonów znajdujących się w tym samym budynku od strony podwórka, który w 2011 roku wyniósł 10.463,34 zł. Jak prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, powód zgodził się obniżyć pierwotnie proponowane wynagrodzenie do 12 960 złotych. Brak jednak przekonujących dowodów na to, iż strony jednocześnie dokonały opisywanej przez powoda zmiany zakresu przedmiotowego prac remontowych określonego w kosztorysie.
Skarżący – zarzucając Sądowi Rejonowemu niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, w tym niewłaściwą kontrolę opinii biegłego, skupia się wyłącznie na wybranych stwierdzeniach z tej opinii, pomijając pozostały materiał dowodowy, w szczególności treść samej umowy oraz powołanych wyżej zeznań świadków. Należy bowiem zauważyć, iż przedmiotem umowy wskazanym w §1 ust.1 było nie tylko „odspojenie luźnych tynków”, ale także „oczyszczenie z rdzy elementów stalowych balkonów” oraz wykonanie „oszpałdowania oczyszczonych elementów stalowych wraz z zabezpieczeniem antykorozyjnym”. Nie ulega wątpliwości, że ustalenia Sądu dotyczące występowania istotnych wad dzieła zostały poczynione nie dlatego, że powód nie dokonał skucia wszystkich tynków na remontowanych balkonach, ale przede wszystkim w związku ze stwierdzeniem występowania ognisk korozji na metalowych elementach balkonów świadczących o nienależytym wykonaniu postanowień umowy dotyczących oczyszczenia z rdzy elementów stalowych balkonów i wykonania zabezpieczenia antykorozyjnego. Niewłaściwie oczyszczone zostały także balustrady balkonów.
Opinia biegłego inż.S. S. (1)była uzupełniana w formie pisemnej, jak również ustnej, także w związku z kwestionowaniem wniosków wynikających z opinii przez stronę powodową Jak wyjaśnił biegły w opinii ustnej złożonej podczas rozprawy w dniu 30 marca 2015 roku, dla usunięcia korozji nie zawsze jest konieczne usunięcie całości tynku z elementu konstrukcyjnego. Podkreślił jednak, że w miejscach, w których tynk nie odstaje od elementu, trzeba zrobić małą odkrywkę, żeby stwierdzić, w jakim stanie jest element metalowy. Dopiero po takim sprawdzeniu można ocenić, czy dany element wymaga oczyszczenia z korozji.
W toku postępowania nie został przy tym przez powoda złożony wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy słusznie ocenił, iż opinia złożona przez biegłegoS.jest rzetelna i wartościowa.
Odnosząc się do zarzutów apelacji dotyczących zamontowania płyt styropianowych podkreślić trzeba, że – niezależnie od powszechnie znanych walorów tego materiału, umieszczenie płyt styropianowych pod płytami balkonów nie było przewidziane w umowie i nie zostało uzgodnione ze stroną pozwaną, która akurat tego rodzaju wykończenia balkonów sobie nie życzyła. Nie ma zatem znaczenia, czy płyty te zostały założone prawidłowo. Strona pozwana słusznie przy tym wskazywała, iż zamontowanie płyt styropianowych uniemożliwiło sprawdzenie, czy roboty na tych balkonach zostały wykonane zgodnie z umową.
Bezpodstawny jest również zarzut naruszeniaart.207 § 6 k.p.c.przez dopuszczenie sprekludowanego dowodu z dokumentów pozostających bez związku z prowadzonym postępowaniem, a w konsekwencji odniesienie zakresu umowy powoda do zakresu wynikającego z tych dokumentów, które nie były znane powodowi. Kosztorys ofertowy remontu balkonów wykonanego w tożsamej technologii w budynku pozwanej w 2011 roku przezfirmę (...)nie był podstawą ustaleń Sądu Rejonowego dotyczących zakresu umowy łączącej strony w przedmiotowym procesie. Dowód ten posłużył jedynie do ustalenia, jaki był koszt remontu balkonów przeprowadzonego przez inną firmę w 2011 roku w związku z zeznaniami świadków, którzy wskazywali, iż przedstawiony przez powoda koszt wykonania remontu został przez Wspólnotę oceniony jako zawyżony. Podstawą dokonania takiej oceny przez stronę pozwaną przed zawarciem umowy był właśnie koszt wykonania robót przez(...). Zakres prac zleconych powodowi – co już wyżej wskazano, został przez Sąd pierwszej instancji ustalony przede wszystkim na podstawie umowy z dnia 8 sierpnia 2013 roku i kosztorysu sporządzonego przez powoda.
Rację ma skarżący co do tego, iż zasadniczo wykonał prace określone w umowie. Przyczyną dla której powództwo zostało oddalone nie było jednak niewykonanie umowy, lecz jej wadliwa realizacja prowadząca do tego, iż wykonane dzieło ma na tyle istotne wady, że nie przedstawia dla zamawiającego wartości użytkowej wynikającej z celu umowy. Sąd pierwszej instancji nie przyjął, iż powodowi nie należy się wynagrodzenie za wykonaną pracę. Wskazał natomiast, iż nie stanie się ono wymagalne, dopóki nie zostaną usunięte istotne wady dzieła. Przywołać należy w tym miejscu pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2015 roku sygn.akt III CZP 8/15,iż zgodnie zart. 643 k.c., zamawiający ma obowiązek odbioru dzieła tylko takiego, które przyjmujący zamówienie wydaje mu zgodnie ze swym zobowiązaniem. Nie można uznać, nawet przy ograniczeniu się do reguł wykładni językowej, aby zamawiający miał obowiązek odebrania dzieła, o którym mowa wart. 643 k.c., i zapłaty wynagrodzenia (art. 642 § 1 k.c.) w razie wydania mu dzieła z wadami istotnymi, a więc takimi, które uniemożliwiają korzystanie z niego zgodnie z przeznaczeniem lub sprzeciwiają się wyraźnie umowie. Charakter tych wad jest bowiem tego rodzaju, że dzieło nimi dotknięte nie jest wydane przez przyjmującego zamówienie zgodnie z podjętym zobowiązaniem, od czego jest uzależniona wymagalność roszczenia o zapłatę wynagrodzenia.
Wobec bezzasadności podniesionych w apelacji zarzutów, na podstawieart.385 k.p.c.Sąd Okręgowy oddalił apelację. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart.98 k.p.c.uwzględniając wynik postępowania. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej określone zgodnie z § 2 pkt 5 oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 poz.1800).
| 1,024
|
15/251000/0001503/Ca
|
Sąd Okręgowy w Łodzi
|
III Wydział Cywilny Odwoławczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 642;art. 642 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 642 § 1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 207;art. 207 § 6",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 207 § 6 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 207; art. 207 § 6; art. 233; art. 385; art. 98)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 642; art. 642 § 1; art. 643)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151015000001503_III_Ca_000195_2017_Uz_2017-04-06_002
|
III Ca 195/17
| 2017-04-06T00:00:00
| 2017-05-16T20:00:24
| 2017-05-16T08:13:40
|
15101500
|
1503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt III Ca 195/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Krzysztof Gajewski (spr.) Sędziowie: SO Elżbieta Płażyńska SO Agata Wojciszke Protokolant: sekr. sąd. Maciej Mądziel po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa Gminy D. przeciwko M. I. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Kwidzynie z dnia 29 grudnia 2016 r
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Iwona Książczyk" xPublisher="iksiazczyk" xEditorFullName="Iwona Książczyk" xEditor="iksiazczyk" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="6" xFlag="published" xVolType="15/101500/0001503/Ca" xYear="2017" xVolNmbr="000195" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt III Ca 195/17</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="center"> Dnia 6 kwietnia 2017 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Gdańsku III Wydział Cywilny Odwoławczy</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSO Krzysztof Gajewski (spr.)</xText>
<xText>Sędziowie: SO Elżbieta Płażyńska</xText>
<xText>SO Agata Wojciszke</xText>
<xText>Protokolant: sekr. sąd. Maciej Mądziel</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. w Gdańsku</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa Gminy <xAnon>D.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>M. I.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek apelacji powódki</xText>
<xText>od wyroku Sądu Rejonowego w Kwidzynie</xText>
<xText>z dnia 29 grudnia 2016 r. sygnatura akt I C 1106/16</xText>
<xText xALIGNx="center">oddala apelację.</xText>
<xText xALIGNx="center">SSO Agata Wojciszke SSO Krzysztof Gajewski SSO Elżbieta Płażyńska</xText>
<xText>Sygn. akt III Ca 195/17</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powódka Gmina <xAnon>D.</xAnon> wystąpiła przeciwko pozwanemu <xAnon>M. I.</xAnon> z roszczeniem o nakazanie opróżnienia wraz z wszystkimi rzeczami lokalu mieszkalnego położonego w <xAnon> (...)</xAnon> B i wydania go powódce. Wniosła również o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania.</xText>
<xText>W uzasadnieniu powódka wskazała, że jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w <xAnon> (...)</xAnon> B i wypowiedziała pozwanemu umowę najmu mieszkania. Pomimo upływu terminu wypowiedzenia pozwany nie wyprowadził się z przedmiotowego lokalu mieszkalnego i zdaniem strony powodowej zajmuje go bez tytułu prawnego.</xText>
<xText>Pozwany <xAnon>M. I.</xAnon> wniósł o oddalenie powództwo, podnosząc, że w spornym lokalu zamieszkuje przez cały czas. Podał, że faktycznie przebywa w mieszkaniu swojej matki, którą się opiekuje ze względu na wiek i chorobę.</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2016r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo.</xText>
<xText>Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach:</xText>
<xText>Gmina <xAnon>D.</xAnon> jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości <xAnon> (...)</xAnon> B. W dniu 10 kwietnia 2007 r. powódka zawarła z pozwanym <xAnon>M. I.</xAnon> umowę najmu wyżej wymienionego lokalu.</xText>
<xText>Pozwany od momentu zamieszkania w spornym lokalu wyremontował go w celu doprowadzenia do stanu używalności. Mieszkanie znajduje się w budynku po byłej kotłowni.</xText>
<xText>Pozwany w miesiącu kwietniu 2015 r. zaczął opiekować się swoją matką <xAnon>R. I.</xAnon>. Matka pozwanego ma 86 lat i jest osobą bardzo schorowaną i wymagającą całodobowej opieki. Ma problemy ze wzrokiem: na jedno oko widzi zaledwie w 10 % a na drugie w 8 %. Ma niedosłuch i problemy z sercem. Ponadto choruje na miażdżycę oraz astmę. Zdarza się, że traci przytomność. Zachodzi wówczas konieczność wzywania karetki. W związku z problemami zdrowotnymi <xAnon>R. I.</xAnon> bardzo często przebywa szpitalu. Pozwany odwiedza ją wówczas codziennie i pomaga we wszystkich niezbędnych czynnościach.</xText>
<xText>Z tytułu sprawowanej opieki <xAnon>M. I.</xAnon> otrzymuje z MOPS w <xAnon>D.</xAnon> zasiłek opiekuńczy w kwocie 520 zł, który jest jego jedynym źródłem dochodu.</xText>
<xText>Pozwany w celu sprawowania opieki nad matką zamieszkał z nią w mieszkaniu, położonym w <xAnon>D.</xAnon> na <xAnon>ul. (...)</xAnon>. Mieszkanie to jest własnością siostry pozwanego <xAnon>M. H.</xAnon>, która obecnie mieszka w <xAnon>(...)</xAnon>. Mieszkanie składa się z dwóch pokoi, kuchni i łazienki.</xText>
<xText>Pozwany w mieszkaniu matki posiada swoje rzeczy osobiste i ubrania odpowiednie do pory roku. Pozostałe ubrania ma w spornym mieszkaniu i wymienia je odpowiednio do potrzeb. Raz lub dwa razy na tydzień <xAnon>M. I.</xAnon> przyjeżdża do swojego mieszkania. W mieszkaniu tym znajdują się meble pozwanego oraz jego dokumenty i pozostałe rzeczy osobiste. <xAnon>M. I.</xAnon> w swoim mieszkaniu ma kwiaty doniczkowe i przyjeżdża je podlewać. Pozwany na bieżąco opłaca czynsz. Podczas przyjazdów do mieszkania wietrzy lokal oraz ogrzewa go farelką.</xText>
<xText>Pismem z dnia 09 grudnia 2015 r. sąsiedzi pozwanego – <xAnon>E. W.</xAnon> i <xAnon>A. W.</xAnon> zwrócili się do Urzędu Miejskiego w <xAnon>D.</xAnon> z wnioskiem o wykup mieszkania pozwanego, podnosząc, iż potrzebują większej powierzchni mieszkalnej, zaś lokal pozwanego pozostaje niezamieszkany, nieocieplany i zaniedbany, przez co rozwijają się w nim wilgoć i grzyb, które mogą przenieść się do ich mieszkania.</xText>
<xText>W dniu 11 grudnia 2015 r. Kierownik Referatu do <xAnon> (...)</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon> i <xAnon> Ochrony (...)</xAnon> w Urzędzie Miejskim w <xAnon>D.</xAnon> zwrócił się do Straży Miejskiej o sprawdzenie, gdzie pozwany faktycznie przebywa i od kiedy.</xText>
<xText>Straż Miejska w <xAnon>D.</xAnon> pismem z dnia 11 grudnia 2015 r. poinformowała Urząd Miejski w <xAnon>D.</xAnon>, iż ustaliła fakt przebywania pozwanego w mieszkaniu <xAnon>R. I.</xAnon> w celu sprawowania nad nią opieki.</xText>
<xText>W październiku 2016 r. Urząd Miejski w <xAnon>D.</xAnon> ponownie zwrócił się do Straży Miejskiej o zweryfikowanie miejsca zamieszkania i pobytu pozwanego. Pismem z dnia 24 października 2016 r. Straż Miejska w <xAnon>D.</xAnon> potwierdziła powyższe okoliczności. Pismem z dnia 29 stycznia 2016 r. powódka, na podstawie <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 ust. 3;art. 11 ust. 3 pkt. 1" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów</xLexLink>, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Kodeksu Cywilnego</xLexLink>, wypowiedziała pozwanemu umowę najmu z zachowaniem sześciomiesięcznego terminu wypowiedzenia, z uwagi na niezamieszkiwanie najemcy przez okres dłuższy niż 12 miesięcy. Wypowiedzenie zostało doręczone pozwanemu w dniu 1 lutego 2016 r. Pismem z dnia 03 października 2016 r. powódka wezwała pozwanego do opuszczenia i wydania lokalu mieszkalnego w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Wezwanie zostało doręczone pozwanemu w dniu 05 października 2016 r. Pozwany nie opuścił spornego lokalu.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd Rejonowy uznał roszczenie powódki za nieuzasadnione.</xText>
<xText>Sąd I instancji wskazał, iż spór dotyczył zasadności wypowiedzenia przez powódkę umowy najmu łączącej ją z pozwanym. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd uznał, że wypowiedzenie umowy było nieuzasadnione.</xText>
<xText>Powódka jako przyczynę wypowiedzenia pozwanemu umowy najmu, wskazała <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 ust. 3;art. 11 ust. 3 pkt. 1" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego</xLexLink> (tekst jednolity Dz.U.2016.1610), który przewiduje 2 przesłanki wypowiedzenia, które muszą być spełnione łącznie i spełnienie tych ustawowych warunków wypowiedzenia umowy obciąża, zgodnie z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink>, powoda.</xText>
<xText>Powódka w toku procesu nie wykazała, że czynsz najmu spornego lokalu jest niższy niż 3 % wartości odtworzeniowej lokalu. Nie wykazała i nawet nie wskazała aktualnej wysokości czynszu ani też aktualnej wartości odtworzeniowej lokalu. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 232 k.p.c.</xLexLink> strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Tym samym nie wykazała jednej z wymaganych ustawą przesłanek do wypowiedzenia umowy najmu.</xText>
<xText>Niezależnie od powyższego zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka „niezamieszkiwania najemcy przez okres dłuższy niż 12 miesięcy” w rozumieniu cytowanego przepisu.</xText>
<xText>Pozwany przyznał, że od ponad roku czasu przebywa u swojej matki <xAnon>R. I.</xAnon> z powodu konieczności sprawowania nad nią opieki. Okoliczność ta została potwierdzona w toku procesu zeznaniami świadka zawnioskowanego przez powódkę: <xAnon>P. K.</xAnon> i zeznaniami świadka zawnioskowanego przez pozwanego: <xAnon>E. S.</xAnon>.</xText>
<xText>Fakt przebywania pozwanego u matki i zamieszkiwania tam w potocznym tego słowa znaczeniu nie oznacza zamieszkiwania u matki w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 25" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 25 k.c.</xLexLink> i przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">ustawy o ochronie praw lokatorów</xLexLink>…. W niniejszej sprawie pozwany w sposób konsekwentny i jednoznaczny wskazywał, iż zamieszkanie wraz z matką <xAnon>R. I.</xAnon> od samego początku nie wiązało się z zamiarem przeprowadzki do <xAnon>D.</xAnon> na stałe. Pozwany nie miał zamiaru i nie ma zamiaru zmieniać miejsca zamieszkania. Potwierdza to zachowanie pozwanego. Wszystkie swoje rzeczy osobiste pozostawił w swoim mieszkaniu w <xAnon>M.</xAnon>. Tam ma meble, dokumenty i ubrania. U matki ma tylko odzież sezonową, którą wymienia wraz z porą roku. Nigdy nie zameldował się w mieszkaniu zajmowanym przez matkę. Co prawda zameldowanie ma wyłącznie charakter administracyjny ale niewątpliwie może stanowić cenną wskazówkę przy ocenie ustalania zamiaru strony co do zamieszkania w określonym miejscu i ustalenia centrum jej spraw życiowych.</xText>
<xText>Fakt, że pozwany zamieszkał u matki bez zamiaru stałego pobytu potwierdza też okoliczność, że lokal w którym mieszka matka, stanowi własność jego siostry <xAnon>M. H.</xAnon>. Nie wyraża ona zgody na to, aby pozwany w przyszłości, po śmierci matki, w tym lokalu pozostał a pozwany nie ma też zamiaru zamieszkiwać w lokalu siostry po śmierci matki.</xText>
<xText>Zamieszkiwanie pozwanego w <xAnon>D.</xAnon> przy <xAnon>ulicy (...)</xAnon> wymuszone było zatem koniecznością wykonywania obowiązków związanych z opieką nad chorą matką, która niezdolna jest do samodzielnej egzystencji oraz wymaga całodobowej opieki z uwagi na poważne problemy ze wzrokiem i słuchem, częste utraty przytomności oraz kłopoty z przemieszczaniem się na większe odległości.</xText>
<xText>Reasumując, aktualnym miejscem pobytu pozwanego jest niewątpliwie <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>D.</xAnon>, jednakże jest to tylko tymczasowa zmiana miejsca pobytu, która pozostaje bez wpływu na miejsce zamieszkania. Pozwany nie ma możliwości zapewnienia pomocy i opieki matce w inny sposób niż wspólne z nią przebywanie w jej miejscu zamieszkania. Wypowiedzenie dokonane przez powódkę uznać zatem należy za bezskuteczne, ponieważ przez cały czas miejscem zamieszkania pozwanego, pozostał sporny lokal w <xAnon> (...)</xAnon> B, pomimo kilkukrotnych okresowych zmian miejsc pobytu, związanych z pracą w delegacjach, odbywaniem kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym i w końcu z objęciem opieki nad matką.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że powódka nie wykazała, że czynsz najmu spornego lokalu jest niższy niż 3 % wartości odtworzeniowej lokalu i nie wykazała, że pozwany nie zamieszkuje w lokalu przez okres dłuższy niż 12 miesięcy. Dlatego też wobec braku podstaw z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 ust. 3;art. 11 ust. 3 pkt. 1" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów</xLexLink>….. uznał wypowiedzenie umowy najmu za bezskuteczne i oddalił powództwo.</xText>
<xText>Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka zaskarżając go w całości i zarzucając:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>naruszenie prawa materialnego w postaci <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 ust. 3;art. 11 ust. 3 pkt. 1" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">art. 11 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów</xLexLink>.. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające wypowiedzenie umowy najmu przez powoda, podczas gdy całokształt zebranego materiału dowodowego nie pozwala na poczynienie takich ustaleń,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>naruszenie prawa procesowego w postaci <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 232 kpc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 228" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 228 kpc</xLexLink> poprzez przyjęcie, iż powód nie udowodnił aby wysokość czynszu najmu spornego lokalu była niższa niż 3 % wartości odtworzeniowej tego lokalu,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>naruszenie prawa procesowego w postaci <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 kpc</xLexLink> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w odniesieniu do zeznań <xAnon>E.</xAnon> i <xAnon>A. W.</xAnon> w sposób dowolny,</xText>
</xUnit>
<xText>Na podstawie <xLexLink xArt="art. 368;art. 368 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 368 § 1 kpc</xLexLink> wniesiono o dopuszczenie dowodu z uzupełniającego przesłuchania w charakterze świadków <xAnon>E. W.</xAnon> i <xAnon>A. W.</xAnon> i wymienionych w apelacji dokumentów na okoliczność dalszego niezamieszkiwania pozwanego w spornym lokalu.</xText>
<xText>W oparciu o powyższe na podstawie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 § 1 kpc</xLexLink> wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie na rzecz powódki kosztów postępowania.</xText>
<xText>W uzasadnieniu odniesiono się do w/w zarzutów.</xText>
<xText><xBx> Sąd Okręgowy zważył, co następuje: </xBx></xText>
<xText>Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w przedmiocie dopuszczenia dowodów wymienionych w apelacji. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 381" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 381 kpc</xLexLink> sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. W n/n sprawie uchwała z dnia 5 października 2011r. winna zostać złożona przed Sądem I instancji, albowiem ma ona znaczenie z punktu widzenia wynikających z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 ust. 3;art. 11 ust. 3 pkt. 1" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">art. 11 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów</xLexLink> ... przesłanek uzasadniających żądanie powódki. Brak było ponadto podstaw do dopuszczenia dowodu z zeznań wskazanych w apelacji świadków. Wspomniane osoby zeznawały już w toku procesu, zaś okolicznością mającą podstawowe znaczenie w sprawie, był fakt zamieszkiwania pozwanego w okresie poprzedzającym wypowiedzenie umowy najmu, a nie aktualnie (apelacja k. 73). Z tych też względów nie znajdował uzasadnienia wniosek o dopuszczania dowodu z pozostałych dokumentów dołączonych do apelacji. Uwzględniając powyższe Sąd Okręgowy na mocy <xLexLink xArt="art. 381" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 381 kpc</xLexLink> oddalił wspomniane wnioski dowodowe, jako zarówno spóźnione, jak i bezzasadne.</xText>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy w sposób właściwy rozważył wszystkie dowody i okoliczności i na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, nie przekraczając w tej mierze zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd I instancji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszył także przepisów prawa materialnego i dlatego Sąd Okręgowy akceptuje argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.</xText>
<xText>Za bezzasadny Sąd Okręgowy uznał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 232 kpc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 228" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.228 kpc</xLexLink>, jak również <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> Wbrew zarzutom apelacji, w okolicznościach niniejszej sprawy, brak jest podstaw, aby uznać, iż uchwała Rady Miejskiej w <xAnon>D.</xAnon> z dnia 5 października 2011r. stanowi fakt powszechnie znany bądź znany sądowi z urzędu. Uchwała powyższa stanowi akt wewnętrzny, który – biorąc pod uwagę stanowisko pozwanego w sprawie - winien być przedstawiony przez powódkę w toku postępowania przed Sądem I instancji. Z treści apelacji nie wynika także, przy rozpoznawania jakiej innej sprawy, Sąd Rejonowy miałby uzyskać wiedzę na jej temat, dlatego tez Sąd Okręgowy nie uwzględnił zarzutów w powyższym zakresie.</xText>
<xText>Odnosząc się do zarzutu przekroczenia przez Sąd I instancji granic swobodnej oceny dowodów wskazania wymaga, iż wprawdzie przewidziane w <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 §1 kpc</xLexLink> kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów mogą być przedmiotem kontroli odwoławczej, jednak powołanie się na naruszenie cytowanego przepisu nie może polegać tylko na przedstawieniu odmiennego stanu faktycznego ustalonego na podstawie własnej oceny dowodów. Skarżący może jedynie wykazywać, że sąd pierwszej instancji rażąco naruszył ustanowione w powołanym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów, a w konsekwencji naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie zebranego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2000r. III CKN 842/98, LEX nr 51357).</xText>
<xText>Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy Sąd Okręgowy uznał dokonaną przez Sąd I Instancji ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego za prawidłową i obiektywną. Sąd Rejonowy ocenił wiarygodność poszczególnych środków dowodowych z uwzględnieniem ich indywidualnych cech oraz obiektywnych okoliczności im towarzyszących i odnoszących się do przedmiotowej sprawy. Ocena tych dowodów odpowiadała regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań pomiędzy podstawami wnioskowania i wnioskami, a także uwzględniała zasady doświadczenia życiowego, wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w określonej sytuacji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002r. II CKN 817/00, LEX nr 56906).</xText>
<xText>W szczególności, na podstawie przedstawionych dowodów, zasadnie Sąd I instancji uznał, iż wobec zamieszkiwania pozwanego w spornym lokalu, nie została spełniona podstawowa przesłanka wypowiedzenia umowy najmu wynikająca z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 ust. 3;art. 11 ust. 3 pkt. 1" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">art. 11 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów</xLexLink> ... Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy pojęcie zamieszkania, rozpatrywać należy w kontekście <xLexLink xArt="art. 25" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 25 kc</xLexLink>, a zatem składają się na nią dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (<xIx>corpus</xIx>) i zamiar, wola stałego pobytu (<xIx>animus</xIx>). Dla ustalenia miejsca zamieszkania nie wystarczy zatem ani samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, choćby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas, ani sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości. O „miejscu zamieszkania" rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania (por. m.in. S. Grzybowski (w:) <xIx>System Prawa Cywilnego</xIx>, t. 1, s. 333–334; W. Popiołek, glosa do uchwały SN z dnia 24 czerwca 1993 r., III CZP 76/93, PS 1995, nr 3, s. 86–87; wyroki SN z dnia 21 listopada 1966 r., II PR 512/66, OSNC 1967, nr 7–8, poz. 136, oraz z dnia 7 czerwca 1983 r., II UR 4/84, OSP 1984, z. 12, poz. 265).</xText>
<xText>Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe, w tym zeznania świadków <xAnon>P. K.</xAnon>, <xAnon>E. S.</xAnon>, jak również <xAnon>E. W.</xAnon>, pozwalają na stanowcze stwierdzenie, iż ograniczony okres zamieszkiwania w spornym lokalu przez pozwanego, związany jest jedynie z koniecznością sprawowania opieki nad chorą matką. Najlepiej świadczy o tym fakt, iż z tego tytułu otrzymuje on zasiłek opiekuńczy, a także okoliczność, iż właściciel mieszkania, w którym przebywa matka pozwanego nie wyraża zgody na jego zamieszkiwanie w tym lokalu, poza okresami sprawowania opieki (zeznania świadka <xAnon>E. S.</xAnon> k. 40v). Podzielić należy zatem rozważania Sądu I instancji, iż zamieszkiwanie pozwanego w <xAnon>D.</xAnon> przy <xAnon>ulicy (...)</xAnon> wymuszone jest jedynie koniecznością wykonywania obowiązków związanych z opieką nad chorą matką, która niezdolna jest do samodzielnej egzystencji oraz wymaga całodobowej opieki z uwagi na poważne problemy ze wzrokiem i słuchem, częste utraty przytomności oraz kłopoty z przemieszczaniem się na większe odległości. Powyższe powoduje, iż aktualnym miejscem czasowego pobytu pozwanego jest mieszkanie przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>D.</xAnon>, jednakże jest to tylko tymczasowa zmiana miejsca pobytu, która pozostaje bez wpływu na miejsce zamieszkania, które znajduje się w lokalu położonym w <xAnon>M.</xAnon>
<xAnon>(...)</xAnon>. Dłuższe przebywanie w określonym miejscu nie wpływa bowiem na miejsce zamieszkania, jeżeli jest wymuszone określona sytuacją życiową danej osoby i nie łączy się z uzewnętrznionym zamiarem jego zmiany. W n/n sprawie w mieszkaniu położonym w <xAnon>M.</xAnon>
<xAnon>(...)</xAnon> pozwany posiada wszystkie swoje rzeczy osobiste - meble, dokumenty i ubrania. U matki ma tylko odzież sezonową, którą wymienia wraz z porą roku. Z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad matką logiczne jest, iż w lokalu położonym w <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>(...)</xAnon> przebywa rzadko, co nie zmienia jednak faktu, iż stanowi ono miejsce jego zamieszkania. Tym samym prawidłowo Sąd I instancji uznał, iż brak było podstaw do wypowiedzenia umowy najmu na podstawie <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 ust. 3;art. 11 ust. 3 pkt. 1" xIsapId="WDU20010710733" xTitle="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" xAddress="Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733">art. 11 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów</xLexLink> ...</xText>
<xText>Uwzględniając powyższe na mocy <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 kpc</xLexLink> Sąd Okręgowy oddalił apelację uznając ją za bezzasadną.</xText>
<xText>SSO A. <xAnon>W. S.</xAnon> <xAnon>K. G.</xAnon> SSO <xAnon>E. P.</xAnon></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Krzysztof Gajewski
| null |
[
"Elżbieta Płażyńska",
"Agata Wojciszke",
"Krzysztof Gajewski"
] | null |
Iwona Książczyk
|
sekr. sąd. Maciej Mądziel
|
Iwona Książczyk
| null | 6
|
Sygn. akt III Ca 195/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 kwietnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gdańsku III Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Krzysztof Gajewski (spr.)
Sędziowie: SO Elżbieta Płażyńska
SO Agata Wojciszke
Protokolant: sekr. sąd. Maciej Mądziel
po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. w Gdańsku
na rozprawie
sprawy z powództwa GminyD.
przeciwkoM. I.
o zapłatę
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Kwidzynie
z dnia 29 grudnia 2016 r. sygnatura akt I C 1106/16
oddala apelację.
SSO Agata Wojciszke SSO Krzysztof Gajewski SSO Elżbieta Płażyńska
Sygn. akt III Ca 195/17
UZASADNIENIE
Powódka GminaD.wystąpiła przeciwko pozwanemuM. I.z roszczeniem o nakazanie opróżnienia wraz z wszystkimi rzeczami lokalu mieszkalnego położonego w(...)B i wydania go powódce. Wniosła również o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu powódka wskazała, że jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w(...)B i wypowiedziała pozwanemu umowę najmu mieszkania. Pomimo upływu terminu wypowiedzenia pozwany nie wyprowadził się z przedmiotowego lokalu mieszkalnego i zdaniem strony powodowej zajmuje go bez tytułu prawnego.
PozwanyM. I.wniósł o oddalenie powództwo, podnosząc, że w spornym lokalu zamieszkuje przez cały czas. Podał, że faktycznie przebywa w mieszkaniu swojej matki, którą się opiekuje ze względu na wiek i chorobę.
Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2016r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach:
GminaD.jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości(...)B. W dniu 10 kwietnia 2007 r. powódka zawarła z pozwanymM. I.umowę najmu wyżej wymienionego lokalu.
Pozwany od momentu zamieszkania w spornym lokalu wyremontował go w celu doprowadzenia do stanu używalności. Mieszkanie znajduje się w budynku po byłej kotłowni.
Pozwany w miesiącu kwietniu 2015 r. zaczął opiekować się swoją matkąR. I.. Matka pozwanego ma 86 lat i jest osobą bardzo schorowaną i wymagającą całodobowej opieki. Ma problemy ze wzrokiem: na jedno oko widzi zaledwie w 10 % a na drugie w 8 %. Ma niedosłuch i problemy z sercem. Ponadto choruje na miażdżycę oraz astmę. Zdarza się, że traci przytomność. Zachodzi wówczas konieczność wzywania karetki. W związku z problemami zdrowotnymiR. I.bardzo często przebywa szpitalu. Pozwany odwiedza ją wówczas codziennie i pomaga we wszystkich niezbędnych czynnościach.
Z tytułu sprawowanej opiekiM. I.otrzymuje z MOPS wD.zasiłek opiekuńczy w kwocie 520 zł, który jest jego jedynym źródłem dochodu.
Pozwany w celu sprawowania opieki nad matką zamieszkał z nią w mieszkaniu, położonym wD.naul. (...). Mieszkanie to jest własnością siostry pozwanegoM. H., która obecnie mieszka w(...). Mieszkanie składa się z dwóch pokoi, kuchni i łazienki.
Pozwany w mieszkaniu matki posiada swoje rzeczy osobiste i ubrania odpowiednie do pory roku. Pozostałe ubrania ma w spornym mieszkaniu i wymienia je odpowiednio do potrzeb. Raz lub dwa razy na tydzieńM. I.przyjeżdża do swojego mieszkania. W mieszkaniu tym znajdują się meble pozwanego oraz jego dokumenty i pozostałe rzeczy osobiste.M. I.w swoim mieszkaniu ma kwiaty doniczkowe i przyjeżdża je podlewać. Pozwany na bieżąco opłaca czynsz. Podczas przyjazdów do mieszkania wietrzy lokal oraz ogrzewa go farelką.
Pismem z dnia 09 grudnia 2015 r. sąsiedzi pozwanego –E. W.iA. W.zwrócili się do Urzędu Miejskiego wD.z wnioskiem o wykup mieszkania pozwanego, podnosząc, iż potrzebują większej powierzchni mieszkalnej, zaś lokal pozwanego pozostaje niezamieszkany, nieocieplany i zaniedbany, przez co rozwijają się w nim wilgoć i grzyb, które mogą przenieść się do ich mieszkania.
W dniu 11 grudnia 2015 r. Kierownik Referatu do(...),(...)iOchrony (...)w Urzędzie Miejskim wD.zwrócił się do Straży Miejskiej o sprawdzenie, gdzie pozwany faktycznie przebywa i od kiedy.
Straż Miejska wD.pismem z dnia 11 grudnia 2015 r. poinformowała Urząd Miejski wD., iż ustaliła fakt przebywania pozwanego w mieszkaniuR. I.w celu sprawowania nad nią opieki.
W październiku 2016 r. Urząd Miejski wD.ponownie zwrócił się do Straży Miejskiej o zweryfikowanie miejsca zamieszkania i pobytu pozwanego. Pismem z dnia 24 października 2016 r. Straż Miejska wD.potwierdziła powyższe okoliczności. Pismem z dnia 29 stycznia 2016 r. powódka, na podstawieart. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianieKodeksu Cywilnego, wypowiedziała pozwanemu umowę najmu z zachowaniem sześciomiesięcznego terminu wypowiedzenia, z uwagi na niezamieszkiwanie najemcy przez okres dłuższy niż 12 miesięcy. Wypowiedzenie zostało doręczone pozwanemu w dniu 1 lutego 2016 r. Pismem z dnia 03 października 2016 r. powódka wezwała pozwanego do opuszczenia i wydania lokalu mieszkalnego w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Wezwanie zostało doręczone pozwanemu w dniu 05 października 2016 r. Pozwany nie opuścił spornego lokalu.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd Rejonowy uznał roszczenie powódki za nieuzasadnione.
Sąd I instancji wskazał, iż spór dotyczył zasadności wypowiedzenia przez powódkę umowy najmu łączącej ją z pozwanym. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd uznał, że wypowiedzenie umowy było nieuzasadnione.
Powódka jako przyczynę wypowiedzenia pozwanemu umowy najmu, wskazałaart. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(tekst jednolity Dz.U.2016.1610), który przewiduje 2 przesłanki wypowiedzenia, które muszą być spełnione łącznie i spełnienie tych ustawowych warunków wypowiedzenia umowy obciąża, zgodnie zart. 6 k.c., powoda.
Powódka w toku procesu nie wykazała, że czynsz najmu spornego lokalu jest niższy niż 3 % wartości odtworzeniowej lokalu. Nie wykazała i nawet nie wskazała aktualnej wysokości czynszu ani też aktualnej wartości odtworzeniowej lokalu. Zgodnie zart. 232 k.p.c.strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Tym samym nie wykazała jednej z wymaganych ustawą przesłanek do wypowiedzenia umowy najmu.
Niezależnie od powyższego zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka „niezamieszkiwania najemcy przez okres dłuższy niż 12 miesięcy” w rozumieniu cytowanego przepisu.
Pozwany przyznał, że od ponad roku czasu przebywa u swojej matkiR. I.z powodu konieczności sprawowania nad nią opieki. Okoliczność ta została potwierdzona w toku procesu zeznaniami świadka zawnioskowanego przez powódkę:P. K.i zeznaniami świadka zawnioskowanego przez pozwanego:E. S..
Fakt przebywania pozwanego u matki i zamieszkiwania tam w potocznym tego słowa znaczeniu nie oznacza zamieszkiwania u matki w rozumieniuart. 25 k.c.i przepisówustawy o ochronie praw lokatorów…. W niniejszej sprawie pozwany w sposób konsekwentny i jednoznaczny wskazywał, iż zamieszkanie wraz z matkąR. I.od samego początku nie wiązało się z zamiarem przeprowadzki doD.na stałe. Pozwany nie miał zamiaru i nie ma zamiaru zmieniać miejsca zamieszkania. Potwierdza to zachowanie pozwanego. Wszystkie swoje rzeczy osobiste pozostawił w swoim mieszkaniu wM.. Tam ma meble, dokumenty i ubrania. U matki ma tylko odzież sezonową, którą wymienia wraz z porą roku. Nigdy nie zameldował się w mieszkaniu zajmowanym przez matkę. Co prawda zameldowanie ma wyłącznie charakter administracyjny ale niewątpliwie może stanowić cenną wskazówkę przy ocenie ustalania zamiaru strony co do zamieszkania w określonym miejscu i ustalenia centrum jej spraw życiowych.
Fakt, że pozwany zamieszkał u matki bez zamiaru stałego pobytu potwierdza też okoliczność, że lokal w którym mieszka matka, stanowi własność jego siostryM. H.. Nie wyraża ona zgody na to, aby pozwany w przyszłości, po śmierci matki, w tym lokalu pozostał a pozwany nie ma też zamiaru zamieszkiwać w lokalu siostry po śmierci matki.
Zamieszkiwanie pozwanego wD.przyulicy (...)wymuszone było zatem koniecznością wykonywania obowiązków związanych z opieką nad chorą matką, która niezdolna jest do samodzielnej egzystencji oraz wymaga całodobowej opieki z uwagi na poważne problemy ze wzrokiem i słuchem, częste utraty przytomności oraz kłopoty z przemieszczaniem się na większe odległości.
Reasumując, aktualnym miejscem pobytu pozwanego jest niewątpliwieul. (...)wD., jednakże jest to tylko tymczasowa zmiana miejsca pobytu, która pozostaje bez wpływu na miejsce zamieszkania. Pozwany nie ma możliwości zapewnienia pomocy i opieki matce w inny sposób niż wspólne z nią przebywanie w jej miejscu zamieszkania. Wypowiedzenie dokonane przez powódkę uznać zatem należy za bezskuteczne, ponieważ przez cały czas miejscem zamieszkania pozwanego, pozostał sporny lokal w(...)B, pomimo kilkukrotnych okresowych zmian miejsc pobytu, związanych z pracą w delegacjach, odbywaniem kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym i w końcu z objęciem opieki nad matką.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że powódka nie wykazała, że czynsz najmu spornego lokalu jest niższy niż 3 % wartości odtworzeniowej lokalu i nie wykazała, że pozwany nie zamieszkuje w lokalu przez okres dłuższy niż 12 miesięcy. Dlatego też wobec braku podstaw zart. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów….. uznał wypowiedzenie umowy najmu za bezskuteczne i oddalił powództwo.
Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka zaskarżając go w całości i zarzucając:
1
naruszenie prawa materialnego w postaciart. 11 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów.. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające wypowiedzenie umowy najmu przez powoda, podczas gdy całokształt zebranego materiału dowodowego nie pozwala na poczynienie takich ustaleń,
2
naruszenie prawa procesowego w postaciart. 232 kpcw zw. zart. 228 kpcpoprzez przyjęcie, iż powód nie udowodnił aby wysokość czynszu najmu spornego lokalu była niższa niż 3 % wartości odtworzeniowej tego lokalu,
3
naruszenie prawa procesowego w postaciart. 233 kpcpoprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w odniesieniu do zeznańE.iA. W.w sposób dowolny,
Na podstawieart. 368 § 1 kpcwniesiono o dopuszczenie dowodu z uzupełniającego przesłuchania w charakterze świadkówE. W.iA. W.i wymienionych w apelacji dokumentów na okoliczność dalszego niezamieszkiwania pozwanego w spornym lokalu.
W oparciu o powyższe na podstawieart. 386 § 1 kpcwniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie na rzecz powódki kosztów postępowania.
W uzasadnieniu odniesiono się do w/w zarzutów.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w przedmiocie dopuszczenia dowodów wymienionych w apelacji. Zgodnie zart. 381 kpcsąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. W n/n sprawie uchwała z dnia 5 października 2011r. winna zostać złożona przed Sądem I instancji, albowiem ma ona znaczenie z punktu widzenia wynikających zart. 11 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów... przesłanek uzasadniających żądanie powódki. Brak było ponadto podstaw do dopuszczenia dowodu z zeznań wskazanych w apelacji świadków. Wspomniane osoby zeznawały już w toku procesu, zaś okolicznością mającą podstawowe znaczenie w sprawie, był fakt zamieszkiwania pozwanego w okresie poprzedzającym wypowiedzenie umowy najmu, a nie aktualnie (apelacja k. 73). Z tych też względów nie znajdował uzasadnienia wniosek o dopuszczania dowodu z pozostałych dokumentów dołączonych do apelacji. Uwzględniając powyższe Sąd Okręgowy na mocyart. 381 kpcoddalił wspomniane wnioski dowodowe, jako zarówno spóźnione, jak i bezzasadne.
W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy w sposób właściwy rozważył wszystkie dowody i okoliczności i na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, nie przekraczając w tej mierze zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd I instancji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszył także przepisów prawa materialnego i dlatego Sąd Okręgowy akceptuje argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Za bezzasadny Sąd Okręgowy uznał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisówart. 232 kpcw zw. zart.228 kpc, jak równieżart. 233 § 1 k.p.c.Wbrew zarzutom apelacji, w okolicznościach niniejszej sprawy, brak jest podstaw, aby uznać, iż uchwała Rady Miejskiej wD.z dnia 5 października 2011r. stanowi fakt powszechnie znany bądź znany sądowi z urzędu. Uchwała powyższa stanowi akt wewnętrzny, który – biorąc pod uwagę stanowisko pozwanego w sprawie - winien być przedstawiony przez powódkę w toku postępowania przed Sądem I instancji. Z treści apelacji nie wynika także, przy rozpoznawania jakiej innej sprawy, Sąd Rejonowy miałby uzyskać wiedzę na jej temat, dlatego tez Sąd Okręgowy nie uwzględnił zarzutów w powyższym zakresie.
Odnosząc się do zarzutu przekroczenia przez Sąd I instancji granic swobodnej oceny dowodów wskazania wymaga, iż wprawdzie przewidziane wart. 233 §1 kpckryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów mogą być przedmiotem kontroli odwoławczej, jednak powołanie się na naruszenie cytowanego przepisu nie może polegać tylko na przedstawieniu odmiennego stanu faktycznego ustalonego na podstawie własnej oceny dowodów. Skarżący może jedynie wykazywać, że sąd pierwszej instancji rażąco naruszył ustanowione w powołanym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów, a w konsekwencji naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie zebranego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2000r. III CKN 842/98, LEX nr 51357).
Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy Sąd Okręgowy uznał dokonaną przez Sąd I Instancji ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego za prawidłową i obiektywną. Sąd Rejonowy ocenił wiarygodność poszczególnych środków dowodowych z uwzględnieniem ich indywidualnych cech oraz obiektywnych okoliczności im towarzyszących i odnoszących się do przedmiotowej sprawy. Ocena tych dowodów odpowiadała regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań pomiędzy podstawami wnioskowania i wnioskami, a także uwzględniała zasady doświadczenia życiowego, wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w określonej sytuacji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002r. II CKN 817/00, LEX nr 56906).
W szczególności, na podstawie przedstawionych dowodów, zasadnie Sąd I instancji uznał, iż wobec zamieszkiwania pozwanego w spornym lokalu, nie została spełniona podstawowa przesłanka wypowiedzenia umowy najmu wynikająca zart. 11 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów... Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy pojęcie zamieszkania, rozpatrywać należy w kontekścieart. 25 kc, a zatem składają się na nią dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Dla ustalenia miejsca zamieszkania nie wystarczy zatem ani samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, choćby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas, ani sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości. O „miejscu zamieszkania" rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania (por. m.in. S. Grzybowski (w:)System Prawa Cywilnego, t. 1, s. 333–334; W. Popiołek, glosa do uchwały SN z dnia 24 czerwca 1993 r., III CZP 76/93, PS 1995, nr 3, s. 86–87; wyroki SN z dnia 21 listopada 1966 r., II PR 512/66, OSNC 1967, nr 7–8, poz. 136, oraz z dnia 7 czerwca 1983 r., II UR 4/84, OSP 1984, z. 12, poz. 265).
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe, w tym zeznania świadkówP. K.,E. S., jak równieżE. W., pozwalają na stanowcze stwierdzenie, iż ograniczony okres zamieszkiwania w spornym lokalu przez pozwanego, związany jest jedynie z koniecznością sprawowania opieki nad chorą matką. Najlepiej świadczy o tym fakt, iż z tego tytułu otrzymuje on zasiłek opiekuńczy, a także okoliczność, iż właściciel mieszkania, w którym przebywa matka pozwanego nie wyraża zgody na jego zamieszkiwanie w tym lokalu, poza okresami sprawowania opieki (zeznania świadkaE. S.k. 40v). Podzielić należy zatem rozważania Sądu I instancji, iż zamieszkiwanie pozwanego wD.przyulicy (...)wymuszone jest jedynie koniecznością wykonywania obowiązków związanych z opieką nad chorą matką, która niezdolna jest do samodzielnej egzystencji oraz wymaga całodobowej opieki z uwagi na poważne problemy ze wzrokiem i słuchem, częste utraty przytomności oraz kłopoty z przemieszczaniem się na większe odległości. Powyższe powoduje, iż aktualnym miejscem czasowego pobytu pozwanego jest mieszkanie przyul. (...)wD., jednakże jest to tylko tymczasowa zmiana miejsca pobytu, która pozostaje bez wpływu na miejsce zamieszkania, które znajduje się w lokalu położonym wM.
(...). Dłuższe przebywanie w określonym miejscu nie wpływa bowiem na miejsce zamieszkania, jeżeli jest wymuszone określona sytuacją życiową danej osoby i nie łączy się z uzewnętrznionym zamiarem jego zmiany. W n/n sprawie w mieszkaniu położonym wM.
(...)pozwany posiada wszystkie swoje rzeczy osobiste - meble, dokumenty i ubrania. U matki ma tylko odzież sezonową, którą wymienia wraz z porą roku. Z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad matką logiczne jest, iż w lokalu położonym wM.(...)przebywa rzadko, co nie zmienia jednak faktu, iż stanowi ono miejsce jego zamieszkania. Tym samym prawidłowo Sąd I instancji uznał, iż brak było podstaw do wypowiedzenia umowy najmu na podstawieart. 11 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów...
Uwzględniając powyższe na mocyart. 385 kpcSąd Okręgowy oddalił apelację uznając ją za bezzasadną.
SSO A.W. S.K. G.SSOE. P.
| 195
|
15/101500/0001503/Ca
|
Sąd Okręgowy w Gdańsku
|
III Wydział Cywilny Odwoławczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733",
"art": "art. 11;art. 11 ust. 3;art. 11 ust. 3 pkt. 1",
"isap_id": "WDU20010710733",
"text": "art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego",
"title": "Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 25",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 25 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 233;art. 233 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 233 § 1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 228; art. 232; art. 233; art. 233 § 1; art. 368; art. 368 § 1; art. 381; art. 385; art. 386; art. 386 § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 25; art. 6)",
"Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 - art. 11; art. 11 ust. 3; art. 11 ust. 3 pkt. 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151000000001006_II_AKa_000053_2017_Uz_2017-04-21_002
|
II AKa 53/17
| 2017-04-21T00:00:00
| 2017-07-27T20:07:19
| 2017-07-27T12:04:56
|
15100000
|
1006
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt II AKa 53/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Danuta Matuszewska (spr.) Sędziowie: SSA Krzysztof Ciemnoczołowski SSA Mirosław Cop Protokolant: referent-stażysta Dorota Fiertek przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. S. K. po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy M. C. o zadośćuczynienie i odszkodowanie na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskoda
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Jolanta Łuszczyńska" xPublisher="jluszczynska" xEditorFullName="Aleksandra Jabłońska" xEditor="ajablonska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="7" xFlag="published" xVolType="15/100000/0001006/AKa" xYear="2017" xVolNmbr="000053" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt II AKa 53/17</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 21 kwietnia 2017 r.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSA Danuta Matuszewska (spr.)</xText>
<xText>Sędziowie: SSA Krzysztof Ciemnoczołowski</xText>
<xText>SSA Mirosław Cop</xText>
<xText>Protokolant: referent-stażysta Dorota Fiertek</xText>
<xText>przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w <xAnon>G.</xAnon> <xAnon>S. K.</xAnon></xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r.</xText>
<xText>sprawy</xText>
<xText>
<xBx>
<xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon></xBx>
</xText>
<xText>o zadośćuczynienie i odszkodowanie</xText>
<xText>na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy</xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku</xText>
<xText>z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt <xBx>XI Ko 1282/15</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.</xText>
</xUnit>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Pełnomocnik <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> wniósł o zasądzenie rzecz wnioskodawcy kwoty 78 579, 50 zł tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę oraz przyznanie zadośćuczynienia za doznaną przez wnioskodawcę krzywdę, wynikłe z wykonania orzeczenia w sprawie Sm.W.48/88 Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni. Dochodzoną kwotę z tytułu zadośćuczynienia sprecyzowano ostatecznie na 150.000 zł .</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 06 października 2016 r. sygn. akt XI Ko 1282/15 Sąd Okręgowy w Gdańsku zasądził od Skarbu Państwa na rzecz <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> z tytuły wykonania orzeczenia w sprawie Sm.W.48/88 Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni zadośćuczynienie w kwocie 20.000 zł oraz odszkodowanie w kwocie 5. 522 zł z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.</xText>
<xText>W pozostałym zakresie wniosek o zadośćuczynienie i odszkodowanie został oddalony. Kosztami postępowania w sprawie obciążono Skarb Państwa.</xText>
<xText>Powyższy wyrok w części, w jakiej Sąd oddalił roszczenia o zadośćuczynienie i odszkodowanie, tj. w kwocie przenoszącej 20. 000 zł w zakresie zadośćuczynienia i w kwocie przenoszącej 5. 522 zł w zakresie odszkodowania zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcy.</xText>
<xText>Zarzucając:</xText>
<xText>obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na wynik postępowania, w postaci:</xText>
<xText>1. <xLexLink xArt="art. 410" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 410 k.p.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink> poprzez oparcie wyroku jedynie na części okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, jak również oparcie się na spekulacjach nie znajdujących jakiegokolwiek oparcia w dowodach przeprowadzonych w toku rozprawy, a pominięcie wśród ustaleń faktycznych okoliczności wynikających z dowodów uznanych przez Sąd za wiarygodne, a także na dowolnej, a nie swobodnej ocenie zebranego materiału, naruszającej wskazania wiedzy, doświadczenia życiowego i zasady logicznego rozumowania, wskutek czego:</xText>
<xText>a) wbrew zeznaniom wnioskodawcy, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadom logicznego wnioskowania, Sąd nie ustalił, że wykonanie bezprawnych orzeczeń powziętych przez peerelowski aparat „sprawiedliwości” skutkowało pozostawaniem przez wnioskodawcę bez możliwości kontynuowania zatrudnienia w Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>, a wskutek tego uniemożliwiło to na okres przywrócenia Go do pracy w Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> podjęcia pracy w tej instytucji, co z kolei doprowadziło do błędnego ustalenia, iż w adekwatnym związku przyczynowo- skutkowym z wykonaniem bezprawnych orzeczeń organów PRL znajduje się wyłącznie szkoda polegająca na uniemożliwieniu osiągania dochodów z pracy przez okres izolacji więziennej i okresu do końca stycznia 1988 r., a zatem w istocie mylnym uznaniu, że brak pracy wnioskodawcy w Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> po 31 stycznia 1988 r. był jego wyborem, a nie sytuacją przymusową wynikłą z wykonania orzeczeń karnych wydanych przez organy PRL, podczas gdy błędne ustalenia faktyczne Sądu w tym przedmiocie legły u podstaw oddalenia wniosku o odszkodowanie w zasadniczej części oraz oddalenia w zasadniczej części wniosku o zadośćuczynienie,</xText>
<xText>b) wbrew zasadom logicznego rozumowania oraz wiedzy i doświadczenia życiowego, Sąd mylnie uznał, jakoby wnioskodawca mógł przedsięwziąć jakiekolwiek skuteczne czynności zaradcze związane ze sfałszowaniem jego umowy o pracę, niedopuszczeniem go do wykonywania umówionej pracy zanim uchwalono przepisy, z których skorzystał, umożliwiające mu odwołanie i w konsekwencji przywrócenie do pracy w tym samym zakładzie pracy, tj. Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>, podczas gdy błędne ustalenia faktyczne Sądu w tym przedmiocie legły u podstaw oddalenia wniosku o odszkodowanie w zasadniczej części oraz oddalenia w zasadniczej części wniosku o zadośćuczynienie,</xText>
<xText>c) wbrew zasadom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania, sąd mylnie uznał, iż podjęcie przez Wnioskodawcę „dopiero” 15 lutego 1990 r. kroków mających na celu przywrócenie go do pracy w Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> było działaniem zbyt późnym, by przyjąć istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy wykonaniem nieważnych orzeczeń będących represjami za niepodległościową działalność Wnioskodawcy, a pozbawieniem go możliwości uzyskiwania dochodów i kontynuowania kariery naukowej w Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>, na podstawie czego da się postawić zarzut bierności Wnioskodawcy w próbach ograniczenia powstałej z winy organów ścigania PRL szkody, podczas gdy błędne ustalenia faktyczne Sądu w tym przedmiocie legły u podstaw oddalenia wniosku o odszkodowanie w zasadniczej części oraz oddalenia w zasadniczej części wnioski o zadośćuczynienie,</xText>
<xText>d) wbrew zasadom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania Sąd mylnie uznał, iż trapiące Wnioskodawcę w roku 1988 kłopoty zdrowotne miałyby decydujący wpływ na trwałość stosunku pracy Wnioskodawcy na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>, gdyby w wyniku wykonania nieważnych orzeczeń wydanych wobec Niego jako represje za działalność niepodległościową nie został on wcześniej pozbawiony możliwości pracy i rozwijania kariery naukowej w Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>, podczas gdy błędne ustalenia faktyczne Sądu w tym przedmiocie legły u podstaw oddalenia wniosku o odszkodowanie w zasadniczej części oraz oddalenia w zasadniczej części wniosku o zadośćuczynienie,</xText>
<xText>obrazę przepisów prawa materialnego w postaci:</xText>
<xText>2. <xLexLink xArt="art. 361;art. 361 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361§1 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 8" xIsapId="WDU19910340149" xTitle="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149">art. 8 ustawy z dnia 23 lutego o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</xLexLink> poprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji jakoby poza granicą szkody wnioskodawcy znalazły się wszystkie skutki bezprawnego pozbawienia wolności wnioskodawcy, które wystąpiły z tych samych przyczyn, co skutki uznane przez Sąd I instancji za podstawę odszkodowania, w okresie od 31 stycznia 1988 r. aż do przywrócenia Wnioskodawcy do pracy w Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>,</xText>
<xText>3. <xLexLink xArt="art. 361;art. 361 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361§1 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 8" xIsapId="WDU19910340149" xTitle="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149">art. 8 ustawy z dnia 23 lutego o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</xLexLink> poprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż w przypadku wnioskodawcy szkoda wynikająca dlań z wydania i wykonania nieważnych orzeczeń aparatu ścigania PRL nie obejmuje utraty przez wnioskodawcę dochodów z pracy w okresie od lutego 1988 r. do 23 listopada 1990 r. mimo, iż pozbawienie wnioskodawcy możliwości osiągania dochodów z pracy nastąpiło w związku z wykonaniem wobec niego nieważnych orzeczeń, albowiem jak błędnie orzekł zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Gdańsku pozbawienie wnioskodawcy możliwości osiągania dochodów z pracy we wskazanym okresie rzekomo przestało spełniać przesłanki normalnego (adekwatnego) i bezpośredniego związku z powstałą szkodą, podczas, gdy prawidłowo przeprowadzona wykładnia i zastosowanie powołanych przepisów prawa materialnego wiodą do wniosku dokładnie przeciwnego i winno to spowodować zasądzenie odszkodowania także za wskazany okres, co jednak nie nastąpiło,</xText>
<xText>4. <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445§1 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 8" xIsapId="WDU19910340149" xTitle="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149">art. 8 ustawy z dnia 23 lutego o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</xLexLink> poprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd instancji jakoby poza granicą krzywdy wnioskodawcy nalazły się te wszystkie skutki bezprawnego pozbawienia wolności wnioskodawcy, które wystąpiły z tych samych przyczyn, co skutki uznane przez Sąd I instancji za podstawę zadośćuczynienia w okresie od 31 stycznia 1998 r. aż do przywrócenia Wnioskodawcy do pracy w Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>, a to w szczególności opóźnienie kariery naukowej Wnioskodawcy i dojmujące poczucie obniżenia własnej wartości trwające przez okres niemal 3 lat, a wynikające z niemożności kontunuowania satysfakcjonującego zatrudnienia na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>,</xText>
<xText>5. <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445§1 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 8" xIsapId="WDU19910340149" xTitle="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149">art. 8 ustawy z dnia 23 lutego o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</xLexLink> poprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd instancji, iż w przypadku Wnioskodawcy krzywda wynikająca dlań z wydania i wykonania nieważnych przeczeń aparatu ścigania PRL nie obejmuje utraty przez wnioskodawcę możliwości wykonywania satysfakcjonującej pracy oraz obniżenia poczucia własnej przydatności społecznej i wartości w okresie od lutego 1988 do 23 listopada 1990 r. mimo, że pozbawienie wnioskodawcy możliwości pracy i kariery nastąpiło w związku z wykonaniem wobec niego nieważnych orzeczeń, albowiem jak błędnie orzekł zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Gdańsku pozbawienie wnioskodawcy możliwości wykonywania satysfakcjonującej pracy i rozwijania kariery naukowej w Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> we wskazanym okresie rzekomo przestało spełniać przesłanki normalnego (adekwatnego) i bezpośredniego związku z powstałą tak krzywdą, podczas, gdy prawidłowo przeprowadzona wykładnia i zastosowanie powołanych przepisów prawa materialnego wiodą do wniosku dokładnie przeciwnego i winno to spowodować zasądzenie zadośćuczynienia za krzywdy doznane we wskazanym okresie , co jednak nie nastąpiło,</xText>
<xText>skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienia w odpowiedniej kwocie, tj. zwiększeniu go o dalsze 130 000 zł oraz poprzez zasądzenie odszkodowania w dalszej kwocie 67 691,14 zł z ustawowymi odsetkami od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty.</xText>
<xText><xBx>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy jako bezzasadna nie zasługiwała na uwzględnienie.</xText>
<xText>Poza jakimkolwiek sporem pozostaje, że <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę z tytułu wykonania orzeczenia w sprawie Sm.W.48/88 Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni, w której to sprawie w stosunku do wnioskodawcy stosowane było tymczasowe aresztowanie od 12 listopada 1987 r. do 21 grudnia 1987 r. i w dniach 18-19 stycznia 1989 r.</xText>
<xText>Nie można natomiast podzielić stanowiska skarżącego, że roszczenia wnioskodawcy odnosić należy do całego okresu, w którym nie był zatrudniony na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>, do jest do 23 listopada 1990 r. kiedy pojął tam ponownie pracę na skutek orzeczenia Społecznej Komisji Pojednawczej z 20 listopada 1990 r .</xText>
<xText>Wbrew sugestii zawartej w apelacji, Sąd I instancji nie zajął stanowiska, że brak pracy wnioskodawcy na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> po 31 stycznia 1988 r. był jego wyborem, podobnie Sąd Okręgowy nie wypowiedział się, że wnioskodawca nie poniósł szkody czy nie doznał krzywdy w okresie od 01 lutego 1988 r. do daty przywrócenia do pracy na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText>Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wypływa tylko taki wniosek, że Sąd orzekający przyjął, że ograniczony jest zakres roszczeń jakich dochodzić można w trybie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19910340149" xTitle="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149">ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</xLexLink>, a właściwą drogą do dochodzenia roszczeń, które nie mieszczą się w tej ustawie jest droga postępowania cywilnego.</xText>
<xText>Takie stanowisko Sądu I instancji uznać należy za trafne.</xText>
<xText>Na tle ustawy z 23 lutego 1991 r. wykształciło się bogate orzecznictwo sądów powszechnych, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. Właściwie zinterpretowane zostało ono przez Sąd I instancji.</xText>
<xText>Słusznie wskazuje Sąd I instancji, powołując się na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 02 grudnia 2014 r. SK 7/14, że art. 8 ust.1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. nie pozwala na rekompensatę szkód, jakich doznał uprawniony nie tylko samym wykonaniem orzeczenia, ale także jego wydaniem, co pozwalałoby na objęcie roszczeniem odszkodowawczym skutków wszelkich zdarzeń, jakie dotknęły uprawnionego, pozostających w jakimkolwiek związku przyczynowym w wydanym orzeczeniem. Stąd też Sąd orzekający nie mógł brać pod uwagę wskazywanych przez wnioskującego krzywd i szkód, jakich doznał w związku z ukrywaniem się.</xText>
<xText>Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że taka wykładnia przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z 23 lutego 1991 r. jest powszechna.</xText>
<xText>Także Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 18 grudnia 2014 r. sygn. akt II AKa 430/14 zajął stanowisko, że ustawa lutowa nie daje prawa do rekompensaty za działalność opozycyjną i niepodległościową, w tym w okresie ukrywania się przed organami sprawiedliwości, lecz jedynie za bezprawne pozbawienia wolności będące jej wynikiem (Kwartalnik Sądowy Apelacji Gdańskiej rok 2015, Nr 1, poz. 5, str. 144).</xText>
<xText>Naprawienie szkody i zadośćuczynienie za krzywdę nie musi ( i z reguły nie będzie) dotyczyć wyłącznie okresu w jakim pokrzywdzony pozbawiony był wolności, jeżeli skutki wykonania orzeczenia wykraczają poza ten okres.</xText>
<xText>W realiach przedmiotowej sprawy, brak jest jednak podstaw do przyznania wnioskodawcy odszkodowania za utracone zarobki za czas dłuższy niż ten, na który łączyła go umowa z Politechniką <xAnon>(...)</xAnon>, to jest do 31 stycznia 1988 r. Co oczywiste, utrata pracy w tym okresie była bezpośrednim następstwem tymczasowego aresztowania wnioskodawcy w listopadzie 1987 r.</xText>
<xText>Jak wyżej podkreślono, ustawa lutowa nie przewiduje rekompensat za czas ukrywania się przed wymiarem sprawiedliwości, a taką decyzję <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> podjął w maju 1988 r.</xText>
<xText>Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego, słusznie podnosi Sąd I instancji, w kontekście <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink>, że skoro wnioskodawca, jak wykazują okoliczności sprawy, nie podejmował prób ponownego zatrudnienia się na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> (po uzyskaniu informacji, kiedy opuścił areszt śledczy, że okres próbny wygasł), to nie można w sposób jednoznaczny i kategoryczny przyjąć, że odmówiono by mu zatrudnienia, tym bardziej, że jak podkreśla Sąd Okręgowy, <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> posiadał duże poparcie ze strony znaczącego pracownika naukowego Politechniki. Argumentacja Sądu I instancji tym bardziej jest przekonująca jeśli się zważy, że działalność polityczna <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon>, w szczególności to, że już wcześniej był więźniem politycznym, nie stanęła na przeszkodzie podjęciu przez niego pracy na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> w listopadzie 1987 r.</xText>
<xText>Pamiętać też trzeba, że <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> zatrudniony był na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> na czas określony, do 31 stycznia 1988 r. Nawet w sytuacji, kiedy wnioskodawca wystąpiłby o dalsze zatrudnienie na Politechnice i odmówiono by mu tego, to przy prawidłowym rozumieniu treści zawartych w art. 8 ust.1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. można by jedynie przyjąć, że odmowa taka nastąpiła nie w wyniku wykonania wobec <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> tymczasowego aresztowania, ale była skutkiem prowadzonego przeciwko wnioskodawcy postępowania karnego, a zatem wydania, a nie wykonania orzeczenia.</xText>
<xText>Nie jest też prawdą, że przez cały okres po 31 stycznia 1988 r., aż do przywrócenia do pracy na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> pozbawiony był pracy.</xText>
<xText>09 marca 1988 r., jak wynika z zachowanych akt osobowych, <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> zatrudniony został na czas nieokreślony, na pełny etat w <xAnon> (...) Spółdzielni Pracy (...)</xAnon>, gdzie pracował wcześniej, przed zatrudnieniem na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>. Z dniem 01 lipca 1989 r. wnioskodawca przeszedł do pracy do PPU „<xAnon>(...)</xAnon>”- zatrudniony był tam do 22 listopada 1990 r. Nie są natomiast właściwą drogą dochodzenia roszczeń z tego tytułu, że wnioskodawca nie mógł pracować konkretnie na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> przepisy ustawy z dnia 23 lutego 1991 r.</xText>
<xText>Odnośnie dochodzonego zadośćuczynienia zauważyć należy, że w sprawie XI Ko 1281/15 Sądu Okręgowego w Gdańsku o unieważnienie orzeczenia, <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> wskazał (depozycje te zostały procesowo wprowadzone do przedmiotowej sprawy), odnośnie swojego zatrudnienia na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>, że we wrześniu 1987 r. była międzynarodowa konferencja z fizyki, gdzie miał referat i ponowiono propozycję stypendium w <xAnon>P.</xAnon>. Po ukończeniu studiów na fizyce pracował jako malarz w <xAnon> Spółdzielni (...)</xAnon> (wnioskodawca przerwał studia na matematyce ponieważ odmówiono mu odroczenia służby wojskowej). Przy okazji stypendium powiedziano, że nie może pracować jako malarz, ale musi pracować na uczelni. Spotkał kolegę z roku, któremu opisał sytuację, on zaproponował aby wnioskodawca szczerze porozmawiał z jego szefem. Wnioskodawca poszedł do docenta <xAnon>B. J.</xAnon> i on zaproponował, że go czasowo zatrudni na etacie technicznym od dnia 01 listopada.</xText>
<xText>To oczywiste, że praca na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> byłaby dla wnioskodawcy satysfakcjonująca i odpowiadająca aspiracjom naukowym.</xText>
<xText>Sąd odwoławczy podziela jednak stanowisko Sądu I instancji, że nie wykazano, iż to stosowanie tymczasowego aresztowania w sprawie Sm.W.48/88 Marynarki Wojennej w Gdyni uniemożliwiło <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> wyjazd na stypendium do Francji, w sytuacji kiedy już wcześniej odmówiono mu wydania paszportu. W pełni racjonalny jest wniosek Sądu Okręgowego, że nadal wnioskodawca nie uzyskałby paszportu ale nie tyle z powodu toczącego się postępowania karnego co z powodu prowadzonej nieprzerwanie od kilku lat działalności niepodległościowej. O trafności takiego stanowiska upewnia wypowiedź samego wnioskodawcy w toku rozprawy 17 maja 1989 r. w sprawie Sm 98/89 Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni, kiedy stwierdził, że propozycja wyjazdu na stypendium jest nadal aktualna, nie starał się o wyjazd, wie, że nie otrzymałby paszportu.</xText>
<xText>Nie ma też racji skarżący, że to dopiero w lutym 1990 r. <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> mógł wystąpić o przywrócenie do pracy na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon> jeśli się zważy, że orzeczenie Społecznej Komisji Pojednawczej z 20 listopada 1990 r. zapadło w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o przewróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne, która weszła w życie z dniem ogłoszenia, to jest z dniem 31 maja 1989 r.</xText>
<xText>Ustawa ta przy tym była regulacją specjalną, różną od przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">Kodeksu pracy</xLexLink>, nakazującą zakładowi pracy ponowne zatrudnienie pracownika, z którym rozwiązano stosunek pracy z przyczyn w tej ustawie wskazanych. Nie sposób jednak przyjmować, że stwierdzenie wobec wnioskodawcy spełnienia warunków ustawy z 24 maja 1989 r. winno skutkować przyznaniem odszkodowania i zadośćuczynienia za poniesione szkody i doznane krzywdy aż do 23 listopada 1990 r., kiedy ponownie został zatrudniony na Politechnice <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText>Ponownie odwołać się należy do przytaczanego przez Sąd I instancji stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w postanowieniu z 02 grudnia 2014 r., że właściwym sposobem dochodzenia roszczeń z tytułu represji nieobjętych zakresem ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. jest droga cywilna.</xText>
<xText>W tym stanie rzeczy zaskarżony wyrok jako trafny utrzymano w mocy. O ile pełnomocnik wnioskodawcy kwestionuje przyjęte przez Sąd I instancji założenia, w oparciu o które winno się liczyć przysługujące wnioskodawcy odszkodowanie i zadośćuczynienie, to skarga nie zawiera takich argumentów, które by wykazywały, że Sąd I instancji przy przyjętych założeniach (które zasługują na akceptację), kwoty uzasadnionych roszczeń wadliwie określił.</xText>
<xText>O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie <xLexLink xArt="art. 13" xIsapId="WDU19910340149" xTitle="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149">art. 13 Ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</xLexLink>.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Danuta Matuszewska
| null |
[
"Danuta Matuszewska",
"Krzysztof Ciemnoczołowski",
"Mirosław Cop"
] |
[
"art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego"
] |
Jolanta Łuszczyńska
|
referent-stażysta Dorota Fiertek
|
Aleksandra Jabłońska
|
[
"Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie"
] | 7
|
Sygn. akt II AKa 53/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 kwietnia 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Danuta Matuszewska (spr.)
Sędziowie: SSA Krzysztof Ciemnoczołowski
SSA Mirosław Cop
Protokolant: referent-stażysta Dorota Fiertek
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej wG.S. K.
po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r.
sprawy
M.C.
o zadośćuczynienie i odszkodowanie
na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 6 października 2016 r., sygn. aktXI Ko 1282/15
I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
II
obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
UZASADNIENIE
PełnomocnikM.C.wniósł o zasądzenie rzecz wnioskodawcy kwoty 78 579, 50 zł tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę oraz przyznanie zadośćuczynienia za doznaną przez wnioskodawcę krzywdę, wynikłe z wykonania orzeczenia w sprawie Sm.W.48/88 Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni. Dochodzoną kwotę z tytułu zadośćuczynienia sprecyzowano ostatecznie na 150.000 zł .
Wyrokiem z dnia 06 października 2016 r. sygn. akt XI Ko 1282/15 Sąd Okręgowy w Gdańsku zasądził od Skarbu Państwa na rzeczM.C.z tytuły wykonania orzeczenia w sprawie Sm.W.48/88 Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni zadośćuczynienie w kwocie 20.000 zł oraz odszkodowanie w kwocie 5. 522 zł z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
W pozostałym zakresie wniosek o zadośćuczynienie i odszkodowanie został oddalony. Kosztami postępowania w sprawie obciążono Skarb Państwa.
Powyższy wyrok w części, w jakiej Sąd oddalił roszczenia o zadośćuczynienie i odszkodowanie, tj. w kwocie przenoszącej 20. 000 zł w zakresie zadośćuczynienia i w kwocie przenoszącej 5. 522 zł w zakresie odszkodowania zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcy.
Zarzucając:
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na wynik postępowania, w postaci:
1.art. 410 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.poprzez oparcie wyroku jedynie na części okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, jak również oparcie się na spekulacjach nie znajdujących jakiegokolwiek oparcia w dowodach przeprowadzonych w toku rozprawy, a pominięcie wśród ustaleń faktycznych okoliczności wynikających z dowodów uznanych przez Sąd za wiarygodne, a także na dowolnej, a nie swobodnej ocenie zebranego materiału, naruszającej wskazania wiedzy, doświadczenia życiowego i zasady logicznego rozumowania, wskutek czego:
a) wbrew zeznaniom wnioskodawcy, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadom logicznego wnioskowania, Sąd nie ustalił, że wykonanie bezprawnych orzeczeń powziętych przez peerelowski aparat „sprawiedliwości” skutkowało pozostawaniem przez wnioskodawcę bez możliwości kontynuowania zatrudnienia w Politechnice(...), a wskutek tego uniemożliwiło to na okres przywrócenia Go do pracy w Politechnice(...)podjęcia pracy w tej instytucji, co z kolei doprowadziło do błędnego ustalenia, iż w adekwatnym związku przyczynowo- skutkowym z wykonaniem bezprawnych orzeczeń organów PRL znajduje się wyłącznie szkoda polegająca na uniemożliwieniu osiągania dochodów z pracy przez okres izolacji więziennej i okresu do końca stycznia 1988 r., a zatem w istocie mylnym uznaniu, że brak pracy wnioskodawcy w Politechnice(...)po 31 stycznia 1988 r. był jego wyborem, a nie sytuacją przymusową wynikłą z wykonania orzeczeń karnych wydanych przez organy PRL, podczas gdy błędne ustalenia faktyczne Sądu w tym przedmiocie legły u podstaw oddalenia wniosku o odszkodowanie w zasadniczej części oraz oddalenia w zasadniczej części wniosku o zadośćuczynienie,
b) wbrew zasadom logicznego rozumowania oraz wiedzy i doświadczenia życiowego, Sąd mylnie uznał, jakoby wnioskodawca mógł przedsięwziąć jakiekolwiek skuteczne czynności zaradcze związane ze sfałszowaniem jego umowy o pracę, niedopuszczeniem go do wykonywania umówionej pracy zanim uchwalono przepisy, z których skorzystał, umożliwiające mu odwołanie i w konsekwencji przywrócenie do pracy w tym samym zakładzie pracy, tj. Politechnice(...), podczas gdy błędne ustalenia faktyczne Sądu w tym przedmiocie legły u podstaw oddalenia wniosku o odszkodowanie w zasadniczej części oraz oddalenia w zasadniczej części wniosku o zadośćuczynienie,
c) wbrew zasadom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania, sąd mylnie uznał, iż podjęcie przez Wnioskodawcę „dopiero” 15 lutego 1990 r. kroków mających na celu przywrócenie go do pracy w Politechnice(...)było działaniem zbyt późnym, by przyjąć istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy wykonaniem nieważnych orzeczeń będących represjami za niepodległościową działalność Wnioskodawcy, a pozbawieniem go możliwości uzyskiwania dochodów i kontynuowania kariery naukowej w Politechnice(...), na podstawie czego da się postawić zarzut bierności Wnioskodawcy w próbach ograniczenia powstałej z winy organów ścigania PRL szkody, podczas gdy błędne ustalenia faktyczne Sądu w tym przedmiocie legły u podstaw oddalenia wniosku o odszkodowanie w zasadniczej części oraz oddalenia w zasadniczej części wnioski o zadośćuczynienie,
d) wbrew zasadom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania Sąd mylnie uznał, iż trapiące Wnioskodawcę w roku 1988 kłopoty zdrowotne miałyby decydujący wpływ na trwałość stosunku pracy Wnioskodawcy na Politechnice(...), gdyby w wyniku wykonania nieważnych orzeczeń wydanych wobec Niego jako represje za działalność niepodległościową nie został on wcześniej pozbawiony możliwości pracy i rozwijania kariery naukowej w Politechnice(...), podczas gdy błędne ustalenia faktyczne Sądu w tym przedmiocie legły u podstaw oddalenia wniosku o odszkodowanie w zasadniczej części oraz oddalenia w zasadniczej części wniosku o zadośćuczynienie,
obrazę przepisów prawa materialnego w postaci:
2.art. 361§1 k.c.w zw. zart. 8 ustawy z dnia 23 lutego o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiegopoprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji jakoby poza granicą szkody wnioskodawcy znalazły się wszystkie skutki bezprawnego pozbawienia wolności wnioskodawcy, które wystąpiły z tych samych przyczyn, co skutki uznane przez Sąd I instancji za podstawę odszkodowania, w okresie od 31 stycznia 1988 r. aż do przywrócenia Wnioskodawcy do pracy w Politechnice(...),
3.art. 361§1 k.c.w zw. zart. 8 ustawy z dnia 23 lutego o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiegopoprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż w przypadku wnioskodawcy szkoda wynikająca dlań z wydania i wykonania nieważnych orzeczeń aparatu ścigania PRL nie obejmuje utraty przez wnioskodawcę dochodów z pracy w okresie od lutego 1988 r. do 23 listopada 1990 r. mimo, iż pozbawienie wnioskodawcy możliwości osiągania dochodów z pracy nastąpiło w związku z wykonaniem wobec niego nieważnych orzeczeń, albowiem jak błędnie orzekł zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Gdańsku pozbawienie wnioskodawcy możliwości osiągania dochodów z pracy we wskazanym okresie rzekomo przestało spełniać przesłanki normalnego (adekwatnego) i bezpośredniego związku z powstałą szkodą, podczas, gdy prawidłowo przeprowadzona wykładnia i zastosowanie powołanych przepisów prawa materialnego wiodą do wniosku dokładnie przeciwnego i winno to spowodować zasądzenie odszkodowania także za wskazany okres, co jednak nie nastąpiło,
4.art. 445§1 k.c.w zw. zart. 8 ustawy z dnia 23 lutego o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiegopoprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd instancji jakoby poza granicą krzywdy wnioskodawcy nalazły się te wszystkie skutki bezprawnego pozbawienia wolności wnioskodawcy, które wystąpiły z tych samych przyczyn, co skutki uznane przez Sąd I instancji za podstawę zadośćuczynienia w okresie od 31 stycznia 1998 r. aż do przywrócenia Wnioskodawcy do pracy w Politechnice(...), a to w szczególności opóźnienie kariery naukowej Wnioskodawcy i dojmujące poczucie obniżenia własnej wartości trwające przez okres niemal 3 lat, a wynikające z niemożności kontunuowania satysfakcjonującego zatrudnienia na Politechnice(...),
5.art. 445§1 k.c.w zw. zart. 8 ustawy z dnia 23 lutego o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiegopoprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd instancji, iż w przypadku Wnioskodawcy krzywda wynikająca dlań z wydania i wykonania nieważnych przeczeń aparatu ścigania PRL nie obejmuje utraty przez wnioskodawcę możliwości wykonywania satysfakcjonującej pracy oraz obniżenia poczucia własnej przydatności społecznej i wartości w okresie od lutego 1988 do 23 listopada 1990 r. mimo, że pozbawienie wnioskodawcy możliwości pracy i kariery nastąpiło w związku z wykonaniem wobec niego nieważnych orzeczeń, albowiem jak błędnie orzekł zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Gdańsku pozbawienie wnioskodawcy możliwości wykonywania satysfakcjonującej pracy i rozwijania kariery naukowej w Politechnice(...)we wskazanym okresie rzekomo przestało spełniać przesłanki normalnego (adekwatnego) i bezpośredniego związku z powstałą tak krzywdą, podczas, gdy prawidłowo przeprowadzona wykładnia i zastosowanie powołanych przepisów prawa materialnego wiodą do wniosku dokładnie przeciwnego i winno to spowodować zasądzenie zadośćuczynienia za krzywdy doznane we wskazanym okresie , co jednak nie nastąpiło,
skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienia w odpowiedniej kwocie, tj. zwiększeniu go o dalsze 130 000 zł oraz poprzez zasądzenie odszkodowania w dalszej kwocie 67 691,14 zł z ustawowymi odsetkami od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy jako bezzasadna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Poza jakimkolwiek sporem pozostaje, żeM.C.przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę z tytułu wykonania orzeczenia w sprawie Sm.W.48/88 Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni, w której to sprawie w stosunku do wnioskodawcy stosowane było tymczasowe aresztowanie od 12 listopada 1987 r. do 21 grudnia 1987 r. i w dniach 18-19 stycznia 1989 r.
Nie można natomiast podzielić stanowiska skarżącego, że roszczenia wnioskodawcy odnosić należy do całego okresu, w którym nie był zatrudniony na Politechnice(...), do jest do 23 listopada 1990 r. kiedy pojął tam ponownie pracę na skutek orzeczenia Społecznej Komisji Pojednawczej z 20 listopada 1990 r .
Wbrew sugestii zawartej w apelacji, Sąd I instancji nie zajął stanowiska, że brak pracy wnioskodawcy na Politechnice(...)po 31 stycznia 1988 r. był jego wyborem, podobnie Sąd Okręgowy nie wypowiedział się, że wnioskodawca nie poniósł szkody czy nie doznał krzywdy w okresie od 01 lutego 1988 r. do daty przywrócenia do pracy na Politechnice(...).
Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wypływa tylko taki wniosek, że Sąd orzekający przyjął, że ograniczony jest zakres roszczeń jakich dochodzić można w trybieustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a właściwą drogą do dochodzenia roszczeń, które nie mieszczą się w tej ustawie jest droga postępowania cywilnego.
Takie stanowisko Sądu I instancji uznać należy za trafne.
Na tle ustawy z 23 lutego 1991 r. wykształciło się bogate orzecznictwo sądów powszechnych, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. Właściwie zinterpretowane zostało ono przez Sąd I instancji.
Słusznie wskazuje Sąd I instancji, powołując się na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 02 grudnia 2014 r. SK 7/14, że art. 8 ust.1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. nie pozwala na rekompensatę szkód, jakich doznał uprawniony nie tylko samym wykonaniem orzeczenia, ale także jego wydaniem, co pozwalałoby na objęcie roszczeniem odszkodowawczym skutków wszelkich zdarzeń, jakie dotknęły uprawnionego, pozostających w jakimkolwiek związku przyczynowym w wydanym orzeczeniem. Stąd też Sąd orzekający nie mógł brać pod uwagę wskazywanych przez wnioskującego krzywd i szkód, jakich doznał w związku z ukrywaniem się.
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że taka wykładnia przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z 23 lutego 1991 r. jest powszechna.
Także Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 18 grudnia 2014 r. sygn. akt II AKa 430/14 zajął stanowisko, że ustawa lutowa nie daje prawa do rekompensaty za działalność opozycyjną i niepodległościową, w tym w okresie ukrywania się przed organami sprawiedliwości, lecz jedynie za bezprawne pozbawienia wolności będące jej wynikiem (Kwartalnik Sądowy Apelacji Gdańskiej rok 2015, Nr 1, poz. 5, str. 144).
Naprawienie szkody i zadośćuczynienie za krzywdę nie musi ( i z reguły nie będzie) dotyczyć wyłącznie okresu w jakim pokrzywdzony pozbawiony był wolności, jeżeli skutki wykonania orzeczenia wykraczają poza ten okres.
W realiach przedmiotowej sprawy, brak jest jednak podstaw do przyznania wnioskodawcy odszkodowania za utracone zarobki za czas dłuższy niż ten, na który łączyła go umowa z Politechniką(...), to jest do 31 stycznia 1988 r. Co oczywiste, utrata pracy w tym okresie była bezpośrednim następstwem tymczasowego aresztowania wnioskodawcy w listopadzie 1987 r.
Jak wyżej podkreślono, ustawa lutowa nie przewiduje rekompensat za czas ukrywania się przed wymiarem sprawiedliwości, a taką decyzjęM.C.podjął w maju 1988 r.
Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego, słusznie podnosi Sąd I instancji, w kontekścieart. 6 k.c., że skoro wnioskodawca, jak wykazują okoliczności sprawy, nie podejmował prób ponownego zatrudnienia się na Politechnice(...)(po uzyskaniu informacji, kiedy opuścił areszt śledczy, że okres próbny wygasł), to nie można w sposób jednoznaczny i kategoryczny przyjąć, że odmówiono by mu zatrudnienia, tym bardziej, że jak podkreśla Sąd Okręgowy,M.C.posiadał duże poparcie ze strony znaczącego pracownika naukowego Politechniki. Argumentacja Sądu I instancji tym bardziej jest przekonująca jeśli się zważy, że działalność politycznaM.C., w szczególności to, że już wcześniej był więźniem politycznym, nie stanęła na przeszkodzie podjęciu przez niego pracy na Politechnice(...)w listopadzie 1987 r.
Pamiętać też trzeba, żeM.C.zatrudniony był na Politechnice(...)na czas określony, do 31 stycznia 1988 r. Nawet w sytuacji, kiedy wnioskodawca wystąpiłby o dalsze zatrudnienie na Politechnice i odmówiono by mu tego, to przy prawidłowym rozumieniu treści zawartych w art. 8 ust.1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. można by jedynie przyjąć, że odmowa taka nastąpiła nie w wyniku wykonania wobecM.C.tymczasowego aresztowania, ale była skutkiem prowadzonego przeciwko wnioskodawcy postępowania karnego, a zatem wydania, a nie wykonania orzeczenia.
Nie jest też prawdą, że przez cały okres po 31 stycznia 1988 r., aż do przywrócenia do pracy na Politechnice(...)M.C.pozbawiony był pracy.
09 marca 1988 r., jak wynika z zachowanych akt osobowych,M.C.zatrudniony został na czas nieokreślony, na pełny etat w(...) Spółdzielni Pracy (...), gdzie pracował wcześniej, przed zatrudnieniem na Politechnice(...). Z dniem 01 lipca 1989 r. wnioskodawca przeszedł do pracy do PPU „(...)”- zatrudniony był tam do 22 listopada 1990 r. Nie są natomiast właściwą drogą dochodzenia roszczeń z tego tytułu, że wnioskodawca nie mógł pracować konkretnie na Politechnice(...)przepisy ustawy z dnia 23 lutego 1991 r.
Odnośnie dochodzonego zadośćuczynienia zauważyć należy, że w sprawie XI Ko 1281/15 Sądu Okręgowego w Gdańsku o unieważnienie orzeczenia,M.C.wskazał (depozycje te zostały procesowo wprowadzone do przedmiotowej sprawy), odnośnie swojego zatrudnienia na Politechnice(...), że we wrześniu 1987 r. była międzynarodowa konferencja z fizyki, gdzie miał referat i ponowiono propozycję stypendium wP.. Po ukończeniu studiów na fizyce pracował jako malarz wSpółdzielni (...)(wnioskodawca przerwał studia na matematyce ponieważ odmówiono mu odroczenia służby wojskowej). Przy okazji stypendium powiedziano, że nie może pracować jako malarz, ale musi pracować na uczelni. Spotkał kolegę z roku, któremu opisał sytuację, on zaproponował aby wnioskodawca szczerze porozmawiał z jego szefem. Wnioskodawca poszedł do docentaB. J.i on zaproponował, że go czasowo zatrudni na etacie technicznym od dnia 01 listopada.
To oczywiste, że praca na Politechnice(...)byłaby dla wnioskodawcy satysfakcjonująca i odpowiadająca aspiracjom naukowym.
Sąd odwoławczy podziela jednak stanowisko Sądu I instancji, że nie wykazano, iż to stosowanie tymczasowego aresztowania w sprawie Sm.W.48/88 Marynarki Wojennej w Gdyni uniemożliwiłoM.C.wyjazd na stypendium do Francji, w sytuacji kiedy już wcześniej odmówiono mu wydania paszportu. W pełni racjonalny jest wniosek Sądu Okręgowego, że nadal wnioskodawca nie uzyskałby paszportu ale nie tyle z powodu toczącego się postępowania karnego co z powodu prowadzonej nieprzerwanie od kilku lat działalności niepodległościowej. O trafności takiego stanowiska upewnia wypowiedź samego wnioskodawcy w toku rozprawy 17 maja 1989 r. w sprawie Sm 98/89 Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni, kiedy stwierdził, że propozycja wyjazdu na stypendium jest nadal aktualna, nie starał się o wyjazd, wie, że nie otrzymałby paszportu.
Nie ma też racji skarżący, że to dopiero w lutym 1990 r.M.C.mógł wystąpić o przywrócenie do pracy na Politechnice(...)jeśli się zważy, że orzeczenie Społecznej Komisji Pojednawczej z 20 listopada 1990 r. zapadło w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o przewróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne, która weszła w życie z dniem ogłoszenia, to jest z dniem 31 maja 1989 r.
Ustawa ta przy tym była regulacją specjalną, różną od przepisówKodeksu pracy, nakazującą zakładowi pracy ponowne zatrudnienie pracownika, z którym rozwiązano stosunek pracy z przyczyn w tej ustawie wskazanych. Nie sposób jednak przyjmować, że stwierdzenie wobec wnioskodawcy spełnienia warunków ustawy z 24 maja 1989 r. winno skutkować przyznaniem odszkodowania i zadośćuczynienia za poniesione szkody i doznane krzywdy aż do 23 listopada 1990 r., kiedy ponownie został zatrudniony na Politechnice(...).
Ponownie odwołać się należy do przytaczanego przez Sąd I instancji stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w postanowieniu z 02 grudnia 2014 r., że właściwym sposobem dochodzenia roszczeń z tytułu represji nieobjętych zakresem ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. jest droga cywilna.
W tym stanie rzeczy zaskarżony wyrok jako trafny utrzymano w mocy. O ile pełnomocnik wnioskodawcy kwestionuje przyjęte przez Sąd I instancji założenia, w oparciu o które winno się liczyć przysługujące wnioskodawcy odszkodowanie i zadośćuczynienie, to skarga nie zawiera takich argumentów, które by wykazywały, że Sąd I instancji przy przyjętych założeniach (które zasługują na akceptację), kwoty uzasadnionych roszczeń wadliwie określił.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 13 Ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
| 53
|
15/100000/0001006/AKa
|
Sąd Apelacyjny w Gdańsku
|
II Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 410",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 410 k.p.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 361;art. 361 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 361§1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149",
"art": "art. 13",
"isap_id": "WDU19910340149",
"text": "art. 13 Ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego",
"title": "Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 - art. 13; art. 8)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 361; art. 361 § 1; art. 445; art. 445 § 1; art. 6)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 410; art. 7)",
"Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 - )"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152510000004021_VIII_U_002020_2016_Uz_2017-04-25_001
|
VIII U 2020/16
| 2017-04-25T00:00:00
| 2017-05-25T20:00:34
| 2017-06-13T07:53:52
|
15251000
|
4021
|
REASON
|
Sygn. akt VIII U 2020/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8 lipca 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił J. P. prawa do emerytury. ( decyzja z dnia 8 lipca 2016 roku k. 44 akt ZUS) Wnioskodawca uznał powyższą decyzję organu rentowego za krzywdzącą i w dniu 9 sierpnia 2016 roku złożył od niej odwołanie do Sądu Okręgowego w Łodzi, wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury. Ubezpieczony podniósł, że organ rentowy w ogóle nie ustosunkował się do okresu pracy przypadają
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Beata Łuczak" xPublisher="beata.luczak" xEditorFullName="Beata Łuczak" xEditor="beata.luczak" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="5" xFlag="published" xVolType="15/251000/0004021/U" xYear="2016" xVolNmbr="002020" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt VIII U 2020/16</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Decyzją z dnia 8 lipca 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <xAnon>Ł.</xAnon> odmówił <xAnon>J. P.</xAnon> prawa do emerytury.</xText>
<xText>(<xIx>decyzja z dnia 8 lipca 2016 roku k. 44 akt ZUS)</xIx></xText>
<xText>Wnioskodawca uznał powyższą decyzję organu rentowego za krzywdzącą i w dniu 9 sierpnia 2016 roku złożył od niej odwołanie do Sądu Okręgowego w Łodzi, wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury. Ubezpieczony podniósł, że organ rentowy w ogóle nie ustosunkował się do okresu pracy przypadającego w okresie od 1 września 1977 roku do 30 kwietnia 1989 roku w <xAnon> (...) Szpitalu (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon>. Ponadto, zdaniem skarżącego Zakład Ubezpieczeń Społecznych bezprawnie nie uznał okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach w <xAnon> (...) Publicznym (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon>, w okresie od 1 marca 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku i później do 30 listopada 2007 roku.</xText>
<xText><xIx>(odwołanie k. 2 – 3)</xIx></xText>
<xText>ZUS I Oddziale <xAnon>Ł.</xAnon> wniósł o jego oddalenie wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. <xIx>(odpowiedź na odwołanie k. 4 – 4 verte)</xIx></xText>
<xText>Na terminie rozprawy w dniu 15 marca 2017 roku wnioskodawca poparł odwołanie i oświadczył, że nie kwestionuje wyliczeń ZUS co do ogólnego stażu ubezpieczonego, a co za tym idzie <xBx>nie ma 25 lat</xBx> tego stażu na dzień 1 stycznia 1999 roku. Ponadto oświadczył, że posiada 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 31 grudnia 1998 roku.</xText>
<xText>Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.</xText>
<xText><xIx>(stanowisko stron k. 35)</xIx></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił, co następuje:</xBx></xText>
<xText><xAnon>J. P.</xAnon> <xAnon>urodził się w dniu (...)</xAnon>. Posiada wykształcenie średnie. Ukończył Medyczne Studium Zawodowe w <xAnon>B.</xAnon> Wydział <xAnon>E.</xAnon> w 1977 roku, uzyskując tytuł technika elektrooradiologii.</xText>
<xText><xIx>(wniosek k. 1 – 6 akt ZUS, dyplom ukończenia <xAnon> Medyczne Studium Zawodowe (...)</xAnon> z dnia 8 czerwca 1977 roku k. 26)</xIx></xText>
<xText>Wnioskodawca w okresie od 4 grudnia 1974 roku do 31 marca 1975 roku świadczył pracę w Państwowym <xAnon> Szpitalu (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> na pełen etat na stanowisku sanitariusza.</xText>
<xText><xIx> (świadectwo pracy z dnia 8 kwietnia 1982 roku k. 9 akt ZUS) </xIx></xText>
<xText>Następnie w okresie od 1 września 1977 roku do 30 kwietnia 1989 roku <xAnon>J. P.</xAnon> był zatrudniony, ostatnio jako starszy technik RTG w <xAnon> Wojewódzkim Szpitalu (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> na pełen etat. Przy czym w okresie od dnia 3 września 1982 roku do 25 kwietnia 1986 roku wnioskodawca korzystał z urlopu bezpłatnego, ponieważ świadczył pracę w Polskim Zespole Medycznym w <xAnon>Z.</xAnon> w Libii na stanowisku technika RTG.</xText>
<xText><xIx>(świadectwo pracy z dnia 21 kwietnia 1989 roku k. 10 akt ZUS, świadectwo pracy z dnia 11 maja 2006 roku k. 13 akt ZUS, skierowanie do pracy z dnia 20 sierpnia 1877 roku k.31, umowa o pracę z dnia 1 września 1977 roku k. 31, umowa o pracę z dnia 15 września 1977 roku k. 31, umowa o pracę z dnia 2 listopada 1977 roku k. 31, umowa o pracę z dnia 16 marca 1981 roku k. 31, umowa o pracę z dnia 1 maja 1987 roku k. 31, )</xIx></xText>
<xText>Ponadto w okresie od 1 maja 1989 roku do 30 listopada 2007 roku <xAnon>J. P.</xAnon> pracował w <xAnon> (...) Publicznym (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon>. Przy czym w okresie od 1 maja 1989 roku do 28 lutego 1993 roku na stanowisku starszego technika elektroradiologii zaś od 1 marca 1993 roku do 30 listopada 2007 roku na stanowisku kierownika zespołu techników. W między czasie, tj. w okresie od dnia 8 stycznia 1991 roku do 5 czerwca 1991 roku korzystał z urlopu bezpłatnego w związku z wyjazdem do pracy w Oddziałach Sił Zbrojnych <xAnon> (...)</xAnon> w Królestwie Arabii Saudyjskiej.</xText>
<xText><xIx>(świadectwo pracy z dnia 31 listopada 2007 roku k. 15 akt ZUS, zaświadczenie z dnia 3 czerwca 1991 roku k. 14 akt ZUS, umowa o pracę z dnia 14 grudnia 1994 roku k. 26, umowa o pracę z dnia 2 grudnia 1993 roku k. 26, umowa o pracę z dnia 17 grudnia 1991 roku k. 26, umowa o pracę z dnia 29 kwietnia 1989 roku k. 26)</xIx></xText>
<xText>Wnioskodawca w okresie od 2 września 1996 roku do 21 lutego 1997 roku oraz w okresie od 1 września 1997 roku do 23 stycznia 1998 roku był zatrudniony w <xAnon> Medycznym Studium Zawodowym Nr (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> jako nauczyciel w niepełnym wymiarze czasu pracy tj. 5/22 godzin tygodniowo</xText>
<xText><xIx>(świadectwa pracy z dnia 16 marca 2016 roku k. 19 i 20 akt ZUS)</xIx></xText>
<xText>Z kolei w okresie od 1 grudnia 2007 roku do 31 grudnia 2008 roku wnioskodawca pracował <xAnon> Wojewódzkim (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> na stanowisku starszego technika RTG w pełnym wymiarze czasu pracy.</xText>
<xText><xIx>(świadectwa pracy z dnia 31 grudnia 2008 roku k. 21 akt ZUS)</xIx></xText>
<xText>Natomiast w okresie od 1 stycznia 2008 roku do 31 grudnia 2012 roku wnioskodawca świadczył pracę w <xAnon> Wojewódzkim (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> na stanowisku starszego technika elektroradiologii w pełnym wymiarze czasu pracy. Przy czym w okresie od dnia 1 stycznia 2008 roku do 31 grudnia 2008 roku wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę starszego technika elektroradiologii w pracowni RTG natomiast w okresie od dnia 1 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2012 roku w Pracowni Hemodynamiki.</xText>
<xText><xIx>(świadectwa pracy z dnia 31 grudnia 2012 roku k. 22 akt ZUS, świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze z dnia 31 grudnia 2012 roku k. 23 i 24 akt ZUS)</xIx></xText>
<xText>W dniu 27 kwietnia 2016 roku <xAnon>J. P.</xAnon> złożył wniosek o emeryturę.</xText>
<xText><xIx>(wniosek k. 1 – 6 akt ZUS)</xIx></xText>
<xText>Decyzją z dnia 12 maja 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <xAnon>Ł.</xAnon> odmówił <xAnon>J. P.</xAnon> prawa do emerytury. Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca do dnia 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił wymaganego przez ustawodawcę ogólnego stażu pracy a jedynie 21 lata, 7 miesięcy i 16 dni oraz stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat. Organ rentowy nie uznał okresu zatrudnienia jako pracy w szczególnych warunkach w <xAnon> (...) Publicznym (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> w okresie od 1 maja 1989 roku do 31 grudnia 1998 roku, ponieważ świadectwo pracy nie spełnia wymogów formalnych - brak powołania się na odpowiednie zarządzenie resortowe.</xText>
<xText>(<xIx>decyzja z dnia 12 maja 2016 roku k. 31 akt ZUS)</xIx></xText>
<xText>Zaskarżoną decyzją z dnia 8 lipca 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <xAnon>Ł.</xAnon> odmówił <xAnon>J. P.</xAnon> prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na przepis <xLexLink xArt="art. 184" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> wskazał, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego 60 lat dla mężczyzn, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1999 roku) osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat, oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat dla mężczyzn. Emerytura przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca do dnia 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił wymaganego przez ustawodawcę ogólnego stażu pracy a jedynie 21 lata, 7 miesięcy i 17 dni oraz stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat, a jedynie 3 lata, 9 miesięcy i 28 dni. Organ rentowy nie uznał okresu zatrudnienia jako pracy w szczególnych warunkach w <xAnon> (...) Publicznym (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> w okresie od 1 marca 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku, ponieważ wykonywana przez wnioskodawcę praca na stanowisku kierownika zespołu techników wiązała się nie tylko z nadzorem pracowników i przebywaniem w warunkach szkodliwych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, lecz również z wykonywaniem czynności organizacyjnych, do których należą czynności kadrowe i inne prace biurowe oraz czynności administracyjno-gospodarcze, nie objęte stosownym wykazem, które wykonywane są w innych warunkach niż szkodliwe.</xText>
<xText>(<xIx>decyzja z dnia 8 lipca 2016 roku k. 44 akt ZUS)</xIx></xText>
<xText>Z kolei decyzją z dnia 12 września 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <xAnon>Ł.</xAnon> odmówił <xAnon>J. P.</xAnon> prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że wnioskodawca do dnia 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił wymaganego przez ustawodawcę ogólnego stażu pracy a jedynie 21 lata, 7 miesięcy i 17 dni oraz stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat, a jedynie 11 lat, 9 miesięcy i 26 dni. Organ rentowy nie uznał okresu zatrudnienia jako pracy w szczególnych warunkach okresów: od 3 września 1982 roku do 25 kwietnia 1986 roku - Samodzielny Publiczny ZOZ ponieważ za ten okres pracy świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach powinno być wystawione przez pracodawcę, który zatrudniał wnioskodawcę w Polskim Zespole Medycznym na czas wyjazdu do <xAnon>Z.</xAnon> w Libii oraz od 1 marca 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku w <xAnon> (...) Publiczny (...)</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> ponieważ wykonywana przez <xAnon>J. P.</xAnon> praca na stanowisku kierownika zespołu techników wiązała się nie tylko z nadzorem pracowników i przebywaniem w warunkach szkodliwych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, lecz również z wykonywaniem czynności organizacyjnych, do których należą czynności kadrowe i inne prace biurowe oraz czynności administracyjno-gospodarcze, nie objęte stosownym wykazem, które wykonywane są w innych warunkach niż szkodliwe.</xText>
<xText>(<xIx>decyzja z dnia 12 września 2016 roku k. 48 akt ZUS)</xIx></xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych, odwołanie <xAnon>J. P.</xAnon> podlega oddaleniu.</xText>
<xText>Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 184" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> <xIx>(Dz. U. z 2016 r., poz. 887 z późn. zm.)</xIx> ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura, po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:</xText>
<xText>1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat- dla kobiet i 65 lat- dla mężczyzn oraz</xText>
<xText>2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.</xText>
<xText>Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.</xText>
<xText>Stosownie do art. 32 ust. 1 powołanej ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Ustęp 2 tego przepisu stanowi natomiast, że dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Ustęp 4 cytowanego przepisu stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ustępie 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ustępie 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Przywołane przepisy dotychczasowe to <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19830080043" xTitle="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze" xAddress="Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43">Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</xLexLink> <xIx>(Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz.43 z późn zm.).</xIx></xText>
<xText>W myśl § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ustęp 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.</xText>
<xText>W § 3 ustawodawca wskazał, że za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany „wymaganym okresem zatrudnienia” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i <xBx>25 lat dla mężczyzn</xBx>, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Z kolei § 4 tego rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie <xAnon> A</xAnon> stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:</xText>
<xText>1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,</xText>
<xText>2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.</xText>
<xText><xUx>Należy podnieść, że <xAnon>J. P.</xAnon> przyznał, iż nie ma 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych na dzień 31 grudnia 1998 roku.</xUx></xText>
<xText>W związku z tym, że odwołujący się nie spełnił warunku w postaci 25 lat ogólnego stażu ubezpieczeniowego, Sąd pominął analizę pozostałych przesłanek, w tym spełnienia wymogu 15 lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Niespełnienie bowiem chociażby jednego z warunków wymaganych w art. 184 ustawy, czyni odwołanie ubezpieczonego bezzasadnym. Gdyby nawet Sąd uznał, że wnioskodawca udowodnił w toku procesu, że we wskazanych przez siebie okresach pracował w szczególnych warunkach, to nie zmienia to faktu niespełnienia przesłanki ogólnego stażu ubezpieczeniowego. W okolicznościach sprawy ustalanie, czy wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych, byłoby żądaniem ustalenia prawa na przyszłość. Norma prawna art. 184 cytowanej ustawy konkretyzuje przesłanki nabycia prawa do emerytury, zatem wykluczony jest stan, gdy bez spełniania jednej z normatywnych przesłanek strona będzie dochodziła ustalenia prawa na przyszłość.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy, dokonując wskazanej oceny prawnej miał przy tym na względzie pogląd Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, wyrażony w wyroku z dnia 29 kwietnia 1993 roku w sprawie o sygn. akt III AUr 316/93 ( OSA 1993/10/41 ) stwierdzającym, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych brak jest podstaw prawnych do ustalania w sentencji wyroku, w oparciu o <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink> okresów zatrudnienia lub innych składkowych i nieskładkowych, o ile okresy te nie rzutują na prawo do świadczenia lub jego wysokość, jak również analogiczny pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 13 marca 1995 roku w sprawie o sygn. akt III AUr 1096/94 ( OSA 1995/11-12/77).</xText>
<xText>Mając na uwadze wskazane okoliczności Sąd Okręgowy w Łodzi, na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx> § 1 k.p.c.</xLexLink> oddalił odwołanie <xAnon>J. P.</xAnon> jako niezasadne uznając tym samym prawidłowość wydanej w dniu 8 lipca 2016 roku, decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w <xAnon>Ł.</xAnon>.</xText>
<xText>Zarządzenie: odpis wyroku z uzasadnieniem i pouczeniem doręczyć wnioskodawcy</xText>
<xText>E.W.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
M. Lisowska
| null |
[
"M. Lisowska"
] |
[
"art.184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS"
] |
Beata Łuczak
| null |
Beata Łuczak
|
[
"Emerytura wcześniejsza"
] | 5
|
Sygn. akt VIII U 2020/16
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 8 lipca 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłJ. P.prawa do emerytury.
(decyzja z dnia 8 lipca 2016 roku k. 44 akt ZUS)
Wnioskodawca uznał powyższą decyzję organu rentowego za krzywdzącą i w dniu 9 sierpnia 2016 roku złożył od niej odwołanie do Sądu Okręgowego w Łodzi, wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury. Ubezpieczony podniósł, że organ rentowy w ogóle nie ustosunkował się do okresu pracy przypadającego w okresie od 1 września 1977 roku do 30 kwietnia 1989 roku w(...) Szpitalu (...)wB.. Ponadto, zdaniem skarżącego Zakład Ubezpieczeń Społecznych bezprawnie nie uznał okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach w(...) Publicznym (...)wB., w okresie od 1 marca 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku i później do 30 listopada 2007 roku.
(odwołanie k. 2 – 3)
ZUS I OddzialeŁ.wniósł o jego oddalenie wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.(odpowiedź na odwołanie k. 4 – 4 verte)
Na terminie rozprawy w dniu 15 marca 2017 roku wnioskodawca poparł odwołanie i oświadczył, że nie kwestionuje wyliczeń ZUS co do ogólnego stażu ubezpieczonego, a co za tym idzienie ma 25 lattego stażu na dzień 1 stycznia 1999 roku. Ponadto oświadczył, że posiada 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 31 grudnia 1998 roku.
Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.
(stanowisko stron k. 35)
Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił, co następuje:
J. P.urodził się w dniu (...). Posiada wykształcenie średnie. Ukończył Medyczne Studium Zawodowe wB.WydziałE.w 1977 roku, uzyskując tytuł technika elektrooradiologii.
(wniosek k. 1 – 6 akt ZUS, dyplom ukończeniaMedyczne Studium Zawodowe (...)z dnia 8 czerwca 1977 roku k. 26)
Wnioskodawca w okresie od 4 grudnia 1974 roku do 31 marca 1975 roku świadczył pracę w PaństwowymSzpitalu (...)wB.na pełen etat na stanowisku sanitariusza.
(świadectwo pracy z dnia 8 kwietnia 1982 roku k. 9 akt ZUS)
Następnie w okresie od 1 września 1977 roku do 30 kwietnia 1989 rokuJ. P.był zatrudniony, ostatnio jako starszy technik RTG wWojewódzkim Szpitalu (...)wB.na pełen etat. Przy czym w okresie od dnia 3 września 1982 roku do 25 kwietnia 1986 roku wnioskodawca korzystał z urlopu bezpłatnego, ponieważ świadczył pracę w Polskim Zespole Medycznym wZ.w Libii na stanowisku technika RTG.
(świadectwo pracy z dnia 21 kwietnia 1989 roku k. 10 akt ZUS, świadectwo pracy z dnia 11 maja 2006 roku k. 13 akt ZUS, skierowanie do pracy z dnia 20 sierpnia 1877 roku k.31, umowa o pracę z dnia 1 września 1977 roku k. 31, umowa o pracę z dnia 15 września 1977 roku k. 31, umowa o pracę z dnia 2 listopada 1977 roku k. 31, umowa o pracę z dnia 16 marca 1981 roku k. 31, umowa o pracę z dnia 1 maja 1987 roku k. 31, )
Ponadto w okresie od 1 maja 1989 roku do 30 listopada 2007 rokuJ. P.pracował w(...) Publicznym (...)wB.. Przy czym w okresie od 1 maja 1989 roku do 28 lutego 1993 roku na stanowisku starszego technika elektroradiologii zaś od 1 marca 1993 roku do 30 listopada 2007 roku na stanowisku kierownika zespołu techników. W między czasie, tj. w okresie od dnia 8 stycznia 1991 roku do 5 czerwca 1991 roku korzystał z urlopu bezpłatnego w związku z wyjazdem do pracy w Oddziałach Sił Zbrojnych(...)w Królestwie Arabii Saudyjskiej.
(świadectwo pracy z dnia 31 listopada 2007 roku k. 15 akt ZUS, zaświadczenie z dnia 3 czerwca 1991 roku k. 14 akt ZUS, umowa o pracę z dnia 14 grudnia 1994 roku k. 26, umowa o pracę z dnia 2 grudnia 1993 roku k. 26, umowa o pracę z dnia 17 grudnia 1991 roku k. 26, umowa o pracę z dnia 29 kwietnia 1989 roku k. 26)
Wnioskodawca w okresie od 2 września 1996 roku do 21 lutego 1997 roku oraz w okresie od 1 września 1997 roku do 23 stycznia 1998 roku był zatrudniony wMedycznym Studium Zawodowym Nr (...)wB.jako nauczyciel w niepełnym wymiarze czasu pracy tj. 5/22 godzin tygodniowo
(świadectwa pracy z dnia 16 marca 2016 roku k. 19 i 20 akt ZUS)
Z kolei w okresie od 1 grudnia 2007 roku do 31 grudnia 2008 roku wnioskodawca pracowałWojewódzkim (...)wŁ.na stanowisku starszego technika RTG w pełnym wymiarze czasu pracy.
(świadectwa pracy z dnia 31 grudnia 2008 roku k. 21 akt ZUS)
Natomiast w okresie od 1 stycznia 2008 roku do 31 grudnia 2012 roku wnioskodawca świadczył pracę wWojewódzkim (...)wŁ.na stanowisku starszego technika elektroradiologii w pełnym wymiarze czasu pracy. Przy czym w okresie od dnia 1 stycznia 2008 roku do 31 grudnia 2008 roku wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę starszego technika elektroradiologii w pracowni RTG natomiast w okresie od dnia 1 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2012 roku w Pracowni Hemodynamiki.
(świadectwa pracy z dnia 31 grudnia 2012 roku k. 22 akt ZUS, świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze z dnia 31 grudnia 2012 roku k. 23 i 24 akt ZUS)
W dniu 27 kwietnia 2016 rokuJ. P.złożył wniosek o emeryturę.
(wniosek k. 1 – 6 akt ZUS)
Decyzją z dnia 12 maja 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłJ. P.prawa do emerytury. Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca do dnia 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił wymaganego przez ustawodawcę ogólnego stażu pracy a jedynie 21 lata, 7 miesięcy i 16 dni oraz stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat. Organ rentowy nie uznał okresu zatrudnienia jako pracy w szczególnych warunkach w(...) Publicznym (...)wB.w okresie od 1 maja 1989 roku do 31 grudnia 1998 roku, ponieważ świadectwo pracy nie spełnia wymogów formalnych - brak powołania się na odpowiednie zarządzenie resortowe.
(decyzja z dnia 12 maja 2016 roku k. 31 akt ZUS)
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 lipca 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłJ. P.prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na przepisart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwskazał, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego 60 lat dla mężczyzn, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1999 roku) osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat, oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat dla mężczyzn. Emerytura przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca do dnia 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił wymaganego przez ustawodawcę ogólnego stażu pracy a jedynie 21 lata, 7 miesięcy i 17 dni oraz stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat, a jedynie 3 lata, 9 miesięcy i 28 dni. Organ rentowy nie uznał okresu zatrudnienia jako pracy w szczególnych warunkach w(...) Publicznym (...)wB.w okresie od 1 marca 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku, ponieważ wykonywana przez wnioskodawcę praca na stanowisku kierownika zespołu techników wiązała się nie tylko z nadzorem pracowników i przebywaniem w warunkach szkodliwych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, lecz również z wykonywaniem czynności organizacyjnych, do których należą czynności kadrowe i inne prace biurowe oraz czynności administracyjno-gospodarcze, nie objęte stosownym wykazem, które wykonywane są w innych warunkach niż szkodliwe.
(decyzja z dnia 8 lipca 2016 roku k. 44 akt ZUS)
Z kolei decyzją z dnia 12 września 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłJ. P.prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że wnioskodawca do dnia 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił wymaganego przez ustawodawcę ogólnego stażu pracy a jedynie 21 lata, 7 miesięcy i 17 dni oraz stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat, a jedynie 11 lat, 9 miesięcy i 26 dni. Organ rentowy nie uznał okresu zatrudnienia jako pracy w szczególnych warunkach okresów: od 3 września 1982 roku do 25 kwietnia 1986 roku - Samodzielny Publiczny ZOZ ponieważ za ten okres pracy świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach powinno być wystawione przez pracodawcę, który zatrudniał wnioskodawcę w Polskim Zespole Medycznym na czas wyjazdu doZ.w Libii oraz od 1 marca 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...) Publiczny (...)wB.ponieważ wykonywana przezJ. P.praca na stanowisku kierownika zespołu techników wiązała się nie tylko z nadzorem pracowników i przebywaniem w warunkach szkodliwych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, lecz również z wykonywaniem czynności organizacyjnych, do których należą czynności kadrowe i inne prace biurowe oraz czynności administracyjno-gospodarcze, nie objęte stosownym wykazem, które wykonywane są w innych warunkach niż szkodliwe.
(decyzja z dnia 12 września 2016 roku k. 48 akt ZUS)
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych, odwołanieJ. P.podlega oddaleniu.
Zgodnie z treściąart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016 r., poz. 887 z późn. zm.)ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura, po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat- dla kobiet i 65 lat- dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Stosownie do art. 32 ust. 1 powołanej ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Ustęp 2 tego przepisu stanowi natomiast, że dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Ustęp 4 cytowanego przepisu stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ustępie 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ustępie 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Przywołane przepisy dotychczasowe toRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz.43 z późn zm.).
W myśl § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ustęp 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W § 3 ustawodawca wskazał, że za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany „wymaganym okresem zatrudnienia” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Z kolei § 4 tego rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazieAstanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Należy podnieść, żeJ. P.przyznał, iż nie ma 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych na dzień 31 grudnia 1998 roku.
W związku z tym, że odwołujący się nie spełnił warunku w postaci 25 lat ogólnego stażu ubezpieczeniowego, Sąd pominął analizę pozostałych przesłanek, w tym spełnienia wymogu 15 lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Niespełnienie bowiem chociażby jednego z warunków wymaganych w art. 184 ustawy, czyni odwołanie ubezpieczonego bezzasadnym. Gdyby nawet Sąd uznał, że wnioskodawca udowodnił w toku procesu, że we wskazanych przez siebie okresach pracował w szczególnych warunkach, to nie zmienia to faktu niespełnienia przesłanki ogólnego stażu ubezpieczeniowego. W okolicznościach sprawy ustalanie, czy wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych, byłoby żądaniem ustalenia prawa na przyszłość. Norma prawna art. 184 cytowanej ustawy konkretyzuje przesłanki nabycia prawa do emerytury, zatem wykluczony jest stan, gdy bez spełniania jednej z normatywnych przesłanek strona będzie dochodziła ustalenia prawa na przyszłość.
Sąd Okręgowy, dokonując wskazanej oceny prawnej miał przy tym na względzie pogląd Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, wyrażony w wyroku z dnia 29 kwietnia 1993 roku w sprawie o sygn. akt III AUr 316/93 ( OSA 1993/10/41 ) stwierdzającym, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych brak jest podstaw prawnych do ustalania w sentencji wyroku, w oparciu oart. 189 k.p.c.okresów zatrudnienia lub innych składkowych i nieskładkowych, o ile okresy te nie rzutują na prawo do świadczenia lub jego wysokość, jak również analogiczny pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 13 marca 1995 roku w sprawie o sygn. akt III AUr 1096/94 ( OSA 1995/11-12/77).
Mając na uwadze wskazane okoliczności Sąd Okręgowy w Łodzi, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanieJ. P.jako niezasadne uznając tym samym prawidłowość wydanej w dniu 8 lipca 2016 roku, decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału wŁ..
Zarządzenie: odpis wyroku z uzasadnieniem i pouczeniem doręczyć wnioskodawcy
E.W.
| 2,020
|
15/251000/0004021/U
|
Sąd Okręgowy w Łodzi
|
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118",
"art": "art. 184",
"isap_id": "WDU19981621118",
"text": "art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 189",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 189 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 189; art. 477(14); art. 477(14) § 1)",
"Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 - )",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 184)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153505000001006_II_Ka_000060_2017_Uz_2017-08-11_001
|
II Ka 60/17
| 2017-08-11T00:00:00
| 2017-10-04T20:05:42
| 2017-10-04T10:27:28
|
15350500
|
1006
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt II Ka 60/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 sierpnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Roberta Rafał Kwieciński – spr. Sędziowie: SO Iwona Złoty SO Andrzej Nawrocki Protokolant: st. sekr. sąd. Irena Bąk przy udziale Doroty Klasińskiej prokuratora Prokuratury Rejonowej w Koninie po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 roku sprawy A. L. oskarżonego z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 280§1 k.k. i art. 157§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Ewa Szuster" xPublisher="ESzuster" xEditorFullName="Irena Bąk" xEditor="IBak" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="7" xFlag="published" xVolType="15/350500/0001006/Ka" xYear="2017" xVolNmbr="000060" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt II Ka 60/17</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 11 sierpnia 2017 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSO Roberta Rafał Kwieciński – spr.</xText>
<xText>Sędziowie: SO Iwona Złoty</xText>
<xText>SO Andrzej Nawrocki</xText>
<xText>Protokolant: st. sekr. sąd. Irena Bąk</xText>
<xText>przy udziale Doroty Klasińskiej prokuratora Prokuratury Rejonowej w Koninie</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 roku</xText>
<xText>sprawy <xBx><xAnon>A. L.</xAnon> </xBx></xText>
<xText>oskarżonego z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 280§1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 157;art. 157 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 157§2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11§2 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego</xText>
<xText>od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie</xText>
<xText>z dnia 17 listopada 2016 roku sygn. akt II K 927/14</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xBx>Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok. </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>Zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 50 złotych oraz opłatę w wysokości 400 złotych.</xText>
</xUnit>
<xText>
<xBx>
Andrzej Nawrocki Robert Rafał Kwieciński Iwona Złoty </xBx>
</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie II K 927/14 Sąd Rejonowy w Koninie uznał oskarżonego <xAnon>A. L.</xAnon> za winnego przestępstwa z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13§2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 280§1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 157;art. 157 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 157§2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11§2 k.k.</xLexLink> popełnionego w ten sposób, że w dniu 29 października 2013 r. w <xAnon>K.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>A. M.</xAnon> i inną ustaloną osobą usiłował dokonać rozboju na osobie <xAnon>A. C.</xAnon>, w ten sposób, że zapukał do drzwi mieszkania, w którym przemywała pokrzywdzona, a po otwarciu przez nią drzwi doprowadził ją do stanu bezbronności w ten sposób, że użył wobec niej gazu, czym spowodował u pokrzywdzonej naruszenie czynności narządu wzroku na czas poniżej 7 dni w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 157;art. 157 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 157§2 k.k.</xLexLink>, zmusił ją do uklęknięcia przy łóżku i skrępował jej ręce od tyłu taśmą samoprzylepną, a następnie przeszukując mieszkanie zażądał wskazania gdzie znajdują się pieniądze i ich wydania grożąc ponownym użyciem wobec niej gazu, lecz zamierzonego celu przywłaszczenia pieniędzy nie osiągnął z uwago, iż pokrzywdzona nie posiadała w mieszkaniu pieniędzy,</xText>
<xText>i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 14§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 280§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11§3 k.k.</xLexLink> wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 46;art. 46 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 46§2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 48" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 48 k.k.</xLexLink> orzekł na rzecz pokrzywdzonej nawiązkę w kwocie 2.000 zł.</xText>
<xText>Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją obrońcy oskarżonego, który zarzucił:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">a</xName>
<xText>błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, iż oskarżony <xAnon>A. L.</xAnon> dopuścił się w dniu 29 października 2013 r. w <xAnon>K.</xAnon> przestępstwa usiłowania rozboju na osobie pokrzywdzonej <xAnon>A. C.</xAnon>, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań świadków, a także zabezpieczonych śladów daktyloskopijnych i biologicznych jest niewystarczający do przyjęcia sprawstwa oskarżonego za zarzucany mu czyn,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">b</xName>
<xText>rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, a mianowicie:</xText>
</xUnit>
<xText>- <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5§2 k.p.k.</xLexLink> poprzez niesłuszne uznanie sprawstwa oskarżonego i nierozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego, w sytuacji gdy zebrane w sprawie dowody nie dają podstaw do bezwzględnego przyjęcia, że oskarżony A. <xAnon>L.</xAnon> dopuścił się zarzucanego mu czyni, a wobec istnienia okoliczności budzących uzasadnione wątpliwości co do jego sprawstwa należało takie wątpliwości rozstrzygnąć zgodnie z zasadą domniemania niewinności na korzyść oskarżonego,</xText>
<xText>- <xLexLink xArt="art. 170;art. 170 § 1;art. 170 § 1 pkt. 5" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 170§1 pkt 5 k.p.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 167" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 167 k.p.k.</xLexLink> poprzez niesłuszne oddalenie wniosku dowodowego o uzupełniające przesłuchanie w charakterze świadka pokrzywdzonej <xAnon>A. C.</xAnon>. Albowiem wobec ujawnienia w sprawie okoliczności dotyczących powrotu do mieszkania pokrzywdzonej przez jednego ze sprawców i sprzeczności tej relacji z treścią zeznań świadka <xAnon>Ł. S.</xAnon>, zachodziła konieczność weryfikacji tych ustaleń, dla oceny wiarygodności zeznań świądów, tym bardziej, że pokrzywdzona nie rozpoznała oskarżonego jako sprawcy przestępstwa,</xText>
<xText>z ostrożności procesowej:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">c</xName>
<xText>naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie <xLexLink xArt="art. 20" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 20 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 18§1 k.k.</xLexLink>, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że zachowanie jednego ze sprawców czynu polegające na użyciu wobec pokrzywdzonej gazu powodujące u niej naruszenie czynności narządu wzroku na czas poniżej 7 dni w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 157;art. 157 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 157§2 k.k.</xLexLink>, było objęte porozumieniem sprawców, w sytuacji gdy nie ustalono kto takiego gazu użył i czy zachowanie takie nie stanowiło tzw. „ekscesu” jednego ze sprawców, co wyłącza odpowiedzialność pozostałych współsprawców za ten fragment czynu, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia odpowiedzialności oskarżonego z naruszeniem zasady indywidualizacji odpowiedzialności karnej,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">d</xName>
<xText>rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary 3 lat pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xText>powołując się na te zarzuty obrońca wniósł o:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej,</xText>
</xUnit>
<xText>bądź o:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd odwoławczy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacje obrońcy oskarżonego okazała się bezzasadne.</xText>
<xText>Zawarta w niej argumentacja jest całkowicie chybiona i nie zasługuje na akceptację.</xText>
<xText>Przed przystąpieniem do analizy zarzutów zawartych w apelacjach Sąd odwoławczy pragnie zauważyć, iż orzeczenie wydane w przedmiotowej sprawie jest oparte na całokształcie materiału dowodowego zebranego w sprawie, który został poddany wnikliwej analizie bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Analiza dowodów przeprowadzonych przez Sąd Rejonowy znajduje pełne odzwierciedlenie we wnioskach zawartych w uzasadnieniu wyroku, które czyni zadość wymogom <xLexLink xArt="art. 424;art. 424 § 1;art. 424 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 424§1 i 2 k.p.k.</xLexLink>, co pozwala w pełni na przeprowadzenie kontroli instancyjnej.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy pragnie również podkreślić, iż Sąd Rejonowy w Koninie w sposób prawidłowy oraz dokładny przeprowadził postępowanie dowodowe oraz wnikliwie i wszechstronnie rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy dokonując następnie na ich podstawie właściwych ustaleń faktycznych, co do samego przebiegu zdarzenia. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone odpowiednio dokładnie i starannie. Ocena materiału dowodowego w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu przez Sąd Rejonowy dokonana została z uwzględnieniem reguł sformułowanych w przepisach <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5 k.p.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink> Co więcej, jest ona oceną wszechstronną i bezstronną i jest zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy nie stwierdził także błędów logicznych, jak i faktycznych w rozumowaniu Sądu Rejonowego. W związku z powyższym kontrola apelacyjna uzasadnia twierdzenie, że zaskarżony wyrok został, tak jak tego wymaga norma zawarta w <xLexLink xArt="art. 410" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 410 k.p.k.</xLexLink>, prawidłowo i w pełni oparty na poprawnie dokonanej ocenie materiału dowodowego, zgromadzonego i ujawnionego w toku postępowania.</xText>
<xText>Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy stwierdza, że Sąd Rejonowy należycie ustalił stan faktyczny, przez co wykazał sprawstwo i winę oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu.</xText>
<xText>Brak jest więc jakichkolwiek podstaw do podzielenia zarzutu obrońcy oskarżonego błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, iż <xAnon>A. L.</xAnon> dopuścił się zarzucanego mu czynu.</xText>
<xText>Konfrontując ustalenia faktyczne z przeprowadzonymi dowodami trzeba stwierdzić, że dokonana przez Sąd meriti rekonstrukcja zdarzeń i okoliczności popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu nie wykazuje błędów i jest zgodna z przeprowadzonymi dowodami, którym Sąd I instancji dał wiarę i na nich się oparł. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena dowodów jest oceną logiczną, zgodną z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego i pozostaje pod ochroną <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink>, w sytuacji, gdy nie została w zasadnie niczym podważona.</xText>
<xText>Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink> organy postępowania, w więc także i Sąd, kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Zgodnie z panującym w orzecznictwie poglądem, przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink>, wtedy gdy:</xText>
<xText>- jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (<xLexLink xArt="art. 410" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 410 k.p.k.</xLexLink>) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (<xLexLink xArt="art. 2;art. 2 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 2§2 k.p.k.</xLexLink>),</xText>
<xText>- stanowi wynik rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (<xLexLink xArt="art. 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 4 k.p.k.</xLexLink>),</xText>
<xText>- jest wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (<xLexLink xArt="art. 424;art. 424 § 1;art. 424 § 1 pkt. 1;art. 424 § 1 pkt. 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 424§1 pkt 1 i 2 k.p.k.</xLexLink>).</xText>
<xText>(vide: wyrok składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 roku, publ. OSNKW 1991/9/41).</xText>
<xText>Oceny dowodów dokonanej przez Sąd I instancji nie może więc podważyć polemiczna w gruncie rzeczy apelacja obrońcy oskarżonego.</xText>
<xText>Sąd I instancji wnikliwie i wszechstronnie rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku postępowania, a na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd I instancji jest dokładna, nie wykazuje błędów logicznych i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów chronionej dyspozycją <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink></xText>
<xText>W tej sytuacji kontrola odwoławcza uzasadnia stwierdzenie, że zaskarżony wyrok znajduje pełne oparcie w prawidłowo dokonane ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego i ujawnionego w toku postępowania, tak więc nie ma podstaw do dyskwalifikowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.</xText>
<xText>Wbrew odmiennym twierdzeniom zawartym w apelacji obrońcy oskarżonego, nie ma żadnych podstaw ani do skutecznego kwestionowania dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny zebranego materiału dowodowego, ani też poczynionych na podstawie tego materiału ustaleń faktycznych w sprawie.</xText>
<xText>Sąd I instancji zasadnie nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego, a ustalenia faktyczne oparł na treści zeznań świadka funkcjonariusza Policji <xAnon>Ł. S.</xAnon>. Jest przy tym oczywiste, iż na miejscu zdarzenia nie zabezpieczono śladów daktyloskopijnych i biologicznych oskarżonego, sprawcy używali bowiem rękawiczek lateksowych. Jest także zrozumiałe, iż pokrzywdzona oraz świadek <xAnon>R. D.</xAnon> nie rozpoznali sprawców, którzy używali podczas samego zajścia kominiarek, a ponadto pokrzywdzona i świadek nie znali tych mężczyzn. Natomiast świadek <xAnon>S.</xAnon> znał oskarżonego i dwóch pozostałych sprawców, ponieważ podejmował już wcześniej wobec nich interwencje. Ponadto policjanci spotkali sprawców na klatce schodowej, gdy mieli już zdjęte kominiarki. Zeznania tego funkcjonariusza były jednoznaczne i konsekwentne, a przy tym nie miał on żadnych powodów, aby niezgodnie z prawdą obciążać <xAnon>A. L.</xAnon>. Sąd Rejonowy trafnie też podkreślił, iż całkowicie niewiarygodna okazała się wersja oskarżonego, jakoby miał on przebywać zagranicą w czasie popełnienia przedmiotowego przestępstwa. Wymieniony był bowiem przesłuchiwany w sprawie II K 1866/13 Sądu Rejonowego w Koninie w dniu 28 października 2013 r., a w dniu następnym wykonywał prace społeczne w ramach kary ograniczenia wolności orzeczonej w sprawie II K 1111/13 Sądu Rejonowego w Koninie.</xText>
<xText>Całkowicie chybione okazało się uzasadnienie apelacji, jakoby z twierdzeń funkcjonariuszy wynikało, że minęli się na klatce schodowej z trzema sprawcami, a pokrzywdzona zeznała odmiennie, że jeden z tych mężczyzn wrócił do mieszkania. W ten sposób obrońca uzasadnił rzekomą sprzeczność pomiędzy zeznaniami policjantów a pokrzywdzonej. Twierdzenie to nie znalazło jednak potwierdzenia w analizie materiału dowodowego. Z relacji policjantów wynika bowiem, że jeden z mężczyzn został przez nich ujęty (<xAnon>A. M.</xAnon>), kolejny zbiegł z klatki, a oskarżony <xAnon>A. L.</xAnon> wrócił do mieszkania pokrzywdzonej, zamknął drzwi i uciekł przez balkon. Zeznania funkcjonariuszy policji w pełni więc korespondowały z relacją pokrzywdzonej, a tym samym niezasadny był zarzut obrazy <xLexLink xArt="art. 170;art. 170 § 1;art. 170 § 1 pkt. 5" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 170§1 pkt 5 k.p.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 167" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 167 k.p.k.</xLexLink> Dodać należy, że Sąd I instancji podjął wszelkie możliwe działania celem ustalenia miejsca pobytu świadka <xAnon>A. C.</xAnon>, okazały się one jednak bezskuteczne i w rezultacie niezbędne było odczytanie zeznań pokrzywdzonej.</xText>
<xText>Jeżeli natomiast idzie o naruszenie <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5§2 k.p.k.</xLexLink> zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu z dnia 13 maja 2002 roku, V KKN 90/01, publ. LEX nr 53913, nie można zasadnie stawiać zarzutu obrazy <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5§2 k.p.k.</xLexLink>, podnosząc wątpliwości strony, co do treści ustaleń faktycznych lub co do sposobu interpretacji prawa. Dla oceny, czy nie został naruszony zakaz in dubio pro reo nie są bowiem miarodajne tego rodzaju wątpliwości, zgłaszane przez stronę, ale jedynie to, czy orzekający w sprawie Sąd rzeczywiście powziął wątpliwości, co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, względnie to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć.</xText>
<xText>Idąc dalej Sąd odwoławczy pragnie podkreślić, iż wątpliwości o jakich mowa w <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5§2 k.p.k.</xLexLink>, odnoszą się do zagadnień związanych z ustaleniami faktycznymi, a więc do sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego wynikają różne wersje, a żadnej z nich nie daje się wyeliminować drogą dostępnej weryfikacji. Nie należą natomiast do nich wątpliwości związane z problemami oceny dowodów, a więc który z wzajemnie sprzecznych dowodów zasługuje na wiarę, a który tego waloru nie ma. Jeżeli Sąd dokona ustaleń na podstawie swobodnej oceny dowodów i ustalenia te są stanowcze, to nie może zachodzić obraza <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5§2 k.p.k.</xLexLink></xText>
<xText>Istotną rolę w argumentacji na rzecz tego zapatrywania odgrywa stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 8 kwietnia 2003 roku, V KK 268/02, Prok. i Pr. 2003/12/9), zgodnie z którym zasada in dubio pro reo nie ogranicza utrzymanej w granicach racjonalności swobody oceny dowodów. Jeżeli z materiału dowodowego wynikają różne wersje wydarzeń, to nie jest to jeszcze równoznaczne z zaistnieniem „nie dających się usunąć wątpliwości” w rozumieniu tego przepisu. W takim wypadku Sąd jest zobowiązany do dokonania ustaleń właśnie na podstawie swobodnej oceny dowodów. Dopiero wtedy, gdy po wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości wątpliwości nie zostaną usunięte, należy je wytłumaczyć w sposób korzystny dla oskarżonego. Jeżeli jednak Sąd dokona stanowczych ustaleń, to w ogóle nie może zachodzić obraza <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5§2 k.p.k.</xLexLink>, gdyż według tych ustaleń po prostu nie ma wątpliwości.</xText>
<xText>Zaprezentowana przez Sąd I instancji jednoznaczna, logiczna i przekonująca wersją zachowania oskarżonego wyklucza w konsekwencji zasadność zarzutu obrazy <xLexLink xArt="art. 5;art. 5 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 5§2 k.p.k.</xLexLink> Podkreślić przy tym należy, iż ocena całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie daje podstaw do przyjęcia jakiejkolwiek innej wersji wydarzeń niż ta, która została przyjęta przez Sąd.</xText>
<xText>Ocena materiału dowodowego, zaprezentowana przez Sąd Rejonowy w Koninie doprowadziła do wyjaśnienia wszystkich okoliczności popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu czynu, usuwając jednocześnie jakiekolwiek wątpliwości, co do winy oraz sprawstwa tego oskarżonego. Sąd odwoławczy nie ma wątpliwości, iż Sąd I instancji odtwarzając w tym zakresie stan faktyczny uwzględnił okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. W konsekwencji należy zauważyć, iż zarzut złamania zakazu rozstrzygania na niekorzyść oskarżonego wątpliwości nie dających się usunąć, jest bezzasadny. W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd I instancji, dokonując odpowiednio wystarczająco wnikliwej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego i ustalając w sposób bezsporny wszelkie okoliczności powołanego czynu dotyczące kwestii winy i sprawstwa oskarżonego, przede wszystkim nie popadł w takie wątpliwości, które nie mogłyby być usunięte, a zatem nie naruszył zasady in dubio pro reo.</xText>
<xText>Niezasadny był także zarzut obrazy <xLexLink xArt="art. 20" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 20 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 18§1 k.k.</xLexLink> Wszyscy trzej sprawcy weszli równocześnie do mieszkania pokrzywdzonej, wspólnie grozili użyciem gazu, co prawda jeden z nich użył gazu przy wejściu do lokalu, ale pozostali nie próbowali go powstrzymać, nie protestowali, a następnie wspólnie grozili ponownym użyciem przedmiotowego gazu. Twierdzenie jakoby <xAnon>A. L.</xAnon> nie powinien ponosić odpowiedzialności za użycie gazu jest więc całkowicie niezasadne. Konstrukcja współsprawstwa zakłada odpowiedzialność za te zachowania, których dopuścili się pozostali sprawcy działający wspólnie i w porozumieniu.</xText>
<xText>Chybionym był także zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego kary 3 lat pozbawienia wolności.</xText>
<xText>Zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej kary, jako zarzut kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, „gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy – gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą”. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (por. wyrok SN z dnia 11.04.1985r. V KRN 178/85, publ. OSNKW 1985, nr 7-8, poz. 60, wyrok SN z dnia 30.11.1990r., WR 363/90, OSNKW 1991, nr 7-9, poz. 39).</xText>
<xText>Zgodnie z zasadami wymiaru kary przy wymiarze kary uwzględnia się m.in. motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego(<xLexLink xArt="art. 53;art. 53 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 53§2 k.k.</xLexLink>). Ponadto kara powinna być adekwatna do stopnia winy, uwzględniać stopień społecznej szkodliwości czynu oraz uwzględniać cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa(<xLexLink xArt="art. 53;art. 53 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 53§1 k.k.</xLexLink>).</xText>
<xText>Kierując się więc tymi wszystkimi zasadami przewidzianymi w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">kodeksie karnym</xLexLink> należy jednoznacznie stwierdzić, że orzeczona zaskarżonym wyrokiem wobec oskarżonego <xAnon>A. L.</xAnon> kara pozbawienia wolności w rozmiarze 3 lat jest w pełni słuszna i zasługuje na aprobatę.</xText>
<xText>Należy podkreślić, że przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 280§1 k.k.</xLexLink> zagrożone jest karą od 2 do 12 lat pozbawienia wolności, ponadto oskarżony był wielokrotnie karany, w tym za przestępstwa podobne. Dodatkowo Sąd Rejonowy zasadnie uwzględnił szereg okoliczności obciążających (k. 459v). W tej sytuacji kara 3 lat pozbawienia wolności zbliżona do minimalnego ustawowego zagrożenia nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową, a oskarżony z pewnością nie zasługuje na dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.</xText>
<xText>Reasumując: Sąd Okręgowy zaakceptował wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności, jakie Sąd I instancji miał na względnie przy wymiarze kary. W ocenie Sądu odwoławczego, dolegliwość wymierzonej oskarżonemu kary jest współmierna w stosunku do stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu i spełnia zadania społecznego oddziaływania kary oraz cele szczególno-prewencyjne. Jest wynikiem trafnej oceny okoliczności przedmiotowych i podmiotowych czynu oraz danych osobopoznwczych oskarżonego i jako spełniająca wymogi zakreślone dyrektywami przepisu <xLexLink xArt="art. 53" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 53 k.k.</xLexLink>, uznana być musi za karę prawidłowo wyważoną.</xText>
<xText>Mając na względzie powyższe rozważania, a także nie znajdując innych podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawie <xLexLink xArt="art. 437;art. 437 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 437§1 k.p.k.</xLexLink> Sąd Okręgowy orzekł o utrzymaniu tego orzeczenia w mocy.</xText>
<xText>Orzeczenie o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze zawarte w punkcie 2 wyroku znajdują uzasadnienie w przepisach <xLexLink xArt="art. 627" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 627 k.p.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 634" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 634 k.p.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 636;art. 636 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 636§1 k.p.k.</xLexLink>., a także <xLexLink xArt="art. 8" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 8</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 5" xIsapId="WDU19730270152" xTitle="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych" xAddress="Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152">art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych</xLexLink> (tekst jednolity Dz. U. z 1983r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.).</xText>
<xText>A. Nawrocki R.R. Kwieciński I. Złoty
</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Roberta Rafał Kwieciński –
| null |
[
"Andrzej Nawrocki",
"Iwona Złoty",
"Roberta Rafał Kwieciński –"
] | null |
Ewa Szuster
|
st. sekr. sąd. Irena Bąk
|
Irena Bąk
| null | 7
|
Sygn. akt II Ka 60/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 sierpnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Roberta Rafał Kwieciński – spr.
Sędziowie: SO Iwona Złoty
SO Andrzej Nawrocki
Protokolant: st. sekr. sąd. Irena Bąk
przy udziale Doroty Klasińskiej prokuratora Prokuratury Rejonowej w Koninie
po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 roku
sprawyA. L.
oskarżonego zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.iart. 157§2 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie
z dnia 17 listopada 2016 roku sygn. akt II K 927/14
1
Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok.
2
Zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 50 złotych oraz opłatę w wysokości 400 złotych.
Andrzej Nawrocki Robert Rafał Kwieciński Iwona Złoty
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie II K 927/14 Sąd Rejonowy w Koninie uznał oskarżonegoA. L.za winnego przestępstwa zart. 13§2 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.iart. 157§2 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.popełnionego w ten sposób, że w dniu 29 października 2013 r. wK.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zA. M.i inną ustaloną osobą usiłował dokonać rozboju na osobieA. C., w ten sposób, że zapukał do drzwi mieszkania, w którym przemywała pokrzywdzona, a po otwarciu przez nią drzwi doprowadził ją do stanu bezbronności w ten sposób, że użył wobec niej gazu, czym spowodował u pokrzywdzonej naruszenie czynności narządu wzroku na czas poniżej 7 dni w rozumieniuart. 157§2 k.k., zmusił ją do uklęknięcia przy łóżku i skrępował jej ręce od tyłu taśmą samoprzylepną, a następnie przeszukując mieszkanie zażądał wskazania gdzie znajdują się pieniądze i ich wydania grożąc ponownym użyciem wobec niej gazu, lecz zamierzonego celu przywłaszczenia pieniędzy nie osiągnął z uwago, iż pokrzywdzona nie posiadała w mieszkaniu pieniędzy,
i za to na podstawieart. 14§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.w zw. zart. 11§3 k.k.wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności, a na podstawieart. 46§2 k.k.w zw. zart. 48 k.k.orzekł na rzecz pokrzywdzonej nawiązkę w kwocie 2.000 zł.
Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją obrońcy oskarżonego, który zarzucił:
a
błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, iż oskarżonyA. L.dopuścił się w dniu 29 października 2013 r. wK.przestępstwa usiłowania rozboju na osobie pokrzywdzonejA. C., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań świadków, a także zabezpieczonych śladów daktyloskopijnych i biologicznych jest niewystarczający do przyjęcia sprawstwa oskarżonego za zarzucany mu czyn,
b
rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, a mianowicie:
-art. 5§2 k.p.k.poprzez niesłuszne uznanie sprawstwa oskarżonego i nierozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego, w sytuacji gdy zebrane w sprawie dowody nie dają podstaw do bezwzględnego przyjęcia, że oskarżony A.L.dopuścił się zarzucanego mu czyni, a wobec istnienia okoliczności budzących uzasadnione wątpliwości co do jego sprawstwa należało takie wątpliwości rozstrzygnąć zgodnie z zasadą domniemania niewinności na korzyść oskarżonego,
-art. 170§1 pkt 5 k.p.k.w zw. zart. 167 k.p.k.poprzez niesłuszne oddalenie wniosku dowodowego o uzupełniające przesłuchanie w charakterze świadka pokrzywdzonejA. C.. Albowiem wobec ujawnienia w sprawie okoliczności dotyczących powrotu do mieszkania pokrzywdzonej przez jednego ze sprawców i sprzeczności tej relacji z treścią zeznań świadkaŁ. S., zachodziła konieczność weryfikacji tych ustaleń, dla oceny wiarygodności zeznań świądów, tym bardziej, że pokrzywdzona nie rozpoznała oskarżonego jako sprawcy przestępstwa,
z ostrożności procesowej:
c
naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 20 k.k.w zw. zart. 18§1 k.k., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że zachowanie jednego ze sprawców czynu polegające na użyciu wobec pokrzywdzonej gazu powodujące u niej naruszenie czynności narządu wzroku na czas poniżej 7 dni w rozumieniuart. 157§2 k.k., było objęte porozumieniem sprawców, w sytuacji gdy nie ustalono kto takiego gazu użył i czy zachowanie takie nie stanowiło tzw. „ekscesu” jednego ze sprawców, co wyłącza odpowiedzialność pozostałych współsprawców za ten fragment czynu, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia odpowiedzialności oskarżonego z naruszeniem zasady indywidualizacji odpowiedzialności karnej,
d
rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary 3 lat pozbawienia wolności;
powołując się na te zarzuty obrońca wniósł o:
1
zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej,
bądź o:
2
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Apelacje obrońcy oskarżonego okazała się bezzasadne.
Zawarta w niej argumentacja jest całkowicie chybiona i nie zasługuje na akceptację.
Przed przystąpieniem do analizy zarzutów zawartych w apelacjach Sąd odwoławczy pragnie zauważyć, iż orzeczenie wydane w przedmiotowej sprawie jest oparte na całokształcie materiału dowodowego zebranego w sprawie, który został poddany wnikliwej analizie bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Analiza dowodów przeprowadzonych przez Sąd Rejonowy znajduje pełne odzwierciedlenie we wnioskach zawartych w uzasadnieniu wyroku, które czyni zadość wymogomart. 424§1 i 2 k.p.k., co pozwala w pełni na przeprowadzenie kontroli instancyjnej.
Sąd Okręgowy pragnie również podkreślić, iż Sąd Rejonowy w Koninie w sposób prawidłowy oraz dokładny przeprowadził postępowanie dowodowe oraz wnikliwie i wszechstronnie rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy dokonując następnie na ich podstawie właściwych ustaleń faktycznych, co do samego przebiegu zdarzenia. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone odpowiednio dokładnie i starannie. Ocena materiału dowodowego w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu przez Sąd Rejonowy dokonana została z uwzględnieniem reguł sformułowanych w przepisachart. 5 k.p.k.iart. 7 k.p.k.Co więcej, jest ona oceną wszechstronną i bezstronną i jest zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy nie stwierdził także błędów logicznych, jak i faktycznych w rozumowaniu Sądu Rejonowego. W związku z powyższym kontrola apelacyjna uzasadnia twierdzenie, że zaskarżony wyrok został, tak jak tego wymaga norma zawarta wart. 410 k.p.k., prawidłowo i w pełni oparty na poprawnie dokonanej ocenie materiału dowodowego, zgromadzonego i ujawnionego w toku postępowania.
Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy stwierdza, że Sąd Rejonowy należycie ustalił stan faktyczny, przez co wykazał sprawstwo i winę oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu.
Brak jest więc jakichkolwiek podstaw do podzielenia zarzutu obrońcy oskarżonego błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, iżA. L.dopuścił się zarzucanego mu czynu.
Konfrontując ustalenia faktyczne z przeprowadzonymi dowodami trzeba stwierdzić, że dokonana przez Sąd meriti rekonstrukcja zdarzeń i okoliczności popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu nie wykazuje błędów i jest zgodna z przeprowadzonymi dowodami, którym Sąd I instancji dał wiarę i na nich się oparł. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena dowodów jest oceną logiczną, zgodną z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego i pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k., w sytuacji, gdy nie została w zasadnie niczym podważona.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie zart. 7 k.p.k.organy postępowania, w więc także i Sąd, kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Zgodnie z panującym w orzecznictwie poglądem, przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k., wtedy gdy:
- jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2§2 k.p.k.),
- stanowi wynik rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.),
- jest wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424§1 pkt 1 i 2 k.p.k.).
(vide: wyrok składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 roku, publ. OSNKW 1991/9/41).
Oceny dowodów dokonanej przez Sąd I instancji nie może więc podważyć polemiczna w gruncie rzeczy apelacja obrońcy oskarżonego.
Sąd I instancji wnikliwie i wszechstronnie rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku postępowania, a na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd I instancji jest dokładna, nie wykazuje błędów logicznych i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów chronionej dyspozycjąart. 7 k.p.k.
W tej sytuacji kontrola odwoławcza uzasadnia stwierdzenie, że zaskarżony wyrok znajduje pełne oparcie w prawidłowo dokonane ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego i ujawnionego w toku postępowania, tak więc nie ma podstaw do dyskwalifikowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wbrew odmiennym twierdzeniom zawartym w apelacji obrońcy oskarżonego, nie ma żadnych podstaw ani do skutecznego kwestionowania dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny zebranego materiału dowodowego, ani też poczynionych na podstawie tego materiału ustaleń faktycznych w sprawie.
Sąd I instancji zasadnie nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego, a ustalenia faktyczne oparł na treści zeznań świadka funkcjonariusza PolicjiŁ. S.. Jest przy tym oczywiste, iż na miejscu zdarzenia nie zabezpieczono śladów daktyloskopijnych i biologicznych oskarżonego, sprawcy używali bowiem rękawiczek lateksowych. Jest także zrozumiałe, iż pokrzywdzona oraz świadekR. D.nie rozpoznali sprawców, którzy używali podczas samego zajścia kominiarek, a ponadto pokrzywdzona i świadek nie znali tych mężczyzn. Natomiast świadekS.znał oskarżonego i dwóch pozostałych sprawców, ponieważ podejmował już wcześniej wobec nich interwencje. Ponadto policjanci spotkali sprawców na klatce schodowej, gdy mieli już zdjęte kominiarki. Zeznania tego funkcjonariusza były jednoznaczne i konsekwentne, a przy tym nie miał on żadnych powodów, aby niezgodnie z prawdą obciążaćA. L.. Sąd Rejonowy trafnie też podkreślił, iż całkowicie niewiarygodna okazała się wersja oskarżonego, jakoby miał on przebywać zagranicą w czasie popełnienia przedmiotowego przestępstwa. Wymieniony był bowiem przesłuchiwany w sprawie II K 1866/13 Sądu Rejonowego w Koninie w dniu 28 października 2013 r., a w dniu następnym wykonywał prace społeczne w ramach kary ograniczenia wolności orzeczonej w sprawie II K 1111/13 Sądu Rejonowego w Koninie.
Całkowicie chybione okazało się uzasadnienie apelacji, jakoby z twierdzeń funkcjonariuszy wynikało, że minęli się na klatce schodowej z trzema sprawcami, a pokrzywdzona zeznała odmiennie, że jeden z tych mężczyzn wrócił do mieszkania. W ten sposób obrońca uzasadnił rzekomą sprzeczność pomiędzy zeznaniami policjantów a pokrzywdzonej. Twierdzenie to nie znalazło jednak potwierdzenia w analizie materiału dowodowego. Z relacji policjantów wynika bowiem, że jeden z mężczyzn został przez nich ujęty (A. M.), kolejny zbiegł z klatki, a oskarżonyA. L.wrócił do mieszkania pokrzywdzonej, zamknął drzwi i uciekł przez balkon. Zeznania funkcjonariuszy policji w pełni więc korespondowały z relacją pokrzywdzonej, a tym samym niezasadny był zarzut obrazyart. 170§1 pkt 5 k.p.k.w zw. zart. 167 k.p.k.Dodać należy, że Sąd I instancji podjął wszelkie możliwe działania celem ustalenia miejsca pobytu świadkaA. C., okazały się one jednak bezskuteczne i w rezultacie niezbędne było odczytanie zeznań pokrzywdzonej.
Jeżeli natomiast idzie o naruszenieart. 5§2 k.p.k.zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu z dnia 13 maja 2002 roku, V KKN 90/01, publ. LEX nr 53913, nie można zasadnie stawiać zarzutu obrazyart. 5§2 k.p.k., podnosząc wątpliwości strony, co do treści ustaleń faktycznych lub co do sposobu interpretacji prawa. Dla oceny, czy nie został naruszony zakaz in dubio pro reo nie są bowiem miarodajne tego rodzaju wątpliwości, zgłaszane przez stronę, ale jedynie to, czy orzekający w sprawie Sąd rzeczywiście powziął wątpliwości, co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, względnie to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć.
Idąc dalej Sąd odwoławczy pragnie podkreślić, iż wątpliwości o jakich mowa wart. 5§2 k.p.k., odnoszą się do zagadnień związanych z ustaleniami faktycznymi, a więc do sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego wynikają różne wersje, a żadnej z nich nie daje się wyeliminować drogą dostępnej weryfikacji. Nie należą natomiast do nich wątpliwości związane z problemami oceny dowodów, a więc który z wzajemnie sprzecznych dowodów zasługuje na wiarę, a który tego waloru nie ma. Jeżeli Sąd dokona ustaleń na podstawie swobodnej oceny dowodów i ustalenia te są stanowcze, to nie może zachodzić obrazaart. 5§2 k.p.k.
Istotną rolę w argumentacji na rzecz tego zapatrywania odgrywa stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 8 kwietnia 2003 roku, V KK 268/02, Prok. i Pr. 2003/12/9), zgodnie z którym zasada in dubio pro reo nie ogranicza utrzymanej w granicach racjonalności swobody oceny dowodów. Jeżeli z materiału dowodowego wynikają różne wersje wydarzeń, to nie jest to jeszcze równoznaczne z zaistnieniem „nie dających się usunąć wątpliwości” w rozumieniu tego przepisu. W takim wypadku Sąd jest zobowiązany do dokonania ustaleń właśnie na podstawie swobodnej oceny dowodów. Dopiero wtedy, gdy po wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości wątpliwości nie zostaną usunięte, należy je wytłumaczyć w sposób korzystny dla oskarżonego. Jeżeli jednak Sąd dokona stanowczych ustaleń, to w ogóle nie może zachodzić obrazaart. 5§2 k.p.k., gdyż według tych ustaleń po prostu nie ma wątpliwości.
Zaprezentowana przez Sąd I instancji jednoznaczna, logiczna i przekonująca wersją zachowania oskarżonego wyklucza w konsekwencji zasadność zarzutu obrazyart. 5§2 k.p.k.Podkreślić przy tym należy, iż ocena całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie daje podstaw do przyjęcia jakiejkolwiek innej wersji wydarzeń niż ta, która została przyjęta przez Sąd.
Ocena materiału dowodowego, zaprezentowana przez Sąd Rejonowy w Koninie doprowadziła do wyjaśnienia wszystkich okoliczności popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu czynu, usuwając jednocześnie jakiekolwiek wątpliwości, co do winy oraz sprawstwa tego oskarżonego. Sąd odwoławczy nie ma wątpliwości, iż Sąd I instancji odtwarzając w tym zakresie stan faktyczny uwzględnił okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. W konsekwencji należy zauważyć, iż zarzut złamania zakazu rozstrzygania na niekorzyść oskarżonego wątpliwości nie dających się usunąć, jest bezzasadny. W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd I instancji, dokonując odpowiednio wystarczająco wnikliwej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego i ustalając w sposób bezsporny wszelkie okoliczności powołanego czynu dotyczące kwestii winy i sprawstwa oskarżonego, przede wszystkim nie popadł w takie wątpliwości, które nie mogłyby być usunięte, a zatem nie naruszył zasady in dubio pro reo.
Niezasadny był także zarzut obrazyart. 20 k.k.w zw. zart. 18§1 k.k.Wszyscy trzej sprawcy weszli równocześnie do mieszkania pokrzywdzonej, wspólnie grozili użyciem gazu, co prawda jeden z nich użył gazu przy wejściu do lokalu, ale pozostali nie próbowali go powstrzymać, nie protestowali, a następnie wspólnie grozili ponownym użyciem przedmiotowego gazu. Twierdzenie jakobyA. L.nie powinien ponosić odpowiedzialności za użycie gazu jest więc całkowicie niezasadne. Konstrukcja współsprawstwa zakłada odpowiedzialność za te zachowania, których dopuścili się pozostali sprawcy działający wspólnie i w porozumieniu.
Chybionym był także zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego kary 3 lat pozbawienia wolności.
Zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej kary, jako zarzut kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, „gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy – gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą”. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (por. wyrok SN z dnia 11.04.1985r. V KRN 178/85, publ. OSNKW 1985, nr 7-8, poz. 60, wyrok SN z dnia 30.11.1990r., WR 363/90, OSNKW 1991, nr 7-9, poz. 39).
Zgodnie z zasadami wymiaru kary przy wymiarze kary uwzględnia się m.in. motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego(art. 53§2 k.k.). Ponadto kara powinna być adekwatna do stopnia winy, uwzględniać stopień społecznej szkodliwości czynu oraz uwzględniać cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa(art. 53§1 k.k.).
Kierując się więc tymi wszystkimi zasadami przewidzianymi wkodeksie karnymnależy jednoznacznie stwierdzić, że orzeczona zaskarżonym wyrokiem wobec oskarżonegoA. L.kara pozbawienia wolności w rozmiarze 3 lat jest w pełni słuszna i zasługuje na aprobatę.
Należy podkreślić, że przestępstwo zart. 280§1 k.k.zagrożone jest karą od 2 do 12 lat pozbawienia wolności, ponadto oskarżony był wielokrotnie karany, w tym za przestępstwa podobne. Dodatkowo Sąd Rejonowy zasadnie uwzględnił szereg okoliczności obciążających (k. 459v). W tej sytuacji kara 3 lat pozbawienia wolności zbliżona do minimalnego ustawowego zagrożenia nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową, a oskarżony z pewnością nie zasługuje na dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.
Reasumując: Sąd Okręgowy zaakceptował wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności, jakie Sąd I instancji miał na względnie przy wymiarze kary. W ocenie Sądu odwoławczego, dolegliwość wymierzonej oskarżonemu kary jest współmierna w stosunku do stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu i spełnia zadania społecznego oddziaływania kary oraz cele szczególno-prewencyjne. Jest wynikiem trafnej oceny okoliczności przedmiotowych i podmiotowych czynu oraz danych osobopoznwczych oskarżonego i jako spełniająca wymogi zakreślone dyrektywami przepisuart. 53 k.k., uznana być musi za karę prawidłowo wyważoną.
Mając na względzie powyższe rozważania, a także nie znajdując innych podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawieart. 437§1 k.p.k.Sąd Okręgowy orzekł o utrzymaniu tego orzeczenia w mocy.
Orzeczenie o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze zawarte w punkcie 2 wyroku znajdują uzasadnienie w przepisachart. 627 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.iart. 636§1 k.p.k.., a takżeart. 8w zw. zart. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jednolity Dz. U. z 1983r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.).
A. Nawrocki R.R. Kwieciński I. Złoty
| 60
|
15/350500/0001006/Ka
|
Sąd Okręgowy w Koninie
|
II Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 280;art. 280 § 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 280§1 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 424;art. 424 § 1;art. 424 § 1 pkt. 1;art. 424 § 1 pkt. 2",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 424§1 pkt 1 i 2 k.p.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152",
"art": "art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 5",
"isap_id": "WDU19730270152",
"text": "art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych",
"title": "Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 - art. 2; art. 2 ust. 1; art. 2 ust. 1 pkt. 5)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 11; art. 11 § 2; art. 11 § 3; art. 13; art. 13 § 1; art. 13 § 2; art. 14; art. 14 § 1; art. 157; art. 157 § 2; art. 18; art. 18 § 1; art. 20; art. 280; art. 280 § 1; art. 46; art. 46 § 2; art. 48; art. 53; art. 53 § 1; art. 53 § 2)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 167; art. 170; art. 170 § 1; art. 170 § 1 pkt. 5; art. 2; art. 2 § 2; art. 4; art. 410; art. 424; art. 424 § 1; art. 424 § 1 pkt. 1; art. 424 § 1 pkt. 2; art. 424 § 2; art. 437; art. 437 § 1; art. 5; art. 5 § 2; art. 627; art. 634; art. 636; art. 636 § 1; art. 7; art. 8)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155515350001003_II_C_000232_2017_Uz_2017-08-25_001
|
II C 232/17
| 2017-08-25T00:00:00
| 2018-10-29T20:10:08
| 2018-10-29T14:23:58
|
15551535
|
1003
|
SENTENCE, REASON
|
Sygnatura akt II C 232/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ S. , dnia 4 sierpnia 2017 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie II Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Tomasz Radkiewicz Protokolant:apl. adw. Michał Maśnik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2017 r. S. sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w K. przeciwko D. M. o zapłatę I umarza postępowanie w zakresie dotyczącym kwoty 6.320,00 (sześciu tysięcy trzystu dwudziestu) złoty
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Joanna Janowska" xPublisher="jjanowska" xEditorFullName="Julita Maćkowiak" xEditor="jmackowiak" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="4" xFlag="published" xVolType="15/551535/0001003/C" xYear="2017" xVolNmbr="000232" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">Sygnatura akt II C 232/17</xText>
<xText/>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"><xAnon>S.</xAnon>, dnia 4 sierpnia 2017 r.</xText>
<xText><xBx>Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie II Wydział Cywilny w następującym składzie:</xBx></xText>
<xText>Przewodniczący:SSR Tomasz Radkiewicz</xText>
<xText>Protokolant:apl. adw. Michał Maśnik</xText>
<xText><xBx>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2017 r. <xAnon>S.</xAnon></xBx></xText>
<xText><xBx>sprawy z powództwa <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>K.</xAnon></xBx></xText>
<xText><xBx>przeciwko <xAnon>D. M.</xAnon></xBx></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>umarza postępowanie w zakresie dotyczącym kwoty 6.320,00 (sześciu tysięcy trzystu dwudziestu) złotych;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądza od pozwanego <xAnon>D. M.</xAnon> na rzecz <xAnon> (...) Banku (...) S. A.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>K.</xAnon> kwotę złotych 18.451,79 zł (osiemnastu tysięcy czterystu pięćdziesięciu jeden złotych i siedemdziesięciu dziewięciu groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:</xText>
</xUnit>
<xText>- od kwoty 24.145,12 zł od dnia 13 kwietnia 2016 roku do dnia 6 maja 2016 roku,</xText>
<xText>- od kwoty 23.495,12 zł od dnia 7 maja 2016 roku do dnia 10 czerwca 2016 roku,</xText>
<xText>- od kwoty 22.845,12 zł od dnia 11 czerwca 2016 roku do dnia 14 czerwca 2016 roku,</xText>
<xText>- od kwoty 22.195,12 zł od dnia 15 czerwca 2016 roku do dnia 5 sierpnia 2016 roku,</xText>
<xText>- od kwoty 21.545,12 zł od dnia 6 sierpnia 2016 roku do dnia 5 września 2016 roku,</xText>
<xText>- od kwoty 20.940,12 zł od dnia 6 września 2016 roku do dnia 10 października 2016 roku,</xText>
<xText>- od kwoty 20.335,12 zł od dnia 11 października 2016 roku do dnia 7 listopada 2016 roku,</xText>
<xText>- od kwoty 19.730,12 zł od dnia 8 listopada 2016 do dnia 9 grudnia 2016 roku,</xText>
<xText>- od kwoty 19.125,12 zł od dnia 10 grudnia 2016 roku do dnia 11 stycznia 2017 roku,</xText>
<xText>- od kwoty 18.725,12 zł od dnia 12 stycznia 2017 roku do dnia 13 lutego 2017 roku,</xText>
<xText>- od kwoty 18.225,12 zł od dnia 14 lutego 2017 roku do dnia 14 marca 2017 roku,</xText>
<xText>- od kwoty 17.575,12 zł od dnia 15 marca 2017 roku do dnia zapłaty,</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>oddala powództwo w pozostałym zakresie;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">IV</xName>
<xText>zasądza od pozwanego <xAnon>D. M.</xAnon> na rzecz powoda <xAnon> (...) Banku (...) S. A.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>K.</xAnon> kwotę 5.803,13 zł (pięciu tysięcy ośmiuset trzech złotych i trzynastu groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Sygn. akt II C 232/17</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Pozwem z dnia 13 kwietnia 2016 roku <xAnon> (...) Bank (...) S. A.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>K.</xAnon> wniosła o zasądzenie od <xAnon>D. M.</xAnon> kwoty 25.021,79zł z tytułu niespłaconego zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki pieniężnej wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 24.145,12 zł od dnia 13 kwietnia 2016 roku do dnia zapłaty, zasądzenia zwrotu kosztów sądowych w kwocie 313 zł, kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz zwrotu kosztów prowizji e-<xAnon>C.</xAnon> w kwocie 3,13 zł.</xText>
<xText>W uzasadnieniu pozwu wskazano, że strony w dniu 3 kwietnia 2015 roku zawarły <xAnon>umowę pożyczki nr (...)</xAnon>, którą – z uwagi na brak spłaty – powód wypowiedział w dniu 23 listopada 2015 roku wzywając pozwanego do spłaty całości zadłużenia w terminie 30 dni, co jednak pozostało bez odpowiedzi.</xText>
<xText>Na dochodzone roszczenia składała się należność główna w wysokości 24.145,12 zł., kwota 162,31 zł z tytułu niespłaconych odsetek umownych naliczonych od dnia powstania zaległości do dnia wymagalności umowy, kwota 714,36 zł z tytułu niespłaconych odsetek za zwłokę, naliczonych od dnia niespłacenia przez pozwanego należności w terminie umownym do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu.</xText>
<xText>Jednocześnie powód wniósł o zasądzenie dalszych odsetek ustawowych za opóźnienie naliczanych od kwoty 24.145,12 zł od dnia 13 kwietnia 2016 roku do dnia zapłaty.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy Lublin- Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny, postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 roku stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, zgodnie z właściwością ogólną.</xText>
<xText>Nakazem zapłaty z dnia 28 lutego 2017 roku wydanym w postępowaniu upominawczym orzeczono zgodnie z żądaniem powoda.</xText>
<xText>Od powyższego orzeczenia pozwany wniósł sprzeciw kwestionując wysokość żądanej przez powoda kwoty, wnosząc o jej prawidłowe wyliczenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu.</xText>
<xText>W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że orzeczona kwota jest większa od faktycznie pozostałej do spłaty należności o 5223,45 zł albowiem pozwany po wypowiedzeniu umowy regularnie spłacał pożyczkę, niejednokrotnie z nadpłatą, i w okresie od dnia 13 kwietnia 2016 do dnia 14 marca 2017 roku wpłacił na rzecz banku dodatkowo kwotę 6570 zł</xText>
<xText>W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wskazał, że już po wniesieniu pozwu pozwany dokonał spłat w łącznej kwocie 6.320 zł, w związku z czym cofnął powództwo co do tej kwoty, w pozostałej części podtrzymując wnioski wyrażone w pozwie.</xText>
<xText><xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>Na wstępie należy wskazać, że ustalony wyżej stan faktyczny był bezsporny. Stan ten Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, których autentyczność i wiarygodność nie była przez strony kwestionowana.</xText>
<xText><xAnon> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>K.</xAnon> prowadzi działalność bankową polegającą na udzielaniu kredytów i pożyczek czy prowadzeniu rachunków bankowych.</xText>
<xText><xBx>Dowód:</xBx></xText>
<xText>- odpis KRS powoda, k. 23-29;</xText>
<xText>- umowa pożyczki k.13-17</xText>
<xText>W dniu 3 kwietnia 2015 roku strony zawarły <xAnon>umowę pożyczki nr (...)</xAnon> na mocy której pozwany otrzymał kwotę 30.000 zł, która to kwota winna zostać zwrócona w 59 ratach miesięcznych po 632,89 zł oraz ostatniej racie w wysokości 632,65 zł, płatnych do 10-tego dnia każdego miesiąca. W § 27 umowy tej ustalono, że powód może wypowiedzieć niniejszą umowę z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia, jeżeli pożyczkobiorca będzie zalegał z płatnościami rat za okres dwóch pełnych okresów rozliczeniowych.</xText>
<xText><xAnon> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>K.</xAnon> wypłacił pozwanemu przedmiot pożyczki.</xText>
<xText><xBx>Bezsporne, a nadto dowód:</xBx></xText>
<xText>- umowa pożyczki k. 13-17;</xText>
<xText>Z powodu nienależytego wykonywania umowy przez pozwanego, oświadczeniem z dnia 23 listopada 2015 r. powód wypowiedział pozwanemu łącząca strony umowę pożyczki przy zachowaniu 30-dniowego okresu wypowiedzenia i wezwał pozwanego do zapłaty całej – dotychczas niespłaconej - należności z tytułu umowy pożyczki.</xText>
<xText>Pozwany nie zadośćuczynił żądaniu zapłaty.</xText>
<xText>Pomimo wypowiedzenia przez powoda umowy pożyczki, <xAnon>D. M.</xAnon> w dalszym ciągu dokonywał na rzecz powoda spłat i w wykonaniu tejże umowy wpłacił powodowi kwotę 7.207,42 zł do dnia złożenia przez <xAnon> (...) Bank (...)</xAnon> powództwa i kwotę 6.570 zł po tej dacie, co łącznie daje kwotę 13.777,42 zł.</xText>
<xText><xBx>Dowód:</xBx></xText>
<xText>- wypowiedzenie umowy k. 18</xText>
<xText>- wykaz wpłat: k.58</xText>
<xText>- zestawienie wpłat k. 45</xText>
<xText>- historia rachunku k. 46-47</xText>
<xText>Powód pismem z dnia 5 maja 2017 roku wskazał, że powód – na poczet spłaty należności –wpłacił kwotę 6.320,00 zł, w związku z czym cofnął powództwo co do tej kwoty, podtrzymując powództwo w pozostałym zakresie.</xText>
<xText><xBx>Sąd zważył co następuje</xBx></xText>
<xText>Powództwo okazało się uzasadnione częściowo.</xText>
<xText>Podstawę prawną żądania pozwu stanowił <xLexLink xArt="art. 720;art. 720 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 720 § 1 k.c.</xLexLink>, zgodnie z którym przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko, co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.</xText>
<xText>Powód dochodził w niniejszej sprawie zapłaty, którego źródłem była umowa pożyczki, zawarta pomiędzy stronami.</xText>
<xText>Zauważyć w tym miejscu należy, iż stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez obie strony, których prawdziwości strony nie kwestionowały, w związku z czym można je było uznać za w pełni wiarygodne.</xText>
<xText>Sąd w oparciu o podpisaną przez pozwanego umowę pożyczki ustalił, iż na skutek zawarcia przedmiotowej umowy doszło do powstania pomiędzy stronami stosunku obligacyjnego. Strona powodowa dostarczyła przy tym materiał dowodowy umożliwiający ustalenie, że pozwany nie wywiązał się należycie z umowy, w szczególności zaniechał terminowego dokonywania spłat. To zaś stanowiło podstawę do jej wypowiedzenia i dochodzenia całego zadłużenia jako natychmiast wykonalnego wobec naruszenia warunków udzielenia pożyczki.</xText>
<xText>Wobec niezgodności stanowisk stron w zakresie faktycznie wpłaconych po dniu 13 kwietnia 2016 roku przez pozwanego kwot Sąd dokonał jej weryfikacji opierając się na dokumentach złożonych przez obie strony. Analizując zgromadzony materiał, Sąd uznał, iż zarówno z dokumentacji przedłożonej przez powoda, jak i z dokumentów przedłożonych przez pozwanego wynika, ze w okresie od dnia 13 lipca 2016 roku pozwany wpłacił na rzecz powoda kwotę 6.570 zł. W ocenie Sądu wyliczenie zawarte w piśmie z dnia 5 maja 2017 roku, z zastrzeżeniem omyłki przy wskazaniu wysokości ostatniej z wpłat dokonanych przez powoda, tak co do przyjętych wartości, jak i wymagalności, jest prawidłowe a sposób jego dokonania znajduje oparcie w postanowieniach umownych łączących strony oraz przepisach prawa. W przedmiotowym piśmie wskazano, że w dniu 14 marca 2017 r. pozwany wpłacił 400 zł. gdy tymczasem z wykazu wpłat przedstawionego również przez powoda (k. 58v) wynika, ze wpłata ta wynosiła 650 zł. Zatem żądanie zapłaty kwoty 250 zł. jest nieuzasadnione i w tym zakresie powództwo zostało oddalone.</xText>
<xText>Co do zasady i sposobu wyliczenia należnych odsetek Sąd oparł się na dokumentach przedłożonych przez powoda albowiem zostały one przez stronę wyczerpująco opisane.</xText>
<xText>Roszczenie w powstałym zakresie nie budziło wątpliwości Sądu, zatem w punkcie II wyroku zasądzona została na rzecz powoda kwota 18.451,79 zł.</xText>
<xText>Sąd umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym kwoty 6.320,00 zł, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Powód bowiem cofnął żądanie w tym zakresie wobec spełnienia świadczenia przez pozwanego w tej części już po wytoczeniu powództwa. Cofnięcie powództwa nie jest sprzeczne z prawe, zasadami współżycia społecznego ani nie stanowi obejścia prawa.</xText>
<xText>O odsetkach orzeczono na podstawie <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481§1 i 2 k.c.</xLexLink> zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe.</xText>
<xText>O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie III wyroku na podstawie <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 99" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 99 k.p.c.</xLexLink>, zgodnie z którymi strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, przy czym do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się jego wynagrodzenie i wydatki, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Rozstrzygając o kosztach procesu Sąd miał na uwadze także treść <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100</xLexLink> zd. drugie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">k.p.c.</xLexLink>, który pozwala włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Dlatego też zasądzając na rzecz powoda kwotę 5.803,13 zł Sąd uznał ją za stronę wygrywającą powództwo niemalże w całości.</xText>
<xText>Koszty powoda obejmowały opłatę sądową od pozwu w kwocie 1000 zł, wynikające z przepisów obowiązujących w dacie wniesienia powództwa wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 4800 zł oraz koszty prowizji e-card w kwocie 3,13 zł, co łącznie stanowi kwotę 5.803,13 zł.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Tomasz Radkiewicz
| null |
[
"Tomasz Radkiewicz"
] | null |
Joanna Janowska
|
apl. adw. Michał Maśnik
|
Julita Maćkowiak
| null | 4
|
Sygnatura akt II C 232/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
S., dnia 4 sierpnia 2017 r.
Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie II Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSR Tomasz Radkiewicz
Protokolant:apl. adw. Michał Maśnik
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2017 r.S.
sprawy z powództwa(...) S.A.z siedzibą wK.
przeciwkoD. M.
o zapłatę
I
umarza postępowanie w zakresie dotyczącym kwoty 6.320,00 (sześciu tysięcy trzystu dwudziestu) złotych;
II
zasądza od pozwanegoD. M.na rzecz(...) Banku (...) S. A.z siedzibą wK.kwotę złotych 18.451,79 zł (osiemnastu tysięcy czterystu pięćdziesięciu jeden złotych i siedemdziesięciu dziewięciu groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:
- od kwoty 24.145,12 zł od dnia 13 kwietnia 2016 roku do dnia 6 maja 2016 roku,
- od kwoty 23.495,12 zł od dnia 7 maja 2016 roku do dnia 10 czerwca 2016 roku,
- od kwoty 22.845,12 zł od dnia 11 czerwca 2016 roku do dnia 14 czerwca 2016 roku,
- od kwoty 22.195,12 zł od dnia 15 czerwca 2016 roku do dnia 5 sierpnia 2016 roku,
- od kwoty 21.545,12 zł od dnia 6 sierpnia 2016 roku do dnia 5 września 2016 roku,
- od kwoty 20.940,12 zł od dnia 6 września 2016 roku do dnia 10 października 2016 roku,
- od kwoty 20.335,12 zł od dnia 11 października 2016 roku do dnia 7 listopada 2016 roku,
- od kwoty 19.730,12 zł od dnia 8 listopada 2016 do dnia 9 grudnia 2016 roku,
- od kwoty 19.125,12 zł od dnia 10 grudnia 2016 roku do dnia 11 stycznia 2017 roku,
- od kwoty 18.725,12 zł od dnia 12 stycznia 2017 roku do dnia 13 lutego 2017 roku,
- od kwoty 18.225,12 zł od dnia 14 lutego 2017 roku do dnia 14 marca 2017 roku,
- od kwoty 17.575,12 zł od dnia 15 marca 2017 roku do dnia zapłaty,
III
oddala powództwo w pozostałym zakresie;
IV
zasądza od pozwanegoD. M.na rzecz powoda(...) Banku (...) S. A.z siedzibą wK.kwotę 5.803,13 zł (pięciu tysięcy ośmiuset trzech złotych i trzynastu groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt II C 232/17
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 13 kwietnia 2016 roku(...) Bank (...) S. A.z siedzibą wK.wniosła o zasądzenie odD. M.kwoty 25.021,79zł z tytułu niespłaconego zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki pieniężnej wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 24.145,12 zł od dnia 13 kwietnia 2016 roku do dnia zapłaty, zasądzenia zwrotu kosztów sądowych w kwocie 313 zł, kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz zwrotu kosztów prowizji e-C.w kwocie 3,13 zł.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że strony w dniu 3 kwietnia 2015 roku zawarłyumowę pożyczki nr (...), którą – z uwagi na brak spłaty – powód wypowiedział w dniu 23 listopada 2015 roku wzywając pozwanego do spłaty całości zadłużenia w terminie 30 dni, co jednak pozostało bez odpowiedzi.
Na dochodzone roszczenia składała się należność główna w wysokości 24.145,12 zł., kwota 162,31 zł z tytułu niespłaconych odsetek umownych naliczonych od dnia powstania zaległości do dnia wymagalności umowy, kwota 714,36 zł z tytułu niespłaconych odsetek za zwłokę, naliczonych od dnia niespłacenia przez pozwanego należności w terminie umownym do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu.
Jednocześnie powód wniósł o zasądzenie dalszych odsetek ustawowych za opóźnienie naliczanych od kwoty 24.145,12 zł od dnia 13 kwietnia 2016 roku do dnia zapłaty.
Sąd Rejonowy Lublin- Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny, postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 roku stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, zgodnie z właściwością ogólną.
Nakazem zapłaty z dnia 28 lutego 2017 roku wydanym w postępowaniu upominawczym orzeczono zgodnie z żądaniem powoda.
Od powyższego orzeczenia pozwany wniósł sprzeciw kwestionując wysokość żądanej przez powoda kwoty, wnosząc o jej prawidłowe wyliczenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że orzeczona kwota jest większa od faktycznie pozostałej do spłaty należności o 5223,45 zł albowiem pozwany po wypowiedzeniu umowy regularnie spłacał pożyczkę, niejednokrotnie z nadpłatą, i w okresie od dnia 13 kwietnia 2016 do dnia 14 marca 2017 roku wpłacił na rzecz banku dodatkowo kwotę 6570 zł
W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wskazał, że już po wniesieniu pozwu pozwany dokonał spłat w łącznej kwocie 6.320 zł, w związku z czym cofnął powództwo co do tej kwoty, w pozostałej części podtrzymując wnioski wyrażone w pozwie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Na wstępie należy wskazać, że ustalony wyżej stan faktyczny był bezsporny. Stan ten Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, których autentyczność i wiarygodność nie była przez strony kwestionowana.
(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wK.prowadzi działalność bankową polegającą na udzielaniu kredytów i pożyczek czy prowadzeniu rachunków bankowych.
Dowód:
- odpis KRS powoda, k. 23-29;
- umowa pożyczki k.13-17
W dniu 3 kwietnia 2015 roku strony zawarłyumowę pożyczki nr (...)na mocy której pozwany otrzymał kwotę 30.000 zł, która to kwota winna zostać zwrócona w 59 ratach miesięcznych po 632,89 zł oraz ostatniej racie w wysokości 632,65 zł, płatnych do 10-tego dnia każdego miesiąca. W § 27 umowy tej ustalono, że powód może wypowiedzieć niniejszą umowę z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia, jeżeli pożyczkobiorca będzie zalegał z płatnościami rat za okres dwóch pełnych okresów rozliczeniowych.
(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wK.wypłacił pozwanemu przedmiot pożyczki.
Bezsporne, a nadto dowód:
- umowa pożyczki k. 13-17;
Z powodu nienależytego wykonywania umowy przez pozwanego, oświadczeniem z dnia 23 listopada 2015 r. powód wypowiedział pozwanemu łącząca strony umowę pożyczki przy zachowaniu 30-dniowego okresu wypowiedzenia i wezwał pozwanego do zapłaty całej – dotychczas niespłaconej - należności z tytułu umowy pożyczki.
Pozwany nie zadośćuczynił żądaniu zapłaty.
Pomimo wypowiedzenia przez powoda umowy pożyczki,D. M.w dalszym ciągu dokonywał na rzecz powoda spłat i w wykonaniu tejże umowy wpłacił powodowi kwotę 7.207,42 zł do dnia złożenia przez(...) Bank (...)powództwa i kwotę 6.570 zł po tej dacie, co łącznie daje kwotę 13.777,42 zł.
Dowód:
- wypowiedzenie umowy k. 18
- wykaz wpłat: k.58
- zestawienie wpłat k. 45
- historia rachunku k. 46-47
Powód pismem z dnia 5 maja 2017 roku wskazał, że powód – na poczet spłaty należności –wpłacił kwotę 6.320,00 zł, w związku z czym cofnął powództwo co do tej kwoty, podtrzymując powództwo w pozostałym zakresie.
Sąd zważył co następuje
Powództwo okazało się uzasadnione częściowo.
Podstawę prawną żądania pozwu stanowiłart. 720 § 1 k.c., zgodnie z którym przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko, co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
Powód dochodził w niniejszej sprawie zapłaty, którego źródłem była umowa pożyczki, zawarta pomiędzy stronami.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez obie strony, których prawdziwości strony nie kwestionowały, w związku z czym można je było uznać za w pełni wiarygodne.
Sąd w oparciu o podpisaną przez pozwanego umowę pożyczki ustalił, iż na skutek zawarcia przedmiotowej umowy doszło do powstania pomiędzy stronami stosunku obligacyjnego. Strona powodowa dostarczyła przy tym materiał dowodowy umożliwiający ustalenie, że pozwany nie wywiązał się należycie z umowy, w szczególności zaniechał terminowego dokonywania spłat. To zaś stanowiło podstawę do jej wypowiedzenia i dochodzenia całego zadłużenia jako natychmiast wykonalnego wobec naruszenia warunków udzielenia pożyczki.
Wobec niezgodności stanowisk stron w zakresie faktycznie wpłaconych po dniu 13 kwietnia 2016 roku przez pozwanego kwot Sąd dokonał jej weryfikacji opierając się na dokumentach złożonych przez obie strony. Analizując zgromadzony materiał, Sąd uznał, iż zarówno z dokumentacji przedłożonej przez powoda, jak i z dokumentów przedłożonych przez pozwanego wynika, ze w okresie od dnia 13 lipca 2016 roku pozwany wpłacił na rzecz powoda kwotę 6.570 zł. W ocenie Sądu wyliczenie zawarte w piśmie z dnia 5 maja 2017 roku, z zastrzeżeniem omyłki przy wskazaniu wysokości ostatniej z wpłat dokonanych przez powoda, tak co do przyjętych wartości, jak i wymagalności, jest prawidłowe a sposób jego dokonania znajduje oparcie w postanowieniach umownych łączących strony oraz przepisach prawa. W przedmiotowym piśmie wskazano, że w dniu 14 marca 2017 r. pozwany wpłacił 400 zł. gdy tymczasem z wykazu wpłat przedstawionego również przez powoda (k. 58v) wynika, ze wpłata ta wynosiła 650 zł. Zatem żądanie zapłaty kwoty 250 zł. jest nieuzasadnione i w tym zakresie powództwo zostało oddalone.
Co do zasady i sposobu wyliczenia należnych odsetek Sąd oparł się na dokumentach przedłożonych przez powoda albowiem zostały one przez stronę wyczerpująco opisane.
Roszczenie w powstałym zakresie nie budziło wątpliwości Sądu, zatem w punkcie II wyroku zasądzona została na rzecz powoda kwota 18.451,79 zł.
Sąd umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym kwoty 6.320,00 zł, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Powód bowiem cofnął żądanie w tym zakresie wobec spełnienia świadczenia przez pozwanego w tej części już po wytoczeniu powództwa. Cofnięcie powództwa nie jest sprzeczne z prawe, zasadami współżycia społecznego ani nie stanowi obejścia prawa.
O odsetkach orzeczono na podstawieart. 481§1 i 2 k.c.zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie III wyroku na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c., zgodnie z którymi strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, przy czym do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się jego wynagrodzenie i wydatki, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Rozstrzygając o kosztach procesu Sąd miał na uwadze także treśćart. 100zd. drugiek.p.c., który pozwala włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Dlatego też zasądzając na rzecz powoda kwotę 5.803,13 zł Sąd uznał ją za stronę wygrywającą powództwo niemalże w całości.
Koszty powoda obejmowały opłatę sądową od pozwu w kwocie 1000 zł, wynikające z przepisów obowiązujących w dacie wniesienia powództwa wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 4800 zł oraz koszty prowizji e-card w kwocie 3,13 zł, co łącznie stanowi kwotę 5.803,13 zł.
| 232
|
15/551535/0001003/C
|
Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie
|
II Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 481§1 i 2 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 98 § 1 i 3 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 3; art. 99)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 481; art. 481 § 1; art. 481 § 2; art. 720; art. 720 § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155020150002021_IV_P_000063_2017_Uz_2017-10-17_001
|
IV P 63/17
| 2017-09-28T00:00:00
| 2018-01-22T19:10:15
| 2018-01-22T13:20:47
|
15502015
|
2021
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt IV P 63/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2017 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący : SSR Maja Snopczyńska Ławnicy: Leokadia Krzemińska, Józef Wrona Protokolant : Karolina Nowicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017roku w Ś. sprawy z powództwa K. K. przeciwko W. B. (1) (...) . B. w Ś. o odszkodowanie I zasądza od pozwanego W. B. (1) (...) . B. w Ś. na rzecz powoda K. K. kwotę 4000
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Katarzyna Zych" xPublisher="katarzyna.zych@swidnica.sr.gov.pl" xEditorFullName="Katarzyna Zych" xEditor="katarzyna.zych@swidnica.sr.gov.pl" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="5" xFlag="published" xVolType="15/502015/0002021/P" xYear="2017" xVolNmbr="000063" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt IV P 63/17</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 28 września 2017 roku</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie :</xText>
<xText>Przewodniczący : SSR Maja Snopczyńska</xText>
<xText>Ławnicy: Leokadia Krzemińska, Józef Wrona</xText>
<xText>Protokolant : Karolina Nowicka</xText>
<xText>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017roku w <xAnon>Ś.</xAnon></xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>K. K.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>W. B. (1)</xAnon> <xAnon> (...)</xAnon>. <xAnon>B.</xAnon> w <xAnon>Ś.</xAnon></xText>
<xText>o odszkodowanie</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>zasądza od pozwanego <xAnon>W. B. (1)</xAnon> <xAnon> (...)</xAnon>. <xAnon>B.</xAnon> w <xAnon>Ś.</xAnon> na rzecz powoda <xAnon>K. K.</xAnon> kwotę 4000,00 zł brutto ( cztery tysiące złotych) tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 czerwca 2017 roku do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>powództwo o odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy oddala;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>koszty postępowania wzajemnie znosi;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">IV</xName>
<xText>wyrokowi w pkt I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2000,00 zł brutto;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">V</xName>
<xText>nakazuje pozwanemu uiścić na rzecz Skarbu Państwa Sąd Rejonowy w <xAnon>(...)</xAnon> kwotę 200,00 zł tytułem częściowej opłaty od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony.</xText>
</xUnit>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>W pozwie wniesionym w dniu 12 czerwca 2017 roku skierowanym przeciwko pozwanemu <xAnon>W. B. (2)</xAnon> prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą INTER – <xAnon>B.</xAnon> <xAnon>W. B. (2)</xAnon> w <xAnon>Ś.</xAnon>, powód domagał się zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty 4.000 zł brutto tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, zasądzenia na rzecz powoda kwoty 3.000 zł brutto tytułem naprawienia szkody wskutek nie wydania w terminie świadectwa pracy oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</xText>
<xText>W uzasadnieniu pozwu wskazał, że był zatrudniony u pozwanego początkowo w okresie od 2 maja 2007 roku do 13 marca 2013 roku na czas określony, a następnie od dnia 15 lipca 2015 roku na czas nieokreślony. Pozwany wypowiedział mu umowę o pracę bez wskazania przyczyny wypowiedzenia, ustalając miesięczny okres wypowiedzenia. Ponadto pozwany nie wydał powodowi świadectwa pracy w ustawowym terminie, co po ustaniu zatrudnienia pozbawiło go należnych świadczeń z Urzędu Pracy w związku z brakiem nowego miejsca pracy.</xText>
<xText>W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podniósł, że powód wystąpił z roszczeniem odszkodowawczym ze znacznym przekroczeniem 7 – dniowego terminu do wnoszenia tego rodzaju odwołań. Dodatkowo pozwany wskazał, iż po jego stronie brak jest zawinienia w opóźnieniu przekazania powodowi świadectwa pracy, przy czym powód nie wykazał, by brak świadectwa pracy był przyczyną nie dotrzymania przez niego terminu do stawiennictwa wyznaczonego przez Urząd Pracy.</xText>
<xText><xBx>W toku postępowania Sąd ustalił </xBx></xText>
<xText><xBx> następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>Powód zatrudniony był u pozwanego w okresie od 2 maja 2007 roku do 13 marca 2013 roku na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponownie powód zatrudniony był u pozwanego od dnia 15 lipca 2015 roku na umowę o pracę zawartej na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik budowlany.</xText>
<xText>Wynagrodzenie powoda liczone jak za ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło: za miesiąc luty 2017 roku – <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText>Pismem z dnia 31 stycznia 2017 roku strona pozwana wypowiedziała powodowi umowę o pracę, nie wskazując przyczyny wypowiedzenia.</xText>
<xText>Pozwany jednocześnie poinformował powoda, że okres wypowiedzenia upływa w dniu 28 lutego 2017 roku oraz że przysługuje mu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia prawo do wniesienia odwołania do Sądu Pracy.</xText>
<xText>Powód potwierdził otrzymanie wypowiedzenia w dniu 31 stycznia 2017 roku.</xText>
<xText><xIx>Bezsporne, a ponadto </xIx></xText>
<xText><xIx>- akta osobowe powoda – w załączeniu,</xIx></xText>
<xText><xIx>- zaświadczenie o wynagrodzeniu k. 19.</xIx></xText>
<xText>Pod koniec marca i w kwietniu 2017 roku powód kontaktował się telefonicznie z pozwanym i za pomocą sms – ów, prosząc o wydanie mu świadectwa pracy, jednakże bez rezultatu, gdyż terminy proponowane przez powoda do odbioru świadectwa nie odpowiadały pozwanemu.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xIx>- akta osobowe powoda – w załączeniu,</xIx></xText>
<xText><xIx>- wydruk korespondencji sms - owej k. 10-12,</xIx></xText>
<xText><xIx>- zeznania powoda – e protokół z dnia 28.09.2017r. k. 31. </xIx></xText>
<xText>Decyzją z dnia 20 kwietnia 2017 roku Starosta <xAnon> (...)</xAnon> orzekł o uznaniu powoda za osobę bezrobotną z dniem 22 marca 2017 roku oraz o odmowie przyznania powodowi prawa do zasiłku z uwagi na niedostarczenie świadectwa pracy za okres od 15 lipca 2015 roku do 28 lutego 2017 roku.</xText>
<xText>Z uwagi na niestawienie się w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy, powód został wykreślony z rejestru dla bezrobotnych.</xText>
<xText>Ostatecznie powód otrzymał świadectwo pracy w czerwcu 2017 roku, które zostało mu wysłane przez pozwanego drogą pocztową w dniu 6 czerwca 2017 roku.</xText>
<xText>Po otrzymaniu świadectwa pracy powód nie zgłosił się do urzędzie pracy.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xIx>- decyzja Starosty <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 20.04.2017r. k. 26,</xIx></xText>
<xText><xIx>- zeznania powoda – e protokół z dnia 28.09.2017r. k. 31</xIx></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>W tak ustalonym stanie faktycznym</xBx></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd zważył:</xBx></xText>
<xText>Powództwo o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów przeprowadzonych i ujawnionych w toku postępowania oraz zeznaniach powoda. W swoich ustaleniach Sąd oparł się przede wszystkim na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, które uznał za wiarygodne, jak również wzajemnie się uzupełniające.</xText>
<xText>Podstawą roszczenia powoda o zapłatę odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę jest przepis <xLexLink xArt="art. 45;art. 45 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 45 § 1 kp</xLexLink>, zgodnie z brzmieniem którego, w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.</xText>
<xText>Rozważając prawidłowość rozwiązania umowy z powodem przez stronę pozwaną należy na wstępie podkreślić, że rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem jest zwykłym ustawowym sposobem rozwiązaniem umowy o pracę i jako takie przysługuje obu stronom umowy o pracę. Zgodnie bowiem z przepisem <xLexLink xArt="art. 32" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 32 kp</xLexLink> każda ze stron stosunku pracy może rozwiązać za wypowiedzeniem umowę o pracę. Uprawnienie to jednak po stronie pracodawcy obarczone jest obowiązkiem wskazania na piśmie przyczyn, dla których pracodawca decyduje się na rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem.</xText>
<xText>Zgodnie bowiem z <xLexLink xArt="art. 30;art. 30 § 4" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 30 § 4 kp</xLexLink>, oświadczenie woli pracodawcy o wypowiedzeniu umowy zawartej na czas nieokreślony powinno zawierać przyczynę dokonania tego rodzaju czynności prawnej. Przyczyna ta nie musi mieć szczególnej wagi czy nadzwyczajnej doniosłości, albowiem wypowiedzenie umowy o pracę jest zwykłym sposobem rozwiązania bezterminowego stosunku pracy (zob. wyrok SN z dnia 4 grudnia 1997r., I PKN 419/97). Nie oznacza to przyzwolenia na arbitralne, dowolne i nieuzasadnione lub sprzeczne z zasadami współżycia społecznego wypowiedzenie umowy o pracę (zob. wyrok SN z dnia 6 grudnia 2001r., I PKN 715/00). Przyczyna zaś powinna być zrozumiała dla pracownika, konkretna, prawdziwa, rzeczywista.</xText>
<xText>Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdzić należy, że strony łączyła umowa o pracę zawarta na czas nie określony. W oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę doręczonym powodowi w dniu 31 stycznia 2017 roku pracodawca nie wskazał powodowi przyczyny wypowiedzenia w związku z czym wypowiedzenie takie narusza przepis <xLexLink xArt="art. 30;art. 30 § 4" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 30 § 4 kp</xLexLink>.</xText>
<xText>Strona pozwana nieprawidłowo wskazała również okres wypowiedzenia (1 miesiąc), bowiem zgodnie z <xLexLink xArt="art. 36;art. 36 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 36 § 1 kp</xLexLink> okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi: 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy; 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy; 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata. Ponadto zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przy ustalaniu okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony (<xLexLink xArt="art. 36;art. 36 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 36 § 1 k.p.</xLexLink>) uwzględnia się wszystkie okresy zatrudnienia u tego samego (danego) pracodawcy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15.01.2003r., sygn. akt III PZP 20/02).</xText>
<xText>Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że powód był zatrudniony u pozwanego powyżej trzech lat, a zatem okres wypowiedzenia powodowi umowy o pracę przez pozwanego został błędnie określony i powinien wynosić 3 miesiące.</xText>
<xText>Sąd nie uwzględnił zarzutu pozwanego dotyczącego przekroczenia przez powoda siedmiodniowego terminu do wniesienia odwołania, albowiem zgodnie z brzmieniem <xLexLink xArt="art. 264" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 264 kp</xLexLink> obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 roku odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę, przy czym brak prawidłowego pouczenia o przysługującym terminie do wniesienia odwołania nie może z całą pewnością skutkować negatywnymi konsekwencjami po stronie pracownika.</xText>
<xText>W związku z powyższym należało uznać wypowiedzenie umowy o pracę za niezgodne z przepisami, co skutkowało zasądzeniem uwzględnieniem żądania zasądzenia odszkodowania w kwocie wskazanej przez powoda, której strona pozwana nie kwestionowała, o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie bezspornym jest, że strony łączył stosunek pracy, który został rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 97;art. 97 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 97 § 1 kp</xLexLink> w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy, jeżeli nie zamierza nawiązać z nim kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy. Świadectwo pracy dotyczy okresu lub okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy.</xText>
<xText>Jak wynika z akt niniejszej sprawy, pozwany wystawił powodowi świadectwo pracy w dniu 28 lutego 2017 roku, które to wysłane zostało do powoda za pośrednictwem poczty na jego adres zamieszkania w dniu 6 czerwca 2017 roku.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 99;art. 99 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 99 § 1 k.p.</xLexLink> pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.</xText>
<xText>Analiza powyższego przepisu wskazuje, iż dla powstania roszczenia o wypłatę odszkodowania konieczne jest spełnienie trzech przesłanek: niewydanie w terminie, bądź wydanie niewłaściwego świadectwa pracy, szkoda poniesiona przez pracownika oraz związek przyczynowy pomiędzy szkodą a niewydaniem w terminie bądź wydaniem niewłaściwego świadectwa pracy.</xText>
<xText>Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1978 r. (I PRN 107/78) w świetle <xLexLink xArt="art. 99;art. 99 § 2" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 99 § 2 k.p.</xLexLink> odszkodowanie z powodu niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy przysługuje pracownikowi tylko wówczas, gdy nie mógł uzyskać z tego powodu nowej pracy pomimo podejmowanych w tym kierunku starań, co sam powinien udowodnić (<xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 300" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 300 k.p.</xLexLink> ).</xText>
<xText>Należy podkreślić, iż <xLexLink xArt="art. 99;art. 99 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 99 § 1 k.p.</xLexLink> przewiduje odpowiedzialność odszkodowawczą pracodawcy nie za samo niewydanie w terminie świadectwa pracy lub wydanie nieprawidłowego świadectwa pracy, a jedynie za szkodę, jaką pracownik poniósł wskutek nie otrzymania świadectwa pracy, polegającą na pozostawaniu przez pracownika bez pracy z tego powodu. A zatem szkoda pracownika polega na utracie wynagrodzenia, które mógłby otrzymać, gdyby podjął pracę po otrzymaniu świadectwa pracy.</xText>
<xText>W toku postępowania powód wskazywał, iż z uwagi na nie wydanie mu w terminie świadectwa pracy, odmówiono mu przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto jak sam zeznał, jeszcze przed otrzymaniem świadectwa pracy został wyrejestrowany z ewidencji osób bezrobotnych na skutek niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie, przy czym po otrzymaniu świadectwa pracy od pracodawcy nie przedstawił go w tym urzędzie.</xText>
<xText>W tym miejscu wskazać należy, że niemożność zarejestrowania się w urzędzie pracy i otrzymania zasiłku dla bezrobotnych z powodu nie wydania świadectwa pracy wprawdzie implikuje powstanie szkody w rozumieniu przepisu <xLexLink xArt="art. 99;art. 99 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 99 § 1 kp</xLexLink> i dotyczy to również uzyskania innego świadczenia, jak np. zasiłku dla bezrobotnych, to w ocenie Sądu szkoda taka nie została przez powoda wykazana. Jak wynika z jego zeznań, został on wyrejestrowany z ewidencji osób bezrobotnych z uwagi na niestawiennictwo w urzędzie w wyznaczonym terminie, a więc brak gotowości do podjęcia zatrudnienia. Wskazać należy, że powód nie przedstawił decyzji o wyrejestrowaniu z ewidencji osób bezrobotnych, lecz skoro decyzja o uznaniu powoda za osobę bezrobotną jest z dnia 20 IV 2017 roku, zaś powód świadectwo pracy otrzymał na początku czerwca 2017 roku, a z zeznań powoda wynika, że został wyrejestrowany przed otrzymaniem świadectwa pracy, to nie można uznać, że po stronie powoda wystąpiła szkoda majątkowa. Ponadto powód nie podjął żadnych starań, aby już po otrzymaniu świadectwa pracy uzyskać należne mu świadczenie.</xText>
<xText>Mając na względzie powyższe, Sąd oddalił powództwo o odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy, o czym orzekł w punkcie II wyroku.</xText>
<xText>W związku w powyższym na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w pkt. I i II wyroku.</xText>
<xText>Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na przepisie <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 kpc</xLexLink>, biorąc pod uwagę wynik sprawy (punkt III wyroku).</xText>
<xText>Sąd z urzędu, na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(2);art. 477(2) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx> 2 </xSUPx>§ 1 k.p.c.</xLexLink> nadał wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia (punkt IV wyroku).</xText>
<xText>Na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 4 w zw. art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał stronie pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w <xAnon>(...)</xAnon>kwotę 200 złotych tytułem częściowej opłaty od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony (punkt V wyroku).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Maja Snopczyńska
| null |
[
"Józef Wrona",
"Leokadia Krzemińska",
"Maja Snopczyńska"
] | null |
Katarzyna Zych
|
Karolina Nowicka
|
Katarzyna Zych
| null | 5
|
Sygn. akt IV P 63/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 września 2017 roku
Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie :
Przewodniczący : SSR Maja Snopczyńska
Ławnicy: Leokadia Krzemińska, Józef Wrona
Protokolant : Karolina Nowicka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017roku wŚ.
sprawy z powództwaK. K.
przeciwkoW. B. (1)(...).B.wŚ.
o odszkodowanie
I
zasądza od pozwanegoW. B. (1)(...).B.wŚ.na rzecz powodaK. K.kwotę 4000,00 zł brutto ( cztery tysiące złotych) tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 czerwca 2017 roku do dnia zapłaty;
II
powództwo o odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy oddala;
III
koszty postępowania wzajemnie znosi;
IV
wyrokowi w pkt I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2000,00 zł brutto;
V
nakazuje pozwanemu uiścić na rzecz Skarbu Państwa Sąd Rejonowy w(...)kwotę 200,00 zł tytułem częściowej opłaty od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony.
UZASADNIENIE
W pozwie wniesionym w dniu 12 czerwca 2017 roku skierowanym przeciwko pozwanemuW. B. (2)prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą INTER –B.W. B. (2)wŚ., powód domagał się zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty 4.000 zł brutto tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, zasądzenia na rzecz powoda kwoty 3.000 zł brutto tytułem naprawienia szkody wskutek nie wydania w terminie świadectwa pracy oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu wskazał, że był zatrudniony u pozwanego początkowo w okresie od 2 maja 2007 roku do 13 marca 2013 roku na czas określony, a następnie od dnia 15 lipca 2015 roku na czas nieokreślony. Pozwany wypowiedział mu umowę o pracę bez wskazania przyczyny wypowiedzenia, ustalając miesięczny okres wypowiedzenia. Ponadto pozwany nie wydał powodowi świadectwa pracy w ustawowym terminie, co po ustaniu zatrudnienia pozbawiło go należnych świadczeń z Urzędu Pracy w związku z brakiem nowego miejsca pracy.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podniósł, że powód wystąpił z roszczeniem odszkodowawczym ze znacznym przekroczeniem 7 – dniowego terminu do wnoszenia tego rodzaju odwołań. Dodatkowo pozwany wskazał, iż po jego stronie brak jest zawinienia w opóźnieniu przekazania powodowi świadectwa pracy, przy czym powód nie wykazał, by brak świadectwa pracy był przyczyną nie dotrzymania przez niego terminu do stawiennictwa wyznaczonego przez Urząd Pracy.
W toku postępowania Sąd ustalił
następujący stan faktyczny:
Powód zatrudniony był u pozwanego w okresie od 2 maja 2007 roku do 13 marca 2013 roku na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponownie powód zatrudniony był u pozwanego od dnia 15 lipca 2015 roku na umowę o pracę zawartej na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik budowlany.
Wynagrodzenie powoda liczone jak za ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło: za miesiąc luty 2017 roku –(...)
Pismem z dnia 31 stycznia 2017 roku strona pozwana wypowiedziała powodowi umowę o pracę, nie wskazując przyczyny wypowiedzenia.
Pozwany jednocześnie poinformował powoda, że okres wypowiedzenia upływa w dniu 28 lutego 2017 roku oraz że przysługuje mu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia prawo do wniesienia odwołania do Sądu Pracy.
Powód potwierdził otrzymanie wypowiedzenia w dniu 31 stycznia 2017 roku.
Bezsporne, a ponadto
- akta osobowe powoda – w załączeniu,
- zaświadczenie o wynagrodzeniu k. 19.
Pod koniec marca i w kwietniu 2017 roku powód kontaktował się telefonicznie z pozwanym i za pomocą sms – ów, prosząc o wydanie mu świadectwa pracy, jednakże bez rezultatu, gdyż terminy proponowane przez powoda do odbioru świadectwa nie odpowiadały pozwanemu.
Dowód:
- akta osobowe powoda – w załączeniu,
- wydruk korespondencji sms - owej k. 10-12,
- zeznania powoda – e protokół z dnia 28.09.2017r. k. 31.
Decyzją z dnia 20 kwietnia 2017 roku Starosta(...)orzekł o uznaniu powoda za osobę bezrobotną z dniem 22 marca 2017 roku oraz o odmowie przyznania powodowi prawa do zasiłku z uwagi na niedostarczenie świadectwa pracy za okres od 15 lipca 2015 roku do 28 lutego 2017 roku.
Z uwagi na niestawienie się w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy, powód został wykreślony z rejestru dla bezrobotnych.
Ostatecznie powód otrzymał świadectwo pracy w czerwcu 2017 roku, które zostało mu wysłane przez pozwanego drogą pocztową w dniu 6 czerwca 2017 roku.
Po otrzymaniu świadectwa pracy powód nie zgłosił się do urzędzie pracy.
Dowód:
- decyzja Starosty(...)z dnia 20.04.2017r. k. 26,
- zeznania powoda – e protokół z dnia 28.09.2017r. k. 31
W tak ustalonym stanie faktycznym
Sąd zważył:
Powództwo o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę zasługuje na uwzględnienie.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów przeprowadzonych i ujawnionych w toku postępowania oraz zeznaniach powoda. W swoich ustaleniach Sąd oparł się przede wszystkim na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, które uznał za wiarygodne, jak również wzajemnie się uzupełniające.
Podstawą roszczenia powoda o zapłatę odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę jest przepisart. 45 § 1 kp, zgodnie z brzmieniem którego, w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.
Rozważając prawidłowość rozwiązania umowy z powodem przez stronę pozwaną należy na wstępie podkreślić, że rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem jest zwykłym ustawowym sposobem rozwiązaniem umowy o pracę i jako takie przysługuje obu stronom umowy o pracę. Zgodnie bowiem z przepisemart. 32 kpkażda ze stron stosunku pracy może rozwiązać za wypowiedzeniem umowę o pracę. Uprawnienie to jednak po stronie pracodawcy obarczone jest obowiązkiem wskazania na piśmie przyczyn, dla których pracodawca decyduje się na rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem.
Zgodnie bowiem zart. 30 § 4 kp, oświadczenie woli pracodawcy o wypowiedzeniu umowy zawartej na czas nieokreślony powinno zawierać przyczynę dokonania tego rodzaju czynności prawnej. Przyczyna ta nie musi mieć szczególnej wagi czy nadzwyczajnej doniosłości, albowiem wypowiedzenie umowy o pracę jest zwykłym sposobem rozwiązania bezterminowego stosunku pracy (zob. wyrok SN z dnia 4 grudnia 1997r., I PKN 419/97). Nie oznacza to przyzwolenia na arbitralne, dowolne i nieuzasadnione lub sprzeczne z zasadami współżycia społecznego wypowiedzenie umowy o pracę (zob. wyrok SN z dnia 6 grudnia 2001r., I PKN 715/00). Przyczyna zaś powinna być zrozumiała dla pracownika, konkretna, prawdziwa, rzeczywista.
Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdzić należy, że strony łączyła umowa o pracę zawarta na czas nie określony. W oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę doręczonym powodowi w dniu 31 stycznia 2017 roku pracodawca nie wskazał powodowi przyczyny wypowiedzenia w związku z czym wypowiedzenie takie narusza przepisart. 30 § 4 kp.
Strona pozwana nieprawidłowo wskazała również okres wypowiedzenia (1 miesiąc), bowiem zgodnie zart. 36 § 1 kpokres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi: 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy; 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy; 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata. Ponadto zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przy ustalaniu okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony (art. 36 § 1 k.p.) uwzględnia się wszystkie okresy zatrudnienia u tego samego (danego) pracodawcy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15.01.2003r., sygn. akt III PZP 20/02).
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że powód był zatrudniony u pozwanego powyżej trzech lat, a zatem okres wypowiedzenia powodowi umowy o pracę przez pozwanego został błędnie określony i powinien wynosić 3 miesiące.
Sąd nie uwzględnił zarzutu pozwanego dotyczącego przekroczenia przez powoda siedmiodniowego terminu do wniesienia odwołania, albowiem zgodnie z brzmieniemart. 264 kpobowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 roku odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę, przy czym brak prawidłowego pouczenia o przysługującym terminie do wniesienia odwołania nie może z całą pewnością skutkować negatywnymi konsekwencjami po stronie pracownika.
W związku z powyższym należało uznać wypowiedzenie umowy o pracę za niezgodne z przepisami, co skutkowało zasądzeniem uwzględnieniem żądania zasądzenia odszkodowania w kwocie wskazanej przez powoda, której strona pozwana nie kwestionowała, o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że strony łączył stosunek pracy, który został rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę.
Zgodnie zart. 97 § 1 kpw związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy, jeżeli nie zamierza nawiązać z nim kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy. Świadectwo pracy dotyczy okresu lub okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, pozwany wystawił powodowi świadectwo pracy w dniu 28 lutego 2017 roku, które to wysłane zostało do powoda za pośrednictwem poczty na jego adres zamieszkania w dniu 6 czerwca 2017 roku.
Zgodnie zart. 99 § 1 k.p.pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.
Analiza powyższego przepisu wskazuje, iż dla powstania roszczenia o wypłatę odszkodowania konieczne jest spełnienie trzech przesłanek: niewydanie w terminie, bądź wydanie niewłaściwego świadectwa pracy, szkoda poniesiona przez pracownika oraz związek przyczynowy pomiędzy szkodą a niewydaniem w terminie bądź wydaniem niewłaściwego świadectwa pracy.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1978 r. (I PRN 107/78) w świetleart. 99 § 2 k.p.odszkodowanie z powodu niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy przysługuje pracownikowi tylko wówczas, gdy nie mógł uzyskać z tego powodu nowej pracy pomimo podejmowanych w tym kierunku starań, co sam powinien udowodnić (art. 6 k.c.w zw. zart. 300 k.p.).
Należy podkreślić, iżart. 99 § 1 k.p.przewiduje odpowiedzialność odszkodowawczą pracodawcy nie za samo niewydanie w terminie świadectwa pracy lub wydanie nieprawidłowego świadectwa pracy, a jedynie za szkodę, jaką pracownik poniósł wskutek nie otrzymania świadectwa pracy, polegającą na pozostawaniu przez pracownika bez pracy z tego powodu. A zatem szkoda pracownika polega na utracie wynagrodzenia, które mógłby otrzymać, gdyby podjął pracę po otrzymaniu świadectwa pracy.
W toku postępowania powód wskazywał, iż z uwagi na nie wydanie mu w terminie świadectwa pracy, odmówiono mu przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto jak sam zeznał, jeszcze przed otrzymaniem świadectwa pracy został wyrejestrowany z ewidencji osób bezrobotnych na skutek niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie, przy czym po otrzymaniu świadectwa pracy od pracodawcy nie przedstawił go w tym urzędzie.
W tym miejscu wskazać należy, że niemożność zarejestrowania się w urzędzie pracy i otrzymania zasiłku dla bezrobotnych z powodu nie wydania świadectwa pracy wprawdzie implikuje powstanie szkody w rozumieniu przepisuart. 99 § 1 kpi dotyczy to również uzyskania innego świadczenia, jak np. zasiłku dla bezrobotnych, to w ocenie Sądu szkoda taka nie została przez powoda wykazana. Jak wynika z jego zeznań, został on wyrejestrowany z ewidencji osób bezrobotnych z uwagi na niestawiennictwo w urzędzie w wyznaczonym terminie, a więc brak gotowości do podjęcia zatrudnienia. Wskazać należy, że powód nie przedstawił decyzji o wyrejestrowaniu z ewidencji osób bezrobotnych, lecz skoro decyzja o uznaniu powoda za osobę bezrobotną jest z dnia 20 IV 2017 roku, zaś powód świadectwo pracy otrzymał na początku czerwca 2017 roku, a z zeznań powoda wynika, że został wyrejestrowany przed otrzymaniem świadectwa pracy, to nie można uznać, że po stronie powoda wystąpiła szkoda majątkowa. Ponadto powód nie podjął żadnych starań, aby już po otrzymaniu świadectwa pracy uzyskać należne mu świadczenie.
Mając na względzie powyższe, Sąd oddalił powództwo o odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy, o czym orzekł w punkcie II wyroku.
W związku w powyższym na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w pkt. I i II wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na przepisieart. 100 kpc, biorąc pod uwagę wynik sprawy (punkt III wyroku).
Sąd z urzędu, na podstawieart. 4772§ 1 k.p.c.nadał wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia (punkt IV wyroku).
Na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 4 w zw. art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał stronie pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w(...)kwotę 200 złotych tytułem częściowej opłaty od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony (punkt V wyroku).
| 63
|
15/502015/0002021/P
|
Sąd Rejonowy w Świdnicy
|
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141",
"art": "art. 36;art. 36 § 1",
"isap_id": "WDU19740240141",
"text": "art. 36 § 1 k.p.",
"title": "Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 6",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 6 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 100",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 100 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 477(2); art. 477(2) § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 6)",
"Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 - art. 264; art. 30; art. 30 § 4; art. 300; art. 32; art. 36; art. 36 § 1; art. 45; art. 45 § 1; art. 97; art. 97 § 1; art. 99; art. 99 § 1; art. 99 § 2)"
] |
uwzględnienie powództwa
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155515300005527_XI_GC_001612_2017_Uz_2018-03-20_001
|
XI GC 1612/17
| 2018-03-20T00:00:00
| 2018-04-16T20:09:44
| 2018-05-28T22:10:37
|
15551530
|
5527
|
REGULATION, REASON
|
Sygn. akt XI GC 1612/17 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 24 sierpnia 2017 roku (...) S. wniosła o zasądzenie od (...) spółki z ograniczona odpowiedzialnością w P. kwoty 3927,95 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 3339,93 zł od dnia 7 lipca 2017 r. do dnia zapłaty i od kwoty 588,02 zł od dnia wniesienia pozwu oraz kosztami procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu żądania pozwu wskazano, że powódka jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę (...) o powierzchni 77 m 2
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Gabriela Wierzgacz" xPublisher="gwierzgacz" xEditorFullName="Gabriela Wierzgacz" xEditor="gwierzgacz" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="7" xFlag="published" xVolType="15/551530/0005527/GC" xYear="2017" xVolNmbr="001612" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Uzasadnienie+Zarządzenie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt XI GC 1612/17</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Pozwem z dnia 24 sierpnia 2017 roku <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>S.</xAnon> wniosła o zasądzenie od <xAnon> (...) spółki z ograniczona odpowiedzialnością</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> kwoty 3927,95 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 3339,93 zł od dnia 7 lipca 2017 r. do dnia zapłaty i od kwoty 588,02 zł od dnia wniesienia pozwu oraz kosztami procesu według norm przepisanych.</xText>
<xText>W uzasadnieniu żądania pozwu wskazano, że powódka jest właścicielem nieruchomości stanowiącej <xAnon>działkę (...)</xAnon> o powierzchni 77 m <xSUPx>2 </xSUPx>położonej w <xAnon>S.</xAnon> przy <xAnon>ulicy (...)</xAnon>, dla której prowadzona jest <xAnon>księga wieczysta (...)</xAnon>. Teren ten zajmowała pozwana bez tytułu prawnego. W dniu 25 lutego 2015 r. strony zawarły umowy służebności przesyłu, obejmującą sporny teren. Powódka domaga się zatem zasądzenia na jej rzecz odszkodowania za bezumowne zajmowanie terenu od dnia 1 lutego 2012 roku do dnia 25 stycznia 2015 r. w kwocie 3339,93 złotych oraz skapitalizowanych odsetek w kwocie 588,02 złotych.</xText>
<xText>W dniu 4 września 2017 roku tut. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zgodnie z treścią żądania pozwu.</xText>
<xText>Pozwana zaskarżyła nakaz zapłaty sprzeciwem, kwestionując powództwo co do zasady i co do wysokości, w którym podniosła zarzut przedawnienia roszczenia, wskazując, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 229" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 229 k.c.</xLexLink> właściciel może dochodzić roszczeń od samoistnego posiadacza w ciągu roku od dnia wydania nieruchomości, a powództwo wniesiono po upływie ponad 2 lat od zawarcie umowy służebności przesyłu. Wskazała, też że przysługuje jej domniemanie dobrej wiary, co oznacza, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 224;art. 224 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 224 § 1 k.c.</xLexLink> nie jest zobowiązana do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, a dla oceny dobrej wiary decyduje data uzyskania posiadania. Podniosła też, że stawianie instalacji energetycznych nie mogło następować samowolnie i bezprawnie. Nadto, z ostrożności procesowej, pozwany podniósł, że żądanie pozwu nie zostało udowodnione co do wysokości.</xText>
<xText>W odpowiedzi na sprzeciw <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>S.</xAnon> podtrzymała żądanie pozwu, podnosząc, że zarzut przedawnienia roszczenia nie zasługuje na uwzględnienie. Zakwestionowała (k. 72) możliwość przyjęcia, że zawarcie umowy służebności przesyłu stanowi zwrot rzeczy określony w <xLexLink xArt="art. 229" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 229 k.c.</xLexLink>, stąd w sprawie obowiązują ogóle terminy przedawnienia. Nadto w jej ocenie podniesienie zarzutu przedawnienia stanowi nadużycie prawa, jest rażące i nieakceptowalne w świetle zasad współżycia społecznego, ponieważ nie da się zaprzeczyć, że pozwana była zobowiązana do odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, którą zajęła na stację transformatorową. O nadużycie prawa świadczy świadomość pozwanej co do obowiązku zapłaty i informowanie powódki o uiszczaniu opłat z tego tytułu. W zakresie dobrej wiary, to wskazała, że pozwana wiedziała, że nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, więc była w złej wierze. Złożyła też wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czynszu jak mogłaby uzyskać w zamian za dzierżawę terenu.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>Poprzednik prawny pozwanej – <xAnon> Zakład (...)</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon> od co najmniej 5 września 1978 r. eksploatował stację transformatorową położoną w <xAnon>S.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>. Obecnie stacja to jest własnością pozwanej i posadowiona jest na nieruchomości powódki, stanowiącej <xAnon>działkę (...)</xAnon> o powierzchni 77 m <xSUPx>2 </xSUPx>położonej w <xAnon>S.</xAnon> przy <xAnon>ulicy (...)</xAnon>, dla której prowadzona jest <xAnon>księga wieczysta (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Bezsporne.</xText>
<xText>W dniu 26 stycznia 2015 roku strony zawarły umowę ustanowienia służebności przesyłu, na podstawie której powódka ustanowiła na ww. nieruchomości na rzecz pozwanej służebność przesyłu, obejmująca prawo do korzystania z nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem znajdujących się na niej urządzeń elektroenergetycznych, oraz ich eksploatacji, przebudowy i rozbudowy obiektu, dokonywania kontroli, przeglądów, konserwacji i modernizacji, usuwania awarii, wymiany infrastruktury, przyłączania nowych odbiorców oraz prawie dostępu na obciążony grunt w celu przeprowadzania przedmiotowych prac.</xText>
<xText>Niesporne.</xText>
<xText>Pismami z dnia 23 lutego 2015 roku, 265 marca 2015 roku, 14 kwietnia 2015 roku i 25 maja 2015 roku <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>S.</xAnon> wezwała pozowaną do uregulowania należności za korzystanie bez podstawy prawnej z ww. gruntu za okres od 1 lutego 2012 r. do 25 stycznia 2015 r. w kwocie 3694,50 zł.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- pisma k. 12 -15</xText>
<xText>Także w wewnętrznej korespondencji między jednostkami powódki (z 8 lipca 2015 r., 29 lipca 2015 r., 12 listopada 2015 r. i 17 grudnia 2015 r.) wskazywana była konieczność obciążenia pozwanej taka należnością, z uzasadnieniem że pozwana za wskazany grunt żadnych opłat nie uiszczała</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- pisma k. 15v-18v</xText>
<xText>wypowiedziała umowę z dnia 1 lipca 1987 roku ze skutkiem na dzień 31 lipca 2005 roku i wezwała <xAnon>W. W.</xAnon> do oddania przedmiotu dzierżawy.</xText>
<xText>Pismem z dnia 4 stycznia 2016 roku powódka zwróciła się do pozwanej o przesłanie wykazu wszystkich lokalizacji stacji transformatorowych na gruntach <xAnon>G. M.</xAnon> <xAnon>S.</xAnon>, ponieważ z dotychczasowych dokumentów powódka nie jest w stanie określić, które stacje zostały oddane w zarząd i za które pozwana wnosi opłaty. W odpowiedzi z 11 stycznia 2016 roku pozwana wskazała, że takiego wykazu nie prowadzi, a opłaty wnosi na podstawie decyzji o naliczeniu opłat.</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- pisma k. 19-20</xText>
<xText>Pismami z 31 marca 2016 r., 11 lipca 2016 r. i 27 lutego 2017 roku powódka ponownie wezwała pozwaną do zapłaty za bezumowne korzystanie z gruntu za okres od 1 lutego 2012 r. do 25 stycznia 2015 roku w kwocie <xAnon> (...)</xAnon>.93 zł. Pismami z 4 maja 2017 roku pozwana odmówiła zapłaty</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- pisma k. 28-33</xText>
<xText>Pismem z dnia 18 lipca 2017 roku <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>S.</xAnon> wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 3927,95 złotych tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z terenu położonego w <xAnon>S.</xAnon> przy <xAnon>ulicy (...)</xAnon>, <xAnon>działka (...)</xAnon>
</xText>
<xText>Dowód:</xText>
<xText>- wezwanie do zapłaty k. 36-37.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Powództwo okazało się nieuzasadnione.</xText>
<xText>Stan faktyczny sprawy jest niesporny w zakresie w zakresie zawarcie w dniu 26 stycznia 2015 roku umowy ustanowienia służebności przesyłu, a nadto posiadania przez pozwaną nieruchomości obejmującej <xAnon>działkę (...)</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> na której posadowiona jest trafostacja, a także korespondencji stron od lutego 2015 roku. Sporną w zakresie stanu faktycznego była kwestia dobrej bądź złej wiary przy posiadaniu, a także kwestia wysokości odszkodowania za bezumowne korzystnie. W tym ostatnim przypadku powódka złożyła wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na określenie wysokości czynszu jaki z dzierżawy mogłaby uzyskać, ale ze względu na trafny zarzut przedawnieni, przeprowadzane tego dowodu było zbędne</xText>
<xText>Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 225" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 225 k.c.</xLexLink> obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego. Stosownie natomiast do treści <xLexLink xArt="art. 224;art. 224 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 224 § 2 k.c.</xLexLink> od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.</xText>
<xText>Bezspornie pozwana posiadała ww. nieruchomość powódki. Racje ma pozwana, że z posiadaniem związane jest domniemanie dobrej wiary (<xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 7 k.c.</xLexLink>). Wszystkie jednak domniemania związane z posiadaniem mają charakter domniemań wzruszalnych (<xIx>iuris tantum)</xIx>, których obalenie jest dopuszczalne w każdym postępowaniu jako zagadnienie wpadkowe. Wartość tych domniemań polega na tym, że zwalniają posiadacza od konieczności prowadzenia dowodów i legitymują go do chwili obalenia przez tego, kto twierdzi, iż domniemanie jest w konkretnej sprawie nieprawdziwe. Zastosowanie domniemania uwalnia zarówno posiadacza, jak i sąd od dowodzenia okoliczności, co do których albo żadnych dowodów już nie ma, albo ich zdobycie połączone jest z niezmiernymi trudnościami. Posiadaczem w złej wierze jest ten, kto wie albo wiedzieć powinien na podstawie towarzyszących okoliczności, że nie przysługuje mu prawo własności. Z określenia tego wynika przeciwieństwo, tj. że dobra wiara jest usprawiedliwionym w danych okolicznościach błędnym przeświadczeniem posiadacza, że przysługuje mu prawo własności konkretnej rzeczy. Dobrą wiarę wyłącza jednak niedbalstwo, przez które należy rozumieć znajomość okoliczności, które u każdego przeciętnego człowieka powinny wzbudzić poważne wątpliwości, uzasadnione podejrzenia, że nie przysługuje mu prawo własności posiadanej rzeczy. Tak więc samoistny posiadacz w dobrej wierze może stać się posiadaczem w złej wierze już z chwilą, gdy narastające u niego wątpliwości osiągną w konkretnych okolicznościach taki poziom, że żaden rozsądny człowiek nie będzie mógł nadal trwać w usprawiedliwionym okolicznościami błędzie. O zmianie kwalifikacji posiadania decyduje w każdym wypadku powzięcie wiadomości o konkretnych okolicznościach; chwila ta decyduje o tym, czy rozliczenia z właścicielem będą się odbywały według <xLexLink xArt="art. 224;art. 225" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 224 lub art. 225</xLexLink>. Dlatego nie ma racji pozwana wiążąc dobrą wiarę w całości z momentem wejścia w posiadane rzeczy, jak ma to miejsce przy ocenie dobrej wiary na użytek określania terminu zasiedzenia (z resztą tego dotyczy powoływane przez pozwaną orzecznictwo – k. 43v). Zważywszy na okoliczność, że pozwana dysponuje wykwalifikowanym pionem obsługi prawnej, jest profesjonalistą w zakresie eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych, nie ma żadnej dokumentacji wskazującej na jakikolwiek tytuł do władania ww. nieruchomością (takowej w sprawie nie przedstawiła), wreszcie najpierw ignorowała wezwania do zapłaty, a następnie lakonicznie im po prostu odmówiła, Sąd uznał że na podstawie całokształtu okoliczności pozwana wiedziała, że w spornym okresie od 1 lutego 2012 roku do 25 stycznia 2015 roku nie przysługuje jej żaden tytuł prawny do tej nieruchomości, a tym samym, że jest posiadaczem w złej wierze. Co do zasady więc powódka mogła żądać od pozowanej odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości.</xText>
<xText>Podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia okazał się uzasadniony.</xText>
<xText>Zgodnie z treścią przepisu <xLexLink xArt="art. 117;art. 117 § 1;art. 117 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 117 § 1 i 2 k.c.</xLexLink> z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. Zgodnie natomiast z treścią przepisu <xLexLink xArt="art. 118" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 118 k.c.</xLexLink> jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, zgodnie z treścią przepisu <xLexLink xArt="art. 120;art. 120 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 120 § 1 k.c.</xLexLink>, od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia (<xLexLink xArt="art. 120;art. 120 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 120 § 2 k.c.</xLexLink>).</xText>
<xText>Podstawę prawną żądania od posiadacza w złej wierze wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy stanowi wyłącznie norma zawarte w <xLexLink xArt="art. 225" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 225 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 224;art. 224 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 224 § 2 k.c.</xLexLink> (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1972 roku, III CZP 22/72, opubl. OSNC 1972/12/21, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1999 roku, III CKN 466/98). Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że termin przedawnienia tego rodzaju roszczeń określa przepis <xLexLink xArt="art. 229;art. 229 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 229 § 1 k.c.</xLexLink>, który stanowi, że roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości, jak również roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. To samo dotyczy roszczeń samoistnego posiadacza przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz. Wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy jest należnością jednorazową za cały okres korzystania z rzeczy przez posiadacza w złej wierze i obejmuje cały okres, przez który posiadacz rzecz posiadał. Właściciel może zatem dochodzić zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy z uwzględnieniem ogólnych terminów przedawnienia wynikających z <xLexLink xArt="art. 118" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 118 k.c.</xLexLink>, tj. 10 – letniego terminu przedawnienia co do zasady i 3 – letniego dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej , z tym zastrzeżeniem, że po wydaniu rzeczy obowiązuje dodatkowy, roczny termin, liczony od daty jej zwrotu. Inny słowy, zgodnie z treścią przepisu <xLexLink xArt="art. 229" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 229 k.c.</xLexLink>, właściciel może dochodzić wynagrodzenia za cały, nieprzekraczający 3 lat przy działalności gospodarczej okres, jednakże termin, w okresie którego może skutecznie dochodzić roszczeń z tego tytułu, ulega skróceniu do jednego roku od dnia zwrotu rzeczy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2004 roku, IV CK 613/03, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2005 roku, IV CK 105/05, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2006 roku, III CSK 139/05, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2007 roku, V CSK 480/06).</xText>
<xText>Kapitalną kwestią jest w sprawie ustalenie czy doszło do zwrotu rzeczy, w związku z zawarciem między stronami umowy o ustanowienie służebności przesyłu. W ocenie Sądu Rejonowego odpowiedź na to pytanie jest pozytywna. Jako wsparcie argumentacji należy wskazać całą linię przekonywującego w tej kwestii orzecznictwa, poczynając od uchwały Sądu Najwyższego z 22 lipca 2005 r. w sprawie IIII CZP 47/05. Sąd Najwyższy odpowiadał wówczas na adekwatne do sprawy niniejszej pytanie prawne „Czy przekształcenie posiadania samoistnego w posiadanie zależne, w wyniku zawarcia umowy najmu przez dotychczasowego samoistnego posiadacza rzeczy, który władał rzeczą - jak się okazało - bez tytułu prawnego, z właścicielem rzeczy, oznacza "zwrot rzeczy" właścicielowi w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 229;art. 229 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 229 § 1 k.c.</xLexLink>?” i podjął uchwałę: Zwrot rzeczy w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 229;art. 229 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 229 § 1 k.c.</xLexLink> może nastąpić także w sposób przewidziany w <xLexLink xArt="art. 349" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 349 k.c.</xLexLink>. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 349" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 349 k.c.</xLexLink> Przeniesienie posiadania samoistnego może nastąpić także w ten sposób, że dotychczasowy posiadacz samoistny zachowa rzecz w swoim władaniu jako posiadacz zależny albo jako dzierżyciel na podstawie stosunku prawnego, który strony jednocześnie ustalą. W uzasadnieniu wskazanej uchwały przekonywująco odniesiono pojęcie „zwrotu rzeczy” do wykonywanie przez właściciela uprawnień właścicielskich, jakim jest przecież dysponowanie rzeczą na skutek zawieranych umów. Sąd Najwyższy wskazał <xIx>Jeżeli określenie "zwrot rzeczy" należy rozumieć nie tylko jako wydanie rzeczy przez posiadacza właścicielowi, ale jako odzyskanie przez właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą w każdy inny sposób, to nie widać przeszkód aby przez zwrot rzeczy rozumieć również sytuację będącą przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Skoro powód, który faktycznie nieruchomością władał, zawarł z jednym ze współwłaścicieli umowę najmu tej nieruchomości, to tym samym jego animus possidendi uległ wyraźnej zmianie. Zawarcie umowy najmu świadczyło z jednej strony o uznaniu, że istnieje nowy właściciel nieruchomości, z drugiej zaś było w istocie także przyznaniem, że to jemu przysługuje posiadanie samoistne, gdyż powód stał się tylko posiadaczem zależnym. Można więc przyjąć, że zawarcie umowy najmu pomiędzy dotychczasowym posiadaczem samoistnym nieruchomości a właścicielem spowodowało zwrot rzeczy właścicielowi w rozumieniu </xIx><xLexLink xArt="art. 229" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 229<xIx> KC.</xIx></xLexLink><xIx> Już wtedy poprzez przeniesienie na niego posiadania w sposób określony w </xIx><xLexLink xArt="art. 349" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 349<xIx> KC</xIx></xLexLink><xIx> właściciel uzyskał możność faktycznego władania rzeczą tak jak właściciel, czego wyrazem było udostępnienie za odpłatnością możliwości korzystania z nieruchomości powodowi.</xIx></xText>
<xText>Zwrot rzeczy to nie tylko faktyczna czynność psychofizyczna, ale przede wszystkim wykonywanie uprawnień właścicielskich. W wyroku z dnia 18 września 2015 roku Sąd Najwyższy w sprawie I CSK 752/14 wskazał, W każdym wypadku „zwrotu rzeczy”, o którym mowa w w <xLexLink xArt="art. 229;art. 229 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 229 § 1 KC</xLexLink>, chodzi o sytuację, w której dotychczasowy posiadacz samoistny uznaje inną osobę za właściciela i poprzez swoje zachowanie wyraża wolę wyzbycia się władania rzeczą, a właściciel wyraża wolę jej odebrania. Nie każdy zatem sposób zakończenia stanu posiadania bez podstawy prawnej jest równoznaczny ze zwrotem rzeczy. Pojęcie zwrotu rzeczy odnosi się do odzyskania przez właściciela władztwa nad rzeczą, a nie tylko do jego utraty w jakikolwiek sposób przez dotychczasowego posiadacza. Kolejno w wyroku z 28 stycznia 2015 r. w sprawie I CSK 78/14 Sąd Najwyższy uznał ponownie, że Nie ulega wątpliwości, że jest to pojęcie szersze niż użyte w <xLexLink xArt="art. 226" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 226 KC</xLexLink> „wydanie rzeczy”, a zatem zwrot rzeczy, w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 229" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 229 KC</xLexLink> może nastąpić w różny sposób, nie tylko przez wydanie rzeczy. (…) Zwrot rzeczy może nastąpić w każdy sposób, jednak jeżeli odbywa się w drodze działań podjętych przez strony, musi to być sytuacja, w której dotychczasowy posiadacz samoistny uznaje inną osobę za właściciela i poprzez swoje zachowanie wyraża wolę wyzbycia się władania rzeczą a właściciel wyraża wolę jej odebrania. Jest to zatem świadome działanie obu stron, nakierowane ze strony posiadacza na wyzbycie się władania rzeczą, a ze strony właściciela na jej odebranie. Podkreślił to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 2006 r. V CSK 324/06 stwierdzając, że „zwrot rzeczy”, w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 229;art. 229 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 229 § 1 KC</xLexLink> wymaga po stronie posiadacza świadomości oddania rzeczy właścicielowi a po stronie właściciela objęcia władztwa nad rzeczą, czego nie sposób domniemywać ani zakładać na zasadzie tzw. fikcji prawnej. Także w wyroku z dnia 4 listopada 2011 r. I CSK 22/11 Sąd Najwyższy wskazując, że zwrot rzeczy może nastąpić w różny sposób, nie tylko przez wydanie rzeczy, stwierdził, że jednak w każdym wypadku zwrotu rzeczy chodzi o sytuację, w której dotychczasowy posiadacz samoistny uznaje inną osobę za właściciela i poprzez swoje zachowanie wyraża wolę wyzbycia się władania rzeczą, a właściciel wyraża wolę jej odebrania. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy także w wyroku z dnia 28 marca 2014 r. III CNP 18/13 stwierdzając, że do zwrotu rzeczy potrzebna jest wola wyzbycia się władania rzeczą przez jej posiadacza samoistnego albo wyzbycia się przez niego dotychczasowej formy władania rzeczą.</xText>
<xText>Powyższy pogląd znaleźć można także w wyroku Sądu Najwyższego z 6 lutego 2015 r. w sprawie II CSK 359/14, w wyrokach Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 11 lipca 2012 r. w sprawie I ACa 334/11 i z 4 października 2007 r. w sprawie I Aca 952/06, w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 13 marca 2014 r. w sprawie I Aca 1120/13 oraz wywiać można z wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławie w sprawie I ACA 1055/13.</xText>
<xText>Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zawarcie umowy z dnia 26 stycznia 2015 r.. było zwrotem rzeczy w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 229" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 229 k.c.</xLexLink>, a co za tym idzie zarzut przedawnienia był uzasadniony. Materialnoprawnym skutkiem podniesienia zarzutu przedawnienia, jest możność odmowy spełnienia świadczenia przez dłużnika. Przedawnione roszczenie nie wygasa, lecz przekształca się w roszczenie naturalne, co oznacza w tym wypadku pozbawienie tego roszczenia ochrony sądowej. Skutek ten następuje z chwilą skutecznego (następującego po upływie terminu przedawnienia) podniesienia zarzutu przedawnienia, nie zaś z upływem samego terminu przedawnienia.</xText>
<xText>Sąd nie podzielił stanowiska powódki, że podniesienie zarzutu przedawnienia było nadużyciem prawa w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 k.c.</xLexLink>, zgodnie z którym Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Fakt, że pozwana miała świadomość korzystania z rzeczy powódki nie czyni zarzutu przedawnienia sprzecznym z zasadami współżycia społecznego, ponieważ oznaczałoby to konieczność w ogóle nie uwzględniania zarzutu przedawniania w tego rodzaju sprawach, które przecież oparte są o przesłankę złej wiary, i co do roszczeń opartych o tą przesłankę ustawodawca wprowadził roczny termin przedawnienia od dnia zwrotu rzeczy.</xText>
<xText>Mając na uwadze, że pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, który okazał się uzasadniony, powództwo należało oddalić.</xText>
<xText>Rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zawarte w pkt II wyroku, znajduje podstawę prawną w normie zawartej w <xLexLink xArt="art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 1 zd. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.</xLexLink> w zw. z normą zawartą w <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 k.p.c.</xLexLink>, która stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Koszty poniesione przez pozwaną to opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w kwocie 900 zł zgodnie z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804).</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>ZARZĄDZENIE</xName>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText><xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
| null | null | null |
[
"229 k.c."
] |
Gabriela Wierzgacz
| null |
Gabriela Wierzgacz
|
[
"Przedawnienie"
] | 7
|
Sygn. akt XI GC 1612/17
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 24 sierpnia 2017 roku(...)S.wniosła o zasądzenie od(...) spółki z ograniczona odpowiedzialnościąwP.kwoty 3927,95 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 3339,93 zł od dnia 7 lipca 2017 r. do dnia zapłaty i od kwoty 588,02 zł od dnia wniesienia pozwu oraz kosztami procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu żądania pozwu wskazano, że powódka jest właścicielem nieruchomości stanowiącejdziałkę (...)o powierzchni 77 m2położonej wS.przyulicy (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...). Teren ten zajmowała pozwana bez tytułu prawnego. W dniu 25 lutego 2015 r. strony zawarły umowy służebności przesyłu, obejmującą sporny teren. Powódka domaga się zatem zasądzenia na jej rzecz odszkodowania za bezumowne zajmowanie terenu od dnia 1 lutego 2012 roku do dnia 25 stycznia 2015 r. w kwocie 3339,93 złotych oraz skapitalizowanych odsetek w kwocie 588,02 złotych.
W dniu 4 września 2017 roku tut. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zgodnie z treścią żądania pozwu.
Pozwana zaskarżyła nakaz zapłaty sprzeciwem, kwestionując powództwo co do zasady i co do wysokości, w którym podniosła zarzut przedawnienia roszczenia, wskazując, że zgodnie zart. 229 k.c.właściciel może dochodzić roszczeń od samoistnego posiadacza w ciągu roku od dnia wydania nieruchomości, a powództwo wniesiono po upływie ponad 2 lat od zawarcie umowy służebności przesyłu. Wskazała, też że przysługuje jej domniemanie dobrej wiary, co oznacza, że zgodnie zart. 224 § 1 k.c.nie jest zobowiązana do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, a dla oceny dobrej wiary decyduje data uzyskania posiadania. Podniosła też, że stawianie instalacji energetycznych nie mogło następować samowolnie i bezprawnie. Nadto, z ostrożności procesowej, pozwany podniósł, że żądanie pozwu nie zostało udowodnione co do wysokości.
W odpowiedzi na sprzeciw(...)S.podtrzymała żądanie pozwu, podnosząc, że zarzut przedawnienia roszczenia nie zasługuje na uwzględnienie. Zakwestionowała (k. 72) możliwość przyjęcia, że zawarcie umowy służebności przesyłu stanowi zwrot rzeczy określony wart. 229 k.c., stąd w sprawie obowiązują ogóle terminy przedawnienia. Nadto w jej ocenie podniesienie zarzutu przedawnienia stanowi nadużycie prawa, jest rażące i nieakceptowalne w świetle zasad współżycia społecznego, ponieważ nie da się zaprzeczyć, że pozwana była zobowiązana do odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, którą zajęła na stację transformatorową. O nadużycie prawa świadczy świadomość pozwanej co do obowiązku zapłaty i informowanie powódki o uiszczaniu opłat z tego tytułu. W zakresie dobrej wiary, to wskazała, że pozwana wiedziała, że nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, więc była w złej wierze. Złożyła też wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czynszu jak mogłaby uzyskać w zamian za dzierżawę terenu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Poprzednik prawny pozwanej –Zakład (...)wS.od co najmniej 5 września 1978 r. eksploatował stację transformatorową położoną wS.przyul. (...). Obecnie stacja to jest własnością pozwanej i posadowiona jest na nieruchomości powódki, stanowiącejdziałkę (...)o powierzchni 77 m2położonej wS.przyulicy (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...).
Bezsporne.
W dniu 26 stycznia 2015 roku strony zawarły umowę ustanowienia służebności przesyłu, na podstawie której powódka ustanowiła na ww. nieruchomości na rzecz pozwanej służebność przesyłu, obejmująca prawo do korzystania z nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem znajdujących się na niej urządzeń elektroenergetycznych, oraz ich eksploatacji, przebudowy i rozbudowy obiektu, dokonywania kontroli, przeglądów, konserwacji i modernizacji, usuwania awarii, wymiany infrastruktury, przyłączania nowych odbiorców oraz prawie dostępu na obciążony grunt w celu przeprowadzania przedmiotowych prac.
Niesporne.
Pismami z dnia 23 lutego 2015 roku, 265 marca 2015 roku, 14 kwietnia 2015 roku i 25 maja 2015 roku(...)S.wezwała pozowaną do uregulowania należności za korzystanie bez podstawy prawnej z ww. gruntu za okres od 1 lutego 2012 r. do 25 stycznia 2015 r. w kwocie 3694,50 zł.
Dowód:
- pisma k. 12 -15
Także w wewnętrznej korespondencji między jednostkami powódki (z 8 lipca 2015 r., 29 lipca 2015 r., 12 listopada 2015 r. i 17 grudnia 2015 r.) wskazywana była konieczność obciążenia pozwanej taka należnością, z uzasadnieniem że pozwana za wskazany grunt żadnych opłat nie uiszczała
Dowód:
- pisma k. 15v-18v
wypowiedziała umowę z dnia 1 lipca 1987 roku ze skutkiem na dzień 31 lipca 2005 roku i wezwałaW. W.do oddania przedmiotu dzierżawy.
Pismem z dnia 4 stycznia 2016 roku powódka zwróciła się do pozwanej o przesłanie wykazu wszystkich lokalizacji stacji transformatorowych na gruntachG. M.S., ponieważ z dotychczasowych dokumentów powódka nie jest w stanie określić, które stacje zostały oddane w zarząd i za które pozwana wnosi opłaty. W odpowiedzi z 11 stycznia 2016 roku pozwana wskazała, że takiego wykazu nie prowadzi, a opłaty wnosi na podstawie decyzji o naliczeniu opłat.
Dowód:
- pisma k. 19-20
Pismami z 31 marca 2016 r., 11 lipca 2016 r. i 27 lutego 2017 roku powódka ponownie wezwała pozwaną do zapłaty za bezumowne korzystanie z gruntu za okres od 1 lutego 2012 r. do 25 stycznia 2015 roku w kwocie(...).93 zł. Pismami z 4 maja 2017 roku pozwana odmówiła zapłaty
Dowód:
- pisma k. 28-33
Pismem z dnia 18 lipca 2017 roku(...)S.wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 3927,95 złotych tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z terenu położonego wS.przyulicy (...),działka (...)
Dowód:
- wezwanie do zapłaty k. 36-37.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo okazało się nieuzasadnione.
Stan faktyczny sprawy jest niesporny w zakresie w zakresie zawarcie w dniu 26 stycznia 2015 roku umowy ustanowienia służebności przesyłu, a nadto posiadania przez pozwaną nieruchomości obejmującejdziałkę (...)wS.przyul. (...)na której posadowiona jest trafostacja, a także korespondencji stron od lutego 2015 roku. Sporną w zakresie stanu faktycznego była kwestia dobrej bądź złej wiary przy posiadaniu, a także kwestia wysokości odszkodowania za bezumowne korzystnie. W tym ostatnim przypadku powódka złożyła wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na określenie wysokości czynszu jaki z dzierżawy mogłaby uzyskać, ale ze względu na trafny zarzut przedawnieni, przeprowadzane tego dowodu było zbędne
Zgodnie z treściąart. 225 k.c.obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego. Stosownie natomiast do treściart. 224 § 2 k.c.od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.
Bezspornie pozwana posiadała ww. nieruchomość powódki. Racje ma pozwana, że z posiadaniem związane jest domniemanie dobrej wiary (art. 7 k.c.). Wszystkie jednak domniemania związane z posiadaniem mają charakter domniemań wzruszalnych (iuris tantum), których obalenie jest dopuszczalne w każdym postępowaniu jako zagadnienie wpadkowe. Wartość tych domniemań polega na tym, że zwalniają posiadacza od konieczności prowadzenia dowodów i legitymują go do chwili obalenia przez tego, kto twierdzi, iż domniemanie jest w konkretnej sprawie nieprawdziwe. Zastosowanie domniemania uwalnia zarówno posiadacza, jak i sąd od dowodzenia okoliczności, co do których albo żadnych dowodów już nie ma, albo ich zdobycie połączone jest z niezmiernymi trudnościami. Posiadaczem w złej wierze jest ten, kto wie albo wiedzieć powinien na podstawie towarzyszących okoliczności, że nie przysługuje mu prawo własności. Z określenia tego wynika przeciwieństwo, tj. że dobra wiara jest usprawiedliwionym w danych okolicznościach błędnym przeświadczeniem posiadacza, że przysługuje mu prawo własności konkretnej rzeczy. Dobrą wiarę wyłącza jednak niedbalstwo, przez które należy rozumieć znajomość okoliczności, które u każdego przeciętnego człowieka powinny wzbudzić poważne wątpliwości, uzasadnione podejrzenia, że nie przysługuje mu prawo własności posiadanej rzeczy. Tak więc samoistny posiadacz w dobrej wierze może stać się posiadaczem w złej wierze już z chwilą, gdy narastające u niego wątpliwości osiągną w konkretnych okolicznościach taki poziom, że żaden rozsądny człowiek nie będzie mógł nadal trwać w usprawiedliwionym okolicznościami błędzie. O zmianie kwalifikacji posiadania decyduje w każdym wypadku powzięcie wiadomości o konkretnych okolicznościach; chwila ta decyduje o tym, czy rozliczenia z właścicielem będą się odbywały wedługart. 224 lub art. 225. Dlatego nie ma racji pozwana wiążąc dobrą wiarę w całości z momentem wejścia w posiadane rzeczy, jak ma to miejsce przy ocenie dobrej wiary na użytek określania terminu zasiedzenia (z resztą tego dotyczy powoływane przez pozwaną orzecznictwo – k. 43v). Zważywszy na okoliczność, że pozwana dysponuje wykwalifikowanym pionem obsługi prawnej, jest profesjonalistą w zakresie eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych, nie ma żadnej dokumentacji wskazującej na jakikolwiek tytuł do władania ww. nieruchomością (takowej w sprawie nie przedstawiła), wreszcie najpierw ignorowała wezwania do zapłaty, a następnie lakonicznie im po prostu odmówiła, Sąd uznał że na podstawie całokształtu okoliczności pozwana wiedziała, że w spornym okresie od 1 lutego 2012 roku do 25 stycznia 2015 roku nie przysługuje jej żaden tytuł prawny do tej nieruchomości, a tym samym, że jest posiadaczem w złej wierze. Co do zasady więc powódka mogła żądać od pozowanej odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia okazał się uzasadniony.
Zgodnie z treścią przepisuart. 117 § 1 i 2 k.c.z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. Zgodnie natomiast z treścią przepisuart. 118 k.c.jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, zgodnie z treścią przepisuart. 120 § 1 k.c., od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia (art. 120 § 2 k.c.).
Podstawę prawną żądania od posiadacza w złej wierze wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy stanowi wyłącznie norma zawarte wart. 225 k.c.w zw. zart. 224 § 2 k.c.(por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1972 roku, III CZP 22/72, opubl. OSNC 1972/12/21, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1999 roku, III CKN 466/98). Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że termin przedawnienia tego rodzaju roszczeń określa przepisart. 229 § 1 k.c., który stanowi, że roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości, jak również roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. To samo dotyczy roszczeń samoistnego posiadacza przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz. Wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy jest należnością jednorazową za cały okres korzystania z rzeczy przez posiadacza w złej wierze i obejmuje cały okres, przez który posiadacz rzecz posiadał. Właściciel może zatem dochodzić zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy z uwzględnieniem ogólnych terminów przedawnienia wynikających zart. 118 k.c., tj. 10 – letniego terminu przedawnienia co do zasady i 3 – letniego dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej , z tym zastrzeżeniem, że po wydaniu rzeczy obowiązuje dodatkowy, roczny termin, liczony od daty jej zwrotu. Inny słowy, zgodnie z treścią przepisuart. 229 k.c., właściciel może dochodzić wynagrodzenia za cały, nieprzekraczający 3 lat przy działalności gospodarczej okres, jednakże termin, w okresie którego może skutecznie dochodzić roszczeń z tego tytułu, ulega skróceniu do jednego roku od dnia zwrotu rzeczy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2004 roku, IV CK 613/03, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2005 roku, IV CK 105/05, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2006 roku, III CSK 139/05, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2007 roku, V CSK 480/06).
Kapitalną kwestią jest w sprawie ustalenie czy doszło do zwrotu rzeczy, w związku z zawarciem między stronami umowy o ustanowienie służebności przesyłu. W ocenie Sądu Rejonowego odpowiedź na to pytanie jest pozytywna. Jako wsparcie argumentacji należy wskazać całą linię przekonywującego w tej kwestii orzecznictwa, poczynając od uchwały Sądu Najwyższego z 22 lipca 2005 r. w sprawie IIII CZP 47/05. Sąd Najwyższy odpowiadał wówczas na adekwatne do sprawy niniejszej pytanie prawne „Czy przekształcenie posiadania samoistnego w posiadanie zależne, w wyniku zawarcia umowy najmu przez dotychczasowego samoistnego posiadacza rzeczy, który władał rzeczą - jak się okazało - bez tytułu prawnego, z właścicielem rzeczy, oznacza "zwrot rzeczy" właścicielowi w rozumieniuart. 229 § 1 k.c.?” i podjął uchwałę: Zwrot rzeczy w rozumieniuart. 229 § 1 k.c.może nastąpić także w sposób przewidziany wart. 349 k.c.. Zgodnie zart. 349 k.c.Przeniesienie posiadania samoistnego może nastąpić także w ten sposób, że dotychczasowy posiadacz samoistny zachowa rzecz w swoim władaniu jako posiadacz zależny albo jako dzierżyciel na podstawie stosunku prawnego, który strony jednocześnie ustalą. W uzasadnieniu wskazanej uchwały przekonywująco odniesiono pojęcie „zwrotu rzeczy” do wykonywanie przez właściciela uprawnień właścicielskich, jakim jest przecież dysponowanie rzeczą na skutek zawieranych umów. Sąd Najwyższy wskazałJeżeli określenie "zwrot rzeczy" należy rozumieć nie tylko jako wydanie rzeczy przez posiadacza właścicielowi, ale jako odzyskanie przez właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą w każdy inny sposób, to nie widać przeszkód aby przez zwrot rzeczy rozumieć również sytuację będącą przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Skoro powód, który faktycznie nieruchomością władał, zawarł z jednym ze współwłaścicieli umowę najmu tej nieruchomości, to tym samym jego animus possidendi uległ wyraźnej zmianie. Zawarcie umowy najmu świadczyło z jednej strony o uznaniu, że istnieje nowy właściciel nieruchomości, z drugiej zaś było w istocie także przyznaniem, że to jemu przysługuje posiadanie samoistne, gdyż powód stał się tylko posiadaczem zależnym. Można więc przyjąć, że zawarcie umowy najmu pomiędzy dotychczasowym posiadaczem samoistnym nieruchomości a właścicielem spowodowało zwrot rzeczy właścicielowi w rozumieniuart. 229KC.Już wtedy poprzez przeniesienie na niego posiadania w sposób określony wart. 349KCwłaściciel uzyskał możność faktycznego władania rzeczą tak jak właściciel, czego wyrazem było udostępnienie za odpłatnością możliwości korzystania z nieruchomości powodowi.
Zwrot rzeczy to nie tylko faktyczna czynność psychofizyczna, ale przede wszystkim wykonywanie uprawnień właścicielskich. W wyroku z dnia 18 września 2015 roku Sąd Najwyższy w sprawie I CSK 752/14 wskazał, W każdym wypadku „zwrotu rzeczy”, o którym mowa w wart. 229 § 1 KC, chodzi o sytuację, w której dotychczasowy posiadacz samoistny uznaje inną osobę za właściciela i poprzez swoje zachowanie wyraża wolę wyzbycia się władania rzeczą, a właściciel wyraża wolę jej odebrania. Nie każdy zatem sposób zakończenia stanu posiadania bez podstawy prawnej jest równoznaczny ze zwrotem rzeczy. Pojęcie zwrotu rzeczy odnosi się do odzyskania przez właściciela władztwa nad rzeczą, a nie tylko do jego utraty w jakikolwiek sposób przez dotychczasowego posiadacza. Kolejno w wyroku z 28 stycznia 2015 r. w sprawie I CSK 78/14 Sąd Najwyższy uznał ponownie, że Nie ulega wątpliwości, że jest to pojęcie szersze niż użyte wart. 226 KC„wydanie rzeczy”, a zatem zwrot rzeczy, w rozumieniuart. 229 KCmoże nastąpić w różny sposób, nie tylko przez wydanie rzeczy. (…) Zwrot rzeczy może nastąpić w każdy sposób, jednak jeżeli odbywa się w drodze działań podjętych przez strony, musi to być sytuacja, w której dotychczasowy posiadacz samoistny uznaje inną osobę za właściciela i poprzez swoje zachowanie wyraża wolę wyzbycia się władania rzeczą a właściciel wyraża wolę jej odebrania. Jest to zatem świadome działanie obu stron, nakierowane ze strony posiadacza na wyzbycie się władania rzeczą, a ze strony właściciela na jej odebranie. Podkreślił to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 2006 r. V CSK 324/06 stwierdzając, że „zwrot rzeczy”, w rozumieniuart. 229 § 1 KCwymaga po stronie posiadacza świadomości oddania rzeczy właścicielowi a po stronie właściciela objęcia władztwa nad rzeczą, czego nie sposób domniemywać ani zakładać na zasadzie tzw. fikcji prawnej. Także w wyroku z dnia 4 listopada 2011 r. I CSK 22/11 Sąd Najwyższy wskazując, że zwrot rzeczy może nastąpić w różny sposób, nie tylko przez wydanie rzeczy, stwierdził, że jednak w każdym wypadku zwrotu rzeczy chodzi o sytuację, w której dotychczasowy posiadacz samoistny uznaje inną osobę za właściciela i poprzez swoje zachowanie wyraża wolę wyzbycia się władania rzeczą, a właściciel wyraża wolę jej odebrania. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy także w wyroku z dnia 28 marca 2014 r. III CNP 18/13 stwierdzając, że do zwrotu rzeczy potrzebna jest wola wyzbycia się władania rzeczą przez jej posiadacza samoistnego albo wyzbycia się przez niego dotychczasowej formy władania rzeczą.
Powyższy pogląd znaleźć można także w wyroku Sądu Najwyższego z 6 lutego 2015 r. w sprawie II CSK 359/14, w wyrokach Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 11 lipca 2012 r. w sprawie I ACa 334/11 i z 4 października 2007 r. w sprawie I Aca 952/06, w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 13 marca 2014 r. w sprawie I Aca 1120/13 oraz wywiać można z wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławie w sprawie I ACA 1055/13.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zawarcie umowy z dnia 26 stycznia 2015 r.. było zwrotem rzeczy w rozumieniuart. 229 k.c., a co za tym idzie zarzut przedawnienia był uzasadniony. Materialnoprawnym skutkiem podniesienia zarzutu przedawnienia, jest możność odmowy spełnienia świadczenia przez dłużnika. Przedawnione roszczenie nie wygasa, lecz przekształca się w roszczenie naturalne, co oznacza w tym wypadku pozbawienie tego roszczenia ochrony sądowej. Skutek ten następuje z chwilą skutecznego (następującego po upływie terminu przedawnienia) podniesienia zarzutu przedawnienia, nie zaś z upływem samego terminu przedawnienia.
Sąd nie podzielił stanowiska powódki, że podniesienie zarzutu przedawnienia było nadużyciem prawa w rozumieniuart. 5 k.c., zgodnie z którym Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Fakt, że pozwana miała świadomość korzystania z rzeczy powódki nie czyni zarzutu przedawnienia sprzecznym z zasadami współżycia społecznego, ponieważ oznaczałoby to konieczność w ogóle nie uwzględniania zarzutu przedawniania w tego rodzaju sprawach, które przecież oparte są o przesłankę złej wiary, i co do roszczeń opartych o tą przesłankę ustawodawca wprowadził roczny termin przedawnienia od dnia zwrotu rzeczy.
Mając na uwadze, że pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, który okazał się uzasadniony, powództwo należało oddalić.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zawarte w pkt II wyroku, znajduje podstawę prawną w normie zawartej wart. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.w zw. z normą zawartą wart. 98 § 1 k.p.c., która stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Koszty poniesione przez pozwaną to opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w kwocie 900 zł zgodnie z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804).
ZARZĄDZENIE
1
(...)
2
(...)
3
(...)
| 1,612
|
15/551530/0005527/GC
|
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
|
XI Wydział Gospodarczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 224;art. 225",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 224 lub art. 225",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 1 zd. 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 108; art. 108 § 1; art. 108 § 1 zd. 1; art. 98; art. 98 § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 117; art. 117 § 1; art. 117 § 2; art. 118; art. 120; art. 120 § 1; art. 120 § 2; art. 224; art. 224 § 1; art. 224 § 2; art. 225; art. 226; art. 229; art. 229 § 1; art. 349; art. 5; art. 7)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154505250003521_VII_P_001196_2017_Uz_2018-08-14_001
|
VII P 1196/17
| 2018-08-14T00:00:00
| 2019-09-10T17:29:38
| 2019-09-10T11:53:08
|
15450525
|
3521
|
SENTENCE
|
Sygn. akt VII P 1196/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 sierpnia 2018r. Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicząca: SSR Małgorzata Nożykowska Protokolant: Maciej Przesmycki po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa R. M. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o uznanie oświadczenia o odstąpieniu od umowy za bezskuteczne, odszkodowanie 1 umarza postępowanie
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Kamila Bidzińska" xPublisher="k.bidzinska" xEditorFullName="Kamila Bidzińska" xEditor="k.bidzinska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="1" xFlag="published" xVolType="15/450525/0003521/P" xYear="2017" xVolNmbr="001196" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText><xUx>Sygn. akt VII P 1196/17</xUx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia 14 sierpnia 2018r.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:</xText>
<xText>Przewodnicząca: SSR Małgorzata Nożykowska</xText>
<xText>Protokolant: Maciej Przesmycki</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. w Warszawie</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>R. M.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon> (...) Spółce Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o uznanie oświadczenia o odstąpieniu od umowy za bezskuteczne, odszkodowanie</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>umarza postępowanie w zakresie roszczenia o uznanie oświadczenia o odstąpieniu od umowy za bezskuteczne;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>oddala powództwo w pozostałym zakresie;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>zasądza od powoda <xAnon>R. M.</xAnon> na rzecz pozwanego <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
</xUnit>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Małgorzata Nożykowska
| null |
[
"Małgorzata Nożykowska"
] | null |
Kamila Bidzińska
|
Maciej Przesmycki
|
Kamila Bidzińska
| null | 1
|
Sygn. akt VII P 1196/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 sierpnia 2018r.
Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodnicząca: SSR Małgorzata Nożykowska
Protokolant: Maciej Przesmycki
po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaR. M.
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.
o uznanie oświadczenia o odstąpieniu od umowy za bezskuteczne, odszkodowanie
1
umarza postępowanie w zakresie roszczenia o uznanie oświadczenia o odstąpieniu od umowy za bezskuteczne;
2
oddala powództwo w pozostałym zakresie;
3
zasądza od powodaR. M.na rzecz pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
| 1,196
|
15/450525/0003521/P
|
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
|
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[] | null |
Do umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy może również zostać wprowadzone prawo odstąpienia od niej (art. 395 k.c.), o ile nie pozostaje to w sprzeczności z zasadami prawa pracy (art. 300 k.p.). Taka sprzeczność nie zachodzi w sytuacji, kiedy wykonanie prawa odstąpienia zostało ograniczone do momentu rozwiązania stosunku pracy, w takim bowiem przypadku realizacja wzajemnych zobowiązań wynikających z umowy nie została jeszcze rozpoczęta. Ma to istotne znaczenie, gdyż wykonanie prawa odstąpienia wywołuje skutki z mocą wsteczną (ex tunc), a tym samym umowę uważa się za niezawartą.
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154505000006927_XXIII_Ga_001930_2017_Uz_2018-10-11_001
|
XXIII Ga 1930/17
| 2018-09-24T00:00:00
| 2018-11-07T20:10:07
| 2018-11-07T15:39:03
|
15450500
|
6927
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt XXIII Ga 1930/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Bernard Litwiniec Sędziowie: SO Anna Gałas (spr.) SO Andrzej Kubica Protokolant: Sekr. Sąd. Arkadiusz Bogusz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko A. S. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Wioleta Żochowska" xPublisher="wzochowska" xEditorFullName="Wioleta Żochowska" xEditor="wzochowska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="10" xFlag="published" xVolType="15/450500/0006927/Ga" xYear="2017" xVolNmbr="001930" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt<xBx> XXIII Ga 1930/17</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 24 września 2018 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="167"/>
<xCOLx xWIDTHx="431"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>SSO Bernard Litwiniec</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Sędziowie:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>SO Anna Gałas (spr.)</xText>
<xText>SO Andrzej Kubica</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Sekr. Sąd. Arkadiusz Bogusz</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 24 września 2018 r. w Warszawie</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>A. S.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek apelacji powoda</xText>
<xText>od wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie</xText>
<xText>z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt XVI GC 1339/15</xText>
<xText>oddala apelację.</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="237"/>
<xCOLx xWIDTHx="231"/>
<xCOLx xWIDTHx="261"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xIx>SSO Anna Gałas </xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xIx>SSO Bernard Litwiniec</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xIx>SSO Andrzej Kubica </xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText><xBx>Sygn. akt XXIII Ga 1930/17</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Pozwem z dnia 17 marca 2015 r. (data nadania) powód <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od <xAnon>A. S.</xAnon> kwoty 13.960,04 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 grudnia 2014 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania.</xText>
<xText>W uzasadnieniu powód wskazał, że strony zawarły w dniu 9 października 2014 r. umowę kontraktacji nr <xAnon> (...)</xAnon>, w oparciu o którą pozwany miał w terminie od dnia 9 października 2014 r. do dnia 10 listopada 2014 r. sprzedać powodowi 300 ton ziarna kukurydzy. W przypadku m.in. niedostarczenia kukurydzy powód miał możliwość nałożenia kary umowną w wysokości 25% wartości zakontraktowanej a nie dostarczonej kukurydzy. <xBRx/>W związku z tym, że pozwany nie sprzedał powodowi 276,84 ton zakontraktowanego ziarna, powód obciążył pozwanego karą umowną w wysokości 20.763,00 zł. Pozwany dostarczył powodowi 23.160 ton kukurydzy i wystawił z tego tytułu <xAnon>fakturę VAT nr (...)</xAnon> na kwotę 6.802,96 zł. Powód potrącił kwotę należną pozwanemu z przysługującej mu wierzytelności do kwoty 13.960,04 zł. Pozwany nie uiścił tej kwoty.</xText>
<xText>W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany <xAnon>A. S.</xAnon> zaskarżył nakaz w całości i wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że dostarczył do magazynu kontraktującego towar w postaci kukurydzy w ilości 23,160 ton, wystawiając z tego tytułu <xAnon>fakturę VAT nr (...)</xAnon>. Pozwany podniósł, że faktura ta nie została opłacona przez powoda w terminie, który upłynął w dniu 8 listopada 2014 r. Pozwany wyznaczył powodowi dodatkowy termin 7 dni, od dnia otrzymania pisma, na zapłatę faktury pod rygorem odstąpienia od umowy kontraktacyjnej nr <xAnon> (...)</xAnon>. Termin płatności upłynął w dniu 18 grudnia 2014 r., zaś powód nie odpowiedział na wezwanie do wykonania umowy. Powyższe upoważniało pozwanego, zgodnie z zastrzeżonym w piśmie rygorem<xBx>, </xBx>do złożenia w dniu 10 lutego 2015 r. oświadczenia o odstąpieniu w całości od umowy kontraktacyjnej, ze skutkiem na dzień 9 listopada 2014 r. Pozwany uznał, iż stosunek zobowiązaniowy określony umową kontraktacji nr <xAnon> (...)</xAnon> z dniem 9 listopada 2014 r. Pozwany podniósł również zarzut braku właściwości miejscowej Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie, wobec wygaśnięcia umowy kontraktacji nie ma zastosowania również § 11 w niej zawarty.</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.417,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</xText>
<xText>W stanie faktycznym Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 9 października 2014 r. <xBRx/>w <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> jako kontraktujący i <xAnon>A. S.</xAnon> jako producent zawarli umowę kontraktacji nr <xAnon> (...)</xAnon> na okres nie krótszy niż 1 rok od jej zawarcia (§ 10 ust. 1). <xAnon>A. S.</xAnon> zobowiązał się do sprzedać kontraktującemu ziarno kukurydzy, wyprodukowanej w 2014 r. w należącym do producenta gospodarstwie rolnym na powierzchni 17 ha, w ilości 300 ton z danego roku zbiorów o jakości określonej w § 3 ust. 1 umowy. Miał on dostarczyć kukurydzę w terminie od 9 października 2014 r. do 10 listopada 2014 r. w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach od 6:00 do 15:00. Cena netto za kukurydzę określoną w umowie została ustalona na kwotę 300 zł netto za jedną tonę. Strony ustaliły, że kontraktujący zapłaci za dostarczoną kukurydzę w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przyjęcia kukurydzy do magazynu, pod warunkiem niezwłocznego dostarczenia podpisanej faktury. Zapłata nastąpi na podstawie wystawionej faktury (§ 1 i § 5). Następnie Sąd Rejonowy ustalił, że zgodnie z §7 umowy, w przypadku niedostarczenia kukurydzy w okresie wskazanym w umowie lub odmowy przyjęcia kukurydzy we wskazanych przypadkach, producent miał zapłacić kontraktującemu karę umowną w wysokości 25% wartości zakontraktowanej a nie dostarczonej lub nieprzyjętej kukurydzy. W przypadku poniesienia szkody przewyższającej wysokość zastrzeżonej kary umownej, kontraktujący mógł dochodzić od producenta odszkodowania uzupełniającego do wysokości pełnej szkody.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy ustalił również, że w dniu 9 października 2014 r. <xAnon>A. S.</xAnon> dostarczył do magazynu kontraktującego towar w postaci kukurydzy w ilości 23,160 ton i wystawił z tego tytułu <xAnon>fakturę VAT nr (...)</xAnon> na kwotę 6 802,96 zł z terminem płatności wskazanym na dzień 23 października 2014 r. <xAnon> (...) spółka z o.o.</xAnon> nie zapłacił należności z tytułu dostarczenia pierwszej partii kukurydzy. <xAnon>A. S.</xAnon> nie dostarczał dalszych partii kukurydzy.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy ustalił też, że przed upływem terminu wymagalności świadczenia pieniężnego pozwany dowiadywał się, czy mógłby otrzymać od powoda zapłatę za dostarczoną kukurydzę. Powód odmówił i poinformował pozwanego, że faktury za kolejne dostawy kukurydzy będą realizowane po tym, jak cały kontrakt zostanie zrealizowany. Strony prowadziły rozmowy mające na celu podpisanie aneksu dotyczącego zmiany warunków umowy, którego podpisanie pozwany uzależnił od otrzymania zapłaty za wystawioną <xAnon>fakturę (...)</xAnon>. Strony nie doszły do porozumienia.</xText>
<xText><xAnon> (...) spółka z o.o.</xAnon> wystawił w dniu 21 listopada 2014 r. <xAnon>notę księgową nr (...)</xAnon>, obciążając <xAnon>A. S.</xAnon> kwotą 20.763,00 zł z tytułu kary umownej za częściowe niewykonanie mowy kontraktacji. Następnie oświadczeniem z dnia 10 grudnia 2014 r. <xAnon> (...) spółka z o.o.</xAnon> potrącił z należności <xAnon>A. S.</xAnon> z tytułu sprzedaży kukurydzy w kwocie 6.802,96 zł swoją wierzytelność z tytułu noty obciążeniowej nr <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy ustalił, że <xAnon>A. S.</xAnon> pismem datowanym na dzień 9 grudnia 2014 r. wezwał <xAnon> (...) spółka z o.o.</xAnon> do wykonania umowy i zapłacenia za przyjętą w dniu 9 października 2014 r. kukurydzę w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma pod rygorem odstąpienia od umowy kontraktacyjnej nr <xAnon> (...)</xAnon>. Pismo zostało doręczone powodowi 11 grudnia 2014 r. <xAnon> (...) spółka z o.o.</xAnon> wystosował do <xAnon>A. S.</xAnon> wezwanie do zapłaty 13.960,04 zł z tytułu kary umownej, które zostało odebrane przez pozwanego w dniu 22 grudnia 2014 r.</xText>
<xText>Wobec niedotrzymania przez powoda terminu zapłaty wskazanego w piśmie z dnia 9 grudnia 2014 r., pozwany oświadczeniem z dnia 10 lutego 2015 r. odstąpił od umowy kontraktacji, jednocześnie żądając od powoda zwrotu świadczeń wzajemnych i zapłaty odsetek ustawowych oraz uznając za bezskuteczne oświadczenie <xBRx/>o potrąceniu jego wierzytelności z wierzytelnością powoda z tytułu kary umownej. Powód odebrał pismo 11 lutego 2015 r.</xText>
<xText>Dokonując rozważań prawnych, Sąd Rejonowy uznał powództwo za niezasadne. Umowę łączącą strony zakwalifikował jako umowę kontraktacji w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 613;art. 613 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 613 § 1 k.c.</xLexLink> Strony nie kwestionowały faktu zawarcia umowy, bezspornym był również fakt, że pozwany dostarczył powodowi tylko część umówionej ilości produktów rolnych, tj. 23.160 ton, zaś powód nie zapłacił faktury wystawionej z tego tytułu w uzgodnionym przez strony terminie. Sąd Rejonowy wskazał, że powód w niniejszej sprawie dochodził należności z tytułu kary umownej za częściowe niewykonanie przez pozwaną umowy kontraktacji, której wysokość wyliczył zgodnie z § 7 umowy kontraktacji, stanowiącym standardowe postanowienie w tego typu umowach (<xLexLink xArt="art. 483;art. 483 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 483 § 1 k.c.</xLexLink>). Sąd Rejonowy wskazał, że pozwany nie kwestionował samej treści § 7 umowy z dnia 9 października 2014 r. ani nie wskazywał, by zaszły okoliczności wyłączające winę po jego stronie. Podnosił jednak, że żądanie powoda jest niezasadne w związku z odstąpieniem przez pozwanego od umowy, do którego był uprawniony wobec niezapłacenia przez powoda za dostarczoną partię towaru we wskazanym terminie. Sąd Rejonowy uściślił, że spór dotyczył przede wszystkim tego, czy doszło do <xBRx/><xBRx/>skutecznego odstąpienia od umowy przez pozwanego.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że strony nie zawarły w umowie szczególnych postanowień, normujących procedurę odstąpienia, a umowa kontraktacji jest jednak umową wzajemną, wobec czego pozwanemu przysługuje ustawowe prawo odstąpienia zgodnie z <xLexLink xArt="art. 491" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 k.c.</xLexLink> Sąd Rejonowy wskazał, że uprawniony do odstąpienia od umowy wzajemnej z uwagi na zwłokę dłużnika w wykonaniu zobowiązania wykonuje to uprawnienie przez złożenie kontrahentowi oświadczenia o odstąpieniu od umowy, które jest jednostronnym, skierowanym do adresata oświadczeniem woli o charakterze prawokształtującym. Natomiast w następstwie jego złożenia łączący strony stosunek prawny wygasa (a wraz z nim stosunki akcesoryjne) ze skutkiem <xIx>ex tunc.</xIx> Sąd Rejonowy podniósł, że z treści <xLexLink xArt="art. 476" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 476 k.c.</xLexLink> wynika, że dłużnika obciąża domniemanie prawne, iż nie dotrzymując terminu, pozostaje w zwłoce, nie zaś w opóźnieniu <xIx>sensu stricto</xIx>. W związku z tym wierzyciel nie musi udowadniać, że niedotrzymanie terminu spełnienia świadczenia jest spowodowane okolicznościami, za które dłużnik odpowiada. Sąd Rejonowy stwierdził, że w niniejszej sprawie bezspornym było, że powód przyjął od pozwanego 23.160 ton kukurydzy i nie zapłacił pozwanemu należności z faktury z dnia 9 października 2014 r. wystawionej z tego tytułu.</xText>
<xText>Jak zwrócił uwagę Sąd Rejonowy z umowy zawartej między stronami wynikał 30-dniowy termin płatności, nie zaś, jak wskazano w fakturze – termin 14 dniowy. Jednakże pozwany w pismach kierowanych do powoda w tej sprawie prawidłowo wskazywał termin 30-dniowy. Sąd Rejonowy wskazał, że wobec nie spełnienia świadczenia w wynikającym z umowy terminie, tj. do dnia 8 listopada 2014 r., powód od dnia 9 listopada 2014 r. pozostawał w zwłoce. Sąd Rejonowy stwierdził, że powód nie przedstawił żadnych dowodów na to, iż niespełnienie przez niego świadczenia było spowodowane okolicznościami, za które nie ponosił odpowiedzialności, natomiast fakt, że pozwany nie dostarczył następnie pozostałej kukurydzy nie miał żadnego wpływu na termin w jakim powód powinien dokonać zapłaty. W swych rozważaniach Sąd Rejonowy podkreślił, że umowa kontraktacji nie uzależniała płatności od dostarczenia kukurydzy w ilości wskazanej w § 1. Przeciwnie, zdaniem Sądu Rejonowego z § 5 wynikało, że powód był obowiązany do zapłaty za kukurydzę przyjętą w terminie nie dłuższym niż 30 dni od jej przyjęcia. Zatem fakt, że powód prognozował, iż pozwany nie wywiąże się z pozostałej części umowy nie miał wpływu na jego obowiązek (powoda) zapłacenia za kukurydzę już przyjętą w terminie wynikającym z umowy.</xText>
<xText>W związku z powyższym Sąd Rejonowy uznał, że powód pozostawał w zwłoce ze spełnieniem swojego świadczenia, pozwany był uprawniony do wyznaczenia mu <xBRx/><xBRx/>dodatkowego terminu na zapłatę zaległej należności z tytułu dostarczonej i przyjętej przez powoda kukurydzy, pod rygorem odstąpienia od umowy z dnia 9 października 2014 r. Natomiast termin siedmiu dni od dnia otrzymania pisma na spełnienie świadczenia pieniężnego był odpowiedni, bowiem obiektywnie rzecz biorąc, powód miał możliwość spełnienia swojego świadczenia. Pozwany przedłożył kopie poświadczone za zgodność z oryginałem wezwania do wykonania umowy wraz z dowodem doręczenia, z którego wynikało, iż powód odebrał pismo w dniu 11 grudnia 2014r. Wobec powyższego wyznaczony termin dodatkowy upłynął w dniu 18 grudnia 2014r. Powód w dalszym ciągu pozostawał w zwłoce, zatem zdaniem Sądu Rejonowego pozwany zyskał prawo do odstąpienia od umowy w trybie <xLexLink xArt="art. 491" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 k.c.</xLexLink> Pozwany przedłożył oświadczenie z dnia 10 lutego 2015 r. wraz z dowodem doręczenia, z których wynikało iż oświadczył on powodowi, iż odstępuje w całości od umowy kontraktacji, wzywając jednocześnie do zwrotu świadczenia wzajemnego oraz że oświadczenie to powód odebrał w dniu 11 lutego 2015 r. Powód nie kwestionował otrzymania od pozwanego pism tej treści, jednakże podniósł, iż zostały one mu dostarczone już po upływie czasu trwania umowy, pozwany miał bowiem dostarczyć całą zakontraktowaną kukurydzę do dnia 11 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy nie podzielił twierdzenia powoda wskazując, że z treści § 10 ust. 1 umowy z dnia 9 października 2014 r. wynikało, iż została ona zawarta na okres nie krótszy niż rok od dnia zawarcia. Wskazany w umowie termin 10 listopada 2014 r. w ocenie Sądu Rejonowego nie był terminem zakończenia umowy, a terminem dostarczenia przez pozwanego zakontraktowanej kukurydzy.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy uznał również za niezasadny zarzut powoda dotyczący naruszenia przez pozwanego <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 5 k.c.</xLexLink> poprzez skorzystanie przez pozwanego z prawa odstąpienia od umowy. Sąd Rejonowy wskazał, że z dobrodziejstwa tegoż przepisu nie może korzystać osoba, która sama dopuszcza się naruszenia norm prawnych. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany w dniu 11 lutego 2015 r. skutecznie złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy kontraktacji z dnia 9 października 2014 r. i na tej podstawie stosunek prawny łączący strony wygasł ze skutkiem <xIx>ex tunc</xIx>, a wraz z nim stosunki akcesoryjne.</xText>
<xText>W konsekwencji powyższego Sąd Rejonowy wywiódł, że obowiązek zapłaty kary umownej ma w stosunku do zasadniczego obowiązku dłużnika charakter akcesoryjny (uboczny), przejawia się on w tym, że nieważność, wygaśnięcie lub bezskuteczność umowy pociąga za sobą ”odpadnięcie” kary umownej. W konsekwencji brak jest postanowienia umownego, z którego wynikałby obowiązek zapłacenia przez pozwanego na rzecz powoda <xBRx/><xBRx/>kary umownej za jej częściowe niewykonanie. W związku z powyższym Sąd Rejonowy w całości powództwo oddalił.</xText>
<xText>O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód, zaskarżając wyrok w całości. Przedmiotowemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:</xText>
<xText>1) prawa materialnego, tj. <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1;art. 491 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 § 1 i 2 k.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 476" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 476 k.c.</xLexLink> poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów dla oceny sprawy polegające na uznaniu przez Sąd Rejonowy, że odstąpienie od umowy złożone przez pozwanego wywarło skutek ex tunc zarówno w stosunku do umowy jak również do kary umownej naliczonej pozwanemu przez powoda, podczas gdy prawidłowa ocena tych przepisów, jak również całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności dat poszczególnych zdarzeń prawnych prowadzą do jedynego słusznego wniosku, że powstałe już roszczenie o zapłatę kar umownych nie traci bytu prawnego także po odstąpieniu od umowy;</xText>
<xText>2. naruszenie prawa procesowego, tj.:</xText>
<xText>a) <xLexLink xArt="art. 231" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 231 k.p.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 k.p.c.</xLexLink> poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegający na uznaniu przez Sąd, że strony nie ustaliły okresu dostaw kukurydzy przez pozwanego, podczas gdy z postanowienia § 1 ust. 2 pkt 2 umowy kontraktacji nr <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 9 października 2014 r. jednoznacznie wynika, że towar ma zostać dostarczony w okresie od 9 października 2014 r. do dnia 10 listopada 2014 r. w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach od 6:00 do 15:00 i tym samym na nie rozpoznaniu istoty sprawy wynikającej z niezrozumienia specyfiki handlu zbożem w stosunkach tego rodzaju;</xText>
<xText>b) <xLexLink xArt="art. 231" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 231 k.p.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 k.p.c.</xLexLink> poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegający na uznaniu, że na skutek odstąpienia przez pozwanego od umowy i poprzedzającego go wezwaniu powoda do wykonania umowy pozwany nie był zobowiązany do dostarczenia surowca powodowi, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego powinna prowadzić do jedynego słusznego wniosku, że skoro pozwany odstąpił od umowy w dniu 11 lutego 2015 r. to do tego dnia, ewentualnie do dnia 18 grudnia 2014 r. (data terminu wyznaczonego powodowi do wykonania umowy), powinien był wykonać swoje zobowiązanie umowne a już z całą pewnością zobowiązany został do zapłaty kary umownej za niedostarczenie surowca w umownym terminie, co jednocześnie uzasadnia postawienie zarzutu nierozpoznania istoty sprawy na zasadzie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 4" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 § 4 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci notowania cen kukurydzy za okres od 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. z portalu <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 18 września 2017 r. - na okoliczność wzrostu cen kukurydzy od października 2014 r. wskazując przy tym, że potrzeba powołania tego dowodu na tym etapie postępowania powstała w związku z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku i co z uwagi na poglądowych charakter dowodów nie wypływa na przedłużenie postępowania.</xText>
<xText>W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego. Alternatywnie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, za obie instancje.</xText>
<xText>Pozwany nie wniósł odpowiedzi na apelację.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy zważył co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja powoda była niezasadna i podlegała oddaleniu. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy w całości podziela i przyjmuje je za własne.</xText>
<xText>Zarzuty apelacji koncentrowały się na tym, że w ocenie powoda oświadczenie pozwanego o odstąpieniu od umowy nie wywołało skutków ex tunc w stosunku do kary umownej, jaką powód naliczył pozwanemu i wobec tego, że pozwany nie dostarczył całości zakontraktowanej kukurydzy powód mógł naliczyć karę umowną i także potrącić do części należną pozwanemu cenę za już dostarczoną kukurydzę.</xText>
<xText>Stanowisko powoda nie było zasadne a żaden z podniesionych w apelacji zarzutów nie mógł skutkować zmianą, czy też uchyleniem zaskarżonego wyroku, z niżej przywołanych względów.</xText>
<xText>Nie można podzielić zarzutu naruszenia prawa materialnego, przez błędną wykładnię <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1;art. 491 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 §1 i §2 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 476" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 476 k.c.</xLexLink> Zgodnie bowiem z treścią <xLexLink xArt="art. 491;art. 491 § 1;art. 491 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 §1 i §2 k.c.</xLexLink> jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Może również bądź bez wyznaczenia terminu dodatkowego, bądź też po jego bezskutecznym upływie żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki. Jeżeli świadczenia obu stron są podzielne, a jedna ze stron dopuszcza się zwłoki tylko <xBRx/><xBRx/>co do części świadczenia, uprawnienie do odstąpienia od umowy przysługujące drugiej stronie ogranicza się, według jej wyboru, albo do tej części, albo do całej reszty niespełnionego świadczenia. Strona ta może także odstąpić od umowy w całości, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce. Natomiast <xLexLink xArt="art. 476" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 476 k.c.</xLexLink> stanowi, że dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.</xText>
<xText>W świetle powyższych przepisów nie można podzielić tezy powoda, że pozwany nie odstąpił skutecznie od umowy w czasie jej trwania. Odstąpienie przez pozwanego od zawartej pomiędzy stronami umowy kontraktacji z dnia 9 października 2014 r. było skuteczne w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 491" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 491 k.c.</xLexLink> albowiem miało miejsce w czasie trwania umowy. Nie ulega wątpliwości, że z treści samej umowy wynikało, że została ona zawarta na okres nie krótszy niż rok od dnia jej zawarcia (§ 10 ust.1 umowy, k. 16), a więc jej termin upływał najpóźniej z dniem 9 października 2015 r. Sama okoliczność, że nie miało to miejsca w okresie dostawy kukurydzy nie ma żadnego znaczenia a z całą pewnością terminy dostaw nie zmieniają umownego czasu trwania umowy. Tym samym oświadczenie pozwanego o odstąpieniu od umowy doręczone powodowi w dniu 11 lutego 2015 r. było złożone w czasie trwania umowy. Ponadto podkreślić należy, że w przedmiotowej umowie strony nie zawarły umownego prawa odstąpienia, w związku z czym pozwany wyznaczając powodowi dodatkowy termin do zapłaty za część dostarczonej kukurydzy, był uprawniony po jego upływie do odstąpienia od umowy. Sąd Okręgowy podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku, wydanym w sprawie o sygn. I CSK 696/10, że skutek odstąpienia jest taki, że zobowiązanie wygasa ze skutkiem <xIx>ex tunc</xIx>.</xText>
<xText>Powód w swej apelacji podnosił również, że nawet gdyby oświadczenie o odstąpieniu od umowy było skuteczne, to nie ma wpływu na ukształtowane już i wymagalne roszczenie o zapłatę z tytułu kary umownej. Zdaniem Sądu Okręgowego przedmiotowe stanowisko powoda nie jest trafne na tle okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy. Wskazać bowiem należy, że to okoliczności, w szczególności związane z treścią umowy kontraktacji, co do świadczeń stron nie pozwalają na zastosowanie poglądów orzecznictwa zacytowanych w uzasadnieniu apelacji, w szczególności orzeczeń Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia <xBRx/><xBRx/>2012r., V CSK 512/11, z dnia 29 czerwca 2005r., V CK 105/05 i IV CSK 157/06 oraz przywołanych tez orzeczeń Sądów Apelacyjnych, albowiem przywołane orzeczenia zapadły na kanwie innych stanów faktycznych, niż ten, który jest przedmiotem niniejszej sprawy.</xText>
<xText>Otóż w niniejszej sprawie oświadczenie o odstąpieniu od umowy wzajemnej złożone skutecznie przez pozwanego z powodu niewykonania świadczenia wzajemnego przez powoda ma bezpośredni wpływ na zobowiązanie pozwanego do wykonania jego świadczenia wzajemnego wobec powoda. Powód nie może żądać od pozwanego kary umownej z powodu niewykonania świadczenia, jeżeli to powód nie wykonał swojego świadczenia, a pozwany z tego powodu odstąpił od umowy, po uprzednim wezwaniu powoda i jednoczesnym wstrzymaniu się ze swoim świadczeniem. Odstąpienie od umowy przez jedną ze stron z powodu niewykonania świadczenia wzajemnego drugiej strony mimo wezwania do wykonania i wobec wstrzymania się z wykonaniem własnego świadczenia, skutkuje tym, że strona nie wykonująca swojego świadczenia wzajemnego nie ma uprawnienia do dochodzenia kar umownych przewidzianych w umowie na wypadek niespełnienia świadczenia lub częściowego niespełnienia świadczenia, z którym się wstrzymał odstępujący. W niniejszej sprawie wstrzymanie się ze świadczeniem miało bowiem oparcie w skutecznym oświadczeniu i ww. obowiązujących przepisach prawa, a zatem jego zgodne z prawem czasowe niewykonanie nie może szkodzić stronie, która z owego prawa korzysta. Podkreślić też należy, że wykonanie prawa odstąpienia od umowy wzajemnej znosi nie tylko prawa i obowiązki stron należące do istoty kontraktu, ale znosi również odpowiednio stosunki akcesoryjne mające związek z istotą kontraktu.</xText>
<xText>Przekładając powyższe na grunt elementów stanu faktycznego sprawy trzeba zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom powoda w niniejszej sprawie nie powstało po jego stronie roszczenie o zapłatę kary umownej, ponieważ pozwany w odpowiednim terminie udzielił powodowi (kontraktującemu) dodatkowego terminu do wykonania świadczenia wzajemnego i jednocześnie wstrzymał się ze swoim świadczeniem wzajemnym, tj. dostarczeniem dalszej części ziarna kukurydzy. Powyższe wynika wprost z dowodów z dokumentów oraz zeznań świadków, częściowo <xAnon>A. B.</xAnon> oraz w całości zeznań pozwanego <xAnon>A. S.</xAnon>, które stanowiły podstawę do ustaleń faktycznych, zostały uznane za wiarygodne a apelacja ich nie podważa. Jeżeli zatem pozwany miał podstawy do wstrzymania się ze swoim świadczeniem wzajemnym, a następnie skutecznie odstąpił od umowy, to po pierwsze wygasły istotne zobowiązania stron, a konkretnie przekształciły się w obowiązek zwrotu świadczeń wzajemnych. Po drugie nie powstało roszczenie powoda o zapłatę kary umownej z <xBRx/><xBRx/>powodu niespełnienia przez pozwanego świadczenia niepieniężnego, wzajemnego, z którym pozwany się wstrzymał. Podkreślić należało, że z zeznań świadka <xAnon>A. B.</xAnon> wynikało, iż powód poinformował pozwanego, że faktury za kolejne dostawy kukurydzy będą realizowane po tym, jak cały kontrakt zostanie zrealizowany (k. 114), a więc niezgodnie z zawartą między stronami umową. Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, to w umowie nie było takiego zastrzeżenia. Co więcej zastrzeżenie takiego warunku mogłoby być uznane za naruszenie zasad współżycia społecznego czy obyczajów kupieckich w relacjach kontraktów gospodarczych. Pozwany, zeznając, wskazał również, że z uwagi na to, iż powód nie zapłacił mu należności ani w terminie wskazanym w fakturze, ani w wynikającym z umowy, nie chciał zawieźć do niego pozostałego ziarna kukurydzy, bo kiedy dowiedział się, że powód uzależnia zapłatę od dostarczenia całości kukurydzy, pozwany bał się, iż nie otrzyma w ogóle zapłaty. Co za tym idzie, zdaniem Sadu Okręgowego powyższe zeznania pozwanego Sąd Rejonowy słusznie ocenił jako logiczne i spójne oraz korespondujące z zebranym, materiałem dowodowym.</xText>
<xText>Konkludując, w ocenie Sadu Okręgowego powód nie mógł z wyżej przywołanych względów skutecznie dochodzić zapłaty kary umownej, o której mowa w §7 ust. 1 umowy kontraktacji, tym samym zarzut obrazy prawa materialnego nie zasługiwał na uwzględnienie.</xText>
<xText>Odnosząc się natomiast do podniesionego zarzutu naruszenia prawa procesowego, tj. <xLexLink xArt="art. 231" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 231 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> w zakresie błędnego ustalenia, że strony w umowie nie ustaliły okresu dostaw, w ocenie Sądu Okręgowego przedmiotowy zarzut również nie zasługiwał na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom powoda w § 1 ust. 2 pkt. 2 umowy (k.14) strony określiły jedynie termin w jakim nastąpi wykonanie umowy. Samo podanie w umowie, że pozwany jako producent może dostarczać kukurydzę w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach od 6:00 do 15:00 nie stanowi o tym, że został określony sztywny harmonogram dostaw, z którego pozwany się nie wywiązywał. W istocie umowa została tak skonstruowana, że pozwany mógł dostarczyć całość kukurydzy pierwszego dnia, tj. 9 października 2014 r. lub też ostatniego dnia tj. 10 listopada 2014 r. lub każdego dnia przywozić część ziarna kukurydzy. Ponadto wbrew twierdzeniom powoda, dla prawidłowego wykonania umowy nie było przeszkodą dostarczenie częściami przez pozwanego ziaren kukurydzy, a nie jak twierdzi powód, jednorazowo całości, tj. 300 ton, takiego zastrzeżenia bowiem próżno szukać w treści umowy. Jedynie na marginesie należało wskazać, że w wielu przypadkach przedmiot kontraktacji ma charakter podzielny i w związku z tym świadczenie producenta może być spełniane częściami. Świadczenie jest podzielne, jeżeli może być <xBRx/><xBRx/>spełnione częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości (<xLexLink xArt="art. 379;art. 379 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 379 § 2 k.c.</xLexLink>). Stąd też <xLexLink xArt="art. 620" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 620 k.c.</xLexLink> ustala zasadę, że jeżeli przedmiot kontraktacji jest podzielny, kontraktujący nie może odmówić przyjęcia świadczenia częściowego. Kontraktujący może – bez jakichkolwiek negatywnych skutków – odmówić przyjęcia świadczenia częściowego w dwóch przypadkach. Po pierwsze wówczas, gdy obowiązek dostarczenia przedmiotu kontraktacji w całości (jednorazowo) został ustalony w umowie, na co wprost wskazuje zawarte w <xLexLink xArt="art. 620" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 620 in fine k.c.</xLexLink> postanowienie: „chyba że inaczej zastrzeżono". W każdym przypadku zasadność odmowy przyjęcia świadczenia w części musi wykazać kontraktujący (<xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink>). Z tych wszystkich względów zarzut błędu w ustaleniach faktycznych okazał się chybiony.</xText>
<xText>Na uwzględnienie nie zasługiwał również drugi z zarzutów naruszenia prawa procesowego, tj. <xLexLink xArt="art. 231" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 231 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> polegający na błędnym ustaleniu, że pozwany nie był zobowiązany do dostarczenia reszty kukurydzy w umówionym terminie. Przedmiotowy zarzut należało ocenić jako nieskuteczny. Podnosząc tego rodzaju zarzut, jak opisany w apelacji skarżący ma obowiązek wykazania naruszenia przez sąd paradygmatu oceny dowodów wynikającego z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink>, a zatem wykazania, że sąd a quo wywiódł z materiału procesowego wnioski sprzeczne z zasadami logiki lub doświadczenia życiowego, względnie pominął w swojej ocenie istotne dla rozstrzygnięcia wnioski wynikające z konkretnych dowodów - grupy dowodów (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa 670/16). W ocenie Sądu Okręgowego apelujący nie zdołał wykazać, że Sąd Rejonowy uchybił zasadom oceny dowodów określonym w <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 k.p.c.</xLexLink> Co więcej apelujący nie przedstawił żadnych argumentów odnośnie konkretów błędnej oceny dowodów. Nie wiadomo zatem w czym apelujący upatrywał błędów, których miałby się dopuścić sąd orzekający w I instancji przy ocenie dowodu. Brak odpowiednich zarzutów oznacza, że strona ich nie podniosła. Niezależnie od tego trzeba podkreślić, że apelujący abstrahuje od treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy jasno i precyzyjnie odniósł się do kwestii wykonania umowy przez każdą ze stron. Ponadto skarżący nie wskazuje, które dowody Sąd Rejonowy błędnie ocenił, ani też nie wskazuje błędów w wywiedzionych z tej oceny, w szczególności błędów dotyczących oceny zeznań pozwanego złożonych w tej sprawie. W związku z powyższym przedmiotowy zarzut należało uznać za strice polemiczny.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy na podstawie <xLexLink xArt="art. 217;art. 217 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 217 § 3 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 391;art. 391 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 391 § 1 k.p.c.</xLexLink> pominął wniosek powoda zawarty w apelacji o dopuszczenie dowodu z dokumentu postaci notowania cen kukurydzy za okres od 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. z <xBRx/><xBRx/>portalu <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 18 września 2017 r., jako nie mający znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Trzeba też w tym ostatnim względzie dodać, że nie zostały zaprezentowane konkretne twierdzenia i dalej dowody na ewentualny związek przyczynowy pomiędzy oznaczonym sprzecznym z umową działaniem pozwanego a powoływanymi zmianami cen kukurydzy na rynku.</xText>
<xText>Konkludując wobec bezzasadności podniesionych zarzutów stwierdzić należało, że ani roszczenie z tytułu kary umownej, ani dokonane przez powoda potrącenie z kwotą wynagrodzenia należną pozwanemu za część dostarczonej kukurydzy nie były skuteczne ani zasadne, co uprawniało Sąd Rejonowy do oddalenia powództwa w całości.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe rozważania i przywołane przepisy prawa Sąd Okręgowy, na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink> oddalił apelację jako niezasadną.</xText>
<xText><xIx>SSO Anna Gałas SSO Bernard Litwiniec SSO Andrzej Kubica </xIx></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Bernard Litwiniec
| null |
[
"Anna Gałas",
"Andrzej Kubica",
"Bernard Litwiniec"
] |
[
"art. 613 kc, art. 483 kc, art. 491 kc"
] |
Wioleta Żochowska
|
Sekr. Sąd. Arkadiusz Bogusz
|
Wioleta Żochowska
|
[
"Kontraktacja",
"Kary umowne"
] | 10
|
Sygn. aktXXIII Ga 1930/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 września 2018 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący:
SSO Bernard Litwiniec
Sędziowie:
SO Anna Gałas (spr.)
SO Andrzej Kubica
Protokolant:
Sekr. Sąd. Arkadiusz Bogusz
po rozpoznaniu w dniu 24 września 2018 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.
przeciwkoA. S.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie
z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt XVI GC 1339/15
oddala apelację.
SSO Anna Gałas
SSO Bernard Litwiniec
SSO Andrzej Kubica
Sygn. akt XXIII Ga 1930/17
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 17 marca 2015 r. (data nadania) powód(...) sp. z o.o.wW.wniósł o zasądzenie na swoją rzecz odA. S.kwoty 13.960,04 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 grudnia 2014 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu powód wskazał, że strony zawarły w dniu 9 października 2014 r. umowę kontraktacji nr(...), w oparciu o którą pozwany miał w terminie od dnia 9 października 2014 r. do dnia 10 listopada 2014 r. sprzedać powodowi 300 ton ziarna kukurydzy. W przypadku m.in. niedostarczenia kukurydzy powód miał możliwość nałożenia kary umowną w wysokości 25% wartości zakontraktowanej a nie dostarczonej kukurydzy.W związku z tym, że pozwany nie sprzedał powodowi 276,84 ton zakontraktowanego ziarna, powód obciążył pozwanego karą umowną w wysokości 20.763,00 zł. Pozwany dostarczył powodowi 23.160 ton kukurydzy i wystawił z tego tytułufakturę VAT nr (...)na kwotę 6.802,96 zł. Powód potrącił kwotę należną pozwanemu z przysługującej mu wierzytelności do kwoty 13.960,04 zł. Pozwany nie uiścił tej kwoty.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwanyA. S.zaskarżył nakaz w całości i wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że dostarczył do magazynu kontraktującego towar w postaci kukurydzy w ilości 23,160 ton, wystawiając z tego tytułufakturę VAT nr (...). Pozwany podniósł, że faktura ta nie została opłacona przez powoda w terminie, który upłynął w dniu 8 listopada 2014 r. Pozwany wyznaczył powodowi dodatkowy termin 7 dni, od dnia otrzymania pisma, na zapłatę faktury pod rygorem odstąpienia od umowy kontraktacyjnej nr(...). Termin płatności upłynął w dniu 18 grudnia 2014 r., zaś powód nie odpowiedział na wezwanie do wykonania umowy. Powyższe upoważniało pozwanego, zgodnie z zastrzeżonym w piśmie rygorem,do złożenia w dniu 10 lutego 2015 r. oświadczenia o odstąpieniu w całości od umowy kontraktacyjnej, ze skutkiem na dzień 9 listopada 2014 r. Pozwany uznał, iż stosunek zobowiązaniowy określony umową kontraktacji nr(...)z dniem 9 listopada 2014 r. Pozwany podniósł również zarzut braku właściwości miejscowej Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie, wobec wygaśnięcia umowy kontraktacji nie ma zastosowania również § 11 w niej zawarty.
Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.417,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
W stanie faktycznym Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 9 października 2014 r.w(...) sp. z o.o.wW.jako kontraktujący iA. S.jako producent zawarli umowę kontraktacji nr(...)na okres nie krótszy niż 1 rok od jej zawarcia (§ 10 ust. 1).A. S.zobowiązał się do sprzedać kontraktującemu ziarno kukurydzy, wyprodukowanej w 2014 r. w należącym do producenta gospodarstwie rolnym na powierzchni 17 ha, w ilości 300 ton z danego roku zbiorów o jakości określonej w § 3 ust. 1 umowy. Miał on dostarczyć kukurydzę w terminie od 9 października 2014 r. do 10 listopada 2014 r. w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach od 6:00 do 15:00. Cena netto za kukurydzę określoną w umowie została ustalona na kwotę 300 zł netto za jedną tonę. Strony ustaliły, że kontraktujący zapłaci za dostarczoną kukurydzę w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przyjęcia kukurydzy do magazynu, pod warunkiem niezwłocznego dostarczenia podpisanej faktury. Zapłata nastąpi na podstawie wystawionej faktury (§ 1 i § 5). Następnie Sąd Rejonowy ustalił, że zgodnie z §7 umowy, w przypadku niedostarczenia kukurydzy w okresie wskazanym w umowie lub odmowy przyjęcia kukurydzy we wskazanych przypadkach, producent miał zapłacić kontraktującemu karę umowną w wysokości 25% wartości zakontraktowanej a nie dostarczonej lub nieprzyjętej kukurydzy. W przypadku poniesienia szkody przewyższającej wysokość zastrzeżonej kary umownej, kontraktujący mógł dochodzić od producenta odszkodowania uzupełniającego do wysokości pełnej szkody.
Sąd Rejonowy ustalił również, że w dniu 9 października 2014 r.A. S.dostarczył do magazynu kontraktującego towar w postaci kukurydzy w ilości 23,160 ton i wystawił z tego tytułufakturę VAT nr (...)na kwotę 6 802,96 zł z terminem płatności wskazanym na dzień 23 października 2014 r.(...) spółka z o.o.nie zapłacił należności z tytułu dostarczenia pierwszej partii kukurydzy.A. S.nie dostarczał dalszych partii kukurydzy.
Sąd Rejonowy ustalił też, że przed upływem terminu wymagalności świadczenia pieniężnego pozwany dowiadywał się, czy mógłby otrzymać od powoda zapłatę za dostarczoną kukurydzę. Powód odmówił i poinformował pozwanego, że faktury za kolejne dostawy kukurydzy będą realizowane po tym, jak cały kontrakt zostanie zrealizowany. Strony prowadziły rozmowy mające na celu podpisanie aneksu dotyczącego zmiany warunków umowy, którego podpisanie pozwany uzależnił od otrzymania zapłaty za wystawionąfakturę (...). Strony nie doszły do porozumienia.
(...) spółka z o.o.wystawił w dniu 21 listopada 2014 r.notę księgową nr (...), obciążającA. S.kwotą 20.763,00 zł z tytułu kary umownej za częściowe niewykonanie mowy kontraktacji. Następnie oświadczeniem z dnia 10 grudnia 2014 r.(...) spółka z o.o.potrącił z należnościA. S.z tytułu sprzedaży kukurydzy w kwocie 6.802,96 zł swoją wierzytelność z tytułu noty obciążeniowej nr(...).
Sąd Rejonowy ustalił, żeA. S.pismem datowanym na dzień 9 grudnia 2014 r. wezwał(...) spółka z o.o.do wykonania umowy i zapłacenia za przyjętą w dniu 9 października 2014 r. kukurydzę w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma pod rygorem odstąpienia od umowy kontraktacyjnej nr(...). Pismo zostało doręczone powodowi 11 grudnia 2014 r.(...) spółka z o.o.wystosował doA. S.wezwanie do zapłaty 13.960,04 zł z tytułu kary umownej, które zostało odebrane przez pozwanego w dniu 22 grudnia 2014 r.
Wobec niedotrzymania przez powoda terminu zapłaty wskazanego w piśmie z dnia 9 grudnia 2014 r., pozwany oświadczeniem z dnia 10 lutego 2015 r. odstąpił od umowy kontraktacji, jednocześnie żądając od powoda zwrotu świadczeń wzajemnych i zapłaty odsetek ustawowych oraz uznając za bezskuteczne oświadczenieo potrąceniu jego wierzytelności z wierzytelnością powoda z tytułu kary umownej. Powód odebrał pismo 11 lutego 2015 r.
Dokonując rozważań prawnych, Sąd Rejonowy uznał powództwo za niezasadne. Umowę łączącą strony zakwalifikował jako umowę kontraktacji w rozumieniuart. 613 § 1 k.c.Strony nie kwestionowały faktu zawarcia umowy, bezspornym był również fakt, że pozwany dostarczył powodowi tylko część umówionej ilości produktów rolnych, tj. 23.160 ton, zaś powód nie zapłacił faktury wystawionej z tego tytułu w uzgodnionym przez strony terminie. Sąd Rejonowy wskazał, że powód w niniejszej sprawie dochodził należności z tytułu kary umownej za częściowe niewykonanie przez pozwaną umowy kontraktacji, której wysokość wyliczył zgodnie z § 7 umowy kontraktacji, stanowiącym standardowe postanowienie w tego typu umowach (art. 483 § 1 k.c.). Sąd Rejonowy wskazał, że pozwany nie kwestionował samej treści § 7 umowy z dnia 9 października 2014 r. ani nie wskazywał, by zaszły okoliczności wyłączające winę po jego stronie. Podnosił jednak, że żądanie powoda jest niezasadne w związku z odstąpieniem przez pozwanego od umowy, do którego był uprawniony wobec niezapłacenia przez powoda za dostarczoną partię towaru we wskazanym terminie. Sąd Rejonowy uściślił, że spór dotyczył przede wszystkim tego, czy doszło doskutecznego odstąpienia od umowy przez pozwanego.
Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że strony nie zawarły w umowie szczególnych postanowień, normujących procedurę odstąpienia, a umowa kontraktacji jest jednak umową wzajemną, wobec czego pozwanemu przysługuje ustawowe prawo odstąpienia zgodnie zart. 491 k.c.Sąd Rejonowy wskazał, że uprawniony do odstąpienia od umowy wzajemnej z uwagi na zwłokę dłużnika w wykonaniu zobowiązania wykonuje to uprawnienie przez złożenie kontrahentowi oświadczenia o odstąpieniu od umowy, które jest jednostronnym, skierowanym do adresata oświadczeniem woli o charakterze prawokształtującym. Natomiast w następstwie jego złożenia łączący strony stosunek prawny wygasa (a wraz z nim stosunki akcesoryjne) ze skutkiemex tunc.Sąd Rejonowy podniósł, że z treściart. 476 k.c.wynika, że dłużnika obciąża domniemanie prawne, iż nie dotrzymując terminu, pozostaje w zwłoce, nie zaś w opóźnieniusensu stricto. W związku z tym wierzyciel nie musi udowadniać, że niedotrzymanie terminu spełnienia świadczenia jest spowodowane okolicznościami, za które dłużnik odpowiada. Sąd Rejonowy stwierdził, że w niniejszej sprawie bezspornym było, że powód przyjął od pozwanego 23.160 ton kukurydzy i nie zapłacił pozwanemu należności z faktury z dnia 9 października 2014 r. wystawionej z tego tytułu.
Jak zwrócił uwagę Sąd Rejonowy z umowy zawartej między stronami wynikał 30-dniowy termin płatności, nie zaś, jak wskazano w fakturze – termin 14 dniowy. Jednakże pozwany w pismach kierowanych do powoda w tej sprawie prawidłowo wskazywał termin 30-dniowy. Sąd Rejonowy wskazał, że wobec nie spełnienia świadczenia w wynikającym z umowy terminie, tj. do dnia 8 listopada 2014 r., powód od dnia 9 listopada 2014 r. pozostawał w zwłoce. Sąd Rejonowy stwierdził, że powód nie przedstawił żadnych dowodów na to, iż niespełnienie przez niego świadczenia było spowodowane okolicznościami, za które nie ponosił odpowiedzialności, natomiast fakt, że pozwany nie dostarczył następnie pozostałej kukurydzy nie miał żadnego wpływu na termin w jakim powód powinien dokonać zapłaty. W swych rozważaniach Sąd Rejonowy podkreślił, że umowa kontraktacji nie uzależniała płatności od dostarczenia kukurydzy w ilości wskazanej w § 1. Przeciwnie, zdaniem Sądu Rejonowego z § 5 wynikało, że powód był obowiązany do zapłaty za kukurydzę przyjętą w terminie nie dłuższym niż 30 dni od jej przyjęcia. Zatem fakt, że powód prognozował, iż pozwany nie wywiąże się z pozostałej części umowy nie miał wpływu na jego obowiązek (powoda) zapłacenia za kukurydzę już przyjętą w terminie wynikającym z umowy.
W związku z powyższym Sąd Rejonowy uznał, że powód pozostawał w zwłoce ze spełnieniem swojego świadczenia, pozwany był uprawniony do wyznaczenia mudodatkowego terminu na zapłatę zaległej należności z tytułu dostarczonej i przyjętej przez powoda kukurydzy, pod rygorem odstąpienia od umowy z dnia 9 października 2014 r. Natomiast termin siedmiu dni od dnia otrzymania pisma na spełnienie świadczenia pieniężnego był odpowiedni, bowiem obiektywnie rzecz biorąc, powód miał możliwość spełnienia swojego świadczenia. Pozwany przedłożył kopie poświadczone za zgodność z oryginałem wezwania do wykonania umowy wraz z dowodem doręczenia, z którego wynikało, iż powód odebrał pismo w dniu 11 grudnia 2014r. Wobec powyższego wyznaczony termin dodatkowy upłynął w dniu 18 grudnia 2014r. Powód w dalszym ciągu pozostawał w zwłoce, zatem zdaniem Sądu Rejonowego pozwany zyskał prawo do odstąpienia od umowy w trybieart. 491 k.c.Pozwany przedłożył oświadczenie z dnia 10 lutego 2015 r. wraz z dowodem doręczenia, z których wynikało iż oświadczył on powodowi, iż odstępuje w całości od umowy kontraktacji, wzywając jednocześnie do zwrotu świadczenia wzajemnego oraz że oświadczenie to powód odebrał w dniu 11 lutego 2015 r. Powód nie kwestionował otrzymania od pozwanego pism tej treści, jednakże podniósł, iż zostały one mu dostarczone już po upływie czasu trwania umowy, pozwany miał bowiem dostarczyć całą zakontraktowaną kukurydzę do dnia 11 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy nie podzielił twierdzenia powoda wskazując, że z treści § 10 ust. 1 umowy z dnia 9 października 2014 r. wynikało, iż została ona zawarta na okres nie krótszy niż rok od dnia zawarcia. Wskazany w umowie termin 10 listopada 2014 r. w ocenie Sądu Rejonowego nie był terminem zakończenia umowy, a terminem dostarczenia przez pozwanego zakontraktowanej kukurydzy.
Sąd Rejonowy uznał również za niezasadny zarzut powoda dotyczący naruszenia przez pozwanegoart. 5 k.c.poprzez skorzystanie przez pozwanego z prawa odstąpienia od umowy. Sąd Rejonowy wskazał, że z dobrodziejstwa tegoż przepisu nie może korzystać osoba, która sama dopuszcza się naruszenia norm prawnych. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany w dniu 11 lutego 2015 r. skutecznie złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy kontraktacji z dnia 9 października 2014 r. i na tej podstawie stosunek prawny łączący strony wygasł ze skutkiemex tunc, a wraz z nim stosunki akcesoryjne.
W konsekwencji powyższego Sąd Rejonowy wywiódł, że obowiązek zapłaty kary umownej ma w stosunku do zasadniczego obowiązku dłużnika charakter akcesoryjny (uboczny), przejawia się on w tym, że nieważność, wygaśnięcie lub bezskuteczność umowy pociąga za sobą ”odpadnięcie” kary umownej. W konsekwencji brak jest postanowienia umownego, z którego wynikałby obowiązek zapłacenia przez pozwanego na rzecz powodakary umownej za jej częściowe niewykonanie. W związku z powyższym Sąd Rejonowy w całości powództwo oddalił.
O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód, zaskarżając wyrok w całości. Przedmiotowemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego, tj.art. 491 § 1 i 2 k.c.w związku zart. 476 k.c.poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów dla oceny sprawy polegające na uznaniu przez Sąd Rejonowy, że odstąpienie od umowy złożone przez pozwanego wywarło skutek ex tunc zarówno w stosunku do umowy jak również do kary umownej naliczonej pozwanemu przez powoda, podczas gdy prawidłowa ocena tych przepisów, jak również całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności dat poszczególnych zdarzeń prawnych prowadzą do jedynego słusznego wniosku, że powstałe już roszczenie o zapłatę kar umownych nie traci bytu prawnego także po odstąpieniu od umowy;
2. naruszenie prawa procesowego, tj.:
a)art. 231 k.p.c.w związku zart. 233 k.p.c.poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegający na uznaniu przez Sąd, że strony nie ustaliły okresu dostaw kukurydzy przez pozwanego, podczas gdy z postanowienia § 1 ust. 2 pkt 2 umowy kontraktacji nr(...)z dnia 9 października 2014 r. jednoznacznie wynika, że towar ma zostać dostarczony w okresie od 9 października 2014 r. do dnia 10 listopada 2014 r. w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach od 6:00 do 15:00 i tym samym na nie rozpoznaniu istoty sprawy wynikającej z niezrozumienia specyfiki handlu zbożem w stosunkach tego rodzaju;
b)art. 231 k.p.c.w związku zart. 233 k.p.c.poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegający na uznaniu, że na skutek odstąpienia przez pozwanego od umowy i poprzedzającego go wezwaniu powoda do wykonania umowy pozwany nie był zobowiązany do dostarczenia surowca powodowi, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego powinna prowadzić do jedynego słusznego wniosku, że skoro pozwany odstąpił od umowy w dniu 11 lutego 2015 r. to do tego dnia, ewentualnie do dnia 18 grudnia 2014 r. (data terminu wyznaczonego powodowi do wykonania umowy), powinien był wykonać swoje zobowiązanie umowne a już z całą pewnością zobowiązany został do zapłaty kary umownej za niedostarczenie surowca w umownym terminie, co jednocześnie uzasadnia postawienie zarzutu nierozpoznania istoty sprawy na zasadzieart. 386 § 4 k.p.c.
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci notowania cen kukurydzy za okres od 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. z portalu(...)z dnia 18 września 2017 r. - na okoliczność wzrostu cen kukurydzy od października 2014 r. wskazując przy tym, że potrzeba powołania tego dowodu na tym etapie postępowania powstała w związku z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku i co z uwagi na poglądowych charakter dowodów nie wypływa na przedłużenie postępowania.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego. Alternatywnie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, za obie instancje.
Pozwany nie wniósł odpowiedzi na apelację.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja powoda była niezasadna i podlegała oddaleniu. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy w całości podziela i przyjmuje je za własne.
Zarzuty apelacji koncentrowały się na tym, że w ocenie powoda oświadczenie pozwanego o odstąpieniu od umowy nie wywołało skutków ex tunc w stosunku do kary umownej, jaką powód naliczył pozwanemu i wobec tego, że pozwany nie dostarczył całości zakontraktowanej kukurydzy powód mógł naliczyć karę umowną i także potrącić do części należną pozwanemu cenę za już dostarczoną kukurydzę.
Stanowisko powoda nie było zasadne a żaden z podniesionych w apelacji zarzutów nie mógł skutkować zmianą, czy też uchyleniem zaskarżonego wyroku, z niżej przywołanych względów.
Nie można podzielić zarzutu naruszenia prawa materialnego, przez błędną wykładnięart. 491 §1 i §2 k.c.w zw. zart. 476 k.c.Zgodnie bowiem z treściąart. 491 §1 i §2 k.c.jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Może również bądź bez wyznaczenia terminu dodatkowego, bądź też po jego bezskutecznym upływie żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki. Jeżeli świadczenia obu stron są podzielne, a jedna ze stron dopuszcza się zwłoki tylkoco do części świadczenia, uprawnienie do odstąpienia od umowy przysługujące drugiej stronie ogranicza się, według jej wyboru, albo do tej części, albo do całej reszty niespełnionego świadczenia. Strona ta może także odstąpić od umowy w całości, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce. Natomiastart. 476 k.c.stanowi, że dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
W świetle powyższych przepisów nie można podzielić tezy powoda, że pozwany nie odstąpił skutecznie od umowy w czasie jej trwania. Odstąpienie przez pozwanego od zawartej pomiędzy stronami umowy kontraktacji z dnia 9 października 2014 r. było skuteczne w rozumieniuart. 491 k.c.albowiem miało miejsce w czasie trwania umowy. Nie ulega wątpliwości, że z treści samej umowy wynikało, że została ona zawarta na okres nie krótszy niż rok od dnia jej zawarcia (§ 10 ust.1 umowy, k. 16), a więc jej termin upływał najpóźniej z dniem 9 października 2015 r. Sama okoliczność, że nie miało to miejsca w okresie dostawy kukurydzy nie ma żadnego znaczenia a z całą pewnością terminy dostaw nie zmieniają umownego czasu trwania umowy. Tym samym oświadczenie pozwanego o odstąpieniu od umowy doręczone powodowi w dniu 11 lutego 2015 r. było złożone w czasie trwania umowy. Ponadto podkreślić należy, że w przedmiotowej umowie strony nie zawarły umownego prawa odstąpienia, w związku z czym pozwany wyznaczając powodowi dodatkowy termin do zapłaty za część dostarczonej kukurydzy, był uprawniony po jego upływie do odstąpienia od umowy. Sąd Okręgowy podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku, wydanym w sprawie o sygn. I CSK 696/10, że skutek odstąpienia jest taki, że zobowiązanie wygasa ze skutkiemex tunc.
Powód w swej apelacji podnosił również, że nawet gdyby oświadczenie o odstąpieniu od umowy było skuteczne, to nie ma wpływu na ukształtowane już i wymagalne roszczenie o zapłatę z tytułu kary umownej. Zdaniem Sądu Okręgowego przedmiotowe stanowisko powoda nie jest trafne na tle okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy. Wskazać bowiem należy, że to okoliczności, w szczególności związane z treścią umowy kontraktacji, co do świadczeń stron nie pozwalają na zastosowanie poglądów orzecznictwa zacytowanych w uzasadnieniu apelacji, w szczególności orzeczeń Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia2012r., V CSK 512/11, z dnia 29 czerwca 2005r., V CK 105/05 i IV CSK 157/06 oraz przywołanych tez orzeczeń Sądów Apelacyjnych, albowiem przywołane orzeczenia zapadły na kanwie innych stanów faktycznych, niż ten, który jest przedmiotem niniejszej sprawy.
Otóż w niniejszej sprawie oświadczenie o odstąpieniu od umowy wzajemnej złożone skutecznie przez pozwanego z powodu niewykonania świadczenia wzajemnego przez powoda ma bezpośredni wpływ na zobowiązanie pozwanego do wykonania jego świadczenia wzajemnego wobec powoda. Powód nie może żądać od pozwanego kary umownej z powodu niewykonania świadczenia, jeżeli to powód nie wykonał swojego świadczenia, a pozwany z tego powodu odstąpił od umowy, po uprzednim wezwaniu powoda i jednoczesnym wstrzymaniu się ze swoim świadczeniem. Odstąpienie od umowy przez jedną ze stron z powodu niewykonania świadczenia wzajemnego drugiej strony mimo wezwania do wykonania i wobec wstrzymania się z wykonaniem własnego świadczenia, skutkuje tym, że strona nie wykonująca swojego świadczenia wzajemnego nie ma uprawnienia do dochodzenia kar umownych przewidzianych w umowie na wypadek niespełnienia świadczenia lub częściowego niespełnienia świadczenia, z którym się wstrzymał odstępujący. W niniejszej sprawie wstrzymanie się ze świadczeniem miało bowiem oparcie w skutecznym oświadczeniu i ww. obowiązujących przepisach prawa, a zatem jego zgodne z prawem czasowe niewykonanie nie może szkodzić stronie, która z owego prawa korzysta. Podkreślić też należy, że wykonanie prawa odstąpienia od umowy wzajemnej znosi nie tylko prawa i obowiązki stron należące do istoty kontraktu, ale znosi również odpowiednio stosunki akcesoryjne mające związek z istotą kontraktu.
Przekładając powyższe na grunt elementów stanu faktycznego sprawy trzeba zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom powoda w niniejszej sprawie nie powstało po jego stronie roszczenie o zapłatę kary umownej, ponieważ pozwany w odpowiednim terminie udzielił powodowi (kontraktującemu) dodatkowego terminu do wykonania świadczenia wzajemnego i jednocześnie wstrzymał się ze swoim świadczeniem wzajemnym, tj. dostarczeniem dalszej części ziarna kukurydzy. Powyższe wynika wprost z dowodów z dokumentów oraz zeznań świadków, częściowoA. B.oraz w całości zeznań pozwanegoA. S., które stanowiły podstawę do ustaleń faktycznych, zostały uznane za wiarygodne a apelacja ich nie podważa. Jeżeli zatem pozwany miał podstawy do wstrzymania się ze swoim świadczeniem wzajemnym, a następnie skutecznie odstąpił od umowy, to po pierwsze wygasły istotne zobowiązania stron, a konkretnie przekształciły się w obowiązek zwrotu świadczeń wzajemnych. Po drugie nie powstało roszczenie powoda o zapłatę kary umownej zpowodu niespełnienia przez pozwanego świadczenia niepieniężnego, wzajemnego, z którym pozwany się wstrzymał. Podkreślić należało, że z zeznań świadkaA. B.wynikało, iż powód poinformował pozwanego, że faktury za kolejne dostawy kukurydzy będą realizowane po tym, jak cały kontrakt zostanie zrealizowany (k. 114), a więc niezgodnie z zawartą między stronami umową. Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, to w umowie nie było takiego zastrzeżenia. Co więcej zastrzeżenie takiego warunku mogłoby być uznane za naruszenie zasad współżycia społecznego czy obyczajów kupieckich w relacjach kontraktów gospodarczych. Pozwany, zeznając, wskazał również, że z uwagi na to, iż powód nie zapłacił mu należności ani w terminie wskazanym w fakturze, ani w wynikającym z umowy, nie chciał zawieźć do niego pozostałego ziarna kukurydzy, bo kiedy dowiedział się, że powód uzależnia zapłatę od dostarczenia całości kukurydzy, pozwany bał się, iż nie otrzyma w ogóle zapłaty. Co za tym idzie, zdaniem Sadu Okręgowego powyższe zeznania pozwanego Sąd Rejonowy słusznie ocenił jako logiczne i spójne oraz korespondujące z zebranym, materiałem dowodowym.
Konkludując, w ocenie Sadu Okręgowego powód nie mógł z wyżej przywołanych względów skutecznie dochodzić zapłaty kary umownej, o której mowa w §7 ust. 1 umowy kontraktacji, tym samym zarzut obrazy prawa materialnego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Odnosząc się natomiast do podniesionego zarzutu naruszenia prawa procesowego, tj.art. 231 k.p.c.w zw. zart. 233 § 1 k.p.c.w zakresie błędnego ustalenia, że strony w umowie nie ustaliły okresu dostaw, w ocenie Sądu Okręgowego przedmiotowy zarzut również nie zasługiwał na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom powoda w § 1 ust. 2 pkt. 2 umowy (k.14) strony określiły jedynie termin w jakim nastąpi wykonanie umowy. Samo podanie w umowie, że pozwany jako producent może dostarczać kukurydzę w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach od 6:00 do 15:00 nie stanowi o tym, że został określony sztywny harmonogram dostaw, z którego pozwany się nie wywiązywał. W istocie umowa została tak skonstruowana, że pozwany mógł dostarczyć całość kukurydzy pierwszego dnia, tj. 9 października 2014 r. lub też ostatniego dnia tj. 10 listopada 2014 r. lub każdego dnia przywozić część ziarna kukurydzy. Ponadto wbrew twierdzeniom powoda, dla prawidłowego wykonania umowy nie było przeszkodą dostarczenie częściami przez pozwanego ziaren kukurydzy, a nie jak twierdzi powód, jednorazowo całości, tj. 300 ton, takiego zastrzeżenia bowiem próżno szukać w treści umowy. Jedynie na marginesie należało wskazać, że w wielu przypadkach przedmiot kontraktacji ma charakter podzielny i w związku z tym świadczenie producenta może być spełniane częściami. Świadczenie jest podzielne, jeżeli może byćspełnione częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości (art. 379 § 2 k.c.). Stąd teżart. 620 k.c.ustala zasadę, że jeżeli przedmiot kontraktacji jest podzielny, kontraktujący nie może odmówić przyjęcia świadczenia częściowego. Kontraktujący może – bez jakichkolwiek negatywnych skutków – odmówić przyjęcia świadczenia częściowego w dwóch przypadkach. Po pierwsze wówczas, gdy obowiązek dostarczenia przedmiotu kontraktacji w całości (jednorazowo) został ustalony w umowie, na co wprost wskazuje zawarte wart. 620 in fine k.c.postanowienie: „chyba że inaczej zastrzeżono". W każdym przypadku zasadność odmowy przyjęcia świadczenia w części musi wykazać kontraktujący (art. 6 k.c.). Z tych wszystkich względów zarzut błędu w ustaleniach faktycznych okazał się chybiony.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również drugi z zarzutów naruszenia prawa procesowego, tj.art. 231 k.p.c.w zw. zart. 233 § 1 k.p.c.polegający na błędnym ustaleniu, że pozwany nie był zobowiązany do dostarczenia reszty kukurydzy w umówionym terminie. Przedmiotowy zarzut należało ocenić jako nieskuteczny. Podnosząc tego rodzaju zarzut, jak opisany w apelacji skarżący ma obowiązek wykazania naruszenia przez sąd paradygmatu oceny dowodów wynikającego zart. 233 § 1 k.p.c., a zatem wykazania, że sąd a quo wywiódł z materiału procesowego wnioski sprzeczne z zasadami logiki lub doświadczenia życiowego, względnie pominął w swojej ocenie istotne dla rozstrzygnięcia wnioski wynikające z konkretnych dowodów - grupy dowodów (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa 670/16). W ocenie Sądu Okręgowego apelujący nie zdołał wykazać, że Sąd Rejonowy uchybił zasadom oceny dowodów określonym wart. 233 k.p.c.Co więcej apelujący nie przedstawił żadnych argumentów odnośnie konkretów błędnej oceny dowodów. Nie wiadomo zatem w czym apelujący upatrywał błędów, których miałby się dopuścić sąd orzekający w I instancji przy ocenie dowodu. Brak odpowiednich zarzutów oznacza, że strona ich nie podniosła. Niezależnie od tego trzeba podkreślić, że apelujący abstrahuje od treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy jasno i precyzyjnie odniósł się do kwestii wykonania umowy przez każdą ze stron. Ponadto skarżący nie wskazuje, które dowody Sąd Rejonowy błędnie ocenił, ani też nie wskazuje błędów w wywiedzionych z tej oceny, w szczególności błędów dotyczących oceny zeznań pozwanego złożonych w tej sprawie. W związku z powyższym przedmiotowy zarzut należało uznać za strice polemiczny.
Sąd Okręgowy na podstawieart. 217 § 3 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.pominął wniosek powoda zawarty w apelacji o dopuszczenie dowodu z dokumentu postaci notowania cen kukurydzy za okres od 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. zportalu(...)z dnia 18 września 2017 r., jako nie mający znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Trzeba też w tym ostatnim względzie dodać, że nie zostały zaprezentowane konkretne twierdzenia i dalej dowody na ewentualny związek przyczynowy pomiędzy oznaczonym sprzecznym z umową działaniem pozwanego a powoływanymi zmianami cen kukurydzy na rynku.
Konkludując wobec bezzasadności podniesionych zarzutów stwierdzić należało, że ani roszczenie z tytułu kary umownej, ani dokonane przez powoda potrącenie z kwotą wynagrodzenia należną pozwanemu za część dostarczonej kukurydzy nie były skuteczne ani zasadne, co uprawniało Sąd Rejonowy do oddalenia powództwa w całości.
Mając na uwadze powyższe rozważania i przywołane przepisy prawa Sąd Okręgowy, na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako niezasadną.
SSO Anna Gałas SSO Bernard Litwiniec SSO Andrzej Kubica
| 1,930
|
15/450500/0006927/Ga
|
Sąd Okręgowy w Warszawie
|
XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 491;art. 491 § 1;art. 491 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 491 § 1 i 2 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 386;art. 386 § 4",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 386 § 4 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 217; art. 217 § 3; art. 227; art. 231; art. 233; art. 233 § 1; art. 385; art. 386; art. 386 § 4; art. 391; art. 391 § 1; art. 98)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 379; art. 379 § 2; art. 476; art. 483; art. 483 § 1; art. 491; art. 491 § 1; art. 491 § 2; art. 5; art. 6; art. 613; art. 613 § 1; art. 620)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154505000005127_XVII_AmE_000135_2016_Uz_2018-10-22_001
|
XVII AmE 135/16
| 2018-10-04T00:00:00
| 2019-01-24T17:30:02
| 2019-01-24T15:11:44
|
15450500
|
5127
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt XVII AmE 135/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – SSO Małgorzata Perdion-Kalicka Protokolant – st.sekr.sądowy Jadwiga Skrzyńska po rozpoznaniu 4 października 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnej w upadłości likwidacyjnej przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Wioleta Żochowska" xPublisher="wzochowska" xEditorFullName="Wioleta Żochowska" xEditor="wzochowska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="7" xFlag="published" xVolType="15/450500/0005127/AmE" xYear="2016" xVolNmbr="000135" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt<xBx> XVII AmE 135/16</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 4 października 2018 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów <xBRx/>w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="161"/>
<xCOLx xWIDTHx="446"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Przewodniczący –</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText><xBx>SSO Małgorzata Perdion-Kalicka</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Protokolant –</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>st.sekr.sądowy Jadwiga Skrzyńska</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu 4 października 2018 r. w Warszawie</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z odwołania<xBx> Syndyka Masy Upadłości <xAnon> Przedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w upadłości likwidacyjnej</xBx></xText>
<xText>przeciwko<xBx> Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki</xBx></xText>
<xText><xBx>o ustalenie corocznej opłaty </xBx></xText>
<xText>na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 29 czerwca 2016 r. Nr <xAnon>(...)</xAnon>
</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>oddala odwołanie;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>zasądza od Syndyka Masy Upadłości <xAnon> Przedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w upadłości likwidacyjnej na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 1440 zł (jeden tysiąc czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="right">SSO Małgorzata Perdion-Kalicka</xText>
<xText>XVII AmE 135/16</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Decyzją z 29 czerwca 2016 roku Prezes Urzędu Regulacji Energetyki ustalił dla Syndyka masy upadłości <xAnon> Przedsiębiorstwa (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> w upadłości likwidacyjnej coroczną opłatę z tytułu koncesji na obrót paliwami ciekłymi za rok 2014 na kwotę 534 zł</xText>
<xText>Odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki wniósł Syndyk masy upadłości <xAnon> Przedsiębiorstwa (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> zaskarżając decyzję w całości.</xText>
<xText>Zaskarżonej decyzji zarzucił:</xText>
<xText>- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji polegający na bezzasadnym przyjęciu, że Syndyk obowiązany był obliczyć i uiścić w terminie do 31 marca 2014r coroczną opłatę za rok 2014 z tytułu koncesji na obrót paliwami ciekłymi;</xText>
<xText>- naruszenia <xLexLink xArt="art. 144;art. 144 ust. 1" xIsapId="WDU20030600535" xTitle="Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535">art. 144 ust 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze</xLexLink> (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015r) poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego po ogłoszeniu upadłości spółki przeciwko syndykowi masy upadłości w przedmiocie wierzytelności, która powstała przed ogłoszeniem upadłości i podlega zgłoszeniu na listę wierzytelności;</xText>
<xText>- naruszenia art. 21 § 3 ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego wobec syndyka masy upadłości podatnika, mimo, że zobowiązanie podatkowe powstało przed ogłoszeniem upadłości podatnika, a syndyk nie był zobowiązany do uiszczenia przedmiotowej opłaty.</xText>
<xText>Konsekwencją przedstawionych zarzutów przez odwołującego się od decyzji Syndyka było żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</xText>
<xText>W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie kosztów postepowania na jego rzecz.</xText>
<xText><xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText><xAnon> Przedsiębiorstwo (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon>, decyzją z 27 maja 2003 roku, wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, uzyskało koncesję na obrót paliwami ciekłymi na okres od 31 maja 2003 do 31 maja 2013 roku (koncesja k 12 akt adm). Decyzją z 25 kwietnia 2012r koncesja została zmieniona w ten sposób, że koncesja została przedłużona do 31 grudnia 2030 roku (k.19 akt adm).</xText>
<xText>Pismem z 6 listopada 2013r przedsiębiorstwo zwróciło się do Prezesa URE o cofnięcie koncesji. Organ po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z 17 lutego 2014r cofnął z urzędu powodowi koncesję na podstawie <xLexLink xArt="art. 41;art. 41 ust. 2;art. 41 ust. 2 pkt. 1" xIsapId="WDU20041731807" xTitle="Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807">art. 41 ust 2 pkt 1</xLexLink> p.e. w zw z <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 ust. 1;art. 58 ust. 1 pkt. 2" xIsapId="WDU20041731807" xTitle="Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej" xAddress="Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807">art. 58 ust 1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej</xLexLink>. W uzasadnieniu organ wskazywał na trwałe zaprzestanie przez powoda wykonywania działalności gospodarczej objętej udzieloną koncesją (decyzja k. 25 akt adm).</xText>
<xText>Postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z 20 marca 2015r roku w stosunku do <xAnon> Przedsiębiorstwa (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> została ogłoszona upadłość obejmująca likwidację majątku dłużnika (k.4 akt adm).</xText>
<xText><xAnon> Przedsiębiorstwo (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> nie uiściło opłaty z tytułu posiadanej koncesji na obrót paliwami za rok 2014. W związku z czym Prezes URE wszczął postępowanie o ustalenie opłaty z tytułu koncesji za ten rok. W toku prowadzonego przez Prezesa URE postępowania syndyk masy upadłości spółki nie przedstawił, pomimo wezwania przez organ, informacji o przychodach uzyskanych przez spółkę z działalności koncesjonowanej w roku 2014 (wezwanie k. 1 akt administracyjnych). Natomiast pismem z 13 maja 2016 roku syndyk wskazywał Prezesowi URE, że wobec faktu, że postępowanie administracyjne dotyczy dochodów przedsiębiorcy sprzed ogłoszenia upadłości, to wyłączną drogą dochodzenia należności publicznoprawnych powstałych przed ogłoszeniem upadłości jest postępowanie upadłościowe (k.3 akt adm).</xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny, który nie był sporny między stronami, Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, które nie były kwestionowane przez strony a Sąd nie znalazł także podstaw do ich kwestionowania.</xText>
<xText><xBx>Sąd zważył co następuje:</xBx></xText>
<xText>Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Stosowanie do treści <xLexLink xArt="art. 34" xIsapId="WDU19970540348" xTitle="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348">art. 34 prawa energetycznego</xLexLink> przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja, wnosi coroczne opłaty do budżetu państwa, obciążające koszty jego działalności. Delegacja dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa URE opłat koncesyjnych zawarta w ust 3. powołanego artykułu, wskazuje, że opłaty te należy określić z uwzględnieniem wysokości przychodów przedsiębiorstw energetycznych osiąganych z działalności objętej koncesją, a także kosztów regulacji.</xText>
<xText>W oparciu o delegację ustawową, zawartą w powołanym przepisie, Rada Ministrów, w rozporządzeniu z 5 maja 1998r w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa URE corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne którym została udzielona koncesja, określiła wysokość oraz zasady wnoszenia i obliczania opłaty <xUx>(Dz. U. z 1998 r. Nr 60, poz. 387)</xUx>. Stosownie do § 1 ust. 1 ww. Rozporządzenia, wysokość corocznej opłaty, wnoszonej przez przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja, zwanej dalej „opłatą", stanowi iloczyn przychodów przedsiębiorstwa energetycznego, uzyskanych ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) lub towarów w zakresie jego działalności objętej koncesją, <xUx>osiągniętych w roku poprzedzającym ustalenie opłaty</xUx>, oraz współczynników opłat, z zastrzeżeniem § 2. Współczynnik ten w odniesieniu do opłat z tytułu udzielonej koncesji na obrót paliwem wynosi 0,0004. Opłata dla każdego rodzaju działalności objętej koncesją nie może być mniejsza niż 200 zł i nie większa niż 1 000 000 zł (§ 2 ust 1).</xText>
<xText>Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 ww. Rozporządzenia, opłatę wnosi się w terminie do 31 marca każdego roku, tj z góry.</xText>
<xText>Zasadniczo wysokość opłaty oblicza przedsiębiorstwo energetyczne. (§ 3 rozporządzenia), które jest obowiązane udokumentować prawidłowość obliczonej opłaty oraz przedstawić Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki dane stanowiące podstawę jej obliczenia. Niemniej jednak w razie stwierdzenia, że opłata została obliczona w sposób nieprawidłowy, oraz w razie niewniesienia opłaty w terminie określonym, to Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dokonuje obliczenia opłaty (§ 6 rozporządzenia).</xText>
<xText>Opłaty, o których mowa w przytoczonym przepisie <xLexLink xArt="dział 3 art. 34" xIsapId="WDU19971370926" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926">art. 34</xLexLink> pe, są opłatami o charakterze administracyjnym. Opłaty koncesyjne są wnoszone do budżetu państwa (rachunek URE jest jednym z rachunków dysponentów części budżetu państwa) i stanowią dochód tego budżetu. Należą one do kategorii tzw. „niepodatkowych należności budżetu państwa”, do których stosownie do treści <xLexLink xArt="art. 2;art. 2 § 2" xIsapId="WDU19971370926" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926">art. 2 §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa</xLexLink> (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) mają zastosowanie przepisy <xLexLink xArt="dział 3" xIsapId="WDU19971370926" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926">Działu III ustawy ordynacja podatkowa</xLexLink>, regulujące między innymi szacowanie wymiaru zobowiązań.</xText>
<xText>Szacowanie wymiaru zobowiązań zgodnie z ordynacją podatkową może nastąpić tylko wówczas, gdy podstawowy sposób wymiaru na zasadach ogólnych nie może być procedowany ze względu na brak danych do ustalenia podstawy opodatkowania w tym zwyczajnym trybie. Ścisłe dowody w tej metodzie określania wartości zobowiązań są zastąpione metodami szacowania, o których stanowi przepis art. 23 ordynacji podatkowej. W myśl tej regulacji organ określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli:</xText>
<xText>1) brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia lub</xText>
<xText>2) dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, lub</xText>
<xText>3) podatnik naruszył warunki uprawniające do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania.</xText>
<xText>§ 2. Organ podatkowy odstąpi od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.</xText>
<xText>§ 3. Podstawę opodatkowania określa się w drodze oszacowania, stosując następujące metody:</xText>
<xText>1) porównawczą wewnętrzną - polegającą na porównaniu wysokości obrotów w tym samym przedsiębiorstwie za poprzednie okresy, w których znana jest wysokość obrotu;</xText>
<xText>2) porównawczą zewnętrzną - polegającą na porównaniu wysokości obrotów w innych przedsiębiorstwach prowadzących działalność o podobnym zakresie i w podobnych warunkach;</xText>
<xText>3) remanentową - polegającą na porównaniu wartości majątku przedsiębiorstwa na początku i na końcu okresu, z uwzględnieniem wskaźnika szybkości obrotu;</xText>
<xText>4) produkcyjną - polegającą na ustaleniu zdolności produkcyjnej przedsiębiorstwa;</xText>
<xText>5) kosztową - polegającą na ustaleniu wysokości obrotu na podstawie wysokości kosztów poniesionych przez przedsiębiorstwo, z uwzględnieniem wskaźnika udziałów tych kosztów w obrocie;</xText>
<xText>6) udziału dochodu w obrocie - polegającą na ustaleniu wysokości dochodów ze sprzedaży określonych towarów i wykonywania określonych usług, z uwzględnieniem wysokości udziału tej sprzedaży (wykonanych usług) w całym obrocie.</xText>
<xText>§ 4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w § 3, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania.</xText>
<xText>§ 5. <xUx>Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania</xUx>. Organ podatkowy, określając podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, <xUx>uzasadnia wybór metody oszacowania.</xUx></xText>
<xText>Odwołując się do powołanych wyżej regulacji prawnych, Prezes URE co do zasady prawidłowo przyjął, że podmiot posiadający koncesję winien uiścić opłatę za 2014r, gdyż posiadał wówczas koncesję i nie uiścił za nią stosowanej opłaty.</xText>
<xText>Przy czym dla ustalenia opłaty za rok 2014 miarodajne powinny być przychody przedsiębiorstwa energetycznego uzyskane z działalności objętej koncesją w roku poprzedzającym ustalenie opłaty a więc w roku 2013.</xText>
<xText>Skoro jednak przedsiębiorca nie przedstawił dowodów na wielkość przychodów z tej działalności w 2013r, to właściwe było zdaniem Sądu odwołanie się do metody szacowania podstawy zobowiązania. Wprawdzie w decyzji Prezes URE nie uzasadnił zastosowanego wyboru metody szacowania, jednak przyjęcie dla szacowania przychodu z lat poprzednich (za rok 2011 Prezes URE posiadał dane przedstawione przez przedsiębiorcę dla określenia opłaty koncesyjnej, k 11 akt adm), powiększonego o wzrost inflacji wydaje się być metodą adekwatną dla oszacowania przychodów przedsiębiorcy osiąganych w kolejnym roku obrotowym. Jeśli założyć, że obroty z działalności koncesjonowanej pozostawały na zbliżonym poziomie, to wielkości przychodów powinny różnicować jedynie współczynniki inflacyjne. Tak oszacowana wartość przychodu przedsiębiorcy jest najbardziej <xUx>zbliżona do rzeczywistej wartości przychody.</xUx> Przy czym powód nawet w odwołaniu nie wskazywał na jakąś zasadniczą zmianę w wykonywanej działalności w roku w którym wartość przychodu oparto na szacunku. Tak obliczona szacunkowa wartość przychodu przedsiębiorcy w 2013 r pomnożona przez współczynnik 0,0004 stanowi prawidłowo obliczoną opłatę koncesyjną za 2014r, która powinna zostać uiszczona do 31 marca 2014r.</xText>
<xText>Wobec tego, że opłata jest należna z góry za cały rok, także w 2014 opłata powinna być uiszczona, gdyż decyzja o cofnięciu koncesji zapadła dopiero w lutym 2014r.</xText>
<xText>Fakt, że obowiązek uiszczenia opłaty powstaje w każdym kolejnym roku z dniem 1 stycznia, zaś opłata powinna być uiszczona stosowanie do treści § 4 ust 1 Rozporządzenia do 31 marca, oznacza, że opłata jest uiszczana z góry i odnosi się do całego roku. W tym kontekście oczywiste jest, że skoro obowiązek zapłaty opłaty za 2014r powstał już 1 stycznia 2014 i powinien być zrealizowany do 31 marca 2014 r, to fakt cofnięcia koncesji w lutym 2014r nie może mieć dla jej uiszczenia żadnego znaczenia. Przy czym podkreślenia wymaga fakt, że wielkość tej opłaty, co zostało wyżej przedstawione była skorelowana z przychodami z działalności koncesyjnej uzyskanymi w roku poprzedzającym obowiązek uiszczenia opłaty a więc z roku 2013.</xText>
<xText>Należy w szczególności zwrócić uwagę również na fakt, że chociaż opłata ta jest uiszczana w związku z przyznaniem praw wynikających z treści koncesji, to jednak nie odnosi się ona do faktycznego wykonywania działalności koncesjonowanej i nie jest świadczeniem przedsiębiorstwa energetycznego, które wnosi ono proporcjonalnie do okresu, w którym korzysta z udzielonej sobie koncesji. Opłata stanowi wprawdzie w pewnym sensie swoistą cenę za prawo prowadzenia działalności koncesjonowanej, ale nie jest ustalana w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności koncesji ani też nie pozostaje w związku z realnie osiąganym przychodem w roku, w którym powstał obowiązek zapłaty opłaty. Dlatego zdaniem Sądu opłata koncesyjna stanowiąc jednorazową opłatę za wykonywanie działalności w danym roku kalendarzowym nie podlega także stopniowemu wykorzystaniu i nie może być ustalana proporcjonalnie do okresu w danym roku, w którym działalność faktycznie była wykonywana.</xText>
<xText>W odniesieniu do ustalonej jak wyżej opłaty koncesyjnej nie sposób zgodzić się z Syndykiem masy upadłości, że wszczęcie postępowania administracyjnego przez organ regulacyjny po ogłoszeniu upadłości było niedopuszczalne i że w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis <xLexLink xArt="art. 97;art. 97 § 1;art. 97 § 1 pkt. 4" xIsapId="WDU19600300168" xTitle="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego" xAddress="Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168">art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.</xLexLink> a postępowanie mogłoby się toczyć z udziałem syndyka jedynie w razie odmowy uznania powyższej wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.</xText>
<xText>Rozstrzygając powyższą kwestię, w pierwszej kolejności należy wskazać na konstytutywny charakter decyzji ustalającej wysokość opłaty koncesyjnej. Chociaż zasadniczo to przedsiębiorstwo energetyczne oblicza wysokość opłaty (§ 3 rozporządzenia), niemniej jednak w razie stwierdzenia, że opłata została obliczona w sposób nieprawidłowy oraz w razie niewniesienia opłaty w terminie określonym, to Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dokonuje obliczenia opłaty (§ 6 rozporządzenia).</xText>
<xText>Szacowanie wymiaru opłaty, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy podstawowy sposób wymiaru na zasadach ogólnych nie może być procedowany ze względu na brak danych do ustalenia podstawy opodatkowania w zwyczajnym trybie, jednoznacznie wskazuje, że to dopiero w treści decyzji organu następuje ustalenie wysokości zobowiązania przedsiębiorcy. Zatem celem zgłoszenia takiej wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, organ regulacyjny może także po ogłoszeniu upadłości wszcząć, bądź kontynuować, postępowanie administracyjne celem wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty koncesyjnej.</xText>
<xText>Charakter więc postępowania o ustalenie opłaty z tytułu koncesji, wymagał przed zgłoszeniem wierzytelności z tego tytułu na listę wierzytelności, wydania rozstrzygnięcia o ustaleniu wysokości tej opłaty, przy czym właściwe było <xBx>w</xBx>skazanie w treści zaskarżonej decyzji syndyka masy upadłości <xAnon> Przedsiębiorstwa (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> w upadłości likwidacyjnej jako podmiotu, którego dotyczyła decyzja, choć błędnie syndyka określono z imienia i nazwiska. Rację ma bowiem powód, że stroną postępowania dotyczącego masy upadłości może być tylko syndyk jako organ postepowania upadłościowego a nie jako osoba fizyczna, co oznacza, że nie określa się go z imienia i nazwiska. Prawidłowo oznaczoną stroną jest więc Syndyk masy upadłości <xAnon> Przedsiębiorstwa (...) S.A.</xAnon> w upadłości w <xAnon>B.</xAnon>.</xText>
<xText>Jednocześnie decyzja mogła zostać doręczona tylko syndykowi, gdyż zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 144;art. 144 ust. 1;art. 144 ust. 2" xIsapId="WDU20030600535" xTitle="Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535">art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze</xLexLink> (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344 - w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2016 r.), jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogły być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Postępowanie w sprawie niniejszej syndyk prowadził więc na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym, bowiem upadły nie mógł być stroną żadnego postępowania sądowego lub administracyjnego dotyczącego mienia wchodzącego w skład masy upadłości. Stroną postępowania dotyczącego tego mienia może być wyłącznie syndyk, który jest tzw. strona zastępczą, bowiem występuje wprawdzie we własnym imieniu, lecz nie na własny rachunek - syndyk działa na rzecz masy upadłości, a stroną jest tylko dlatego, że masa, będąc przedmiotem stosunków cywilnoprawnych, nie może być ich przedmiotem (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1095/15, LEX nr 2227736).</xText>
<xText>Reasumując należy uznać, że szacunkowy charakter opłaty, ustalonej w toku postępowania o ustalenie opłaty z tytułu koncesji, uzasadniał wszczęcie postępowania administracyjnego także po ogłoszeniu postępowania upadłościowego, celem wydania decyzji ustalającej tę opłatę. Zawieszenie postępowania administracyjnego mogło więc nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji ustalającej wysokość opłaty koncesyjnej. Podobne stanowisko, na tle zbliżonego stanu faktycznego prezentował Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 18 grudnia 2017, w sprawie VI ACa 793/16.</xText>
<xText>Natomiast uznać należało, że błędem organu było ustalenie w uzasadnieniu decyzji, że to syndyk był zobowiązany do 31 marca 2014 obliczyć i ustalić opłatę, skoro wówczas nie była ogłoszona jeszcze upadłość, a więc i syndyk nie został jeszcze ustanowiony. W przedmiotowej sprawie ustawowy termin do zrealizowania obowiązku ustawowego upłynął dnia 31 marca 2014r. Tymczasem ogłoszenie upadłości <xAnon> Przedsiębiorstwa (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> nastąpiło w 2015r.</xText>
<xText>Niemniej mimo opisanej wadliwości decyzji administracyjnej, zarówno w zakresie oznaczenia w decyzji syndyka z imienia i nazwiska jak i wskazania w jej uzasadnieniu, że to syndyk a nie sam przedsiębiorca miał obowiązek uiścić opłatę do 31 marca 2014r i istnienia potencjalnej możliwości zmiany decyzji w tym zakresie, do czego upoważnia Sąd przepis <xLexLink xArt="art. 479(53);art. 479(53) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 479 <xSUPx>53</xSUPx> § 2 k.p.c.</xLexLink> – nie było możliwe dokonanie korekty w takim kierunku, z uwagi na związanie Sądu treścią żądania odwołania, w którym powód domagał się jedynie uchylenia decyzji a nie jej zmiany. Tymczasem postępowanie, po wniesieniu odwołania od decyzji organu, toczy się według reguł postępowania cywilnego, które ograniczają zakres kognicji sądu, poprzez zakaz orzekania ponad żądanie stron (<xLexLink xArt="art. 321" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 321 k.p.c.</xLexLink>). Jednocześnie stwierdzone wady decyzji nie były na tyle istotne, aby uzasadnione było uchylenie decyzji z tego powodu. Zasadniczo bowiem, w świetle orzecznictwa dotyczącego postepowań hybrydowych toczących się przed sądem powszechnym na skutek odwołania od decyzji administracyjnej, uchylenie decyzji jest dopuszczalne wyjątkowo. Zasadniczo może to mieć miejsce, gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej, lub gdy zachodzi inna podstawa do stwierdzenia jej nieważności, w tym także wówczas gdy strona pozbawiona była możliwości obrony swoich praw w toku postępowania administracyjnego i nie może to być konwalidowane w toku postępowania sądowego.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie <xLexLink xArt="art. 479(53);art. 479(53) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 479<xSUPx>53</xSUPx> § 1 k.p.c.</xLexLink>, orzekł jak w sentencji wyroku.</xText>
<xText>O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 3</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 99" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 99 k.p.c.</xLexLink> Do kosztów niezbędnych do celowej obrony zaliczono poniesione przez pozwanego koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1440 zł określonej w § 14 ust 2 pkt 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia odwołania,</xText>
<xText xALIGNx="right"> SSO Małgorzata Perdion-Kalicka</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Małgorzata Perdion-Kalicka
| null |
[
"Małgorzata Perdion-Kalicka"
] |
[
"art. 3k PE"
] |
Wioleta Żochowska
|
st.sekr.sądowy Jadwiga Skrzyńska
|
Wioleta Żochowska
|
[
"Koncesja i taryfy"
] | 7
|
Sygn. aktXVII AmE 135/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 października 2018 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentóww składzie:
Przewodniczący –
SSO Małgorzata Perdion-Kalicka
Protokolant –
st.sekr.sądowy Jadwiga Skrzyńska
po rozpoznaniu 4 października 2018 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołaniaSyndyka Masy UpadłościPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejw upadłości likwidacyjnej
przeciwkoPrezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o ustalenie corocznej opłaty
na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 29 czerwca 2016 r. Nr(...)
1
oddala odwołanie;
2
zasądza od Syndyka Masy UpadłościPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejw upadłości likwidacyjnej na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 1440 zł (jeden tysiąc czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
SSO Małgorzata Perdion-Kalicka
XVII AmE 135/16
UZASADNIENIE
Decyzją z 29 czerwca 2016 roku Prezes Urzędu Regulacji Energetyki ustalił dla Syndyka masy upadłościPrzedsiębiorstwa (...) S.A.wB.w upadłości likwidacyjnej coroczną opłatę z tytułu koncesji na obrót paliwami ciekłymi za rok 2014 na kwotę 534 zł
Odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki wniósł Syndyk masy upadłościPrzedsiębiorstwa (...) S.A.wB.zaskarżając decyzję w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji polegający na bezzasadnym przyjęciu, że Syndyk obowiązany był obliczyć i uiścić w terminie do 31 marca 2014r coroczną opłatę za rok 2014 z tytułu koncesji na obrót paliwami ciekłymi;
- naruszeniaart. 144 ust 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze(w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015r) poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego po ogłoszeniu upadłości spółki przeciwko syndykowi masy upadłości w przedmiocie wierzytelności, która powstała przed ogłoszeniem upadłości i podlega zgłoszeniu na listę wierzytelności;
- naruszenia art. 21 § 3 ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego wobec syndyka masy upadłości podatnika, mimo, że zobowiązanie podatkowe powstało przed ogłoszeniem upadłości podatnika, a syndyk nie był zobowiązany do uiszczenia przedmiotowej opłaty.
Konsekwencją przedstawionych zarzutów przez odwołującego się od decyzji Syndyka było żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie kosztów postepowania na jego rzecz.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Przedsiębiorstwo (...) S.A.wB., decyzją z 27 maja 2003 roku, wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, uzyskało koncesję na obrót paliwami ciekłymi na okres od 31 maja 2003 do 31 maja 2013 roku (koncesja k 12 akt adm). Decyzją z 25 kwietnia 2012r koncesja została zmieniona w ten sposób, że koncesja została przedłużona do 31 grudnia 2030 roku (k.19 akt adm).
Pismem z 6 listopada 2013r przedsiębiorstwo zwróciło się do Prezesa URE o cofnięcie koncesji. Organ po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z 17 lutego 2014r cofnął z urzędu powodowi koncesję na podstawieart. 41 ust 2 pkt 1p.e. w zw zart. 58 ust 1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu organ wskazywał na trwałe zaprzestanie przez powoda wykonywania działalności gospodarczej objętej udzieloną koncesją (decyzja k. 25 akt adm).
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z 20 marca 2015r roku w stosunku doPrzedsiębiorstwa (...) S.A.wB.została ogłoszona upadłość obejmująca likwidację majątku dłużnika (k.4 akt adm).
Przedsiębiorstwo (...) S.A.wB.nie uiściło opłaty z tytułu posiadanej koncesji na obrót paliwami za rok 2014. W związku z czym Prezes URE wszczął postępowanie o ustalenie opłaty z tytułu koncesji za ten rok. W toku prowadzonego przez Prezesa URE postępowania syndyk masy upadłości spółki nie przedstawił, pomimo wezwania przez organ, informacji o przychodach uzyskanych przez spółkę z działalności koncesjonowanej w roku 2014 (wezwanie k. 1 akt administracyjnych). Natomiast pismem z 13 maja 2016 roku syndyk wskazywał Prezesowi URE, że wobec faktu, że postępowanie administracyjne dotyczy dochodów przedsiębiorcy sprzed ogłoszenia upadłości, to wyłączną drogą dochodzenia należności publicznoprawnych powstałych przed ogłoszeniem upadłości jest postępowanie upadłościowe (k.3 akt adm).
Powyższy stan faktyczny, który nie był sporny między stronami, Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, które nie były kwestionowane przez strony a Sąd nie znalazł także podstaw do ich kwestionowania.
Sąd zważył co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosowanie do treściart. 34 prawa energetycznegoprzedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja, wnosi coroczne opłaty do budżetu państwa, obciążające koszty jego działalności. Delegacja dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa URE opłat koncesyjnych zawarta w ust 3. powołanego artykułu, wskazuje, że opłaty te należy określić z uwzględnieniem wysokości przychodów przedsiębiorstw energetycznych osiąganych z działalności objętej koncesją, a także kosztów regulacji.
W oparciu o delegację ustawową, zawartą w powołanym przepisie, Rada Ministrów, w rozporządzeniu z 5 maja 1998r w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa URE corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne którym została udzielona koncesja, określiła wysokość oraz zasady wnoszenia i obliczania opłaty(Dz. U. z 1998 r. Nr 60, poz. 387). Stosownie do § 1 ust. 1 ww. Rozporządzenia, wysokość corocznej opłaty, wnoszonej przez przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja, zwanej dalej „opłatą", stanowi iloczyn przychodów przedsiębiorstwa energetycznego, uzyskanych ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) lub towarów w zakresie jego działalności objętej koncesją,osiągniętych w roku poprzedzającym ustalenie opłaty, oraz współczynników opłat, z zastrzeżeniem § 2. Współczynnik ten w odniesieniu do opłat z tytułu udzielonej koncesji na obrót paliwem wynosi 0,0004. Opłata dla każdego rodzaju działalności objętej koncesją nie może być mniejsza niż 200 zł i nie większa niż 1 000 000 zł (§ 2 ust 1).
Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 ww. Rozporządzenia, opłatę wnosi się w terminie do 31 marca każdego roku, tj z góry.
Zasadniczo wysokość opłaty oblicza przedsiębiorstwo energetyczne. (§ 3 rozporządzenia), które jest obowiązane udokumentować prawidłowość obliczonej opłaty oraz przedstawić Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki dane stanowiące podstawę jej obliczenia. Niemniej jednak w razie stwierdzenia, że opłata została obliczona w sposób nieprawidłowy, oraz w razie niewniesienia opłaty w terminie określonym, to Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dokonuje obliczenia opłaty (§ 6 rozporządzenia).
Opłaty, o których mowa w przytoczonym przepisieart. 34pe, są opłatami o charakterze administracyjnym. Opłaty koncesyjne są wnoszone do budżetu państwa (rachunek URE jest jednym z rachunków dysponentów części budżetu państwa) i stanowią dochód tego budżetu. Należą one do kategorii tzw. „niepodatkowych należności budżetu państwa”, do których stosownie do treściart. 2 §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa(tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) mają zastosowanie przepisyDziału III ustawy ordynacja podatkowa, regulujące między innymi szacowanie wymiaru zobowiązań.
Szacowanie wymiaru zobowiązań zgodnie z ordynacją podatkową może nastąpić tylko wówczas, gdy podstawowy sposób wymiaru na zasadach ogólnych nie może być procedowany ze względu na brak danych do ustalenia podstawy opodatkowania w tym zwyczajnym trybie. Ścisłe dowody w tej metodzie określania wartości zobowiązań są zastąpione metodami szacowania, o których stanowi przepis art. 23 ordynacji podatkowej. W myśl tej regulacji organ określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli:
1) brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia lub
2) dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, lub
3) podatnik naruszył warunki uprawniające do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania.
§ 2. Organ podatkowy odstąpi od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.
§ 3. Podstawę opodatkowania określa się w drodze oszacowania, stosując następujące metody:
1) porównawczą wewnętrzną - polegającą na porównaniu wysokości obrotów w tym samym przedsiębiorstwie za poprzednie okresy, w których znana jest wysokość obrotu;
2) porównawczą zewnętrzną - polegającą na porównaniu wysokości obrotów w innych przedsiębiorstwach prowadzących działalność o podobnym zakresie i w podobnych warunkach;
3) remanentową - polegającą na porównaniu wartości majątku przedsiębiorstwa na początku i na końcu okresu, z uwzględnieniem wskaźnika szybkości obrotu;
4) produkcyjną - polegającą na ustaleniu zdolności produkcyjnej przedsiębiorstwa;
5) kosztową - polegającą na ustaleniu wysokości obrotu na podstawie wysokości kosztów poniesionych przez przedsiębiorstwo, z uwzględnieniem wskaźnika udziałów tych kosztów w obrocie;
6) udziału dochodu w obrocie - polegającą na ustaleniu wysokości dochodów ze sprzedaży określonych towarów i wykonywania określonych usług, z uwzględnieniem wysokości udziału tej sprzedaży (wykonanych usług) w całym obrocie.
§ 4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w § 3, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania.
§ 5.Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania. Organ podatkowy, określając podstawę opodatkowania w drodze oszacowania,uzasadnia wybór metody oszacowania.
Odwołując się do powołanych wyżej regulacji prawnych, Prezes URE co do zasady prawidłowo przyjął, że podmiot posiadający koncesję winien uiścić opłatę za 2014r, gdyż posiadał wówczas koncesję i nie uiścił za nią stosowanej opłaty.
Przy czym dla ustalenia opłaty za rok 2014 miarodajne powinny być przychody przedsiębiorstwa energetycznego uzyskane z działalności objętej koncesją w roku poprzedzającym ustalenie opłaty a więc w roku 2013.
Skoro jednak przedsiębiorca nie przedstawił dowodów na wielkość przychodów z tej działalności w 2013r, to właściwe było zdaniem Sądu odwołanie się do metody szacowania podstawy zobowiązania. Wprawdzie w decyzji Prezes URE nie uzasadnił zastosowanego wyboru metody szacowania, jednak przyjęcie dla szacowania przychodu z lat poprzednich (za rok 2011 Prezes URE posiadał dane przedstawione przez przedsiębiorcę dla określenia opłaty koncesyjnej, k 11 akt adm), powiększonego o wzrost inflacji wydaje się być metodą adekwatną dla oszacowania przychodów przedsiębiorcy osiąganych w kolejnym roku obrotowym. Jeśli założyć, że obroty z działalności koncesjonowanej pozostawały na zbliżonym poziomie, to wielkości przychodów powinny różnicować jedynie współczynniki inflacyjne. Tak oszacowana wartość przychodu przedsiębiorcy jest najbardziejzbliżona do rzeczywistej wartości przychody.Przy czym powód nawet w odwołaniu nie wskazywał na jakąś zasadniczą zmianę w wykonywanej działalności w roku w którym wartość przychodu oparto na szacunku. Tak obliczona szacunkowa wartość przychodu przedsiębiorcy w 2013 r pomnożona przez współczynnik 0,0004 stanowi prawidłowo obliczoną opłatę koncesyjną za 2014r, która powinna zostać uiszczona do 31 marca 2014r.
Wobec tego, że opłata jest należna z góry za cały rok, także w 2014 opłata powinna być uiszczona, gdyż decyzja o cofnięciu koncesji zapadła dopiero w lutym 2014r.
Fakt, że obowiązek uiszczenia opłaty powstaje w każdym kolejnym roku z dniem 1 stycznia, zaś opłata powinna być uiszczona stosowanie do treści § 4 ust 1 Rozporządzenia do 31 marca, oznacza, że opłata jest uiszczana z góry i odnosi się do całego roku. W tym kontekście oczywiste jest, że skoro obowiązek zapłaty opłaty za 2014r powstał już 1 stycznia 2014 i powinien być zrealizowany do 31 marca 2014 r, to fakt cofnięcia koncesji w lutym 2014r nie może mieć dla jej uiszczenia żadnego znaczenia. Przy czym podkreślenia wymaga fakt, że wielkość tej opłaty, co zostało wyżej przedstawione była skorelowana z przychodami z działalności koncesyjnej uzyskanymi w roku poprzedzającym obowiązek uiszczenia opłaty a więc z roku 2013.
Należy w szczególności zwrócić uwagę również na fakt, że chociaż opłata ta jest uiszczana w związku z przyznaniem praw wynikających z treści koncesji, to jednak nie odnosi się ona do faktycznego wykonywania działalności koncesjonowanej i nie jest świadczeniem przedsiębiorstwa energetycznego, które wnosi ono proporcjonalnie do okresu, w którym korzysta z udzielonej sobie koncesji. Opłata stanowi wprawdzie w pewnym sensie swoistą cenę za prawo prowadzenia działalności koncesjonowanej, ale nie jest ustalana w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności koncesji ani też nie pozostaje w związku z realnie osiąganym przychodem w roku, w którym powstał obowiązek zapłaty opłaty. Dlatego zdaniem Sądu opłata koncesyjna stanowiąc jednorazową opłatę za wykonywanie działalności w danym roku kalendarzowym nie podlega także stopniowemu wykorzystaniu i nie może być ustalana proporcjonalnie do okresu w danym roku, w którym działalność faktycznie była wykonywana.
W odniesieniu do ustalonej jak wyżej opłaty koncesyjnej nie sposób zgodzić się z Syndykiem masy upadłości, że wszczęcie postępowania administracyjnego przez organ regulacyjny po ogłoszeniu upadłości było niedopuszczalne i że w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepisart. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.a postępowanie mogłoby się toczyć z udziałem syndyka jedynie w razie odmowy uznania powyższej wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.
Rozstrzygając powyższą kwestię, w pierwszej kolejności należy wskazać na konstytutywny charakter decyzji ustalającej wysokość opłaty koncesyjnej. Chociaż zasadniczo to przedsiębiorstwo energetyczne oblicza wysokość opłaty (§ 3 rozporządzenia), niemniej jednak w razie stwierdzenia, że opłata została obliczona w sposób nieprawidłowy oraz w razie niewniesienia opłaty w terminie określonym, to Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dokonuje obliczenia opłaty (§ 6 rozporządzenia).
Szacowanie wymiaru opłaty, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy podstawowy sposób wymiaru na zasadach ogólnych nie może być procedowany ze względu na brak danych do ustalenia podstawy opodatkowania w zwyczajnym trybie, jednoznacznie wskazuje, że to dopiero w treści decyzji organu następuje ustalenie wysokości zobowiązania przedsiębiorcy. Zatem celem zgłoszenia takiej wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, organ regulacyjny może także po ogłoszeniu upadłości wszcząć, bądź kontynuować, postępowanie administracyjne celem wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty koncesyjnej.
Charakter więc postępowania o ustalenie opłaty z tytułu koncesji, wymagał przed zgłoszeniem wierzytelności z tego tytułu na listę wierzytelności, wydania rozstrzygnięcia o ustaleniu wysokości tej opłaty, przy czym właściwe byłowskazanie w treści zaskarżonej decyzji syndyka masy upadłościPrzedsiębiorstwa (...) S.A.wB.w upadłości likwidacyjnej jako podmiotu, którego dotyczyła decyzja, choć błędnie syndyka określono z imienia i nazwiska. Rację ma bowiem powód, że stroną postępowania dotyczącego masy upadłości może być tylko syndyk jako organ postepowania upadłościowego a nie jako osoba fizyczna, co oznacza, że nie określa się go z imienia i nazwiska. Prawidłowo oznaczoną stroną jest więc Syndyk masy upadłościPrzedsiębiorstwa (...) S.A.w upadłości wB..
Jednocześnie decyzja mogła zostać doręczona tylko syndykowi, gdyż zgodnie z treściąart. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze(tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344 - w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2016 r.), jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogły być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Postępowanie w sprawie niniejszej syndyk prowadził więc na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym, bowiem upadły nie mógł być stroną żadnego postępowania sądowego lub administracyjnego dotyczącego mienia wchodzącego w skład masy upadłości. Stroną postępowania dotyczącego tego mienia może być wyłącznie syndyk, który jest tzw. strona zastępczą, bowiem występuje wprawdzie we własnym imieniu, lecz nie na własny rachunek - syndyk działa na rzecz masy upadłości, a stroną jest tylko dlatego, że masa, będąc przedmiotem stosunków cywilnoprawnych, nie może być ich przedmiotem (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1095/15, LEX nr 2227736).
Reasumując należy uznać, że szacunkowy charakter opłaty, ustalonej w toku postępowania o ustalenie opłaty z tytułu koncesji, uzasadniał wszczęcie postępowania administracyjnego także po ogłoszeniu postępowania upadłościowego, celem wydania decyzji ustalającej tę opłatę. Zawieszenie postępowania administracyjnego mogło więc nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji ustalającej wysokość opłaty koncesyjnej. Podobne stanowisko, na tle zbliżonego stanu faktycznego prezentował Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 18 grudnia 2017, w sprawie VI ACa 793/16.
Natomiast uznać należało, że błędem organu było ustalenie w uzasadnieniu decyzji, że to syndyk był zobowiązany do 31 marca 2014 obliczyć i ustalić opłatę, skoro wówczas nie była ogłoszona jeszcze upadłość, a więc i syndyk nie został jeszcze ustanowiony. W przedmiotowej sprawie ustawowy termin do zrealizowania obowiązku ustawowego upłynął dnia 31 marca 2014r. Tymczasem ogłoszenie upadłościPrzedsiębiorstwa (...) S.A.wB.nastąpiło w 2015r.
Niemniej mimo opisanej wadliwości decyzji administracyjnej, zarówno w zakresie oznaczenia w decyzji syndyka z imienia i nazwiska jak i wskazania w jej uzasadnieniu, że to syndyk a nie sam przedsiębiorca miał obowiązek uiścić opłatę do 31 marca 2014r i istnienia potencjalnej możliwości zmiany decyzji w tym zakresie, do czego upoważnia Sąd przepisart. 47953§ 2 k.p.c.– nie było możliwe dokonanie korekty w takim kierunku, z uwagi na związanie Sądu treścią żądania odwołania, w którym powód domagał się jedynie uchylenia decyzji a nie jej zmiany. Tymczasem postępowanie, po wniesieniu odwołania od decyzji organu, toczy się według reguł postępowania cywilnego, które ograniczają zakres kognicji sądu, poprzez zakaz orzekania ponad żądanie stron (art. 321 k.p.c.). Jednocześnie stwierdzone wady decyzji nie były na tyle istotne, aby uzasadnione było uchylenie decyzji z tego powodu. Zasadniczo bowiem, w świetle orzecznictwa dotyczącego postepowań hybrydowych toczących się przed sądem powszechnym na skutek odwołania od decyzji administracyjnej, uchylenie decyzji jest dopuszczalne wyjątkowo. Zasadniczo może to mieć miejsce, gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej, lub gdy zachodzi inna podstawa do stwierdzenia jej nieważności, w tym także wówczas gdy strona pozbawiona była możliwości obrony swoich praw w toku postępowania administracyjnego i nie może to być konwalidowane w toku postępowania sądowego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawieart. 47953§ 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie zart. 98 § 3w zw. zart. 99 k.p.c.Do kosztów niezbędnych do celowej obrony zaliczono poniesione przez pozwanego koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1440 zł określonej w § 14 ust 2 pkt 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia odwołania,
SSO Małgorzata Perdion-Kalicka
| 135
|
15/450500/0005127/AmE
|
Sąd Okręgowy w Warszawie
|
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
|
[
{
"address": "Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535",
"art": "art. 144;art. 144 ust. 1;art. 144 ust. 2",
"isap_id": "WDU20030600535",
"text": "art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze",
"title": "Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze"
},
{
"address": "Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807",
"art": "art. 58;art. 58 ust. 1;art. 58 ust. 1 pkt. 2",
"isap_id": "WDU20041731807",
"text": "art. 58 ust 1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej",
"title": "Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348",
"art": "art. 34",
"isap_id": "WDU19970540348",
"text": "art. 34 prawa energetycznego",
"title": "Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926",
"art": "art. 2;art. 2 § 2",
"isap_id": "WDU19971370926",
"text": "art. 2 §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa",
"title": "Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa"
},
{
"address": "Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168",
"art": "art. 97;art. 97 § 1;art. 97 § 1 pkt. 4",
"isap_id": "WDU19600300168",
"text": "art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.",
"title": "Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 321",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 321 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 - art. 2; art. 2 § 2; dział 3; dział 3 art. 34)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 321; art. 479(53); art. 479(53) § 1; art. 479(53) § 2; art. 98; art. 98 § 3; art. 99)",
"Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 - art. 34)",
"Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 - art. 97; art. 97 § 1; art. 97 § 1 pkt. 4)",
"Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 - art. 41; art. 41 ust. 2; art. 41 ust. 2 pkt. 1; art. 58; art. 58 ust. 1; art. 58 ust. 1 pkt. 2)",
"Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535 - art. 144; art. 144 ust. 1; art. 144 ust. 2)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151515001514521_IX_Pz_000034_2018_Uz_2018-10-23_001
|
IX Pz 34/18
| 2018-10-23T00:00:00
| 2018-10-29T19:53:16
| 2018-12-13T17:39:58
|
15151500
|
1514521
|
DECISION, REASON
|
Sygn. akt IX Pz 34/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2018r. Sąd Okręgowy w Gliwicach- Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący SSO Mariola Łącka /spr/ Sędziowie: SSO Iwona Nowak SSO Maria Olszowska Protokolant: Dagmara Mazurkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa G. A. (1) przeciwko Spółce (...) S.A. z siedzibą w B. . o deputat węglowy na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowe
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Dagmara Mazurkiewicz" xPublisher="mazurkiewiczd" xEditorFullName="Dagmara Mazurkiewicz" xEditor="mazurkiewiczd" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="3" xFlag="published" xVolType="15/151500/1514521/Pz" xYear="2018" xVolNmbr="000034" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Postanowienie+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt IX Pz 34/18</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>POSTANOWIENIE</xName>
<xText>Dnia 23 października 2018r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Gliwicach- Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xText>Przewodniczący SSO Mariola Łącka /spr/</xText>
<xText>Sędziowie: SSO Iwona Nowak</xText>
<xText>SSO Maria Olszowska</xText>
<xText>Protokolant: Dagmara Mazurkiewicz</xText>
<xText>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xBx><xAnon>G. A. (1)</xAnon> </xBx></xText>
<xText>przeciwko <xAnon> Spółce (...) S.A.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>B.</xAnon>.</xText>
<xText>o deputat węglowy</xText>
<xText>na skutek zażalenia pozwanej</xText>
<xText>na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku, Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>z dnia 01 sierpnia 2018 r. sygn. akt V P 347/18 w zakresie pkt.2 w przedmiocie kosztów procesu</xText>
<xText>p o s t a n a w i a: <xBx>oddalić zażalenie</xBx></xText>
<xText>Sędzia Przewodniczący Sędzia</xText>
<xText>SSO Iwona Nowak SSO Mariola Łącka SSO Maria Olszowska</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText><xAnon>G. A. (2)</xAnon> w pozwie z dnia 05.04.2018r domagała się zasądzenia od <xAnon> Spółki (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> kwoty 10.000,00 zł z tytułu rekompensaty za utratę prawa do bezpłatnego węgla.</xText>
<xText>W uzasadnieniu pozwu wskazała, że jako wdowa jest uprawniona do pobierania renty rodzinnej po zmarłym w trakcie zatrudnienia w <xAnon> KWK (...)</xAnon> jej mężu i do 2014r. otrzymywała od 1983r. bezpłatny węgiel z przedsiębiorstwa górniczego.</xText>
<xText>Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
<xText>Zarzuciła, że skoro mąż powódki w chwili śmierci był pracownikiem a nie emerytem czy rencistą to ona mimo, że jest uprawniona do renty rodzinnej po nim, w świetle definicji osoby uprawnionej zawartej w art.2 pkt.1 ustawy z dnia 12.10.2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla ( Dz. U. z 2017r., poz.1971) nie jest osobą uprawnioną do otrzymania rekompensaty.</xText>
<xText>Powódka na rozprawie w dniu 1.08.2018r. cofnęła pozew i wniosła o odstąpienie jej od obciążania kosztami procesu podnosząc, że do dnia dzisiejszego była przekonana o słuszności swojego roszczenia.</xText>
<xText>Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w sprawie i odstąpił od obciążania powódki kosztami sądowymi.</xText>
<xText>W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podniósł, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.102 kpc</xLexLink>. Powódka bowiem pozostawała w subiektywnym przekonaniu o zasadności roszczenia , skoro była uprawniona do deputatu węglowego. Termin do wniesienia pozwu był terminem zawitym a nie było wówczas ani analiz prawnych ani orzeczeń, które interpretowałyby przepisy ustawy. Niezwłocznie po przedstawieniu przez Sąd na rozprawie stanowisk stron , powódka cofnęła pozew a udział pełnomocnika strony pozwanej ograniczył się do złożenia standartowej odpowiedzi na pozew.</xText>
<xText>Sąd I instancji podał również, że za zasadnością wniosku powódki przemawia również jej trudna sytuacja materialna.</xText>
<xText><xBx>Strona pozwana składając zażalenie</xBx> wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na jej rzecz kwoty 1.350,00 zł tytułem kosztów postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.</xText>
<xText>Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.98 kpc</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">102 kpc</xLexLink> poprzez odstąpienie od zasądzenia kosztów mimo przegrania sprawy przez powódkę i wobec braku okoliczności o których mowa w <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.102 kpc</xLexLink> tj. wypadków szczególnie uzasadnionych oraz naruszenie przepisu par.2 pkt.4 w zw. z par.9 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2015r., poz.1804) poprzez jego niezastosowanie.</xText>
<xText>W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że cofnięcie pozwu nie zwalnia powódki od odpowiedzialności za wytoczenie bezpodstawnego powództwa.</xText>
<xText>Niezasadne w jego ocenie jest stanowisko Sądu Rejonowego , że zasądzeniu kosztów sprzeciwia się subiektywne przekonanie powódki o zasadności dochodzonego roszczenia. Oczywistym jest bowiem, że każda racjonalnie myśląca osoba, która wytacza powództwo jest przekonana o słuszności swoich racji i w konsekwencji stosując argumentację Sądu I instancji należałoby w ogóle przyjąć jako zasadę - nieobciążanie strony przegrywającej kosztami postępowania.</xText>
<xText>W zażaleniu podniesiono również, że jeżeli Sąd I instancji uznał, że nakład pracy pełnomocnika nie odpowiada obowiązującej stawce kosztów radcy prawnego w kwocie 1.350,00 zł, to zawsze Sąd mógł zasądzić koszty postępowania w niższej kwocie.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Nie zachodzą zarzucane uchybienia.</xText>
<xText>Przepis <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.102 kpc</xLexLink> ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy wynikającą z <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.98 kpc</xLexLink>. Nie konkretyzuje on pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawia ich kwalifikację przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy Sądowi.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy zgadza się ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, że taki szczególnie uzasadniony wypadek w niniejszej sprawie występuje.</xText>
<xText>Z okoliczności sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że powódka będąca wdową uprawnioną do renty rodzinnej , przez kilkadziesiąt lat pobierała deputat węglowy wypłacany przez byłego pracodawcę jej zmarłego męża.</xText>
<xText>Utraciła do niego prawo na skutek wypowiedzenia układu zbiorowego pracy przez <xAnon> (...) S.A.</xAnon> przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12.10.2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla ( Dz. U. z 2017r., poz. 1971).</xText>
<xText>Z uzasadnienia projektu tej ustawy wynika, że ustawodawca zamierzał dokonać wypłat rekompensat wszystkim osobom będącym emerytami lub rencistami , które na skutek zawartych porozumień lub wypowiedzeń dokonanych przez zakłady górnicze utraciły prawo do bezpłatnego węgla za wyjątkiem tych emerytów i rencistów, którzy mając ustalone prawo do świadczeń ich nie pobierają , bo nadal pracują i pobierają deputat węglowy należny pracownikom.</xText>
<xText>Zauważyć także należy, że w lokalnych mediach informowano, że emeryci i renciści, którzy utracili deputaty otrzymają rekompensatę. Także wiceminister Ministerstwa Energetyki w wielu wystąpieniach w mediach potwierdzał, że intencją ustawodawcy jest częściowe zrekompensowanie emerytom i rencistom z czynnych zakładów górniczych utraty prawa do bezpłatnego węgla.</xText>
<xText>Z powodu nieporadności legislacyjnej twórców ustawy doszło do pominięcia w definicji osób uprawnionych wdów i sierot po górnikach zmarłych w trakcie zatrudnienia , wbrew woli ustawodawcy , zawartej w uzasadnieniu projektu tej ustawy.</xText>
<xText>Jak słusznie podnosi w pozwie powódka definicja osoby uprawnionej zawarta w <xLexLink xArt="art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 2" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art.2 ust.1 pkt.2</xLexLink> w zakresie w jakim pomija wdowy, wdowców i sieroty uprawnione do renty rodzinnej po pracownikach zakładów górniczych zmarłych w trakcie stosunku pracy, narusza zasadę równego traktowania wszystkich przez władze publiczne wyrażoną w <xLexLink xArt="art. 32" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art.32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</xLexLink>.</xText>
<xText>Wydaje się, że wadliwość i niekonstytucyjność tego uregulowania prawnego dostrzegł także ustawodawca, bo najpierw w marcu 2018r. a później 20.06.2018r. złożono projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 12.10.2017r. , w którym poszerzono definicję osób uprawnionych , także o wdowy, wdowców i sieroty po pracownikach przedsiębiorstw górniczych zmarłych w czasie trwania stosunku pracy, także te, które zawarły ponowny związek małżeński i osoby, które nabyły prawo do świadczenia emerytalnego.</xText>
<xText>Do chwili obecnej ustawa ta jednak nie została uchwalona.</xText>
<xText>Aby wzruszyć niekonstytucyjny przepis art.2 pkt.1 ustawy z dnia 12.10.2017r. strona powodowa w określonym w ustawie 14 -dniowym terminie była zmuszona zgłosić pozew do Sądu, bo dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania może w terminie 3 miesięcy złożyć skargę konstytucyjną.</xText>
<xText>W tym stanie rzeczy ocena zasadności roszczenia zawartego w pozwie nie tylko dla powódki, która występowała w sprawie samodzielnie , ale także dla strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika, nie jest prosta a toczenie sprawy sądowej jest niezbędne, aby było możliwe wniesienie skargi konstytucyjnej na niekorzystną definicję osoby uprawnionej.</xText>
<xText>Zatem zasadnie Sąd Rejonowy przyjął , że w niniejszej sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek , uzasadniający odstąpienie od obciążania powódki kosztami procesu na rzecz pozwanej.</xText>
<xText>Obciążanie strony powodowej utrzymującej się z renty kosztami postępowania sądowego, które w świetle zapisów ustawy okazało się niezasadne z powodu błędów legislacyjnych ustawodawcy, jest niezgodne z zasadą słuszności.</xText>
<xText>Dlatego też Sąd na mocy <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.385 kpc</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 397;art. 397 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.397 par.2 kpc</xLexLink> oddalił zażalenie jako niezasadne.</xText>
<xText>Sędzia Przewodniczący Sędzia</xText>
<xText>SSO Iwona Nowak SSO Mariola Łącka SSO Maria Olszowska</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Mariola Łącka
| null |
[
"Maria Olszowska",
"Iwona Nowak",
"Mariola Łącka"
] |
[
"art.102 kpc"
] |
Dagmara Mazurkiewicz
|
Dagmara Mazurkiewicz
|
Dagmara Mazurkiewicz
|
[
"Zasady zwrotu kosztów"
] | 3
|
Sygn. akt IX Pz 34/18
POSTANOWIENIE
Dnia 23 października 2018r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach- Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący SSO Mariola Łącka /spr/
Sędziowie: SSO Iwona Nowak
SSO Maria Olszowska
Protokolant: Dagmara Mazurkiewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaG. A. (1)
przeciwkoSpółce (...) S.A.z siedzibą wB..
o deputat węglowy
na skutek zażalenia pozwanej
na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku, Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 01 sierpnia 2018 r. sygn. akt V P 347/18 w zakresie pkt.2 w przedmiocie kosztów procesu
p o s t a n a w i a:oddalić zażalenie
Sędzia Przewodniczący Sędzia
SSO Iwona Nowak SSO Mariola Łącka SSO Maria Olszowska
UZASADNIENIE
G. A. (2)w pozwie z dnia 05.04.2018r domagała się zasądzenia odSpółki (...) S.A.wB.kwoty 10.000,00 zł z tytułu rekompensaty za utratę prawa do bezpłatnego węgla.
W uzasadnieniu pozwu wskazała, że jako wdowa jest uprawniona do pobierania renty rodzinnej po zmarłym w trakcie zatrudnienia wKWK (...)jej mężu i do 2014r. otrzymywała od 1983r. bezpłatny węgiel z przedsiębiorstwa górniczego.
Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zarzuciła, że skoro mąż powódki w chwili śmierci był pracownikiem a nie emerytem czy rencistą to ona mimo, że jest uprawniona do renty rodzinnej po nim, w świetle definicji osoby uprawnionej zawartej w art.2 pkt.1 ustawy z dnia 12.10.2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla ( Dz. U. z 2017r., poz.1971) nie jest osobą uprawnioną do otrzymania rekompensaty.
Powódka na rozprawie w dniu 1.08.2018r. cofnęła pozew i wniosła o odstąpienie jej od obciążania kosztami procesu podnosząc, że do dnia dzisiejszego była przekonana o słuszności swojego roszczenia.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w sprawie i odstąpił od obciążania powódki kosztami sądowymi.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podniósł, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniuart.102 kpc. Powódka bowiem pozostawała w subiektywnym przekonaniu o zasadności roszczenia , skoro była uprawniona do deputatu węglowego. Termin do wniesienia pozwu był terminem zawitym a nie było wówczas ani analiz prawnych ani orzeczeń, które interpretowałyby przepisy ustawy. Niezwłocznie po przedstawieniu przez Sąd na rozprawie stanowisk stron , powódka cofnęła pozew a udział pełnomocnika strony pozwanej ograniczył się do złożenia standartowej odpowiedzi na pozew.
Sąd I instancji podał również, że za zasadnością wniosku powódki przemawia również jej trudna sytuacja materialna.
Strona pozwana składając zażaleniewniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na jej rzecz kwoty 1.350,00 zł tytułem kosztów postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenieart.98 kpci102 kpcpoprzez odstąpienie od zasądzenia kosztów mimo przegrania sprawy przez powódkę i wobec braku okoliczności o których mowa wart.102 kpctj. wypadków szczególnie uzasadnionych oraz naruszenie przepisu par.2 pkt.4 w zw. z par.9 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2015r., poz.1804) poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że cofnięcie pozwu nie zwalnia powódki od odpowiedzialności za wytoczenie bezpodstawnego powództwa.
Niezasadne w jego ocenie jest stanowisko Sądu Rejonowego , że zasądzeniu kosztów sprzeciwia się subiektywne przekonanie powódki o zasadności dochodzonego roszczenia. Oczywistym jest bowiem, że każda racjonalnie myśląca osoba, która wytacza powództwo jest przekonana o słuszności swoich racji i w konsekwencji stosując argumentację Sądu I instancji należałoby w ogóle przyjąć jako zasadę - nieobciążanie strony przegrywającej kosztami postępowania.
W zażaleniu podniesiono również, że jeżeli Sąd I instancji uznał, że nakład pracy pełnomocnika nie odpowiada obowiązującej stawce kosztów radcy prawnego w kwocie 1.350,00 zł, to zawsze Sąd mógł zasądzić koszty postępowania w niższej kwocie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie zachodzą zarzucane uchybienia.
Przepisart.102 kpcustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy wynikającą zart.98 kpc. Nie konkretyzuje on pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawia ich kwalifikację przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy Sądowi.
Sąd Okręgowy zgadza się ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, że taki szczególnie uzasadniony wypadek w niniejszej sprawie występuje.
Z okoliczności sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że powódka będąca wdową uprawnioną do renty rodzinnej , przez kilkadziesiąt lat pobierała deputat węglowy wypłacany przez byłego pracodawcę jej zmarłego męża.
Utraciła do niego prawo na skutek wypowiedzenia układu zbiorowego pracy przez(...) S.A.przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12.10.2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla ( Dz. U. z 2017r., poz. 1971).
Z uzasadnienia projektu tej ustawy wynika, że ustawodawca zamierzał dokonać wypłat rekompensat wszystkim osobom będącym emerytami lub rencistami , które na skutek zawartych porozumień lub wypowiedzeń dokonanych przez zakłady górnicze utraciły prawo do bezpłatnego węgla za wyjątkiem tych emerytów i rencistów, którzy mając ustalone prawo do świadczeń ich nie pobierają , bo nadal pracują i pobierają deputat węglowy należny pracownikom.
Zauważyć także należy, że w lokalnych mediach informowano, że emeryci i renciści, którzy utracili deputaty otrzymają rekompensatę. Także wiceminister Ministerstwa Energetyki w wielu wystąpieniach w mediach potwierdzał, że intencją ustawodawcy jest częściowe zrekompensowanie emerytom i rencistom z czynnych zakładów górniczych utraty prawa do bezpłatnego węgla.
Z powodu nieporadności legislacyjnej twórców ustawy doszło do pominięcia w definicji osób uprawnionych wdów i sierot po górnikach zmarłych w trakcie zatrudnienia , wbrew woli ustawodawcy , zawartej w uzasadnieniu projektu tej ustawy.
Jak słusznie podnosi w pozwie powódka definicja osoby uprawnionej zawarta wart.2 ust.1 pkt.2w zakresie w jakim pomija wdowy, wdowców i sieroty uprawnione do renty rodzinnej po pracownikach zakładów górniczych zmarłych w trakcie stosunku pracy, narusza zasadę równego traktowania wszystkich przez władze publiczne wyrażoną wart.32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wydaje się, że wadliwość i niekonstytucyjność tego uregulowania prawnego dostrzegł także ustawodawca, bo najpierw w marcu 2018r. a później 20.06.2018r. złożono projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 12.10.2017r. , w którym poszerzono definicję osób uprawnionych , także o wdowy, wdowców i sieroty po pracownikach przedsiębiorstw górniczych zmarłych w czasie trwania stosunku pracy, także te, które zawarły ponowny związek małżeński i osoby, które nabyły prawo do świadczenia emerytalnego.
Do chwili obecnej ustawa ta jednak nie została uchwalona.
Aby wzruszyć niekonstytucyjny przepis art.2 pkt.1 ustawy z dnia 12.10.2017r. strona powodowa w określonym w ustawie 14 -dniowym terminie była zmuszona zgłosić pozew do Sądu, bo dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania może w terminie 3 miesięcy złożyć skargę konstytucyjną.
W tym stanie rzeczy ocena zasadności roszczenia zawartego w pozwie nie tylko dla powódki, która występowała w sprawie samodzielnie , ale także dla strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika, nie jest prosta a toczenie sprawy sądowej jest niezbędne, aby było możliwe wniesienie skargi konstytucyjnej na niekorzystną definicję osoby uprawnionej.
Zatem zasadnie Sąd Rejonowy przyjął , że w niniejszej sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek , uzasadniający odstąpienie od obciążania powódki kosztami procesu na rzecz pozwanej.
Obciążanie strony powodowej utrzymującej się z renty kosztami postępowania sądowego, które w świetle zapisów ustawy okazało się niezasadne z powodu błędów legislacyjnych ustawodawcy, jest niezgodne z zasadą słuszności.
Dlatego też Sąd na mocyart.385 kpcw związku zart.397 par.2 kpcoddalił zażalenie jako niezasadne.
Sędzia Przewodniczący Sędzia
SSO Iwona Nowak SSO Mariola Łącka SSO Maria Olszowska
| 34
|
15/151500/1514521/Pz
|
Sąd Okręgowy w Gliwicach
|
IX Zamiejscowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 397;art. 397 § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art.397 par.2 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483",
"art": "art. 32",
"isap_id": "WDU19970780483",
"text": "art.32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej",
"title": "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r."
}
] |
[
"Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 2; art. 2 ust. 1; art. 2 ust. 1 pkt. 2; art. 32)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 102; art. 385; art. 397; art. 397 § 2; art. 98)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151515000003006_VI_Ka_000846_2018_Uz_2018-11-21_001
|
VI Ka 846/18
| 2018-11-21T00:00:00
| 2019-03-27T20:53:07
| 2019-03-27T12:46:52
|
15151500
|
3006
|
SENTENCE, REASON
|
Sygnatura akt VI Ka 846/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Kazimierz Cieślikowski Sędziowie SO Arkadiusz Łata (spr.) SO Marcin Mierz Protokolant Dominika Koza po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2018 r. przy udziale Roberta Smyka Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. sprawy J. K. zd. M. ur. (...) w R. córki A. i W. oskarżonej z art. 233 § 1 kk i art. 234 kk w zw. z art. 12 kk p
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Marzena Mocek" xPublisher="mocekm" xEditorFullName="Marzena Mocek" xEditor="mocekm" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="4" xFlag="published" xVolType="15/151500/0003006/Ka" xYear="2018" xVolNmbr="000846" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygnatura akt VI Ka 846/18</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia<xBx> 21 listopada 2018</xBx> r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący SSO Kazimierz Cieślikowski</xText>
<xText>Sędziowie SO Arkadiusz Łata (spr.)</xText>
<xText>SO Marcin Mierz</xText>
<xText>Protokolant Dominika Koza</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2018 r.</xText>
<xText>przy udziale Roberta Smyka Prokuratora Prokuratury Rejonowej w <xAnon>R.</xAnon></xText>
<xText>sprawy <xBx><xAnon>J. K.</xAnon></xBx> zd. <xAnon>M.</xAnon> <xAnon>ur. (...)</xAnon> w <xAnon>R.</xAnon></xText>
<xText>córki <xAnon>A.</xAnon> i <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>oskarżonej z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 233 § 1 kk</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 234" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 234 kk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 kk</xLexLink> przy zast. <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 kk</xLexLink></xText>
<xText>na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej</xText>
<xText>od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej</xText>
<xText>z dnia 21 czerwca 2018 r. sygnatura akt II K 506/16</xText>
<xText>na mocy <xLexLink xArt="art. 437;art. 437 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 437 § 1 kpk</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 636;art. 636 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">636 § 1 kpk</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>zasądza od oskarżonej <xAnon>J. K.</xAnon> na rzecz oskarżyciela posiłkowego <xAnon>S. K.</xAnon> kwotę 840 zł (osiemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu wydatków na ustanowienie pełnomocnika procesowego w postępowaniu odwoławczym;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 zł (dwadzieścia złotych) oraz wymierza jej opłatę za II instancję w kwocie 300 zł (trzysta złotych).</xText>
</xUnit>
<xText>Sygn. akt VI Ka 846/18</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText xALIGNx="center">Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje.</xText>
<xText>Apelacja obrońcy nie jest zasadna i na uwzględnienie nie zasługuje.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy poczynił bowiem w przedmiotowej sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych i nie naruszył w żadnym stopniu prawa procesowego, a i prawa materialnego. Nie nasuwa wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii sprawstwa i winy oskarżonej oraz prawnej kwalifikacji przypisanego jej występku. Także wymierzona kara pobawienia wolności z dobrodziejstwem warunkowego zawieszenia jej wykonania za rażąco i niewspółmiernie surową uchodzić nie może.</xText>
<xText>Sąd I instancji starannie i w prawidłowy sposób przeprowadził postępowanie dowodowe, a wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy poddał następnie wszechstronnej i wnikliwej analizie oraz ocenie wyprowadzając trafne i logiczne wnioski końcowe. Tok rozumowania i sposób wnioskowania Sądu orzekającego przedstawiony w części sprawozdawczej zaskarżonego wyroku jest prawidłowy i zgodny ze wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Nie przekroczono przy tym ram swobodnej oceny dowodów, jak i nie popełniono uchybień tego rodzaju, że mogłyby one spowodować konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do rozpoznania ponownego.</xText>
<xText>Sąd jurysdykcyjny wskazał na jakich oparł się dowodach, dlaczego dał im wiarę oraz należycie wytłumaczył z jakich przyczyn odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonej. Sąd Okręgowy nie doszukał się najmniejszych podstaw do odmiennej aniżeli Sąd merytoryczny oceny przeprowadzonego na rozprawie głównej materiału dowodowego, jak również do podważenia ustaleń faktycznych i oceny prawnych dokonanych w postępowaniu rozpoznawczym. Wszelkim wymogom formalnym zakreślonym przez obowiązujące przepisy prawa odpowiada też pisemne uzasadnienie zapadłego orzeczenia, co umożliwia kontrolę instancyjną.</xText>
<xText>Odnosząc się do zarzutów oraz argumentacji obrońcy należało w pierwszym rzędzie zwrócić uwagę na kompletnie błędny i sprzeczny z fundamentalną regułą wynikającą z uregulowania <xLexLink xArt="art. 8" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 8 kpk</xLexLink> – wywód autora skargi apelacyjnej w materii „oderwania” zaskarżonego rozstrzygnięcia od ustaleń mających miejsce w postępowaniu rozwodowym w sprawie Sądu Okręgowego w Gliwicach – sygn. akt I RC 827/11.</xText>
<xText>Sąd karny samodzielnie rozstrzyga zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. Wiążące dla sądu karnego są jednak prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny.</xText>
<xText>Cytowana reguła oznacza, iż ustalenia faktyczne oraz oceny wiarygodności poszczególnych dowodów poczynione w sprawie o rozwód małżeństwa <xAnon>J. K.</xAnon> i <xAnon>S. K.</xAnon> nie przedstawiały mocy wiążącej tak w sprawie o znęcanie, jak i w procesie niniejszym dotyczącym fałszywego oskarżenia i składania fałszywych zeznań. Sąd I instancji miał zatem nie tylko prawo, lecz wręcz obowiązek przeprowadzenia procesu oceny wiarygodności wszystkich dostępnych dowodów we własnym zakresie i w żadnej mierze nie był zobowiązany honorować ocen i ustaleń dokonanych w sprawie o rozwód (nawet jeśli w praktyce oceny te odnosiły się do relacji procesowych jednych i tych samych osób, jednych i tych samych dokumentów, itp.).</xText>
<xText>W szczególności nie miało znaczenia dla sądu karnego stanowisko i pogląd sądu rodzinnego, który świadek mówił prawdę, który zaś kłamał. Nie do pomyślenia przeto pozostawało przyjmowanie w sprawie karnej – na bazie ustaleń pochodzących z procesu o rozwód, iż oskarżyciel posiłkowy nadużywał alkoholu, był stałym bywalcem domów publicznych, poniżał <xAnon>J. K.</xAnon>, itp. – jak zdaje się to widzieć obrońca. Co więcej, odwołując się do orzeczenia sądu rodzinnego – spowodowanie rozkładu małżeństwa przez jednego z małżonków nie oznaczało automatycznie uznania, iż ów małżonek znęcał się fizycznie lub psychicznie nad drugim współmałżonkiem – w rozumieniu ustawy karnej. Nie są to bowiem pojęcia tożsame i nie przesądzały one same przez się, iż <xAnon>S. K.</xAnon> faktycznie znęcał się nad ówczesną żoną, a w konsekwencji, że to zeznania <xAnon>J. K.</xAnon> złożone w sprawie karnej (i pod kątem zarzutów postawionych <xAnon>S. K.</xAnon> – tj. wyzywania wymienionej słowami nieprzyzwoitymi, poniżania, ograniczania korzystania z mediów, doprowadzania do obcowania płciowego przy nadużyciu zależności finansowej, a także fizycznego znęcania się poprzez popychanie i bicie nad małoletnim <xAnon>K. K.</xAnon>) były prawdziwe i odpowiadały rzeczywistości.</xText>
<xText>Wyrok sądu rodzinnego miał przeto dla postępowania karnego tylko takie znaczenie w sferze ustaleń faktycznych, iż na jego gruncie należało przyjąć – ponad wszelką wątpliwość, że doszło do rozwiązania małżeństwa <xAnon>K.</xAnon> z wyłączonej winy <xAnon>S. K.</xAnon>, zaś co do szczegółów i powodów tego stanu rzeczy – znaczenia już nie miał.</xText>
<xText>Po wtóre, a wbrew odmiennym tezom obrońcy Sąd I instancji postępowanie dowodowe przeprowadził nader drobiazgowo i odniósł się w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku do każdego dowodu z osobna, precyzyjnie tłumacząc, którym dowodem i z jakich względów przyznał walor wiarygodności, którym zaś wiary odmówił. W najmniejszym stopniu nie doszło tu do przekroczenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego.</xText>
<xText>Słusznie za niewiarygodne uznane zostały relacje procesowe <xAnon>J. K.</xAnon> – oskarżonej w przedmiotowej sprawie.</xText>
<xText>W zupełności jako w pełni wymowna w świetle pozostałych dowodów i doświadczenia życiowego jawiła się – w aspekcie problematyki niewiarygodności relacji <xAnon>K.</xAnon> – zbieżność złożenia zawiadomienia o przestępstwie znęcania z próbą narzucenia jej przez nowego zarządcę budynku umowy najmu, a co za tym – z utratą dotychczasowego statusu. Moment czasowy i okoliczności dotyczące spowodowania wszczęcia postępowania karnego przemawiały przeciwko wiarygodności depozycji <xAnon>J. K.</xAnon>.</xText>
<xText>Dalej – bardzo istotne rozbieżności w wypowiedziach wymienionej składanych w postępowaniu karnym w porównaniu z danymi zaprezentowanymi przez oskarżoną wobec przedstawicieli Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w <xAnon>R.</xAnon> oraz <xAnon>(...)</xAnon>, co do tak ważnych zagadnień, jak to, czy była stosowana przemoc fizyczna, w jakich formach i postaciach, wobec których osób. Wreszcie – w zakresie wskazania, czy dochodziło do wymuszania pożycia seksualnego.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy kwestie te dokładnie omówił na piśmie i Sąd odwoławczy w pełni oceny powyższe podzielił.</xText>
<xText>Wersja proponowana przez <xAnon>J. K.</xAnon> kompletnie nie znajdowała ponadto oparcia dowodowego. Przypadków psychicznego, a tym bardziej fizycznego znęcania się przez <xAnon>S. K.</xAnon> nad oskarżoną lub jej dzieckiem nie potwierdzała – z bezpośrednich obserwacji – żadna dosłownie z przesłuchanych w sprawie osób. Przeciwnie, świadkowie określali <xAnon>K.</xAnon> jako małżeństwo zgodne, zaś oskarżyciela posiłkowego dodatkowo w kategoriach osoby prawidłowo opiekującej się <xAnon>M. K.</xAnon> i traktującej go na równi z własnymi dziećmi.</xText>
<xText>Zupełnie niezrozumiałe pozostają z kolei te fragmenty uzasadnienia obrońcy, gdzie podnoszona jest okoliczność „skoligowania” świadków w roli przesłanki mającej przemawiać – jak się zdaje – na niewiarygodność tych spośród nich, którzy relacjonowali na korzyść <xAnon>S. K.</xAnon>. Ci natomiast stanowili zdecydowaną większość. O zeznaniach korzystnych dla oskarżonej można było mówić praktycznie wyłącznie w przypadku <xAnon>I. G.</xAnon>. Był to jednakże zaledwie świadek pośredni – „ze słyszenia”, który wszelkie informacje istotne w sprawie posiadł z opowiadań <xAnon>J. K.</xAnon>. Powielał zatem jej wersję. Zeznania <xAnon>G.</xAnon> w żadnej mierze nie podważały tym samy ustaleń i ocen Sądu Rejonowego.</xText>
<xText>Ustawodawstwo polskie nie zna powyższego – używanego przez obrońcę pojęcia. W <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19460060052" xTitle="Dekret z dnia 22 stycznia 1946 r. - Prawo rodzinne" xAddress="Dz. U. z 1946 r. Nr 6, poz. 52">prawie rodzinnym</xLexLink> występuje zaś stosunek pokrewieństwa i powinowactwa i takimi świadkami byli choćby rodzice oskarżonej, lecz nie dysponowali oni jednak szerszą wiedzą w temacie inkryminowanych zaszłości.</xText>
<xText>Specyfika obu spraw karnych (o znęcanie oraz o fałszywe zeznania) była jednak taka, że większa część świadków, a w zasadzie wszyscy znali tak oskarżoną, jak i oskarżyciela posiłkowego oraz siebie wzajemnie. Część świadków pozostawała w stosunku pokrewieństwa i powinowactwa względem stron.</xText>
<xText>O „skoligowaniu” – jeśli tak pojmować wyrażenie apelującego, należy tym samym mówić wobec świadków w odniesieniu do obojga byłych już małżonków <xAnon>K.</xAnon>.</xText>
<xText>Sąd I instancji w oczywiście nieuprawniony sposób wyprowadził ujemne dla oskarżonej wnioski z faktu, iż jej pełnoletni aktualnie syn skorzystał z uprawnienia do odmowy składania zeznań. Takie interpretacje, jakie w pisemnym uzasadnieniu wyroku przedstawił Sąd orzekający są oczywiście niedopuszczalne i tu w zupełności rację ma obrońca. Oceny i wnioski wynikające z faktu, iż <xAnon>K. K.</xAnon> zeznawać nie chciał nie stanowiły jednakże jedynej, czy też zasadniczej przesłanki odmówienia wiary oskarżonej.</xText>
<xText>Podsumowując, Sad Rejonowy słusznie uznał, że <xAnon>J. K.</xAnon> fałszywie oskarżyła <xAnon>S. K.</xAnon> oraz złożyła fałszywe zeznania.</xText>
<xText>Sąd jurysdykcyjny prawidłowo też ustalił, wskazał i ocenił wszystkie okoliczności mające wpływ na wybór rozmiaru kary pozbawienia wolności oraz przyjęcie pozytywnej w stosunku do oskarżonej prognozy kryminologiczno-społecznej, która zadecydowała o zastosowaniu dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonywania tejże kary. Jest ona ponadto adekwatna do stopnia zawinienia <xAnon>J. K.</xAnon> oraz stopnia szkodliwości społecznej popełnionego przez nią czynu.</xText>
<xText>Należycie spełni zatem swe cele zapobiegawcze i wychowawcze oraz w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.</xText>
<xText>Zastrzeżeń nie budzą też pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyroku.</xText>
<xText>Mając to wszystko na uwadze i uznając zaskarżony wyrok za trafny Sąd Okręgowy utrzymał go w mocy.</xText>
<xText>O należnościach przysługujących oskarżycielowi posiłkowemu od oskarżanej z tytułu wydatków na ustanowienie pełnomocnika procesowego w postępowaniu odwoławczym, a także o wydatkach za to postępowanie i o opłacie za drugą instancję orzeczono jak w pkt. 2 i 3 wyroku niniejszego.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Kazimierz Cieślikowski
| null |
[
"Arkadiusz Łata",
"Kazimierz Cieślikowski",
"Marcin Mierz"
] |
[
"art. 437 § 1 kpk, 636 § 1 kpk"
] |
Marzena Mocek
|
Dominika Koza
|
Marzena Mocek
|
[
"Czyn"
] | 4
|
Sygnatura akt VI Ka 846/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia21 listopada 2018r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Kazimierz Cieślikowski
Sędziowie SO Arkadiusz Łata (spr.)
SO Marcin Mierz
Protokolant Dominika Koza
po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2018 r.
przy udziale Roberta Smyka Prokuratora Prokuratury Rejonowej wR.
sprawyJ. K.zd.M.ur. (...)wR.
córkiA.iW.
oskarżonej zart. 233 § 1 kkiart. 234 kkw zw. zart. 12 kkprzy zast.art. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej
od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
z dnia 21 czerwca 2018 r. sygnatura akt II K 506/16
na mocyart. 437 § 1 kpk,636 § 1 kpk
1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
2
zasądza od oskarżonejJ. K.na rzecz oskarżyciela posiłkowegoS. K.kwotę 840 zł (osiemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu wydatków na ustanowienie pełnomocnika procesowego w postępowaniu odwoławczym;
3
zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 zł (dwadzieścia złotych) oraz wymierza jej opłatę za II instancję w kwocie 300 zł (trzysta złotych).
Sygn. akt VI Ka 846/18
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje.
Apelacja obrońcy nie jest zasadna i na uwzględnienie nie zasługuje.
Sąd Rejonowy poczynił bowiem w przedmiotowej sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych i nie naruszył w żadnym stopniu prawa procesowego, a i prawa materialnego. Nie nasuwa wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii sprawstwa i winy oskarżonej oraz prawnej kwalifikacji przypisanego jej występku. Także wymierzona kara pobawienia wolności z dobrodziejstwem warunkowego zawieszenia jej wykonania za rażąco i niewspółmiernie surową uchodzić nie może.
Sąd I instancji starannie i w prawidłowy sposób przeprowadził postępowanie dowodowe, a wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy poddał następnie wszechstronnej i wnikliwej analizie oraz ocenie wyprowadzając trafne i logiczne wnioski końcowe. Tok rozumowania i sposób wnioskowania Sądu orzekającego przedstawiony w części sprawozdawczej zaskarżonego wyroku jest prawidłowy i zgodny ze wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Nie przekroczono przy tym ram swobodnej oceny dowodów, jak i nie popełniono uchybień tego rodzaju, że mogłyby one spowodować konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do rozpoznania ponownego.
Sąd jurysdykcyjny wskazał na jakich oparł się dowodach, dlaczego dał im wiarę oraz należycie wytłumaczył z jakich przyczyn odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonej. Sąd Okręgowy nie doszukał się najmniejszych podstaw do odmiennej aniżeli Sąd merytoryczny oceny przeprowadzonego na rozprawie głównej materiału dowodowego, jak również do podważenia ustaleń faktycznych i oceny prawnych dokonanych w postępowaniu rozpoznawczym. Wszelkim wymogom formalnym zakreślonym przez obowiązujące przepisy prawa odpowiada też pisemne uzasadnienie zapadłego orzeczenia, co umożliwia kontrolę instancyjną.
Odnosząc się do zarzutów oraz argumentacji obrońcy należało w pierwszym rzędzie zwrócić uwagę na kompletnie błędny i sprzeczny z fundamentalną regułą wynikającą z uregulowaniaart. 8 kpk– wywód autora skargi apelacyjnej w materii „oderwania” zaskarżonego rozstrzygnięcia od ustaleń mających miejsce w postępowaniu rozwodowym w sprawie Sądu Okręgowego w Gliwicach – sygn. akt I RC 827/11.
Sąd karny samodzielnie rozstrzyga zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. Wiążące dla sądu karnego są jednak prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny.
Cytowana reguła oznacza, iż ustalenia faktyczne oraz oceny wiarygodności poszczególnych dowodów poczynione w sprawie o rozwód małżeństwaJ. K.iS. K.nie przedstawiały mocy wiążącej tak w sprawie o znęcanie, jak i w procesie niniejszym dotyczącym fałszywego oskarżenia i składania fałszywych zeznań. Sąd I instancji miał zatem nie tylko prawo, lecz wręcz obowiązek przeprowadzenia procesu oceny wiarygodności wszystkich dostępnych dowodów we własnym zakresie i w żadnej mierze nie był zobowiązany honorować ocen i ustaleń dokonanych w sprawie o rozwód (nawet jeśli w praktyce oceny te odnosiły się do relacji procesowych jednych i tych samych osób, jednych i tych samych dokumentów, itp.).
W szczególności nie miało znaczenia dla sądu karnego stanowisko i pogląd sądu rodzinnego, który świadek mówił prawdę, który zaś kłamał. Nie do pomyślenia przeto pozostawało przyjmowanie w sprawie karnej – na bazie ustaleń pochodzących z procesu o rozwód, iż oskarżyciel posiłkowy nadużywał alkoholu, był stałym bywalcem domów publicznych, poniżałJ. K., itp. – jak zdaje się to widzieć obrońca. Co więcej, odwołując się do orzeczenia sądu rodzinnego – spowodowanie rozkładu małżeństwa przez jednego z małżonków nie oznaczało automatycznie uznania, iż ów małżonek znęcał się fizycznie lub psychicznie nad drugim współmałżonkiem – w rozumieniu ustawy karnej. Nie są to bowiem pojęcia tożsame i nie przesądzały one same przez się, iżS. K.faktycznie znęcał się nad ówczesną żoną, a w konsekwencji, że to zeznaniaJ. K.złożone w sprawie karnej (i pod kątem zarzutów postawionychS. K.– tj. wyzywania wymienionej słowami nieprzyzwoitymi, poniżania, ograniczania korzystania z mediów, doprowadzania do obcowania płciowego przy nadużyciu zależności finansowej, a także fizycznego znęcania się poprzez popychanie i bicie nad małoletnimK. K.) były prawdziwe i odpowiadały rzeczywistości.
Wyrok sądu rodzinnego miał przeto dla postępowania karnego tylko takie znaczenie w sferze ustaleń faktycznych, iż na jego gruncie należało przyjąć – ponad wszelką wątpliwość, że doszło do rozwiązania małżeństwaK.z wyłączonej winyS. K., zaś co do szczegółów i powodów tego stanu rzeczy – znaczenia już nie miał.
Po wtóre, a wbrew odmiennym tezom obrońcy Sąd I instancji postępowanie dowodowe przeprowadził nader drobiazgowo i odniósł się w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku do każdego dowodu z osobna, precyzyjnie tłumacząc, którym dowodem i z jakich względów przyznał walor wiarygodności, którym zaś wiary odmówił. W najmniejszym stopniu nie doszło tu do przekroczenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego.
Słusznie za niewiarygodne uznane zostały relacje procesoweJ. K.– oskarżonej w przedmiotowej sprawie.
W zupełności jako w pełni wymowna w świetle pozostałych dowodów i doświadczenia życiowego jawiła się – w aspekcie problematyki niewiarygodności relacjiK.– zbieżność złożenia zawiadomienia o przestępstwie znęcania z próbą narzucenia jej przez nowego zarządcę budynku umowy najmu, a co za tym – z utratą dotychczasowego statusu. Moment czasowy i okoliczności dotyczące spowodowania wszczęcia postępowania karnego przemawiały przeciwko wiarygodności depozycjiJ. K..
Dalej – bardzo istotne rozbieżności w wypowiedziach wymienionej składanych w postępowaniu karnym w porównaniu z danymi zaprezentowanymi przez oskarżoną wobec przedstawicieli Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wR.oraz(...), co do tak ważnych zagadnień, jak to, czy była stosowana przemoc fizyczna, w jakich formach i postaciach, wobec których osób. Wreszcie – w zakresie wskazania, czy dochodziło do wymuszania pożycia seksualnego.
Sąd Rejonowy kwestie te dokładnie omówił na piśmie i Sąd odwoławczy w pełni oceny powyższe podzielił.
Wersja proponowana przezJ. K.kompletnie nie znajdowała ponadto oparcia dowodowego. Przypadków psychicznego, a tym bardziej fizycznego znęcania się przezS. K.nad oskarżoną lub jej dzieckiem nie potwierdzała – z bezpośrednich obserwacji – żadna dosłownie z przesłuchanych w sprawie osób. Przeciwnie, świadkowie określaliK.jako małżeństwo zgodne, zaś oskarżyciela posiłkowego dodatkowo w kategoriach osoby prawidłowo opiekującej sięM. K.i traktującej go na równi z własnymi dziećmi.
Zupełnie niezrozumiałe pozostają z kolei te fragmenty uzasadnienia obrońcy, gdzie podnoszona jest okoliczność „skoligowania” świadków w roli przesłanki mającej przemawiać – jak się zdaje – na niewiarygodność tych spośród nich, którzy relacjonowali na korzyśćS. K.. Ci natomiast stanowili zdecydowaną większość. O zeznaniach korzystnych dla oskarżonej można było mówić praktycznie wyłącznie w przypadkuI. G.. Był to jednakże zaledwie świadek pośredni – „ze słyszenia”, który wszelkie informacje istotne w sprawie posiadł z opowiadańJ. K.. Powielał zatem jej wersję. ZeznaniaG.w żadnej mierze nie podważały tym samy ustaleń i ocen Sądu Rejonowego.
Ustawodawstwo polskie nie zna powyższego – używanego przez obrońcę pojęcia. Wprawie rodzinnymwystępuje zaś stosunek pokrewieństwa i powinowactwa i takimi świadkami byli choćby rodzice oskarżonej, lecz nie dysponowali oni jednak szerszą wiedzą w temacie inkryminowanych zaszłości.
Specyfika obu spraw karnych (o znęcanie oraz o fałszywe zeznania) była jednak taka, że większa część świadków, a w zasadzie wszyscy znali tak oskarżoną, jak i oskarżyciela posiłkowego oraz siebie wzajemnie. Część świadków pozostawała w stosunku pokrewieństwa i powinowactwa względem stron.
O „skoligowaniu” – jeśli tak pojmować wyrażenie apelującego, należy tym samym mówić wobec świadków w odniesieniu do obojga byłych już małżonkówK..
Sąd I instancji w oczywiście nieuprawniony sposób wyprowadził ujemne dla oskarżonej wnioski z faktu, iż jej pełnoletni aktualnie syn skorzystał z uprawnienia do odmowy składania zeznań. Takie interpretacje, jakie w pisemnym uzasadnieniu wyroku przedstawił Sąd orzekający są oczywiście niedopuszczalne i tu w zupełności rację ma obrońca. Oceny i wnioski wynikające z faktu, iżK. K.zeznawać nie chciał nie stanowiły jednakże jedynej, czy też zasadniczej przesłanki odmówienia wiary oskarżonej.
Podsumowując, Sad Rejonowy słusznie uznał, żeJ. K.fałszywie oskarżyłaS. K.oraz złożyła fałszywe zeznania.
Sąd jurysdykcyjny prawidłowo też ustalił, wskazał i ocenił wszystkie okoliczności mające wpływ na wybór rozmiaru kary pozbawienia wolności oraz przyjęcie pozytywnej w stosunku do oskarżonej prognozy kryminologiczno-społecznej, która zadecydowała o zastosowaniu dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonywania tejże kary. Jest ona ponadto adekwatna do stopnia zawinieniaJ. K.oraz stopnia szkodliwości społecznej popełnionego przez nią czynu.
Należycie spełni zatem swe cele zapobiegawcze i wychowawcze oraz w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Zastrzeżeń nie budzą też pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyroku.
Mając to wszystko na uwadze i uznając zaskarżony wyrok za trafny Sąd Okręgowy utrzymał go w mocy.
O należnościach przysługujących oskarżycielowi posiłkowemu od oskarżanej z tytułu wydatków na ustanowienie pełnomocnika procesowego w postępowaniu odwoławczym, a także o wydatkach za to postępowanie i o opłacie za drugą instancję orzeczono jak w pkt. 2 i 3 wyroku niniejszego.
| 846
|
15/151500/0003006/Ka
|
Sąd Okręgowy w Gliwicach
|
VI Wydział Karny Odwoławczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 233;art. 233 § 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 233 § 1 kk",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 437;art. 437 § 1",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 437 § 1 kpk",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
}
] |
[
"Dekret z dnia 22 stycznia 1946 r. - Prawo rodzinne (Dz. U. z 1946 r. Nr 6, poz. 52 - )",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 11; art. 11 § 2; art. 12; art. 233; art. 233 § 1; art. 234)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 437; art. 437 § 1; art. 636; art. 636 § 1; art. 8)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153500000000503_I_ACa_000300_2018_Uz_2019-01-15_001
|
I ACa 300/18
| 2019-01-15T00:00:00
| 2021-10-27T18:00:04
| 2021-10-27T11:47:25
|
15350000
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I ACa 300/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2019 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Mikołaj Tomaszewski Sędziowie: SA Jerzy Geisler SO (del.) Ewa Blumczyńska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sylwia Woźniak po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2019 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa K. G. przeciwko (...) SA A. (...) w Polsce z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okr
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Danuta Wągrowska" xPublisher="dwagrowska" xEditorFullName="Sylwia Stefańska" xEditor="sstefanska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="16" xFlag="published" xVolType="15/350000/0000503/ACa" xYear="2018" xVolNmbr="000300" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">Sygn. akt <xBx>I ACa 300/18</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 15 stycznia 2019 r.</xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny</xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">w składzie:</xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Przewodniczący: SSA Mikołaj Tomaszewski</xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Sędziowie: SA Jerzy Geisler </xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>SO (del.) Ewa Blumczyńska (spr.) </xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sylwia Woźniak</xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2019 r. w Poznaniu</xText>
<xText xALIGNx="left">na rozprawie</xText>
<xText xALIGNx="left">sprawy z powództwa <xBx><xAnon>K. G.</xAnon></xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">przeciwko <xBx><xAnon> (...) SA</xAnon> <xAnon>A. (...)</xAnon> w Polsce z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon></xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>o zapłatę</xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">na skutek apelacji pozwanej</xText>
<xText xALIGNx="left">od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze</xText>
<xText>z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt I C 88/16</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>zmienia zaskarżony wyrok:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">a</xName>
<xText>w punkcie 2 i oddala powództwo o zapłatę co do zasądzonych w tym punkcie odsetek;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">b</xName>
<xText>w punkcie 6 i obniża zasądzoną w nim kwotę do 12.344,95 zł;</xText>
</xUnit>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>w pozostałym zakresie apelację oddala;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne.</xText>
</xUnit>
<xText>Jerzy Geisler Mikołaj Tomaszewski Ewa Blumczyńska
</xText>
<xText>I A Ca 300/18</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powódka <xAnon>K. G.</xAnon>, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika domagała się zasądzenia od pozwanego <xAnon> (...) S.A.</xAnon> <xAnon>A.</xAnon> <xAnon>D.</xAnon>, Oddział w Polsce 78.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od kwot :</xText>
<xText xALIGNx="left">-130.000zł od dnia 05.05.2015 do dnia 14.07.2015r., <xBRx/>-120.000zł od dnia 15.07.2015 do dnia 19.08.2015r.,<xBRx/>- 78.000 zł od dnia 20.08.2015 do dnia zapłaty</xText>
<xText>oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości l7 zł, a także poniesionych kosztów celowych i niezbędnych do dochodzenia niniejszego roszczenia w kwocie 1.568,60 zł z tytułu kosztów opinii lekarskich, sporządzenia kserokopii kart leczenia szpitalnego oraz ambulatoryjnego.</xText>
<xText>W uzasadnieniu powyższego żądania powódka podała, że 04.04.2015 r. brała udział w wypadku komunikacyjnym, w którym doznała szeregu poważnych obrażeń. <xBRx/>Mimo intensywnego leczenia stacjonarnego i ambulatoryjnego oraz długotrwałych procesów rehabilitacji nie odzyskała pełnej sprawności fizycznej. Ponadto, że przebywała na wielomiesięcznym zwolnieniu lekarskim i do dziś ma kłopoty <xBRx/>z przemieszczaniem się oraz przy chodzeniu ma nawracające zawroty głowy, traci równowagę, ma zaburzenia koncentracji, czucia oraz pamięci. Jednocześnie, że kwota 52 000 zł przyznana przez Ubezpieczyciela nie rekompensuje doznanych przez nią krzywd.</xText>
<xText><xUx>W odpowiedzi na pozew</xUx> pozwana zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.</xText>
<xText>W uzasadnieniu swego stanowiska podniosła, że kwota 52 000 zł stanowi dostateczną naprawę doznanej przez powódkę krzywdy oraz, że najważniejsze struktury w jej ciele pozostały bez zmian, sporo narządów nie wykazało też urazów poważnych i została szybko wypisana do domu w stanie ogólnym dobrym. Przy tym, że przeprowadzone postępowanie likwidacyjne, w tym badanie lekarskie wykazało pełne wyzdrowienie powódki co do sporej liczby doznanych urazów lub znikomą utratę niektórych funkcji jej ciała. Przy tym, że powódka nie wymagała opieki osób trzecich. Nadto, że w dacie wykonywania opinii tj. 15 lipca 2015 roku nie rozpoczęła rehabilitacji, nie znajdowała się też pod opieką psychologa, choć jak twierdziła - doznała uszczerbku także na zdrowiu psychicznym. Poza tym pozwana zakwestionowała pozostałą dochodzoną kwotę 1 568 zł, co do wysokości i zasadności.</xText>
<xText><xBx>Wyrokiem z 07 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze :</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xBx>zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 78 000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami płatnymi od dnia 20 sierpnia 2015r. do dnia zapłaty; </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xBx>zasądził od pozwanej na rzecz powódki ustawowe odsetki od kwoty 130 000 zł, płatne od dnia 05 maja 2015r. do dnia 14 lipca 2015r.; </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText><xBx>zasądził od pozwanej na rzecz powódki ustawowe odsetki od kwoty 120 000 zł od dnia 15 lipca 2015r. do dnia 19 sierpnia 2015r.; </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText><xBx>zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 818,60 zł tytułem odszkodowania;</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText><xBx>w pozostałym zakresie powództwo oddalił;</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText><xBx>zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 12 444,95 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</xBx></xText>
</xUnit>
<xText><xUx>Podstawą powyższego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego :</xUx></xText>
<xText>W dniu 04 kwietnia 2015r na <xAnon>drodze krajowej nr (...)</xAnon> w rejonie <xAnon>N.</xAnon>, kierując samochodem osobowym marki <xAnon>O. (...)</xAnon> o <xAnon>nr rej: (...)</xAnon> <xAnon>M. P.</xAnon> naruszył obowiązujące zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że nie zachował należytej ostrożności w fazie manewru wyprzedzania pojazdu poprzedzającego go i w momencie powrotu na własny pas ruchu stracił panowanie nad swoim pojazdem, zjechał na przeciwny pas ruchu i doprowadził do zderzenia czołowego z nadjeżdżającym z przeciwnego kierunku pojazdem powódki <xAnon>K. G.</xAnon>, kierującej pojazdem marki <xAnon>F. (...)</xAnon> o <xAnon>nr rej (...)</xAnon>. Sprawca wypadku został wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowej Soli z dnia 29 grudnia 2015 r. uznany za winnego tego, że naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym spowodował wypadek, którego następstwem był uszczerbek na zdrowiu powódki na czas powyżej 7 dni, to jest czynu z <xLexLink xArt="art. 177;art. 177 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 177 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>Samochód, którym kierował sprawca wypadku był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów u pozwanej.</xText>
<xText>Z miejsca zdarzenia powódka została przewieziona do Szpitala w <xAnon>N. S.</xAnon> <xBRx/>Po wstępnej diagnostyce przekazano ją do leczenia na Oddziale <xAnon> (...)</xAnon> Plastycznej i Oparzeń. W trakcie pobytu na hospitalizacji od 04 do 14 kwietnia 2015r. opracowano chirurgicznie ranę skalpacyjną głowy okolicy czołowo - skroniowych - replantacja skalpu, wdrożono leczenie urazu klatki piersiowej - kamizelka uciskowa. W trakcie pobytu w szpitalu powódka odczuwała bóle całego ciała i z powodu stosowanej farmakoterapii była senna. Przez trzy pierwsze dni była osobą leżącą, później poruszała się przy pomocy dwóch osób towarzyszących z powodu zawrotów głowy, bólu głowy i kolana. Została wypisana z rozpoznaniem:</xText>
<xText>- wstrząśnienie mózgu,</xText>
<xText>- rana tłuczona, skalpacyjna ok. czołowo-skroniowej,</xText>
<xText>- złamanie żeber VI i VII po stronie prawej,</xText>
<xText>- stłuczenie łokcia prawego i obu kolan,</xText>
<xText>- rana tłuczona kolana prawego,</xText>
<xText>- ogólne potłuczenie.</xText>
<xText>Kontynuowała leczenie w Poradni <xAnon> (...)</xAnon> Plastycznej od kwietnia 2015 r. do lipca 2017 r., kiedy zakończono u niej leczenie chirurgiczne (przy czym w dniu 23 kwietnia 2015r. usunięto u niej szwy z wygojonej rany głowy i opracowano chirurgicznie niegojącą się ranę okolicy stawu kolanowego prawego. Ze względu na utrzymujące się dolegliwości bólowe kręgosłupa piersiowego od 27 do 28 kwietnia 2015r. przebywała w Poradni Urazowo-Ortopedycznej. Po wykonaniu badań stwierdzono : stłuczenie kręgosłupa piersiowego, przebyte wstrząśnienie mózgu, doznanie rany tłuczonej czołowo-skroniowej oraz kolana prawego, złamanie żeber VI i VII po stronie prawej. Kontynuowała leczenie chirurgiczne i ze względu na bóle stawu kolanowego prawego zgłosiła się ponownie do ortopedy w dniu 13 maja 2015, który stwierdził u niej stan po ranie tłuczonej prawej rzepki i wydał skierowanie na badanie. Te zaś finalnie wykazały uszkodzenie kaletki przedrzepkowej kolana i krawędzi rzepki oraz dokanałową wypuklinę jądra miażdżystego krążka między kręgowego o grubości ok. 3 mm uciskającą nieznacznie na worek oponowy (badanie rezonansem z 05.10.2015 r.). Przez okres około roku odczuwała dość silne dolegliwości bólowe głowy ustępujące po lekach przeciwbólowych. Bóle głowy odczuwa do chwili obecnej, występują one <xBRx/>z częstością do kilku razy w tygodniu, najczęściej przy zmianie pogody. Z związku z tym 30 sierpnia 2015r. miała wykonane badanie EEG - zapis mieścił się w granicach normy. Ze względu na ból kolana zgłosiła się 18 maja 2016r. do ortopedy, który skierował ją na artroskopię tego stawu. Operację zaplanowano na 19 września 2017 r. Leczona była również przez neurochirurga, który wykonał badanie RM kręgosłupa odcinka szyjnego z pograniczem czaszkowo-szyjnym i szyjne piersiowym. Wykonano badanie MR kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego. Neurolog stwierdził u niej : stan po urazie głowy ze wstrząśnieniem mózgu - zespół powstrząśnieniowy. Ustalił też, że u powódki występuje zespół korzeniowy, bólowy kręgosłupa szyjnego <xBRx/>w następstwie urazu dystorsyjnego, zaburzenie czucia w obrębie kończyny górnej prawej, zespól korzeniowy, bólowy kręgosłupa piersiowego w przebiegu masywnego stłuczenia tego odcinka kręgosłupa.</xText>
<xText>Badanie wykonane przez Ubezpieczyciela w dniu 25 czerwca 2015 r. wykazało, że u powódki pojawiły się zaburzenia nerwicowe w związku z przebytym wypadkiem, rokujące na niewielką poprawę. Ubezpieczyciel uznał, ze powódka doznała : 7% trwałego uszczerbku w związku z zaburzeniami adaptacyjnymi, 20% uszczerbku <xBRx/>w związku z uszkodzeniem powłok twarzy, 2% uszczerbku w związku z uszkodzeniem żeber i 6% w związku z uszkodzeniem kolana.</xText>
<xText>W dniu 16 maja 2016r. neurochirurg rozpoznał u powódki rwę kulszową lewostronną, przepuklinę jądra miażdżystego na poziomie L4/L5 lewoboczną, stan po urazie kręgosłupa L-S. Powódka korzystała z <xAnon> (...)</xAnon> Leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS w Schorzeniach narządu ruchu, którą odbyła od 18 września do 11 października 2016 w <xAnon>Ś.</xAnon> z poprawą stanu zdrowia. W dniu 21 października 2016 r. po konsultacji chirurgicznej rozpoznano odczyn zapalny guzka większego kości ramiennej prawej, PHS Rtg. barku i ramienia prawego - bez zmian urazowych. <xAnon>O.</xAnon> bark <xAnon>D.</xAnon> i zlecono kontynuację leczenia w POZ <xBRx/>i <xAnon> (...)</xAnon>. Po kontroli ortopedycznej z dnia 26 października 2016r. zlecono rehabilitację barku prawego : <xAnon>T.</xAnon>, Laser, Ultradźwięki 10 x.</xText>
<xText>Powódka nadal pozostaje pod opieką lekarza: neurochirurga, neurologa <xBRx/>i ortopedy. Obecnie uskarża się na : zawroty głowy, zdarzające się omdlenia, dużą szpecącą bliznę głowy okolicy czołowo – skroniowych, która powoduje dyskomfort psychiczny i estetyczny, osłabione czucie powierzchowne czoła i skóry owłosionej głowy, bóle kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego z promieniowaniem bólu do <xAnon> (...)</xAnon>, który okresowo nasila się po nocy i w dzień, po przeciążeniu, bóle okolicy międzyłopatkowej kręgosłupa piersiowego typu uciskowego po dłuższym marszu, siedzeniu, pracy w pozycji pochylonej, bóle stawu kolanowego prawego, uczucie uwierania i ucisku w środku kolana pod rzepką - nasilające się przy chodzeniu, częstych ruchach prostowania i zginania stawni kolanowego prawnego. Nadto odczuwane dolegliwości ze strony kręgosłupa szyjnego oraz bolesność uciskową klatki piersiowej w okolicy przymostkowej. Poza tym na chodzenie z wykorzystaniem kuli łokciowej, odczuwanie bólu i ograniczenie ruchomości stawu barkowego prawego. Nieznaczne zniekształcenie na klatce piersiowej przyczepu żeber do mostka <xBRx/>z miejscówką bolesnością palpacyjną. Występującą łagodną esowatą skoliozą piersiowo-lędźwiową, wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych po stronie lewej oraz ograniczony bólowo skręt tułowia w stronę prawą w okolicy przykręgosłupowej lewej. Na znajdującą się na stawie kolanowym prawym bliznę pourazową okolicy przedrzepkowej przebarwionej, nieco zaciągająca skórę. Miernie nasilone przyparcie rzepki stawu z bólem pod rzepką przy mchach biernych i czynnych stawu, bolesne ruchy w końcowych fazach zgięcia i wyprostu.</xText>
<xText>Łączny uszczerbek na zdrowiu powódki w zakresie urazów dających się stwierdzić przez lekarza ortopedę wynosi 57 % w tym :</xText>
<xText>- 20 % z tytułu blizny po ranie tłuczonej, skalpacyjnej głowy okolicy skroniowo - czołowo - skroniowej półkolistą, szpecąca, tkliwą z zaburzeniami czucia ( poz. Ib <xBRx/>i 19 b ) Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki dnia 18 grudnia 2002 r.</xText>
<xText>- 2% z tytułu przebytego urazu klatki piersiowej ze złamaniem żebra VI i VII po stronie lewej z niewielkim zniekształceniem okolicy przymostkowej bez zmniejszenia pojemności życiowej płuc ( poz. 58 a Rozporządzenia),</xText>
<xText>- 10 % z tytułu przebytego stłuczenia kręgosłupa piersiowego, lędźwiowo-krzyżowego oraz stawu krzyżowo-biodrowego lewego z utrzymującym się zespołem pourazowym korzeniowym, bólowym/piersiowym, rwę kulszową lewostronną, bóle stawu krzyżowo-biodrowego lewego oraz miernym ograniczeniem ruchomości kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego ( poz. 94 b i c Rozporządzenia),</xText>
<xText>- 5 % z tytułu stanu po stłuczeniu okolicy stawu kolanowego prawego i ranie tłuczonej okolicy przedrzepkowej z krwiakiem kletki - blizna pourazowa pogrubiała, nieć szpecąca oraz objaw pourazowej chondropatii powierzchni stawowej rzepki i uda do diagnostyki i leczenia artroskopowego, co powoduje u niej uszczerbek na zdrowiu ( poz. 156 a Rozporządzenia).</xText>
<xText>Po przebytym stłuczeniu okolicy stawu łokciowego prawego i stawu kolanowego lewego brak jest trwałych następstw zdrowotnych u powódki. Mimo braku w dokumentacji poszpitalnej rozpoznań dotyczących urazu kręgosłupa (na <xAnon> (...)</xAnon> po wypadku wykonano trauma scan głowy, kręgosłupa C, Th, klatki piersiowej, miednicy) należy uznać, że doszło do takiego urazu, gdyż w wypadkach komunikacyjnych bardzo często dochodzi do obrażeń tej części narządu ruchu, a nasilenie dolegliwości po doznanym urazie ma miejsce nawet kilka tygodni od zdarzenia. Aktualnie stan zdrowia powódki jest dobry, poza ograniczoną funkcją czynnościową stawu kolanowego prawego i kręgosłupa.</xText>
<xText>Łączny uszczerbek na zdrowiu powódki w zakresie urazów dających się stwierdzić przez lekarza neurologa wynosi 25% w tym :</xText>
<xText>- 5 % z tytułu urazu głowy ze wstrząśnieniem mózgu ( par. 10a Rozporządzenia),</xText>
<xText>- 20% z tytułu rany tłuczonej, skalpacyjnej okolicy czołowo-skroniowej <xBRx/>( par. lb Rozporządzenia).</xText>
<xText>Powódka do dzisiaj odczuwa skutki wypadku i z punktu widzenia neurologicznego wymaga dalszego leczenia i dalszej rehabilitacji. Skutki urazu rzutują na jej aktywność życiową (dolegliwości bólowe, utrudnione poruszanie się) oraz na aktywność społeczną (bóle głowy, widoczna rana na czole). Obrażenia, których doznała wiązały się z dolegliwościami w postaci bólu i cierpienia szczególnie w okresie pobytu w szpitalu i wówczas wymagała opieki oraz pomocy osób trzecich przy czynnościach życia codziennego (także w okresie pierwszych miesięcy rehabilitacji, np. przy myciu), później była już samodzielna.</xText>
<xText>Przed wypadkiem powódka poważnie nie chorowała, nie miała też obrażeń urazowych narządu ruchu. W wieku 7 lat została pogryziona przez psa - ma od tej pory blizny twarzy i szyi. Po wypadku innych obrażeń ciała nie miała. Była aktywna ruchowo, sprawna fizycznie, sprzątała, pomagała rodzicom, dużo jeździła na rowerze. Uzyskała wykształcenie jako technik architektury krajobrazu oraz technik usług kosmetycznych. Aktualnie skarży się na bóle głowy, bóle kręgosłupa po całej długości. Ma ucisk na lewą stronę na biodro i przez to drętwieje jej lewa noga. Chodzi o kulach. Po wypadku przez pewien czas występowały u niej omdlenia, które po ponad roku od wypadku w końcu ustały. Ma przepisane leki od neurologa, które działają przeciwbólowo <xBRx/>i poprawiają krążenie, zażywa również leki przeciwbólowe, takie które można kupić w aptece i takie, które się bierze na receptę.</xText>
<xText>Powódka leczyła się do lipca 2015 r., po czym powróciła do pracy na kilka miesięcy, ale ze względu na nasilone dolegliwości ze strony kręgosłupa ponownie korzystała z zasiłku chorobowego - przez 182 dni. Decyzją ZUS otrzymała świadczenie rehabilitacyjne do 07 grudnia 2016 r. Ostatecznie nie wróciła do pracy - zwolniono ją <xBRx/>i jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, pobierając zasiłek z tego tytułu w kwocie 470 zł. Jest wspomagana finansowo przez rodziców.</xText>
<xText>Powódka ćwiczy sama, czasami korzysta z zabiegów fizykalnych prywatnie, ze względu na długi czas oczekiwania na zabiegi refundowane (zabiegi masaży i prądów to koszt ok. 240 zł miesięcznie na same masaże). Jest w związku z partnerem, który także brał udział w wypadku i nie doszedł do pełnej sprawności. Stan zdrowia poszkodowanych wpłynął na to, że ich pożycie seksualne nie jest już tak udane jak wcześniej. Powódka stara się unikać prowadzenia pojazdów - boi się, że jej stan zdrowia może uniemożliwić prawidłowe reakcje na drodze.</xText>
<xText>Powódka zgłosiła pozwanej swoje roszczenie wnioskiem z dnia 10 czerwca 2015 r. W dniu 14 lipca 2015r przyznano jej kwotę 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia, a w dniu 19 sierpnia 2015r kwotę 42.000 zł jako pozostałą część zadośćuczynienia <xBRx/>i 199,01 zł jako zwrot poniesionych przez nią kosztów (koszty uzyskania dokumentacji, leczenia i zakupu okularów). Nadto w drodze ugodowego załatwienia sprawy zaproponowano wypłatę łącznie 60.000 zł. Pismem z 18 stycznia 2016 r. powódka wezwała Ubezpieczyciela do wypłacenia jej zadośćuczynienia w kwocie 120.000 zł oraz pokrycia wydatkowanych kosztów zgodnie z załączonymi do wezwania fakturami opiewającymi na 1 568,60 zł. Decyzją z dnia 15 lutego 2016 r. pozwana odmówiła wypłaty dalszych świadczeń.</xText>
<xText>Przy powyższych ustaleniach faktycznych Sąd Okręgowy zważył, że powódka wywodziła swe żądanie z <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 § 1 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 1 k.c.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 436;art. 436 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">436 § 1 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 34;art. 34 ust. 1" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink> (t.j. Dz. U. 2013 poz. 392 z późn. zm.). Przy tym, że podstawą odpowiedzialności pozwanego w niniejszej sprawie stanowił również <xLexLink xArt="art. 822" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 822</xLexLink> <xBRx/>i następne <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Na gruncie poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy zaznaczył, że bezspornym <xBRx/>w sprawie było, iż kierowcę pojazdu, będącego sprawcą wypadku wiązała z pozwaną umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pojazdów mechanicznych. Stąd, że była legitymowana biernie w niniejszym procesie. Natomiast, że spornym między stronami pozostała wysokość należnych powódce świadczeń.</xText>
<xText>W związku z tym Sąd Okręgowy podniósł, że zadośćuczynienie ma charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego. Przy tym, że zadośćuczynienie, w przeciwieństwie do odszkodowania, dotyczy szkody niemajątkowej, a więc nieprzeliczalnej wprost na określoną kwotę pieniężną oraz, iż przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">k.c.</xLexLink> nie zawierają żadnych wyznaczników, jakie należy uwzględniać przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego. Zatem, że szczegółowe kryteria miarkowania zadośćuczynienia wypracowała judykatura i na nią powołał się Sąd Okręgowy podnosząc, iż zadośćuczynienie z <xLexLink xArt="art. 445" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 k.c.</xLexLink> ma przede wszystkim charakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość musi przedstawiać pewną ekonomicznie odczuwalną wartość. Przy tym, że wysokość ta nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa. Stąd, że powinna być utrzymana w rozsądnych granicach. Tym samym, że określenie „odpowiedniej” sumy zadośćuczynienia wymagała rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności rodzaju naruszonego dobra i rozmiaru doznanej krzywdy, intensywności naruszenia oraz stopnia winy sprawcy, przy uwzględnieniu indywidualnej właściwości i subiektywnego odczucia osoby pokrzywdzonej.</xText>
<xText>W kontekście powyższego Sąd Okręgowy wskazał, że przedmiotowy wypadek był dla powódki źródłem wielu silnych cierpień, które częściowo trwały, pomimo podjętego leczenia i rehabilitacji do dnia wyrokowania. Przy tym, że bezpośrednio po zdarzeniu powódka była hospitalizowana przez 10 dni, dopiero w szpitalu odzyskała świadomość, a badania wykazały u niej szereg obrażeń, które wymagały dalszej hospitalizacji i leczenia ambulatoryjnego. Nadto, że na stałe przebywała pod opieką ortopedy, neurochirurga i neurologa oraz, iż dolegliwości bólowe, zwłaszcza w stawie kolanowym nie ustępowały, a omdlenia utrzymywały się przez ponad rok od wypadku. Poza tym, że zażywała leki a przez pewien czas zmuszona była korzystać z pomocy osób trzecich. Przy tym, że aktualnie nadal skarży się na zawroty głowy, a duża blizna głowy w okolicy czołowo - skroniowych szpeci ją, powoduje dyskomfort psychiczny i estetyczny. Ponadto, że ma osłabione czucie powierzchowne czoła i skóry owłosionej głowy, bóle kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego z promieniowaniem bólu do <xAnon> (...)</xAnon> (ból okresowo nasila się po nocy i w dzień, po przeciążeniu), bóle okolicy międzyłopatkowej kręgosłupa piersiowego typu uciskowego po dłuższym marszu, siedzeniu, pracy w pozycji pochylonej. Jednocześnie, że ma uczucie uwierania, ucisku w środku kolana pod rzepką, które nasila się przy chodzeniu, częstych ruchach prostowania i zginania stawu kolanowego prawego. Nadto, że powódka odczuwa również dolegliwości ze strony kręgosłupa szyjnego oraz bolesność uciskową klatki piersiowej w okolicy przymostkowej i z punktu widzenia neurologicznego zaleca się jej dalszą rehabilitację.</xText>
<xText>Poza tym Sąd Okręgowy wskazał, że powódka doznała również cierpienia <xBRx/>o podłożu psychicznym i to ze względu na oszpecenie, utratę pracy (która była konsekwencją wypadku) oraz zmiany w pożyciu fizycznym z jej partnerem, które pojawiły się po wypadku. Stąd, że uległa obniżeniu jej samoocena. Zatem, że szukała pomocy u psychologa, choć nie podjęła stałej terapii w tym zakresie. Jednocześnie, że uległa wypadkowi mając 25 lat, a więc jako młoda osoba, która przedtem była w pełni sprawna i aktywna fizycznie, nie miała żadnych problemów zdrowotnych, prowadziła satysfakcjonujące ją życie, miała pracę oraz związek z którego była zadowolona <xBRx/>i mogła pomagać rodzicom. Dla takiej osoby tego rodzaju uszczerbek na zdrowiu - jak wskazał Sąd Okręgowy - determinuje traumę oraz całkowicie zmienia sposób funkcjonowania na płaszczyźnie zawodowej i społecznej, w tym wpływa ujemnie na codzienne życie, rzutując na całą przyszłość.</xText>
<xText>W świetle tej argumentacji Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że krzywda jakiej doznała powódka na skutek przedmiotowego wypadku przy uwzględnieniu jej rozmiaru, charakteru i czasu trwania oraz stanu majątkowego powódki uzasadniała przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 130 000 zł. Stąd, że przy wypłaconej już przez pozwaną z tego tytułu kwocie 52 000 zł należną pozostała jeszcze kwota 78.000 zł.</xText>
<xText>W konsekwencji uwzględniając w całości żądanie powódki Sąd Okręgowy zasądził w pkt 1 wyroku różnicę w kwocie 78 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami – zgodnie z wnioskiem powódki - od dnia 05 maja 2015r. z zaznaczeniem, że odsetki zasądzone zostały 30 dni po zaistnieniu przedmiotowego zdarzenia. Jako podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek Sąd Okręgowy powołał <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 1 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 ust. 1" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink>, zaznaczając, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, stanowisko odnośnie daty, od której zasądzane są odsetki nie jest jednolite i uzależniane jest od okoliczności rozpoznawanej sprawy.</xText>
<xText>W świetle powyższego stanowiska Sąd Okręgowy zasądził odsetki od kwoty 130 000 zł począwszy od 05 maja 2015r. do 14 lipca 2015r. tj dnia w którym wypłacono powódce 10 000 zł z tytułu zadośćuczynienia . Poza tym odsetki od kwoty 120 000 zł od 15 lipca do dnia 19 sierpnia 2015r. w którym wypłacono powódce 42 000 zł.</xText>
<xText>Odnosząc się do żądania powódki wywodzonego z <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 1 k.c.</xLexLink> Sąd Okręgowy wskazał, że powódka wykazała zasadność roszczenia odszkodowawczego co do kwoty 818,60 zł. Za celowe i niezbędne koszty leczenia Sąd Okręgowy uznał wydatek 500 zł związany z wykonaniem rezonansu, 250 zł za badanie TK kręgosłupa i 31,60 zł z tytułu zakupu taśmy kinesiology. Wszystkie te wydatki, jak wskazał Sąd Okręgowy wiązały się z odczuwaniem przez powódkę dolegliwościami bólowymi, wykazanymi na etapie procesu. Nadto uznał za uzasadniony koszt wykonania kopii dokumentacji medycznej w kwocie 37 zł (2x18,50 zł). W pozostałym zakresie oddalił żądanie w tym przedmiocie wskazując, że dochodzone przez powódkę koszty z tytułu opłaty za wykonanie opinii psychologa nie były związane z leczeniem, czy też wizytą lekarską. Stąd, że nie był to wydatek celowy oraz, iż na etapie postępowania powódka wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa.</xText>
<xText>Ustosunkowując się do argumentu pozwanej, że brak podania przez biegłych szczegółowych wymiarów i położenia blizny na twarzy powódki nie pozwoliło na stwierdzenie uszczerbku tak znacznego stopnia, czyli 20% Sąd Okręgowy zaznaczył, że wbrew tym twierdzeniom opinie sądowe zawierały niniejsze informacje a nadto, iż wynikają one również z załączonej do akt dokumentacji medycznej powódki. Odnosząc się do dalszych uwag pozwanego, w tym odnośnie ustalonego przez biegłego ortopedę stopnia uszczerbku na zdrowiu powódki w związku ze złamaniem żeber ( poz. 58a rozporządzenia ) Sąd Okręgowy wskazał, że biegły podał w opinii, iż nastąpiły u powódki nieznaczne zniekształcenia przyczepu żeber do mostka <xBRx/>z miejscową bolesnością palpacyjną. Przy tym, że zniekształcenia te - wbrew twierdzeniom Ubezpieczyciela - zostały opisane przez biegłego poprzez podanie, że występuję ono konkretnie przy przyczepie żeber do mostka i powoduje u powódki bolesność. Także jako nie zasługujące na uwzględnienie Sąd Okręgowy uznał twierdzenia pozwanego, jakoby biegły przyjął uszczerbek z punktu dot. zespołów korzeniowych pourazowych bez wskazywania na jakiekolwiek występowanie objawów korzeniowych oraz, że badania obrazowe nie potwierdzają występowania jakichkolwiek uszkodzeń, które mogłyby w sposób mechaniczny uciskać korzenie, zaś dolegliwości opisane przez biegłego mogą być wynikiem np. urazu więzadłowego albo zwykłego stłuczenia. W ocenie Sądu Okręgowego takie stanowisko pozwanej wynikało z niezapoznaniem się z dokumentacją załączoną do akt, z której wprost wynika, że już w maju 2015 r. u powódki stwierdzono bóle korzeniowe (k.37 akt, zaświadczenie od neurologa <xAnon>J. L.</xAnon>). Podobnie Sąd Okręgowy ocenił argumentację pozwanej dot. urazu rzepki powódki wskazując, że na etapie postępowania wykazane zostało to uszkodzenie. Odnośnie zastrzeżeń pozwanej odnośnie stwierdzenia przez biegłego neurologa – nerwicy u powódki, w sytuacji braku podawania przez nią skarg o tym podłożu Sąd Okręgowy wskazał, że z dokumentacji załączonej do akt wynika, że w dniu 17 maja 2016r. powódka zgłaszała tego typu zaburzenia, a mianowicie, iż boi się jeździć samochodem, gdy wsiada do pojazdu trzęsą się jej ręce i w trakcie poruszania się samochodem woli kiedy jest przy niej druga osoba. Jednocześnie, że spowodowało to zwróceniem się do psychologa.</xText>
<xText>Rozstrzygając o kosztach procesu Sąd Okręgowy powołał <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink> wskazując, że żądanie powódki oddalone zostało w nieznacznym zakresie - jedynie co do żądania odszkodowawczego co do ok. kwoty 750 zł i zatem, iż zachodziły podstawy do uznania jej jako stronę całkowicie wygrywającą proces. W konsekwencji tytułem podniesionych kosztów zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 12.444,95 zł, w tym 7.200 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego, 17 zł z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 1 148,95 zł z tytułu kosztów poniesionych za opnie biegłych i 3 979 zł z tytułu zwrotu opłaty od pozwu.</xText>
<xText><xBx>Od powyższego rozstrzygnięcia apelację złożyła pozwana zaskarżając wyrok częściowo :</xBx></xText>
<xText>- w punkcie 1. wyroku - co do kwoty 50.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi płatnymi od dnia 20 sierpnia 2015 r. do dnia zapłaty,</xText>
<xText>- w punkcie 2. wyroku - w całości,</xText>
<xText>- w punkcie 3. wyroku - co do odsetek od kwoty 50.000 zł liczonych od dnia <xBRx/>15 lipca do dnia 19 sierpnia 2015 r.</xText>
<xText>- w punkcie 6. wyroku - co do kwoty 100 zł.</xText>
<xText><xUx>Jako zarzuty apelacyjne podała :</xUx></xText>
<xText>1. naruszenie przepisów postępowania w postaci :</xText>
<xText>a). <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 kpc</xLexLink> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów <xBRx/>i obowiązku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a to z uwagi na:</xText>
<xText>• przyjęcie, że u powódki doszło do łącznego uszczerbku na zdrowiu <xBRx/>w zakresie urazów dających się stwierdzić przez lekarza ortopedę w wysokości 37%, a w zakresie urazów dających się stwierdzić przez lekarza neurologa w wysokości 25%, podczas gdy uszczerbek w wysokości 20% stwierdzony z uwagi na ranę skalpacyjną głowy dubluje się w opiniach obu w/w biegłych, a zatem nie można w takim przypadku zastosować prostego, arytmetycznego zsumowania tych wartości;</xText>
<xText>• brak dokonania oceny stanowiska biegłych i przyjęcie, że uszczerbek w wysokości 20% (a <xIx>de facto</xIx> łącznie 40%), o którym mowa powyżej, jest adekwatny do rodzaju oraz rozległości urazów głowy doznanych przez powódkę, gdy tymczasem po pierwsze nie doszło u powódki do oskalpowania, a po drugie funkcja estetyczna twarzy nie została u powódki upośledzona jedynie w wyniku rany odniesionej w wypadku <xBRx/>z dnia 04 kwietnia 2015 r., ale w znacznym stopniu była zaburzona już wcześniej, ze względu na obecność licznych blizn deformujących twarz po pogryzieniu przez psa przed laty;</xText>
<xText>• brak dokonania oceny stanowiska biegłego neurologa, który bezpodstawnie wypowiedział się w kwestii rany głowy u powódki, wychodząc tym samym poza ramy swoich kompetencji, gdy tymczasem winien orzec wyłącznie w zakresie następstw uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego;</xText>
<xText>b. <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 kpc</xLexLink> poprzez błędne zsumowanie kosztów procesu poniesionych przez powódkę i obciążenie nimi strony pozwanej w wymiarze 12.444,95 zł, podczas, gdy suma kwot wskazanych przez Sąd I instancji jako koszty poniesione przez powódkę wynosi 12.344,95 zł.</xText>
<xText>2. naruszenie przepisów prawa materialnego :</xText>
<xText>a. <xLexLink xArt="art. 805;art. 822" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 805 i 822 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 34;art. 34 ust. 1;art. 36" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 34 ust. 1 i art. 36</xLexLink>, oraz <xLexLink xArt="art. 16;art. 16 ust. 1;art. 16 ust. 1 pkt. 2" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink>, albowiem na skutek uchybień, których dopuścił się Sąd I instancji poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i obowiązku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, odpowiedzialność pozwanego towarzystwa ubezpieczeń została w sposób znaczny bezpodstawnie rozszerzona,</xText>
<xText>b. <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 1 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 ust. 1" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink> poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące zasądzeniem od pozwanej na rzecz powódki kwoty głównej roszczenia z odsetkami liczonymi w sposób zgodny z żądaniem pozwu, tj. od dnia 5 maja 2015 r., gdy tymczasem zgłoszenie szkody w niniejszej sprawie dokonane zostało przez powódkę pismem z dnia 10 czerwca 2015 r., doręczonym pozwanej w dniu 15 czerwca 2015 r. w wyniku którego pozwana, pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. potwierdziła przyjęcie zgłoszenia szkody.</xText>
<xText><xUx>Przy powyższych zarzutach apelująca wniosła o :</xUx></xText>
<xText>1. zmianę zaskarżonego wyroku w następujący sposób:</xText>
<xText>• w punkcie 1. poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 28.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami płatnymi od dnia 20 sierpnia 2015 r. do dnia zapłaty i oddalenie dalej idącego żądania;</xText>
<xText>• w punkcie 2. poprzez oddalenie powództwa w zakresie żądania odsetek ustawowych od kwoty 130 000 zł liczonych od dnia 5 maja 2015 r. do dnia 14 lipca 2015 r.;</xText>
<xText>• w punkcie 3. poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki ustawowych odsetek od kwoty 70000 zł od dnia 15 lipca 2015 r. do dnia 19 sierpnia 2015 r. i oddalenie dalej idącego żądania;</xText>
<xText>• w punkcie 6. poprzez ukształtowanie orzeczenia w zakresie kosztów procesu w sposób adekwatny do wyniku postępowania odwoławczego, zaś wyłącznie na wypadek, gdyby apelacja w ocenie Sądu II instancji była niezasadna (czego jednak pozwana nie potwierdza, a czemu stanowczo zaprzecza), wniosła o zmianę poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 12.344,95 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</xText>
<xText>2. zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych,</xText>
<xText>ewentualnie</xText>
<xText>3. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, oraz pozostawienie temu sądowi rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania apelacyjnego.</xText>
<xText>W uzasadnieniu apelacji pozwana wskazała, że uszczerbek na zdrowiu <xBRx/>w wysokości 20% stwierdzony z uwagi na ranę skalpacyjną głowy dubluje się w opiniach obu biegłych - zarówno neurologa, jak i ortopedy, choć jeden biegły poparł to punktem 1a i 19b rozporządzenia (tj. „znaczne uszkodzenia powłok czaszki, rozległe, ściągające blizny - w zależności od rozmiaru” + „uszkodzenia powłok twarzy (ubytki <xBRx/>i blizny) : oszpecenia z miernym ubytkiem funkcji - w zależności od rozmiarów blizn <xBRx/>i ubytków w powłokach twarzy oraz stopnia zaburzeń funkcji’), a drugi punktem 1b („oskalpowanie"). Zatem, że pomimo rozbieżności w kwalifikacji uszczerbku oczywistym jest, iż dotyczy on tego samego urazu głowy. Stąd, że w takim przypadku nie można było zastosować prostego, arytmetycznego zsumowania wartości wskazanych przez obu biegłych oraz, iż Sąd I instancji nie dokonał wymaganego <xBRx/>w takim przypadku bilansowania. Nadto, że kwalifikacja uszczerbku na zdrowiu <xBRx/>w odniesieniu do rany głowy winna zostać oparta na punkcie 19 rozporządzenia <xBRx/>i wynosić od 5 do max. 7% oraz, iż kwalifikacja urazu doznanego przez powódkę jako „oskalpowanie’’ jest nieporozumieniem, gdyż z medycznego punktu widzenia oskalpowanie jest trwałym stanem pozbawienia skóry okolicy grzbietowej głowy. Zatem, że Sąd I instancji pominął błędną kwalifikację (pkt 1 b) dokonaną przez biegłego ortopedę oraz fakt, iż orzeczenie z powodu oszpecenia jest zawyżone, gdyż w przypadku powódki nie doszło do oskalpowania jako trwałego obrażenia. Dalej apelująca wywodziła, że w rzeczywistości powódka doznała rany skalpacyjnej, ale został ów stan wygojony, a jedynym następstwem trwałym jest poziomo przebiegająca blizna poniżej linii włosów. Nadto, że Sąd I instancji pominął również fakt, iż funkcja estetyczna twarzy nie została u powódki upośledzona jedynie w wyniku rany odniesionej w wypadku z dnia 4 kwietnia 2015 r. ale w znacznym stopniu była zaburzona już wcześniej, ze względu na obecność licznych blizn deformujących twarz po pogryzieniu przez psa przed laty. Podsumowując powyższy wywód apelująca podniosła, że winno z podanych przyczyn nastąpić obniżenie kwoty przyznanej powódce tytułem zadośćuczynienia o kwotę 50 000 zł.</xText>
<xText>Odnośnie zarzutu związanego z zasądzonymi odsetkami apelująca wskazała, że zgłoszenie szkody w niniejszej sprawie dokonane zostało przez powódkę pismem z dnia 10 czerwca 2015 r., doręczonym Ubezpieczycielowi w dniu 15 czerwca 2015 r., w wyniku którego pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. potwierdzono przyjęcie zgłoszenia szkody. Stąd, że zasądzenie odsetek od kwoty należnej powódce tytułem zadośćuczynienia tak, jak to uczynił Sąd I instancji, a zatem od dnia 05 maja 2015 r. nie mogło mieć miejsca.</xText>
<xText>Uzasadniając ostatni zarzut apelacyjny pozwana zaznaczyła, że wyłącznie na wypadek, gdyby apelacja w ocenie Sądu II instancji była niezasadna zaskarżony wyrok winien ulec zmianie również w punkcie 6., a to poprzez zasądzenie od niej na rzecz powódki kwoty 12.344,95 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</xText>
<xText><xBx> Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :</xBx></xText>
<xText><xBx> Apelacja okazała się częściowo uzasadniona.</xBx></xText>
<xText>Na wstępie odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, który apelująca upatrywała w zawyżeniu stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu powódki zaznaczyć należy, że argumentacja podniesiona w apelacji sprowadzała się do podważania opinii biegłych w zakresie odnoszącym się do określenia uszkodzeń doznanych przez powódkę w odniesieniu do ran głowy a skutkiem tego przyjętego stopnia uszczerbku na zdrowiu powódki w omawianym zakresie i w konsekwencji zawyżenia zadośćuczynienia. Nadto – zdaniem apelującej - przekroczenia przez biegłych zakresu ich kompetencji i wypowiedzenie się w przedmiocie pozostającym poza ich specjalnością oraz „dublowaniem” w opinii omawianego uszczerbku na zdrowiu powódki, przy powołaniu się na różną podstawę z <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20022341974" xTitle="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 234, poz. 1974">rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 grudnia 2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania</xLexLink> ( Dz. U. 2013.954 t.j. z późn. zm.).</xText>
<xText>W związku z tym zaznaczyć należy, że pomimo rozbieżności w kwalifikowaniu przez biegłych omawianego uszczerbku na zdrowiu powódki – niewątpliwym pozostało, iż oboje stwierdzili doznanie przez powódkę - ran głowy z ubytkiem <xBRx/>w powłokach twarzy, które każdy z powołanych biegłych – niezależnie od specjalności mógł stwierdzić. Jednocześnie oboje zaznaczyli, że uszczerbek ten pozostawał<xBRx/>w związku z przebytym wypadkiem. Stąd należało przyjąć, że był on adekwatnym następstwem przedmiotowego zdarzenia. Nadto zaznaczenia wymaga, że stanowisko biegłych mogło w niniejszej sprawie stanowić dla Sądu jedynie punkt wyjścia dla dalszych ustaleń faktycznych. Wbrew bowiem koncepcji przyjętej przez apelującą – nie można było zastosować prostego, arytmetycznego zsumowania procentów uszczerbku na zdrowiu powódki - wskazanych przez biegłych odnoszących się uregulowania zawartego w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20022341974" xTitle="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 234, poz. 1974">rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 grudnia 2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania</xLexLink> ( Dz. U. 2013.954 t. j. z późn. zm.). Znajduje ono bowiem zastosowanie w prawie ubezpieczeń społecznych, gdzie wysokość należnego jednorazowego odszkodowania jest zryczałtowana. Natomiast <xBRx/>w niniejszej sprawie rozpoznawanej w ramach uregulowania zawartego w <xLexLink xArt="art. 445" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 kc</xLexLink> wysokość zadośćuczynienia jest zindywidualizowana. W efekcie nie można stosować taryfikatora i ustalać wysokość kwoty z tytułu zadośćuczynienia wyłącznie według procentów trwałego uszczerbku na zdrowiu. Podstawowym bowiem kryterium – jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy - jest stopień (wielkość) doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy, będący konsekwencją stopnia czy intensywności naruszenia dobra osobistego w postaci uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Stąd ustalenie stopnia doznanej krzywdy wymaga odwołania się do szeregu mniej lub bardziej ostrych kryteriów a nie tylko do wartości określonych przez biegłych danej specjalności, którzy co do zasady wypowiadają się głównie w kwestiach medycznych. Stanowisko biegłych miało zatem jedynie charakter pomocniczy <xBRx/> i orientacyjny dla ustalenia odpowiedniego zadośćuczynienia.</xText>
<xText>W świetle powyższego omawiany zarzut okazał się bezzasadny. Natomiast Sąd Apelacyjny ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy uznając za prawidłowe i zarazem wystarczające do rozpoznania sprawy przyjął je za własne <xBRx/>i zarazem miarodajne do rozpoznania dalszych zarzutów apelacyjnych.</xText>
<xText>Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy <xLexLink xArt="art. 805;art. 822" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 805 i art. 822 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 34;art. 34 ust. 1;art. 36;art. 36 ust. 1;art. 16;art. 16 ust. 1;art. 16 ust. 1 pkt. 2" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 34 ust.1 i art. 36 ust. 1 oraz art. 16 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink> (Dz.U. 2013. 392 <xBRx/>z późn.zm.), które apelująca upatrywała w bezpodstawnym zawyżeniu świadczenia przyznanego powódce z tytułu zadośćuczynienia zaznaczyć trzeba, że o rodzaju <xBRx/>i wysokości świadczeń przysługujących od zakładu ubezpieczeń decydują przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Kodeksu cywilnego</xLexLink>. Przy tym apelująca nie podważała argumentów Sądu Okręgowego, że o wysokości należnego zadośćuczynienia o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 445" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 kc</xLexLink> decyduje rozmiar doznanej krzywdy oraz, iż jego celem jest naprawienie szkody niemajątkowej, wyrażającej się doznaną krzywdą w postaci cierpień fizycznych <xBRx/>i psychicznych. Poza tym, że niedający się ściśle wymierzyć charakter krzywdy sprawia, że ustalenie jej rozmiaru, a tym samym i wysokości zadośćuczynienia, zależy od oceny sądu, która powinna uwzględniać całokształt okoliczności sprawy, nie wyłączając takich czynników, jak np. wiek poszkodowanego oraz postawa sprawcy. Nadto, że przy ustalaniu rozmiaru cierpień powinny być uwzględniane zobiektywizowane kryteria oceny, odniesione jednak do indywidualnych okoliczności danego wypadku. Stąd, że oceniając rozmiar doznanej krzywdy należy uwzględniać całokształt okoliczności, w tym rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych, ich nasilenie i czas trwania, nieodwracalność następstw wypadku (kalectwo, oszpecenie), rodzaj wykonywanej pracy, szanse na przyszłość, poczucie nieprzydatności społecznej, bezradność życiową oraz inne czynniki podobnej natury. W tym przedmiocie wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy i stanowisko w tym względzie jest ugruntowane ( tak : uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 08.12.1973 r., III CZP 37/73, OSNC 1974, nr 9, poz. 145 oraz np. wyroki Sądu Najwyższego <xAnon>I.</xAnon> dnia 30.01.2004 r., I CK 131/03, OSNC 2005, nr 2, poz. 40, z dnia 28.06.2005 r., I CK 7/05, z dnia 09.11.2007 r., V CSK 245/07, OSNC-ZD 2008, nr D, poz. 95, z dnia 14.02.2008 r., II CSK 536/07, OSP 2010, nr 5, poz. 47, z dnia 26.11.2009 r., III CSK 62/09, OSNC-ZD 2010, nr C, poz. 80 i z dnia 28.01.2010 r.,<xBRx/>I CSK 244/09). Poza tym, że zarówno w orzecznictwie, jak i w nauce prawa przyjmuje się, że zadośćuczynienie pełni funkcję kompensacyjną i zatem, iż przyznana suma pieniężna ma stanowić przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej.</xText>
<xText>Niemniej zaznaczenia wymaga, że Sąd Apelacyjny nie zgodził się <xBRx/>z twierdzeniem Sądu Okręgowego, że stan majątkowy osoby pokrzywdzonej ma wpływ na wysokość zadośćuczynienia. W nauce i obecnej judykaturze dominuje bowiem teza, że specyficzna okoliczność indywidualna związana z podmiotem doznającym krzywdy, jaką jest jego stopa życiowa, nie ma wpływu na wysokość zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Przykładowo takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 17.9.2010 r., II CSK 94/10, OSNC 2011, Nr 4, poz. 44, z glosami <xIx><xAnon>M. Ł.</xAnon></xIx>, <xAnon>P.</xAnon>. 2012, Nr 1–2, s. 108 i n. oraz <xIx><xAnon>K. K.</xAnon></xIx>, Gl. 2012, Nr 4, s. 48 i n.; wyr. SN z 3.6.2011 r., III CSK 279/10, OSP 2012, Nr 4, poz. 44). Z drugiej strony, w uzasadnieniu tego samego wyroku zauważono, że przy określaniu wysokości zadośćuczynienia znajomość poziomu życia pokrzywdzonego powinna służyć ustaleniu zakresu potrzeb i pragnień pokrzywdzonego, co jednak nie zmienia ostatecznej konkluzji tego Sądu, że poziom życia poszkodowanego nie może być zaliczany do czynników, które wyznaczają rozmiar doznanej krzywdy i wpływają na wysokość zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny przychyla się do tego poglądu. Nie podważyło to jednak ostatecznej oceny prawnej Sądu Okręgowego, którą Sąd Apelacyjny podzielił.</xText>
<xText>W kontekście powyższego istotnym w sprawie było, że powódka w dacie przedmiotowego zdarzenia miała zaledwie 25 lat i wówczas, jak podkreślił Sąd Okręgowy – była osobą sprawną fizycznie i psychicznie oraz czynną zawodowo <xBRx/>a także kontynuującą edukację. Po wypadku nie podjęła dotychczasowego zatrudnienia z uwagi na rozwiązanie z nią umowy o pracę po zakończeniu zwolnienia lekarskiego. Obecnie przebywa na zasiłku dla bezrobotnych, korzystając z pomocy finansowej rodziców. Nadto z ustaleń poczynionych w postępowaniu apelacyjnym <xBRx/>w oparciu o zeznania powódki wynikało, że w dacie wyrokowania przez Sąd Okręgowy miała 27 lat i nadal odczuwała skutki wypadku. ( dowód : zeznania powódki k. 228 – 228 v akt). Zatem uwzględniając podane okoliczności oraz przedstawione przez Sąd Okręgowy niewątpliwym pozostało, że przyznana powódce kwota 130 000 zł jest adekwatną w stosunku, nie tylko do rozmiaru cierpień o podłożu fizycznym <xBRx/>i psychicznym, ale również stanowi swoistego rodzaju kompensatę za trudną sytuację społeczną w jakiej obecnie znajduje się powódka na skutek przedmiotowego zdarzenia.</xText>
<xText>W konsekwencji omawiany zarzut okazał się bezzasadny i apelacja w tym przedmiocie podlegała oddaleniu w pkt II wyroku na podstawi <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 kpc</xLexLink> .</xText>
<xText>Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 1 kc</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 ust. 1" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink> (Dz. U. 2013. 392 z późn.zm.) zaznaczyć należy, że Sąd Okręgowy przytaczając treść powyższego uregulowania i podnosząc, iż stanowisko odnośnie daty zasądzania odsetek w orzecznictwie oraz doktrynie nie jest jednolite uwzględnił w całości żądanie powódki poprzez zasądzenie odsetek od kwoty podanej w pkt 1 wyroku po upływie 30 dni od przedmiotowego zdarzenia.</xText>
<xText>Tymczasem – jak podnosiła apelująca - zgłoszenie szkody w niniejszej sprawie dokonane zostało przez powódkę pismem z dnia 10 czerwca 2015 r., doręczonym <xBRx/>w dniu 15 czerwca 2015 r. w wyniku którego pozwana, pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. potwierdziła przyjęcie zgłoszenia szkody.</xText>
<xText>Powyższe twierdzenia apelującej znalazły potwierdzenie w ustaleniach faktycznych Sądu Apelacyjnego poczynionych w oparciu o materiał zgromadzony<xBRx/>w postępowaniu pierwszoinstancyjnym - na który powoływała się skarżąca w apelacji - w postaci „odwołania przedprocesowego” ( k. 48 akt ).</xText>
<xText>W świetle powyższego niezbędnym jest wskazanie, że zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego przewidzianego w <xLexLink xArt="art. 445" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 kc</xLexLink>, według utrwalonego orzecznictwa, ma charakter bezterminowy, stąd też o przekształceniu go <xBRx/>w zobowiązanie terminowe decyduje wierzyciel przez wezwanie dłużnika do jego wykonania. Zgodnie bowiem z <xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 kc</xLexLink>, jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do jego wykonania. Tak więc z braku innych danych co do ustalenia terminu wymagalności świadczenia, termin ten określa jednostronnie wierzyciel. Stąd zobowiązanie dotychczas bezterminowe staje się zobowiązaniem terminowym. Natomiast powyższa reguła zgodnie z którą dłużnik ma świadczyć niezwłocznie po wezwaniu go przez wierzyciela, ulega modyfikacji <xBRx/>w odniesieniu do świadczeń przysługujących poszkodowanemu od zakładu ubezpieczeń. Termin wymagalności takowych świadczeń i zarazem ich płatności określa bowiem <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 ust. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 14 ust. 1</xLexLink> powołanej już w niniejszym uzasadnieniu <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20031241152" xTitle="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych" xAddress="Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152">ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</xLexLink>, jak i <xLexLink xArt="art. 817;art. 817 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 817 § 1 kc.</xLexLink> Zgodnie z tym uregulowaniem termin na spełnienie świadczenia przez ubezpieczyciela upływa z 30 dniem od zawiadomienia o wypadku.</xText>
<xText>W rozpatrywanej sprawie powódka zawiadomiła o wypadku i wezwała pozwaną do spełnienia świadczenia pismem z dnia 10 czerwca 2015 r., doręczonym pozwanej w dniu 15 czerwca 2015 r. Jednocześnie w piśmie tym określiła kwotowo swoje żądanie domagając się z tytułu zadośćuczynienia zapłaty 150 000 zł. Zatem przedmiotowe świadczenie, mające charakter bezterminowego stało się zobowiązaniem terminowym i dłużnik, którym jest zakład ubezpieczeń powinien je spełnić w postępowaniu likwidacyjnym w ciągu 30 dni. Przy tym nie można przyjąć, że wskazana wówczas kwota z racji - oceny przez ubezpieczyciela jako zawyżonej – zwalniała go z obowiązku świadczenia, choćby kwoty bezspornej. W związku z tym przyjąć należało, że wymagalność roszczenia powódki rozpoczęła bieg po upływie 30 dni od zgłoszenia szkody a nie jak przyjął Sąd Okręgowy od dnia przedmiotowego zdarzenia.</xText>
<xText>Oznacza to, że zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 455;art. 481;art. 481 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 i art. 481 § 1 kc</xLexLink> w zw. z § 14 ust. 1 przytoczonej wyżej ustawy z 22 maja 2003r. okazał się trafny i tym samym zaskarżony wyrok co do zasądzenia odsetek od kwoty zadośćuczynienia pieniężnego podanej <xBRx/>w pkt 2 zaskarżonego wyroku nie mógł się ostać i w tej części orzeczenie Sądu <xBRx/>I instancji podlegało zmianie poprzez uchylenie omawianego rozstrzygnięcia na podstawie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 § 1 kpc</xLexLink>.</xText>
<xText>Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 kpc</xLexLink> poprzez błędne zsumowanie przez Sąd Okręgowy kosztów procesu poniesionych przez powódkę <xBRx/>w wymiarze 12.444,95 zł podczas, gdy suma kwot wskazanych przez Sąd I instancji jako koszty poniesione przez powódkę winny wynosić 12.344,95 zł wskazać należy, że zarzut ten był uzasadniony.</xText>
<xText>Nie kwestionowanym przez apelującą były ustalenia Sądu Okręgowego co do wysokości poniesionych przez powódkę kosztów procesu a także nie podważana była podstawa prawna omawianego rozstrzygnięcia w oparciu o którą pozwana została obciążona w całości kosztami postępowania pierwszoinstancyjnego. Zatem przyjmując zgodnie z ustaleniem Sądu Okręgowego, że powódka poniosła wydatki związane z : opłatą sądową od pozwu w kwocie 3 979 zł, sporządzeniem opinii przez biegłego w kwocie 1 148,95 zł, zastępstwem procesowym – zgodnie <xBRx/>z uregulowaniem zawartym w § pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. 2015. 1800 ) <xBRx/>w brzmieniu na dzień złożenia pozwu tj. 29.02.2016r. w wysokości 7 200 zł oraz 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa niewątpliwym było, że łączny koszt wskazanych wydatków wynosił faktycznie 12 344,95 zł.</xText>
<xText>W konsekwencji – zgodnie ze stanowiskiem apelującej – kwota zasądzona na rzecz powódki z tytułu kosztów procesu przed Sądem Okręgowym na podstawie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 § 1 kpc</xLexLink> została przez Sąd Apelacyjny obniżona jak w pkt I ppkt b wyroku.</xText>
<xText>Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego zostało wydane przez Sąd Apelacyjny na podstawie <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 391;art. 391 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 391 § 1 kpc</xLexLink> przy uwzględnieniu, że powódka uległa tylko co do kwestii związanej z odsetkami od żądania zadośćuczynienia oraz w przedmiocie kosztów procesu. Natomiast co do roszczenia głównego apelacja była bezzasadna, co dało Sądowi Apelacyjnemu podstawę do przyjęcia, że powódka wygrała w przeważającym zakresie apelację i były podstawy do obciążenia pozwanej całością kosztów tego postępowania. Na koszty poniesione przez powódkę w postępowaniu apelacyjnym złożył się wyłącznie wydatek z tytułu zastępstwa procesowego w niniejszym postępowaniu, które zostały zasądzone na jej rzecz w pkt III wyroku na podstawie uregulowania zawartego w § 2 ust. 6 w zw. z § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015. 1800 z późn. zm) w brzmieniu na dzień nadania apelacji w UP tj. 05.02.2018r. obciążając nimi pozwanego, jako stronę przegrywającą apelację.</xText>
<xText>Jerzy Geisler Mikołaj Tomaszewski Ewa Blumczyńska
</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="251"/>
<xCOLx xWIDTHx="251"/>
<xCOLx xWIDTHx="251"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Mikołaj Tomaszewski
| null |
[
"Ewa Blumczyńska",
"Jerzy Geisler",
"Mikołaj Tomaszewski"
] |
[
"art. 445 kc, 481 § 1 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązujących Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych"
] |
Danuta Wągrowska
|
starszy sekretarz sądowy Sylwia Woźniak
|
Sylwia Stefańska
|
[
"Zadośćuczynienie"
] | 16
|
Sygn. aktI ACa 300/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 stycznia 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Mikołaj Tomaszewski
Sędziowie: SA Jerzy Geisler
SO (del.) Ewa Blumczyńska (spr.)
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sylwia Woźniak
po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2019 r. w Poznaniu
na rozprawie
sprawy z powództwaK. G.
przeciwko(...) SAA. (...)w Polsce z siedzibą wW.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze
z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt I C 88/16
I
zmienia zaskarżony wyrok:
a
w punkcie 2 i oddala powództwo o zapłatę co do zasądzonych w tym punkcie odsetek;
b
w punkcie 6 i obniża zasądzoną w nim kwotę do 12.344,95 zł;
II
w pozostałym zakresie apelację oddala;
III
zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne.
Jerzy Geisler Mikołaj Tomaszewski Ewa Blumczyńska
I A Ca 300/18
UZASADNIENIE
PowódkaK. G., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika domagała się zasądzenia od pozwanego(...) S.A.A.D., Oddział w Polsce 78.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od kwot :
-130.000zł od dnia 05.05.2015 do dnia 14.07.2015r.,-120.000zł od dnia 15.07.2015 do dnia 19.08.2015r.,- 78.000 zł od dnia 20.08.2015 do dnia zapłaty
oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości l7 zł, a także poniesionych kosztów celowych i niezbędnych do dochodzenia niniejszego roszczenia w kwocie 1.568,60 zł z tytułu kosztów opinii lekarskich, sporządzenia kserokopii kart leczenia szpitalnego oraz ambulatoryjnego.
W uzasadnieniu powyższego żądania powódka podała, że 04.04.2015 r. brała udział w wypadku komunikacyjnym, w którym doznała szeregu poważnych obrażeń.Mimo intensywnego leczenia stacjonarnego i ambulatoryjnego oraz długotrwałych procesów rehabilitacji nie odzyskała pełnej sprawności fizycznej. Ponadto, że przebywała na wielomiesięcznym zwolnieniu lekarskim i do dziś ma kłopotyz przemieszczaniem się oraz przy chodzeniu ma nawracające zawroty głowy, traci równowagę, ma zaburzenia koncentracji, czucia oraz pamięci. Jednocześnie, że kwota 52 000 zł przyznana przez Ubezpieczyciela nie rekompensuje doznanych przez nią krzywd.
W odpowiedzi na pozewpozwana zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu swego stanowiska podniosła, że kwota 52 000 zł stanowi dostateczną naprawę doznanej przez powódkę krzywdy oraz, że najważniejsze struktury w jej ciele pozostały bez zmian, sporo narządów nie wykazało też urazów poważnych i została szybko wypisana do domu w stanie ogólnym dobrym. Przy tym, że przeprowadzone postępowanie likwidacyjne, w tym badanie lekarskie wykazało pełne wyzdrowienie powódki co do sporej liczby doznanych urazów lub znikomą utratę niektórych funkcji jej ciała. Przy tym, że powódka nie wymagała opieki osób trzecich. Nadto, że w dacie wykonywania opinii tj. 15 lipca 2015 roku nie rozpoczęła rehabilitacji, nie znajdowała się też pod opieką psychologa, choć jak twierdziła - doznała uszczerbku także na zdrowiu psychicznym. Poza tym pozwana zakwestionowała pozostałą dochodzoną kwotę 1 568 zł, co do wysokości i zasadności.
Wyrokiem z 07 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze :
1
zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 78 000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami płatnymi od dnia 20 sierpnia 2015r. do dnia zapłaty;
2
zasądził od pozwanej na rzecz powódki ustawowe odsetki od kwoty 130 000 zł, płatne od dnia 05 maja 2015r. do dnia 14 lipca 2015r.;
3
zasądził od pozwanej na rzecz powódki ustawowe odsetki od kwoty 120 000 zł od dnia 15 lipca 2015r. do dnia 19 sierpnia 2015r.;
4
zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 818,60 zł tytułem odszkodowania;
5
w pozostałym zakresie powództwo oddalił;
6
zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 12 444,95 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Podstawą powyższego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego :
W dniu 04 kwietnia 2015r nadrodze krajowej nr (...)w rejonieN., kierując samochodem osobowym markiO. (...)onr rej: (...)M. P.naruszył obowiązujące zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że nie zachował należytej ostrożności w fazie manewru wyprzedzania pojazdu poprzedzającego go i w momencie powrotu na własny pas ruchu stracił panowanie nad swoim pojazdem, zjechał na przeciwny pas ruchu i doprowadził do zderzenia czołowego z nadjeżdżającym z przeciwnego kierunku pojazdem powódkiK. G., kierującej pojazdem markiF. (...)onr rej (...). Sprawca wypadku został wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowej Soli z dnia 29 grudnia 2015 r. uznany za winnego tego, że naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym spowodował wypadek, którego następstwem był uszczerbek na zdrowiu powódki na czas powyżej 7 dni, to jest czynu zart. 177 § 1 k.k.
Samochód, którym kierował sprawca wypadku był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów u pozwanej.
Z miejsca zdarzenia powódka została przewieziona do Szpitala wN. S.Po wstępnej diagnostyce przekazano ją do leczenia na Oddziale(...)Plastycznej i Oparzeń. W trakcie pobytu na hospitalizacji od 04 do 14 kwietnia 2015r. opracowano chirurgicznie ranę skalpacyjną głowy okolicy czołowo - skroniowych - replantacja skalpu, wdrożono leczenie urazu klatki piersiowej - kamizelka uciskowa. W trakcie pobytu w szpitalu powódka odczuwała bóle całego ciała i z powodu stosowanej farmakoterapii była senna. Przez trzy pierwsze dni była osobą leżącą, później poruszała się przy pomocy dwóch osób towarzyszących z powodu zawrotów głowy, bólu głowy i kolana. Została wypisana z rozpoznaniem:
- wstrząśnienie mózgu,
- rana tłuczona, skalpacyjna ok. czołowo-skroniowej,
- złamanie żeber VI i VII po stronie prawej,
- stłuczenie łokcia prawego i obu kolan,
- rana tłuczona kolana prawego,
- ogólne potłuczenie.
Kontynuowała leczenie w Poradni(...)Plastycznej od kwietnia 2015 r. do lipca 2017 r., kiedy zakończono u niej leczenie chirurgiczne (przy czym w dniu 23 kwietnia 2015r. usunięto u niej szwy z wygojonej rany głowy i opracowano chirurgicznie niegojącą się ranę okolicy stawu kolanowego prawego. Ze względu na utrzymujące się dolegliwości bólowe kręgosłupa piersiowego od 27 do 28 kwietnia 2015r. przebywała w Poradni Urazowo-Ortopedycznej. Po wykonaniu badań stwierdzono : stłuczenie kręgosłupa piersiowego, przebyte wstrząśnienie mózgu, doznanie rany tłuczonej czołowo-skroniowej oraz kolana prawego, złamanie żeber VI i VII po stronie prawej. Kontynuowała leczenie chirurgiczne i ze względu na bóle stawu kolanowego prawego zgłosiła się ponownie do ortopedy w dniu 13 maja 2015, który stwierdził u niej stan po ranie tłuczonej prawej rzepki i wydał skierowanie na badanie. Te zaś finalnie wykazały uszkodzenie kaletki przedrzepkowej kolana i krawędzi rzepki oraz dokanałową wypuklinę jądra miażdżystego krążka między kręgowego o grubości ok. 3 mm uciskającą nieznacznie na worek oponowy (badanie rezonansem z 05.10.2015 r.). Przez okres około roku odczuwała dość silne dolegliwości bólowe głowy ustępujące po lekach przeciwbólowych. Bóle głowy odczuwa do chwili obecnej, występują onez częstością do kilku razy w tygodniu, najczęściej przy zmianie pogody. Z związku z tym 30 sierpnia 2015r. miała wykonane badanie EEG - zapis mieścił się w granicach normy. Ze względu na ból kolana zgłosiła się 18 maja 2016r. do ortopedy, który skierował ją na artroskopię tego stawu. Operację zaplanowano na 19 września 2017 r. Leczona była również przez neurochirurga, który wykonał badanie RM kręgosłupa odcinka szyjnego z pograniczem czaszkowo-szyjnym i szyjne piersiowym. Wykonano badanie MR kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego. Neurolog stwierdził u niej : stan po urazie głowy ze wstrząśnieniem mózgu - zespół powstrząśnieniowy. Ustalił też, że u powódki występuje zespół korzeniowy, bólowy kręgosłupa szyjnegow następstwie urazu dystorsyjnego, zaburzenie czucia w obrębie kończyny górnej prawej, zespól korzeniowy, bólowy kręgosłupa piersiowego w przebiegu masywnego stłuczenia tego odcinka kręgosłupa.
Badanie wykonane przez Ubezpieczyciela w dniu 25 czerwca 2015 r. wykazało, że u powódki pojawiły się zaburzenia nerwicowe w związku z przebytym wypadkiem, rokujące na niewielką poprawę. Ubezpieczyciel uznał, ze powódka doznała : 7% trwałego uszczerbku w związku z zaburzeniami adaptacyjnymi, 20% uszczerbkuw związku z uszkodzeniem powłok twarzy, 2% uszczerbku w związku z uszkodzeniem żeber i 6% w związku z uszkodzeniem kolana.
W dniu 16 maja 2016r. neurochirurg rozpoznał u powódki rwę kulszową lewostronną, przepuklinę jądra miażdżystego na poziomie L4/L5 lewoboczną, stan po urazie kręgosłupa L-S. Powódka korzystała z(...)Leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS w Schorzeniach narządu ruchu, którą odbyła od 18 września do 11 października 2016 wŚ.z poprawą stanu zdrowia. W dniu 21 października 2016 r. po konsultacji chirurgicznej rozpoznano odczyn zapalny guzka większego kości ramiennej prawej, PHS Rtg. barku i ramienia prawego - bez zmian urazowych.O.barkD.i zlecono kontynuację leczenia w POZi(...). Po kontroli ortopedycznej z dnia 26 października 2016r. zlecono rehabilitację barku prawego :T., Laser, Ultradźwięki 10 x.
Powódka nadal pozostaje pod opieką lekarza: neurochirurga, neurologai ortopedy. Obecnie uskarża się na : zawroty głowy, zdarzające się omdlenia, dużą szpecącą bliznę głowy okolicy czołowo – skroniowych, która powoduje dyskomfort psychiczny i estetyczny, osłabione czucie powierzchowne czoła i skóry owłosionej głowy, bóle kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego z promieniowaniem bólu do(...), który okresowo nasila się po nocy i w dzień, po przeciążeniu, bóle okolicy międzyłopatkowej kręgosłupa piersiowego typu uciskowego po dłuższym marszu, siedzeniu, pracy w pozycji pochylonej, bóle stawu kolanowego prawego, uczucie uwierania i ucisku w środku kolana pod rzepką - nasilające się przy chodzeniu, częstych ruchach prostowania i zginania stawni kolanowego prawnego. Nadto odczuwane dolegliwości ze strony kręgosłupa szyjnego oraz bolesność uciskową klatki piersiowej w okolicy przymostkowej. Poza tym na chodzenie z wykorzystaniem kuli łokciowej, odczuwanie bólu i ograniczenie ruchomości stawu barkowego prawego. Nieznaczne zniekształcenie na klatce piersiowej przyczepu żeber do mostkaz miejscówką bolesnością palpacyjną. Występującą łagodną esowatą skoliozą piersiowo-lędźwiową, wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych po stronie lewej oraz ograniczony bólowo skręt tułowia w stronę prawą w okolicy przykręgosłupowej lewej. Na znajdującą się na stawie kolanowym prawym bliznę pourazową okolicy przedrzepkowej przebarwionej, nieco zaciągająca skórę. Miernie nasilone przyparcie rzepki stawu z bólem pod rzepką przy mchach biernych i czynnych stawu, bolesne ruchy w końcowych fazach zgięcia i wyprostu.
Łączny uszczerbek na zdrowiu powódki w zakresie urazów dających się stwierdzić przez lekarza ortopedę wynosi 57 % w tym :
- 20 % z tytułu blizny po ranie tłuczonej, skalpacyjnej głowy okolicy skroniowo - czołowo - skroniowej półkolistą, szpecąca, tkliwą z zaburzeniami czucia ( poz. Ibi 19 b ) Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki dnia 18 grudnia 2002 r.
- 2% z tytułu przebytego urazu klatki piersiowej ze złamaniem żebra VI i VII po stronie lewej z niewielkim zniekształceniem okolicy przymostkowej bez zmniejszenia pojemności życiowej płuc ( poz. 58 a Rozporządzenia),
- 10 % z tytułu przebytego stłuczenia kręgosłupa piersiowego, lędźwiowo-krzyżowego oraz stawu krzyżowo-biodrowego lewego z utrzymującym się zespołem pourazowym korzeniowym, bólowym/piersiowym, rwę kulszową lewostronną, bóle stawu krzyżowo-biodrowego lewego oraz miernym ograniczeniem ruchomości kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego ( poz. 94 b i c Rozporządzenia),
- 5 % z tytułu stanu po stłuczeniu okolicy stawu kolanowego prawego i ranie tłuczonej okolicy przedrzepkowej z krwiakiem kletki - blizna pourazowa pogrubiała, nieć szpecąca oraz objaw pourazowej chondropatii powierzchni stawowej rzepki i uda do diagnostyki i leczenia artroskopowego, co powoduje u niej uszczerbek na zdrowiu ( poz. 156 a Rozporządzenia).
Po przebytym stłuczeniu okolicy stawu łokciowego prawego i stawu kolanowego lewego brak jest trwałych następstw zdrowotnych u powódki. Mimo braku w dokumentacji poszpitalnej rozpoznań dotyczących urazu kręgosłupa (na(...)po wypadku wykonano trauma scan głowy, kręgosłupa C, Th, klatki piersiowej, miednicy) należy uznać, że doszło do takiego urazu, gdyż w wypadkach komunikacyjnych bardzo często dochodzi do obrażeń tej części narządu ruchu, a nasilenie dolegliwości po doznanym urazie ma miejsce nawet kilka tygodni od zdarzenia. Aktualnie stan zdrowia powódki jest dobry, poza ograniczoną funkcją czynnościową stawu kolanowego prawego i kręgosłupa.
Łączny uszczerbek na zdrowiu powódki w zakresie urazów dających się stwierdzić przez lekarza neurologa wynosi 25% w tym :
- 5 % z tytułu urazu głowy ze wstrząśnieniem mózgu ( par. 10a Rozporządzenia),
- 20% z tytułu rany tłuczonej, skalpacyjnej okolicy czołowo-skroniowej( par. lb Rozporządzenia).
Powódka do dzisiaj odczuwa skutki wypadku i z punktu widzenia neurologicznego wymaga dalszego leczenia i dalszej rehabilitacji. Skutki urazu rzutują na jej aktywność życiową (dolegliwości bólowe, utrudnione poruszanie się) oraz na aktywność społeczną (bóle głowy, widoczna rana na czole). Obrażenia, których doznała wiązały się z dolegliwościami w postaci bólu i cierpienia szczególnie w okresie pobytu w szpitalu i wówczas wymagała opieki oraz pomocy osób trzecich przy czynnościach życia codziennego (także w okresie pierwszych miesięcy rehabilitacji, np. przy myciu), później była już samodzielna.
Przed wypadkiem powódka poważnie nie chorowała, nie miała też obrażeń urazowych narządu ruchu. W wieku 7 lat została pogryziona przez psa - ma od tej pory blizny twarzy i szyi. Po wypadku innych obrażeń ciała nie miała. Była aktywna ruchowo, sprawna fizycznie, sprzątała, pomagała rodzicom, dużo jeździła na rowerze. Uzyskała wykształcenie jako technik architektury krajobrazu oraz technik usług kosmetycznych. Aktualnie skarży się na bóle głowy, bóle kręgosłupa po całej długości. Ma ucisk na lewą stronę na biodro i przez to drętwieje jej lewa noga. Chodzi o kulach. Po wypadku przez pewien czas występowały u niej omdlenia, które po ponad roku od wypadku w końcu ustały. Ma przepisane leki od neurologa, które działają przeciwbólowoi poprawiają krążenie, zażywa również leki przeciwbólowe, takie które można kupić w aptece i takie, które się bierze na receptę.
Powódka leczyła się do lipca 2015 r., po czym powróciła do pracy na kilka miesięcy, ale ze względu na nasilone dolegliwości ze strony kręgosłupa ponownie korzystała z zasiłku chorobowego - przez 182 dni. Decyzją ZUS otrzymała świadczenie rehabilitacyjne do 07 grudnia 2016 r. Ostatecznie nie wróciła do pracy - zwolniono jąi jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, pobierając zasiłek z tego tytułu w kwocie 470 zł. Jest wspomagana finansowo przez rodziców.
Powódka ćwiczy sama, czasami korzysta z zabiegów fizykalnych prywatnie, ze względu na długi czas oczekiwania na zabiegi refundowane (zabiegi masaży i prądów to koszt ok. 240 zł miesięcznie na same masaże). Jest w związku z partnerem, który także brał udział w wypadku i nie doszedł do pełnej sprawności. Stan zdrowia poszkodowanych wpłynął na to, że ich pożycie seksualne nie jest już tak udane jak wcześniej. Powódka stara się unikać prowadzenia pojazdów - boi się, że jej stan zdrowia może uniemożliwić prawidłowe reakcje na drodze.
Powódka zgłosiła pozwanej swoje roszczenie wnioskiem z dnia 10 czerwca 2015 r. W dniu 14 lipca 2015r przyznano jej kwotę 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia, a w dniu 19 sierpnia 2015r kwotę 42.000 zł jako pozostałą część zadośćuczynieniai 199,01 zł jako zwrot poniesionych przez nią kosztów (koszty uzyskania dokumentacji, leczenia i zakupu okularów). Nadto w drodze ugodowego załatwienia sprawy zaproponowano wypłatę łącznie 60.000 zł. Pismem z 18 stycznia 2016 r. powódka wezwała Ubezpieczyciela do wypłacenia jej zadośćuczynienia w kwocie 120.000 zł oraz pokrycia wydatkowanych kosztów zgodnie z załączonymi do wezwania fakturami opiewającymi na 1 568,60 zł. Decyzją z dnia 15 lutego 2016 r. pozwana odmówiła wypłaty dalszych świadczeń.
Przy powyższych ustaleniach faktycznych Sąd Okręgowy zważył, że powódka wywodziła swe żądanie zart. 445 § 1 k.c.w zw. zart. 444 § 1 k.c.,436 § 1 k.c.iart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(t.j. Dz. U. 2013 poz. 392 z późn. zm.). Przy tym, że podstawą odpowiedzialności pozwanego w niniejszej sprawie stanowił równieżart. 822i następnek.c.
Na gruncie poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy zaznaczył, że bezspornymw sprawie było, iż kierowcę pojazdu, będącego sprawcą wypadku wiązała z pozwaną umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pojazdów mechanicznych. Stąd, że była legitymowana biernie w niniejszym procesie. Natomiast, że spornym między stronami pozostała wysokość należnych powódce świadczeń.
W związku z tym Sąd Okręgowy podniósł, że zadośćuczynienie ma charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego. Przy tym, że zadośćuczynienie, w przeciwieństwie do odszkodowania, dotyczy szkody niemajątkowej, a więc nieprzeliczalnej wprost na określoną kwotę pieniężną oraz, iż przepisyk.c.nie zawierają żadnych wyznaczników, jakie należy uwzględniać przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego. Zatem, że szczegółowe kryteria miarkowania zadośćuczynienia wypracowała judykatura i na nią powołał się Sąd Okręgowy podnosząc, iż zadośćuczynienie zart. 445 k.c.ma przede wszystkim charakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość musi przedstawiać pewną ekonomicznie odczuwalną wartość. Przy tym, że wysokość ta nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa. Stąd, że powinna być utrzymana w rozsądnych granicach. Tym samym, że określenie „odpowiedniej” sumy zadośćuczynienia wymagała rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności rodzaju naruszonego dobra i rozmiaru doznanej krzywdy, intensywności naruszenia oraz stopnia winy sprawcy, przy uwzględnieniu indywidualnej właściwości i subiektywnego odczucia osoby pokrzywdzonej.
W kontekście powyższego Sąd Okręgowy wskazał, że przedmiotowy wypadek był dla powódki źródłem wielu silnych cierpień, które częściowo trwały, pomimo podjętego leczenia i rehabilitacji do dnia wyrokowania. Przy tym, że bezpośrednio po zdarzeniu powódka była hospitalizowana przez 10 dni, dopiero w szpitalu odzyskała świadomość, a badania wykazały u niej szereg obrażeń, które wymagały dalszej hospitalizacji i leczenia ambulatoryjnego. Nadto, że na stałe przebywała pod opieką ortopedy, neurochirurga i neurologa oraz, iż dolegliwości bólowe, zwłaszcza w stawie kolanowym nie ustępowały, a omdlenia utrzymywały się przez ponad rok od wypadku. Poza tym, że zażywała leki a przez pewien czas zmuszona była korzystać z pomocy osób trzecich. Przy tym, że aktualnie nadal skarży się na zawroty głowy, a duża blizna głowy w okolicy czołowo - skroniowych szpeci ją, powoduje dyskomfort psychiczny i estetyczny. Ponadto, że ma osłabione czucie powierzchowne czoła i skóry owłosionej głowy, bóle kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego z promieniowaniem bólu do(...)(ból okresowo nasila się po nocy i w dzień, po przeciążeniu), bóle okolicy międzyłopatkowej kręgosłupa piersiowego typu uciskowego po dłuższym marszu, siedzeniu, pracy w pozycji pochylonej. Jednocześnie, że ma uczucie uwierania, ucisku w środku kolana pod rzepką, które nasila się przy chodzeniu, częstych ruchach prostowania i zginania stawu kolanowego prawego. Nadto, że powódka odczuwa również dolegliwości ze strony kręgosłupa szyjnego oraz bolesność uciskową klatki piersiowej w okolicy przymostkowej i z punktu widzenia neurologicznego zaleca się jej dalszą rehabilitację.
Poza tym Sąd Okręgowy wskazał, że powódka doznała również cierpieniao podłożu psychicznym i to ze względu na oszpecenie, utratę pracy (która była konsekwencją wypadku) oraz zmiany w pożyciu fizycznym z jej partnerem, które pojawiły się po wypadku. Stąd, że uległa obniżeniu jej samoocena. Zatem, że szukała pomocy u psychologa, choć nie podjęła stałej terapii w tym zakresie. Jednocześnie, że uległa wypadkowi mając 25 lat, a więc jako młoda osoba, która przedtem była w pełni sprawna i aktywna fizycznie, nie miała żadnych problemów zdrowotnych, prowadziła satysfakcjonujące ją życie, miała pracę oraz związek z którego była zadowolonai mogła pomagać rodzicom. Dla takiej osoby tego rodzaju uszczerbek na zdrowiu - jak wskazał Sąd Okręgowy - determinuje traumę oraz całkowicie zmienia sposób funkcjonowania na płaszczyźnie zawodowej i społecznej, w tym wpływa ujemnie na codzienne życie, rzutując na całą przyszłość.
W świetle tej argumentacji Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że krzywda jakiej doznała powódka na skutek przedmiotowego wypadku przy uwzględnieniu jej rozmiaru, charakteru i czasu trwania oraz stanu majątkowego powódki uzasadniała przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 130 000 zł. Stąd, że przy wypłaconej już przez pozwaną z tego tytułu kwocie 52 000 zł należną pozostała jeszcze kwota 78.000 zł.
W konsekwencji uwzględniając w całości żądanie powódki Sąd Okręgowy zasądził w pkt 1 wyroku różnicę w kwocie 78 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami – zgodnie z wnioskiem powódki - od dnia 05 maja 2015r. z zaznaczeniem, że odsetki zasądzone zostały 30 dni po zaistnieniu przedmiotowego zdarzenia. Jako podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek Sąd Okręgowy powołałart. 481 § 1 k.c.iart. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zaznaczając, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, stanowisko odnośnie daty, od której zasądzane są odsetki nie jest jednolite i uzależniane jest od okoliczności rozpoznawanej sprawy.
W świetle powyższego stanowiska Sąd Okręgowy zasądził odsetki od kwoty 130 000 zł począwszy od 05 maja 2015r. do 14 lipca 2015r. tj dnia w którym wypłacono powódce 10 000 zł z tytułu zadośćuczynienia . Poza tym odsetki od kwoty 120 000 zł od 15 lipca do dnia 19 sierpnia 2015r. w którym wypłacono powódce 42 000 zł.
Odnosząc się do żądania powódki wywodzonego zart. 444 § 1 k.c.Sąd Okręgowy wskazał, że powódka wykazała zasadność roszczenia odszkodowawczego co do kwoty 818,60 zł. Za celowe i niezbędne koszty leczenia Sąd Okręgowy uznał wydatek 500 zł związany z wykonaniem rezonansu, 250 zł za badanie TK kręgosłupa i 31,60 zł z tytułu zakupu taśmy kinesiology. Wszystkie te wydatki, jak wskazał Sąd Okręgowy wiązały się z odczuwaniem przez powódkę dolegliwościami bólowymi, wykazanymi na etapie procesu. Nadto uznał za uzasadniony koszt wykonania kopii dokumentacji medycznej w kwocie 37 zł (2x18,50 zł). W pozostałym zakresie oddalił żądanie w tym przedmiocie wskazując, że dochodzone przez powódkę koszty z tytułu opłaty za wykonanie opinii psychologa nie były związane z leczeniem, czy też wizytą lekarską. Stąd, że nie był to wydatek celowy oraz, iż na etapie postępowania powódka wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa.
Ustosunkowując się do argumentu pozwanej, że brak podania przez biegłych szczegółowych wymiarów i położenia blizny na twarzy powódki nie pozwoliło na stwierdzenie uszczerbku tak znacznego stopnia, czyli 20% Sąd Okręgowy zaznaczył, że wbrew tym twierdzeniom opinie sądowe zawierały niniejsze informacje a nadto, iż wynikają one również z załączonej do akt dokumentacji medycznej powódki. Odnosząc się do dalszych uwag pozwanego, w tym odnośnie ustalonego przez biegłego ortopedę stopnia uszczerbku na zdrowiu powódki w związku ze złamaniem żeber ( poz. 58a rozporządzenia ) Sąd Okręgowy wskazał, że biegły podał w opinii, iż nastąpiły u powódki nieznaczne zniekształcenia przyczepu żeber do mostkaz miejscową bolesnością palpacyjną. Przy tym, że zniekształcenia te - wbrew twierdzeniom Ubezpieczyciela - zostały opisane przez biegłego poprzez podanie, że występuję ono konkretnie przy przyczepie żeber do mostka i powoduje u powódki bolesność. Także jako nie zasługujące na uwzględnienie Sąd Okręgowy uznał twierdzenia pozwanego, jakoby biegły przyjął uszczerbek z punktu dot. zespołów korzeniowych pourazowych bez wskazywania na jakiekolwiek występowanie objawów korzeniowych oraz, że badania obrazowe nie potwierdzają występowania jakichkolwiek uszkodzeń, które mogłyby w sposób mechaniczny uciskać korzenie, zaś dolegliwości opisane przez biegłego mogą być wynikiem np. urazu więzadłowego albo zwykłego stłuczenia. W ocenie Sądu Okręgowego takie stanowisko pozwanej wynikało z niezapoznaniem się z dokumentacją załączoną do akt, z której wprost wynika, że już w maju 2015 r. u powódki stwierdzono bóle korzeniowe (k.37 akt, zaświadczenie od neurologaJ. L.). Podobnie Sąd Okręgowy ocenił argumentację pozwanej dot. urazu rzepki powódki wskazując, że na etapie postępowania wykazane zostało to uszkodzenie. Odnośnie zastrzeżeń pozwanej odnośnie stwierdzenia przez biegłego neurologa – nerwicy u powódki, w sytuacji braku podawania przez nią skarg o tym podłożu Sąd Okręgowy wskazał, że z dokumentacji załączonej do akt wynika, że w dniu 17 maja 2016r. powódka zgłaszała tego typu zaburzenia, a mianowicie, iż boi się jeździć samochodem, gdy wsiada do pojazdu trzęsą się jej ręce i w trakcie poruszania się samochodem woli kiedy jest przy niej druga osoba. Jednocześnie, że spowodowało to zwróceniem się do psychologa.
Rozstrzygając o kosztach procesu Sąd Okręgowy powołałart. 98 k.p.c.wskazując, że żądanie powódki oddalone zostało w nieznacznym zakresie - jedynie co do żądania odszkodowawczego co do ok. kwoty 750 zł i zatem, iż zachodziły podstawy do uznania jej jako stronę całkowicie wygrywającą proces. W konsekwencji tytułem podniesionych kosztów zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 12.444,95 zł, w tym 7.200 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego, 17 zł z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 1 148,95 zł z tytułu kosztów poniesionych za opnie biegłych i 3 979 zł z tytułu zwrotu opłaty od pozwu.
Od powyższego rozstrzygnięcia apelację złożyła pozwana zaskarżając wyrok częściowo :
- w punkcie 1. wyroku - co do kwoty 50.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi płatnymi od dnia 20 sierpnia 2015 r. do dnia zapłaty,
- w punkcie 2. wyroku - w całości,
- w punkcie 3. wyroku - co do odsetek od kwoty 50.000 zł liczonych od dnia15 lipca do dnia 19 sierpnia 2015 r.
- w punkcie 6. wyroku - co do kwoty 100 zł.
Jako zarzuty apelacyjne podała :
1. naruszenie przepisów postępowania w postaci :
a).art. 233 § 1 kpcpoprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodówi obowiązku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a to z uwagi na:
• przyjęcie, że u powódki doszło do łącznego uszczerbku na zdrowiuw zakresie urazów dających się stwierdzić przez lekarza ortopedę w wysokości 37%, a w zakresie urazów dających się stwierdzić przez lekarza neurologa w wysokości 25%, podczas gdy uszczerbek w wysokości 20% stwierdzony z uwagi na ranę skalpacyjną głowy dubluje się w opiniach obu w/w biegłych, a zatem nie można w takim przypadku zastosować prostego, arytmetycznego zsumowania tych wartości;
• brak dokonania oceny stanowiska biegłych i przyjęcie, że uszczerbek w wysokości 20% (ade factołącznie 40%), o którym mowa powyżej, jest adekwatny do rodzaju oraz rozległości urazów głowy doznanych przez powódkę, gdy tymczasem po pierwsze nie doszło u powódki do oskalpowania, a po drugie funkcja estetyczna twarzy nie została u powódki upośledzona jedynie w wyniku rany odniesionej w wypadkuz dnia 04 kwietnia 2015 r., ale w znacznym stopniu była zaburzona już wcześniej, ze względu na obecność licznych blizn deformujących twarz po pogryzieniu przez psa przed laty;
• brak dokonania oceny stanowiska biegłego neurologa, który bezpodstawnie wypowiedział się w kwestii rany głowy u powódki, wychodząc tym samym poza ramy swoich kompetencji, gdy tymczasem winien orzec wyłącznie w zakresie następstw uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego;
b.art. 98 § 1 kpcpoprzez błędne zsumowanie kosztów procesu poniesionych przez powódkę i obciążenie nimi strony pozwanej w wymiarze 12.444,95 zł, podczas, gdy suma kwot wskazanych przez Sąd I instancji jako koszty poniesione przez powódkę wynosi 12.344,95 zł.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego :
a.art. 805 i 822 kcw zw. zart. 34 ust. 1 i art. 36, orazart. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, albowiem na skutek uchybień, których dopuścił się Sąd I instancji poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i obowiązku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, odpowiedzialność pozwanego towarzystwa ubezpieczeń została w sposób znaczny bezpodstawnie rozszerzona,
b.art. 481 § 1 kcw zw. zart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychpoprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące zasądzeniem od pozwanej na rzecz powódki kwoty głównej roszczenia z odsetkami liczonymi w sposób zgodny z żądaniem pozwu, tj. od dnia 5 maja 2015 r., gdy tymczasem zgłoszenie szkody w niniejszej sprawie dokonane zostało przez powódkę pismem z dnia 10 czerwca 2015 r., doręczonym pozwanej w dniu 15 czerwca 2015 r. w wyniku którego pozwana, pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. potwierdziła przyjęcie zgłoszenia szkody.
Przy powyższych zarzutach apelująca wniosła o :
1. zmianę zaskarżonego wyroku w następujący sposób:
• w punkcie 1. poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 28.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami płatnymi od dnia 20 sierpnia 2015 r. do dnia zapłaty i oddalenie dalej idącego żądania;
• w punkcie 2. poprzez oddalenie powództwa w zakresie żądania odsetek ustawowych od kwoty 130 000 zł liczonych od dnia 5 maja 2015 r. do dnia 14 lipca 2015 r.;
• w punkcie 3. poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki ustawowych odsetek od kwoty 70000 zł od dnia 15 lipca 2015 r. do dnia 19 sierpnia 2015 r. i oddalenie dalej idącego żądania;
• w punkcie 6. poprzez ukształtowanie orzeczenia w zakresie kosztów procesu w sposób adekwatny do wyniku postępowania odwoławczego, zaś wyłącznie na wypadek, gdyby apelacja w ocenie Sądu II instancji była niezasadna (czego jednak pozwana nie potwierdza, a czemu stanowczo zaprzecza), wniosła o zmianę poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 12.344,95 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
2. zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
ewentualnie
3. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, oraz pozostawienie temu sądowi rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania apelacyjnego.
W uzasadnieniu apelacji pozwana wskazała, że uszczerbek na zdrowiuw wysokości 20% stwierdzony z uwagi na ranę skalpacyjną głowy dubluje się w opiniach obu biegłych - zarówno neurologa, jak i ortopedy, choć jeden biegły poparł to punktem 1a i 19b rozporządzenia (tj. „znaczne uszkodzenia powłok czaszki, rozległe, ściągające blizny - w zależności od rozmiaru” + „uszkodzenia powłok twarzy (ubytkii blizny) : oszpecenia z miernym ubytkiem funkcji - w zależności od rozmiarów blizni ubytków w powłokach twarzy oraz stopnia zaburzeń funkcji’), a drugi punktem 1b („oskalpowanie"). Zatem, że pomimo rozbieżności w kwalifikacji uszczerbku oczywistym jest, iż dotyczy on tego samego urazu głowy. Stąd, że w takim przypadku nie można było zastosować prostego, arytmetycznego zsumowania wartości wskazanych przez obu biegłych oraz, iż Sąd I instancji nie dokonał wymaganegow takim przypadku bilansowania. Nadto, że kwalifikacja uszczerbku na zdrowiuw odniesieniu do rany głowy winna zostać oparta na punkcie 19 rozporządzeniai wynosić od 5 do max. 7% oraz, iż kwalifikacja urazu doznanego przez powódkę jako „oskalpowanie’’ jest nieporozumieniem, gdyż z medycznego punktu widzenia oskalpowanie jest trwałym stanem pozbawienia skóry okolicy grzbietowej głowy. Zatem, że Sąd I instancji pominął błędną kwalifikację (pkt 1 b) dokonaną przez biegłego ortopedę oraz fakt, iż orzeczenie z powodu oszpecenia jest zawyżone, gdyż w przypadku powódki nie doszło do oskalpowania jako trwałego obrażenia. Dalej apelująca wywodziła, że w rzeczywistości powódka doznała rany skalpacyjnej, ale został ów stan wygojony, a jedynym następstwem trwałym jest poziomo przebiegająca blizna poniżej linii włosów. Nadto, że Sąd I instancji pominął również fakt, iż funkcja estetyczna twarzy nie została u powódki upośledzona jedynie w wyniku rany odniesionej w wypadku z dnia 4 kwietnia 2015 r. ale w znacznym stopniu była zaburzona już wcześniej, ze względu na obecność licznych blizn deformujących twarz po pogryzieniu przez psa przed laty. Podsumowując powyższy wywód apelująca podniosła, że winno z podanych przyczyn nastąpić obniżenie kwoty przyznanej powódce tytułem zadośćuczynienia o kwotę 50 000 zł.
Odnośnie zarzutu związanego z zasądzonymi odsetkami apelująca wskazała, że zgłoszenie szkody w niniejszej sprawie dokonane zostało przez powódkę pismem z dnia 10 czerwca 2015 r., doręczonym Ubezpieczycielowi w dniu 15 czerwca 2015 r., w wyniku którego pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. potwierdzono przyjęcie zgłoszenia szkody. Stąd, że zasądzenie odsetek od kwoty należnej powódce tytułem zadośćuczynienia tak, jak to uczynił Sąd I instancji, a zatem od dnia 05 maja 2015 r. nie mogło mieć miejsca.
Uzasadniając ostatni zarzut apelacyjny pozwana zaznaczyła, że wyłącznie na wypadek, gdyby apelacja w ocenie Sądu II instancji była niezasadna zaskarżony wyrok winien ulec zmianie również w punkcie 6., a to poprzez zasądzenie od niej na rzecz powódki kwoty 12.344,95 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :
Apelacja okazała się częściowo uzasadniona.
Na wstępie odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, który apelująca upatrywała w zawyżeniu stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu powódki zaznaczyć należy, że argumentacja podniesiona w apelacji sprowadzała się do podważania opinii biegłych w zakresie odnoszącym się do określenia uszkodzeń doznanych przez powódkę w odniesieniu do ran głowy a skutkiem tego przyjętego stopnia uszczerbku na zdrowiu powódki w omawianym zakresie i w konsekwencji zawyżenia zadośćuczynienia. Nadto – zdaniem apelującej - przekroczenia przez biegłych zakresu ich kompetencji i wypowiedzenie się w przedmiocie pozostającym poza ich specjalnością oraz „dublowaniem” w opinii omawianego uszczerbku na zdrowiu powódki, przy powołaniu się na różną podstawę zrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 grudnia 2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania( Dz. U. 2013.954 t.j. z późn. zm.).
W związku z tym zaznaczyć należy, że pomimo rozbieżności w kwalifikowaniu przez biegłych omawianego uszczerbku na zdrowiu powódki – niewątpliwym pozostało, iż oboje stwierdzili doznanie przez powódkę - ran głowy z ubytkiemw powłokach twarzy, które każdy z powołanych biegłych – niezależnie od specjalności mógł stwierdzić. Jednocześnie oboje zaznaczyli, że uszczerbek ten pozostawałw związku z przebytym wypadkiem. Stąd należało przyjąć, że był on adekwatnym następstwem przedmiotowego zdarzenia. Nadto zaznaczenia wymaga, że stanowisko biegłych mogło w niniejszej sprawie stanowić dla Sądu jedynie punkt wyjścia dla dalszych ustaleń faktycznych. Wbrew bowiem koncepcji przyjętej przez apelującą – nie można było zastosować prostego, arytmetycznego zsumowania procentów uszczerbku na zdrowiu powódki - wskazanych przez biegłych odnoszących się uregulowania zawartego wrozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 grudnia 2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania( Dz. U. 2013.954 t. j. z późn. zm.). Znajduje ono bowiem zastosowanie w prawie ubezpieczeń społecznych, gdzie wysokość należnego jednorazowego odszkodowania jest zryczałtowana. Natomiastw niniejszej sprawie rozpoznawanej w ramach uregulowania zawartego wart. 445 kcwysokość zadośćuczynienia jest zindywidualizowana. W efekcie nie można stosować taryfikatora i ustalać wysokość kwoty z tytułu zadośćuczynienia wyłącznie według procentów trwałego uszczerbku na zdrowiu. Podstawowym bowiem kryterium – jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy - jest stopień (wielkość) doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy, będący konsekwencją stopnia czy intensywności naruszenia dobra osobistego w postaci uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Stąd ustalenie stopnia doznanej krzywdy wymaga odwołania się do szeregu mniej lub bardziej ostrych kryteriów a nie tylko do wartości określonych przez biegłych danej specjalności, którzy co do zasady wypowiadają się głównie w kwestiach medycznych. Stanowisko biegłych miało zatem jedynie charakter pomocniczyi orientacyjny dla ustalenia odpowiedniego zadośćuczynienia.
W świetle powyższego omawiany zarzut okazał się bezzasadny. Natomiast Sąd Apelacyjny ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy uznając za prawidłowe i zarazem wystarczające do rozpoznania sprawy przyjął je za własnei zarazem miarodajne do rozpoznania dalszych zarzutów apelacyjnych.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowyart. 805 i art. 822 kcw zw. zart. 34 ust.1 i art. 36 ust. 1 oraz art. 16 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz.U. 2013. 392z późn.zm.), które apelująca upatrywała w bezpodstawnym zawyżeniu świadczenia przyznanego powódce z tytułu zadośćuczynienia zaznaczyć trzeba, że o rodzajui wysokości świadczeń przysługujących od zakładu ubezpieczeń decydują przepisyKodeksu cywilnego. Przy tym apelująca nie podważała argumentów Sądu Okręgowego, że o wysokości należnego zadośćuczynienia o którym mowa wart. 445 kcdecyduje rozmiar doznanej krzywdy oraz, iż jego celem jest naprawienie szkody niemajątkowej, wyrażającej się doznaną krzywdą w postaci cierpień fizycznychi psychicznych. Poza tym, że niedający się ściśle wymierzyć charakter krzywdy sprawia, że ustalenie jej rozmiaru, a tym samym i wysokości zadośćuczynienia, zależy od oceny sądu, która powinna uwzględniać całokształt okoliczności sprawy, nie wyłączając takich czynników, jak np. wiek poszkodowanego oraz postawa sprawcy. Nadto, że przy ustalaniu rozmiaru cierpień powinny być uwzględniane zobiektywizowane kryteria oceny, odniesione jednak do indywidualnych okoliczności danego wypadku. Stąd, że oceniając rozmiar doznanej krzywdy należy uwzględniać całokształt okoliczności, w tym rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych, ich nasilenie i czas trwania, nieodwracalność następstw wypadku (kalectwo, oszpecenie), rodzaj wykonywanej pracy, szanse na przyszłość, poczucie nieprzydatności społecznej, bezradność życiową oraz inne czynniki podobnej natury. W tym przedmiocie wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy i stanowisko w tym względzie jest ugruntowane ( tak : uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 08.12.1973 r., III CZP 37/73, OSNC 1974, nr 9, poz. 145 oraz np. wyroki Sądu NajwyższegoI.dnia 30.01.2004 r., I CK 131/03, OSNC 2005, nr 2, poz. 40, z dnia 28.06.2005 r., I CK 7/05, z dnia 09.11.2007 r., V CSK 245/07, OSNC-ZD 2008, nr D, poz. 95, z dnia 14.02.2008 r., II CSK 536/07, OSP 2010, nr 5, poz. 47, z dnia 26.11.2009 r., III CSK 62/09, OSNC-ZD 2010, nr C, poz. 80 i z dnia 28.01.2010 r.,I CSK 244/09). Poza tym, że zarówno w orzecznictwie, jak i w nauce prawa przyjmuje się, że zadośćuczynienie pełni funkcję kompensacyjną i zatem, iż przyznana suma pieniężna ma stanowić przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej.
Niemniej zaznaczenia wymaga, że Sąd Apelacyjny nie zgodził sięz twierdzeniem Sądu Okręgowego, że stan majątkowy osoby pokrzywdzonej ma wpływ na wysokość zadośćuczynienia. W nauce i obecnej judykaturze dominuje bowiem teza, że specyficzna okoliczność indywidualna związana z podmiotem doznającym krzywdy, jaką jest jego stopa życiowa, nie ma wpływu na wysokość zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Przykładowo takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 17.9.2010 r., II CSK 94/10, OSNC 2011, Nr 4, poz. 44, z glosamiM. Ł.,P.. 2012, Nr 1–2, s. 108 i n. orazK. K., Gl. 2012, Nr 4, s. 48 i n.; wyr. SN z 3.6.2011 r., III CSK 279/10, OSP 2012, Nr 4, poz. 44). Z drugiej strony, w uzasadnieniu tego samego wyroku zauważono, że przy określaniu wysokości zadośćuczynienia znajomość poziomu życia pokrzywdzonego powinna służyć ustaleniu zakresu potrzeb i pragnień pokrzywdzonego, co jednak nie zmienia ostatecznej konkluzji tego Sądu, że poziom życia poszkodowanego nie może być zaliczany do czynników, które wyznaczają rozmiar doznanej krzywdy i wpływają na wysokość zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny przychyla się do tego poglądu. Nie podważyło to jednak ostatecznej oceny prawnej Sądu Okręgowego, którą Sąd Apelacyjny podzielił.
W kontekście powyższego istotnym w sprawie było, że powódka w dacie przedmiotowego zdarzenia miała zaledwie 25 lat i wówczas, jak podkreślił Sąd Okręgowy – była osobą sprawną fizycznie i psychicznie oraz czynną zawodowoa także kontynuującą edukację. Po wypadku nie podjęła dotychczasowego zatrudnienia z uwagi na rozwiązanie z nią umowy o pracę po zakończeniu zwolnienia lekarskiego. Obecnie przebywa na zasiłku dla bezrobotnych, korzystając z pomocy finansowej rodziców. Nadto z ustaleń poczynionych w postępowaniu apelacyjnymw oparciu o zeznania powódki wynikało, że w dacie wyrokowania przez Sąd Okręgowy miała 27 lat i nadal odczuwała skutki wypadku. ( dowód : zeznania powódki k. 228 – 228 v akt). Zatem uwzględniając podane okoliczności oraz przedstawione przez Sąd Okręgowy niewątpliwym pozostało, że przyznana powódce kwota 130 000 zł jest adekwatną w stosunku, nie tylko do rozmiaru cierpień o podłożu fizycznymi psychicznym, ale również stanowi swoistego rodzaju kompensatę za trudną sytuację społeczną w jakiej obecnie znajduje się powódka na skutek przedmiotowego zdarzenia.
W konsekwencji omawiany zarzut okazał się bezzasadny i apelacja w tym przedmiocie podlegała oddaleniu w pkt II wyroku na podstawiart. 385 kpc.
Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszeniaart. 481 § 1 kcw zw. zart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. 2013. 392 z późn.zm.) zaznaczyć należy, że Sąd Okręgowy przytaczając treść powyższego uregulowania i podnosząc, iż stanowisko odnośnie daty zasądzania odsetek w orzecznictwie oraz doktrynie nie jest jednolite uwzględnił w całości żądanie powódki poprzez zasądzenie odsetek od kwoty podanej w pkt 1 wyroku po upływie 30 dni od przedmiotowego zdarzenia.
Tymczasem – jak podnosiła apelująca - zgłoszenie szkody w niniejszej sprawie dokonane zostało przez powódkę pismem z dnia 10 czerwca 2015 r., doręczonymw dniu 15 czerwca 2015 r. w wyniku którego pozwana, pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. potwierdziła przyjęcie zgłoszenia szkody.
Powyższe twierdzenia apelującej znalazły potwierdzenie w ustaleniach faktycznych Sądu Apelacyjnego poczynionych w oparciu o materiał zgromadzonyw postępowaniu pierwszoinstancyjnym - na który powoływała się skarżąca w apelacji - w postaci „odwołania przedprocesowego” ( k. 48 akt ).
W świetle powyższego niezbędnym jest wskazanie, że zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego przewidzianego wart. 445 kc, według utrwalonego orzecznictwa, ma charakter bezterminowy, stąd też o przekształceniu gow zobowiązanie terminowe decyduje wierzyciel przez wezwanie dłużnika do jego wykonania. Zgodnie bowiem zart. 455 kc, jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do jego wykonania. Tak więc z braku innych danych co do ustalenia terminu wymagalności świadczenia, termin ten określa jednostronnie wierzyciel. Stąd zobowiązanie dotychczas bezterminowe staje się zobowiązaniem terminowym. Natomiast powyższa reguła zgodnie z którą dłużnik ma świadczyć niezwłocznie po wezwaniu go przez wierzyciela, ulega modyfikacjiw odniesieniu do świadczeń przysługujących poszkodowanemu od zakładu ubezpieczeń. Termin wymagalności takowych świadczeń i zarazem ich płatności określa bowiemart. 14 ust. 1powołanej już w niniejszym uzasadnieniuustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, jak iart. 817 § 1 kc.Zgodnie z tym uregulowaniem termin na spełnienie świadczenia przez ubezpieczyciela upływa z 30 dniem od zawiadomienia o wypadku.
W rozpatrywanej sprawie powódka zawiadomiła o wypadku i wezwała pozwaną do spełnienia świadczenia pismem z dnia 10 czerwca 2015 r., doręczonym pozwanej w dniu 15 czerwca 2015 r. Jednocześnie w piśmie tym określiła kwotowo swoje żądanie domagając się z tytułu zadośćuczynienia zapłaty 150 000 zł. Zatem przedmiotowe świadczenie, mające charakter bezterminowego stało się zobowiązaniem terminowym i dłużnik, którym jest zakład ubezpieczeń powinien je spełnić w postępowaniu likwidacyjnym w ciągu 30 dni. Przy tym nie można przyjąć, że wskazana wówczas kwota z racji - oceny przez ubezpieczyciela jako zawyżonej – zwalniała go z obowiązku świadczenia, choćby kwoty bezspornej. W związku z tym przyjąć należało, że wymagalność roszczenia powódki rozpoczęła bieg po upływie 30 dni od zgłoszenia szkody a nie jak przyjął Sąd Okręgowy od dnia przedmiotowego zdarzenia.
Oznacza to, że zarzut naruszeniaart. 455 i art. 481 § 1 kcw zw. z § 14 ust. 1 przytoczonej wyżej ustawy z 22 maja 2003r. okazał się trafny i tym samym zaskarżony wyrok co do zasądzenia odsetek od kwoty zadośćuczynienia pieniężnego podanejw pkt 2 zaskarżonego wyroku nie mógł się ostać i w tej części orzeczenie SąduI instancji podlegało zmianie poprzez uchylenie omawianego rozstrzygnięcia na podstawieart. 386 § 1 kpc.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszeniaart. 98 § 1 kpcpoprzez błędne zsumowanie przez Sąd Okręgowy kosztów procesu poniesionych przez powódkęw wymiarze 12.444,95 zł podczas, gdy suma kwot wskazanych przez Sąd I instancji jako koszty poniesione przez powódkę winny wynosić 12.344,95 zł wskazać należy, że zarzut ten był uzasadniony.
Nie kwestionowanym przez apelującą były ustalenia Sądu Okręgowego co do wysokości poniesionych przez powódkę kosztów procesu a także nie podważana była podstawa prawna omawianego rozstrzygnięcia w oparciu o którą pozwana została obciążona w całości kosztami postępowania pierwszoinstancyjnego. Zatem przyjmując zgodnie z ustaleniem Sądu Okręgowego, że powódka poniosła wydatki związane z : opłatą sądową od pozwu w kwocie 3 979 zł, sporządzeniem opinii przez biegłego w kwocie 1 148,95 zł, zastępstwem procesowym – zgodniez uregulowaniem zawartym w § pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. 2015. 1800 )w brzmieniu na dzień złożenia pozwu tj. 29.02.2016r. w wysokości 7 200 zł oraz 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa niewątpliwym było, że łączny koszt wskazanych wydatków wynosił faktycznie 12 344,95 zł.
W konsekwencji – zgodnie ze stanowiskiem apelującej – kwota zasądzona na rzecz powódki z tytułu kosztów procesu przed Sądem Okręgowym na podstawieart. 386 § 1 kpczostała przez Sąd Apelacyjny obniżona jak w pkt I ppkt b wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego zostało wydane przez Sąd Apelacyjny na podstawieart. 98 § 1w zw. zart. 391 § 1 kpcprzy uwzględnieniu, że powódka uległa tylko co do kwestii związanej z odsetkami od żądania zadośćuczynienia oraz w przedmiocie kosztów procesu. Natomiast co do roszczenia głównego apelacja była bezzasadna, co dało Sądowi Apelacyjnemu podstawę do przyjęcia, że powódka wygrała w przeważającym zakresie apelację i były podstawy do obciążenia pozwanej całością kosztów tego postępowania. Na koszty poniesione przez powódkę w postępowaniu apelacyjnym złożył się wyłącznie wydatek z tytułu zastępstwa procesowego w niniejszym postępowaniu, które zostały zasądzone na jej rzecz w pkt III wyroku na podstawie uregulowania zawartego w § 2 ust. 6 w zw. z § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015. 1800 z późn. zm) w brzmieniu na dzień nadania apelacji w UP tj. 05.02.2018r. obciążając nimi pozwanego, jako stronę przegrywającą apelację.
Jerzy Geisler Mikołaj Tomaszewski Ewa Blumczyńska
| 300
|
15/350000/0000503/ACa
|
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
|
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 177;art. 177 § 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 177 § 1 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 455;art. 481;art. 481 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 455 i art. 481 § 1 kc",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152",
"art": "art. 34;art. 34 ust. 1;art. 36;art. 36 ust. 1;art. 16;art. 16 ust. 1;art. 16 ust. 1 pkt. 2",
"isap_id": "WDU20031241152",
"text": "art. 34 ust.1 i art. 36 ust. 1 oraz art. 16 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych",
"title": "Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 233;art. 233 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 233 § 1 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 233; art. 233 § 1; art. 385; art. 386; art. 386 § 1; art. 391; art. 391 § 1; art. 98; art. 98 § 1)",
"Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 - art. 14; art. 14 ust. 1; art. 16; art. 16 ust. 1; art. 16 ust. 1 pkt. 2; art. 34; art. 34 ust. 1; art. 36; art. 36 ust. 1; art. 822)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 177; art. 177 § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 14; art. 14 ust. 1; art. 34; art. 34 ust. 1; art. 36; art. 436; art. 436 § 1; art. 444; art. 444 § 1; art. 445; art. 445 § 1; art. 455; art. 481; art. 481 § 1; art. 805; art. 817; art. 817 § 1; art. 822)",
"Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (Dz. U. z 2002 r. Nr 234, poz. 1974 - )"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
150500000001521_III_AUa_000007_2019_Uz_2019-03-27_001
|
III AUa 7/19
| 2019-03-27T00:00:00
| 2019-05-23T12:26:01
| 2019-06-15T21:11:42
|
15050000
|
1521
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn.akt III AUa 7/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2019 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Barbara Orechwa-Zawadzka (spr.) Sędziowie: SA Bożena Szponar - Jarocka SA Sławomir Bagiński Protokolant: Ewa Daniluk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. w B. sprawy z odwołania M. K. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wysokość emerytury i o ponowne przeliczenie em
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Romualda Stroczkowska" xPublisher="rstroczkowska" xEditorFullName="Edyta Radziwońska" xEditor="eradziwonska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="9" xFlag="published" xVolType="15/050000/0001521/AUa" xYear="2019" xVolNmbr="000007" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn.akt III AUa 7/19</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 27 marca 2019 r.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText><xBx> Przewodniczący: SSA Barbara Orechwa-Zawadzka (spr.)</xBx></xText>
<xText><xBx> Sędziowie: SA Bożena Szponar - Jarocka</xBx></xText>
<xText><xBx> SA Sławomir Bagiński</xBx></xText>
<xText><xBx> Protokolant: Ewa Daniluk</xBx></xText>
<xText>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. w <xAnon>B.</xAnon></xText>
<xText><xBx>sprawy z odwołania <xAnon>M. K. (1)</xAnon></xBx></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>O.</xAnon></xText>
<xText>o wysokość emerytury i o ponowne przeliczenie emerytury</xText>
<xText><xBx>na skutek apelacji wnioskodawcy <xAnon>M. K. (1)</xAnon></xBx></xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>z dnia 31 października 2018 r. sygn. akt IV U 904/18</xText>
<xText><xBx>
<xIx>I .uchyla zaskarżony wyrok w punkcie II i umarza postępowanie w zakresie odwołania od decyzji z dnia 21 maja 2018r.</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx>II. oddala apelację w pozostałym zakresie</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xBx>
<xIx>III. zasądza od <xAnon>M. K. (1)</xAnon> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>O.</xAnon> 240 (dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xIx>SSA Bożena Szponar –Jarocka SSA Barbara Orechwa –Zawadzka SSA Sławomir Bagiński</xIx></xText>
<xText>Sygn. akt III AUa 7/19</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>O.</xAnon> decyzją odmowną z 21 maja 2018 r. odmówił <xAnon>M. K. (1)</xAnon> prawa do przeliczenia emerytury. Organ rentowy stwierdził, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych nowych dowodów mających wpływ na zmianę wysokości świadczeń, a tym samym nie spełnił warunku z <xLexLink xArt="art. 114" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 114 Ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink>.</xText>
<xText><xAnon>M. K. (1)</xAnon> złożył odwołanie od tej decyzji. Zarzucił naruszenie <xLexLink xArt="art. 111;art. 111 ust. 1;art. 111 ust. 1 pkt. 2;art. 177;art. 194 a" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 111 ust. 1 pkt 2, art. 177 i art. 194a Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink>.</xText>
<xText>Organ rentowy wniósł o odrzucenie odwołania od decyzji z 21 maja 2018 r. Wskazał, że Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 28 marca 2018 r. (IV U 181/18) w punkcie 1 wyroku przekazał organowi rentowemu wniosek skarżącego o przeliczenie emerytury na podstawie nowej kwoty bazowej zawarty w piśmie z 21 stycznia 2018 r., zaś w punkcie 2 wyroku Sąd oddalił odwołanie od decyzji z 21 grudnia 2017 r. przeliczającej wysokość emerytury. W wykonaniu tego orzeczenia organ rentowy decyzją z 21 maja 2018 r. odmówił prawa do przeliczenia świadczenia emerytalnego. Ubezpieczony tę decyzję zaskarżył, zaś po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z odwołaniem organ rentowy stwierdził, że w zaskarżonej decyzji powołał nieaktualną treść decyzji i uchylił ją. Organ rentowy ponadto wskazał, że w związku z brakiem przedmiotu zaskarżenia wnosi o odrzucenie odwołania.</xText>
<xText>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>O.</xAnon> decyzją z 28 czerwca 2018 r. znak odmówił <xAnon>M. K. (1)</xAnon> prawa do wszczęcia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury. Organ rentowy stwierdził, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wysokość świadczenia, czego wymaga <xLexLink xArt="art. 114;art. 114 ust. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 114 ust. 1 Ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink>.</xText>
<xText><xAnon>M. K. (1)</xAnon> złożył odwołanie od tej decyzji. Zarzucił naruszenie <xLexLink xArt="art. 111;art. 111 ust. 1;art. 111 ust. 1 pkt. 2;art. 177;art. 194 a" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 111 ust. 1 pkt 2, art. 177 i art. 194a Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink>.</xText>
<xText>Organu rentowy wniósł o oddalenie odwołania od decyzji z 28 czerwca 2018 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 31 października 2018 r. oddalił odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>O.</xAnon> z 28 czerwca 2018 r. nr KLE-<xAnon> (...)</xAnon> oraz odrzucił odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>O.</xAnon> z 21 maja 2018 r. nr KLE-<xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy ustalił, że 8 czerwca 1993 r. <xAnon>M. K. (1)</xAnon> (<xAnon>urodzony (...)</xAnon>), ostatnio zatrudniony na stanowisku palacza i maszynisty kolei państwowych, złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. Decyzją z 22 września 1993 r. Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w <xAnon>G.</xAnon> przyznała mu emeryturę od 1 października 1993 r. 27 sierpnia 1999 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek <xAnon>M. K. (1)</xAnon> o przeliczenie jego świadczenia z zastosowaniem wyższego wskaźnika podstawy wymiaru. Organ rentowy decyzją z 1 września 1999 r. przeliczył od 1 sierpnia 1999 r. emeryturę wnioskodawcy z uwzględnieniem wyższego, tj. 172,92%, wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia i dotychczasowej kwoty bazowej, tj. 666,96 zł. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury skarżącego przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. od 1980 r. do 1999 r. 21 stycznia 2002 r. <xAnon>M. K. (1)</xAnon> wniósł o przeliczenie jego świadczenia z uwzględnieniem wartości ekwiwalentu węglowego.</xText>
<xText>Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 28 stycznia 2002 r. przeliczył od 1 sierpnia 1999 r. emeryturę wnioskodawcy z zastosowaniem wyższego, tj. 175,51%, wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia i dotychczasowej kwoty bazowej, tj. 666,96 zł. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. od 1965 r. do 1991 r. Świadczenie wnioskodawcy było wielokrotnie waloryzowane.</xText>
<xText>Na skutek odwołania <xAnon>M. K. (1)</xAnon> od decyzji <xAnon> (...) Oddział</xAnon> w <xAnon>O.</xAnon>, w której odmówiono mu ustalenia nowej wysokości emerytury, Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 1 lutego 2007 r. (IV U 8099/06) oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z 22 maja 2007 r. (III AUa 302/07) oddalił apelację <xAnon>M. K. (1)</xAnon> w tej sprawie.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 15 października 2007 r. (IV U 1553/07) na skutek odwołania <xAnon>M. K. (1)</xAnon> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>O.</xAnon> z 9 sierpnia 2007 r. (nr KLE–<xAnon> (...)</xAnon>) w punkcie 1 zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił <xAnon>M. K. (1)</xAnon> od 1 czerwca 2007 r. wysokość emerytury poprzez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych i nieskładkowych wynikających z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w <xAnon> firmie (...) spółka cywilna</xAnon> w <xAnon>O.</xAnon> w okresie od 15 lutego 1999 r. do 3 kwietnia 1999 r. Przy ustalaniu wysokości emerytury Sąd nakazał uwzględnić, że wnioskodawca w okresach od 26 lutego 1999 r. do 28 lutego 1999 r., 1 marca 1999 r. do 7 marca 1999 r., od 22 marca 1999 r. do 31 marca 1991 przebywał na zwolnieniu lekarskim, tj. okres nieskładkowy, a w punkcie 2 Sąd Okręgowy oddalił odwołanie <xAnon>M. K. (1)</xAnon> w pozostałym zakresie. Na skutek apelacji <xAnon>M. K. (1)</xAnon> od tego orzeczenia Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z 11 grudnia 2007 r. (III AUa 1081/07) oddalił apelację.</xText>
<xText>Wyrokiem z 12 czerwca 2008 r. (IV U 841/08) Sąd Okręgowy w Olsztynie, wydanym na skutek odwołania <xAnon>M. K. (1)</xAnon> od decyzji <xAnon> (...) Oddział</xAnon> w <xAnon>O.</xAnon> z 28 kwietnia 2008 r. (nr KLE–<xAnon> (...)</xAnon>) oddalił odwołanie o ponowne ustalenie wysokości emerytury. Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z 3 września 2008 r. (III AUa 709/08) oddalił apelację <xAnon>M. K. (1)</xAnon> od tego orzeczenia Sądu Okręgowego w Olsztynie.</xText>
<xText>Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie <xAnon>M. K. (1)</xAnon> o przeliczenie emerytury od innej kwoty bazowej, niż to przyjął organ rentowy, jest niezasadne. Sąd wskazał, że kwota bazowa stosowana jest wobec każdego ubezpieczonego w decyzji przyznającej to świadczenie, tj. w tak zwanej pierwszorazowej. Jest to kwota z daty złożenia wniosku o emeryturę. Obliczenie świadczenia od nowej kwoty bazowej jest wyjątkiem od tej zasady i może nastąpić, gdy ubezpieczony nie realizuje świadczenia lub wypracuje nową, wyższą podstawę wymiaru w całości lub w części po przyznaniu świadczenia. Zasady ponownego przeliczenia świadczeń od 1 stycznia 1999 r. zostały ustalone w Ustawie z 17 października 1998 r., lecz nie dotyczą wnioskodawcy. Nie zachodzi bowiem żaden z wyjątków przewidzianych w powołanych przepisach. Wnioskodawca nie wskazał do obliczenia emerytury podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającej w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie okazał się wyższy od poprzednio obliczonego.</xText>
<xText>Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru uwzględniający wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia wnioskodawcy od 15 lutego 1999 r. do 3 kwietnia 1999 r. nie był wyższy od dotychczas przyjętego w wysokości 175,51%, który ustalił Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 15 października 2007 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt IV U 1553/07.</xText>
<xText>Ponadto Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie spełnił także wymogów, które pozwalają na przeliczenie mu emerytury bez posiadania wyższego wwpw, ponieważ mając ustalone prawo do świadczenia pobierał je od dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie świadczenia. Sąd zaznaczył, że w systemie ubezpieczeń społecznych obowiązuje zasada ekwiwalentności składki i świadczeń. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wskazuje, że zgodnie z art. 111 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS należało przy przeliczeniu jego emerytury uwzględnić kwotę bazową ostatnio przyjętą, czyli jego zdaniem obowiązującą w dniu złożenia wniosku o przeliczenie prawa do emerytury. Sąd nie podzielił tego poglądu. Zaznaczył, że zgodnie z treścią tego przepisu wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie prawa polskiego z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, bądź z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty, albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty z uwzględnieniem art. 176, bądź z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczanego. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony na zasadach określonych w art. 15, następnie mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia. Podstawa wymiaru emerytury lub renty ustalona na zasadach tak określonych podlega przede wszystkim waloryzacjom przysługującym od dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie tej podstawy.</xText>
<xText>Sąd wskazał, że zwrot „kwota bazowa ostatnio przyjęta do obliczenia świadczenia” został wyjaśniony w uchwale Sądu Najwyższego z 18 października 2006 r. (I UZP 2/06). W uchwale tej Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku ponownego obliczenia wysokości emerytury na podstawie <xLexLink xArt="art. 111" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 111 Ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> osobie, której podstawę wymiaru emerytury stanowi podstawa wymiaru renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości określonej w <xLexLink xArt="art. 21;art. 21 ust. 1;art. 21 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 21 ust. 1 pkt 1</xLexLink>, kwotą bazową ostatnio przyjętą do obliczania świadczenia w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 111;art. 111 ust. 2" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 111 ust. 2</xLexLink> jest kwota bazowa przyjęta do obliczenia tzw. części socjalnej emerytury (<xLexLink xArt="art. 53;art. 53 ust. 1;art. 53 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 53 ust. 1 pkt 1)</xLexLink>. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zgodnie z art. 111 ust. 2 wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony na zasadach określonych w art. 15 mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia. Wprawdzie na podstawie językowego brzmienia art. 111 ust. 1 można odnieść wrażenie, że formułuje się tam przesłanki ponownego obliczenia wysokości całości przeliczanego świadczenia, lecz w istocie określa się w nim jedynie zasady ponownego ustalenia podstawy jego wymiaru. Językowe brzmienie sformułowania „mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia”, występującego w art. 111 ust. 2 cytowanej ustawy wskazuje na konieczność cofnięcia się w ubezpieczeniowej przeszłości skarżącego do momentu, w którym po raz ostatni, to znaczy przed wszczęciem postępowania w trybie tego artykułu ustalano wysokość przeliczanego świadczenia, przyjmując do obliczeń określoną wysokość kwoty bazowej.</xText>
<xText>Podstawa wymiaru emerytury może być obliczona na nowo, a więc z uwzględnieniem nowej kwoty bazowej na podstawie art. 110 omawianej ustawy, jeżeli do jej obliczenia ubezpieczony wskaże zarobki przypadające w całości lub w części po przyznaniu emerytury. Przepis ten wymaga od osoby, która pobiera emeryturę udokumentowania wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru. Warunek posiadania wyższego wskaźnika podstawy wymiaru nie jest wymagany, jeżeli okres wymagany do ustalenia podstawy wymiaru przypada w całości po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynosi co najmniej 130%. W przypadku, gdy do ustalenia wysokości podstawy wymiaru emerytury wskazane zostały zarobki przypadające wyłącznie przed przyznaniem emerytury podstawa wymiaru świadczenia jest obliczana na podstawie art. 111 ustawy emerytalnej i w tym przypadku wskaźnik podstawy wymiaru musi być wyższy od poprzednio obliczonego. Jednakże ust. 2 i 3 art. 111 wyraźnie określa, że nowo ustalony wskaźnik podstawy wymiaru mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia, a następnie podstawa wymiaru emerytury lub renty podlega kolejnym waloryzacjom przysługującym od dnia zgłoszenia wniosku o ponowne przeliczenie tej podstawy. Ustawodawca precyzyjnie więc określił, że w tym przypadku nie jest to kwota bazowa obowiązująca w dniu zgłoszenia wniosku o przeliczenie świadczenia i wydanie przez organ rentowy decyzji, ale kwota bazowa wykorzystana ostatnio do obliczenia świadczenia.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy stwierdził, że do ustalania wysokości podstawy wymiaru emerytury skarżącego, przyznanej mu od 1 października 1993 r., Północna Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w <xAnon>G.</xAnon> przyjęła zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami zarobki wnioskodawcy z kolejnych 4 lat kalendarzowych, tj. z lat 1984-1987, wynoszące w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia z tego samego okresu 146,93%. Na podstawie przedłożonego przez wnioskodawcę 27 sierpnia 1999 r. zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu potwierdzającego zarobki wnioskodawcy od 1953 r. do 1992 r., a więc przed przyznaniem emerytury, organ rentowy decyzją z 1 września 1999 r. przeliczył wnioskodawcy wysokość emerytury przyjmując prawidłowe do ustalenia podstawy wymiaru zarobki z 20 lat kalendarzowych, tj. z lat 1965-1980, 1984-1986 i 1991 r., wynoszące w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia z tych samych lat 172,92% oraz kwoty bazowej ostatnio przyjętej do obliczenia wysokości świadczenia. Następnie na wniosek skarżącego z 21 stycznia 2002 r. organ rentowy decyzją z 28 stycznia 2002 r. ponownie przeliczył mu wysokość emerytury przyjmując do ustalenia podstawy jej wymiarów wskaźnik w wysokości podstawy wymiaru ustalony nadal z 20 lat kalendarzowych, który po uwzględnieniu pełnej wartości deputatu węglowego wzrósł do 175,51%. Do ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury wnioskodawcy przyjęto zarobki przypadające wyłącznie przed przyznaniem mu emerytury, tj. przy zastosowaniu kwoty bazowej 666,96 zł. Obliczona od tej kwoty bazowej emerytura podlegała następnie wszystkim waloryzacjom przypadającym od 1 września 1996 r.</xText>
<xText>Z tych względów Sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx> § 1 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Odnosząc się do roszczenia zawartego w odwołaniu z 5 czerwca 2018 r., Sąd podzielił stanowisko organu rentowego, że odwołanie jest niezasadne. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja została uchylona inną decyzją i nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Z tego względu Sąd odrzucił odwołanie od zaskarżonej decyzji.</xText>
<xText><xAnon>M. K. (1)</xAnon> złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Zarzucił błędne określenie przedmiotu sporu pomiędzy nim a organem rentowym i naruszenie:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 177" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 177 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> przez błędne przyjęcie kwoty bazowej mniejszej niż 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obowiązującego w dacie wejścia w życie tej ustawy i w dniu złożenia wniosku o ponowne przeliczenie wysokości świadczenia zgodnie z wnioskiem z 26 października 2006 r., w którym wnioskodawca wskazał skorygowany przez ZUS wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynoszący 175,51%, oraz z zastosowaniem kwoty bazowej w wysokości 1 540,20 zł;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>naruszenie art. 194a ww. ustawy przez pominięcie tego przepisu jako nakazującego z urzędu przeliczenie jego emerytury co do jej kwoty bazowej, jeżeli dotychczasowe przeliczenie świadczenia dokonane zostało z zastosowaniem kwoty bazowej niższej niż 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obowiązującego w dacie wejścia w życie tej ustawy i w dniu złożenia wniosku o ponowne przeliczenie wysokości należnego świadczenia na podstawie tej ustawy;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>art. 111 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej przez pominięcie tego przepisu w ustaleniu wysokości emerytury wnioskodawcy.</xText>
</xUnit>
<xText>Wnioskodawca wskazał, że domaga się obliczenia wysokości podstawy wymiaru emerytury z zastosowaniem nowej kwoty bazowej zamiast kwoty bazowej wynoszącej 666,96 zł, która obowiązywała w okresie od 1 grudnia 1995 r. do 31 sierpnia 1996 r. zgodnie z <xLexLink xArt="art. 7;art. 7 ust. 5;art. 7 ust. 5 pkt. 4" xIsapId="WDU19911040450" xTitle="Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 104, poz. 450">art. 7 ust. 5 pkt 4 Ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw</xLexLink>. Stwierdził, że kwota bazowa w wysokości 666,96 zł nie powinna być stosowana przy ustaleniu podstawy wymiaru emerytury, bo ustawa, na podstawie której została ona przyjęta do obliczenia świadczenia emerytalnego, nie obowiązuje od 1 stycznia 1999 r. Poza zastosowaniem wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 175,51% oraz aktualnie obowiązującej kwoty bazowej, skarżący wniósł o przyznanie mu 100% wartości deputatu węglowego. Wniósł również o wypłacenie mu – na podstawie <xLexLink xArt="art. 133;art. 133 ust. 1;art. 133 ust. 1 pkt. 2;art. 195 a" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 133 ust. 1 pkt 2 oraz art. 195a Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> – świadczenia emerytalnego za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w art. 133 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, czyli marzec 2018 r., jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.</xText>
<xText><xBx>Sąd Apelacyjny ustalił i zważył:</xBx></xText>
<xText>Wyrok Sądu Okręgowego podlega uchyleniu w części dotyczącej decyzji ZUS z 21 maja 2018 r. i w tym zakresie sprawa polega umorzeniu. Z kolei apelacja od wyroku Sądu Okręgowego w części dotyczącej decyzji ZUS z 28 czerwca 2018 r. nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie w postępowaniu sądowym były rozpoznawane odwołania od dwóch decyzji. Wynika to z tego, że <xAnon>M. K. (1)</xAnon> zaskarżył decyzję ZUS z 21 maja 2018 r. zanim ta decyzja została uchylona decyzją ZUS z 28 czerwca 2018 r., którą wnioskodawca również zaskarżył. Na skutek wydania decyzji z 28 czerwca 2018 r. decyzja z 21 maja 2018 r. przestała funkcjonować w obrocie prawnym i nie wywołuje skutków prawnych. Prowadzenie postępowania sądowego w zakresie dotyczącym tej decyzji z 21 maja 2018 r. stało się wiec bezprzedmiotowe, a w rezultacie zbędne było wydawanie wyroku w zakresie dotyczącym tej decyzji z 21 maja 2018 r. W takiej sytuacji Sąd Okręgowy powinien umorzyć postępowanie na podstawie <xLexLink xArt="art. 355;art. 355 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 355 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego</xLexLink> (zwanego dalej „<xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">k.p.c.</xLexLink>”), bo z tego przepisu wynika, że jeżeli powód (odwołujący) cofnął ze skutkiem prawnym pozew (odwołanie) lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne, to sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Zgodnie z punktem II sentencji wyroku Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie, dlatego zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego należało skorygować jedynie w tej części, w której Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie od decyzji z 21 maja 2018 r. W tym zakresie Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 § 3 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Merytorycznej ocenie podlegała natomiast decyzja z 28 czerwca 2018 r. Tą decyzją ZUS odmówił <xAnon>M. K. (1)</xAnon> prawa do wszczęcia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury, ponieważ nie przedłożył on żadnych nowych dowodów, które miały wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokości, jak tego wymaga <xLexLink xArt="art. 114;art. 114 ust. 1;art. 114 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 114 ust. 1 pkt 1 Ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink>. Ta decyzja została wydana na skutek pisma (wniosku) z 21 stycznia 2018 r. (co do którego organ rentowy wydał najpierw decyzję z 21 maja 2018 r., a następnie uchylającą ją – obecnie zaskarżoną – decyzję z 28 czerwca 2018 r.). W tym piśmie <xAnon>M. K. (1)</xAnon> zgłosił żądanie przeliczenia jego świadczenia emerytalnego z zastosowaniem nowej, aktualnej kwoty bazowej, zamiast kwoty bazowej mniejszej niż 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obowiązującego w dacie wejścia w życie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">Ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink>. Takie żądanie wnioskodawca sformułował również w odwołaniu od zaskarżanej decyzji, jak i w apelacji od wyroku Sądu Okręgowego.</xText>
<xText>Rozpoznając w niniejszej sprawie odwołanie od zaskarżonej decyzji z 28 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy zasadnie odmówił uwzględnienia nowej kwoty bazowej do obliczenia wysokości emerytury wnioskodawcy. Należy podkreślić, że emerytura kolejowa przyznana wnioskodawcy od 1 października 1993 r. obecnie jest obliczana od wskaźnika wysokości podstawy wymiary wynoszącego 175,71%. Na skutek zgłaszanych przez <xAnon>M. K. (1)</xAnon> kolejnych wniosków i odwołań od decyzji ZUS sądy pracy i ubezpieczeń społecznych kilkakrotnie potwierdzały prawidłowość decyzji w kwestii obliczenia wysokości emerytury skarżącego (w sprawach o sygnaturach akt: IV U 859/06, III AUa 796/06, IV U 8099/06). Sądy obu instancji w sprawie o sygnaturze akt IV U 859/06 (III AUa 796/06) wyjaśniły, jak historycznie poczynając od <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19911040450" xTitle="Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw" xAddress="Dz. U. z 1991 r. Nr 104, poz. 450">Ustawy z 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw</xLexLink> kształtowała się wysokość kwoty bazowej. Badając wysokość emerytury wnioskodawcy należy zwrócić uwagę, że przepis <xLexLink xArt="art. 194 a" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 194a Ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (zwanej dalej „ustawą emerytalną”), dodany na mocy nowelizacji ustawy emerytalnej Ustawą z 16 lipca 2004 r. o zmianie Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych praz niektórych innych ustaw i zmieniony z dniem 1 styczna 2008 r., wprowadził mechanizm stopniowego, rozłożonego na lata 2005-2008 podwyższenia świadczeń emerytalno-rentowych przyznawanych w latach 1993-1998 przy zastosowaniu niższej niż 100% przeciętnego wynagrodzenia kwoty bazowej. W pierwszej kolejności przeliczenie emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy i rent rodzinnych dotyczyło osób w wieku 75 lat i starszych (podwyżki w latach 2005-2006), następnie zaś młodszych świadczeniobiorców (podwyżka od 1 marca 2008 r.). Przeliczenia wysokości świadczeń były dokonane z urzędu.</xText>
<xText>Zgodnie z art. 194a ust. 1 ustawy emerytalnej emerytury i renty przysługujące na podstawie ustawy, które zostały obliczone od kwoty bazowej stanowiącej mniej niż 100% przeciętnego wynagrodzenia, podlegają przeliczeniu. Ustęp 2 tego przepisu przewiduje, że przeliczenie emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy polega na ponownym obliczeniu świadczenia od kwoty bazowej określonej w ust. 4 i 5. Zgodnie z ustępem 5 artykułu 194a (który ma zastosowanie do wnioskodawcy) dla świadczeń przysługujących emerytom i rencistom urodzonym po 31 grudnia 1929 r. podwyższa się kwotę bazową do 100% przeciętnego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia wysokości świadczenia w dniu jego przyznania – od 1 marca 2008 r.</xText>
<xText>Emerytura wnioskodawcy została przeliczona z zastosowaniem art. 194a ustawy emerytalnej. Decyzją ZUS z 1 marca 2008 r. ponowne ustalono wysokość świadczenia. Polegało to na obliczeniu kwoty emerytury wnioskodawcy od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia przyjętego do obliczenia wysokości tego świadczenia w dniu jego przyznania. Świadczenie emerytalne po ponownym ustaleniu podlegało waloryzacji i przysługiwało w nowej kwocie od 1 marca 2008 r. Następnie świadczenie to podwyższono wskaźnikami waloryzacji od 1 września 1996 r. do 29 lutego 2008 r. Decyzja ta uprawomocniła się.</xText>
<xText>Roszczenie <xAnon>M. K. (2)</xAnon> o dalsze przeliczenie emerytury od aktualnej kwoty bazowej jest niezasadne. Kwota bazowa stosowana jest indywidualnie wobec każdego ubezpieczonego w decyzji pierwszorazowej przyznającej świadczenia, i jest to kwota z daty złożenia wniosku o emeryturę. Obliczenie świadczenia od nowej kwoty bazowej jest możliwe, jeżeli: a) ubezpieczony nie korzysta z emerytury; b) ubezpieczony „wypracuje” nową wyższą podstawę wymiaru emerytury po przyznaniu prawa.</xText>
<xText>Zasady ponownego przeliczenia świadczeń po 1 stycznia 1999 r. zostały uregulowane w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">Ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fundusz Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink>, jednak nie mają one zastosowania do sytuacji wnioskodawcy, gdyż pobiera on świadczenie od momentu jego przyznania, nie wnosząc do systemu nowych dalszych składek, zaś wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, uwzględniający wynagrodzenia osiągnięte po przyznaniu świadczenia (czyli w okresie od 15 lutego do 3 kwietnia 1999 r.), nie był wyższy od dotychczasowego.</xText>
<xText>Skoro we wcześniejszych postępowaniach sądowych zostało prawomocnie ustalone, że wysokość emerytury wnioskodawcy jest prawidłowa, a wnioskodawca nie wskazał nowych dowodów ani okoliczności w trybie art. 114 ustawy emerytalnej, to brak było podstaw do uwzględnienia odwołania, a następnie apelacji. Z tego względu oddalono apelację w pozostałym zakresie, czyli w części dotyczącej decyzji ZUS z 28 czerwca 2019 r., o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku.</xText>
<xText>O kosztach zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu apelacyjnym orzeczono zgodnie z <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 ust. 1;art. 98 ust. 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 ust. 1 i 3</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 99" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 99 Kodeksu postępowania cywilnego</xLexLink> oraz § 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w brzmieniu obowiązującym od 30 stycznia 2018 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) – pkt III sentencji wyroku.</xText>
<xText><xIx>SSA Bożena Szponar-Jarocka SSA Barbara Orechwa-Zawadzka SSA Sławomir Bagiński</xIx></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Barbara Orechwa-Zawadzka
| null |
[
"Barbara Orechwa-Zawadzka",
"Bożena Szponar-Jarocka",
"Sławomir Bagiński"
] |
[
"art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS"
] |
Romualda Stroczkowska
|
Ewa Daniluk
|
Edyta Radziwońska
|
[
"Wysokość emerytury"
] | 9
|
Sygn.akt III AUa 7/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 marca 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Barbara Orechwa-Zawadzka (spr.)
Sędziowie: SA Bożena Szponar - Jarocka
SA Sławomir Bagiński
Protokolant: Ewa Daniluk
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. wB.
sprawy z odwołaniaM. K. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o wysokość emerytury i o ponowne przeliczenie emerytury
na skutek apelacji wnioskodawcyM. K. (1)
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 31 października 2018 r. sygn. akt IV U 904/18
I .uchyla zaskarżony wyrok w punkcie II i umarza postępowanie w zakresie odwołania od decyzji z dnia 21 maja 2018r.
II. oddala apelację w pozostałym zakresie
III. zasądza odM. K. (1)na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.240 (dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.
SSA Bożena Szponar –Jarocka SSA Barbara Orechwa –Zawadzka SSA Sławomir Bagiński
Sygn. akt III AUa 7/19
UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.decyzją odmowną z 21 maja 2018 r. odmówiłM. K. (1)prawa do przeliczenia emerytury. Organ rentowy stwierdził, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych nowych dowodów mających wpływ na zmianę wysokości świadczeń, a tym samym nie spełnił warunku zart. 114 Ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
M. K. (1)złożył odwołanie od tej decyzji. Zarzucił naruszenieart. 111 ust. 1 pkt 2, art. 177 i art. 194a Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Organ rentowy wniósł o odrzucenie odwołania od decyzji z 21 maja 2018 r. Wskazał, że Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 28 marca 2018 r. (IV U 181/18) w punkcie 1 wyroku przekazał organowi rentowemu wniosek skarżącego o przeliczenie emerytury na podstawie nowej kwoty bazowej zawarty w piśmie z 21 stycznia 2018 r., zaś w punkcie 2 wyroku Sąd oddalił odwołanie od decyzji z 21 grudnia 2017 r. przeliczającej wysokość emerytury. W wykonaniu tego orzeczenia organ rentowy decyzją z 21 maja 2018 r. odmówił prawa do przeliczenia świadczenia emerytalnego. Ubezpieczony tę decyzję zaskarżył, zaś po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z odwołaniem organ rentowy stwierdził, że w zaskarżonej decyzji powołał nieaktualną treść decyzji i uchylił ją. Organ rentowy ponadto wskazał, że w związku z brakiem przedmiotu zaskarżenia wnosi o odrzucenie odwołania.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.decyzją z 28 czerwca 2018 r. znak odmówiłM. K. (1)prawa do wszczęcia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury. Organ rentowy stwierdził, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wysokość świadczenia, czego wymagaart. 114 ust. 1 Ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
M. K. (1)złożył odwołanie od tej decyzji. Zarzucił naruszenieart. 111 ust. 1 pkt 2, art. 177 i art. 194a Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Organu rentowy wniósł o oddalenie odwołania od decyzji z 28 czerwca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 31 października 2018 r. oddalił odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z 28 czerwca 2018 r. nr KLE-(...)oraz odrzucił odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z 21 maja 2018 r. nr KLE-(...).
Sąd Okręgowy ustalił, że 8 czerwca 1993 r.M. K. (1)(urodzony (...)), ostatnio zatrudniony na stanowisku palacza i maszynisty kolei państwowych, złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. Decyzją z 22 września 1993 r. Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych wG.przyznała mu emeryturę od 1 października 1993 r. 27 sierpnia 1999 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosekM. K. (1)o przeliczenie jego świadczenia z zastosowaniem wyższego wskaźnika podstawy wymiaru. Organ rentowy decyzją z 1 września 1999 r. przeliczył od 1 sierpnia 1999 r. emeryturę wnioskodawcy z uwzględnieniem wyższego, tj. 172,92%, wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia i dotychczasowej kwoty bazowej, tj. 666,96 zł. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury skarżącego przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. od 1980 r. do 1999 r. 21 stycznia 2002 r.M. K. (1)wniósł o przeliczenie jego świadczenia z uwzględnieniem wartości ekwiwalentu węglowego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 28 stycznia 2002 r. przeliczył od 1 sierpnia 1999 r. emeryturę wnioskodawcy z zastosowaniem wyższego, tj. 175,51%, wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia i dotychczasowej kwoty bazowej, tj. 666,96 zł. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. od 1965 r. do 1991 r. Świadczenie wnioskodawcy było wielokrotnie waloryzowane.
Na skutek odwołaniaM. K. (1)od decyzji(...) OddziałwO., w której odmówiono mu ustalenia nowej wysokości emerytury, Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 1 lutego 2007 r. (IV U 8099/06) oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z 22 maja 2007 r. (III AUa 302/07) oddalił apelacjęM. K. (1)w tej sprawie.
Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 15 października 2007 r. (IV U 1553/07) na skutek odwołaniaM. K. (1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z 9 sierpnia 2007 r. (nr KLE–(...)) w punkcie 1 zmienił zaskarżoną decyzję i ustaliłM. K. (1)od 1 czerwca 2007 r. wysokość emerytury poprzez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych i nieskładkowych wynikających z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę wfirmie (...) spółka cywilnawO.w okresie od 15 lutego 1999 r. do 3 kwietnia 1999 r. Przy ustalaniu wysokości emerytury Sąd nakazał uwzględnić, że wnioskodawca w okresach od 26 lutego 1999 r. do 28 lutego 1999 r., 1 marca 1999 r. do 7 marca 1999 r., od 22 marca 1999 r. do 31 marca 1991 przebywał na zwolnieniu lekarskim, tj. okres nieskładkowy, a w punkcie 2 Sąd Okręgowy oddalił odwołanieM. K. (1)w pozostałym zakresie. Na skutek apelacjiM. K. (1)od tego orzeczenia Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z 11 grudnia 2007 r. (III AUa 1081/07) oddalił apelację.
Wyrokiem z 12 czerwca 2008 r. (IV U 841/08) Sąd Okręgowy w Olsztynie, wydanym na skutek odwołaniaM. K. (1)od decyzji(...) OddziałwO.z 28 kwietnia 2008 r. (nr KLE–(...)) oddalił odwołanie o ponowne ustalenie wysokości emerytury. Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z 3 września 2008 r. (III AUa 709/08) oddalił apelacjęM. K. (1)od tego orzeczenia Sądu Okręgowego w Olsztynie.
Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy Sąd Okręgowy uznał, że roszczenieM. K. (1)o przeliczenie emerytury od innej kwoty bazowej, niż to przyjął organ rentowy, jest niezasadne. Sąd wskazał, że kwota bazowa stosowana jest wobec każdego ubezpieczonego w decyzji przyznającej to świadczenie, tj. w tak zwanej pierwszorazowej. Jest to kwota z daty złożenia wniosku o emeryturę. Obliczenie świadczenia od nowej kwoty bazowej jest wyjątkiem od tej zasady i może nastąpić, gdy ubezpieczony nie realizuje świadczenia lub wypracuje nową, wyższą podstawę wymiaru w całości lub w części po przyznaniu świadczenia. Zasady ponownego przeliczenia świadczeń od 1 stycznia 1999 r. zostały ustalone w Ustawie z 17 października 1998 r., lecz nie dotyczą wnioskodawcy. Nie zachodzi bowiem żaden z wyjątków przewidzianych w powołanych przepisach. Wnioskodawca nie wskazał do obliczenia emerytury podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającej w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie okazał się wyższy od poprzednio obliczonego.
Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru uwzględniający wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia wnioskodawcy od 15 lutego 1999 r. do 3 kwietnia 1999 r. nie był wyższy od dotychczas przyjętego w wysokości 175,51%, który ustalił Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 15 października 2007 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt IV U 1553/07.
Ponadto Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie spełnił także wymogów, które pozwalają na przeliczenie mu emerytury bez posiadania wyższego wwpw, ponieważ mając ustalone prawo do świadczenia pobierał je od dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie świadczenia. Sąd zaznaczył, że w systemie ubezpieczeń społecznych obowiązuje zasada ekwiwalentności składki i świadczeń. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wskazuje, że zgodnie z art. 111 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS należało przy przeliczeniu jego emerytury uwzględnić kwotę bazową ostatnio przyjętą, czyli jego zdaniem obowiązującą w dniu złożenia wniosku o przeliczenie prawa do emerytury. Sąd nie podzielił tego poglądu. Zaznaczył, że zgodnie z treścią tego przepisu wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie prawa polskiego z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, bądź z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty, albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty z uwzględnieniem art. 176, bądź z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczanego. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony na zasadach określonych w art. 15, następnie mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia. Podstawa wymiaru emerytury lub renty ustalona na zasadach tak określonych podlega przede wszystkim waloryzacjom przysługującym od dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie tej podstawy.
Sąd wskazał, że zwrot „kwota bazowa ostatnio przyjęta do obliczenia świadczenia” został wyjaśniony w uchwale Sądu Najwyższego z 18 października 2006 r. (I UZP 2/06). W uchwale tej Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku ponownego obliczenia wysokości emerytury na podstawieart. 111 Ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychosobie, której podstawę wymiaru emerytury stanowi podstawa wymiaru renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości określonej wart. 21 ust. 1 pkt 1, kwotą bazową ostatnio przyjętą do obliczania świadczenia w rozumieniuart. 111 ust. 2jest kwota bazowa przyjęta do obliczenia tzw. części socjalnej emerytury (art. 53 ust. 1 pkt 1). W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zgodnie z art. 111 ust. 2 wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony na zasadach określonych w art. 15 mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia. Wprawdzie na podstawie językowego brzmienia art. 111 ust. 1 można odnieść wrażenie, że formułuje się tam przesłanki ponownego obliczenia wysokości całości przeliczanego świadczenia, lecz w istocie określa się w nim jedynie zasady ponownego ustalenia podstawy jego wymiaru. Językowe brzmienie sformułowania „mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia”, występującego w art. 111 ust. 2 cytowanej ustawy wskazuje na konieczność cofnięcia się w ubezpieczeniowej przeszłości skarżącego do momentu, w którym po raz ostatni, to znaczy przed wszczęciem postępowania w trybie tego artykułu ustalano wysokość przeliczanego świadczenia, przyjmując do obliczeń określoną wysokość kwoty bazowej.
Podstawa wymiaru emerytury może być obliczona na nowo, a więc z uwzględnieniem nowej kwoty bazowej na podstawie art. 110 omawianej ustawy, jeżeli do jej obliczenia ubezpieczony wskaże zarobki przypadające w całości lub w części po przyznaniu emerytury. Przepis ten wymaga od osoby, która pobiera emeryturę udokumentowania wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru. Warunek posiadania wyższego wskaźnika podstawy wymiaru nie jest wymagany, jeżeli okres wymagany do ustalenia podstawy wymiaru przypada w całości po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynosi co najmniej 130%. W przypadku, gdy do ustalenia wysokości podstawy wymiaru emerytury wskazane zostały zarobki przypadające wyłącznie przed przyznaniem emerytury podstawa wymiaru świadczenia jest obliczana na podstawie art. 111 ustawy emerytalnej i w tym przypadku wskaźnik podstawy wymiaru musi być wyższy od poprzednio obliczonego. Jednakże ust. 2 i 3 art. 111 wyraźnie określa, że nowo ustalony wskaźnik podstawy wymiaru mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia, a następnie podstawa wymiaru emerytury lub renty podlega kolejnym waloryzacjom przysługującym od dnia zgłoszenia wniosku o ponowne przeliczenie tej podstawy. Ustawodawca precyzyjnie więc określił, że w tym przypadku nie jest to kwota bazowa obowiązująca w dniu zgłoszenia wniosku o przeliczenie świadczenia i wydanie przez organ rentowy decyzji, ale kwota bazowa wykorzystana ostatnio do obliczenia świadczenia.
Sąd Okręgowy stwierdził, że do ustalania wysokości podstawy wymiaru emerytury skarżącego, przyznanej mu od 1 października 1993 r., Północna Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych wG.przyjęła zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami zarobki wnioskodawcy z kolejnych 4 lat kalendarzowych, tj. z lat 1984-1987, wynoszące w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia z tego samego okresu 146,93%. Na podstawie przedłożonego przez wnioskodawcę 27 sierpnia 1999 r. zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu potwierdzającego zarobki wnioskodawcy od 1953 r. do 1992 r., a więc przed przyznaniem emerytury, organ rentowy decyzją z 1 września 1999 r. przeliczył wnioskodawcy wysokość emerytury przyjmując prawidłowe do ustalenia podstawy wymiaru zarobki z 20 lat kalendarzowych, tj. z lat 1965-1980, 1984-1986 i 1991 r., wynoszące w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia z tych samych lat 172,92% oraz kwoty bazowej ostatnio przyjętej do obliczenia wysokości świadczenia. Następnie na wniosek skarżącego z 21 stycznia 2002 r. organ rentowy decyzją z 28 stycznia 2002 r. ponownie przeliczył mu wysokość emerytury przyjmując do ustalenia podstawy jej wymiarów wskaźnik w wysokości podstawy wymiaru ustalony nadal z 20 lat kalendarzowych, który po uwzględnieniu pełnej wartości deputatu węglowego wzrósł do 175,51%. Do ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury wnioskodawcy przyjęto zarobki przypadające wyłącznie przed przyznaniem mu emerytury, tj. przy zastosowaniu kwoty bazowej 666,96 zł. Obliczona od tej kwoty bazowej emerytura podlegała następnie wszystkim waloryzacjom przypadającym od 1 września 1996 r.
Z tych względów Sąd orzekł na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
Odnosząc się do roszczenia zawartego w odwołaniu z 5 czerwca 2018 r., Sąd podzielił stanowisko organu rentowego, że odwołanie jest niezasadne. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja została uchylona inną decyzją i nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Z tego względu Sąd odrzucił odwołanie od zaskarżonej decyzji.
M. K. (1)złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Zarzucił błędne określenie przedmiotu sporu pomiędzy nim a organem rentowym i naruszenie:
1
art. 177 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzez błędne przyjęcie kwoty bazowej mniejszej niż 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obowiązującego w dacie wejścia w życie tej ustawy i w dniu złożenia wniosku o ponowne przeliczenie wysokości świadczenia zgodnie z wnioskiem z 26 października 2006 r., w którym wnioskodawca wskazał skorygowany przez ZUS wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynoszący 175,51%, oraz z zastosowaniem kwoty bazowej w wysokości 1 540,20 zł;
2
naruszenie art. 194a ww. ustawy przez pominięcie tego przepisu jako nakazującego z urzędu przeliczenie jego emerytury co do jej kwoty bazowej, jeżeli dotychczasowe przeliczenie świadczenia dokonane zostało z zastosowaniem kwoty bazowej niższej niż 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obowiązującego w dacie wejścia w życie tej ustawy i w dniu złożenia wniosku o ponowne przeliczenie wysokości należnego świadczenia na podstawie tej ustawy;
3
art. 111 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej przez pominięcie tego przepisu w ustaleniu wysokości emerytury wnioskodawcy.
Wnioskodawca wskazał, że domaga się obliczenia wysokości podstawy wymiaru emerytury z zastosowaniem nowej kwoty bazowej zamiast kwoty bazowej wynoszącej 666,96 zł, która obowiązywała w okresie od 1 grudnia 1995 r. do 31 sierpnia 1996 r. zgodnie zart. 7 ust. 5 pkt 4 Ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw. Stwierdził, że kwota bazowa w wysokości 666,96 zł nie powinna być stosowana przy ustaleniu podstawy wymiaru emerytury, bo ustawa, na podstawie której została ona przyjęta do obliczenia świadczenia emerytalnego, nie obowiązuje od 1 stycznia 1999 r. Poza zastosowaniem wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 175,51% oraz aktualnie obowiązującej kwoty bazowej, skarżący wniósł o przyznanie mu 100% wartości deputatu węglowego. Wniósł również o wypłacenie mu – na podstawieart. 133 ust. 1 pkt 2 oraz art. 195a Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych– świadczenia emerytalnego za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w art. 133 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, czyli marzec 2018 r., jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.
Sąd Apelacyjny ustalił i zważył:
Wyrok Sądu Okręgowego podlega uchyleniu w części dotyczącej decyzji ZUS z 21 maja 2018 r. i w tym zakresie sprawa polega umorzeniu. Z kolei apelacja od wyroku Sądu Okręgowego w części dotyczącej decyzji ZUS z 28 czerwca 2018 r. nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie w postępowaniu sądowym były rozpoznawane odwołania od dwóch decyzji. Wynika to z tego, żeM. K. (1)zaskarżył decyzję ZUS z 21 maja 2018 r. zanim ta decyzja została uchylona decyzją ZUS z 28 czerwca 2018 r., którą wnioskodawca również zaskarżył. Na skutek wydania decyzji z 28 czerwca 2018 r. decyzja z 21 maja 2018 r. przestała funkcjonować w obrocie prawnym i nie wywołuje skutków prawnych. Prowadzenie postępowania sądowego w zakresie dotyczącym tej decyzji z 21 maja 2018 r. stało się wiec bezprzedmiotowe, a w rezultacie zbędne było wydawanie wyroku w zakresie dotyczącym tej decyzji z 21 maja 2018 r. W takiej sytuacji Sąd Okręgowy powinien umorzyć postępowanie na podstawieart. 355 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego(zwanego dalej „k.p.c.”), bo z tego przepisu wynika, że jeżeli powód (odwołujący) cofnął ze skutkiem prawnym pozew (odwołanie) lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne, to sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Zgodnie z punktem II sentencji wyroku Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie, dlatego zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego należało skorygować jedynie w tej części, w której Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie od decyzji z 21 maja 2018 r. W tym zakresie Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawieart. 386 § 3 k.p.c.
Merytorycznej ocenie podlegała natomiast decyzja z 28 czerwca 2018 r. Tą decyzją ZUS odmówiłM. K. (1)prawa do wszczęcia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury, ponieważ nie przedłożył on żadnych nowych dowodów, które miały wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokości, jak tego wymagaart. 114 ust. 1 pkt 1 Ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ta decyzja została wydana na skutek pisma (wniosku) z 21 stycznia 2018 r. (co do którego organ rentowy wydał najpierw decyzję z 21 maja 2018 r., a następnie uchylającą ją – obecnie zaskarżoną – decyzję z 28 czerwca 2018 r.). W tym piśmieM. K. (1)zgłosił żądanie przeliczenia jego świadczenia emerytalnego z zastosowaniem nowej, aktualnej kwoty bazowej, zamiast kwoty bazowej mniejszej niż 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obowiązującego w dacie wejścia w życieUstawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Takie żądanie wnioskodawca sformułował również w odwołaniu od zaskarżanej decyzji, jak i w apelacji od wyroku Sądu Okręgowego.
Rozpoznając w niniejszej sprawie odwołanie od zaskarżonej decyzji z 28 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy zasadnie odmówił uwzględnienia nowej kwoty bazowej do obliczenia wysokości emerytury wnioskodawcy. Należy podkreślić, że emerytura kolejowa przyznana wnioskodawcy od 1 października 1993 r. obecnie jest obliczana od wskaźnika wysokości podstawy wymiary wynoszącego 175,71%. Na skutek zgłaszanych przezM. K. (1)kolejnych wniosków i odwołań od decyzji ZUS sądy pracy i ubezpieczeń społecznych kilkakrotnie potwierdzały prawidłowość decyzji w kwestii obliczenia wysokości emerytury skarżącego (w sprawach o sygnaturach akt: IV U 859/06, III AUa 796/06, IV U 8099/06). Sądy obu instancji w sprawie o sygnaturze akt IV U 859/06 (III AUa 796/06) wyjaśniły, jak historycznie poczynając odUstawy z 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustawkształtowała się wysokość kwoty bazowej. Badając wysokość emerytury wnioskodawcy należy zwrócić uwagę, że przepisart. 194a Ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(zwanej dalej „ustawą emerytalną”), dodany na mocy nowelizacji ustawy emerytalnej Ustawą z 16 lipca 2004 r. o zmianie Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych praz niektórych innych ustaw i zmieniony z dniem 1 styczna 2008 r., wprowadził mechanizm stopniowego, rozłożonego na lata 2005-2008 podwyższenia świadczeń emerytalno-rentowych przyznawanych w latach 1993-1998 przy zastosowaniu niższej niż 100% przeciętnego wynagrodzenia kwoty bazowej. W pierwszej kolejności przeliczenie emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy i rent rodzinnych dotyczyło osób w wieku 75 lat i starszych (podwyżki w latach 2005-2006), następnie zaś młodszych świadczeniobiorców (podwyżka od 1 marca 2008 r.). Przeliczenia wysokości świadczeń były dokonane z urzędu.
Zgodnie z art. 194a ust. 1 ustawy emerytalnej emerytury i renty przysługujące na podstawie ustawy, które zostały obliczone od kwoty bazowej stanowiącej mniej niż 100% przeciętnego wynagrodzenia, podlegają przeliczeniu. Ustęp 2 tego przepisu przewiduje, że przeliczenie emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy polega na ponownym obliczeniu świadczenia od kwoty bazowej określonej w ust. 4 i 5. Zgodnie z ustępem 5 artykułu 194a (który ma zastosowanie do wnioskodawcy) dla świadczeń przysługujących emerytom i rencistom urodzonym po 31 grudnia 1929 r. podwyższa się kwotę bazową do 100% przeciętnego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia wysokości świadczenia w dniu jego przyznania – od 1 marca 2008 r.
Emerytura wnioskodawcy została przeliczona z zastosowaniem art. 194a ustawy emerytalnej. Decyzją ZUS z 1 marca 2008 r. ponowne ustalono wysokość świadczenia. Polegało to na obliczeniu kwoty emerytury wnioskodawcy od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia przyjętego do obliczenia wysokości tego świadczenia w dniu jego przyznania. Świadczenie emerytalne po ponownym ustaleniu podlegało waloryzacji i przysługiwało w nowej kwocie od 1 marca 2008 r. Następnie świadczenie to podwyższono wskaźnikami waloryzacji od 1 września 1996 r. do 29 lutego 2008 r. Decyzja ta uprawomocniła się.
RoszczenieM. K. (2)o dalsze przeliczenie emerytury od aktualnej kwoty bazowej jest niezasadne. Kwota bazowa stosowana jest indywidualnie wobec każdego ubezpieczonego w decyzji pierwszorazowej przyznającej świadczenia, i jest to kwota z daty złożenia wniosku o emeryturę. Obliczenie świadczenia od nowej kwoty bazowej jest możliwe, jeżeli: a) ubezpieczony nie korzysta z emerytury; b) ubezpieczony „wypracuje” nową wyższą podstawę wymiaru emerytury po przyznaniu prawa.
Zasady ponownego przeliczenia świadczeń po 1 stycznia 1999 r. zostały uregulowane wUstawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, jednak nie mają one zastosowania do sytuacji wnioskodawcy, gdyż pobiera on świadczenie od momentu jego przyznania, nie wnosząc do systemu nowych dalszych składek, zaś wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, uwzględniający wynagrodzenia osiągnięte po przyznaniu świadczenia (czyli w okresie od 15 lutego do 3 kwietnia 1999 r.), nie był wyższy od dotychczasowego.
Skoro we wcześniejszych postępowaniach sądowych zostało prawomocnie ustalone, że wysokość emerytury wnioskodawcy jest prawidłowa, a wnioskodawca nie wskazał nowych dowodów ani okoliczności w trybie art. 114 ustawy emerytalnej, to brak było podstaw do uwzględnienia odwołania, a następnie apelacji. Z tego względu oddalono apelację w pozostałym zakresie, czyli w części dotyczącej decyzji ZUS z 28 czerwca 2019 r., o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku.
O kosztach zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu apelacyjnym orzeczono zgodnie zart. 98 ust. 1 i 3w zw. zart. 99 Kodeksu postępowania cywilnegooraz § 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w brzmieniu obowiązującym od 30 stycznia 2018 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) – pkt III sentencji wyroku.
SSA Bożena Szponar-Jarocka SSA Barbara Orechwa-Zawadzka SSA Sławomir Bagiński
| 7
|
15/050000/0001521/AUa
|
Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
|
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118",
"art": "art. 111;art. 111 ust. 1;art. 111 ust. 1 pkt. 2;art. 177;art. 194 a",
"isap_id": "WDU19981621118",
"text": "art. 111 ust. 1 pkt 2, art. 177 i art. 194a Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 355;art. 355 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 355 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1991 r. Nr 104, poz. 450",
"art": "art. 7;art. 7 ust. 5;art. 7 ust. 5 pkt. 4",
"isap_id": "WDU19911040450",
"text": "art. 7 ust. 5 pkt 4 Ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw",
"title": "Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 355; art. 355 § 1; art. 386; art. 386 § 3; art. 477(14); art. 477(14) § 1; art. 98; art. 98 ust. 1; art. 98 ust. 3; art. 99)",
"Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1991 r. Nr 104, poz. 450 - art. 7; art. 7 ust. 5; art. 7 ust. 5 pkt. 4)",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 111; art. 111 ust. 1; art. 111 ust. 1 pkt. 2; art. 111 ust. 2; art. 114; art. 114 ust. 1; art. 114 ust. 1 pkt. 1; art. 133; art. 133 ust. 1; art. 133 ust. 1 pkt. 2; art. 177; art. 194 a; art. 195 a; art. 21; art. 21 ust. 1; art. 21 ust. 1 pkt. 1; art. 53; art. 53 ust. 1; art. 53 ust. 1 pkt. 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152510000001003_II_C_001851_2014_Uz_2019-04-17_001
|
II C 1851/14
| 2019-04-17T00:00:00
| 2019-06-18T17:30:09
| 2025-03-04T13:05:31
|
15251000
|
1003
|
SENTENCE
|
Sygn. akt 1851/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Łodzi, w II Wydziale Cywilnym, w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Kaźmierak Protokolant: staż. D. G. po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2019 r. . w Ł. na rozprawie sprawy z powództwa L. P. przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Ł. przy udziale interwenienta ubocznego po stronie pozwanej (...) S.A. z siedzibą w Ł. o zapłatę i ustalenie 1.zasądza od Skarbu Państwa – Kom
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Sylwia Nowakowska" xPublisher="sylwia.nowakowska" xEditorFullName="Sylwia Nowakowska" xEditor="sylwia.nowakowska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="1" xFlag="published" xVolType="15/251000/0001003/C" xYear="2014" xVolNmbr="001851" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">Sygn. akt 1851/14</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 17 kwietnia 2019 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Łodzi, w II Wydziale Cywilnym,</xText>
<xText>w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Kaźmierak</xText>
<xText>Protokolant: staż. <xAnon>D. G.</xAnon></xText>
<xText xALIGNx="left">po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2019 r. . w <xAnon>Ł.</xAnon> na rozprawie</xText>
<xText xALIGNx="left">sprawy z powództwa <xAnon>L. P.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w <xAnon>Ł.</xAnon></xText>
<xText>przy udziale interwenienta ubocznego po stronie pozwanej <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>Ł.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę i ustalenie</xText>
<xText>1.zasądza od Skarbu Państwa – Komendanta Wojewódzkiego Policji w <xAnon>Ł.</xAnon> na rzecz <xAnon>L. P.</xAnon>:</xText>
<xText>A. <xBx>500.000</xBx> (pięćset tysięcy) złotych z tytułu zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 listopada 2014 roku do dnia zapłaty,</xText>
<xText>B.<xBx>21.553,80</xBx> (dwadzieścia jeden tysięcy pięćset pięćdziesiąt trzy złote, osiemdziesiąt groszy) z tytułu odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 listopada 2014 roku do dnia zapłaty,</xText>
<xText>C.<xBx>po 4.420</xBx> (cztery tysiące czterysta dwadzieścia) złotych miesięcznie z tytułu renty na zwiększone potrzeby za okres od 1 sierpnia 2014 roku i na przyszłość, płatnej z góry do 10 – tego każdego miesiąca z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:</xText>
<xText>- od kwoty 1920 (jeden tysiąc dziewięćset ) zł od dnia 23 listopada 2014 roku do dnia zapłaty, co do rat wówczas wymagalnych i w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat w przyszłości,</xText>
<xText>- od kwoty 2.500 (dwa tysiące pięćset ) zł od dnia 24 kwietnia 2018 roku do dnia zapłaty, co do rat wówczas wymagalnych i w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat w przyszłości</xText>
<xText>D. rentę wyrównawczą w następujących kwotach:</xText>
<xText>a) <xBx>po 1.200 </xBx>(jeden tysiąc dwieście ) złotych miesięcznie za okres od 1 września 2013 roku do 30 listopada 2014 roku,</xText>
<xText>b) <xBx>po 775,46</xBx> (siedemset siedemdziesiąt pięć złotych, czterdzieści sześć groszy) miesięcznie za okres od 1 grudnia 2014 roku do dnia 29 lutego 2016 roku,</xText>
<xText>c) <xBx>po 627,73</xBx> ( sześćset dwadzieścia siedem złotych, siedemdziesiąt trzy grosze) miesięcznie za okres od 1 marca 2016 roku do dnia 28 lutego 2018 roku,</xText>
<xText>d) <xBx>po 594,08 </xBx>(pięćset dziewięćdziesiąt cztery złote, osiem groszy) miesięcznie za okres od 1 marca 2018 roku i na przyszłość</xText>
<xText>- wszystkie raty renty płatne z góry do 10 – tego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 23 listopada 2014 roku do dnia zapłaty w zakresie rat wówczas wymagalnych i w przypadku uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat w przyszłości,</xText>
<xText>G.<xBx>7.488</xBx> (siedem tysięcy czterysta osiemdziesiąt osiem ) złotych z tytułu zwrotu kosztów procesu;</xText>
<xText>2. ustala, że pozwany ponosi odpowiedzialność za dalsze, mogące wystąpić w przyszłości skutki wypadku jakiemu uległ powód w dniu 16 sierpnia 2013 roku;</xText>
<xText>3. oddala powództwo w pozostałym zakresie;</xText>
<xText>4. odstępuje od obciążenia powoda kosztami sądowymi od oddalonej części powództwa.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
| null | null | null |
[
"art. 445 kc i inne"
] |
Sylwia Nowakowska
| null |
Sylwia Nowakowska
| null | 1
|
Sygn. akt 1851/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 kwietnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Łodzi, w II Wydziale Cywilnym,
w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Kaźmierak
Protokolant: staż.D. G.
po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2019 r. . wŁ.na rozprawie
sprawy z powództwaL. P.
przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Wojewódzkiemu Policji wŁ.
przy udziale interwenienta ubocznego po stronie pozwanej(...) S.A.z siedzibą wŁ.
o zapłatę i ustalenie
1.zasądza od Skarbu Państwa – Komendanta Wojewódzkiego Policji wŁ.na rzeczL. P.:
A.500.000(pięćset tysięcy) złotych z tytułu zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 listopada 2014 roku do dnia zapłaty,
B.21.553,80(dwadzieścia jeden tysięcy pięćset pięćdziesiąt trzy złote, osiemdziesiąt groszy) z tytułu odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 listopada 2014 roku do dnia zapłaty,
C.po 4.420(cztery tysiące czterysta dwadzieścia) złotych miesięcznie z tytułu renty na zwiększone potrzeby za okres od 1 sierpnia 2014 roku i na przyszłość, płatnej z góry do 10 – tego każdego miesiąca z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:
- od kwoty 1920 (jeden tysiąc dziewięćset ) zł od dnia 23 listopada 2014 roku do dnia zapłaty, co do rat wówczas wymagalnych i w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat w przyszłości,
- od kwoty 2.500 (dwa tysiące pięćset ) zł od dnia 24 kwietnia 2018 roku do dnia zapłaty, co do rat wówczas wymagalnych i w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat w przyszłości
D. rentę wyrównawczą w następujących kwotach:
a)po 1.200(jeden tysiąc dwieście ) złotych miesięcznie za okres od 1 września 2013 roku do 30 listopada 2014 roku,
b)po 775,46(siedemset siedemdziesiąt pięć złotych, czterdzieści sześć groszy) miesięcznie za okres od 1 grudnia 2014 roku do dnia 29 lutego 2016 roku,
c)po 627,73( sześćset dwadzieścia siedem złotych, siedemdziesiąt trzy grosze) miesięcznie za okres od 1 marca 2016 roku do dnia 28 lutego 2018 roku,
d)po 594,08(pięćset dziewięćdziesiąt cztery złote, osiem groszy) miesięcznie za okres od 1 marca 2018 roku i na przyszłość
- wszystkie raty renty płatne z góry do 10 – tego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 23 listopada 2014 roku do dnia zapłaty w zakresie rat wówczas wymagalnych i w przypadku uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat w przyszłości,
G.7.488(siedem tysięcy czterysta osiemdziesiąt osiem ) złotych z tytułu zwrotu kosztów procesu;
2. ustala, że pozwany ponosi odpowiedzialność za dalsze, mogące wystąpić w przyszłości skutki wypadku jakiemu uległ powód w dniu 16 sierpnia 2013 roku;
3. oddala powództwo w pozostałym zakresie;
4. odstępuje od obciążenia powoda kosztami sądowymi od oddalonej części powództwa.
| 1,851
|
15/251000/0001003/C
|
Sąd Okręgowy w Łodzi
|
II Wydział Cywilny
|
[] | null | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152525000001006_II_K_000111_2017_Uz_2019-06-18_001
|
II K 111/17
| 2019-06-18T00:00:00
| 2021-12-30T18:00:08
| 2022-02-26T11:31:27
|
15252500
|
1006
|
SENTENCE
|
Sygn. akt II K 111/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy w Płocku II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSO Mariusz Królikowski (spr.) Sędzia SO Elżbieta Pęcherzewska Ławnicy Mirosław Odolczyk, Dariusz Mikulski, Tadeusz Kamiński Protokolant sekr. sąd. Monika Grapatyn - Adamkiewicz przy udziale prokuratora: Małgorzaty Szeroczyńskiej oraz oskarżycieli posiłkowych (...) Sp. Z o. o. po rozpoznaniu w dniach: 04, 05, 19, 24 kwietnia 2018 r., 08, 15, 29
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Jarosław Słowikowski" xPublisher="slowikowski.j" xEditorFullName="Jarosław Słowikowski" xEditor="slowikowski.j" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="16" xFlag="published" xVolType="15/252500/0001006/K" xYear="2017" xVolNmbr="000111" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>
<xUx>Sygn. akt II K 111/17</xUx>
</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 18 czerwca 2019 r.</xText>
<xText xALIGNx="center">Sąd Okręgowy w Płocku II Wydział Karny w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący <xBx>SSO Mariusz Królikowski (spr.)</xBx></xText>
<xText>Sędzia<xBx> SO Elżbieta Pęcherzewska</xBx></xText>
<xText>Ławnicy<xBx> Mirosław Odolczyk, Dariusz Mikulski, </xBx></xText>
<xText><xBx>Tadeusz Kamiński</xBx></xText>
<xText>Protokolant sekr. sąd. Monika Grapatyn - Adamkiewicz</xText>
<xText>przy udziale prokuratora: Małgorzaty Szeroczyńskiej oraz oskarżycieli posiłkowych <xAnon> (...) Sp. Z o. o.</xAnon></xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniach: 04, 05, 19, 24 kwietnia 2018 r., 08, 15, 29,30 maja 2018 r., 07, 13, 19, 21 czerwca 2018 r., 17, 22 sierpnia 2018 r., 26 września 2018 r., 06 grudnia 2018 r., 15 stycznia 2019 r., 13 marca 2019 r., 26 kwietnia 2019 r., 05 czerwca 2019 r.</xText>
<xText>sprawy:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">1</xName>
<xText><xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon>, </xBx>s. <xAnon>A.</xAnon> i <xAnon>A. z d. P.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">2</xName>
<xText><xBx><xAnon>N. C.</xAnon>, </xBx>s. <xAnon>B.</xAnon> i <xAnon>J. z d. S.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">3</xName>
<xText><xBx><xAnon>W. K. (1)</xAnon>, </xBx>s. <xAnon>R.</xAnon> i <xAnon>I. z d. B.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>O.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">4</xName>
<xText><xBx><xAnon>I. C. (1) z domu T.</xAnon>, </xBx>c. <xAnon>A.</xAnon> i <xAnon>M.</xAnon> zd. <xAnon>B.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">5</xName>
<xText><xBx><xAnon>K. M.</xAnon>, </xBx>s. <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>E. z d. S.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>Ż.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">6</xName>
<xText><xBx><xAnon>J. M.</xAnon>, </xBx>s. <xAnon>M.</xAnon> i <xAnon>K. z d. O.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>Ż.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">7</xName>
<xText><xBx><xAnon>Ł. P.</xAnon>, </xBx>s. <xAnon>K.</xAnon> i <xAnon>R. z d. I.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">8</xName>
<xText><xBx><xAnon>D. S.</xAnon>, </xBx>s. <xAnon>T.</xAnon> i <xAnon>J. z d. K.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>Ż.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">9</xName>
<xText><xBx><xAnon>R. S.</xAnon> </xBx>s. <xAnon>A.</xAnon> i <xAnon>W. z d. S.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">10</xName>
<xText><xBx><xAnon>R. W.</xAnon>, </xBx>s. <xAnon>I.</xAnon> i <xAnon>J. z d. P.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>Ż.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">11</xName>
<xText><xBx><xAnon>K. C. (1) z domu T.</xAnon>, </xBx>c. <xAnon>A.</xAnon> i <xAnon>M. z d. B.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>O.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">12</xName>
<xText><xBx><xAnon>K. S.</xAnon> </xBx>s. <xAnon>A.</xAnon> i <xAnon>A. z d. K.</xAnon>, <xAnon>urodz. (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText><xBx>oskarżonych o następujące czyny:</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>w kwietniu 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon>, chcąc, by inne osoby dokonały czynu zabronionego, nakłonił <xAnon>N. C.</xAnon>, <xAnon>J. M.</xAnon> i <xAnon>K. M.</xAnon> do dokonania wspólnie i w porozumieniu w nocy z 17/18 kwietnia 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, kradzieży z włamaniem do pomieszczenia sali zabaw <xAnon>U.</xAnon>, do wnętrza której wyżej wymienieni dostali się po uprzednim wybiciu szyby płytą chodnikową, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch automatów z pieniędzmi w bilonie z nieustaloną wartością bilonu oraz jednego bujaka z pieniędzmi w bilonie o nieustalonej wartości bilonu, powodując łącznie straty w wysokości nie mniejszej niż 800 zł na szkodę <xAnon>W. S.</xAnon> oraz powodując uszkodzenia odzyskanych urządzeń w kwocie 5.500 zł na szkodę <xAnon> Firmy Handlowo Usługowej (...)</xAnon> z/s w <xAnon>P.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 18 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 288;art. 288 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 288 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru nieustalonego dnia w maju lub czerwcu 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> podżegał <xAnon>N. C.</xAnon> do zabójstwa <xAnon>P. B.</xAnon> przy pomocy materiałów wybuchowych w postaci granatu oferując mu za to 20.000 zł, a następnie wobec jego odmowy, nieustalonego dnia w maju lub czerwcu 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> podżegał <xAnon>A. S.</xAnon> i <xAnon>M. W.</xAnon> do postrzelenia <xAnon>P. B.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 18 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 148;art. 148 § 2;art. 148 § 2 pkt. 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 148 § 2 pkt. 2 k.k.</xLexLink> i z <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 18 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 157;art. 157 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 157 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>w okresie od dnia 10 stycznia 2012 r. do dnia 18 czerwca 2013 r., od dnia 19 lipca 2013 r. do dnia 5 maja 2014 r., od dnia 5 czerwca 2014 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. oraz od dnia 22 lipca 2015 r. do dnia 29 października 2015 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> uchylał się od wykonania ciążącego na nim z mocy wyroku Sądu Rejonowego w Żyrardowie z dnia 30 wrzęsnia 2003 r. sygn. III RC 429/03 obowiązku alimentacyjnego przez niełożenie na utrzymanie małoletniego syna <xAnon>D. C.</xAnon> alimentów określonych w tym orzeczeniu na kwotę 200 zł m-cznie,wskutek czego powstała zaległość stanowiąca równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, przez co naraził <xAnon>D. C.</xAnon> na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 209;art. 209 § 1 a" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 209 § 1a k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon>, <xAnon>N. C.</xAnon> i <xAnon>I. C. (2)</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">IV</xName>
<xText>w okresie od lutego 2016 r. do 20 czerwca 2016 r. na terenie <xAnon>Ż.</xAnon> działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wspólnie i w porozumieniu <xAnon>Ł. C.</xAnon>, <xAnon>N. C.</xAnon> i <xAnon>A. S.</xAnon> w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przetwarzali środki odurzające i substancje psychotropowe w znacznej ilości w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że porcjowali te środki na działki handlowe, w przypadku amfetaminy uprzednio zmieszawszy z kofeiną i kreatyną, a następnie wspólnie i w porozumieniu <xAnon>Ł. C.</xAnon> z <xAnon>N. C.</xAnon> wprowadzili do obrotu znaczne ilości środków odurzających w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że przekazywali je innym ustalonym osobom, celem ich sprzedaży nieustalonym osobom, a następnie przyjmowali od nich pieniądze uzyskane z tej sprzedaży, a nadto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu <xAnon>Ł. C.</xAnon>, <xAnon>N. C.</xAnon> i <xAnon>I. C. (2)</xAnon> udzielali innym osobom środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, sprzedając ją w działkach po 0,5-1 grama za 10-30 zł, ziela konopi innych niż włókniste, sprzedając ją w działkach po 0,8 grama za 50 zł, mefedronu sprzedając go w działkach po 0,8 grama za 40-80 zł oraz tabletek ekstazy sprzedając je po 20 zł za sztukę, w tym wspólnie i w porozumieniu <xAnon>Ł. C.</xAnon> z <xAnon>I. C. (2)</xAnon> w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w okresie od 27 kwietnia 2016 r. do 5 maja 2016 r. co najmniej sześciokrotnie udzielili <xAnon>A. G.</xAnon> amfetaminy w działkach po 0,5-1 grama, łącznie nie więcej niż 10 gramów, za 10 zł za 0,5 gr lub 20 zł za 1 gr</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. w odniesieniu do <xAnon>Ł. C.</xAnon> i <xAnon>N. C.</xAnon> o czyn art. 53 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink>,</xText>
<xText>przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>,</xText>
<xText>a w odniesieniu do <xAnon>I. C. (2)</xAnon> o czyn z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText><xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon>, <xAnon>N. C.</xAnon>, <xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">V</xName>
<xText>w dniu 1 kwietnia 2016 r. w <xAnon>G.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu dokonali włamania do mieszkania <xAnon>I. P.</xAnon> poprzez wyważenie okna, skąd zabrali w celu przywłaszczenia srebrny pierścionek z białymi kamieniami, srebrną bransoletkę z białymi kamykami <xAnon>marki S.</xAnon>, srebrny naszyjnik <xAnon>marki S.</xAnon>, czarny skórzany portfel <xAnon>marki P.</xAnon>, kremowy skórzany portfel <xAnon>marki G.</xAnon>, o łącznej wartości ok. 1885 zł na szkodę obywatelki <xAnon>C.</xAnon> <xAnon>Y.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramach <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>, tj. w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">VI</xName>
<xText>w dniu 7 kwietnia 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu wykorzystując uchylone okno od mieszkania znajdującego się na I piętrze, dostali się po drabinie do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia laptop marki <xAnon> (...)</xAnon>, powodując tym straty w wysokości 1.100 zł na szkodę obywatela Wietnamu <xAnon>L.</xAnon> <xAnon>T.</xAnon> <xAnon>H.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">VII</xName>
<xText>w nieustalonym dniu miesiąca maja 2016 r. w <xAnon>R.</xAnon>, pow. <xAnon> (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu usiłowali dokonać włamania do kościoła pod wezwaniem Św. <xAnon>K.</xAnon>, do którego wnętrza usiłowali się dostać po uprzednim wyjęciu szyby, celem dokonania kradzieży nieustalonych przedmiotów o nieustalonej wartości na szkodę parafii Św. <xAnon>K.</xAnon> w <xAnon>R.</xAnon>, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na fakt spłoszenia przez nieustalone osoby</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramach <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>, tj. w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">VIII</xName>
<xText>w dniu 12 maja 2016 r. w <xAnon>S.</xAnon> działając wspólnie i w porozumieniu dokonali rozboju na osobie <xAnon>T. P.</xAnon>, w ten sposób, że wspólnie pojechali na do mieszkania pokrzywdzonego celem dokonania rozboju, a następnie <xAnon>N. C.</xAnon> i <xAnon>W. K. (1)</xAnon> weszli do mieszkania podając się za funkcjonariuszy policji i używając przemocy wobec pokrzywdzonego w postaci popchnięć i założeniu na ręce kajdanek doprowadzili go do stanu bezbronności, po czym dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 60.000 zł, którymi się wspólnie podzielili</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 280 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramach <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>, tj. w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText><xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon>, <xAnon>N. C.</xAnon>, <xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">IX</xName>
<xText>w dniu 10 czerwca 2016 r. w <xAnon>W.</xAnon> woj. <xAnon> (...)</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> działając wspólnie i w porozumieniu dokonali kradzieży z włamaniem do samochodu marki <xAnon>F. (...)</xAnon> <xAnon>nr rej. (...)</xAnon> poprzez przecięcie kłódki w tylnych drzwiach, a następnie z jego wnętrza zabrali w celu przywłaszczenia mienie w postaci damskich i męskich koszul, damskich i męskich swetrów, damskich i męskich majtek, damskich i męskich koszulek polo oraz męskich pasków o łącznej wartości ok. 55.000 zł na szkodę <xAnon>A. H.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramach <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>, tj. w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText><xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon>, <xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">X</xName>
<xText>w nieustalonym dniu miesiąca stycznia 2016 r. w <xAnon>G.</xAnon>, woj. <xAnon> (...)</xAnon>, w mieszkaniu przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłowali doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w nieustalonej kwocie obywateli <xAnon>C.</xAnon> <xAnon>J.</xAnon> <xAnon>Y.</xAnon> oraz <xAnon>W.</xAnon> <xAnon>Y.</xAnon>, wprowadziwszy ich w błąd, że są funkcjonariuszami policji, którzy weryfikują fakt obrotu przez pokrzywdzonych w sklepie fałszywymi banknotami, zażądali od nich wydania pieniędzy, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na stanowczą postawę pokrzywdzonych</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText><xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XI</xName>
<xText>w dniu 18 grudnia 2015 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu dokonali kradzieży z włamaniem do mieszkania, do którego wnętrza dostali się po uprzednim wyłamaniu okna, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 43.000 zł, powodując tym straty na szkodę obywateli <xAnon>C.</xAnon> <xAnon>D.</xAnon> <xAnon>Z.</xAnon> i <xAnon>J.</xAnon> <xAnon>G.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XII</xName>
<xText>w nocy z 14/15 lutego 2014 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu oraz jeszcze jednym nieustalonym sprawcą, dokonali kradzieży z włamaniem do magazynu <xAnon> firmy (...)</xAnon>, do którego wnętrza dostali się po uprzednim wyłamaniu drzwi wejściowych, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia bielizny damskiej w postaci dwunastu tysięcy sztuk biustonoszy oraz dwóch tysięcy sztuk majtek <xAnon> firmy (...)</xAnon>, powodując tym straty w wysokości 49.400 zł na szkodę <xAnon>L. B.</xAnon> oraz straty spowodowane uszkodzeniem drzwi w wysokości 1.000 zł na szkodę <xAnon>M. S.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText><xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon> i <xAnon>I. C. (2)</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XIII</xName>
<xText>w dniu 6 maja 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> wspólnie i w porozumieniu wbrew przepisom ustawy posiadali znaczną ilość środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci ziela konopi innych niż włókniste w łącznej ilości 11,053 grama, metamfetaminę w ilości 1,132 grama i substancji o wadze 3,959 grama zawierającej w swoim składzie amfetaminę</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">8</xName>
<xText><xBx><xAnon>N. C.</xAnon>, <xAnon>J. M.</xAnon> i <xAnon>K. M.</xAnon> </xBx>o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XIV</xName>
<xText>w nocy z 17/18 kwietnia 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu dokonali kradzieży z włamaniem do pomieszczenia sali zabaw <xAnon>U.</xAnon>, do wnętrza której dostali się po uprzednim wybiciu szyby płytą chodnikową, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch automatów z pieniędzmi w bilonie z nieustaloną wartością bilonu oraz jednego bujaka z pieniędzmi w bilonie z nieustaloną wartością bilonu powodując łącznie straty w wysokości nie mniejszej niż 800 zł na szkodę <xAnon>W. S.</xAnon> oraz powodując uszkodzenia odzyskanych urządzeń w kwocie 5.500 zł na szkodę <xAnon> Firmy Handlowo Usługowej (...)</xAnon> z/s w <xAnon>P.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 288;art. 288 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 288 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText xALIGNx="center">w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramach <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>, tj. w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink>,</xText>
<xText>a <xAnon>J. M.</xAnon> w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">9</xName>
<xText><xBx><xAnon>J. M.</xAnon> i <xAnon>K. M.</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XV</xName>
<xText>w nieustalonym dniu miesiąca października 2015 r. w <xAnon>Ż.</xAnon>, woj. <xAnon> (...)</xAnon>, z terenu posesji znajdującej się przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia plastikowego domku dziecięcego powodując straty w wysokości 600 zł na szkodę <xAnon>H. N.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>przy czym <xAnon>J. M.</xAnon> dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XVI</xName>
<xText>w dniu 17 lutego 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon>, woj. <xAnon> (...)</xAnon>, z terenu parkingu sklepowego <xAnon> sklepu (...)</xAnon> działając z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia transportowego wózka sklepowego o wartości 1.000 zł na szkodę <xAnon> (...) S.A</xAnon> z/s w <xAnon>W.</xAnon>, a następnie przy użyciu tegoż skradzionego wózka z terenu <xAnon> firmy (...)</xAnon> znajdującej się przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia kotła grzewczego CO <xAnon>marki D.</xAnon>, wartości 8.090 zł na szkodę <xAnon>W. S.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>przy czym <xAnon>J. M.</xAnon> dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XVII</xName>
<xText>w okresie miedzy 10 a 12 października 2015 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> z terenu posesji przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> działając wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia trzech drabin aluminiowych <xAnon>K.</xAnon> o łącznej wartości 2.000 zł na szkodę <xAnon>A. Z.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>przy czym <xAnon>J. M.</xAnon> dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">10</xName>
<xText><xBx><xAnon>K. M.</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XVIII</xName>
<xText>w dniu 24 grudnia 2015 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>J. M.</xAnon>, wobec którego skierowano odrębny akt oskarżenia o ten czyn, usiłowali dokonać kradzieży z włamaniem do naczepy samochodowej <xAnon>marki S.</xAnon> o <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>, do której wnętrza dostali się po uprzednim zerwaniu plomb zabezpieczających, celem dokonania zaboru w celu przywłaszczenia mienia stanowiącego własność <xAnon> SM (...) sp. z.o.o.</xAnon> z/s w <xAnon>A.</xAnon>, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na podjętą interwencję kierowcy pojazdu</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">11</xName>
<xText><xBx><xAnon>I. C. (2)</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XIX</xName>
<xText>od nieustalonej daty do dnia 20 czerwca 2016 r. działając w krótkich odstępach czasu z góry powziętym zamiarem kilkukrotnie przyjmowała od <xAnon>Ł. C.</xAnon> ubrania pochodzące z kradzieży celem ich sprzedaży, w tym w czerwcu 2016 r. pomogła w ukryciu ubrań pochodzących z kradzieży w busa w <xAnon>W.</xAnon> na szkodę <xAnon>A. H.</xAnon> biorąc udział w ich przewiezieniu do jej siostry, <xAnon>K. C. (2)</xAnon>, która miała je sprzedać</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 291;art. 291 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 291 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">12</xName>
<xText><xBx><xAnon>Ł. P.</xAnon> </xBx>o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XX</xName>
<xText>w okresie od lutego 2016 r. do 20 czerwca 2016 r. na terenie <xAnon>Ż.</xAnon> działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzielał innym osobom środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, sprzedając ją w działkach po 0,5-1 grama za nie mniej niż 10-30 zł, ziela konopi innych niż włókniste, sprzedając je w działkach po 0,8 grama za nie mniej niż 50 zł, mefedronu, sprzedając go w działkach po 0,8 grama za nie mniej niż 40-80 zł, oraz tabletek ekstazy, sprzedając je za nie mniej niż 20 zł za sztukę, które to środki i substancje w celach handlowych otrzymywał od <xAnon>N. C.</xAnon> lub <xAnon>Ł. C.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii</xText>
<xText xALIGNx="center"> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">13</xName>
<xText><xBx><xAnon>D. S.</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXI</xName>
<xText>w okresie od lutego 2016 r. do 20 czerwca 2016 r. na terenie <xAnon>Ż.</xAnon> działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzielał odpłatnie <xAnon>Ł. C.</xAnon> substancję psychotropową w postaci mefedronu w nieustalonej ilości za nieustaloną kwotę</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii</xText>
<xText xALIGNx="center">w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">14</xName>
<xText><xBx><xAnon>R. S.</xAnon> </xBx>o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXII</xName>
<xText>w okresie od lutego 2016 r. do 20 czerwca 2016 r. na terenie <xAnon>Ż.</xAnon> działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzielał odpłatnie <xAnon>Ł. C.</xAnon> środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci amfetaminy i ziela konopi innych niż włókniste, w nieustalonej ilości za nieustaloną kwotę</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii</xText>
<xText xALIGNx="center">w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">15</xName>
<xText><xBx><xAnon>R. W.</xAnon> </xBx>o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXIII</xName>
<xText>w okresie od lutego 2016 r. do 20 czerwca 2016 r. na terenie <xAnon>Ż.</xAnon> działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzielał innym osobom środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, sprzedając ją w działkach po 0,5-1 grama za nie mniej niż 10-30 zł, ziela konopi innych niż włókniste, sprzedając je w działkach po 0,8 grama za nie mniej niż 50 zł, mefedronu, sprzedając go w działkach po 0,8 grama za nie mniej niż 40-80 zł, oraz tabletek ekstazy sprzedając je za nie mniej niż 20 zł za sztukę, które to środki i substancje w celach handlowych otrzymywał od <xAnon>N. C.</xAnon> lub <xAnon>Ł. C.</xAnon>, przy czym czynu tego dopuścił się w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne</xText>
</xUnit>
<xText>tj. o czyn art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">16</xName>
<xText><xBx><xAnon>K. C. (1) z domu T.</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXIV</xName>
<xText>nieustalonego dnia w czerwcu 2016 r. w <xAnon>G.</xAnon> gm. <xAnon>W.</xAnon> przyjęła od <xAnon>Ł. C.</xAnon> i <xAnon>I. C. (2)</xAnon> celem sprzedaży ubrania pochodzące z kradzieży do busa w <xAnon>W.</xAnon> na szkodę <xAnon>A. H.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 291;art. 291 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 291 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">17</xName>
<xText><xBx><xAnon>K. S.</xAnon></xBx> o to, że:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXV</xName>
<xText>w nocy z 15 na 16 kwietnia 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> dokonał włamania do mieszkania <xAnon>I. F.</xAnon> w nieustalony sposób, skąd następnie zabrał w celu przywłaszczenia telewizor <xAnon> (...)</xAnon> cale typ <xAnon> (...)</xAnon> nr fab. <xAnon> (...)</xAnon>, telefon komórkowy LG, telefon komórkowy Samsung, odtwarzacz kaset magnetofonowych, laptop i tablet o łącznej wartości 6.000 zł na szkodę <xAnon>I. F.</xAnon> oraz laptop <xAnon>A. (...)</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon> nr <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 1.000 zł na szkodę <xAnon>A. L.</xAnon>, a także modem do odbioru Internetu w sieci <xAnon>P.</xAnon> o nieustalonej wartości na szkodę <xAnon>E. K.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>orzeka:</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> uniewinnia od czynu opisanego w punkcie <xBx>I</xBx> aktu oskarżenia;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> uniewinnia od czynu opisanego w punkcie <xBx>II </xBx>aktu oskarżenia;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>III</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w okresach:</xText>
<xEnum>
<xBullet>⚫</xBullet>
<xEnumElem>
<xText>od dnia 10 stycznia 2012 r. do dnia 18 czerwca 2013 r.,</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od dnia 19 lipca 2013 r. do dnia 5 maja 2014 r.,</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od dnia 5 czerwca 2014 r. do dnia 31 stycznia 2015 r.,</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od dnia 22 lipca 2015 r. do dnia 29 października 2015 r.</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
</xUnit>
<xText>w <xAnon>Ż.</xAnon> uchylał się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy oraz wyroku Sądu Rejonowego w Żyrardowie z dnia 30 września 2003 r. sygn. III RC 429/03 obowiązku alimentacyjnego, przez niełożenie na utrzymanie małoletniego syna <xAnon>D. C.</xAnon> alimentów w kwocie 200 zł miesięcznie, wskutek czego powstała zaległość stanowiąca równowartość powyżej 3 świadczeń okresowych, przez co naraził <xAnon>D. C.</xAnon> na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, co stanowi przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 209;art. 209 § 1 a" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.209§1a k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 209;art. 209 § 1 a" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.209§1a k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">IV</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> w ramach czynów opisanych w punkcie <xBx>IV</xBx> i <xBx>XIII</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w okresie od lutego 2016 r. do 6 maja 2016 r. na terenie <xAnon>Ż.</xAnon>, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>N. C.</xAnon> i inną ustaloną osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przetwarzali środki odurzające i substancje psychotropowe w znacznej ilości w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że porcjowali te środki na działki handlowe, w przypadku amfetaminy uprzednio zmieszawszy z kofeiną i kreatyną, a także wprowadzili do obrotu znaczne ilości środków odurzających, w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że przekazywali je innym osobom, celem ich dalszej sprzedaży nieustalonym osobom, a następnie przyjmowali od nich pieniądze uzyskane z tej sprzedaży, a nadto wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>N. C.</xAnon> i <xAnon>I. C. (2)</xAnon> udzielali odpłatnie innym osobom, w tym <xAnon>A. G.</xAnon> i <xAnon>P. H.</xAnon>, środków odurzających i substancji psychotropowych, sprzedając im środki w postaci amfetaminy, ziela konopi innych niż włókniste, mefedronu oraz tabletek ekstazy, a nadto w dniu 6 maja 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>I. C. (2)</xAnon>, wbrew przepisom ustawy posiadali środki odurzające i substancje psychotropowe, w postaci: ziela konopi innych niż włókniste w łącznej ilości 11,053 grama, metamfetaminę w ilości 1,132 grama i mieszaninę zawierającą w swoim składzie amfetaminę o wadze 3,959 grama, co stanowi czyn z art. 53 ust.1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 62 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie wymienionych wyżej przepisów skazuje go, a na podstawie art.56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymierza mu karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności oraz 300 (trzystu) stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych grzywny;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">V</xName>
<xText>na podstawie art.69 ust.4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzeka wobec oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> nawiązkę w kwocie 10.000 (dziesięć tysięcy) zł na rzecz <xAnon> Stowarzyszenia (...)</xAnon>;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">VI</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> uznaje za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie <xBx>V</xBx> aktu oskarżenia i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">VII</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>VI</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 7 kwietnia 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>N. C.</xAnon> i <xAnon>W. K. (2)</xAnon>, przez uchylone okno od mieszkania znajdującego się na I piętrze, dostali się po drabinie do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia laptop marki <xAnon> (...)</xAnon>, powodując tym straty w wysokości 1.100 zł na szkodę obywatela Wietnamu <xAnon>L.</xAnon> <xAnon>T.</xAnon> <xAnon>H.</xAnon>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">VIII</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> uznaje za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie <xBx>VII</xBx> aktu oskarżenia i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.13§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.14§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">IX</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>VIII </xBx>aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 12 maja 2016 r. w <xAnon>S.</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>N. C.</xAnon>, <xAnon>W. K. (2)</xAnon> i inną ustaloną osobą, dokonali rozboju na osobie <xAnon>T. P.</xAnon>, w ten sposób, że wspólnie pojechali do mieszkania pokrzywdzonego, a następnie <xAnon>N. C.</xAnon> i <xAnon>W. K. (1)</xAnon> weszli do wnętrza mieszkania, podając się za funkcjonariuszy policji i używając przemocy wobec pokrzywdzonego, w postaci popchnięć i założenia na ręce kajdanek, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 60.000 zł, co stanowi przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 280 § 1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.280§1 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">X</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>IX</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 10 czerwca 2016 r. w <xAnon>W.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>N. C.</xAnon>, <xAnon>W. K. (2)</xAnon> i innymi ustalonymi osobami, dokonali kradzieży z włamaniem do samochodu marki <xAnon>F. (...)</xAnon> <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>, poprzez przecięcie kłódki w tylnych drzwiach, a następnie z jego wnętrza zabrali w celu przywłaszczenia mienie w postaci damskich i męskich koszul, damskich i męskich swetrów, damskich i męskich majtek, damskich i męskich koszulek polo oraz męskich pasków o łącznej wartości ok. 55.000 zł na szkodę <xAnon>A. H.</xAnon>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XI</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>X </xBx>aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w styczniu 2016 r. w <xAnon>G.</xAnon>, w mieszkaniu przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>W. K. (2)</xAnon>, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłowali doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w nieustalonej kwocie obywateli <xAnon>C.</xAnon> <xAnon>Y.</xAnon> <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>Y.</xAnon> <xAnon>W.</xAnon>, w ten sposób, że wprowadziwszy ich w błąd, że są funkcjonariuszami policji, którzy weryfikują fakt obrotu fałszywymi banknotami, zażądali od nich wydania pieniędzy, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na odmowę pokrzywdzonych, co stanowi przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie 286<xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.14§1 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XII</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>XI</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 18 grudnia 2015 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, po uprzednim wyłamaniu okna, dostali się do wnętrza mieszkania, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 43.000 zł, na szkodę obywateli <xAnon>C.</xAnon> <xAnon>Z. D.</xAnon> i <xAnon>G. J.</xAnon>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XIII</xName>
<xText>Oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>XII </xBx>aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nocy z 14/15 lutego 2014 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z jednym ustalonym oraz z drugim nieustalonym sprawcą, po uprzednim wyłamaniu drzwi wejściowych do magazynu <xAnon> firmy (...)</xAnon>, dostali się do wnętrza, skąd dokonali zaboru w celu przywłaszczenia bielizny damskiej w postaci dwunastu tysięcy sztuk biustonoszy oraz dwóch tysięcy sztuk majtek, powodując tym straty w wysokości 49.400 zł na szkodę <xAnon>L. B.</xAnon> oraz straty spowodowane uszkodzeniem drzwi w wysokości 1.000 zł na szkodę <xAnon>M. S.</xAnon>, co stanowi przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XIV</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 85;art. 85 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.85§1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.86§1 k.k.</xLexLink> wymierza oskarżonemu <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> karę łączną 7 (siedmiu) lat pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XV</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 63;art. 63 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.63§1 k.k.</xLexLink> na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza oskarżonemu <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania:</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">1</xName>
<xText>od 6.05.2016 r. godz. 17.10 do 7.05.2016 r. godz. 18.15,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">2</xName>
<xText>od 31.03.2017 r. do 20.06.2017 r.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">3</xName>
<xText>od 7.08.2017 r. do 23.01.2018 r.;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XVI</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>IV</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w okresie od lutego 2016 r. do 6 maja 2016 r. na terenie <xAnon>Ż.</xAnon>, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>Ł. C.</xAnon> i inną ustaloną osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przetwarzali środki odurzające i substancje psychotropowe w znacznej ilości w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że porcjowali te środki na działki handlowe, w przypadku amfetaminy uprzednio zmieszawszy z kofeiną i kreatyną, a także wprowadzili do obrotu znaczne ilości środków odurzających, w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że przekazywali je innym osobom, celem ich dalszej sprzedaży nieustalonym osobom, a następnie przyjmowali od nich pieniądze uzyskane z tej sprzedaży, a nadto wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>Ł. C.</xAnon> i <xAnon>I. C. (2)</xAnon> udzielali odpłatnie innym osobom środków odurzających i substancji psychotropowych, sprzedając im środki w postaci amfetaminy, ziela konopi innych niż włókniste, mefedronu oraz tabletek ekstazy, co stanowi czyn z art. 53 ust. 1 i 2 w zb. z 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie art.56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przy zastosowaniu <xLexLink xArt="art. 60;art. 60 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.60§3 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 2 (dwóch) lat i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz 30 (trzydziestu stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych grzywny;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XVII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>V</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 1 kwietnia 2016 r. w <xAnon>G.</xAnon>, przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>W. K. (2)</xAnon>, poprzez wyważenie okna mieszkania <xAnon>I. P.</xAnon>, dostali się do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia srebrny pierścionek z białymi kamieniami, srebrną bransoletkę z białymi kamykami <xAnon>marki S.</xAnon>, srebrny naszyjnik <xAnon>marki S.</xAnon>, czarny skórzany portfel <xAnon>marki P.</xAnon>, kremowy skórzany portfel <xAnon>marki G.</xAnon>, o łącznej wartości ok. 1885 zł, na szkodę obywatelki <xAnon>C.</xAnon> <xAnon>Y.</xAnon> <xAnon>J.</xAnon>, a nadto spowodowali uszkodzenie mienia na szkodę <xAnon>I. P.</xAnon> w kwocie 1074,09 zł, przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramach <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink> przy zastosowaniu <xLexLink xArt="art. 60;art. 60 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.60§3 k.k.</xLexLink> skazuje go i wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XVIII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>VI </xBx>aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 7 kwietnia 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>Ł. C.</xAnon> i <xAnon>W. K. (2)</xAnon>, przez uchylone okno od mieszkania znajdującego się na I piętrze, dostali się po drabinie do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia laptop marki <xAnon> (...)</xAnon>, powodując tym straty w wysokości 1.100 zł na szkodę obywatela Wietnamu <xAnon>L.</xAnon> <xAnon>T.</xAnon> <xAnon>H.</xAnon>, przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> przy zastosowaniu <xLexLink xArt="art. 60;art. 60 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.60§3 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 300 (trzystu) stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych grzywny;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XIX</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>VII</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nieustalonym dniu miesiąca maja 2016 r. w <xAnon>R.</xAnon>, pow. <xAnon> (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, usiłowali dokonać włamania do kościoła pod wezwaniem św. <xAnon>K.</xAnon>, do którego wnętrza usiłowali się dostać po uprzednim wyjęciu szyby, celem dokonania kradzieży nieustalonych przedmiotów o nieustalonej wartości na szkodę parafii św. <xAnon>K.</xAnon> w <xAnon>R.</xAnon>, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na fakt spłoszenia przez nieustalone osoby, przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramach <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>, tj. co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink>, i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink>, skazuje go, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.14§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> z zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.64§2 k.k.</xLexLink> przy zastosowaniu <xLexLink xArt="art. 60;art. 60 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.60§3 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XX</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>VIII</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 12 maja 2016 r. w <xAnon>S.</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>Ł. C.</xAnon>, <xAnon>W. K. (2)</xAnon> i inną ustaloną osobą, dokonali rozboju na osobie <xAnon>T. P.</xAnon>, w ten sposób, że wspólnie pojechali do mieszkania pokrzywdzonego, a następnie <xAnon>N. C.</xAnon> i <xAnon>W. K. (1)</xAnon> weszli do wnętrza mieszkania, podając się za funkcjonariuszy policji i używając przemocy wobec pokrzywdzonego, w postaci popchnięć i założenia na ręce kajdanek, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 60.000 zł, przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramach <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>, co stanowi przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 280 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink>i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.280§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink> przy zastosowaniu <xLexLink xArt="art. 60;art. 60 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.60§3 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXI</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>IX</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 10 czerwca 2016 r. w <xAnon>W.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>Ł. C.</xAnon>, <xAnon>W. K. (2)</xAnon> i innymi ustalonymi osobami, dokonali kradzieży z włamaniem do samochodu marki <xAnon>F. (...)</xAnon> <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>, poprzez przecięcie kłódki w tylnych drzwiach, a następnie z jego wnętrza zabrali w celu przywłaszczenia mienie w postaci damskich i męskich koszul, damskich i męskich swetrów, damskich i męskich majtek, damskich i męskich koszulek polo oraz męskich pasków o łącznej wartości ok. 55.000 zł na szkodę <xAnon>A. H.</xAnon>, przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramach <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.64§2 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.64§2 k.k.</xLexLink> przy zastosowaniu <xLexLink xArt="art. 60;art. 60 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.60§3 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>XIV</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nocy z 17/18 kwietnia 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>J. M.</xAnon> i <xAnon>K. M.</xAnon>, po uprzednim wybiciu szyby płytą chodnikową, dostali się do wnętrza sali zabaw <xAnon> (...)</xAnon>, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch automatów z pieniędzmi w bilonie o nieustalonej wartości oraz jednego zabawki - bujaka z pieniędzmi o nieustalonej wartości, powodując łącznie straty w wysokości nie mniejszej niż 800 zł na szkodę <xAnon>W. S.</xAnon> oraz powodując uszkodzenia skradzionych urządzeń w kwocie 5.500 zł na szkodę <xAnon> Firmy Handlowo Usługowej (...)</xAnon> z/s w <xAnon>P.</xAnon> przy czym <xAnon>N. C.</xAnon> dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramach <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 288;art. 288 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 288 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie art. <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 288;art. 288 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 288 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 2 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.64§2 k.k.</xLexLink> przy zastosowaniu <xLexLink xArt="art. 60;art. 60 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.60§3 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXIII</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 85;art. 85 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.85§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.86§1 k.k.</xLexLink> wymierza oskarżonemu <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx> karę łączną 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXIV</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 60;art. 60 § 3;art. 60 § 5" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.60§3 i 5 k.k.</xLexLink> wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego <xAnon>N. C.</xAnon> kary łącznej warunkowo zawiesza na okres próby 10 (dziesięciu) lat;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXV</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 73;art. 73 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.73§1 k.k.</xLexLink> oddaje oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXVI</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.72§1 pkt 1 k.k.</xLexLink> zobowiązuje oskarżonego do informowania kuratora sądowego o przebiegu próby;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXVII</xName>
<xText>oskarżoną <xBx><xAnon>I. C. (2)</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>IV</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winną tego, że w okresie od lutego 2016 r. do 6 maja 2016 r. na terenie <xAnon>Ż.</xAnon>, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>Ł. C.</xAnon> i <xAnon>N. C.</xAnon> udzielali odpłatnie innym osobom, w tym <xAnon>A. G.</xAnon>, środków odurzających i substancji psychotropowych, sprzedając im środki w postaci: amfetaminy, ziela konopi innych niż włókniste, mefedronu oraz tabletek ekstazy, a nadto w dniu 6 maja 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>Ł. C.</xAnon>, wbrew przepisom ustawy posiadali środki odurzające i substancje psychotropowe, w postaci: ziela konopi innych niż włókniste w łącznej ilości 11,053 grama, metamfetaminę w ilości 1,132 grama i mieszaninę zawierającą w swoim składzie amfetaminę o wadze 3,959 grama, co stanowi czyn z art. 62 ust.1 w zb. z art.59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 12 k.k.</xLexLink> skazuje ją, a na podstawie art.59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymierza jej karę 1 (jednego) roku pozbawienia</xText>
</xUnit>
<xText>wolności oraz 100 (stu) stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych grzywny; na podstawie art.69 ust.4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzeka wobec oskarżonej <xBx><xAnon>I. C. (2)</xAnon></xBx> nawiązkę w kwocie 3.000 (trzy tysiące) zł na rzecz <xAnon> Stowarzyszenia (...)</xAnon>;</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXVIII</xName>
<xText>oskarżoną <xBx><xAnon>I. C. (2)</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>XIX</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winną tego, że w okresie od dnia 6 czerwca 2016 r. do dnia 20 czerwca 2016 r. pomogła w ukryciu ubrań pochodzących z kradzieży z busa w <xAnon>W.</xAnon> na szkodę <xAnon>A. H.</xAnon>, biorąc udział w ich przewiezieniu do jej siostry, <xAnon>K. C. (1)</xAnon> (obecnie <xAnon>C.</xAnon>), która miała dokonać ich sprzedaży, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 291;art. 291 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 291 § 1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 291;art. 291 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 291§1 k.k.</xLexLink> wymierza jej karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXIX</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 85;art. 85 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.85§1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.86§1 k.k.</xLexLink> wymierza oskarżonej <xBx><xAnon>I. C. (2)</xAnon></xBx> karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXX</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.69§1 k.k.</xLexLink> wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej <xAnon>I. C. (2)</xAnon> kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby 3 (trzech) lat;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXXI</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 73;art. 73 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.73§1 k.k.</xLexLink> oddaje oskarżoną w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXXII</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.72§1 pkt 1 k.k.</xLexLink> zobowiązuje oskarżoną do informowania kuratora sądowego o przebiegu próby;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXXIII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>V</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 1 kwietnia 2016 r. w <xAnon>G.</xAnon>, przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie z <xAnon>N. C.</xAnon> i <xAnon>Ł. C.</xAnon>, poprzez wyważenie okna mieszkania należącego do <xAnon>I. P.</xAnon>, dostali się do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia srebrny pierścionek z białymi kamieniami, srebrną bransoletkę z białymi kamykami <xAnon>marki S.</xAnon>, srebrny naszyjnik <xAnon>marki S.</xAnon>, czarny skórzany portfel <xAnon>marki P.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xText>kremowy skórzany portfel <xAnon>marki G.</xAnon>, o łącznej wartości ok. 1885 zł, na szkodę obywatelki <xAnon>C.</xAnon> <xAnon>Y.</xAnon> <xAnon>J.</xAnon>, a nadto spowodowali uszkodzenie mienia na szkodę <xAnon>I. P.</xAnon> w kwocie 1074,09 zł, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279§1 k.k.</xLexLink> skazuje go i wymierza mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXXIV</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>VI </xBx>aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 7 kwietnia 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>N. C.</xAnon> i <xAnon>Ł. C.</xAnon>, przez uchylone okno od mieszkania znajdującego się na I piętrze, dostali się po drabinie do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia laptop marki <xAnon> (...)</xAnon>, powodując tym straty w wysokości 1.100 zł na szkodę obywatela Wietnamu <xAnon>L.</xAnon> <xAnon>T.</xAnon> <xAnon>H.</xAnon>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXXV</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> uznaje za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie <xBx>VII</xBx> aktu oskarżenia i za to na podstawie azart.13<xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.14§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności ;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXXVI</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>VIII </xBx>aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 12 maja 2016 r. w <xAnon>S.</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>N. C.</xAnon>, <xAnon>Ł. C.</xAnon> i inną ustaloną osobą, dokonali rozboju na osobie <xAnon>T. P.</xAnon>, w ten sposób, że wspólnie pojechali do mieszkania pokrzywdzonego, a następnie <xAnon>N. C.</xAnon> i</xText>
</xUnit>
<xText><xAnon>W. K. (1)</xAnon> weszli do wnętrza mieszkania, podając się za funkcjonariuszy policji i używając przemocy wobec pokrzywdzonego, w postaci popchnięć i założenia na ręce kajdanek, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 60.000 zł, co stanowi przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 280 § 1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.280§1 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXXVII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>IX </xBx>aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 10 czerwca 2016 r. w <xAnon>W.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>N. C.</xAnon>, <xAnon>Ł. C.</xAnon> i innymi ustalonymi osobami, dokonali kradzieży z włamaniem do samochodu marki <xAnon>F. (...)</xAnon> <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>, poprzez przecięcie kłódki w tylnych drzwiach, a następnie z jego wnętrza zabrali w celu przywłaszczenia mienie w postaci damskich i męskich koszul, damskich i męskich swetrów, damskich i męskich majtek, damskich i męskich koszulek polo oraz męskich pasków o łącznej wartości ok. 55.000 zł na szkodę <xAnon>A. H.</xAnon>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXXVIII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>X</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w styczniu 2016 r. w <xAnon>G.</xAnon>, w mieszkaniu przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>Ł. C.</xAnon>, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłowali doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w nieustalonej kwocie obywateli <xAnon>C.</xAnon> <xAnon>Y.</xAnon> <xAnon>J.</xAnon> oraz <xAnon>Y.</xAnon> <xAnon>W.</xAnon>, w ten sposób, że wprowadziwszy ich w błąd, że są funkcjonariuszami policji, którzy weryfikują fakt obrotu fałszywymi banknotami, zażądali od nich wydania pieniędzy, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na odmowę pokrzywdzonych, co stanowi przestępstwo z <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 13;art. 13 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 13 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 286;art. 286 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 286 § 1 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie 286<xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.14§1 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XXXIX</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 85;art. 85 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.85§1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.86§1 k.k.</xLexLink> orzeka wobec oskarżonego <xAnon>W. K. (1)</xAnon> karę łączną 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XL</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>J. M.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>XIV</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nocy z 17/18 kwietnia 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>N. C.</xAnon> i <xAnon>K. M.</xAnon>, po uprzednim wybiciu szyby płytą chodnikową, dostali się do wnętrza sali zabaw <xAnon> (...)</xAnon>, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch automatów z pieniędzmi w bilonie o nieustalonej wartości oraz jednego zabawki - bujaka z pieniędzmi o nieustalonej wartości, powodując łącznie straty w wysokości nie mniejszej niż 800 zł na szkodę <xAnon>W. S.</xAnon> oraz powodując uszkodzenia skradzionych urządzeń w kwocie 5.500 zł na szkodę <xAnon> Firmy Handlowo Usługowej (...)</xAnon> z/s w <xAnon>P.</xAnon> przy czym <xAnon>J. M.</xAnon> dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 288;art. 288 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 288 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie art. <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 288;art. 288 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 288 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XLI</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>J. M.</xAnon> </xBx>uznaje w ramach zarzutu opisanego w punkcie <xBx>XV</xBx> aktu oskarżenia za winnego tego, że w nieustalonym dniu miesiąca października 2015 r. w <xAnon>Ż.</xAnon>, z terenu posesji znajdującej się przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>K. M.</xAnon>, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia plastikowego domku dziecięcego powodując straty w wysokości 600 zł na szkodę <xAnon>H. N.</xAnon>, przy czym <xAnon>J. M.</xAnon> dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XLII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>J. M.</xAnon> </xBx>uznaje w ramach zarzutu opisanego w punkcie <xBx>XVI</xBx> aktu oskarżenia za winnego tego, że w dniu 17 lutego 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon>, woj. <xAnon> (...)</xAnon>, z terenu parkingu sklepowego <xAnon> sklepu (...)</xAnon>, działając z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>K. M.</xAnon>, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia transportowego wózka sklepowego o wartości 1.000 zł na szkodę <xAnon> (...) S.A</xAnon> z/s w <xAnon>W.</xAnon>, a następnie przy użyciu tegoż skradzionego wózka z terenu <xAnon> firmy (...)</xAnon> znajdującej się przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia kotła grzewczego CO <xAnon>marki D.</xAnon>, wartości 8.090 zł na szkodę <xAnon>W. S.</xAnon>, przy czym <xAnon>J. M.</xAnon> dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.12 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.64§1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.64§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.12 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XLIII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>J. M.</xAnon> </xBx>uznaje w ramach zarzutu opisanego w punkcie <xBx>XVII</xBx> aktu oskarżenia za winnego tego, że w okresie miedzy 10 a 12 października 2015 r. w <xAnon>Ż.</xAnon>, z terenu posesji przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>K. M.</xAnon>, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia trzech drabin aluminiowych <xAnon>K.</xAnon> o łącznej wartości 2.000 zł na szkodę <xAnon>A. Z.</xAnon>, przy czym <xAnon>J. M.</xAnon> dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XLIV</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 85;art. 85 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.85§1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.86§1 k.k.</xLexLink> wymierza oskarżonemu <xBx><xAnon>J. M.</xAnon></xBx> karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XLV</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>K. M.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>XIV</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nocy z 17/18 kwietnia 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>J. M.</xAnon> i <xAnon>N. C.</xAnon>, po uprzednim wybiciu szyby płytą chodnikową, dostali się do wnętrza sali zabaw <xAnon> (...)</xAnon>, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch automatów z pieniędzmi w bilonie o nieustalonej wartości oraz jednego zabawki - bujaka z pieniędzmi o nieustalonej wartości, powodując łącznie straty w wysokości nie mniejszej niż 800 zł na szkodę <xAnon>W. S.</xAnon> oraz powodując uszkodzenia skradzionych urządzeń w kwocie 5.500 zł na szkodę <xAnon> Firmy Handlowo Usługowej (...)</xAnon> z/s w <xAnon>P.</xAnon> co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 288;art. 288 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 288 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie art. <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 288;art. 288 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 288 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.279§1 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XLVI</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>K. M.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>XV</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nieustalonym dniu miesiąca października 2015 r. w <xAnon>Ż.</xAnon>, z terenu posesji znajdującej się przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>J. M.</xAnon>, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia plastikowego domku dziecięcego powodując straty w wysokości 600 zł na szkodę <xAnon>H. N.</xAnon>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 278§1 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XLVII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>K. M.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>XVI</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 17 lutego 2016 r. w <xAnon>Ż.</xAnon>, woj. <xAnon> (...)</xAnon>, z terenu parkingu sklepowego <xAnon> sklepu (...)</xAnon>, działając z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>J. M.</xAnon>, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia transportowego wózka sklepowego o wartości 1.000 zł na szkodę <xAnon> (...) S.A</xAnon> z/s w <xAnon>W.</xAnon>, a następnie przy użyciu tegoż skradzionego wózka z terenu <xAnon> firmy (...)</xAnon> znajdującej się przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia kotła grzewczego CO <xAnon>marki D.</xAnon>, wartości 8.090 zł na szkodę <xAnon>W. S.</xAnon>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.12 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 12" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.12 k.k.</xLexLink> skazuje go, a na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XLVIII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>K. M.</xAnon></xBx> w ramach czynu opisanego w punkcie <xBx>XVII</xBx> aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w okresie miedzy 10 a 12 października 2015 r. w <xAnon>Ż.</xAnon>, z terenu posesji przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>J. M.</xAnon>, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia trzech drabin aluminiowych <xAnon>K.</xAnon> o łącznej wartości 2.000 zł na szkodę <xAnon>A. Z.</xAnon>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.278§1 k.k.</xLexLink> skazuje go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">XLIX</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>K. M.</xAnon></xBx> uniewinnia od czynu opisanego w punkcie <xBx>XVIII</xBx> aktu oskarżenia;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">L</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 85;art. 85 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.85§1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.86§1 k.k.</xLexLink> wymierza oskarżonemu <xBx><xAnon>K. M.</xAnon></xBx> karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx="."><xAnon>L.</xAnon></xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>Ł. P.</xAnon></xBx> uniewinnia od popełnienia czynu opisanego w punkcie <xBx>XXII </xBx>aktu oskarżenia;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">LII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>D. S.</xAnon></xBx> uniewinnia od popełnienia czynu opisanego w punkcie <xBx>XXIII</xBx> aktu oskarżenia;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">LIII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>R. S.</xAnon></xBx> uniewinnia od popełnienia czynu opisanego w punkcie <xBx>XXIV</xBx> aktu oskarżenia;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">LIV</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>R. W.</xAnon></xBx> uniewinnia od popełnienia czynu opisanego w punkcie <xBx>XXV </xBx>aktu oskarżenia;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">LV</xName>
<xText>oskarżoną <xBx><xAnon>K. C. (1) z d. T.</xAnon></xBx> uznaje w ramach zarzutu opisanego w punkcie <xBx>XXVI</xBx> aktu oskarżenia za winną tego, że w czerwcu 2016 r. w <xAnon>G.</xAnon> gm. <xAnon>W.</xAnon> przyjęła od <xAnon>Ł. C.</xAnon> i <xAnon>I. C. (2)</xAnon>, celem sprzedaży, ubrania pochodzące z kradzieży do busa w <xAnon>W.</xAnon> na szkodę <xAnon>A. H.</xAnon>, co stanowi czyn z <xLexLink xArt="art. 291;art. 291 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.291§1 k.k.</xLexLink> i za to na podstawie <xLexLink xArt="art. 291;art. 291 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.291§1 k.k.</xLexLink> skazuje ją na karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">LVI</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.69§1 k.k.</xLexLink> wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary warunkowo zawiesza na okres próby 2 (dwóch) lat;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">LVII</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 73;art. 73 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.73§1 k.k.</xLexLink> oddaje oskarżoną w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">LVIII</xName>
<xText>oskarżonego <xBx><xAnon>K. S.</xAnon></xBx> uniewinnia od zarzutu opisanego w punkcie <xBx>XXVII </xBx>aktu oskarżenia;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">LIX</xName>
<xText>Na podstawie <xLexLink xArt="art. 46;art. 46 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art.46§1 k.k.</xLexLink> orzeka wobec oskarżonych następujące środki karne w postaci obowiązku naprawienia szkody:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">a</xName>
<xText>wobec <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon>, <xAnon>N. C.</xAnon></xBx> i <xBx><xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> - poprzez wpłatę solidarnie kwoty 1885 zł (jeden tysiąc osiemset osiemdziesiąt pięć) złotych na rzecz pokrzywdzonej <xAnon>Y.</xAnon> <xAnon>J.</xAnon> (czyn z punktu V aktu oskarżenia),</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">b</xName>
<xText>wobec <xBx><xAnon>N. C.</xAnon>, <xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> i <xBx><xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> - poprzez wpłatę solidarnie kwoty 1074,09 zł (jeden tysiąc siedemdziesiąt cztery złote 09/100) na rzecz pokrzywdzonej <xAnon>I. P.</xAnon> (czyn z punktu V aktu oskarżenia),</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">c</xName>
<xText>wobec <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx>, <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx> i <xBx><xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> – poprzez wpłatę kwoty 1.100 zł (jeden tysiąc sto złotych) solidarnie na rzecz pokrzywdzonego <xAnon>L.</xAnon> <xAnon>T.</xAnon> <xAnon>H.</xAnon> (czyn z punktu VI aktu oskarżenia),</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">d</xName>
<xText>wobec <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx>, <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx> i <xBx><xAnon>W. K. (1)</xAnon></xBx> – poprzez wpłatę kwoty 60.000 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych) solidarnie na rzecz pokrzywdzonego <xAnon>T. P.</xAnon> (czyn z punktu VIII aktu oskarżenia),</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">e</xName>
<xText>wobec <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> – poprzez wpłatę kwoty 43.000 zł (czterdzieści trzy tysiące złotych) solidarnie ze współsprawcami na rzecz pokrzywdzonych <xAnon>Z. D.</xAnon> i <xAnon>G. J.</xAnon> (czyn z punktu XI aktu oskarżenia),</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">f</xName>
<xText>wobec <xBx><xAnon>Ł. C.</xAnon></xBx> – poprzez wpłatę kwoty 49.400 (czterdzieści dziewięć tysięcy czterysta) złotych na rzecz <xAnon>L. B.</xAnon> oraz kwoty 1.000 (jeden tysiąc) złotych na rzecz <xAnon>M. S.</xAnon> (czyn z punktu XII aktu oskarżenia),</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">g</xName>
<xText>wobec <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx>, <xBx><xAnon>J. M.</xAnon></xBx> i <xBx><xAnon>K. M.</xAnon></xBx> - poprzez wpłatę solidarnie kwoty 800 (osiemset) złotych na rzecz pokrzywdzonego <xAnon>W. S.</xAnon> (czyn z punktu XIV aktu oskarżenia),</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">h</xName>
<xText>wobec <xBx><xAnon>N. C.</xAnon></xBx>, <xBx><xAnon>J. M.</xAnon></xBx> i <xBx><xAnon>K. M.</xAnon></xBx> - poprzez wpłatę solidarnie kwoty 5.500 (pięć tysięcy pięćset) złotych na rzecz <xAnon> Firmy Handlowo Usługowej (...)</xAnon> z/s w <xAnon>P.</xAnon> (czyn z punktu XIV aktu oskarżenia),</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">i</xName>
<xText>wobec <xBx><xAnon>J. M.</xAnon></xBx> i <xBx><xAnon>K. M.</xAnon></xBx> - poprzez wpłatę solidarnie kwoty 600 (sześćset) złotych na rzecz <xAnon>H. N.</xAnon> (czyn z punktu XV aktu oskarżenia),</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">j</xName>
<xText>wobec <xBx><xAnon>J. M.</xAnon></xBx> i <xBx><xAnon>K. M.</xAnon></xBx> - poprzez wpłatę solidarnie kwoty 2000 (dwa tysiące) złotych na rzecz <xAnon>A. Z.</xAnon> (czyn z punktu XVII aktu oskarżenia).</xText>
</xUnit>
</xUnit>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Mariusz Królikowski
| null |
[
"Dariusz Mikulski",
"Mirosław Odolczyk",
"Elżbieta Pęcherzewska",
"Mariusz Królikowski"
] | null |
Jarosław Słowikowski
|
sekr. sąd. Monika Grapatyn - Adamkiewicz
|
Jarosław Słowikowski
| null | 16
|
Sygn. akt II K 111/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 czerwca 2019 r.
Sąd Okręgowy w Płocku II Wydział Karny w składzie:
PrzewodniczącySSO Mariusz Królikowski (spr.)
SędziaSO Elżbieta Pęcherzewska
ŁawnicyMirosław Odolczyk, Dariusz Mikulski,
Tadeusz Kamiński
Protokolant sekr. sąd. Monika Grapatyn - Adamkiewicz
przy udziale prokuratora: Małgorzaty Szeroczyńskiej oraz oskarżycieli posiłkowych(...) Sp. Z o. o.
po rozpoznaniu w dniach: 04, 05, 19, 24 kwietnia 2018 r., 08, 15, 29,30 maja 2018 r., 07, 13, 19, 21 czerwca 2018 r., 17, 22 sierpnia 2018 r., 26 września 2018 r., 06 grudnia 2018 r., 15 stycznia 2019 r., 13 marca 2019 r., 26 kwietnia 2019 r., 05 czerwca 2019 r.
sprawy:
1
Ł. C.,s.A.iA. z d. P.,urodz. (...)wS.,
2
N. C.,s.B.iJ. z d. S.,urodz. (...)wN.,
3
W. K. (1),s.R.iI. z d. B.,urodz. (...)wO.,
4
I. C. (1) z domu T.,c.A.iM.zd.B.,urodz. (...)wW.,
5
K. M.,s.J.iE. z d. S.,urodz. (...)wŻ.,
6
J. M.,s.M.iK. z d. O.,urodz. (...)wŻ.,
7
Ł. P.,s.K.iR. z d. I.,urodz. (...)wS.,
8
D. S.,s.T.iJ. z d. K.,urodz. (...)wŻ.,
9
R. S.s.A.iW. z d. S.,urodz. (...)wS.,
10
R. W.,s.I.iJ. z d. P.,urodz. (...)wŻ.,
11
K. C. (1) z domu T.,c.A.iM. z d. B.,urodz. (...)wO.,
12
K. S.s.A.iA. z d. K.,urodz. (...)wW.
oskarżonych o następujące czyny:
1
Ł. C.o to, że:
I
w kwietniu 2016 r. wŻ., chcąc, by inne osoby dokonały czynu zabronionego, nakłoniłN. C.,J. M.iK. M.do dokonania wspólnie i w porozumieniu w nocy z 17/18 kwietnia 2016 r. wŻ.przyul. (...), kradzieży z włamaniem do pomieszczenia sali zabawU., do wnętrza której wyżej wymienieni dostali się po uprzednim wybiciu szyby płytą chodnikową, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch automatów z pieniędzmi w bilonie z nieustaloną wartością bilonu oraz jednego bujaka z pieniędzmi w bilonie o nieustalonej wartości bilonu, powodując łącznie straty w wysokości nie mniejszej niż 800 zł na szkodęW. S.oraz powodując uszkodzenia odzyskanych urządzeń w kwocie 5.500 zł na szkodęFirmy Handlowo Usługowej (...)z/s wP.
tj. o czyn zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
II
działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru nieustalonego dnia w maju lub czerwcu 2016 r. wŻ.podżegałN. C.do zabójstwaP. B.przy pomocy materiałów wybuchowych w postaci granatu oferując mu za to 20.000 zł, a następnie wobec jego odmowy, nieustalonego dnia w maju lub czerwcu 2016 r. wŻ.podżegałA. S.iM. W.do postrzeleniaP. B.
tj. o czyn zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 148 § 2 pkt. 2 k.k.i zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.zart. 12 k.k.
III
w okresie od dnia 10 stycznia 2012 r. do dnia 18 czerwca 2013 r., od dnia 19 lipca 2013 r. do dnia 5 maja 2014 r., od dnia 5 czerwca 2014 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. oraz od dnia 22 lipca 2015 r. do dnia 29 października 2015 r. wŻ.uchylał się od wykonania ciążącego na nim z mocy wyroku Sądu Rejonowego w Żyrardowie z dnia 30 wrzęsnia 2003 r. sygn. III RC 429/03 obowiązku alimentacyjnego przez niełożenie na utrzymanie małoletniego synaD. C.alimentów określonych w tym orzeczeniu na kwotę 200 zł m-cznie,wskutek czego powstała zaległość stanowiąca równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, przez co naraziłD. C.na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych
tj. o czyn zart. 209 § 1a k.k.
2
Ł. C.,N. C.iI. C. (2)o to, że:
IV
w okresie od lutego 2016 r. do 20 czerwca 2016 r. na terenieŻ.działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wspólnie i w porozumieniuŁ. C.,N. C.iA. S.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przetwarzali środki odurzające i substancje psychotropowe w znacznej ilości w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że porcjowali te środki na działki handlowe, w przypadku amfetaminy uprzednio zmieszawszy z kofeiną i kreatyną, a następnie wspólnie i w porozumieniuŁ. C.zN. C.wprowadzili do obrotu znaczne ilości środków odurzających w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że przekazywali je innym ustalonym osobom, celem ich sprzedaży nieustalonym osobom, a następnie przyjmowali od nich pieniądze uzyskane z tej sprzedaży, a nadto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniuŁ. C.,N. C.iI. C. (2)udzielali innym osobom środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, sprzedając ją w działkach po 0,5-1 grama za 10-30 zł, ziela konopi innych niż włókniste, sprzedając ją w działkach po 0,8 grama za 50 zł, mefedronu sprzedając go w działkach po 0,8 grama za 40-80 zł oraz tabletek ekstazy sprzedając je po 20 zł za sztukę, w tym wspólnie i w porozumieniuŁ. C.zI. C. (2)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w okresie od 27 kwietnia 2016 r. do 5 maja 2016 r. co najmniej sześciokrotnie udzieliliA. G.amfetaminy w działkach po 0,5-1 grama, łącznie nie więcej niż 10 gramów, za 10 zł za 0,5 gr lub 20 zł za 1 gr
tj. w odniesieniu doŁ. C.iN. C.o czyn art. 53 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.,
przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. zart. 64 § 1 k.k.,
a w odniesieniu doI. C. (2)o czyn z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. zart. 12 k.k.
3
Ł. C.,N. C.,W. K. (1)o to, że:
V
w dniu 1 kwietnia 2016 r. wG.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu dokonali włamania do mieszkaniaI. P.poprzez wyważenie okna, skąd zabrali w celu przywłaszczenia srebrny pierścionek z białymi kamieniami, srebrną bransoletkę z białymi kamykamimarki S., srebrny naszyjnikmarki S., czarny skórzany portfelmarki P., kremowy skórzany portfelmarki G., o łącznej wartości ok. 1885 zł na szkodę obywatelkiC.Y.
tj. o czyn zart. 279 § 1 k.k.
przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramachart. 64 § 1 k.k., tj. w zw. zart. 64 § 2 k.k.
VI
w dniu 7 kwietnia 2016 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu wykorzystując uchylone okno od mieszkania znajdującego się na I piętrze, dostali się po drabinie do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia laptop marki(...), powodując tym straty w wysokości 1.100 zł na szkodę obywatela WietnamuL.T.H.
tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. zart. 64 § 1 k.k.
VII
w nieustalonym dniu miesiąca maja 2016 r. wR., pow.(...), działając wspólnie i w porozumieniu usiłowali dokonać włamania do kościoła pod wezwaniem Św.K., do którego wnętrza usiłowali się dostać po uprzednim wyjęciu szyby, celem dokonania kradzieży nieustalonych przedmiotów o nieustalonej wartości na szkodę parafii Św.K.wR., lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na fakt spłoszenia przez nieustalone osoby
tj. o czyn zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.
przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramachart. 64 § 1 k.k., tj. w zw. zart. 64 § 2 k.k.
VIII
w dniu 12 maja 2016 r. wS.działając wspólnie i w porozumieniu dokonali rozboju na osobieT. P., w ten sposób, że wspólnie pojechali na do mieszkania pokrzywdzonego celem dokonania rozboju, a następnieN. C.iW. K. (1)weszli do mieszkania podając się za funkcjonariuszy policji i używając przemocy wobec pokrzywdzonego w postaci popchnięć i założeniu na ręce kajdanek doprowadzili go do stanu bezbronności, po czym dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 60.000 zł, którymi się wspólnie podzielili
tj. o czyn zart. 280 § 1 k.k.
przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramachart. 64 § 1 k.k., tj. w zw. zart. 64 § 2 k.k.
4
Ł. C.,N. C.,W. K. (1)o to, że:
IX
w dniu 10 czerwca 2016 r. wW.woj.(...)przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu dokonali kradzieży z włamaniem do samochodu markiF. (...)nr rej. (...)poprzez przecięcie kłódki w tylnych drzwiach, a następnie z jego wnętrza zabrali w celu przywłaszczenia mienie w postaci damskich i męskich koszul, damskich i męskich swetrów, damskich i męskich majtek, damskich i męskich koszulek polo oraz męskich pasków o łącznej wartości ok. 55.000 zł na szkodęA. H.
tj. o czyn zart. 279 § 1 k.k.
przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramachart. 64 § 1 k.k., tj. w zw. zart. 64 § 2 k.k.
5
Ł. C.,W. K. (1)o to, że:
X
w nieustalonym dniu miesiąca stycznia 2016 r. wG., woj.(...), w mieszkaniu przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłowali doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w nieustalonej kwocie obywateliC.J.Y.orazW.Y., wprowadziwszy ich w błąd, że są funkcjonariuszami policji, którzy weryfikują fakt obrotu przez pokrzywdzonych w sklepie fałszywymi banknotami, zażądali od nich wydania pieniędzy, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na stanowczą postawę pokrzywdzonych
tj. o czyn zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.
6
Ł. C.o to, że:
XI
w dniu 18 grudnia 2015 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu dokonali kradzieży z włamaniem do mieszkania, do którego wnętrza dostali się po uprzednim wyłamaniu okna, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 43.000 zł, powodując tym straty na szkodę obywateliC.D.Z.iJ.G.
tj. o czyn zart. 279 § 1 k.k.
XII
w nocy z 14/15 lutego 2014 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu oraz jeszcze jednym nieustalonym sprawcą, dokonali kradzieży z włamaniem do magazynufirmy (...), do którego wnętrza dostali się po uprzednim wyłamaniu drzwi wejściowych, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia bielizny damskiej w postaci dwunastu tysięcy sztuk biustonoszy oraz dwóch tysięcy sztuk majtekfirmy (...), powodując tym straty w wysokości 49.400 zł na szkodęL. B.oraz straty spowodowane uszkodzeniem drzwi w wysokości 1.000 zł na szkodęM. S.,
tj. o czyn zart. 279 § 1 k.k.
7
Ł. C.iI. C. (2)o to, że:
XIII
w dniu 6 maja 2016 r. wŻ.przyul. (...)wspólnie i w porozumieniu wbrew przepisom ustawy posiadali znaczną ilość środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci ziela konopi innych niż włókniste w łącznej ilości 11,053 grama, metamfetaminę w ilości 1,132 grama i substancji o wadze 3,959 grama zawierającej w swoim składzie amfetaminę
tj. o czyn z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
8
N. C.,J. M.iK. M.o to, że:
XIV
w nocy z 17/18 kwietnia 2016 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu dokonali kradzieży z włamaniem do pomieszczenia sali zabawU., do wnętrza której dostali się po uprzednim wybiciu szyby płytą chodnikową, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch automatów z pieniędzmi w bilonie z nieustaloną wartością bilonu oraz jednego bujaka z pieniędzmi w bilonie z nieustaloną wartością bilonu powodując łącznie straty w wysokości nie mniejszej niż 800 zł na szkodęW. S.oraz powodując uszkodzenia odzyskanych urządzeń w kwocie 5.500 zł na szkodęFirmy Handlowo Usługowej (...)z/s wP.
tj. o czyn zart. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.
w zw. zart. 11 § 2 k.k.
przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramachart. 64 § 1 k.k., tj. w zw. zart. 64 § 2 k.k.,
aJ. M.w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. zart. 64 § 1 k.k.
9
J. M.iK. M.o to, że:
XV
w nieustalonym dniu miesiąca października 2015 r. wŻ., woj.(...), z terenu posesji znajdującej się przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia plastikowego domku dziecięcego powodując straty w wysokości 600 zł na szkodęH. N.
tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
przy czymJ. M.dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. zart. 64 § 1 k.k.
XVI
w dniu 17 lutego 2016 r. wŻ., woj.(...), z terenu parkingu sklepowegosklepu (...)działając z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia transportowego wózka sklepowego o wartości 1.000 zł na szkodę(...) S.Az/s wW., a następnie przy użyciu tegoż skradzionego wózka z terenufirmy (...)znajdującej się przyul. (...), dokonali zaboru w celu przywłaszczenia kotła grzewczego COmarki D., wartości 8.090 zł na szkodęW. S.
tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
przy czymJ. M.dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. zart. 64 § 1 k.k.
XVII
w okresie miedzy 10 a 12 października 2015 r. wŻ.z terenu posesji przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia trzech drabin aluminiowychK.o łącznej wartości 2.000 zł na szkodęA. Z.
tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
przy czymJ. M.dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. w zw. zart. 64 § 1 k.k.
10
K. M.o to, że:
XVIII
w dniu 24 grudnia 2015 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zJ. M., wobec którego skierowano odrębny akt oskarżenia o ten czyn, usiłowali dokonać kradzieży z włamaniem do naczepy samochodowejmarki S.onr rej. (...), do której wnętrza dostali się po uprzednim zerwaniu plomb zabezpieczających, celem dokonania zaboru w celu przywłaszczenia mienia stanowiącego własnośćSM (...) sp. z.o.o.z/s wA., lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na podjętą interwencję kierowcy pojazdu
tj. o czyn zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.
11
I. C. (2)o to, że:
XIX
od nieustalonej daty do dnia 20 czerwca 2016 r. działając w krótkich odstępach czasu z góry powziętym zamiarem kilkukrotnie przyjmowała odŁ. C.ubrania pochodzące z kradzieży celem ich sprzedaży, w tym w czerwcu 2016 r. pomogła w ukryciu ubrań pochodzących z kradzieży w busa wW.na szkodęA. H.biorąc udział w ich przewiezieniu do jej siostry,K. C. (2), która miała je sprzedać
tj. o czyn zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
12
Ł. P.o to, że:
XX
w okresie od lutego 2016 r. do 20 czerwca 2016 r. na terenieŻ.działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzielał innym osobom środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, sprzedając ją w działkach po 0,5-1 grama za nie mniej niż 10-30 zł, ziela konopi innych niż włókniste, sprzedając je w działkach po 0,8 grama za nie mniej niż 50 zł, mefedronu, sprzedając go w działkach po 0,8 grama za nie mniej niż 40-80 zł, oraz tabletek ekstazy, sprzedając je za nie mniej niż 20 zł za sztukę, które to środki i substancje w celach handlowych otrzymywał odN. C.lubŁ. C.
tj. o czyn art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
w zw. zart. 12 k.k.
13
D. S.o to, że:
XXI
w okresie od lutego 2016 r. do 20 czerwca 2016 r. na terenieŻ.działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzielał odpłatnieŁ. C.substancję psychotropową w postaci mefedronu w nieustalonej ilości za nieustaloną kwotę
tj. o czyn art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
w zw. zart. 12 k.k.
14
R. S.o to, że:
XXII
w okresie od lutego 2016 r. do 20 czerwca 2016 r. na terenieŻ.działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzielał odpłatnieŁ. C.środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci amfetaminy i ziela konopi innych niż włókniste, w nieustalonej ilości za nieustaloną kwotę
tj. o czyn art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
w zw. zart. 12 k.k.
15
R. W.o to, że:
XXIII
w okresie od lutego 2016 r. do 20 czerwca 2016 r. na terenieŻ.działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzielał innym osobom środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, sprzedając ją w działkach po 0,5-1 grama za nie mniej niż 10-30 zł, ziela konopi innych niż włókniste, sprzedając je w działkach po 0,8 grama za nie mniej niż 50 zł, mefedronu, sprzedając go w działkach po 0,8 grama za nie mniej niż 40-80 zł, oraz tabletek ekstazy sprzedając je za nie mniej niż 20 zł za sztukę, które to środki i substancje w celach handlowych otrzymywał odN. C.lubŁ. C., przy czym czynu tego dopuścił się w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne
tj. o czyn art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
16
K. C. (1) z domu T.o to, że:
XXIV
nieustalonego dnia w czerwcu 2016 r. wG.gm.W.przyjęła odŁ. C.iI. C. (2)celem sprzedaży ubrania pochodzące z kradzieży do busa wW.na szkodęA. H.
tj. o czyn zart. 291 § 1 k.k.
17
K. S.o to, że:
XXV
w nocy z 15 na 16 kwietnia 2016 r. wŻ.przyul. (...)dokonał włamania do mieszkaniaI. F.w nieustalony sposób, skąd następnie zabrał w celu przywłaszczenia telewizor(...)cale typ(...)nr fab.(...), telefon komórkowy LG, telefon komórkowy Samsung, odtwarzacz kaset magnetofonowych, laptop i tablet o łącznej wartości 6.000 zł na szkodęI. F.oraz laptopA. (...),(...)nr(...)o wartości 1.000 zł na szkodęA. L., a także modem do odbioru Internetu w sieciP.o nieustalonej wartości na szkodęE. K.,
tj. o czyn zart. 279 § 1 k.k.
orzeka:
I
OskarżonegoŁ. C.uniewinnia od czynu opisanego w punkcieIaktu oskarżenia;
II
OskarżonegoŁ. C.uniewinnia od czynu opisanego w punkcieIIaktu oskarżenia;
III
OskarżonegoŁ. C.w ramach czynu opisanego w punkcieIIIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w okresach:
⚫
od dnia 10 stycznia 2012 r. do dnia 18 czerwca 2013 r.,
od dnia 19 lipca 2013 r. do dnia 5 maja 2014 r.,
od dnia 5 czerwca 2014 r. do dnia 31 stycznia 2015 r.,
od dnia 22 lipca 2015 r. do dnia 29 października 2015 r.
wŻ.uchylał się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy oraz wyroku Sądu Rejonowego w Żyrardowie z dnia 30 września 2003 r. sygn. III RC 429/03 obowiązku alimentacyjnego, przez niełożenie na utrzymanie małoletniego synaD. C.alimentów w kwocie 200 zł miesięcznie, wskutek czego powstała zaległość stanowiąca równowartość powyżej 3 świadczeń okresowych, przez co naraziłD. C.na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, co stanowi przestępstwo zart.209§1a k.k.i za to na podstawieart.209§1a k.k.skazuje go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
IV
OskarżonegoŁ. C.w ramach czynów opisanych w punkcieIViXIIIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w okresie od lutego 2016 r. do 6 maja 2016 r. na terenieŻ., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wspólnie i w porozumieniu zN. C.i inną ustaloną osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przetwarzali środki odurzające i substancje psychotropowe w znacznej ilości w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że porcjowali te środki na działki handlowe, w przypadku amfetaminy uprzednio zmieszawszy z kofeiną i kreatyną, a także wprowadzili do obrotu znaczne ilości środków odurzających, w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że przekazywali je innym osobom, celem ich dalszej sprzedaży nieustalonym osobom, a następnie przyjmowali od nich pieniądze uzyskane z tej sprzedaży, a nadto wspólnie i w porozumieniu zN. C.iI. C. (2)udzielali odpłatnie innym osobom, w tymA. G.iP. H., środków odurzających i substancji psychotropowych, sprzedając im środki w postaci amfetaminy, ziela konopi innych niż włókniste, mefedronu oraz tabletek ekstazy, a nadto w dniu 6 maja 2016 r. wŻ.przyul. (...), wspólnie i w porozumieniu zI. C. (2), wbrew przepisom ustawy posiadali środki odurzające i substancje psychotropowe, w postaci: ziela konopi innych niż włókniste w łącznej ilości 11,053 grama, metamfetaminę w ilości 1,132 grama i mieszaninę zawierającą w swoim składzie amfetaminę o wadze 3,959 grama, co stanowi czyn z art. 53 ust.1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 62 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawie wymienionych wyżej przepisów skazuje go, a na podstawie art.56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymierza mu karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności oraz 300 (trzystu) stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych grzywny;
V
na podstawie art.69 ust.4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzeka wobec oskarżonegoŁ. C.nawiązkę w kwocie 10.000 (dziesięć tysięcy) zł na rzeczStowarzyszenia (...);
VI
OskarżonegoŁ. C.uznaje za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcieVaktu oskarżenia i za to na podstawieart.279§1 k.k.skazuje go na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
VII
OskarżonegoŁ. C.w ramach czynu opisanego w punkcieVIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 7 kwietnia 2016 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zN. C.iW. K. (2), przez uchylone okno od mieszkania znajdującego się na I piętrze, dostali się po drabinie do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia laptop marki(...), powodując tym straty w wysokości 1.100 zł na szkodę obywatela WietnamuL.T.H., co stanowi czyn zart.278§1 k.k.i za to na podstawieart.278§1 k.k.skazuje go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
VIII
OskarżonegoŁ. C.uznaje za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcieVIIaktu oskarżenia i za to na podstawieart.13§1 k.k.w zw. zart.279§1 k.k.skazuje go, a na podstawieart.14§1 k.k.w zw. zart.279§1 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
IX
OskarżonegoŁ. C.w ramach czynu opisanego w punkcieVIIIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 12 maja 2016 r. wS., działając wspólnie i w porozumieniu zN. C.,W. K. (2)i inną ustaloną osobą, dokonali rozboju na osobieT. P., w ten sposób, że wspólnie pojechali do mieszkania pokrzywdzonego, a następnieN. C.iW. K. (1)weszli do wnętrza mieszkania, podając się za funkcjonariuszy policji i używając przemocy wobec pokrzywdzonego, w postaci popchnięć i założenia na ręce kajdanek, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 60.000 zł, co stanowi przestępstwo zart. 280 § 1 k.k.i za to na podstawieart.280§1 k.k.skazuje go na karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;
X
OskarżonegoŁ. C.w ramach czynu opisanego w punkcieIXaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 10 czerwca 2016 r. wW.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zN. C.,W. K. (2)i innymi ustalonymi osobami, dokonali kradzieży z włamaniem do samochodu markiF. (...)nr rej. (...), poprzez przecięcie kłódki w tylnych drzwiach, a następnie z jego wnętrza zabrali w celu przywłaszczenia mienie w postaci damskich i męskich koszul, damskich i męskich swetrów, damskich i męskich majtek, damskich i męskich koszulek polo oraz męskich pasków o łącznej wartości ok. 55.000 zł na szkodęA. H., co stanowi czyn zart.279§1 k.k.i za to na podstawieart.279§1 k.k.skazuje go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
XI
OskarżonegoŁ. C.w ramach czynu opisanego w punkcieXaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w styczniu 2016 r. wG., w mieszkaniu przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zW. K. (2), w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłowali doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w nieustalonej kwocie obywateliC.Y.J.iY.W., w ten sposób, że wprowadziwszy ich w błąd, że są funkcjonariuszami policji, którzy weryfikują fakt obrotu fałszywymi banknotami, zażądali od nich wydania pieniędzy, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na odmowę pokrzywdzonych, co stanowi przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.skazuje go, a na podstawie 286§1 k.k.w zw. zart.14§1 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
XII
OskarżonegoŁ. C.w ramach czynu opisanego w punkcieXIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 18 grudnia 2015 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, po uprzednim wyłamaniu okna, dostali się do wnętrza mieszkania, skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 43.000 zł, na szkodę obywateliC.Z. D.iG. J., co stanowi czyn zart. 279 § 1 k.k.i za to na podstawieart.279§1 k.k.skazuje go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
XIII
OskarżonegoŁ. C.w ramach czynu opisanego w punkcieXIIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nocy z 14/15 lutego 2014 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu z jednym ustalonym oraz z drugim nieustalonym sprawcą, po uprzednim wyłamaniu drzwi wejściowych do magazynufirmy (...), dostali się do wnętrza, skąd dokonali zaboru w celu przywłaszczenia bielizny damskiej w postaci dwunastu tysięcy sztuk biustonoszy oraz dwóch tysięcy sztuk majtek, powodując tym straty w wysokości 49.400 zł na szkodęL. B.oraz straty spowodowane uszkodzeniem drzwi w wysokości 1.000 zł na szkodęM. S., co stanowi przestępstwo zart. 279 § 1 k.k.i za to na podstawieart.279§1 k.k.skazuje go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
XIV
na podstawieart.85§1 k.k.iart.86§1 k.k.wymierza oskarżonemuŁ. C.karę łączną 7 (siedmiu) lat pozbawienia wolności;
XV
na podstawieart.63§1 k.k.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza oskarżonemuŁ. C.okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania:
1
od 6.05.2016 r. godz. 17.10 do 7.05.2016 r. godz. 18.15,
2
od 31.03.2017 r. do 20.06.2017 r.
3
od 7.08.2017 r. do 23.01.2018 r.;
XVI
oskarżonegoN. C.w ramach czynu opisanego w punkcieIVaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w okresie od lutego 2016 r. do 6 maja 2016 r. na terenieŻ., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wspólnie i w porozumieniu zŁ. C.i inną ustaloną osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przetwarzali środki odurzające i substancje psychotropowe w znacznej ilości w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że porcjowali te środki na działki handlowe, w przypadku amfetaminy uprzednio zmieszawszy z kofeiną i kreatyną, a także wprowadzili do obrotu znaczne ilości środków odurzających, w postaci amfetaminy, meferdonu, ekstazy i konopi innych niż włókniste w ten sposób, że przekazywali je innym osobom, celem ich dalszej sprzedaży nieustalonym osobom, a następnie przyjmowali od nich pieniądze uzyskane z tej sprzedaży, a nadto wspólnie i w porozumieniu zŁ. C.iI. C. (2)udzielali odpłatnie innym osobom środków odurzających i substancji psychotropowych, sprzedając im środki w postaci amfetaminy, ziela konopi innych niż włókniste, mefedronu oraz tabletek ekstazy, co stanowi czyn z art. 53 ust. 1 i 2 w zb. z 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.skazuje go, a na podstawie art.56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przy zastosowaniuart.60§3 k.k.wymierza mu karę 2 (dwóch) lat i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz 30 (trzydziestu stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych grzywny;
XVII
oskarżonegoN. C.w ramach czynu opisanego w punkcieVaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 1 kwietnia 2016 r. wG., przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zW. K. (2), poprzez wyważenie okna mieszkaniaI. P., dostali się do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia srebrny pierścionek z białymi kamieniami, srebrną bransoletkę z białymi kamykamimarki S., srebrny naszyjnikmarki S., czarny skórzany portfelmarki P., kremowy skórzany portfelmarki G., o łącznej wartości ok. 1885 zł, na szkodę obywatelkiC.Y.J., a nadto spowodowali uszkodzenie mienia na szkodęI. P.w kwocie 1074,09 zł, przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramachart. 64 § 1 k.k., co stanowi czyn zart.279§1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 279§1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.przy zastosowaniuart.60§3 k.k.skazuje go i wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XVIII
oskarżonegoN. C.w ramach czynu opisanego w punkcieVIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 7 kwietnia 2016 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zŁ. C.iW. K. (2), przez uchylone okno od mieszkania znajdującego się na I piętrze, dostali się po drabinie do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia laptop marki(...), powodując tym straty w wysokości 1.100 zł na szkodę obywatela WietnamuL.T.H., przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, co stanowi czyn zart.278§1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart.278§1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.skazuje go, a na podstawieart.279§1 k.k.przy zastosowaniuart.60§3 k.k.wymierza mu karę 300 (trzystu) stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych grzywny;
XIX
oskarżonegoN. C.w ramach czynu opisanego w punkcieVIIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nieustalonym dniu miesiąca maja 2016 r. wR., pow.(...), działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, usiłowali dokonać włamania do kościoła pod wezwaniem św.K., do którego wnętrza usiłowali się dostać po uprzednim wyjęciu szyby, celem dokonania kradzieży nieustalonych przedmiotów o nieustalonej wartości na szkodę parafii św.K.wR., lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na fakt spłoszenia przez nieustalone osoby, przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramachart. 64 § 1 k.k., tj. co stanowi czyn zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k., i za to na podstawieart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k., skazuje go, a na podstawieart.14§1 k.k.w zw. zart.279§1 k.k.z zw. zart.64§2 k.k.przy zastosowaniuart.60§3 k.k.wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XX
oskarżonegoN. C.w ramach czynu opisanego w punkcieVIIIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 12 maja 2016 r. wS., działając wspólnie i w porozumieniu zŁ. C.,W. K. (2)i inną ustaloną osobą, dokonali rozboju na osobieT. P., w ten sposób, że wspólnie pojechali do mieszkania pokrzywdzonego, a następnieN. C.iW. K. (1)weszli do wnętrza mieszkania, podając się za funkcjonariuszy policji i używając przemocy wobec pokrzywdzonego, w postaci popchnięć i założenia na ręce kajdanek, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 60.000 zł, przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramachart. 64 § 1 k.k., co stanowi przestępstwo zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.i za to na podstawieart.280§1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.przy zastosowaniuart.60§3 k.k.skazuje go na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XXI
oskarżonegoN. C.w ramach czynu opisanego w punkcieIXaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 10 czerwca 2016 r. wW.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zŁ. C.,W. K. (2)i innymi ustalonymi osobami, dokonali kradzieży z włamaniem do samochodu markiF. (...)nr rej. (...), poprzez przecięcie kłódki w tylnych drzwiach, a następnie z jego wnętrza zabrali w celu przywłaszczenia mienie w postaci damskich i męskich koszul, damskich i męskich swetrów, damskich i męskich majtek, damskich i męskich koszulek polo oraz męskich pasków o łącznej wartości ok. 55.000 zł na szkodęA. H., przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramachart. 64 § 1 k.k., co stanowi czyn zart.279§1 k.k.w zw. zart.64§2 k.k.i za to na podstawieart.279§1 k.k.w zw. zart.64§2 k.k.przy zastosowaniuart.60§3 k.k.skazuje go na karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XXII
oskarżonegoN. C.w ramach czynu opisanego w punkcieXIVaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nocy z 17/18 kwietnia 2016 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zJ. M.iK. M., po uprzednim wybiciu szyby płytą chodnikową, dostali się do wnętrza sali zabaw(...), skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch automatów z pieniędzmi w bilonie o nieustalonej wartości oraz jednego zabawki - bujaka z pieniędzmi o nieustalonej wartości, powodując łącznie straty w wysokości nie mniejszej niż 800 zł na szkodęW. S.oraz powodując uszkodzenia skradzionych urządzeń w kwocie 5.500 zł na szkodęFirmy Handlowo Usługowej (...)z/s wP.przy czymN. C.dopuścił się tego czynu w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej jednego roku pozbawienia wolności uprzednio skazany w ramachart. 64 § 1 k.k., co stanowi czyn zart. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.i za to na podstawie art.art. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.skazuje go, a na podstawieart.279§1 k.k.w zw. zart.64§2 k.k.przy zastosowaniuart.60§3 k.k.wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XXIII
na podstawieart.85§1 k.k.w zw. zart.86§1 k.k.wymierza oskarżonemuN. C.karę łączną 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności;
XXIV
na podstawieart.60§3 i 5 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoN. C.kary łącznej warunkowo zawiesza na okres próby 10 (dziesięciu) lat;
XXV
na podstawieart.73§1 k.k.oddaje oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;
XXVI
na podstawieart.72§1 pkt 1 k.k.zobowiązuje oskarżonego do informowania kuratora sądowego o przebiegu próby;
XXVII
oskarżonąI. C. (2)w ramach czynu opisanego w punkcieIVaktu oskarżenia uznaje za winną tego, że w okresie od lutego 2016 r. do 6 maja 2016 r. na terenieŻ., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zŁ. C.iN. C.udzielali odpłatnie innym osobom, w tymA. G., środków odurzających i substancji psychotropowych, sprzedając im środki w postaci: amfetaminy, ziela konopi innych niż włókniste, mefedronu oraz tabletek ekstazy, a nadto w dniu 6 maja 2016 r. wŻ.przyul. (...), wspólnie i w porozumieniu zŁ. C., wbrew przepisom ustawy posiadali środki odurzające i substancje psychotropowe, w postaci: ziela konopi innych niż włókniste w łącznej ilości 11,053 grama, metamfetaminę w ilości 1,132 grama i mieszaninę zawierającą w swoim składzie amfetaminę o wadze 3,959 grama, co stanowi czyn z art. 62 ust.1 w zb. z art.59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawie art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. zart. 12 k.k.skazuje ją, a na podstawie art.59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymierza jej karę 1 (jednego) roku pozbawienia
wolności oraz 100 (stu) stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych grzywny; na podstawie art.69 ust.4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzeka wobec oskarżonejI. C. (2)nawiązkę w kwocie 3.000 (trzy tysiące) zł na rzeczStowarzyszenia (...);
XXVIII
oskarżonąI. C. (2)w ramach czynu opisanego w punkcieXIXaktu oskarżenia uznaje za winną tego, że w okresie od dnia 6 czerwca 2016 r. do dnia 20 czerwca 2016 r. pomogła w ukryciu ubrań pochodzących z kradzieży z busa wW.na szkodęA. H., biorąc udział w ich przewiezieniu do jej siostry,K. C. (1)(obecnieC.), która miała dokonać ich sprzedaży, co stanowi czyn zart. 291 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 291§1 k.k.wymierza jej karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;
XXIX
na podstawieart.85§1 k.k.iart.86§1 k.k.wymierza oskarżonejI. C. (2)karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
XXX
na podstawieart.69§1 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonejI. C. (2)kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby 3 (trzech) lat;
XXXI
na podstawieart.73§1 k.k.oddaje oskarżoną w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;
XXXII
na podstawieart.72§1 pkt 1 k.k.zobowiązuje oskarżoną do informowania kuratora sądowego o przebiegu próby;
XXXIII
oskarżonegoW. K. (1)w ramach czynu opisanego w punkcieVaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 1 kwietnia 2016 r. wG., przyul. (...), działając wspólnie zN. C.iŁ. C., poprzez wyważenie okna mieszkania należącego doI. P., dostali się do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia srebrny pierścionek z białymi kamieniami, srebrną bransoletkę z białymi kamykamimarki S., srebrny naszyjnikmarki S., czarny skórzany portfelmarki P.,
kremowy skórzany portfelmarki G., o łącznej wartości ok. 1885 zł, na szkodę obywatelkiC.Y.J., a nadto spowodowali uszkodzenie mienia na szkodęI. P.w kwocie 1074,09 zł, co stanowi czyn zart.279§1 k.k.i za to na podstawieart. 279§1 k.k.skazuje go i wymierza mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XXXIV
oskarżonegoW. K. (1)w ramach czynu opisanego w punkcieVIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 7 kwietnia 2016 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zN. C.iŁ. C., przez uchylone okno od mieszkania znajdującego się na I piętrze, dostali się po drabinie do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia laptop marki(...), powodując tym straty w wysokości 1.100 zł na szkodę obywatela WietnamuL.T.H., co stanowi czyn zart.278§1 k.k.i za to na podstawieart.278§1 k.k.skazuje go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
XXXV
oskarżonegoW. K. (1)uznaje za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcieVIIaktu oskarżenia i za to na podstawie azart.13§1 k.k.w zw. zart.279§1 k.k.skazuje go, a na podstawieart.14§1 k.k.w zw. zart.279§1 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności ;
XXXVI
oskarżonegoW. K. (1)w ramach czynu opisanego w punkcieVIIIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 12 maja 2016 r. wS., działając wspólnie i w porozumieniu zN. C.,Ł. C.i inną ustaloną osobą, dokonali rozboju na osobieT. P., w ten sposób, że wspólnie pojechali do mieszkania pokrzywdzonego, a następnieN. C.i
W. K. (1)weszli do wnętrza mieszkania, podając się za funkcjonariuszy policji i używając przemocy wobec pokrzywdzonego, w postaci popchnięć i założenia na ręce kajdanek, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 60.000 zł, co stanowi przestępstwo zart. 280 § 1 k.k.i za to na podstawieart.280§1 k.k.skazuje go na karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;
XXXVII
oskarżonegoW. K. (1)w ramach czynu opisanego w punkcieIXaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 10 czerwca 2016 r. wW.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zN. C.,Ł. C.i innymi ustalonymi osobami, dokonali kradzieży z włamaniem do samochodu markiF. (...)nr rej. (...), poprzez przecięcie kłódki w tylnych drzwiach, a następnie z jego wnętrza zabrali w celu przywłaszczenia mienie w postaci damskich i męskich koszul, damskich i męskich swetrów, damskich i męskich majtek, damskich i męskich koszulek polo oraz męskich pasków o łącznej wartości ok. 55.000 zł na szkodęA. H., co stanowi czyn zart.279§1 k.k.i za to na podstawieart.279§1 k.k.skazuje go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
XXXVIII
oskarżonegoW. K. (1)w ramach czynu opisanego w punkcieXaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w styczniu 2016 r. wG., w mieszkaniu przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zŁ. C., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłowali doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w nieustalonej kwocie obywateliC.Y.J.orazY.W., w ten sposób, że wprowadziwszy ich w błąd, że są funkcjonariuszami policji, którzy weryfikują fakt obrotu fałszywymi banknotami, zażądali od nich wydania pieniędzy, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na odmowę pokrzywdzonych, co stanowi przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.skazuje go, a na podstawie 286§1 k.k.w zw. zart.14§1 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
XXXIX
na podstawieart.85§1 k.k.iart.86§1 k.k.orzeka wobec oskarżonegoW. K. (1)karę łączną 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności;
XL
oskarżonegoJ. M.w ramach czynu opisanego w punkcieXIVaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nocy z 17/18 kwietnia 2016 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zN. C.iK. M., po uprzednim wybiciu szyby płytą chodnikową, dostali się do wnętrza sali zabaw(...), skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch automatów z pieniędzmi w bilonie o nieustalonej wartości oraz jednego zabawki - bujaka z pieniędzmi o nieustalonej wartości, powodując łącznie straty w wysokości nie mniejszej niż 800 zł na szkodęW. S.oraz powodując uszkodzenia skradzionych urządzeń w kwocie 5.500 zł na szkodęFirmy Handlowo Usługowej (...)z/s wP.przy czymJ. M.dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, co stanowi czyn zart. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na podstawie art.art. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.skazuje go, a na podstawieart.279§1 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XLI
oskarżonegoJ. M.uznaje w ramach zarzutu opisanego w punkcieXVaktu oskarżenia za winnego tego, że w nieustalonym dniu miesiąca października 2015 r. wŻ., z terenu posesji znajdującej się przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zK. M., dokonali zaboru w celu przywłaszczenia plastikowego domku dziecięcego powodując straty w wysokości 600 zł na szkodęH. N., przy czymJ. M.dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, co stanowi czyn zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.skazuje go, a na podstawieart.278§1 k.k.wymierza mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
XLII
oskarżonegoJ. M.uznaje w ramach zarzutu opisanego w punkcieXVIaktu oskarżenia za winnego tego, że w dniu 17 lutego 2016 r. wŻ., woj.(...), z terenu parkingu sklepowegosklepu (...), działając z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, wspólnie i w porozumieniu zK. M., dokonali zaboru w celu przywłaszczenia transportowego wózka sklepowego o wartości 1.000 zł na szkodę(...) S.Az/s wW., a następnie przy użyciu tegoż skradzionego wózka z terenufirmy (...)znajdującej się przyul. (...), dokonali zaboru w celu przywłaszczenia kotła grzewczego COmarki D., wartości 8.090 zł na szkodęW. S., przy czymJ. M.dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, co stanowi czyn zart.278§1 k.k.w zw. zart.12 k.k.w zw. zart.64§1 k.k.i za to na podstawieart.278§1 k.k.w zw. zart.64§1 k.k.w zw. zart.12 k.k.skazuje go, a na podstawieart.278§1 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
XLIII
oskarżonegoJ. M.uznaje w ramach zarzutu opisanego w punkcieXVIIaktu oskarżenia za winnego tego, że w okresie miedzy 10 a 12 października 2015 r. wŻ., z terenu posesji przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zK. M., dokonali zaboru w celu przywłaszczenia trzech drabin aluminiowychK.o łącznej wartości 2.000 zł na szkodęA. Z., przy czymJ. M.dopuścił się tego czynu w okresie pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, co stanowi czyn zart.278§1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart.278§1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.skazuje go, a na podstawieart.278§1 k.k.wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XLIV
na podstawieart.85§1 k.k.iart.86§1 k.k.wymierza oskarżonemuJ. M.karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
XLV
oskarżonegoK. M.w ramach czynu opisanego w punkcieXIVaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nocy z 17/18 kwietnia 2016 r. wŻ.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zJ. M.iN. C., po uprzednim wybiciu szyby płytą chodnikową, dostali się do wnętrza sali zabaw(...), skąd następnie dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch automatów z pieniędzmi w bilonie o nieustalonej wartości oraz jednego zabawki - bujaka z pieniędzmi o nieustalonej wartości, powodując łącznie straty w wysokości nie mniejszej niż 800 zł na szkodęW. S.oraz powodując uszkodzenia skradzionych urządzeń w kwocie 5.500 zł na szkodęFirmy Handlowo Usługowej (...)z/s wP.co stanowi czyn zart. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawie art.art. 279 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.skazuje go, a na podstawieart.279§1 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
XLVI
oskarżonegoK. M.w ramach czynu opisanego w punkcieXVaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w nieustalonym dniu miesiąca października 2015 r. wŻ., z terenu posesji znajdującej się przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zJ. M., dokonali zaboru w celu przywłaszczenia plastikowego domku dziecięcego powodując straty w wysokości 600 zł na szkodęH. N., co stanowi czyn zart.278§1 k.k.i za to na podstawieart. 278§1 k.k.skazuje go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XLVII
oskarżonegoK. M.w ramach czynu opisanego w punkcieXVIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 17 lutego 2016 r. wŻ., woj.(...), z terenu parkingu sklepowegosklepu (...), działając z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, wspólnie i w porozumieniu zJ. M., dokonali zaboru w celu przywłaszczenia transportowego wózka sklepowego o wartości 1.000 zł na szkodę(...) S.Az/s wW., a następnie przy użyciu tegoż skradzionego wózka z terenufirmy (...)znajdującej się przyul. (...), dokonali zaboru w celu przywłaszczenia kotła grzewczego COmarki D., wartości 8.090 zł na szkodęW. S., co stanowi czyn zart.278§1 k.k.w zw. zart.12 k.k.i za to na podstawieart.278§1 k.k.w zw. zart.12 k.k.skazuje go, a na podstawieart.278§1 k.k.wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XLVIII
oskarżonegoK. M.w ramach czynu opisanego w punkcieXVIIaktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w okresie miedzy 10 a 12 października 2015 r. wŻ., z terenu posesji przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zJ. M., dokonali zaboru w celu przywłaszczenia trzech drabin aluminiowychK.o łącznej wartości 2.000 zł na szkodęA. Z., co stanowi czyn zart.278§1 k.k.i za to na podstawieart.278§1 k.k.skazuje go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
XLIX
oskarżonegoK. M.uniewinnia od czynu opisanego w punkcieXVIIIaktu oskarżenia;
L
na podstawieart.85§1 k.k.w zw. zart.86§1 k.k.wymierza oskarżonemuK. M.karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
L.
oskarżonegoŁ. P.uniewinnia od popełnienia czynu opisanego w punkcieXXIIaktu oskarżenia;
LII
oskarżonegoD. S.uniewinnia od popełnienia czynu opisanego w punkcieXXIIIaktu oskarżenia;
LIII
oskarżonegoR. S.uniewinnia od popełnienia czynu opisanego w punkcieXXIVaktu oskarżenia;
LIV
oskarżonegoR. W.uniewinnia od popełnienia czynu opisanego w punkcieXXVaktu oskarżenia;
LV
oskarżonąK. C. (1) z d. T.uznaje w ramach zarzutu opisanego w punkcieXXVIaktu oskarżenia za winną tego, że w czerwcu 2016 r. wG.gm.W.przyjęła odŁ. C.iI. C. (2), celem sprzedaży, ubrania pochodzące z kradzieży do busa wW.na szkodęA. H., co stanowi czyn zart.291§1 k.k.i za to na podstawieart.291§1 k.k.skazuje ją na karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;
LVI
na podstawieart.69§1 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary warunkowo zawiesza na okres próby 2 (dwóch) lat;
LVII
na podstawieart.73§1 k.k.oddaje oskarżoną w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;
LVIII
oskarżonegoK. S.uniewinnia od zarzutu opisanego w punkcieXXVIIaktu oskarżenia;
LIX
Na podstawieart.46§1 k.k.orzeka wobec oskarżonych następujące środki karne w postaci obowiązku naprawienia szkody:
a
wobecŁ. C.,N. C.iW. K. (1)- poprzez wpłatę solidarnie kwoty 1885 zł (jeden tysiąc osiemset osiemdziesiąt pięć) złotych na rzecz pokrzywdzonejY.J.(czyn z punktu V aktu oskarżenia),
b
wobecN. C.,Ł. C.iW. K. (1)- poprzez wpłatę solidarnie kwoty 1074,09 zł (jeden tysiąc siedemdziesiąt cztery złote 09/100) na rzecz pokrzywdzonejI. P.(czyn z punktu V aktu oskarżenia),
c
wobecŁ. C.,N. C.iW. K. (1)– poprzez wpłatę kwoty 1.100 zł (jeden tysiąc sto złotych) solidarnie na rzecz pokrzywdzonegoL.T.H.(czyn z punktu VI aktu oskarżenia),
d
wobecŁ. C.,N. C.iW. K. (1)– poprzez wpłatę kwoty 60.000 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych) solidarnie na rzecz pokrzywdzonegoT. P.(czyn z punktu VIII aktu oskarżenia),
e
wobecŁ. C.– poprzez wpłatę kwoty 43.000 zł (czterdzieści trzy tysiące złotych) solidarnie ze współsprawcami na rzecz pokrzywdzonychZ. D.iG. J.(czyn z punktu XI aktu oskarżenia),
f
wobecŁ. C.– poprzez wpłatę kwoty 49.400 (czterdzieści dziewięć tysięcy czterysta) złotych na rzeczL. B.oraz kwoty 1.000 (jeden tysiąc) złotych na rzeczM. S.(czyn z punktu XII aktu oskarżenia),
g
wobecN. C.,J. M.iK. M.- poprzez wpłatę solidarnie kwoty 800 (osiemset) złotych na rzecz pokrzywdzonegoW. S.(czyn z punktu XIV aktu oskarżenia),
h
wobecN. C.,J. M.iK. M.- poprzez wpłatę solidarnie kwoty 5.500 (pięć tysięcy pięćset) złotych na rzeczFirmy Handlowo Usługowej (...)z/s wP.(czyn z punktu XIV aktu oskarżenia),
i
wobecJ. M.iK. M.- poprzez wpłatę solidarnie kwoty 600 (sześćset) złotych na rzeczH. N.(czyn z punktu XV aktu oskarżenia),
j
wobecJ. M.iK. M.- poprzez wpłatę solidarnie kwoty 2000 (dwa tysiące) złotych na rzeczA. Z.(czyn z punktu XVII aktu oskarżenia).
| 111
|
15/252500/0001006/K
|
Sąd Okręgowy w Płocku
|
II Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 148;art. 148 § 2;art. 148 § 2 pkt. 2",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 148 § 2 pkt. 2 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 11; art. 11 § 2; art. 12; art. 13; art. 13 § 1; art. 14; art. 14 § 1; art. 148; art. 148 § 2; art. 148 § 2 pkt. 2; art. 157; art. 157 § 1; art. 18; art. 18 § 2; art. 209; art. 209 § 1 a; art. 278; art. 278 § 1; art. 279; art. 279 § 1; art. 280; art. 280 § 1; art. 286; art. 286 § 1; art. 288; art. 288 § 1; art. 291; art. 291 § 1; art. 46; art. 46 § 1; art. 60; art. 60 § 3; art. 60 § 5; art. 63; art. 63 § 1; art. 64; art. 64 § 1; art. 64 § 2; art. 69; art. 69 § 1; art. 72; art. 72 § 1; art. 72 § 1 pkt. 1; art. 73; art. 73 § 1; art. 85; art. 85 § 1; art. 86; art. 86 § 1; § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152510000004021_VIII_Ua_000045_2019_Uz_2019-09-17_001
|
VIII Ua 45/19
| 2019-09-17T00:00:00
| 2019-10-28T17:05:07
| 2019-10-28T12:14:40
|
15251000
|
4021
|
REASON
|
Sygn. akt VIII Ua 45/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 lutego 2019 roku, Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie B. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. o zasiłek chorobowy, zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego I zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że: 1 przyznał B. S. prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 22 września 2015 roku do dnia 15 listopada 2015 roku, 2
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Małgorzata Bęczkowska" xPublisher="malgorzata.beczkowska" xEditorFullName="Małgorzata Bęczkowska" xEditor="malgorzata.beczkowska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="9" xFlag="published" xVolType="15/251000/0004021/Ua" xYear="2019" xVolNmbr="000045" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt VIII Ua 45/19</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 lutego 2019 roku, Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie <xAnon>B. S.</xAnon> przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <xAnon>Ł.</xAnon> o zasiłek chorobowy, zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>przyznał <xAnon>B. S.</xAnon> prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 22 września 2015 roku do dnia 15 listopada 2015 roku,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>uchylił obowiązek zwrotu pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za wskazany okres w kwocie 6.517,60 zł oraz odsetek w kwocie 1.337,12 zł (jeden tysiąc trzysta trzydzieści siedem złotych i dwanaście groszy);</xText>
</xUnit>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <xAnon>Ł.</xAnon> na rzecz <xAnon>B. S.</xAnon> kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
</xUnit>
<xText>Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne:</xText>
<xText><xAnon>B. S.</xAnon> była zatrudniona w SP ZOZ <xAnon> (...) Szpitalu (...)</xAnon> im. <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> od 29 września 1995 roku do 31 stycznia 2016 roku i, z tego tytułu, była objęta ubezpieczeniem chorobowym.</xText>
<xText>Wnioskodawczyni była niezdolna do pracy i korzystała ze zwolnienia lekarskiego, obejmującego okresy:</xText>
<xText>- od dnia 8 września 2015 roku do dnia 14 września 2015 roku,</xText>
<xText>- do dnia 15 września 2015 roku do dnia 21 września 2015 roku,</xText>
<xText>- od dnia 22 września 2015 roku do dnia 30 września 2015 roku,</xText>
<xText>- od dnia 1 października 2015 roku do dnia 5 października 2015 roku,</xText>
<xText>- od dnia 6 października 2015 roku do dnia 26 października 2015 roku,</xText>
<xText>- od dnia 27 października 2015 roku do dnia 31 października 2015 roku,</xText>
<xText>- od dnia 1 listopada 2015 roku do dnia 15 listopada 2015 roku,</xText>
<xText>Za okres od dnia 15 września 2015 roku do dnia 21 września 2015 roku, płatnik składek dokonał zapłaty wynagrodzenia chorobowego, a za okres od dnia 22 września 2015 roku do dnia 15 listopada 2015 roku, ZUS dokonał wypłaty zasiłku chorobowego.</xText>
<xText><xAnon>B. S.</xAnon>, od 1993 roku nieprzerwanie do stycznia 2018 roku, poza okresami zwolnień lekarskich, świadczy usługi medyczne w zakresie konsultacji kardiologicznych w <xAnon> Centrum Medycznym (...)</xAnon>, na podstawie umów zlecenia.</xText>
<xText>Wnioskodawczyni zawarła umowę zlecenie datowaną na dzień 1 października 2015 roku z <xAnon> Centrum Medycznym (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> na czas nieokreślony. Wnioskodawczyni zobowiązała się do wykonywania konsultacji kardiologicznych na rzecz <xAnon> Centrum Medycznego (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon>, <xAnon>ul. (...)</xAnon>. Usługa miała być rozliczana w okresach miesięcznych, w następujący sposób: stawka za jednego pacjenta razy ilość wizyt. Wysokość opłaty za wizytę na rzecz Zleceniodawcy ustalono w wysokości 50% od każdego pacjenta. Należność za wykonane usługi zleceniodawca miał wypłacać zleceniobiorcy 5-go dnia następnego miesiąca na podstawie rachunku.</xText>
<xText>Umowę, datowaną na dzień 1 października 2015 roku, wnioskodawczyni podpisała w innej dacie.</xText>
<xText>Zasadą jest, iż umowy zlecenia są przygotowywane przez pracownika Centrum Medycznego i zostawiane w rejestracji. Lekarz podpisuje umowę <xBRx/>w rejestracji wtedy, kiedy akurat przyjdzie do Centrum.</xText>
<xText>W dniu 5 listopada 2015 roku sporządzono rachunek dla <xAnon> Centrum Medycznego (...)</xAnon> za wykonanie, zgodnie z umową zlecenia z dnia 1 października 2015 roku, prac określonych w umowie. Stwierdzono, iż umowę wykonywano w okresie od 1 października 2015 roku do 31 października 2015 roku, stąd przysługuje należność brutto 200 złotych.</xText>
<xText>W dniu 4 grudnia 2015 roku sporządzono rachunek dla <xAnon> Centrum Medycznego (...)</xAnon> za wykonanie, zgodnie z umową zlecenia z dnia 1 października 2015 roku prac określonych w umowie. Stwierdzono, iż umowę wykonywano w okresie od 1 listopada 2015 roku do 30 listopada 2015 roku, stąd przysługuje należność brutto 505 złotych.</xText>
<xText>Na rachunkach widnieją podpisy odwołującej się.</xText>
<xText>Rachunki są przygotowywane przez pracownika Centrum Medycznego <xBRx/>i zostawiane w rejestracji. Lekarz podpisuje rachunek w rejestracji wtedy, kiedy akurat przyjdzie do Centrum.</xText>
<xText>W dniu 5 września 2015 roku, wnioskodawczyni doznała poważnego urazu nogi. Od dnia doznania urazu, odwołująca się nie mogła chodzić przez około tydzień, potem lekarz ortopeda przydzielił jej ortezę, unieruchamiającą nogę. Wtedy wnioskodawczyni zyskała zdolność poruszania się przy pomocy kuli. <xAnon>O.</xAnon> wnioskodawczyni nosiła około miesiąca – do 15 października 2015 roku. Na rehabilitacje chodziła w ortezie. W trakcie noszenia ortezy, wnioskodawczyni nie wykonywała żadnych usług medycznych na rzecz <xAnon> Centrum Medycznego (...)</xAnon>.</xText>
<xText>W trakcie zwolnienia lekarskiego do wnioskodawczyni dzwoniono z <xAnon> Centrum Medycznego (...)</xAnon> z prośbami o udzielenie konsultacji. Odwołująca się zdecydowała się udzielić w październiku 2015 roku konsultacji drugiemu lekarzowi w jednym przypadku, ze względu na ciężkość choroby pacjenta. Nie wnosiła o przyznanie jej z tego tytułu wynagrodzenia, nie wystawiła rachunku.</xText>
<xText>Konsultacje między lekarzami w <xAnon> Centrum Medycznym (...)</xAnon> zdarzają się bardzo często. Zazwyczaj są przeprowadzane w trudnych medycznie przypadkach. Zwykle dotyczą strategii leczenia długoterminowego, choć zdarza się, iż potrzebna jest nagła decyzja.</xText>
<xText><xAnon>B. S.</xAnon> wróciła do pracy w Szpitalu po 15 listopada 2015 roku. Także w <xAnon> (...)</xAnon>, musiała nadrobić zaległości, które powstały w okresie jej niezdolności do pracy.</xText>
<xText>Wnioskodawczyni, w 2014 roku, z tytułu usług medycznych, świadczonych na rzecz <xAnon> Centrum Medycznego (...)</xAnon> osiągnęła przychód w wysokości 6.710 zł, zaś, w 2015 roku, w wysokości 4.730 zł.</xText>
<xText xALIGNx="center">W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</xText>
<xText>Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.</xText>
<xText>Zgodnie z brzmieniem <xLexLink xArt="art. 8" xIsapId="WDU19990600636" xTitle="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa" xAddress="Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636">art. 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</xLexLink> (tj. Dz. U. z 2016 roku, poz. 372), zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby, nie dłużej jednak niż 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży - nie dłużej niż przez 270 dni.</xText>
<xText>Zgodnie zaś z brzmieniem art. 17 ustawy, jeśli ubezpieczony w czasie orzeczonej niezdolności do pracy, wykonuje pracę zarobkową lub też wykorzystuje zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem traci prawo do zasiłku chorobowego (odpowiednio – opiekuńczego) za cały okres tego zwolnienia. Te dwie okoliczności powodują automatyczną utratę przez ubezpieczonego prawa do zasiłku opiekuńczego, stanowią one dwie, niezależne od siebie przesłanki utraty prawa do zasiłku <xIx>(wyrok SN z dnia 3 marca 2010 roku w sprawie III UK 71/09, Legalis 325854; uzasadnienie wyroku SN z dnia 6 lutego 2008 roku w sprawie II UK 10/07, Legalis 144080).</xIx></xText>
<xText>W przedmiotowej sprawie, Sąd ograniczył rozważania tylko do przesłanki wykonywania pracy zarobkowej, wobec oświadczenia pełnomocnika organu rentowego, iż skarżona decyzja nie opiera się na przesłance wykorzystywania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy zwrócił uwagę na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w <xIx>postanowieniu z dnia 13 września 2013 roku, w sprawie I UK 110/13 (LEX nr 1555088), </xIx>zgodnie z którym „pojęcie pracy zarobkowej z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, mimo niekrótkiego obowiązywania regulacji prawnej. (…) Na gruncie art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej należy zwrócić uwagę, że możliwe są różne sytuacje i dlatego wystarczająco elastyczna, a zarazem adekwatna powinna być wykładnia tego przepisu. Punkt ciężkości nie leży, więc, w wykładni, lecz w stosowaniu przepisu. Reguły wykładni przy tak syntetycznym pojęciu pracy zarobkowej mogą uwzględniać różne przypadki i w tym wyraża się uniwersalność regulacji prawnej i zapewne uwzględnia to wolę prawodawcy”.</xText>
<xText>W związku z powyższym, jako pracę zarobkową zalicza się wszelką aktywność ludzką, która zmierza do uzyskania zarobku. Podkreśla się, że takie definiowanie pracy zarobkowej wypływa z konieczności ścisłego stosowania przepisów prawa ubezpieczeń społecznych, w którym przeważa - z uwagi na bezwzględnie obowiązujący charakter norm prawnych - formalistyczne ujęcie uprawnień ubezpieczonych <xIx>(wyrok SN z dnia 5 kwietnia 2005 roku w sprawie I UK 370/04, OSNP 2005, nr 21, poz. 342, OSP 2006, z. 12, poz. 134; wyrok SN z dnia 14 grudnia 2005 roku w sprawie III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338)</xIx>.</xText>
<xText>Wśród licznych poglądów, rozważających zagadnienie, czy dane zachowania należy kwalifikować jako wypełniające określenie "wykonywania pracy zarobkowej" wyodrębnić można dwie grupy. Pierwsza z nich, o wiele liczniejsza, reprezentująca bardziej rygorystyczne spojrzenie na problem oraz druga, mniej liczna, z podejściem mniej zasadniczym.</xText>
<xText>Zwolennicy poglądów, zaliczanych do grupy rygorystycznej stoją na stanowisku, iż pracą zarobkową w rozumieniu art. 17 ustawy jest jakakolwiek działalność zmierzająca do osiągnięcia zarobku (np. udział adwokata w rozprawach w czasie zwolnienia lekarskiego, wykonywanie pracy, jeśli ma ona charakter zarobkowy, nawet jeśli zostało to zalecone przez lekarza i ma się przyczynić do poprawy stanu zdrowia ubezpieczonego). Podejście rygorystyczne przewiduje jednak, pewne wyjątki od sformułowanej powyżej zasady. Zgodnie z tymi wyjątkami stwierdzić można, iż nie będzie wykonywaniem pracy zarobkowej działalność <xUx>sporadyczna, incydentalna, wymuszona okolicznościami</xUx> – tak też SN w <xIx>wyroku z dnia 15 czerwca 2007 roku w sprawie II UK 223/06 (OSNP 2008/15-16/231) oraz w wyroku z dnia 2 marca 2010 roku w sprawie III UK 71/09 (LEX nr 585848).</xIx></xText>
<xText>Zgodnie z drugą grupą poglądów, uzyskiwanie w trakcie korzystania ze zwolnienia lekarskiego dochodów, niepołączonych z osobistym świadczeniem pracy nie stanowi pracy zarobkowej, skutkującej utratą prawa do zasiłku chorobowego – takie zdanie wyraził również SN w <xIx>wyroku z dnia 4 kwietnia 2012 roku w sprawie II UK 186/11, LEX nr 1216851</xIx>.</xText>
<xText>Niezależnie od tego, jakie spojrzenie przyjmie się na daną sprawę – bardziej lub mniej restrykcyjne, dojdzie się do takich samych wniosków. Grupa przypadków bowiem „zaliczona” jako niewykonywanie pracy zarobkowej w czasie niezdolności do pracy przez zwolenników bardziej liberalnego podejścia pokrywa się w całości z wyjątkami od zasady niewykonywania jakiejkolwiek działalności, przyjętymi przez zwolenników spojrzenia restrykcyjnego. Potwierdzeniem na to może być orzeczenie SN <xIx>w sprawie III UK 11/08</xIx>, w którym dano wyraz zarówno jednemu jak i drugiemu poglądowi w tej kwestii. Pozwala to na stwierdzenie, że stanowiska te są ze sobą ściśle związane i jedno nie wyklucza drugiego. Wręcz przeciwnie – stanowisko liberalne w pełni zawiera się w akceptowalnych wyjątkach od stanowiska rygorystycznego.</xText>
<xText>Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd Rejonowy przyjął, że niesporne jest, iż wnioskodawczyni była niezdolna do pracy w okresie od 15 września 2015 roku do 15 listopada 2015 roku. Organ rentowy, pozbawiając wnioskodawczynię prawa do zasiłku chorobowego za okres od 22 września 2015 roku do 15 listopada 2015 roku, oparł się na trzech dokumentach – umowie zlecenia opatrzonej datą 1 października 2015 roku oraz dwóch rachunkach, wystawionych za miesiące październik i listopad 2015 roku. Sąd Rejonowy podkreślił, że wszystkie trzy dokumenty zostały przygotowane przez inną osobę – księgową <xAnon> (...)</xAnon>, która wskazała, że wnioskodawczyni mogła podpisać dokumenty w innej dacie niż data ich wystawienia. Nadto umowa zlecenie była kolejną umową pozostającą w ciągłości z poprzednią, wobec wieloletniej współpracy wnioskodawczyni z przychodnią. Umowa ta była wystawiona niejako z automatu, a mogła być podpisana przez wnioskodawczynię przy okazji obecności w przychodni.</xText>
<xText>Drugą istotną okolicznością jest to, że wnioskodawczyni wykonywała zawód lekarza kardiologa, a jej wieloletnie doświadczenie i wiedza, powodowały, że była szczególnie ceniona za fachowość. Stąd w sytuacjach trudnych przypadków, wymagających szybkiej konsultacji, szczególnie cenna była jej konsultacja. Ubezpieczona miała swoich stałych pacjentów, jako lekarz nie mogła odmówić im pomocy, także w sytuacji własnej niezdolności do pracy. Stąd prawdopodobnie jedna konsultacja w październiku 2015 roku, ujęta na wystawionym za ten miesiąc rachunku na kwotę 200 zł brutto (169 zł netto). Drugi rachunek wystawiony za miesiąc listopad obejmował usługi medyczne, które odwołująca wykonywała po 15 listopada 2015 roku.</xText>
<xText>W tych okolicznościach, jednorazową konsultację należy traktować jako czynność incydentalną, wymuszoną okolicznościami, a przede wszystkim podjętą w celu ratowania życia pacjenta.</xText>
<xText>Wnioskodawczyni, w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, nie wykonywała pracy zarobkowej. Z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, iż w okresie od 15 września do 16 października 2015 roku nie podejmowała żadnej działalności (umowa zlecenie opatrzona datą 1 października 2015 roku, została podpisana w innej dacie, co potwierdzili świadkowie).</xText>
<xText>Prawdopodobnie w drugiej połowie października 2015 roku, wnioskodawczyni w nagłej sytuacji, na prośbę pacjenta i drugiego lekarza, skonsultowała jednorazowo trudny przypadek ciężkiej choroby. W tym okresie nie przyjmowała pacjentów umówionych, nie świadczyła usług medycznych, co potwierdza wysokość osiągniętego przychodu znacznie niższa w 2015 roku, niż w roku poprzednim, co wskazuje na ograniczenie działalności zarobkowej wnioskodawczyni z uwagi na jej niezdolność do pracy.</xText>
<xText>Rachunek, wystawiony zbiorczo za listopad 2015 roku, dotyczy, zaś, usług świadczonych po 15 listopada, co wynika z twierdzeń wnioskodawczyni, potwierdzonych zeznaniami świadków. Organ rentowy nie wykazał okoliczności przeciwnych, a ciężar dowodu obciążał organ rentowy.</xText>
<xText>Mając powyższe na względzie, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku chorobowego za sporny okres oraz uchylił obowiązek zwrotu wypłaconego zasiłku chorobowego, orzekając jak w punktach I wyroku.</xText>
<xText>O kosztach procesu – kosztach zastępstwa procesowego, Sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink> w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800 ze zm.).</xText>
<xText>Apelację od w/w wyroku złożył organ rentowy i zaskarżył wyrok w całości. Zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu:</xText>
<xText>- naruszenie prawa materialnego, a w szczególności <xLexLink xArt="art. 17;art. 66" xIsapId="WDU19990600636" xTitle="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa" xAddress="Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636">art. 17, art. 66 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</xLexLink> (Dz. U. z 2017r., poz. 1368 ) oraz <xLexLink xArt="art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 2" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 84 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778) poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i ustalenie że Pani <xAnon>B. S.</xAnon> ma prawo do zasiłku chorobowego za okres od 22 września 2015 r. do 15 listopada 2015r. i nie jest zobowiązana do zwrotu ww. zasiłku chorobowego w kwocie 6517,60 zł.</xText>
<xText>- naruszenie prawa procesowego – <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 k.p.c.</xLexLink> z uwagi na sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.</xText>
<xText>W konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania od decyzji z dnia 11 października 2018 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji, do ponownego rozpatrzenia.</xText>
<xText>Na rozprawie apelacyjnej w dniu 3 września 2019 r. pełnomocnik organu rentowego poparł apelację, a pełnomocnik ubezpieczonej wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, za drugą instancję, według norm przepisanych.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje.</xBx></xText>
<xText>Apelacja zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie, wskazane w niej argumenty, zostały podzielone przez Sąd Okręgowy.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 17;art. 17 ust. 1" xIsapId="WDU19990600636" xTitle="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa" xAddress="Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</xLexLink> (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1368), ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.</xText>
<xText>Przepis art. 66 ust. 2 i 3 ustawy zasiłkowej stanowi, że jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności, o których mowa w art. 15-17 i art. 59 ust. 6 i 7, wypłacone kwoty podlegają potrąceniu z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie zwrotu bezpodstawnie pobranych zasiłków, stanowi tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.</xText>
<xText>Z kolei w myśl <xLexLink xArt="art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 2;art. 84 ust. 3" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 84 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778), osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem <xLexLink xArt="art. 84 ust. 11" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">ust. 11</xLexLink>. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się:</xText>
<xText>1) świadczenia wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania,</xText>
<xText>2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu, wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.</xText>
<xText>Przepis <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 k.p.c.</xLexLink> stanowi zaś, iż sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Oznacza to, że wszystkie ustalone w toku postępowania fakty powinny być brane pod uwagę przy ocenie dowodów, a tok rozumowania sądu powinien znaleźć odzwierciedlenie w pisemnych motywach wyroku. Przepis ten daje wyraz obowiązywaniu zasady swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów odnosi się do wyboru określonych środków dowodowych i do sposobu ich przeprowadzenia. Mają być one ocenione konkretnie i w związku z całym zebranym materiałem dowodowym. Ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 roku, sygn. akt: II UKN 685/98, OSNAPUiS 2000 nr 17, poz. 655).</xText>
<xText>Sąd może oprzeć swe przekonanie jedynie na dowodach prawidłowo przeprowadzonych, a ocena dowodów musi być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Sąd musi ocenić wszystkie przeprowadzone dowody oraz uwzględnić wszelkie towarzyszące im okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności tych dowodów. Sąd zobowiązany jest przeprowadzić selekcję dowodów, wybierając te, na których się oparł i ewentualnie odrzucić inne, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Przez moc dowodową rozumie się przy tym siłę przekonania, jaką uzyskał sąd wskutek przeprowadzenia określonych dowodów o istnieniu lub nieistnieniu faktu, którego one dotyczyły. Ocena wiarygodności dowodu zależy od środka dowodowego. Sąd, oceniając wiarogodność decyduje o tym, czy określony środek dowodowy, ze względu na jego indywidualne cechy i obiektywne okoliczności, zasługuje na wiarę, czy też nie. Uważa się także, iż granice swobodnej oceny dowodów warunkuje czynnik ideologiczny, tj. poziom świadomości prawnej sędziego oraz obowiązujące w danym momencie poglądy na sądowe stosowanie prawa. (por. T. Ereciński. Jacek Gudowski. Maria Jędrzejewska - "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz", Część I, Wyd. LexisNexis).</xText>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego, dokonana przez Sąd Rejonowy, ocena, zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego jest generalnie, wbrew twierdzeniom apelacji, prawidłowa.</xText>
<xText>Nie sposób zgodzić się ze skarżącym, iż Sąd Rejonowy, dokonał ustaleń w sprzeczności z treścią zebranego materiału dowodowego. Sąd Rejonowy dokonał ustaleń na podstawie zeznań wnioskodawczyni, przesłuchanych w sprawie świadków oraz dokumentów zgromadzonych w sprawie.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że ubezpieczona dokonała konsultacji medycznej w październiku 2015 r. i otrzymała za to wynagrodzenie w wysokości 200 zł brutto na podstawie rachunku wystawionego w dniu 5 listopada 2015 r.</xText>
<xText>Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, iż Sąd Rejonowy wszystkie wskazane okoliczności, analizując sporną kwestię wykonywania przez wnioskodawczynię pracy w okresie zwolnień lekarskich zbadał i ocenił. Jak wskazuje uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia, szczegółowo omówił w jakim zakresie uznał twierdzenia wnioskodawczyni, oraz zeznających w procesie świadków, za wiarygodne i przydatne dla rozstrzygnięcia. Wyraźnie przy tym podkreślił, iż w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, twierdzenia strony powodowej, co do okoliczności sprawy, należało zaakceptować, gdyż znajdowały oparcie w pozostałym materiale dowodowym, zgromadzonym w procesie.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu Okręgowego, zarzuty apelacji, w tym zakresie, sprowadzają się więc w zasadzie do polemiki ze stanowiskiem Sądu i interpretacją dowodów, dokonaną przez ten Sąd i , w takiej postaci, nie mogą się ostać. Apelujący przeciwstawia, bowiem, ocenie, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji swoją analizę, zgromadzonego materiału dowodowego i stan faktyczny, który sam uważa za rzeczywisty. Samo zaś przekonanie organu rentowego, że sytuacja wyglądała inaczej, nie jest wystarczające do podważenia zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia.</xText>
<xText>Odnosząc się do wskazanych zarzutów apelacji, wskazać również należy, że, jeśli w sporze dwie grupy świadków lub strony zeznają odmiennie bądź poszczególne dokumenty lub inne dowody, wskazują na odmienne okoliczności, to do Sądu meriti należy ocena, którzy świadkowie, strona i dlaczego zeznają wiarygodnie oraz, które dokumenty zasługują na uwzględnienie. Danie wiary jednym, a nie przyznanie wiary drugim świadkom, stronie bądź dokumentom, samo przez się nie narusza zasady z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> a stanowi właśnie o istocie sędziowskiej oceny dowodów, która opiera się na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym. Z tych też względów wywody apelacji w tej materii nie mogły przynieść spodziewanego przez skarżącego skutku.</xText>
<xText>Zatem zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 k.p.c.</xLexLink> należy uznać za chybiony.</xText>
<xText>Natomiast, Sąd Rejonowy, na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, w sposób niewłaściwy zastosował w/w przepisy prawa materialnego i zarzuty naruszenia w/w <xLexLink xArt="art. 17;art. 66" xIsapId="WDU19990600636" xTitle="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa" xAddress="Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636">art. 17 i art. 66 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</xLexLink> oraz <xLexLink xArt="art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 2" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 84 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> należy uznać za zasadne.</xText>
<xText>Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2005 r., I UK 370/04, pracą zarobkową, której wykonywanie, w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego jest każda aktywność ludzka, zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby, nawet, polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu przedsiębiorcy (OSNP 2005/21/342, OSP 2006/12/134). Przy czym, przy określeniu "zarobkowego" charakteru pracy, wskazuje się także, że przepisy nie wymagają, aby praca była podjęta "w celu zarobkowym". Zdaniem Sądu Okręgowego, wystarczy, zatem, podjęcie jakiejkolwiek czynnej działalności, zmierzającej do uzyskania wynagrodzenia lub dochodu, by mówić o pracy zarobkowej, rodzącej skutek w postaci utraty prawa do zasiłku chorobowego czy opiekuńczego przez ubezpieczonego, który, korzystając ze zwolnienia lekarskiego, pracę taką podejmuje. Tym samym, wykonywanie pracy zarobkowej, niezależnie od jej wpływu na stan zdrowia ubezpieczonego, stanowi samodzielną, negatywną, przesłankę (podstawę) utraty prawa do zasiłku chorobowego (por. wyrok SN z 2008-10-03 II UK 26/08 opubl: <xAnon>L.</xAnon>).</xText>
<xText>Wykonywanie pracy zarobkowej, w rozumieniu art. 17 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, polega na podjęciu działań, stanowiących realizację obowiązków pracowniczych lub wynikających z innego stosunku prawnego obejmującego świadczenie pracy. Nie stanowi więc takiej pracy zarobkowej, uzyskiwanie, w trakcie korzystania ze zwolnienia lekarskiego, dochodów, niepołączonych z osobistym świadczeniem pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2012 r. II UK 186/11 LEX nr 1216851).</xText>
<xText>Nie każdy przejaw aktywności stanowi wypełnienie przesłanki z <xLexLink xArt="art. 17;art. 17 ust. 1" xIsapId="WDU19990600636" xTitle="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa" xAddress="Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</xLexLink>, powodujący utratę prawa do zasiłku chorobowego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r. I UK 70/12 LEX nr 1675215). Sporadyczna, incydentalna lub wymuszona okolicznościami sprawy aktywność zawodowa może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego (wyrok SN 2014.02.06 II UK 274/13 LEX nr 1455233 wyrok SN 2010.03.03 III UK 71/09 LEX nr 585848).</xText>
<xText>Na gruncie rozpoznawanej sprawy, bezspornie wnioskodawczyni, oprócz zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, świadczyła i świadczy, także, usługi medyczne, w zakresie konsultacji kardiologicznych w <xAnon> Centrum Medycznym (...)</xAnon>, na podstawie umowy zlecenia. Podczas niezdolności do pracy wnioskodawczyni w październiku 2015 r. dokonała płatnej konsultacji i otrzymała z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 200 zł brutto na podstawie rachunku wystawionego w dniu 5 listopada 2015 r. W ocenie Sądu Okręgowego, powyższe nie może być oceniane inaczej, niż aktywne podejmowanie czynności, w ramach zawartej umowy zlecenia. Wnioskodawczyni dokonała czynności zarobkowej, zwykle wykonywanej w związku z realizacją, zawartej umową zlecenia z <xAnon> Centrum Medycznym (...)</xAnon>.</xText>
<xText>Fakt, że wnioskodawczyni jest cenionym kardiologiem i często udzielała konsultacji w celu zdiagnozowania trudnych przypadków medycznych (co też miało miejsce w niniejszym przypadku) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Istotne jest to, że ubezpieczona dokonała czynności, w trakcie zwolnienia lekarskiego, za które otrzymała wynagrodzenia. Podjęła aktywność, zmierzającą do osiągnięcia zarobku. Wykonywanie, zaś, pracy zarobkowe,j w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia (art. 17 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu choroby i macierzyństwa) (wyrok SN 2008.10.03 II UK 26/08 LEX nr 513018).</xText>
<xText>Dlatego też Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że oddalił odwołanie.</xText>
<xText>Orzekając w ten sposób, Sąd Okręgowy, miał, również, na uwadze funkcje zasiłku chorobowego i opiekuńczego. Podkreślenia wymaga, iż zasadniczym celem zasiłku chorobowego (opiekuńczego) jest kompensata, utraconego przez ubezpieczonego, dochodu, wskutek wystąpienia u niego czasowej, przejściowej niezdolności do zarobkowania lub konieczności sprawowania opieki nad chorymi członkami rodziny. Nie jest nim, natomiast, uzyskanie, dodatkowej korzyści, obok wynagrodzenia, dlatego zasiłek chorobowy (opiekuńczy) wypłacany jest, nie - obok, ale – zamiast, wynagrodzenia.</xText>
<xText>Udzielając konsultacji kardiologicznej, wnioskodawczyni podjęła czynności, wskazujące, w istocie, na jej zdolność do zarobkowania i gwarantujące jej osiągnięcie zarobku. Z tych zatem względów, organ rentowy słusznie odmówił wnioskodawczyni prawa do zasiłku chorobowego, za okres od 22 września 2015 r. do 15 listopada 2015 r. oraz zobowiązał ubezpieczoną do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego.</xText>
<xText>Z tych wszystkich względów, na podstawie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 § 1 k.p.c.</xLexLink> Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <xAnon>Ł.</xAnon> z dnia 11 października 2018 r.</xText>
<xText>Agnieszka Gocek <xAnon>B. Z.</xAnon> <xAnon>F.</xAnon></xText>
<xText>K.K.-W.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Barbara Kempa
| null |
[
"Barbara Kempa",
"Agnieszka Gocek Zofia Falkowska"
] |
[
"arft 386 § 1 kpc"
] |
Małgorzata Bęczkowska
| null |
Małgorzata Bęczkowska
|
[
"Zasiłek chorobowy"
] | 9
|
Sygn. akt VIII Ua 45/19
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 lutego 2019 roku, Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w sprawieB. S.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.o zasiłek chorobowy, zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego
I
zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że:
1
przyznałB. S.prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 22 września 2015 roku do dnia 15 listopada 2015 roku,
2
uchylił obowiązek zwrotu pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za wskazany okres w kwocie 6.517,60 zł oraz odsetek w kwocie 1.337,12 zł (jeden tysiąc trzysta trzydzieści siedem złotych i dwanaście groszy);
II
zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.na rzeczB. S.kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne:
B. S.była zatrudniona w SP ZOZ(...) Szpitalu (...)im.(...)wŁ.od 29 września 1995 roku do 31 stycznia 2016 roku i, z tego tytułu, była objęta ubezpieczeniem chorobowym.
Wnioskodawczyni była niezdolna do pracy i korzystała ze zwolnienia lekarskiego, obejmującego okresy:
- od dnia 8 września 2015 roku do dnia 14 września 2015 roku,
- do dnia 15 września 2015 roku do dnia 21 września 2015 roku,
- od dnia 22 września 2015 roku do dnia 30 września 2015 roku,
- od dnia 1 października 2015 roku do dnia 5 października 2015 roku,
- od dnia 6 października 2015 roku do dnia 26 października 2015 roku,
- od dnia 27 października 2015 roku do dnia 31 października 2015 roku,
- od dnia 1 listopada 2015 roku do dnia 15 listopada 2015 roku,
Za okres od dnia 15 września 2015 roku do dnia 21 września 2015 roku, płatnik składek dokonał zapłaty wynagrodzenia chorobowego, a za okres od dnia 22 września 2015 roku do dnia 15 listopada 2015 roku, ZUS dokonał wypłaty zasiłku chorobowego.
B. S., od 1993 roku nieprzerwanie do stycznia 2018 roku, poza okresami zwolnień lekarskich, świadczy usługi medyczne w zakresie konsultacji kardiologicznych wCentrum Medycznym (...), na podstawie umów zlecenia.
Wnioskodawczyni zawarła umowę zlecenie datowaną na dzień 1 października 2015 roku zCentrum Medycznym (...)wŁ.na czas nieokreślony. Wnioskodawczyni zobowiązała się do wykonywania konsultacji kardiologicznych na rzeczCentrum Medycznego (...)wŁ.,ul. (...). Usługa miała być rozliczana w okresach miesięcznych, w następujący sposób: stawka za jednego pacjenta razy ilość wizyt. Wysokość opłaty za wizytę na rzecz Zleceniodawcy ustalono w wysokości 50% od każdego pacjenta. Należność za wykonane usługi zleceniodawca miał wypłacać zleceniobiorcy 5-go dnia następnego miesiąca na podstawie rachunku.
Umowę, datowaną na dzień 1 października 2015 roku, wnioskodawczyni podpisała w innej dacie.
Zasadą jest, iż umowy zlecenia są przygotowywane przez pracownika Centrum Medycznego i zostawiane w rejestracji. Lekarz podpisuje umowęw rejestracji wtedy, kiedy akurat przyjdzie do Centrum.
W dniu 5 listopada 2015 roku sporządzono rachunek dlaCentrum Medycznego (...)za wykonanie, zgodnie z umową zlecenia z dnia 1 października 2015 roku, prac określonych w umowie. Stwierdzono, iż umowę wykonywano w okresie od 1 października 2015 roku do 31 października 2015 roku, stąd przysługuje należność brutto 200 złotych.
W dniu 4 grudnia 2015 roku sporządzono rachunek dlaCentrum Medycznego (...)za wykonanie, zgodnie z umową zlecenia z dnia 1 października 2015 roku prac określonych w umowie. Stwierdzono, iż umowę wykonywano w okresie od 1 listopada 2015 roku do 30 listopada 2015 roku, stąd przysługuje należność brutto 505 złotych.
Na rachunkach widnieją podpisy odwołującej się.
Rachunki są przygotowywane przez pracownika Centrum Medycznegoi zostawiane w rejestracji. Lekarz podpisuje rachunek w rejestracji wtedy, kiedy akurat przyjdzie do Centrum.
W dniu 5 września 2015 roku, wnioskodawczyni doznała poważnego urazu nogi. Od dnia doznania urazu, odwołująca się nie mogła chodzić przez około tydzień, potem lekarz ortopeda przydzielił jej ortezę, unieruchamiającą nogę. Wtedy wnioskodawczyni zyskała zdolność poruszania się przy pomocy kuli.O.wnioskodawczyni nosiła około miesiąca – do 15 października 2015 roku. Na rehabilitacje chodziła w ortezie. W trakcie noszenia ortezy, wnioskodawczyni nie wykonywała żadnych usług medycznych na rzeczCentrum Medycznego (...).
W trakcie zwolnienia lekarskiego do wnioskodawczyni dzwoniono zCentrum Medycznego (...)z prośbami o udzielenie konsultacji. Odwołująca się zdecydowała się udzielić w październiku 2015 roku konsultacji drugiemu lekarzowi w jednym przypadku, ze względu na ciężkość choroby pacjenta. Nie wnosiła o przyznanie jej z tego tytułu wynagrodzenia, nie wystawiła rachunku.
Konsultacje między lekarzami wCentrum Medycznym (...)zdarzają się bardzo często. Zazwyczaj są przeprowadzane w trudnych medycznie przypadkach. Zwykle dotyczą strategii leczenia długoterminowego, choć zdarza się, iż potrzebna jest nagła decyzja.
B. S.wróciła do pracy w Szpitalu po 15 listopada 2015 roku. Także w(...), musiała nadrobić zaległości, które powstały w okresie jej niezdolności do pracy.
Wnioskodawczyni, w 2014 roku, z tytułu usług medycznych, świadczonych na rzeczCentrum Medycznego (...)osiągnęła przychód w wysokości 6.710 zł, zaś, w 2015 roku, w wysokości 4.730 zł.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z brzmieniemart. 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(tj. Dz. U. z 2016 roku, poz. 372), zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby, nie dłużej jednak niż 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży - nie dłużej niż przez 270 dni.
Zgodnie zaś z brzmieniem art. 17 ustawy, jeśli ubezpieczony w czasie orzeczonej niezdolności do pracy, wykonuje pracę zarobkową lub też wykorzystuje zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem traci prawo do zasiłku chorobowego (odpowiednio – opiekuńczego) za cały okres tego zwolnienia. Te dwie okoliczności powodują automatyczną utratę przez ubezpieczonego prawa do zasiłku opiekuńczego, stanowią one dwie, niezależne od siebie przesłanki utraty prawa do zasiłku(wyrok SN z dnia 3 marca 2010 roku w sprawie III UK 71/09, Legalis 325854; uzasadnienie wyroku SN z dnia 6 lutego 2008 roku w sprawie II UK 10/07, Legalis 144080).
W przedmiotowej sprawie, Sąd ograniczył rozważania tylko do przesłanki wykonywania pracy zarobkowej, wobec oświadczenia pełnomocnika organu rentowego, iż skarżona decyzja nie opiera się na przesłance wykorzystywania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem.
Sąd Rejonowy zwrócił uwagę na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone wpostanowieniu z dnia 13 września 2013 roku, w sprawie I UK 110/13 (LEX nr 1555088),zgodnie z którym „pojęcie pracy zarobkowej z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, mimo niekrótkiego obowiązywania regulacji prawnej. (…) Na gruncie art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej należy zwrócić uwagę, że możliwe są różne sytuacje i dlatego wystarczająco elastyczna, a zarazem adekwatna powinna być wykładnia tego przepisu. Punkt ciężkości nie leży, więc, w wykładni, lecz w stosowaniu przepisu. Reguły wykładni przy tak syntetycznym pojęciu pracy zarobkowej mogą uwzględniać różne przypadki i w tym wyraża się uniwersalność regulacji prawnej i zapewne uwzględnia to wolę prawodawcy”.
W związku z powyższym, jako pracę zarobkową zalicza się wszelką aktywność ludzką, która zmierza do uzyskania zarobku. Podkreśla się, że takie definiowanie pracy zarobkowej wypływa z konieczności ścisłego stosowania przepisów prawa ubezpieczeń społecznych, w którym przeważa - z uwagi na bezwzględnie obowiązujący charakter norm prawnych - formalistyczne ujęcie uprawnień ubezpieczonych(wyrok SN z dnia 5 kwietnia 2005 roku w sprawie I UK 370/04, OSNP 2005, nr 21, poz. 342, OSP 2006, z. 12, poz. 134; wyrok SN z dnia 14 grudnia 2005 roku w sprawie III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338).
Wśród licznych poglądów, rozważających zagadnienie, czy dane zachowania należy kwalifikować jako wypełniające określenie "wykonywania pracy zarobkowej" wyodrębnić można dwie grupy. Pierwsza z nich, o wiele liczniejsza, reprezentująca bardziej rygorystyczne spojrzenie na problem oraz druga, mniej liczna, z podejściem mniej zasadniczym.
Zwolennicy poglądów, zaliczanych do grupy rygorystycznej stoją na stanowisku, iż pracą zarobkową w rozumieniu art. 17 ustawy jest jakakolwiek działalność zmierzająca do osiągnięcia zarobku (np. udział adwokata w rozprawach w czasie zwolnienia lekarskiego, wykonywanie pracy, jeśli ma ona charakter zarobkowy, nawet jeśli zostało to zalecone przez lekarza i ma się przyczynić do poprawy stanu zdrowia ubezpieczonego). Podejście rygorystyczne przewiduje jednak, pewne wyjątki od sformułowanej powyżej zasady. Zgodnie z tymi wyjątkami stwierdzić można, iż nie będzie wykonywaniem pracy zarobkowej działalnośćsporadyczna, incydentalna, wymuszona okolicznościami– tak też SN wwyroku z dnia 15 czerwca 2007 roku w sprawie II UK 223/06 (OSNP 2008/15-16/231) oraz w wyroku z dnia 2 marca 2010 roku w sprawie III UK 71/09 (LEX nr 585848).
Zgodnie z drugą grupą poglądów, uzyskiwanie w trakcie korzystania ze zwolnienia lekarskiego dochodów, niepołączonych z osobistym świadczeniem pracy nie stanowi pracy zarobkowej, skutkującej utratą prawa do zasiłku chorobowego – takie zdanie wyraził również SN wwyroku z dnia 4 kwietnia 2012 roku w sprawie II UK 186/11, LEX nr 1216851.
Niezależnie od tego, jakie spojrzenie przyjmie się na daną sprawę – bardziej lub mniej restrykcyjne, dojdzie się do takich samych wniosków. Grupa przypadków bowiem „zaliczona” jako niewykonywanie pracy zarobkowej w czasie niezdolności do pracy przez zwolenników bardziej liberalnego podejścia pokrywa się w całości z wyjątkami od zasady niewykonywania jakiejkolwiek działalności, przyjętymi przez zwolenników spojrzenia restrykcyjnego. Potwierdzeniem na to może być orzeczenie SNw sprawie III UK 11/08, w którym dano wyraz zarówno jednemu jak i drugiemu poglądowi w tej kwestii. Pozwala to na stwierdzenie, że stanowiska te są ze sobą ściśle związane i jedno nie wyklucza drugiego. Wręcz przeciwnie – stanowisko liberalne w pełni zawiera się w akceptowalnych wyjątkach od stanowiska rygorystycznego.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd Rejonowy przyjął, że niesporne jest, iż wnioskodawczyni była niezdolna do pracy w okresie od 15 września 2015 roku do 15 listopada 2015 roku. Organ rentowy, pozbawiając wnioskodawczynię prawa do zasiłku chorobowego za okres od 22 września 2015 roku do 15 listopada 2015 roku, oparł się na trzech dokumentach – umowie zlecenia opatrzonej datą 1 października 2015 roku oraz dwóch rachunkach, wystawionych za miesiące październik i listopad 2015 roku. Sąd Rejonowy podkreślił, że wszystkie trzy dokumenty zostały przygotowane przez inną osobę – księgową(...), która wskazała, że wnioskodawczyni mogła podpisać dokumenty w innej dacie niż data ich wystawienia. Nadto umowa zlecenie była kolejną umową pozostającą w ciągłości z poprzednią, wobec wieloletniej współpracy wnioskodawczyni z przychodnią. Umowa ta była wystawiona niejako z automatu, a mogła być podpisana przez wnioskodawczynię przy okazji obecności w przychodni.
Drugą istotną okolicznością jest to, że wnioskodawczyni wykonywała zawód lekarza kardiologa, a jej wieloletnie doświadczenie i wiedza, powodowały, że była szczególnie ceniona za fachowość. Stąd w sytuacjach trudnych przypadków, wymagających szybkiej konsultacji, szczególnie cenna była jej konsultacja. Ubezpieczona miała swoich stałych pacjentów, jako lekarz nie mogła odmówić im pomocy, także w sytuacji własnej niezdolności do pracy. Stąd prawdopodobnie jedna konsultacja w październiku 2015 roku, ujęta na wystawionym za ten miesiąc rachunku na kwotę 200 zł brutto (169 zł netto). Drugi rachunek wystawiony za miesiąc listopad obejmował usługi medyczne, które odwołująca wykonywała po 15 listopada 2015 roku.
W tych okolicznościach, jednorazową konsultację należy traktować jako czynność incydentalną, wymuszoną okolicznościami, a przede wszystkim podjętą w celu ratowania życia pacjenta.
Wnioskodawczyni, w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, nie wykonywała pracy zarobkowej. Z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, iż w okresie od 15 września do 16 października 2015 roku nie podejmowała żadnej działalności (umowa zlecenie opatrzona datą 1 października 2015 roku, została podpisana w innej dacie, co potwierdzili świadkowie).
Prawdopodobnie w drugiej połowie października 2015 roku, wnioskodawczyni w nagłej sytuacji, na prośbę pacjenta i drugiego lekarza, skonsultowała jednorazowo trudny przypadek ciężkiej choroby. W tym okresie nie przyjmowała pacjentów umówionych, nie świadczyła usług medycznych, co potwierdza wysokość osiągniętego przychodu znacznie niższa w 2015 roku, niż w roku poprzednim, co wskazuje na ograniczenie działalności zarobkowej wnioskodawczyni z uwagi na jej niezdolność do pracy.
Rachunek, wystawiony zbiorczo za listopad 2015 roku, dotyczy, zaś, usług świadczonych po 15 listopada, co wynika z twierdzeń wnioskodawczyni, potwierdzonych zeznaniami świadków. Organ rentowy nie wykazał okoliczności przeciwnych, a ciężar dowodu obciążał organ rentowy.
Mając powyższe na względzie, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku chorobowego za sporny okres oraz uchylił obowiązek zwrotu wypłaconego zasiłku chorobowego, orzekając jak w punktach I wyroku.
O kosztach procesu – kosztach zastępstwa procesowego, Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800 ze zm.).
Apelację od w/w wyroku złożył organ rentowy i zaskarżył wyrok w całości. Zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu:
- naruszenie prawa materialnego, a w szczególnościart. 17, art. 66 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(Dz. U. z 2017r., poz. 1368 ) orazart. 84 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2017 r. poz. 1778) poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i ustalenie że PaniB. S.ma prawo do zasiłku chorobowego za okres od 22 września 2015 r. do 15 listopada 2015r. i nie jest zobowiązana do zwrotu ww. zasiłku chorobowego w kwocie 6517,60 zł.
- naruszenie prawa procesowego –art. 233 k.p.c.z uwagi na sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania od decyzji z dnia 11 października 2018 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji, do ponownego rozpatrzenia.
Na rozprawie apelacyjnej w dniu 3 września 2019 r. pełnomocnik organu rentowego poparł apelację, a pełnomocnik ubezpieczonej wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, za drugą instancję, według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje.
Apelacja zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie, wskazane w niej argumenty, zostały podzielone przez Sąd Okręgowy.
Zgodnie zart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1368), ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
Przepis art. 66 ust. 2 i 3 ustawy zasiłkowej stanowi, że jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności, o których mowa w art. 15-17 i art. 59 ust. 6 i 7, wypłacone kwoty podlegają potrąceniu z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie zwrotu bezpodstawnie pobranych zasiłków, stanowi tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z kolei w myślart. 84 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2017 r. poz. 1778), osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniemust. 11. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się:
1) świadczenia wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania,
2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu, wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.
Przepisart. 233 k.p.c.stanowi zaś, iż sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Oznacza to, że wszystkie ustalone w toku postępowania fakty powinny być brane pod uwagę przy ocenie dowodów, a tok rozumowania sądu powinien znaleźć odzwierciedlenie w pisemnych motywach wyroku. Przepis ten daje wyraz obowiązywaniu zasady swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów odnosi się do wyboru określonych środków dowodowych i do sposobu ich przeprowadzenia. Mają być one ocenione konkretnie i w związku z całym zebranym materiałem dowodowym. Ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 roku, sygn. akt: II UKN 685/98, OSNAPUiS 2000 nr 17, poz. 655).
Sąd może oprzeć swe przekonanie jedynie na dowodach prawidłowo przeprowadzonych, a ocena dowodów musi być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Sąd musi ocenić wszystkie przeprowadzone dowody oraz uwzględnić wszelkie towarzyszące im okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności tych dowodów. Sąd zobowiązany jest przeprowadzić selekcję dowodów, wybierając te, na których się oparł i ewentualnie odrzucić inne, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Przez moc dowodową rozumie się przy tym siłę przekonania, jaką uzyskał sąd wskutek przeprowadzenia określonych dowodów o istnieniu lub nieistnieniu faktu, którego one dotyczyły. Ocena wiarygodności dowodu zależy od środka dowodowego. Sąd, oceniając wiarogodność decyduje o tym, czy określony środek dowodowy, ze względu na jego indywidualne cechy i obiektywne okoliczności, zasługuje na wiarę, czy też nie. Uważa się także, iż granice swobodnej oceny dowodów warunkuje czynnik ideologiczny, tj. poziom świadomości prawnej sędziego oraz obowiązujące w danym momencie poglądy na sądowe stosowanie prawa. (por. T. Ereciński. Jacek Gudowski. Maria Jędrzejewska - "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz", Część I, Wyd. LexisNexis).
W ocenie Sądu Okręgowego, dokonana przez Sąd Rejonowy, ocena, zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego jest generalnie, wbrew twierdzeniom apelacji, prawidłowa.
Nie sposób zgodzić się ze skarżącym, iż Sąd Rejonowy, dokonał ustaleń w sprzeczności z treścią zebranego materiału dowodowego. Sąd Rejonowy dokonał ustaleń na podstawie zeznań wnioskodawczyni, przesłuchanych w sprawie świadków oraz dokumentów zgromadzonych w sprawie.
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że ubezpieczona dokonała konsultacji medycznej w październiku 2015 r. i otrzymała za to wynagrodzenie w wysokości 200 zł brutto na podstawie rachunku wystawionego w dniu 5 listopada 2015 r.
Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, iż Sąd Rejonowy wszystkie wskazane okoliczności, analizując sporną kwestię wykonywania przez wnioskodawczynię pracy w okresie zwolnień lekarskich zbadał i ocenił. Jak wskazuje uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia, szczegółowo omówił w jakim zakresie uznał twierdzenia wnioskodawczyni, oraz zeznających w procesie świadków, za wiarygodne i przydatne dla rozstrzygnięcia. Wyraźnie przy tym podkreślił, iż w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, twierdzenia strony powodowej, co do okoliczności sprawy, należało zaakceptować, gdyż znajdowały oparcie w pozostałym materiale dowodowym, zgromadzonym w procesie.
Zdaniem Sądu Okręgowego, zarzuty apelacji, w tym zakresie, sprowadzają się więc w zasadzie do polemiki ze stanowiskiem Sądu i interpretacją dowodów, dokonaną przez ten Sąd i , w takiej postaci, nie mogą się ostać. Apelujący przeciwstawia, bowiem, ocenie, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji swoją analizę, zgromadzonego materiału dowodowego i stan faktyczny, który sam uważa za rzeczywisty. Samo zaś przekonanie organu rentowego, że sytuacja wyglądała inaczej, nie jest wystarczające do podważenia zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do wskazanych zarzutów apelacji, wskazać również należy, że, jeśli w sporze dwie grupy świadków lub strony zeznają odmiennie bądź poszczególne dokumenty lub inne dowody, wskazują na odmienne okoliczności, to do Sądu meriti należy ocena, którzy świadkowie, strona i dlaczego zeznają wiarygodnie oraz, które dokumenty zasługują na uwzględnienie. Danie wiary jednym, a nie przyznanie wiary drugim świadkom, stronie bądź dokumentom, samo przez się nie narusza zasady zart. 233 § 1 k.p.c.a stanowi właśnie o istocie sędziowskiej oceny dowodów, która opiera się na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym. Z tych też względów wywody apelacji w tej materii nie mogły przynieść spodziewanego przez skarżącego skutku.
Zatem zarzut naruszeniaart. 233 k.p.c.należy uznać za chybiony.
Natomiast, Sąd Rejonowy, na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, w sposób niewłaściwy zastosował w/w przepisy prawa materialnego i zarzuty naruszenia w/wart. 17 i art. 66 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwaorazart. 84 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznychnależy uznać za zasadne.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2005 r., I UK 370/04, pracą zarobkową, której wykonywanie, w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego jest każda aktywność ludzka, zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby, nawet, polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu przedsiębiorcy (OSNP 2005/21/342, OSP 2006/12/134). Przy czym, przy określeniu "zarobkowego" charakteru pracy, wskazuje się także, że przepisy nie wymagają, aby praca była podjęta "w celu zarobkowym". Zdaniem Sądu Okręgowego, wystarczy, zatem, podjęcie jakiejkolwiek czynnej działalności, zmierzającej do uzyskania wynagrodzenia lub dochodu, by mówić o pracy zarobkowej, rodzącej skutek w postaci utraty prawa do zasiłku chorobowego czy opiekuńczego przez ubezpieczonego, który, korzystając ze zwolnienia lekarskiego, pracę taką podejmuje. Tym samym, wykonywanie pracy zarobkowej, niezależnie od jej wpływu na stan zdrowia ubezpieczonego, stanowi samodzielną, negatywną, przesłankę (podstawę) utraty prawa do zasiłku chorobowego (por. wyrok SN z 2008-10-03 II UK 26/08 opubl:L.).
Wykonywanie pracy zarobkowej, w rozumieniu art. 17 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, polega na podjęciu działań, stanowiących realizację obowiązków pracowniczych lub wynikających z innego stosunku prawnego obejmującego świadczenie pracy. Nie stanowi więc takiej pracy zarobkowej, uzyskiwanie, w trakcie korzystania ze zwolnienia lekarskiego, dochodów, niepołączonych z osobistym świadczeniem pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2012 r. II UK 186/11 LEX nr 1216851).
Nie każdy przejaw aktywności stanowi wypełnienie przesłanki zart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, powodujący utratę prawa do zasiłku chorobowego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r. I UK 70/12 LEX nr 1675215). Sporadyczna, incydentalna lub wymuszona okolicznościami sprawy aktywność zawodowa może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego (wyrok SN 2014.02.06 II UK 274/13 LEX nr 1455233 wyrok SN 2010.03.03 III UK 71/09 LEX nr 585848).
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, bezspornie wnioskodawczyni, oprócz zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, świadczyła i świadczy, także, usługi medyczne, w zakresie konsultacji kardiologicznych wCentrum Medycznym (...), na podstawie umowy zlecenia. Podczas niezdolności do pracy wnioskodawczyni w październiku 2015 r. dokonała płatnej konsultacji i otrzymała z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 200 zł brutto na podstawie rachunku wystawionego w dniu 5 listopada 2015 r. W ocenie Sądu Okręgowego, powyższe nie może być oceniane inaczej, niż aktywne podejmowanie czynności, w ramach zawartej umowy zlecenia. Wnioskodawczyni dokonała czynności zarobkowej, zwykle wykonywanej w związku z realizacją, zawartej umową zlecenia zCentrum Medycznym (...).
Fakt, że wnioskodawczyni jest cenionym kardiologiem i często udzielała konsultacji w celu zdiagnozowania trudnych przypadków medycznych (co też miało miejsce w niniejszym przypadku) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Istotne jest to, że ubezpieczona dokonała czynności, w trakcie zwolnienia lekarskiego, za które otrzymała wynagrodzenia. Podjęła aktywność, zmierzającą do osiągnięcia zarobku. Wykonywanie, zaś, pracy zarobkowe,j w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia (art. 17 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu choroby i macierzyństwa) (wyrok SN 2008.10.03 II UK 26/08 LEX nr 513018).
Dlatego też Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że oddalił odwołanie.
Orzekając w ten sposób, Sąd Okręgowy, miał, również, na uwadze funkcje zasiłku chorobowego i opiekuńczego. Podkreślenia wymaga, iż zasadniczym celem zasiłku chorobowego (opiekuńczego) jest kompensata, utraconego przez ubezpieczonego, dochodu, wskutek wystąpienia u niego czasowej, przejściowej niezdolności do zarobkowania lub konieczności sprawowania opieki nad chorymi członkami rodziny. Nie jest nim, natomiast, uzyskanie, dodatkowej korzyści, obok wynagrodzenia, dlatego zasiłek chorobowy (opiekuńczy) wypłacany jest, nie - obok, ale – zamiast, wynagrodzenia.
Udzielając konsultacji kardiologicznej, wnioskodawczyni podjęła czynności, wskazujące, w istocie, na jej zdolność do zarobkowania i gwarantujące jej osiągnięcie zarobku. Z tych zatem względów, organ rentowy słusznie odmówił wnioskodawczyni prawa do zasiłku chorobowego, za okres od 22 września 2015 r. do 15 listopada 2015 r. oraz zobowiązał ubezpieczoną do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego.
Z tych wszystkich względów, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.z dnia 11 października 2018 r.
Agnieszka GocekB. Z.F.
K.K.-W.
| 45
|
15/251000/0004021/Ua
|
Sąd Okręgowy w Łodzi
|
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636",
"art": "art. 17;art. 66",
"isap_id": "WDU19990600636",
"text": "art. 17 i art. 66 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa",
"title": "Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 233;art. 233 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 233 § 1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887",
"art": "art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 2;art. 84 ust. 3",
"isap_id": "WDU19981370887",
"text": "art. 84 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 233; art. 233 § 1; art. 386; art. 386 § 1; art. 98)",
"Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 - art. 17; art. 17 ust. 1; art. 66; art. 8)",
"Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 - art. 84; art. 84 ust. 1; art. 84 ust. 11; art. 84 ust. 2; art. 84 ust. 3)"
] |
wykonywanie pracy zarobkowej w czasie zwolnienia lekarskiego powoduje konieczność zwrotu pobranego zasiłku chorobowego i brak prawa do tego świadczenia
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152510000004021_VIII_Ua_000040_2019_Uz_2019-07-04_001
|
VIII Ua 40/19
| 2019-07-04T00:00:00
| 2019-09-12T17:25:23
| 2019-09-12T13:29:39
|
15251000
|
4021
|
SENTENCE
|
Sygn. akt VIII Ua 40/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2019 roku Sąd Okręgowy w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicząca: Sędzia Agnieszka Gocek Sędziowie: Sędzia Jacek Chrostek (spr.) Sędzia del. Anna Przybylska Protokolant: sekretarz sądowy Adrianna Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2019 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z wniosku J. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł. o zasiłek chorobowy, zwrot świad
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xml:space="preserve" xDocType="Uz" xVolNmbr="000040" xYear="2019" xVolType="15/251000/0004021/Ua" xFlag="published" xToPage="1" xFromPg="1" xLang="PL" xVersion="1.0" xEditor="malgorzata.beczkowska" xEditorFullName="Małgorzata Bęczkowska" xPublisher="malgorzata.beczkowska" xPublisherFullName="Małgorzata Bęczkowska">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText><xBx> Sygn. akt VIII Ua 40/19</xBx></xText>
<xUnit xType="part" xIsTitle="true" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText><xBx>Dnia 4 lipca 2019 roku </xBx></xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </xBx></xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodnicząca: Sędzia Agnieszka Gocek</xText>
<xText>Sędziowie: Sędzia Jacek Chrostek (spr.)</xText>
<xText>Sędzia del. Anna Przybylska</xText>
<xText>Protokolant: sekretarz sądowy Adrianna Krawczyk</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2019 roku w Łodzi na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z wniosku <xAnon>J. P.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w <xAnon>Ł.</xAnon></xText>
<xText>o zasiłek chorobowy, zwrot świadczenia nienależnie pobranego</xText>
<xText>na skutek apelacji wnioskodawcy</xText>
<xText>od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>z dnia 12 lutego 2019 roku w sprawie sygn. akt X U 1820/17</xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xBx>zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 (drugim) oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w <xAnon>Ł.</xAnon> z dnia 8 sierpnia 2017 roku numer <xAnon> (...)</xAnon> i ustala, że <xAnon>J. P.</xAnon> nie ma obowiązku zwrotu zasiłku chorobowego pobranego za okres od 15 czerwca 2017 roku do dnia 28 lipca 2017 roku oraz zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w <xAnon>Ł.</xAnon> na rzecz <xAnon>J. P.</xAnon> kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za I instancję;</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xBx>zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w <xAnon>Ł.</xAnon> na rzecz <xAnon>J. P.</xAnon> kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za II instancję.</xBx></xText>
</xUnit>
<xText><xBx><xAnon>A. P.</xAnon> <xAnon>A. J.</xAnon> <xAnon>C.</xAnon> </xBx></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sędzia Agnieszka Gocek
| null |
[
"Sędzia Agnieszka Gocek",
"Sędzia Jacek Chrostek",
"Anna Przybylska"
] |
[
"art 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych"
] |
Małgorzata Bęczkowska
|
sekretarz sądowy Adrianna Krawczyk
|
Małgorzata Bęczkowska
|
[
"Zasiłek chorobowy"
] | 1
|
Sygn. akt VIII Ua 40/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 lipca 2019 roku
Sąd Okręgowy w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodnicząca: Sędzia Agnieszka Gocek
Sędziowie: Sędzia Jacek Chrostek (spr.)
Sędzia del. Anna Przybylska
Protokolant: sekretarz sądowy Adrianna Krawczyk
po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2019 roku w Łodzi na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi wŁ.
o zasiłek chorobowy, zwrot świadczenia nienależnie pobranego
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 12 lutego 2019 roku w sprawie sygn. akt X U 1820/17
1
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 (drugim) oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału wŁ.z dnia 8 sierpnia 2017 roku numer(...)i ustala, żeJ. P.nie ma obowiązku zwrotu zasiłku chorobowego pobranego za okres od 15 czerwca 2017 roku do dnia 28 lipca 2017 roku oraz zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału wŁ.na rzeczJ. P.kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za I instancję;
2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału wŁ.na rzeczJ. P.kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za II instancję.
A. P.A. J.C.
| 40
|
15/251000/0004021/Ua
|
Sąd Okręgowy w Łodzi
|
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[] | null | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153015000002021_IV_Ua_000015_2019_Uz_2019-11-07_001
|
IV Ua 15/19
| 2019-11-07T00:00:00
| 2020-01-30T17:10:05
| 2020-01-30T15:39:35
|
15301500
|
2021
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt IV Ua 15/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2019r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Jerzy Zalasiński Sędziowie: SO Jacek Witkowski SO Katarzyna Antoniak (spr.) Protokolant st.sekr.sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2019 r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z wniosku T. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do świadczenia rehabilitacyjne
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Dorota Malewicka" xPublisher="67022100963" xEditorFullName="Dorota Malewicka" xEditor="67022100963" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="5" xFlag="published" xVolType="15/301500/0002021/Ua" xYear="2019" xVolNmbr="000015" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt IV Ua 15/19</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 7 listopada 2019r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący – Sędzia SO Jerzy Zalasiński</xText>
<xText>Sędziowie: SO Jacek Witkowski</xText>
<xText>SO Katarzyna Antoniak (spr.)</xText>
<xText>Protokolant st.sekr.sądowy Dorota Malewicka</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2019 r. w Siedlcach</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z wniosku <xAnon>T. R.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>S.</xAnon></xText>
<xText>o prawo do świadczenia rehabilitacyjnego i inne</xText>
<xText>na skutek apelacji organu rentowego</xText>
<xText>od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>z dnia 26 marca 2019r. sygn. akt IV U 46/19</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>oddala apelację.</xBx></xText>
<xText xALIGNx="center">Katarzyna Antoniak <xAnon>J. J.</xAnon> <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>Sygn. akt IV Ua 15/19</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Wyrokiem z 26 marca 2019r. Sąd Rejonowy w Siedlcach zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <xAnon>S.</xAnon> z 24 grudnia 2018r. w ten sposób, że ustalił, iż <xAnon>T. R.</xAnon> nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia rehabilitacyjnego od <xAnon>(...)</xAnon> 2017r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie <xAnon>(...)</xAnon>złotych, a w pozostałej części odwołanie <xAnon>T. R.</xAnon> oddalił.</xText>
<xText>Rozstrzygnięcie powyższe było wynikiem następujących ustaleń i rozważań Sądu Rejonowego:</xText>
<xText>Decyzją z 24 grudnia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>S.</xAnon> uchylił swoją decyzję z 9 sierpnia 2017r. w ten sposób, że odmówił ubezpieczonemu <xAnon>T. R.</xAnon> prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. i zobowiązał go do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za w/w okres wraz z odsetkami w łącznej kwocie <xAnon>(...)</xAnon>złotych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że decyzją z 9 sierpnia 2017r. przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od 18 maja 2017 . do 13 listopada 2017r. W decyzji tej ubezpieczony został pouczony, że świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawionej do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz o konieczności poinformowania organu rentowego o okolicznościach mających wpływ na uprawnienia do świadczenia rehabilitacyjnego. Sąd Okręgowy w Siedlcach wyrokiem z 30 listopada 2017r. ustalił, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 sierpnia 2016r. do 31 lipca 2018r. oraz prawo do wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 listopada 2016r. Wypłacone świadczenie rehabilitacyjne za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. w kwocie <xAnon>(...)</xAnon>złotych jest zatem świadczeniem nienależnie pobranym.</xText>
<xText>W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony <xAnon>T. R.</xAnon> wniósł o jej zmianę w zakresie odmowy prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. i obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za w/w okres wraz z odsetkami w łącznej kwocie <xAnon>(...)</xAnon>złotych. W uzasadnieniu stanowiska ubezpieczony wskazał, że organ rentowy odbierając i wstrzymując wypłatę renty powinien wiedzieć lub co najmniej przewidywać, że w przypadku uwzględnienia jego odwołania trzeba będzie wyrównać ubezpieczonemu wstrzymane świadczenie. W postępowaniu dotyczącym świadczenia rehabilitacyjnego organ rentowy miał pełną wiedzę odnośnie stanu faktycznego. Organ rentowy nie mógł dokonać ponownego ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, gdyż nie wystąpiły okoliczności mu nieznane.</xText>
<xText>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy stwierdził, że odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Podniósł, że okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne i nie budziły wątpliwości. Decyzją z 9 sierpnia 2017r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. Łączna wysokość wypłaconego świadczenia rehabilitacyjnego za w/w okres wyniosła <xAnon>(...)</xAnon>złotych. Wyrokiem z 30 listopada 2017r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 sierpnia 2016r. do 31 lipca 2018r. oraz prawo do wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 listopada 2016r.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy wskazał dalej, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 ust. 7" xIsapId="WDU19990600636" xTitle="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa" xAddress="Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636">art.18 ust.7 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</xLexLink> (Dz.U. z 2019r., poz.300) świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów. W świetle powyższego przepisu ubezpieczony nie ma zatem prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. Nie oznacza to jednak, że jest obowiązany do jego zwrotu.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 2" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art.84 ust.1 i 2 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">1</xName>
<xText>świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">2</xName>
<xText>świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.</xText>
</xUnit>
<xText>W niniejszej sprawie stan faktyczny polegał na tym, że ubezpieczonemu z mocą wsteczną została przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy. Okres objęty decyzją rentową przypadł na okres, kiedy ubezpieczonemu przysługiwało prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Ten układ okoliczności faktycznych nie odpowiada zaś dyspozycji art.84 ust.2 ustawy systemowej. Schemat działania tego przepisu, w zakresie sytuacji analogicznych do tej, która zaistniała w niniejszej sprawie, zakłada bowiem, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do określonego świadczenia, a następnie zaistnieje okoliczność, w wyniku której traci do niego prawo (ewentualnie nadal je posiada, lecz w niższej wysokości). Mimo jednak utraty prawa do świadczenia, nadal jest ono mu wypłacane. Wypłacone świadczenia stają się wówczas świadczeniem nienależnym, o ile ubezpieczony był pouczony o skutkach wystąpienia danej okoliczności. Sąd Rejonowy zastrzegł, że stan nienależności świadczenia dotyczy tylko tych świadczeń, które zostały wypłacone po jej wystąpieniu (<xIx>ex post</xIx>). Tymczasem organ rentowy rozciąga pojęcie nienależności świadczenia także na okres, kiedy w świetle prawa było ono należne, lecz przestało nim być wskutek wystąpienia zdarzenia, które dokomponuje określony ustawowo układ warunków, od których zależy prawo do świadczenia (<xIx>ex ante</xIx>).</xText>
<xText>Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przyznanie ubezpieczonemu prawa do renty od 1 sierpnia 2016r. do 31 lipca 2018r. sprawiło jednocześnie, że przestał on być uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego w okresie od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r, gdyż nie mógł w tym samym okresie mieć prawa do obu tych świadczeń. Nie oznacza to jednak automatycznie, że świadczenie, które zostało wypłacone ubezpieczonemu za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. podlega zwrotowi jako świadczenie nienależne. Nie każde bowiem świadczenie, do którego zainteresowana osoba nie była uprawniona, a które zostało jej wypłacone, jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi. Sąd wskazał, że niewątpliwie ubezpieczony był pouczony, że świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do renty. Takie pouczenie zostało bowiem zamieszczone w decyzji z 9 sierpnia 2017r. Pouczenie to antycypowało jednak stan rzeczy, który dopiero w przyszłości mógł (choć nie musiał) wystąpić, albowiem w dacie jego dokonania ubezpieczonemu nie przysługiwało prawo do renty, a jednocześnie nie było żadnych przeszkód do pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Dlatego należało przyjąć, że wskazane pouczenie w dacie jego dokonania było bezprzedmiotowe, gdyż odnosiło się do sytuacji nieistniejącej. Nie zachodził bowiem wówczas stan rzeczy, według którego ubezpieczony uzyskuje świadczenie mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do niego. W świetle decyzji z 9 sierpnia 2017r. ubezpieczony miał prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r., a prawa tego nie eliminowało prawo do renty, którego jeszcze nie miał. Przedmiotowe pouczenie mogło się uaktywnić wówczas gdyby ubezpieczony dowiedział się, że przysługuje mu prawo do renty. Tymczasem dopiero wydanie przez Sąd Okręgowy w Siedlcach wyroku z 30 listopada 2017r., a w zasadzie jego uprawomocnienie się z dniem 29 sierpnia 2018r., sprawiło, że ubezpieczony uzyskał prawo do renty. Wcześniej pobrane świadczenie rehabilitacyjne w dacie jego wypłaty nie spełniło dyspozycji art.84 ust.2 ustawy systemowej, a zatem nie było świadczeniem nienależnym. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że powyższy przepis działa tylko <xIx>ex post</xIx>, tj. od chwili powzięcia przez ubezpieczonego wiedzy o zaistnieniu zdarzenia skutkującego odpadnięciem co najmniej jednej z przesłanek prawa do danego świadczenia. Do tego czasu nie można traktować wypłacanego świadczenia jako świadczenia wypłaconego mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia. W świetle powyższego nie można uznać, aby w czasie pobierania przez ubezpieczonego świadczenia rehabilitacyjnego zaktualizowały się okoliczności skutkujące ustaniem prawa ubezpieczonego do tego świadczenia albo wstrzymaniem jego wypłaty w całości lub w części, a tylko takiej sytuacji dotyczy dyspozycja art.84 ust.2 pkt 1 ustawy systemowej.</xText>
<xText>W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy zmienił zaskarżoną decyzję ustalając, że ubezpieczony nie ma obowiązku zwrotu świadczenia rehabilitacyjnego pobranego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. wraz z odsetkami, a w pozostałej części odwołanie oddalił.</xText>
<xText>Od powyższego wyroku apelację wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>S.</xAnon> zaskarżając go w części ,tj. w zakresie pkt I ustalającego, że <xAnon>T. R.</xAnon> nie ma obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. w kwocie <xAnon>(...)</xAnon>złotych i zarzucając mu:</xText>
<xText>- naruszenie przepisu postępowania mające wpływ na wydane orzeczenie ,tj. <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.233§1 kpc</xLexLink> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyprowadzenie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego niepłynących poprzez przyjęcie, że pouczenie ubezpieczonego przez organ rentowy o tym, że nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wyklucza możliwość pobierania świadczenia rehabilitacyjnego za ten sam okres było przedwczesne i bezprzedmiotowe, w sytuacji, gdy na datę pouczenia ubezpieczony dysponował decyzją odmawiającą prawa do renty, od której się odwołał do Sądu Okręgowego w Siedlcach i tym samym wiedział jakie mogą być skutki w przypadku uwzględnienia jego odwołania od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy,</xText>
<xText>- naruszenie prawa materialnego ,tj. <xLexLink xArt="art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 2" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art.84 ust.1 i 2 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 ust. 7" xIsapId="WDU19990600636" xTitle="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa" xAddress="Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636">art.18 ust.7 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</xLexLink> poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do zobowiązania ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. w kwocie 11 868,75 złotych.</xText>
<xText>Wskazując na powyższe organ rentowy wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i oddalenie odwołania.</xText>
<xText>Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji organu rentowego.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <xAnon>S.</xAnon> podlegała oddaleniu jako bezzasadna.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną przedstawione przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się zarzucanych mu w apelacji naruszeń prawa procesowego i prawa materialnego. Z uwagi na wyczerpujące uzasadnienie Sądu Rejonowego niecelowe jest przytaczanie poniesionej w niej argumentacji. Podkreślić jedynie należy za Sądem pierwszej instancji, że sytuacja faktyczna zaistniała w sprawie - mimo odmiennych twierdzeń organu rentowego - nie jest objęta dyspozycją przepisu <xLexLink xArt="art. 84;art. 84 ust. 2;art. 84 ust. 2 pkt. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art.84 ust.2 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink>. Samo pouczenie ubezpieczonego w decyzji z 8 sierpnia 2017r. o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego na okres od 18 maja 2017r. do 15 sierpnia 2017r., iż świadczenie takie nie przysługuje osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie oznacza, że wypłacone ubezpieczonemu za ten okres świadczenie rehabilitacyjne jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi. Rygor zwrotu świadczenia przewidziany w <xLexLink xArt="art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 2;art. 84 ust. 2 pkt. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art.84 ust.1 i ust.2 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> dotyczy sytuacji, w której osoba uprawniona - tu do świadczenia rehabilitacyjnego nabywa w trakcie pobierania tego świadczenia prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a mimo to – będąc pouczoną o ustaniu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na skutek przyznania prawa do renty – świadczenie to nadal pobiera. Dyspozycja powyższego przepisu nie dotyczy zaś sytuacji następczego ,tj. po ustaniu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, choćby w całości albo w części okres, na który przyznano prawo do renty, pokrywał się z okresem pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. W okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego nie ziściły się bowiem przesłanki, na skutek których doszło do ustania prawa do tego świadczenia. Na marginesie wskazać należy, że analogiczne okoliczności wystąpiły w sprawie, która toczyła się przed tut. Sądem po sygnaturą akt IV Ua 7/16 (odmowa przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej organu rentowego – nr <xAnon> (...)</xAnon> 11/16).</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art.385 kpc</xLexLink> oddalił apelację organu rentowego jako bezzasadną</xText>
<xText>Katarzyna Antoniak <xAnon>J. J.</xAnon> <xAnon>W.</xAnon></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Jerzy Zalasiński
| null |
[
"Jacek Witkowski",
"Katarzyna Antoniak",
"Jerzy Zalasiński"
] |
[
"art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych"
] |
Dorota Malewicka
|
st.sekr.sądowy Dorota Malewicka
|
Dorota Malewicka
|
[
"Nienależne świadczenie"
] | 5
|
Sygn. akt IV Ua 15/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 listopada 2019r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Jerzy Zalasiński
Sędziowie: SO Jacek Witkowski
SO Katarzyna Antoniak (spr.)
Protokolant st.sekr.sądowy Dorota Malewicka
po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2019 r. w Siedlcach
na rozprawie
sprawy z wnioskuT. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do świadczenia rehabilitacyjnego i inne
na skutek apelacji organu rentowego
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 26 marca 2019r. sygn. akt IV U 46/19
oddala apelację.
Katarzyna AntoniakJ. J.W.
Sygn. akt IV Ua 15/19
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 26 marca 2019r. Sąd Rejonowy w Siedlcach zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.z 24 grudnia 2018r. w ten sposób, że ustalił, iżT. R.nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia rehabilitacyjnego od(...)2017r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie(...)złotych, a w pozostałej części odwołanieT. R.oddalił.
Rozstrzygnięcie powyższe było wynikiem następujących ustaleń i rozważań Sądu Rejonowego:
Decyzją z 24 grudnia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.uchylił swoją decyzję z 9 sierpnia 2017r. w ten sposób, że odmówił ubezpieczonemuT. R.prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. i zobowiązał go do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za w/w okres wraz z odsetkami w łącznej kwocie(...)złotych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że decyzją z 9 sierpnia 2017r. przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od 18 maja 2017 . do 13 listopada 2017r. W decyzji tej ubezpieczony został pouczony, że świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawionej do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz o konieczności poinformowania organu rentowego o okolicznościach mających wpływ na uprawnienia do świadczenia rehabilitacyjnego. Sąd Okręgowy w Siedlcach wyrokiem z 30 listopada 2017r. ustalił, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 sierpnia 2016r. do 31 lipca 2018r. oraz prawo do wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 listopada 2016r. Wypłacone świadczenie rehabilitacyjne za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. w kwocie(...)złotych jest zatem świadczeniem nienależnie pobranym.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczonyT. R.wniósł o jej zmianę w zakresie odmowy prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. i obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za w/w okres wraz z odsetkami w łącznej kwocie(...)złotych. W uzasadnieniu stanowiska ubezpieczony wskazał, że organ rentowy odbierając i wstrzymując wypłatę renty powinien wiedzieć lub co najmniej przewidywać, że w przypadku uwzględnienia jego odwołania trzeba będzie wyrównać ubezpieczonemu wstrzymane świadczenie. W postępowaniu dotyczącym świadczenia rehabilitacyjnego organ rentowy miał pełną wiedzę odnośnie stanu faktycznego. Organ rentowy nie mógł dokonać ponownego ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, gdyż nie wystąpiły okoliczności mu nieznane.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Sąd Rejonowy stwierdził, że odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Podniósł, że okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne i nie budziły wątpliwości. Decyzją z 9 sierpnia 2017r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. Łączna wysokość wypłaconego świadczenia rehabilitacyjnego za w/w okres wyniosła(...)złotych. Wyrokiem z 30 listopada 2017r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 sierpnia 2016r. do 31 lipca 2018r. oraz prawo do wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 listopada 2016r.
Sąd Rejonowy wskazał dalej, że zgodnie zart.18 ust.7 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(Dz.U. z 2019r., poz.300) świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów. W świetle powyższego przepisu ubezpieczony nie ma zatem prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. Nie oznacza to jednak, że jest obowiązany do jego zwrotu.
Zgodnie zart.84 ust.1 i 2 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychosoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się:
1
świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2
świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.
W niniejszej sprawie stan faktyczny polegał na tym, że ubezpieczonemu z mocą wsteczną została przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy. Okres objęty decyzją rentową przypadł na okres, kiedy ubezpieczonemu przysługiwało prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Ten układ okoliczności faktycznych nie odpowiada zaś dyspozycji art.84 ust.2 ustawy systemowej. Schemat działania tego przepisu, w zakresie sytuacji analogicznych do tej, która zaistniała w niniejszej sprawie, zakłada bowiem, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do określonego świadczenia, a następnie zaistnieje okoliczność, w wyniku której traci do niego prawo (ewentualnie nadal je posiada, lecz w niższej wysokości). Mimo jednak utraty prawa do świadczenia, nadal jest ono mu wypłacane. Wypłacone świadczenia stają się wówczas świadczeniem nienależnym, o ile ubezpieczony był pouczony o skutkach wystąpienia danej okoliczności. Sąd Rejonowy zastrzegł, że stan nienależności świadczenia dotyczy tylko tych świadczeń, które zostały wypłacone po jej wystąpieniu (ex post). Tymczasem organ rentowy rozciąga pojęcie nienależności świadczenia także na okres, kiedy w świetle prawa było ono należne, lecz przestało nim być wskutek wystąpienia zdarzenia, które dokomponuje określony ustawowo układ warunków, od których zależy prawo do świadczenia (ex ante).
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przyznanie ubezpieczonemu prawa do renty od 1 sierpnia 2016r. do 31 lipca 2018r. sprawiło jednocześnie, że przestał on być uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego w okresie od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r, gdyż nie mógł w tym samym okresie mieć prawa do obu tych świadczeń. Nie oznacza to jednak automatycznie, że świadczenie, które zostało wypłacone ubezpieczonemu za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. podlega zwrotowi jako świadczenie nienależne. Nie każde bowiem świadczenie, do którego zainteresowana osoba nie była uprawniona, a które zostało jej wypłacone, jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi. Sąd wskazał, że niewątpliwie ubezpieczony był pouczony, że świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do renty. Takie pouczenie zostało bowiem zamieszczone w decyzji z 9 sierpnia 2017r. Pouczenie to antycypowało jednak stan rzeczy, który dopiero w przyszłości mógł (choć nie musiał) wystąpić, albowiem w dacie jego dokonania ubezpieczonemu nie przysługiwało prawo do renty, a jednocześnie nie było żadnych przeszkód do pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Dlatego należało przyjąć, że wskazane pouczenie w dacie jego dokonania było bezprzedmiotowe, gdyż odnosiło się do sytuacji nieistniejącej. Nie zachodził bowiem wówczas stan rzeczy, według którego ubezpieczony uzyskuje świadczenie mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do niego. W świetle decyzji z 9 sierpnia 2017r. ubezpieczony miał prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r., a prawa tego nie eliminowało prawo do renty, którego jeszcze nie miał. Przedmiotowe pouczenie mogło się uaktywnić wówczas gdyby ubezpieczony dowiedział się, że przysługuje mu prawo do renty. Tymczasem dopiero wydanie przez Sąd Okręgowy w Siedlcach wyroku z 30 listopada 2017r., a w zasadzie jego uprawomocnienie się z dniem 29 sierpnia 2018r., sprawiło, że ubezpieczony uzyskał prawo do renty. Wcześniej pobrane świadczenie rehabilitacyjne w dacie jego wypłaty nie spełniło dyspozycji art.84 ust.2 ustawy systemowej, a zatem nie było świadczeniem nienależnym. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że powyższy przepis działa tylkoex post, tj. od chwili powzięcia przez ubezpieczonego wiedzy o zaistnieniu zdarzenia skutkującego odpadnięciem co najmniej jednej z przesłanek prawa do danego świadczenia. Do tego czasu nie można traktować wypłacanego świadczenia jako świadczenia wypłaconego mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia. W świetle powyższego nie można uznać, aby w czasie pobierania przez ubezpieczonego świadczenia rehabilitacyjnego zaktualizowały się okoliczności skutkujące ustaniem prawa ubezpieczonego do tego świadczenia albo wstrzymaniem jego wypłaty w całości lub w części, a tylko takiej sytuacji dotyczy dyspozycja art.84 ust.2 pkt 1 ustawy systemowej.
W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy zmienił zaskarżoną decyzję ustalając, że ubezpieczony nie ma obowiązku zwrotu świadczenia rehabilitacyjnego pobranego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. wraz z odsetkami, a w pozostałej części odwołanie oddalił.
Od powyższego wyroku apelację wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.zaskarżając go w części ,tj. w zakresie pkt I ustalającego, żeT. R.nie ma obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. w kwocie(...)złotych i zarzucając mu:
- naruszenie przepisu postępowania mające wpływ na wydane orzeczenie ,tj.art.233§1 kpcpoprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyprowadzenie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego niepłynących poprzez przyjęcie, że pouczenie ubezpieczonego przez organ rentowy o tym, że nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wyklucza możliwość pobierania świadczenia rehabilitacyjnego za ten sam okres było przedwczesne i bezprzedmiotowe, w sytuacji, gdy na datę pouczenia ubezpieczony dysponował decyzją odmawiającą prawa do renty, od której się odwołał do Sądu Okręgowego w Siedlcach i tym samym wiedział jakie mogą być skutki w przypadku uwzględnienia jego odwołania od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy,
- naruszenie prawa materialnego ,tj.art.84 ust.1 i 2 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychw zw. zart.18 ust.7 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwapoprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do zobowiązania ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 18 maja 2017r. do 13 listopada 2017r. w kwocie 11 868,75 złotych.
Wskazując na powyższe organ rentowy wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i oddalenie odwołania.
Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji organu rentowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.podlegała oddaleniu jako bezzasadna.
Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną przedstawione przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się zarzucanych mu w apelacji naruszeń prawa procesowego i prawa materialnego. Z uwagi na wyczerpujące uzasadnienie Sądu Rejonowego niecelowe jest przytaczanie poniesionej w niej argumentacji. Podkreślić jedynie należy za Sądem pierwszej instancji, że sytuacja faktyczna zaistniała w sprawie - mimo odmiennych twierdzeń organu rentowego - nie jest objęta dyspozycją przepisuart.84 ust.2 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Samo pouczenie ubezpieczonego w decyzji z 8 sierpnia 2017r. o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego na okres od 18 maja 2017r. do 15 sierpnia 2017r., iż świadczenie takie nie przysługuje osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie oznacza, że wypłacone ubezpieczonemu za ten okres świadczenie rehabilitacyjne jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi. Rygor zwrotu świadczenia przewidziany wart.84 ust.1 i ust.2 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychdotyczy sytuacji, w której osoba uprawniona - tu do świadczenia rehabilitacyjnego nabywa w trakcie pobierania tego świadczenia prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a mimo to – będąc pouczoną o ustaniu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na skutek przyznania prawa do renty – świadczenie to nadal pobiera. Dyspozycja powyższego przepisu nie dotyczy zaś sytuacji następczego ,tj. po ustaniu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, choćby w całości albo w części okres, na który przyznano prawo do renty, pokrywał się z okresem pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. W okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego nie ziściły się bowiem przesłanki, na skutek których doszło do ustania prawa do tego świadczenia. Na marginesie wskazać należy, że analogiczne okoliczności wystąpiły w sprawie, która toczyła się przed tut. Sądem po sygnaturą akt IV Ua 7/16 (odmowa przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej organu rentowego – nr(...)11/16).
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawieart.385 kpcoddalił apelację organu rentowego jako bezzasadną
Katarzyna AntoniakJ. J.W.
| 15
|
15/301500/0002021/Ua
|
Sąd Okręgowy w Siedlcach
|
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636",
"art": "art. 18;art. 18 ust. 7",
"isap_id": "WDU19990600636",
"text": "art.18 ust.7 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa",
"title": "Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa"
},
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887",
"art": "art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 2",
"isap_id": "WDU19981370887",
"text": "art.84 ust.1 i 2 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 233;art. 233 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art.233§1 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 233; art. 233 § 1; art. 385)",
"Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 - art. 18; art. 18 ust. 7)",
"Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 - art. 84; art. 84 ust. 1; art. 84 ust. 2; art. 84 ust. 2 pkt. 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153500000000503_I_ACa_000260_2019_Uz_2019-12-19_001
|
I ACa 260/19
| 2019-12-19T00:00:00
| 2020-01-29T17:10:04
| 2021-02-21T06:27:46
|
15350000
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I ACa 260/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2019 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodnicząca – Sędzia Elżbieta Fijałkowska Sędziowie: Mikołaj Tomaszewski Bogusława Żuber Protokolant: st. .sekr. sądowy Ewa Gadomska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa K. S. przeciwko B. G. (1) , K. K. i J. K. (1) o stwierdzenie nieważności czynności prawnej na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okr
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Danuta Wągrowska" xPublisher="dwagrowska" xEditorFullName="Ewa Gadomska" xEditor="egadomska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="7" xFlag="published" xVolType="15/350000/0000503/ACa" xYear="2019" xVolNmbr="000260" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">Sygn. akt <xBx>I ACa 260/19</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 19 grudnia 2019 r.</xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny</xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">w składzie:</xText>
<xText xALIGNx="left"> Przewodnicząca – Sędzia Elżbieta Fijałkowska</xText>
<xText xALIGNx="left">Sędziowie: Mikołaj Tomaszewski</xText>
<xText xALIGNx="left"> Bogusława Żuber</xText>
<xText xALIGNx="left">Protokolant: st. .sekr. sądowy Ewa Gadomska</xText>
<xText xALIGNx="left">po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. w Poznaniu</xText>
<xText xALIGNx="left">na rozprawie</xText>
<xText xALIGNx="left">sprawy z powództwa <xBx><xAnon>K. S.</xAnon></xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">przeciwko <xBx><xAnon>B. G. (1)</xAnon>, <xAnon>K. K.</xAnon> i <xAnon>J. K. (1)</xAnon></xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">o stwierdzenie nieważności czynności prawnej</xText>
<xText xALIGNx="left">na skutek apelacji powoda</xText>
<xText xALIGNx="left">od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</xText>
<xText>z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt XVIII C 1164/17</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>oddala apelację;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stronie pozwanej.</xText>
</xUnit>
<xText>Mikołaj Tomaszewski Elżbieta Fijałkowska Bogusława Żuber
</xText>
<xText xALIGNx="left">Sygn. akt IACa 260/19</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="251"/>
<xCOLx xWIDTHx="251"/>
<xCOLx xWIDTHx="251"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Pozwem <xAnon>K. S.</xAnon>, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o stwierdzenie, że nieważna jest, sporządzona w dniu 28 listopada 2016 r., umowa sprzedaży nieruchomości - spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, położonego w <xAnon>P.</xAnon> na <xAnon>osiedlu (...)</xAnon>, dla którego Sąd Rejonowy w Poznaniu prowadzi <xAnon>księgę wieczystą o nr (...)</xAnon> oraz o zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.</xText>
<xText>W odpowiedzi na pozew profesjonalny pełnomocnik działający w imieniu pozwanej <xAnon>B. G. (1)</xAnon>, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na rzecz pozwanej od powoda zwrotu kosztów procesu, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiedź na pozew wnieśli także pozwani <xAnon>J. K. (1)</xAnon> i <xAnon>K. K.</xAnon>, domagając się oddalenia powództwa i zasądzenia od powoda solidarnie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</xText>
<xText><xBx>Wyrokiem z dnia 16 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu powództwo oddalił i kosztami poniesionymi przez pozwanych obciążył powoda.</xBx></xText>
<xText>Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i wnioski</xText>
<xText>Pozwana <xAnon>B. G. (1)</xAnon> była współwłaścicielką spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego na <xAnon>osiedlu (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon>, dla którego Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w <xAnon>P.</xAnon> w Wydziale V Ksiąg Wieczystych prowadzi <xAnon>księgę wieczystą o numerze (...)</xAnon>, na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej z <xAnon>G. G.</xAnon>.</xText>
<xText>Przed Sądem Okręgowym w Poznaniu pod sygn. akt XII C 2074/12 z powództwa <xAnon>K. S.</xAnon> przeciwko <xAnon>B. G. (1)</xAnon> toczyło się postępowanie o zachowek. W dniu 18 maja 2015 r. Sąd wydał postanowienie, w którym udzielił zabezpieczenia roszczeniu powoda do kwoty 171.882 zł poprzez zakazanie pozwanej zbycia udziału wynoszącego ½ spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu. Postanowienie zaopatrzono we wzmiankę o wykonalności w dniu 8 czerwca 2015 r.</xText>
<xText>Na wniosek powoda, w dniu 23 czerwca 2015 r. w dziale III <xAnon>księgi wieczystej o numerze (...)</xAnon>, dokonano wpisu zakazu zbycia przez <xAnon>B. G. (1)</xAnon> przysługującego jej udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do przedmiotowego lokalu.</xText>
<xText>Postanowieniem z dnia 1 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w <xAnon>P.</xAnon>, w sprawie o sygn. akt I Ns 1196/10 dokonał podziału majątku wspólnego małżonków <xAnon>B.</xAnon> i <xAnon>G. G.</xAnon> m.in. w ten sposób, że przedmiotowe spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przyznał na wyłączną własność <xAnon>B. G. (1)</xAnon>. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 23 lipca 2015 r.</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 30 października 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt XII C 2074/12 o zachowek, Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od pozwanej <xAnon>B. G. (1)</xAnon> na rzecz powoda <xAnon>K. S.</xAnon> kwotę 136.043,33 zł. wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 19 lutego 2013 r., oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz umorzył postępowanie w części, w której powód cofnął pozew, orzekając także o kosztach postępowania. Wyrok powyższy został zaskarżony przez pozwaną.</xText>
<xText>Wyrokiem z dnia 25 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w sprawie o sygn. akt I A Ca 488/16 zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że obniżył zasądzoną nim kwotę do 102.032,50 zł, oddalając powództwo dalej idące oraz orzekł o kosztach postępowania.</xText>
<xText>W dniu 28 października 2016 r., na wniosek <xAnon>G. G.</xAnon>, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w <xAnon>P.</xAnon> z dnia 1 lipca 2015 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I Ns 1196/10 o podział majątku wspólnego, wykreślono z <xAnon>księgi wieczystej o numerze (...)</xAnon> <xAnon>G. G.</xAnon>, jako współwłaściciela w spółdzielczym własnościowym prawie do przedmiotowego lokalu, i jako jedyną właścicielkę wpisano <xAnon>B. G. (1)</xAnon>.</xText>
<xText>Pismem z dnia 3 listopada 2016 r. powód wezwał pozwaną <xAnon>B. G.</xAnon> do zapłaty kwoty wynikającej z wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2016 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I A Ca 488/16. Pozwana nie dokonała płatności.</xText>
<xText>Jesienią 2016 r. pozwany <xAnon>K. K.</xAnon> znalazł na portalu ogłoszeniowym <xAnon>G.</xAnon> ofertę sprzedaży przedmiotowego mieszkania za cenę poniżej 300.000 zł. Cena lokalu była niższa od przeciętnych cen rynkowych, ponieważ mieszkanie nadawało się do kapitalnego remontu, było zlokalizowane na ostatnim piętrze w niskim bloku. <xAnon>K. K.</xAnon> i jego żona <xAnon>J. K. (1)</xAnon> nie kontaktowali się bezpośrednio ze sprzedającą. Negocjacje z pozwanymi w imieniu sprzedającej prowadził pośrednik obrotu nieruchomościami.</xText>
<xText>Pozwani <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>K. K.</xAnon> spotkali pozwaną <xAnon>B. G. (1)</xAnon> po raz pierwszy u notariusza na podpisaniu aktu notarialnego, w dniu w którym nabyli przedmiotowe mieszkanie. W dniu 28 listopada 2016 r. pozwani <xAnon>B. G. (1)</xAnon> jako sprzedająca oraz <xAnon>J. K. (1)</xAnon> i <xAnon>K. K.</xAnon> jako kupujący, zawarli przed notariuszem <xAnon>S. P.</xAnon> umowę sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do <xAnon>lokalu mieszkalnego numer (...)</xAnon> położonego w <xAnon>budynku numer (...)</xAnon> na <xAnon>osiedlu (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> za kwotę 290.000 zł. <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>K. K.</xAnon> nabyli powyższe prawo do majątku wspólnego. W treści umowy wskazano, że w dziale III księgi wieczystej wpisano zakaz zbycia udziału wynoszącego ½ części na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu o zabezpieczeniu z dnia 18 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt XII C 2074/12. Do aktu notarialnego przedłożono odpis wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 października 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt XII C 2074/12 oraz odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2016 r wydanego w sprawie o sygn. akt I A Ca 488/16 wraz z klauzulą prawomocności.</xText>
<xText>Cenę sprzedaży pozwany <xAnon>K. K.</xAnon> uregulował przelewem na konto pozwanej <xAnon>B. G. (1)</xAnon> prowadzone przez <xAnon> (...) S.A.</xAnon> W dniach 28 i 29 listopada 2016 r. pozwana <xAnon>B. G. (1)</xAnon> podjęła ze swojego rachunku bankowego całą kwotę odpowiadającą cenie sprzedaży. Po zakupie mieszkania pozwani ponieśli koszty remontu mieszkania w wysokości około 70.000 zł.</xText>
<xText>W dniu 12 grudnia 2016 r. powód złożył wniosek do komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań-Stare Miasto w <xAnon>P.</xAnon> <xAnon>J. K. (2)</xAnon> o wszczęcie, na podstawie tytułu wykonawczego w postaci zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 października 2015 r (sygn. akt XII 2074/12) oraz wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 października 2016 r (sygn. akt I A Ca 448/16), egzekucji przeciwko pozwanej <xAnon>B. G. (1)</xAnon> ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego w <xAnon>P.</xAnon> na <xAnon>osiedlu (...)</xAnon>, z rachunku bankowego i innych wierzytelności i praw dłużniczki oraz o poszukiwanie majątku. Powód nie wystąpił wcześniej z wnioskiem o wszczęcie egzekucji, ponieważ nie miał wystarczających środków na pokrycie opłat komorniczych. Ponieważ dłużniczka nie posiada majątku, komornik egzekwuje tylko niewielkie kwoty z jej świadczenia emerytalno-rentowego.</xText>
<xText>W dniu 24 lutego 2017 r. pozwana <xAnon>B. G. (1)</xAnon> wystąpiła do Sądu Okręgowego w Poznaniu z wnioskiem o stwierdzenie upadku zabezpieczenia udzielonego postanowieniem tego Sądu z dnia 18 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt XII C 2074/12. Postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r, Sąd Okręgowy w Poznaniu, stwierdził upadek tego zabezpieczenia z dniem 26 listopada 2016 r.</xText>
<xText>W dniu 21 marca 2017 r., po rozpoznaniu postanowieniem skargi na orzeczenie referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym Poznań-Stare Miasto w <xAnon>P.</xAnon>, V Wydział Ksiąg Wieczystych, oddalające wniosek pozwanych <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>K. K.</xAnon> o wykreślenie w <xAnon>księdze wieczystej numer (...)</xAnon> zakazu zbywania przez <xAnon>B. G. (1)</xAnon> udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w <xAnon>P.</xAnon> wykreślił powyższy zakaz.</xText>
<xText>Postanowieniem referendarza sądowego Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w <xAnon>P.</xAnon>, Wydział V Ksiąg Wieczystych, wniosek powoda z dnia 10 stycznia 2017 r. o wpis w <xAnon>księdze wieczystej numer (...)</xAnon> wzmianki o wszczęciu egzekucji przeciwko dłużniczce <xAnon>B. G. (1)</xAnon> w sprawie Km 3346/16 został oddalony, z uwagi na to, że dłużniczka zbyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu na rzecz <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>K. K.</xAnon>.</xText>
<xText>Jako materialnoprawną podstawę dochodzonego roszczenia powód wskazał <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 2 k.c.</xLexLink> W toku całego postępowania stanowisko to było popierane przez działającego w imieniu powoda profesjonalnego pełnomocnika.</xText>
<xText>Z powództwem o stwierdzenie nieważności umowy, jako postaci powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink>, może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny.</xText>
<xText>W orzecznictwie pojęcie interesu prawnego rozumiane jest szeroko. Wskazuje się, że należy go pojmować, jako obiektywnie występującą potrzebę ochrony sfery prawnej powoda, którego prawa zostały lub mogą zostać zagrożone czy których istnienie lub treść są niepewne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt III CSK 254/12). Podkreśla się także, że jeżeli powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa jest jedynym możliwym środkiem ochrony przysługującym powodowi, to powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia. O występowaniu interesu prawnego w żądaniu ustalenia świadczy możliwość stanowczego zakończenia w tym postępowaniu sporu między stronami, natomiast przeciwko jego istnieniu – możliwość uzyskania przez powoda pełniejszej ochrony w drodze innego powództwa (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2013 r., III CSK 254/12).</xText>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego istnienie po stronie powoda <xAnon>K. S.</xAnon> interesu w wytoczeniu niniejszego powództwa tylko na pozór wydaje się oczywiste. Powód wskazywał, że na jego wniosek toczy się postępowanie egzekucyjne przeciwko pozwanej <xAnon>B. G. (1)</xAnon>. Podawał, że dotychczas komornikowi udało się wyegzekwować niewielkie kwoty, ponieważ pozwana nie dysponuje majątkiem, który byłby wystarczający dla pokrycia jej wymagalnych zobowiązań. Sprzedaż jedynego wartościowego składnika, który w tym majątku się znajdował, z jednoczesnym rozdysponowaniem kwoty uzyskanej ze sprzedaży na nieznany cel, postawiło powoda niewątpliwie w bardzo trudnej sytuacji, znacząco ograniczając jego szanse na uzyskanie zaspokojenia roszczeń stwierdzonych tytułem wykonawczym. Wykazany przez powoda interes jest interesem o charakterze ekonomicznym. Zasadność powództwa o ustalenie warunkowana jest istnieniem interesu prawnego, czyli odnoszącego się do prawnej sfery powoda. Interesy innego rodzaju niż prawne nie mogą stanowić podstawy powództwa o ustalenie. Powód nie wykazał, aby miał jakikolwiek prawny interes w żądaniu ustalenia nieważności umowy sprzedaży zawartej pomiędzy pozwanymi. Umowa ta w żadnej mierze nie wpływała na sytuację prawną powoda. Bez względu zatem na to, czy była to umowa ważna czy też nie, jej zawarcie nie doprowadziło do powstania sytuacji, która uzasadniałaby udzielenie powodowi ochrony prawnej na podstawie <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Nawet przy przyjęciu bardzo szerokiej interpretacji pojęcia interesu prawnego, braku tego interesu w wytoczeniu niniejszego powództwa po stronie powoda, należy upatrywać także w tym, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znalazł, przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink> przewidują ochronę jego praw na innej drodze niż powództwo o ustalenie, a mianowicie na drodze tzw. skargi pauliańskiej.</xText>
<xText>Sąd rozważał także, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych żądanie powoda nie zasługiwałoby na uwzględnienie na innej podstawie prawnej.</xText>
<xText>Przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink> w razie sprzeczności czynności prawnej z zasadami współżycia społecznego, polegającej na krzywdzącym zachowaniu dłużnika wobec wierzyciela, przewidują zastosowanie szczególnego środka ochrony wierzyciela, którym jest skarga pauliańska (<xLexLink xArt="art. 527" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 527 k.c.</xLexLink>). Zasadność skargi pauliańskiej uzależniona jest w szczególności od wykazania przez powoda, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia go jako wierzyciela, a osoba trzecia, która uzyskała korzyść majątkową z czynności prawnej zdziałanej z dłużnikiem, o tym wiedziała lub przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. W niniejszej sprawie powód nie podjął nawet próby wykazania tych okoliczności. Powód konsekwentnie w toku całego postępowania stał na stanowisku, że umowa sprzedaży zawarta pomiędzy pozwanymi jest nieważna, upatrując tej nieważności w jej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. W sytuacji jednak, gdy właściwe przepisy ustawy przewidują inny niż nieważność skutek czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zmierzającej do obejścia prawa, to wyłączone jest stwierdzenie jej nieważności (<xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 1 k.c.</xLexLink>). W sytuacji więc sprzeczności czynności prawnej z zasadami współżycia społecznego polegającymi na uczciwości w obrocie gospodarczym, wywiązywaniu się ze zobowiązań, niekrzywdzeniu wierzycieli, przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink> przewidują inny niż nieważność skutek. O takim innym skutku, a mianowicie o względnej bezskuteczność, stanowi właśnie <xLexLink xArt="art. 527" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 527 k.c.</xLexLink> Wobec powyższego Sąd nawet stwierdzając, że doszło do pokrzywdzenia powoda na skutek zawarcia umowy sprzedaży przez pozwanych, nie mógłby stwierdzić nieważności umowy na podstawie <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 2 k.c.</xLexLink> Nieważność czynności prawnej jest niewątpliwie czym innym niż jej względna bezskuteczność. W niniejszej sprawie nie było więc możliwe potraktowanie żądania powoda o stwierdzenie nieważności czynności prawnej, jako żądania uznania tej czynności za bezskuteczną względem niego.</xText>
<xText>Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, Sąd dostrzegł, że pozwani <xAnon>J.</xAnon> i <xAnon>K. K.</xAnon> wiedzieli o wpisanym w dziale III księgi wieczystej zakazie zbywania przez pozwaną <xAnon>B. G. (1)</xAnon> udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu. Informacja o tym znalazła się bowiem w treści aktu notarialnego. Pozwani wiedzieli także, że pozwana posiada zobowiązania z tytułu zachowku, ponieważ odpisy wyroków orzekających w tej sprawie Sądów, zostały dołączone do aktu notarialnego. Okoliczności te jednak nie pozwalały na automatyczne przyjęcie, że pozwani wiedzieli, że <xAnon>B. G. (1)</xAnon> sprzedając im spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, ani aby mogli się o tym dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności. Pozwani nie znali sytuacji materialnej <xAnon>B. G. (1)</xAnon>, nie wiedzieli, w jaki sposób zostaną rozdysponowane przez nią środki uzyskane ze sprzedaży. Z kolei sam fakt, że zabezpieczenie udzielone powodowi na czas toczącego się postępowania o zachowek upadło kilka dni przed zawarciem umowy sprzedaży, nie przesądza automatycznie o tym, że pozwana <xAnon>B. G. (1)</xAnon> miała pełną swobodę w rozporządzaniu przysługującym jej prawem i nie działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Sąd nie rozstrzygał jednak tych wątpliwości w niniejszym postępowaniu z uwagi na związanie zakresem żądania sformułowanego w pozwie.</xText>
<xText>Przepis <xLexLink xArt="art. 756(4);art. 756(4) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 756<xSUPx>4</xSUPx> § 2 k.p.c.</xLexLink> przewiduje wprawdzie sankcję nieważności czynności prawnej dokonanej wbrew zakazowi zbywania lub obciążania nieruchomości, która ma urządzoną księgę wieczystą, albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, jeżeli dokonano wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o zakazie zbywania lub obciążania tych praw, jednak w niniejszej sprawie zabezpieczenie będące podstawą wpisu zakazu zbywania do księgi wieczystej, upadło. Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 757" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 757 k.p.c.</xLexLink> w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r., zabezpieczenie upada w terminie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie, które podlegało zabezpieczeniu, chyba że sąd postanowi inaczej. Upadek zabezpieczenia z dniem 26 listopada 2016 r potwierdził Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r. Postanowienie to ma charakter jedynie deklaratoryjny, potwierdzający stan, który zaistniał wcześniej z mocy samego prawa.</xText>
<xText>Dlatego Sąd oddalił powództwo, orzeczenie o kosztach, znalazło uzasadnienie w treści <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 k.p.c.</xLexLink> Sąd obciążył więc kosztami powoda, jako stronę przegrywającą, pozostawiając szczegółowe wyliczenie tych kosztów, na podstawie <xLexLink xArt="art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 1 zd. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c.</xLexLink>, referendarzowi sądowemu.</xText>
<xText><xBx>Apelację od wyroku wniósł powód</xBx> i zarzucił naruszenie <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink> przez jego niewłaściwe zastosowanie. Wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy.</xText>
<xText><xBx> Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</xBx></xText>
<xText>Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie</xText>
<xText>Sąd Okręgowy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, bez przekroczenia granic określonych treścią <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink>, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych oraz trafnie określił ich prawne konsekwencje. Powyższe ustalenia Sądu I instancji oraz ich ocenę prawną Sąd Apelacyjny podziela oraz przyjmuje za własne, uznając zarzut apelacji za pozbawiony uzasadnionych podstaw. W ramach przeprowadzonej kontroli instancyjnej nie dostrzeżono uchybień, które winny być uwzględnione przez Sąd II instancji z urzędu. W konsekwencji, dalsza argumentacja Sądu Apelacyjnego koncentrować się będzie na tych zagadnieniach, które eksponowano w apelacji.</xText>
<xText>W jej uzasadnieniu powód twierdził, że wytaczając powództwo o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dążył do stworzenia warunków umożliwiających wykonanie w drodze egzekucji wyroku sądowego. Wobec tego w jego ocenie wykazał istnienie interesu prawnego w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>W świetle ustalonych okoliczności sprawy i istniejącego porządku prawnego nie sposób podzielić stanowiska powoda.</xText>
<xText>Wprawdzie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. uchw. z 19.4.1988 r., III CZP 26/88, OSNC 1989, Nr 9, poz. 140 oraz wyr.: z 2.2.2006 r., II CK 395/05, Legalis i z 30.10.2008 r., II CSK 233/08, Legalis) przyjęto, że interes prawny w wytoczeniu powództwa w ustaleniu (nieistnieniu) stosunku prawnego może mieć nawet osoba trzecia niebędąca stroną tego stosunku prawnego, a więc taka, której rozstrzygnięcie o powództwie ustalającym nie wpłynie na określenie zakresu przysługującego jej prawa obligacyjnego bądź rzeczowego, jednakże powód argumentem o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego interesu tego nie wykazał.</xText>
<xText>Uzależnienie powództwa o ustalenie od interesu prawnego należy w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego pojmować elastycznie z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia ochrony prawnej (por. wyr. SN: z 20.2.2003 r., I CKN 58/01, Legalis oraz z 30.5.2003 r., III CKN 1137/00, Legalis) oraz celowościowej wykładni pojęcia "interes prawny", konkretnych okoliczności danej sprawy i od tego, czy w drodze powództwa o świadczenie strona może uzyskać pełną ochronę swoich praw.</xText>
<xText>W okolicznościach tej sprawy pełną ochronę jego praw zapewniają powodowi przepisy dotyczące skargi pauliańskiej, na co powoływał się Sąd Okręgowy. Wprawdzie nie jest to powództwo o świadczenie, jednakże celem tych przepisów jest ochrona wierzyciela przed fraudacyjnymi czynnościami dłużnika. Hipotetyczne twierdzenie powoda w ramach tego postępowania, że nie zdołałby wykazać przesłanek z <xLexLink xArt="art. 527" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 527 k.c.</xLexLink> nie jest wykazaniem istnienia interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy.</xText>
<xText>Okoliczność, że <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 2 k.c.</xLexLink> warunku takiego jak przepis <xLexLink xArt="art. 527" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 527 k.c.</xLexLink> nie zawiera nie oznaczała swobody w wyborze podstawy ochrony praw powoda.</xText>
<xText>Powództwo o ustalenie powinno być ostatecznym i jedynym środkiem, z jakiego powinien móc skorzystać powód, a więc nie powinien mu – co do zasady – służyć żaden inny instrument prawny służący ochronie omawianego interesu. Tutaj taka sytuacja nie wystąpiła skoro powód mógł wnieść skargę pauliańską. Z podważanej umowy nie wynikały dla powoda żadne dalsze skutki poza niemożnością egzekucji, stąd też nie można było uznać, że interes prawny wyjątkowo powodowi przysługuje.</xText>
<xText>Ponadto wskazać należy, że jeżeli przepis ustanawiający inną niż nieważność sankcję nieprawidłowej czynności prawnej nie zawiera odesłania do zasad współżycia społecznego, ale jego ratio legis stanowi motyw etyczny (np. <xLexLink xArt="art. 59;art. 388;art. 527" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 59, 388, 527 KC</xLexLink>), ziszczenie się przesłanek opisanej w nim sankcji (nieważności względnej czy też bezskuteczności względnej) nie może uzasadniać uznania czynności prawnej za nieważną na podstawie <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 2 k.c.</xLexLink> Zastosowanie <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 2 k.c.</xLexLink> jest możliwe tylko w przypadku zaistnienia innych, nieopisanych w przepisie przewidującym inną sankcję, okoliczności wskazujących na sprzeczność czynności z zasadami współżycia społecznego (wyrok SN z 16.3.1993 r., II CRN 94/92, Wokanda 1993, Nr 6, s. 4). Powód, co należy podkreślić, powoływał się tylko na niemożność wyegzekwowania należności stwierdzonej tytułem wykonawczym.</xText>
<xText>Wobec tego na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink> apelacja podlegała oddaleniu.</xText>
<xText>Na podstawie <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 102 k.p.c.</xLexLink> uwzględniając trudną sytuację materialną powoda Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążania go kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej.</xText>
<xText>Mikołaj Tomaszewski Elżbieta Fijałkowska Bogusława Żuber
</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sędzia Elżbieta Fijałkowska
| null |
[
"Sędzia Elżbieta Fijałkowska",
"Mikołaj Tomaszewski"
] |
[
"art. 58 § 2 kc, art. 189 kpc"
] |
Danuta Wągrowska
|
st. .sekr. sądowy Ewa Gadomska
|
Ewa Gadomska
|
[
"Apelacja"
] | 7
|
Sygn. aktI ACa 260/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 grudnia 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodnicząca – Sędzia Elżbieta Fijałkowska
Sędziowie: Mikołaj Tomaszewski
Bogusława Żuber
Protokolant: st. .sekr. sądowy Ewa Gadomska
po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. w Poznaniu
na rozprawie
sprawy z powództwaK. S.
przeciwkoB. G. (1),K. K.iJ. K. (1)
o stwierdzenie nieważności czynności prawnej
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt XVIII C 1164/17
1
oddala apelację;
2
nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stronie pozwanej.
Mikołaj Tomaszewski Elżbieta Fijałkowska Bogusława Żuber
Sygn. akt IACa 260/19
UZASADNIENIE
PozwemK. S., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o stwierdzenie, że nieważna jest, sporządzona w dniu 28 listopada 2016 r., umowa sprzedaży nieruchomości - spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, położonego wP.naosiedlu (...), dla którego Sąd Rejonowy w Poznaniu prowadziksięgę wieczystą o nr (...)oraz o zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na pozew profesjonalny pełnomocnik działający w imieniu pozwanejB. G. (1), wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na rzecz pozwanej od powoda zwrotu kosztów procesu, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiedź na pozew wnieśli także pozwaniJ. K. (1)iK. K., domagając się oddalenia powództwa i zasądzenia od powoda solidarnie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu powództwo oddalił i kosztami poniesionymi przez pozwanych obciążył powoda.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i wnioski
PozwanaB. G. (1)była współwłaścicielką spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego naosiedlu (...)wP., dla którego Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto wP.w Wydziale V Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...), na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej zG. G..
Przed Sądem Okręgowym w Poznaniu pod sygn. akt XII C 2074/12 z powództwaK. S.przeciwkoB. G. (1)toczyło się postępowanie o zachowek. W dniu 18 maja 2015 r. Sąd wydał postanowienie, w którym udzielił zabezpieczenia roszczeniu powoda do kwoty 171.882 zł poprzez zakazanie pozwanej zbycia udziału wynoszącego ½ spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu. Postanowienie zaopatrzono we wzmiankę o wykonalności w dniu 8 czerwca 2015 r.
Na wniosek powoda, w dniu 23 czerwca 2015 r. w dziale IIIksięgi wieczystej o numerze (...), dokonano wpisu zakazu zbycia przezB. G. (1)przysługującego jej udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do przedmiotowego lokalu.
Postanowieniem z dnia 1 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto wP., w sprawie o sygn. akt I Ns 1196/10 dokonał podziału majątku wspólnego małżonkówB.iG. G.m.in. w ten sposób, że przedmiotowe spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przyznał na wyłączną własnośćB. G. (1). Postanowienie uprawomocniło się w dniu 23 lipca 2015 r.
Wyrokiem z dnia 30 października 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt XII C 2074/12 o zachowek, Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od pozwanejB. G. (1)na rzecz powodaK. S.kwotę 136.043,33 zł. wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 19 lutego 2013 r., oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz umorzył postępowanie w części, w której powód cofnął pozew, orzekając także o kosztach postępowania. Wyrok powyższy został zaskarżony przez pozwaną.
Wyrokiem z dnia 25 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w sprawie o sygn. akt I A Ca 488/16 zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że obniżył zasądzoną nim kwotę do 102.032,50 zł, oddalając powództwo dalej idące oraz orzekł o kosztach postępowania.
W dniu 28 października 2016 r., na wniosekG. G., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto wP.z dnia 1 lipca 2015 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I Ns 1196/10 o podział majątku wspólnego, wykreślono zksięgi wieczystej o numerze (...)G. G., jako współwłaściciela w spółdzielczym własnościowym prawie do przedmiotowego lokalu, i jako jedyną właścicielkę wpisanoB. G. (1).
Pismem z dnia 3 listopada 2016 r. powód wezwał pozwanąB. G.do zapłaty kwoty wynikającej z wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2016 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I A Ca 488/16. Pozwana nie dokonała płatności.
Jesienią 2016 r. pozwanyK. K.znalazł na portalu ogłoszeniowymG.ofertę sprzedaży przedmiotowego mieszkania za cenę poniżej 300.000 zł. Cena lokalu była niższa od przeciętnych cen rynkowych, ponieważ mieszkanie nadawało się do kapitalnego remontu, było zlokalizowane na ostatnim piętrze w niskim bloku.K. K.i jego żonaJ. K. (1)nie kontaktowali się bezpośrednio ze sprzedającą. Negocjacje z pozwanymi w imieniu sprzedającej prowadził pośrednik obrotu nieruchomościami.
PozwaniJ.iK. K.spotkali pozwanąB. G. (1)po raz pierwszy u notariusza na podpisaniu aktu notarialnego, w dniu w którym nabyli przedmiotowe mieszkanie. W dniu 28 listopada 2016 r. pozwaniB. G. (1)jako sprzedająca orazJ. K. (1)iK. K.jako kupujący, zawarli przed notariuszemS. P.umowę sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego numer (...)położonego wbudynku numer (...)naosiedlu (...)wP.za kwotę 290.000 zł.J.iK. K.nabyli powyższe prawo do majątku wspólnego. W treści umowy wskazano, że w dziale III księgi wieczystej wpisano zakaz zbycia udziału wynoszącego ½ części na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu o zabezpieczeniu z dnia 18 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt XII C 2074/12. Do aktu notarialnego przedłożono odpis wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 października 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt XII C 2074/12 oraz odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2016 r wydanego w sprawie o sygn. akt I A Ca 488/16 wraz z klauzulą prawomocności.
Cenę sprzedaży pozwanyK. K.uregulował przelewem na konto pozwanejB. G. (1)prowadzone przez(...) S.A.W dniach 28 i 29 listopada 2016 r. pozwanaB. G. (1)podjęła ze swojego rachunku bankowego całą kwotę odpowiadającą cenie sprzedaży. Po zakupie mieszkania pozwani ponieśli koszty remontu mieszkania w wysokości około 70.000 zł.
W dniu 12 grudnia 2016 r. powód złożył wniosek do komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań-Stare Miasto wP.J. K. (2)o wszczęcie, na podstawie tytułu wykonawczego w postaci zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 października 2015 r (sygn. akt XII 2074/12) oraz wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 października 2016 r (sygn. akt I A Ca 448/16), egzekucji przeciwko pozwanejB. G. (1)ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego wP.naosiedlu (...), z rachunku bankowego i innych wierzytelności i praw dłużniczki oraz o poszukiwanie majątku. Powód nie wystąpił wcześniej z wnioskiem o wszczęcie egzekucji, ponieważ nie miał wystarczających środków na pokrycie opłat komorniczych. Ponieważ dłużniczka nie posiada majątku, komornik egzekwuje tylko niewielkie kwoty z jej świadczenia emerytalno-rentowego.
W dniu 24 lutego 2017 r. pozwanaB. G. (1)wystąpiła do Sądu Okręgowego w Poznaniu z wnioskiem o stwierdzenie upadku zabezpieczenia udzielonego postanowieniem tego Sądu z dnia 18 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt XII C 2074/12. Postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r, Sąd Okręgowy w Poznaniu, stwierdził upadek tego zabezpieczenia z dniem 26 listopada 2016 r.
W dniu 21 marca 2017 r., po rozpoznaniu postanowieniem skargi na orzeczenie referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym Poznań-Stare Miasto wP., V Wydział Ksiąg Wieczystych, oddalające wniosek pozwanychJ.iK. K.o wykreślenie wksiędze wieczystej numer (...)zakazu zbywania przezB. G. (1)udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto wP.wykreślił powyższy zakaz.
Postanowieniem referendarza sądowego Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto wP., Wydział V Ksiąg Wieczystych, wniosek powoda z dnia 10 stycznia 2017 r. o wpis wksiędze wieczystej numer (...)wzmianki o wszczęciu egzekucji przeciwko dłużniczceB. G. (1)w sprawie Km 3346/16 został oddalony, z uwagi na to, że dłużniczka zbyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu na rzeczJ.iK. K..
Jako materialnoprawną podstawę dochodzonego roszczenia powód wskazałart. 58 § 2 k.c.W toku całego postępowania stanowisko to było popierane przez działającego w imieniu powoda profesjonalnego pełnomocnika.
Z powództwem o stwierdzenie nieważności umowy, jako postaci powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, o którym mowa wart. 189 k.p.c., może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny.
W orzecznictwie pojęcie interesu prawnego rozumiane jest szeroko. Wskazuje się, że należy go pojmować, jako obiektywnie występującą potrzebę ochrony sfery prawnej powoda, którego prawa zostały lub mogą zostać zagrożone czy których istnienie lub treść są niepewne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt III CSK 254/12). Podkreśla się także, że jeżeli powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa jest jedynym możliwym środkiem ochrony przysługującym powodowi, to powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia. O występowaniu interesu prawnego w żądaniu ustalenia świadczy możliwość stanowczego zakończenia w tym postępowaniu sporu między stronami, natomiast przeciwko jego istnieniu – możliwość uzyskania przez powoda pełniejszej ochrony w drodze innego powództwa (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2013 r., III CSK 254/12).
W ocenie Sądu Okręgowego istnienie po stronie powodaK. S.interesu w wytoczeniu niniejszego powództwa tylko na pozór wydaje się oczywiste. Powód wskazywał, że na jego wniosek toczy się postępowanie egzekucyjne przeciwko pozwanejB. G. (1). Podawał, że dotychczas komornikowi udało się wyegzekwować niewielkie kwoty, ponieważ pozwana nie dysponuje majątkiem, który byłby wystarczający dla pokrycia jej wymagalnych zobowiązań. Sprzedaż jedynego wartościowego składnika, który w tym majątku się znajdował, z jednoczesnym rozdysponowaniem kwoty uzyskanej ze sprzedaży na nieznany cel, postawiło powoda niewątpliwie w bardzo trudnej sytuacji, znacząco ograniczając jego szanse na uzyskanie zaspokojenia roszczeń stwierdzonych tytułem wykonawczym. Wykazany przez powoda interes jest interesem o charakterze ekonomicznym. Zasadność powództwa o ustalenie warunkowana jest istnieniem interesu prawnego, czyli odnoszącego się do prawnej sfery powoda. Interesy innego rodzaju niż prawne nie mogą stanowić podstawy powództwa o ustalenie. Powód nie wykazał, aby miał jakikolwiek prawny interes w żądaniu ustalenia nieważności umowy sprzedaży zawartej pomiędzy pozwanymi. Umowa ta w żadnej mierze nie wpływała na sytuację prawną powoda. Bez względu zatem na to, czy była to umowa ważna czy też nie, jej zawarcie nie doprowadziło do powstania sytuacji, która uzasadniałaby udzielenie powodowi ochrony prawnej na podstawieart. 189 k.p.c.
Nawet przy przyjęciu bardzo szerokiej interpretacji pojęcia interesu prawnego, braku tego interesu w wytoczeniu niniejszego powództwa po stronie powoda, należy upatrywać także w tym, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znalazł, przepisykodeksu cywilnegoprzewidują ochronę jego praw na innej drodze niż powództwo o ustalenie, a mianowicie na drodze tzw. skargi pauliańskiej.
Sąd rozważał także, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych żądanie powoda nie zasługiwałoby na uwzględnienie na innej podstawie prawnej.
Przepisykodeksu cywilnegow razie sprzeczności czynności prawnej z zasadami współżycia społecznego, polegającej na krzywdzącym zachowaniu dłużnika wobec wierzyciela, przewidują zastosowanie szczególnego środka ochrony wierzyciela, którym jest skarga pauliańska (art. 527 k.c.). Zasadność skargi pauliańskiej uzależniona jest w szczególności od wykazania przez powoda, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia go jako wierzyciela, a osoba trzecia, która uzyskała korzyść majątkową z czynności prawnej zdziałanej z dłużnikiem, o tym wiedziała lub przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. W niniejszej sprawie powód nie podjął nawet próby wykazania tych okoliczności. Powód konsekwentnie w toku całego postępowania stał na stanowisku, że umowa sprzedaży zawarta pomiędzy pozwanymi jest nieważna, upatrując tej nieważności w jej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. W sytuacji jednak, gdy właściwe przepisy ustawy przewidują inny niż nieważność skutek czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zmierzającej do obejścia prawa, to wyłączone jest stwierdzenie jej nieważności (art. 58 § 1 k.c.). W sytuacji więc sprzeczności czynności prawnej z zasadami współżycia społecznego polegającymi na uczciwości w obrocie gospodarczym, wywiązywaniu się ze zobowiązań, niekrzywdzeniu wierzycieli, przepisykodeksu cywilnegoprzewidują inny niż nieważność skutek. O takim innym skutku, a mianowicie o względnej bezskuteczność, stanowi właśnieart. 527 k.c.Wobec powyższego Sąd nawet stwierdzając, że doszło do pokrzywdzenia powoda na skutek zawarcia umowy sprzedaży przez pozwanych, nie mógłby stwierdzić nieważności umowy na podstawieart. 58 § 2 k.c.Nieważność czynności prawnej jest niewątpliwie czym innym niż jej względna bezskuteczność. W niniejszej sprawie nie było więc możliwe potraktowanie żądania powoda o stwierdzenie nieważności czynności prawnej, jako żądania uznania tej czynności za bezskuteczną względem niego.
Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, Sąd dostrzegł, że pozwaniJ.iK. K.wiedzieli o wpisanym w dziale III księgi wieczystej zakazie zbywania przez pozwanąB. G. (1)udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu. Informacja o tym znalazła się bowiem w treści aktu notarialnego. Pozwani wiedzieli także, że pozwana posiada zobowiązania z tytułu zachowku, ponieważ odpisy wyroków orzekających w tej sprawie Sądów, zostały dołączone do aktu notarialnego. Okoliczności te jednak nie pozwalały na automatyczne przyjęcie, że pozwani wiedzieli, żeB. G. (1)sprzedając im spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, ani aby mogli się o tym dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności. Pozwani nie znali sytuacji materialnejB. G. (1), nie wiedzieli, w jaki sposób zostaną rozdysponowane przez nią środki uzyskane ze sprzedaży. Z kolei sam fakt, że zabezpieczenie udzielone powodowi na czas toczącego się postępowania o zachowek upadło kilka dni przed zawarciem umowy sprzedaży, nie przesądza automatycznie o tym, że pozwanaB. G. (1)miała pełną swobodę w rozporządzaniu przysługującym jej prawem i nie działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Sąd nie rozstrzygał jednak tych wątpliwości w niniejszym postępowaniu z uwagi na związanie zakresem żądania sformułowanego w pozwie.
Przepisart. 7564§ 2 k.p.c.przewiduje wprawdzie sankcję nieważności czynności prawnej dokonanej wbrew zakazowi zbywania lub obciążania nieruchomości, która ma urządzoną księgę wieczystą, albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, jeżeli dokonano wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o zakazie zbywania lub obciążania tych praw, jednak w niniejszej sprawie zabezpieczenie będące podstawą wpisu zakazu zbywania do księgi wieczystej, upadło. Zgodnie z treściąart. 757 k.p.c.w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r., zabezpieczenie upada w terminie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie, które podlegało zabezpieczeniu, chyba że sąd postanowi inaczej. Upadek zabezpieczenia z dniem 26 listopada 2016 r potwierdził Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r. Postanowienie to ma charakter jedynie deklaratoryjny, potwierdzający stan, który zaistniał wcześniej z mocy samego prawa.
Dlatego Sąd oddalił powództwo, orzeczenie o kosztach, znalazło uzasadnienie w treściart. 98 § 1 k.p.c.Sąd obciążył więc kosztami powoda, jako stronę przegrywającą, pozostawiając szczegółowe wyliczenie tych kosztów, na podstawieart. 108 § 1 zd. 2 k.p.c., referendarzowi sądowemu.
Apelację od wyroku wniósł powódi zarzucił naruszenieart. 189 k.p.c.przez jego niewłaściwe zastosowanie. Wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie
Sąd Okręgowy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, bez przekroczenia granic określonych treściąart. 233 § 1 k.p.c., dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych oraz trafnie określił ich prawne konsekwencje. Powyższe ustalenia Sądu I instancji oraz ich ocenę prawną Sąd Apelacyjny podziela oraz przyjmuje za własne, uznając zarzut apelacji za pozbawiony uzasadnionych podstaw. W ramach przeprowadzonej kontroli instancyjnej nie dostrzeżono uchybień, które winny być uwzględnione przez Sąd II instancji z urzędu. W konsekwencji, dalsza argumentacja Sądu Apelacyjnego koncentrować się będzie na tych zagadnieniach, które eksponowano w apelacji.
W jej uzasadnieniu powód twierdził, że wytaczając powództwo o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dążył do stworzenia warunków umożliwiających wykonanie w drodze egzekucji wyroku sądowego. Wobec tego w jego ocenie wykazał istnienie interesu prawnego w rozumieniuart. 189 k.p.c.
W świetle ustalonych okoliczności sprawy i istniejącego porządku prawnego nie sposób podzielić stanowiska powoda.
Wprawdzie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. uchw. z 19.4.1988 r., III CZP 26/88, OSNC 1989, Nr 9, poz. 140 oraz wyr.: z 2.2.2006 r., II CK 395/05, Legalis i z 30.10.2008 r., II CSK 233/08, Legalis) przyjęto, że interes prawny w wytoczeniu powództwa w ustaleniu (nieistnieniu) stosunku prawnego może mieć nawet osoba trzecia niebędąca stroną tego stosunku prawnego, a więc taka, której rozstrzygnięcie o powództwie ustalającym nie wpłynie na określenie zakresu przysługującego jej prawa obligacyjnego bądź rzeczowego, jednakże powód argumentem o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego interesu tego nie wykazał.
Uzależnienie powództwa o ustalenie od interesu prawnego należy w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego pojmować elastycznie z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia ochrony prawnej (por. wyr. SN: z 20.2.2003 r., I CKN 58/01, Legalis oraz z 30.5.2003 r., III CKN 1137/00, Legalis) oraz celowościowej wykładni pojęcia "interes prawny", konkretnych okoliczności danej sprawy i od tego, czy w drodze powództwa o świadczenie strona może uzyskać pełną ochronę swoich praw.
W okolicznościach tej sprawy pełną ochronę jego praw zapewniają powodowi przepisy dotyczące skargi pauliańskiej, na co powoływał się Sąd Okręgowy. Wprawdzie nie jest to powództwo o świadczenie, jednakże celem tych przepisów jest ochrona wierzyciela przed fraudacyjnymi czynnościami dłużnika. Hipotetyczne twierdzenie powoda w ramach tego postępowania, że nie zdołałby wykazać przesłanek zart. 527 k.c.nie jest wykazaniem istnienia interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy.
Okoliczność, żeart. 58 § 2 k.c.warunku takiego jak przepisart. 527 k.c.nie zawiera nie oznaczała swobody w wyborze podstawy ochrony praw powoda.
Powództwo o ustalenie powinno być ostatecznym i jedynym środkiem, z jakiego powinien móc skorzystać powód, a więc nie powinien mu – co do zasady – służyć żaden inny instrument prawny służący ochronie omawianego interesu. Tutaj taka sytuacja nie wystąpiła skoro powód mógł wnieść skargę pauliańską. Z podważanej umowy nie wynikały dla powoda żadne dalsze skutki poza niemożnością egzekucji, stąd też nie można było uznać, że interes prawny wyjątkowo powodowi przysługuje.
Ponadto wskazać należy, że jeżeli przepis ustanawiający inną niż nieważność sankcję nieprawidłowej czynności prawnej nie zawiera odesłania do zasad współżycia społecznego, ale jego ratio legis stanowi motyw etyczny (np.art. 59, 388, 527 KC), ziszczenie się przesłanek opisanej w nim sankcji (nieważności względnej czy też bezskuteczności względnej) nie może uzasadniać uznania czynności prawnej za nieważną na podstawieart. 58 § 2 k.c.Zastosowanieart. 58 § 2 k.c.jest możliwe tylko w przypadku zaistnienia innych, nieopisanych w przepisie przewidującym inną sankcję, okoliczności wskazujących na sprzeczność czynności z zasadami współżycia społecznego (wyrok SN z 16.3.1993 r., II CRN 94/92, Wokanda 1993, Nr 6, s. 4). Powód, co należy podkreślić, powoływał się tylko na niemożność wyegzekwowania należności stwierdzonej tytułem wykonawczym.
Wobec tego na podstawieart. 385 k.p.c.apelacja podlegała oddaleniu.
Na podstawieart. 102 k.p.c.uwzględniając trudną sytuację materialną powoda Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążania go kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej.
Mikołaj Tomaszewski Elżbieta Fijałkowska Bogusława Żuber
| 260
|
15/350000/0000503/ACa
|
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
|
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 59;art. 388;art. 527",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 59, 388, 527 KC",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 1 zd. 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 102; art. 108; art. 108 § 1; art. 108 § 1 zd. 2; art. 189; art. 233; art. 233 § 1; art. 385; art. 756(4); art. 756(4) § 2; art. 757; art. 98; art. 98 § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 388; art. 527; art. 58; art. 58 § 1; art. 58 § 2; art. 59)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154510000003521_VII_U_000757_2016_Uz_2020-02-24_002
|
VII U 757/16
| 2020-02-24T00:00:00
| 2020-05-11T17:10:06
| 2020-05-11T16:20:20
|
15451000
|
3521
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt VII U 757/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lutego 2020 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek Protokolant: st. sekr. sądowy Dominika Kołpa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. w Warszawie sprawy B. O. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy na skutek odwołania B. O. (1) od decyzji Zakł
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Małgorzata Hejduk" xPublisher="mhejduk" xEditorFullName="Małgorzata Hejduk" xEditor="mhejduk" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="8" xFlag="published" xVolType="15/451000/0003521/U" xYear="2016" xVolNmbr="000757" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt VII U 757/16</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 24 lutego 2020 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy <xBRx/>i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek</xText>
<xText>Protokolant: st. sekr. sądowy Dominika Kołpa</xText>
<xText>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. w Warszawie</xText>
<xText>sprawy <xAnon>B. O. (1)</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych<xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o rentę z tytułu niezdolności do pracy</xText>
<xText>na skutek odwołania <xAnon>B. O. (1)</xAnon></xText>
<xText>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych<xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>z dnia 30 marca 2016 r. znak:<xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText>- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje <xAnon>B. O. (1)</xAnon> prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 lutego 2016r. na stałe.</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>
<xAnon>B. O. (1)</xAnon> w dniu 28 kwietnia 2016 r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon>Oddział w <xAnon>W.</xAnon> z dnia 30 marca 2016 r., znak: <xAnon>(...)</xAnon>. Odwołująca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy albo o jej uchylenie <xBRx/>i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu oraz <xBRx/>o dopuszczenie dowodu z opinii łącznej biegłych sądowych z zakresu okulistyki, ortopedii, neurochirurgii, endokrynologii i internisty. <xAnon>B. O. (1)</xAnon> wskazała, że rozstrzygnięcie organu rentowego opiera się na błędnym orzeczeniu Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 22 marca 2016 r. W ocenie odwołującej jej stan zdrowia uległ pogorszeniu. Stwierdziła, że ma problemy z wykonywaniem czynności przy komputerze, ponieważ jej wzrok uległ pogorszeniu, że porusza się za pomocą kul ortopedycznych, odczuwa ból stopy, prawego kolana i obu bioder. Odwołująca podniosła, że rozpoznano u niej również chorobę tarczycy, insulinooporność oraz problemy z prawidłowym utrzymaniem ciśnienia (<xIx>
odwołanie z dnia 28 kwietnia 2016 r., k. 2 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Zakład Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon>Oddział w <xAnon>W.</xAnon> w odpowiedzi na odwołanie z dnia 13 maja 2016 r. wniósł o oddalenie odwołanie na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx> § 1 k.p.c.</xLexLink> Organ rentowy wskazał, że w toku postępowania administracyjnego odwołująca została skierowana na badanie do Komisji Lekarskiej ZUS, która orzeczeniem z dnia 22 marca 2016 r. uznała ją za zdolną do pracy. W związku <xBRx/>z tym organ rentowy uznał, że ubezpieczona nie jest uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ nie spełniła przesłanki wynikającej z <xLexLink xArt="art. 57;art. 57 ust. 1;art. 57 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (<xIx>odpowiedź na odwołanie z dnia 13 maja 2016 r., k. 3 a. s.</xIx>).</xText>
<xText><xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny: </xBx></xText>
<xText><xAnon>B. O. (1)</xAnon> <xAnon>urodziła się w dniu (...)</xAnon> Od 2004 r. była zatrudniona w kilku firmach, na rzecz których wykonywała prace biurowe. Ostatnio pracowała na stanowisku asystentki ds. gazetek (<xIx>świadectwa pracy i zaświadczenie <xBRx/>o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 15 stycznia 2016 r., k. 17-27 a. r.</xIx>).</xText>
<xText>Odwołująca w dniu 28 lutego 2016 r. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <xAnon>W.</xAnon> wniosek o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (<xIx>wniosek z dnia 26 stycznia 2016 r., k. 1 a. r.</xIx>).</xText>
<xText>W toku postępowania wyjaśniającego, na mocy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 7 marca 2016 r. ubezpieczona została uznana za częściowo niezdolną do pracy do dnia 31 marca 2017 r. (<xIx>orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, k. 31 a. r.</xIx>).</xText>
<xText>Organ rentowy w dniu 9 marca 2016 r. na podstawie <xLexLink xArt="art. 14;art. 14 ust. 2 d" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 14 ust. 2d ustawy <xBRx/>z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> zgłosił zarzut wadliwości orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 7 marca 2016 r. ze względu na brak dowodów na istotne pogorszenie stanu zdrowia ubezpieczonej w okresie jej zatrudnienia (<xIx>pismo z dnia 9 marca 2016 r., k. 112 a. r.</xIx>).</xText>
<xText>Odwołująca została skierowana na badanie lekarskie przez Komisję Lekarską ZUS. Orzeczeniem z dnia 22 marca 2016 r. <xAnon>B. O. (1)</xAnon> została uznana za zdolną do pracy. Na tej podstawie organ rentowy wydał decyzję z dnia 30 marca 2016 r., znak: <xAnon>(...)</xAnon> zgodnie z którą odmówił ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Jednocześnie organ rentowy uwzględnił ubezpieczonej do okresów składkowych i nieskładkowych okres 8 lat, 1 miesiąca i 25 dni (<xIx>orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 22 marca 2016 r., k. 35 i 73 a. r.</xIx>).</xText>
<xText>Ubezpieczona odwołała się od wymienionej decyzji organu rentowego, przez co zainicjowała postepowanie w niniejszej sprawie.</xText>
<xText>Sąd ustalił, że u odwołującej rozpoznano:</xText>
<xText>- w zakresie endokrynologicznym i gastrologicznym chorobę <xAnon>H.</xAnon>, insulinooporność, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego oraz podejrzenie nietolerancji laktozy. Wymienione schorzenia nie powodują jednak stanu niezdolności do pracy. Choroba <xAnon>H.</xAnon> wymaga leczenia substytucyjnego, zaś insulinooporność - stosowania diety redukcyjnej celem spadku wagi ciała oraz stosowania leczenia farmakologicznego. Natomiast dolegliwości gastrologiczne nie powodują upośledzenia funkcji przewodu pokarmowego w postaci niedoboru wagi. W tym zakresie należy jedynie wykluczyć laktozę z diety i farmakoterapii choroby <xAnon>H.</xAnon>, a także odbywać systematyczne konsultacje w poradni gastrologicznej (<xIx>opinia biegłych sądowych endokrynologa i gastrologa, k. 20-21 a. s.</xIx>);</xText>
<xText>- w zakresie ortopedycznym zwyrodnienie stawów skokowych w przebiegu stóp końsko-szpotawych wrodzonych i niedorozwój palców lewej dłoni. Odwołująca jest osobą częściowo niezdolną do pracy na trwałe, od daty złożenia wniosku, z powodu zmniejszenia wydolności chodu w przebiegu zmian zwyrodnieniowych spowodowanych wadą wrodzoną stóp powstałą po leczeniu operacyjnym we wczesnym dzieciństwie. U ubezpieczonej nastąpiło zmniejszenie wydolności chodu w przebiegu zmian zwyrodnieniowych obu stawów skokowych i stanu zapalnego prawego <xAnon>A.</xAnon> rozwijających się na podłożu wady wrodzonej. Opisane zmiany są utrwalone i nie rokują poprawy (<xIx>opinia biegłego sądowego ortopedy, k. 33-34 a. s.</xIx>);</xText>
<xText>- w zakresie neurochirurgicznym chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa w odcinku szyjnym, przewlekły zespół bólowy kręgosłupa w odcinkach szyjnym i lędźwiowo-krzyżowym bez istotnych objawów neurologicznych oraz torbiel III komory. Stan neurologiczny odwołującej jest stabilny od wielu lat, jednak wymaga okresowych <xBRx/>i systematycznych wizyt lekarskich. Pomimo zgłaszanych dolegliwości z przyczyn neurochirurgicznych jest osobą zdolną do wykonywania pracy (<xIx>opinia biegłego sądowego neurochirurga, k. 49-50 a. s.</xIx>);</xText>
<xText>- w zakresie okulistycznym obniżenie ostrości wzroku obu oczu wynikające <xBRx/>z niedowidzenia o charakterze wrodzonym, oczopląs poziomy oraz zeza rozbieżnego <xBRx/>i naprzemiennego obu oczu. U ubezpieczonej występuje ostrość wzroku oka prawego 0,4 z korekcją +0,75 dioptrii sferycznej oraz oka lewego 0,3 z korekcją 1,0 dioptrii sferycznej i -1,0 dioptrii cylindrycznej. Stwierdzono u niej również nieznacznie obniżoną ostrość widzenia do bliży w obu oczach, zaś ostrość widzenia osiągana jest przez nią przy odpowiednim ustawieniu oczu z uwagi na oczopląs. Ze względu na schorzenia narządu wzroku odwołująca jest osobą trwale częściowo niezdolną do wykonywania pracy od 2016 r. W ostatnim roku jej zakres widzenia pogorszył się, co stanowi trudności w wykonywaniu pracy biurowej przy komputerze (<xIx>opinia biegłego sądowego okulisty, k. 64 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Organ rentowy w odniesieniu do czterech opinii, wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego okulisty z wyłączeniem dr n. med. <xAnon>R. S.</xAnon> oraz z opinii biegłego sądowego ortopedy-traumatologa z wyłączeniem <xAnon>M. G.</xAnon>. ZUS stwierdził, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy z przyczyn okulistycznych, bowiem w lepszym oku jej ostrość wzroku wynosi 0,5. Organ rentowy jednocześnie wskazał, że nie zgadza się z wnioskami zawartymi w opinii ortopedycznej, ponieważ zaburzenia lokomocyjne odwołującej nie mogą powodować niezdolności do pracy w charakterze pracownika umysłowego.</xText>
<xText>Ze względu na stanowisko organu rentowego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego lekarza specjalisty z zakresu medycyny pracy (pismo procesowe organu rentowego z dnia 10 stycznia 2017 r., k. 71-72 a. s. i postanowienie z dnia 12 stycznia 2017 r., k. 74 a. s.).</xText>
<xText>Po przedstawieniu wniosków przez biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy, odwołująca wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego tej specjalności. Ubezpieczona wskazała, że opinia została sporządzona bez wykonania badania przedmiotowego i wywiadu, a nadto stoi w sprzeczności z opiniami biegłych sądowych z zakresu ortopedii i okulistyki. Sąd uznał wniosek odwołującej za zasadny, dlatego uwzględnił go i dopuścił dowód z opinii innego biegłego (<xIx>pismo procesowe odwołującej z dnia 16 maja 2017 r., k. 104 a. s. i postanowienie z dnia 7 września 2017 r., k. 121 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Schorzenia rozpoznane przez biegłych sądowych różnych specjalności dają podstawę do uznania, że odwołująca jest osobą trwale częściowo niezdolną do pracy (<xIx>opinia biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy <xAnon>S. W.</xAnon>, k. 178-183 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Organ rentowy z uwagi na lakoniczne uzasadnienie opinii biegłego <xAnon>S. W.</xAnon> złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy (<xIx>pismo procesowe z dnia 30 października 2018 r., k. 191-192 a. s.</xIx>). Sąd po rozpoznaniu tego wniosku, dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy, innego niż biegły <xAnon>S. W.</xAnon>.</xText>
<xText>Schorzenia rozpoznane przez biegłych sadowych z zakresu ortopedii i okulistyki powodują trwałą i częściową niezdolność do pracy odwołującej. Opisane dysfunkcję mają charakter trwały i przewlekły oraz prowadzą do upośledzenia sprawności narządów wzroku i ruchu w stopniu umiarkowanym. Do pogorszenia wzroku ubezpieczonej doszło w 2016 r., gdyż ostrość oka prawego obniżyła się 0,8 na 0,4 dioptrii, zaś oka lewego z 0,6 na 0,3 dioptrie. Jednocześnie zostały poszerzone plamy ślepe, a także rozpoznano rozbieżny naprzemienny zez obu oczu i poziomy częściowy oczopląs. Podkreślenia wymaga, że stwierdzone zmiany ortopedyczne w stanie zdrowia odwołującej mają charakter trwały i nie rokują poprawy. U ubezpieczonej doszło do zmniejszenia i wydolności chodu na podłożu wady wrodzonej stóp w przebiegu zmian zwyrodnieniowych obu stawów. W związku z tym odwołująca wymaga dalszego leczenia ortopedycznego i okulistycznego w celu zapobiegania powstawania dalszych zmian zwyrodnieniowych i przeciążeniowych układu kostno-stawowego oraz zapobieżenia wystąpienia całkowitej dysfunkcji narządu wzroku. Występujące schorzenia u odwołującej stanowią przeciwwskazanie do wykonywania licznych prac: precyzyjnych przeznaczonych dla osób dwuręcznych, ciężkich i średniociężkich, <xBRx/>w wymuszonej pozycji ciała czy wymagających obsługi monitorów ekranowych. Świadczone czynności przez odwołującą na stanowisku asystenta ds. gazetek związane są ze sprawdzaniem i poprawą edytorską tekstu. Zatem wykonywana przez nią praca biurowa wymaga bezwzględnie dobrego stanu narządów wzroku oraz ruchu umożliwiającego długotrwałe siedzenie w pozycji wymuszonej. Natomiast rodzaj schorzeń ubezpieczonej nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po jej przekwalifikowaniu (<xIx>opinia biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy <xAnon>B. J.</xAnon>, k. 235-240 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Organ rentowy złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy z wyłączeniem biegłych sądowych <xAnon>J. P.</xAnon> i <xAnon>B. J.</xAnon>. W ocenie ZUS biegła <xAnon>B. J.</xAnon> nie podała stopnia niezdolności do pracy odwołującej ani daty jej powstania. Ponadto stwierdzono, że przeciwwskazania do wykonywania pracy wskazane w opinii nie dotyczą ubezpieczonej. Organ rentowy wskazał, że wnioski wyprowadzone przez <xAnon>B. J.</xAnon> stoją w sprzeczności z treścią opinii biegłego <xAnon>J. P.</xAnon>, która nie stwierdziła <xBRx/>u odwołującej niezdolności do pracy (<xIx>pismo procesowe z dnia 17 grudnia 2019 r., <xBRx/>k. 257 a. s.</xIx>).</xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych. Autentyczność zgromadzonych dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron, dlatego Sąd uznał je za pełnowartościowy materiał dowodowy. Opinie biegłych sądowych lekarzy specjalistów są wiarygodnym dowodem w sprawie, gdyż wydane zostały w oparciu <xBRx/>o obiektywne wyniki badań ubezpieczonej oraz o bezpośrednie badania przez lekarzy, którzy są specjalistami w swoich dziedzinach posiadającymi bogatą wiedzę medyczną. Jednakże Sąd nie wziął pod uwagę wniosków płynących ze wszystkich opinii biegłych sądowych. Sąd uznał za przekonujące opinie biegłych sądowych z zakresu ortopedii, okulistyki oraz medycyny pracy sporządzone przez <xAnon>S. W.</xAnon> i <xAnon>B. J.</xAnon>. Wyżej wymienione opinie były ze sobą spójne w zakresie ustalenia, że odwołująca jest osobą trwale częściowo niezdolną do pracy i korespondowały wzajemnie oraz <xBRx/>z całością materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie. Jedynie w zakresie ustalenia daty początkowej częściowej niezdolności do pracy opinie różniły się. Jednak w ocenie Sądu należało uznać w tym aspekcie za sprzeczną z pozostałymi opinię wydaną przez <xAnon>B. J.</xAnon> wskazującą, że ubezpieczona jest częściowo niezdolna do pracy od daty, <xBRx/>w której lekarz orzecznik ZUS wykonał badanie. Należy wskazać, że opinia nie uzasadnia daty początkowej przyjętej niezdolności do pracy. Natomiast zarówno <xBRx/>z opinii okulisty, jak i ortopedy wynika, że na dzień złożenia wniosku do organu rentowego o świadczenie, odwołująca była już osobą częściowo niezdolną do pracy. <xBRx/>W pozostałej części wszystkie cztery opinie były ze sobą zbieżne. Sąd uznał również za wiarygodne wnioski zawarte w opiniach biegłych sądowych endokrynologa i gastrologa oraz neurochirurga, gdyż rozpoznane przez nich schorzenia nie powodują u odwołującej niezdolności do pracy.</xText>
<xText>Sąd nie wziął pod uwagę treści wynikających z opinii biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy <xAnon>J. P.</xAnon>, ponieważ stały one w opozycji do opinii biegłych sądowych z zakresu ortopedii <xAnon>M. G.</xAnon>, okulistyki <xAnon>R. S.</xAnon> oraz medycyny pracy <xAnon>S. W.</xAnon> i <xAnon>B. J.</xAnon>, które były zbieżne z pozostałym materiałem dowodowym i korelowały ze sobą wzajemnie. <xBRx/>Wnioski wyprowadzone przez <xAnon>B. J.</xAnon> były w sposób logiczny uzasadnione. Biegła przeanalizowała skutki pracy biurowej na stan zdrowia ubezpieczonej. Uznała, że możliwość świadczenia pracy przez ubezpieczoną uzależniona jest od prawidłowego stanu narządu słuchu i ruchu. Natomiast u odwołującej rozpoznano poważne schorzenia zarówno w zakresie okulistycznym, jak i ortopedycznym. Uniemożliwiają one wykonywania pracy przy monitorze komputera oraz w pozycji wymuszonej siedzącej. Tymczasem w opinii <xAnon>J. P.</xAnon>, w oparciu o którą nie ustalono stanu faktycznego, nie przeanalizowała możliwości kontynuowania pracy przez odwołującą na stanowisku pracownika biurowego. W zakresie schorzeń narządu ruchu biegła wskazała jedynie, że trudności lokomocyjne nie utrudniają funkcjonowania ubezpieczonej. <xAnon>J. P.</xAnon> nie zwróciła uwagi, że odwołująca nie ma możliwości świadczenia pracy w pozycji wymuszonej, z czym związane jest wykonywanie obowiązków pracowniczych na komputerze. Nadto wymaga podkreślenia, że jej wnioski są lakoniczne i nie zostały w żaden sposób uzasadnione. W tym też kontekście opinia biegłego <xAnon>J. P.</xAnon> nie zasługiwała na uwzględnienie.</xText>
<xText>Pełnomocnik organu rentowego zgłaszał zastrzeżenia do treści opinii sporządzonej przez biegłego sądowego <xAnon>B. J.</xAnon>. W ocenie Sądu podniesione zarzuty nie były uzasadnione i nie dawały podstaw do kontynuowania postępowania dowodowego. Opinie powołanych biegłych, którym nadano w pełni walor wiarygodności, dokładnie diagnozują stan zdrowia odwołującej, a zgłoszone zastrzeżenia stanowiły de facto luźną polemikę. Organ rentowy nie wykazał w sposób dostateczny, dlaczego wnioski wyprowadzone przez biegłego sądowego podlegały oddaleniu. Należy mieć na względzie, że w niniejszej sprawie biegli sądowi z zakresu okulistyki, ortopedii i medycyny pracy w oddzielnych i niezależnych opiniach wskazywali, że odwołująca jest trwale częściowo niezdolna do pracy, a wobec ich zbieżności zasługują w całości na uwzględnienie. Organ rentowy nie zdołał udowodnić, aby opinia biegłego <xAnon>B. J.</xAnon> była w jakimkolwiek zakresie wadliwa. Wbrew stanowisku organu rentowego biegła na początku strony 4 opinii podała zarówno stopień, jaki i datę powstania niezdolności do pracy ubezpieczonej. W ocenie ZUS przeciwwskazania wymienione przez biegłą nie dotyczą ubezpieczonej. Co prawda część z przytoczonych zakazów faktycznie nie jest związana z pracą wykonywaną przez odwołującą, jak np. w rolnictwie i ogrodnictwie, przy maszynach ruchu czy innej pracy ciężkiej. Natomiast nieuprawnionym było zasugerowanie przez organ rentowy, że cały enumeratywnie wyliczony przez biegłą charakter prac nie należy utożsamiać z zakresem obowiązków odwołującej. W przedmiotowej opinii wskazano bowiem, że ubezpieczona nie może wykonywać czynności w wymuszonej pozycji ciała, do której niewątpliwie zalicza się praca przy komputerze. Przy czym opinia ta pozostaje w sprzeczności jedynie z wnioskami biegłej <xAnon>J. P.</xAnon>, którym odmówiono waloru wiarygodności. Z uwagi na zbieżność opinii <xAnon>B. J.</xAnon> z wnioskami innych biegłych <xBRx/>z zakresu okulistyki, ortopedii i medycyny pracy, Sąd uznał argumenty znajdujące się <xBRx/>w niej za słuszne i prawidłowo określające stan zdrowia odwołującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez organ rentowy.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał zgromadzony materiał dowodowy <xBRx/>za wystarczający do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.</xText>
<xText><xBx>Sąd zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Odwołanie <xAnon>B. O. (1)</xAnon> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon>Oddział w <xAnon>W.</xAnon> z dnia 30 marca 2016 r., znak:<xAnon>(...)</xAnon>, jako zasadne, zasługiwało na uwzględnienie.</xText>
<xText>W myśl <xLexLink xArt="art. 57;art. 57 ust. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach <xBRx/>z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (<xIx>Dz. U. 2015 r., poz. 748 z późn. zm.</xIx>) zwanej dalej ,,ustawą’’ renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>jest niezdolny do pracy;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>niezdolność do pracy powstała w okresach składkowych wymienionych w ustawie, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.</xText>
</xUnit>
<xText>Spór w niniejszej sprawie koncentrował się wokół oceny czy ubezpieczona jest osobą niezdolną do pracy. Organ rentowy uznał, że odwołująca nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy. Spełnienie pozostałych warunków, od których ustawa uzależnia przyznanie prawa do świadczenia, nie było kwestionowane przez strony postępowania.</xText>
<xText>W przedmiotowej sprawie z ustaleń stanu faktycznego wynika, że <xAnon>B. O. (1)</xAnon> zmaga się z wieloma schorzeniami. Biegli z zakresu gastrologii, endokrynologii i neurochirurgii ocenili, że stan zdrowia odwołującej nie powoduje niezdolności do pracy. Sąd oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności opinie biegłych sądowych ustalił, że schorzenia z zakresu endokrynologii, gastrologii i neurochirurgii należało uznać za poboczne, niemające istotnego znaczenia dla ustalenia niezdolności do pracy odwołującej. Obowiązujące przepisy nie formułują wymogu, aby wszyscy biegli lekarze oceniający zdolność ubezpieczonego do wykonywania pracy zawodowej byli jednomyślni. W rozpoznawanej sprawie wymaga podkreślenia, że częściowa niezdolność do pracy zaistniała ze względu na stan narządów wzroku i ruchu. U ubezpieczonej zdiagnozowano obniżenie ostrości wzroku obu oczu wynikające z niedowidzenia <xBRx/>o charakterze wrodzonym, oczopląs poziomy oraz zeza rozbieżnego i naprzemiennego obu oczu. Dodatkowo wydolność chodu uległa zmniejszeniu z powodu przebiegu zmian zwyrodnieniowych spowodowanych wadą wrodzoną stóp, powstałą po leczeniu operacyjnym we wczesnym dzieciństwie.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie zachodziły sprzeczności pomiędzy opiniami wydanymi przez biegłych sądowych z zakresu medycyny pracy. <xAnon>S. W.</xAnon> i <xAnon>B. J.</xAnon> stanęli na stanowisku, że odwołująca jest osobą częściowo niezdolną do pracy, wbrew wnioskom wyprowadzonym przez <xAnon>J. P.</xAnon>. Stanowisko zaprezentowane przez dwójkę w/w biegłych było w pełni wiarygodne, gdyż jest zbieżne z opiniami wydanymi przez biegłych specjalizujących się w dziedzinach okulistyki i ortopedii. Natomiast opinie biegłych <xAnon>S. W.</xAnon> i <xAnon>J. P.</xAnon> były lakoniczne <xBRx/>i ubogie. Biegli nie przeanalizowali wszystkich okoliczności występujących w stanie zdrowia ubezpieczonej oraz ich wpływu na wykonywaną przez nią pracę. Natomiast <xAnon>B. J.</xAnon> w sposób jasny i przekonujący uzasadniła wnioski zawarte w swojej opinii.</xText>
<xText>Przechodząc do zarzutów zgłoszonych przez organ rentowy, Sąd Okręgowy stwierdził, że były nieuzasadnione. ZUS przedstawił subiektywne zastrzeżenia do opinii biegłego <xAnon>B. J.</xAnon>. Negatywna ocena organu rentowego dotycząca sporządzonej przez biegłego opinii nie jest oparta na żadnych konstruktywnych wnioskach i nie może ostać się na gruncie niniejszej sprawy. W kontekście rozpatrywanej sprawy wniosek <xBRx/>o dopuszczenie dowodu z opinii kolejnego biegłego był niezasadny. Jak trafnie przyjął Sąd Najwyższy, potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony (<xIx>wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 30 maja 2007 r., sygn. akt IV CSK 41/07, 10 stycznia 2002 r., sygn. akt II CKN 639/99, 18 października 2001 r., sygn. akt IV CKN 478/00, 4 sierpnia 1999 r., sygn. akt I PKN 20/99 oraz 5 listopada 1974 r., sygn. akt I CR 562/74</xIx>). Należy także zwrócić uwagę na zasadny pogląd, zgodnie z którym uznanie przez sąd opinii jednego biegłego za wiarygodną, a zdyskwalifikowanie opinii drugiego biegłego, poparte uzasadnieniem takiego stanowiska, zwalnia sąd od obowiązku wzywania jeszcze jednego biegłego. Potrzeba powołania innego jeszcze biegłego istniałaby wtedy, gdyby sąd nie był zdecydowany co do uznania mocy dowodowej jednej z dwu posiadanych opinii. Nawet w razie niezgodności między różnymi opiniami biegłych nie jest konieczne powoływanie innych jeszcze biegłych, jeśli zachodzą istotne przesłanki przemawiające za jedną z nich (<xIx>wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 stycznia <xBRx/>2015 r., sygn. akt I ACa 173/14</xIx>). Stąd też o ewentualnym dopuszczeniu dowodu <xBRx/>z opinii innego biegłego tej samej specjalności medycznej nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające miarodajność dotychczasowej opinii lub co najmniej miarodajność tę podające w wątpliwość. W przeciwnym wypadku wniosek taki musi być uznany za zmierzający wyłącznie do nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu, co powinno skutkować jego pominięciem (<xIx>wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 czerwca 2002 r., sygn. akt III AUa 811/02</xIx>).</xText>
<xText>Sąd Okręgowy zważył, że jeżeli opinia biegłego jest kategoryczna <xBRx/>i przekonywająca, to nie ma obowiązku dopuszczania dowodu z kolejnej opinii biegłych sądowych. Należy ponownie podkreślić, że zarzuty organu rentowego były nieuzasadnione. Opinia <xAnon>B. J.</xAnon> korelowała z wnioskami wyprowadzonymi przez biegłych <xAnon>B. O. (2)</xAnon>, <xAnon>S. O.</xAnon>, <xAnon>M. G.</xAnon> <xBRx/>i <xAnon>S. W.</xAnon>. Jednocześnie wymaga zaznaczenia, że tylko jedna opinia – biegłego z zakresu medycyny pracy <xAnon>J. P.</xAnon> – określająca stan zdrowia ubezpieczonej w zakresie okulistycznym i ortopedycznym była niekorzystna. W tych okolicznościach należy uznać, że opinie wskazujące na trwałą i częściową niezdolność do pracy strony odwołującej były wiarygodne w niniejszej sprawie. Choroby współistniejące w zakresie okulistycznym i ortopedycznym, na które zwróciła uwagę <xAnon>B. J.</xAnon>, nie dają możliwości odwołującej świadczenia obowiązków zgodnej z jej kwalifikacjami. Ubezpieczona nie może wykonywać pracy biurowej przy ekranie monitora komputera ze względu na znaczną utratę wzroku oraz wymuszoną pozycję siedzącą. Ogólny stan zdrowia odwołującej nie pozwala jej na zatrudnienie na stanowisku asystenta ds. gazetek oraz wykonywania prac biurowych ze względu na współistniejące u niej schorzenia. Zatem Sąd doszedł do przekonania, że <xAnon>B. O. (1)</xAnon> ze względu na posiadanie kwalifikacje zawodowe jest osobą trwale, częściowo niezdolną do pracy.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx> § 2 k.p.c.</xLexLink> orzekł, jak w sentencji wyroku.</xText>
<xText>Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem <xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Małgorzata Jarząbek
| null |
[
"Małgorzata Jarząbek"
] |
[
"art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS"
] |
Małgorzata Hejduk
|
st. sekr. sądowy Dominika Kołpa
|
Małgorzata Hejduk
|
[
"Renta z tytułu niezdolności do pracy"
] | 8
|
Sygn. akt VII U 757/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 lutego 2020 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek
Protokolant: st. sekr. sądowy Dominika Kołpa
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. w Warszawie
sprawyB. O. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o rentę z tytułu niezdolności do pracy
na skutek odwołaniaB. O. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 30 marca 2016 r. znak:(...)
- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeB. O. (1)prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 lutego 2016r. na stałe.
UZASADNIENIE
B. O. (1)w dniu 28 kwietnia 2016 r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 30 marca 2016 r., znak:(...). Odwołująca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy albo o jej uchyleniei przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu orazo dopuszczenie dowodu z opinii łącznej biegłych sądowych z zakresu okulistyki, ortopedii, neurochirurgii, endokrynologii i internisty.B. O. (1)wskazała, że rozstrzygnięcie organu rentowego opiera się na błędnym orzeczeniu Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 22 marca 2016 r. W ocenie odwołującej jej stan zdrowia uległ pogorszeniu. Stwierdziła, że ma problemy z wykonywaniem czynności przy komputerze, ponieważ jej wzrok uległ pogorszeniu, że porusza się za pomocą kul ortopedycznych, odczuwa ból stopy, prawego kolana i obu bioder. Odwołująca podniosła, że rozpoznano u niej również chorobę tarczycy, insulinooporność oraz problemy z prawidłowym utrzymaniem ciśnienia (
odwołanie z dnia 28 kwietnia 2016 r., k. 2 a. s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie z dnia 13 maja 2016 r. wniósł o oddalenie odwołanie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Organ rentowy wskazał, że w toku postępowania administracyjnego odwołująca została skierowana na badanie do Komisji Lekarskiej ZUS, która orzeczeniem z dnia 22 marca 2016 r. uznała ją za zdolną do pracy. W związkuz tym organ rentowy uznał, że ubezpieczona nie jest uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ nie spełniła przesłanki wynikającej zart. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(odpowiedź na odwołanie z dnia 13 maja 2016 r., k. 3 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
B. O. (1)urodziła się w dniu (...)Od 2004 r. była zatrudniona w kilku firmach, na rzecz których wykonywała prace biurowe. Ostatnio pracowała na stanowisku asystentki ds. gazetek (świadectwa pracy i zaświadczenieo zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 15 stycznia 2016 r., k. 17-27 a. r.).
Odwołująca w dniu 28 lutego 2016 r. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wniosek o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (wniosek z dnia 26 stycznia 2016 r., k. 1 a. r.).
W toku postępowania wyjaśniającego, na mocy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 7 marca 2016 r. ubezpieczona została uznana za częściowo niezdolną do pracy do dnia 31 marca 2017 r. (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, k. 31 a. r.).
Organ rentowy w dniu 9 marca 2016 r. na podstawieart. 14 ust. 2d ustawyz dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychzgłosił zarzut wadliwości orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 7 marca 2016 r. ze względu na brak dowodów na istotne pogorszenie stanu zdrowia ubezpieczonej w okresie jej zatrudnienia (pismo z dnia 9 marca 2016 r., k. 112 a. r.).
Odwołująca została skierowana na badanie lekarskie przez Komisję Lekarską ZUS. Orzeczeniem z dnia 22 marca 2016 r.B. O. (1)została uznana za zdolną do pracy. Na tej podstawie organ rentowy wydał decyzję z dnia 30 marca 2016 r., znak:(...)zgodnie z którą odmówił ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Jednocześnie organ rentowy uwzględnił ubezpieczonej do okresów składkowych i nieskładkowych okres 8 lat, 1 miesiąca i 25 dni (orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 22 marca 2016 r., k. 35 i 73 a. r.).
Ubezpieczona odwołała się od wymienionej decyzji organu rentowego, przez co zainicjowała postepowanie w niniejszej sprawie.
Sąd ustalił, że u odwołującej rozpoznano:
- w zakresie endokrynologicznym i gastrologicznym chorobęH., insulinooporność, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego oraz podejrzenie nietolerancji laktozy. Wymienione schorzenia nie powodują jednak stanu niezdolności do pracy. ChorobaH.wymaga leczenia substytucyjnego, zaś insulinooporność - stosowania diety redukcyjnej celem spadku wagi ciała oraz stosowania leczenia farmakologicznego. Natomiast dolegliwości gastrologiczne nie powodują upośledzenia funkcji przewodu pokarmowego w postaci niedoboru wagi. W tym zakresie należy jedynie wykluczyć laktozę z diety i farmakoterapii chorobyH., a także odbywać systematyczne konsultacje w poradni gastrologicznej (opinia biegłych sądowych endokrynologa i gastrologa, k. 20-21 a. s.);
- w zakresie ortopedycznym zwyrodnienie stawów skokowych w przebiegu stóp końsko-szpotawych wrodzonych i niedorozwój palców lewej dłoni. Odwołująca jest osobą częściowo niezdolną do pracy na trwałe, od daty złożenia wniosku, z powodu zmniejszenia wydolności chodu w przebiegu zmian zwyrodnieniowych spowodowanych wadą wrodzoną stóp powstałą po leczeniu operacyjnym we wczesnym dzieciństwie. U ubezpieczonej nastąpiło zmniejszenie wydolności chodu w przebiegu zmian zwyrodnieniowych obu stawów skokowych i stanu zapalnego prawegoA.rozwijających się na podłożu wady wrodzonej. Opisane zmiany są utrwalone i nie rokują poprawy (opinia biegłego sądowego ortopedy, k. 33-34 a. s.);
- w zakresie neurochirurgicznym chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa w odcinku szyjnym, przewlekły zespół bólowy kręgosłupa w odcinkach szyjnym i lędźwiowo-krzyżowym bez istotnych objawów neurologicznych oraz torbiel III komory. Stan neurologiczny odwołującej jest stabilny od wielu lat, jednak wymaga okresowychi systematycznych wizyt lekarskich. Pomimo zgłaszanych dolegliwości z przyczyn neurochirurgicznych jest osobą zdolną do wykonywania pracy (opinia biegłego sądowego neurochirurga, k. 49-50 a. s.);
- w zakresie okulistycznym obniżenie ostrości wzroku obu oczu wynikającez niedowidzenia o charakterze wrodzonym, oczopląs poziomy oraz zeza rozbieżnegoi naprzemiennego obu oczu. U ubezpieczonej występuje ostrość wzroku oka prawego 0,4 z korekcją +0,75 dioptrii sferycznej oraz oka lewego 0,3 z korekcją 1,0 dioptrii sferycznej i -1,0 dioptrii cylindrycznej. Stwierdzono u niej również nieznacznie obniżoną ostrość widzenia do bliży w obu oczach, zaś ostrość widzenia osiągana jest przez nią przy odpowiednim ustawieniu oczu z uwagi na oczopląs. Ze względu na schorzenia narządu wzroku odwołująca jest osobą trwale częściowo niezdolną do wykonywania pracy od 2016 r. W ostatnim roku jej zakres widzenia pogorszył się, co stanowi trudności w wykonywaniu pracy biurowej przy komputerze (opinia biegłego sądowego okulisty, k. 64 a. s.).
Organ rentowy w odniesieniu do czterech opinii, wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego okulisty z wyłączeniem dr n. med.R. S.oraz z opinii biegłego sądowego ortopedy-traumatologa z wyłączeniemM. G.. ZUS stwierdził, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy z przyczyn okulistycznych, bowiem w lepszym oku jej ostrość wzroku wynosi 0,5. Organ rentowy jednocześnie wskazał, że nie zgadza się z wnioskami zawartymi w opinii ortopedycznej, ponieważ zaburzenia lokomocyjne odwołującej nie mogą powodować niezdolności do pracy w charakterze pracownika umysłowego.
Ze względu na stanowisko organu rentowego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego lekarza specjalisty z zakresu medycyny pracy (pismo procesowe organu rentowego z dnia 10 stycznia 2017 r., k. 71-72 a. s. i postanowienie z dnia 12 stycznia 2017 r., k. 74 a. s.).
Po przedstawieniu wniosków przez biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy, odwołująca wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego tej specjalności. Ubezpieczona wskazała, że opinia została sporządzona bez wykonania badania przedmiotowego i wywiadu, a nadto stoi w sprzeczności z opiniami biegłych sądowych z zakresu ortopedii i okulistyki. Sąd uznał wniosek odwołującej za zasadny, dlatego uwzględnił go i dopuścił dowód z opinii innego biegłego (pismo procesowe odwołującej z dnia 16 maja 2017 r., k. 104 a. s. i postanowienie z dnia 7 września 2017 r., k. 121 a. s.).
Schorzenia rozpoznane przez biegłych sądowych różnych specjalności dają podstawę do uznania, że odwołująca jest osobą trwale częściowo niezdolną do pracy (opinia biegłego sądowego z zakresu medycyny pracyS. W., k. 178-183 a. s.).
Organ rentowy z uwagi na lakoniczne uzasadnienie opinii biegłegoS. W.złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy (pismo procesowe z dnia 30 października 2018 r., k. 191-192 a. s.). Sąd po rozpoznaniu tego wniosku, dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy, innego niż biegłyS. W..
Schorzenia rozpoznane przez biegłych sadowych z zakresu ortopedii i okulistyki powodują trwałą i częściową niezdolność do pracy odwołującej. Opisane dysfunkcję mają charakter trwały i przewlekły oraz prowadzą do upośledzenia sprawności narządów wzroku i ruchu w stopniu umiarkowanym. Do pogorszenia wzroku ubezpieczonej doszło w 2016 r., gdyż ostrość oka prawego obniżyła się 0,8 na 0,4 dioptrii, zaś oka lewego z 0,6 na 0,3 dioptrie. Jednocześnie zostały poszerzone plamy ślepe, a także rozpoznano rozbieżny naprzemienny zez obu oczu i poziomy częściowy oczopląs. Podkreślenia wymaga, że stwierdzone zmiany ortopedyczne w stanie zdrowia odwołującej mają charakter trwały i nie rokują poprawy. U ubezpieczonej doszło do zmniejszenia i wydolności chodu na podłożu wady wrodzonej stóp w przebiegu zmian zwyrodnieniowych obu stawów. W związku z tym odwołująca wymaga dalszego leczenia ortopedycznego i okulistycznego w celu zapobiegania powstawania dalszych zmian zwyrodnieniowych i przeciążeniowych układu kostno-stawowego oraz zapobieżenia wystąpienia całkowitej dysfunkcji narządu wzroku. Występujące schorzenia u odwołującej stanowią przeciwwskazanie do wykonywania licznych prac: precyzyjnych przeznaczonych dla osób dwuręcznych, ciężkich i średniociężkich,w wymuszonej pozycji ciała czy wymagających obsługi monitorów ekranowych. Świadczone czynności przez odwołującą na stanowisku asystenta ds. gazetek związane są ze sprawdzaniem i poprawą edytorską tekstu. Zatem wykonywana przez nią praca biurowa wymaga bezwzględnie dobrego stanu narządów wzroku oraz ruchu umożliwiającego długotrwałe siedzenie w pozycji wymuszonej. Natomiast rodzaj schorzeń ubezpieczonej nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po jej przekwalifikowaniu (opinia biegłego sądowego z zakresu medycyny pracyB. J., k. 235-240 a. s.).
Organ rentowy złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy z wyłączeniem biegłych sądowychJ. P.iB. J.. W ocenie ZUS biegłaB. J.nie podała stopnia niezdolności do pracy odwołującej ani daty jej powstania. Ponadto stwierdzono, że przeciwwskazania do wykonywania pracy wskazane w opinii nie dotyczą ubezpieczonej. Organ rentowy wskazał, że wnioski wyprowadzone przezB. J.stoją w sprzeczności z treścią opinii biegłegoJ. P., która nie stwierdziłau odwołującej niezdolności do pracy (pismo procesowe z dnia 17 grudnia 2019 r.,k. 257 a. s.).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych. Autentyczność zgromadzonych dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron, dlatego Sąd uznał je za pełnowartościowy materiał dowodowy. Opinie biegłych sądowych lekarzy specjalistów są wiarygodnym dowodem w sprawie, gdyż wydane zostały w oparciuo obiektywne wyniki badań ubezpieczonej oraz o bezpośrednie badania przez lekarzy, którzy są specjalistami w swoich dziedzinach posiadającymi bogatą wiedzę medyczną. Jednakże Sąd nie wziął pod uwagę wniosków płynących ze wszystkich opinii biegłych sądowych. Sąd uznał za przekonujące opinie biegłych sądowych z zakresu ortopedii, okulistyki oraz medycyny pracy sporządzone przezS. W.iB. J.. Wyżej wymienione opinie były ze sobą spójne w zakresie ustalenia, że odwołująca jest osobą trwale częściowo niezdolną do pracy i korespondowały wzajemnie orazz całością materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie. Jedynie w zakresie ustalenia daty początkowej częściowej niezdolności do pracy opinie różniły się. Jednak w ocenie Sądu należało uznać w tym aspekcie za sprzeczną z pozostałymi opinię wydaną przezB. J.wskazującą, że ubezpieczona jest częściowo niezdolna do pracy od daty,w której lekarz orzecznik ZUS wykonał badanie. Należy wskazać, że opinia nie uzasadnia daty początkowej przyjętej niezdolności do pracy. Natomiast zarównoz opinii okulisty, jak i ortopedy wynika, że na dzień złożenia wniosku do organu rentowego o świadczenie, odwołująca była już osobą częściowo niezdolną do pracy.W pozostałej części wszystkie cztery opinie były ze sobą zbieżne. Sąd uznał również za wiarygodne wnioski zawarte w opiniach biegłych sądowych endokrynologa i gastrologa oraz neurochirurga, gdyż rozpoznane przez nich schorzenia nie powodują u odwołującej niezdolności do pracy.
Sąd nie wziął pod uwagę treści wynikających z opinii biegłego sądowego z zakresu medycyny pracyJ. P., ponieważ stały one w opozycji do opinii biegłych sądowych z zakresu ortopediiM. G., okulistykiR. S.oraz medycyny pracyS. W.iB. J., które były zbieżne z pozostałym materiałem dowodowym i korelowały ze sobą wzajemnie.Wnioski wyprowadzone przezB. J.były w sposób logiczny uzasadnione. Biegła przeanalizowała skutki pracy biurowej na stan zdrowia ubezpieczonej. Uznała, że możliwość świadczenia pracy przez ubezpieczoną uzależniona jest od prawidłowego stanu narządu słuchu i ruchu. Natomiast u odwołującej rozpoznano poważne schorzenia zarówno w zakresie okulistycznym, jak i ortopedycznym. Uniemożliwiają one wykonywania pracy przy monitorze komputera oraz w pozycji wymuszonej siedzącej. Tymczasem w opiniiJ. P., w oparciu o którą nie ustalono stanu faktycznego, nie przeanalizowała możliwości kontynuowania pracy przez odwołującą na stanowisku pracownika biurowego. W zakresie schorzeń narządu ruchu biegła wskazała jedynie, że trudności lokomocyjne nie utrudniają funkcjonowania ubezpieczonej.J. P.nie zwróciła uwagi, że odwołująca nie ma możliwości świadczenia pracy w pozycji wymuszonej, z czym związane jest wykonywanie obowiązków pracowniczych na komputerze. Nadto wymaga podkreślenia, że jej wnioski są lakoniczne i nie zostały w żaden sposób uzasadnione. W tym też kontekście opinia biegłegoJ. P.nie zasługiwała na uwzględnienie.
Pełnomocnik organu rentowego zgłaszał zastrzeżenia do treści opinii sporządzonej przez biegłego sądowegoB. J.. W ocenie Sądu podniesione zarzuty nie były uzasadnione i nie dawały podstaw do kontynuowania postępowania dowodowego. Opinie powołanych biegłych, którym nadano w pełni walor wiarygodności, dokładnie diagnozują stan zdrowia odwołującej, a zgłoszone zastrzeżenia stanowiły de facto luźną polemikę. Organ rentowy nie wykazał w sposób dostateczny, dlaczego wnioski wyprowadzone przez biegłego sądowego podlegały oddaleniu. Należy mieć na względzie, że w niniejszej sprawie biegli sądowi z zakresu okulistyki, ortopedii i medycyny pracy w oddzielnych i niezależnych opiniach wskazywali, że odwołująca jest trwale częściowo niezdolna do pracy, a wobec ich zbieżności zasługują w całości na uwzględnienie. Organ rentowy nie zdołał udowodnić, aby opinia biegłegoB. J.była w jakimkolwiek zakresie wadliwa. Wbrew stanowisku organu rentowego biegła na początku strony 4 opinii podała zarówno stopień, jaki i datę powstania niezdolności do pracy ubezpieczonej. W ocenie ZUS przeciwwskazania wymienione przez biegłą nie dotyczą ubezpieczonej. Co prawda część z przytoczonych zakazów faktycznie nie jest związana z pracą wykonywaną przez odwołującą, jak np. w rolnictwie i ogrodnictwie, przy maszynach ruchu czy innej pracy ciężkiej. Natomiast nieuprawnionym było zasugerowanie przez organ rentowy, że cały enumeratywnie wyliczony przez biegłą charakter prac nie należy utożsamiać z zakresem obowiązków odwołującej. W przedmiotowej opinii wskazano bowiem, że ubezpieczona nie może wykonywać czynności w wymuszonej pozycji ciała, do której niewątpliwie zalicza się praca przy komputerze. Przy czym opinia ta pozostaje w sprzeczności jedynie z wnioskami biegłejJ. P., którym odmówiono waloru wiarygodności. Z uwagi na zbieżność opiniiB. J.z wnioskami innych biegłychz zakresu okulistyki, ortopedii i medycyny pracy, Sąd uznał argumenty znajdujące sięw niej za słuszne i prawidłowo określające stan zdrowia odwołującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez organ rentowy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał zgromadzony materiał dowodowyza wystarczający do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieB. O. (1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 30 marca 2016 r., znak:(...), jako zasadne, zasługiwało na uwzględnienie.
W myślart. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. 2015 r., poz. 748 z późn. zm.) zwanej dalej ,,ustawą’’ renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:
1
jest niezdolny do pracy;
2
ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;
3
niezdolność do pracy powstała w okresach składkowych wymienionych w ustawie, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Spór w niniejszej sprawie koncentrował się wokół oceny czy ubezpieczona jest osobą niezdolną do pracy. Organ rentowy uznał, że odwołująca nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy. Spełnienie pozostałych warunków, od których ustawa uzależnia przyznanie prawa do świadczenia, nie było kwestionowane przez strony postępowania.
W przedmiotowej sprawie z ustaleń stanu faktycznego wynika, żeB. O. (1)zmaga się z wieloma schorzeniami. Biegli z zakresu gastrologii, endokrynologii i neurochirurgii ocenili, że stan zdrowia odwołującej nie powoduje niezdolności do pracy. Sąd oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności opinie biegłych sądowych ustalił, że schorzenia z zakresu endokrynologii, gastrologii i neurochirurgii należało uznać za poboczne, niemające istotnego znaczenia dla ustalenia niezdolności do pracy odwołującej. Obowiązujące przepisy nie formułują wymogu, aby wszyscy biegli lekarze oceniający zdolność ubezpieczonego do wykonywania pracy zawodowej byli jednomyślni. W rozpoznawanej sprawie wymaga podkreślenia, że częściowa niezdolność do pracy zaistniała ze względu na stan narządów wzroku i ruchu. U ubezpieczonej zdiagnozowano obniżenie ostrości wzroku obu oczu wynikające z niedowidzeniao charakterze wrodzonym, oczopląs poziomy oraz zeza rozbieżnego i naprzemiennego obu oczu. Dodatkowo wydolność chodu uległa zmniejszeniu z powodu przebiegu zmian zwyrodnieniowych spowodowanych wadą wrodzoną stóp, powstałą po leczeniu operacyjnym we wczesnym dzieciństwie.
W niniejszej sprawie zachodziły sprzeczności pomiędzy opiniami wydanymi przez biegłych sądowych z zakresu medycyny pracy.S. W.iB. J.stanęli na stanowisku, że odwołująca jest osobą częściowo niezdolną do pracy, wbrew wnioskom wyprowadzonym przezJ. P.. Stanowisko zaprezentowane przez dwójkę w/w biegłych było w pełni wiarygodne, gdyż jest zbieżne z opiniami wydanymi przez biegłych specjalizujących się w dziedzinach okulistyki i ortopedii. Natomiast opinie biegłychS. W.iJ. P.były lakonicznei ubogie. Biegli nie przeanalizowali wszystkich okoliczności występujących w stanie zdrowia ubezpieczonej oraz ich wpływu na wykonywaną przez nią pracę. NatomiastB. J.w sposób jasny i przekonujący uzasadniła wnioski zawarte w swojej opinii.
Przechodząc do zarzutów zgłoszonych przez organ rentowy, Sąd Okręgowy stwierdził, że były nieuzasadnione. ZUS przedstawił subiektywne zastrzeżenia do opinii biegłegoB. J.. Negatywna ocena organu rentowego dotycząca sporządzonej przez biegłego opinii nie jest oparta na żadnych konstruktywnych wnioskach i nie może ostać się na gruncie niniejszej sprawy. W kontekście rozpatrywanej sprawy wnioseko dopuszczenie dowodu z opinii kolejnego biegłego był niezasadny. Jak trafnie przyjął Sąd Najwyższy, potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony (wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 30 maja 2007 r., sygn. akt IV CSK 41/07, 10 stycznia 2002 r., sygn. akt II CKN 639/99, 18 października 2001 r., sygn. akt IV CKN 478/00, 4 sierpnia 1999 r., sygn. akt I PKN 20/99 oraz 5 listopada 1974 r., sygn. akt I CR 562/74). Należy także zwrócić uwagę na zasadny pogląd, zgodnie z którym uznanie przez sąd opinii jednego biegłego za wiarygodną, a zdyskwalifikowanie opinii drugiego biegłego, poparte uzasadnieniem takiego stanowiska, zwalnia sąd od obowiązku wzywania jeszcze jednego biegłego. Potrzeba powołania innego jeszcze biegłego istniałaby wtedy, gdyby sąd nie był zdecydowany co do uznania mocy dowodowej jednej z dwu posiadanych opinii. Nawet w razie niezgodności między różnymi opiniami biegłych nie jest konieczne powoływanie innych jeszcze biegłych, jeśli zachodzą istotne przesłanki przemawiające za jedną z nich (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 stycznia2015 r., sygn. akt I ACa 173/14). Stąd też o ewentualnym dopuszczeniu dowoduz opinii innego biegłego tej samej specjalności medycznej nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające miarodajność dotychczasowej opinii lub co najmniej miarodajność tę podające w wątpliwość. W przeciwnym wypadku wniosek taki musi być uznany za zmierzający wyłącznie do nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu, co powinno skutkować jego pominięciem (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 czerwca 2002 r., sygn. akt III AUa 811/02).
Sąd Okręgowy zważył, że jeżeli opinia biegłego jest kategorycznai przekonywająca, to nie ma obowiązku dopuszczania dowodu z kolejnej opinii biegłych sądowych. Należy ponownie podkreślić, że zarzuty organu rentowego były nieuzasadnione. OpiniaB. J.korelowała z wnioskami wyprowadzonymi przez biegłychB. O. (2),S. O.,M. G.iS. W.. Jednocześnie wymaga zaznaczenia, że tylko jedna opinia – biegłego z zakresu medycyny pracyJ. P.– określająca stan zdrowia ubezpieczonej w zakresie okulistycznym i ortopedycznym była niekorzystna. W tych okolicznościach należy uznać, że opinie wskazujące na trwałą i częściową niezdolność do pracy strony odwołującej były wiarygodne w niniejszej sprawie. Choroby współistniejące w zakresie okulistycznym i ortopedycznym, na które zwróciła uwagęB. J., nie dają możliwości odwołującej świadczenia obowiązków zgodnej z jej kwalifikacjami. Ubezpieczona nie może wykonywać pracy biurowej przy ekranie monitora komputera ze względu na znaczną utratę wzroku oraz wymuszoną pozycję siedzącą. Ogólny stan zdrowia odwołującej nie pozwala jej na zatrudnienie na stanowisku asystenta ds. gazetek oraz wykonywania prac biurowych ze względu na współistniejące u niej schorzenia. Zatem Sąd doszedł do przekonania, żeB. O. (1)ze względu na posiadanie kwalifikacje zawodowe jest osobą trwale, częściowo niezdolną do pracy.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jak w sentencji wyroku.
Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem(...)
| 757
|
15/451000/0003521/U
|
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
|
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 477(14);art. 477(14) § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 477",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118",
"art": "art. 57;art. 57 ust. 1;art. 57 ust. 1 pkt. 1",
"isap_id": "WDU19981621118",
"text": "art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 477(14); art. 477(14) § 1; art. 477(14) § 2)",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 14; art. 14 ust. 2 d; art. 57; art. 57 ust. 1; art. 57 ust. 1 pkt. 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153015150002021_IV_U_000056_2019_Uz_2020-05-07_001
|
IV U 56/19
| 2020-03-10T00:00:00
| 2020-05-13T17:10:05
| 2020-05-13T15:00:42
|
15301515
|
2021
|
SENTENCE, REASON
|
IV U 56/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 10 marca 2020 roku Sąd Rejonowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Joanna Wardak Protokolant: Magdalena Sędzimierz po rozpoznaniu 10 marca 2020 roku na rozprawie odwołania M. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z 8 stycznia 2019 roku, numer (...) - (...) o prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego 1 zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje M. W.
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Hanna Prokurat" xPublisher="prokurat_h" xEditorFullName="Anna Osińska" xEditor="osinska_a" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="3" xFlag="published" xVolType="15/301515/0002021/U" xYear="2019" xVolNmbr="000056" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>IV U 56/19</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> 10 marca 2020 roku</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="167"/>
<xCOLx xWIDTHx="442"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Joanna Wardak</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Magdalena Sędzimierz</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu 10 marca 2020 roku na rozprawie</xText>
<xText>odwołania <xAnon>M. W.</xAnon></xText>
<xText>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>S.</xAnon></xText>
<xText>z 8 stycznia 2019 roku, numer <xAnon> (...)</xAnon><xAnon> - (...)</xAnon></xText>
<xText>o prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xBx>zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje <xAnon>M. W.</xAnon> prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego od 21 listopada 2018 roku do 17 grudnia 2018 roku, </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xBx>oddala odwołanie w pozostałym zakresie. </xBx></xText>
</xUnit>
<xText>IV U 56/19</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText><xBx>Stanowiska stron.</xBx></xText>
<xText>Decyzją z 8 stycznia 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>S.</xAnon> odmówił ubezpieczonemu <xAnon>M. W.</xAnon> prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego od 21 listopada 2018 roku do 17 grudnia 2018 roku oraz prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za ten sam okres.</xText>
<xText>W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony <xAnon>M. W.</xAnon> domagał się jej zmiany i przyznania obu dochodzonych roszczeń.</xText>
<xText>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.</xText>
<xText><xBx>Stan faktyczny.</xBx></xText>
<xText><xAnon>M. W.</xAnon> był pracownikiem <xAnon> (...) Sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon> na stanowisku montera urządzeń wentylacyjnych i klimatyzacji.</xText>
<xText>21 listopada 2018 roku od godziny 10.00 na terenie <xAnon> zakładu (...)</xAnon> wraz z <xAnon>I. P.</xAnon> i <xAnon>P. S.</xAnon> wykonywał montaż kanałów instalacji wentylacyjnej na poddaszu budynku produkcyjnego. Około godziny 11.00 <xAnon>M. W.</xAnon> próbował podważyć nożem część rury instalacyjnej, jednak ostrze noża zablokowało się w miejscu łączenia rur. Gdy pracownik chciał wyjąć nóż, ruch odśrodkowy spowodował, że czubkiem noża uderzył się w klatkę piersiową.</xText>
<xText>Wskutek tego zdarzenia <xAnon>M. W.</xAnon> doznał rany klatki piersiowej i z tego powodu był niezdolny do pracy z powodu choroby od 21 listopada 2018 roku do 17 grudnia 2018 roku.</xText>
<xText>Stan faktyczny sąd ustalił na podstawie: zeznań ubezpieczonego <xAnon>M. W.</xAnon> (nagranie z 4 kwietnia 2019 roku 00:02:10-00:12:26), zeznań świadków: <xAnon>I. P.</xAnon> (nagranie z 4 kwietnia 2019 roku 00:14:58-00:23:55) i <xAnon>P. S.</xAnon> (nagranie z 4 kwietnia 2019 roku 00:23:56-00:28:30), opinii biegłych sądowych z zakresu bhp <xAnon>T. S.</xAnon> (k. 25-27), <xAnon>K. I.</xAnon> (k. 50-83) i <xAnon>Z. B.</xAnon> (k. 108-118) oraz dokumentów znajdujących się w aktach osobowych ubezpieczonego i w aktach rentowych.</xText>
<xText><xBx>Ocena dowodów i ocena prawna.</xBx></xText>
<xText>Odwołanie ubezpieczonego okazało się zasadne w części dotyczącej prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego od 21 listopada 2018 roku do 17 grudnia 2018 roku.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU20021991673" xTitle="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673">art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</xLexLink> (Dz. U. z 2019 r. poz. 1205) za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z tytułu wypadku przy pracy przysługuje zasiłek chorobowy dla ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. Świadczenie to nie przysługuje jednak w sytuacji, gdy wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa (art. 21 ust. 1 ustawy). Ta ostatnia przesłanka okazała się okolicznością sporną w niniejszej sprawie.</xText>
<xText>Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie sąd dał wiarę obszernym i szczegółowym zeznaniom ubezpieczonego potwierdzonym zeznaniami świadków <xAnon>I. P.</xAnon> i <xAnon>P. S.</xAnon>.</xText>
<xText>Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego biegły sądowy z zakresu bhp <xAnon>T. S.</xAnon> wyjaśnił, że:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>bezpośrednią przyczyną zdarzenia było uderzenie odbitym po zablokowaniu się podczas montażu rur wentylacyjnych nożem monterskim,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>ubezpieczony pracował w trudnych warunkach – ciasne poddasze, inne instalacje, ruchome rury o dużej średnicy. Podczas próby uwolnienia zablokowanego noża ubezpieczony użył dużej siły. Nie miał się gdzie uchylić ani odsunąć i nagle uwolnione ostrze uderzyło go w klatkę piersiową. Trudno w tej sytuacji mówić o niezachowaniu należytej ostrożności. Pracownik nie działał w sposób ryzykowny i nieprzemyślany, ale zgodnie z panującymi warunkami.</xText>
</xUnit>
<xText>Kolejny biegły z zakresu bhp <xAnon>K. I.</xAnon> wyjaśnił, że:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>pośrednią przyczyną zdarzenia był brak skutecznego szkolenia na stanowisku pracy. Zaklinowanie noża to zdarzenie anormalne przy wykonywanej pracy i należało je przewidzieć podczas instruktażu stanowiskowego. W związku z utrudnieniami występującymi na stanowisku pracy należało zachować szczególną ostrożność i wprowadzić dodatkowy nadzór. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, kto był osobą kierującą pracownikami,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>montaż rurociągów wentylacyjnych nie był prowadzony zgodnie z wymagana technologia. Rury o jednakowej średnicy typ spiro montowane są z wykorzystaniem złączek nyplowych i do takiego łączenia rzadko jest używany nóż,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>pracownik nie posiadał wiedzy, jaki jest sposób postępowania w zaistniałym przypadku. Opracowana karta ryzyka nie omawia powstałych nieprawidłowości. Brak podpisu, że pracownik zapoznał się z instrukcją,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>ubezpieczony naruszył przepisy bhp, gdyż w sytuacji, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają bezpośrednie zagrożenie, pracownik ma prawo powstrzymać się do wykonywania pracy zawiadamiając o tym przełożonego,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText>wyciągając z dużą siłą zakleszczony nóż przez montowane rury spiro w małej przestrzeni, nie znając ryzyka, pracownik nie zdołał zapanować nad siłą bezwładności ostrego narzędzia.</xText>
</xUnit>
<xText>Kolejny biegły z zakresu bhp <xAnon>Z. B.</xAnon> wyjaśnił, że:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>pracodawca nie przeprowadził instruktażu stanowiskowego w prawidłowy sposób,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>z dokumentacji dotyczącej oceny ryzyka zawodowego na stanowisku montera instalacji wentylacyjnych i klimatyzacji wynika, że w opisie ocenianego stanowisku nie uwzględniono stosowanego narzędzia ręcznego, jakim był nóż,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>wydana przez pracodawcę instrukcja bhp monter instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych nie zawierała zapisów dotyczących prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi montażu elementów (kanałów) instalacji wentylacyjnej przy użyciu noża,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>pracownik nie zachował należytej ostrożności przy posługiwaniu się nożem,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText>pracodawca nie zapewnił nadzoru nad pracownikami podczas wykonywania montażu rur instalacji wentylacyjnej przy użyciu noża.</xText>
</xUnit>
<xText>Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania powyższych opinii. Sporządzone zostały przez osoby odznaczającą się fachową wiedzą w tym zakresie, są pełne, a przy tym logicznie i przekonująco uzasadnione. Dlatego też w całości należało podzielić płynące z nich wnioski.</xText>
<xText>Rażące niedbalstwo zachodzi wówczas, gdy poszkodowany pracownik podejmuje działania z naruszeniem przepisów o ochronie zdrowia i życia, chociaż mógł i powinien był przewidzieć grożące mu niebezpieczeństwo, które zwykle występuje w danych okolicznościach faktycznych, co dla każdego człowieka o przeciętnej przezorności jest oczywiste. Przy tym musi to być przyczyna wyłączna (wyrok Sądu Najwyższego z 23 października 1980 roku, III URN 40/80, PiZS 1982/7/55).</xText>
<xText>W tej sprawie sąd doszedł do wniosku, że chociaż ubezpieczony naruszył przepisy o ochronie zdrowia i życia, to nie była to wyłączna przyczyna jego wypadku. Istotnie zawinił bowiem również pracodawca, dopuszczając się szeregu zaniedbań, szczegółowo opisanych w opinii przez wszystkich biegłych.</xText>
<xText>W tym stanie rzeczy nie zachodziły okoliczności wyłączające prawo ubezpieczonego do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.</xText>
<xText><xBx>Prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego.</xBx></xText>
<xText>Ponieważ prawo do świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje od pierwszego dnia niezdolności do pracy w wysokości 100% podstawy wymiaru, to brak było podstaw do przyznania ubezpieczonemu również prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego za sporny okres.</xText>
<xText>Mając powyższe na uwadze, z mocy powołanych przepisów oraz na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 1;art. 477(14) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx> § 1 i 2 kpc</xLexLink> Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Joanna Wardak
| null |
[
"Joanna Wardak"
] |
[
"art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 21 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych"
] |
Hanna Prokurat
|
Magdalena Sędzimierz
|
Anna Osińska
|
[
"Zasiłek chorobowy"
] | 3
|
IV U 56/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
10 marca 2020 roku
Sąd Rejonowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:
Joanna Wardak
Protokolant:
Magdalena Sędzimierz
po rozpoznaniu 10 marca 2020 roku na rozprawie
odwołaniaM. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z 8 stycznia 2019 roku, numer(...)- (...)
o prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego
1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeM. W.prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego od 21 listopada 2018 roku do 17 grudnia 2018 roku,
2
oddala odwołanie w pozostałym zakresie.
IV U 56/19
UZASADNIENIE
Stanowiska stron.
Decyzją z 8 stycznia 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówił ubezpieczonemuM. W.prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego od 21 listopada 2018 roku do 17 grudnia 2018 roku oraz prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za ten sam okres.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczonyM. W.domagał się jej zmiany i przyznania obu dochodzonych roszczeń.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Stan faktyczny.
M. W.był pracownikiem(...) Sp. z o.o.wS.na stanowisku montera urządzeń wentylacyjnych i klimatyzacji.
21 listopada 2018 roku od godziny 10.00 na tereniezakładu (...)wraz zI. P.iP. S.wykonywał montaż kanałów instalacji wentylacyjnej na poddaszu budynku produkcyjnego. Około godziny 11.00M. W.próbował podważyć nożem część rury instalacyjnej, jednak ostrze noża zablokowało się w miejscu łączenia rur. Gdy pracownik chciał wyjąć nóż, ruch odśrodkowy spowodował, że czubkiem noża uderzył się w klatkę piersiową.
Wskutek tego zdarzeniaM. W.doznał rany klatki piersiowej i z tego powodu był niezdolny do pracy z powodu choroby od 21 listopada 2018 roku do 17 grudnia 2018 roku.
Stan faktyczny sąd ustalił na podstawie: zeznań ubezpieczonegoM. W.(nagranie z 4 kwietnia 2019 roku 00:02:10-00:12:26), zeznań świadków:I. P.(nagranie z 4 kwietnia 2019 roku 00:14:58-00:23:55) iP. S.(nagranie z 4 kwietnia 2019 roku 00:23:56-00:28:30), opinii biegłych sądowych z zakresu bhpT. S.(k. 25-27),K. I.(k. 50-83) iZ. B.(k. 108-118) oraz dokumentów znajdujących się w aktach osobowych ubezpieczonego i w aktach rentowych.
Ocena dowodów i ocena prawna.
Odwołanie ubezpieczonego okazało się zasadne w części dotyczącej prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego od 21 listopada 2018 roku do 17 grudnia 2018 roku.
Zgodnie zart. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. z 2019 r. poz. 1205) za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z tytułu wypadku przy pracy przysługuje zasiłek chorobowy dla ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. Świadczenie to nie przysługuje jednak w sytuacji, gdy wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa (art. 21 ust. 1 ustawy). Ta ostatnia przesłanka okazała się okolicznością sporną w niniejszej sprawie.
Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie sąd dał wiarę obszernym i szczegółowym zeznaniom ubezpieczonego potwierdzonym zeznaniami świadkówI. P.iP. S..
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego biegły sądowy z zakresu bhpT. S.wyjaśnił, że:
1
bezpośrednią przyczyną zdarzenia było uderzenie odbitym po zablokowaniu się podczas montażu rur wentylacyjnych nożem monterskim,
2
ubezpieczony pracował w trudnych warunkach – ciasne poddasze, inne instalacje, ruchome rury o dużej średnicy. Podczas próby uwolnienia zablokowanego noża ubezpieczony użył dużej siły. Nie miał się gdzie uchylić ani odsunąć i nagle uwolnione ostrze uderzyło go w klatkę piersiową. Trudno w tej sytuacji mówić o niezachowaniu należytej ostrożności. Pracownik nie działał w sposób ryzykowny i nieprzemyślany, ale zgodnie z panującymi warunkami.
Kolejny biegły z zakresu bhpK. I.wyjaśnił, że:
1
pośrednią przyczyną zdarzenia był brak skutecznego szkolenia na stanowisku pracy. Zaklinowanie noża to zdarzenie anormalne przy wykonywanej pracy i należało je przewidzieć podczas instruktażu stanowiskowego. W związku z utrudnieniami występującymi na stanowisku pracy należało zachować szczególną ostrożność i wprowadzić dodatkowy nadzór. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, kto był osobą kierującą pracownikami,
2
montaż rurociągów wentylacyjnych nie był prowadzony zgodnie z wymagana technologia. Rury o jednakowej średnicy typ spiro montowane są z wykorzystaniem złączek nyplowych i do takiego łączenia rzadko jest używany nóż,
3
pracownik nie posiadał wiedzy, jaki jest sposób postępowania w zaistniałym przypadku. Opracowana karta ryzyka nie omawia powstałych nieprawidłowości. Brak podpisu, że pracownik zapoznał się z instrukcją,
4
ubezpieczony naruszył przepisy bhp, gdyż w sytuacji, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają bezpośrednie zagrożenie, pracownik ma prawo powstrzymać się do wykonywania pracy zawiadamiając o tym przełożonego,
5
wyciągając z dużą siłą zakleszczony nóż przez montowane rury spiro w małej przestrzeni, nie znając ryzyka, pracownik nie zdołał zapanować nad siłą bezwładności ostrego narzędzia.
Kolejny biegły z zakresu bhpZ. B.wyjaśnił, że:
1
pracodawca nie przeprowadził instruktażu stanowiskowego w prawidłowy sposób,
2
z dokumentacji dotyczącej oceny ryzyka zawodowego na stanowisku montera instalacji wentylacyjnych i klimatyzacji wynika, że w opisie ocenianego stanowisku nie uwzględniono stosowanego narzędzia ręcznego, jakim był nóż,
3
wydana przez pracodawcę instrukcja bhp monter instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych nie zawierała zapisów dotyczących prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi montażu elementów (kanałów) instalacji wentylacyjnej przy użyciu noża,
4
pracownik nie zachował należytej ostrożności przy posługiwaniu się nożem,
5
pracodawca nie zapewnił nadzoru nad pracownikami podczas wykonywania montażu rur instalacji wentylacyjnej przy użyciu noża.
Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania powyższych opinii. Sporządzone zostały przez osoby odznaczającą się fachową wiedzą w tym zakresie, są pełne, a przy tym logicznie i przekonująco uzasadnione. Dlatego też w całości należało podzielić płynące z nich wnioski.
Rażące niedbalstwo zachodzi wówczas, gdy poszkodowany pracownik podejmuje działania z naruszeniem przepisów o ochronie zdrowia i życia, chociaż mógł i powinien był przewidzieć grożące mu niebezpieczeństwo, które zwykle występuje w danych okolicznościach faktycznych, co dla każdego człowieka o przeciętnej przezorności jest oczywiste. Przy tym musi to być przyczyna wyłączna (wyrok Sądu Najwyższego z 23 października 1980 roku, III URN 40/80, PiZS 1982/7/55).
W tej sprawie sąd doszedł do wniosku, że chociaż ubezpieczony naruszył przepisy o ochronie zdrowia i życia, to nie była to wyłączna przyczyna jego wypadku. Istotnie zawinił bowiem również pracodawca, dopuszczając się szeregu zaniedbań, szczegółowo opisanych w opinii przez wszystkich biegłych.
W tym stanie rzeczy nie zachodziły okoliczności wyłączające prawo ubezpieczonego do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.
Prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego.
Ponieważ prawo do świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje od pierwszego dnia niezdolności do pracy w wysokości 100% podstawy wymiaru, to brak było podstaw do przyznania ubezpieczonemu również prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego za sporny okres.
Mając powyższe na uwadze, z mocy powołanych przepisów oraz na podstawieart. 47714§ 1 i 2 kpcSąd orzekł jak w sentencji wyroku.
| 56
|
15/301515/0002021/U
|
Sąd Rejonowy w Siedlcach
|
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673",
"art": "art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 1 pkt. 1",
"isap_id": "WDU20021991673",
"text": "art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych",
"title": "Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 477(14);art. 477(14) § 1;art. 477(14) § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 477",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 477(14); art. 477(14) § 1; art. 477(14) § 2)",
"Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 - art. 3; art. 3 ust. 1; art. 3 ust. 1 pkt. 1)"
] |
Świadczenia z ubezpieczenia społecznego, w tym zasiłek chorobowy, nie podlegają dziedziczeniu z uwagi na brak charakteru cywilnoprawnego.
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152505100001006_II_K_000222_2019_Uz_2020-01-24_001
|
II K 222/19
| 2020-01-24T00:00:00
| 2021-03-01T20:00:05
| 2021-03-01T11:10:12
|
15250510
|
1006
|
SENTENCE
|
7.Sygn. akt II K 222/19 1.2. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2020r. Sąd Rejonowy w Kaliszu w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSR Agnieszka Wachłaczenko Protokolant st. sekr. sądowy Agnieszka Dębowa w obecności Prokuratora --- po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14.10.2019r.., 22.11.2019r., 17.01.2020r. sprawy D. S. , syna T. i B. z domu Początek, ur. (...) w L. oskarżonego o to, że: I w dniu 26 grudnia 2018 roku w K. używając wobec G. W. przemocy w postaci
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Agnieszka Dębowa" xPublisher="adebowa" xEditorFullName="Agnieszka Dębowa" xEditor="adebowa" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="4" xFlag="published" xVolType="15/250510/0001006/K" xYear="2019" xVolNmbr="000222" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>7.Sygn. akt II K 222/19</xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>1.2. </xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">
<xBx> Dnia 24 stycznia 2020r. </xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">Sąd Rejonowy w Kaliszu w II Wydziale Karnym w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący SSR Agnieszka Wachłaczenko</xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Protokolant st. sekr. sądowy Agnieszka Dębowa </xBx></xText>
<xText>w obecności Prokuratora ---</xText>
<xText>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14.10.2019r.., 22.11.2019r., 17.01.2020r. sprawy</xText>
<xText><xBx><xAnon>D. S.</xAnon>, </xBx>syna <xAnon>T.</xAnon> i <xAnon>B.</xAnon> z domu Początek, <xAnon>ur. (...)</xAnon> w <xAnon>L.</xAnon></xText>
<xText>oskarżonego o to, że:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>w dniu 26 grudnia 2018 roku w <xAnon>K.</xAnon> używając wobec <xAnon>G. W.</xAnon> przemocy w postaci uderzeń zadawanych w głowę pokrzywdzonego oraz grożąc dalszym użyciem przemocy dokonał kradzieży dowodu osobistego, dowodu rejestracyjnego motoroweru Romet <xAnon>nr rej. (...)</xAnon> oraz telefonu Samsung <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi</xText>
</xUnit>
<xText><xBx>tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 280 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 283" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 283 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 275;art. 275 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 275 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> </xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>w dniu 26 grudnia 2018 roku w <xAnon>K.</xAnon> działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych użył wobec <xAnon>G. W.</xAnon> przemocy w postaci uderzenia go w głowę oraz groził dalszym użyciem wobec niego przemocy</xText>
</xUnit>
<xText><xBx>tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191 § 2 k.k.</xLexLink> </xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>w miejsce zarzucanych oskarżonemu <xAnon>D. S.</xAnon> w punktach I i II czynów uznaje oskarżonego <xAnon>D. S.</xAnon> za winnego tego, że w dniu 26 grudnia 2018 roku w <xAnon>K.</xAnon> działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych używał wobec <xAnon>G. W.</xAnon> przemocy w postaci uderzania go w głowę oraz grożąc pobiciem zabrał dowód osobisty pokrzywdzonego, dowód rejestracyjny motoroweru Romet <xAnon>nr rej. (...)</xAnon> oraz telefon Samsung <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191 § 2 k.k.</xLexLink> i za ten czyn na podstawie <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191 § 2 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 69 § 1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 70;art. 70 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 70 § 1 k.k.</xLexLink> wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 73;art. 73 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 73 § 1 k.k.</xLexLink> oddaje oskarżonego <xAnon>D. S.</xAnon> w okresie próby pod dozór kuratora;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 5" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 72 § 1 pkt 5 k.k.</xLexLink> zobowiązuje oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText>zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 365,30 (trzysta sześćdziesiąt pięć 30/100) zł tytułem kosztów sądowych.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">SSR Agnieszka Wachłaczenko</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="32"/>
<xCOLx xWIDTHx="30"/>
<xCOLx xWIDTHx="35"/>
<xCOLx xWIDTHx="118"/>
<xCOLx xWIDTHx="11"/>
<xCOLx xWIDTHx="13"/>
<xCOLx xWIDTHx="29"/>
<xCOLx xWIDTHx="103"/>
<xCOLx xWIDTHx="36"/>
<xCOLx xWIDTHx="6"/>
<xCOLx xWIDTHx="22"/>
<xCOLx xWIDTHx="114"/>
<xCOLx xWIDTHx="71"/>
<xCOLx xWIDTHx="99"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="9" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Formularz UK 1</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Sygnatura akt</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">II K 222/19</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie <xLexLink xArt="art. 343;art. 343 a;art. 387" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.</xLexLink> albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>USTALENIE FAKTÓW </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1.1</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Fakty uznane za udowodnione </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Oskarżony</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="10" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.1.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left"><xAnon>D. S.</xAnon></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="10" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1. w dniu 26 grudnia 2018 roku w <xAnon>K.</xAnon> działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych używał wobec <xAnon>G. W.</xAnon> przemocy w postaci uderzania go w głowę oraz grożąc pobiciem zabrał dowód osobisty pokrzywdzonego, dowód rejestracyjny motoroweru Romet <xAnon>nr rej. (...)</xAnon> oraz telefon Samsung <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191 § 2 k.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="11" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód </xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Numer karty </xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="11" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">W dniu 26 grudnia 2018 r. pokrzywdzony <xAnon>G. W.</xAnon>, na <xAnon>ul. (...)</xAnon> w pobliżu miejsca swojego zamieszkania, przypadkowo spotkał oskarżonego <xAnon>D. S.</xAnon>. Oskarżony szedł ze znajomym <xAnon>Ł. N.</xAnon>.</xText>
<xText xALIGNx="left">Oskarżony widząc pokrzywdzonego zażądał od niego zwrotu 2000 zł, a gdy pokrzywdzony odmówił zaczął go uderzać w głowę. Pokrzywdzony uciekł do mieszkania lecz nie zamknął za sobą drzwi. Oskarżony początkowo pukał do okna, chcąc żeby pokrzywdzony wpuścił go do mieszkania następnie wszedł do mieszkania pokrzywdzonego. Nadal domagał się zwrotu pieniędzy, groził pokrzywdzonemu pobiciem. Pokrzywdzony odmówił, wtedy ponownie został uderzony. Pod wpływem stosowanej przemocy pokrzywdzony zgodził się wydać oskarżonemu motorower Romet. Oskarżony zabrał dowód rejestracyjny pojazdu oraz dowód osobisty oskarżonego a także telefon oskarżonego.</xText>
<xText xALIGNx="left">Motorower jednak nie został ostatecznie wydany oskarżonemu, gdyż w tym czasie powrócili rodzice pokrzywdzonego którzy interweniowali i kategorycznie nakazali zwrot pojazdu, czemu oskarżony się podporządkował.</xText>
<xText xALIGNx="left">Pokrzywdzony w trakcie zdarzenia był w stanie po użyciu alkoholu, oskarżony był nietrzeźwy</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>Częściowo wyjaśnienia oskarżonego,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>Zeznania świadków <xAnon>G. W.</xAnon>, <xAnon>K. P.</xAnon>, <xAnon>J. D. (1)</xAnon>, <xAnon>J. D. (2)</xAnon>, <xAnon>Ł. N.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>Protokół badania trzeźwości,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>Protokół przeszukania,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText>Opinia biegłego</xText>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1. K. 84-85,</xText>
<xText xALIGNx="left">2. K. 85, 17, 86, 86, 55, 87, 91,</xText>
<xText xALIGNx="left">3. K. 5, 12</xText>
<xText xALIGNx="left">4. K. 20</xText>
<xText xALIGNx="left">5. K. 43</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1.2</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Fakty uznane za nieudowodnione </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Oskarżony</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="10" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.2.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left"><xAnon>D. S.</xAnon></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="10" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1. w dniu 26 grudnia 2018 roku w <xAnon>K.</xAnon> działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych używał wobec <xAnon>G. W.</xAnon> przemocy w postaci uderzania go w głowę oraz grożąc pobiciem zabrał dowód osobisty pokrzywdzonego, dowód rejestracyjny motoroweru Romet <xAnon>nr rej. (...)</xAnon> oraz telefon Samsung <xAnon> (...)</xAnon> o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191 § 2 k.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="11" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione </xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód </xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Numer karty</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="11" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Sąd odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie w jakim podał, iż w mieszkaniu pokrzywdzonego nie stosował wobec niego przemocy oraz jedynie przez przypadek zabrał dowód rejestracyjny wraz z dowodem osobistym pokrzywdzonego, a także iż wydanie motoroweru miało nastąpić w wyniku tylko i wyłącznie propozycji pokrzywdzonego.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1. Wyjaśnienia oskarżonego</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">k. 84</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>OCena DOWOdów </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2.1</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Dowody będące podstawą ustalenia faktów </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp. faktu z pkt 1.1</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="9" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uznania dowodu</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1-5</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="9" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Wymienione dowody są spójne ze sobą, pozwalają odtworzyć przebieg wydarzenia. Zeznania uzupełniają się wzajemnie.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2.2</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<xBRx/>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="9" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText/>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="9" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Sąd odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie w jakim podał, iż w mieszkaniu pokrzywdzonego nie stosował wobec niego przemocy oraz jedynie przez przypadek zabrał dowód rejestracyjny wraz z dowodem osobistym pokrzywdzonego, a także iż wydanie motoroweru miało nastąpić w wyniku tylko i wyłącznie propozycji pokrzywdzonego. W tym zakresie wyjaśnieniom oskarżonego przeczą zeznania pokrzywdzonego, który z drobnymi różnicami w stosunku do postępowania przygotowawczego relacjonował przebieg zdarzenia przed sądem. Nie było powodów aby w pokrzywdzony w kartkę papieru z chaotyczną treścią spisaną przez pokrzywdzonego wkładał swój dowód osobisty.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>PODSTAWA PRAWNA WYROKU </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="7" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Oskarżony</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left"><xAnon>D. S.</xAnon></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191 § 2 k.k.</xLexLink> karze podlega ten, kto stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności. Zmiana opisu czynu oraz przyjętej kwalifikacji prawnej wynika z tego, iż w ocenie sądu, każdy z elementów zachowania oskarżonego, a zatem uderzanie oskarżonego (przemoc), grożenie pobiciem, następnie zabranie dowodu rejestracyjnego dowodu osobistego oraz telefonu odbywało się w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 zł. Oskarżony był przekonany o przysługiwaniu takiej wierzytelności jego konkubinie <xAnon>K. P.</xAnon>, która konsekwentnie wskazywała <xAnon>G. W.</xAnon> jako sprawcę kradzieży jej biżuterii, wykluczając jakiekolwiek inne osoby z kręgu osób przez nią podejrzewanych. <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">Art. 191 § 2 k.k.</xLexLink> nie wyklucza z kręgu osób zdolnych do popełnienia tego przestępstwa osób działających na rzecz innej osoby nawet jeśli ta inna osoba nie zlecała odzyskania wierzytelności.</xText>
<xText xALIGNx="left">Przepis <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191 § 1 KK</xLexLink> pozostaje w zbiegu pozornym z przepisami określającymi przestępstwa, do których znamion należy posługiwanie się przez sprawcę przemocą lub groźbą dla osiągnięcia zasadniczego przestępnego celu (np. art. 224 § 2, art. 197, art.282, art. 346 KK; zob. <xIx>A. Zoll</xIx>, w: <xIx>Zoll</xIx>, Kodeks karny, t. II, 2008, s. 521; <xIx>M. Filar</xIx>, w: <xIx>Filar</xIx>, Kodeks karny, 2010, s. 917).</xText>
<xText xALIGNx="left">Zatem skoro zabór rzeczy determinowany był celem wymuszenia wierzytelności sąd przypisał oskarżonemu jeden czyn z <xLexLink xArt="art. 191;art. 191 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 191 § 2 k.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.3. Warunkowe umorzenie postępowania</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.4. Umorzenie postępowania</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.5. Uniewinnienie</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i <xBRx/>środki związane z poddaniem sprawcy próbie </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Oskarżony</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Punkt rozstrzygnięcia <xBRx/>z wyroku</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Punkt z wyroku odnoszący się <xBRx/>do przypisanego czynu</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przytoczyć okoliczności</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left"><xAnon>D. S.</xAnon></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.</xText>
<xText xALIGNx="left">2.</xText>
<xText xALIGNx="left">3. 4.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.</xText>
<xText xALIGNx="left">2.</xText>
<xText xALIGNx="left">3. 4.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1. Oskarżony działał umyślnie z zamiarem bezpośrednim. Sąd nie dopatrzył się okoliczności wyłączających winę lub bezprawność czynu oskarżonego. Swoim zachowaniem godził w wolność pokrzywdzonego, jego nietykalność cielesną. Czynu dopuścił się znajdując się w stanie znacznej nietrzeźwości. Stopień społecznej szkodliwości Sąd ocenił jako dość spory, gdyż niedopuszczalne jest podejmowanie działań związanych z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia w celu odzyskiwania wierzytelności. Jest to działanie całkowicie pozaprawne tym bardziej, że prawo przewiduje procedurę postępowania również w przypadku, gdy wierzytelność powstała na skutek czynu niedozwolonego. Okolicznościami łagodzącymi jest uprzednia niekaralność oskarżonego i częściowe przyznanie się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Okolicznością obciążającą znaczny stan nietrzeźwości oskarżonego, lekceważenie norm okazane również poprzez działanie w obecności osób postronnych.</xText>
<xText xALIGNx="left">2. Sąd na podstawie <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 69 § 1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 70;art. 70 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 70 § 1 k.k.</xLexLink> warunków zawiesił oskarżonemu karę pozbawienia wolności, z uwagi na jego uprzednia niekaralność. W ocenie Sądu wobec oskarżonego można założyć umiarkowanie pozytywną prognozę na przyszłość. Oskarżony pracuje, prowadzi przeciętnie ustabilizowany tryb życia.</xText>
<xText xALIGNx="left">3. Na podstawie <xLexLink xArt="art. 73;art. 73 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 73 § 1 k.k.</xLexLink> w celu weryfikacji założonej prognozy oraz w związku z popełnieniem przez oskarżonego czynu, podczas gdy oskarżony znajdował się w stanie upojenia alkoholowego oraz orzeczenia na podstawie <xLexLink xArt="art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 5" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 72 § 1 pkt 5 k.k.</xLexLink> obowiązku powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, Sąd oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Oskarżony</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Punkt rozstrzygnięcia <xBRx/>z wyroku</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przytoczyć okoliczności</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>inne zagadnienia </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, <xBRx/>a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>KOszty procesu </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="11" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przytoczyć okoliczności</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">5.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="11" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Na podstawie <xLexLink xArt="art. 627" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 627 k.p.k.</xLexLink> Sąd obciążył oskarżonego kosztami sądowymi. Oskarżony wprawdzie deklaruje dochody na poziomie ok. 300 zł miesięcznie, jednak jest osobą zdrową, zdolną do podjęcia pracy dodatkowej lub w pełnym wymiarze, tym bardziej, iż na utrzymaniu posiada pięcioro dzieci.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Podpis </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="14" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Agnieszka Wachłaczenko
| null |
[
"Agnieszka Wachłaczenko"
] | null |
Agnieszka Dębowa
|
st. sekr. sądowy Agnieszka Dębowa
|
Agnieszka Dębowa
| null | 4
|
7.Sygn. akt II K 222/19
1.2.
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 stycznia 2020r.
Sąd Rejonowy w Kaliszu w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący SSR Agnieszka Wachłaczenko
Protokolant st. sekr. sądowy Agnieszka Dębowa
w obecności Prokuratora ---
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14.10.2019r.., 22.11.2019r., 17.01.2020r. sprawy
D. S.,synaT.iB.z domu Początek,ur. (...)wL.
oskarżonego o to, że:
I
w dniu 26 grudnia 2018 roku wK.używając wobecG. W.przemocy w postaci uderzeń zadawanych w głowę pokrzywdzonego oraz grożąc dalszym użyciem przemocy dokonał kradzieży dowodu osobistego, dowodu rejestracyjnego motoroweru Rometnr rej. (...)oraz telefonu Samsung(...)o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi
tj. o czyn zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 283 k.k.iart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
II
w dniu 26 grudnia 2018 roku wK.działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych użył wobecG. W.przemocy w postaci uderzenia go w głowę oraz groził dalszym użyciem wobec niego przemocy
tj. o czyn zart. 191 § 2 k.k.
1
w miejsce zarzucanych oskarżonemuD. S.w punktach I i II czynów uznaje oskarżonegoD. S.za winnego tego, że w dniu 26 grudnia 2018 roku wK.działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych używał wobecG. W.przemocy w postaci uderzania go w głowę oraz grożąc pobiciem zabrał dowód osobisty pokrzywdzonego, dowód rejestracyjny motoroweru Rometnr rej. (...)oraz telefon Samsung(...)o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 191 § 2 k.k.i za ten czyn na podstawieart. 191 § 2 k.k.wymierza mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności;
2
na podstawieart. 69 § 1 k.k.iart. 70 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata;
3
na podstawieart. 73 § 1 k.k.oddaje oskarżonegoD. S.w okresie próby pod dozór kuratora;
4
na podstawieart. 72 § 1 pkt 5 k.k.zobowiązuje oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu;
5
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 365,30 (trzysta sześćdziesiąt pięć 30/100) zł tytułem kosztów sądowych.
SSR Agnieszka Wachłaczenko
UZASADNIENIE
Formularz UK 1
Sygnatura akt
II K 222/19
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybieart. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.
1
USTALENIE FAKTÓW
1.1
Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)
1.1.1.
D. S.
1. w dniu 26 grudnia 2018 roku wK.działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych używał wobecG. W.przemocy w postaci uderzania go w głowę oraz grożąc pobiciem zabrał dowód osobisty pokrzywdzonego, dowód rejestracyjny motoroweru Rometnr rej. (...)oraz telefon Samsung(...)o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 191 § 2 k.k.
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione
Dowód
Numer karty
W dniu 26 grudnia 2018 r. pokrzywdzonyG. W., naul. (...)w pobliżu miejsca swojego zamieszkania, przypadkowo spotkał oskarżonegoD. S.. Oskarżony szedł ze znajomymŁ. N..
Oskarżony widząc pokrzywdzonego zażądał od niego zwrotu 2000 zł, a gdy pokrzywdzony odmówił zaczął go uderzać w głowę. Pokrzywdzony uciekł do mieszkania lecz nie zamknął za sobą drzwi. Oskarżony początkowo pukał do okna, chcąc żeby pokrzywdzony wpuścił go do mieszkania następnie wszedł do mieszkania pokrzywdzonego. Nadal domagał się zwrotu pieniędzy, groził pokrzywdzonemu pobiciem. Pokrzywdzony odmówił, wtedy ponownie został uderzony. Pod wpływem stosowanej przemocy pokrzywdzony zgodził się wydać oskarżonemu motorower Romet. Oskarżony zabrał dowód rejestracyjny pojazdu oraz dowód osobisty oskarżonego a także telefon oskarżonego.
Motorower jednak nie został ostatecznie wydany oskarżonemu, gdyż w tym czasie powrócili rodzice pokrzywdzonego którzy interweniowali i kategorycznie nakazali zwrot pojazdu, czemu oskarżony się podporządkował.
Pokrzywdzony w trakcie zdarzenia był w stanie po użyciu alkoholu, oskarżony był nietrzeźwy
1
Częściowo wyjaśnienia oskarżonego,
2
Zeznania świadkówG. W.,K. P.,J. D. (1),J. D. (2),Ł. N.
3
Protokół badania trzeźwości,
4
Protokół przeszukania,
5
Opinia biegłego
1. K. 84-85,
2. K. 85, 17, 86, 86, 55, 87, 91,
3. K. 5, 12
4. K. 20
5. K. 43
1.2
Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)
1.2.1.
D. S.
1. w dniu 26 grudnia 2018 roku wK.działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych używał wobecG. W.przemocy w postaci uderzania go w głowę oraz grożąc pobiciem zabrał dowód osobisty pokrzywdzonego, dowód rejestracyjny motoroweru Rometnr rej. (...)oraz telefon Samsung(...)o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 191 § 2 k.k.
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione
Dowód
Numer karty
Sąd odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie w jakim podał, iż w mieszkaniu pokrzywdzonego nie stosował wobec niego przemocy oraz jedynie przez przypadek zabrał dowód rejestracyjny wraz z dowodem osobistym pokrzywdzonego, a także iż wydanie motoroweru miało nastąpić w wyniku tylko i wyłącznie propozycji pokrzywdzonego.
1. Wyjaśnienia oskarżonego
k. 84
2
OCena DOWOdów
2.1
Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
1.
1-5
Wymienione dowody są spójne ze sobą, pozwalają odtworzyć przebieg wydarzenia. Zeznania uzupełniają się wzajemnie.
2.2
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
1
1.
Sąd odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie w jakim podał, iż w mieszkaniu pokrzywdzonego nie stosował wobec niego przemocy oraz jedynie przez przypadek zabrał dowód rejestracyjny wraz z dowodem osobistym pokrzywdzonego, a także iż wydanie motoroweru miało nastąpić w wyniku tylko i wyłącznie propozycji pokrzywdzonego. W tym zakresie wyjaśnieniom oskarżonego przeczą zeznania pokrzywdzonego, który z drobnymi różnicami w stosunku do postępowania przygotowawczego relacjonował przebieg zdarzenia przed sądem. Nie było powodów aby w pokrzywdzony w kartkę papieru z chaotyczną treścią spisaną przez pokrzywdzonego wkładał swój dowód osobisty.
3
PODSTAWA PRAWNA WYROKU
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Oskarżony
☐
3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej
☐
3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem
1.
D. S.
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej
Zgodnie z treściąart. 191 § 2 k.k.karze podlega ten, kto stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności. Zmiana opisu czynu oraz przyjętej kwalifikacji prawnej wynika z tego, iż w ocenie sądu, każdy z elementów zachowania oskarżonego, a zatem uderzanie oskarżonego (przemoc), grożenie pobiciem, następnie zabranie dowodu rejestracyjnego dowodu osobistego oraz telefonu odbywało się w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 zł. Oskarżony był przekonany o przysługiwaniu takiej wierzytelności jego konkubinieK. P., która konsekwentnie wskazywałaG. W.jako sprawcę kradzieży jej biżuterii, wykluczając jakiekolwiek inne osoby z kręgu osób przez nią podejrzewanych.Art. 191 § 2 k.k.nie wyklucza z kręgu osób zdolnych do popełnienia tego przestępstwa osób działających na rzecz innej osoby nawet jeśli ta inna osoba nie zlecała odzyskania wierzytelności.
Przepisart. 191 § 1 KKpozostaje w zbiegu pozornym z przepisami określającymi przestępstwa, do których znamion należy posługiwanie się przez sprawcę przemocą lub groźbą dla osiągnięcia zasadniczego przestępnego celu (np. art. 224 § 2, art. 197, art.282, art. 346 KK; zob.A. Zoll, w:Zoll, Kodeks karny, t. II, 2008, s. 521;M. Filar, w:Filar, Kodeks karny, 2010, s. 917).
Zatem skoro zabór rzeczy determinowany był celem wymuszenia wierzytelności sąd przypisał oskarżonemu jeden czyn zart. 191 § 2 k.k.
☐
3.3. Warunkowe umorzenie postępowania
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania
☐
3.4. Umorzenie postępowania
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania
☐
3.5. Uniewinnienie
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia
4
KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne iśrodki związane z poddaniem sprawcy próbie
Oskarżony
Punkt rozstrzygnięciaz wyroku
Punkt z wyroku odnoszący siędo przypisanego czynu
Przytoczyć okoliczności
D. S.
1.
2.
3. 4.
1.
2.
3. 4.
1. Oskarżony działał umyślnie z zamiarem bezpośrednim. Sąd nie dopatrzył się okoliczności wyłączających winę lub bezprawność czynu oskarżonego. Swoim zachowaniem godził w wolność pokrzywdzonego, jego nietykalność cielesną. Czynu dopuścił się znajdując się w stanie znacznej nietrzeźwości. Stopień społecznej szkodliwości Sąd ocenił jako dość spory, gdyż niedopuszczalne jest podejmowanie działań związanych z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia w celu odzyskiwania wierzytelności. Jest to działanie całkowicie pozaprawne tym bardziej, że prawo przewiduje procedurę postępowania również w przypadku, gdy wierzytelność powstała na skutek czynu niedozwolonego. Okolicznościami łagodzącymi jest uprzednia niekaralność oskarżonego i częściowe przyznanie się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Okolicznością obciążającą znaczny stan nietrzeźwości oskarżonego, lekceważenie norm okazane również poprzez działanie w obecności osób postronnych.
2. Sąd na podstawieart. 69 § 1 k.k.iart. 70 § 1 k.k.warunków zawiesił oskarżonemu karę pozbawienia wolności, z uwagi na jego uprzednia niekaralność. W ocenie Sądu wobec oskarżonego można założyć umiarkowanie pozytywną prognozę na przyszłość. Oskarżony pracuje, prowadzi przeciętnie ustabilizowany tryb życia.
3. Na podstawieart. 73 § 1 k.k.w celu weryfikacji założonej prognozy oraz w związku z popełnieniem przez oskarżonego czynu, podczas gdy oskarżony znajdował się w stanie upojenia alkoholowego oraz orzeczenia na podstawieart. 72 § 1 pkt 5 k.k.obowiązku powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, Sąd oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora.
5
Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU
Oskarżony
Punkt rozstrzygnięciaz wyroku
Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu
Przytoczyć okoliczności
6
inne zagadnienia
W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę
7
KOszty procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
5.
Na podstawieart. 627 k.p.k.Sąd obciążył oskarżonego kosztami sądowymi. Oskarżony wprawdzie deklaruje dochody na poziomie ok. 300 zł miesięcznie, jednak jest osobą zdrową, zdolną do podjęcia pracy dodatkowej lub w pełnym wymiarze, tym bardziej, iż na utrzymaniu posiada pięcioro dzieci.
7
Podpis
| 222
|
15/250510/0001006/K
|
Sąd Rejonowy w Kaliszu
|
II Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 5",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 72 § 1 pkt 5 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 343;art. 343 a;art. 387",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 11; art. 11 § 2; art. 191; art. 191 § 1; art. 191 § 2; art. 275; art. 275 § 1; art. 280; art. 280 § 1; art. 283; art. 69; art. 69 § 1; art. 70; art. 70 § 1; art. 72; art. 72 § 1; art. 72 § 1 pkt. 5; art. 73; art. 73 § 1)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 343; art. 343 a; art. 387; art. 627)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151515000004021_VIII_U_002241_2019_Uz_2020-06-23_001
|
VIII U 2241/19
| 2020-06-23T00:00:00
| 2022-02-08T18:00:03
| 2022-02-08T10:32:03
|
15151500
|
4021
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt VIII U 2241/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na posiedzeniu niejawnym w składzie: Przewodnicząca: sędzia del. Anna Capik-Pater po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2020 r. w Gliwicach sprawy Z. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o wysokość emerytury na skutek odwołania Z. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 12 sierpnia 2019 r. nr (
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Iwona sławińska" xPublisher="slawinskai" xEditorFullName="Iwona sławińska" xEditor="slawinskai" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="3" xFlag="published" xVolType="15/151500/0004021/U" xYear="2019" xVolNmbr="002241" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt</xBx> VIII U 2241/19</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia 23 czerwca 2020 r.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xBx></xText>
<xText><xBx>na posiedzeniu niejawnym w składzie: </xBx></xText>
<xText><xBx>Przewodnicząca: </xBx>sędzia del. Anna Capik-Pater</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="167"/>
<xCOLx xWIDTHx="442"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText><xBx>po rozpoznaniu w dniu</xBx> 23 czerwca 2020 r. w Gliwicach</xText>
<xText><xBx>sprawy </xBx> <xAnon>Z. R.</xAnon></xText>
<xText><xBx>przeciwko </xBx> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>C.</xAnon></xText>
<xText>o wysokość emerytury</xText>
<xText><xBx>na skutek odwołania </xBx> <xAnon>Z. R.</xAnon></xText>
<xText><xBx>od decyzji </xBx> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>C.</xAnon></xText>
<xText><xBx>z dnia </xBx> 12 sierpnia 2019 r. nr <xAnon> (...)</xAnon><xAnon> - (...)</xAnon></xText>
<xText xALIGNx="center">oddala odwołanie.</xText>
<xText xALIGNx="center"> (-) <xIx>sędzia del. Anna Capik- Pater </xIx></xText>
<xText>Sygn. akt VIII U 2241/19</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Decyzją z dnia 12 listopada 2019r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>C.</xAnon> odmówił ubezpieczonemu <xAnon>Z. R.</xAnon> prawa do przeliczenia emerytury powołując się na <xLexLink xArt="art. 114" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> . Organ rentowy wskazał, że ubezpieczony wraz z wnioskiem ubezpieczony nie dołączył żadnych nowych dowodów mających wpływ na zmianę wysokości wypłacanego świadczenia, i stąd brak podstaw po ponownego ustalenia wysokości emerytury.</xText>
<xText>Ubezpieczony w odwołaniu od wyżej opisanej decyzji wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do przeliczenia emerytury i nakazanie organowi rentowemu ponownego przeliczenia wysokości emerytury ubezpieczonego. Ubezpieczony w odwołaniu podkreślił, że uzyskiwał bardzo wysokie zarobki w latach 1970-1979 , które stanowiły ponad 300% średniej krajowej.</xText>
<xText>W odpowiedzi n odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko reprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.</xText>
<xText>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xText>
<xText>Ubezpieczony <xAnon>Z. R.</xAnon> we wniosku z dnia 6 września 2016r. domagał się przeliczenia świadczenia w oparciu o <xLexLink xArt="art. 110;art. 110 a" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 110 i 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink>.</xText>
<xText>Prawomocną decyzją z dnia 28 września 2016r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do przeliczenia świadczenia w oparciu o art. 110 i 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS podnosząc, że wskaźniki podstawy wymiaru są niższe niż 250% ( art. 110a) oraz, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony w najkorzystniejszy sposób tj. od zarobków z wybranych z najkorzystniejszych 20 lat wynosi 178,79% natomiast w 10-leciu kolejnych lat z okresu 1.01.1996 do 31.12.2015 wynosi 3,85%, zatem wskazał organ rentowy że wskaźniki te nie są wyższe od przyjętego do ustalenia wysokości świadczenia tj.315,77% ( art. 110).</xText>
<xText>W odpowiedzi na kolejny wniosek z 7 lipca 2017r. organ rentowy poinformował ubezpieczonego, że podtrzymuje treść decyzji odmownej z dnia 28 września 2016r. ,</xText>
<xText>Kolejny wniosek o przeliczenie świadczenia w oparciu o art. 110 wniósł ubezpieczony w dnu 7 sierpnia 2018r. Nie dołączył do wniosku żadnych dokumentów, ani innych dowodów.</xText>
<xText>Zaskarżoną decyzją ( pismem) z dnia 22 sierpnia 2019r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>C.</xAnon> odmówił ubezpieczonemu <xAnon>Z. R.</xAnon> prawa do przeliczenia emerytury powołując się na <xLexLink xArt="art. 114" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> .</xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o akta rentowe, których prawdziwości strony nie kwestionowały.</xText>
<xText>Sąd zważył, co następuje:</xText>
<xText>Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.</xText>
<xText>Z uwagi na fakt, iż wniosek ubezpieczonego z dnia 7 sierpnia 2019r. o przeliczenia prawa od emerytury w oparciu o <xLexLink xArt="art. 110" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 110 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> jest kolejnym wnioskiem o to samo świadczenie kierowanym do organu rentowego, przeto przed merytorycznym rozpoznaniem go należy ocenić jego zasadność w świetle <xLexLink xArt="art. 114" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (tekst jednolity Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną.</xText>
<xText>Zgodnie z jego treścią prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Nie budzi wątpliwości fakt, iż w przypadku ubezpieczonego przesłanki te nie zostały spełnione. Do wniosku z dna m 7 sierpnia 2018r. ubezpieczony nie dołączył żadnych nowych dowodów co oznacza, że nie złożył też dowodów mających wpływ na zmianę wysokości wypłacanego świadczenia.</xText>
<xText>Objęty zaskarżoną decyzją wniosek ubezpieczonego z dnia 7 sierpnia 2019r. o przeliczenia prawa od emerytury w oparciu o art. 110 w/w ustawy został złożony przez ubezpieczonego po uprawomocnieniu się pierwszej, prawomocnej decyzji organu rentowego odmawiającej mu prawa do tego świadczenia z dnia 28 września 2016r.</xText>
<xText>W tej sytuacji wraz z kolejnym wnioskiem o przeliczenie świadczenia w oparciu o art. 110 w/w ustawy ubezpieczony winien był przedłożyć nowe dowody lub wskazać na nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczenia, czego nie uczynił. Poprzestał jedynie na złożeniu samego wniosku. W czasie jego składania i dniu wydania zaskarżonej decyzji nie było też żadnej nowej okoliczności, jaka nie istniałaby w czasie wydania pierwszej decyzji ZUS w tym samym przedmiocie.</xText>
<xText>Z uwagi na nie spełnienie przewidzianych w art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej przesłanek do przeliczenia świadczenia ubezpieczonego , by orzekać już o samym prawie ubezpieczonego do tego świadczenia , byłoby to możliwe wyłącznie w wypadku zrealizowania wymogów z art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.</xText>
<xText>Uznać więc wypada, iż wbrew wymogom przewidzianym w <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 232 k.p.c.</xLexLink> ubezpieczony nie przedłożył żadnych nowych dowodów ani nie wskazał na nowe okoliczności , w szczególności nie uczynił tego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Tymczasem jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2008r. (I UK 193/07; OSNP z 2009r., z. 1-2, poz. 52) w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązuje zasada kontradyktoryjności i związany z nią ciężar udowodnienia przez ubezpieczonego podnoszonych przez niego twierdzeń, któremu ten nie sprostał.</xText>
<xText>Stąd też po myśli wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2003r. (II UK 139/02, OSNPUSiSP 2004, z. 7, poz. 128) i postanowienia tego Sądu z dnia 22 czerwca 2004r. (II UK 404/03, OSNPUSiSP 2005, z. 4, poz. 58) i z dnia 13 grudnia 2005r. (II UK 61/05, OSNPUSiSP 2006, z. 23-24, poz. 371) w razie stwierdzenia, że nie przedstawiono nowych dowodów i nie ujawniono okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji tzn. nie zostały spełnione ustawowe podstawy wznowienia postępowania rentowego, odwołanie ubezpieczonego należało oddalić. Nie zamyka mu to jednak w przyszłości możliwości wystąpienia z podobnym wnioskiem o świadczenie, po spełnieniu w pierwszej kolejności przesłanek z art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej.</xText>
<xText>Mając powyższe na względzie na mocy 477<xSUPx>14</xSUPx> <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 1 k.p.c.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 114;art. 114 ust. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> odwołanie ubezpieczonego należało oddalić jako bezzasadne.</xText>
<xText><xIx>(-)sędzia del Anna Capik – Pater</xIx></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
sędzia Anna Capik-Pater
| null |
[
"sędzia Anna Capik-Pater"
] |
[
"art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych"
] |
Iwona sławińska
| null |
Iwona sławińska
|
[
"Emerytura"
] | 3
|
Sygn. aktVIII U 2241/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 czerwca 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
na posiedzeniu niejawnym w składzie:
Przewodnicząca:sędzia del. Anna Capik-Pater
po rozpoznaniu w dniu23 czerwca 2020 r. w Gliwicach
sprawyZ. R.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
o wysokość emerytury
na skutek odwołaniaZ. R.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia12 sierpnia 2019 r. nr(...)- (...)
oddala odwołanie.
(-)sędzia del. Anna Capik- Pater
Sygn. akt VIII U 2241/19
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 listopada 2019r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuZ. R.prawa do przeliczenia emerytury powołując się naart. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ rentowy wskazał, że ubezpieczony wraz z wnioskiem ubezpieczony nie dołączył żadnych nowych dowodów mających wpływ na zmianę wysokości wypłacanego świadczenia, i stąd brak podstaw po ponownego ustalenia wysokości emerytury.
Ubezpieczony w odwołaniu od wyżej opisanej decyzji wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do przeliczenia emerytury i nakazanie organowi rentowemu ponownego przeliczenia wysokości emerytury ubezpieczonego. Ubezpieczony w odwołaniu podkreślił, że uzyskiwał bardzo wysokie zarobki w latach 1970-1979 , które stanowiły ponad 300% średniej krajowej.
W odpowiedzi n odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko reprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyZ. R.we wniosku z dnia 6 września 2016r. domagał się przeliczenia świadczenia w oparciu oart. 110 i 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Prawomocną decyzją z dnia 28 września 2016r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do przeliczenia świadczenia w oparciu o art. 110 i 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS podnosząc, że wskaźniki podstawy wymiaru są niższe niż 250% ( art. 110a) oraz, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony w najkorzystniejszy sposób tj. od zarobków z wybranych z najkorzystniejszych 20 lat wynosi 178,79% natomiast w 10-leciu kolejnych lat z okresu 1.01.1996 do 31.12.2015 wynosi 3,85%, zatem wskazał organ rentowy że wskaźniki te nie są wyższe od przyjętego do ustalenia wysokości świadczenia tj.315,77% ( art. 110).
W odpowiedzi na kolejny wniosek z 7 lipca 2017r. organ rentowy poinformował ubezpieczonego, że podtrzymuje treść decyzji odmownej z dnia 28 września 2016r. ,
Kolejny wniosek o przeliczenie świadczenia w oparciu o art. 110 wniósł ubezpieczony w dnu 7 sierpnia 2018r. Nie dołączył do wniosku żadnych dokumentów, ani innych dowodów.
Zaskarżoną decyzją ( pismem) z dnia 22 sierpnia 2019r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuZ. R.prawa do przeliczenia emerytury powołując się naart. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o akta rentowe, których prawdziwości strony nie kwestionowały.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na fakt, iż wniosek ubezpieczonego z dnia 7 sierpnia 2019r. o przeliczenia prawa od emerytury w oparciu oart. 110 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychjest kolejnym wnioskiem o to samo świadczenie kierowanym do organu rentowego, przeto przed merytorycznym rozpoznaniem go należy ocenić jego zasadność w świetleart. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną.
Zgodnie z jego treścią prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Nie budzi wątpliwości fakt, iż w przypadku ubezpieczonego przesłanki te nie zostały spełnione. Do wniosku z dna m 7 sierpnia 2018r. ubezpieczony nie dołączył żadnych nowych dowodów co oznacza, że nie złożył też dowodów mających wpływ na zmianę wysokości wypłacanego świadczenia.
Objęty zaskarżoną decyzją wniosek ubezpieczonego z dnia 7 sierpnia 2019r. o przeliczenia prawa od emerytury w oparciu o art. 110 w/w ustawy został złożony przez ubezpieczonego po uprawomocnieniu się pierwszej, prawomocnej decyzji organu rentowego odmawiającej mu prawa do tego świadczenia z dnia 28 września 2016r.
W tej sytuacji wraz z kolejnym wnioskiem o przeliczenie świadczenia w oparciu o art. 110 w/w ustawy ubezpieczony winien był przedłożyć nowe dowody lub wskazać na nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczenia, czego nie uczynił. Poprzestał jedynie na złożeniu samego wniosku. W czasie jego składania i dniu wydania zaskarżonej decyzji nie było też żadnej nowej okoliczności, jaka nie istniałaby w czasie wydania pierwszej decyzji ZUS w tym samym przedmiocie.
Z uwagi na nie spełnienie przewidzianych w art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej przesłanek do przeliczenia świadczenia ubezpieczonego , by orzekać już o samym prawie ubezpieczonego do tego świadczenia , byłoby to możliwe wyłącznie w wypadku zrealizowania wymogów z art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Uznać więc wypada, iż wbrew wymogom przewidzianym wart. 232 k.p.c.ubezpieczony nie przedłożył żadnych nowych dowodów ani nie wskazał na nowe okoliczności , w szczególności nie uczynił tego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Tymczasem jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2008r. (I UK 193/07; OSNP z 2009r., z. 1-2, poz. 52) w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązuje zasada kontradyktoryjności i związany z nią ciężar udowodnienia przez ubezpieczonego podnoszonych przez niego twierdzeń, któremu ten nie sprostał.
Stąd też po myśli wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2003r. (II UK 139/02, OSNPUSiSP 2004, z. 7, poz. 128) i postanowienia tego Sądu z dnia 22 czerwca 2004r. (II UK 404/03, OSNPUSiSP 2005, z. 4, poz. 58) i z dnia 13 grudnia 2005r. (II UK 61/05, OSNPUSiSP 2006, z. 23-24, poz. 371) w razie stwierdzenia, że nie przedstawiono nowych dowodów i nie ujawniono okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji tzn. nie zostały spełnione ustawowe podstawy wznowienia postępowania rentowego, odwołanie ubezpieczonego należało oddalić. Nie zamyka mu to jednak w przyszłości możliwości wystąpienia z podobnym wnioskiem o świadczenie, po spełnieniu w pierwszej kolejności przesłanek z art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej.
Mając powyższe na względzie na mocy 47714§ 1 k.p.c.,art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychodwołanie ubezpieczonego należało oddalić jako bezzasadne.
(-)sędzia del Anna Capik – Pater
| 2,241
|
15/151500/0004021/U
|
Sąd Okręgowy w Gliwicach
|
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118",
"art": "art. 114",
"isap_id": "WDU19981621118",
"text": "art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 232",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 232 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 232; § 1)",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 110; art. 110 a; art. 114; art. 114 ust. 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151025150002015_IV_P_000006_2020_Uz_2020-07-01_001
|
IV P 6/20
| 2020-07-01T00:00:00
| 2020-12-15T20:00:04
| 2020-12-15T10:43:45
|
15102515
|
2015
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt IV P 6/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lipca 2020 roku Sąd Rejonowy w Grudziądzu IV Wydział Pracy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Lucyna Gurbin Protokolant: sekr. sądowy Dominika Janta-Lipińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2020 roku sprawy z powództwa K. C. przeciwko Urzędowi Gminy R. w R. o sprostowanie świadectwa pracy O R Z E K Ł: 1 Nakazuje pozwanemu sprostowanie świadectwa pracy z dnia 14.01.2020 r. w następujący sposób : a w pkt. 1. w miejs
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Renata Urbańska" xPublisher="rurbanska" xEditorFullName="Renata Urbańska" xEditor="rurbanska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="6" xFlag="published" xVolType="15/102515/0002015/P" xYear="2020" xVolNmbr="000006" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt IV P 6/20</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia 1 lipca 2020 roku</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Grudziądzu IV Wydział Pracy</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="167"/>
<xCOLx xWIDTHx="442"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Sędzia Lucyna Gurbin</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>sekr. sądowy Dominika Janta-Lipińska</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2020 roku</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>K. C.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Urzędowi Gminy <xAnon>R.</xAnon> w <xAnon>R.</xAnon></xText>
<xText>o sprostowanie świadectwa pracy</xText>
<xText xALIGNx="center">O R Z E K Ł:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>Nakazuje pozwanemu sprostowanie świadectwa pracy z dnia 14.01.2020 r. w następujący sposób :</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">a</xName>
<xText>w pkt. 1. w miejsce „27 grudnia 2019r.” wpisać „30.11.2019r.”;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">b</xName>
<xText>w pkt. 4. w miejsce „odwołanie ze stanowiska <xLexLink xArt="art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 3" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">Art. 70 § 1, § 3 Kodeksu Pracy</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 52;art. 52 § 1;art. 52 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 52 § 1 pkt. 1 Kodeksu Pracy</xLexLink>” wpisać „rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika z zachowaniem okresu wypowiedzenia”;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">c</xName>
<xText>usunięcie informacji zawartej w pkt. 8.</xText>
</xUnit>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>Nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Kasy Sądu Rejonowego w Grudziądzu kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona.</xText>
</xUnit>
<xText>Sygn. akt IVP 6/20</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powódka <xAnon>K. C.</xAnon> wniosła pozew przeciwko Urzędowi Gminy w <xAnon>R.</xAnon> o sprostowanie świadectwa pracy, wydanego przez pozwanego w dniu 27.12.2019r. oraz poprawionego 14.01.2020r. w sposób określony we wniosku o sprostowanie świadectwa pracy z dnia 2.01.2019r., doręczonym w dniu 7.01.2020r. pozwanemu. Powódka na podstawie <xLexLink xArt="art. 187;art. 187 § 1;art. 187 § 1 pkt. 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 187 § 1 pkt 3 kpc</xLexLink> wyjaśniała, że powódka podjęła próbę pozasądowego rozwiązania sporu przez złożenie wniosku o sprostowanie świadectwa pracy, ale pracodawca nie sprostował świadectwa. W związku z tym dla powódki, powództwo stało się konieczne.</xText>
<xText>Powódka w uzasadnieniu dodatkowo wskazywała, że od 1.07.2019r. była zatrudniona w Urzędzie Gminy <xAnon>R.</xAnon> na stanowisku Skarbnika Gminy na podstawie stosunku pracy na podstawie powołania na czas nieokreślony w wymiarze pełnego etatu. Powódka opisywała, że w dniu 15.11.2019r. poprzedzone prośbami ustnymi o odwołanie ze pełnionego stanowiska oraz dwukrotnym złożeniem wypowiedzenia w formie pisemnej do rąk własnych Wójta Gminy, złożyła oficjalnie oświadczenie woli rozwiązania stosunku pracy w postaci wypowiedzenia umowy o pracę. Forma wypowiedzenia podyktowana była, tym, że w przypadku wypowiedzenia stosunku pracy przez pracownika na stanowisku Skarbnika Gminy mają zastosowanie przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">Kodeksu pracy</xLexLink>. Powódka powoływała się na przepisy prawa pracy oraz okoliczność, że pracownik nie może być zobowiązany do pozostawania w zatrudnieniu wbrew swej woli, a prawa do rozwiązania stosunku pracy przez pracownika pracodawca nie może skutecznie ograniczyć.</xText>
<xText>Powódka uważała, że z dniem 30.11.2019r. stosunek pracy z pozwanym się rozwiązał. Pozwany w piśmie z dnia 26.11.2019r. oraz kolejnych kwestionował możliwość rozwiązania stosunku pracy twierdząc, że rozwiązanie stosunku pracy na podstawie powołania jest możliwe dopiero po podjęciu uchwały przez Radę Gminy na wniosek Wójta i jest czynnością jednostronną dokonaną przez pracodawcę. W ocenie powódki, dołożyła ona należytej staranności, aby odpowiednio wcześnie poinformować Wójta Gminy, o konieczności znalezienia następcy. Zlekceważenie tego faktu doprowadziło, iż pozwany do dnia 30.11.2019r. nie dołożył starań, aby znaleźć następcę na miejsce powódki, stąd też brak chęci polubownego rozstania zgodnie ze złożonym wypowiedzeniem próby zatrzymania na siłę w pracy pomimo sprzeciwu ze strony powódki.</xText>
<xText>Powódka w związku z zaistniałą sytuacją w pozwie wniosła o zmianę zawartych w <xLexLink xArt="art. 52 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">pkt 1</xLexLink> świadectwa informacji dotyczących okresu zatrudnienia, jest: od 01.07.2019 r. do 27.12.2019 r., winno być: od 01.07.2019 r. do 30.11.2019 r. Dodatkowo też zmianę informacji w pkt 4 dotyczącej podstawy ustania stosunku pracy - jest: odwołania ze stanowiska <xLexLink xArt="art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 3" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 70 § 1, § 3 Kodeksu Pracy</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 52;art. 52 § 1;art. 52 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu Pracy</xLexLink>, winno być: w związku z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracownika z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Zmianę danych zawartych w pkt 6, podpunkcie 1) dotyczącym wykorzystania urlopu wypoczynkowego w wymiarze: jest 10 dni tj. 80 godzin i za 24 godzin wypłacono ekwiwalent pieniężny, winno być 10 dni tj. 80 godzin.</xText>
<xText>Ponadto powódka wskazywała, że nienależnie wypłacony ekwiwalent za niewykorzystany urlop za miesiąc grudzień 2019 roku, został zwrócony na konto Urzędu Gminy w dniu 2.01.2020r. w kwocie 595,93 zł. Powódka wnosiła także o usunięcie informacji uzupełniającej w pkt <xBx>8, </xBx>gdzie jest: od dnia 01.12.2019r. do dnia 27.12.2019r. pracownik nie świadczył pracy bez uzgodnienia z pracodawcą. Dla powódki nieprawdą jest stwierdzenie, że pracodawca nic nie wiedział o tym, że od 1 grudnia nie będzie świadczyć pracy, ponieważ był wielokrotnie informowany o zamiarach rozwiązania stosunku pracy z dniem 30.11.2019r. Ponadto pracodawca z wyprzedzeniem został poinformowany o terminie podjęcia nowej pracy przez powódkę z początkiem grudnia 2019r., a informacja o zakończeniu świadczenia pracy na stanowisku Skarbnika Gminy z dniem 30.11.2019r. była oficjalnie podana Radnym Gminy na Posiedzeniu Wspólnym Komisji w dniu 26.11.2019 r.</xText>
<xText>Dodatkowo powódka podkreślała, iż czynności i pisma w tym zakresie są niespójne, bowiem w pismach podnoszony jest fakt, iż inicjatywa rozwiązania stosunku pracy leży wyłącznie pod stronie Wójta Gminy przy czym w uzasadnieniu do uchwały podana jest przyczyna: ,w związku ze złożeniem rezygnacji ze stanowiska”.</xText>
<xText>Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości. Przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, pozwany wniósł o usunięcie w trybie <xLexLink xArt="art. 467;art. 467 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 467 § 3 kpc</xLexLink>, to jest prawidłowego określenia pozwanego. Stroną stosunku pracy oprócz pracownika jest też pracodawca. Pracodawcą może też być jednostką organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej - <xLexLink xArt="art. 3" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 3 Kodeksu pracy</xLexLink>, za każdą jednostką organizacyjną, także i tą nieposiadającą osobowości prawnej, czynności dokonuje osoba albo organ zarządzający - <xLexLink xArt="art. 3(1)" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 3<xSUPx>1</xSUPx> Kodeksu pracy</xLexLink>.</xText>
<xText>Na gruncie ustroju samorządu gminnego taką jednostką organizacyjną jest m.in. urząd gminy, na którego czele stoi wójt, który jako kierownik wykonuje w stosunku do zatrudnionych w nim pracowników obowiązki zwierzchnika służbowego - <xLexLink xArt="art. 33;art. 1;art. 3" xIsapId="WDU19900160095" xTitle="Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym" xAddress="Dz. U. z 1990 r. Nr 16, poz. 95">art. 33 art. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym</xLexLink>. Jednostką organizacyjną, która zatrudnia skarbnika jest urząd gminy, za który to urząd gminy czynności wykonuje wójt - co wynika z art. 7 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych.</xText>
<xText>Dla pozwanego, powódka użyła swoistego skrótu myślowego, utożsamiając osobę wykonującą czynności ze stosunku pracy za pracodawcę samorządowego z osobą wójta gminy. Pozwanym powinien być określony Urząd Gminy <xAnon>R.</xAnon>, a nie p. <xAnon>K. P.</xAnon>, który jest wójtem gminy.</xText>
<xText>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i wyjaśnił, że powódka na mocy uchwały nr IX/50/2019 Rady Gminy <xAnon>R.</xAnon> z dnia 25.06.2019r. została powołana z dniem 1.07.2019r. na stanowisko skarbnika gminy. Powołanie to nastąpiło na czas nieokreślony, gdyż stosunek pracy skarbnika nie jest ograniczony kadencją organów gminy. Jesienią 2019r. powódka zaczęła sygnalizować trudności w realizacji swoich obowiązków. Wójt oraz sekretarz gminy starali się zrozumieć i zdefiniować problemy, które pojawiły się w pracy powódki. Pracodawca miał świadomość wysokich wymagań stawianych przed skarbnikiem, tych dotyczących na bieżąco realizowanego budżetu gminy oraz tych związanych z opracowaniem tego dokumentu na rok 2020r. W momencie, gdy ze strony powódki pojawiły się zapowiedzi o chęci odejścia z pracy w urzędzie wójt oraz sekretarz gminy zwracali jej uwagę na uwarunkowania z tym związane. W okresie jesiennym najbardziej pilną potrzebą było opracowanie budżetu gminy i wieloletniej prognozy finansowej, dokumenty te muszą zostać przygotowane do 15 listopada poprzedzającego rok budżetowy i przekazane do tego czasu radzie gminy oraz regionalnej izbie obrachunkowej. Szczególnie ten drugi organ może w czasie analizy otrzymanych dokumentów - budżetu prognozy - wnieść szereg uwag, do których trzeba się odnieść i w razie potrzeby dokonać odpowiednich zmian. Tym samym w okresie od 15 listopada do 31 grudnia rok poprzedzającego rok budżetowy skarbnik gminy jest osobą niezwykle potrzebną z racji dynamicznego charakteru prac nad budżetem i prognozą. Wójt i sekretarz gminy sygnalizowali, że odejście z pracy skarbnika w tak gorącym okresie prac budżetowych nie jest możliwe. Nie jest to też możliwe od razu, gdyż znalezienie osoby, która mogłaby się podjąć pracy na stanowisku skarbnika nie jest proste. Chodzi nie tylko o posiadanie odpowiednich kompetencji zawodowych ale też o decyzję pracy na stanowisku związanym z dużą odpowiedzialnością, stresem i koniecznością podejmowania decyzji. Po ponawianych w różnej formie prośbach o rozwiązanie stosunku pracy, wójt zgodził się na to, lecz wskazywał w swoich wypowiedziach na uwarunkowania prawne dotyczące rozwiązania stosunku pracy na podstawie powołania. Dla pozwanego jedynym wnioskodawcą, który może wystąpić z wnioskiem o powołanie bądź odwołanie skarbnika gminy jest wójt tej gminy - art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych. Ten tryb nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy ma służyć wzmocnieniu pozycji - skarbnika gminy. Stąd jedynym wnioskodawcą w sprawie odwołania skarbnika gminy może być wójt, co oznacza, że sama rada gminy bez wyraźnego wniosku wójta nie może w tym zakresie niczego czynić - por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21.05.2013r. (sygn. akt II SA/OL 263/13), w orzeczeniu tym co prawda chodzi o powiat, lecz regulacje ustawowe są podobne. Jedyną sytuacją, która zmuszałaby radę gminy do odwołania skarbnika bez konieczności w tym zakresie wniosku wójta byłoby złamanie przez skarbnika gminy ustawowego zakazu z art. 4 ustawy o ograniczeniu i prowadzeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w tym wypadku z mocy wyraźnego upoważnienia ustawowego rada gminy jest zobowiązana działać z urzędu - co też potwierdza orzecznictwo - wyrok NSA z dnia 10.03.2015r. (sygn. akt II OSKK 1946/13), co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. W okolicznościach tejże sprawy wójt mógł więc wystąpić z inicjatywą uchwałodawczą, co do odwołania skarbnika, co nastąpiło na sesji Rady Gminy <xAnon> (...)</xAnon>.12.2019r. Powódka nie świadczyła pracy od 1 do 27.12.2019r. i nie usprawiedliwiła swojej nieobecności w tym okresie, brak w aktach osobowych zwolnień lekarskich bądź wniosków urlopowych. Powódka nie wyrażała też chęci do wyjaśnienia motywów działania w tym okresie, nie wykonywała bowiem żadnych czynności, w tym odmówiła udzielenia kontrasygnaty ważnej dla realizacji budżetu umowy z bankiem.</xText>
<xText>Odwołanie jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli nastąpiło z przyczyn, a których mowa w <xLexLink xArt="art. 52" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 52 lub 53 Kodeksu pracy</xLexLink> - <xLexLink xArt="art. 70;art. 70 § 3" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 70 § 3 Kodeksu pracy</xLexLink>. Opuszczenie stanowiska pracy bez usprawiedliwienia jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych. W przypadku pracownika zatrudnionego na kierowniczym stanowisku urzędniczym wymogi co do dyscypliny pracy muszą być stawiane wyżej niż w stosunku do pozostałych.</xText>
<xText>Zdaniem pozwanego roszczenie jest niezasadne, a jego uwzględnienie prowadziłoby do podważenia zasad, które dotyczą rozwiązania stosunku pracy pracowników powołanych, świadczących pracę na rzecz jednostek samorządu terytorialnego. Jak stwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11.05.2006r. (sygn. akt II PK 273/05) - „Uchwała rady gminy o odwołaniu sekretarza gminy ze stanowiska jest jednocześnie aktem rozwiązującym stosunek pracy z powołania” ( <xLexLink xArt="art. 70" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 70 Kodeksu pracy</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 18;art. 18 ust. 2;art. 18 ust. 2 pkt. 3" xIsapId="WDU19900160095" xTitle="Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym" xAddress="Dz. U. z 1990 r. Nr 16, poz. 95">art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym</xLexLink>). Stanowisko to zostało zaaprobowane też w orzecznictwie sądów administracyjnych, co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.06.2010r. (sygn. akt II OSK 825/10), który stanowi wprost - „Uchwała rady gminy o odwołaniu sekretarza gminy ze stanowiska jest jednoznacznie aktem rozwiązującym stosunek pracy z powołania.”</xText>
<xText><xBx>
<xUx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xUx>
</xBx></xText>
<xText>Powódka <xAnon>K. C.</xAnon> została zatrudniona przez Urząd Gminy <xAnon>R.</xAnon> na podstawie powołania z dnia 1.07.2019r. Wcześniej uchwałą Rady Gminy z dnia 25.06.2019r. powódka została powołana na stanowisko skarbnika Gminy <xAnon>R.</xAnon> z dniem 1.07.2019r.</xText>
<xText>dowód: akta osobowe cz. B: pismo z dnia 1.07.2019r. i uchwała nr IX/50/2019 Rady Gminy <xAnon>R.</xAnon> z dnia 25.06.2019r.</xText>
<xText>W dniu 15.11.2019r. powódka złożyła do wójta gminy pismo datowane 14.11.2019 r. będące wypowiedzeniem umowy o pracę z zachowaniem okresu dwóch tygodni. W odpowiedzi na pismo powódki, pozwany złożył pismo datowane na dzień 26.11.2019r. Następnie powódka złożyła pismo będące odpowiedzią na pismo pozwanego w dniu 27.11.2019 r. Powódka świadczyła pracę do dnia 30.11.2019r. Swoje obowiązki zdała zastępcy skarbnika. Uchwałą nr X15/88/2019 z dnia 27.12.2019 r. Rada Gminy odwołała powódkę ze stanowiska Skarbnika Gminy <xAnon>R.</xAnon>.</xText>
<xText>dowód: pismo pozwanego z dnia 26.11.2019r. (k.9), pismo powódki z dnia 27.11.2019r. (k. 10), oświadczenie powódki z dnia 1.12.2019r. (k. 12-13), uchwała Rady Gminy (k. 38), zeznania świadka <xAnon>M. S.</xAnon> (k. 51-52), zeznania stron (k. 58-59).</xText>
<xText>Powódka wykorzystała w okresie zatrudnienia 10 dni urlopu wypoczynkowego i za 25 godzin wypłacono powódce ekwiwalent pieniężny.</xText>
<xText>Strona pozwana wystawiła świadectwo pracy, w którym wskazano, iż powódka była zatrudniona w okresie pod 1.07.2019r. do 27.12.2019 r., stosunek pracy ustał w wyniku odwołania ze stanowiska <xLexLink xArt="art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 3" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 70 § 1, § 3 kp</xLexLink>. w związku z <xLexLink xArt="art. 52;art. 52 § 1;art. 52 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 52 § 1 pkt. 1 kp</xLexLink>.</xText>
<xText>Powódka wykorzystała 10 dni urlopu tj. 79 godzin i za 25 godzin wypłacono ekwiwalent pieniężny.</xText>
<xText>dowód: świadectwo pracy w aktach osobowych.</xText>
<xText>Powódka pismem z dnia 2.01.2020 r. złożyła wniosek o sprostowanie świadectwa pracy w przedmiocie zmiany daty ustania stosunku pracy, podstawy prawnej rozwiązania umowy o pracę i liczby godzin wykorzystania urlopu wypoczynkowego. Pozwany pismem z dnia 14.01.2020r. udzielił informacji iż podtrzymuje stanowisko co do daty i sposobu ustania stosunku pracy i dokonał sprostowania świadectwa pracy co do ilości wykorzystania urlopu wypoczynkowego. Pozwany wydał powódce nowe świadectwo pracy.</xText>
<xText>dowód: pismo powódki z dnia 2.01.2020r., pismo pozywanego z dnia 14.01.2020r. (k. 28-32).</xText>
<xText><xBx>
<xUx>Sąd zważył, co następuje:</xUx>
</xBx></xText>
<xText>Stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd ustalił na podstawie akt osobowych powódki, z których dowód został przeprowadzony w całości, uchwały nr IX/50/2019 (k. 37), uchwały nr XV/88/2019 (k. 38-39) oraz pisma powódki z dnia 27.11.2019 r. (k. 10), pisma powódki z dnia 1.12.2019 r. (k. 11), oświadczenia z dnia 1.12.2019 r. (k. 12-14), pisma pozwanego z dnia 4.12.2019r. (k. 15-16), pisma powódki z dnia 10.12.2019r, pisma pozwanego z dnia 18.12.2019r (k. 20), pisma powódki z dnia 2.01.2020 r. (k. 28-29), pismo pozwanego z 14.01.2020 r. (k. 32) oraz zeznań świadka <xAnon>M. S.</xAnon> (k. 51), zeznań stron (k. 58-59). Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów albowiem nie budziły wątpliwości, były spójne i zgodne z ustalonym stanem faktycznym. Sąd też dał wiarę zeznaniom świadka i stron albowiem były spójne i logiczne.</xText>
<xText>Na rozprawie w dniu 10.03.2020 r. powódka sprecyzowała pozew, w ten sposób że pozywa Urząd Gminy <xAnon>R.</xAnon> (protokół z rozprawy z dnia 30.03.2020 r. k. 51).</xText>
<xText>W przedmiotowej sprawie kluczowe ustalenia faktyczne mają bezsporny charakter. Strony nie kwestionowały treści pism zebranych w toku postępowania.</xText>
<xText>Dla rozstrzygnięcia sprawy najistotniejsze jest dokonanie analizy prawnej oświadczenia woli złożonego przez powódkę i zawartego w piśmie z dnia 14.11.2019r.</xText>
<xText>Powódka w piśmie z dnia 14.11.2019r. złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę. Treść pisma nie budzi żadnych wątpliwości.</xText>
<xText>Na podstawie <xLexLink xArt="art. 69" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 69 kp</xLexLink> do stosunku pracy na podstawie powołania stosuje się przepisy dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony, a przepis ten nie formułuje takich wyjątków, które pozbawiałyby pracownika prawa do złożenia wypowiedzenia w oparciu o <xLexLink xArt="art. 30;art. 30 § 1;art. 30 § 1 pkt. 2" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 30 § 1 pkt 2 kp</xLexLink>. (por. Kazimierz Jaśkowski, Kodeks Pracy, Tom I, Komentarz, Komentarz do art. 70 kp). Późniejsze odwołanie powódki przez Radę Gminy, było efektem wypowiedzenia złożonego wcześniej przez powódkę. W tym czasie biegł już okres wypowiedzenia, zaś odwołanie stanowiło czynność techniczną, mającą na celu zwolnienie stanowiska zajmowanego przez powódkę i umożliwienie powołania nowego Skarbnika Gminy. Nawet gdyby uchwała taka nie została podjęta, to i tak doszłoby do rozwiązania stosunku pracy w drodze wypowiedzenia złożonego przez powódkę, gdyż to właśnie czynność powódki była materialnoprawną podstawą zakończenia jej zatrudnienia.</xText>
<xText>Dwutygodniowy okres wypowiedzenia obowiązujący powódkę rozpoczął bieg i upłynął w dniu 30.11.2019r.</xText>
<xText>Powódka prawidłowo obliczyła czas trwania okresu wypowiedzenia. Konsekwentnie powódce przysługiwało roszczenie sprostowania świadectwa pracy.</xText>
<xText>Na marginesie, należy dodać że gdyby powódka nie złożyła wypowiedzenia a zostałaby odwołana ze stanowiska skarbnika to termin rozwiązania stosunku pracy bez zachowania okresu wypowiedzenia nastąpiłby w momencie skutecznego doręczenia jej odwołania. Odwołanie ze stanowiska w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 70" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 70 kp</xLexLink>. tak jak każde oświadczenie woli składane drugiej osobie, staje się skuteczne dopiero z chwilą gdy doszło do pracownika w taki sposób że mógł on się zapoznać z jego treścią (uchwała SN III PZP 34/88, I PK 282/03).</xText>
<xText>O kosztach postępowania orzeczono w zgodzie z zasadą wyrażoną w <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 kpc</xLexLink>, zgodnie z którą strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione koszty procesu. Koszty te ustalono na kwotę 30 zł, w oparciu o art. 12 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2019 poz. 785) z dnia 28.07.2005 r.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sędzia Lucyna Gurbin
| null |
[
"Sędzia Lucyna Gurbin"
] | null |
Renata Urbańska
|
sekr. sądowy Dominika Janta-Lipińska
|
Renata Urbańska
| null | 6
|
Sygn. akt IV P 6/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 lipca 2020 roku
Sąd Rejonowy w Grudziądzu IV Wydział Pracy
w składzie:
Przewodniczący:
Sędzia Lucyna Gurbin
Protokolant:
sekr. sądowy Dominika Janta-Lipińska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2020 roku
sprawy z powództwaK. C.
przeciwko Urzędowi GminyR.wR.
o sprostowanie świadectwa pracy
O R Z E K Ł:
1
Nakazuje pozwanemu sprostowanie świadectwa pracy z dnia 14.01.2020 r. w następujący sposób :
a
w pkt. 1. w miejsce „27 grudnia 2019r.” wpisać „30.11.2019r.”;
b
w pkt. 4. w miejsce „odwołanie ze stanowiskaArt. 70 § 1, § 3 Kodeksu Pracyw związku zart. 52 § 1 pkt. 1 Kodeksu Pracy” wpisać „rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika z zachowaniem okresu wypowiedzenia”;
c
usunięcie informacji zawartej w pkt. 8.
2
Nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Kasy Sądu Rejonowego w Grudziądzu kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona.
Sygn. akt IVP 6/20
UZASADNIENIE
PowódkaK. C.wniosła pozew przeciwko Urzędowi Gminy wR.o sprostowanie świadectwa pracy, wydanego przez pozwanego w dniu 27.12.2019r. oraz poprawionego 14.01.2020r. w sposób określony we wniosku o sprostowanie świadectwa pracy z dnia 2.01.2019r., doręczonym w dniu 7.01.2020r. pozwanemu. Powódka na podstawieart. 187 § 1 pkt 3 kpcwyjaśniała, że powódka podjęła próbę pozasądowego rozwiązania sporu przez złożenie wniosku o sprostowanie świadectwa pracy, ale pracodawca nie sprostował świadectwa. W związku z tym dla powódki, powództwo stało się konieczne.
Powódka w uzasadnieniu dodatkowo wskazywała, że od 1.07.2019r. była zatrudniona w Urzędzie GminyR.na stanowisku Skarbnika Gminy na podstawie stosunku pracy na podstawie powołania na czas nieokreślony w wymiarze pełnego etatu. Powódka opisywała, że w dniu 15.11.2019r. poprzedzone prośbami ustnymi o odwołanie ze pełnionego stanowiska oraz dwukrotnym złożeniem wypowiedzenia w formie pisemnej do rąk własnych Wójta Gminy, złożyła oficjalnie oświadczenie woli rozwiązania stosunku pracy w postaci wypowiedzenia umowy o pracę. Forma wypowiedzenia podyktowana była, tym, że w przypadku wypowiedzenia stosunku pracy przez pracownika na stanowisku Skarbnika Gminy mają zastosowanie przepisyKodeksu pracy. Powódka powoływała się na przepisy prawa pracy oraz okoliczność, że pracownik nie może być zobowiązany do pozostawania w zatrudnieniu wbrew swej woli, a prawa do rozwiązania stosunku pracy przez pracownika pracodawca nie może skutecznie ograniczyć.
Powódka uważała, że z dniem 30.11.2019r. stosunek pracy z pozwanym się rozwiązał. Pozwany w piśmie z dnia 26.11.2019r. oraz kolejnych kwestionował możliwość rozwiązania stosunku pracy twierdząc, że rozwiązanie stosunku pracy na podstawie powołania jest możliwe dopiero po podjęciu uchwały przez Radę Gminy na wniosek Wójta i jest czynnością jednostronną dokonaną przez pracodawcę. W ocenie powódki, dołożyła ona należytej staranności, aby odpowiednio wcześnie poinformować Wójta Gminy, o konieczności znalezienia następcy. Zlekceważenie tego faktu doprowadziło, iż pozwany do dnia 30.11.2019r. nie dołożył starań, aby znaleźć następcę na miejsce powódki, stąd też brak chęci polubownego rozstania zgodnie ze złożonym wypowiedzeniem próby zatrzymania na siłę w pracy pomimo sprzeciwu ze strony powódki.
Powódka w związku z zaistniałą sytuacją w pozwie wniosła o zmianę zawartych wpkt 1świadectwa informacji dotyczących okresu zatrudnienia, jest: od 01.07.2019 r. do 27.12.2019 r., winno być: od 01.07.2019 r. do 30.11.2019 r. Dodatkowo też zmianę informacji w pkt 4 dotyczącej podstawy ustania stosunku pracy - jest: odwołania ze stanowiskaart. 70 § 1, § 3 Kodeksu Pracyw związku zart. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu Pracy, winno być: w związku z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracownika z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Zmianę danych zawartych w pkt 6, podpunkcie 1) dotyczącym wykorzystania urlopu wypoczynkowego w wymiarze: jest 10 dni tj. 80 godzin i za 24 godzin wypłacono ekwiwalent pieniężny, winno być 10 dni tj. 80 godzin.
Ponadto powódka wskazywała, że nienależnie wypłacony ekwiwalent za niewykorzystany urlop za miesiąc grudzień 2019 roku, został zwrócony na konto Urzędu Gminy w dniu 2.01.2020r. w kwocie 595,93 zł. Powódka wnosiła także o usunięcie informacji uzupełniającej w pkt8,gdzie jest: od dnia 01.12.2019r. do dnia 27.12.2019r. pracownik nie świadczył pracy bez uzgodnienia z pracodawcą. Dla powódki nieprawdą jest stwierdzenie, że pracodawca nic nie wiedział o tym, że od 1 grudnia nie będzie świadczyć pracy, ponieważ był wielokrotnie informowany o zamiarach rozwiązania stosunku pracy z dniem 30.11.2019r. Ponadto pracodawca z wyprzedzeniem został poinformowany o terminie podjęcia nowej pracy przez powódkę z początkiem grudnia 2019r., a informacja o zakończeniu świadczenia pracy na stanowisku Skarbnika Gminy z dniem 30.11.2019r. była oficjalnie podana Radnym Gminy na Posiedzeniu Wspólnym Komisji w dniu 26.11.2019 r.
Dodatkowo powódka podkreślała, iż czynności i pisma w tym zakresie są niespójne, bowiem w pismach podnoszony jest fakt, iż inicjatywa rozwiązania stosunku pracy leży wyłącznie pod stronie Wójta Gminy przy czym w uzasadnieniu do uchwały podana jest przyczyna: ,w związku ze złożeniem rezygnacji ze stanowiska”.
Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości. Przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, pozwany wniósł o usunięcie w trybieart. 467 § 3 kpc, to jest prawidłowego określenia pozwanego. Stroną stosunku pracy oprócz pracownika jest też pracodawca. Pracodawcą może też być jednostką organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej -art. 3 Kodeksu pracy, za każdą jednostką organizacyjną, także i tą nieposiadającą osobowości prawnej, czynności dokonuje osoba albo organ zarządzający -art. 31Kodeksu pracy.
Na gruncie ustroju samorządu gminnego taką jednostką organizacyjną jest m.in. urząd gminy, na którego czele stoi wójt, który jako kierownik wykonuje w stosunku do zatrudnionych w nim pracowników obowiązki zwierzchnika służbowego -art. 33 art. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym. Jednostką organizacyjną, która zatrudnia skarbnika jest urząd gminy, za który to urząd gminy czynności wykonuje wójt - co wynika z art. 7 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych.
Dla pozwanego, powódka użyła swoistego skrótu myślowego, utożsamiając osobę wykonującą czynności ze stosunku pracy za pracodawcę samorządowego z osobą wójta gminy. Pozwanym powinien być określony Urząd GminyR., a nie p.K. P., który jest wójtem gminy.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i wyjaśnił, że powódka na mocy uchwały nr IX/50/2019 Rady GminyR.z dnia 25.06.2019r. została powołana z dniem 1.07.2019r. na stanowisko skarbnika gminy. Powołanie to nastąpiło na czas nieokreślony, gdyż stosunek pracy skarbnika nie jest ograniczony kadencją organów gminy. Jesienią 2019r. powódka zaczęła sygnalizować trudności w realizacji swoich obowiązków. Wójt oraz sekretarz gminy starali się zrozumieć i zdefiniować problemy, które pojawiły się w pracy powódki. Pracodawca miał świadomość wysokich wymagań stawianych przed skarbnikiem, tych dotyczących na bieżąco realizowanego budżetu gminy oraz tych związanych z opracowaniem tego dokumentu na rok 2020r. W momencie, gdy ze strony powódki pojawiły się zapowiedzi o chęci odejścia z pracy w urzędzie wójt oraz sekretarz gminy zwracali jej uwagę na uwarunkowania z tym związane. W okresie jesiennym najbardziej pilną potrzebą było opracowanie budżetu gminy i wieloletniej prognozy finansowej, dokumenty te muszą zostać przygotowane do 15 listopada poprzedzającego rok budżetowy i przekazane do tego czasu radzie gminy oraz regionalnej izbie obrachunkowej. Szczególnie ten drugi organ może w czasie analizy otrzymanych dokumentów - budżetu prognozy - wnieść szereg uwag, do których trzeba się odnieść i w razie potrzeby dokonać odpowiednich zmian. Tym samym w okresie od 15 listopada do 31 grudnia rok poprzedzającego rok budżetowy skarbnik gminy jest osobą niezwykle potrzebną z racji dynamicznego charakteru prac nad budżetem i prognozą. Wójt i sekretarz gminy sygnalizowali, że odejście z pracy skarbnika w tak gorącym okresie prac budżetowych nie jest możliwe. Nie jest to też możliwe od razu, gdyż znalezienie osoby, która mogłaby się podjąć pracy na stanowisku skarbnika nie jest proste. Chodzi nie tylko o posiadanie odpowiednich kompetencji zawodowych ale też o decyzję pracy na stanowisku związanym z dużą odpowiedzialnością, stresem i koniecznością podejmowania decyzji. Po ponawianych w różnej formie prośbach o rozwiązanie stosunku pracy, wójt zgodził się na to, lecz wskazywał w swoich wypowiedziach na uwarunkowania prawne dotyczące rozwiązania stosunku pracy na podstawie powołania. Dla pozwanego jedynym wnioskodawcą, który może wystąpić z wnioskiem o powołanie bądź odwołanie skarbnika gminy jest wójt tej gminy - art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych. Ten tryb nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy ma służyć wzmocnieniu pozycji - skarbnika gminy. Stąd jedynym wnioskodawcą w sprawie odwołania skarbnika gminy może być wójt, co oznacza, że sama rada gminy bez wyraźnego wniosku wójta nie może w tym zakresie niczego czynić - por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21.05.2013r. (sygn. akt II SA/OL 263/13), w orzeczeniu tym co prawda chodzi o powiat, lecz regulacje ustawowe są podobne. Jedyną sytuacją, która zmuszałaby radę gminy do odwołania skarbnika bez konieczności w tym zakresie wniosku wójta byłoby złamanie przez skarbnika gminy ustawowego zakazu z art. 4 ustawy o ograniczeniu i prowadzeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w tym wypadku z mocy wyraźnego upoważnienia ustawowego rada gminy jest zobowiązana działać z urzędu - co też potwierdza orzecznictwo - wyrok NSA z dnia 10.03.2015r. (sygn. akt II OSKK 1946/13), co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. W okolicznościach tejże sprawy wójt mógł więc wystąpić z inicjatywą uchwałodawczą, co do odwołania skarbnika, co nastąpiło na sesji Rady Gminy(...).12.2019r. Powódka nie świadczyła pracy od 1 do 27.12.2019r. i nie usprawiedliwiła swojej nieobecności w tym okresie, brak w aktach osobowych zwolnień lekarskich bądź wniosków urlopowych. Powódka nie wyrażała też chęci do wyjaśnienia motywów działania w tym okresie, nie wykonywała bowiem żadnych czynności, w tym odmówiła udzielenia kontrasygnaty ważnej dla realizacji budżetu umowy z bankiem.
Odwołanie jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli nastąpiło z przyczyn, a których mowa wart. 52 lub 53 Kodeksu pracy-art. 70 § 3 Kodeksu pracy. Opuszczenie stanowiska pracy bez usprawiedliwienia jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych. W przypadku pracownika zatrudnionego na kierowniczym stanowisku urzędniczym wymogi co do dyscypliny pracy muszą być stawiane wyżej niż w stosunku do pozostałych.
Zdaniem pozwanego roszczenie jest niezasadne, a jego uwzględnienie prowadziłoby do podważenia zasad, które dotyczą rozwiązania stosunku pracy pracowników powołanych, świadczących pracę na rzecz jednostek samorządu terytorialnego. Jak stwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11.05.2006r. (sygn. akt II PK 273/05) - „Uchwała rady gminy o odwołaniu sekretarza gminy ze stanowiska jest jednocześnie aktem rozwiązującym stosunek pracy z powołania” (art. 70 Kodeksu pracyw związku zart. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym). Stanowisko to zostało zaaprobowane też w orzecznictwie sądów administracyjnych, co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.06.2010r. (sygn. akt II OSK 825/10), który stanowi wprost - „Uchwała rady gminy o odwołaniu sekretarza gminy ze stanowiska jest jednoznacznie aktem rozwiązującym stosunek pracy z powołania.”
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PowódkaK. C.została zatrudniona przez Urząd GminyR.na podstawie powołania z dnia 1.07.2019r. Wcześniej uchwałą Rady Gminy z dnia 25.06.2019r. powódka została powołana na stanowisko skarbnika GminyR.z dniem 1.07.2019r.
dowód: akta osobowe cz. B: pismo z dnia 1.07.2019r. i uchwała nr IX/50/2019 Rady GminyR.z dnia 25.06.2019r.
W dniu 15.11.2019r. powódka złożyła do wójta gminy pismo datowane 14.11.2019 r. będące wypowiedzeniem umowy o pracę z zachowaniem okresu dwóch tygodni. W odpowiedzi na pismo powódki, pozwany złożył pismo datowane na dzień 26.11.2019r. Następnie powódka złożyła pismo będące odpowiedzią na pismo pozwanego w dniu 27.11.2019 r. Powódka świadczyła pracę do dnia 30.11.2019r. Swoje obowiązki zdała zastępcy skarbnika. Uchwałą nr X15/88/2019 z dnia 27.12.2019 r. Rada Gminy odwołała powódkę ze stanowiska Skarbnika GminyR..
dowód: pismo pozwanego z dnia 26.11.2019r. (k.9), pismo powódki z dnia 27.11.2019r. (k. 10), oświadczenie powódki z dnia 1.12.2019r. (k. 12-13), uchwała Rady Gminy (k. 38), zeznania świadkaM. S.(k. 51-52), zeznania stron (k. 58-59).
Powódka wykorzystała w okresie zatrudnienia 10 dni urlopu wypoczynkowego i za 25 godzin wypłacono powódce ekwiwalent pieniężny.
Strona pozwana wystawiła świadectwo pracy, w którym wskazano, iż powódka była zatrudniona w okresie pod 1.07.2019r. do 27.12.2019 r., stosunek pracy ustał w wyniku odwołania ze stanowiskaart. 70 § 1, § 3 kp. w związku zart. 52 § 1 pkt. 1 kp.
Powódka wykorzystała 10 dni urlopu tj. 79 godzin i za 25 godzin wypłacono ekwiwalent pieniężny.
dowód: świadectwo pracy w aktach osobowych.
Powódka pismem z dnia 2.01.2020 r. złożyła wniosek o sprostowanie świadectwa pracy w przedmiocie zmiany daty ustania stosunku pracy, podstawy prawnej rozwiązania umowy o pracę i liczby godzin wykorzystania urlopu wypoczynkowego. Pozwany pismem z dnia 14.01.2020r. udzielił informacji iż podtrzymuje stanowisko co do daty i sposobu ustania stosunku pracy i dokonał sprostowania świadectwa pracy co do ilości wykorzystania urlopu wypoczynkowego. Pozwany wydał powódce nowe świadectwo pracy.
dowód: pismo powódki z dnia 2.01.2020r., pismo pozywanego z dnia 14.01.2020r. (k. 28-32).
Sąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd ustalił na podstawie akt osobowych powódki, z których dowód został przeprowadzony w całości, uchwały nr IX/50/2019 (k. 37), uchwały nr XV/88/2019 (k. 38-39) oraz pisma powódki z dnia 27.11.2019 r. (k. 10), pisma powódki z dnia 1.12.2019 r. (k. 11), oświadczenia z dnia 1.12.2019 r. (k. 12-14), pisma pozwanego z dnia 4.12.2019r. (k. 15-16), pisma powódki z dnia 10.12.2019r, pisma pozwanego z dnia 18.12.2019r (k. 20), pisma powódki z dnia 2.01.2020 r. (k. 28-29), pismo pozwanego z 14.01.2020 r. (k. 32) oraz zeznań świadkaM. S.(k. 51), zeznań stron (k. 58-59). Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów albowiem nie budziły wątpliwości, były spójne i zgodne z ustalonym stanem faktycznym. Sąd też dał wiarę zeznaniom świadka i stron albowiem były spójne i logiczne.
Na rozprawie w dniu 10.03.2020 r. powódka sprecyzowała pozew, w ten sposób że pozywa Urząd GminyR.(protokół z rozprawy z dnia 30.03.2020 r. k. 51).
W przedmiotowej sprawie kluczowe ustalenia faktyczne mają bezsporny charakter. Strony nie kwestionowały treści pism zebranych w toku postępowania.
Dla rozstrzygnięcia sprawy najistotniejsze jest dokonanie analizy prawnej oświadczenia woli złożonego przez powódkę i zawartego w piśmie z dnia 14.11.2019r.
Powódka w piśmie z dnia 14.11.2019r. złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę. Treść pisma nie budzi żadnych wątpliwości.
Na podstawieart. 69 kpdo stosunku pracy na podstawie powołania stosuje się przepisy dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony, a przepis ten nie formułuje takich wyjątków, które pozbawiałyby pracownika prawa do złożenia wypowiedzenia w oparciu oart. 30 § 1 pkt 2 kp. (por. Kazimierz Jaśkowski, Kodeks Pracy, Tom I, Komentarz, Komentarz do art. 70 kp). Późniejsze odwołanie powódki przez Radę Gminy, było efektem wypowiedzenia złożonego wcześniej przez powódkę. W tym czasie biegł już okres wypowiedzenia, zaś odwołanie stanowiło czynność techniczną, mającą na celu zwolnienie stanowiska zajmowanego przez powódkę i umożliwienie powołania nowego Skarbnika Gminy. Nawet gdyby uchwała taka nie została podjęta, to i tak doszłoby do rozwiązania stosunku pracy w drodze wypowiedzenia złożonego przez powódkę, gdyż to właśnie czynność powódki była materialnoprawną podstawą zakończenia jej zatrudnienia.
Dwutygodniowy okres wypowiedzenia obowiązujący powódkę rozpoczął bieg i upłynął w dniu 30.11.2019r.
Powódka prawidłowo obliczyła czas trwania okresu wypowiedzenia. Konsekwentnie powódce przysługiwało roszczenie sprostowania świadectwa pracy.
Na marginesie, należy dodać że gdyby powódka nie złożyła wypowiedzenia a zostałaby odwołana ze stanowiska skarbnika to termin rozwiązania stosunku pracy bez zachowania okresu wypowiedzenia nastąpiłby w momencie skutecznego doręczenia jej odwołania. Odwołanie ze stanowiska w rozumieniuart. 70 kp. tak jak każde oświadczenie woli składane drugiej osobie, staje się skuteczne dopiero z chwilą gdy doszło do pracownika w taki sposób że mógł on się zapoznać z jego treścią (uchwała SN III PZP 34/88, I PK 282/03).
O kosztach postępowania orzeczono w zgodzie z zasadą wyrażoną wart. 98 § 1 kpc, zgodnie z którą strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione koszty procesu. Koszty te ustalono na kwotę 30 zł, w oparciu o art. 12 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2019 poz. 785) z dnia 28.07.2005 r.
| 6
|
15/102515/0002015/P
|
Sąd Rejonowy w Grudziądzu
|
IV Wydział Pracy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141",
"art": "art. 52;art. 52 § 1;art. 52 § 1 pkt. 1",
"isap_id": "WDU19740240141",
"text": "art. 52 § 1 pkt. 1 Kodeksu Pracy",
"title": "Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 187;art. 187 § 1;art. 187 § 1 pkt. 3",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 187 § 1 pkt 3 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1990 r. Nr 16, poz. 95",
"art": "art. 18;art. 18 ust. 2;art. 18 ust. 2 pkt. 3",
"isap_id": "WDU19900160095",
"text": "art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym",
"title": "Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1990 r. Nr 16, poz. 95 - art. 1; art. 18; art. 18 ust. 2; art. 18 ust. 2 pkt. 3; art. 3; art. 33)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 187; art. 187 § 1; art. 187 § 1 pkt. 3; art. 467; art. 467 § 3; art. 98; art. 98 § 1)",
"Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 - art. 3; art. 3(1); art. 30; art. 30 § 1; art. 30 § 1 pkt. 2; art. 52; art. 52 § 1; art. 52 § 1 pkt. 1; art. 69; art. 70; art. 70 § 1; art. 70 § 3)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155515050000503_I_C_002184_2018_Uz_2020-10-05_001
|
I C 2184/18
| 2020-10-05T00:00:00
| 2022-02-04T19:00:03
| 2022-10-22T12:24:19
|
15551505
|
503
|
REASON
|
Sygnatura akt I C 2184/18 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 18 kwietnia 2018 r. powód A. K. (1) wniósł o zasądzenie od pozwanego J. K. renty w wysokości 1000 zł miesięcznie płatnej z góry do rąk powoda od dnia 10-tego każdego miesiąca poczynając od kwietnia 2018 r. , a nadto o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż powyższej renty domaga się z tytułu zmniejszonych widoków na przyszłość i zwiększonych kosztów na skutek pob
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Edyta Urbaniak" xPublisher="eurbaniak" xEditorFullName="Małgorzata Tryzna" xEditor="mtryzna@goleniow.sr.gov.pl" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="9" xFlag="published" xVolType="15/551505/0000503/C" xYear="2018" xVolNmbr="002184" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">Sygnatura akt I C 2184/18</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Pozwem wniesionym w dniu 18 kwietnia 2018 r. powód <xAnon>A. K. (1)</xAnon> wniósł o zasądzenie od pozwanego <xAnon>J. K.</xAnon> renty w wysokości 1000 zł miesięcznie płatnej z góry do rąk powoda od dnia 10-tego każdego miesiąca poczynając od kwietnia 2018 r. , a nadto o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż powyższej renty domaga się z tytułu zmniejszonych widoków na przyszłość i zwiększonych kosztów na skutek pobicia przez pozwanego m.in. kosztów dojazdów do lekarza, nieosiąganiu zarobku w czasie wizyt lekarskich, ograniczenia możliwości do awansu lub zmiany stanowiska, braku możliwości wykonywania pracy wymagającej wysiłku fizycznego, wstrzymania planów budowy domu.</xText>
<xText>W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powód wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych, wskazał, iż zaprzecza wszystkim twierdzeniom powoda, w szczególności, że u powoda nastąpiła całkowita lub częściowo utrata zdolności do pracy zarobkowej, czy aby zwiększyły się potrzeby powoda lub zmniejszyły jego widoki na przyszłość, podniósł, iż sam fakt trwałego pogorszenia zdrowia nie jest wystarczający do zasądzenie renty, a powód prowadzi normalny tryb życia jak przed zdarzeniem powodującym szkodę, wręcz rozwija się zawodowo i społecznie.</xText>
<xText><xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>W dniu 15 maja 2016 r. w miejscowości <xAnon>Ł.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> na terenie przyległym do <xAnon> restauracji (...)</xAnon> działając wspólnie i w porozumieniu z <xAnon>T. K.</xAnon> dokonali pobicia <xAnon>A. K. (1)</xAnon> w ten sposób, że <xAnon>T. K.</xAnon> przytrzymywał rękę pokrzywdzonego za ubranie i prawą rękę, uniemożliwiając mu obronę, natomiast <xAnon>J. K.</xAnon> uderzał pokrzywdzonego pięściami oraz kopał go prawym kolanem po głowie, w wyniku czego narazili <xAnon>A. K. (1)</xAnon> na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku określonego w <xLexLink xArt="art. 157;art. 157 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 157 § 1 k.k.</xLexLink>, przy czym <xAnon>J. K.</xAnon> spowodował obrażenia ciała u <xAnon>A. K. (1)</xAnon> w postaci krwiaka okularowego powiek oka prawego z raną powieki górnej i ubytkiem, otarciem naskórka powieki dolnej z wylewem podspojówkowym, pourazowym ubytkiem zwieracza źrenicy oraz w efekcie ogniskowego odklejenia siatkówki w oku prawym, siniec z obrzękiem policzka lewego schodzący na okolice lewego kąta żuchwy z głębokim otarciem skóry w centrum sińca, nadłamanie brzegu siekacza korony zęba 21 od strony przyśrodkowej bez otarcia komory miazgi i bez rozchwiania, a także bez złamań w obrębie korzeni, wyłamanie szkliwa brzegu siecznego zęba 31, które obrażenia naruszyły czynności narządu ciała pokrzywdzonego na okres dłuższy niż siedem dni, w stopniu średnim. Za powyższy czyn <xAnon>J. K.</xAnon> został skazany prawomocnym wyrokiem karnym Sądu Rejonowego w Goleniowie z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt II K 45/17 na 6 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres 2 lat. Jednocześnie w powyższym wyroku karnym Sąd zobowiązał oskarżonego <xAnon>J. K.</xAnon> do zapłaty na rzecz pokrzywdzonego <xAnon>A. K. (1)</xAnon> kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwotę 2864,85 zł z tytułu odszkodowania.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx> wyrok – k. 15, karta leczenia informacyjnego – k. 26, protokół oględzin – k. 17-20, 241-244, 255- 259, opinia – k. 21,245, 260-269, uzupełnienie opinii – k. 22-24, zeznania powoda – k. 122-124.</xIx></xText>
<xText>W dniu 26 sierpnia 2016 r. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> miał operację podczas której przyklejono operacyjnie siatkówkę z wynikiem pozytywnym. Pacjent został wypisany do domu w stanie ogólnym dobrym i z zaleceniem regularnej kontroli okulistycznej, pierwsza za tydzień, celem usunięcia szwów spojówkowych, a nadto zalecono mu stosowanie leków w postaci kropli do oka: <xAnon>S.</xAnon>. <xAnon>T.</xAnon>, <xAnon>S.</xAnon>. <xAnon>N.</xAnon>, <xAnon>S.</xAnon>. Atropina, <xAnon>C.</xAnon>. Widzenie okiem prawym aktualnie nie utrudnia powodowi komfortu widzenia bez szkieł korekcyjnych. W dniu 2 stycznia 2017 r. stwierdzono, iż siatkówka jest przyłożona i leczenie zakończone, pozostało ograniczenie obwodowe pola widzenia. W dniu 10 kwietnia 2018 r. powód uzyskał zalecenia z Poradni Okulistycznej PUM w <xAnon>S.</xAnon> ograniczenia wysiłku fizycznego, podnoszenia ciężarów do 5 kg, zakaz treningu siłowego, uprawiania sportu drużynowego związanego z potencjalnym ryzykiem traumatycznego dla oczu zachowania współuczestników.</xText>
<xText>Na skutek pobicia z dnia 15 maja 2016 r. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> utracił ostrość widzenia, w chwili obecnej ostrość widzenia uszkodzonego okaz w wyniku urazu wynosi 40%. W niedalekiej przyszłości ze względu na postępujący charakter choroby ( zaćma pourazowa podtorebkowa tylna) czeka go kolejny zabieg operacyjny. Dodatkowo obecność lokalnego odwarstwienia siatkówki i obecność plomby wgłębiającej twardówkę, mogą być przyczyna ograniczenia pola widzenia. Do końca życia powód wymagać będzie okresowych kontroli okulistycznych i związanych z tym zaleceń co do sposobu funkcjonowania. Wskazane jest w zachowaniu powoda celem uchronienia się przed nawrotowym odwarstwieniem siatkówki ograniczenie wysiłku fizycznego, jak również podnoszenie ciężarów do 10 kg., zaleca się zakaz treningu siłowego czy unikanie uprawiania sportów drużynowych związanego z potencjalnym ryzykiem kolejnego urazu w wyniku kolizji ze współuczestnikami. Powód ma ograniczone trwale sektorowe zmiany w polu widzenia oraz zaćmę pourazową, która w niedalekiej przyszłości będzie wiązała się z koniecznością przeprowadzenia zabiegu operacyjnego. Trwały uszczerbek na zdrowiu powoda związany z doznanym urazem wynosi łącznie 40% ( 10% z uwagi na ograniczenie pola widzenia, 15% z uwagi na obniżenie ostrości widzenia, 15% z uwagi na zaćmę pourazową). Stan zdrowia powoda po pobicie nie wykluczał możliwości kontynuowania dotychczasowej pracy na stanowisku brygadzisty, jaką wykonywał powód, albowiem wykonywana praca nie wymagała noszenia ciężarów ani pracy na wysokości.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx> opinia biegłych – k. 164-173, opinia uzupełniająca biegłych – k. 215- 216.</xIx></xText>
<xText><xAnon>A. K. (1)</xAnon> zatrudniony był w okresie od 25 sierpnia 2008 r. na czas nieokreślony na stanowisku pracownik produkcji/ brygadzista w <xAnon> firmie (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon>. Za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w związku z powyższym pobiciem od 22 sierpnia 2016 r. do 2 stycznia 2017 r. utracił wynagrodzenie w wysokości 2.325,72 zł brutto. W okresie od 16 maja 2016 r. do 29 maja 2016 r. z uwagi na przebywanie na zwolnieniu lekarskim utracił cześć wynagrodzenia za pracę w postaci premii uznaniowej w wysokości 522 zł. Po zdarzeniu z dnia 15 maja 2016 r. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> wrócił do pracy w <xAnon> firmie (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> na tym samym stanowisku – brygadzisty, przeniesiono go jednak z działu produkcji na dział mechaniczny. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> powiadomił kierownika, że nie może dźwigać z uwagi na uraz oka po pobiciu. Zakres obowiązków brygadzisty na dziale produkcji i dziale mechanicznym jest taki sam. Nie ma żadnej różnicy w możliwości awansu na dziale produkcji i na dziale mechanicznym. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> otrzymywał miesięczne wynagrodzenie w <xAnon> firmie (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> w wysokości 3.734,97 zł. Po wypadku <xAnon>A. K. (1)</xAnon> ożenił się, założył rodzinę, urodziło mu się dziecko, normalnie prowadzi samochód, na portalach społecznościowych umieszcza zdjęcia z wypadów w góry, nad jezioro.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód: </xIx>
</xBx>
<xIx>zaświadczenie – k. 25, zeznania świadka <xAnon>E. K.</xAnon> – k. 117-118, zeznania świadka <xAnon>R. K.</xAnon> – k. 118, zeznania świadka <xAnon>C. S.</xAnon> – k. 119, zeznania świadka <xAnon>M. G.</xAnon> – k. 120, zeznania świadka <xAnon>T. C.</xAnon> – k. 121, zaświadczenie – k. 247, protokół oględzin – k. 248-251, zdjęcie – k. 253 – 254, oświadczenie o stanie rodzinnym i dochodach – k. 10-14.</xIx></xText>
<xText>Na skutek doznanych obrażeń podczas pobicia w dniu 15 maja 2016 r. <xAnon>A. K. (1)</xAnon> nie może uprawiać sportów. Przed pobiciem grał w kosza.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx> zeznania świadka <xAnon>M. G.</xAnon> – k. 120, zeznania świadka <xAnon>T. C.</xAnon> – k. 121.</xIx></xText>
<xText>W dniu 10 lipca 2019 r. pracodawca <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> wypowiedział <xAnon>A. K. (1)</xAnon> umowę o pracę z upływem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, czyli z dniem 31.10.2019 r. z uwagi na konieczność zmniejszenia liczby pracowników na stanowiskach odpowiadających stanowisku powoda ze względów ekonomicznych pracodawcy, wynikających w szczególności ze zmniejszonych ilości zamówień na produkty pracodawcy. Powód został wytypowany do zwolnienia z powodu wyższego wskaźnika absencji chorobowej w porównaniu do drugiego pracownika zatrudnionego na stanowisku brygadzisty działu produkcji.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx> wypowiedzenie – k. 224. </xIx></xText>
<xText>Obecnie powód ma zalecone wizyty kontrolne u okulisty raz na pół roku. Wcześniej jeździł do okulisty do <xAnon>S.</xAnon>, obecnie korzysta z usług okulistycznych w <xAnon>G.</xAnon>. Koszt wizyt jest refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Obecnie <xAnon>A. K. (1)</xAnon> nei stosuje już kropli do oczu, które musiał stosować jedynie po zabiegu operacyjnym. Obecnie powód pracuje w <xAnon> firmie Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>B.</xAnon> przy produkcji wypełnień do turbin wiatrowych. Pracuje na stanowisku: operator maszyn i urządzeń przemysłowych w pełnym wymiarze czasu pracy. Umowa zawarta jest na czas określony od 1 lutego 2020 r. do 31 października 2022 r. Zarabia 2.600 zł brutto plus premie w wysokości 200 – 300 zł brutto miesięcznie.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>Dowód:</xIx>
</xBx>
<xIx> zeznania powoda – k. 299-300, umowa o pracę – k. 297.</xIx></xText>
<xText><xBx>Sąd zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Powództwo nie mogło zostać uwzględnione.</xText>
<xText>W okolicznościach badanej sprawy powód dochodził zasądzenia renty z <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 2 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Powód wskazywał uzasadniając powództwo, iż renty domaga się z tytułu zmniejszonych widoków na przyszłość w postaci braku możliwości awansu, zmniejszenia zdolności kredytowej przy budowie domu, konieczności wybudowania mniejszego metrażowo domu, nie możności opiekowania się dzieckiem, uprawiania sportu, podnoszenia ciężarów, braku możliwości wykonywania pracy wymagającej wysiłku fizycznego. Ponadto podniósł, iż renty domaga się również z tytułu zwiększonych potrzeb tj. konieczności ponoszenia kosztów leków, wizyt okulistycznych, dojazdów do lekarzy, nieosiąganiu zarobku w czasie wizyt lekarskich. Wskazał również, iż podstawą zasądzenie renty jest również utrata przez niego wynagrodzenia za pracę.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 1 k.c.</xLexLink> w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Jeżeli poszkodowany na skutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty (<xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 2 k.c.</xLexLink>). Renta z tytułu utraty zdolności do pracy ma zrekompensować szkodę w postaci utraty lub zmniejszenia dochodów w efekcie pozbawienia poszkodowanego możności uzyskania zarobków i innych korzyści, które mógł osiągnąć, gdyby nie doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.</xText>
<xText>W okolicznościach badanej sprawy opinia biegłych z zakresu okulistyki jednoznacznie wskazała, iż powód mimo doznanego uszczerbku na zdrowiu w wyniku pobicia wskazanego w pozwie, może wykonywać pracę zawodową na dotychczasowym stanowisku pracy tj. na stanowisku brygadzisty. Powód pracował na tym stanowisku od 2008 r. Nie wykazał w toku postępowania, aby miał realne szanse na wykonywanie innej pracy zarobkowej niż ta, którą wykonywał dotychczas, przez wiele lat przed wypadkiem.</xText>
<xText>Biegli jednoznacznie wskazali, iż powód mimo doznanego uszczerbku na zdrowiu w postaci ograniczenia pola widzenia, obniżenie ostrości widzenia oraz zaćmy pourazowej ma możliwości kontynuowania dotychczasowej pracy na stanowisku brygadzisty, jaką wykonywał, albowiem wykonywana praca nie wymagała noszenia ciężarów ani pracy na wysokości (<xIx>opinia uzupełniająca biegłych – k. 215- 216).</xIx></xText>
<xText>W konsekwencji powyższego nie sposób uznać, aby powód na skutek doznanego uszczerbku zdrowia w wyniku pobicia z dnia 15 maja 2016 r. utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, co wyklucza możliwość zasądzenia renty wyrównawczej na tej podstawie.</xText>
<xText>Ponieważ renta z <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 2 k.c.</xLexLink> ma na celu naprawienie szkody wyrażającej się w nieosiągnięciu zarobków, jakie powód mógłby uzyskać, gdyby nie doznał uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia, zadaniem Sądu, była ocena wysokości utraconych zarobków. Przy ustaleniu wysokości renty wyrównawczej za punkt wyjścia należy przyjmować zarobek, który zważywszy na rodzaj wykonywanej wcześniej działalności powód mógłby uzyskiwać z pracy, jeżeli zachowałby zdolność do pracy, a następnie porównać go z dochodami aktualnie uzyskiwanymi przez powoda bądź dochodami, które mógłby uzyskiwać powód przy ograniczonej zdolności do pracy z uwzględnieniem renty uzyskiwanej z ubezpieczenia społecznego i wypłacanej już przez zobowiązanego do naprawienia szkody. Ustalając zarobki hipotetyczne, jakie uprawniony mógłby osiągnąć, gdyby nie uległ wypadkowi, sąd musi uwzględnić zarobki najbardziej realne do osiągnięcia przez poszkodowanego.</xText>
<xText>Jednakże należy uwzględnić fakt, że w obecnej sytuacji wysokiego bezrobocia znalezienie pracy przez osobę ze znacznie zmniejszoną zdolnością do pracy i możliwością jej podjęcia jest niezwykle trudne.</xText>
<xText>Nie sposób uznać, aby doznany przez powoda uszczerbek na zdrowiu w wyniku pobicia przez pozwanego zminimalizował znacznie aktywność powoda na rynku pracy. Powód po zwolnieniu lekarskim wrócił do pracy na to samo stanowisko, z tym samym wynagrodzeniem i pracował tam jeszcze przez okres prawie 4 lat. Co do zasady zatem, stan zdrowia powoda umożliwiał oraz nadal umożliwia podjęcie stosownego zatrudnienia, na tym samym lub podobnym stanowisku jak przed zdarzeniem powodującym szkodę. Ponadto powód może w dalszym ciągu prowadzić samochód, stan zdrowia nie dyskwalifikuje powoda od pracy na dotychczasowym stanowisku, ze względów profilaktycznych przeciwwskazana jest praca wymagająca wysiłku fizycznego, podnoszenia ciężarów ponad 10 kg.</xText>
<xText>Okoliczność, że powód został zwolniony z pracy z uwagi na ograniczenie miejsc pracy z powodów ekonomicznych pracodawcy nie pozostaje w adekwatnym i bezpośrednim związku przyczynowym ze zdarzeniem powodującym szkodę. Jak wynika bowiem z zeznań powoda oprócz niego w ciągu roku dotychczasowy pracodawca zwolnił jeszcze 10 innych osób, które nie miały takiej dużej absencji chorobowej jak powód. Nie można zatem uznać, iż powód nie zostałby zwolniony, gdyby nie zdarzenie powodujące szkodę. Ponadto powód nie wykazał, iż ze zwolnienia lekarskiego korzystał tylko i wyłącznie w okresie bezpośrednio po zdarzeniu powodującym szkodę, a nadto, że korzystanie z tego zwolnienia lekarskiego pozostawało w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą, z jego stanem zdrowia wywołanym pobiciem z dnia 15 maja 2016 r. Nie sposób zatem uznać za wykazaną okoliczność, iż jedną z przyczyn zwolnienia powoda była tylko i wyłącznie absencja chorobowa związana ze stanem zdrowia powoda po pobiciu.</xText>
<xText>W ocenie Sądu skoro stan zdrowia powoda nie spowodował ograniczenia jego zdolności do wykonywania pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku, same trudności ze znalezieniem pracy na rynku pracy, nie zwalniają powoda od wykorzystania zachowanej zdolności do pracy. Ponadto trudności w znalezieniu pracy nie są normalnym następstwem wypadku i renta przewidziana w <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 2 k.c.</xLexLink> nie może wyrównywać utraty zarobków spowodowanej sytuacją na rynku pracy, skoro okolicznością notoryjną jest trudna sytuacja na rynku pracy, nawet dla osób całkowicie zdrowych i sprawnych fizycznie.</xText>
<xText>Należy zatem w ocenie sądu przyjąć, iż powód może osiągać dotychczasowy dochód przy wykorzystaniu swoich możliwości zarobkowych w obecnym stanie zdrowia, który w żaden sposób nie ogranicza jego możliwości pracy na stanowisku brygadzisty. Powód nadal ma bowiem praktyczną możliwość podjęcia pracy jaką dotychczas wykonywał w granicach zachowanej zdolności do pracy.</xText>
<xText>Wskazać w tym miejscu należy, iż przyznana w oparciu o <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 2 k.c.</xLexLink> renta wyrównawcza ma na celu naprawienie szkody wyrażającej się różnicą między wysokością zarobków, jakie poszkodowany osiągałby, gdyby do zdarzenia szkodzącego nie doszło, a zarobkami, które poszkodowany może faktycznie osiągać. Skoro powód przez blisko 3 lata po wypadku nadal uzyskiwał wynagrodzenie jak dotychczas i nadal pracował na dotychczasowym stanowisku, nie sposób przyjąć, iż jego możliwości zarobkowania uległy zmniejszeniu na skutek wypadku z dnia 15 maja 2016 r. Ewentualne zwiększone trudności w znalezieniu pracy na obecnym rynku pracy tak samo płatnej, jak poprzednio wykonywana praca, nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem powodującym szkodę (<xLexLink xArt="art. 361;art. 361 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361 § 2 k.c.</xLexLink>).</xText>
<xText>.</xText>
<xText>Powód nie wykazał również, aby na skutek doznanego uszczerbku na zdrowiu miał on ograniczone możliwości awansu czy zmiany stanowiska na lepiej płatne. Jak wynika z zeznań świadka <xAnon>C. S.</xAnon> wyższym stanowiskiem od brygadzisty było stanowisko kierownika. Powód nie wykazał, aby z przyczyn zdrowotnych ( z powodu uszczerbku doznanego na skutek pobicia) nie mógł wykonywać pracy na tym stanowisku. Ponadto nie wykazał, aby w niedalekiej przyszłości mógł liczyć na objęcie takiego stanowiska, nie wykazał, aby w tym celu się dokształcał, aby miał realne szanse na awans. Brak w aktach sprawy jakichkolwiek wniosków dowodowych na tą okoliczność. Renta wyrównawcza jest odpowiednia wtedy, gdy rekompensuje faktyczną utratę możliwości zarobkowych poszkodowanego (vide: wyrok SN z 4.10.2007 r., I PK 125/07, LEX nr 447246, „Monitor Prawa Pracy" <xAnon> (...)</xAnon>, poz. 170). Nie może być to zatem jedynie utrata hipotetyczna, jak zdaje się wskazywać powód. Jego rozważania w uzasadnieniu pozwu dotyczą jedynie hipotetycznej możliwości awansu, a nie faktycznej utraty możliwości awansowania. Podnoszona w tym zakresie szkoda ma charakter ewentualny i jako taka nie podlega wynagrodzeniu.</xText>
<xText>Ponadto w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, iż utrata zdolności do pracy musi mieć raczej charakter trwały, zatem jeśli jest ona związana tylko z pobytem poszkodowanego w szpitalu i jego nieobecnością w pracy w związku z leczeniem, rehabilitacją itd., to wówczas ten uszczerbek powinien zostać wynagrodzony na podstawie <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 1 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Przechodząc do analizy roszczenia powoda pod kątem żądania renty z uwagi na zwiększenie potrzeb powoda, wskazać należy, iż uprawnionym do takiej renty jest każdy poszkodowany, a więc również ten, który nie utracił zdolności do pracy zarobkowej, tak jak powód.</xText>
<xText>Podkreślić jednak należy, iż świadczenie ma na celu pokrycie stałych, powtarzających się wydatków, których ponoszenie związane jest z leczeniem poszkodowanego, jego specjalnym odżywianiem, koniecznością dojazdów do specjalistów, w tym na rehabilitację, także lepszymi środkami transportu. Ta renta ma również pokryć szkodę przyszłą związaną z koniecznością korzystania z odpłatnej pomocy osób trzecich (np. pielęgniarki), ale także zapewnienia poszkodowanemu innych zajęć (np. koszty rehabilitacji, pobytu w sanatorium itp.). Można zatem powiedzieć, że ta renta stanowi „przedłużenie" świadczenia, którego celem jest rekompensata kosztów wynikłych z doznania szkody na osobie. Renta z tytułu zwiększonych potrzeb jest uzasadniona nawet wówczas, gdy te zwiększone potrzeby nie są zaspokajane (w ogóle lub częściowo. Renta ta przysługuje bowiem poszkodowanemu za samo zwiększenie się jego potrzeb.</xText>
<xText>W ocenie Sądu powód w badanej sprawie nie wykazał również, aby zwiększyły się jego potrzeby w sposób uzasadniający zasądzenie renty na podstawie powyższego przepisu.</xText>
<xText>W uzasadnieniu pozwu powód powoływał się na konieczność ponoszenia kosztów leków, wizyt lekarskich, dojazdów do lekarzy. Obecnie jednak jak wynika z ostatnich zeznań powoda, wizyty kontrolne u okulisty odbywają się raz na pół roku, w ramach NFZ i w <xAnon>G.</xAnon>, co wyklucza konieczność ponoszenia przez powoda jakichkolwiek kosztów związanych z dojazdami do <xAnon>S.</xAnon>, o których powód mówił w pozwie. Nie można również uznać, iż powód wykazał poniesienie jakiejkolwiek szkody związanej z utratą zarobku za czas wizyty kontrolnej u okulisty. Powód nie wykazał bowiem, w jakich godzinach pracuje, a w jakich godzinach przyjmuje lekarz okulista, a nadto tego, iż nie ma możliwości skorzystania z wizyty u okulisty po godzinach pracy powoda. Ponadto biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego nie sposób uznać, iż wykorzystanie dwóch dni urlopu w roku na wykonanie badań kontrolnych u okulisty jest przesłanką do uznania, iż zwiększone potrzeby powoda uzasadniają przyznanie powodowi renty z <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 2 k.c.</xLexLink> Ponadto z zeznań samego powoda wynika również, iż powód nie stosuje już żadnych leków, w tym kropli do oka, albowiem były one zalecone jedynie po operacji, a zatem również twierdzenia wskazane w pozwie, iż zwiększone potrzeby powoda to między innymi koszt zakupu kropli do oczu, nie znajdują uzasadnienia na dzień zamknięcia rozprawy. Nie sposób również uznać w ocenie sądu, iż koszt wynagrodzenia pełnomocnika powoda poniesiony w sprawie karnej II K 45/17 uzasadnia przyjęcie, iż zwiększyły się potrzeby powoda. Był to bowiem koszt jednorazowy, który to uszczerbek powinien zostać wynagrodzony na podstawie <xLexLink xArt="art. 444;art. 444 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 444 § 1 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Sąd nie znalazł również podstaw, aby uwzględnić roszczenie powoda z tytułu renty z uwagi na zmniejszenie jego widoków na przyszłość. Podkreślić w tym miejscu należy, iż zmniejszenie widoków powodzenia na przyszłość musi wyrażać się uszczerbkiem majątkowym, związanym z utratą korzyści, jakie poszkodowany mógłby osiągać, gdyby nie wyrządzono mu szkody na osobie (np. w związku z posiadanymi wysokimi kwalifikacjami zawodowymi, umiejętnościami itp.). Sama zaś utrata np. przyjemności uprawiania sportu, pewnych aktywności życiowych czy szansy na wstąpienie w związek małżeński itp. może stanowić krzywdę, którą należy uwzględniać przy szacowaniu odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego (<xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 § 1 k.c.</xLexLink>).</xText>
<xText>Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności treść opinii biegłych, nie pozwala uznać, aby na uszczerbek ten składała się utrata możliwości wykonywania zawodu powoda, albowiem powód może nadal wykonywać dotychczas wykonywany zawód. Z opinii biegłych wynika, iż powód nie może wykonywać prac związanych z wysiłkiem fizycznym, podnoszeniem ciężarów, a dotychczas wykonywana przez niego praca brygadzisty nie wymagała tego rodzaju aktywności. Sam fakt, iż po wypadku powód wrócił na dotychczasowe stanowisko pracy również świadczy o tym, iż jego stan zdrowia umożliwiał wykonywania zawodu brygadzisty.</xText>
<xText>Powód nie wykazał również, aby utracił zdolność kredytową, czy aby ta jego zdolność się zmniejszyła, a w związku z tym, aby nie mógł wybudować wymarzonego domu. Powód sam zeznał, iż zdolność ta była mniejsza w okresie kiedy pozostawał na zwolnieniu lekarskim, jednak nie badał tej zdolności ponownie po powrocie do pracy na dotychczasowym stanowisku. Powód nie wykazał, iż poniósł jakiekolwiek koszty związane z koniecznością zakupu nowego projektu domu, z uwagi na zmniejszenie jego zdolności kredytowej. Powód nie wykazał także, aby utracił jakiekolwiek korzyści majątkowe, wskutek ograniczenia jego sprawności fizycznej i predyspozycji do uprawiania sportów ekstremalnych, co wskazywał w pozwie. Sąd uznał, iż zeznania powoda w tym zakresie, wobec kwestionowania twierdzeń powoda w pozwie przez stronę pozwaną, były niewystarczającym dowodem na poczynienie ustaleń co do powyższych okoliczności.</xText>
<xText>Podnoszony przez powoda uszczerbek w postaci braku możliwości uprawiania sportów, rezygnacji ze sportów ekstremalnych, braku możliwości rozwijania pasji w tym zakresie, odczuwany lęk przed napastnikiem, niechęć uczęszczania do restauracji czy lokali rozrywkowych, nieprzespane noce, wycieńczenie organizmu, konieczność rezygnacji z pewnych planów osobistych lub rodzinnych, to okoliczności, które w ocenie Sądu mogłyby uzasadniać roszczenie powoda o przyznanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, którego powód w tym postępowaniu nie zgłaszał. Powód był w sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a zgłaszane w pozwie roszczenia zostały w sposób jednoznaczny sformułowane jako roszczenie o zasądzenie renty.</xText>
<xText>Uszczerbek tego typu jak konieczność rezygnacji z uprawiania sportu, nie zrealizowania planów życiowych w postaci wybudowania domu, niechęć do przebywania w miejscach publicznych czy rozrywkowych, ma cechy krzywdy i może zatem mieć wpływ na wysokość ewentualnego zadośćuczynienia pieniężnego. Renta ma za przedmiot jedynie uszczerbki natury majątkowej. W razie doznania innych wynagrodzić je powinno zadośćuczynienie pieniężne z <xLexLink xArt="art. 445;art. 445 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 § 1 k.c.</xLexLink> Zwiększenie potrzeb poszkodowanego czy zmniejszenie jego widoków na przyszłość wiąże się często z poniesionym przez niego uszczerbkiem niemajątkowym. Należne z tego tytułu zadośćuczynienie pieniężne (<xLexLink xArt="art. 445" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 445 § k.c.</xLexLink>) jest jednak świadczeniem odrębnym, a więc zarówno renta, jak i zadośćuczynienie powinny być ustalane samodzielnie. Mimo że mogą dotyczyć uszczerbku rodzajowo podobnie niewymiernego, nie można w tym zakresie mówić o żadnym wpływie tych świadczeń na siebie, nawet w sensie ekonomicznym, a tym bardziej o możliwości sięgnięcia do konstrukcji <xIx>compensatio lucri cum damno</xIx>.</xText>
<xText>Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, których treści i prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron postępowania. Za wiarygodne sąd uznał również zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, albowiem zeznania tych świadków były logiczne, wzajemnie się uzupełniały, a w większości znalazły potwierdzenie w zeznaniach samego powoda i zebranych w sprawie dowodach z dokumentów.</xText>
<xText>Sąd oddalił wnioski powoda o przeprowadzenie dowodu z zeznań lekarzy <xAnon>D. D.</xAnon>, <xAnon>D. P.</xAnon> i <xAnon>A. M.</xAnon> z uwagi na fakt, iż dowody te powołane były na okoliczności wymagające wiedzy specjalistycznej, co do których mogą wypowiedzieć się wyłącznie biegli sądowi, a nie lekarze przesłuchiwanie w charakterze świadków.</xText>
<xText>Jako spóźniony sąd oddalił wniosek o przesłuchanie świadka <xAnon>A. K. (2)</xAnon>, albowiem na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. pełnomocnik powoda został zobowiązany do ustosunkowania się do odpowiedzi na pozew i naprowadzenia wszystkich wniosków dowodowych w terminie 14 dni pod rygorem ich pominięcia, jeśli zostaną złożone w terminie późniejszym. Nie można uznać, iż potrzeba powołania świadka <xAnon>A. K. (2)</xAnon> pojawiła się dopiero po tym, jak sąd oddalił wnioski o przesłuchania świadków <xAnon>D. D.</xAnon>, <xAnon>D. P.</xAnon> i <xAnon>A. M.</xAnon>, albowiem świadek ten został zawnioskowany na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. na zupełnie inne okoliczności faktyczne niż świadkowie <xAnon>D. D.</xAnon>, <xAnon>D. P.</xAnon> i <xAnon>A. M.</xAnon>. Oddalenie zatem wniosku o przesłuchanie tych świadków nie miało wypływu na wykazanie przez powoda okoliczności w postaci zmniejszenia się jego widoków na przyszłość, na które to okoliczności zawnioskowany został świadek <xAnon>A. K. (2)</xAnon>.</xText>
<xText>Sąd pominął również dowód z przesłuchania pozwanego, albowiem ten nie stawił się na wyznaczony termin przesłuchania bez usprawiedliwienia.</xText>
<xText>Z powyższych względów, Sąd oddalił powództwo, o czym orzekł w pkt I wyroku.</xText>
<xText>O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink> uznając powoda za stronę przegrywającą sprawę i zasądził od niego na rzecz pozwanego koszty postępowania w wysokości 3600 zł, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w osobie adwokata w oparciu o § 2 pkt 5 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.</xText>
<xText>W pkt III wyroku Sąd nakazał pobrać od powoda, jako strony przegrywającej sprawę kwotę 2.866,88 zł nieuiszczonych kosztów sądowych. Na koszty sądowe złożył się koszt wynagrodzenia świadka 102,75 zł ( k. 131), koszt opinii biegłych 2.701,39 zł ( k. 175) i koszty opinii uzupełniającej biegłych – 1.062,74 zł ( k. 218). W sumie koszty sądowe wyniosły 3.866,88 zł, z czego w zakresie 1000 zł zostały pokryte z zaliczki uiszczonej przez powoda.</xText>
<xText xALIGNx="center">SSR <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Sygn. akt <xAnon>(...)</xAnon> </xIx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>
<xIx><xAnon>(...)</xAnon></xIx>
</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText xALIGNx="left">
<xIx><xAnon>(...)</xAnon></xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText xALIGNx="left">
<xIx>
<xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>(...)</xAnon>
</xIx>
</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText xALIGNx="left">
<xIx><xAnon>(...)</xAnon></xIx></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="right">
<xIx><xAnon>G.</xAnon>, <xAnon>(...)</xAnon></xIx></xText>
<xText xALIGNx="right">
<xIx><xAnon>(...)</xAnon></xIx></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
| null | null |
[
"Patrycja Wojczuk"
] | null |
Edyta Urbaniak
| null |
Małgorzata Tryzna
| null | 9
|
Sygnatura akt I C 2184/18
UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 18 kwietnia 2018 r. powódA. K. (1)wniósł o zasądzenie od pozwanegoJ. K.renty w wysokości 1000 zł miesięcznie płatnej z góry do rąk powoda od dnia 10-tego każdego miesiąca poczynając od kwietnia 2018 r. , a nadto o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż powyższej renty domaga się z tytułu zmniejszonych widoków na przyszłość i zwiększonych kosztów na skutek pobicia przez pozwanego m.in. kosztów dojazdów do lekarza, nieosiąganiu zarobku w czasie wizyt lekarskich, ograniczenia możliwości do awansu lub zmiany stanowiska, braku możliwości wykonywania pracy wymagającej wysiłku fizycznego, wstrzymania planów budowy domu.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powód wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych, wskazał, iż zaprzecza wszystkim twierdzeniom powoda, w szczególności, że u powoda nastąpiła całkowita lub częściowo utrata zdolności do pracy zarobkowej, czy aby zwiększyły się potrzeby powoda lub zmniejszyły jego widoki na przyszłość, podniósł, iż sam fakt trwałego pogorszenia zdrowia nie jest wystarczający do zasądzenie renty, a powód prowadzi normalny tryb życia jak przed zdarzeniem powodującym szkodę, wręcz rozwija się zawodowo i społecznie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 15 maja 2016 r. w miejscowościŁ.przyul. (...)na terenie przyległym dorestauracji (...)działając wspólnie i w porozumieniu zT. K.dokonali pobiciaA. K. (1)w ten sposób, żeT. K.przytrzymywał rękę pokrzywdzonego za ubranie i prawą rękę, uniemożliwiając mu obronę, natomiastJ. K.uderzał pokrzywdzonego pięściami oraz kopał go prawym kolanem po głowie, w wyniku czego naraziliA. K. (1)na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku określonego wart. 157 § 1 k.k., przy czymJ. K.spowodował obrażenia ciała uA. K. (1)w postaci krwiaka okularowego powiek oka prawego z raną powieki górnej i ubytkiem, otarciem naskórka powieki dolnej z wylewem podspojówkowym, pourazowym ubytkiem zwieracza źrenicy oraz w efekcie ogniskowego odklejenia siatkówki w oku prawym, siniec z obrzękiem policzka lewego schodzący na okolice lewego kąta żuchwy z głębokim otarciem skóry w centrum sińca, nadłamanie brzegu siekacza korony zęba 21 od strony przyśrodkowej bez otarcia komory miazgi i bez rozchwiania, a także bez złamań w obrębie korzeni, wyłamanie szkliwa brzegu siecznego zęba 31, które obrażenia naruszyły czynności narządu ciała pokrzywdzonego na okres dłuższy niż siedem dni, w stopniu średnim. Za powyższy czynJ. K.został skazany prawomocnym wyrokiem karnym Sądu Rejonowego w Goleniowie z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt II K 45/17 na 6 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres 2 lat. Jednocześnie w powyższym wyroku karnym Sąd zobowiązał oskarżonegoJ. K.do zapłaty na rzecz pokrzywdzonegoA. K. (1)kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwotę 2864,85 zł z tytułu odszkodowania.
Dowód:
wyrok – k. 15, karta leczenia informacyjnego – k. 26, protokół oględzin – k. 17-20, 241-244, 255- 259, opinia – k. 21,245, 260-269, uzupełnienie opinii – k. 22-24, zeznania powoda – k. 122-124.
W dniu 26 sierpnia 2016 r.A. K. (1)miał operację podczas której przyklejono operacyjnie siatkówkę z wynikiem pozytywnym. Pacjent został wypisany do domu w stanie ogólnym dobrym i z zaleceniem regularnej kontroli okulistycznej, pierwsza za tydzień, celem usunięcia szwów spojówkowych, a nadto zalecono mu stosowanie leków w postaci kropli do oka:S..T.,S..N.,S.. Atropina,C.. Widzenie okiem prawym aktualnie nie utrudnia powodowi komfortu widzenia bez szkieł korekcyjnych. W dniu 2 stycznia 2017 r. stwierdzono, iż siatkówka jest przyłożona i leczenie zakończone, pozostało ograniczenie obwodowe pola widzenia. W dniu 10 kwietnia 2018 r. powód uzyskał zalecenia z Poradni Okulistycznej PUM wS.ograniczenia wysiłku fizycznego, podnoszenia ciężarów do 5 kg, zakaz treningu siłowego, uprawiania sportu drużynowego związanego z potencjalnym ryzykiem traumatycznego dla oczu zachowania współuczestników.
Na skutek pobicia z dnia 15 maja 2016 r.A. K. (1)utracił ostrość widzenia, w chwili obecnej ostrość widzenia uszkodzonego okaz w wyniku urazu wynosi 40%. W niedalekiej przyszłości ze względu na postępujący charakter choroby ( zaćma pourazowa podtorebkowa tylna) czeka go kolejny zabieg operacyjny. Dodatkowo obecność lokalnego odwarstwienia siatkówki i obecność plomby wgłębiającej twardówkę, mogą być przyczyna ograniczenia pola widzenia. Do końca życia powód wymagać będzie okresowych kontroli okulistycznych i związanych z tym zaleceń co do sposobu funkcjonowania. Wskazane jest w zachowaniu powoda celem uchronienia się przed nawrotowym odwarstwieniem siatkówki ograniczenie wysiłku fizycznego, jak również podnoszenie ciężarów do 10 kg., zaleca się zakaz treningu siłowego czy unikanie uprawiania sportów drużynowych związanego z potencjalnym ryzykiem kolejnego urazu w wyniku kolizji ze współuczestnikami. Powód ma ograniczone trwale sektorowe zmiany w polu widzenia oraz zaćmę pourazową, która w niedalekiej przyszłości będzie wiązała się z koniecznością przeprowadzenia zabiegu operacyjnego. Trwały uszczerbek na zdrowiu powoda związany z doznanym urazem wynosi łącznie 40% ( 10% z uwagi na ograniczenie pola widzenia, 15% z uwagi na obniżenie ostrości widzenia, 15% z uwagi na zaćmę pourazową). Stan zdrowia powoda po pobicie nie wykluczał możliwości kontynuowania dotychczasowej pracy na stanowisku brygadzisty, jaką wykonywał powód, albowiem wykonywana praca nie wymagała noszenia ciężarów ani pracy na wysokości.
Dowód:
opinia biegłych – k. 164-173, opinia uzupełniająca biegłych – k. 215- 216.
A. K. (1)zatrudniony był w okresie od 25 sierpnia 2008 r. na czas nieokreślony na stanowisku pracownik produkcji/ brygadzista wfirmie (...) sp. z o.o.wŁ.. Za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w związku z powyższym pobiciem od 22 sierpnia 2016 r. do 2 stycznia 2017 r. utracił wynagrodzenie w wysokości 2.325,72 zł brutto. W okresie od 16 maja 2016 r. do 29 maja 2016 r. z uwagi na przebywanie na zwolnieniu lekarskim utracił cześć wynagrodzenia za pracę w postaci premii uznaniowej w wysokości 522 zł. Po zdarzeniu z dnia 15 maja 2016 r.A. K. (1)wrócił do pracy wfirmie (...) sp. z o.o.wŁ.na tym samym stanowisku – brygadzisty, przeniesiono go jednak z działu produkcji na dział mechaniczny.A. K. (1)powiadomił kierownika, że nie może dźwigać z uwagi na uraz oka po pobiciu. Zakres obowiązków brygadzisty na dziale produkcji i dziale mechanicznym jest taki sam. Nie ma żadnej różnicy w możliwości awansu na dziale produkcji i na dziale mechanicznym.A. K. (1)otrzymywał miesięczne wynagrodzenie wfirmie (...) sp. z o.o.wŁ.w wysokości 3.734,97 zł. Po wypadkuA. K. (1)ożenił się, założył rodzinę, urodziło mu się dziecko, normalnie prowadzi samochód, na portalach społecznościowych umieszcza zdjęcia z wypadów w góry, nad jezioro.
Dowód:
zaświadczenie – k. 25, zeznania świadkaE. K.– k. 117-118, zeznania świadkaR. K.– k. 118, zeznania świadkaC. S.– k. 119, zeznania świadkaM. G.– k. 120, zeznania świadkaT. C.– k. 121, zaświadczenie – k. 247, protokół oględzin – k. 248-251, zdjęcie – k. 253 – 254, oświadczenie o stanie rodzinnym i dochodach – k. 10-14.
Na skutek doznanych obrażeń podczas pobicia w dniu 15 maja 2016 r.A. K. (1)nie może uprawiać sportów. Przed pobiciem grał w kosza.
Dowód:
zeznania świadkaM. G.– k. 120, zeznania świadkaT. C.– k. 121.
W dniu 10 lipca 2019 r. pracodawca(...) sp. z o.o.wŁ.wypowiedziałA. K. (1)umowę o pracę z upływem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, czyli z dniem 31.10.2019 r. z uwagi na konieczność zmniejszenia liczby pracowników na stanowiskach odpowiadających stanowisku powoda ze względów ekonomicznych pracodawcy, wynikających w szczególności ze zmniejszonych ilości zamówień na produkty pracodawcy. Powód został wytypowany do zwolnienia z powodu wyższego wskaźnika absencji chorobowej w porównaniu do drugiego pracownika zatrudnionego na stanowisku brygadzisty działu produkcji.
Dowód:
wypowiedzenie – k. 224.
Obecnie powód ma zalecone wizyty kontrolne u okulisty raz na pół roku. Wcześniej jeździł do okulisty doS., obecnie korzysta z usług okulistycznych wG.. Koszt wizyt jest refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. ObecnieA. K. (1)nei stosuje już kropli do oczu, które musiał stosować jedynie po zabiegu operacyjnym. Obecnie powód pracuje wfirmie Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o.wB.przy produkcji wypełnień do turbin wiatrowych. Pracuje na stanowisku: operator maszyn i urządzeń przemysłowych w pełnym wymiarze czasu pracy. Umowa zawarta jest na czas określony od 1 lutego 2020 r. do 31 października 2022 r. Zarabia 2.600 zł brutto plus premie w wysokości 200 – 300 zł brutto miesięcznie.
Dowód:
zeznania powoda – k. 299-300, umowa o pracę – k. 297.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie mogło zostać uwzględnione.
W okolicznościach badanej sprawy powód dochodził zasądzenia renty zart. 444 § 2 k.c.
Powód wskazywał uzasadniając powództwo, iż renty domaga się z tytułu zmniejszonych widoków na przyszłość w postaci braku możliwości awansu, zmniejszenia zdolności kredytowej przy budowie domu, konieczności wybudowania mniejszego metrażowo domu, nie możności opiekowania się dzieckiem, uprawiania sportu, podnoszenia ciężarów, braku możliwości wykonywania pracy wymagającej wysiłku fizycznego. Ponadto podniósł, iż renty domaga się również z tytułu zwiększonych potrzeb tj. konieczności ponoszenia kosztów leków, wizyt okulistycznych, dojazdów do lekarzy, nieosiąganiu zarobku w czasie wizyt lekarskich. Wskazał również, iż podstawą zasądzenie renty jest również utrata przez niego wynagrodzenia za pracę.
Zgodnie zart. 444 § 1 k.c.w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Jeżeli poszkodowany na skutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty (art. 444 § 2 k.c.). Renta z tytułu utraty zdolności do pracy ma zrekompensować szkodę w postaci utraty lub zmniejszenia dochodów w efekcie pozbawienia poszkodowanego możności uzyskania zarobków i innych korzyści, które mógł osiągnąć, gdyby nie doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
W okolicznościach badanej sprawy opinia biegłych z zakresu okulistyki jednoznacznie wskazała, iż powód mimo doznanego uszczerbku na zdrowiu w wyniku pobicia wskazanego w pozwie, może wykonywać pracę zawodową na dotychczasowym stanowisku pracy tj. na stanowisku brygadzisty. Powód pracował na tym stanowisku od 2008 r. Nie wykazał w toku postępowania, aby miał realne szanse na wykonywanie innej pracy zarobkowej niż ta, którą wykonywał dotychczas, przez wiele lat przed wypadkiem.
Biegli jednoznacznie wskazali, iż powód mimo doznanego uszczerbku na zdrowiu w postaci ograniczenia pola widzenia, obniżenie ostrości widzenia oraz zaćmy pourazowej ma możliwości kontynuowania dotychczasowej pracy na stanowisku brygadzisty, jaką wykonywał, albowiem wykonywana praca nie wymagała noszenia ciężarów ani pracy na wysokości (opinia uzupełniająca biegłych – k. 215- 216).
W konsekwencji powyższego nie sposób uznać, aby powód na skutek doznanego uszczerbku zdrowia w wyniku pobicia z dnia 15 maja 2016 r. utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, co wyklucza możliwość zasądzenia renty wyrównawczej na tej podstawie.
Ponieważ renta zart. 444 § 2 k.c.ma na celu naprawienie szkody wyrażającej się w nieosiągnięciu zarobków, jakie powód mógłby uzyskać, gdyby nie doznał uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia, zadaniem Sądu, była ocena wysokości utraconych zarobków. Przy ustaleniu wysokości renty wyrównawczej za punkt wyjścia należy przyjmować zarobek, który zważywszy na rodzaj wykonywanej wcześniej działalności powód mógłby uzyskiwać z pracy, jeżeli zachowałby zdolność do pracy, a następnie porównać go z dochodami aktualnie uzyskiwanymi przez powoda bądź dochodami, które mógłby uzyskiwać powód przy ograniczonej zdolności do pracy z uwzględnieniem renty uzyskiwanej z ubezpieczenia społecznego i wypłacanej już przez zobowiązanego do naprawienia szkody. Ustalając zarobki hipotetyczne, jakie uprawniony mógłby osiągnąć, gdyby nie uległ wypadkowi, sąd musi uwzględnić zarobki najbardziej realne do osiągnięcia przez poszkodowanego.
Jednakże należy uwzględnić fakt, że w obecnej sytuacji wysokiego bezrobocia znalezienie pracy przez osobę ze znacznie zmniejszoną zdolnością do pracy i możliwością jej podjęcia jest niezwykle trudne.
Nie sposób uznać, aby doznany przez powoda uszczerbek na zdrowiu w wyniku pobicia przez pozwanego zminimalizował znacznie aktywność powoda na rynku pracy. Powód po zwolnieniu lekarskim wrócił do pracy na to samo stanowisko, z tym samym wynagrodzeniem i pracował tam jeszcze przez okres prawie 4 lat. Co do zasady zatem, stan zdrowia powoda umożliwiał oraz nadal umożliwia podjęcie stosownego zatrudnienia, na tym samym lub podobnym stanowisku jak przed zdarzeniem powodującym szkodę. Ponadto powód może w dalszym ciągu prowadzić samochód, stan zdrowia nie dyskwalifikuje powoda od pracy na dotychczasowym stanowisku, ze względów profilaktycznych przeciwwskazana jest praca wymagająca wysiłku fizycznego, podnoszenia ciężarów ponad 10 kg.
Okoliczność, że powód został zwolniony z pracy z uwagi na ograniczenie miejsc pracy z powodów ekonomicznych pracodawcy nie pozostaje w adekwatnym i bezpośrednim związku przyczynowym ze zdarzeniem powodującym szkodę. Jak wynika bowiem z zeznań powoda oprócz niego w ciągu roku dotychczasowy pracodawca zwolnił jeszcze 10 innych osób, które nie miały takiej dużej absencji chorobowej jak powód. Nie można zatem uznać, iż powód nie zostałby zwolniony, gdyby nie zdarzenie powodujące szkodę. Ponadto powód nie wykazał, iż ze zwolnienia lekarskiego korzystał tylko i wyłącznie w okresie bezpośrednio po zdarzeniu powodującym szkodę, a nadto, że korzystanie z tego zwolnienia lekarskiego pozostawało w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą, z jego stanem zdrowia wywołanym pobiciem z dnia 15 maja 2016 r. Nie sposób zatem uznać za wykazaną okoliczność, iż jedną z przyczyn zwolnienia powoda była tylko i wyłącznie absencja chorobowa związana ze stanem zdrowia powoda po pobiciu.
W ocenie Sądu skoro stan zdrowia powoda nie spowodował ograniczenia jego zdolności do wykonywania pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku, same trudności ze znalezieniem pracy na rynku pracy, nie zwalniają powoda od wykorzystania zachowanej zdolności do pracy. Ponadto trudności w znalezieniu pracy nie są normalnym następstwem wypadku i renta przewidziana wart. 444 § 2 k.c.nie może wyrównywać utraty zarobków spowodowanej sytuacją na rynku pracy, skoro okolicznością notoryjną jest trudna sytuacja na rynku pracy, nawet dla osób całkowicie zdrowych i sprawnych fizycznie.
Należy zatem w ocenie sądu przyjąć, iż powód może osiągać dotychczasowy dochód przy wykorzystaniu swoich możliwości zarobkowych w obecnym stanie zdrowia, który w żaden sposób nie ogranicza jego możliwości pracy na stanowisku brygadzisty. Powód nadal ma bowiem praktyczną możliwość podjęcia pracy jaką dotychczas wykonywał w granicach zachowanej zdolności do pracy.
Wskazać w tym miejscu należy, iż przyznana w oparciu oart. 444 § 2 k.c.renta wyrównawcza ma na celu naprawienie szkody wyrażającej się różnicą między wysokością zarobków, jakie poszkodowany osiągałby, gdyby do zdarzenia szkodzącego nie doszło, a zarobkami, które poszkodowany może faktycznie osiągać. Skoro powód przez blisko 3 lata po wypadku nadal uzyskiwał wynagrodzenie jak dotychczas i nadal pracował na dotychczasowym stanowisku, nie sposób przyjąć, iż jego możliwości zarobkowania uległy zmniejszeniu na skutek wypadku z dnia 15 maja 2016 r. Ewentualne zwiększone trudności w znalezieniu pracy na obecnym rynku pracy tak samo płatnej, jak poprzednio wykonywana praca, nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem powodującym szkodę (art. 361 § 2 k.c.).
.
Powód nie wykazał również, aby na skutek doznanego uszczerbku na zdrowiu miał on ograniczone możliwości awansu czy zmiany stanowiska na lepiej płatne. Jak wynika z zeznań świadkaC. S.wyższym stanowiskiem od brygadzisty było stanowisko kierownika. Powód nie wykazał, aby z przyczyn zdrowotnych ( z powodu uszczerbku doznanego na skutek pobicia) nie mógł wykonywać pracy na tym stanowisku. Ponadto nie wykazał, aby w niedalekiej przyszłości mógł liczyć na objęcie takiego stanowiska, nie wykazał, aby w tym celu się dokształcał, aby miał realne szanse na awans. Brak w aktach sprawy jakichkolwiek wniosków dowodowych na tą okoliczność. Renta wyrównawcza jest odpowiednia wtedy, gdy rekompensuje faktyczną utratę możliwości zarobkowych poszkodowanego (vide: wyrok SN z 4.10.2007 r., I PK 125/07, LEX nr 447246, „Monitor Prawa Pracy"(...), poz. 170). Nie może być to zatem jedynie utrata hipotetyczna, jak zdaje się wskazywać powód. Jego rozważania w uzasadnieniu pozwu dotyczą jedynie hipotetycznej możliwości awansu, a nie faktycznej utraty możliwości awansowania. Podnoszona w tym zakresie szkoda ma charakter ewentualny i jako taka nie podlega wynagrodzeniu.
Ponadto w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, iż utrata zdolności do pracy musi mieć raczej charakter trwały, zatem jeśli jest ona związana tylko z pobytem poszkodowanego w szpitalu i jego nieobecnością w pracy w związku z leczeniem, rehabilitacją itd., to wówczas ten uszczerbek powinien zostać wynagrodzony na podstawieart. 444 § 1 k.c.
Przechodząc do analizy roszczenia powoda pod kątem żądania renty z uwagi na zwiększenie potrzeb powoda, wskazać należy, iż uprawnionym do takiej renty jest każdy poszkodowany, a więc również ten, który nie utracił zdolności do pracy zarobkowej, tak jak powód.
Podkreślić jednak należy, iż świadczenie ma na celu pokrycie stałych, powtarzających się wydatków, których ponoszenie związane jest z leczeniem poszkodowanego, jego specjalnym odżywianiem, koniecznością dojazdów do specjalistów, w tym na rehabilitację, także lepszymi środkami transportu. Ta renta ma również pokryć szkodę przyszłą związaną z koniecznością korzystania z odpłatnej pomocy osób trzecich (np. pielęgniarki), ale także zapewnienia poszkodowanemu innych zajęć (np. koszty rehabilitacji, pobytu w sanatorium itp.). Można zatem powiedzieć, że ta renta stanowi „przedłużenie" świadczenia, którego celem jest rekompensata kosztów wynikłych z doznania szkody na osobie. Renta z tytułu zwiększonych potrzeb jest uzasadniona nawet wówczas, gdy te zwiększone potrzeby nie są zaspokajane (w ogóle lub częściowo. Renta ta przysługuje bowiem poszkodowanemu za samo zwiększenie się jego potrzeb.
W ocenie Sądu powód w badanej sprawie nie wykazał również, aby zwiększyły się jego potrzeby w sposób uzasadniający zasądzenie renty na podstawie powyższego przepisu.
W uzasadnieniu pozwu powód powoływał się na konieczność ponoszenia kosztów leków, wizyt lekarskich, dojazdów do lekarzy. Obecnie jednak jak wynika z ostatnich zeznań powoda, wizyty kontrolne u okulisty odbywają się raz na pół roku, w ramach NFZ i wG., co wyklucza konieczność ponoszenia przez powoda jakichkolwiek kosztów związanych z dojazdami doS., o których powód mówił w pozwie. Nie można również uznać, iż powód wykazał poniesienie jakiejkolwiek szkody związanej z utratą zarobku za czas wizyty kontrolnej u okulisty. Powód nie wykazał bowiem, w jakich godzinach pracuje, a w jakich godzinach przyjmuje lekarz okulista, a nadto tego, iż nie ma możliwości skorzystania z wizyty u okulisty po godzinach pracy powoda. Ponadto biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego nie sposób uznać, iż wykorzystanie dwóch dni urlopu w roku na wykonanie badań kontrolnych u okulisty jest przesłanką do uznania, iż zwiększone potrzeby powoda uzasadniają przyznanie powodowi renty zart. 444 § 2 k.c.Ponadto z zeznań samego powoda wynika również, iż powód nie stosuje już żadnych leków, w tym kropli do oka, albowiem były one zalecone jedynie po operacji, a zatem również twierdzenia wskazane w pozwie, iż zwiększone potrzeby powoda to między innymi koszt zakupu kropli do oczu, nie znajdują uzasadnienia na dzień zamknięcia rozprawy. Nie sposób również uznać w ocenie sądu, iż koszt wynagrodzenia pełnomocnika powoda poniesiony w sprawie karnej II K 45/17 uzasadnia przyjęcie, iż zwiększyły się potrzeby powoda. Był to bowiem koszt jednorazowy, który to uszczerbek powinien zostać wynagrodzony na podstawieart. 444 § 1 k.c.
Sąd nie znalazł również podstaw, aby uwzględnić roszczenie powoda z tytułu renty z uwagi na zmniejszenie jego widoków na przyszłość. Podkreślić w tym miejscu należy, iż zmniejszenie widoków powodzenia na przyszłość musi wyrażać się uszczerbkiem majątkowym, związanym z utratą korzyści, jakie poszkodowany mógłby osiągać, gdyby nie wyrządzono mu szkody na osobie (np. w związku z posiadanymi wysokimi kwalifikacjami zawodowymi, umiejętnościami itp.). Sama zaś utrata np. przyjemności uprawiania sportu, pewnych aktywności życiowych czy szansy na wstąpienie w związek małżeński itp. może stanowić krzywdę, którą należy uwzględniać przy szacowaniu odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego (art. 445 § 1 k.c.).
Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności treść opinii biegłych, nie pozwala uznać, aby na uszczerbek ten składała się utrata możliwości wykonywania zawodu powoda, albowiem powód może nadal wykonywać dotychczas wykonywany zawód. Z opinii biegłych wynika, iż powód nie może wykonywać prac związanych z wysiłkiem fizycznym, podnoszeniem ciężarów, a dotychczas wykonywana przez niego praca brygadzisty nie wymagała tego rodzaju aktywności. Sam fakt, iż po wypadku powód wrócił na dotychczasowe stanowisko pracy również świadczy o tym, iż jego stan zdrowia umożliwiał wykonywania zawodu brygadzisty.
Powód nie wykazał również, aby utracił zdolność kredytową, czy aby ta jego zdolność się zmniejszyła, a w związku z tym, aby nie mógł wybudować wymarzonego domu. Powód sam zeznał, iż zdolność ta była mniejsza w okresie kiedy pozostawał na zwolnieniu lekarskim, jednak nie badał tej zdolności ponownie po powrocie do pracy na dotychczasowym stanowisku. Powód nie wykazał, iż poniósł jakiekolwiek koszty związane z koniecznością zakupu nowego projektu domu, z uwagi na zmniejszenie jego zdolności kredytowej. Powód nie wykazał także, aby utracił jakiekolwiek korzyści majątkowe, wskutek ograniczenia jego sprawności fizycznej i predyspozycji do uprawiania sportów ekstremalnych, co wskazywał w pozwie. Sąd uznał, iż zeznania powoda w tym zakresie, wobec kwestionowania twierdzeń powoda w pozwie przez stronę pozwaną, były niewystarczającym dowodem na poczynienie ustaleń co do powyższych okoliczności.
Podnoszony przez powoda uszczerbek w postaci braku możliwości uprawiania sportów, rezygnacji ze sportów ekstremalnych, braku możliwości rozwijania pasji w tym zakresie, odczuwany lęk przed napastnikiem, niechęć uczęszczania do restauracji czy lokali rozrywkowych, nieprzespane noce, wycieńczenie organizmu, konieczność rezygnacji z pewnych planów osobistych lub rodzinnych, to okoliczności, które w ocenie Sądu mogłyby uzasadniać roszczenie powoda o przyznanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, którego powód w tym postępowaniu nie zgłaszał. Powód był w sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a zgłaszane w pozwie roszczenia zostały w sposób jednoznaczny sformułowane jako roszczenie o zasądzenie renty.
Uszczerbek tego typu jak konieczność rezygnacji z uprawiania sportu, nie zrealizowania planów życiowych w postaci wybudowania domu, niechęć do przebywania w miejscach publicznych czy rozrywkowych, ma cechy krzywdy i może zatem mieć wpływ na wysokość ewentualnego zadośćuczynienia pieniężnego. Renta ma za przedmiot jedynie uszczerbki natury majątkowej. W razie doznania innych wynagrodzić je powinno zadośćuczynienie pieniężne zart. 445 § 1 k.c.Zwiększenie potrzeb poszkodowanego czy zmniejszenie jego widoków na przyszłość wiąże się często z poniesionym przez niego uszczerbkiem niemajątkowym. Należne z tego tytułu zadośćuczynienie pieniężne (art. 445 § k.c.) jest jednak świadczeniem odrębnym, a więc zarówno renta, jak i zadośćuczynienie powinny być ustalane samodzielnie. Mimo że mogą dotyczyć uszczerbku rodzajowo podobnie niewymiernego, nie można w tym zakresie mówić o żadnym wpływie tych świadczeń na siebie, nawet w sensie ekonomicznym, a tym bardziej o możliwości sięgnięcia do konstrukcjicompensatio lucri cum damno.
Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, których treści i prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron postępowania. Za wiarygodne sąd uznał również zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, albowiem zeznania tych świadków były logiczne, wzajemnie się uzupełniały, a w większości znalazły potwierdzenie w zeznaniach samego powoda i zebranych w sprawie dowodach z dokumentów.
Sąd oddalił wnioski powoda o przeprowadzenie dowodu z zeznań lekarzyD. D.,D. P.iA. M.z uwagi na fakt, iż dowody te powołane były na okoliczności wymagające wiedzy specjalistycznej, co do których mogą wypowiedzieć się wyłącznie biegli sądowi, a nie lekarze przesłuchiwanie w charakterze świadków.
Jako spóźniony sąd oddalił wniosek o przesłuchanie świadkaA. K. (2), albowiem na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. pełnomocnik powoda został zobowiązany do ustosunkowania się do odpowiedzi na pozew i naprowadzenia wszystkich wniosków dowodowych w terminie 14 dni pod rygorem ich pominięcia, jeśli zostaną złożone w terminie późniejszym. Nie można uznać, iż potrzeba powołania świadkaA. K. (2)pojawiła się dopiero po tym, jak sąd oddalił wnioski o przesłuchania świadkówD. D.,D. P.iA. M., albowiem świadek ten został zawnioskowany na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. na zupełnie inne okoliczności faktyczne niż świadkowieD. D.,D. P.iA. M.. Oddalenie zatem wniosku o przesłuchanie tych świadków nie miało wypływu na wykazanie przez powoda okoliczności w postaci zmniejszenia się jego widoków na przyszłość, na które to okoliczności zawnioskowany został świadekA. K. (2).
Sąd pominął również dowód z przesłuchania pozwanego, albowiem ten nie stawił się na wyznaczony termin przesłuchania bez usprawiedliwienia.
Z powyższych względów, Sąd oddalił powództwo, o czym orzekł w pkt I wyroku.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.uznając powoda za stronę przegrywającą sprawę i zasądził od niego na rzecz pozwanego koszty postępowania w wysokości 3600 zł, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w osobie adwokata w oparciu o § 2 pkt 5 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
W pkt III wyroku Sąd nakazał pobrać od powoda, jako strony przegrywającej sprawę kwotę 2.866,88 zł nieuiszczonych kosztów sądowych. Na koszty sądowe złożył się koszt wynagrodzenia świadka 102,75 zł ( k. 131), koszt opinii biegłych 2.701,39 zł ( k. 175) i koszty opinii uzupełniającej biegłych – 1.062,74 zł ( k. 218). W sumie koszty sądowe wyniosły 3.866,88 zł, z czego w zakresie 1000 zł zostały pokryte z zaliczki uiszczonej przez powoda.
SSR(...)
Sygn. akt(...)
(...)
1
(...)
2
(...)(...)
3
(...)
G.,(...)
(...)
| 2,184
|
15/551505/0000503/C
|
Sąd Rejonowy w Goleniowie
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 157;art. 157 § 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 157 § 1 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 444;art. 444 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 444 § 2 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 98 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 98)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 157; art. 157 § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 361; art. 361 § 2; art. 444; art. 444 § 1; art. 444 § 2; art. 445; art. 445 § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
155020100000503_I_C_000754_2020_Uz_2020-12-15_001
|
I C 754/20
| 2020-12-15T00:00:00
| 2021-01-29T20:00:06
| 2021-09-21T18:20:06
|
15502010
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I C 754/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2020 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Eliza Skotnicka Protokolant: p. o. prot. sąd. Anna Ludwiniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2020 roku w Kłodzku sprawy z powództwa J. S. przeciwko P. z siedzibą w W. o zapłatę 29 220,86 zł I umarza postępowanie co do kwoty 4 870,80 zł; II zasądza od strony pozwanej P. z siedzibą w W. na rzecz powódki J. S.
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Marta Kulig" xPublisher="Marta_Kulig" xEditorFullName="Marta Kulig" xEditor="Marta_Kulig" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="8" xFlag="published" xVolType="15/502010/0000503/C" xYear="2020" xVolNmbr="000754" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt I C 754/20</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 15 grudnia 2020 roku</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Przewodniczący: Sędzia Eliza Skotnicka</xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Protokolant: p. o. prot. sąd. Anna Ludwiniak</xBx></xText>
<xText>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2020 roku w Kłodzku</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>J. S.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>P.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon>
</xText>
<xText>o zapłatę 29 220,86 zł</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>umarza postępowanie co do kwoty 4 870,80 zł;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądza od strony pozwanej <xAnon>P.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz powódki <xAnon>J. S.</xAnon> kwotę 24 350,06 (dwadzieścia cztery tysiące trzysta pięćdziesiąt 06/100) zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 26 czerwca 2017 roku do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki 4 835 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="left">
<xBx><xAnon>(...)</xAnon></xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText><xBx>Powódka <xAnon>J. S.</xAnon> </xBx>domagała się zasądzenia od strony pozwanej kwoty 29220,86 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 czerwca 2017 r. oraz kosztami procesu, w uzasadnieniu pozwu wskazując, że w dniu 17 lutego 2017 r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ samochód marki <xAnon>T. (...)</xAnon> o <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>, należący do <xAnon>B. Ż.</xAnon>. Pozwana jest korespondentem ubezpieczyciela sprawcy kolizji w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. W związku z koniecznością przeprowadzenia procesu likwidacji <xAnon>s.</xAnon> poszkodowana wynajęła od powódki pojazd zastępczy matki <xAnon>F. (...)</xAnon> o nr rej. <xAnon> (...)</xAnon> i korzystała z niego w okresie od 17 lutego 2017 r. do 16 maja 2017 r. (tj. 89 dni), uzgadniając w umowie stawkę dobową na 220 zł netto (270,60 zł brutto). Powódka w dniu 19 kwietnia 2017r. wystawiła fakturę VAT na kwotę 32432,39 zł brutto, w tym 24083,40 zł z tytułu najmu przedmiotowego pojazdu oraz 5137,43 zł tytułem refaktury holowania pojazdu. <xAnon>B. Ż.</xAnon> zawarła z powódka 16 maja 2017r. umowę cesji, mocą której przelała na powódkę przysługująca jej względem pozwanego wierzytelność. Powódka wskazała, że pismem z dnia 18 maja 2017r. wezwała korespondenta zagranicznego ubezpieczyciela <xAnon> – (...) S.A.</xAnon> do zapłaty kosztów najmu pojazdu zastępczego, lecz pismo pozostało bez odpowiedzi. Powódka wyjaśniła, że nie dochodzi roszczeń za podstawienie i odbiór pojazdu, które wymienione zostały w fakturze.</xText>
<xText>Powódka <xAnon>J. S.</xAnon> pismem z 21 lipca 2020r. ograniczyła żądanie pozwu o 4870,80 zł w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego w okresie od 29 kwietnia 2017r. do 16 maja 2017r. i wniosła o zasądzenie od strony pozwanej kwoty 24350,06 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 26 czerwca 2017r.</xText>
<xText><xBx>Strona pozwana <xAnon>P.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> </xBx>w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia, a z ostrożności procesowej zakwestionowała zasadność dochodzonego roszczenia oraz rażące zawyżenie stawki najmu i wskazała na możliwość wypożyczenia pojazdu klasy C za 75,00 zł netto, ewentualnie ok. 110. Ponadto pozwana wskazała, że niezasadnym było holowanie uszkodzonego pojazdu ponad 300 kilometrów, a także zakwestionowała datę wskazaną w pozwie jako dzień, od którego naliczane miałyby być odsetki ustawowe za opóźnienie.</xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>
<xIx>
<xUx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xUx>
</xIx>
</xBx></xText>
<xText>
<xAnon>B. Ż.</xAnon> w dniu 17 lutego 2017 r. jechała wraz ze szwagrem <xAnon>G. H.</xAnon> na wesele do rodziny w rejonie <xAnon>S.</xAnon>. Pojazdem marki <xAnon>T. (...)</xAnon> o <xAnon>nr rej. (...)</xAnon>, stanowiącym własność <xAnon>B. Ż.</xAnon> kierował jej szwagier <xAnon>G. H.</xAnon> W nocy na obwodnicy <xAnon>K.</xAnon>, przy zjeździe na <xAnon>Ł.</xAnon> doszło do wypadku, w którym kierującemu pojazdem ciężarowym marki <xAnon>M.</xAnon> obywatelowi <xAnon>U.</xAnon> urwało się koło i z impetem uderzyło najpierw w pojazd osobowy marki <xAnon>V.</xAnon>, który następnie odbił to koło w kierunku jadącego za nim pojazdu poszkodowanej. <xAnon>G. H.</xAnon> najechał na to koło, wskutek czego uszkodził koło w pojeździe matki <xAnon>T. (...)</xAnon> i stracił panowanie nad pojazdem. W wyniku tego zdarzenia doszło do karambolu z udziałem czterech samochodów. Pojazd, którym podróżowała <xAnon>B. Ż.</xAnon> nie nadawał się do dalszej jazdy. Sprawca zdarzenia był ubezpieczony u zagranicznego ubezpieczyciela <xAnon>I. P.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>K.</xAnon> (<xAnon>U.</xAnon>) i posiadał ważną Zieloną Kartę nr <xAnon> (...)</xAnon> od 24 stycznia 2017r.</xText>
<xText><xAnon>B. Ż.</xAnon> bezpośrednio po zdarzeniu próbowała dodzwonić się do ubezpieczyciela, lecz bezskutecznie. Na miejsce zdarzenia, ktoś z innego uszkodzonego pojazdu, wezwał <xAnon> pomoc (...)</xAnon>, który zaoferował poszkodowanej pomoc w odholowaniu jej pojazdu oraz uzyskaniu pojazdu zastępczego. Poszkodowana <xAnon>B. Ż.</xAnon> wraz ze szwagrem czekali ok 8 godzin na przyjazd pojazdu zastępczego. Poszkodowana w dniu zdarzenia zawarła z powódką umowę najmu pojazdu zastępczego marki <xAnon>f. (...)</xAnon> o <xAnon>nr rej (...)</xAnon>, ze stawką 220 zł netto za dobę i pojazd ten został poszkodowanej niezwłocznie podstawiony z <xAnon>W.</xAnon> do warsztatu <xAnon>R. W.</xAnon> w <xAnon>K.</xAnon>. Poszkodowana wraz ze szwagrem kontynuowała podróż na wesele wynajętym pojazdem. Jednocześnie <xAnon>B. Ż.</xAnon> zleciła firmie powódki holowanie jej uszkodzonego pojazdu z miejsca zdarzenia tj. obwodnicy <xAnon>K.</xAnon> do warsztatu w miejscowości <xAnon>S.</xAnon>.</xText>
<xText>
<xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>(...)</xAnon> z siedzibą w <xAnon>Ł.</xAnon> jako korespondent <xAnon> (...) towarzystwa (...)</xAnon> z siedzibą w <xAnon>K.</xAnon> decyzją z 14 kwietnia 2017r. przyznał <xAnon>B. Ż.</xAnon> odszkodowanie za szkodę pojeździe w wysokości 40 000 zł, która to kwota wpłynęła na rachunek poszkodowanej 21 kwietnia 2017r. Następnie decyzją z 18 września 2017r. dopłacono poszkodowanej odszkodowanie w wysokości 430 zł. Decyzję tę przekazano do wiadomości <xAnon>P.</xAnon>.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>
<xUx>Dowód:</xUx>
</xIx>
</xBx></xText>
<xText>- karta zdarzenia drogowego k. 69 – 71;</xText>
<xText>- umowa najmu pojazdu zastępczego k. 9v;</xText>
<xText>- zlecenie holowania oraz przewozu osób dokonane przez poszkodowaną na rzecz powódki k. 8v i 9;</xText>
<xText>- zeznania świadków:</xText>
<xEnum>
<xBullet>⚫</xBullet>
<xEnumElem>
<xText><xAnon>B. Ż.</xAnon> k. 248;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText><xAnon>G. H.</xAnon> 260;</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
<xText>- decyzja <xAnon> (...)</xAnon> centrum Likwidacji <xAnon>S.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>Ł.</xAnon> z 13 kwietnia 2017r. k. 66;</xText>
<xText>- decyzja <xAnon> (...)</xAnon> centrum Likwidacji <xAnon>S.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>Ł.</xAnon> z 18 września 2017r. k. 66;</xText>
<xText>- potwierdzenie dokonania przelewu na konto poszkodowanej k. 13v.</xText>
<xText>Powódka <xAnon>J. S.</xAnon> prowadząca działalność gospodarczą pod nazwa <xAnon>P.</xAnon><xAnon>(...)</xAnon> we <xAnon>W.</xAnon> 18 maja 2017r. wystawiła <xAnon>fakturę nr (...)</xAnon> <xAnon>B. Ż.</xAnon> na kwotę 32432,49 zł, w tym podstawienie auta do klienta 2324,70 zł (540 kmx3,50 zł netto), najem pojazdu od 17 lutego 2017r. do 16 maja 2017r. tj. 89 dni z cenę netto 220 zł za dobę – 24083, 40 zł, odbiór auta 886,83 zł (206 km x 3,50 zł) i holowanie auta – refaktura 5137,46 zł.</xText>
<xText><xAnon>R. W.</xAnon> prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>K.</xAnon> wystawił w dniu 20 lutego 2017r. na firmę powódki <xAnon>J. S.</xAnon> fakturę za usługę pomocy drogowej pojazdu <xAnon>T. (...)</xAnon> <xAnon>nr rej. (...)</xAnon> na kwotę 5137,46 zł, którą powódka zapłaciła w dniu 20 lutego 2017r. do kwoty 1541,24 zł oraz 16 marca 2017r. do kwoty 3596,22 zł.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>
<xUx>Dowód: </xUx>
</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xIx>- <xAnon>faktura VAT nr (...)</xAnon> k. 10;</xIx></xText>
<xText><xIx>- faktura za koszt holowania wraz z formularzem usługi k. 73;</xIx></xText>
<xText><xIx>- dokument <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">KP</xLexLink> oraz potwierdzenie transakcji k. 8</xIx></xText>
<xText>Poszkodowana <xAnon>B. Ż.</xAnon> potrzebowała samochodu zastępczego do dojazdów do pracy, na rehabilitację oraz w celu dowożenia niepełnosprawnego dziecka do szkoły. Poszkodowana korzystała z pojazdu zastępczego od 17 lutego 2017r. do 16 maja 2017r. W oświadczeniu z 16 maja 2017r. podała, że pojazd oddała 25 dni po otrzymaniu odszkodowania, gdyż ten czas był jej niezbędny do zorganizowania sobie własnego środka transportu.</xText>
<xText><xBx>
<xIx>
<xUx>Dowód:</xUx>
</xIx>
</xBx></xText>
<xText>- zeznania świadków:</xText>
<xEnum>
<xBullet>⚫</xBullet>
<xEnumElem>
<xText><xAnon>B. Ż.</xAnon> k. 248;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText><xAnon>G. H.</xAnon> 260;</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
<xText><xIx>- oświadczenia <xAnon>B. Ż.</xAnon> k. 6 i 6v. </xIx></xText>
<xText>
<xAnon>B. Ż.</xAnon> zawarła z powódką <xAnon>J. S.</xAnon> w dniu 16 maja 2017r. umowę cesji wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego oraz w związku ze szkodą powstałą 17 lutego 2017r. wobec <xAnon>P.</xAnon>.</xText>
<xText>Powódka pismem z dnia 18 maja 2017 r., nadanym 20 maja 2017r., wezwała <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>S.</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> do zapłaty kwoty objętej <xAnon>fakturą nr (...)</xAnon>, dołączając do tego pisma liczne dokumenty, w tym umowę cesji oraz fakturę. Powódka wezwała ponownie <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>S.</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon> do zapłaty pismem z 11 czerwca 2018r.,</xText>
<xText><xBx>
<xIx>
<xUx>Dowód: </xUx>
</xIx>
</xBx></xText>
<xText><xIx>-umowa cesji k. 12; </xIx></xText>
<xText><xIx>- wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem jego nadania k. 12v – 13;</xIx></xText>
<xText><xIx>- wezwanie do wydania decyzji z 11 czerwca 2018r. wraz z dowodem nadania k. 14.</xIx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>
<xIx>
<xUx>W tak ustalonym stanie faktyczny Sąd zważył, co następuje:</xUx>
</xIx>
</xBx></xText>
<xText>Powódka przed doręczeniem pozwanej odpisu pozwu ograniczyła żądanie pozwu o kwotę 4870,80 zł z tytuł kosztów najmu pojazdu za okresie od 29 kwietnia 2017r. do 16 maja 2017r. tj. za 18 dni najmu, stąd też postępowanie w tym zakresie zgodnie z <xLexLink xArt="art. 203" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 203 k.p.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 355" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 355 k.p.c</xLexLink> należało umorzyć.</xText>
<xText>Powództwo w pozostałym zakresie jako zasadne podlegało uwzględnieniu.</xText>
<xText>Według <xLexLink xArt="art. 822;art. 822 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 822 § 1 k.c.</xLexLink>, powstanie obowiązku zapłaty przez zakład ubezpieczeń (ubezpieczyciela) odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakłada powstanie odpowiedzialności ubezpieczonego, czyli samego ubezpieczającego lub osoby, na której rzecz ubezpieczający zawarł umowę ubezpieczenia, za szkody wyrządzone osobom trzecim. Zobowiązanie do zapłaty odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ma więc ze swej istoty charakter akcesoryjny, tylko zatem wtedy, gdy ubezpieczony stanie się zgodnie z przepisami prawa cywilnego odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, dochodzi do powstania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń wobec tej osoby z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Zakres odpowiedzialności ubezpieczonego wobec osoby trzeciej wyznacza co do zasady zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (por. np. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r., III CZP 99/04, OSNC 2005, nr 10, poz. 166 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 353/99, nie publ.). Akcesoryjny, wynikający z <xLexLink xArt="art. 822;art. 822 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 822 § 1 k.c.</xLexLink>, charakter zobowiązania ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej potwierdzają w odniesieniu do obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przepisy art. 23, 34, 35 i 36 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli <xAnon>K.</xAnon> (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm. - dalej: "ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych" lub "u.u.o."). W myśl tych przepisów, na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, do której zawarcia obowiązany jest posiadacz bezpośrednio eksploatujący pojazd (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r., III CZP 99/04), zakład ubezpieczeń jest zobowiązany, w granicach ustalonej sumy gwarancyjnej, do zapłaty odszkodowania za szkodę na osobie lub w mieniu wyrządzoną w związku z ruchem pojazdu, objętą odpowiedzialnością posiadacza (<xLexLink xArt="art. 436;art. 436 § 1;art. 436 § 1 zd. 1;art. 436;art. 436 § 1;art. 436 § 1 zd. 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 436 § 1 zdanie pierwsze lub art. 436 § 1 zdanie drugie k.c.</xLexLink>). Odpowiedzialność za szkody wyrządzone ruchem wszelkich pojazdów mechanicznych oparta została na zasadzie ryzyka (<xLexLink xArt="art. 436" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 436 k.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 435" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 435 k.c.</xLexLink>). Uzasadnieniem tej zaostrzonej odpowiedzialności jest przede wszystkim szczególne i wzmożone niebezpieczeństwo jakie wiąże się z użyciem tych środków komunikacji.</xText>
<xText>W tak ukształtowanej odpowiedzialności posiadacza pojazdu mechanicznego przesłanki stanowią powstanie szkody w mieniu lub na osobie, spowodowanie szkody przez ruch mechanicznego środka komunikacji, oraz związek przyczynowy między szkodą a ruchem pojazdu. Szkoda wywołująca odpowiedzialność z tytułu ryzyka musi być wyrządzona przez ruch mechanicznego środka komunikacji. Ponadto pomiędzy działaniem sprawcy szkody a skutkiem tego działania musi zachodzić związek przyczynowy (opisany w <xLexLink xArt="art. 361" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361 kc</xLexLink>). W Świetle tego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa swojego działania.</xText>
<xText>Szkodą w mieniu jest wszelki uszczerbek majątkowy. Przy ustaleniu wysokości szkody należy posługiwać się przyjętą w piśmiennictwie i orzecznictwie teorią różnicy. Oznacza to, że dla ustalenia wysokości szkody zestawia się obecną wartość samochodu z tą, jaką by on przedstawiał gdyby nie było wypadku (tak, G. Bieniek, <xIx>Odpowiedzialność cywilna za wypadki drogowe</xIx>, Warszawa 2006 str.140). Zasada pełnego odszkodowania w ujęciu <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink> przejawia się w tym, że naprawienie szkody obejmuje zarówno straty jakie poszkodowany poniósł, jak i korzyści które mógł osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 361" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361 k.c.</xLexLink> zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania z którego szkoda wynikła. Podkreślić należy, że zgodnie poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 8 września 2004r., w sprawie IV CK 672/03 <xIx>za normalne następstwo zniszczenia pojazdu służącego poszkodowanemu do prowadzenia działalności gospodarczej należy uznać konieczność czasowego wynajęcia pojazdu zastępczego w celu kontynuowania tej działalności w okresie, gdy szkoda nie została jeszcze naprawiona. Postulat pełnego odszkodowania przemawia więc za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych, potrzebnych na czasowe używanie zastępczego środka komunikacji w związku z niemożliwością korzystania z niego wskutek zniszczenia, z tym że tylko za okres między dniem zniszczenia a dniem w którym poszkodowany może nabyć analogiczny pojazd, nie dłuższy jednak niż za czas do zapłaty odszkodowania. Okoliczność, iż koszty wynajęcia pojazdu zastępczego przekroczyły cenę nowego samochodu, nie może automatycznie przesądzać o istnieniu przyczynienia się poszkodowanego do powiększenia rozmiaru szkody. </xIx></xText>
<xText>Na wstępie należało się odnieść do zarzutów formalnych podniesionych przez pozwanego, w szczególności zarzutu przedawnienia, a także zarzutu bezskuteczności wobec pozwanego czynności podejmowanych w toku postępowania likwidacyjnego dotyczącego zdarzenia z 17 lutego 2017r. prowadzonego przez korespondenta ukraińskiego towarzystwa ubezpieczeniowego.</xText>
<xText>Podkreślić należy, że zgodnie z art. 19 ust. 1 i 3 u.o.c poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. O zgłoszonym roszczeniu zakład ubezpieczeń powiadamia niezwłocznie ubezpieczonego. Poszkodowany może dochodzić roszczeń bezpośrednio od <xAnon>P.</xAnon> (dalej jako <xAnon> (...)</xAnon>) w przypadkach, o których mowa w art. 123. Według art. 123 pkt 2 u.o.c <xAnon>P.</xAnon> <xAnon>K.</xAnon> odpowiada za szkody będące następstwem wypadków, które miały miejsce na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, zarejestrowanych w państwach, których biura narodowe podpisały z Biurem umowy o wzajemnym uznawaniu dokumentów ubezpieczeniowych i zaspokajaniu roszczeń, pod warunkiem istnienia ważnej Zielonej Karty wystawionej przez zagraniczne biuro narodowe. Według art. 127 likwidacja szkód w przypadkach, o których mowa w art. 123, następuje na zasadach określonych w art. 14 ust. 1-3 oraz przepisach rozdziału 2, chyba że umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska stanowi inaczej.</xText>
<xText>Zgodnie z art. 79 u.o.c. poszkodowany lub uprawniony, o którym mowa w art. 78 ust. 1, może zgłosić żądanie odszkodowawcze reprezentantowi do spraw roszczeń. Zaś według art. 81 u.o.c zadaniem reprezentanta do spraw roszczeń jest likwidacja szkód będących następstwem zdarzeń, o których mowa w art. 78 ust. 1, jeżeli szkoda powstała w związku z ruchem pojazdu mechanicznego, którego posiadacz miał zawartą umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych z reprezentowanym zakładem ubezpieczeń.</xText>
<xText>W przedmiotowej sprawie poszkodowana zgłosiła szkodę bezpośrednio do zagranicznego zakładu ubezpieczeń, za którego działał jego reprezentant. Podkreślić należy, że w ocenie Sądu, skoro postępowanie likwidacyjne prowadził podmiot, który nie posiadał legitymacji procesowej biernej do późniejszego dochodzenia tych roszczeń przed Sądem, należy przyjąć, że wszelkie czynności podjęte przed reprezentowanym zakładem ubezpieczeń wywołały skutek względem <xAnon>P.</xAnon>, zatem fakt zgłoszenia szkody oraz wezwanie do zapłaty doręczone ubezpieczycielowi prowadzącemu postępowanie likwidacyjne wywołuje skutek wobec strony pozwanej. Nie można bowiem, jak do tego zmierzał pełnomocnik strony pozwanej, uznać za słuszną argumentację, że skoro powódka (poszkodowana) dokonała wyboru dochodzenia roszczeń bezpośrednio od ubezpieczyciela, to czynności te nie miały żadnego wpływu na zakres odpowiedzialności strony pozwanej. W ocenie Sądu sytuacja poszkodowanego uprawnionego do odszkodowania z tytułu umowy OC posiadaczy pojazdów mechanicznych nie może być różna, a tym bardziej gorsza, w sytuacji gdy dokona on wyboru i najpierw zgłosi szkodę bezpośrednio ubezpieczycielowi sprawcy, a zdecydowanie korzystniejsza, gdy te roszczenia skieruje bezpośrednio do <xAnon> (...)</xAnon>. <xAnon>P.</xAnon> <xAnon>K.</xAnon> pełni rolę organu odszkodowawczego zgodnie z art.83 ust.3 u.o.c. i posiada wyłączną legitymację procesową bierną w sprawach o zasądzenie dalszych (nieuwzględnionych w postępowaniu likwidacyjnym) roszczeń poszkodowanego, między innymi, w sytuacji gdy sprawca szkody ubezpieczony jest u zagranicznego ubezpieczyciela.</xText>
<xText>Zgodnie z art. 122. do zadań <xAnon> (...)</xAnon> należy między innymi organizowanie likwidacji szkód lub bezpośrednia likwidacja szkód spowodowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez posiadaczy pojazdów mechanicznych zarejestrowanych za granicą posiadających ważne dokumenty ubezpieczeniowe wystawione przez zagraniczne biura narodowe; organizowanie likwidacji szkód lub bezpośrednia likwidacja szkód spowodowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez posiadaczy pojazdów mechanicznych zarejestrowanych w państwach, o których mowa w art. 25 ust. 2; określanie zasad i trybu dystrybucji dokumentów ubezpieczeń granicznych, a w szczególności ustalanie wzorów tych dokumentów oraz ich ewidencjonowanie; pełnienie funkcji, o której mowa w art. 83 ust. 3. Pozwana w trybie art. 136 u.o.c otrzymuje też od policji informacje o wszelkich zdarzeniach drogowych, w tym dane dotyczące czasu, miejsca wypadku, pojazdów w nim uczestniczących i wszystkich uczestników wypadku, w tym dane dotyczące numerów dowodów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych i nazwę zakładu ubezpieczeń, w którym pojazdy mechaniczne były ubezpieczone oraz sposób rozstrzygania sprawy przez Policję.</xText>
<xText>W związku z powyższym w ocenie Sądu powództwo skierowane przeciwko pozwanej pełniącej rolę organu odszkodowawczego zgodnie z powołanymi wyżej przepisami stanowi kontynuację postępowania o naprawienie szkody z tytułu zdarzenia z 17 lutego 2017r. zakończonego decyzjami o wypłacie odszkodowania z tytułu szkody w pojeździe wydanymi w postępowaniu likwidacyjnym.</xText>
<xText>Odnosząc się do podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia należy wskazać, że okazał się on całkowicie chybiony. Podkreślić należy, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 118" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 118 kc</xLexLink> jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, (…) dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. <xBx>Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata</xBx>. Zatem bez względu na to, czy liczyć bieg trzyletniego terminu przedawnienia najbardziej niekorzystnie dla powódki od dnia powstania szkody tj. od 17 lutego 2017 r. to upływ tego terminu nastąpiłby dopiero w dniu 31 grudnia 2020 r., a pozew w niniejszej sprawie został złożony w dniu 25 maja 2020r., co niewątpliwie zgodnie z <xLexLink xArt="art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 123 §1 pkt 1 k.c.</xLexLink> przerwało bieg terminu przedawnienia, podobnie jak zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi zgodnie z <xLexLink xArt="art. 819;art. 819 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 819§4 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należało przyjąć w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz orzeczenia SN, że pełne odszkodowanie w niniejszej sprawie obejmować powinno rzeczywiście poniesione i uzasadnione koszty najmu pojazdu oraz koszty holowania pojazdu poszkodowanej z miejsca zdarzenia do miejsca jej zamieszkania. Powódka w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu domagała się zasądzenia kosztów najmu pojazdu zastępczego za okres od 17 lutego 2017r. do 29 kwietnia 2017r. tj. za 71 dni według stawki 220 zł netto, tj. 270,60 zł brutto. W ocenie Sądu wskazana stawka nie była wygórowana, zwłaszcza że ubezpieczyciel sprawcy szkody nie zaproponował poszkodowanej żadnej pomocy w tym zakresie. Sąd miał przy tym na uwadze okoliczności zdarzenia, przede wszystkim bardzo dramatyczny przebieg tego wypadku, fakt, że pojazd poszkodowanej uczestniczył w nagłym i niekontrolowanym urwaniem się koła z innego dużego pojazdu. Pojazd <xAnon>B. Ż.</xAnon> uległ wyniku tego zdarzenia szkodzie całkowitej, w zdarzeniu tym uczestniczyły łącznie cztery pojazdy. Podkreślić należy, że poszkodowana w dniu zdarzenia jechała na uroczystość rodzinną – wesele, wypadek miał miejsce w nocy, w okolicach <xAnon>K.</xAnon>, w znacznej odległości od miejsca zamieszkania poszkodowanej. Poszkodowana nie mogła dodzwonić się do ubezpieczyciela, dopiero osoba świadcząca usługi w zakresie holowania pojazdów, wezwana przez innych uczestników zdarzenia, pomogła poszkodowanej i jej szwagrowi w zorganizowaniu holowania pojazdu oraz uzyskania pojazdu zastępczego, na którego przyjazd poszkodowana czekała ok. 8 godzin. Poszkodowana dzięki kompleksowej usłudze powódki, nie musiała się martwić, co stanie się z wrakiem pojazdu oraz czym dojedzie na wesele. Powódka opłaciła za poszkodowaną koszty holowania wraku oraz dostarczyła na miejsce zdarzenia pojazd zastępczy, gwarantując poszkodowanej bezgotówkowe korzystanie z tego pojazdu do czasu zakończenia postępowania likwidacyjnego. Ostatecznie poszkodowana korzystała z pojazdu powódki od 17 lutego do 16 maja 2017r., odszkodowanie za szkodę w pojeździe zostało poszkodowanej wypłacone w dniu 21 kwietnia 2017r. Powódka wprawdzie wystawiła fakturę Vat na kwotę 32 432,39 zł, lecz już w pozwie wskazała , że rezygnuje z dochodzenia roszczenia za podstawienie i odbiór od poszkodowanej auta w łącznej kwocie 3211,53 zł. Ponadto pozwana ograniczyła żądanie pozwu o zapłatę kosztów najmu pojazdu za okres od 29 kwietnia 2017r. do 16 maja 2017r.</xText>
<xText>W ocenie Sądu roszczenie o zapłatę odszkodowania z tytułu najmu pojazdu za okres od dnia zdarzenia tj. od 17 lutego 2017r. do dnia 29 kwietnia 2017r. tj. 7 dni po wypłacie odszkodowania tj. za 71 dni według stawki brutto 270,60 zł za dobę był w pełni uzasadniony. Poszkodowana powinna minimalizować szkodę, a zatem winna w terminie 7 dni od otrzymania odszkodowania zorganizować sobie inny pojazd.</xText>
<xText>Z przedłożonych dokumentów wynikało, że powódka zapłaciła w całości należność za holowanie pojazdu poszkodowanej w kwocie 5137,46 zł na rzecz <xAnon>R. W.</xAnon>, a następnie należność tę refakturowała obciążając nią poszkodowaną. Ostatecznie powódka na podstawie umowy cesji wierzytelności dokonanej na jej rzecz przez <xAnon>B. Ż.</xAnon>, nabyła prawo do dochodzenia tych roszczeń wobec strony pozwanej. W ocenie Sądu brak było podstaw, aby odmówić powódce zwrotu należności, którą faktycznie zapłaciła za usługi świadczone przez firmę prowadzoną przez <xAnon>R. W.</xAnon> na rzecz poszkodowanej związane z holowaniem uszkodzonego pojazdu z miejsca zdarzenia do miejsca wskazanego przez poszkodowaną warsztatu w <xAnon>S.</xAnon>.</xText>
<xText><xBx> Mając powyższe na uwadze uwzględniono powództwo w części, co do której pozew nie został cofnięty, tj. co do kwoty 24350,06 zł przyjmując, że uzasadnione koszty najmu pojazdu zastępczego powinny wynosić 19212,60 zł brutto, zaś koszty holowania pojazdu zgodnie fakturą VAT wynosiły 5137,46 zł. Ponieważ koszty te nie został pokryte ani przez stronę pozwaną ani ubezpieczyciela prowadzący postępowanie likwidacyjne, należność należało zasądzić w całości. </xBx></xText>
<xText>Jednocześnie Sąd orzekł o należnych odsetkach ustawowych od zgłoszonego roszczenia w oparciu o <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 1 k.c.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">455 k.c.</xLexLink> oraz <xLexLink xArt="art. 817" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 817 k.c.</xLexLink> i 14 ust. 1 uoc, w myśl którego zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przedmiotowej sprawie powódka pismem z dnia 18 maja 2017r., nadanym w dniu 20 maja 2017r. , wezwała likwidatora szkody do zapłaty kwoty objętej fakturą, zawiadamiając jednocześnie o cesji wierzytelności. Pomimo kolejnego wezwania do zapłaty z 11 czerwca 2018r. korespondent zagranicznego ubezpieczyciela nie wydał żadnej decyzji w zakresie zgłoszonych roszczeń. Przyjmując w zwykłym obrocie pocztowym termin 5 dni na doręczenie, szkoda w tym zakresie powinna być naprawiona najpóźniej do dnia 25 czerwca 2017 r., stąd odsetki należne są od dnia 26 czerwca 2017 r. Podkreślić przy tym należy, że strona pozwana otrzymywała od korespondenta prowadzącego postępowanie likwidacyjne dokumenty związane z tym postępowaniem, jak chociażby decyzję z dnia 18 września 2017r., zatem zarzut, że nie ponosi ona odpowiedzialności za opóźnienie w spełnieniu przedmiotowego zdarzenia w zakresie zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie za okres poprzedzający doręczenie jej odpisu pozwu w tej sprawie należało uznać za bezpodstawny, zwłaszcza w związku z wyżej poczynionym wywodem dotyczącym kontynuacji postępowania likwidacyjnego.</xText>
<xText>O kosztach orzeczono na podstawie <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink>, przyjmując że powódka wygrała proces w całości, gdyż ograniczała żądanie pozwu przed wysłaniem jego odpisu stronie pozwanej. Na poniesione przez powódkę koszty postępowania w łącznej kwocie 4835 zł składały się: opłata sądowa od pozwu 1218 zł; opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł oraz 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sędzia Eliza Skotnicka
| null |
[
"Sędzia Eliza Skotnicka"
] |
[
"art. 14 uoc",
"art. 123, 127 i 19 ustawy o obowiązkowym ubezpieczeniu",
"art. 822, 117, 118, 819 i 817 kc"
] |
Marta Kulig
|
p. o. prot. sąd. Anna Ludwiniak
|
Marta Kulig
|
[
"Najem pojazdu zastępczego"
] | 8
|
Sygn. akt I C 754/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 grudnia 2020 roku
Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Eliza Skotnicka
Protokolant: p. o. prot. sąd. Anna Ludwiniak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2020 roku w Kłodzku
sprawy z powództwaJ. S.
przeciwkoP.z siedzibą wW.
o zapłatę 29 220,86 zł
I
umarza postępowanie co do kwoty 4 870,80 zł;
II
zasądza od strony pozwanejP.z siedzibą wW.na rzecz powódkiJ. S.kwotę 24 350,06 (dwadzieścia cztery tysiące trzysta pięćdziesiąt 06/100) zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 26 czerwca 2017 roku do dnia zapłaty;
III
zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki 4 835 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
(...)
UZASADNIENIE
PowódkaJ. S.domagała się zasądzenia od strony pozwanej kwoty 29220,86 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 czerwca 2017 r. oraz kosztami procesu, w uzasadnieniu pozwu wskazując, że w dniu 17 lutego 2017 r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ samochód markiT. (...)onr rej. (...), należący doB. Ż.. Pozwana jest korespondentem ubezpieczyciela sprawcy kolizji w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. W związku z koniecznością przeprowadzenia procesu likwidacjis.poszkodowana wynajęła od powódki pojazd zastępczy matkiF. (...)o nr rej.(...)i korzystała z niego w okresie od 17 lutego 2017 r. do 16 maja 2017 r. (tj. 89 dni), uzgadniając w umowie stawkę dobową na 220 zł netto (270,60 zł brutto). Powódka w dniu 19 kwietnia 2017r. wystawiła fakturę VAT na kwotę 32432,39 zł brutto, w tym 24083,40 zł z tytułu najmu przedmiotowego pojazdu oraz 5137,43 zł tytułem refaktury holowania pojazdu.B. Ż.zawarła z powódka 16 maja 2017r. umowę cesji, mocą której przelała na powódkę przysługująca jej względem pozwanego wierzytelność. Powódka wskazała, że pismem z dnia 18 maja 2017r. wezwała korespondenta zagranicznego ubezpieczyciela– (...) S.A.do zapłaty kosztów najmu pojazdu zastępczego, lecz pismo pozostało bez odpowiedzi. Powódka wyjaśniła, że nie dochodzi roszczeń za podstawienie i odbiór pojazdu, które wymienione zostały w fakturze.
PowódkaJ. S.pismem z 21 lipca 2020r. ograniczyła żądanie pozwu o 4870,80 zł w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego w okresie od 29 kwietnia 2017r. do 16 maja 2017r. i wniosła o zasądzenie od strony pozwanej kwoty 24350,06 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 26 czerwca 2017r.
Strona pozwanaP.z siedzibą wW.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia, a z ostrożności procesowej zakwestionowała zasadność dochodzonego roszczenia oraz rażące zawyżenie stawki najmu i wskazała na możliwość wypożyczenia pojazdu klasy C za 75,00 zł netto, ewentualnie ok. 110. Ponadto pozwana wskazała, że niezasadnym było holowanie uszkodzonego pojazdu ponad 300 kilometrów, a także zakwestionowała datę wskazaną w pozwie jako dzień, od którego naliczane miałyby być odsetki ustawowe za opóźnienie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
B. Ż.w dniu 17 lutego 2017 r. jechała wraz ze szwagremG. H.na wesele do rodziny w rejonieS.. Pojazdem markiT. (...)onr rej. (...), stanowiącym własnośćB. Ż.kierował jej szwagierG. H.W nocy na obwodnicyK., przy zjeździe naŁ.doszło do wypadku, w którym kierującemu pojazdem ciężarowym markiM.obywatelowiU.urwało się koło i z impetem uderzyło najpierw w pojazd osobowy markiV., który następnie odbił to koło w kierunku jadącego za nim pojazdu poszkodowanej.G. H.najechał na to koło, wskutek czego uszkodził koło w pojeździe matkiT. (...)i stracił panowanie nad pojazdem. W wyniku tego zdarzenia doszło do karambolu z udziałem czterech samochodów. Pojazd, którym podróżowałaB. Ż.nie nadawał się do dalszej jazdy. Sprawca zdarzenia był ubezpieczony u zagranicznego ubezpieczycielaI. P.z siedzibą wK.(U.) i posiadał ważną Zieloną Kartę nr(...)od 24 stycznia 2017r.
B. Ż.bezpośrednio po zdarzeniu próbowała dodzwonić się do ubezpieczyciela, lecz bezskutecznie. Na miejsce zdarzenia, ktoś z innego uszkodzonego pojazdu, wezwałpomoc (...), który zaoferował poszkodowanej pomoc w odholowaniu jej pojazdu oraz uzyskaniu pojazdu zastępczego. PoszkodowanaB. Ż.wraz ze szwagrem czekali ok 8 godzin na przyjazd pojazdu zastępczego. Poszkodowana w dniu zdarzenia zawarła z powódką umowę najmu pojazdu zastępczego markif. (...)onr rej (...), ze stawką 220 zł netto za dobę i pojazd ten został poszkodowanej niezwłocznie podstawiony zW.do warsztatuR. W.wK.. Poszkodowana wraz ze szwagrem kontynuowała podróż na wesele wynajętym pojazdem. JednocześnieB. Ż.zleciła firmie powódki holowanie jej uszkodzonego pojazdu z miejsca zdarzenia tj. obwodnicyK.do warsztatu w miejscowościS..
(...)(...)z siedzibą wŁ.jako korespondent(...) towarzystwa (...)z siedzibą wK.decyzją z 14 kwietnia 2017r. przyznałB. Ż.odszkodowanie za szkodę pojeździe w wysokości 40 000 zł, która to kwota wpłynęła na rachunek poszkodowanej 21 kwietnia 2017r. Następnie decyzją z 18 września 2017r. dopłacono poszkodowanej odszkodowanie w wysokości 430 zł. Decyzję tę przekazano do wiadomościP..
Dowód:
- karta zdarzenia drogowego k. 69 – 71;
- umowa najmu pojazdu zastępczego k. 9v;
- zlecenie holowania oraz przewozu osób dokonane przez poszkodowaną na rzecz powódki k. 8v i 9;
- zeznania świadków:
⚫
B. Ż.k. 248;
G. H.260;
- decyzja(...)centrum LikwidacjiS.z siedzibą wŁ.z 13 kwietnia 2017r. k. 66;
- decyzja(...)centrum LikwidacjiS.z siedzibą wŁ.z 18 września 2017r. k. 66;
- potwierdzenie dokonania przelewu na konto poszkodowanej k. 13v.
PowódkaJ. S.prowadząca działalność gospodarczą pod nazwaP.(...)weW.18 maja 2017r. wystawiłafakturę nr (...)B. Ż.na kwotę 32432,49 zł, w tym podstawienie auta do klienta 2324,70 zł (540 kmx3,50 zł netto), najem pojazdu od 17 lutego 2017r. do 16 maja 2017r. tj. 89 dni z cenę netto 220 zł za dobę – 24083, 40 zł, odbiór auta 886,83 zł (206 km x 3,50 zł) i holowanie auta – refaktura 5137,46 zł.
R. W.prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą(...)wK.wystawił w dniu 20 lutego 2017r. na firmę powódkiJ. S.fakturę za usługę pomocy drogowej pojazduT. (...)nr rej. (...)na kwotę 5137,46 zł, którą powódka zapłaciła w dniu 20 lutego 2017r. do kwoty 1541,24 zł oraz 16 marca 2017r. do kwoty 3596,22 zł.
Dowód:
-faktura VAT nr (...)k. 10;
- faktura za koszt holowania wraz z formularzem usługi k. 73;
- dokumentKPoraz potwierdzenie transakcji k. 8
PoszkodowanaB. Ż.potrzebowała samochodu zastępczego do dojazdów do pracy, na rehabilitację oraz w celu dowożenia niepełnosprawnego dziecka do szkoły. Poszkodowana korzystała z pojazdu zastępczego od 17 lutego 2017r. do 16 maja 2017r. W oświadczeniu z 16 maja 2017r. podała, że pojazd oddała 25 dni po otrzymaniu odszkodowania, gdyż ten czas był jej niezbędny do zorganizowania sobie własnego środka transportu.
Dowód:
- zeznania świadków:
⚫
B. Ż.k. 248;
G. H.260;
- oświadczeniaB. Ż.k. 6 i 6v.
B. Ż.zawarła z powódkąJ. S.w dniu 16 maja 2017r. umowę cesji wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego oraz w związku ze szkodą powstałą 17 lutego 2017r. wobecP..
Powódka pismem z dnia 18 maja 2017 r., nadanym 20 maja 2017r., wezwała(...)S.wŁ.do zapłaty kwoty objętejfakturą nr (...), dołączając do tego pisma liczne dokumenty, w tym umowę cesji oraz fakturę. Powódka wezwała ponownie(...)S.wŁ.do zapłaty pismem z 11 czerwca 2018r.,
Dowód:
-umowa cesji k. 12;
- wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem jego nadania k. 12v – 13;
- wezwanie do wydania decyzji z 11 czerwca 2018r. wraz z dowodem nadania k. 14.
W tak ustalonym stanie faktyczny Sąd zważył, co następuje:
Powódka przed doręczeniem pozwanej odpisu pozwu ograniczyła żądanie pozwu o kwotę 4870,80 zł z tytuł kosztów najmu pojazdu za okresie od 29 kwietnia 2017r. do 16 maja 2017r. tj. za 18 dni najmu, stąd też postępowanie w tym zakresie zgodnie zart. 203 k.p.c.iart. 355 k.p.cnależało umorzyć.
Powództwo w pozostałym zakresie jako zasadne podlegało uwzględnieniu.
Wedługart. 822 § 1 k.c., powstanie obowiązku zapłaty przez zakład ubezpieczeń (ubezpieczyciela) odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakłada powstanie odpowiedzialności ubezpieczonego, czyli samego ubezpieczającego lub osoby, na której rzecz ubezpieczający zawarł umowę ubezpieczenia, za szkody wyrządzone osobom trzecim. Zobowiązanie do zapłaty odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ma więc ze swej istoty charakter akcesoryjny, tylko zatem wtedy, gdy ubezpieczony stanie się zgodnie z przepisami prawa cywilnego odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, dochodzi do powstania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń wobec tej osoby z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Zakres odpowiedzialności ubezpieczonego wobec osoby trzeciej wyznacza co do zasady zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (por. np. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r., III CZP 99/04, OSNC 2005, nr 10, poz. 166 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 353/99, nie publ.). Akcesoryjny, wynikający zart. 822 § 1 k.c., charakter zobowiązania ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej potwierdzają w odniesieniu do obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przepisy art. 23, 34, 35 i 36 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze UbezpieczycieliK.(Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm. - dalej: "ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych" lub "u.u.o."). W myśl tych przepisów, na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, do której zawarcia obowiązany jest posiadacz bezpośrednio eksploatujący pojazd (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r., III CZP 99/04), zakład ubezpieczeń jest zobowiązany, w granicach ustalonej sumy gwarancyjnej, do zapłaty odszkodowania za szkodę na osobie lub w mieniu wyrządzoną w związku z ruchem pojazdu, objętą odpowiedzialnością posiadacza (art. 436 § 1 zdanie pierwsze lub art. 436 § 1 zdanie drugie k.c.). Odpowiedzialność za szkody wyrządzone ruchem wszelkich pojazdów mechanicznych oparta została na zasadzie ryzyka (art. 436 k.c.w związku zart. 435 k.c.). Uzasadnieniem tej zaostrzonej odpowiedzialności jest przede wszystkim szczególne i wzmożone niebezpieczeństwo jakie wiąże się z użyciem tych środków komunikacji.
W tak ukształtowanej odpowiedzialności posiadacza pojazdu mechanicznego przesłanki stanowią powstanie szkody w mieniu lub na osobie, spowodowanie szkody przez ruch mechanicznego środka komunikacji, oraz związek przyczynowy między szkodą a ruchem pojazdu. Szkoda wywołująca odpowiedzialność z tytułu ryzyka musi być wyrządzona przez ruch mechanicznego środka komunikacji. Ponadto pomiędzy działaniem sprawcy szkody a skutkiem tego działania musi zachodzić związek przyczynowy (opisany wart. 361 kc). W Świetle tego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa swojego działania.
Szkodą w mieniu jest wszelki uszczerbek majątkowy. Przy ustaleniu wysokości szkody należy posługiwać się przyjętą w piśmiennictwie i orzecznictwie teorią różnicy. Oznacza to, że dla ustalenia wysokości szkody zestawia się obecną wartość samochodu z tą, jaką by on przedstawiał gdyby nie było wypadku (tak, G. Bieniek,Odpowiedzialność cywilna za wypadki drogowe, Warszawa 2006 str.140). Zasada pełnego odszkodowania w ujęciukodeksu cywilnegoprzejawia się w tym, że naprawienie szkody obejmuje zarówno straty jakie poszkodowany poniósł, jak i korzyści które mógł osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zgodnie zart. 361 k.c.zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania z którego szkoda wynikła. Podkreślić należy, że zgodnie poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 8 września 2004r., w sprawie IV CK 672/03za normalne następstwo zniszczenia pojazdu służącego poszkodowanemu do prowadzenia działalności gospodarczej należy uznać konieczność czasowego wynajęcia pojazdu zastępczego w celu kontynuowania tej działalności w okresie, gdy szkoda nie została jeszcze naprawiona. Postulat pełnego odszkodowania przemawia więc za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych, potrzebnych na czasowe używanie zastępczego środka komunikacji w związku z niemożliwością korzystania z niego wskutek zniszczenia, z tym że tylko za okres między dniem zniszczenia a dniem w którym poszkodowany może nabyć analogiczny pojazd, nie dłuższy jednak niż za czas do zapłaty odszkodowania. Okoliczność, iż koszty wynajęcia pojazdu zastępczego przekroczyły cenę nowego samochodu, nie może automatycznie przesądzać o istnieniu przyczynienia się poszkodowanego do powiększenia rozmiaru szkody.
Na wstępie należało się odnieść do zarzutów formalnych podniesionych przez pozwanego, w szczególności zarzutu przedawnienia, a także zarzutu bezskuteczności wobec pozwanego czynności podejmowanych w toku postępowania likwidacyjnego dotyczącego zdarzenia z 17 lutego 2017r. prowadzonego przez korespondenta ukraińskiego towarzystwa ubezpieczeniowego.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 19 ust. 1 i 3 u.o.c poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. O zgłoszonym roszczeniu zakład ubezpieczeń powiadamia niezwłocznie ubezpieczonego. Poszkodowany może dochodzić roszczeń bezpośrednio odP.(dalej jako(...)) w przypadkach, o których mowa w art. 123. Według art. 123 pkt 2 u.o.cP.K.odpowiada za szkody będące następstwem wypadków, które miały miejsce na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, zarejestrowanych w państwach, których biura narodowe podpisały z Biurem umowy o wzajemnym uznawaniu dokumentów ubezpieczeniowych i zaspokajaniu roszczeń, pod warunkiem istnienia ważnej Zielonej Karty wystawionej przez zagraniczne biuro narodowe. Według art. 127 likwidacja szkód w przypadkach, o których mowa w art. 123, następuje na zasadach określonych w art. 14 ust. 1-3 oraz przepisach rozdziału 2, chyba że umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 79 u.o.c. poszkodowany lub uprawniony, o którym mowa w art. 78 ust. 1, może zgłosić żądanie odszkodowawcze reprezentantowi do spraw roszczeń. Zaś według art. 81 u.o.c zadaniem reprezentanta do spraw roszczeń jest likwidacja szkód będących następstwem zdarzeń, o których mowa w art. 78 ust. 1, jeżeli szkoda powstała w związku z ruchem pojazdu mechanicznego, którego posiadacz miał zawartą umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych z reprezentowanym zakładem ubezpieczeń.
W przedmiotowej sprawie poszkodowana zgłosiła szkodę bezpośrednio do zagranicznego zakładu ubezpieczeń, za którego działał jego reprezentant. Podkreślić należy, że w ocenie Sądu, skoro postępowanie likwidacyjne prowadził podmiot, który nie posiadał legitymacji procesowej biernej do późniejszego dochodzenia tych roszczeń przed Sądem, należy przyjąć, że wszelkie czynności podjęte przed reprezentowanym zakładem ubezpieczeń wywołały skutek względemP., zatem fakt zgłoszenia szkody oraz wezwanie do zapłaty doręczone ubezpieczycielowi prowadzącemu postępowanie likwidacyjne wywołuje skutek wobec strony pozwanej. Nie można bowiem, jak do tego zmierzał pełnomocnik strony pozwanej, uznać za słuszną argumentację, że skoro powódka (poszkodowana) dokonała wyboru dochodzenia roszczeń bezpośrednio od ubezpieczyciela, to czynności te nie miały żadnego wpływu na zakres odpowiedzialności strony pozwanej. W ocenie Sądu sytuacja poszkodowanego uprawnionego do odszkodowania z tytułu umowy OC posiadaczy pojazdów mechanicznych nie może być różna, a tym bardziej gorsza, w sytuacji gdy dokona on wyboru i najpierw zgłosi szkodę bezpośrednio ubezpieczycielowi sprawcy, a zdecydowanie korzystniejsza, gdy te roszczenia skieruje bezpośrednio do(...).P.K.pełni rolę organu odszkodowawczego zgodnie z art.83 ust.3 u.o.c. i posiada wyłączną legitymację procesową bierną w sprawach o zasądzenie dalszych (nieuwzględnionych w postępowaniu likwidacyjnym) roszczeń poszkodowanego, między innymi, w sytuacji gdy sprawca szkody ubezpieczony jest u zagranicznego ubezpieczyciela.
Zgodnie z art. 122. do zadań(...)należy między innymi organizowanie likwidacji szkód lub bezpośrednia likwidacja szkód spowodowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez posiadaczy pojazdów mechanicznych zarejestrowanych za granicą posiadających ważne dokumenty ubezpieczeniowe wystawione przez zagraniczne biura narodowe; organizowanie likwidacji szkód lub bezpośrednia likwidacja szkód spowodowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez posiadaczy pojazdów mechanicznych zarejestrowanych w państwach, o których mowa w art. 25 ust. 2; określanie zasad i trybu dystrybucji dokumentów ubezpieczeń granicznych, a w szczególności ustalanie wzorów tych dokumentów oraz ich ewidencjonowanie; pełnienie funkcji, o której mowa w art. 83 ust. 3. Pozwana w trybie art. 136 u.o.c otrzymuje też od policji informacje o wszelkich zdarzeniach drogowych, w tym dane dotyczące czasu, miejsca wypadku, pojazdów w nim uczestniczących i wszystkich uczestników wypadku, w tym dane dotyczące numerów dowodów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych i nazwę zakładu ubezpieczeń, w którym pojazdy mechaniczne były ubezpieczone oraz sposób rozstrzygania sprawy przez Policję.
W związku z powyższym w ocenie Sądu powództwo skierowane przeciwko pozwanej pełniącej rolę organu odszkodowawczego zgodnie z powołanymi wyżej przepisami stanowi kontynuację postępowania o naprawienie szkody z tytułu zdarzenia z 17 lutego 2017r. zakończonego decyzjami o wypłacie odszkodowania z tytułu szkody w pojeździe wydanymi w postępowaniu likwidacyjnym.
Odnosząc się do podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia należy wskazać, że okazał się on całkowicie chybiony. Podkreślić należy, że zgodnie zart. 118 kcjeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, (…) dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Zatem bez względu na to, czy liczyć bieg trzyletniego terminu przedawnienia najbardziej niekorzystnie dla powódki od dnia powstania szkody tj. od 17 lutego 2017 r. to upływ tego terminu nastąpiłby dopiero w dniu 31 grudnia 2020 r., a pozew w niniejszej sprawie został złożony w dniu 25 maja 2020r., co niewątpliwie zgodnie zart. 123 §1 pkt 1 k.c.przerwało bieg terminu przedawnienia, podobnie jak zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi zgodnie zart. 819§4 k.c.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należało przyjąć w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz orzeczenia SN, że pełne odszkodowanie w niniejszej sprawie obejmować powinno rzeczywiście poniesione i uzasadnione koszty najmu pojazdu oraz koszty holowania pojazdu poszkodowanej z miejsca zdarzenia do miejsca jej zamieszkania. Powódka w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu domagała się zasądzenia kosztów najmu pojazdu zastępczego za okres od 17 lutego 2017r. do 29 kwietnia 2017r. tj. za 71 dni według stawki 220 zł netto, tj. 270,60 zł brutto. W ocenie Sądu wskazana stawka nie była wygórowana, zwłaszcza że ubezpieczyciel sprawcy szkody nie zaproponował poszkodowanej żadnej pomocy w tym zakresie. Sąd miał przy tym na uwadze okoliczności zdarzenia, przede wszystkim bardzo dramatyczny przebieg tego wypadku, fakt, że pojazd poszkodowanej uczestniczył w nagłym i niekontrolowanym urwaniem się koła z innego dużego pojazdu. PojazdB. Ż.uległ wyniku tego zdarzenia szkodzie całkowitej, w zdarzeniu tym uczestniczyły łącznie cztery pojazdy. Podkreślić należy, że poszkodowana w dniu zdarzenia jechała na uroczystość rodzinną – wesele, wypadek miał miejsce w nocy, w okolicachK., w znacznej odległości od miejsca zamieszkania poszkodowanej. Poszkodowana nie mogła dodzwonić się do ubezpieczyciela, dopiero osoba świadcząca usługi w zakresie holowania pojazdów, wezwana przez innych uczestników zdarzenia, pomogła poszkodowanej i jej szwagrowi w zorganizowaniu holowania pojazdu oraz uzyskania pojazdu zastępczego, na którego przyjazd poszkodowana czekała ok. 8 godzin. Poszkodowana dzięki kompleksowej usłudze powódki, nie musiała się martwić, co stanie się z wrakiem pojazdu oraz czym dojedzie na wesele. Powódka opłaciła za poszkodowaną koszty holowania wraku oraz dostarczyła na miejsce zdarzenia pojazd zastępczy, gwarantując poszkodowanej bezgotówkowe korzystanie z tego pojazdu do czasu zakończenia postępowania likwidacyjnego. Ostatecznie poszkodowana korzystała z pojazdu powódki od 17 lutego do 16 maja 2017r., odszkodowanie za szkodę w pojeździe zostało poszkodowanej wypłacone w dniu 21 kwietnia 2017r. Powódka wprawdzie wystawiła fakturę Vat na kwotę 32 432,39 zł, lecz już w pozwie wskazała , że rezygnuje z dochodzenia roszczenia za podstawienie i odbiór od poszkodowanej auta w łącznej kwocie 3211,53 zł. Ponadto pozwana ograniczyła żądanie pozwu o zapłatę kosztów najmu pojazdu za okres od 29 kwietnia 2017r. do 16 maja 2017r.
W ocenie Sądu roszczenie o zapłatę odszkodowania z tytułu najmu pojazdu za okres od dnia zdarzenia tj. od 17 lutego 2017r. do dnia 29 kwietnia 2017r. tj. 7 dni po wypłacie odszkodowania tj. za 71 dni według stawki brutto 270,60 zł za dobę był w pełni uzasadniony. Poszkodowana powinna minimalizować szkodę, a zatem winna w terminie 7 dni od otrzymania odszkodowania zorganizować sobie inny pojazd.
Z przedłożonych dokumentów wynikało, że powódka zapłaciła w całości należność za holowanie pojazdu poszkodowanej w kwocie 5137,46 zł na rzeczR. W., a następnie należność tę refakturowała obciążając nią poszkodowaną. Ostatecznie powódka na podstawie umowy cesji wierzytelności dokonanej na jej rzecz przezB. Ż., nabyła prawo do dochodzenia tych roszczeń wobec strony pozwanej. W ocenie Sądu brak było podstaw, aby odmówić powódce zwrotu należności, którą faktycznie zapłaciła za usługi świadczone przez firmę prowadzoną przezR. W.na rzecz poszkodowanej związane z holowaniem uszkodzonego pojazdu z miejsca zdarzenia do miejsca wskazanego przez poszkodowaną warsztatu wS..
Mając powyższe na uwadze uwzględniono powództwo w części, co do której pozew nie został cofnięty, tj. co do kwoty 24350,06 zł przyjmując, że uzasadnione koszty najmu pojazdu zastępczego powinny wynosić 19212,60 zł brutto, zaś koszty holowania pojazdu zgodnie fakturą VAT wynosiły 5137,46 zł. Ponieważ koszty te nie został pokryte ani przez stronę pozwaną ani ubezpieczyciela prowadzący postępowanie likwidacyjne, należność należało zasądzić w całości.
Jednocześnie Sąd orzekł o należnych odsetkach ustawowych od zgłoszonego roszczenia w oparciu oart. 481 § 1 k.c.,455 k.c.orazart. 817 k.c.i 14 ust. 1 uoc, w myśl którego zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przedmiotowej sprawie powódka pismem z dnia 18 maja 2017r., nadanym w dniu 20 maja 2017r. , wezwała likwidatora szkody do zapłaty kwoty objętej fakturą, zawiadamiając jednocześnie o cesji wierzytelności. Pomimo kolejnego wezwania do zapłaty z 11 czerwca 2018r. korespondent zagranicznego ubezpieczyciela nie wydał żadnej decyzji w zakresie zgłoszonych roszczeń. Przyjmując w zwykłym obrocie pocztowym termin 5 dni na doręczenie, szkoda w tym zakresie powinna być naprawiona najpóźniej do dnia 25 czerwca 2017 r., stąd odsetki należne są od dnia 26 czerwca 2017 r. Podkreślić przy tym należy, że strona pozwana otrzymywała od korespondenta prowadzącego postępowanie likwidacyjne dokumenty związane z tym postępowaniem, jak chociażby decyzję z dnia 18 września 2017r., zatem zarzut, że nie ponosi ona odpowiedzialności za opóźnienie w spełnieniu przedmiotowego zdarzenia w zakresie zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie za okres poprzedzający doręczenie jej odpisu pozwu w tej sprawie należało uznać za bezpodstawny, zwłaszcza w związku z wyżej poczynionym wywodem dotyczącym kontynuacji postępowania likwidacyjnego.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c., przyjmując że powódka wygrała proces w całości, gdyż ograniczała żądanie pozwu przed wysłaniem jego odpisu stronie pozwanej. Na poniesione przez powódkę koszty postępowania w łącznej kwocie 4835 zł składały się: opłata sądowa od pozwu 1218 zł; opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł oraz 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
| 754
|
15/502010/0000503/C
|
Sąd Rejonowy w Kłodzku
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 203",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 203 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 436;art. 436 § 1;art. 436 § 1 zd. 1;art. 436;art. 436 § 1;art. 436 § 1 zd. 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 436 § 1 zdanie pierwsze lub art. 436 § 1 zdanie drugie k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 203; art. 355; art. 98)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 118; art. 123; art. 123 § 1; art. 123 § 1 pkt. 1; art. 361; art. 435; art. 436; art. 436 § 1; art. 436 § 1 zd. 1; art. 436 § 1 zd. 2; art. 455; art. 481; art. 481 § 1; art. 817; art. 819; art. 819 § 4; art. 822; art. 822 § 1)",
"Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 - )"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151015450000503_I_C_000841_2020_Uz_2022-01-19_001
|
I C 841/20
| 2021-01-22T00:00:00
| 2023-10-20T15:35:04
| 2023-10-20T07:52:09
|
15101545
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I C 841/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2021 r. Sąd Rejonowy w Tczewie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Dominika Czarnecka Protokolant: Marta Antonowicz po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2021 r. w Tczewie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. przeciwko A. L. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z ods
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Małgorzata Solińska" xPublisher="msolinska" xEditorFullName="Małgorzata Solińska" xEditor="msolinska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="3" xFlag="published" xVolType="15/101545/0000503/C" xYear="2020" xVolNmbr="000841" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">Sygn. akt I C 841/20</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 22 stycznia 2021 r.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Tczewie I Wydział Cywilny</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: Sędzia Dominika Czarnecka</xText>
<xText>Protokolant: Marta Antonowicz</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2021 r. w Tczewie</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon> (...) Bank Spółki Akcyjnej</xAnon> z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>A. L.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText><xBx>I. oddala powództwo;</xBx></xText>
<xText><xBx>II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</xBx></xText>
<xText>Sygn. akt I C 841/20</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Powód <xAnon> (...) Bank Spółka Akcyjna</xAnon> z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon> wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko <xAnon>A. L.</xAnon> o zapłatę kwoty 3 302,13 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 211, 64 zł liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP, nie większymi niż odsetki maksymalne za opóźnienie, od kwoty 2 880, 28 zł liczonymi od dnia 18 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty.</xText>
<xText>W uzasadnieniu pozwu wskazano, że w dniu 2 grudnia 2014 r. strony zawarły umowę kredytu nr <xAnon> (...)</xAnon>. Pozwany nie wywiązał się z umowy, albowiem w umówionym terminie nie regulował rat kredytu. W tym stanie rzeczy bank wypowiedział umowę i postawił zobowiązanie w stan wymagalności w dniu 5 listopada 2019 r. Pozwany nie spłacił swojego zadłużenia, co legło u podstaw wytoczenia powództwa. Na kwotę dochodzoną pozwem złożyły się: 2880,28 zł tytułem niespłaconego kapitału oraz 211,64 zł tytułem odsetek umownych i karnych wyliczonych na dzień sporządzenia pozwu i kwota 210,21 zł tytułem kosztów monitów i upomnień.</xText>
<xText>Postanowieniem z dnia 3 lutego 2020 r. sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tczewie.</xText>
<xText>W dniu 15 czerwca 2010 r. wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. W ustawowo przewidzianym terminie pozwana wniosła sprzeciw, co skutkowało utratą mocy nakazu zapłaty w całości. W złożonym przez siebie sprzeciwie pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Podniósł zarzut nieważności postępowania, nieudowodnienia roszczenia co do zasady i wysokości oraz braku wykonania umowy.</xText>
<xText><xBx>S ąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>W dniu 2 grudnia 2014 r. <xAnon>A. L.</xAnon> zawarł z <xAnon> (...) Bankiem Spółką Akcyjną</xAnon> z siedzibą we <xAnon>W.</xAnon> umowę o kredyt konsolidacyjny nr <xAnon> (...)</xAnon>. Na podstawie zawartej umowy bank udzielił pozwanemu kredytu w wysokości <xAnon> (...)</xAnon>,<xAnon>(...)</xAnon> Oprocentowanie kredytu wynosiło 11,99 % w stosunku rocznym, było stale i nie mogło przekraczać czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. Pozwany zobowiązał się spłacać kredyt w 60 ratach miesięcznych do 22 dnia każdego miesiąca, począwszy od stycznia 2015 r. Ostateczny termin spłaty kredytu upływał 22 grudnia 2019 r.</xText>
<xText><xIx>(dow ód: umowa z 2 grudnia 2014 r. z tabelą opłat i prowizji – k. 17-19)</xIx></xText>
<xText>Pismo powoda z 12 września 2019 r. zawierało skierowane do pozwanego oświadczenie o wypowiedzeniu umowy w/w kredytu. Wskazano, że powodem wypowiedzenia umowy jest naruszenie jej warunku w postaci braku terminowej spłaty dwóch pełnych rat kredytu. Pismo to nie zostało podpisane.</xText>
<xText><xIx>(pismo zawieraj ące oświadczenie powoda o wypowiedzeniu umowy – k. 48)</xIx></xText>
<xText>Pozwany nie spłacił żądanej należności.</xText>
<xText><xIx>(bezsporne)</xIx></xText>
<xText><xBx>S ąd zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</xText>
<xText>Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie wymienionych w stanie faktycznym dokumentów, które zostały złożone do akt sprawy przez stronę powodową i których treść nie została skutecznie podważona przez stronę przeciwną.</xText>
<xText>Najdalej idącym zarzutem strony pozwanej był zarzut nieważności postępowania (<xLexLink xArt="art. 379;art. 379 pkt. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 379 pkt 2 kpc</xLexLink>), którego Sąd nie podziela. Zarzut ten pozwany zasadzał na braku dowodu, że <xAnon>K. P.</xAnon>, która podpisała pozew i legitymuje się pełnomocnictwem udzielonym przez powoda, jest pracownikiem banku. Do pisma z 26 października 2020 r. powód dołączył zaświadczenie o zatrudnieniu w/w osoby (k. 47) i tym samym rozwiał wątpliwości co do jej umocowania, wobec czego zarzut ten nie będzie przedmiotem szerszych rozważań Sądu.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 ust. 1" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe</xLexLink> (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1896, zwanej dalej „ustawą”) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.</xText>
<xText>Kredytobiorca jest zatem zobowiązany do spłaty kredytu oczywiście pod warunkiem, że kredyt taki otrzymał. Okoliczność tę zakwestionował pozwany, w związku z czym ciężar dowodu w tym zakresie powrócił na powoda (<xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 kc</xLexLink>), czemu powód nie sprostał. Nie przedstawił bowiem dowodu wypłaty udzielonego kredytu, dlatego nie sposób przyjąć, że wykazał istnienie po stronie pozwanej obowiązku zwrotu tego kredytu. Zauważyć trzeba, że w świetle ust I pkt 2 łączącej strony umowy bank miał uruchomić kredyt niezwłocznie, nie później niż w terminie dwóch dni roboczych od zawarcia umowy. Bank jako instytucja profesjonalnie zajmująca się udzielaniem kredytów winna była przedłożyć dowód uruchomienia kredytu, skoro pozwany zaprzeczył, że miało ono miejsce, czego nie uczyniła. Już z tej przyczyny żądanie pozwu uznać należy za niewykazane.</xText>
<xText>Poza tym powód nie wykazał, że umowę skutecznie wypowiedziano. Przedłożył co prawda wydruk niepodpisanego pisma zawierającego oświadczenie o wypowiedzeniu umowy datowanego na 12 września 2019 r., jednakże nie udowodnił, by pismo to zostało pozwanemu doręczone, któremu to doręczeniu pozwany zaprzeczył. Co prawda do pisma dołączono kserokopię z książki nadawczej, jednakże nie wynika z niej, że pozwanemu doręczono właśnie oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Ponadto nie można uznać, że wypowiedzenie to zostało skutecznie złożone, skoro nie jest sygnowane.</xText>
<xText>Powód nie wykazał także wysokości dochodzonego roszczenia. Pozbawione jest mocy dowodowej zestawienie wpłat sporządzone przez powoda, gdyż zostało zanegowane przez pozwanego. Powód mimo tej kontestacji nie podjął żadnej inicjatywy w wykazaniu wysokości roszczenia. Nie przedłożył np. historii z rachunku bankowego pozwanego, z której wynikałoby regulowanie rat kredytu.</xText>
<xText>Poza tym w świetle art. 75 c ust. 1 i 2 ustawy jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Na temat zasad stosowania i funkcji w/w normy Sąd Najwyższy wypowiadał się m.in. w wyroku z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 723/18, gdzie stwierdził, że przepis ten pełni dla kredytobiorców funkcję gwarantującą dochowanie minimalnego standardu w zakresie spełnienia opóźnionego świadczenia oraz informacji o istnieniu procedury umożliwiającej restrukturyzację zadłużenia. Jednocześnie wypowiedzenie umowy o kredyt będące uprawnieniem kształtującym banku, prowadzącym do zakończenia nawiązanego stosunku prawnego, bez dochowania wymaganych warunków, może prowadzić do uznania tej czynności za bezskuteczną. Nie może być zatem czynnością nagłą, zaskakującą dla kredytobiorcy, nawet jeżeli istnieją podstawy do podjęcia jej zgodnie z treścią umowy. Jest ono bardzo dotkliwe dla kredytobiorcy, dlatego skorzystanie z niego powinno nastąpić po wyczerpaniu środków mniej dolegliwych, odpowiednich wezwań (por. także wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2016 r., II CSK 750/15, i z dnia z dnia 24 września 2015 r., V CSK 698/14). W okolicznościach sprawy co prawda powód przedłożył pismo datowane na 19 sierpnia 2018 r. zawierające informację o możliwości złożenia przez pozwanego wniosku o restrukturyzację, jednakże jest ono niepodpisane, a ponadto brak jest nie tylko dowodu jego doręczenia, ale i nadania, co nakazuje przyjąć, że bank nie wykazał, że prawidłowo przeprowadził procedurą zmierzającą do wypowiedzenia umowy. Z tych względów nie można uznać że została ona skutecznie wypowiedziana</xText>
<xText>Mając na uwadze całokształt poczynionych rozważań, Sąd na podstawie art. 69 ust. 1 <xIx>a contrario</xIx> ustawy w punkcie pierwszym wyroku oddalił powództwo.</xText>
<xText>O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku na podstawie <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 kpc</xLexLink> w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. jedn. Dz.U z 2018 r., poz. 265). Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest ponieść koszty procesu. Ponieważ niniejszy spór przegrał w całości powód, Sąd zasądził od niego na rzecz pozwanego kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sędzia Dominika Czarnecka
| null |
[
"Sędzia Dominika Czarnecka"
] |
[
"art. 69 ust. 1, 75 c ust. 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe"
] |
Małgorzata Solińska
|
Marta Antonowicz
|
Małgorzata Solińska
|
[
"Orzeczenia"
] | 3
|
Sygn. akt I C 841/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 stycznia 2021 r.
Sąd Rejonowy w Tczewie I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Dominika Czarnecka
Protokolant: Marta Antonowicz
po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2021 r. w Tczewie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Bank Spółki Akcyjnejz siedzibą weW.
przeciwkoA. L.
o zapłatę
I. oddala powództwo;
II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Sygn. akt I C 841/20
UZASADNIENIE
Powód(...) Bank Spółka Akcyjnaz siedzibą weW.wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwkoA. L.o zapłatę kwoty 3 302,13 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 211, 64 zł liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP, nie większymi niż odsetki maksymalne za opóźnienie, od kwoty 2 880, 28 zł liczonymi od dnia 18 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że w dniu 2 grudnia 2014 r. strony zawarły umowę kredytu nr(...). Pozwany nie wywiązał się z umowy, albowiem w umówionym terminie nie regulował rat kredytu. W tym stanie rzeczy bank wypowiedział umowę i postawił zobowiązanie w stan wymagalności w dniu 5 listopada 2019 r. Pozwany nie spłacił swojego zadłużenia, co legło u podstaw wytoczenia powództwa. Na kwotę dochodzoną pozwem złożyły się: 2880,28 zł tytułem niespłaconego kapitału oraz 211,64 zł tytułem odsetek umownych i karnych wyliczonych na dzień sporządzenia pozwu i kwota 210,21 zł tytułem kosztów monitów i upomnień.
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2020 r. sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tczewie.
W dniu 15 czerwca 2010 r. wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. W ustawowo przewidzianym terminie pozwana wniosła sprzeciw, co skutkowało utratą mocy nakazu zapłaty w całości. W złożonym przez siebie sprzeciwie pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Podniósł zarzut nieważności postępowania, nieudowodnienia roszczenia co do zasady i wysokości oraz braku wykonania umowy.
S ąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 2 grudnia 2014 r.A. L.zawarł z(...) Bankiem Spółką Akcyjnąz siedzibą weW.umowę o kredyt konsolidacyjny nr(...). Na podstawie zawartej umowy bank udzielił pozwanemu kredytu w wysokości(...),(...)Oprocentowanie kredytu wynosiło 11,99 % w stosunku rocznym, było stale i nie mogło przekraczać czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. Pozwany zobowiązał się spłacać kredyt w 60 ratach miesięcznych do 22 dnia każdego miesiąca, począwszy od stycznia 2015 r. Ostateczny termin spłaty kredytu upływał 22 grudnia 2019 r.
(dow ód: umowa z 2 grudnia 2014 r. z tabelą opłat i prowizji – k. 17-19)
Pismo powoda z 12 września 2019 r. zawierało skierowane do pozwanego oświadczenie o wypowiedzeniu umowy w/w kredytu. Wskazano, że powodem wypowiedzenia umowy jest naruszenie jej warunku w postaci braku terminowej spłaty dwóch pełnych rat kredytu. Pismo to nie zostało podpisane.
(pismo zawieraj ące oświadczenie powoda o wypowiedzeniu umowy – k. 48)
Pozwany nie spłacił żądanej należności.
(bezsporne)
S ąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie wymienionych w stanie faktycznym dokumentów, które zostały złożone do akt sprawy przez stronę powodową i których treść nie została skutecznie podważona przez stronę przeciwną.
Najdalej idącym zarzutem strony pozwanej był zarzut nieważności postępowania (art. 379 pkt 2 kpc), którego Sąd nie podziela. Zarzut ten pozwany zasadzał na braku dowodu, żeK. P., która podpisała pozew i legitymuje się pełnomocnictwem udzielonym przez powoda, jest pracownikiem banku. Do pisma z 26 października 2020 r. powód dołączył zaświadczenie o zatrudnieniu w/w osoby (k. 47) i tym samym rozwiał wątpliwości co do jej umocowania, wobec czego zarzut ten nie będzie przedmiotem szerszych rozważań Sądu.
Zgodnie zart. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe(t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1896, zwanej dalej „ustawą”) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Kredytobiorca jest zatem zobowiązany do spłaty kredytu oczywiście pod warunkiem, że kredyt taki otrzymał. Okoliczność tę zakwestionował pozwany, w związku z czym ciężar dowodu w tym zakresie powrócił na powoda (art. 6 kc), czemu powód nie sprostał. Nie przedstawił bowiem dowodu wypłaty udzielonego kredytu, dlatego nie sposób przyjąć, że wykazał istnienie po stronie pozwanej obowiązku zwrotu tego kredytu. Zauważyć trzeba, że w świetle ust I pkt 2 łączącej strony umowy bank miał uruchomić kredyt niezwłocznie, nie później niż w terminie dwóch dni roboczych od zawarcia umowy. Bank jako instytucja profesjonalnie zajmująca się udzielaniem kredytów winna była przedłożyć dowód uruchomienia kredytu, skoro pozwany zaprzeczył, że miało ono miejsce, czego nie uczyniła. Już z tej przyczyny żądanie pozwu uznać należy za niewykazane.
Poza tym powód nie wykazał, że umowę skutecznie wypowiedziano. Przedłożył co prawda wydruk niepodpisanego pisma zawierającego oświadczenie o wypowiedzeniu umowy datowanego na 12 września 2019 r., jednakże nie udowodnił, by pismo to zostało pozwanemu doręczone, któremu to doręczeniu pozwany zaprzeczył. Co prawda do pisma dołączono kserokopię z książki nadawczej, jednakże nie wynika z niej, że pozwanemu doręczono właśnie oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Ponadto nie można uznać, że wypowiedzenie to zostało skutecznie złożone, skoro nie jest sygnowane.
Powód nie wykazał także wysokości dochodzonego roszczenia. Pozbawione jest mocy dowodowej zestawienie wpłat sporządzone przez powoda, gdyż zostało zanegowane przez pozwanego. Powód mimo tej kontestacji nie podjął żadnej inicjatywy w wykazaniu wysokości roszczenia. Nie przedłożył np. historii z rachunku bankowego pozwanego, z której wynikałoby regulowanie rat kredytu.
Poza tym w świetle art. 75 c ust. 1 i 2 ustawy jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Na temat zasad stosowania i funkcji w/w normy Sąd Najwyższy wypowiadał się m.in. w wyroku z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 723/18, gdzie stwierdził, że przepis ten pełni dla kredytobiorców funkcję gwarantującą dochowanie minimalnego standardu w zakresie spełnienia opóźnionego świadczenia oraz informacji o istnieniu procedury umożliwiającej restrukturyzację zadłużenia. Jednocześnie wypowiedzenie umowy o kredyt będące uprawnieniem kształtującym banku, prowadzącym do zakończenia nawiązanego stosunku prawnego, bez dochowania wymaganych warunków, może prowadzić do uznania tej czynności za bezskuteczną. Nie może być zatem czynnością nagłą, zaskakującą dla kredytobiorcy, nawet jeżeli istnieją podstawy do podjęcia jej zgodnie z treścią umowy. Jest ono bardzo dotkliwe dla kredytobiorcy, dlatego skorzystanie z niego powinno nastąpić po wyczerpaniu środków mniej dolegliwych, odpowiednich wezwań (por. także wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2016 r., II CSK 750/15, i z dnia z dnia 24 września 2015 r., V CSK 698/14). W okolicznościach sprawy co prawda powód przedłożył pismo datowane na 19 sierpnia 2018 r. zawierające informację o możliwości złożenia przez pozwanego wniosku o restrukturyzację, jednakże jest ono niepodpisane, a ponadto brak jest nie tylko dowodu jego doręczenia, ale i nadania, co nakazuje przyjąć, że bank nie wykazał, że prawidłowo przeprowadził procedurą zmierzającą do wypowiedzenia umowy. Z tych względów nie można uznać że została ona skutecznie wypowiedziana
Mając na uwadze całokształt poczynionych rozważań, Sąd na podstawie art. 69 ust. 1a contrarioustawy w punkcie pierwszym wyroku oddalił powództwo.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku na podstawieart. 98 § 1 kpcw zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. jedn. Dz.U z 2018 r., poz. 265). Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest ponieść koszty procesu. Ponieważ niniejszy spór przegrał w całości powód, Sąd zasądził od niego na rzecz pozwanego kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.
| 841
|
15/101545/0000503/C
|
Sąd Rejonowy w Tczewie
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 379;art. 379 pkt. 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 379 pkt 2 kpc",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939",
"art": "art. 69;art. 69 ust. 1",
"isap_id": "WDU19971400939",
"text": "art. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe",
"title": "Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 6",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 6 kc",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 379; art. 379 pkt. 2; art. 98; art. 98 § 1)",
"Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 - art. 69; art. 69 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 6)"
] |
Art. 75c ust. 1 ustawy Prawa bankowego pełni dla kredytobiorców funkcję gwarantującą dochowanie minimalnego standardu w zakresie spełnienia opóźnionego świadczenia oraz informacji o istnieniu procedury umożliwiającej restrukturyzację zadłużenia. Jednocześnie wypowiedzenie umowy o kredyt będące uprawnieniem kształtującym banku, prowadzącym do zakończenia nawiązanego stosunku prawnego, bez dochowania wymaganych warunków, może prowadzić do uznania tej czynności za bezskuteczną. Nie może być zatem czynnością nagłą, zaskakującą dla kredytobiorcy, nawet jeżeli istnieją podstawy do podjęcia jej zgodnie z treścią umowy. Jest ono bardzo dotkliwe dla kredytobiorcy, dlatego skorzystanie z niego powinno nastąpić po wyczerpaniu środków mniej dolegliwych, odpowiednich wezwań.
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152510000002006_IV_K_000154_2020_Uz_2021-03-25_001
|
IV K 154/20
| 2021-03-25T00:00:00
| 2021-03-31T20:00:06
| 2021-05-27T09:19:39
|
15251000
|
2006
|
REASON
|
UZASADNIENIE Formularz (...) Sygnatura akt IV K 154/20 Jeżeli został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku jedynie co do rozstrzygnięcia o karze i o innych konsekwencjach prawnych, wypełnić część 3–8 formularza 1 USTALENIE FAKTÓW 1.1 Wyroki wydane wobec skazanego Lp. Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny Data wyroku albo wyroku łącznego Sygnatura akt sprawy 1.1.1. Sąd Rejonowy w Końskich 12 kwietnia 2012 II K 1166/10 1.1.2. Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi 4 sierpnia 2016 IV K 436/16
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Beata Suliga" xPublisher="beata.suliga" xEditorFullName="Beata Suliga" xEditor="beata.suliga" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="6" xFlag="published" xVolType="15/251000/0002006/K" xYear="2020" xVolNmbr="000154" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="66"/>
<xCOLx xWIDTHx="21"/>
<xCOLx xWIDTHx="9"/>
<xCOLx xWIDTHx="11"/>
<xCOLx xWIDTHx="142"/>
<xCOLx xWIDTHx="120"/>
<xCOLx xWIDTHx="24"/>
<xCOLx xWIDTHx="87"/>
<xCOLx xWIDTHx="33"/>
<xCOLx xWIDTHx="9"/>
<xCOLx xWIDTHx="79"/>
<xCOLx xWIDTHx="120"/>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="7" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Formularz <xAnon> (...)</xAnon></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Sygnatura akt</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xBx>IV K 154/20</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Jeżeli został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku jedynie co do rozstrzygnięcia o karze i o innych konsekwencjach prawnych, wypełnić część 3–8 formularza</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>USTALENIE FAKTÓW </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1.1</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Wyroki wydane wobec skazanego </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Data wyroku albo wyroku łącznego</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Sygnatura akt sprawy</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.1.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Sąd Rejonowy w Końskich</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">12 kwietnia 2012</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">II K 1166/10</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.1.2.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">4 sierpnia 2016</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">IV K 436/16</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.1.3.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Sąd Okręgowy w Białymstoku</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">31 maja 2017</xText>
<xText xALIGNx="left">(prawomocny od dnia 02 sierpnia 2017 r.)</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">II K 122/16</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.1.4.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Sąd Okręgowy w Łodzi</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">28 listopada 2019</xText>
<xText xALIGNx="left">(prawomocny od dnia 05 sierpnia 2020 r.)</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">IV K 121/19</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1.2</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Inne fakty </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1.1.1</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Fakty uznane za udowodnione </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Numer karty </xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xRowSpan="8" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.2.1.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xRowSpan="8" xALIGNx="left">
<xText><xBx><xAnon>A. K.</xAnon></xBx> jest skazany prawomocnie czterema wyrokami różnych sądów za czyny i na kary szczegółowo opisane w sentencji wyroku łącznego. Wykonano już kary z trzech pierwszych orzeczeń. Po odbyciu w całości z dniem 03 marca 2021 r. kary łącznej z wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku w sprawie sygn. akt. III K 122/16 (prawomocny od dnia 02 sierpnia 2017 r.), skazany aktualnie odbywa ostatnią karę - karę łączną pozbawienia wolności orzeczoną na podstawie wyroku SO w Łodzi z dnia 28 listopada 2019 r. (prawomocny od dnia 05 sierpnia 2020 r.).</xText>
<xText>Ostatnie dwa skazania: wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku w sprawie sygn. akt III K 122/16 i wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie sygn. akt IV K 121/19 dotyczyły udziału w tej samej zorganizowanej grupie przestępczej i tego samego procederu wyłudzeń "na policjanta", w okresie od 01 września 2015 r. do 01 października 2015 r. Przestępstwa osądzone przez SO w Łodzi czasowo bezpośrednio poprzedzają czyny objęte wyrokiem w sprawie SO w Białymstoku.</xText>
<xText>(szczegóły w treści: kart karnych, akt załączonych spraw i wyroków)</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">odpis wyroku</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">14 - 19</xText>
<xText xALIGNx="left">27 - 29</xText>
<xText xALIGNx="left">51</xText>
<xText xALIGNx="left">53 - 96</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">karta karna</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">22 - 24</xText>
<xText xALIGNx="left">47 - 49</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">notatka urzędowa</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">99</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">informacja o pobytach i orzeczeniach</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">34 - 35</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">pismo</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">52</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">informacje o wyroku</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">30 - 31</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">akta IV K 121/19</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">całość</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">akta III K 122/16</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">całość</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xRowSpan="4" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.2.1.2.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xRowSpan="4" xALIGNx="left">
<xText>Skazany <xAnon>A. K.</xAnon> ma ogólnie bardzo pozytywną opinię z ZK. Był m.in. nagradzany regulaminowo 23 razy, nie otrzymując w ogóle kar dyscyplinarnych. Deklaruje krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw. Ukończył w ZK kurs zawodowy fryzjera, aktualnie jest słuchaczem kursu zawodowego elektryka, nie sprawia problemów wychowawczych.</xText>
<xText>(pozostałe szczegóły w treści opinii o skazanym z ZK <xAnon>W.</xAnon>).</xText>
<xText>W toku postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego wnosił o zastosowanie pełnej absorpcji.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">opinia o skazanym</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">33</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">ocena okresowa</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">5</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">opinia</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">4</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">wniosek</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3 – 3 v.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xRowSpan="2" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.2.1.3.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xRowSpan="2" xALIGNx="left">
<xText>Posiada dwie promesy zatrudnienia na stanowisku magazyniera lub pracownika biurowego po opuszczeniu ZK.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">zaświadczenie</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">7</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">oświadczenie</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">6</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xRowSpan="2" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.2.1.4.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xRowSpan="2" xALIGNx="left">
<xText>W przeszłości pracował jako cieśla - zbrojarz, a w ostatnim okresie przed zatrzymaniem dorabiał bez rejestracji pracami wykończeniowymi. Posiada troje dzieci z różnych związków, dwoje na utrzymaniu (zasądzone na dwoje z nich alimenty sięgają łącznie kwoty 1070 zł). Dodatkowo ma orzeczone obowiązki naprawienia szkody (wynikające z wyroków SO w Białymstoku i SO w Łodzi) oraz przepadek korzyści majątkowych w kwocie łącznej 2.000 zł (z wyroku SO w Łodzi). Na koncie w ZK ma 0,30 zł. W warunkach wolnościowych nie był widywany pod wpływem alkoholu.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">opinia o skazanym</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">32 - 33</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">19 - 19 v.</xText>
<xText xALIGNx="left">29 - 29 v.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1.1.2</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Fakty uznane za nieudowodnione </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód </xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Numer karty </xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.2.2.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">___________________________________________</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">___________</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">___________</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Ocena Dowodów </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2.1</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Dowody będące podstawą ustalenia faktów </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp. faktu z pkt 1.2.1</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="7" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uznania dowodu</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1.2.1.1</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left"> poszczególne dokumenty z akt</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="7" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Zebrane w sprawie dokumenty nie wzbudzały żadnych wątpliwości co do ich autentyczności oraz prawdziwości potwierdzanych nimi danych. Nie były zresztą kwestionowane przez strony. Zaznaczyć należy, że z racji tożsamości oceny nie było potrzeby aby osobno oceniać każdy z dokumentów, na jakim Sąd oparł się w treści końcowego wyroku.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2.2</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<xBRx/>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp. faktu z pkt 1.2.1 albo 1.2.2</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="7" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">_________</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">_______________</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="7" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">____________________________________________________</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>PODSTAWa KARY ŁĄCZNEJ </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp. </xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny, data wydania wyroku albo wyroku łącznego i sygnatura akt sprawy</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="7" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Kary lub środki karne podlegające łączeniu</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.1.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">SO w Białymstoku, sygn. akt. III K 122/16, wyrok z dnia 31 maja 2017 r.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="7" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">kara 6 miesięcy pozbawienia wolności</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.1.2.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">SO w Białymstoku, sygn. akt. III K 122/16, wyrok z dnia 31 maja 2017 r.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="7" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">kara 3 lat pozbawienia wolności</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.1.3.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">SO w Łodzi, sygn. akt. IV K 121/19, wyrok z dnia 28 listopada 2019 r.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="7" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">kara 8 miesięcy pozbawienia wolności</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.1.4.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">SO w Łodzi, sygn. akt. IV K 121/19, wyrok z dnia 28 listopada 2019 r.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="7" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">kara 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach połączenia kar lub środków karnych z wyjaśnieniem podstawy prawnej</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>W niniejszej sprawie zachodziła sytuacja o tyle nietypowa, że Sąd rozstrzygał w przedmiocie kary łącznej w warunkach luki prawnej, wynikającej z niedopatrzenia ustawodawcy.</xText>
<xText>Z dniem 24 czerwca 2020 r. doszło do zmian w przepisach o karze łącznej. Stanowią one w dużej mierze powrót w tym zakresie do rozwiązań obowiązujących do dnia 30 czerwca 2015 r. Na mocy aktualnie obowiązujących przepisów, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł wyrok chociażby nieprawomocny co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, Sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa (<xLexLink xArt="art. 85;art. 85 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 85 §1 k.k.</xLexLink>). Wydaniu wyroku łącznego nie stoi przy tym na przeszkodzenie, że poszczególne kary wymierzone za należące do ciągu przestępstw lub zbiegające się przestępstwa zostały już w całości albo w części wykonane (<xLexLink xArt="art. 91 a" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 91a k.k.</xLexLink>).</xText>
<xText>Zgodnie z utrwalonym wcześniejszym orzecznictwem, jeszcze z okresu do dnia 30 czerwca 2015 r., w takim układzie łączeniu podlegać będą przy tym kary jednostkowe, a nie kary łączne. Gdy bowiem wyrok łączny obejmuje wyrok, w którym wymierzono karę łączną lub dochodzi do wydania kolejnego wyroku łącznego obejmującego wyrok, w którym orzeczono karę jednostkową z wcześniej wydanym wyrokiem łącznym, to granic nowej kary łącznej w wyroku łącznym nie wyznaczają - przy tym rozwiązaniu - poprzednie kary łączne, a tylko kary jednostkowe wymierzone za poszczególne przestępstwa (post. SN z 22 lipca 2010 r., IV KK 162/10, Biul. PK z 2010 r., nr 4, poz. 14). Przepis <xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 86 §1 k.k.</xLexLink> wyraźnie bowiem nakazuje przy wymiarze kary łącznej brać pod uwagę kary jednostkowe wymierzone za poszczególne przestępstwa pozostające w zbiegu realnym, nie zaś uprzednio orzeczone kary łączne. Również <xLexLink xArt="art. 85" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 85 k.k.</xLexLink> przy oznaczaniu kary łącznej nakazuje wzięcie "za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa". W związku z tym normatywne podstawy orzekania kary łącznej, a w szczególności ramy zakreślone dyspozycją <xLexLink xArt="art. 85" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 85 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 86 §1 k.k.</xLexLink>, nie przewidują dalszych reguł, które pozwalałyby na modyfikację jej granic, chociażby poprzez respektowanie uprzednio orzeczonych kar łącznych. Nie znajduje tu również zastosowania tzw. teoria śladu pozostawionego przez uprzednio orzeczoną karę łączną orzeczoną w wyroku łącznym, który stracił moc, uznająca pośredni wpływ tej kary na wymiar nowej kary łącznej (por. post. SN z 27 października 2014 r., V KK 263/14, Legalis nr 1182710; podobnie: por. wyrok SA w Białymstoku, II AKa 51/14, LEX nr 1455526).</xText>
<xText>Jest to rozwiązane z zasady odmienne od tego jakie obowiązywało do dnia 24 czerwca 2020 r. - gdzie łączeniu podlegały wyłącznie kary podlegające nadal efektywnemu wykonaniu, a nierozerwalna pozostawała wcześniej orzeczona kara łączna, do której na zasadzie – jak to opisywano w literaturze - kuli śnieżnej miały być „dolepiane” kary z następnych wyroków. .</xText>
<xText>Nietrudno zauważyć, że na gruncie nowych zasad podlegałyby łączeniu kary jednostkowe orzeczone w wyroku SO w Białymstoku z dnia 31 maja 2017 r. w sprawie o sygn. akt III K 122/16 oraz w wyroku SO w Łodzi z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt IV K 121/19 - bo obejmowały czyny z tego samego okresu, popełnione zanim zapadł wyrok w sprawie o sygn. akt III K 122/16.</xText>
<xText>Nadmienić należy, że wcześniejsze skazania (w sprawach: Sądu Rejonowego w Końskich, sygn. akt II K 1166/10 oraz Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi, sygn. IV K 36/16) nie podlegały łączeniu zarówno na zasadach obowiązujących do dnia 30 czerwca 2015 r. (z uwzględnieniem wtedy <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 4 §1 k.k.</xLexLink>) jak i reguł obowiązujących od 1 lipca 2015 r. Kary za te przestępstwa zostały efektywnie wykonane, a czyn osądzony w sprawie "widzewskiej" został popełniony już po tym jak doszło do skazania w sprawie o sygn. akt. II K 1166/10. Jednocześnie wyrok w sprawie o sygn. akt. IV K 36/16 poprzedzał popełnienie czynów objętych późniejszymi wyrokami obu sądów okręgowych.</xText>
<xText>W ustawie nowelizującej, tj. w ustawie z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami <xAnon> (...)</xAnon> 19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzeniu układu w związku z wystąpieniem <xAnon> (...)</xAnon> 19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 1086) przewidziano przepisy intertemporalne (art. 81). Dotyczą one jednak tylko dwóch sytuacji: gdy kary zostały prawomocnie orzeczone przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 24 czerwca 2020 r. (ust. 1) oraz takiej, gdy kary zostały prawomocnie orzeczone po dniu wejścia w życie tej ustawy (<xLexLink xArt="art. 4 § 1 ust. 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">ust. 2</xLexLink>). W odniesieniu tylko i wyłącznie do tych dwóch unormowań wyłączone jest stosowanie <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 4 §1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>Przepisy intertemporalne zawarte w art. 81 ust. 1 i 2 przywołanej wyżej ustawy nowelizacyjnej z dnia 19 czerwca 2020 r., nie zawierają rozwiązania analogicznego do art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 396 – tzw. „ustawy lutowej”). Oznacza to, że ustawodawca w ustawie nowelizacyjnej z dnia 19 czerwca 2020 r. nie dostrzegł, że możliwa jest sytuacja, w której część skazań nastąpiła przed dniem 24 czerwca 2020 r., a część po tej dacie, a pomimo to w dalszym ciągu zachodzą warunki do wydania wyroku łącznego w oparciu o przepisy nowe lub dotychczasowe (lub jedne i drugie jednocześnie). Sytuacja tego rodzaju w ogóle nie została objęta dyspozycją art. 81 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej. Literalne odczytanie art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. sugerowałoby, że kar orzeczonych prawomocnie przed wejściem w życie tej ustawy (tj. przed dniem 24 czerwca 2020 r.) w ogóle nie można połączyć z karami orzeczonymi prawomocnie po jej wejściu w życie, a to ze względu na brak analogicznego jak w ustawie lutowej z dnia 20 lutego 2015 r. rozwiązania, odnoszącego się do zbiegu wyroków skazujących.</xText>
<xText>Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podobnego poglądu nie aprobuje, zgadzając się tu w pełni z odmiennym, wyrażonym w postanowieniu SA w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2020 r., II AKz 346/20, Legalis nr 2503708). Podzielić należy stanowisko, że "przyjęcie takiej jak zaproponowana powyżej, wykładni art. 81 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej byłoby nie do zaakceptowania z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, wynikającej z <xLexLink xArt="art. 32;art. 32 ust. 1" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 32 ust. 1 Konstytucji</xLexLink>. Z zasady tej płynie nakaz równego traktowania podmiotów podobnych, co w tym konkretnym przypadku sprzeciwia się różnicowaniu sprawców przestępstw w dostępie do zasady <xIx>lex mitior</xIx> w oparciu o kryterium w postaci daty uprawomocnienia się wyroków skazujących. Odwołanie się do prokonstytucyjnej wykładni art. 81 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej musi zatem prowadzić do odtworzenia normy wynikającej z tego przepisu, zgodnie z którą w omawianym przypadku znajdzie zastosowanie ustawa względniejsza dla sprawcy na podstawie <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 4 §1 k.k.</xLexLink> (zob. M. Zacharski: <xIx>Reguły intertemporalne, a instytucja kary łącznej w tarczy 4.0</xIx>, LEX/el. 2020, komentarz praktyczny)".</xText>
<xText>Opisany pogląd skorygować należy li tylko w ten sposób, że przepis <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 4 §1 k.k.</xLexLink> w części wstępnej zawiera jasną regułę aby co do zasady stosować ustawę nową, a kwestię stosowania starego brzmienia kodeksu uzależnia wyłącznie od tego czy byłoby względniejsze dla sprawcy. Pochodną tego jest powoływanie owego przepisu tylko w sytuacji odwołania się do stanu prawnego obowiązującego poprzednio. Gdy korzystniejsze dla sprawcy rozwiązania prawne przewiduje akurat nowy stan prawny, w ocenie Sądu działa automatycznie reguła zawarta w początkowej części wspomnianego przepisu - bez konieczności jego powoływania w podstawie prawnej czynu.</xText>
<xText>Odnosząc powyższe rozważania prawne do realiów niniejszej sprawy: kary zapadłe w wyroku w sprawie o sygn. akt III K 122/16 uprawomocniły się jeszcze przed wejściem w życie ustawy nowelizacyjnej z dnia 19 czerwca 2020 r. podczas gdy kary orzeczone w sprawie o sygn. akt. IV K 121/19 zyskały walor prawomocności dopiero po dacie jej wejścia w życie. Jest to zatem właśnie opisana powyżej sytuacja, nie uregulowana wprost przez ustawodawcę w obu normach intertemporalnych zawartych w art. 81 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej.</xText>
<xText>Patrząc przez pryzmat <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 4 §1 k.k.</xLexLink>, aktualny stan prawny jest bardziej korzystnym dla skazanego <xAnon>A. K.</xAnon>. Pozwala na połączenie mu kar orzeczonych w wyrokach: Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 listopada 2019 r. i Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 31 maja 2017 r. Na gruncie reguł obowiązujących do dnia 24 czerwca 2020 r. musiałoby dojść tymczasem do umorzenia postępowania z racji całkowitego wykonania już kary orzeczonej w sprawie o sygn. akt. III K 122/16. Uwzględniając powyższe, Sąd połączył skazanemu kary w oparciu o reguły wynikające z aktualnego stanu prawnego - kierując się tu brzmieniem początkowym <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 4 §1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 32;art. 32 ust. 1" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 32 ust. 1 Konstytucji RP</xLexLink>. Z przyczyn opisanych powyżej nie wymagało to już osobnego odzwierciedlenia w podstawie skazania, w szczególności - powołania <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 4 §1 k.k.</xLexLink> (inaczej byłoby tylko gdyby to poprzednio obowiązujące uregulowanie zasad wymiaru kary łącznej było względniejsze dla skazanego - wtedy należałoby uczynić tak jak to zrobił Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w przywołanym postanowieniu wydanym w sprawie o sygn. akt. II AKz 346/20).</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>WYMIAR KARY </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy wymiarze kary łącznej</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Sąd wymierza karę łączną powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając 20 lat pozbawienia wolności (<xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 86 §1 k.k.</xLexLink>).</xText>
<xText>Uwzględniając też treść <xLexLink xArt="art. 91;art. 91 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 91 §2 k.k.</xLexLink>, Sąd miał możliwość wymierzenia kary łącznej od dolnej granicy 3 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności (tj. powyżej najsurowszej kary orzeczonej w punkcie II 2/ wyroku z dnia 31 maja 2017 r.) do sumy zbiegających się w tym wypadku kar (tj. do kary 6 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności).</xText>
<xText>Nie znajdował uzasadnienia wniosek prokuratora o zastosowanie pełnej kumulacji (czy nawet systemu mieszanego, zbliżonego do pełnej kumulacji).</xText>
<xText>Z drugiej strony, wielość i waga czynów czyniły całkowicie bezzasadnym wniosek skazanego o zastosowanie zasady pełnej absorpcji, pozostawiając już na uboczu okoliczność, że całkowita absorpcja jest i tak wykluczona z uwagi na obecne literalne brzmienie <xLexLink xArt="art. 86;art. 86 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 86 §1 k.k.</xLexLink></xText>
<xText>Skazania w sprawie o sygn. akt III K 122/16 i o sygn. akt. IV K 121/19 pozostawały w nadzwyczaj bliskim związku faktycznym. Chodziło w istocie o ten sam proceder: tożsamą zorganizowaną grupę oraz usiłowanie dokonywania i dokonywanie w jej strukturze takich samych rodzajów czynów (tzw. oszustw „na policjanta”, popełnianych na szkodę osób starszych), Były one osądzone tylko z powodów technicznych w dwóch osobnych postępowaniach. Czyny ze "sprawy <xAnon> (...)</xAnon>" stanowiły chronologicznie dalszą kontynuacją tych zachowań, które później osądzono w sprawie o sygn. akt. IV K 121/19. W istocie, trudno sobie nawet wyobrazić bliższy związek między dwoma wyrokami skazującymi, które mają być potem podstawą do orzekania kary łącznej w wyroku łącznym. Skłaniało to w bardzo istotnym stopniu właśnie do absorpcji wymierzonych kar.</xText>
<xText>Za absorpcją przemawiało również pozytywne zachowanie skazanego w ZK, znajdujące odzwierciedlenie w treści wydanych tamże opinii, zarówno samej administracji ZK w <xAnon>W.</xAnon> jak i z prowadzonej tam szkoły. Wskazują one na to, że oskarżony funkcjonuje w warunkach więziennych prawidłowo, poszerza kwalifikacje zawodowe i deklaruje niezbędny krytycyzm odnośnie popełnionych przestępstw. Z załączonych promes zatrudnienia wynika przy tym prawdopodobieństwo, że w warunkach wolnościowych rzeczywiście podejmie pracę zarobkową.</xText>
<xText>Za uwzględnieniem w większym stopniu kumulacji przemawiała z kolei wielość i waga tych czynów oraz wynikająca z nich suma kar jednostkowych. Sąd dostrzegał wyjątkową naganność procederu - z tym, że było to już uwzględniane na etapie kształtowania kar jednostkowych w poszczególnych wyrokach.</xText>
<xText>Ostatecznie Sąd uznał, że celowe jest w sytuacji skazanego sięgnięcie po zasadę mieszaną ale jednak w dużo bliższym stopniu respektującą zasadę absorpcji. Kara łączna w orzeczonym ostatecznie rozmiarze (4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności) jest na tyle wysoka, że żadną miarą nie nosi cech pobłażliwości, zarazem trudno ją uznać za nadmiernie represyjną (mając na uwadze rozmiary całej analizowanej działalności przestępczej skazanego w rozpatrywanym przedziale czasowym). W dostatecznym zakresie spełni wszystkie cele stawiane karze, w tym zarówno w zakresie prewencji indywidualnej jak i kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Wymiar Środka karnego </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy łącznym wymiarze środka karnego</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">_________________________________________________________________________________</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU łĄCZNym </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uzasadniających inne rozstrzygnięcia z wyroku łącznego, w tym umorzenie postępowania, zaliczenie okresów na poczet kary łącznej</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="8" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przytoczyć okoliczności</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xBx>III</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="8" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Z uwagi na opisaną wcześniej niedopuszczalność połączenia kar w pozostałej części, na podstawie <xLexLink xArt="art. 572" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 572 k.p.k.</xLexLink> Sąd umorzył w tym zakresie postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xBx>IV</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="8" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Na podstawie <xLexLink xArt="art. 577" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 577 k.p.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 63;art. 63 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 63 §1 k.k.</xLexLink> Sąd zaliczył na poczet orzeczonej wobec skazanego kary łącznej właściwe okresy rzeczywistego pozbawienia wolności - do czego był zobligowany treścią wspomnianych norm.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>KOszty procesu </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="8" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przytoczyć okoliczności</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xBx>V</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="8" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>W kontekście obiektywnie trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej skazanego, zasadnym było na podstawie <xLexLink xArt="art. 624;art. 624 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 624 §1 k.p.k.</xLexLink> zwolnienie go w całości od ponoszenia kosztów procesu. Kumulacja obowiązków naprawienia szkody, zwrotu korzyści majątkowych oraz obowiązków alimentacyjnych wobec dwojga dzieci jest w sytuacji skazanego oczywiście zbyt duża aby realnie był on w stanie - bez uszczerbku dla powyższych obowiązków - pokryć choćby w części koszty niniejszego postępowania.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">8</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>PODPIS </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
</xBlock>
</xPart>
| null | null | null |
[
"85§1, 86§1 kk"
] |
Beata Suliga
| null |
Beata Suliga
|
[
"Wyrok łączny"
] | 6
|
UZASADNIENIE
Formularz(...)
Sygnatura akt
IV K 154/20
Jeżeli został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku jedynie co do rozstrzygnięcia o karze i o innych konsekwencjach prawnych, wypełnić część 3–8 formularza
1
USTALENIE FAKTÓW
1.1
Wyroki wydane wobec skazanego
Lp.
Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny
Data wyroku albo wyroku łącznego
Sygnatura akt sprawy
1.1.1.
Sąd Rejonowy w Końskich
12 kwietnia 2012
II K 1166/10
1.1.2.
Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi
4 sierpnia 2016
IV K 436/16
1.1.3.
Sąd Okręgowy w Białymstoku
31 maja 2017
(prawomocny od dnia 02 sierpnia 2017 r.)
II K 122/16
1.1.4.
Sąd Okręgowy w Łodzi
28 listopada 2019
(prawomocny od dnia 05 sierpnia 2020 r.)
IV K 121/19
1.2
Inne fakty
1.1.1
Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
1.2.1.1.
A. K.jest skazany prawomocnie czterema wyrokami różnych sądów za czyny i na kary szczegółowo opisane w sentencji wyroku łącznego. Wykonano już kary z trzech pierwszych orzeczeń. Po odbyciu w całości z dniem 03 marca 2021 r. kary łącznej z wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku w sprawie sygn. akt. III K 122/16 (prawomocny od dnia 02 sierpnia 2017 r.), skazany aktualnie odbywa ostatnią karę - karę łączną pozbawienia wolności orzeczoną na podstawie wyroku SO w Łodzi z dnia 28 listopada 2019 r. (prawomocny od dnia 05 sierpnia 2020 r.).
Ostatnie dwa skazania: wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku w sprawie sygn. akt III K 122/16 i wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie sygn. akt IV K 121/19 dotyczyły udziału w tej samej zorganizowanej grupie przestępczej i tego samego procederu wyłudzeń "na policjanta", w okresie od 01 września 2015 r. do 01 października 2015 r. Przestępstwa osądzone przez SO w Łodzi czasowo bezpośrednio poprzedzają czyny objęte wyrokiem w sprawie SO w Białymstoku.
(szczegóły w treści: kart karnych, akt załączonych spraw i wyroków)
odpis wyroku
14 - 19
27 - 29
51
53 - 96
karta karna
22 - 24
47 - 49
notatka urzędowa
99
informacja o pobytach i orzeczeniach
34 - 35
pismo
52
informacje o wyroku
30 - 31
akta IV K 121/19
całość
akta III K 122/16
całość
1.2.1.2.
SkazanyA. K.ma ogólnie bardzo pozytywną opinię z ZK. Był m.in. nagradzany regulaminowo 23 razy, nie otrzymując w ogóle kar dyscyplinarnych. Deklaruje krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw. Ukończył w ZK kurs zawodowy fryzjera, aktualnie jest słuchaczem kursu zawodowego elektryka, nie sprawia problemów wychowawczych.
(pozostałe szczegóły w treści opinii o skazanym z ZKW.).
W toku postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego wnosił o zastosowanie pełnej absorpcji.
opinia o skazanym
33
ocena okresowa
5
opinia
4
wniosek
3 – 3 v.
1.2.1.3.
Posiada dwie promesy zatrudnienia na stanowisku magazyniera lub pracownika biurowego po opuszczeniu ZK.
zaświadczenie
7
oświadczenie
6
1.2.1.4.
W przeszłości pracował jako cieśla - zbrojarz, a w ostatnim okresie przed zatrzymaniem dorabiał bez rejestracji pracami wykończeniowymi. Posiada troje dzieci z różnych związków, dwoje na utrzymaniu (zasądzone na dwoje z nich alimenty sięgają łącznie kwoty 1070 zł). Dodatkowo ma orzeczone obowiązki naprawienia szkody (wynikające z wyroków SO w Białymstoku i SO w Łodzi) oraz przepadek korzyści majątkowych w kwocie łącznej 2.000 zł (z wyroku SO w Łodzi). Na koncie w ZK ma 0,30 zł. W warunkach wolnościowych nie był widywany pod wpływem alkoholu.
opinia o skazanym
32 - 33
WYROK
19 - 19 v.
29 - 29 v.
1.1.2
Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
1.2.2.1.
___________________________________________
___________
___________
2
Ocena Dowodów
2.1
Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 1.2.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
1.2.1.1
poszczególne dokumenty z akt
Zebrane w sprawie dokumenty nie wzbudzały żadnych wątpliwości co do ich autentyczności oraz prawdziwości potwierdzanych nimi danych. Nie były zresztą kwestionowane przez strony. Zaznaczyć należy, że z racji tożsamości oceny nie było potrzeby aby osobno oceniać każdy z dokumentów, na jakim Sąd oparł się w treści końcowego wyroku.
2.2
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 1.2.1 albo 1.2.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
_________
_______________
____________________________________________________
3
PODSTAWa KARY ŁĄCZNEJ
Lp.
Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny, data wydania wyroku albo wyroku łącznego i sygnatura akt sprawy
Kary lub środki karne podlegające łączeniu
3.1.1.
SO w Białymstoku, sygn. akt. III K 122/16, wyrok z dnia 31 maja 2017 r.
kara 6 miesięcy pozbawienia wolności
3.1.2.
SO w Białymstoku, sygn. akt. III K 122/16, wyrok z dnia 31 maja 2017 r.
kara 3 lat pozbawienia wolności
3.1.3.
SO w Łodzi, sygn. akt. IV K 121/19, wyrok z dnia 28 listopada 2019 r.
kara 8 miesięcy pozbawienia wolności
3.1.4.
SO w Łodzi, sygn. akt. IV K 121/19, wyrok z dnia 28 listopada 2019 r.
kara 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności
Zwięźle o powodach połączenia kar lub środków karnych z wyjaśnieniem podstawy prawnej
W niniejszej sprawie zachodziła sytuacja o tyle nietypowa, że Sąd rozstrzygał w przedmiocie kary łącznej w warunkach luki prawnej, wynikającej z niedopatrzenia ustawodawcy.
Z dniem 24 czerwca 2020 r. doszło do zmian w przepisach o karze łącznej. Stanowią one w dużej mierze powrót w tym zakresie do rozwiązań obowiązujących do dnia 30 czerwca 2015 r. Na mocy aktualnie obowiązujących przepisów, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł wyrok chociażby nieprawomocny co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, Sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa (art. 85 §1 k.k.). Wydaniu wyroku łącznego nie stoi przy tym na przeszkodzenie, że poszczególne kary wymierzone za należące do ciągu przestępstw lub zbiegające się przestępstwa zostały już w całości albo w części wykonane (art. 91a k.k.).
Zgodnie z utrwalonym wcześniejszym orzecznictwem, jeszcze z okresu do dnia 30 czerwca 2015 r., w takim układzie łączeniu podlegać będą przy tym kary jednostkowe, a nie kary łączne. Gdy bowiem wyrok łączny obejmuje wyrok, w którym wymierzono karę łączną lub dochodzi do wydania kolejnego wyroku łącznego obejmującego wyrok, w którym orzeczono karę jednostkową z wcześniej wydanym wyrokiem łącznym, to granic nowej kary łącznej w wyroku łącznym nie wyznaczają - przy tym rozwiązaniu - poprzednie kary łączne, a tylko kary jednostkowe wymierzone za poszczególne przestępstwa (post. SN z 22 lipca 2010 r., IV KK 162/10, Biul. PK z 2010 r., nr 4, poz. 14). Przepisart. 86 §1 k.k.wyraźnie bowiem nakazuje przy wymiarze kary łącznej brać pod uwagę kary jednostkowe wymierzone za poszczególne przestępstwa pozostające w zbiegu realnym, nie zaś uprzednio orzeczone kary łączne. Równieżart. 85 k.k.przy oznaczaniu kary łącznej nakazuje wzięcie "za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa". W związku z tym normatywne podstawy orzekania kary łącznej, a w szczególności ramy zakreślone dyspozycjąart. 85 k.k.iart. 86 §1 k.k., nie przewidują dalszych reguł, które pozwalałyby na modyfikację jej granic, chociażby poprzez respektowanie uprzednio orzeczonych kar łącznych. Nie znajduje tu również zastosowania tzw. teoria śladu pozostawionego przez uprzednio orzeczoną karę łączną orzeczoną w wyroku łącznym, który stracił moc, uznająca pośredni wpływ tej kary na wymiar nowej kary łącznej (por. post. SN z 27 października 2014 r., V KK 263/14, Legalis nr 1182710; podobnie: por. wyrok SA w Białymstoku, II AKa 51/14, LEX nr 1455526).
Jest to rozwiązane z zasady odmienne od tego jakie obowiązywało do dnia 24 czerwca 2020 r. - gdzie łączeniu podlegały wyłącznie kary podlegające nadal efektywnemu wykonaniu, a nierozerwalna pozostawała wcześniej orzeczona kara łączna, do której na zasadzie – jak to opisywano w literaturze - kuli śnieżnej miały być „dolepiane” kary z następnych wyroków. .
Nietrudno zauważyć, że na gruncie nowych zasad podlegałyby łączeniu kary jednostkowe orzeczone w wyroku SO w Białymstoku z dnia 31 maja 2017 r. w sprawie o sygn. akt III K 122/16 oraz w wyroku SO w Łodzi z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt IV K 121/19 - bo obejmowały czyny z tego samego okresu, popełnione zanim zapadł wyrok w sprawie o sygn. akt III K 122/16.
Nadmienić należy, że wcześniejsze skazania (w sprawach: Sądu Rejonowego w Końskich, sygn. akt II K 1166/10 oraz Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi, sygn. IV K 36/16) nie podlegały łączeniu zarówno na zasadach obowiązujących do dnia 30 czerwca 2015 r. (z uwzględnieniem wtedyart. 4 §1 k.k.) jak i reguł obowiązujących od 1 lipca 2015 r. Kary za te przestępstwa zostały efektywnie wykonane, a czyn osądzony w sprawie "widzewskiej" został popełniony już po tym jak doszło do skazania w sprawie o sygn. akt. II K 1166/10. Jednocześnie wyrok w sprawie o sygn. akt. IV K 36/16 poprzedzał popełnienie czynów objętych późniejszymi wyrokami obu sądów okręgowych.
W ustawie nowelizującej, tj. w ustawie z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami(...)19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzeniu układu w związku z wystąpieniem(...)19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 1086) przewidziano przepisy intertemporalne (art. 81). Dotyczą one jednak tylko dwóch sytuacji: gdy kary zostały prawomocnie orzeczone przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 24 czerwca 2020 r. (ust. 1) oraz takiej, gdy kary zostały prawomocnie orzeczone po dniu wejścia w życie tej ustawy (ust. 2). W odniesieniu tylko i wyłącznie do tych dwóch unormowań wyłączone jest stosowanieart. 4 §1 k.k.
Przepisy intertemporalne zawarte w art. 81 ust. 1 i 2 przywołanej wyżej ustawy nowelizacyjnej z dnia 19 czerwca 2020 r., nie zawierają rozwiązania analogicznego do art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 396 – tzw. „ustawy lutowej”). Oznacza to, że ustawodawca w ustawie nowelizacyjnej z dnia 19 czerwca 2020 r. nie dostrzegł, że możliwa jest sytuacja, w której część skazań nastąpiła przed dniem 24 czerwca 2020 r., a część po tej dacie, a pomimo to w dalszym ciągu zachodzą warunki do wydania wyroku łącznego w oparciu o przepisy nowe lub dotychczasowe (lub jedne i drugie jednocześnie). Sytuacja tego rodzaju w ogóle nie została objęta dyspozycją art. 81 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej. Literalne odczytanie art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. sugerowałoby, że kar orzeczonych prawomocnie przed wejściem w życie tej ustawy (tj. przed dniem 24 czerwca 2020 r.) w ogóle nie można połączyć z karami orzeczonymi prawomocnie po jej wejściu w życie, a to ze względu na brak analogicznego jak w ustawie lutowej z dnia 20 lutego 2015 r. rozwiązania, odnoszącego się do zbiegu wyroków skazujących.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podobnego poglądu nie aprobuje, zgadzając się tu w pełni z odmiennym, wyrażonym w postanowieniu SA w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2020 r., II AKz 346/20, Legalis nr 2503708). Podzielić należy stanowisko, że "przyjęcie takiej jak zaproponowana powyżej, wykładni art. 81 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej byłoby nie do zaakceptowania z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, wynikającej zart. 32 ust. 1 Konstytucji. Z zasady tej płynie nakaz równego traktowania podmiotów podobnych, co w tym konkretnym przypadku sprzeciwia się różnicowaniu sprawców przestępstw w dostępie do zasadylex mitiorw oparciu o kryterium w postaci daty uprawomocnienia się wyroków skazujących. Odwołanie się do prokonstytucyjnej wykładni art. 81 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej musi zatem prowadzić do odtworzenia normy wynikającej z tego przepisu, zgodnie z którą w omawianym przypadku znajdzie zastosowanie ustawa względniejsza dla sprawcy na podstawieart. 4 §1 k.k.(zob. M. Zacharski:Reguły intertemporalne, a instytucja kary łącznej w tarczy 4.0, LEX/el. 2020, komentarz praktyczny)".
Opisany pogląd skorygować należy li tylko w ten sposób, że przepisart. 4 §1 k.k.w części wstępnej zawiera jasną regułę aby co do zasady stosować ustawę nową, a kwestię stosowania starego brzmienia kodeksu uzależnia wyłącznie od tego czy byłoby względniejsze dla sprawcy. Pochodną tego jest powoływanie owego przepisu tylko w sytuacji odwołania się do stanu prawnego obowiązującego poprzednio. Gdy korzystniejsze dla sprawcy rozwiązania prawne przewiduje akurat nowy stan prawny, w ocenie Sądu działa automatycznie reguła zawarta w początkowej części wspomnianego przepisu - bez konieczności jego powoływania w podstawie prawnej czynu.
Odnosząc powyższe rozważania prawne do realiów niniejszej sprawy: kary zapadłe w wyroku w sprawie o sygn. akt III K 122/16 uprawomocniły się jeszcze przed wejściem w życie ustawy nowelizacyjnej z dnia 19 czerwca 2020 r. podczas gdy kary orzeczone w sprawie o sygn. akt. IV K 121/19 zyskały walor prawomocności dopiero po dacie jej wejścia w życie. Jest to zatem właśnie opisana powyżej sytuacja, nie uregulowana wprost przez ustawodawcę w obu normach intertemporalnych zawartych w art. 81 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej.
Patrząc przez pryzmatart. 4 §1 k.k., aktualny stan prawny jest bardziej korzystnym dla skazanegoA. K.. Pozwala na połączenie mu kar orzeczonych w wyrokach: Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 listopada 2019 r. i Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 31 maja 2017 r. Na gruncie reguł obowiązujących do dnia 24 czerwca 2020 r. musiałoby dojść tymczasem do umorzenia postępowania z racji całkowitego wykonania już kary orzeczonej w sprawie o sygn. akt. III K 122/16. Uwzględniając powyższe, Sąd połączył skazanemu kary w oparciu o reguły wynikające z aktualnego stanu prawnego - kierując się tu brzmieniem początkowymart. 4 §1 k.k.w zw. zart. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Z przyczyn opisanych powyżej nie wymagało to już osobnego odzwierciedlenia w podstawie skazania, w szczególności - powołaniaart. 4 §1 k.k.(inaczej byłoby tylko gdyby to poprzednio obowiązujące uregulowanie zasad wymiaru kary łącznej było względniejsze dla skazanego - wtedy należałoby uczynić tak jak to zrobił Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w przywołanym postanowieniu wydanym w sprawie o sygn. akt. II AKz 346/20).
4
WYMIAR KARY
Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy wymiarze kary łącznej
Sąd wymierza karę łączną powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając 20 lat pozbawienia wolności (art. 86 §1 k.k.).
Uwzględniając też treśćart. 91 §2 k.k., Sąd miał możliwość wymierzenia kary łącznej od dolnej granicy 3 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności (tj. powyżej najsurowszej kary orzeczonej w punkcie II 2/ wyroku z dnia 31 maja 2017 r.) do sumy zbiegających się w tym wypadku kar (tj. do kary 6 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności).
Nie znajdował uzasadnienia wniosek prokuratora o zastosowanie pełnej kumulacji (czy nawet systemu mieszanego, zbliżonego do pełnej kumulacji).
Z drugiej strony, wielość i waga czynów czyniły całkowicie bezzasadnym wniosek skazanego o zastosowanie zasady pełnej absorpcji, pozostawiając już na uboczu okoliczność, że całkowita absorpcja jest i tak wykluczona z uwagi na obecne literalne brzmienieart. 86 §1 k.k.
Skazania w sprawie o sygn. akt III K 122/16 i o sygn. akt. IV K 121/19 pozostawały w nadzwyczaj bliskim związku faktycznym. Chodziło w istocie o ten sam proceder: tożsamą zorganizowaną grupę oraz usiłowanie dokonywania i dokonywanie w jej strukturze takich samych rodzajów czynów (tzw. oszustw „na policjanta”, popełnianych na szkodę osób starszych), Były one osądzone tylko z powodów technicznych w dwóch osobnych postępowaniach. Czyny ze "sprawy(...)" stanowiły chronologicznie dalszą kontynuacją tych zachowań, które później osądzono w sprawie o sygn. akt. IV K 121/19. W istocie, trudno sobie nawet wyobrazić bliższy związek między dwoma wyrokami skazującymi, które mają być potem podstawą do orzekania kary łącznej w wyroku łącznym. Skłaniało to w bardzo istotnym stopniu właśnie do absorpcji wymierzonych kar.
Za absorpcją przemawiało również pozytywne zachowanie skazanego w ZK, znajdujące odzwierciedlenie w treści wydanych tamże opinii, zarówno samej administracji ZK wW.jak i z prowadzonej tam szkoły. Wskazują one na to, że oskarżony funkcjonuje w warunkach więziennych prawidłowo, poszerza kwalifikacje zawodowe i deklaruje niezbędny krytycyzm odnośnie popełnionych przestępstw. Z załączonych promes zatrudnienia wynika przy tym prawdopodobieństwo, że w warunkach wolnościowych rzeczywiście podejmie pracę zarobkową.
Za uwzględnieniem w większym stopniu kumulacji przemawiała z kolei wielość i waga tych czynów oraz wynikająca z nich suma kar jednostkowych. Sąd dostrzegał wyjątkową naganność procederu - z tym, że było to już uwzględniane na etapie kształtowania kar jednostkowych w poszczególnych wyrokach.
Ostatecznie Sąd uznał, że celowe jest w sytuacji skazanego sięgnięcie po zasadę mieszaną ale jednak w dużo bliższym stopniu respektującą zasadę absorpcji. Kara łączna w orzeczonym ostatecznie rozmiarze (4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności) jest na tyle wysoka, że żadną miarą nie nosi cech pobłażliwości, zarazem trudno ją uznać za nadmiernie represyjną (mając na uwadze rozmiary całej analizowanej działalności przestępczej skazanego w rozpatrywanym przedziale czasowym). W dostatecznym zakresie spełni wszystkie cele stawiane karze, w tym zarówno w zakresie prewencji indywidualnej jak i kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
5
Wymiar Środka karnego
Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy łącznym wymiarze środka karnego
_________________________________________________________________________________
6
Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU łĄCZNym
Zwięźle o powodach uzasadniających inne rozstrzygnięcia z wyroku łącznego, w tym umorzenie postępowania, zaliczenie okresów na poczet kary łącznej
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
III
Z uwagi na opisaną wcześniej niedopuszczalność połączenia kar w pozostałej części, na podstawieart. 572 k.p.k.Sąd umorzył w tym zakresie postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego.
IV
Na podstawieart. 577 k.p.k.w zw. zart. 63 §1 k.k.Sąd zaliczył na poczet orzeczonej wobec skazanego kary łącznej właściwe okresy rzeczywistego pozbawienia wolności - do czego był zobligowany treścią wspomnianych norm.
7
KOszty procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
V
W kontekście obiektywnie trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej skazanego, zasadnym było na podstawieart. 624 §1 k.p.k.zwolnienie go w całości od ponoszenia kosztów procesu. Kumulacja obowiązków naprawienia szkody, zwrotu korzyści majątkowych oraz obowiązków alimentacyjnych wobec dwojga dzieci jest w sytuacji skazanego oczywiście zbyt duża aby realnie był on w stanie - bez uszczerbku dla powyższych obowiązków - pokryć choćby w części koszty niniejszego postępowania.
8
PODPIS
| 154
|
15/251000/0002006/K
|
Sąd Okręgowy w Łodzi
|
IV Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 85;art. 85 § 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 85 §1 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483",
"art": "art. 32;art. 32 ust. 1",
"isap_id": "WDU19970780483",
"text": "art. 32 ust. 1 Konstytucji RP",
"title": "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r."
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 624;art. 624 § 1",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 624 §1 k.p.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
}
] |
[
"Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 32; art. 32 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 4; art. 4 § 1; art. 4 § 1 ust. 2; art. 63; art. 63 § 1; art. 85; art. 85 § 1; art. 86; art. 86 § 1; art. 91; art. 91 a; art. 91 § 2)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 572; art. 577; art. 624; art. 624 § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152515000002521_V_U_000398_2020_Uz_2021-07-13_001
|
V U 398/20
| 2021-07-13T00:00:00
| 2021-09-22T19:00:05
| 2022-06-14T21:46:50
|
15251500
|
2521
|
REASON
|
Sygn. akt V U 398/20 WYROK - łączny W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2021 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku S. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o emeryturę i o ustalenie kapitału początkowe
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Izabela Grzybowska" xPublisher="grzybowska.i" xEditorFullName="Marta Ostrowicz - Siwek" xEditor="ostrowicz.m" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="8" xFlag="published" xVolType="15/251500/0002521/U" xYear="2020" xVolNmbr="000398" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">Sygn. akt V U 398/20</xText>
<xText/>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>WYROK - łączny</xBx></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xBx></xText>
<xText xALIGNx="right">Dnia 13 lipca 2021 r.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </xBx></xText>
<xText><xBx>w następującym składzie:</xBx></xText>
<xText>Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk</xText>
<xText>Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz</xText>
<xText xALIGNx="left">po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie</xText>
<xText><xBx>sprawy z wniosku <xAnon>S. M.</xAnon> </xBx></xText>
<xText><xBx>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon></xBx></xText>
<xText><xBx>o emeryturę i o ustalenie kapitału początkowego</xBx></xText>
<xText><xBx>na skutek odwołania <xAnon>S. M.</xAnon></xBx></xText>
<xText><xBx>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon></xBx></xText>
<xText><xBx>z dnia 3 lutego 2020 r. sygn.: <xAnon>(...)</xAnon></xBx></xText>
<xText>
<xBx>
i z dnia 5 stycznia 2021 roku sygn.. <xAnon>(...)</xAnon></xBx>
</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xBx>zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy <xAnon>S. M.</xAnon> prawo do ustalenia kapitału początkowego z uwzględnieniem jako okresu składkowego okresu zatrudnienia od dnia 31 stycznia 1975 roku do dnia 31 stycznia 1977 roku i przyznaje wnioskodawcy <xAnon>S. M.</xAnon> prawo do emerytury, </xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xBx>oddala odwołanie od decyzji 5 stycznia 2021 roku w pozostałej części; </xBx></xText>
</xUnit>
<xText><xBx>Sygn. akt V U 398/20</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Decyzją z dnia 3 lutego 2020 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon> odmówił <xAnon>S. M.</xAnon> prawa do emerytury, z uwagi na to, że wnioskodawca nie udokumentował żadnego okresu ubezpieczenia. ZUS nie zaliczył wnioskodawcy okresu za trudnienia od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> oraz okresu od 31 stycznia 1975 roku do dnia 1 grudnia 1978 roku w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon>.</xText>
<xText>Decyzją z dnia 5 stycznia 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon> odmówił <xAnon>S. M.</xAnon> ustalenia kapitału początkowego</xText>
<xText>W odwołaniu od tych decyzji <xAnon>S. M.</xAnon> podniósł, że nie zgadza się z decyzją o odmowie przyznania emerytury i ustalenia kapitału. Podniósł, że w okresie od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku pracował w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> i nie może odpowiadać za to, że pracodawca nie opłacił za niego składek na ubezpieczenie społeczne, gdyż nie miał na to wpływu. Natomiast od stycznia 1975 roku do 31 grudnia 1978 roku pracował w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon>. Skarżący oświadczył, że <xAnon>J. M. (1)</xAnon> i <xAnon>A. T.</xAnon> pracowali razem z nim w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> oraz w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon>. Wniósł o zmianę zaskarżonych decyzji i przyznanie mu prawa do emerytury oraz ustalenie kapitału początkowego po zaliczeniu spornych okresów do stażu ubezpieczeniowego.</xText>
<xText>W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon> wniósł o oddalenie odwołania.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>
<xAnon>S. M.</xAnon>, <xAnon>urodzony dnia (...)</xAnon>, w dniu 26 sierpnia 2019 roku złożył wniosek o emeryturę. W informacji o okresach składkowych wpisał, że od stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku był zatrudniony w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> punkt <xAnon>T.</xAnon>, od stycznia 1975 roku do 31 grudnia 1978 roku w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>.</xText>
<xText><xIx>(dowód: wniosek – k. 1-3 akt ZUS, informacja o okresach składkowych – k. 4 akt ZUS,)</xIx></xText>
<xText>Decyzją z dnia 4 października 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon> odmówił <xAnon>S. M.</xAnon> prawa do emerytury, z uwagi na to, że wnioskodawca nie udokumentował żadnego okresu ubezpieczenia. ZUS nie zaliczył wnioskodawcy okresu za trudnienia od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon> oraz okresu od 31 stycznia 1975 roku do dnia 1 grudnia 1978 roku w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon>
</xText>
<xText>(dowód: decyzja z 4.10.2019r. – k. 22 akt ZUS)</xText>
<xText>W dniu 15 listopada 2019 roku <xAnon>S. M.</xAnon> złożył kolejny wniosek o emeryturę. Do wniosku załączył własne oświadczenie o pracy w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>T.</xAnon> w okresie od 31 stycznia 1972 roku do 12 lutego 1972 roku oraz od 31 stycznia 1975 roku do 1 grudnia 1978 roku w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w charakterze kierowcy ciągnika oraz oświadczenia dwóch świadków: <xAnon>A. T.</xAnon> i <xAnon>J. M. (1)</xAnon> o tożsamej treści.</xText>
<xText>(dowód: oświadczenia – k. 5- 7 akt ZUS)</xText>
<xText>W dniu 26 grudnia 1973 roku <xAnon>S. M.</xAnon> nabył uprawnienia do prowadzenia ciągników.</xText>
<xText>(dowód: prawo jazdy – k. 29 akt)</xText>
<xText><xAnon>S. M.</xAnon> odbywał służbę wojskową w okresie od 13 lutego 1974 roku do 13 grudnia 1974 roku.</xText>
<xText>(dowód: książeczka wojskowa – k.8-10 akt ZUS)</xText>
<xText>W dokumentacji aktowej <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> nie figuruje nazwisko <xAnon>S. M.</xAnon>.</xText>
<xText>(dowód: informacja <xAnon> (...) Spółki z o.o.</xAnon> – k. 16 akt ZUS)</xText>
<xText>Wnioskodawca od 31 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku był zatrudniony w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> punkt w <xAnon>T.</xAnon> na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze traktorzysty,.</xText>
<xText>Wnioskodawca pracował na podstawie umowy o pracę po osiem godzin dziennie od poniedziałku do piątku oraz w pracujące soboty, często w nadgodzinach. Wnioskodawca traktorem wykonywał usługi rolne na rzecz rolników oraz usługi transportowe. Kierownikiem wnioskodawcy i jednocześnie dyspozytorem był <xAnon>J. M. (1)</xAnon>. Do jego obowiązków należało przydzielanie pracy traktorzystom, w tym wnioskodawcy.</xText>
<xText><xIx>(dowód: zeznania świadka <xAnon>J. M. (1)</xAnon> – protokół rozprawy z dnia 17 września 2020 roku. od minuty 3:39 do minuty 8:20 i od minuty 27 do minuty 33:10 , zeznania świadka <xAnon>A. T.</xAnon>- protokół rozprawy z dnia 17 września 2020r. od minuty 8:20 do minuty 27 oraz protokół rozprawy z dnia 29 czerwca 2021 roku od minuty 3:41 do minuty 21: 28 , zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z dnia 15 kwietnia 2021r. od minuty 6:52 do minuty 18:26, protokół rozprawy z 29 czerwca 2021 roku – od minuty 22:29 do minuty 28:53,)</xIx></xText>
<xText><xAnon>A. T.</xAnon> był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze traktorzysty w okresie:</xText>
<xText>- od 15 kwietnia 1972 roku do 7 lipca 1975 roku w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> punkt w <xAnon>T.</xAnon>,</xText>
<xText>- od 8 lipca 1975 do 31 stycznia 1977 roku w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> w punkcie usługowym w <xAnon>T.</xAnon> ;</xText>
<xText>- od 1 lutego 1977 roku do 31 sierpnia 1978 roku pracował w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon>;</xText>
<xText><xIx>(dowód: prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z 30 maja 2019 roku sygn. akt VU 538/18 – k. 54 akt emerytalnych <xAnon>A. T.</xAnon>, świadectwo pracy z 20 stycznia 1977 roku – k. 6 7 akt emerytalnych <xAnon>A. T.</xAnon>, umowa o pracę z 1 lutego 1977 roku – k. 8 – 9 akt emerytalnych <xAnon>A. T.</xAnon>, rozwiązanie umowy o pracę – k. 10 akt emerytalnych <xAnon>A. T.</xAnon>,zeznania świadka <xAnon>A. T.</xAnon>- protokół rozprawy z dnia 17 września 2020r. od minuty 8:20 do minuty 27 oraz protokół rozprawy z dnia 29 czerwca 2021 roku od minuty 3:41 do minuty 21: 28</xIx>)</xText>
<xText><xAnon>J. M. (2)</xAnon> był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie:</xText>
<xText>-od 1 kwietnia 1970 roku do 31 grudnia 1974 roku w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w charakterze dyspozytora;</xText>
<xText>- od 1 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku w charakterze kierownika punktu usługowego;</xText>
<xText><xIx>(dowód: świadectwo pracy z 11 lipca 1990 roku – k. 6 akt emerytalnych <xAnon>J. M. (1)</xAnon>, świadectwo pracy z 17 października 1988 roku – k. 7 akt emerytalnych <xAnon>J. M. (2)</xAnon>,zeznania świadka <xAnon>J. M. (1)</xAnon> – protokół rozprawy z dnia 17 września 2020 roku. od minuty 3:39 do minuty 8:20 i od minuty 27 do minuty 33:10</xIx>)</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył co następuje:</xBx></xText>
<xText><xBx>Odwołania zasługują na uwzględnienie. </xBx></xText>
<xText>W przedmiotowej sprawie wnioskodawca domagał się ustalenia kapitału początkowego i przyznania emerytury na podstawie art. 24 ustawy emerytalnej przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> oraz od stycznia 1975 roku do 31 grudnia 1978 roku w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> punkt w <xAnon>T.</xAnon>.</xText>
<xText>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>T.</xAnon> zaskarżonymi decyzjami odmówił wnioskodawcy zaliczenia do stażu pracy i kapitału oraz emerytury w/w okresu zatrudnienia, powołując się na brak potwierdzenia podlegania w tym okresie ubezpieczeniom społecznym i brak dowodów na potwierdzenie zatrudnienia.</xText>
<xText>Wnioskodawca na dowód pracy w spornym okresie przedłożył zeznania świadka <xAnon>J. M. (1)</xAnon> i <xAnon>A. T.</xAnon>, gdyż nie dysponował żadnymi dokumentami potwierdzającymi zatrudnienie.</xText>
<xText>Analiza zeznań świadków prowadzi do wniosku, że ubezpieczony pracował z nimi jedynie w drugim spornym okresie tj. od 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku. W dniu 1 lutego 1977 roku świadkowie zaczęli pracować w <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>G.</xAnon>, a tam już wnioskodawca z nimi nie pracował, jak wynika ze zgodnych zeznań świadków.</xText>
<xText>Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka <xAnon>A. T.</xAnon> co do pracy z wnioskodawcą w okresie od października 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku, z uwagi na wewnętrzną sprzeczność zeznań świadka. I tak na rozprawie w dniu 17 września 2020 roku zeznał, że w tym okresie pracował razem z wnioskodawcą, a na rozprawie w dniu 29 czerwca 2021 roku temu zeznał, że pracował z wnioskodawcą dopiero, gdy ten zaczął pracować jako traktorzysta, co nastąpiło po nabyciu uprawnień do kierowania traktorem. Z prawa jazdy wynika, że wnioskodawca takie uprawnienia nabył dopiero 26 grudnia 1973 roku, a następnie w okresie od 12 lutego 1974 roku do 13 grudnia 1974 roku odbywał zasadniczą służbę wojskową. Tym samym nie mógł pracować w pierwszym spornym okresie tj. od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku jako traktorzysta. Zeznania <xAnon>A. T.</xAnon> muszą zatem dotyczyć drugiego spornego okresu tj. okresu po odbyciu służby wojskowej od 1975 roku. Wnioskodawca zeznał, że po wojsku nie wrócił do pracy do <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon>, ale do <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> punkt w <xAnon>T.</xAnon>. <xAnon>A. T.</xAnon> jak wynika ze świadectwa pracy w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> pracował dopiero od 8 lipca 1975 roku, gdyż wcześniej pracował w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> <xAnon>A. T.</xAnon> zeznał, że z wnioskodawcą pracował jedynie w punkcie w <xAnon>T.</xAnon>, a zatem jak wynika ze świadectwa pracy musiał to być okres dopiero od 8 lipca 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku. Od 1 lutego 1977 roku <xAnon>A. T.</xAnon> tak jak i <xAnon>J. M. (1)</xAnon> pracowali w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>G.</xAnon>, gdzie wnioskodawca już nie pracował.</xText>
<xText>Również <xAnon>J. M. (1)</xAnon> nie potwierdził zatrudnienia wnioskodawcy w pierwszym spornym okresie tj. od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku. <xAnon>J. M. (1)</xAnon> zeznał, że pracował z wnioskodawcą w okresie od 1975 roku, kiedy to był kierownikiem punktu usługowego w <xAnon>T.</xAnon> w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> Ze świadectwa pracy <xAnon>J. M. (1)</xAnon> wynika, że pracował tam w okresie od 1 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku.</xText>
<xText>Należy podnieść, że w odwołaniu wnioskodawca nie wskazał dokładnej daty początkowej podjęcia zatrudnienia po wojsku w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> Ograniczył się w tym zakresie do wskazania, że był to styczeń 1975 roku. Taką dokładną datę początkową podjęcia zatrudnienia w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> skarżący wskazał na etapie postępowania przed ZUS i wynika ona z oświadczenia wnioskodawcy i świadków o pracy w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> Świadkowie i wnioskodawca zgodnie oświadczyli, że skarżący podjął zatrudnienie w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> w dniu 31 stycznia 1975 roku. Taką też datę wskazał ZUS w zaskarżonych decyzjach opisując sporny okres zatrudnienia od 1975 roku do 31 grudnia 1977 roku. Dlatego też Sąd przyjął, że wnioskodawca pracował w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> od dnia 31 stycznia 1975 roku. Potwierdzają to bowiem zeznania świadków złożone zarówno na etapie postępowania przed ZUS jak i na etapie postępowania sądowego. W zakresie daty końcowej zatrudnienia skarżącego w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> Sąd przyjął udokumentowaną w świadectwach pracy datę ustania stosunku pracy świadków z tym pracodawcą tj. 31 stycznia 1977 roku. Ponieważ od dnia 1 lutego 1977 roku świadkowie nie pracowali już w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> <xAnon>(...)</xAnon>, to nie mogli potwierdzić dalszego okresu zatrudnienia wnioskodawcy u tego pracodawcy. Szczególne znaczenie dla ustalenia okresu zatrudnienia wnioskodawcy miały zeznania świadka <xAnon>J. M. (1)</xAnon>, który w spornym okresie był przełożonym wnioskodawcy, zlecał mu prace i rozliczał z niej. W aktach emerytalnych świadka <xAnon>J. M. (1)</xAnon> znajduje się świadectwo pracy z 17 października 1988 roku, z którego wynika, że <xAnon>J. M. (1)</xAnon> pracował jako kierownik punktu usługowego w <xAnon>T.</xAnon> od 1 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku w <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>P.</xAnon>. <xAnon>J. M. (1)</xAnon> potwierdził, że wnioskodawca w <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>P.</xAnon> pracował na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy tj. po osiem godzin dziennie od poniedziałku do piątku i pracujące soboty. Wykonywał prace polowe u rolników jak i usługi transportowe. Tożsame w swej treści były zeznania <xAnon>A. T.</xAnon>, który pracował w punkcie usługowym w <xAnon>T.</xAnon> w charakterze traktorzysty w okresie do 8 lipca 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku. Biorąc pod uwagę zeznania świadków, korespondujące z nimi dokumenty dotyczące zatrudnienia w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> znajdujące się w aktach emerytalnych świadka <xAnon>J. M. (1)</xAnon>, Sąd uznał, że wnioskodawca udowodnił, że w okresie od dnia 31 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku pracował w charakterze traktorzysty w pełnym wymiarze czasu pracy.</xText>
<xText>Ponieważ wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających zatrudnienie w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> w dalszym okresie tj. od 1 lutego 1977 roku do grudnia 1978 roku, świadkowie takiej wiedzy nie mieli, z uwagi na zakończenie pracy w <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>P.</xAnon> w dniu 31 stycznia 1977 roku, Sąd odmówił zaliczenia tego okresu do stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy.</xText>
<xText>Brak było także podstaw do zaliczenia wnioskodawcy do okresu zatrudnienia okresu od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku. Żaden ze świadków – jak wyżej wykazano- nie miał wiarygodnej wiedzy co do pracy wnioskodawcy w tym okresie w <xAnon>(...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> Nawet zeznania wnioskodawcy w tym zakresie były sprzeczne. Początkowo bowiem twierdził, że pracował tam jako traktorzysta od stycznia 1972 roku, a po tym jak się okazało, że nie mógł takiej pracy wykonywać, z uwagi na brak prawa jazdy, które nabył dopiero pod koniec grudnia 1973 roku, to twierdził, że pracował jako mechanik. Nie potwierdzają tego zeznania świadków. Dlatego zeznania wnioskodawcy w tym zakresie Sąd uznał za gołosłowne i złożone na potrzeby sprawy i jako takim odmówił wiary.</xText>
<xText>Stosownie do treści <xLexLink xArt="art. 24;art. 24 ust. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 24 ustęp 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184. Podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24 ustawy emerytalnej, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w <xLexLink xArt="art. 173;art. 174;art. 175" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 173-175</xLexLink> oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w <xLexLink xArt="art. 40 a" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink>, z zastrzeżeniem <xLexLink xArt="art. 185 ust. 1 a;art. 185 ust. 1 b;art. 185" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">ust. 1a i 1b oraz art. 185</xLexLink> (art. 25 ustęp 1 ustawy emerytalnej.</xText>
<xText>Zgodnie z treścią art. 173 ust. 1 (, dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.</xText>
<xText>Zasady ustalania kapitału początkowego określa art. 174 ustawy, który w ustępach 1-3 stanowi:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12 (ust. 1),</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy okresy składkowe, o których mowa w art. 6, okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5 oraz okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2 (ust. 2),</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 roku (ust. 3).</xText>
</xUnit>
<xText>Okresami składkowymi stosownie do treści art. 6 ustęp 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS są okresy ubezpieczenia. Za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991r. okresy zatrudnienia, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, po ukończeniu 15 lat życia na terenie Państwa Polskiego – w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tym okresie pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego (art. 6 ustęp 2 pkt 1a ustawy).</xText>
<xText>Ponieważ sporny okres zatrudnienia wnioskodawcy przypada przed 15 listopada 1991r. ma do niego zastosowanie art. 6 ustęp 2 pkt 1a ustawy. Z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę związany jest obowiązek ubezpieczenia społecznego oraz obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, co wynika z <xLexLink xArt="art. 6;art. 6 ust. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink>. Obowiązek taki istniał również przed wejściem w życie tej ustawy na podstawie <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 ust. 1" xIsapId="WDU19860420202" xTitle="Ustawa z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1986 r. Nr 42, poz. 202">art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych</xLexLink> (t.j.: Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.), a na podstawie <xLexLink xArt="art. 33;art. 33 ust. 1" xIsapId="WDU19860420202" xTitle="Ustawa z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1986 r. Nr 42, poz. 202">art. 33 ust. 1</xLexLink> składki na ubezpieczenie społeczne opłacał pracodawca z własnych środków. Pracownik nie miał (podobnie jak nie ma obecnie) wpływu na wywiązywanie się pracodawcy z tego obowiązku. Wymaga więc rozstrzygnięcia kwestia, czy użyte w przepisie <xLexLink xArt="art. 6;art. 6 ust. 2" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 6 ust. 2</xLexLink> określenie "okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne" w odniesieniu do pracowniczego ubezpieczenia społecznego oznacza, że warunkiem uznania za okres składkowy okresu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę jest opłacenie przez pracodawcę składek na ubezpieczenie społeczne pracownika.</xText>
<xText>Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 2007r. w sprawie II UK 185/06 stwierdził, że dla uznania okresu zatrudnienia wykonywanego przed wejściem w życie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (t.j.: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) za okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 2 tej ustawy, nie jest wymagane wykazanie przez osobę ubiegającą się o emeryturę lub rentę opłacania przez pracodawcę składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne.</xText>
<xText>Sąd Najwyższy uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że w obecnym stanie prawnym obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne zarówno w części obciążającej pracodawcę jak i pracownika spoczywa na pracodawcy - płatniku (<xLexLink xArt="art. 17" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 17 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink>). Wykonywanie przez pracodawcę tego obowiązku jest niezależne od pracownika, zatem zaleganie pracodawcy ze składkami lub uchylanie się od ich opłacania powodowałoby brak środków na indywidualnym koncie pracownika, co miałoby wpływ na wysokość przyszłych świadczeń. W związku z tym został wprowadzony mechanizm chroniący pracownika przed skutkami niezależnego od niego zaniechania. W trybie określonym przepisem <xLexLink xArt="art. 40" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 40 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonuje na koncie ubezpieczonego uzupełnienia kwoty składek nieuregulowanych przez płatnika. Jeżeli tryb ten zostanie wyczerpany, okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, w którym pracownik otrzymuje wynagrodzenie, jest okresem ubezpieczenia, czyli okresem składkowym w rozumienia art. 6 ust. 1 pkt 1 w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach, niezależnie od tego, czy pracodawca opłacił składki na ubezpieczenie. Uzależnienie uznania okresu zatrudnienia wykonywanego w poprzednim stanie prawnym za okres składkowy od opłacenia przez pracodawcę składek, kłóciłoby się zatem z zasadą równego traktowania wszystkich ubezpieczonych sformułowaną w <xLexLink xArt="art. 2 a" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink>. Wprowadzałoby także zróżnicowanie pracowników pozostających w zatrudnieniu przed wejściem w życie <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> przez nałożenie obowiązku wykazania faktu opłacenia składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne tylko na niektórych, a nie wszystkich pracowników.</xText>
<xText>Na gruncie wydanego na podstawie <xLexLink xArt="art. 33;art. 33 ust. 2" xIsapId="WDU19860420202" xTitle="Ustawa z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1986 r. Nr 42, poz. 202">art. 33 ust. 2 ustawy o organizacji i finansowania ubezpieczeń społecznych</xLexLink> <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19900070041" xTitle="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego" xAddress="Dz. U. z 1990 r. Nr 7, poz. 41">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego</xLexLink> (t.j.: Dz.U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.) obowiązek imiennego zgłaszania do ubezpieczenia społecznego miały zakłady pracy zatrudniające nie więcej niż 20 pracowników, a zakłady zatrudniające większą liczbę pracowników zgłaszały ich do ubezpieczenia przez podanie łącznej liczby pracowników zatrudnionych w okresie rozliczeniowym (§ 12 ust. 3 i 4). W przypadku nieuregulowania przez pracodawcę zatrudniającego więcej niż 20 pracowników składek na ubezpieczenie społeczne w należnej wysokości, nie było możliwości stwierdzenia faktu opłacenia składek na ubezpieczenie konkretnego pracownika. Skoro wykazanie faktu opłacenia składek przez pracodawcę nie było wymagane do uznania większości pracowników za ubezpieczonych i w konsekwencji uznania ich okresu zatrudnienia za okres składkowy, nie można przyjąć, że dla wąskiej grupy pracowników wprowadzono dodatkowy warunek, jakim jest opłacenie składki przez pracodawcę. Warunki uzyskania prawa do świadczeń lub ich wysokości nie mogą być bowiem zróżnicowane w stosunku do pracowników w zależności od wielkości zatrudniającego ich zakładu pracy. Zgodnie z § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237, poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są: świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: legitymacja ubezpieczeniowa, legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia, w tym zeznania świadków. <xBx>Nie ma tu mowy o obowiązku przedkładania dowodów stwierdzających zgłoszenie do ubezpieczenia i opłacanie składek. </xBx></xText>
<xText>Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w sprawie II UK 185/06. W przedmiotowej sprawie dla zaliczenia okresu zatrudnienia wnioskodawcy w bez znaczenia jest zatem podnoszona przez organ rentowy okoliczność nie zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia. Istotnym jest li tylko wykazanie faktu pozostawania w zatrudnieniu, co obciążało wnioskodawcę.</xText>
<xText>Przesłuchani w sprawie świadkowie potwierdzili, że wnioskodawca był zatrudniony w w <xAnon> (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon> w okresie od 31 stycznia 1975 roku do dnia 31 stycznia 1977 roku w charakterze traktorzysty. Z zeznań świadków wynika, iż wnioskodawca w pracował od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie, a za wykonaną pracę otrzymywał wynagrodzenie.</xText>
<xText>Świadkowie potwierdzili zatem zeznania wnioskodawcy co do faktu zatrudnienia, charakteru wykonywanej pracy oraz otrzymywania wynagrodzenia za pracę w w/ okresie. Analizując charakter prawny stosunku łączącego wnioskodawcę ze <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>P.</xAnon>, należy uznać, że był to typowy stosunek pracy w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 22" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 22 k.p.</xLexLink> Wnioskodawca w ramach łączącego go stosunku prawnego zobowiązał się bowiem i wykonywał określony rodzaj pracy (prace traktorzysty) na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem (kierownik <xAnon>J. M. (1)</xAnon>), w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a za swoją pracę otrzymywał umówione wynagrodzenie.</xText>
<xText>Nie może także budzić wątpliwości, że wnioskodawca spełnił przesłankę zatrudnienia w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, o której mowa w art. 6 ustęp 2 pkt 1a ustawy, co skutkuje zaliczeniem okresu zatrudnienia od 31 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku do okresu składkowego w myśl cytowanego wyżej przepisu.</xText>
<xText>Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477 (14) § 2 k.p.c.</xLexLink> orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.</xText>
<xText>W pozostałym zakresie odwołania podlegają oddaleniu na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477 (14) § 1 k.p.c.</xLexLink> , gdyż wnioskodawca nie udowodnił faktu pozostawania w zatrudnieniu poza okresem od 31 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sędzia Urszula Sipińska-Sęk
| null |
[
"Sędzia Urszula Sipińska-Sęk"
] |
[
"art. 477^14^§2 k.p.c."
] |
Izabela Grzybowska
|
st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz
|
Marta Ostrowicz - Siwek
|
[
"Emerytura"
] | 8
|
Sygn. akt V U 398/20
WYROK - łączny
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lipca 2021 r.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w następującym składzie:
Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk
Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz
po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuS. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę i o ustalenie kapitału początkowego
na skutek odwołaniaS. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 3 lutego 2020 r. sygn.:(...)
i z dnia 5 stycznia 2021 roku sygn..(...)
1
zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyS. M.prawo do ustalenia kapitału początkowego z uwzględnieniem jako okresu składkowego okresu zatrudnienia od dnia 31 stycznia 1975 roku do dnia 31 stycznia 1977 roku i przyznaje wnioskodawcyS. M.prawo do emerytury,
2
oddala odwołanie od decyzji 5 stycznia 2021 roku w pozostałej części;
Sygn. akt V U 398/20
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 3 lutego 2020 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłS. M.prawa do emerytury, z uwagi na to, że wnioskodawca nie udokumentował żadnego okresu ubezpieczenia. ZUS nie zaliczył wnioskodawcy okresu za trudnienia od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku w(...)wP.oraz okresu od 31 stycznia 1975 roku do dnia 1 grudnia 1978 roku w(...)wT..
Decyzją z dnia 5 stycznia 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłS. M.ustalenia kapitału początkowego
W odwołaniu od tych decyzjiS. M.podniósł, że nie zgadza się z decyzją o odmowie przyznania emerytury i ustalenia kapitału. Podniósł, że w okresie od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku pracował w(...)wP.i nie może odpowiadać za to, że pracodawca nie opłacił za niego składek na ubezpieczenie społeczne, gdyż nie miał na to wpływu. Natomiast od stycznia 1975 roku do 31 grudnia 1978 roku pracował w(...)wT.. Skarżący oświadczył, żeJ. M. (1)iA. T.pracowali razem z nim w(...)wP.oraz w(...)wT.. Wniósł o zmianę zaskarżonych decyzji i przyznanie mu prawa do emerytury oraz ustalenie kapitału początkowego po zaliczeniu spornych okresów do stażu ubezpieczeniowego.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
S. M.,urodzony dnia (...), w dniu 26 sierpnia 2019 roku złożył wniosek o emeryturę. W informacji o okresach składkowych wpisał, że od stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku był zatrudniony w(...)wP.punktT., od stycznia 1975 roku do 31 grudnia 1978 roku w(...)wP.przyul. (...).
(dowód: wniosek – k. 1-3 akt ZUS, informacja o okresach składkowych – k. 4 akt ZUS,)
Decyzją z dnia 4 października 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłS. M.prawa do emerytury, z uwagi na to, że wnioskodawca nie udokumentował żadnego okresu ubezpieczenia. ZUS nie zaliczył wnioskodawcy okresu za trudnienia od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku w(...)wT.oraz okresu od 31 stycznia 1975 roku do dnia 1 grudnia 1978 roku w(...)wP.
(dowód: decyzja z 4.10.2019r. – k. 22 akt ZUS)
W dniu 15 listopada 2019 rokuS. M.złożył kolejny wniosek o emeryturę. Do wniosku załączył własne oświadczenie o pracy w(...)wT.w okresie od 31 stycznia 1972 roku do 12 lutego 1972 roku oraz od 31 stycznia 1975 roku do 1 grudnia 1978 roku w(...)wP.przyul. (...)w charakterze kierowcy ciągnika oraz oświadczenia dwóch świadków:A. T.iJ. M. (1)o tożsamej treści.
(dowód: oświadczenia – k. 5- 7 akt ZUS)
W dniu 26 grudnia 1973 rokuS. M.nabył uprawnienia do prowadzenia ciągników.
(dowód: prawo jazdy – k. 29 akt)
S. M.odbywał służbę wojskową w okresie od 13 lutego 1974 roku do 13 grudnia 1974 roku.
(dowód: książeczka wojskowa – k.8-10 akt ZUS)
W dokumentacji aktowej(...)wP.nie figuruje nazwiskoS. M..
(dowód: informacja(...) Spółki z o.o.– k. 16 akt ZUS)
Wnioskodawca od 31 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku był zatrudniony w(...)wP.punkt wT.na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze traktorzysty,.
Wnioskodawca pracował na podstawie umowy o pracę po osiem godzin dziennie od poniedziałku do piątku oraz w pracujące soboty, często w nadgodzinach. Wnioskodawca traktorem wykonywał usługi rolne na rzecz rolników oraz usługi transportowe. Kierownikiem wnioskodawcy i jednocześnie dyspozytorem byłJ. M. (1). Do jego obowiązków należało przydzielanie pracy traktorzystom, w tym wnioskodawcy.
(dowód: zeznania świadkaJ. M. (1)– protokół rozprawy z dnia 17 września 2020 roku. od minuty 3:39 do minuty 8:20 i od minuty 27 do minuty 33:10 , zeznania świadkaA. T.- protokół rozprawy z dnia 17 września 2020r. od minuty 8:20 do minuty 27 oraz protokół rozprawy z dnia 29 czerwca 2021 roku od minuty 3:41 do minuty 21: 28 , zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z dnia 15 kwietnia 2021r. od minuty 6:52 do minuty 18:26, protokół rozprawy z 29 czerwca 2021 roku – od minuty 22:29 do minuty 28:53,)
A. T.był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze traktorzysty w okresie:
- od 15 kwietnia 1972 roku do 7 lipca 1975 roku w(...)wP.punkt wT.,
- od 8 lipca 1975 do 31 stycznia 1977 roku w(...)wP.w punkcie usługowym wT.;
- od 1 lutego 1977 roku do 31 sierpnia 1978 roku pracował w(...)wG.;
(dowód: prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z 30 maja 2019 roku sygn. akt VU 538/18 – k. 54 akt emerytalnychA. T., świadectwo pracy z 20 stycznia 1977 roku – k. 6 7 akt emerytalnychA. T., umowa o pracę z 1 lutego 1977 roku – k. 8 – 9 akt emerytalnychA. T., rozwiązanie umowy o pracę – k. 10 akt emerytalnychA. T.,zeznania świadkaA. T.- protokół rozprawy z dnia 17 września 2020r. od minuty 8:20 do minuty 27 oraz protokół rozprawy z dnia 29 czerwca 2021 roku od minuty 3:41 do minuty 21: 28)
J. M. (2)był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie:
-od 1 kwietnia 1970 roku do 31 grudnia 1974 roku w(...)wP.przyul. (...)w charakterze dyspozytora;
- od 1 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku w charakterze kierownika punktu usługowego;
(dowód: świadectwo pracy z 11 lipca 1990 roku – k. 6 akt emerytalnychJ. M. (1), świadectwo pracy z 17 października 1988 roku – k. 7 akt emerytalnychJ. M. (2),zeznania świadkaJ. M. (1)– protokół rozprawy z dnia 17 września 2020 roku. od minuty 3:39 do minuty 8:20 i od minuty 27 do minuty 33:10)
Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył co następuje:
Odwołania zasługują na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca domagał się ustalenia kapitału początkowego i przyznania emerytury na podstawie art. 24 ustawy emerytalnej przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku w(...)wP.przyul. (...)oraz od stycznia 1975 roku do 31 grudnia 1978 roku w(...)wP.punkt wT..
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.zaskarżonymi decyzjami odmówił wnioskodawcy zaliczenia do stażu pracy i kapitału oraz emerytury w/w okresu zatrudnienia, powołując się na brak potwierdzenia podlegania w tym okresie ubezpieczeniom społecznym i brak dowodów na potwierdzenie zatrudnienia.
Wnioskodawca na dowód pracy w spornym okresie przedłożył zeznania świadkaJ. M. (1)iA. T., gdyż nie dysponował żadnymi dokumentami potwierdzającymi zatrudnienie.
Analiza zeznań świadków prowadzi do wniosku, że ubezpieczony pracował z nimi jedynie w drugim spornym okresie tj. od 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku. W dniu 1 lutego 1977 roku świadkowie zaczęli pracować w(...)G., a tam już wnioskodawca z nimi nie pracował, jak wynika ze zgodnych zeznań świadków.
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkaA. T.co do pracy z wnioskodawcą w okresie od października 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku, z uwagi na wewnętrzną sprzeczność zeznań świadka. I tak na rozprawie w dniu 17 września 2020 roku zeznał, że w tym okresie pracował razem z wnioskodawcą, a na rozprawie w dniu 29 czerwca 2021 roku temu zeznał, że pracował z wnioskodawcą dopiero, gdy ten zaczął pracować jako traktorzysta, co nastąpiło po nabyciu uprawnień do kierowania traktorem. Z prawa jazdy wynika, że wnioskodawca takie uprawnienia nabył dopiero 26 grudnia 1973 roku, a następnie w okresie od 12 lutego 1974 roku do 13 grudnia 1974 roku odbywał zasadniczą służbę wojskową. Tym samym nie mógł pracować w pierwszym spornym okresie tj. od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku jako traktorzysta. ZeznaniaA. T.muszą zatem dotyczyć drugiego spornego okresu tj. okresu po odbyciu służby wojskowej od 1975 roku. Wnioskodawca zeznał, że po wojsku nie wrócił do pracy do(...)wP., ale do(...)wP.punkt wT..A. T.jak wynika ze świadectwa pracy w(...)wP.pracował dopiero od 8 lipca 1975 roku, gdyż wcześniej pracował w(...)wP.A. T.zeznał, że z wnioskodawcą pracował jedynie w punkcie wT., a zatem jak wynika ze świadectwa pracy musiał to być okres dopiero od 8 lipca 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku. Od 1 lutego 1977 rokuA. T.tak jak iJ. M. (1)pracowali w(...)wG., gdzie wnioskodawca już nie pracował.
RównieżJ. M. (1)nie potwierdził zatrudnienia wnioskodawcy w pierwszym spornym okresie tj. od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku.J. M. (1)zeznał, że pracował z wnioskodawcą w okresie od 1975 roku, kiedy to był kierownikiem punktu usługowego wT.w(...)wP.Ze świadectwa pracyJ. M. (1)wynika, że pracował tam w okresie od 1 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku.
Należy podnieść, że w odwołaniu wnioskodawca nie wskazał dokładnej daty początkowej podjęcia zatrudnienia po wojsku w(...)wP.Ograniczył się w tym zakresie do wskazania, że był to styczeń 1975 roku. Taką dokładną datę początkową podjęcia zatrudnienia w(...)wP.skarżący wskazał na etapie postępowania przed ZUS i wynika ona z oświadczenia wnioskodawcy i świadków o pracy w(...)wP.Świadkowie i wnioskodawca zgodnie oświadczyli, że skarżący podjął zatrudnienie w(...)wP.w dniu 31 stycznia 1975 roku. Taką też datę wskazał ZUS w zaskarżonych decyzjach opisując sporny okres zatrudnienia od 1975 roku do 31 grudnia 1977 roku. Dlatego też Sąd przyjął, że wnioskodawca pracował w(...)wP.od dnia 31 stycznia 1975 roku. Potwierdzają to bowiem zeznania świadków złożone zarówno na etapie postępowania przed ZUS jak i na etapie postępowania sądowego. W zakresie daty końcowej zatrudnienia skarżącego w(...)wP.Sąd przyjął udokumentowaną w świadectwach pracy datę ustania stosunku pracy świadków z tym pracodawcą tj. 31 stycznia 1977 roku. Ponieważ od dnia 1 lutego 1977 roku świadkowie nie pracowali już w(...)wP.(...), to nie mogli potwierdzić dalszego okresu zatrudnienia wnioskodawcy u tego pracodawcy. Szczególne znaczenie dla ustalenia okresu zatrudnienia wnioskodawcy miały zeznania świadkaJ. M. (1), który w spornym okresie był przełożonym wnioskodawcy, zlecał mu prace i rozliczał z niej. W aktach emerytalnych świadkaJ. M. (1)znajduje się świadectwo pracy z 17 października 1988 roku, z którego wynika, żeJ. M. (1)pracował jako kierownik punktu usługowego wT.od 1 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku w(...)P..J. M. (1)potwierdził, że wnioskodawca w(...)P.pracował na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy tj. po osiem godzin dziennie od poniedziałku do piątku i pracujące soboty. Wykonywał prace polowe u rolników jak i usługi transportowe. Tożsame w swej treści były zeznaniaA. T., który pracował w punkcie usługowym wT.w charakterze traktorzysty w okresie do 8 lipca 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku. Biorąc pod uwagę zeznania świadków, korespondujące z nimi dokumenty dotyczące zatrudnienia w(...)wP.znajdujące się w aktach emerytalnych świadkaJ. M. (1), Sąd uznał, że wnioskodawca udowodnił, że w okresie od dnia 31 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku pracował w charakterze traktorzysty w pełnym wymiarze czasu pracy.
Ponieważ wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających zatrudnienie w(...)wP.w dalszym okresie tj. od 1 lutego 1977 roku do grudnia 1978 roku, świadkowie takiej wiedzy nie mieli, z uwagi na zakończenie pracy w(...)P.w dniu 31 stycznia 1977 roku, Sąd odmówił zaliczenia tego okresu do stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy.
Brak było także podstaw do zaliczenia wnioskodawcy do okresu zatrudnienia okresu od 31 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1973 roku. Żaden ze świadków – jak wyżej wykazano- nie miał wiarygodnej wiedzy co do pracy wnioskodawcy w tym okresie w(...)wP.Nawet zeznania wnioskodawcy w tym zakresie były sprzeczne. Początkowo bowiem twierdził, że pracował tam jako traktorzysta od stycznia 1972 roku, a po tym jak się okazało, że nie mógł takiej pracy wykonywać, z uwagi na brak prawa jazdy, które nabył dopiero pod koniec grudnia 1973 roku, to twierdził, że pracował jako mechanik. Nie potwierdzają tego zeznania świadków. Dlatego zeznania wnioskodawcy w tym zakresie Sąd uznał za gołosłowne i złożone na potrzeby sprawy i jako takim odmówił wiary.
Stosownie do treściart. 24 ustęp 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184. Podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24 ustawy emerytalnej, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego wart. 173-175oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa wart. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniemust. 1a i 1b oraz art. 185(art. 25 ustęp 1 ustawy emerytalnej.
Zgodnie z treścią art. 173 ust. 1 (, dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.
Zasady ustalania kapitału początkowego określa art. 174 ustawy, który w ustępach 1-3 stanowi:
1
kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12 (ust. 1),
2
przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy okresy składkowe, o których mowa w art. 6, okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5 oraz okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2 (ust. 2),
3
podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 roku (ust. 3).
Okresami składkowymi stosownie do treści art. 6 ustęp 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS są okresy ubezpieczenia. Za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991r. okresy zatrudnienia, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, po ukończeniu 15 lat życia na terenie Państwa Polskiego – w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tym okresie pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego (art. 6 ustęp 2 pkt 1a ustawy).
Ponieważ sporny okres zatrudnienia wnioskodawcy przypada przed 15 listopada 1991r. ma do niego zastosowanie art. 6 ustęp 2 pkt 1a ustawy. Z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę związany jest obowiązek ubezpieczenia społecznego oraz obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, co wynika zart. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Obowiązek taki istniał również przed wejściem w życie tej ustawy na podstawieart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych(t.j.: Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.), a na podstawieart. 33 ust. 1składki na ubezpieczenie społeczne opłacał pracodawca z własnych środków. Pracownik nie miał (podobnie jak nie ma obecnie) wpływu na wywiązywanie się pracodawcy z tego obowiązku. Wymaga więc rozstrzygnięcia kwestia, czy użyte w przepisieart. 6 ust. 2określenie "okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne" w odniesieniu do pracowniczego ubezpieczenia społecznego oznacza, że warunkiem uznania za okres składkowy okresu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę jest opłacenie przez pracodawcę składek na ubezpieczenie społeczne pracownika.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 2007r. w sprawie II UK 185/06 stwierdził, że dla uznania okresu zatrudnienia wykonywanego przed wejściem w życieustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j.: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) za okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 2 tej ustawy, nie jest wymagane wykazanie przez osobę ubiegającą się o emeryturę lub rentę opłacania przez pracodawcę składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne.
Sąd Najwyższy uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że w obecnym stanie prawnym obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne zarówno w części obciążającej pracodawcę jak i pracownika spoczywa na pracodawcy - płatniku (art. 17 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Wykonywanie przez pracodawcę tego obowiązku jest niezależne od pracownika, zatem zaleganie pracodawcy ze składkami lub uchylanie się od ich opłacania powodowałoby brak środków na indywidualnym koncie pracownika, co miałoby wpływ na wysokość przyszłych świadczeń. W związku z tym został wprowadzony mechanizm chroniący pracownika przed skutkami niezależnego od niego zaniechania. W trybie określonym przepisemart. 40 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychZakład Ubezpieczeń Społecznych dokonuje na koncie ubezpieczonego uzupełnienia kwoty składek nieuregulowanych przez płatnika. Jeżeli tryb ten zostanie wyczerpany, okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, w którym pracownik otrzymuje wynagrodzenie, jest okresem ubezpieczenia, czyli okresem składkowym w rozumienia art. 6 ust. 1 pkt 1 w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach, niezależnie od tego, czy pracodawca opłacił składki na ubezpieczenie. Uzależnienie uznania okresu zatrudnienia wykonywanego w poprzednim stanie prawnym za okres składkowy od opłacenia przez pracodawcę składek, kłóciłoby się zatem z zasadą równego traktowania wszystkich ubezpieczonych sformułowaną wart. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wprowadzałoby także zróżnicowanie pracowników pozostających w zatrudnieniu przed wejściem w życieustawy o systemie ubezpieczeń społecznychprzez nałożenie obowiązku wykazania faktu opłacenia składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne tylko na niektórych, a nie wszystkich pracowników.
Na gruncie wydanego na podstawieart. 33 ust. 2 ustawy o organizacji i finansowania ubezpieczeń społecznychrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego(t.j.: Dz.U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.) obowiązek imiennego zgłaszania do ubezpieczenia społecznego miały zakłady pracy zatrudniające nie więcej niż 20 pracowników, a zakłady zatrudniające większą liczbę pracowników zgłaszały ich do ubezpieczenia przez podanie łącznej liczby pracowników zatrudnionych w okresie rozliczeniowym (§ 12 ust. 3 i 4). W przypadku nieuregulowania przez pracodawcę zatrudniającego więcej niż 20 pracowników składek na ubezpieczenie społeczne w należnej wysokości, nie było możliwości stwierdzenia faktu opłacenia składek na ubezpieczenie konkretnego pracownika. Skoro wykazanie faktu opłacenia składek przez pracodawcę nie było wymagane do uznania większości pracowników za ubezpieczonych i w konsekwencji uznania ich okresu zatrudnienia za okres składkowy, nie można przyjąć, że dla wąskiej grupy pracowników wprowadzono dodatkowy warunek, jakim jest opłacenie składki przez pracodawcę. Warunki uzyskania prawa do świadczeń lub ich wysokości nie mogą być bowiem zróżnicowane w stosunku do pracowników w zależności od wielkości zatrudniającego ich zakładu pracy. Zgodnie z § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237, poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są: świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: legitymacja ubezpieczeniowa, legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia, w tym zeznania świadków.Nie ma tu mowy o obowiązku przedkładania dowodów stwierdzających zgłoszenie do ubezpieczenia i opłacanie składek.
Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w sprawie II UK 185/06. W przedmiotowej sprawie dla zaliczenia okresu zatrudnienia wnioskodawcy w bez znaczenia jest zatem podnoszona przez organ rentowy okoliczność nie zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia. Istotnym jest li tylko wykazanie faktu pozostawania w zatrudnieniu, co obciążało wnioskodawcę.
Przesłuchani w sprawie świadkowie potwierdzili, że wnioskodawca był zatrudniony w w(...)wP.w okresie od 31 stycznia 1975 roku do dnia 31 stycznia 1977 roku w charakterze traktorzysty. Z zeznań świadków wynika, iż wnioskodawca w pracował od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie, a za wykonaną pracę otrzymywał wynagrodzenie.
Świadkowie potwierdzili zatem zeznania wnioskodawcy co do faktu zatrudnienia, charakteru wykonywanej pracy oraz otrzymywania wynagrodzenia za pracę w w/ okresie. Analizując charakter prawny stosunku łączącego wnioskodawcę ze(...)P., należy uznać, że był to typowy stosunek pracy w rozumieniuart. 22 k.p.Wnioskodawca w ramach łączącego go stosunku prawnego zobowiązał się bowiem i wykonywał określony rodzaj pracy (prace traktorzysty) na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem (kierownikJ. M. (1)), w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a za swoją pracę otrzymywał umówione wynagrodzenie.
Nie może także budzić wątpliwości, że wnioskodawca spełnił przesłankę zatrudnienia w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, o której mowa w art. 6 ustęp 2 pkt 1a ustawy, co skutkuje zaliczeniem okresu zatrudnienia od 31 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku do okresu składkowego w myśl cytowanego wyżej przepisu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy na podstawieart. 477 (14) § 2 k.p.c.orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
W pozostałym zakresie odwołania podlegają oddaleniu na podstawieart. 477 (14) § 1 k.p.c., gdyż wnioskodawca nie udowodnił faktu pozostawania w zatrudnieniu poza okresem od 31 stycznia 1975 roku do 31 stycznia 1977 roku.
| 398
|
15/251500/0002521/U
|
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
|
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118",
"art": "art. 24;art. 24 ust. 1",
"isap_id": "WDU19981621118",
"text": "art. 24 ustęp 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887",
"art": "art. 40 a",
"isap_id": "WDU19981370887",
"text": "art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1986 r. Nr 42, poz. 202",
"art": "art. 4;art. 4 ust. 1",
"isap_id": "WDU19860420202",
"text": "art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141",
"art": "art. 22",
"isap_id": "WDU19740240141",
"text": "art. 22 k.p.",
"title": "Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 477(14);art. 477(14) § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 477 (14) § 2 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 477(14); art. 477(14) § 1; art. 477(14) § 2)",
"Ustawa z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1986 r. Nr 42, poz. 202 - art. 33; art. 33 ust. 1; art. 33 ust. 2; art. 4; art. 4 ust. 1)",
"Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego (Dz. U. z 1990 r. Nr 7, poz. 41 - )",
"Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 - art. 17; art. 173; art. 174; art. 175; art. 185; art. 185 ust. 1 a; art. 185 ust. 1 b; art. 2 a; art. 40; art. 40 a; art. 6; art. 6 ust. 1; art. 6 ust. 2)",
"Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 - art. 22)",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 24; art. 24 ust. 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152515000002006_IV_Ka_000160_2021_Uz_2021-06-25_001
|
IV Ka 160/21
| 2021-06-25T00:00:00
| 2021-07-13T19:00:06
| 2021-07-13T13:23:00
|
15251500
|
2006
|
SENTENCE
|
Sygn. akt IV Ka 160/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2021 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: PrzewodniczącySędzia Agnieszka Szulc-Wroniszewska ProtokolantMonika Zbrożek przy udziale --- po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy J. B. syna A. i A. urodzonego (...) w Ł. obwinionego o czyn z art. 98 kw na skutek apelacji wniesionej przez oskarżycielkę posiłkową J. Ł. od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunal
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Karol Depczyński" xPublisher="Depczynski.k" xEditorFullName="Karol Depczyński" xEditor="Depczynski.k" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="1" xFlag="published" xVolType="15/251500/0002006/Ka" xYear="2021" xVolNmbr="000160" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Sygn. akt IV Ka 160/21</xBx></xText>
<xText/>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">
<xBx> Dnia 25 czerwca 2021 r. </xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:</xBx></xText>
<xText>PrzewodniczącySędzia Agnieszka Szulc-Wroniszewska</xText>
<xText>ProtokolantMonika Zbrożek</xText>
<xText><xBx>przy udziale ---</xBx></xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r.</xText>
<xText><xBx>sprawy <xAnon>J. B.</xAnon> syna <xAnon>A.</xAnon> i <xAnon>A.</xAnon></xBx></xText>
<xText><xBx><xAnon>urodzonego (...)</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon></xBx></xText>
<xText><xBx>obwinionego o czyn z art. 98 kw </xBx></xText>
<xText><xBx>na skutek apelacji wniesionej przez oskarżycielkę posiłkową <xAnon>J. Ł.</xAnon></xBx></xText>
<xText><xBx>od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim </xBx></xText>
<xText><xBx>z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt VII W 51/20</xBx></xText>
<xText><xBx>uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do <xAnon>J. B.</xAnon> i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim.</xBx></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
| null | null | null |
[
"art. 98 kk"
] |
Karol Depczyński
| null |
Karol Depczyński
|
[
"Swobodna ocena dowodów",
"Wykroczenie"
] | 1
|
Sygn. akt IV Ka 160/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 czerwca 2021 r.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
PrzewodniczącySędzia Agnieszka Szulc-Wroniszewska
ProtokolantMonika Zbrożek
przy udziale ---
po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r.
sprawyJ. B.synaA.iA.
urodzonego (...)wŁ.
obwinionego o czyn z art. 98 kw
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżycielkę posiłkowąJ. Ł.
od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt VII W 51/20
uchyla zaskarżony wyrok w stosunku doJ. B.i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim.
| 160
|
15/251500/0002006/Ka
|
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
|
IV Wydział Karny Odwoławczy
|
[] | null | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152510000001503_III_Ca_000962_2020_Uz_2021-07-30_001
|
III Ca 962/20
| 2021-07-30T00:00:00
| 2022-03-11T19:00:04
| 2022-03-11T14:04:19
|
15251000
|
1503
|
REASON
|
Sygn. akt III Ca 962/20 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 września 2019 r., Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygn. akt XVIII C 3418/16 z powództwa L. L. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. , o zapłatę: 1 zasądził od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz L. L. kwotę 9.274,13 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 9 grudnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; 2 szczegółowe wyli
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Alicja Pisarczyk" xPublisher="alicja.pisarczyk" xEditorFullName="Alicja Pisarczyk" xEditor="alicja.pisarczyk" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="20" xFlag="published" xVolType="15/251000/0001503/Ca" xYear="2020" xVolNmbr="000962" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt III Ca 962/20</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 września 2019 r., Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygn. akt XVIII C 3418/16 z powództwa <xAnon>L. L.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...) Spółce Akcyjnej</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon>, o zapłatę:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>zasądził od <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz <xAnon>L. L.</xAnon> kwotę 9.274,13 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 9 grudnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>szczegółowe wyliczenie kosztów procesu pozostawia referendarzowi sądowemu, przy przyjęciu zasady pełnej odpowiedzialności za wynik postępowania wobec wygranej strony powodowej w całości.</xText>
</xUnit>
<xText>Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany bank, zaskarżając wydane rozstrzygnięcie w całości.</xText>
<xText>Zaskarżonemu orzeczeniu pozwany zarzucił naruszenie:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:</xText>
</xUnit>
<xText>1.<xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego, tj.:</xText>
<xText>- zeznań powódki z rozprawy z dnia 25 marca 2019 r. oraz wyjaśnień informacyjnych z rozprawy z dnia 27 lutego 2017 r. (potwierdzonych w ramach przesłuchania powódki) polegającą na przyjęciu, że powódka nie została poinformowana przez bank o ponoszeniu ryzyka walutowego, podczas gdy z zeznań powódki wynika, że przed zawarciem umowy kredytu miała ona świadomość ryzyka kursowego, co potwierdza także dowód z dokumentu, w którym powódka oświadczyła o dokładnym zapoznaniu jej z konsekwencjami wynikającymi z wahań kursu złotego do kursu walut obcych (Oświadczenie z dnia 29 listopada 2005 r.) oraz dowód z zeznań świadka <xAnon>M. D.</xAnon>;</xText>
<xText>- zeznań powódki z rozprawy z dnia 25 marca 2019 r. oraz wyjaśnień informacyjnych z rozprawy z dnia 27 lutego 2017 r. (potwierdzonych w ramach przesłuchania powódki) polegającą na przyjęciu, że powódka nie została poinformowana przez bank o ponoszeniu ryzyka stopy procentowej, podczas gdy powyższe nie wynika z zeznań powódki, która wskazała, że nie pamięta znacznej części okoliczności związanych z ubieganiem się przez nią o kredyt, natomiast z zeznań świadka <xAnon>M. D.</xAnon> wynika, że pracownicy banku odpowiedzialni za kontakt z klientem mieli obowiązek informować o tym ryzyku. Ponadto zmienny charakter oprocentowania był oczywisty w świetle postanowień umowy kredytu i regulaminu, natomiast świadomość, że zmiana oprocentowania prowadzi do zmiany wysokości zadłużenia jest wiedzą powszechną wśród kredytobiorców;</xText>
<xText>- zeznań powódki z rozprawy z dnia 25 marca 2019 r. oraz wyjaśnień informacyjnych z rozprawy z dnia 27 lutego 2017 r. (potwierdzonych w ramach przesłuchania powódki) polegającą na przyjęciu, że powódka została zapewniona, że wybór kredytu indeksowanego do kursu <xAnon> (...)</xAnon> stanowi najbezpieczniejszy rodzaj kredytu, podczas gdy z zeznań powódki wynika, że przed zawarciem umowy kredytu miała ona świadomość ryzyka kursowego, co potwierdza także dowód z dokumentu, w którym powódka oświadczyła o dokładnym zapoznaniu jej z konsekwencjami wynikającymi z wahań kursu złotego do kursu walut obcych (Oświadczenie z dnia 29 listopada 2005 r.) oraz dowód z zeznań świadka <xAnon>M. D.</xAnon>;</xText>
<xText>- przyjęcia, bez wskazania źródła tego ustalenia, że bank zarezerwował dla siebie prawo decydowani o tym na jakie informacje konsument zasługuje a na jakie nie i które informacje konsument jest w stanie zrozumieć, a których nie, podczas gdy bank nie zarezerwował dla siebie wyżej wskazanych uprawnień, które należą wyłącznie do władzy ustawodawczej;</xText>
<xText>- przyjęcia, bez wskazania źródła tych ustaleń, że ryzyko kursowe może mieć charakter pośredni albo bezpośredni oraz, że bank nie ponosił w związku z umową kredytu bezpośredniego ryzyka kursowego, a w konsekwencji, że to ostatnie zostało ukształtowane jednostronnie (z niekorzyścią dla powódki), podczas gdy ryzyko kursowe jest ponoszone jest również bank;</xText>
<xText>- przyjęcia, bez wskazania źródła tych ustaleń, że powódka nie miała możliwości negocjacji żadnego z punktów umowy, podczas gdy z zeznań powódki, wniosku kredytowego, decyzji kredytowej oraz umowy kredytu wynika, że co najmniej kwota, waluta oraz rodzaj kredytu (tj. kredyt indeksowany do kursu waluty obcej) zostały indywidualnie uzgodnione;</xText>
<xText>co doprowadziło do przyjęcia przez Sąd, że umowa kredytu jest nieważna;</xText>
<xText>2.<xLexLink xArt="art. 228;art. 228 § 1;art. 228 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 228 § 1 i 2 k.p.c.</xLexLink> przez uznanie, że Raport Najwyższej Izby Kontroli z dnia 9 sierpnia 2018 r. stanowi dokument urzędowy powszechnie znany i wchodzi w zakres materiału procesowego oraz, że strony miały możliwość odniesienia się do jego treści podczas gdy dokument ten nie ma charakter powszechnie znanego, co najwyżej ma on charakter powszechnie dostępny, przy czym toku postępowania Sąd nie zwrócił na niego uwagi stron, ani również na fakty, które są w nim zawarte;</xText>
<xText>co doprowadziło do przyjęcia przez Sąd, że informacje przekazane przez bank kredytobiorcy były niewystarczające, rekomendacje <xAnon> (...)</xAnon> były nieprawidłowe i pozbawione jakiegokolwiek znaczenia dla działalności banku, o czym bank miał wiedzę, uznania przez Sąd, że raport NIK stanowi sui generis źródło prawa powszechnie obowiązującego, a w konsekwencji uznania, że umowa kredytu jest nieważna;</xText>
<xText>3.<xLexLink xArt="art. 228;art. 228 § 1;art. 228 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 228 § 1 i 2 k.p.c.</xLexLink> w zw. z art. z 244 <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 1 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> przez uznanie, że twierdzenia o faktach zawarte w Reporcie NIK są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy dane historyczne dotyczące polskiego rynku finansowego, okoliczności związane z kontrolą przeprowadzoną przez NIK względem instytucji publicznych, oceny wyrażone w tym raporcie nie mają takiego charakteru;</xText>
<xText>co doprowadziło do przyjęcia przez Sąd, że informacje przekazane przez bank kredytobiorcy były niewystarczające, rekomendacje <xAnon> (...)</xAnon> były nieprawidłowe i pozbawione jakiegokolwiek znaczenia dla działalności banku, o czym bank miał wiedzę, uznania przez Sąd, że raport NIK stanowi sui generis źródło prawa powszechnie obowiązującego, a w konsekwencji do przyjęcia, że umowa kredytu jest nieważna;</xText>
<xText>4. <xLexLink xArt="art. 228;art. 228 § 1;art. 228 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 228 § 1 i 2 k.p.c.</xLexLink> przez uznanie, że <xAnon>B.</xAnon> księga kredytów frankowych oraz wiadomości pochodzące z wyroku SO w Warszawie z dnia 24 czerwca 2019 r., sygn akt XXV C 266/15 obejmują fakty powszechnie znane bądź znane sądowi urzędowo, na które Sąd zwrócił uwagę stron podczas gdy ww. dokumenty i wiadomości nie mają takiego charakteru a Sąd nie zwrócił na nie uwagi stron w toku postępowania;</xText>
<xText>co doprowadziło do przyjęcia przez Sąd, że informacje przekazane przez bank kredytobiorcy były niewystarczające, a w konsekwencji uznania, że umowa kredytu jest nieważna;</xText>
<xText>5. <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> przez brak wszechstronnej oceny materiału zgromadzonego w sprawie i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na wybranych fragmentach przesłuchania powódki, Raporcie NIK, opinii biegłego <xAnon>S. A.</xAnon>, Białej księdze kredytów frankowych, części zeznań świadka <xAnon>M. D.</xAnon>, faktach rzekomo powszechnie znanych, monografii <xAnon> (...)</xAnon> finansowy w Polsce, red. <xAnon>B. P.</xAnon>, <xAnon>Z. P.</xAnon>, <xAnon>B. W.</xAnon>, <xAnon>W.</xAnon> 2008, informacjach znanych urzędowo, na które Sąd nie zwrócił uwagi stronom (oprócz Raportu NIK – twierd-zenia z uzasadnienia wyroku SO w Warszawie z dnia 24 czerwca 2019 r., XXV C 266/15) oraz w części na twierdzeniach niewynikających ze zgromadzonego materiału procesowego (dotyczących przede wszystkim zagadnień ekonomicznych oraz historii rynku bankowego w Polsce), a z pominięciem dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, dotyczących wprost stosunku prawnego łączącego strony, w szczególności wniosku kredytowego, decyzji kredytowej, regulaminu, oświadczenia powódki z dnia 29 listopada 2005 r., pismo okólnych umożliwiających powódce spłatę kredytu bezpośrednio w walucie waloryzacji, aneksu z dnia 23 lutego 2012 r., mocą którego powódka skorzystała z tej możliwości, co wyłączyło stosowanie tabeli kursowej pozwanego do przeliczenia zobowiązania powódki, co doprowadziło w szczególności do oparcia orzeczenia o okoliczności niezwiązane ze stosunkiem prawnym łączącym strony, braku rozważenia i oceny okoliczności faktycznych odnoszących się do stosunku prawnego łączącego strony, oparcia rozstrzygnięcia o teoretyczne rozważania ekonomiczne, własną wizję i ocenę rynku finansowego w Polsce, a nie o przepisy prawa, całkowitego zdeprecjonowania Rekomendacji i wytycznych Komisji Nadzoru Finansowego, a w konsekwencji do uznania przez Sąd, że umowa kredytu jest nieważna;</xText>
<xText>6. <xLexLink xArt="art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 327<xSUPx>1</xSUPx> § 1 pkt 1 k.p.c.</xLexLink> (<xLexLink xArt="art. 328;art. 328 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 § 2 k.p.c.</xLexLink> sprzed 7 listopada 2019 r.) przez braku wskazania przyczyn, dla których części dowodów odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.</xText>
<xText>Oceny wynikające z Raportu NIK, Białej księgi kredytów frankowych oraz ww. wiadomości (w ocenie Sądu I instancji) powszechnie znanych oraz znanych sądowi urzędowo stanowią dominantę argumentacyjną orzeczenia (zarówno w zakresie podstawy faktycznej, jak i prawnej). Bank nie miał możliwości odniesienia się do ww. dokumentów i wiadomości oraz twierdzeń w nich zawartych. Argumentacja stron przedstawiona w licznych i obszernych pismach procesowych także nie obejmowała tych zagadnień.</xText>
<xText>W konsekwencji pozwany został w tym zakresie pozbawiony możliwości obrony swoich praw, co wypełnia dyspozycję <xLexLink xArt="art. 379;art. 379 pkt. 5" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 379 pkt 5 k.p.c.</xLexLink> W niniejszej sprawie doszło do naruszenia szeregu przepisów prawa procesowego. Na ich podstawie doszło do wydania wyroku. Uchybienia te miały bezpośredni wpływ na możność działania strony i wykluczyły podjęcie przez pozwanego obrony jego praw.</xText>
<xText>7. <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego, tj.:</xText>
<xText>a)opinii biegłego <xAnon>S. A.</xAnon> polegającą na przyjęciu, że kurs <xAnon> (...)</xAnon>/PLN jest wyznaczany wyłącznie jako kurs krzyżowy, wyznaczanie kursu <xAnon> (...)</xAnon>/PLN jest oderwane od sytuacji gospodarczej w Polsce i Szwajcarii, waluta <xAnon> (...)</xAnon> jest antycykliczna, waluta PLN jest cykliczna, podczas gdy wyżej wskazane twierdzenia mają charakter ocenny, stanowią wyłącznie ogólne - generalizujące - hipotezy, są prima facie dyskusyjne, oparte są na nieostrych pojęciach o charakterze specjalistycznym;</xText>
<xText>b0oraz przyjęcie, że wyżej wskazane charakter istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;</xText>
<xText>co doprowadziło do przyjęcia, że bank był zobowiązany poinformować powódkę o wyżej wskazanych ocenach i hipotezach, które Sąd uznał za fakty, a w konsekwencji do uznania, że umowa kredytu jest nieważna;</xText>
<xText>8. <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 278 § 1 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 232 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego <xAnon>S. A.</xAnon> na okoliczności nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. dotyczące tiret 1-5 zlecenia Sądu z pkt 3 postanowienia z dnia 8 kwietnia 2019 r., a nadto przez dopuszczenie tego dowodu z urzędu, w sytuacji, w której strony postępowania reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników nie tylko nie składały wniosku o przeprowadzenie dowodu na okoliczności wskazane przez Sąd, ale również – mimo znacznej objętości pism procesowych obu stron - nie podnosiły okoliczności, na które został dopuszczony ww. dowód.</xText>
<xText>9. <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> przez błędną i sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego, tj.:</xText>
<xText>a.opinii biegłego <xAnon>S. A.</xAnon> polegającą na nieuwzględnieniu jej wniosków zawartych w pkt. E, dotyczących braku możliwości zrozumienia przez konsumenta informacji, które zdaniem biegłego umożliwiają pełną ocenę ryzyka walutowego związanego z kredytem;</xText>
<xText>co doprowadziło do uznania przez Sąd, że konsument jest w stanie przetworzyć tych informacji, a bank jest obowiązany mu je przekazać, a w konsekwencji do uznania przez Sąd, że umowa kredytu jest nieważna;</xText>
<xText>10. <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 278;art. 278 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 278 § 1 k.p.c.</xLexLink> przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego, tj.:</xText>
<xText>a.opinii biegłej <xAnon>M. R.</xAnon> polegającej na uznaniu, że w oparciu o postanowienia umowy kredytu nie jest możliwe wskazanie obiektywnych kryteriów ustalania stopy procentowej, podczas gdy z §11 ust. 2 Umowy kredytu wynika, że zmiana oprocentowania została uzależniona od zmiany stopy referencyjnej dla danej waluty tj. od stawki <xAnon> (...)</xAnon>, która stanowi obiektywne kryterium ustalania stopy procentowej;</xText>
<xText>co doprowadziło do uznania, że umowa kredytu jest nieważna;</xText>
<xText>11.naruszenie prawa materialnego, tj.:</xText>
<xText>a.<xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 2 k.c.</xLexLink> przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że naruszenie obowiązku informacyjnego przez jedną ze stron Umowy powoduje nieważność czynności prawnej ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, podczas gdy <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 2 k.c.</xLexLink> odnosi się do sprzeczności treści czynności prawnej z zasadami współżycia społecznego, a nie do obowiązku informacyjnego, który należy do sfery poprzedzającej dokonanie czynności prawnej;</xText>
<xText>b.<xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 2 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 3531" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 3531 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 31" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 31 Konstytucji RP</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 355;art. 355 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 355 § 2 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 75" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 75 Konstytucji RP</xLexLink>, w zw. z <xLexLink xArt="art. 76" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 76 Konstytucji RP</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 17" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 17</xLexLink> u.s.d.g., przez ich błędne zastosowanie i uznanie, że umowa kredytu jest bezwzględnie nieważna jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego ze względu na uchybienie przez bank obowiązkowi informacyjnemu o treści i źródłach wyznaczonych przez Sąd I instancji podczas gdy obowiązek ten nie został przez bank naruszony, a Sąd I instancji błędnie oznaczył jego zakres i źródło (przyjmując, że stanowi on element zasad współżycia społecznego);</xText>
<xText>c.naruszenie <xLexLink xArt="art. 87;art. 87 ust. 1" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">art. 87 ust. 1 Konstytucji RP</xLexLink> przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego stanowią źródło prawa powszechnie obowiązującego i mogą być źródłem obowiązku informacyjnego wyznaczającym jego zakres, podczas gdy wyroki TK nie mają charakteru źródła prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą być źródłem nakładania obowiązków na podmioty prawa ani wyznaczania ich zakresu;</xText>
<xText>d.naruszenie <xLexLink xArt="art. 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 3 k.c.</xLexLink> przez jego niezastosowanie w zw. z <xLexLink xArt="art. 1;art. 4;art. 5;art. 6" xIsapId="WDU20071711206" xTitle="Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym" xAddress="Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206">art. 1, 4, 5, 6 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym</xLexLink> przez ich zastosowanie i przyjęcie retroaktywnego działania przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20071711206" xTitle="Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym" xAddress="Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206">ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym</xLexLink>, podczas gdy prawo nie działa wstecz;</xText>
<xText>e.naruszenie art. 288 <xAnon> (...)</xAnon> przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że dyrektywy wywierają skutek bezpośredni i mogą być źródłem obowiązków jednostek (a nie wyłącznie Państw Członkowskich), podczas gdy dyrektywy nie wywierają skutku bezpośredniego,</xText>
<xText>f.naruszenie <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że na pozwanym spoczywał ciężar udowodnienia, że powódka została poinformowana o ryzyku walutowym w sposób adekwatny do tego ryzyka (s. 35 Uzasadnienie wyroku), podczas gdy to powódka wytoczyła powództwo przeciwko bankowi i to na niej spoczywał ciężar udowodnienia faktów, z których wywodziła skutki prawne; przepisy prawa materialnego nie przewidują, żadnej modyfikacji ciężaru dowodu w tym zakresie,</xText>
<xText>g.<xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 2 k.c.</xLexLink> przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że stosowanie sankcji nieważności zależy od woli konsumenta, podczas gdy sankcja bezwzględnej nieważności ma zastosowanie niezależnie od woli konsumenta, które może mieć znaczenie wyłącznie w zakresie sankcji przewidzianej w <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink>;</xText>
<xText>h.<xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385</xLexLink>' <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 1 k.c.</xLexLink> przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że konsument wyraził „oświeconą” zgodę na zastosowanie przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych i w konsekwencji zastosowanie tych przepisów, podczas gdy Sąd nie poinformował konsumenta o konsekwencjach uznania postanowień Umowy za niedozwolone, w tym również o konsekwencjach stwierdzenia nieważności Umowy, którego domagała się strona powodowa;</xText>
<xText>i.<xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 3 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 i § 2 k.c.</xLexLink> przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sankcja nieważności części czynności prawnej wyprzedza sankcję z <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1 </xSUPx>§ 1 k.c.</xLexLink>, podczas gdy <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink> stanowi lex specialis stosunku do <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 3 k.c.</xLexLink>, co doprowadziło do braku przeprowadzenia kontroli niedozwolonego charakteru §11 ust. 2 Umowy kredytu, a w konsekwencji do stwierdzenia nieważności umowy kredytu;</xText>
<xText>j.art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 przez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie kontroli incydentalnej §11 ust. 2 Umowy kredytu;</xText>
<xText>k.<xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1 </xSUPx>§ 1 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 3 k.c.</xLexLink> przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wadliwość klauzuli zmiany oprocentowania prowadzi do braku oprocentowania Umowy kredytu;</xText>
<xText>l.<xLexLink xArt="art. 69;art. 69 ust. 2;art. 69 ust. 2 pkt. 4 a" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 ust. 2 pkt 4a</xLexLink> Pr. bank. przez jego niezastosowanie i uznanie, że postanowienia umowy wprowadzające samą konstrukcję kredytu indeksowanego do kursu waluty obcej mają charakter niedozwolony, podczas gdy tego rodzaju umowa jest umową nazwaną i stanowi dopuszczony wprost przez <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">ustawę prawo bankowe</xLexLink> podtyp umowy kredytu;</xText>
<xText>m.<xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385</xLexLink>' <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 1 k.c.</xLexLink> przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że postanowienia umowy dotyczące samej konstrukcji kredytu indeksowanego do kursu waluty obcej nie zostały indywidualnie uzgodnione z powódką, co doprowadziło do uznania ich za niedozwolone, podczas gdy to powódka wnioskowała o udzielenie jej tego rodzaju kredytu i zdecydowała się na zawarcie tego typu umowy;</xText>
<xText>n.<xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink> przez jego zastosowanie i przyjęcie, że §1 ust. 3, §7 ust. 1 i §12 ust. 4 umowy kredytu, jako nieuzgodnione indywidualnie z konsumentem, kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interes powódki;</xText>
<xText>o.<xLexLink xArt="art. 358;art. 358 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 358 § 2 k.c.</xLexLink> przez jego niezastosowanie i pominięcie, że w polskim porządku prawnym istnieje przepis dyspozytywny pozwalający zniwelować problem braku określenia w umowie kredytu indeksowanego źródła kursu waluty obcej, który należy stosować do przeliczenia kredytu;</xText>
<xText>p.<xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 2 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 2 k.c.</xLexLink> przez ich zastosowanie przez przyjęcie, że pozwany jest zobowiązany do zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia (nienależnego mu świadczenia) na rzecz powódki.</xText>
<xText>W związku z podniesionymi naruszeniami pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z pozostawieniem sądowi I instancji rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</xText>
<xText>Z daleko posuniętej ostrożności procesowej, pozwany wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego ds. bankowości (a nie wyłącznie biegłego o specjalizacji z zakresu ekonomii lub finansów) na okoliczność wysokości kwoty uiszczonej przez powodów na rzecz banku przy założeniu, że w miejsce kursu waluty stosowanej przez bank, zastosowanie znajdzie kurs ogłaszany przez NBP celem:</xText>
<xEnum>
<xBullet>-</xBullet>
<xEnumElem>
<xText>rozliczenia kredytu w spornym okresie (od dnia zawarcia Umowy do dnia 1 marca 2012 r.) czyli dokonanie obliczeń, co do wysokości zapłaconych rat kredytu z podziałem na raty kapitałowe i raty odsetkowe przy założeniu, że do rozliczeń uwzględniających klauzule przeliczeniowe banku wg kursu <xAnon> (...)</xAnon> należałoby zastosować średni kurs <xAnon> (...)</xAnon> z dnia uruchomienia kredytu i spłaty poszczególnych rat;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>porównanie wyników obliczeń z lit. A z rzeczywistą wysokością rat zapłaconą przez powódkę w spornym okresie (od dnia zawarcia Umowy do dnia 1 marca 2012 r.).</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
<xText>Powódka, w odpowiedzi na wniesioną przez pozwanego apelację, wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od strony pozwanej na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText><xBx>A pelacja pozwanego okazała się być bezzasadna, co skutkowała jej oddaleniem.</xBx></xText>
<xText>Na wstępie Sąd Okręgowy wskazuje, że podziela argumentację Sądu Rejonowego odnośnie uwzględnienia powództwa z uwagi na nieważność całej umowy łączącej strony, wynikającej <xBRx/>z zastosowania niedozwolonych klauzul waloryzacyjnych. Natomiast wyrażony przez Sąd pogląd <xBRx/>o przesłankowym ustaleniu nieważności całej umowy z uwagi na sprzeczność zachowania pozwanego Banku z zasadami współżycia społecznego z powodu naruszenia obowiązków informacyjnych, w ocenie Sądu Okręgowego pozostaje nieprzekonujący. Tym samych zarzuty apelacji skierowane do argumentacji Sądu Rejonowego w aspekcie uznania przez Sąd naruszenia przez Bank obowiązków informacyjnych co do zasady należało uznać za słuszne. Nie mogły one jednak wywołać skutku oczekiwanego przez stronę apelującą, a to wobec bezzasadności zarzutów odnośnie przyjęcia przez Sąd Rejonowy nieważności umowy wynikającej z uznania abuzywności klauzul waloryzacyjnych umowy. W tej sytuacji w ocenie Sądu Okręgowego wystarczającym jest odniesie się do zarzutów apelacji skierowanych do zasadności zastosowania klauzul waloryzacyjnych i uznania z tego powodu nieważności umowy, gdyż już tylko z powodu bezzasadności tej grupy zarzutów, skarżony wyrok jako odpowiadający prawu musiał się ostać.</xText>
<xText>Odnosząc się w pierwszej kolejności do zawartych licznych zarzutów związanych ze wskazywanymi przez skarżących nieprawidłowościami w zakresie postępowania dowodowego, to w ocenie Sądu II instancji nie dotyczą one w rzeczywistości zagadnienia naruszenia dyrektyw oceny dowodów przewidzianych w <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink>, ale raczej kwestii oceny ustalonych faktów w kontekście prawidłowego zastosowania do nich przepisów prawa materialnego. Sama okoliczność dotycząca zawarcia przez powodkę umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego, jak również zawartych w niej zapisów pozostaje bezsporna. Istotą sprawy jest natomiast interpretacja tychże postanowień umownych w świetle powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego.</xText>
<xText>Jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd drugiej instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone w <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> Należy mieć na uwadze, że – co do zasady - Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139).</xText>
<xText>Jak wskazał Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach (np. wyrok z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, wyrok z dnia 21 października 2005r., sygn. akt III CK 73/05, wyrok z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt III CK 245/04, LEX nr 174185), skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisu <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu. Dla skuteczności zarzutu naruszenia <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008r., I ACa 180/08, LEX nr 468598).</xText>
<xText>W kontekście powyższych uwag stwierdzić należy, że, wbrew przekonaniu apelującego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy i nie naruszył przy tym dyspozycji <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> Przeprowadzona przez ów Sąd ocena tegoż materiału jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, natomiast zarzuty strony pozwanej sprowadzają się do przeciwstawienia ocenie Sądu I instancji własnej, odmiennej oceny okoliczności faktycznych zachodzących w niniejszej sprawie na tle spornych postanowień łączącej strony umowy kredytowej.</xText>
<xText>W tym miejscu należy ponadto zaznaczyć, że wobec uznania przez Sąd Rejonowy, że zawarta przez strony umowy jest nieważna, którą to ocenę w pełni aprobuje orzekający Sąd Odwoławczy, jako nieuzasadniony należy także uznać wniosek apelacji o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Okoliczności celem wykazania których został zgłoszony rzeczony dowód należało uznać za nieistotny dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Ponadto wniosek dowodowy zmierzał do dokonania wyliczeń według kryteriów określonych przez pozwanego, przy braku spójności stanowiska stron co do tych kryteriów. Istotnym jest to, że luka po abuzywnych postanowieniach nie może zostać wypełniona innym, dowolnie przyjętym przez pozwaną mechanizmem wyliczenia. Sposób wykonywania przez pozwaną umowy, co też w sposób wyczerpujący uzasadnił Sąd I instancji, pozostaje bez znaczenia dla oceny abuzywności jej postanowień, zaś ocena ewentualnego skutku stwierdzonej abuzywności pozostaje w wyłącznej gestii Sądu orzekającego. Zarzut pozwanego naruszenia <xLexLink xArt="art. 217;art. 217 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 217 § 1 k.p.c.</xLexLink> w zw. <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> w zw. <xLexLink xArt="art. 278" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art 278 k.p.c.</xLexLink> pozostaje zatem, tak samo jak sformułowany przez niego wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, całkowicie bezzasadnym.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy podzielił ocenę Sądu pierwszej instancji, że stan faktyczny był w większości niesporny, a wątpliwości dotyczyły jedynie oceny prawnej. Zeznania świadka <xAnon>M. D.</xAnon> nie wniosły do sprawy żadnych istotnych okoliczności, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż nie brał on udziału przy zawieraniu umowy z powódką. Tym samym nie posiadali wiedzy na temat ewentualnych negocjacji prowadzonych pomiędzy stronami, a jedynie wiedzę co do procedur udzielania kredytów u pozwanego. Okoliczności przytoczone w zeznaniach świadka mogą mieć znaczenie tylko jako wsparcie prezentowanego stanowiska przez pozwanego, które to w toku postępowania zarówno pierwszoinstancyjnego, jak również drugoinstancyjnego zostało z sposób obszerny umotywowane. Istotą uwzględnienia powództwa w przedmiotowej sprawie nie było ustalenie generalnego mechanizmu postępowania pozwanego Banku przy udzielaniu kredytów waloryzowanych we franku szwajcarskim, ale to czy zapisy umowne dotyczące zmian oprocentowania kredytu były z powodem w jakikolwiek sposób indywidualnie uzgodnione.</xText>
<xText>Jako bezzasadne należy także uznać twierdzenia apelacji odnośnie braku podstaw do odwołania się przez Sąd I instancji do wiedzy specjalnej poprzez dopuszczenie dowodów z opinii biegłych. W okolicznościach przedmiotowej sprawy został dopuszczony dowód z opinii biegłej z zakresu ekonomii <xAnon>M. R.</xAnon> i biegłego z zakresu bankowości <xAnon>S. A.</xAnon>. Biegła <xAnon>M. R.</xAnon> w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach wydała opinię, dokonując stosownych wyliczeń. Opinia biegłego <xAnon>S. A.</xAnon> stanowiła źródło wiedzy specjalnej w kwestiach czynników natury ogólnej , wpływających na ocenę ryzyka walutowego. Nie mniej , należy podkreślić, że istotą sprawy jest to, iż stwierdzona nieważność umowy skutkuje tym, że strony są zobowiązane zwrócić wszystko co wzajemnie świadczyły, co zostanie szczegółowo omówione w dalszej części uzasadnienia.</xText>
<xText>Jeśli chodzi o zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 328;art. 328 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 § 2 k.p.c.</xLexLink> (obecnie <xLexLink xArt="art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 327<xSUPx>1</xSUPx> § 1 pkt 1 k.p.c.</xLexLink>), to należy wskazać, że zgodnie jego treścią uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Powszechnie w orzecznictwie przyjmuje się, iż zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 328;art. 328 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 § 2 k.p.c.</xLexLink> może być usprawiedliwiony tylko w wyjątkowych okolicznościach, tj. jedynie wtedy, gdy treść uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10.01.2013 r., III APa 63/12, LEX nr 1254543, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24.01.2013 r., I ACa 1075/12, LEX nr 1267341). Tym samym zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 328;art. 328 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 § 2 k.p.c.</xLexLink> może stanowić usprawiedliwioną podstawę apelacji, tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji zawiera tak kardynalne braki, że niemożliwe jest dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia, co uniemożliwia przeprowadzenie kontroli apelacyjnej. Tylko bowiem wówczas stwierdzone wady mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny i ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz w sposób wyczerpujący przedstawił motywy swojego rozstrzygnięcia w sporządzonym uzasadnieniu, które w pełni Sąd Okręgowy akceptuje. Choć Sąd Rejonowy nie odniósł się do takich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy jak wniosek kredytowy i decyzja kredytowa, to nie rzutuje to na ocenę zasadności powództwa w sytuacji zaprezentowanej trafnej w ocenie Sądu Okręgowego argumentacji odnośnie abuzywności klauzul waloryzacyjnych, a to wobec niewykazania ich indywidualnego uzgodnienia z konsumentem.</xText>
<xText>Pozwany w wywiedzionej apelacji podniósł również szereg zarzutów materialnoprawnych sprowadzających się do wykazania, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można było wyprowadzić wniosku, iż wskazane postanowienia umowy stanowią klauzule niedozwolone w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 385(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385 <xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink> a w konsekwencji uznania nieważności zawartej przez strony umowy Kredytu.</xText>
<xText>W tym miejscu nieodzownym jest poczynienie kilku uwag natury ogólnej. Z treści <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink> wynika, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są klauzule umowne, które spełniają łącznie trzy przesłanki pozytywne: zawarte zostały w umowach z konsumentami, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają interesy konsumenta. Kontrola abuzywności postanowień umowy wyłączona jest jedynie w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek negatywnych, to jest: gdy postanowienie umowne zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem oraz postanowienie umowne określa główne świadczenia stron i jest sformułowane w sposób jednoznaczny.</xText>
<xText><xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Artykuł 385<xSUPx>1</xSUPx> § 3 k.c.</xLexLink> stanowi, że nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Przez „rzeczywisty wpływ” należy rozumieć realną możliwość oddziaływania na treść postanowień umownych. Fakt, że konsument znał treść danego postanowienia i rozumiał je, nie przesądza o tym, że zostało ono indywidualnie uzgodnione. Za uzgodnione indywidualnie trzeba bowiem uznawać tylko takie klauzule umowne, na których treść istotnie mógł on w praktyce oddziaływać. Innymi słowy, należy badać, czy konsument miał realny wpływ na ewentualną zmianę klauzul proponowanych przez przedsiębiorcę i czy z możliwości tej zdawał sobie sprawę. Do tego, by skutecznie wykazać fakt, że klauzula była uzgodniona z konsumentem, nie wystarcza opatrzenie kontrolowanego postanowienia wzmiankami typu: „wyrażam zgodę”, „przyjmuję własnoręcznym podpisem” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013 r., VI ACa 1241/12, LEX nr 1322083). W konsekwencji postanowieniami indywidualnie uzgodnionymi będą takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez samego konsumenta. W przedmiotowej sprawie w istocie nie było możliwości negocjacji wzorca umowy co do indeksacji kredytu (w kształcie wynikającym z umowy) i negocjacje takie nie były prowadzone. Pozwany nie wykazał, aby były to postanowienia uzgodnione indywidualnie, mimo że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1 </xSUPx>§ 4 k.c.</xLexLink> ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na pozwanym. Okoliczność, że powódka sama wnioskował o udzielenie jej kredytu indeksowanego do waluty obcej <xAnon> (...)</xAnon>, nie świadczą o indywidualnym uzgodnieniu treści postanowień dotyczących indeksacji. Należy wskazać, że zgoda na zawarcie umowy o kredyt zawierający klauzule indeksacyjne nie jest tożsama z faktem indywidualnych negocjacji w przedmiocie treści tych konkretnych klauzul, których to negocjacji z powodami nie było.</xText>
<xText>Reasumując należy stwierdzić, że w realiach niniejszej sprawy, występują przesłanki do uznania postanowień przewidujących indeksację kredytu za postanowienia niedozwolone. Umowa kredytu nie określała szczegółowego sposobu ustalania kursu, przez co powódka była zdana na arbitralne decyzje Banku w tej kwestii. Ponadto o abuzywności tych postanowień świadczy ich nietransparentność. Umowa kredytu nie przedstawiała w sposób przejrzysty konkretnych działań mechanizmu wymiany waluty obcej, tak by powód w stanie samodzielnie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z umowy konsekwencje ekonomiczne. W tej sytuacji pomiędzy stronami przedmiotowej umowy zakłócona została równowaga kontraktowa, bowiem treść kwestionowanych postanowień umożliwiała bankowi jednostronne kształtowanie sytuacji powoda, będącego konsumentem, w zakresie wysokości jego zobowiązania wobec banku. Słusznie zatem Sąd I instancji przyjął, że w oparciu o sporne postanowienie umowne nie sposób wskazać, kiedy zmianie ulega oprocentowanie, w jaki sposób i w oparciu o jakie przesłanki dokonywana jest zmiana oprocentowania, a także jakie w danym okresie powinno być prawidłowo ustalone oprocentowanie. Ani w umowie ani w żadnym z przedstawionych przez strony dokumentów dotyczących stosunku zobowiązaniowego nie zostały w istocie zdefiniowane pojęcia „stopy referencyjnej” i „parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego”. Te zwroty są niejasne, niekonkretne i nieczytelne. Ogólnikowe wskazanie, że istnieje możliwość jednostronnej zmiany oprocentowania w razie zmiany niesprecyzowanych bliżej w umowie „parametrów finansowych” nie może być uznane za „jednoznaczne”, transparentne i jasne.</xText>
<xText>Sąd pierwszej instancji słusznie dokonał więc również indywidualnej kontroli charakteru spornych postanowień pod kątem zaistnienia przesłanek abuzywności. Tym samym niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 <xSUPx>1</xSUPx> §1 k.p.c.</xLexLink> poprzez przyjęcie jako niedozwolonych, bo nie uzgodnionych indywidualnie, postanowień umownych zawartych w §1 ust.3, §7 ust.1 i §12 ust. 4 Umowy kredytu. Jak słusznie wywiedziono już w wyroku SN z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP Nr 12 z 2019 r., poz. 115, treści normatywne dotyczące ustalania kursu wymiany waluty i przeliczenia wartości kredytu i wartości przypadających do spłaty rat mogą funkcjonować tylko łącznie – w umowie kredytu indeksowanego do waluty obcej przeliczenie wypłaconej kwoty kredytu na walutę obcą przy wypłacie kredytu służy temu, by można było ustalić wysokość zadłużenia i w konsekwencji wysokość pozostających do spłaty rat kredytu (w walucie obcej). Jeżeli zaś raty mają być spłacane w walucie polskiej, to konieczne jest również określenie sposobu przeliczenia raty kredytu na tę walutę. Eliminacja któregokolwiek z tych przeliczników przy zachowaniu konstrukcji, w której kredyt wypłacany jest spłacany w walucie polskiej, sprawia, że niemożliwe jest stosowanie drugiego z nich.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy prawidłowo również przyjął, że zakwestionowane klauzule umowne określają świadczenia główne kredytobiorcy, a bez tych postanowień umowa nie może być wykonywana. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreśla się, że za postanowienia umowne mieszczące się w pojęciu „głównego przedmiotu umowy” w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę umowę (por. wyroki <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13, <xAnon>Á. K.</xAnon>, <xAnon>H. R.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...)</xAnon>, pkt 49-50, z dnia 26 lutego 2015 r. w sprawie C-143/13, <xAnon>B. M.</xAnon> i <xAnon>I. M.</xAnon> przeciwko <xAnon> S.C. (...)</xAnon> România SA, pkt 54, z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie C-96/14, <xAnon>J.</xAnon>-<xAnon>C. H.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...) SA</xAnon>, pkt 33, dnia 20 września 2017 r., w sprawie C-186/16, R. P. <xAnon>A.</xAnon> i in. przeciwko <xAnon> (...) SA</xAnon>, pkt 35; podobnie co do pojęcia postanowienia określającego świadczenie główne w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 3851;art. 3851 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 3851 § 1</xLexLink> zd. II <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">k.c.</xLexLink> wyroki SN z dnia 8 czerwca 2004 r., I CK 635/03, z dnia 30 września 2015 r., I CSK 800/14, OSNC 2016, nr 9, poz. 105 i z dnia 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16, OSNC 2018, nr 7-8, poz. 79). Za takie uznawane są m.in. postanowienia (określane niekiedy jako „klauzule ryzyka walutowego”), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy-konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu (por. wyroki <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 20 września 2017 r., w sprawie C-186/16, R. P. <xAnon>A.</xAnon> i in. przeciwko <xAnon> (...) SA</xAnon>, pkt 37, z dnia 20 września 2018 r., w sprawie C-51/17, <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon> Bank (...)</xAnon>. <xAnon> I (...)</xAnon> Faktoring <xAnon>K. Z.</xAnon>. przeciwko <xAnon>T. I.</xAnon> i <xAnon>E. K.</xAnon>, pkt 68, z dnia 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17, <xAnon>Z. D.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...)</xAnon> Bank Hungary <xAnon>Z.</xAnon>., pkt 48, z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, <xAnon>K. D.</xAnon> i <xAnon>J. D.</xAnon> przeciwko Raiffeisen <xAnon> Bank (...)</xAnon>, pkt 44). Z powyższego wywieść należy wniosek, że zastrzeżone w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej klauzule kształtujące mechanizm indeksacji określają główne świadczenie kredytobiorcy (por. wyroki SN z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP Nr 12 z 2019, , poz. 115 i z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18) i tak też należy też ocenić postanowienie (część postanowienia) stanowiące część mechanizmu indeksacyjnego, określające sposób oznaczenia kursu miarodajnego dla przeliczenia walutowego (tak w wyroku SN z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, niepubl.).</xText>
<xText>Wobec brzmienia <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 1 zd. 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 zd. 2 k.c.</xLexLink> należy z kolei uznać, że postanowienia określające główne świadczenia stron podlegają kontroli pod kątem abuzywności tylko wtedy, gdy nie zostały sformułowane jednoznacznie (por. wyrok SN z 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16, niepubl.). To rozwiązanie ustawowe, wywodzące się z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13, opiera się na założeniu, zgodnie z którym postanowienia określające główne świadczenia stron zazwyczaj odzwierciedlają rzeczywistą wolę konsumenta, gdyż do ich treści strony przywiązują z reguły największą wagę, a w takiej sytuacji zasada ochrony konsumenta musi ustąpić ogólnej zasadzie autonomii woli obowiązującej w prawie cywilnym. Wyłączenie spod kontroli nie może jednak obejmować postanowień nietransparentnych, gdyż w ich przypadku konsument nie ma możliwości łatwej oceny rozmiarów swojego świadczenia i jego relacji do rozmiarów świadczenia drugiej strony. Postanowienia określające główne świadczenia stron nie podlegają bowiem ocenie ich nieuczciwego charakteru wyłącznie w przypadku, gdy na podstawie badania indywidualnego możliwe jest uznanie, że zostały sformułowane przez przedsiębiorcę prostym i zrozumiałym językiem. Z kolei wymóg, aby warunek umowny był wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, należy rozumieć w ten sposób, iż powinien być on rozumiany jako nakazujący także, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu, do którego odnosi się ów warunek, a także, w zależności od przypadku, związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach, tak by konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne (tak np. w wyroku <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 20 września 2017 r., w sprawie C-186/16, R. P. <xAnon>A.</xAnon> i in. przeciwko <xAnon> (...) SA</xAnon>, pkt. 43 i 44 z powołaniem się na inne orzeczenia Trybunału).</xText>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego zakwestionowane w sprawie niniejszej klauzule umowne nie mogą zostać uznane za jednoznacznie sformułowane w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 1 zd. 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 zd. 2. k.c.</xLexLink>, skoro na ich podstawie powódka nie była w stanie oszacować kwot, jakie w przyszłości będzie zobowiązany świadczyć na rzecz banku (tak również w wyroku SN z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, nie publ.) i – jak już obszernie zostało wywiedzione powyżej – nie mogła zorientować się, w jakiej dokładnie sytuacji prawnej znajduje się na skutek zawarcia umowy i jakie potencjalne konsekwencje dla jego zobowiązania powstaną na gruncie przedmiotowych postanowień umownych.</xText>
<xText>W konsekwencji nie może ulegać wątpliwości, że zawarte w umowie stron klauzule kształtujące mechanizm indeksacji – i tym samym określające świadczenie główne kredytobiorców – należy uznać za abuzywne w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink>, a konsekwencją tego jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia, połączona z przewidzianą w <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx>§ 2 k.c.</xLexLink> zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyjaśniono, że <xLexLink xArt="art. 6;art. 6 ust. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 ust. 1</xLexLink> Dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że warunek umowny uznany za nieuczciwy należy co do zasady uznać za nigdy nieistniejący, tak by nie wywoływał on skutku wobec konsumenta. W konsekwencji sądowe stwierdzenie nieuczciwego charakteru takiego warunku powinno mieć z reguły skutek w postaci przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on w braku tego warunku (por. m.in. wyrok <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 21 grudnia 2016 r. w połączonych sprawach C-154/15, C-307/15 i C-308/15, Francisco <xAnon>G. N.</xAnon> i in. przeciwko <xAnon> (...)</xAnon>, pkt 61-62). Po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych umowa powinna „w zasadzie nadal obowiązywać, bez jakiejkolwiek zmiany innej niż wynikająca z uchylenia nieuczciwych warunków, o ile takie dalsze obowiązywanie umowy jest prawnie możliwe zgodnie z zasadami prawa wewnętrznego" (zob. wyroki <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie C-618/10, <xAnon>B. E.</xAnon> de <xAnon> (...) SA</xAnon> przeciwko <xAnon>J. C.</xAnon>, pkt 66 – 69, z dnia 30 maja 2013 r., w sprawie C-488/11, <xAnon>D. A.</xAnon> <xAnon>B.</xAnon>, <xAnon>K. G.</xAnon> przeciwko <xAnon>J. B.</xAnon>, pkt 57, 60, z dnia 21 stycznia 2015 r. w połączonych sprawach C-482/13, C-484/13, C-485/13 i C-487/13, <xAnon>U. B.</xAnon> i <xAnon>C.</xAnon>, pkt 28, z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie C-377/14, <xAnon>E. R.</xAnon>, <xAnon>H. R.</xAnon> przeciwko <xAnon>F.</xAnon> a.s., <xAnon> (...)</xAnon>:EU:C:2016:283, pkt 97, z dnia 26 stycznia 2017 r. w sprawie C- 421/14, <xAnon> (...) SA</xAnon> przeciwko <xAnon>J. G.</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon>:EU:C:2017:60, pkt 71, z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, <xAnon>K. D.</xAnon> i <xAnon>J. D.</xAnon> przeciwko Raiffeisen <xAnon> Bank (...)</xAnon>, pkt 39-40). Zwraca się uwagę, że działania sądu w razie stwierdzenia klauzuli abuzywnej winny mieć charakter sankcyjny, co oznacza osiągnięcie swoistego skutku zniechęcającego profesjonalnych kontrahentów, zawierających umowy z konsumentami, do przewidywania w umowach z nimi nieuczciwych postanowień umownych. Skutek taki nie mógłby zostać osiągnięty gdyby umowa mogła zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy przez wprowadzenie do umowy warunków uczciwych, gdyż kontrahent konsumenta niczym by bowiem nie ryzykował, narzucając nieuczciwe postanowienia umowne, skoro mógłby liczyć na to, że sąd uzupełni umowę przez wprowadzenie uczciwych warunków, które powinny być przez niego zaproponowane od razu. W konsekwencji np. zastąpienie przez sąd klauzul abuzywnych np. kursem średnim waluty obcej z dnia wymagalności roszczenia ogłaszanym przez NBP należy wykluczyć, jako sprzeczne z celem Dyrektywy 93/13, ryzyko przedsiębiorcy stosującego abuzywne klauzule byłoby bowiem w razie ich eliminacji ze stosunku umownego niewielkie i nie zniechęcałoby przedsiębiorców do stosowania nieuczciwych klauzul w przyszłości. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 69" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 ustawy prawo bankowe</xLexLink>, oraz pozostałych powołanych przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">Konstytucji</xLexLink> oraz Traktatu o Funkcjonowaniu UE.</xText>
<xText>Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie za abuzywne zostały uznane klauzule określające świadczenia główne stron umowy, przejść należy do rozważań, czy w takiej sytuacji całą umowę należy uznać za nieważną (bezskuteczną) czy też dopuszczalne będzie utrzymanie w mocy jej postanowień. O tym, czy umowa może być utrzymana, decyduje prawo krajowe, i musi to być zweryfikowane przy zastosowaniu obiektywnego podejścia, zgodnie z którym niedopuszczalne jest uznanie sytuacji jednej ze stron umowy, zgodnie z prawem krajowym, za decydujące kryterium rozstrzygające o dalszym losie umowy (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie C-453/10, <xAnon>J. P.</xAnon> i <xAnon>V. P.</xAnon> przeciwko SOS financ spol. sr.o., pkt 33-34, z dnia 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17, <xAnon>Z. D.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...)</xAnon> Bank Hungary <xAnon>Z.</xAnon>., pkt 40, 51, z dnia 26 marca 2019 r., w połączonych sprawach C-70/17 i C-179, <xAnon>A. B.</xAnon> i <xAnon>B.</xAnon>, pkt 57 i z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, <xAnon>K. D.</xAnon> i <xAnon>J. D.</xAnon> przeciwko Raiffeisen <xAnon> Bank (...)</xAnon>, pkt 41). W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie przyjmowano, określając skutki abuzywności postanowień kształtujących mechanizm indeksacji walutowej, że nie pociąga ona za sobą nieważności całej umowy, gdyż umowa taka może istnieć również po wyeliminowaniu z niej klauzuli indeksacyjnej, jako kredyt złotowy niezawierający takiej klauzuli (por. wyroki SN z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, i z dnia 29 października 2019 r., IV CSK 309/18). Dostrzegano wprawdzie, że eliminacja klauzuli umownej uznanej za bezskuteczną nie może prowadzić do zmiany charakteru stosunku prawnego łączącego strony, tj. że granicą, której przekroczenie uzasadnia interwencję sądu, jest sprzeczne z naturą stosunku (<xLexLink xArt="art. 353(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 353<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink>) ukształtowanie umowy, jednakże uznawano, iż wyeliminowanie klauzuli indeksacyjnej nie stanowi przeszkody do utrzymania oprocentowania według stawek LIBOR, mimo wyeliminowania wszelkich powiązań wysokości świadczeń z walutą obcą i mimo że strony najprawdopodobniej nie ustaliłyby wysokości oprocentowania kredytu złotowego według stawki LIBOR, gdyby były świadome abuzywności klauzuli indeksacyjnej (por. wyroki SN z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115 i z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18). Podnoszono, że kryterium hipotetycznej woli stron bowiem mogłoby mieć znaczenie na tle <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 3 k.c.</xLexLink>, którego nie można stosować w odniesieniu do skutków eliminacji niedozwolonych postanowień umownych (por. wyrok SN z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18). Z odwołaniem do <xLexLink xArt="art. 6;art. 6 ust. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 ust. 1</xLexLink> dyrektywy 93/13 wskazywano też, że umowa nie może być utrzymana w mocy tylko wtedy, gdyby eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego prowadziłaby do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie dałoby się odtworzyć treści praw i obowiązków stron (por. wyrok SN z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18).</xText>
<xText>Obecnie jednak należy podzielić stanowisko zajęte przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który uznaje, że w razie stwierdzenia abuzywności klauzuli ryzyka walutowego utrzymanie umowy „nie wydaje się możliwe z prawnego punktu widzenia”, co dotyczy także klauzul przeliczeniowych przewidujących spread walutowy (por. wyroki <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17, <xAnon>Z. D.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...)</xAnon> Bank Hungary <xAnon>Z.</xAnon>., pkt 52 i z dnia 5 czerwca 2019 r., w sprawie C-38/17, GT przeciwko HS, pkt 43). Zdaniem Trybunału, reguła ta jest aktualna zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie tych klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również – pośrednio – do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty (por. wyrok z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, <xAnon>K. D.</xAnon> i <xAnon>J. D.</xAnon> przeciwko Raiffeisen <xAnon> Bank (...)</xAnon>, pkt 44). W konsekwencji w wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, <xAnon>K. D.</xAnon> i <xAnon>J. D.</xAnon> przeciwko Raiffeisen <xAnon> Bank (...)</xAnon> orzekł, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, iż ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy (pkt 45). Nie powinno budzić wątpliwości, że o zaniknięciu ryzyka kursowego można mówić w sytuacji, w której skutkiem eliminacji niedozwolonych klauzul kształtujących mechanizm indeksacji jest przekształcenie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej w zwykły (tzn. nieindeksowany) kredyt złotowy, oprocentowany według stawki powiązanej ze stawką LIBOR. Zarazem należy uznać, że wyeliminowanie ryzyka kursowego, charakterystycznego dla umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze stawką LIBOR, jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, iż należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze, choćby nadal chodziło tu tylko o inny podtyp czy wariant umowy kredytu. Oznacza to z kolei, że po wyeliminowaniu tego rodzaju klauzul utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe, co przemawia za jej całkowitą nieważnością (bezskutecznością) (tak w wyroku SN z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, niepubl.).</xText>
<xText>Przy określaniu dalszych konsekwencji takiego stanu rzeczy należy jednak mieć na uwadze to, że nieważność umowy potencjalnie może zagrażać interesom konsumenta – kredytobiorcy, zważywszy że wiąże się to co do zasady – jak wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – z podobnymi następstwami, jakie zachodzą w przypadku postawienia pozostałej do spłaty kwoty kredytu w stan natychmiastowej wymagalności, skoro położenie prawne stron umowy określają wówczas przede wszystkim przepisy o nienależnym świadczeniu. Nie jest wykluczone zastąpienie nieuczciwego warunku umownego przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym, jednakże dotyczy to tylko sytuacji, w której brak zastąpienia pociągałby za sobą unieważnienie umowy w całości i narażał konsumenta na szczególnie niekorzystne skutki – gdyż wówczas dochodziłoby <xIx>de facto </xIx>do penalizacji kredytobiorcy, a nie kredytodawcy (por. wyroki z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13, <xAnon>Á. K.</xAnon>, <xAnon>H. R.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...)</xAnon>, pkt 80-84, z dnia 21 stycznia 2015 r. w połączonych sprawach C-482/13, C-484/13, C-485/13 i C-487/13, <xAnon>U. B.</xAnon> i <xAnon>C.</xAnon>, pkt 33, z dnia 26 marca 2019 r., w połączonych sprawach C-70/17 i C-179/17, <xAnon>A. B.</xAnon> i <xAnon>B.</xAnon>, pkt 56-58, z dnia 20 września 2018 r., w sprawie C-51/17, <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon> Bank (...)</xAnon>. <xAnon> I (...)</xAnon> Faktoring <xAnon>K. Z.</xAnon>. przeciwko <xAnon>T. I.</xAnon> i <xAnon>E. K.</xAnon>, pkt 60-61, z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, <xAnon>K. D.</xAnon> i <xAnon>J. D.</xAnon> przeciwko Raiffeisen Bank). W powoływanym już wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, <xAnon>K. D.</xAnon> i <xAnon>J. D.</xAnon> przeciwko Raiffeisen <xAnon> Bank (...)</xAnon>, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził ponadto, że ocena, czy unieważnienie umowy naraża konsumenta na szczególnie szkodliwe skutki, musi być dokonywana w świetle okoliczności istniejących lub możliwych do przewidzenia w chwili zaistnienia sporu, a nie w chwili zawarcia umowy (pkt 50), co oznacza, iż miarodajne są skutki, które rzeczywiście powstałyby, w okolicznościach istniejących lub możliwych do przewidzenia w chwili zaistnienia sporu, gdyby sąd krajowy unieważnił tę umowę, a nie skutki, które w dniu zawarcia tej umowy wynikałyby z jej unieważnienia (pkt 51). Wywiedziono, że konsument może zrzec się ochrony przed negatywnymi następstwami unieważnienia umowy w całości (pkt 55, 67), czyli obstawać przy tej nieważności, a wówczas zastąpienie niedozwolonej klauzuli również nie wchodzi w rachubę. Doprecyzowano także, że wyłączone jest zastąpienie luk w umowie spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, iż skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które to unormowania nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, w przypadku gdy strony umowy wyrażą na to zgodę (pkt 61-62). Jeśli natomiast prawo krajowe nie przewiduje przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, w przypadku gdy strony umowy wyrażą na to zgodę, które mogłyby wypełnić zaistniałe luki w umowie, konsument, który sprzeciwia się unieważnieniu umowy, ma jeszcze możliwość usanowania postanowienia niedozwolonego poprzez następcze wyrażenie dobrowolnej i świadomej zgody na włączenie go do treści umowy (pkt. 53) (tak również w wyroku <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 21 lutego 2013 r., C-472/11, <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon> Bank (...)</xAnon> przeciwko <xAnon>C. C.</xAnon> i <xAnon>V. C.</xAnon>).</xText>
<xText>W sprawie niniejszej – choć początkowo powódka oczekiwała zastąpienia postanowień umownych określających kurs franka stosowanego przy obliczaniu wysokości poszczególnych rat postanowieniami określającymi ten kurs zgodnie z metodologią wyliczeń opisaną w uzasadnieniu pozwu – to ostatecznie wprost zaznaczyła, że nie sprzeciwia się przesłankowemu stwierdzeniu przez Sąd, iż wskutek wyeliminowania z łączącej strony umowy kwestionowanych postanowień jako abuzywnych nie może ona istnieć i zostanie uznana za nieważną (bezskuteczną). Zwalniało to Sąd odwoławczy z obowiązku badania, czy unieważnienie tej umowy wiązałoby się dla kredytobiorcy, jako konsumenta z niekorzystnymi konsekwencjami związanymi z obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń stron jako nienależnych. Zatem w ocenie Sądu Okręgowego ostatecznie stwierdzić trzeba, że – biorąc pod uwagę powyższe, trafne stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – nie istnieje możliwość (ani też nie ma potrzeby z punktu widzenia interesów powoda, jako konsumenta) utrzymania w mocy umowy stron, z której ze względu na ich abuzywność wyeliminowano postanowienia określające główne świadczenia stron. W efekcie tego uznać należy, że umowa ta nie wiąże stron od samego początku, od momentu jej zawarcia, a to z kolei daje asumpt do przejścia do kolejnego etapu rozważań polegającego na ocenie, czy żądanie powodów zasługiwało na uwzględnienie.</xText>
<xText>Świadczenia spełnione na podstawie „nieistniejącej” (tzn. nieważnej czy bezskutecznej <xIx>ab initio</xIx> albo <xIx>ex tunc</xIx>) umowy podlegają zwrotowi stosownie do reżimu zwrotu nienależnego świadczenia, zatem powodom przysługuje prawo do żądania ich zwrotu w oparciu o <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 1 i 2 k.c.</xLexLink> Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink>, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego (<xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 1 k.c.</xLexLink>); świadczenie jest nienależne m.in. wtedy, jeżeli podstawa świadczenia odpadła (condictio causa finita) a taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej, skoro upadła umowa uzasadniająca świadczenie kredytu i jego periodyczne spłaty. Co za tym idzie strony powinny dokonać wzajemnego zwrotu otrzymanych świadczeń.</xText>
<xText>Zaznaczyć trzeba, że pewne wątpliwości w judykaturze budzi to, czy w przypadku częściowo wykonanej nieważnej umowy kredytu powstaje samodzielne roszczenie każdej z jej stron o zwrot nienależnego świadczenia, czy też jedno tylko roszczenie, którego przedmiotem jest różnica w wartości wzbogacenia każdej ze stron, a więc przysługujące tej stronie, której świadczenie miało większą wartość. Pierwsze stanowisko, określane w judykaturze i doktrynie mianem teorii dwóch kondykcji zostało przyjęte w np. wyrokach SA w Warszawie z: 10 lipca 2019 r., VI ACa 1712/17, 13 listopada 2019 r., I ACa 674/18, 28 listopada 2019 r., I ACa 222/19, 4 grudnia 2019 r., I ACa 66/19, 29 stycznia 2020 r., I ACa 67/19 oraz w wyrokach SO w Warszawie z: 22 lutego 2019 r., XXIV C 924/16, 21 listopada 2019 r., XXV C 505/19. Drugi pogląd nazywany teorią salda stanowił podstawę rozstrzygnięcia np. w wyrokach SA w Warszawie z: 4 grudnia 2019 r., I ACa 442/18, 30 grudnia 2019 r., I ACa 697/18, z 19 listopada 2019 r. V ACa 577/18 oraz w wyrokach SO w Warszawie: z 10 października 2018 r., XXV C 695/17, 24 czerwca 2019 r., XXV C 266/15, 26 czerwca 2019 r., XXV C 139/19, 20 grudnia 2019 r., XXV C 1597/17. Teoria dwóch kondykcji kreuje w sytuacji, w której strony świadczyły w wykonaniu nieważnej lub bezskutecznej <xIx>ex tunc</xIx> umowy, dwa samodzielne roszczenia o zwrot nienależnych świadczeń, przyjmując, że jeśli świadczenia spełniły obie strony – bank poprzez oddanie do dyspozycji kredytobiorcy kwoty kredytu, a kredytobiorca poprzez spłatę tego kredytu wraz ze stosownym wynagrodzeniem za korzystanie z kapitału – wzbogacenie wystąpiło po obu stronach i na rzecz każdej ze stron umowy powstaje samodzielne roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia. Jedynie potrącenie dokonane przez jedną ze stron może doprowadzić do wyrównania świadczeń. Z kolei zwolennicy teorii salda powołują się m.in. na treść <xLexLink xArt="art. 411;art. 411 pkt. 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 411 pkt. 4 k.c.</xLexLink>, wywodząc, że kredytobiorca, gdy świadczył poszczególne raty kredytu, miał zamiar spłaty swojego zadłużenia i uznając przy tym, że bez znaczenia jest to, iż w rzeczywistości zadłużenie to wynikało z innej podstawy prawnej – bo z <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink>, nie zaś z umowy. Na gruncie tej koncepcji wywodzi się dalej, że skoro nawet odpadła postawa świadczeń w postaci umowy, nie oznacza to, że świadczenia nie miały w chwili ich spełnienia żadnej podstawy prawnej; kredytobiorca zatem spełniał istniejące już, choć niewymagalne jeszcze zobowiązanie, choć w mylnym wyobrażeniu, że świadczy na poczet umowy kredytu. Wydaje się, że taki pogląd wymaga z konieczności przyjęcia, iż roszczenie kredytobiorcy o zwrot nienależnego świadczenia opiera się nie na <xIx>condictio causa finita</xIx>, ale na <xIx>condictio indebiti</xIx> lub <xIx>condictio sine causa</xIx>.</xText>
<xText>Sąd Odwoławczy w tym składzie opowiedział się za teorią dwóch kondykcji, stojąc na stanowisku, że o ile klauzule abuzywne są nieskuteczne od samego zawarcia umowy (jak to wynika z <xLexLink xArt="art. 385(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink>), to jednak w przypadku przyjęcia przez sąd, że wskutek wyeliminowania tych klauzul z umowy następuje jej upadek – po przeprowadzeniu ustaleń co do istnienia niedozwolonych postanowień, stwierdzeniu niedopuszczalności funkcjonowania zobowiązania po ich eliminacji i rozważeniu woli konsumenta co do ewentualnie dopuszczalnych opcji sanacji umowy – zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia powstaje z mocy wydania orzeczenia opierającego się na będącym efektem tych rozważań ustaleniu, że doszło do upadku umowy. W tym sensie orzeczenie sądu ma moc konstytutywną, powodując następcze odpadnięcie podstawy prawnej świadczenia kredytobiorcy – zatem mamy tu do czynienia z <xIx>condictio causa finita</xIx>, nie zaś z <xIx>condictio indebiti</xIx> lub <xIx>condictio sine causa</xIx> (tak słusznie <xAnon>E. Ł.</xAnon>, „Rozliczenie upadłej umowy kredytu frankowego”, „Dziennik Gazeta Prawna” z dn. 28.07.2020 r.), co wydaje się wykluczać od strony konstrukcyjnej prawidłowość teorii salda. Jeśli więc w wyniku zawarcia umowy każda ze stron spełniła świadczenie na rzecz drugiej strony, to w przypadku przyjęcia upadku umowy wobec braku możliwości jej utrzymania po wyeliminowaniu postanowień abuzywnych, każda z nich ma własne roszczenie o zwrot spełnionego świadczenia – bank o zwrot kwoty przekazanego kredytu, a kredytobiorca o zwrot świadczeń spełnionych na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytowej. Wynika to, w ocenie Sądu, także z analizy treści <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink>, w świetle którego, gdy dochodzi do bezpodstawnego wzbogacenia powstaje tyle odrębnych stosunków zobowiązujących do jego zwrotu, ile było stron nieważnej czynności prawnej, które w jej wyniku odniosły korzyść – wobec czego kredytobiorca ma obowiązek zwrotu na rzecz banku kapitału, a bank zwrotu na rzecz kredytobiorcy uiszczonych przez nich rat. Możliwe jest oczywiście wzajemne potrącenie świadczeń, ale do tego wymagana jest wola obu lub jednej strony, która musi wyrazić się oświadczeniem o potrąceniu. Zważywszy na kształt instytucji potrącenia (<xLexLink xArt="art. 498;art. n" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 498 i n. k.c.</xLexLink>.), które jest determinowane wolą potrącającego, nie istnieje możliwość niejako „wyręczania” wierzyciela przez sąd rozpoznający sprawę poprzez odwołanie się do teorii salda, skoro skutek materialnoprawny potrącenia wywołuje bowiem jego dokonanie poprzez złożenie oświadczenia woli przez jednego z wierzycieli (tak np. w wyroku SA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r., I ACa 67/19, niepubl.).</xText>
<xText>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uznał, że orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu. Apelacja pozwanego banku nie zawierała zarzutów, mogących podważyć zasadność rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, co za tym idzie podlegała oddaleniu na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink>.</xText>
<xText>O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy rozstrzygnął w oparciu o <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 k.p.c.</xLexLink> w zw. z § 2 pkt 4) oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokatów z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1.800 ze zm.) zasądzając w punkcie 2. wyroku od pozwanego na rzecz powódki kwotę 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</xText>
<xText>Na koniec rozważań w związku ze złożonym przez pozwanego oświadczeniem o skorzystaniu z prawa zatrzymania na gruncie <xLexLink xArt="art. 496" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 496 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 497" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 497 k.c.</xLexLink>, Sąd Okręgowy wskazuje jedynie, że oświadczenie to nie znalazło odzwierciedlenia w orzeczeniu Sądu, a to wobec zgłoszenia w oświadczeniu o skorzystaniu z prawa zatrzymania także roszczenia w zakresie zwrotu na rzecz Banku wartości świadczenia Banku polegającego na udostępnieniu kredytobiorcy kapitału do korzystania i umożliwieniu korzystania z tego kapitału. Roszczenie to wykracza poza kwestie objęte stanem faktycznym sprawy. Prawo zatrzymania dotyczy obowiązku zwrotu tego, co strona otrzymała w wykonaniu umowy wzajemnej.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
| null | null | null |
[
"art. 385^1^ § 1 k.c.",
"art. 69 Prawo budowlane"
] |
Alicja Pisarczyk
| null |
Alicja Pisarczyk
|
[
"Kredyt",
"Klauzule abuzywne"
] | 20
|
Sygn. akt III Ca 962/20
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 września 2019 r., Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygn. akt XVIII C 3418/16 z powództwaL. L.przeciwko(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW., o zapłatę:
1
zasądził od(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzeczL. L.kwotę 9.274,13 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 9 grudnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty;
2
szczegółowe wyliczenie kosztów procesu pozostawia referendarzowi sądowemu, przy przyjęciu zasady pełnej odpowiedzialności za wynik postępowania wobec wygranej strony powodowej w całości.
Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany bank, zaskarżając wydane rozstrzygnięcie w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu pozwany zarzucił naruszenie:
I
naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.art. 233 § 1 k.p.c.przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego, tj.:
- zeznań powódki z rozprawy z dnia 25 marca 2019 r. oraz wyjaśnień informacyjnych z rozprawy z dnia 27 lutego 2017 r. (potwierdzonych w ramach przesłuchania powódki) polegającą na przyjęciu, że powódka nie została poinformowana przez bank o ponoszeniu ryzyka walutowego, podczas gdy z zeznań powódki wynika, że przed zawarciem umowy kredytu miała ona świadomość ryzyka kursowego, co potwierdza także dowód z dokumentu, w którym powódka oświadczyła o dokładnym zapoznaniu jej z konsekwencjami wynikającymi z wahań kursu złotego do kursu walut obcych (Oświadczenie z dnia 29 listopada 2005 r.) oraz dowód z zeznań świadkaM. D.;
- zeznań powódki z rozprawy z dnia 25 marca 2019 r. oraz wyjaśnień informacyjnych z rozprawy z dnia 27 lutego 2017 r. (potwierdzonych w ramach przesłuchania powódki) polegającą na przyjęciu, że powódka nie została poinformowana przez bank o ponoszeniu ryzyka stopy procentowej, podczas gdy powyższe nie wynika z zeznań powódki, która wskazała, że nie pamięta znacznej części okoliczności związanych z ubieganiem się przez nią o kredyt, natomiast z zeznań świadkaM. D.wynika, że pracownicy banku odpowiedzialni za kontakt z klientem mieli obowiązek informować o tym ryzyku. Ponadto zmienny charakter oprocentowania był oczywisty w świetle postanowień umowy kredytu i regulaminu, natomiast świadomość, że zmiana oprocentowania prowadzi do zmiany wysokości zadłużenia jest wiedzą powszechną wśród kredytobiorców;
- zeznań powódki z rozprawy z dnia 25 marca 2019 r. oraz wyjaśnień informacyjnych z rozprawy z dnia 27 lutego 2017 r. (potwierdzonych w ramach przesłuchania powódki) polegającą na przyjęciu, że powódka została zapewniona, że wybór kredytu indeksowanego do kursu(...)stanowi najbezpieczniejszy rodzaj kredytu, podczas gdy z zeznań powódki wynika, że przed zawarciem umowy kredytu miała ona świadomość ryzyka kursowego, co potwierdza także dowód z dokumentu, w którym powódka oświadczyła o dokładnym zapoznaniu jej z konsekwencjami wynikającymi z wahań kursu złotego do kursu walut obcych (Oświadczenie z dnia 29 listopada 2005 r.) oraz dowód z zeznań świadkaM. D.;
- przyjęcia, bez wskazania źródła tego ustalenia, że bank zarezerwował dla siebie prawo decydowani o tym na jakie informacje konsument zasługuje a na jakie nie i które informacje konsument jest w stanie zrozumieć, a których nie, podczas gdy bank nie zarezerwował dla siebie wyżej wskazanych uprawnień, które należą wyłącznie do władzy ustawodawczej;
- przyjęcia, bez wskazania źródła tych ustaleń, że ryzyko kursowe może mieć charakter pośredni albo bezpośredni oraz, że bank nie ponosił w związku z umową kredytu bezpośredniego ryzyka kursowego, a w konsekwencji, że to ostatnie zostało ukształtowane jednostronnie (z niekorzyścią dla powódki), podczas gdy ryzyko kursowe jest ponoszone jest również bank;
- przyjęcia, bez wskazania źródła tych ustaleń, że powódka nie miała możliwości negocjacji żadnego z punktów umowy, podczas gdy z zeznań powódki, wniosku kredytowego, decyzji kredytowej oraz umowy kredytu wynika, że co najmniej kwota, waluta oraz rodzaj kredytu (tj. kredyt indeksowany do kursu waluty obcej) zostały indywidualnie uzgodnione;
co doprowadziło do przyjęcia przez Sąd, że umowa kredytu jest nieważna;
2.art. 228 § 1 i 2 k.p.c.przez uznanie, że Raport Najwyższej Izby Kontroli z dnia 9 sierpnia 2018 r. stanowi dokument urzędowy powszechnie znany i wchodzi w zakres materiału procesowego oraz, że strony miały możliwość odniesienia się do jego treści podczas gdy dokument ten nie ma charakter powszechnie znanego, co najwyżej ma on charakter powszechnie dostępny, przy czym toku postępowania Sąd nie zwrócił na niego uwagi stron, ani również na fakty, które są w nim zawarte;
co doprowadziło do przyjęcia przez Sąd, że informacje przekazane przez bank kredytobiorcy były niewystarczające, rekomendacje(...)były nieprawidłowe i pozbawione jakiegokolwiek znaczenia dla działalności banku, o czym bank miał wiedzę, uznania przez Sąd, że raport NIK stanowi sui generis źródło prawa powszechnie obowiązującego, a w konsekwencji uznania, że umowa kredytu jest nieważna;
3.art. 228 § 1 i 2 k.p.c.w zw. z art. z 244§ 1 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.przez uznanie, że twierdzenia o faktach zawarte w Reporcie NIK są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy dane historyczne dotyczące polskiego rynku finansowego, okoliczności związane z kontrolą przeprowadzoną przez NIK względem instytucji publicznych, oceny wyrażone w tym raporcie nie mają takiego charakteru;
co doprowadziło do przyjęcia przez Sąd, że informacje przekazane przez bank kredytobiorcy były niewystarczające, rekomendacje(...)były nieprawidłowe i pozbawione jakiegokolwiek znaczenia dla działalności banku, o czym bank miał wiedzę, uznania przez Sąd, że raport NIK stanowi sui generis źródło prawa powszechnie obowiązującego, a w konsekwencji do przyjęcia, że umowa kredytu jest nieważna;
4.art. 228 § 1 i 2 k.p.c.przez uznanie, żeB.księga kredytów frankowych oraz wiadomości pochodzące z wyroku SO w Warszawie z dnia 24 czerwca 2019 r., sygn akt XXV C 266/15 obejmują fakty powszechnie znane bądź znane sądowi urzędowo, na które Sąd zwrócił uwagę stron podczas gdy ww. dokumenty i wiadomości nie mają takiego charakteru a Sąd nie zwrócił na nie uwagi stron w toku postępowania;
co doprowadziło do przyjęcia przez Sąd, że informacje przekazane przez bank kredytobiorcy były niewystarczające, a w konsekwencji uznania, że umowa kredytu jest nieważna;
5.art. 233 § 1 k.p.c.przez brak wszechstronnej oceny materiału zgromadzonego w sprawie i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na wybranych fragmentach przesłuchania powódki, Raporcie NIK, opinii biegłegoS. A., Białej księdze kredytów frankowych, części zeznań świadkaM. D., faktach rzekomo powszechnie znanych, monografii(...)finansowy w Polsce, red.B. P.,Z. P.,B. W.,W.2008, informacjach znanych urzędowo, na które Sąd nie zwrócił uwagi stronom (oprócz Raportu NIK – twierd-zenia z uzasadnienia wyroku SO w Warszawie z dnia 24 czerwca 2019 r., XXV C 266/15) oraz w części na twierdzeniach niewynikających ze zgromadzonego materiału procesowego (dotyczących przede wszystkim zagadnień ekonomicznych oraz historii rynku bankowego w Polsce), a z pominięciem dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, dotyczących wprost stosunku prawnego łączącego strony, w szczególności wniosku kredytowego, decyzji kredytowej, regulaminu, oświadczenia powódki z dnia 29 listopada 2005 r., pismo okólnych umożliwiających powódce spłatę kredytu bezpośrednio w walucie waloryzacji, aneksu z dnia 23 lutego 2012 r., mocą którego powódka skorzystała z tej możliwości, co wyłączyło stosowanie tabeli kursowej pozwanego do przeliczenia zobowiązania powódki, co doprowadziło w szczególności do oparcia orzeczenia o okoliczności niezwiązane ze stosunkiem prawnym łączącym strony, braku rozważenia i oceny okoliczności faktycznych odnoszących się do stosunku prawnego łączącego strony, oparcia rozstrzygnięcia o teoretyczne rozważania ekonomiczne, własną wizję i ocenę rynku finansowego w Polsce, a nie o przepisy prawa, całkowitego zdeprecjonowania Rekomendacji i wytycznych Komisji Nadzoru Finansowego, a w konsekwencji do uznania przez Sąd, że umowa kredytu jest nieważna;
6.art. 3271§ 1 pkt 1 k.p.c.(art. 328 § 2 k.p.c.sprzed 7 listopada 2019 r.) przez braku wskazania przyczyn, dla których części dowodów odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
Oceny wynikające z Raportu NIK, Białej księgi kredytów frankowych oraz ww. wiadomości (w ocenie Sądu I instancji) powszechnie znanych oraz znanych sądowi urzędowo stanowią dominantę argumentacyjną orzeczenia (zarówno w zakresie podstawy faktycznej, jak i prawnej). Bank nie miał możliwości odniesienia się do ww. dokumentów i wiadomości oraz twierdzeń w nich zawartych. Argumentacja stron przedstawiona w licznych i obszernych pismach procesowych także nie obejmowała tych zagadnień.
W konsekwencji pozwany został w tym zakresie pozbawiony możliwości obrony swoich praw, co wypełnia dyspozycjęart. 379 pkt 5 k.p.c.W niniejszej sprawie doszło do naruszenia szeregu przepisów prawa procesowego. Na ich podstawie doszło do wydania wyroku. Uchybienia te miały bezpośredni wpływ na możność działania strony i wykluczyły podjęcie przez pozwanego obrony jego praw.
7.art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego, tj.:
a)opinii biegłegoS. A.polegającą na przyjęciu, że kurs(...)/PLN jest wyznaczany wyłącznie jako kurs krzyżowy, wyznaczanie kursu(...)/PLN jest oderwane od sytuacji gospodarczej w Polsce i Szwajcarii, waluta(...)jest antycykliczna, waluta PLN jest cykliczna, podczas gdy wyżej wskazane twierdzenia mają charakter ocenny, stanowią wyłącznie ogólne - generalizujące - hipotezy, są prima facie dyskusyjne, oparte są na nieostrych pojęciach o charakterze specjalistycznym;
b0oraz przyjęcie, że wyżej wskazane charakter istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;
co doprowadziło do przyjęcia, że bank był zobowiązany poinformować powódkę o wyżej wskazanych ocenach i hipotezach, które Sąd uznał za fakty, a w konsekwencji do uznania, że umowa kredytu jest nieważna;
8.art. 278 § 1 k.p.c.w zw. zart. 232 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłegoS. A.na okoliczności nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. dotyczące tiret 1-5 zlecenia Sądu z pkt 3 postanowienia z dnia 8 kwietnia 2019 r., a nadto przez dopuszczenie tego dowodu z urzędu, w sytuacji, w której strony postępowania reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników nie tylko nie składały wniosku o przeprowadzenie dowodu na okoliczności wskazane przez Sąd, ale również – mimo znacznej objętości pism procesowych obu stron - nie podnosiły okoliczności, na które został dopuszczony ww. dowód.
9.art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.przez błędną i sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego, tj.:
a.opinii biegłegoS. A.polegającą na nieuwzględnieniu jej wniosków zawartych w pkt. E, dotyczących braku możliwości zrozumienia przez konsumenta informacji, które zdaniem biegłego umożliwiają pełną ocenę ryzyka walutowego związanego z kredytem;
co doprowadziło do uznania przez Sąd, że konsument jest w stanie przetworzyć tych informacji, a bank jest obowiązany mu je przekazać, a w konsekwencji do uznania przez Sąd, że umowa kredytu jest nieważna;
10.art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 278 § 1 k.p.c.przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego, tj.:
a.opinii biegłejM. R.polegającej na uznaniu, że w oparciu o postanowienia umowy kredytu nie jest możliwe wskazanie obiektywnych kryteriów ustalania stopy procentowej, podczas gdy z §11 ust. 2 Umowy kredytu wynika, że zmiana oprocentowania została uzależniona od zmiany stopy referencyjnej dla danej waluty tj. od stawki(...), która stanowi obiektywne kryterium ustalania stopy procentowej;
co doprowadziło do uznania, że umowa kredytu jest nieważna;
11.naruszenie prawa materialnego, tj.:
a.art. 58 § 2 k.c.przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że naruszenie obowiązku informacyjnego przez jedną ze stron Umowy powoduje nieważność czynności prawnej ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, podczas gdyart. 58 § 2 k.c.odnosi się do sprzeczności treści czynności prawnej z zasadami współżycia społecznego, a nie do obowiązku informacyjnego, który należy do sfery poprzedzającej dokonanie czynności prawnej;
b.art. 58 § 2 k.c.w zw. zart. 3531 k.c.w zw. zart. 31 Konstytucji RPw zw. zart. 355 § 2 k.c.w zw. zart. 75 Konstytucji RP, w zw. zart. 76 Konstytucji RPw zw. zart. 17u.s.d.g., przez ich błędne zastosowanie i uznanie, że umowa kredytu jest bezwzględnie nieważna jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego ze względu na uchybienie przez bank obowiązkowi informacyjnemu o treści i źródłach wyznaczonych przez Sąd I instancji podczas gdy obowiązek ten nie został przez bank naruszony, a Sąd I instancji błędnie oznaczył jego zakres i źródło (przyjmując, że stanowi on element zasad współżycia społecznego);
c.naruszenieart. 87 ust. 1 Konstytucji RPprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego stanowią źródło prawa powszechnie obowiązującego i mogą być źródłem obowiązku informacyjnego wyznaczającym jego zakres, podczas gdy wyroki TK nie mają charakteru źródła prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą być źródłem nakładania obowiązków na podmioty prawa ani wyznaczania ich zakresu;
d.naruszenieart. 3 k.c.przez jego niezastosowanie w zw. zart. 1, 4, 5, 6 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowymprzez ich zastosowanie i przyjęcie retroaktywnego działania przepisówustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, podczas gdy prawo nie działa wstecz;
e.naruszenie art. 288(...)przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że dyrektywy wywierają skutek bezpośredni i mogą być źródłem obowiązków jednostek (a nie wyłącznie Państw Członkowskich), podczas gdy dyrektywy nie wywierają skutku bezpośredniego,
f.naruszenieart. 6 k.c.przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że na pozwanym spoczywał ciężar udowodnienia, że powódka została poinformowana o ryzyku walutowym w sposób adekwatny do tego ryzyka (s. 35 Uzasadnienie wyroku), podczas gdy to powódka wytoczyła powództwo przeciwko bankowi i to na niej spoczywał ciężar udowodnienia faktów, z których wywodziła skutki prawne; przepisy prawa materialnego nie przewidują, żadnej modyfikacji ciężaru dowodu w tym zakresie,
g.art. 58 § 2 k.c.przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że stosowanie sankcji nieważności zależy od woli konsumenta, podczas gdy sankcja bezwzględnej nieważności ma zastosowanie niezależnie od woli konsumenta, które może mieć znaczenie wyłącznie w zakresie sankcji przewidzianej wart. 3851§ 1 k.c.;
h.art. 385'§ 1 k.c.przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że konsument wyraził „oświeconą” zgodę na zastosowanie przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych i w konsekwencji zastosowanie tych przepisów, podczas gdy Sąd nie poinformował konsumenta o konsekwencjach uznania postanowień Umowy za niedozwolone, w tym również o konsekwencjach stwierdzenia nieważności Umowy, którego domagała się strona powodowa;
i.art. 58 § 3 k.c.w zw. zart. 3851§ 1 i § 2 k.c.przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sankcja nieważności części czynności prawnej wyprzedza sankcję zart. 3851§ 1 k.c., podczas gdyart. 3851§ 1 k.c.stanowi lex specialis stosunku doart. 58 § 3 k.c., co doprowadziło do braku przeprowadzenia kontroli niedozwolonego charakteru §11 ust. 2 Umowy kredytu, a w konsekwencji do stwierdzenia nieważności umowy kredytu;
j.art. 3851§ 1 przez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie kontroli incydentalnej §11 ust. 2 Umowy kredytu;
k.art. 3851§ 1 k.c.w zw. zart. 58 § 3 k.c.przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wadliwość klauzuli zmiany oprocentowania prowadzi do braku oprocentowania Umowy kredytu;
l.art. 69 ust. 2 pkt 4aPr. bank. przez jego niezastosowanie i uznanie, że postanowienia umowy wprowadzające samą konstrukcję kredytu indeksowanego do kursu waluty obcej mają charakter niedozwolony, podczas gdy tego rodzaju umowa jest umową nazwaną i stanowi dopuszczony wprost przezustawę prawo bankowepodtyp umowy kredytu;
m.art. 385'§ 1 k.c.przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że postanowienia umowy dotyczące samej konstrukcji kredytu indeksowanego do kursu waluty obcej nie zostały indywidualnie uzgodnione z powódką, co doprowadziło do uznania ich za niedozwolone, podczas gdy to powódka wnioskowała o udzielenie jej tego rodzaju kredytu i zdecydowała się na zawarcie tego typu umowy;
n.art. 3851§ 1 k.c.przez jego zastosowanie i przyjęcie, że §1 ust. 3, §7 ust. 1 i §12 ust. 4 umowy kredytu, jako nieuzgodnione indywidualnie z konsumentem, kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interes powódki;
o.art. 358 § 2 k.c.przez jego niezastosowanie i pominięcie, że w polskim porządku prawnym istnieje przepis dyspozytywny pozwalający zniwelować problem braku określenia w umowie kredytu indeksowanego źródła kursu waluty obcej, który należy stosować do przeliczenia kredytu;
p.art. 410 § 2 k.c.w zw. zart. 405 k.c.w zw. zart. 58 § 2 k.c.przez ich zastosowanie przez przyjęcie, że pozwany jest zobowiązany do zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia (nienależnego mu świadczenia) na rzecz powódki.
W związku z podniesionymi naruszeniami pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z pozostawieniem sądowi I instancji rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Z daleko posuniętej ostrożności procesowej, pozwany wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego ds. bankowości (a nie wyłącznie biegłego o specjalizacji z zakresu ekonomii lub finansów) na okoliczność wysokości kwoty uiszczonej przez powodów na rzecz banku przy założeniu, że w miejsce kursu waluty stosowanej przez bank, zastosowanie znajdzie kurs ogłaszany przez NBP celem:
-
rozliczenia kredytu w spornym okresie (od dnia zawarcia Umowy do dnia 1 marca 2012 r.) czyli dokonanie obliczeń, co do wysokości zapłaconych rat kredytu z podziałem na raty kapitałowe i raty odsetkowe przy założeniu, że do rozliczeń uwzględniających klauzule przeliczeniowe banku wg kursu(...)należałoby zastosować średni kurs(...)z dnia uruchomienia kredytu i spłaty poszczególnych rat;
porównanie wyników obliczeń z lit. A z rzeczywistą wysokością rat zapłaconą przez powódkę w spornym okresie (od dnia zawarcia Umowy do dnia 1 marca 2012 r.).
Powódka, w odpowiedzi na wniesioną przez pozwanego apelację, wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od strony pozwanej na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
A pelacja pozwanego okazała się być bezzasadna, co skutkowała jej oddaleniem.
Na wstępie Sąd Okręgowy wskazuje, że podziela argumentację Sądu Rejonowego odnośnie uwzględnienia powództwa z uwagi na nieważność całej umowy łączącej strony, wynikającejz zastosowania niedozwolonych klauzul waloryzacyjnych. Natomiast wyrażony przez Sąd poglądo przesłankowym ustaleniu nieważności całej umowy z uwagi na sprzeczność zachowania pozwanego Banku z zasadami współżycia społecznego z powodu naruszenia obowiązków informacyjnych, w ocenie Sądu Okręgowego pozostaje nieprzekonujący. Tym samych zarzuty apelacji skierowane do argumentacji Sądu Rejonowego w aspekcie uznania przez Sąd naruszenia przez Bank obowiązków informacyjnych co do zasady należało uznać za słuszne. Nie mogły one jednak wywołać skutku oczekiwanego przez stronę apelującą, a to wobec bezzasadności zarzutów odnośnie przyjęcia przez Sąd Rejonowy nieważności umowy wynikającej z uznania abuzywności klauzul waloryzacyjnych umowy. W tej sytuacji w ocenie Sądu Okręgowego wystarczającym jest odniesie się do zarzutów apelacji skierowanych do zasadności zastosowania klauzul waloryzacyjnych i uznania z tego powodu nieważności umowy, gdyż już tylko z powodu bezzasadności tej grupy zarzutów, skarżony wyrok jako odpowiadający prawu musiał się ostać.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zawartych licznych zarzutów związanych ze wskazywanymi przez skarżących nieprawidłowościami w zakresie postępowania dowodowego, to w ocenie Sądu II instancji nie dotyczą one w rzeczywistości zagadnienia naruszenia dyrektyw oceny dowodów przewidzianych wart. 233 § 1 k.p.c., ale raczej kwestii oceny ustalonych faktów w kontekście prawidłowego zastosowania do nich przepisów prawa materialnego. Sama okoliczność dotycząca zawarcia przez powodkę umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego, jak również zawartych w niej zapisów pozostaje bezsporna. Istotą sprawy jest natomiast interpretacja tychże postanowień umownych w świetle powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego.
Jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd drugiej instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone wart. 233 § 1 k.p.c.Należy mieć na uwadze, że – co do zasady - Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139).
Jak wskazał Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach (np. wyrok z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, wyrok z dnia 21 października 2005r., sygn. akt III CK 73/05, wyrok z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt III CK 245/04, LEX nr 174185), skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisuart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu. Dla skuteczności zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008r., I ACa 180/08, LEX nr 468598).
W kontekście powyższych uwag stwierdzić należy, że, wbrew przekonaniu apelującego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy i nie naruszył przy tym dyspozycjiart. 233 § 1 k.p.c.Przeprowadzona przez ów Sąd ocena tegoż materiału jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, natomiast zarzuty strony pozwanej sprowadzają się do przeciwstawienia ocenie Sądu I instancji własnej, odmiennej oceny okoliczności faktycznych zachodzących w niniejszej sprawie na tle spornych postanowień łączącej strony umowy kredytowej.
W tym miejscu należy ponadto zaznaczyć, że wobec uznania przez Sąd Rejonowy, że zawarta przez strony umowy jest nieważna, którą to ocenę w pełni aprobuje orzekający Sąd Odwoławczy, jako nieuzasadniony należy także uznać wniosek apelacji o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Okoliczności celem wykazania których został zgłoszony rzeczony dowód należało uznać za nieistotny dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Ponadto wniosek dowodowy zmierzał do dokonania wyliczeń według kryteriów określonych przez pozwanego, przy braku spójności stanowiska stron co do tych kryteriów. Istotnym jest to, że luka po abuzywnych postanowieniach nie może zostać wypełniona innym, dowolnie przyjętym przez pozwaną mechanizmem wyliczenia. Sposób wykonywania przez pozwaną umowy, co też w sposób wyczerpujący uzasadnił Sąd I instancji, pozostaje bez znaczenia dla oceny abuzywności jej postanowień, zaś ocena ewentualnego skutku stwierdzonej abuzywności pozostaje w wyłącznej gestii Sądu orzekającego. Zarzut pozwanego naruszeniaart. 217 § 1 k.p.c.w zw.art. 227 k.p.c.w zw.art 278 k.p.c.pozostaje zatem, tak samo jak sformułowany przez niego wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, całkowicie bezzasadnym.
Sąd Okręgowy podzielił ocenę Sądu pierwszej instancji, że stan faktyczny był w większości niesporny, a wątpliwości dotyczyły jedynie oceny prawnej. Zeznania świadkaM. D.nie wniosły do sprawy żadnych istotnych okoliczności, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż nie brał on udziału przy zawieraniu umowy z powódką. Tym samym nie posiadali wiedzy na temat ewentualnych negocjacji prowadzonych pomiędzy stronami, a jedynie wiedzę co do procedur udzielania kredytów u pozwanego. Okoliczności przytoczone w zeznaniach świadka mogą mieć znaczenie tylko jako wsparcie prezentowanego stanowiska przez pozwanego, które to w toku postępowania zarówno pierwszoinstancyjnego, jak również drugoinstancyjnego zostało z sposób obszerny umotywowane. Istotą uwzględnienia powództwa w przedmiotowej sprawie nie było ustalenie generalnego mechanizmu postępowania pozwanego Banku przy udzielaniu kredytów waloryzowanych we franku szwajcarskim, ale to czy zapisy umowne dotyczące zmian oprocentowania kredytu były z powodem w jakikolwiek sposób indywidualnie uzgodnione.
Jako bezzasadne należy także uznać twierdzenia apelacji odnośnie braku podstaw do odwołania się przez Sąd I instancji do wiedzy specjalnej poprzez dopuszczenie dowodów z opinii biegłych. W okolicznościach przedmiotowej sprawy został dopuszczony dowód z opinii biegłej z zakresu ekonomiiM. R.i biegłego z zakresu bankowościS. A.. BiegłaM. R.w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach wydała opinię, dokonując stosownych wyliczeń. Opinia biegłegoS. A.stanowiła źródło wiedzy specjalnej w kwestiach czynników natury ogólnej , wpływających na ocenę ryzyka walutowego. Nie mniej , należy podkreślić, że istotą sprawy jest to, iż stwierdzona nieważność umowy skutkuje tym, że strony są zobowiązane zwrócić wszystko co wzajemnie świadczyły, co zostanie szczegółowo omówione w dalszej części uzasadnienia.
Jeśli chodzi o zarzut naruszeniaart. 328 § 2 k.p.c.(obecnieart. 3271§ 1 pkt 1 k.p.c.), to należy wskazać, że zgodnie jego treścią uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Powszechnie w orzecznictwie przyjmuje się, iż zarzut naruszeniaart. 328 § 2 k.p.c.może być usprawiedliwiony tylko w wyjątkowych okolicznościach, tj. jedynie wtedy, gdy treść uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10.01.2013 r., III APa 63/12, LEX nr 1254543, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24.01.2013 r., I ACa 1075/12, LEX nr 1267341). Tym samym zarzut naruszeniaart. 328 § 2 k.p.c.może stanowić usprawiedliwioną podstawę apelacji, tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji zawiera tak kardynalne braki, że niemożliwe jest dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia, co uniemożliwia przeprowadzenie kontroli apelacyjnej. Tylko bowiem wówczas stwierdzone wady mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny i ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz w sposób wyczerpujący przedstawił motywy swojego rozstrzygnięcia w sporządzonym uzasadnieniu, które w pełni Sąd Okręgowy akceptuje. Choć Sąd Rejonowy nie odniósł się do takich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy jak wniosek kredytowy i decyzja kredytowa, to nie rzutuje to na ocenę zasadności powództwa w sytuacji zaprezentowanej trafnej w ocenie Sądu Okręgowego argumentacji odnośnie abuzywności klauzul waloryzacyjnych, a to wobec niewykazania ich indywidualnego uzgodnienia z konsumentem.
Pozwany w wywiedzionej apelacji podniósł również szereg zarzutów materialnoprawnych sprowadzających się do wykazania, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można było wyprowadzić wniosku, iż wskazane postanowienia umowy stanowią klauzule niedozwolone w rozumieniuart. 3851k.c.a w konsekwencji uznania nieważności zawartej przez strony umowy Kredytu.
W tym miejscu nieodzownym jest poczynienie kilku uwag natury ogólnej. Z treściart. 3851§ 1 k.c.wynika, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są klauzule umowne, które spełniają łącznie trzy przesłanki pozytywne: zawarte zostały w umowach z konsumentami, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają interesy konsumenta. Kontrola abuzywności postanowień umowy wyłączona jest jedynie w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek negatywnych, to jest: gdy postanowienie umowne zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem oraz postanowienie umowne określa główne świadczenia stron i jest sformułowane w sposób jednoznaczny.
Artykuł 3851§ 3 k.c.stanowi, że nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Przez „rzeczywisty wpływ” należy rozumieć realną możliwość oddziaływania na treść postanowień umownych. Fakt, że konsument znał treść danego postanowienia i rozumiał je, nie przesądza o tym, że zostało ono indywidualnie uzgodnione. Za uzgodnione indywidualnie trzeba bowiem uznawać tylko takie klauzule umowne, na których treść istotnie mógł on w praktyce oddziaływać. Innymi słowy, należy badać, czy konsument miał realny wpływ na ewentualną zmianę klauzul proponowanych przez przedsiębiorcę i czy z możliwości tej zdawał sobie sprawę. Do tego, by skutecznie wykazać fakt, że klauzula była uzgodniona z konsumentem, nie wystarcza opatrzenie kontrolowanego postanowienia wzmiankami typu: „wyrażam zgodę”, „przyjmuję własnoręcznym podpisem” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013 r., VI ACa 1241/12, LEX nr 1322083). W konsekwencji postanowieniami indywidualnie uzgodnionymi będą takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez samego konsumenta. W przedmiotowej sprawie w istocie nie było możliwości negocjacji wzorca umowy co do indeksacji kredytu (w kształcie wynikającym z umowy) i negocjacje takie nie były prowadzone. Pozwany nie wykazał, aby były to postanowienia uzgodnione indywidualnie, mimo że zgodnie zart. 3851§ 4 k.c.ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na pozwanym. Okoliczność, że powódka sama wnioskował o udzielenie jej kredytu indeksowanego do waluty obcej(...), nie świadczą o indywidualnym uzgodnieniu treści postanowień dotyczących indeksacji. Należy wskazać, że zgoda na zawarcie umowy o kredyt zawierający klauzule indeksacyjne nie jest tożsama z faktem indywidualnych negocjacji w przedmiocie treści tych konkretnych klauzul, których to negocjacji z powodami nie było.
Reasumując należy stwierdzić, że w realiach niniejszej sprawy, występują przesłanki do uznania postanowień przewidujących indeksację kredytu za postanowienia niedozwolone. Umowa kredytu nie określała szczegółowego sposobu ustalania kursu, przez co powódka była zdana na arbitralne decyzje Banku w tej kwestii. Ponadto o abuzywności tych postanowień świadczy ich nietransparentność. Umowa kredytu nie przedstawiała w sposób przejrzysty konkretnych działań mechanizmu wymiany waluty obcej, tak by powód w stanie samodzielnie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z umowy konsekwencje ekonomiczne. W tej sytuacji pomiędzy stronami przedmiotowej umowy zakłócona została równowaga kontraktowa, bowiem treść kwestionowanych postanowień umożliwiała bankowi jednostronne kształtowanie sytuacji powoda, będącego konsumentem, w zakresie wysokości jego zobowiązania wobec banku. Słusznie zatem Sąd I instancji przyjął, że w oparciu o sporne postanowienie umowne nie sposób wskazać, kiedy zmianie ulega oprocentowanie, w jaki sposób i w oparciu o jakie przesłanki dokonywana jest zmiana oprocentowania, a także jakie w danym okresie powinno być prawidłowo ustalone oprocentowanie. Ani w umowie ani w żadnym z przedstawionych przez strony dokumentów dotyczących stosunku zobowiązaniowego nie zostały w istocie zdefiniowane pojęcia „stopy referencyjnej” i „parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego”. Te zwroty są niejasne, niekonkretne i nieczytelne. Ogólnikowe wskazanie, że istnieje możliwość jednostronnej zmiany oprocentowania w razie zmiany niesprecyzowanych bliżej w umowie „parametrów finansowych” nie może być uznane za „jednoznaczne”, transparentne i jasne.
Sąd pierwszej instancji słusznie dokonał więc również indywidualnej kontroli charakteru spornych postanowień pod kątem zaistnienia przesłanek abuzywności. Tym samym niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancjiart. 3851§1 k.p.c.poprzez przyjęcie jako niedozwolonych, bo nie uzgodnionych indywidualnie, postanowień umownych zawartych w §1 ust.3, §7 ust.1 i §12 ust. 4 Umowy kredytu. Jak słusznie wywiedziono już w wyroku SN z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP Nr 12 z 2019 r., poz. 115, treści normatywne dotyczące ustalania kursu wymiany waluty i przeliczenia wartości kredytu i wartości przypadających do spłaty rat mogą funkcjonować tylko łącznie – w umowie kredytu indeksowanego do waluty obcej przeliczenie wypłaconej kwoty kredytu na walutę obcą przy wypłacie kredytu służy temu, by można było ustalić wysokość zadłużenia i w konsekwencji wysokość pozostających do spłaty rat kredytu (w walucie obcej). Jeżeli zaś raty mają być spłacane w walucie polskiej, to konieczne jest również określenie sposobu przeliczenia raty kredytu na tę walutę. Eliminacja któregokolwiek z tych przeliczników przy zachowaniu konstrukcji, w której kredyt wypłacany jest spłacany w walucie polskiej, sprawia, że niemożliwe jest stosowanie drugiego z nich.
Sąd Rejonowy prawidłowo również przyjął, że zakwestionowane klauzule umowne określają świadczenia główne kredytobiorcy, a bez tych postanowień umowa nie może być wykonywana. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreśla się, że za postanowienia umowne mieszczące się w pojęciu „głównego przedmiotu umowy” w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę umowę (por. wyroki(...)z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13,Á. K.,H. R.przeciwko(...), pkt 49-50, z dnia 26 lutego 2015 r. w sprawie C-143/13,B. M.iI. M.przeciwkoS.C. (...)România SA, pkt 54, z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie C-96/14,J.-C. H.przeciwko(...) SA, pkt 33, dnia 20 września 2017 r., w sprawie C-186/16, R. P.A.i in. przeciwko(...) SA, pkt 35; podobnie co do pojęcia postanowienia określającego świadczenie główne w rozumieniuart. 3851 § 1zd. IIk.c.wyroki SN z dnia 8 czerwca 2004 r., I CK 635/03, z dnia 30 września 2015 r., I CSK 800/14, OSNC 2016, nr 9, poz. 105 i z dnia 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16, OSNC 2018, nr 7-8, poz. 79). Za takie uznawane są m.in. postanowienia (określane niekiedy jako „klauzule ryzyka walutowego”), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy-konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu (por. wyroki(...)z dnia 20 września 2017 r., w sprawie C-186/16, R. P.A.i in. przeciwko(...) SA, pkt 37, z dnia 20 września 2018 r., w sprawie C-51/17,(...)Bank (...).I (...)FaktoringK. Z.. przeciwkoT. I.iE. K., pkt 68, z dnia 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17,Z. D.przeciwko(...)Bank HungaryZ.., pkt 48, z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18,K. D.iJ. D.przeciwko RaiffeisenBank (...), pkt 44). Z powyższego wywieść należy wniosek, że zastrzeżone w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej klauzule kształtujące mechanizm indeksacji określają główne świadczenie kredytobiorcy (por. wyroki SN z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP Nr 12 z 2019, , poz. 115 i z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18) i tak też należy też ocenić postanowienie (część postanowienia) stanowiące część mechanizmu indeksacyjnego, określające sposób oznaczenia kursu miarodajnego dla przeliczenia walutowego (tak w wyroku SN z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, niepubl.).
Wobec brzmieniaart. 3851§ 1 zd. 2 k.c.należy z kolei uznać, że postanowienia określające główne świadczenia stron podlegają kontroli pod kątem abuzywności tylko wtedy, gdy nie zostały sformułowane jednoznacznie (por. wyrok SN z 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16, niepubl.). To rozwiązanie ustawowe, wywodzące się z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13, opiera się na założeniu, zgodnie z którym postanowienia określające główne świadczenia stron zazwyczaj odzwierciedlają rzeczywistą wolę konsumenta, gdyż do ich treści strony przywiązują z reguły największą wagę, a w takiej sytuacji zasada ochrony konsumenta musi ustąpić ogólnej zasadzie autonomii woli obowiązującej w prawie cywilnym. Wyłączenie spod kontroli nie może jednak obejmować postanowień nietransparentnych, gdyż w ich przypadku konsument nie ma możliwości łatwej oceny rozmiarów swojego świadczenia i jego relacji do rozmiarów świadczenia drugiej strony. Postanowienia określające główne świadczenia stron nie podlegają bowiem ocenie ich nieuczciwego charakteru wyłącznie w przypadku, gdy na podstawie badania indywidualnego możliwe jest uznanie, że zostały sformułowane przez przedsiębiorcę prostym i zrozumiałym językiem. Z kolei wymóg, aby warunek umowny był wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, należy rozumieć w ten sposób, iż powinien być on rozumiany jako nakazujący także, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu, do którego odnosi się ów warunek, a także, w zależności od przypadku, związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach, tak by konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne (tak np. w wyroku(...)z dnia 20 września 2017 r., w sprawie C-186/16, R. P.A.i in. przeciwko(...) SA, pkt. 43 i 44 z powołaniem się na inne orzeczenia Trybunału).
W ocenie Sądu Okręgowego zakwestionowane w sprawie niniejszej klauzule umowne nie mogą zostać uznane za jednoznacznie sformułowane w rozumieniuart. 3851§ 1 zd. 2. k.c., skoro na ich podstawie powódka nie była w stanie oszacować kwot, jakie w przyszłości będzie zobowiązany świadczyć na rzecz banku (tak również w wyroku SN z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, nie publ.) i – jak już obszernie zostało wywiedzione powyżej – nie mogła zorientować się, w jakiej dokładnie sytuacji prawnej znajduje się na skutek zawarcia umowy i jakie potencjalne konsekwencje dla jego zobowiązania powstaną na gruncie przedmiotowych postanowień umownych.
W konsekwencji nie może ulegać wątpliwości, że zawarte w umowie stron klauzule kształtujące mechanizm indeksacji – i tym samym określające świadczenie główne kredytobiorców – należy uznać za abuzywne w rozumieniuart. 3851§ 1 k.c., a konsekwencją tego jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia, połączona z przewidzianą wart. 3851§ 2 k.c.zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyjaśniono, żeart. 6 ust. 1Dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że warunek umowny uznany za nieuczciwy należy co do zasady uznać za nigdy nieistniejący, tak by nie wywoływał on skutku wobec konsumenta. W konsekwencji sądowe stwierdzenie nieuczciwego charakteru takiego warunku powinno mieć z reguły skutek w postaci przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on w braku tego warunku (por. m.in. wyrok(...)z dnia 21 grudnia 2016 r. w połączonych sprawach C-154/15, C-307/15 i C-308/15, FranciscoG. N.i in. przeciwko(...), pkt 61-62). Po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych umowa powinna „w zasadzie nadal obowiązywać, bez jakiejkolwiek zmiany innej niż wynikająca z uchylenia nieuczciwych warunków, o ile takie dalsze obowiązywanie umowy jest prawnie możliwe zgodnie z zasadami prawa wewnętrznego" (zob. wyroki(...)z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie C-618/10,B. E.de(...) SAprzeciwkoJ. C., pkt 66 – 69, z dnia 30 maja 2013 r., w sprawie C-488/11,D. A.B.,K. G.przeciwkoJ. B., pkt 57, 60, z dnia 21 stycznia 2015 r. w połączonych sprawach C-482/13, C-484/13, C-485/13 i C-487/13,U. B.iC., pkt 28, z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie C-377/14,E. R.,H. R.przeciwkoF.a.s.,(...):EU:C:2016:283, pkt 97, z dnia 26 stycznia 2017 r. w sprawie C- 421/14,(...) SAprzeciwkoJ. G.,(...):EU:C:2017:60, pkt 71, z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18,K. D.iJ. D.przeciwko RaiffeisenBank (...), pkt 39-40). Zwraca się uwagę, że działania sądu w razie stwierdzenia klauzuli abuzywnej winny mieć charakter sankcyjny, co oznacza osiągnięcie swoistego skutku zniechęcającego profesjonalnych kontrahentów, zawierających umowy z konsumentami, do przewidywania w umowach z nimi nieuczciwych postanowień umownych. Skutek taki nie mógłby zostać osiągnięty gdyby umowa mogła zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy przez wprowadzenie do umowy warunków uczciwych, gdyż kontrahent konsumenta niczym by bowiem nie ryzykował, narzucając nieuczciwe postanowienia umowne, skoro mógłby liczyć na to, że sąd uzupełni umowę przez wprowadzenie uczciwych warunków, które powinny być przez niego zaproponowane od razu. W konsekwencji np. zastąpienie przez sąd klauzul abuzywnych np. kursem średnim waluty obcej z dnia wymagalności roszczenia ogłaszanym przez NBP należy wykluczyć, jako sprzeczne z celem Dyrektywy 93/13, ryzyko przedsiębiorcy stosującego abuzywne klauzule byłoby bowiem w razie ich eliminacji ze stosunku umownego niewielkie i nie zniechęcałoby przedsiębiorców do stosowania nieuczciwych klauzul w przyszłości. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszeniaart. 69 ustawy prawo bankowe, oraz pozostałych powołanych przepisówKonstytucjioraz Traktatu o Funkcjonowaniu UE.
Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie za abuzywne zostały uznane klauzule określające świadczenia główne stron umowy, przejść należy do rozważań, czy w takiej sytuacji całą umowę należy uznać za nieważną (bezskuteczną) czy też dopuszczalne będzie utrzymanie w mocy jej postanowień. O tym, czy umowa może być utrzymana, decyduje prawo krajowe, i musi to być zweryfikowane przy zastosowaniu obiektywnego podejścia, zgodnie z którym niedopuszczalne jest uznanie sytuacji jednej ze stron umowy, zgodnie z prawem krajowym, za decydujące kryterium rozstrzygające o dalszym losie umowy (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie C-453/10,J. P.iV. P.przeciwko SOS financ spol. sr.o., pkt 33-34, z dnia 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17,Z. D.przeciwko(...)Bank HungaryZ.., pkt 40, 51, z dnia 26 marca 2019 r., w połączonych sprawach C-70/17 i C-179,A. B.iB., pkt 57 i z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18,K. D.iJ. D.przeciwko RaiffeisenBank (...), pkt 41). W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie przyjmowano, określając skutki abuzywności postanowień kształtujących mechanizm indeksacji walutowej, że nie pociąga ona za sobą nieważności całej umowy, gdyż umowa taka może istnieć również po wyeliminowaniu z niej klauzuli indeksacyjnej, jako kredyt złotowy niezawierający takiej klauzuli (por. wyroki SN z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, i z dnia 29 października 2019 r., IV CSK 309/18). Dostrzegano wprawdzie, że eliminacja klauzuli umownej uznanej za bezskuteczną nie może prowadzić do zmiany charakteru stosunku prawnego łączącego strony, tj. że granicą, której przekroczenie uzasadnia interwencję sądu, jest sprzeczne z naturą stosunku (art. 3531k.c.) ukształtowanie umowy, jednakże uznawano, iż wyeliminowanie klauzuli indeksacyjnej nie stanowi przeszkody do utrzymania oprocentowania według stawek LIBOR, mimo wyeliminowania wszelkich powiązań wysokości świadczeń z walutą obcą i mimo że strony najprawdopodobniej nie ustaliłyby wysokości oprocentowania kredytu złotowego według stawki LIBOR, gdyby były świadome abuzywności klauzuli indeksacyjnej (por. wyroki SN z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115 i z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18). Podnoszono, że kryterium hipotetycznej woli stron bowiem mogłoby mieć znaczenie na tleart. 58 § 3 k.c., którego nie można stosować w odniesieniu do skutków eliminacji niedozwolonych postanowień umownych (por. wyrok SN z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18). Z odwołaniem doart. 6 ust. 1dyrektywy 93/13 wskazywano też, że umowa nie może być utrzymana w mocy tylko wtedy, gdyby eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego prowadziłaby do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie dałoby się odtworzyć treści praw i obowiązków stron (por. wyrok SN z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18).
Obecnie jednak należy podzielić stanowisko zajęte przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który uznaje, że w razie stwierdzenia abuzywności klauzuli ryzyka walutowego utrzymanie umowy „nie wydaje się możliwe z prawnego punktu widzenia”, co dotyczy także klauzul przeliczeniowych przewidujących spread walutowy (por. wyroki(...)z dnia 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17,Z. D.przeciwko(...)Bank HungaryZ.., pkt 52 i z dnia 5 czerwca 2019 r., w sprawie C-38/17, GT przeciwko HS, pkt 43). Zdaniem Trybunału, reguła ta jest aktualna zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie tych klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również – pośrednio – do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty (por. wyrok z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18,K. D.iJ. D.przeciwko RaiffeisenBank (...), pkt 44). W konsekwencji w wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18,K. D.iJ. D.przeciwko RaiffeisenBank (...)orzekł, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, iż ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy (pkt 45). Nie powinno budzić wątpliwości, że o zaniknięciu ryzyka kursowego można mówić w sytuacji, w której skutkiem eliminacji niedozwolonych klauzul kształtujących mechanizm indeksacji jest przekształcenie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej w zwykły (tzn. nieindeksowany) kredyt złotowy, oprocentowany według stawki powiązanej ze stawką LIBOR. Zarazem należy uznać, że wyeliminowanie ryzyka kursowego, charakterystycznego dla umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze stawką LIBOR, jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, iż należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze, choćby nadal chodziło tu tylko o inny podtyp czy wariant umowy kredytu. Oznacza to z kolei, że po wyeliminowaniu tego rodzaju klauzul utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe, co przemawia za jej całkowitą nieważnością (bezskutecznością) (tak w wyroku SN z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, niepubl.).
Przy określaniu dalszych konsekwencji takiego stanu rzeczy należy jednak mieć na uwadze to, że nieważność umowy potencjalnie może zagrażać interesom konsumenta – kredytobiorcy, zważywszy że wiąże się to co do zasady – jak wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – z podobnymi następstwami, jakie zachodzą w przypadku postawienia pozostałej do spłaty kwoty kredytu w stan natychmiastowej wymagalności, skoro położenie prawne stron umowy określają wówczas przede wszystkim przepisy o nienależnym świadczeniu. Nie jest wykluczone zastąpienie nieuczciwego warunku umownego przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym, jednakże dotyczy to tylko sytuacji, w której brak zastąpienia pociągałby za sobą unieważnienie umowy w całości i narażał konsumenta na szczególnie niekorzystne skutki – gdyż wówczas dochodziłobyde factodo penalizacji kredytobiorcy, a nie kredytodawcy (por. wyroki z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13,Á. K.,H. R.przeciwko(...), pkt 80-84, z dnia 21 stycznia 2015 r. w połączonych sprawach C-482/13, C-484/13, C-485/13 i C-487/13,U. B.iC., pkt 33, z dnia 26 marca 2019 r., w połączonych sprawach C-70/17 i C-179/17,A. B.iB., pkt 56-58, z dnia 20 września 2018 r., w sprawie C-51/17,(...)Bank (...).I (...)FaktoringK. Z.. przeciwkoT. I.iE. K., pkt 60-61, z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18,K. D.iJ. D.przeciwko Raiffeisen Bank). W powoływanym już wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18,K. D.iJ. D.przeciwko RaiffeisenBank (...), Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził ponadto, że ocena, czy unieważnienie umowy naraża konsumenta na szczególnie szkodliwe skutki, musi być dokonywana w świetle okoliczności istniejących lub możliwych do przewidzenia w chwili zaistnienia sporu, a nie w chwili zawarcia umowy (pkt 50), co oznacza, iż miarodajne są skutki, które rzeczywiście powstałyby, w okolicznościach istniejących lub możliwych do przewidzenia w chwili zaistnienia sporu, gdyby sąd krajowy unieważnił tę umowę, a nie skutki, które w dniu zawarcia tej umowy wynikałyby z jej unieważnienia (pkt 51). Wywiedziono, że konsument może zrzec się ochrony przed negatywnymi następstwami unieważnienia umowy w całości (pkt 55, 67), czyli obstawać przy tej nieważności, a wówczas zastąpienie niedozwolonej klauzuli również nie wchodzi w rachubę. Doprecyzowano także, że wyłączone jest zastąpienie luk w umowie spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, iż skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które to unormowania nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, w przypadku gdy strony umowy wyrażą na to zgodę (pkt 61-62). Jeśli natomiast prawo krajowe nie przewiduje przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, w przypadku gdy strony umowy wyrażą na to zgodę, które mogłyby wypełnić zaistniałe luki w umowie, konsument, który sprzeciwia się unieważnieniu umowy, ma jeszcze możliwość usanowania postanowienia niedozwolonego poprzez następcze wyrażenie dobrowolnej i świadomej zgody na włączenie go do treści umowy (pkt. 53) (tak również w wyroku(...)z dnia 21 lutego 2013 r., C-472/11,(...)Bank (...)przeciwkoC. C.iV. C.).
W sprawie niniejszej – choć początkowo powódka oczekiwała zastąpienia postanowień umownych określających kurs franka stosowanego przy obliczaniu wysokości poszczególnych rat postanowieniami określającymi ten kurs zgodnie z metodologią wyliczeń opisaną w uzasadnieniu pozwu – to ostatecznie wprost zaznaczyła, że nie sprzeciwia się przesłankowemu stwierdzeniu przez Sąd, iż wskutek wyeliminowania z łączącej strony umowy kwestionowanych postanowień jako abuzywnych nie może ona istnieć i zostanie uznana za nieważną (bezskuteczną). Zwalniało to Sąd odwoławczy z obowiązku badania, czy unieważnienie tej umowy wiązałoby się dla kredytobiorcy, jako konsumenta z niekorzystnymi konsekwencjami związanymi z obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń stron jako nienależnych. Zatem w ocenie Sądu Okręgowego ostatecznie stwierdzić trzeba, że – biorąc pod uwagę powyższe, trafne stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – nie istnieje możliwość (ani też nie ma potrzeby z punktu widzenia interesów powoda, jako konsumenta) utrzymania w mocy umowy stron, z której ze względu na ich abuzywność wyeliminowano postanowienia określające główne świadczenia stron. W efekcie tego uznać należy, że umowa ta nie wiąże stron od samego początku, od momentu jej zawarcia, a to z kolei daje asumpt do przejścia do kolejnego etapu rozważań polegającego na ocenie, czy żądanie powodów zasługiwało na uwzględnienie.
Świadczenia spełnione na podstawie „nieistniejącej” (tzn. nieważnej czy bezskutecznejab initioalboex tunc) umowy podlegają zwrotowi stosownie do reżimu zwrotu nienależnego świadczenia, zatem powodom przysługuje prawo do żądania ich zwrotu w oparciu oart. 405 k.c.w związku zart. 410 § 1 i 2 k.c.Zgodnie zart. 405 k.c., kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 k.c.); świadczenie jest nienależne m.in. wtedy, jeżeli podstawa świadczenia odpadła (condictio causa finita) a taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej, skoro upadła umowa uzasadniająca świadczenie kredytu i jego periodyczne spłaty. Co za tym idzie strony powinny dokonać wzajemnego zwrotu otrzymanych świadczeń.
Zaznaczyć trzeba, że pewne wątpliwości w judykaturze budzi to, czy w przypadku częściowo wykonanej nieważnej umowy kredytu powstaje samodzielne roszczenie każdej z jej stron o zwrot nienależnego świadczenia, czy też jedno tylko roszczenie, którego przedmiotem jest różnica w wartości wzbogacenia każdej ze stron, a więc przysługujące tej stronie, której świadczenie miało większą wartość. Pierwsze stanowisko, określane w judykaturze i doktrynie mianem teorii dwóch kondykcji zostało przyjęte w np. wyrokach SA w Warszawie z: 10 lipca 2019 r., VI ACa 1712/17, 13 listopada 2019 r., I ACa 674/18, 28 listopada 2019 r., I ACa 222/19, 4 grudnia 2019 r., I ACa 66/19, 29 stycznia 2020 r., I ACa 67/19 oraz w wyrokach SO w Warszawie z: 22 lutego 2019 r., XXIV C 924/16, 21 listopada 2019 r., XXV C 505/19. Drugi pogląd nazywany teorią salda stanowił podstawę rozstrzygnięcia np. w wyrokach SA w Warszawie z: 4 grudnia 2019 r., I ACa 442/18, 30 grudnia 2019 r., I ACa 697/18, z 19 listopada 2019 r. V ACa 577/18 oraz w wyrokach SO w Warszawie: z 10 października 2018 r., XXV C 695/17, 24 czerwca 2019 r., XXV C 266/15, 26 czerwca 2019 r., XXV C 139/19, 20 grudnia 2019 r., XXV C 1597/17. Teoria dwóch kondykcji kreuje w sytuacji, w której strony świadczyły w wykonaniu nieważnej lub bezskutecznejex tuncumowy, dwa samodzielne roszczenia o zwrot nienależnych świadczeń, przyjmując, że jeśli świadczenia spełniły obie strony – bank poprzez oddanie do dyspozycji kredytobiorcy kwoty kredytu, a kredytobiorca poprzez spłatę tego kredytu wraz ze stosownym wynagrodzeniem za korzystanie z kapitału – wzbogacenie wystąpiło po obu stronach i na rzecz każdej ze stron umowy powstaje samodzielne roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia. Jedynie potrącenie dokonane przez jedną ze stron może doprowadzić do wyrównania świadczeń. Z kolei zwolennicy teorii salda powołują się m.in. na treśćart. 411 pkt. 4 k.c., wywodząc, że kredytobiorca, gdy świadczył poszczególne raty kredytu, miał zamiar spłaty swojego zadłużenia i uznając przy tym, że bez znaczenia jest to, iż w rzeczywistości zadłużenie to wynikało z innej podstawy prawnej – bo zart. 405 k.c., nie zaś z umowy. Na gruncie tej koncepcji wywodzi się dalej, że skoro nawet odpadła postawa świadczeń w postaci umowy, nie oznacza to, że świadczenia nie miały w chwili ich spełnienia żadnej podstawy prawnej; kredytobiorca zatem spełniał istniejące już, choć niewymagalne jeszcze zobowiązanie, choć w mylnym wyobrażeniu, że świadczy na poczet umowy kredytu. Wydaje się, że taki pogląd wymaga z konieczności przyjęcia, iż roszczenie kredytobiorcy o zwrot nienależnego świadczenia opiera się nie nacondictio causa finita, ale nacondictio indebitilubcondictio sine causa.
Sąd Odwoławczy w tym składzie opowiedział się za teorią dwóch kondykcji, stojąc na stanowisku, że o ile klauzule abuzywne są nieskuteczne od samego zawarcia umowy (jak to wynika zart. 3851k.c.), to jednak w przypadku przyjęcia przez sąd, że wskutek wyeliminowania tych klauzul z umowy następuje jej upadek – po przeprowadzeniu ustaleń co do istnienia niedozwolonych postanowień, stwierdzeniu niedopuszczalności funkcjonowania zobowiązania po ich eliminacji i rozważeniu woli konsumenta co do ewentualnie dopuszczalnych opcji sanacji umowy – zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia powstaje z mocy wydania orzeczenia opierającego się na będącym efektem tych rozważań ustaleniu, że doszło do upadku umowy. W tym sensie orzeczenie sądu ma moc konstytutywną, powodując następcze odpadnięcie podstawy prawnej świadczenia kredytobiorcy – zatem mamy tu do czynienia zcondictio causa finita, nie zaś zcondictio indebitilubcondictio sine causa(tak słusznieE. Ł., „Rozliczenie upadłej umowy kredytu frankowego”, „Dziennik Gazeta Prawna” z dn. 28.07.2020 r.), co wydaje się wykluczać od strony konstrukcyjnej prawidłowość teorii salda. Jeśli więc w wyniku zawarcia umowy każda ze stron spełniła świadczenie na rzecz drugiej strony, to w przypadku przyjęcia upadku umowy wobec braku możliwości jej utrzymania po wyeliminowaniu postanowień abuzywnych, każda z nich ma własne roszczenie o zwrot spełnionego świadczenia – bank o zwrot kwoty przekazanego kredytu, a kredytobiorca o zwrot świadczeń spełnionych na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytowej. Wynika to, w ocenie Sądu, także z analizy treściart. 405 k.c., w świetle którego, gdy dochodzi do bezpodstawnego wzbogacenia powstaje tyle odrębnych stosunków zobowiązujących do jego zwrotu, ile było stron nieważnej czynności prawnej, które w jej wyniku odniosły korzyść – wobec czego kredytobiorca ma obowiązek zwrotu na rzecz banku kapitału, a bank zwrotu na rzecz kredytobiorcy uiszczonych przez nich rat. Możliwe jest oczywiście wzajemne potrącenie świadczeń, ale do tego wymagana jest wola obu lub jednej strony, która musi wyrazić się oświadczeniem o potrąceniu. Zważywszy na kształt instytucji potrącenia (art. 498 i n. k.c..), które jest determinowane wolą potrącającego, nie istnieje możliwość niejako „wyręczania” wierzyciela przez sąd rozpoznający sprawę poprzez odwołanie się do teorii salda, skoro skutek materialnoprawny potrącenia wywołuje bowiem jego dokonanie poprzez złożenie oświadczenia woli przez jednego z wierzycieli (tak np. w wyroku SA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r., I ACa 67/19, niepubl.).
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uznał, że orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu. Apelacja pozwanego banku nie zawierała zarzutów, mogących podważyć zasadność rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, co za tym idzie podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c..
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy rozstrzygnął w oparciu oart. 98 § 1 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 4) oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokatów z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1.800 ze zm.) zasądzając w punkcie 2. wyroku od pozwanego na rzecz powódki kwotę 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Na koniec rozważań w związku ze złożonym przez pozwanego oświadczeniem o skorzystaniu z prawa zatrzymania na gruncieart. 496 k.c.w zw. zart. 497 k.c., Sąd Okręgowy wskazuje jedynie, że oświadczenie to nie znalazło odzwierciedlenia w orzeczeniu Sądu, a to wobec zgłoszenia w oświadczeniu o skorzystaniu z prawa zatrzymania także roszczenia w zakresie zwrotu na rzecz Banku wartości świadczenia Banku polegającego na udostępnieniu kredytobiorcy kapitału do korzystania i umożliwieniu korzystania z tego kapitału. Roszczenie to wykracza poza kwestie objęte stanem faktycznym sprawy. Prawo zatrzymania dotyczy obowiązku zwrotu tego, co strona otrzymała w wykonaniu umowy wzajemnej.
| 962
|
15/251000/0001503/Ca
|
Sąd Okręgowy w Łodzi
|
III Wydział Cywilny Odwoławczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 228;art. 228 § 1;art. 228 § 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 228 § 1 i 2 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 410 § 1 i 2 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483",
"art": "art. 87;art. 87 ust. 1",
"isap_id": "WDU19970780483",
"text": "art. 87 ust. 1 Konstytucji RP",
"title": "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r."
},
{
"address": "Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206",
"art": "art. 1;art. 4;art. 5;art. 6",
"isap_id": "WDU20071711206",
"text": "art. 1, 4, 5, 6 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym",
"title": "Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939",
"art": "art. 69",
"isap_id": "WDU19971400939",
"text": "art. 69 ustawy prawo bankowe",
"title": "Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe"
}
] |
[
"Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 17; art. 31; art. 75; art. 76; art. 87; art. 87 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 217; art. 217 § 1; art. 227; art. 228; art. 228 § 1; art. 228 § 2; art. 232; art. 233; art. 233 § 1; art. 278; art. 278 § 1; art. 327(1); art. 327(1) § 1; art. 327(1) § 1 pkt. 1; art. 328; art. 328 § 2; art. 379; art. 379 pkt. 5; art. 385; art. 385(1); art. 385(1) § 1; art. 98; art. 98 § 1; § 1)",
"Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206 - art. 1; art. 4; art. 5; art. 6)",
"Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 - art. 69; art. 69 ust. 2; art. 69 ust. 2 pkt. 4 a)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 3; art. 353(1); art. 3531; art. 355; art. 355 § 2; art. 358; art. 358 § 2; art. 385; art. 385(1); art. 385(1) § 1; art. 385(1) § 1 zd. 2; art. 385(1) § 2; art. 385(1) § 3; art. 385(1) § 4; art. 3851; art. 3851 § 1; art. 405; art. 410; art. 410 § 1; art. 410 § 2; art. 411; art. 411 pkt. 4; art. 496; art. 497; art. 498; art. 58; art. 58 § 2; art. 58 § 3; art. 6; art. 6 ust. 1; art. n; § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154510000003621_VII_Ua_000040_2019_Uz_2021-10-11_001
|
VII Ua 40/19
| 2021-09-23T00:00:00
| 2021-10-21T18:00:08
| 2021-11-19T13:12:37
|
15451000
|
3621
|
SENTENCE, REASON
|
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2021 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Monika Rosłan – Karasińska Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Rempoła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2021 r. w Warszawie sprawy A. F. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziałowi w W. , Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziałowi w W. o zasiłek chorobowy, świadczenie reha
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Rafał Kwaśniak" xPublisher="rkwasniak" xEditorFullName="Rafał Kwaśniak" xEditor="rkwasniak" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="21" xFlag="published" xVolType="15/451000/0003621/Ua" xYear="2019" xVolNmbr="000040" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 23 września 2021 r.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy <xBRx/>i Ubezpieczeń Społecznych</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: SSO Monika Rosłan – Karasińska</xText>
<xText>Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Rempoła</xText>
<xText>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2021 r. w Warszawie</xText>
<xText>sprawy <xAnon>A. F. (1)</xAnon></xText>
<xText>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddziałowi w <xAnon>W.</xAnon>, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddziałowi w <xAnon>W.</xAnon>
</xText>
<xText>o zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, wyrównanie- odsetki w wysokości ustawowej</xText>
<xText>z udziałem zainteresowanego Urzędu Miasta <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>na skutek apelacji ubezpieczonego, pełnomocnika ubezpieczonego, pełnomocnika organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddziału w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi- Północ, VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2019 r. , sygn. VI U 322/15</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>zmienia zaskarżony wyrok w pkt 3 w ten sposób, że oddala roszczenie o odsetki w wysokości ustawowej od prawa do zasiłku chorobowego;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>w pozostałym zakresie oddala apelacje stron;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>przyznaje ze Skarbu Państwa – Kasy Sądu Okręgowego Warszawa- Praga w Warszawie na rzecz adwokata <xAnon>K. W.</xAnon> kwotę 270,00 zł (dwieście siedemdziesiąt) powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej odwołującemu się <xAnon>A. F. (1)</xAnon> z urzędu przed sądem <xAnon>(...)</xAnon> instancji;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>odstępuje od obciążania odwołującego się kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego przed sądem II instancji.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="right"> SSO Monika Rosłan – Karasińska</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>W dniu 9 stycznia 2019 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wydał wyroku w sprawie z odwołania <xAnon>A. F. (1)</xAnon> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> z dnia 21 lipca 2015 r. znak: <xAnon>(...)</xAnon>, z dnia 19 grudnia 2016 r. znak: <xAnon>(...)</xAnon> oraz z dnia 6 sierpnia 2015 r. znak: <xAnon>(...)</xAnon>, z udziałem zainteresowanego Urzędu Miasta <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>W.</xAnon>, o zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne, sygn. akt VI U 322/15, na podstawie którego:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu się od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> oddział w <xAnon>W.</xAnon> prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres 12 miesięcy począwszy od 5 marca 2015 r.,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>oddalił odwołania w pozostałym zakresie,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>przekazał roszczenie o odsetki ustawowe od prawa do zasiłku chorobowego od dnia 3 kwietnia 2015 r. do 23 stycznia 2019 r. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddziałowi w <xAnon>W.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz adwokata <xAnon>K. W.</xAnon> kwotę 360 zł plus 23% podatku VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie udzielonego przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu.</xText>
</xUnit>
<xText>W dniu 3 marca 2015 r. wpłynęło odwołanie <xAnon>A. F. (1)</xAnon> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> z dnia 21 lipca 2015 r. znak <xAnon>(...)</xAnon> o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i zasądzenie wypłaty zasiłku chorobowego za okres od 5 marca 2015 r. do 2 września 2015 r. i dalej w przypadku uzasadnionego świadczenia chorobowego. W uzasadnieniu odwołujący się podał, że powodem jego zwolnień były schorzenia internistyczne i dolegliwości ortopedyczne kręgosłupa L-S, nadto okres chorobowy był liczony z przerwami, co odzwierciedlały daty wystawienia zwolnień lekarskich. Różne były powody wystawienia zwolnień i numery statystyczne choroby. Podniósł, że sam fakt istnienia choroby wiodącej nie wyklucza istnienia odrębnych chorób autonomicznych. Wskazał, że nie pozostawał niezdolny do pracy nieprzerwanie przez 182 dni.</xText>
<xText>W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu organ rentowy podał, że ustalono okres zasiłkowy w wymiarze 182 dni od dnia 23.06.2014 r. do dnia 5.02.2015 r. (z wyłączeniem okresu od 5.08. do 18.08.2014 r.). Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia 8.08.2015 r. wydanym przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych <xAnon>A. C.</xAnon> okresy niezdolności do pracy od 8.09.2014 r. do 12.09.2014 r., od 29.09.2014 r. do 08.10.2014 r. oraz od 14.07.2014 r. do 18.07.2014 r. pozostają ze sobą w związku i podlegają zliczeniu do jednego okresu zasiłkowego. Niezdolności do pracy w okresie od 09.01.2015r. do 05.02.2015 r. i od 05.03.2015r. do 11.03.2015 r. były spowodowane tą samą chorobą i jednocześnie przerwa pomiędzy nimi nie przekroczyła 60 dni.</xText>
<xText>W dniu 18 sierpnia 2015 r. odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji z dnia 6 sierpnia 2015r. nr <xAnon> (...)</xAnon><xAnon> - (...)</xAnon> i przyznanie prawa do zasiłku rehabilitacyjnego za okres od 6 lutego 2015 r. do 2 września 2015 r. i dalej w przypadku uzasadnionego świadczenia rehabilitacyjnego. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu organ rentowy podał, że orzeczeniem z dnia 29 lipca 2015 r. lekarz orzecznik ZUS uznał odwołującego się za zdolnego do pracy i na tej podstawie wydano zaskarżoną decyzję.</xText>
<xText>W dniu 30 grudnia 2016 r. odwołujący się wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> z dnia 19 grudnia 2016 r. nr <xAnon> (...)</xAnon> odmawiającej przyznania prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01.11.2016 r. do 29.11.2016 r. Wniósł o przyznanie mu prawa do zasiłku za ten okres oraz przyznanie tymczasowej renty na czas niezdolności do pracy z wyłączeniem należnego okresu świadczenia rehabilitacyjnego tj. od dnia 6 lutego 2016 r. i nadal. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> wniósł o oddalenie odwołania, zaś w zakresie orzeczenia o rencie o przekazanie do organu rentowego celem wydania decyzji. W uzasadnieniu organ rentowy podał, że odmówiono prawa do zasiłku chorobowego za okres objęty decyzją z uwagi na wcześniejsze uznanie upływu okresu zasiłkowego 182 dni z dniem 5 lutego 2015 r. W odwołaniu odwołujący się wykroczył poza granice czasowe decyzji nadto roszczenie jest niezasadne z uwagi na fakt, że zwolnienie lekarskie od dnia 23.06.2014 r. do 5.02.2015r.spowodowane były chorobami współistniejącymi.</xText>
<xText>W piśmie z dnia 9 stycznia 2017 r. pełnomocnik odwołującego się sprecyzował żądania wskazując, że wnosi o przyznanie zasiłku chorobowego należnego powodowi za okres od 5 marca 2015r. do 2 września 2015 r. w ramach nowego okresu zasiłkowego oraz o wypłatę zaległych świadczeń ewentualnie, w razie uznania powoda w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy należna wypłata świadczenia rehabilitacyjnego, o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego należnego odwołującemu się za okres od 5 marca 2015 r. do 5 marca 2016 r. oraz o wypłatę zaległych świadczeń. Jednocześnie wniósł o wypłatę zaległych świadczeń.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy ustalił, że odwołujący się <xAnon>A. F. (1)</xAnon> pracował zawodowo jako pracownik administracyjno-biurowy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 2 stycznia 1996 r. Od dzieciństwa ma stwierdzony niedowład spastyczny obu kończyn dolnych. W 1973 r. przebył operację wydłużenia obu ścięgien Achillesa oraz tenotomię (uwolnienie) mięśni przewodzicieli obu ud. Od dzieciństwa porusza się z trudnością z pomocą kul łokciowych, ma dolegliwości bólowe stawów skokowych, kolanowych, biodrowych, odcinków szyjnego, piersiowego i lędźwiowego kręgosłupa. Posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności od urodzenia z uwagi na spastyczny niedowład kończyn dolnych, uraz powypadkowy prawej dłoni.</xText>
<xText>W 2014 r. nasiliły się dolegliwości bólowe odwołującego się. Od października 2015 r. praktycznie nie wychodził z domu. Z pomocą kul mógł przejść jedynie krótki odcinek i długo później odpoczywał. Miał zaburzenia równowagi.</xText>
<xText>Odwołujący się w okresie zwolnień lekarskich pobierał zasiłek chorobowy od 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. z przerwami 14 dni zwolnienia lekarskiego na opiekę nad matką <xAnon>A. F. (2)</xAnon> (od 1 do 17 sierpnia 2014 r.) oraz 14 dni urlopu wypoczynkowego w okresie od 18 sierpnia 2014 r. do 1 września 2014 r. Był niezdolny do pracy w następującym czasie z powodu następujących schorzeń:</xText>
<xEnum>
<xBullet>‒</xBullet>
<xEnumElem>
<xText>od 23.06.2014 r. - 18.07.2014 r. z kodem M15 - zwyrodnienie wielostawowe;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 21.07.2014 r. - 25.07.2014 r. z kodem J02 - ostre zapalenie gardła;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 28.07.2014 r. - 19.09.2014 r. z kodem G54/I25/M79 - inne choroby tkanek miękkich niesklasyfikowanych gdzie indziej;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 22.09.2014 r. - 26.09.2014 r. z kodem J20 - ostre zapalenie oskrzeli;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 29.09.2014 r. - 08.10.2014 r. z kodem M54 - bóle grzbietu;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 10.10.2014 r. - 17.10.2014 r. z kodem J00 - ostre zapalenie nosa i gardła;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 09.10.2014 r. - 20.10.2014 r. z kodem G54 - zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 21.10.2014 r. - 05.02.2015 r. z kodem M47 - zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 30.03.2015 r. - 17.04.2015 r. z kodem J02 - ostre zapalenie gardła;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 20.04.2015 r. - 24.04.2015 r. z kodem J06 - ostre zakażenie górnych dróg oddechowych;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 27.04.2015 r. - 08.05.2015 r. z kodem J02 - ostre zapalenie gardła;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 11.05.2015 r. - 28.05.2015 r. z kodem G54 - zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 28.05.2015 r. - 02.09.2015 r. z kodem M47 - zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 29.09.2015 r. - 12.10.2015 r. z kodem J40 - zapalenie oskrzeli;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 13.10.2015 r. - 26.10.2015 r. z kodem F48 - inne zaburzenia nerwicowe;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 27.10.2015 r. - 14.12.2015 r. z kodem G64 - inne zaburzenia obwodowego układu nerwowego;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 15.12.2015 r. - 28.12.2015 r. z kodem G54 - zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 28.12.2015 r. - 11.01.2016 r. z kodem G64 - inne zaburzenia obwodowego układu nerwowego;</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>od 12.01.2016 r. - 26.07.2016 r. z kodem G54 - zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych.</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
<xText>W dniu 6 lutego 2015 r. otrzymał zaświadczenie od lekarza medycyny pracy na dotychczasowym stanowisku od dnia 6 lutego 2015 r.</xText>
<xText>Odwołujący się był niezdolny do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. nie z powodu głównie rozpoznawanego od dzieciństwa mózgowego porażenia dziecięcego lecz z powodu zaostrzenia schorzenia narządu ruchu - zaostrzenia zespołu bólowego kręgosłupa. <xBRx/>W okresie od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. utrzymywały się nadal dolegliwości związane ze schorzeniami kręgosłupa i przejściowo wystąpiły objawy infekcji górnych dróg oddechowych od 12 marca 2015 r. do 8 maja 2015 r. W tym czasie nie odzyskał zdolności do pracy z powodu schorzenia narządu ruchu.</xText>
<xText>Niedowład spastyczny kończyn dolnych i schorzenia kręgosłupa były ze sobą powiązane. Dolegliwości bólowe i korzeniowe kręgosłupa wynikały z nieprawidłowego obciążenia kręgosłupa w przebiegu zaburzeń mechaniki chodu i niedowładu spastycznego obu kończyn dolnych z ograniczeniem ruchomości stawów biodrowych, kolanowych i skokowych. Z tego powodu schorzenia G54, Ml 5, M47, M54, M79 były ze sobą powiązane przez cały okres niezdolności do pracy. Natomiast schorzenia J00, J02, J06, J20 były schorzeniami infekcyjnymi górnych dróg oddechowych i należały do innej grupy schorzeń Schorzenie narządu ruchu i schorzenie dróg oddechowych występowały u odwołującego się jako schorzenia współistniejące. Infekcja nie miała wpływu na przebieg schorzenia kręgosłupa tylko z nim współistniała.</xText>
<xText>Organ rentowy ustalił okres zasiłkowy w wymiarze 182 dni od dnia 23 czerwca 2014 r., który upłynął z dniem 5 lutego 2015 r., z wyłączeniem okresu od 5 sierpnia do 18 sierpnia <xBRx/>2014 r. Orzeczeniem lekarza medycyny pracy po dniu 6 lutego 2015 r. odwołujący się odzyskał zdolność do pracy na okres do 5 marca 2015 r. W okresie od 6 lutego 2015 r. do 4 marca <xBRx/>2015 r. odwołujący się pracował zawodowo, po otrzymaniu dopuszczającego orzeczenia <xBRx/>od lekarza medycyny pracy.</xText>
<xText>W dniu 21 lipca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję, w której <xBRx/>w uznał, że niezdolności do pracy z powodu choroby w okresie: od 23.06.2014 r. <xBRx/>do 04.07.2014 r., od 07.07.2014 r. do 11.07.2014 r., od 14.07.2014 r. do 18.07.2014 r., <xBRx/>od 21.07.2014 r. do 25.07.2014 r., od 28.07.2014 r. do 31.07.2014 r., od 02.09.2014 r. <xBRx/>do 05.09.2014 r, od 08.09.2014 r. do 19.09.2014 r., od 22.09.2014 r. do 26.09.2014 r., <xBRx/>od 29.09.2014 r. do 05.02.2015 r., od 05.03.2015 r. do 20.03.2015 r., od 13.04.2015 r. <xBRx/>do 17.04.2015 r., od 20.04.2015 r. do 24.04.2015 r., od 27.04.2015 r. do 30.04.2015 r., <xBRx/>od 04.05.2015 r. do 08.05.2015 r., od 11.05.2015 r. do 15.05.2015 r. od 18.05.2015 r. <xBRx/>do 22.02.2015 r., od 25.05.2015 r. do 16.07.2015 r. oraz ewentualnej dalszej niezdolności <xBRx/>do pracy z powodu choroby należy ustalić w ramach jednego okresu zasiłkowego. Jednocześnie odmówił prawa do zasiłku chorobowego za okres od 05.03.2015 r. do 20.03.2015 r., <xBRx/>od 23.03.2015 r. do 27.03.2015 r., od 30.03.2015 r. do 03.04.2015 r., od 07.04.2015 r. <xBRx/>do 10.04.2015 r., od 13.04.2015 r. do 17.04.2015 r., od 20.04.2015 r. do 24.04.2015 r. <xBRx/>od 27.04.2015 r. do 30.04.2015 r., od 04.05.2015 r. do 08.05.2015 r., od 11.05.2015 r. <xBRx/>do 15.05.2015 r., od 18.05.2015 r. do 22.05.2015 r. i od 25.05.2015 r. do 16.07.2015 r. oraz ewentualnej dalszej nieprzerwanej niezdolności do pracy z powodu choroby.</xText>
<xText>W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, że do okresu zasiłkowego wlicza się okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej, a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni. Organ rentowy podał, że zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia 8 kwietnia 2015 r. wydanym przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych <xAnon>A. C.</xAnon> okresy niezdolności <xBRx/>do pracy od 08.09.2014 r. do 12.09.2014 r., od 29.09.2014 r. do 08.10.2014 r. oraz <xBRx/>od 04.07.2014 r. do 18.07.2014 r. pozostają ze sobą w związku. Ponadto z opinii z dnia 17.07.2015 r. z-cy Głównego lekarza Orzecznika <xAnon>(...)</xAnon> Oddziału ZUS w <xAnon>W.</xAnon> wynika, niezdolności do pracy w okresie od 09.01.2015 r. do 05.02.2015 r. i od 05.03.2015 r. <xBRx/>do 11.03.2015 r. były spowodowane tą samą chorobą. Jednocześnie przerwa pomiędzy nimi nie przekroczyła 60 dni.</xText>
<xText>W dniu 5 czerwca 2015 r. odwołujący się złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Orzeczeniem z dnia 29 lipca 2015 r. lekarz orzecznik ZUS uznał odwołującego się za zdolnego do pracy. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2015 r. znak: <xAnon>(...)</xAnon> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> odmówił odwołującemu się prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.</xText>
<xText>W dniu 19 grudnia 2016 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> wydał <xAnon>decyzję nr (...)</xAnon> odmawiając odwołującemu przyznania prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01.11.2016 r. do 29.11.2016 r., o przyznanie tymczasowej renty na czas niezdolności do pracy z wyłączeniem należnego okresu świadczenia rehabilitacyjnego tj. od dnia 6 lutego 2016 r.</xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy, w aktach spraw połączonych, w tym na podstawie dokumentacji lekarskiej, akt rentowych dołączonych do akt głównych oraz akt połączonych z niniejszą sprawą do wspólnego rozpoznania, na podstawie dowodu z opinii biegłych neurologa, internisty, ortopedy oraz na podstawie opinii uzupełniających. Sąd oddalił wniosek odwołującego się o wyłącznie biegłego <xAnon>J. K.</xAnon> nie znajdując podstaw prawnych i faktycznych do jego uwzględnienia.</xText>
<xText>Sąd oddalił przy tym wniosek dowodowy odwołującego się o przeprowadzenie dowodu z opinii innego lekarza biegłego ortopedy, uznając, że jest to wniosek, który tak naprawdę zmierza do przedłużenia postępowania i nie wnosi nic nowego do sprawy poza tym, że organ rentowy się nie zgadza z opinią biegłego. Sąd uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, biegły złożył zarówno opinie główną jak i opinię uzupełniającą dlatego wniosek odwołującego o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego internisty podlegał oddaleniu.</xText>
<xText>W tak ustalony stanie faktycznym Sąd Rejonowy zważył, że odwołanie w zakresie przyznania prawa do zasiłku chorobowego jako nieuzasadnione nie zasługiwało na uwzględnienie, zaś w zakresie ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego jako uzasadnione zasługiwało na uwzględnienie.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy wskazał, że kwestię uprawnień do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego reguluje <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19990600636" xTitle="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa" xAddress="Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636">ustawa z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</xLexLink>. Zgodnie z art. 6 ust 1 w/w ustawy zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Zgodnie z art. 8 w/w ustawy zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 - nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży - nie dłużej niż przez 270 dni.</xText>
<xText>Odwołujący się wnosił o przyznanie prawa do zasiłku chorobowego za okres od 5 marca 2015 r. do 2 września 2015 r. w ramach nowego okresu zasiłkowego, zasiłku za okres od 1 listopada 2016 r. do 29 listopada 2016 r. oraz w ostatnim piśmie procesowym zasiłku chorobowego za okres od 3 marca 2015r. do 22 marca 2016 r. Organ rentowy stał na stanowisku, że niezdolności do pracy w okresie od 09.01.2015r. do 05.02.2015 r. i od 05.03.2015r. do 11.03.2015 r. były spowodowane tą samą chorobą i jednocześnie przerwa pomiędzy nimi nie przekroczyła 60 dni. W zakresie roszczenia o zasiłek chorobowy za okres od 1 listopada 2016 r. do 29 listopada 2016 r. organ rentowy podał, że w odwołaniu odwołujący się wykroczył poza granice czasowe decyzji nadto roszczenie jest niezasadne z uwagi na fakt, że zwolnienie lekarskie od dnia 23.06.2014 r. do 05.02.2015 r. spowodowane były chorobami współistniejącymi.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy wyjaśnił, że zasadniczym celem zasiłku chorobowego jest kompensata utraconego przez ubezpieczonego dochodu (inaczej: rekompensata zarobku) wskutek wystąpienia u niego czasowej, przejściowej niezdolności do zarobkowania w ramach stosunku prawnego objętego ubezpieczeniem. Celem tym nie jest natomiast uzyskanie dodatkowej korzyści obok wynagrodzenia, dlatego zasiłek chorobowy wypłacany jest nie obok, ale zamiast wynagrodzenia. Zarówno warunki nabycia prawa do świadczeń, jak też wysokość tychże świadczeń i zasady ich wypłaty są sformalizowane z uwagi na: bezwzględnie obowiązujący charakter norm prawnych zawartych w przepisach prawa ubezpieczenia społecznego, wyłączenie możliwości ich wykładani z uwzględnieniem reguł słuszności (zasad współżycia społecznego), ukształtowanie treści stosunków ubezpieczeń społecznych ex lege i niedopuszczalność zawierania co do nich ugód, powodując konieczność ich zgodnego z dosłownym brzmieniem stosowania.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy wskazał również, że ustawa zasiłkowa nie definiuje pojęcia „tej samej choroby”. W zaświadczeniu lekarskim o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby informacje o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłku chorobowego podaje się z zastosowaniem kodów literowych. Pojęcia „ta sama choroba” użytego w art. 9 ust 1 i 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa nie należy odnosić do tych samych numerów statystycznych, zgodnych z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych gdyż nie chodzi o identyczne objawy odpowiadające numerom statystycznym, lecz o opis stanu klinicznego konkretnego układu lub narządu, który - choć daje różne objawy, podpadające pod różne numery statystyczne - stanowi tę samą chorobę, skoro dotyczy tego samego narządu lub układu. Z art. 9 ustawy zasiłkowej wynika, iż okres zasiłkowy liczony jest na nowo wówczas, gdy zachodzi jedna ze wskazanych niżej okoliczności: a) niezdolność do pracy, która wystąpiła po przerwie (minimum jednodniowej) zostanie spowodowana inną chorobą, niż poprzedni okres niezdolności do pracy, b) przerwa pomiędzy okresami niezdolności do pracy spowodowana tą samą chorobą przekroczy 60 dni.</xText>
<xText>W myśl wyżej powołanych przepisów do okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Po wyczerpaniu 182 dni okresu zasiłkowego, jeżeli dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy, ubezpieczonemu może zostać przyznane świadczenie rehabilitacyjne na okres do 12 miesięcy kalendarzowych. Przedmiotowe przepisy mówią o nieprzerwanej niezdolności do pracy, bez rozróżnienia na niezdolność spowodowaną tą samą czy inną chorobą. Wynika zatem z tego, że do okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, bez względu na rodzaj choroby. Dopiero wówczas, gdy między poszczególnymi okresami niezdolności do pracy występują przerwy, w których ubezpieczony był zdolny do pracy, wliczanie poprzedniego okresu tej niezdolności zależy od rodzaju choroby. Nowy okres zasiłkowy otwiera kolejna niezdolność do pracy powstała po minimum jednodniowej przerwie od poprzedniej i spowodowana inną chorobą niż uprzednio. Jednakże na przestrzeni ostatnich lat w orzecznictwie sądów powszechnych coraz częściej wyrażany jest pogląd, iż teza, że z tą samą chorobę mamy do czynienia w sytuacji, gdy choroba dotyczy tego samego narządu lub układu w żadnej mierze nie ma charakteru uniwersalnego i nie znajduje prostego zastosowania do oceny dysfunkcji występujących w obrębie rozbudowanych układów. Istotnym przy ocenie, czy mamy do czynienia z tą samą chorobą jest ustalenie czy poprzednia niezdolność do pracy ustała w znaczeniu medycznym, czyli czy doszło do wyleczenia, bowiem zwrot „ta sama choroba” powiązany został z wcześniejszą i następczą niezdolnością do pracy. W praktyce ustalenie, czy poprzednia niezdolność do pracy, spowodowana była tą samą chorobą, co ponowna niezdolność do pracy będzie wymagało zasięgnięcia przez sąd wiadomości specjalnych.</xText>
<xText>Wobec powyższego Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy chirurga ortopedy, neurologa i internisty w celu ustalenia czy odwołujący się <xAnon>A. F. (1)</xAnon> w okresie od 23 czerwca 2014 r. do dnia 5 lutego 2015 r. był niezdolny do pracy z powodu choroby o tej samej przyczynie co w okresach od dnia 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. i kiedy i czy odzyskał zdolność do pracy dotychczas wykonywanej po dniu 6 lutego 2015 r.</xText>
<xText>W opinii z dnia 4 lipca 2016 r. biegły neurolog podał, że odwołujący się był niezdolny do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. głównie z powodu zaostrzenia schorzenia narządu ruchu. Po krótkim okresie poprawy, następnie od 5 marca 2015 r. utrzymywały się nadal dolegliwości związane z narządem ruchu i przejściowo wystąpiły objawy infekcji dróg oddechowych od 12 marca 2015 r. do 8 sierpnia 2015 r. w tym czasie opiniowany nie odzyskał zdolności do pracy z powodu schorzenia narządu ruchu. Niezdolność do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz od dnia 5 marca 2015 r. od 16 lipca 2015 r. była spowodowana tym samym schorzeniem. Po tym czasie opiniowany nadal był niezdolny do pracy do chwili obecnej i nie rokował odzyskania zdolności do pracy przez okres co najmniej roku.</xText>
<xText>W opinii z dnia 22 września 2016 r. biegły internista po zapoznaniu się z dostępną dokumentacją z leczenia wskazał, że w dniu 6 lutego 2015 r. odwołujący się odzyskał zdolność do pracy na tyle, że kolejne zwolnienie otrzymał po miesiącu. Biegły podał, że w obu okresach zwolnień odwołujący się był niezdolny do pracy z powodu zarówno dolegliwości bólowych kręgosłupa - wielostawowych jak i z powodu zaziębień.</xText>
<xText>W opinii z dnia 17 października 2016 r. biegły ortopeda uznał odwołującego się za osobę niezdolną do pracy z powodu schorzeń układu ruchu. Biegły wskazał, że niedowład spastyczny kończyn dolnych i schorzenia kręgosłupa są ze sobą powiązane. Dolegliwości bólowe i korzeniowe kręgosłupa wynikają z nieprawidłowego obciążenia kręgosłupa w przebiegu zaburzeń mechaniki chodu i niedowładu spastycznego obu kończyn dolnych z ograniczeniem ruchomości stawów biodrowych, kolanowych i skokowych. Z tego powodu schorzenia G54, Ml 5, M47, M54, M79 są ze sobą powiązane. Należy stwierdzić, że dolegliwości bólowe kręgosłupa (G54, Ml 5, M47, M54, M79) mają związek z nieprawidłową mechaniką chodu spowodowaną niedowładem spastycznym kończyn dolnych. Natomiast schorzenia J00, J02, J06, J20 są schorzeniami infekcyjnymi górnych dróg oddechowych i należą do innej grupy schorzeń.</xText>
<xText>Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłego chirurga ortopedy w celu ustalenia czy niezdolność do pracy odwołującego się w okresach od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz w okresach od dnia 5 marca 2015r. do dnia 16 lipca 2015 r. była wywołana schorzeniami współistniejącymi tj. czy schorzenia te występowały jako niezależne jednostki chorobowe czy schorzenia współistniejące.</xText>
<xText>W opinii uzupełniającej biegły ortopeda wskazał, że niezdolność do pracy od 23 czerwca 2014r. do 5 lutego 2015 r. oraz od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. była z powodu współistniejących schorzeń układu ruchu. Nadto nie należy wiązać ze sobą chorób infekcyjnych układu oddechowego z powstaniem kręczy karku. Odnośnie powiązania ze sobą chorób infekcyjnych układu oddechowego z zapaleniem nerwu trójdzielnego lub zapaleniem nerwów międzyżebrowych powinien się wypowiedzieć biegły neurolog.</xText>
<xText>Postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r. Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej lekarza neurologa w celu ustalenia czy niezdolność odwołującego się w okresach od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz w okresach od dnia 5 marca 2015 r. do dnia 16 lipca 2015 r. była wywołana schorzeniami współistniejącymi tj. czy schorzenia te występowały jako niezależne jednostki chorobowe czy schorzenia współistniejące.</xText>
<xText>W opinii uzupełniającej biegły z zakresu neurologii wskazał, że po przeprowadzonej analizie dokumentacji medycznej i badaniu opiniowanego w dniu 4 lipca 2016 r. ustalił, że opiniowany był niezdolny do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. głównie z powodu zaostrzenia schorzenia narządu ruchu - zaostrzenia zespołu bólowego kręgosłupa. W okresie od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. utrzymywały się nadal dolegliwości związane ze schorzeniami kręgosłupa i przejściowo wystąpiły objawy infekcji górnych dróg oddechowych od 12 marca 2015 r. do 8 maja 2015r. w tym czasie opiniowany nie odzyskał zdolności do pracy z powodu schorzenia narządu ruchu. Biegły podał, że schorzenie narządu ruchu i schorzenie dróg oddechowych występowały u odwołującego się jako schorzenia współistniejące. Wskazał, że zgodnie z jego opinią z dnia 4 lipca 2016 r. powodem niezdolności odwołującego się do pracy nie było rozpoznawane od dzieciństwa mózgowe porażenie dziecięce, tylko zaostrzenie zespołu bólowego kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego oraz współistniejące infekcje dróg oddechowych. Niezdolność do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz od dnia 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. była spowodowana tym samym schorzeniem: zaostrzenia zespołu bólowego kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego. Po tym czasie opiniowany nadal był niezdolny do pracy z powodu rozpoznania schorzenia kręgosłupa i nie odzyskał zdolności do pracy na dzień badania 4 lipca 2016 r.</xText>
<xText>W opinii uzupełniającej biegły z zakresu neurologii, odpowiedział na pytania wskazane przez odwołującego się. Wskazał m. in., że w okresie od 5 marca 2015 r. do 11 marca 2015 r. rozpoznano u niego chorobę wg klasyfikacji ICD G54 - zburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych. Choroby oznaczone kodami ICD M47 M54 G54 dotyczą tego samego schorzenia kręgosłupa. Zespoły bólowe korzeniowe G54 występują w przebiegu choroby zwyrodnieniowo - dyskopatycznej (M47, M54) i wynikają z ucisku na korzenie nerwowe z powodu przemieszczenia uszkodzonego dysku. Choroba powodująca niezdolność odwołującego się do pracy nie była spowodowana mózgowym porażeniem dziecięcym, tylko zaostrzeniem w przebiegu choroby zwyrodnieniowo - dyskopatycznej. W ocenie biegłego pojęcie choroba i schorzenie można stosować potocznie wymiennie i tak kody choroby G54, M54 i M47 stosuje się wymiennie przy zaostrzeniach schorzenia kręgosłupa. Powodem niezdolności do pracy było zaostrzenie choroby zwyrodnieniowo - dyskopatycznej. Obie niezdolności do pracy w określonych w postanowieniu okresach spowodowane były tym samym schorzeniem. Infekcja grypowa nie miała wpływu na przebieg schorzenia kręgosłupa tylko z nim współistniała. Orzeczeniem lekarza medycyny pracy po dniu 6 lutego 2015 r. odwołujący się odzyskał zdolność do pracy na okres do 5 marca 2015 r. i po tym czasie do chwili badania 4 lipca 2016r. nie odzyskał zdolności do pracy, biegły wskazał, że stan zdrowia odwołującego się był czynnikiem uzasadniającym korzystanie z zasiłku chorobowego czy świadczenia rehabilitacyjnego.</xText>
<xText>W opinii uzupełniającej biegły internista wskazał, że określenie choroba czy schorzenie jest jednoznaczne. Oznaczenia od M00 do M99 oznaczają choroby układu kostno-stawowego, mięśniowego i tkanki łącznej. Biegły podał, że w okresie od 5 marca do 11 marca 2015 r. odwołujący się był niezdolny do pracy z kodu G54 - zaburzenia korzeni nerwowych i splotów nerwowych. W trakcie analizy otrzymywanych zwolnień odwołujący się nie prezentował już objawów choroby układu oddechowego. Zaburzenia korzeni nerwowych i splotów nerwowych - G54 nie zostały wywołane powikłaniami grypowymi. W okresie od 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. był niezdolny do pracy z powodu wielu schorzeń, wymienionych w zestawieniu podobnie jak w okresie od 5 marca 2015 r. do 17 kwietnia 2015r. Zdaniem biegłego po 6 lutego 2014 r. do 30 marca 2015 r. odzyskał zdolność do pracy. Nadto potwierdził wnioski ze swojej opinii z dnia 22 września 2016 r. W piśmie z dnia 23 kwietnia 2018 r. odwołujący się złożył zastrzeżenia do opinii uzupełniającej internisty.</xText>
<xText>W kolejnej opinii uzupełniającej biegły internista wskazał, że z jego doświadczenia lekarskiego wynika, że skutki porażenia mózgowego dotyczące mięśni klatki piersiowej mogą wpłynąć na rozwinięcie schorzeń układu oddechowego, ale biegły neurolog nie zaobserwował takich zmian. Tak więc z przyczyn internistycznych porażenie mózgowe dotyczące odwołującego się nie spowodowało chorób układu oddechowego.</xText>
<xText>W toku postępowania sądowego uzyskano szereg opinii biegłych oraz zestawienia zaświadczeń lekarskich złożonych przez organ rentowy. Na ich podstawie, po przeprowadzeniu analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Sąd zważył, że odwołujący się cierpiał na schorzenia ze sobą współistniejące zatem decyzje organu rentowego w przedmiocie prawa do zasiłku chorobowego za objęte decyzjami okresy były uzasadnione, a odwołania nie podlegały uwzględnieniu jako niezasadne. Wnioski odwołującego się co do otwarcia trzech kolejnych okresów zasiłkowych nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie i ustalonym stanie faktycznym.</xText>
<xText>W ocenie Sądu Rejonowego opinie oraz opinie uzupełniające przedstawione przez biegłych w niniejszej sprawie były logiczne, spójne oraz nie budziły zdaniem Sądu wątpliwości z punktu widzenia metodologii, poprawności, rzetelności i prawidłowości rozumowania. Przedstawione przez biegłego opinie były zgodne z wymogami <xLexLink xArt="art. 285" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 285 k.p.c.</xLexLink> tj. zawierały uzasadnienie i były wyczerpujące, a ponadto były jasne, wyczerpujące i wewnętrznie niesprzeczne. W niniejszej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do kwestionowania zasadności przedmiotowych opinii jako zgodnych w swojej treści i wnioskach końcowych opinii. Opinie biegłych były zgodne co do przyczyn niezdolności odwołującego się do pracy, jak również w kwestii uznania chorób związanych ze schorzeniami kręgosłupa za choroby współistniejące ze sobą.</xText>
<xText>Natomiast w zakresie roszczenia o przyznanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego Sąd zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> i przyznał odwołującemu się prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 12 miesięcy od dnia 5 marca 2015 r.</xText>
<xText>Zgodnie natomiast z art. 18 ust 1 i 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. Warunkiem uzyskania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego jest spełnienie tych dwóch przesłanek: pozostawanie niezdolnym do pracy i rokowanie odzyskania zdolności do pracy przy dalszym leczeniu lub rehabilitacji.</xText>
<xText>W związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy, odwołujący się wnosił o przyznanie mu świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 5 marca 2015 r. do 5 marca 2016 r. oraz o wypłatę zaległych świadczeń. Jednocześnie wniósł o wypłatę zaległych świadczeń. Sąd, w oparciu o powołane wyżej opinie biegłych uznał, że odwołujący się po dniu 5 lutego 2015 r. był zdolny do pracy zaledwie kilkanaście dni. W okresie od 6 lutego 2015 r. do 4 marca 2015 r. odwołujący się pracował zawodowo, po otrzymaniu dopuszczającego orzeczenia od lekarza medycyny pracy. Od dnia 5 marca 2015 r. stał się ponownie niezdolny do pracy, a z opinii biegłych wynika że obie niezdolności do pracy w określonych w postanowieniu okresach spowodowane były tym samym schorzeniem, zaś odwołujący się rokował odzyskanie zdolności do pracy w okresie maksymalnie 12 miesięcy.</xText>
<xText>W zakresie roszczenia odwołującego się o zasądzenie odsetek ustawowych od dnia 3 kwietnia 2015 r. do dnia wydania wyroku (23 stycznia 2019 r.) przekazać do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon> jako właściwemu rzeczowo. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 464;art. 464 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 464 § 1 k.p.c.</xLexLink> odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę. Postanowienie sądu o przekazaniu sprawy może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Jeżeli jednak organ ten uprzednio uznał się za niewłaściwy, sąd rozpozna sprawę. Do właściwości sądu pracy i ubezpieczeń społecznych należy rozpatrywanie spraw z odwołania od decyzji organu rentowego, a w przypadku gdy decyzja nie została wydana, Sąd przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu. Sąd w niniejszym postępowaniu był obowiązany do rozpoznania odwołania od decyzji odmawiającej skarżącemu prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego, nie zaś do ustalenia odsetek od tego świadczenia. Kierunek i zakres postępowania sądowego wyznacza zatem przedmiot zaskarżonej decyzji. Ubezpieczony może odwołać się do sądu od niewydania w terminie decyzji przez organ rentowy. Pomimo, że wyczerpanie trybu postępowania administracyjnego jest warunkiem dopuszczalności drogi sądowej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, wystąpienie z roszczeniami bezpośrednio na drogę sądową nie powoduje odrzucenia „pozwu”, lecz sąd przekazuje sprawę organowi rentowemu. Zatem Sąd Rejonowy w zakresie roszczenia o odsetki był obowiązany do przekazania sprawy Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddziałowi w <xAnon>W.</xAnon> w tym zakresie.</xText>
<xText>
<xBx>
Apelację od powyższego wyroku złożył w dniu 28 lutym 2019 r. odwołujący <xAnon>A. F. (1)</xAnon>, zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w części tj. co do pkt 2 wyroku</xBx>, zarzucając mu naruszenie <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> oraz <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19970780483" xTitle="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r." xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483">Konstytucji RP</xLexLink>, przepisów ustawy o świadczeniach w razie choroby i macierzyństwa w zakresie zasiłku chorobowego i wnosząc o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w zaskarżonej części oraz naliczenie i wypłatę odsetek. W ocenie odwołującego Sąd I instancji nie uwzględnił jego interesu prawnego, ponieważ nie uzasadnił braku wiary w jego zeznania, zwłaszcza w kontekście wyroku XXI P 146/15 oraz zeznań M <xAnon>P.</xAnon>. Ponadto Sąd Rejonowy dokonał dowolnej, a nie swobodne oceny materiału dowodowego, uznając, że spowodowanie chorób tym samym schorzeniem, czyli mózgowym porażeniem dziecięcym. Wskazał przy tym, że w toku postępowania sądowego uzyskano szereg opinii biegłych oraz zestawienia zaświadczeń lekarskich przesłanych przez stronę przeciwną, przy czym należy podkreślić, że choroby układu oddechowego wywołały niezdolność do pracy i nie były to choroby tożsame z występującym u odwołującego mózgowym porażeniem dziecięcym <xIx>
(apelacja odwołującego k. 544-551 a.s.)</xIx>.</xText>
<xText><xBx>Apelację od wyroku Sądu Rejonowego złożył również pełnomocnik odwołującego się, zaskarżając rozstrzygnięcie co do pkt 1, 2 i 3, </xBx>zarzucając skarżonemu wyrokowi:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> poprzez błędną ocenę dowodów z opinii biegłego z zakresu ortopedii i internisty, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że odwołujący nie wykazał, iż pomiędzy chorobami uzyskał zdolność do wykonywania pracy i tym samym nabył prawo do otwarcia nowego okresu zasiłkowego;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 2217;art. 227;art. 231" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 2217, art. 227 i art. 231 k.p.c.</xLexLink> poprzez nieuzasadnione oddalenie wniosku dowodowego w przedmiocie przesłuchania odwołującego, podczas gdy dowód ten miał dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie, a przy tym jego powołaniu odwołujący nie dopuścił się zwłoki, nie był on wniesiony celem przedłużenia postępowania, jak również okoliczności, które dowód ten miał potwierdzać, nie były dostatecznie wyjaśnione poprzez przeprowadzenie innych dowodów w sprawie;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>naruszenie art. 9 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa polegające na nieuwzględnieniu przerw między nowo otwartymi okresami zasiłkowymi spowodowanymi wystąpieniem różnych chorób i przyjęcie, że odwołujący nie nabył prawa do zasiłku chorobowego.</xText>
</xUnit>
<xText>W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik odwołującego wniósł o zmianę wyroku w części poprzez zmianę decyzji z dnia 21 lipca 2015 r. znak: <xAnon>(...)</xAnon> oraz zmianę decyzji z 19 grudnia 2016 r. znak: <xAnon>(...)</xAnon> i przyznanie odwołującemu prawa do zasiłku chorobowego, zmianę okresu przysługującego świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 23 marca 2016 r. na okres 12 miesięcy oraz zmianę orzeczenia w zakresie przekazania roszczenia o odsetku ustawowe do rozpoznania ZUS <xAnon>(...)</xAnon> oddział w <xAnon>W.</xAnon> i zasądzenie odsetek ustawowych od dnia 5 marca 2015 r. do dnia wydania orzeczenia w dniu 23 stycznia 2019 r.</xText>
<xText>Uzasadniając apelację pełnomocnik odwołującego wskazał, że Sąd Rejonowy wykroczył poza prawidłowego i logicznego wnioskowania na podstawie zgromadzonego w części materiału dowodowego, o czy, świadczy brak prawidłowego zakwalifikowania chorób wskazanych przez biegłych, które powodowały u odwołującego się niezdolność do pracy. Mimo wskazywanych przez odwołującego wątpliwości Sąd przyjął, że z uzupełniającej opinii biegłego internisty wynika, iż skutki porażenia mózgowego dotyczące mięśni klatki piersiowej mogą wpłynąć na rozwinięcie schorzeń układu oddechowego, co nie mogło wpłynąć na otwarcie nowych okresów zasiłkowych. Prawidłowa ocena opinii winna prowadzić do wniosku, że porażenie mózgowe nie spowodowało chorób układu oddechowego. Biegli wskazują na co najmniej dwie choroby, które niezależnie od siebie były przyczyną niezdolności do pracy odwołującego się. Sąd I instancji mimo zasięgnięcia wiedzy specjalistów nie wypowiedział się, czy poprzednia niezdolność do pracy była spowodowana tą samą chorobą, co pierwotna niezdolność do pracy wskazana przez organ rentowy jako dziecięce porażenie mózgowe, czyli choroba wywołująca nieobecność w pracy odwołującego się. W ocenie pełnomocnika mimo otwarcia przed datą 5 marca 2015 r. nowych okresów zasiłkowych niezwiązanych z chorobą układu oddechowego Sąd Rejonowy nie zauważył okoliczności, iż okresy te nie mogą być ze sobą łączone. Prawidłowa ocena zaświadczeń lekarskich powinna prowadzić do wniosków przeciwnych, z których wynika, że niezdolność do pracy nie jest kontynuacją stanu chorobowego, w którym znajdował się odwołujący <xIx>
(apelacja pełnomocnika odwołującego k. 561-569 a.s.)</xIx>.</xText>
<xText>Ponadto <xBx>apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł również Zakład Ubezpieczeń Społecznych <xAnon>(...)</xAnon> Oddział w <xAnon>W.</xAnon></xBx>, zastępowany przez pełnomocnika, zaskarżając wyroku w części tj. co do pkt 1, 3 i 4 i zarzucając mu:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa poprzez błędne zastosowanie i przyznanie odwołującemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki przyznania tego świadczenia określone w ww. przepisie, a mianowicie brak jest ciągłości pomiędzy zakończeniem okresu zasiłkowego a rozpoczęciem niezdolności do pracy warunkującej przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wywnioskowanie ze złożonych do akt sprawy opinii biegłych, że dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza odwołującego rokowały odzyskanie zdolności do pracy, w sytuacji, gdy z opinii biegłego neurologa z 4 lipca 2016 r. wynika, że niezdolność do pracy od 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. i od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. była spowodowana tym samym schorzeniem, a po tym czasie opiniowany nada był niezdolny do pracy i nie rokował odzyskania zdolności do pracy przez okres co najmniej roku.</xText>
</xUnit>
<xText>W oparciu o powyższe pełnomocnik organu rentowego wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie odwołań w całości oraz zasądzenie kosztów procesu.</xText>
<xText>Uzasadniając stanowisko organu rentowego pełnomocnik powołała się na orzecznictwo, wskazując, że uprawnienia do świadczenia rehabilitacyjnego nie jest uzależnione od istnienia po wyczerpaniu zasiłku chorobowego tej samej choroby, która skutkowała prawem do zasiłku chorobowego, lecz dalszego, nieprzerwanego występowania niezdolności do pracy. W przypadku odwołującego się pomiędzy okresem pobierania zasiłku chorobowego od 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. a początkiem okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przyznanego zaskarżonym wyrokiem brak jest ciągłości, gdyż od 6 lutego 2015 r. do 4 marca 2015 r. ubezpieczony był zdolny do pracy. Powyższe powoduje brak jednej z przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego. Ponadto ze złożonych do akt sprawy opinii nie wynika, by dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza odwołującego rokowały odzyskanie zdolności do pracy. Dodatkowo pełnomocnik wskazała, że w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy oddalił odwołania od decyzji odmawiających przyznania prawa do zasiłku chorobowego, tym samym niezasadne było przekazanie do organu rentowego roszczenia o odsetki z uwagi na brak roszczenia głównego <xIx>(apelacja ZUS k. 575-577 a.s.)</xIx>.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja organu rentowego była częściowo zasadna; jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych przez odwołującego i zastępującego go pełnomocnika w wywiedzionych przez stronę środkach zaskarżenia.</xText>
<xText>Odnosząc się w pierwszej kolejności do apelacji strony odwołującej Sąd Okręgowy zważył, iż wskazany w niej przedmiot zaskarżenia koncentrował się przede wszystkim na podważeniu orzeczenia Sądu I instancji w zakresie, w jakim Sąd ten oddalił odwołanie od decyzji z dnia 21 lipca 2015 r. oraz z dnia 19 grudnia 2016 r. na podstawie których organ rentowy odmówił przyznania odwołującemu prawa do zasiłku chorobowego od 5 marca 2015 r. (pkt 1 wyroku).</xText>
<xText>Przypomnieć należy, że zasiłek chorobowy zgodnie z <xLexLink xArt="art. 8" xIsapId="WDU19990600636" xTitle="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa" xAddress="Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636">art. 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</xLexLink> przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 ustawy - nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży – nie dłużej niż przez 270 dni. Do okresu zasiłkowego – w myśl art. 9 ust. 1 ustawy zasiłkowej – wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, jak również okresy niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 ustawy. Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzedniej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej, a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni (art. 9 ust. 2 ww. ustawy).</xText>
<xText>Przez określenie „nieprzerwana niezdolność do pracy” należy rozumieć jeden okres niezdolności do pracy, spowodowany tą samą chorobą lub różnymi chorobami, jeżeli nie występuje między nimi przerwa. Innymi słowy pracownik jest niezdolny do pracy <xBRx/>„bez przerwy” i nie odzyskuje tej zdolności, nawet na jeden dzień. Natomiast jeśli między poszczególnymi okresami niezdolności do pracy, spowodowanymi różnymi chorobami, wystąpi choćby jeden dzień przerwy, w którym ubezpieczony był zdolny do pracy, okres zasiłkowy liczy się od nowa. Jeśli niezdolność do pracy trwa bez przerwy (jest nieprzerwana) - to wszystkie dni tej niezdolności wlicza się w całości do jednego okresu zasiłkowego, <xBRx/>bez względu na to, czy spowodowane zostały tą samą, czy inną chorobą. Zatem okres zasiłkowy liczony jest na nowo wówczas, gdy: 1) niezdolność do pracy, która wystąpiła po przerwie (minimum jednodniowej) zostanie spowodowana inną chorobą, niż poprzedni okres niezdolności do pracy, 2) przerwa pomiędzy okresami niezdolności do pracy spowodowana tą samą chorobą przekroczy 60 dni.</xText>
<xText>W tym miejscu zasadne jest przytoczenie orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie interpretacji powyższych przepisów, w szczególności co do definiowania przyczyn niezdolności w kontekście ustalania okresu zasiłkowego. W wyroku z dnia 6 listopada 2008 r. <xIx>
(II UK 86/09)</xIx> Sąd Najwyższy wyjaśnił jak należy rozumieć pojęcie „ta sama choroba”, użyte w art. 9 ust. 1 i 2 ww. ustawy nie należy odnosić wyłącznie do tych samych numerów statystycznych, zgodnych z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10, gdyż nie chodzi o identyczne objawy odpowiadające numerom statystycznym, <xBRx/>lecz o opis stanu klinicznego konkretnego układu lub narządu, który - choć daje różne objawy, podpadające pod różne numery statystyczne - wciąż stanowi tę samą chorobę, skoro dotyczy tego samego narządu lub układu. Jednocześnie zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego <xBRx/>z dnia z dnia 2 września 2009 r., <xIx>
(II UZP 7/09)</xIx> ustanie „poprzedniej niezdolności do pracy” <xBRx/>w rozumieniu art. 9 ust. 2 ustawy, oznacza ustanie niezdolności do pracy, w znaczeniu medycznym, a nie końca okresu wypłacania zasiłku. W razie zatem każdej niezdolności do pracy powstaje prawo do nowego okresu zasiłkowego, którego długość określa art. 9 ust. 2 ustawy. O tym, czy będzie to pierwszy dzień okresu zasiłkowego, czy kolejny decyduje rodzaj choroby, a w razie tej samej choroby długość przerwy pomiędzy obiema niezdolnościami. <xBRx/>W wyroku z dnia 5 maja 2016 r. <xIx>
(II BU 4/15)</xIx> Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę, <xBRx/>że sumowanie następujących po sobie w krótkich odstępach czasu okresów niezdolności do pracy z powodu tej samej choroby służy do oddzielenia stanów przemijających od ustabilizowanych, jeżeli bowiem ten sam proces chorobowy czyni pracownika wielokrotnie niezdolnym do pracy w dość krótkich odstępach czasu, to uzasadnione jest przypuszczenie, <xBRx/>że wpływ stanu zdrowia na zdolność do pracy nie ma charakteru czasowego (przemijającego). Tożsamość jednostki chorobowej, prowadząca do zliczania okresu zasiłkowego, jakkolwiek oceniana jest z medycznego punktu widzenia, to jednak powinna być rozumiana zważywszy <xBRx/>na funkcję ustawy zasiłkowej, polegającą między innymi na zakreśleniu rozsądnego czasu, <xBRx/>w którym ubezpieczonemu przysługuje zasiłek chorobowy. Z tego powodu ocena przesłanki <xBRx/>z art. 9 ust. 2 ustawy nie zależy od czynnika zewnętrznego wywołującego schorzenie, abstrahuje również od stricte medycznego podziału statystycznego chorób. <xIx>
Ratio legis</xIx> wprowadzenia do przepisu pojęcia „ta sama choroba” nakazuje objąć tym terminem wszystkie schorzenia dotykające tego samego organu lub układu wchodzącego w skład organizmu człowieka.</xText>
<xText>Zarzuty strony odwołującej we wspomnianym wyżej zakresie koncentrowały się na kwestionowaniu dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych, w następstwie błędnej oceny dowodów z opinii biegłego ortopedy i internisty. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego Sąd Rejonowy nieprawidłowo zakwalifikował choroby wskazane przez biegłych, które powodowały niezdolność do pracy u odwołującego. Mimo wskazywanych przez odwołującego wątpliwości przyjął, że w uzupełniającej opinii biegłego internisty wynika, że skutki porażenia mózgowego dotyczące mięśni klatki piersiowej mogą wpłynąć na rozwinięcie schorzeń układu oddechowego, co nie mogło wpłynąć na prawo do otwarcia nowych okresów zasiłku chorobowego. Tymczasem prawidłowa ocena opinii powinna prowadzić do wniosku, że porażenie mózgowe dotyczące odwołującego się nie spowodowało chorób układu oddechowego, gdyż biegli wskazywali co najmniej dwie choroby, które niezależnie od siebie były przyczyną niezdolności do pracy odwołującego się. W praktyce, zdaniem skarżącego, Sąd I instancji mimo zasięgnięcia wiedzy specjalistów nie wypowiedział się czy poprzednia niezdolność do pracy odwołującego była spowodowana tą samą chorobą, co pierwotna wskazana prze organ rentowy jako dziecięce porażenie mózgowe.</xText>
<xText>Stanowisko odwołującego sprowadza się ono przyjęcia, że schorzenie układu oddechowego – jako niezwiązane z występującym u odwołującego dziecięcym porażeniem mózgu – nie może być łączone w ramach jednego okresu chorobowego ze schorzeniem współistniejącym w postaci schorzenia narządu ruchu. Połączenie, czy też jego brak, z pierwotnie istniejącą u odwołującego dysfunkcją, jak wynika z analizy zebranych w sprawie dowodów, nie miało jednak istotnego znaczenia dla oceny, czy odwołujący faktycznie wyczerpał okres zasiłkowy bądź też czy doszło do otwarcia nowego okresu. Nadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy nie uznał, by skutki porażenia mózgowego dotyczące mięśni klatki piersiowej mogą wpłynąć na rozwinięcie schorzeń układu oddechowego. Przeciwnie, w rozważaniach prawnych wprost odwołał się do treści opinii, w której biegły internista – powołując się na doświadczenie zawodowe – sugerował co prawda możliwość wpływu istniejących u odwołującego od urodzenia schorzeń na powstanie chorób układu oddechowego, jednakże nie zostało to zaobserwowane przez biegłego neurologa. W tym też zakresie zarzuty apelacji mijały się z istotą ustaleń, jakie Sąd Rejonowy poczynił w oparciu o opinie biegłych sądowych. Zgodnie z tym ustaleniami, odwołujący był niezdolny do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. nie z powodu głównie rozpoznawanego od dzieciństwa mózgowego porażenia dziecięcego lecz z powodu zaostrzenia schorzenia narządu ruchu - zaostrzenia zespołu bólowego kręgosłupa. W okresie od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. utrzymywały się nadal dolegliwości związane ze schorzeniami kręgosłupa i przejściowo wystąpiły objawy infekcji górnych dróg oddechowych od 12 marca 2015 r. do 8 maja 2015 r. W tym czasie nie odzyskał zdolności do pracy z powodu schorzenia narządu ruchu. Jednocześnie Sąd Rejonowy wskazał, że występujący w okresach zwolnień lekarskich niedowład spastyczny kończyn dolnych i schorzenia kręgosłupa były ze sobą powiązane, co umożliwia ich kwalifikacje jako występujących w ramach tej samej choroby rozumianej jako schorzenie narządu ruchu. Z kolei schorzenia J00, J02, J06, J20 były schorzeniami infekcyjnymi górnych dróg oddechowych i należały do innej grupy schorzeń. Powyższe ustalenia Sądu Rejonowego – przyjęte za podstawę wyrokowania – znajdywały odzwierciedlenie w opiniach biegłych sądowych. Przede wszystkim biegła neurolog – wobec której skarżący nie podnosił zarzutów na tle apelacji – w opinii głównej z 4 lipca 2016 r. jednoznacznie wskazała, że opiniowany był niezdolny do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz od dnia 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. głównie z powodu zaostrzenia schorzenia narządu ruchu. Takie stanowisko podtrzymała również na tle opinii uzupełniających z 5 maja 2017 r. oraz z 5 stycznia 2018 r., wyjaśniając dodatkowo, że opisany przez nią wpływ stanu zdrowia odwołującego na zdolność do pracy był spowodowany tym samym schorzeniem w postaci zaostrzeniem zespołu bólowego kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego. Podobne wnioski formułował również biegły z zakresu ortopedii w opinii uzupełniającej z dnia 29 stycznia 2017 r., wskazując, że niezdolność do pracy od 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. istniała z powodu współistniejących schorzeń układu ruchu. Analiza przedmiotowych opinii prowadzi do wniosku, że stwierdzona przez biegłą niezdolność do pracy miała charakter ciągły począwszy od 23 czerwca 2014 r., natomiast występujące w tym czasie infekcje dróg oddechowych miały charakter schorzeń współistniejących. Wnioski te – w świetle cytowanego wyżej orzecznictwa – pozwalały odróżnić występujące u odwołującego schorzenie narządu ruchu jako głównego schorzenia wywołującego długotrwałą niezdolność do pracy, od schorzenia dróg oddechowych, które miało charakter okresowy, choć nawracający. Zdaniem Sądu nie stoi temu również na przeszkodzie uznanie przez biegłych, że schorzenia miały charakter współistniejący, gdyż oznacza to jedynie, że występowały w podobnym czasie.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy nie znalazł przy tym podstaw do uwzględnienia jako zasadnego zarzutu naruszenia <xLexLink xArt="art. 217" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 217 k.p.c.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> oraz <xLexLink xArt="art. 231" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 231 k.p.c.</xLexLink> poprzez nieuzasadnione oddalenie wniosku dowodowego w przedmiocie przesłuchania <xAnon>A. F. (1)</xAnon>. Podnosząc ten zarzut pełnomocnik odwołującego wskazał, że przesłuchanie odwołującego miało kluczowe znaczenie w sprawie, jednakże w żaden sposób nie uzasadnił tej argumentacji. Natomiast Sąd zważył, że przedmiotowy wniosek został zgłoszony na okoliczność choroby internistycznej odwołującego oraz wystawianych zwolnień lekarskich, przy czym analiza uzasadnienia skarżonego wyroku wskazuje jednoznacznie, że okoliczności te zostały ustalone w oparciu o inne oferowane przez strony dowody – w tym sporządzone przez ZUS zestawienie zwolnień lekarskich odwołującego, a w szczególności opinii biegłych sądowych. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu Okręgowego przeprowadzenie dowodu z przesłuchania odwołującego (strony) nie było konieczne, a co za tym idzie, brak podstaw do czynienia Sądowi Rejonowemu zarzutu istotnych uchybień procesowych w tym zakresie.</xText>
<xText>Z perspektywy powyższego Sąd Okręgowy nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy zasiłkowej i pominięciu przez Sąd Rejonowy przerw w zwolnieniach lekarskich odwołującego. Z opinii biegłych sądowych wynika bowiem jednoznacznie, że odwołujący cierpiał na schorzenia ze sobą współistniejące, tym samym przerwy w zwolnieniach lekarskich nie mogły skutkować otwarciem kolejnych okresów zasiłkowych, jak domagał się tego odwołujący.</xText>
<xText>Odrębną kwestią wymagającą omówienia było zaskarżenie rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w zakresie, w jakim Sąd ten orzekł o zmianie decyzji ZUS i przyznania odwołującemu się prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 12 miesięcy od dnia 5 marca 2015 r. Sąd Okręgowy zważył, że brak było podstaw do zmiany tego rozstrzygnięcia – zarówno w oparciu o argumentację odwołującego się, jak i organu rentowego. W odniesieniu do zaskarżenia tej części orzeczenia przez odwołującego należy podkreślić, iż stanowi to konsekwencję uznania apelacji strony za niezasadną w zakresie, w jakim zaskarżony został wyrok w części oddalającej odwołania od decyzji odmawiających przyznania <xAnon>A. F. (1)</xAnon> prawa do zasiłku chorobowego. Z tej perspektywy brak podstaw do zmiany rozstrzygnięcia poprzez ustalenie innej daty początkowej przysługiwania zasiłku chorobowego niż uczynił to Sąd Rejonowy na podstawie skarżonego wyroku. Zgodnie z art. 18 ust. 1 świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Oznacza to, że po wyczerpaniu przez odwołującego okresu zasiłkowego, kolejna niezdolność do pracy, następująca jednocześnie w terminie nie dłuższym niż 60 dni po ustaniu poprzedniej niezdolności do pracy, uzasadnia prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od daty powstania tej kolejnej niezdolności. Sąd Okręgowy miał również na uwadze, że przyznanie odwołującemu świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 23 marca 2016 r. na okres 12 miesięcy nie było możliwe z uwagi na rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie toczącej się przed tutejszym Sądem z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt VII U 761/17, na podstawie którego odwołującemu przyznano prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od 30 grudnia 2016 r. na stałe. Na tle przepisów ustawy zasiłkowej nie jest możliwe posiadanie jednocześnie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego oraz prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, bowiem pierwsze z wymienionych świadczeń jest uwarunkowane istnieniem pozytywnych rokowań co do poprawy stanu zdrowia wskutek dalszego leczenia.</xText>
<xText>W odniesieniu natomiast do argumentów podnoszonych przez organ rentowy, związku z wątpliwościami co do spełnienia przez odwołującego przesłanek do świadczenia rehabilitacyjnego, Sąd Okręgowy uzupełnił postępowanie dowodowe. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2019 r. <xIx>
(k. 651 a.s.)</xIx> dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych chirurga ortopedy i medycyny pracy celem ustalenia, czy odwołujący się po dniu 4 marca 2015 r. odzyskał zdolność do pracy czy też dalsza rehabilitacja lecznicza rokowała odzyskanie zdolności do pracy. W opinii z dnia 10 października 2020 r. <xIx>
(k. 785-787 a.s.)</xIx> biegli sądowi z zakresu ortopedii i medycyny pracy stwierdzili, że wnioskodawca nie odzyskał zdolności do pracy po dniu 4 marca 2015 r. Biorąc pod uwagę rodzaj schorzeń, wykształcenie, rodzaj wykonywanej dotychczas pracy i wiek opiniowanego, rokował on odzyskanie zdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku (pracownik biurowy, inspektor zatrudniony w Urzędzie Miasta <xAnon>W.</xAnon>) w drodze dalszego leczenia i rehabilitacji. Biegli oceniali zebrany materiał retrospektywnie i mieli wiedzę, że opiniowany w praktyce nie odzyskał zdolności do pracy w okresie 12 miesięcznego świadczenia rehabilitacyjnego – nie doszło do istotnej poprawy narządu ruchu – jednak na dzień 5 marca 2015 r. istniało duże prawdopodobieństwo, opiniowany odzyska tę zdolność i należało rokować zdolność do pracy. Od 5 marca 2015 r. do 11 marca 2015 r. wobec odwołującego ponownie orzeczono czasową niezdolność z powodu schorzeń układu ruchu – zaburzenia korzeni i splotów nerwowych (G54). Następnie od 12 marca 2015 r. do 8 maja 2015 r. odwołujący był niezdolny do pracy z powodu schorzeń układu oddechowego (J02). Od 11 maja 2015 r. ponownie niezdolność do pracy była powodowana schorzeniami układu ruchu. Z powyższej opinii wynika zatem wniosek – zbieżny z treścią opinii neurologicznej sporządzonej w postępowaniu przed Sądem I instancji – zgodnie z którym w przypadku odwołującego spełnione zostały przesłanki pozostawania niezdolnym do pracy i rokowania co do odzyskania zdolności do pracy przy dalszym leczeniu lub rehabilitacji. Powyższa opinia potwierdza zatem stanowisko przyjęte przez Sąd I instancji co do zasadności odwołania w zakresie przyznania odwołującemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 12 miesięcy począwszy od 5 marca 2015 r.</xText>
<xText>Sąd miał przy tym na uwadze powołany w apelacji organu rentowego pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2009 r. II UK 149/08, zgodnie z którym uprawnienie do świadczenia rehabilitacyjnego jest uzależnione od dalszego, nieprzerwanego występowania niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą lub inną chorobą, albo też kilkoma współistniejącymi chorobami. Podzielając powyższe stanowisko Sąd Okręgowy zważył jednak, że nie ma ono zastosowania w niniejszej sprawie. Wprawdzie bezspornie odwołujący w okresie od 6 lutego 2015 r. do 4 marca 2015 r. otrzymał orzeczenie od lekarza medycyny pracy dopuszczające go do pracy i pracował zawodowo, co świadczy o czasowym odzyskaniu zdolności do pracy, jednakże po dniu 4 marca 2015 r. nastąpił dalszy okres niezdolności do pracy spowodowany tymi samymi schorzeniami związanymi z dysfunkcją układu ruchu oraz chorobą układu oddechowego.</xText>
<xText>W odniesieniu z kolei do apelacji organu rentowego Sąd Okręgowy zważył, że była ona zasadna jedynie częściowo – w zakresie, w jakim zmierzała do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie przekazania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych roszczenia o odsetki ustawowe od prawa do zasiłku chorobowego od dnia 3 kwietnia 2015 r. do 23 stycznia 2019 r. Należy podkreślić, że w sprawie, która dotyczy odsetek o opóźnienie w zapłacie należnych świadczeń z tytułu zasiłku chorobowego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi <xLexLink xArt="art. 85;art. 85 ust. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> <xIx>(t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 423)</xIx>, zgodnie z którym jeżeli Zakład - w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych - nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności. Zawarte w cytowanym wyżej przepisie określenie „nie ustalił prawa do świadczenia” oznacza zarówno niewydanie w terminie decyzji przyznającej świadczenie, jak i wydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, mimo spełnienia warunków do jego uzyskania <xIx>(por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 października 2010 r., III UK 20/10; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 19 stycznia 2012 r., III AUa 1549/11; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 5 listopada 2015 r., III AUa 896/15)</xIx>. <xIx>A contrario</xIx> do powyższego, opóźnienie w ustaleniu prawa do świadczenia lub jego wypłaty z winy Zakładu – a tym samym, ziszczenie się przesłanek do odsetek – nie zachodzi, jeśli brak było podstaw do ustalenia prawa do świadczenia. Zasadnie zatem organ rentowy wskazał w apelacji na brak podstaw do przekazania wg. jego właściwości powyższego roszczenia z uwagi na oddalenie roszczenia o przyznanie prawa do zasiłku chorobowego. Miało ono status roszczenia głównego, tym samym konsekwencją przesądzenia o braku jego zasadności winno być oddalenie roszczenia o odsetki, nie zaś przekazanie sprawy do rozpoznania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nie znajdując podstaw do wzruszenia rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w tym zakresie Sąd Okręgowy zważył, że zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie przekazania sprawy o odsetki organowi rentowemu podlegało zmianie, a samo zaś roszczenie w tym zakresie należało oddalić.</xText>
<xText>Mając na względzie powyższe, uznając apelację organu rentowego za częściowo zasadną, na podstawie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 § 1 k.p.c.</xLexLink> zmienił skarżony wyrok w zakresie pkt 3 i orzekając co do istoty oddalił roszczenie o odsetki od prawa do zasiłku chorobowego, o czym orzekł zgodnie z pkt 1 sentencji wyroku.</xText>
<xText>W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany skarżonego wyroku. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy dokonał analizy materiału dowodowego, poczynił ustalenia w zakresie stanu faktycznego oraz zastosował przepisy, skutkiem czego zaskarżony wyrok zawiera trafne i odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Uznając apelacje obu stron za niezasadne w pozostałym zakresie, na podstawie powołanych przepisów oraz <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink> Sąd Okręgowy orzekł o ich oddaleniu zgodnie z pkt 2 sentencji wyroku.</xText>
<xText>W pkt 3 wyroku Sąd Okręgowy orzekł o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi odwołującego za udzielenie pomocy prawnej odwołującemu z urzędu na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu <xIx>(t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18)</xIx>.</xText>
<xText>W zakresie kosztów procesu, które z racji wyniku postępowania co do zasady winien ponieść odwołujący, Sąd Okręgowy uznał za zasadne odstąpienie od obciążania nimi strony odwołującej na podstawie <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 102 k.p.c.</xLexLink> Powyższe jest uzasadnione charakterem niniejszej sprawy, w szczególności zakresem roszczeń dochodzonych przez odwołującego oraz jego przekonaniem co do zasadności egzekwowania roszczeń na drodze sądowej, jak również sytuacją życiową i materialną odwołującego, która uzasadniała zwolnienie go od kosztów w postępowaniu przed Sądem I instancji i która nie ulegał znaczącej zmianie w postępowaniu niniejszym. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 102 k.p.c.</xLexLink></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Monika Rosłan – Karasińska
| null |
[
"Monika Rosłan – Karasińska"
] |
[
"art. 9 ust.. 1 i 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa",
"art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa"
] |
Rafał Kwaśniak
|
st. sekr. sądowy Anna Rempoła
|
Rafał Kwaśniak
|
[
"Świadczenia rehabilitacyjne",
"Odsetki",
"Zasiłek chorobowy"
] | 21
|
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 września 2021 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Rosłan – Karasińska
Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Rempoła
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2021 r. w Warszawie
sprawyA. F. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziałowi wW., Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziałowi wW.
o zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, wyrównanie- odsetki w wysokości ustawowej
z udziałem zainteresowanego Urzędu Miasta(...)W.
na skutek apelacji ubezpieczonego, pełnomocnika ubezpieczonego, pełnomocnika organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziału wW.
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi- Północ, VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2019 r. , sygn. VI U 322/15
1
zmienia zaskarżony wyrok w pkt 3 w ten sposób, że oddala roszczenie o odsetki w wysokości ustawowej od prawa do zasiłku chorobowego;
2
w pozostałym zakresie oddala apelacje stron;
3
przyznaje ze Skarbu Państwa – Kasy Sądu Okręgowego Warszawa- Praga w Warszawie na rzecz adwokataK. W.kwotę 270,00 zł (dwieście siedemdziesiąt) powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej odwołującemu sięA. F. (1)z urzędu przed sądem(...)instancji;
4
odstępuje od obciążania odwołującego się kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego przed sądem II instancji.
SSO Monika Rosłan – Karasińska
UZASADNIENIE
W dniu 9 stycznia 2019 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wydał wyroku w sprawie z odwołaniaA. F. (1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 21 lipca 2015 r. znak:(...), z dnia 19 grudnia 2016 r. znak:(...)oraz z dnia 6 sierpnia 2015 r. znak:(...), z udziałem zainteresowanego Urzędu Miasta(...)W., o zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne, sygn. akt VI U 322/15, na podstawie którego:
1
zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu się od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)oddział wW.prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres 12 miesięcy począwszy od 5 marca 2015 r.,
2
oddalił odwołania w pozostałym zakresie,
3
przekazał roszczenie o odsetki ustawowe od prawa do zasiłku chorobowego od dnia 3 kwietnia 2015 r. do 23 stycznia 2019 r. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziałowi wW.,
4
zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.na rzecz adwokataK. W.kwotę 360 zł plus 23% podatku VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie udzielonego przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu.
W dniu 3 marca 2015 r. wpłynęło odwołanieA. F. (1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 21 lipca 2015 r. znak(...)o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i zasądzenie wypłaty zasiłku chorobowego za okres od 5 marca 2015 r. do 2 września 2015 r. i dalej w przypadku uzasadnionego świadczenia chorobowego. W uzasadnieniu odwołujący się podał, że powodem jego zwolnień były schorzenia internistyczne i dolegliwości ortopedyczne kręgosłupa L-S, nadto okres chorobowy był liczony z przerwami, co odzwierciedlały daty wystawienia zwolnień lekarskich. Różne były powody wystawienia zwolnień i numery statystyczne choroby. Podniósł, że sam fakt istnienia choroby wiodącej nie wyklucza istnienia odrębnych chorób autonomicznych. Wskazał, że nie pozostawał niezdolny do pracy nieprzerwanie przez 182 dni.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu organ rentowy podał, że ustalono okres zasiłkowy w wymiarze 182 dni od dnia 23.06.2014 r. do dnia 5.02.2015 r. (z wyłączeniem okresu od 5.08. do 18.08.2014 r.). Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia 8.08.2015 r. wydanym przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznychA. C.okresy niezdolności do pracy od 8.09.2014 r. do 12.09.2014 r., od 29.09.2014 r. do 08.10.2014 r. oraz od 14.07.2014 r. do 18.07.2014 r. pozostają ze sobą w związku i podlegają zliczeniu do jednego okresu zasiłkowego. Niezdolności do pracy w okresie od 09.01.2015r. do 05.02.2015 r. i od 05.03.2015r. do 11.03.2015 r. były spowodowane tą samą chorobą i jednocześnie przerwa pomiędzy nimi nie przekroczyła 60 dni.
W dniu 18 sierpnia 2015 r. odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji z dnia 6 sierpnia 2015r. nr(...)- (...)i przyznanie prawa do zasiłku rehabilitacyjnego za okres od 6 lutego 2015 r. do 2 września 2015 r. i dalej w przypadku uzasadnionego świadczenia rehabilitacyjnego. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu organ rentowy podał, że orzeczeniem z dnia 29 lipca 2015 r. lekarz orzecznik ZUS uznał odwołującego się za zdolnego do pracy i na tej podstawie wydano zaskarżoną decyzję.
W dniu 30 grudnia 2016 r. odwołujący się wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 19 grudnia 2016 r. nr(...)odmawiającej przyznania prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01.11.2016 r. do 29.11.2016 r. Wniósł o przyznanie mu prawa do zasiłku za ten okres oraz przyznanie tymczasowej renty na czas niezdolności do pracy z wyłączeniem należnego okresu świadczenia rehabilitacyjnego tj. od dnia 6 lutego 2016 r. i nadal. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania, zaś w zakresie orzeczenia o rencie o przekazanie do organu rentowego celem wydania decyzji. W uzasadnieniu organ rentowy podał, że odmówiono prawa do zasiłku chorobowego za okres objęty decyzją z uwagi na wcześniejsze uznanie upływu okresu zasiłkowego 182 dni z dniem 5 lutego 2015 r. W odwołaniu odwołujący się wykroczył poza granice czasowe decyzji nadto roszczenie jest niezasadne z uwagi na fakt, że zwolnienie lekarskie od dnia 23.06.2014 r. do 5.02.2015r.spowodowane były chorobami współistniejącymi.
W piśmie z dnia 9 stycznia 2017 r. pełnomocnik odwołującego się sprecyzował żądania wskazując, że wnosi o przyznanie zasiłku chorobowego należnego powodowi za okres od 5 marca 2015r. do 2 września 2015 r. w ramach nowego okresu zasiłkowego oraz o wypłatę zaległych świadczeń ewentualnie, w razie uznania powoda w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy należna wypłata świadczenia rehabilitacyjnego, o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego należnego odwołującemu się za okres od 5 marca 2015 r. do 5 marca 2016 r. oraz o wypłatę zaległych świadczeń. Jednocześnie wniósł o wypłatę zaległych świadczeń.
Sąd Rejonowy ustalił, że odwołujący sięA. F. (1)pracował zawodowo jako pracownik administracyjno-biurowy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 2 stycznia 1996 r. Od dzieciństwa ma stwierdzony niedowład spastyczny obu kończyn dolnych. W 1973 r. przebył operację wydłużenia obu ścięgien Achillesa oraz tenotomię (uwolnienie) mięśni przewodzicieli obu ud. Od dzieciństwa porusza się z trudnością z pomocą kul łokciowych, ma dolegliwości bólowe stawów skokowych, kolanowych, biodrowych, odcinków szyjnego, piersiowego i lędźwiowego kręgosłupa. Posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności od urodzenia z uwagi na spastyczny niedowład kończyn dolnych, uraz powypadkowy prawej dłoni.
W 2014 r. nasiliły się dolegliwości bólowe odwołującego się. Od października 2015 r. praktycznie nie wychodził z domu. Z pomocą kul mógł przejść jedynie krótki odcinek i długo później odpoczywał. Miał zaburzenia równowagi.
Odwołujący się w okresie zwolnień lekarskich pobierał zasiłek chorobowy od 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. z przerwami 14 dni zwolnienia lekarskiego na opiekę nad matkąA. F. (2)(od 1 do 17 sierpnia 2014 r.) oraz 14 dni urlopu wypoczynkowego w okresie od 18 sierpnia 2014 r. do 1 września 2014 r. Był niezdolny do pracy w następującym czasie z powodu następujących schorzeń:
‒
od 23.06.2014 r. - 18.07.2014 r. z kodem M15 - zwyrodnienie wielostawowe;
od 21.07.2014 r. - 25.07.2014 r. z kodem J02 - ostre zapalenie gardła;
od 28.07.2014 r. - 19.09.2014 r. z kodem G54/I25/M79 - inne choroby tkanek miękkich niesklasyfikowanych gdzie indziej;
od 22.09.2014 r. - 26.09.2014 r. z kodem J20 - ostre zapalenie oskrzeli;
od 29.09.2014 r. - 08.10.2014 r. z kodem M54 - bóle grzbietu;
od 10.10.2014 r. - 17.10.2014 r. z kodem J00 - ostre zapalenie nosa i gardła;
od 09.10.2014 r. - 20.10.2014 r. z kodem G54 - zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych;
od 21.10.2014 r. - 05.02.2015 r. z kodem M47 - zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa;
od 30.03.2015 r. - 17.04.2015 r. z kodem J02 - ostre zapalenie gardła;
od 20.04.2015 r. - 24.04.2015 r. z kodem J06 - ostre zakażenie górnych dróg oddechowych;
od 27.04.2015 r. - 08.05.2015 r. z kodem J02 - ostre zapalenie gardła;
od 11.05.2015 r. - 28.05.2015 r. z kodem G54 - zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych;
od 28.05.2015 r. - 02.09.2015 r. z kodem M47 - zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa;
od 29.09.2015 r. - 12.10.2015 r. z kodem J40 - zapalenie oskrzeli;
od 13.10.2015 r. - 26.10.2015 r. z kodem F48 - inne zaburzenia nerwicowe;
od 27.10.2015 r. - 14.12.2015 r. z kodem G64 - inne zaburzenia obwodowego układu nerwowego;
od 15.12.2015 r. - 28.12.2015 r. z kodem G54 - zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych;
od 28.12.2015 r. - 11.01.2016 r. z kodem G64 - inne zaburzenia obwodowego układu nerwowego;
od 12.01.2016 r. - 26.07.2016 r. z kodem G54 - zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych.
W dniu 6 lutego 2015 r. otrzymał zaświadczenie od lekarza medycyny pracy na dotychczasowym stanowisku od dnia 6 lutego 2015 r.
Odwołujący się był niezdolny do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. nie z powodu głównie rozpoznawanego od dzieciństwa mózgowego porażenia dziecięcego lecz z powodu zaostrzenia schorzenia narządu ruchu - zaostrzenia zespołu bólowego kręgosłupa.W okresie od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. utrzymywały się nadal dolegliwości związane ze schorzeniami kręgosłupa i przejściowo wystąpiły objawy infekcji górnych dróg oddechowych od 12 marca 2015 r. do 8 maja 2015 r. W tym czasie nie odzyskał zdolności do pracy z powodu schorzenia narządu ruchu.
Niedowład spastyczny kończyn dolnych i schorzenia kręgosłupa były ze sobą powiązane. Dolegliwości bólowe i korzeniowe kręgosłupa wynikały z nieprawidłowego obciążenia kręgosłupa w przebiegu zaburzeń mechaniki chodu i niedowładu spastycznego obu kończyn dolnych z ograniczeniem ruchomości stawów biodrowych, kolanowych i skokowych. Z tego powodu schorzenia G54, Ml 5, M47, M54, M79 były ze sobą powiązane przez cały okres niezdolności do pracy. Natomiast schorzenia J00, J02, J06, J20 były schorzeniami infekcyjnymi górnych dróg oddechowych i należały do innej grupy schorzeń Schorzenie narządu ruchu i schorzenie dróg oddechowych występowały u odwołującego się jako schorzenia współistniejące. Infekcja nie miała wpływu na przebieg schorzenia kręgosłupa tylko z nim współistniała.
Organ rentowy ustalił okres zasiłkowy w wymiarze 182 dni od dnia 23 czerwca 2014 r., który upłynął z dniem 5 lutego 2015 r., z wyłączeniem okresu od 5 sierpnia do 18 sierpnia2014 r. Orzeczeniem lekarza medycyny pracy po dniu 6 lutego 2015 r. odwołujący się odzyskał zdolność do pracy na okres do 5 marca 2015 r. W okresie od 6 lutego 2015 r. do 4 marca2015 r. odwołujący się pracował zawodowo, po otrzymaniu dopuszczającego orzeczeniaod lekarza medycyny pracy.
W dniu 21 lipca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję, w którejw uznał, że niezdolności do pracy z powodu choroby w okresie: od 23.06.2014 r.do 04.07.2014 r., od 07.07.2014 r. do 11.07.2014 r., od 14.07.2014 r. do 18.07.2014 r.,od 21.07.2014 r. do 25.07.2014 r., od 28.07.2014 r. do 31.07.2014 r., od 02.09.2014 r.do 05.09.2014 r, od 08.09.2014 r. do 19.09.2014 r., od 22.09.2014 r. do 26.09.2014 r.,od 29.09.2014 r. do 05.02.2015 r., od 05.03.2015 r. do 20.03.2015 r., od 13.04.2015 r.do 17.04.2015 r., od 20.04.2015 r. do 24.04.2015 r., od 27.04.2015 r. do 30.04.2015 r.,od 04.05.2015 r. do 08.05.2015 r., od 11.05.2015 r. do 15.05.2015 r. od 18.05.2015 r.do 22.02.2015 r., od 25.05.2015 r. do 16.07.2015 r. oraz ewentualnej dalszej niezdolnoścido pracy z powodu choroby należy ustalić w ramach jednego okresu zasiłkowego. Jednocześnie odmówił prawa do zasiłku chorobowego za okres od 05.03.2015 r. do 20.03.2015 r.,od 23.03.2015 r. do 27.03.2015 r., od 30.03.2015 r. do 03.04.2015 r., od 07.04.2015 r.do 10.04.2015 r., od 13.04.2015 r. do 17.04.2015 r., od 20.04.2015 r. do 24.04.2015 r.od 27.04.2015 r. do 30.04.2015 r., od 04.05.2015 r. do 08.05.2015 r., od 11.05.2015 r.do 15.05.2015 r., od 18.05.2015 r. do 22.05.2015 r. i od 25.05.2015 r. do 16.07.2015 r. oraz ewentualnej dalszej nieprzerwanej niezdolności do pracy z powodu choroby.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, że do okresu zasiłkowego wlicza się okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej, a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni. Organ rentowy podał, że zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia 8 kwietnia 2015 r. wydanym przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznychA. C.okresy niezdolnoścido pracy od 08.09.2014 r. do 12.09.2014 r., od 29.09.2014 r. do 08.10.2014 r. orazod 04.07.2014 r. do 18.07.2014 r. pozostają ze sobą w związku. Ponadto z opinii z dnia 17.07.2015 r. z-cy Głównego lekarza Orzecznika(...)Oddziału ZUS wW.wynika, niezdolności do pracy w okresie od 09.01.2015 r. do 05.02.2015 r. i od 05.03.2015 r.do 11.03.2015 r. były spowodowane tą samą chorobą. Jednocześnie przerwa pomiędzy nimi nie przekroczyła 60 dni.
W dniu 5 czerwca 2015 r. odwołujący się złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Orzeczeniem z dnia 29 lipca 2015 r. lekarz orzecznik ZUS uznał odwołującego się za zdolnego do pracy. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2015 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.odmówił odwołującemu się prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.
W dniu 19 grudnia 2016 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wydałdecyzję nr (...)odmawiając odwołującemu przyznania prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01.11.2016 r. do 29.11.2016 r., o przyznanie tymczasowej renty na czas niezdolności do pracy z wyłączeniem należnego okresu świadczenia rehabilitacyjnego tj. od dnia 6 lutego 2016 r.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy, w aktach spraw połączonych, w tym na podstawie dokumentacji lekarskiej, akt rentowych dołączonych do akt głównych oraz akt połączonych z niniejszą sprawą do wspólnego rozpoznania, na podstawie dowodu z opinii biegłych neurologa, internisty, ortopedy oraz na podstawie opinii uzupełniających. Sąd oddalił wniosek odwołującego się o wyłącznie biegłegoJ. K.nie znajdując podstaw prawnych i faktycznych do jego uwzględnienia.
Sąd oddalił przy tym wniosek dowodowy odwołującego się o przeprowadzenie dowodu z opinii innego lekarza biegłego ortopedy, uznając, że jest to wniosek, który tak naprawdę zmierza do przedłużenia postępowania i nie wnosi nic nowego do sprawy poza tym, że organ rentowy się nie zgadza z opinią biegłego. Sąd uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, biegły złożył zarówno opinie główną jak i opinię uzupełniającą dlatego wniosek odwołującego o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego internisty podlegał oddaleniu.
W tak ustalony stanie faktycznym Sąd Rejonowy zważył, że odwołanie w zakresie przyznania prawa do zasiłku chorobowego jako nieuzasadnione nie zasługiwało na uwzględnienie, zaś w zakresie ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego jako uzasadnione zasługiwało na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy wskazał, że kwestię uprawnień do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego regulujeustawa z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zgodnie z art. 6 ust 1 w/w ustawy zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Zgodnie z art. 8 w/w ustawy zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 - nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży - nie dłużej niż przez 270 dni.
Odwołujący się wnosił o przyznanie prawa do zasiłku chorobowego za okres od 5 marca 2015 r. do 2 września 2015 r. w ramach nowego okresu zasiłkowego, zasiłku za okres od 1 listopada 2016 r. do 29 listopada 2016 r. oraz w ostatnim piśmie procesowym zasiłku chorobowego za okres od 3 marca 2015r. do 22 marca 2016 r. Organ rentowy stał na stanowisku, że niezdolności do pracy w okresie od 09.01.2015r. do 05.02.2015 r. i od 05.03.2015r. do 11.03.2015 r. były spowodowane tą samą chorobą i jednocześnie przerwa pomiędzy nimi nie przekroczyła 60 dni. W zakresie roszczenia o zasiłek chorobowy za okres od 1 listopada 2016 r. do 29 listopada 2016 r. organ rentowy podał, że w odwołaniu odwołujący się wykroczył poza granice czasowe decyzji nadto roszczenie jest niezasadne z uwagi na fakt, że zwolnienie lekarskie od dnia 23.06.2014 r. do 05.02.2015 r. spowodowane były chorobami współistniejącymi.
Sąd Rejonowy wyjaśnił, że zasadniczym celem zasiłku chorobowego jest kompensata utraconego przez ubezpieczonego dochodu (inaczej: rekompensata zarobku) wskutek wystąpienia u niego czasowej, przejściowej niezdolności do zarobkowania w ramach stosunku prawnego objętego ubezpieczeniem. Celem tym nie jest natomiast uzyskanie dodatkowej korzyści obok wynagrodzenia, dlatego zasiłek chorobowy wypłacany jest nie obok, ale zamiast wynagrodzenia. Zarówno warunki nabycia prawa do świadczeń, jak też wysokość tychże świadczeń i zasady ich wypłaty są sformalizowane z uwagi na: bezwzględnie obowiązujący charakter norm prawnych zawartych w przepisach prawa ubezpieczenia społecznego, wyłączenie możliwości ich wykładani z uwzględnieniem reguł słuszności (zasad współżycia społecznego), ukształtowanie treści stosunków ubezpieczeń społecznych ex lege i niedopuszczalność zawierania co do nich ugód, powodując konieczność ich zgodnego z dosłownym brzmieniem stosowania.
Sąd Rejonowy wskazał również, że ustawa zasiłkowa nie definiuje pojęcia „tej samej choroby”. W zaświadczeniu lekarskim o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby informacje o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłku chorobowego podaje się z zastosowaniem kodów literowych. Pojęcia „ta sama choroba” użytego w art. 9 ust 1 i 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa nie należy odnosić do tych samych numerów statystycznych, zgodnych z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych gdyż nie chodzi o identyczne objawy odpowiadające numerom statystycznym, lecz o opis stanu klinicznego konkretnego układu lub narządu, który - choć daje różne objawy, podpadające pod różne numery statystyczne - stanowi tę samą chorobę, skoro dotyczy tego samego narządu lub układu. Z art. 9 ustawy zasiłkowej wynika, iż okres zasiłkowy liczony jest na nowo wówczas, gdy zachodzi jedna ze wskazanych niżej okoliczności: a) niezdolność do pracy, która wystąpiła po przerwie (minimum jednodniowej) zostanie spowodowana inną chorobą, niż poprzedni okres niezdolności do pracy, b) przerwa pomiędzy okresami niezdolności do pracy spowodowana tą samą chorobą przekroczy 60 dni.
W myśl wyżej powołanych przepisów do okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Po wyczerpaniu 182 dni okresu zasiłkowego, jeżeli dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy, ubezpieczonemu może zostać przyznane świadczenie rehabilitacyjne na okres do 12 miesięcy kalendarzowych. Przedmiotowe przepisy mówią o nieprzerwanej niezdolności do pracy, bez rozróżnienia na niezdolność spowodowaną tą samą czy inną chorobą. Wynika zatem z tego, że do okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, bez względu na rodzaj choroby. Dopiero wówczas, gdy między poszczególnymi okresami niezdolności do pracy występują przerwy, w których ubezpieczony był zdolny do pracy, wliczanie poprzedniego okresu tej niezdolności zależy od rodzaju choroby. Nowy okres zasiłkowy otwiera kolejna niezdolność do pracy powstała po minimum jednodniowej przerwie od poprzedniej i spowodowana inną chorobą niż uprzednio. Jednakże na przestrzeni ostatnich lat w orzecznictwie sądów powszechnych coraz częściej wyrażany jest pogląd, iż teza, że z tą samą chorobę mamy do czynienia w sytuacji, gdy choroba dotyczy tego samego narządu lub układu w żadnej mierze nie ma charakteru uniwersalnego i nie znajduje prostego zastosowania do oceny dysfunkcji występujących w obrębie rozbudowanych układów. Istotnym przy ocenie, czy mamy do czynienia z tą samą chorobą jest ustalenie czy poprzednia niezdolność do pracy ustała w znaczeniu medycznym, czyli czy doszło do wyleczenia, bowiem zwrot „ta sama choroba” powiązany został z wcześniejszą i następczą niezdolnością do pracy. W praktyce ustalenie, czy poprzednia niezdolność do pracy, spowodowana była tą samą chorobą, co ponowna niezdolność do pracy będzie wymagało zasięgnięcia przez sąd wiadomości specjalnych.
Wobec powyższego Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy chirurga ortopedy, neurologa i internisty w celu ustalenia czy odwołujący sięA. F. (1)w okresie od 23 czerwca 2014 r. do dnia 5 lutego 2015 r. był niezdolny do pracy z powodu choroby o tej samej przyczynie co w okresach od dnia 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. i kiedy i czy odzyskał zdolność do pracy dotychczas wykonywanej po dniu 6 lutego 2015 r.
W opinii z dnia 4 lipca 2016 r. biegły neurolog podał, że odwołujący się był niezdolny do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. głównie z powodu zaostrzenia schorzenia narządu ruchu. Po krótkim okresie poprawy, następnie od 5 marca 2015 r. utrzymywały się nadal dolegliwości związane z narządem ruchu i przejściowo wystąpiły objawy infekcji dróg oddechowych od 12 marca 2015 r. do 8 sierpnia 2015 r. w tym czasie opiniowany nie odzyskał zdolności do pracy z powodu schorzenia narządu ruchu. Niezdolność do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz od dnia 5 marca 2015 r. od 16 lipca 2015 r. była spowodowana tym samym schorzeniem. Po tym czasie opiniowany nadal był niezdolny do pracy do chwili obecnej i nie rokował odzyskania zdolności do pracy przez okres co najmniej roku.
W opinii z dnia 22 września 2016 r. biegły internista po zapoznaniu się z dostępną dokumentacją z leczenia wskazał, że w dniu 6 lutego 2015 r. odwołujący się odzyskał zdolność do pracy na tyle, że kolejne zwolnienie otrzymał po miesiącu. Biegły podał, że w obu okresach zwolnień odwołujący się był niezdolny do pracy z powodu zarówno dolegliwości bólowych kręgosłupa - wielostawowych jak i z powodu zaziębień.
W opinii z dnia 17 października 2016 r. biegły ortopeda uznał odwołującego się za osobę niezdolną do pracy z powodu schorzeń układu ruchu. Biegły wskazał, że niedowład spastyczny kończyn dolnych i schorzenia kręgosłupa są ze sobą powiązane. Dolegliwości bólowe i korzeniowe kręgosłupa wynikają z nieprawidłowego obciążenia kręgosłupa w przebiegu zaburzeń mechaniki chodu i niedowładu spastycznego obu kończyn dolnych z ograniczeniem ruchomości stawów biodrowych, kolanowych i skokowych. Z tego powodu schorzenia G54, Ml 5, M47, M54, M79 są ze sobą powiązane. Należy stwierdzić, że dolegliwości bólowe kręgosłupa (G54, Ml 5, M47, M54, M79) mają związek z nieprawidłową mechaniką chodu spowodowaną niedowładem spastycznym kończyn dolnych. Natomiast schorzenia J00, J02, J06, J20 są schorzeniami infekcyjnymi górnych dróg oddechowych i należą do innej grupy schorzeń.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłego chirurga ortopedy w celu ustalenia czy niezdolność do pracy odwołującego się w okresach od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz w okresach od dnia 5 marca 2015r. do dnia 16 lipca 2015 r. była wywołana schorzeniami współistniejącymi tj. czy schorzenia te występowały jako niezależne jednostki chorobowe czy schorzenia współistniejące.
W opinii uzupełniającej biegły ortopeda wskazał, że niezdolność do pracy od 23 czerwca 2014r. do 5 lutego 2015 r. oraz od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. była z powodu współistniejących schorzeń układu ruchu. Nadto nie należy wiązać ze sobą chorób infekcyjnych układu oddechowego z powstaniem kręczy karku. Odnośnie powiązania ze sobą chorób infekcyjnych układu oddechowego z zapaleniem nerwu trójdzielnego lub zapaleniem nerwów międzyżebrowych powinien się wypowiedzieć biegły neurolog.
Postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r. Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej lekarza neurologa w celu ustalenia czy niezdolność odwołującego się w okresach od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz w okresach od dnia 5 marca 2015 r. do dnia 16 lipca 2015 r. była wywołana schorzeniami współistniejącymi tj. czy schorzenia te występowały jako niezależne jednostki chorobowe czy schorzenia współistniejące.
W opinii uzupełniającej biegły z zakresu neurologii wskazał, że po przeprowadzonej analizie dokumentacji medycznej i badaniu opiniowanego w dniu 4 lipca 2016 r. ustalił, że opiniowany był niezdolny do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. głównie z powodu zaostrzenia schorzenia narządu ruchu - zaostrzenia zespołu bólowego kręgosłupa. W okresie od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. utrzymywały się nadal dolegliwości związane ze schorzeniami kręgosłupa i przejściowo wystąpiły objawy infekcji górnych dróg oddechowych od 12 marca 2015 r. do 8 maja 2015r. w tym czasie opiniowany nie odzyskał zdolności do pracy z powodu schorzenia narządu ruchu. Biegły podał, że schorzenie narządu ruchu i schorzenie dróg oddechowych występowały u odwołującego się jako schorzenia współistniejące. Wskazał, że zgodnie z jego opinią z dnia 4 lipca 2016 r. powodem niezdolności odwołującego się do pracy nie było rozpoznawane od dzieciństwa mózgowe porażenie dziecięce, tylko zaostrzenie zespołu bólowego kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego oraz współistniejące infekcje dróg oddechowych. Niezdolność do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz od dnia 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. była spowodowana tym samym schorzeniem: zaostrzenia zespołu bólowego kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego. Po tym czasie opiniowany nadal był niezdolny do pracy z powodu rozpoznania schorzenia kręgosłupa i nie odzyskał zdolności do pracy na dzień badania 4 lipca 2016 r.
W opinii uzupełniającej biegły z zakresu neurologii, odpowiedział na pytania wskazane przez odwołującego się. Wskazał m. in., że w okresie od 5 marca 2015 r. do 11 marca 2015 r. rozpoznano u niego chorobę wg klasyfikacji ICD G54 - zburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych. Choroby oznaczone kodami ICD M47 M54 G54 dotyczą tego samego schorzenia kręgosłupa. Zespoły bólowe korzeniowe G54 występują w przebiegu choroby zwyrodnieniowo - dyskopatycznej (M47, M54) i wynikają z ucisku na korzenie nerwowe z powodu przemieszczenia uszkodzonego dysku. Choroba powodująca niezdolność odwołującego się do pracy nie była spowodowana mózgowym porażeniem dziecięcym, tylko zaostrzeniem w przebiegu choroby zwyrodnieniowo - dyskopatycznej. W ocenie biegłego pojęcie choroba i schorzenie można stosować potocznie wymiennie i tak kody choroby G54, M54 i M47 stosuje się wymiennie przy zaostrzeniach schorzenia kręgosłupa. Powodem niezdolności do pracy było zaostrzenie choroby zwyrodnieniowo - dyskopatycznej. Obie niezdolności do pracy w określonych w postanowieniu okresach spowodowane były tym samym schorzeniem. Infekcja grypowa nie miała wpływu na przebieg schorzenia kręgosłupa tylko z nim współistniała. Orzeczeniem lekarza medycyny pracy po dniu 6 lutego 2015 r. odwołujący się odzyskał zdolność do pracy na okres do 5 marca 2015 r. i po tym czasie do chwili badania 4 lipca 2016r. nie odzyskał zdolności do pracy, biegły wskazał, że stan zdrowia odwołującego się był czynnikiem uzasadniającym korzystanie z zasiłku chorobowego czy świadczenia rehabilitacyjnego.
W opinii uzupełniającej biegły internista wskazał, że określenie choroba czy schorzenie jest jednoznaczne. Oznaczenia od M00 do M99 oznaczają choroby układu kostno-stawowego, mięśniowego i tkanki łącznej. Biegły podał, że w okresie od 5 marca do 11 marca 2015 r. odwołujący się był niezdolny do pracy z kodu G54 - zaburzenia korzeni nerwowych i splotów nerwowych. W trakcie analizy otrzymywanych zwolnień odwołujący się nie prezentował już objawów choroby układu oddechowego. Zaburzenia korzeni nerwowych i splotów nerwowych - G54 nie zostały wywołane powikłaniami grypowymi. W okresie od 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. był niezdolny do pracy z powodu wielu schorzeń, wymienionych w zestawieniu podobnie jak w okresie od 5 marca 2015 r. do 17 kwietnia 2015r. Zdaniem biegłego po 6 lutego 2014 r. do 30 marca 2015 r. odzyskał zdolność do pracy. Nadto potwierdził wnioski ze swojej opinii z dnia 22 września 2016 r. W piśmie z dnia 23 kwietnia 2018 r. odwołujący się złożył zastrzeżenia do opinii uzupełniającej internisty.
W kolejnej opinii uzupełniającej biegły internista wskazał, że z jego doświadczenia lekarskiego wynika, że skutki porażenia mózgowego dotyczące mięśni klatki piersiowej mogą wpłynąć na rozwinięcie schorzeń układu oddechowego, ale biegły neurolog nie zaobserwował takich zmian. Tak więc z przyczyn internistycznych porażenie mózgowe dotyczące odwołującego się nie spowodowało chorób układu oddechowego.
W toku postępowania sądowego uzyskano szereg opinii biegłych oraz zestawienia zaświadczeń lekarskich złożonych przez organ rentowy. Na ich podstawie, po przeprowadzeniu analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Sąd zważył, że odwołujący się cierpiał na schorzenia ze sobą współistniejące zatem decyzje organu rentowego w przedmiocie prawa do zasiłku chorobowego za objęte decyzjami okresy były uzasadnione, a odwołania nie podlegały uwzględnieniu jako niezasadne. Wnioski odwołującego się co do otwarcia trzech kolejnych okresów zasiłkowych nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie i ustalonym stanie faktycznym.
W ocenie Sądu Rejonowego opinie oraz opinie uzupełniające przedstawione przez biegłych w niniejszej sprawie były logiczne, spójne oraz nie budziły zdaniem Sądu wątpliwości z punktu widzenia metodologii, poprawności, rzetelności i prawidłowości rozumowania. Przedstawione przez biegłego opinie były zgodne z wymogamiart. 285 k.p.c.tj. zawierały uzasadnienie i były wyczerpujące, a ponadto były jasne, wyczerpujące i wewnętrznie niesprzeczne. W niniejszej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do kwestionowania zasadności przedmiotowych opinii jako zgodnych w swojej treści i wnioskach końcowych opinii. Opinie biegłych były zgodne co do przyczyn niezdolności odwołującego się do pracy, jak również w kwestii uznania chorób związanych ze schorzeniami kręgosłupa za choroby współistniejące ze sobą.
Natomiast w zakresie roszczenia o przyznanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego Sąd zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.i przyznał odwołującemu się prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 12 miesięcy od dnia 5 marca 2015 r.
Zgodnie natomiast z art. 18 ust 1 i 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. Warunkiem uzyskania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego jest spełnienie tych dwóch przesłanek: pozostawanie niezdolnym do pracy i rokowanie odzyskania zdolności do pracy przy dalszym leczeniu lub rehabilitacji.
W związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy, odwołujący się wnosił o przyznanie mu świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 5 marca 2015 r. do 5 marca 2016 r. oraz o wypłatę zaległych świadczeń. Jednocześnie wniósł o wypłatę zaległych świadczeń. Sąd, w oparciu o powołane wyżej opinie biegłych uznał, że odwołujący się po dniu 5 lutego 2015 r. był zdolny do pracy zaledwie kilkanaście dni. W okresie od 6 lutego 2015 r. do 4 marca 2015 r. odwołujący się pracował zawodowo, po otrzymaniu dopuszczającego orzeczenia od lekarza medycyny pracy. Od dnia 5 marca 2015 r. stał się ponownie niezdolny do pracy, a z opinii biegłych wynika że obie niezdolności do pracy w określonych w postanowieniu okresach spowodowane były tym samym schorzeniem, zaś odwołujący się rokował odzyskanie zdolności do pracy w okresie maksymalnie 12 miesięcy.
W zakresie roszczenia odwołującego się o zasądzenie odsetek ustawowych od dnia 3 kwietnia 2015 r. do dnia wydania wyroku (23 stycznia 2019 r.) przekazać do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.jako właściwemu rzeczowo. Zgodnie zart. 464 § 1 k.p.c.odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę. Postanowienie sądu o przekazaniu sprawy może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Jeżeli jednak organ ten uprzednio uznał się za niewłaściwy, sąd rozpozna sprawę. Do właściwości sądu pracy i ubezpieczeń społecznych należy rozpatrywanie spraw z odwołania od decyzji organu rentowego, a w przypadku gdy decyzja nie została wydana, Sąd przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu. Sąd w niniejszym postępowaniu był obowiązany do rozpoznania odwołania od decyzji odmawiającej skarżącemu prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego, nie zaś do ustalenia odsetek od tego świadczenia. Kierunek i zakres postępowania sądowego wyznacza zatem przedmiot zaskarżonej decyzji. Ubezpieczony może odwołać się do sądu od niewydania w terminie decyzji przez organ rentowy. Pomimo, że wyczerpanie trybu postępowania administracyjnego jest warunkiem dopuszczalności drogi sądowej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, wystąpienie z roszczeniami bezpośrednio na drogę sądową nie powoduje odrzucenia „pozwu”, lecz sąd przekazuje sprawę organowi rentowemu. Zatem Sąd Rejonowy w zakresie roszczenia o odsetki był obowiązany do przekazania sprawy Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziałowi wW.w tym zakresie.
Apelację od powyższego wyroku złożył w dniu 28 lutym 2019 r. odwołującyA. F. (1), zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w części tj. co do pkt 2 wyroku, zarzucając mu naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.orazKonstytucji RP, przepisów ustawy o świadczeniach w razie choroby i macierzyństwa w zakresie zasiłku chorobowego i wnosząc o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w zaskarżonej części oraz naliczenie i wypłatę odsetek. W ocenie odwołującego Sąd I instancji nie uwzględnił jego interesu prawnego, ponieważ nie uzasadnił braku wiary w jego zeznania, zwłaszcza w kontekście wyroku XXI P 146/15 oraz zeznań MP.. Ponadto Sąd Rejonowy dokonał dowolnej, a nie swobodne oceny materiału dowodowego, uznając, że spowodowanie chorób tym samym schorzeniem, czyli mózgowym porażeniem dziecięcym. Wskazał przy tym, że w toku postępowania sądowego uzyskano szereg opinii biegłych oraz zestawienia zaświadczeń lekarskich przesłanych przez stronę przeciwną, przy czym należy podkreślić, że choroby układu oddechowego wywołały niezdolność do pracy i nie były to choroby tożsame z występującym u odwołującego mózgowym porażeniem dziecięcym
(apelacja odwołującego k. 544-551 a.s.).
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego złożył również pełnomocnik odwołującego się, zaskarżając rozstrzygnięcie co do pkt 1, 2 i 3,zarzucając skarżonemu wyrokowi:
1
naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.poprzez błędną ocenę dowodów z opinii biegłego z zakresu ortopedii i internisty, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że odwołujący nie wykazał, iż pomiędzy chorobami uzyskał zdolność do wykonywania pracy i tym samym nabył prawo do otwarcia nowego okresu zasiłkowego;
2
naruszenieart. 2217, art. 227 i art. 231 k.p.c.poprzez nieuzasadnione oddalenie wniosku dowodowego w przedmiocie przesłuchania odwołującego, podczas gdy dowód ten miał dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie, a przy tym jego powołaniu odwołujący nie dopuścił się zwłoki, nie był on wniesiony celem przedłużenia postępowania, jak również okoliczności, które dowód ten miał potwierdzać, nie były dostatecznie wyjaśnione poprzez przeprowadzenie innych dowodów w sprawie;
3
naruszenie art. 9 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa polegające na nieuwzględnieniu przerw między nowo otwartymi okresami zasiłkowymi spowodowanymi wystąpieniem różnych chorób i przyjęcie, że odwołujący nie nabył prawa do zasiłku chorobowego.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik odwołującego wniósł o zmianę wyroku w części poprzez zmianę decyzji z dnia 21 lipca 2015 r. znak:(...)oraz zmianę decyzji z 19 grudnia 2016 r. znak:(...)i przyznanie odwołującemu prawa do zasiłku chorobowego, zmianę okresu przysługującego świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 23 marca 2016 r. na okres 12 miesięcy oraz zmianę orzeczenia w zakresie przekazania roszczenia o odsetku ustawowe do rozpoznania ZUS(...)oddział wW.i zasądzenie odsetek ustawowych od dnia 5 marca 2015 r. do dnia wydania orzeczenia w dniu 23 stycznia 2019 r.
Uzasadniając apelację pełnomocnik odwołującego wskazał, że Sąd Rejonowy wykroczył poza prawidłowego i logicznego wnioskowania na podstawie zgromadzonego w części materiału dowodowego, o czy, świadczy brak prawidłowego zakwalifikowania chorób wskazanych przez biegłych, które powodowały u odwołującego się niezdolność do pracy. Mimo wskazywanych przez odwołującego wątpliwości Sąd przyjął, że z uzupełniającej opinii biegłego internisty wynika, iż skutki porażenia mózgowego dotyczące mięśni klatki piersiowej mogą wpłynąć na rozwinięcie schorzeń układu oddechowego, co nie mogło wpłynąć na otwarcie nowych okresów zasiłkowych. Prawidłowa ocena opinii winna prowadzić do wniosku, że porażenie mózgowe nie spowodowało chorób układu oddechowego. Biegli wskazują na co najmniej dwie choroby, które niezależnie od siebie były przyczyną niezdolności do pracy odwołującego się. Sąd I instancji mimo zasięgnięcia wiedzy specjalistów nie wypowiedział się, czy poprzednia niezdolność do pracy była spowodowana tą samą chorobą, co pierwotna niezdolność do pracy wskazana przez organ rentowy jako dziecięce porażenie mózgowe, czyli choroba wywołująca nieobecność w pracy odwołującego się. W ocenie pełnomocnika mimo otwarcia przed datą 5 marca 2015 r. nowych okresów zasiłkowych niezwiązanych z chorobą układu oddechowego Sąd Rejonowy nie zauważył okoliczności, iż okresy te nie mogą być ze sobą łączone. Prawidłowa ocena zaświadczeń lekarskich powinna prowadzić do wniosków przeciwnych, z których wynika, że niezdolność do pracy nie jest kontynuacją stanu chorobowego, w którym znajdował się odwołujący
(apelacja pełnomocnika odwołującego k. 561-569 a.s.).
Ponadtoapelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł również Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW., zastępowany przez pełnomocnika, zaskarżając wyroku w części tj. co do pkt 1, 3 i 4 i zarzucając mu:
1
naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa poprzez błędne zastosowanie i przyznanie odwołującemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki przyznania tego świadczenia określone w ww. przepisie, a mianowicie brak jest ciągłości pomiędzy zakończeniem okresu zasiłkowego a rozpoczęciem niezdolności do pracy warunkującej przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego,
2
naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wywnioskowanie ze złożonych do akt sprawy opinii biegłych, że dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza odwołującego rokowały odzyskanie zdolności do pracy, w sytuacji, gdy z opinii biegłego neurologa z 4 lipca 2016 r. wynika, że niezdolność do pracy od 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. i od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. była spowodowana tym samym schorzeniem, a po tym czasie opiniowany nada był niezdolny do pracy i nie rokował odzyskania zdolności do pracy przez okres co najmniej roku.
W oparciu o powyższe pełnomocnik organu rentowego wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie odwołań w całości oraz zasądzenie kosztów procesu.
Uzasadniając stanowisko organu rentowego pełnomocnik powołała się na orzecznictwo, wskazując, że uprawnienia do świadczenia rehabilitacyjnego nie jest uzależnione od istnienia po wyczerpaniu zasiłku chorobowego tej samej choroby, która skutkowała prawem do zasiłku chorobowego, lecz dalszego, nieprzerwanego występowania niezdolności do pracy. W przypadku odwołującego się pomiędzy okresem pobierania zasiłku chorobowego od 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. a początkiem okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przyznanego zaskarżonym wyrokiem brak jest ciągłości, gdyż od 6 lutego 2015 r. do 4 marca 2015 r. ubezpieczony był zdolny do pracy. Powyższe powoduje brak jednej z przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego. Ponadto ze złożonych do akt sprawy opinii nie wynika, by dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza odwołującego rokowały odzyskanie zdolności do pracy. Dodatkowo pełnomocnik wskazała, że w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy oddalił odwołania od decyzji odmawiających przyznania prawa do zasiłku chorobowego, tym samym niezasadne było przekazanie do organu rentowego roszczenia o odsetki z uwagi na brak roszczenia głównego(apelacja ZUS k. 575-577 a.s.).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego była częściowo zasadna; jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych przez odwołującego i zastępującego go pełnomocnika w wywiedzionych przez stronę środkach zaskarżenia.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do apelacji strony odwołującej Sąd Okręgowy zważył, iż wskazany w niej przedmiot zaskarżenia koncentrował się przede wszystkim na podważeniu orzeczenia Sądu I instancji w zakresie, w jakim Sąd ten oddalił odwołanie od decyzji z dnia 21 lipca 2015 r. oraz z dnia 19 grudnia 2016 r. na podstawie których organ rentowy odmówił przyznania odwołującemu prawa do zasiłku chorobowego od 5 marca 2015 r. (pkt 1 wyroku).
Przypomnieć należy, że zasiłek chorobowy zgodnie zart. 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwaprzysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 ustawy - nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży – nie dłużej niż przez 270 dni. Do okresu zasiłkowego – w myśl art. 9 ust. 1 ustawy zasiłkowej – wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, jak również okresy niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 ustawy. Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzedniej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej, a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni (art. 9 ust. 2 ww. ustawy).
Przez określenie „nieprzerwana niezdolność do pracy” należy rozumieć jeden okres niezdolności do pracy, spowodowany tą samą chorobą lub różnymi chorobami, jeżeli nie występuje między nimi przerwa. Innymi słowy pracownik jest niezdolny do pracy„bez przerwy” i nie odzyskuje tej zdolności, nawet na jeden dzień. Natomiast jeśli między poszczególnymi okresami niezdolności do pracy, spowodowanymi różnymi chorobami, wystąpi choćby jeden dzień przerwy, w którym ubezpieczony był zdolny do pracy, okres zasiłkowy liczy się od nowa. Jeśli niezdolność do pracy trwa bez przerwy (jest nieprzerwana) - to wszystkie dni tej niezdolności wlicza się w całości do jednego okresu zasiłkowego,bez względu na to, czy spowodowane zostały tą samą, czy inną chorobą. Zatem okres zasiłkowy liczony jest na nowo wówczas, gdy: 1) niezdolność do pracy, która wystąpiła po przerwie (minimum jednodniowej) zostanie spowodowana inną chorobą, niż poprzedni okres niezdolności do pracy, 2) przerwa pomiędzy okresami niezdolności do pracy spowodowana tą samą chorobą przekroczy 60 dni.
W tym miejscu zasadne jest przytoczenie orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie interpretacji powyższych przepisów, w szczególności co do definiowania przyczyn niezdolności w kontekście ustalania okresu zasiłkowego. W wyroku z dnia 6 listopada 2008 r.
(II UK 86/09)Sąd Najwyższy wyjaśnił jak należy rozumieć pojęcie „ta sama choroba”, użyte w art. 9 ust. 1 i 2 ww. ustawy nie należy odnosić wyłącznie do tych samych numerów statystycznych, zgodnych z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10, gdyż nie chodzi o identyczne objawy odpowiadające numerom statystycznym,lecz o opis stanu klinicznego konkretnego układu lub narządu, który - choć daje różne objawy, podpadające pod różne numery statystyczne - wciąż stanowi tę samą chorobę, skoro dotyczy tego samego narządu lub układu. Jednocześnie zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższegoz dnia z dnia 2 września 2009 r.,
(II UZP 7/09)ustanie „poprzedniej niezdolności do pracy”w rozumieniu art. 9 ust. 2 ustawy, oznacza ustanie niezdolności do pracy, w znaczeniu medycznym, a nie końca okresu wypłacania zasiłku. W razie zatem każdej niezdolności do pracy powstaje prawo do nowego okresu zasiłkowego, którego długość określa art. 9 ust. 2 ustawy. O tym, czy będzie to pierwszy dzień okresu zasiłkowego, czy kolejny decyduje rodzaj choroby, a w razie tej samej choroby długość przerwy pomiędzy obiema niezdolnościami.W wyroku z dnia 5 maja 2016 r.
(II BU 4/15)Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę,że sumowanie następujących po sobie w krótkich odstępach czasu okresów niezdolności do pracy z powodu tej samej choroby służy do oddzielenia stanów przemijających od ustabilizowanych, jeżeli bowiem ten sam proces chorobowy czyni pracownika wielokrotnie niezdolnym do pracy w dość krótkich odstępach czasu, to uzasadnione jest przypuszczenie,że wpływ stanu zdrowia na zdolność do pracy nie ma charakteru czasowego (przemijającego). Tożsamość jednostki chorobowej, prowadząca do zliczania okresu zasiłkowego, jakkolwiek oceniana jest z medycznego punktu widzenia, to jednak powinna być rozumiana zważywszyna funkcję ustawy zasiłkowej, polegającą między innymi na zakreśleniu rozsądnego czasu,w którym ubezpieczonemu przysługuje zasiłek chorobowy. Z tego powodu ocena przesłankiz art. 9 ust. 2 ustawy nie zależy od czynnika zewnętrznego wywołującego schorzenie, abstrahuje również od stricte medycznego podziału statystycznego chorób.
Ratio legiswprowadzenia do przepisu pojęcia „ta sama choroba” nakazuje objąć tym terminem wszystkie schorzenia dotykające tego samego organu lub układu wchodzącego w skład organizmu człowieka.
Zarzuty strony odwołującej we wspomnianym wyżej zakresie koncentrowały się na kwestionowaniu dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych, w następstwie błędnej oceny dowodów z opinii biegłego ortopedy i internisty. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego Sąd Rejonowy nieprawidłowo zakwalifikował choroby wskazane przez biegłych, które powodowały niezdolność do pracy u odwołującego. Mimo wskazywanych przez odwołującego wątpliwości przyjął, że w uzupełniającej opinii biegłego internisty wynika, że skutki porażenia mózgowego dotyczące mięśni klatki piersiowej mogą wpłynąć na rozwinięcie schorzeń układu oddechowego, co nie mogło wpłynąć na prawo do otwarcia nowych okresów zasiłku chorobowego. Tymczasem prawidłowa ocena opinii powinna prowadzić do wniosku, że porażenie mózgowe dotyczące odwołującego się nie spowodowało chorób układu oddechowego, gdyż biegli wskazywali co najmniej dwie choroby, które niezależnie od siebie były przyczyną niezdolności do pracy odwołującego się. W praktyce, zdaniem skarżącego, Sąd I instancji mimo zasięgnięcia wiedzy specjalistów nie wypowiedział się czy poprzednia niezdolność do pracy odwołującego była spowodowana tą samą chorobą, co pierwotna wskazana prze organ rentowy jako dziecięce porażenie mózgowe.
Stanowisko odwołującego sprowadza się ono przyjęcia, że schorzenie układu oddechowego – jako niezwiązane z występującym u odwołującego dziecięcym porażeniem mózgu – nie może być łączone w ramach jednego okresu chorobowego ze schorzeniem współistniejącym w postaci schorzenia narządu ruchu. Połączenie, czy też jego brak, z pierwotnie istniejącą u odwołującego dysfunkcją, jak wynika z analizy zebranych w sprawie dowodów, nie miało jednak istotnego znaczenia dla oceny, czy odwołujący faktycznie wyczerpał okres zasiłkowy bądź też czy doszło do otwarcia nowego okresu. Nadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy nie uznał, by skutki porażenia mózgowego dotyczące mięśni klatki piersiowej mogą wpłynąć na rozwinięcie schorzeń układu oddechowego. Przeciwnie, w rozważaniach prawnych wprost odwołał się do treści opinii, w której biegły internista – powołując się na doświadczenie zawodowe – sugerował co prawda możliwość wpływu istniejących u odwołującego od urodzenia schorzeń na powstanie chorób układu oddechowego, jednakże nie zostało to zaobserwowane przez biegłego neurologa. W tym też zakresie zarzuty apelacji mijały się z istotą ustaleń, jakie Sąd Rejonowy poczynił w oparciu o opinie biegłych sądowych. Zgodnie z tym ustaleniami, odwołujący był niezdolny do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. nie z powodu głównie rozpoznawanego od dzieciństwa mózgowego porażenia dziecięcego lecz z powodu zaostrzenia schorzenia narządu ruchu - zaostrzenia zespołu bólowego kręgosłupa. W okresie od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. utrzymywały się nadal dolegliwości związane ze schorzeniami kręgosłupa i przejściowo wystąpiły objawy infekcji górnych dróg oddechowych od 12 marca 2015 r. do 8 maja 2015 r. W tym czasie nie odzyskał zdolności do pracy z powodu schorzenia narządu ruchu. Jednocześnie Sąd Rejonowy wskazał, że występujący w okresach zwolnień lekarskich niedowład spastyczny kończyn dolnych i schorzenia kręgosłupa były ze sobą powiązane, co umożliwia ich kwalifikacje jako występujących w ramach tej samej choroby rozumianej jako schorzenie narządu ruchu. Z kolei schorzenia J00, J02, J06, J20 były schorzeniami infekcyjnymi górnych dróg oddechowych i należały do innej grupy schorzeń. Powyższe ustalenia Sądu Rejonowego – przyjęte za podstawę wyrokowania – znajdywały odzwierciedlenie w opiniach biegłych sądowych. Przede wszystkim biegła neurolog – wobec której skarżący nie podnosił zarzutów na tle apelacji – w opinii głównej z 4 lipca 2016 r. jednoznacznie wskazała, że opiniowany był niezdolny do pracy od dnia 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz od dnia 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. głównie z powodu zaostrzenia schorzenia narządu ruchu. Takie stanowisko podtrzymała również na tle opinii uzupełniających z 5 maja 2017 r. oraz z 5 stycznia 2018 r., wyjaśniając dodatkowo, że opisany przez nią wpływ stanu zdrowia odwołującego na zdolność do pracy był spowodowany tym samym schorzeniem w postaci zaostrzeniem zespołu bólowego kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego. Podobne wnioski formułował również biegły z zakresu ortopedii w opinii uzupełniającej z dnia 29 stycznia 2017 r., wskazując, że niezdolność do pracy od 23 czerwca 2014 r. do 5 lutego 2015 r. oraz od 5 marca 2015 r. do 16 lipca 2015 r. istniała z powodu współistniejących schorzeń układu ruchu. Analiza przedmiotowych opinii prowadzi do wniosku, że stwierdzona przez biegłą niezdolność do pracy miała charakter ciągły począwszy od 23 czerwca 2014 r., natomiast występujące w tym czasie infekcje dróg oddechowych miały charakter schorzeń współistniejących. Wnioski te – w świetle cytowanego wyżej orzecznictwa – pozwalały odróżnić występujące u odwołującego schorzenie narządu ruchu jako głównego schorzenia wywołującego długotrwałą niezdolność do pracy, od schorzenia dróg oddechowych, które miało charakter okresowy, choć nawracający. Zdaniem Sądu nie stoi temu również na przeszkodzie uznanie przez biegłych, że schorzenia miały charakter współistniejący, gdyż oznacza to jedynie, że występowały w podobnym czasie.
Sąd Okręgowy nie znalazł przy tym podstaw do uwzględnienia jako zasadnego zarzutu naruszeniaart. 217 k.p.c.,art. 227 k.p.c.orazart. 231 k.p.c.poprzez nieuzasadnione oddalenie wniosku dowodowego w przedmiocie przesłuchaniaA. F. (1). Podnosząc ten zarzut pełnomocnik odwołującego wskazał, że przesłuchanie odwołującego miało kluczowe znaczenie w sprawie, jednakże w żaden sposób nie uzasadnił tej argumentacji. Natomiast Sąd zważył, że przedmiotowy wniosek został zgłoszony na okoliczność choroby internistycznej odwołującego oraz wystawianych zwolnień lekarskich, przy czym analiza uzasadnienia skarżonego wyroku wskazuje jednoznacznie, że okoliczności te zostały ustalone w oparciu o inne oferowane przez strony dowody – w tym sporządzone przez ZUS zestawienie zwolnień lekarskich odwołującego, a w szczególności opinii biegłych sądowych. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu Okręgowego przeprowadzenie dowodu z przesłuchania odwołującego (strony) nie było konieczne, a co za tym idzie, brak podstaw do czynienia Sądowi Rejonowemu zarzutu istotnych uchybień procesowych w tym zakresie.
Z perspektywy powyższego Sąd Okręgowy nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy zasiłkowej i pominięciu przez Sąd Rejonowy przerw w zwolnieniach lekarskich odwołującego. Z opinii biegłych sądowych wynika bowiem jednoznacznie, że odwołujący cierpiał na schorzenia ze sobą współistniejące, tym samym przerwy w zwolnieniach lekarskich nie mogły skutkować otwarciem kolejnych okresów zasiłkowych, jak domagał się tego odwołujący.
Odrębną kwestią wymagającą omówienia było zaskarżenie rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w zakresie, w jakim Sąd ten orzekł o zmianie decyzji ZUS i przyznania odwołującemu się prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 12 miesięcy od dnia 5 marca 2015 r. Sąd Okręgowy zważył, że brak było podstaw do zmiany tego rozstrzygnięcia – zarówno w oparciu o argumentację odwołującego się, jak i organu rentowego. W odniesieniu do zaskarżenia tej części orzeczenia przez odwołującego należy podkreślić, iż stanowi to konsekwencję uznania apelacji strony za niezasadną w zakresie, w jakim zaskarżony został wyrok w części oddalającej odwołania od decyzji odmawiających przyznaniaA. F. (1)prawa do zasiłku chorobowego. Z tej perspektywy brak podstaw do zmiany rozstrzygnięcia poprzez ustalenie innej daty początkowej przysługiwania zasiłku chorobowego niż uczynił to Sąd Rejonowy na podstawie skarżonego wyroku. Zgodnie z art. 18 ust. 1 świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Oznacza to, że po wyczerpaniu przez odwołującego okresu zasiłkowego, kolejna niezdolność do pracy, następująca jednocześnie w terminie nie dłuższym niż 60 dni po ustaniu poprzedniej niezdolności do pracy, uzasadnia prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od daty powstania tej kolejnej niezdolności. Sąd Okręgowy miał również na uwadze, że przyznanie odwołującemu świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 23 marca 2016 r. na okres 12 miesięcy nie było możliwe z uwagi na rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie toczącej się przed tutejszym Sądem z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt VII U 761/17, na podstawie którego odwołującemu przyznano prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od 30 grudnia 2016 r. na stałe. Na tle przepisów ustawy zasiłkowej nie jest możliwe posiadanie jednocześnie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego oraz prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, bowiem pierwsze z wymienionych świadczeń jest uwarunkowane istnieniem pozytywnych rokowań co do poprawy stanu zdrowia wskutek dalszego leczenia.
W odniesieniu natomiast do argumentów podnoszonych przez organ rentowy, związku z wątpliwościami co do spełnienia przez odwołującego przesłanek do świadczenia rehabilitacyjnego, Sąd Okręgowy uzupełnił postępowanie dowodowe. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2019 r.
(k. 651 a.s.)dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych chirurga ortopedy i medycyny pracy celem ustalenia, czy odwołujący się po dniu 4 marca 2015 r. odzyskał zdolność do pracy czy też dalsza rehabilitacja lecznicza rokowała odzyskanie zdolności do pracy. W opinii z dnia 10 października 2020 r.
(k. 785-787 a.s.)biegli sądowi z zakresu ortopedii i medycyny pracy stwierdzili, że wnioskodawca nie odzyskał zdolności do pracy po dniu 4 marca 2015 r. Biorąc pod uwagę rodzaj schorzeń, wykształcenie, rodzaj wykonywanej dotychczas pracy i wiek opiniowanego, rokował on odzyskanie zdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku (pracownik biurowy, inspektor zatrudniony w Urzędzie MiastaW.) w drodze dalszego leczenia i rehabilitacji. Biegli oceniali zebrany materiał retrospektywnie i mieli wiedzę, że opiniowany w praktyce nie odzyskał zdolności do pracy w okresie 12 miesięcznego świadczenia rehabilitacyjnego – nie doszło do istotnej poprawy narządu ruchu – jednak na dzień 5 marca 2015 r. istniało duże prawdopodobieństwo, opiniowany odzyska tę zdolność i należało rokować zdolność do pracy. Od 5 marca 2015 r. do 11 marca 2015 r. wobec odwołującego ponownie orzeczono czasową niezdolność z powodu schorzeń układu ruchu – zaburzenia korzeni i splotów nerwowych (G54). Następnie od 12 marca 2015 r. do 8 maja 2015 r. odwołujący był niezdolny do pracy z powodu schorzeń układu oddechowego (J02). Od 11 maja 2015 r. ponownie niezdolność do pracy była powodowana schorzeniami układu ruchu. Z powyższej opinii wynika zatem wniosek – zbieżny z treścią opinii neurologicznej sporządzonej w postępowaniu przed Sądem I instancji – zgodnie z którym w przypadku odwołującego spełnione zostały przesłanki pozostawania niezdolnym do pracy i rokowania co do odzyskania zdolności do pracy przy dalszym leczeniu lub rehabilitacji. Powyższa opinia potwierdza zatem stanowisko przyjęte przez Sąd I instancji co do zasadności odwołania w zakresie przyznania odwołującemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 12 miesięcy począwszy od 5 marca 2015 r.
Sąd miał przy tym na uwadze powołany w apelacji organu rentowego pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2009 r. II UK 149/08, zgodnie z którym uprawnienie do świadczenia rehabilitacyjnego jest uzależnione od dalszego, nieprzerwanego występowania niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą lub inną chorobą, albo też kilkoma współistniejącymi chorobami. Podzielając powyższe stanowisko Sąd Okręgowy zważył jednak, że nie ma ono zastosowania w niniejszej sprawie. Wprawdzie bezspornie odwołujący w okresie od 6 lutego 2015 r. do 4 marca 2015 r. otrzymał orzeczenie od lekarza medycyny pracy dopuszczające go do pracy i pracował zawodowo, co świadczy o czasowym odzyskaniu zdolności do pracy, jednakże po dniu 4 marca 2015 r. nastąpił dalszy okres niezdolności do pracy spowodowany tymi samymi schorzeniami związanymi z dysfunkcją układu ruchu oraz chorobą układu oddechowego.
W odniesieniu z kolei do apelacji organu rentowego Sąd Okręgowy zważył, że była ona zasadna jedynie częściowo – w zakresie, w jakim zmierzała do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie przekazania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych roszczenia o odsetki ustawowe od prawa do zasiłku chorobowego od dnia 3 kwietnia 2015 r. do 23 stycznia 2019 r. Należy podkreślić, że w sprawie, która dotyczy odsetek o opóźnienie w zapłacie należnych świadczeń z tytułu zasiłku chorobowego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiart. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 423), zgodnie z którym jeżeli Zakład - w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych - nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności. Zawarte w cytowanym wyżej przepisie określenie „nie ustalił prawa do świadczenia” oznacza zarówno niewydanie w terminie decyzji przyznającej świadczenie, jak i wydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, mimo spełnienia warunków do jego uzyskania(por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 października 2010 r., III UK 20/10; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 19 stycznia 2012 r., III AUa 1549/11; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 5 listopada 2015 r., III AUa 896/15).A contrariodo powyższego, opóźnienie w ustaleniu prawa do świadczenia lub jego wypłaty z winy Zakładu – a tym samym, ziszczenie się przesłanek do odsetek – nie zachodzi, jeśli brak było podstaw do ustalenia prawa do świadczenia. Zasadnie zatem organ rentowy wskazał w apelacji na brak podstaw do przekazania wg. jego właściwości powyższego roszczenia z uwagi na oddalenie roszczenia o przyznanie prawa do zasiłku chorobowego. Miało ono status roszczenia głównego, tym samym konsekwencją przesądzenia o braku jego zasadności winno być oddalenie roszczenia o odsetki, nie zaś przekazanie sprawy do rozpoznania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nie znajdując podstaw do wzruszenia rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w tym zakresie Sąd Okręgowy zważył, że zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie przekazania sprawy o odsetki organowi rentowemu podlegało zmianie, a samo zaś roszczenie w tym zakresie należało oddalić.
Mając na względzie powyższe, uznając apelację organu rentowego za częściowo zasadną, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił skarżony wyrok w zakresie pkt 3 i orzekając co do istoty oddalił roszczenie o odsetki od prawa do zasiłku chorobowego, o czym orzekł zgodnie z pkt 1 sentencji wyroku.
W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany skarżonego wyroku. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy dokonał analizy materiału dowodowego, poczynił ustalenia w zakresie stanu faktycznego oraz zastosował przepisy, skutkiem czego zaskarżony wyrok zawiera trafne i odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Uznając apelacje obu stron za niezasadne w pozostałym zakresie, na podstawie powołanych przepisów orazart. 385 k.p.c.Sąd Okręgowy orzekł o ich oddaleniu zgodnie z pkt 2 sentencji wyroku.
W pkt 3 wyroku Sąd Okręgowy orzekł o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi odwołującego za udzielenie pomocy prawnej odwołującemu z urzędu na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu(t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18).
W zakresie kosztów procesu, które z racji wyniku postępowania co do zasady winien ponieść odwołujący, Sąd Okręgowy uznał za zasadne odstąpienie od obciążania nimi strony odwołującej na podstawieart. 102 k.p.c.Powyższe jest uzasadnione charakterem niniejszej sprawy, w szczególności zakresem roszczeń dochodzonych przez odwołującego oraz jego przekonaniem co do zasadności egzekwowania roszczeń na drodze sądowej, jak również sytuacją życiową i materialną odwołującego, która uzasadniała zwolnienie go od kosztów w postępowaniu przed Sądem I instancji i która nie ulegał znaczącej zmianie w postępowaniu niniejszym. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt 4 sentencji wyroku na podstawieart. 102 k.p.c.
| 40
|
15/451000/0003621/Ua
|
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
|
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych II instancja
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 2217;art. 227;art. 231",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 2217, art. 227 i art. 231 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636",
"art": "art. 8",
"isap_id": "WDU19990600636",
"text": "art. 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa",
"title": "Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa"
},
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887",
"art": "art. 85;art. 85 ust. 1",
"isap_id": "WDU19981370887",
"text": "art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych"
}
] |
[
"Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - )",
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 102; art. 217; art. 2217; art. 227; art. 231; art. 233; art. 233 § 1; art. 285; art. 385; art. 386; art. 386 § 1; art. 464; art. 464 § 1)",
"Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 - art. 8)",
"Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 - art. 85; art. 85 ust. 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152505100001006_II_K_000342_2018_Uz_2021-12-06_001
|
II K 342/18
| 2021-12-06T00:00:00
| 2023-05-26T13:55:05
| 2024-03-05T04:27:12
|
15250510
|
1006
|
SENTENCE
|
7.Sygn. akt II K 342/18 1.2. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 06 grudnia 2021r Sąd Rejonowy w Kaliszu w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSR Agnieszka Wachłaczenko Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Dębowa w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kaliszu---------- po rozpoznaniu dnia 07.10.2019r., 13.01.2020r., 14.01.2020r., 24.02.2021r., 23.04.2021r., 03.08.2021r., 12.10.2021r., 22.11.2021r sprawy B. S. syna K. i M. z domu C. , ur. (...) w P. , oskarżon
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Wiktoria Zagórowska" xPublisher="wzagorowska" xEditorFullName="Wiktoria Zagórowska" xEditor="wzagorowska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="6" xFlag="published" xVolType="15/250510/0001006/K" xYear="2018" xVolNmbr="000342" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>7.Sygn. akt II K 342/18</xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>1.2. </xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">
<xBx>Dnia 06 grudnia 2021r</xBx></xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Kaliszu w II Wydziale Karnym w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący SSR Agnieszka Wachłaczenko</xText>
<xText><xBx>Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Dębowa</xBx></xText>
<xText><xBx>w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kaliszu----------</xBx></xText>
<xText>po rozpoznaniu dnia 07.10.2019r., 13.01.2020r., 14.01.2020r., 24.02.2021r., 23.04.2021r., 03.08.2021r., 12.10.2021r., 22.11.2021r</xText>
<xText>sprawy <xBx><xAnon>B. S.</xAnon> </xBx>syna <xAnon>K.</xAnon> i <xAnon>M. z domu C.</xAnon>, <xAnon>ur. (...)</xAnon> w <xAnon>P.</xAnon>,</xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>oskarżonego o to, że:</xBx></xText>
<xText>w okresie czasu od 2009 roku do dnia 5 grudnia 2016 roku w <xAnon>K.</xAnon> znęcał się psychicznie i fizycznie nad synem małoletnim <xAnon>W.</xAnon> lat 12, a od marca 2016r do 5 grudnia 2016 roku w <xAnon>K.</xAnon> znęcał się psychicznie i fizycznie nad pozostałymi członkami rodziny tj. konkubiną <xAnon>P. W.</xAnon> oraz ich małoletnimi dziećmi <xAnon>I.</xAnon> lat 11, <xAnon>O.</xAnon> lat 6 i <xAnon>N.</xAnon> lat 4 rodzeństwem <xAnon>S.</xAnon>, w ten sposób, że wszczynał awantury domowe podczas, których ubliżał wszystkim słownie używając słów obelżywych i powszechnie uważanych za wulgarne, nadto małoletnich bił rękami po ciele, szarpał za odzież i ręce, deptał po ciele, bił paskiem po głowie, konkubinę szarpał i popychał, w trakcie awantur groził jej słownie pozbawieniem życia, a nadto w dniu 5 grudnia 2016 roku groził jej słownie pozbawieniem życia, a groźby te wzbudziły w zagrożonej obawę, że zostaną spełnione oraz w tym dniu umyślnie dokonał uszkodzenia ciała <xAnon>P. W.</xAnon> w ten sposób, że kopnął pokrzywdzoną dwukrotnie w okolice podudzia i wypchnął z mieszkania, następnie kiedy wracała do mieszkania na klatce schodowej popchnął ją w wyniku czego się przewróciła, a jak leżała uderzał pięściami po całym ciele i kopał nogami po głowie, czyn spowodował u <xAnon>P. W.</xAnon> obrażenia ciała w postaci masywnego obrzęku grzbietu nosa z krwiakami okularowymi w trakcie resorpcji, krwiaka wargi górnej oraz złamania kości nosa z przemieszczeniem, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządu ciała na czas powyżej siedmiu dni, przy czym czynu tego dokonał w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne</xText>
<xText><xBx>tj. o czyn z <xLexLink xArt="art. 207;art. 207 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 207 § 1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 157;art. 157 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 157 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> </xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>oskarżonego <xAnon>B. S.</xAnon> uznaje za winnego zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycję <xLexLink xArt="art. 207;art. 207 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 207 § 1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 157;art. 157 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 157 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> wyłączając okres od 25 listopada 2013 r. do 12 grudnia 2015 r. i za ten czyn na podstawie <xLexLink xArt="art. 207;art. 207 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 207 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 3" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 3 k.k.</xLexLink> wymierza mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 63;art. 63 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 63 § 1 k.k.</xLexLink> na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza okresy pozbawienia wolności oskarżonego od 7 grudnia 2016 r. godz. 09.30 do 08 grudnia 2016 r. godz. 14.22 oraz od 12 lutego 2016 r. godz. 22.00 do dnia 1 lutego 2017 r.;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>na podstawie <xLexLink xArt="art. 41 a;art. 41 a § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 41a § 1 k.k.</xLexLink> orzeka wobec oskarżonego zakaz jakiegokolwiek kontaktowania się z pokrzywdzonymi <xAnon>P. W.</xAnon>, oraz małoletnimi <xAnon>W.</xAnon>, <xAnon>I.</xAnon>, <xAnon>O.</xAnon> i <xAnon>N.</xAnon> rodz. <xAnon>S.</xAnon> oraz zbliżania się do pokrzywdzonych na odległość mniejszą niż 50 m przez okres 2 (dwóch) lat;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz adw. <xAnon>L. K.</xAnon> kwotę <xAnon> (...)</xAnon> (jeden tysiąc sto osiemdziesiąt osiem) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText>przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz adw. <xAnon>G. M.</xAnon> kwotę <xAnon> (...)</xAnon> (jeden tysiąc sto osiemdziesiąt osiem) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem pomocy prawnej udzielonej pokrzywdzonym z urzędu;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText>zwalnia oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">SSR Agnieszka Wachłaczenko</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="32"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="30"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="35"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="118"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="24"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="28"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="15"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="123"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="6"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="11"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="2"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="8"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="114"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="63"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="107"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="719"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="8" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Formularz UK 1</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Sygnatura akt</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>II K 342/18</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie <xLexLink xArt="art. 343;art. 343 a;art. 387" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.</xLexLink> albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>7.USTALENIE FAKTÓW</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.1.Fakty uznane za udowodnione</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"></xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Lp.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Oskarżony</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="11" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>1.1.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xAnon>K. S.</xAnon></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="11" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>w okresie czasu od 2009 roku do dnia 5 grudnia 2016 roku w <xAnon>K.</xAnon> znęcał się psychicznie i fizycznie nad synem małoletnim <xAnon>W.</xAnon> lat 12, a od marca 2016r do 5 grudnia 2016 roku w <xAnon>K.</xAnon> znęcał się psychicznie i fizycznie nad pozostałymi członkami rodziny tj. konkubiną <xAnon>P. W.</xAnon> oraz ich małoletnimi dziećmi <xAnon>I.</xAnon> lat 11, <xAnon>O.</xAnon> lat 6 i <xAnon>N.</xAnon> lat 4 rodzeństwem <xAnon>S.</xAnon>, w ten sposób, że wszczynał awantury domowe podczas, których ubliżał wszystkim słownie używając słów obelżywych i powszechnie uważanych za wulgarne, nadto małoletnich bił rękami po ciele, szarpał za odzież i ręce, deptał po ciele, bił paskiem po głowie, konkubinę szarpał i popychał, w trakcie awantur groził jej słownie pozbawieniem życia, a nadto w dniu 5 grudnia 2016 roku groził jej słownie pozbawieniem życia, a groźby te wzbudziły w zagrożonej obawę, że zostaną spełnione oraz w tym dniu umyślnie dokonał uszkodzenia ciała <xAnon>P. W.</xAnon> w ten sposób, że kopnął pokrzywdzoną dwukrotnie w okolice podudzia i wypchnął z mieszkania, następnie kiedy wracała do mieszkania na klatce schodowej popchnął ją w wyniku czego się przewróciła, a jak leżała uderzał pięściami po całym ciele i kopał nogami po głowie, czym spowodował u <xAnon>P. W.</xAnon> obrażenia ciała w postaci masywnego obrzęku grzbietu nosa z krwiakami okularowymi w trakcie resorpcji, krwiaka wargi górnej oraz złamania kości nosa z przemieszczeniem, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządu ciała na czas powyżej siedmiu dni, przy czym czynu tego dokonał w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, <xBx>tj. czyn z <xLexLink xArt="art. 207;art. 207 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 207 § 1 k.k.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 157;art. 157 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 157 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> </xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Dowód</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Numer karty</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xAnon>B. S.</xAnon> i <xAnon>P. W.</xAnon> pozostawali w związku konkubenckim. Ze związku tego pochodzi czworo dzieci: <xAnon>W.</xAnon>, <xAnon>I.</xAnon>, <xAnon>O.</xAnon> oraz <xAnon>N.</xAnon> rodz. <xAnon>S.</xAnon>.</xText>
<xText>Oskarżony nadużywał alkoholu. Nie pracował regularnie, często nie pojawiał się w domu przez kilka dni. <xAnon>P. W.</xAnon> miała o to pretensje do oskarżonego.</xText>
<xText>Od 24 listopada 2013 r. do 30 listopada 2015 r. oskarżony <xAnon>B. S.</xAnon> był pozbawiony wolności.</xText>
<xText>Od dnia 1 stycznia 2016 r. oskarżony został objęty dozorem kuratora. Kurator mobilizował oskarżonego do podjęcia pracy. Ten jednak pracy nie podejmował i zatajał przed kuratorem ten fakt. W dniu 29 września 2016 r. oskarżony otrzymał upomnienie od kuratora. Jeszcze w dniu 1 grudnia 2016 r. kurator była w miejscu zamieszkania oskarżonego. Oskarżony był agresywny przede wszystkim w stosunku do najstarszego syna. Nie reagował na zwracana mu uwagę.</xText>
<xText>Po opuszczeniu zakładu karnego w listopadzie 2015 r. negatywne zachowania oskarżonego powtarzały się. <xAnon>P. W.</xAnon> pozwoliła ponownie zamieszkać oskarżonemu wspólnie z nią i ich małoletnimi dziećmi. Oskarżony ubliżał wszystkim słownie używając słów obelżywych i powszechnie uważanych za wulgarne, synów bił rękami po ciele, szarpał za odzież i ręce, deptał po ciele, bił paskiem po głowie, <xAnon>P. W.</xAnon> szarpał i popychał oraz groził jej pozbawieniem życia. Podobne zachowania wobec <xAnon>W. S.</xAnon> miały miejsce od ok. 2009 r.</xText>
<xText>W dniu 5 grudnia 2016 r. <xAnon>P. W.</xAnon> i oskarżony pokłócili się. Oskarżony groził konkubinie pozbawieniem życia, dwukrotnie kopnął ją w nogę. Pokrzywdzona opuściła mieszkanie a następnie zadzwoniła do pracownika socjalnego MOPS oraz do kuratora oskarżonego – <xAnon>A. N.</xAnon> i zgłosiła potrzebę interwencji Policji. Wiedząc, iż patrol Policji wkrótce będzie na miejscu pokrzywdzona postanowiła wrócić do mieszkania. Na klatce schodowej spotkała oskarżonego, który uderzył pokrzywdzoną w nos, popchnął a gdy się przewróciła zaczął ją kopać. Pokrzywdzona zaczęła krzyczeć wtedy oskarżony uciekł. Na skutek uderzenia pokrzywdzona doznała złamania kości nosa z przemieszczeniem, masywnego obrzęku grzbietu nosa z krwiakami okularowymi oraz krwiaka wargi górnej.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>częściowo wyjaśnienia oskarżonego,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>zeznania <xAnon>P. W.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>opinia,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>zeznania <xAnon>A. N.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText>zeznania <xAnon>I. S.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText>zeznania <xAnon>W. S.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText>zeznania <xAnon>G. S.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">8</xName>
<xText>zeznania <xAnon>K. L.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">9</xName>
<xText>zeznania <xAnon>M. D.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">10</xName>
<xText>zeznania <xAnon>Z. P.</xAnon></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">11</xName>
<xText>zeznania <xAnon>M. P.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">12</xName>
<xText>zeznania <xAnon>N. B.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">13</xName>
<xText>zeznania <xAnon>E. W.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">14</xName>
<xText>zeznania <xAnon>A. S.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">15</xName>
<xText>zeznania <xAnon>J. W.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">16</xName>
<xText>zeznania <xAnon>S. R.</xAnon></xText>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>1.k. 597-598,</xText>
<xText>2.k. 608-610,39, 89,</xText>
<xText>3. k. 54, 204-207, 296</xText>
<xText>4. k. 610-611, 157,</xText>
<xText>5. k. 222-223</xText>
<xText>6. k. 225-226,</xText>
<xText>7. k. 611-612,</xText>
<xText>8. k. 611-612, 267</xText>
<xText>9. k. 612</xText>
<xText>10. k. 613</xText>
<xText>11. k. 615</xText>
<xText>12. k. 657-658, 235-236,</xText>
<xText>13. k. 677-678, 171,</xText>
<xText>14. k. 679-680, 238-239,</xText>
<xText>15. k. 680, 447</xText>
<xText>16. k. 445</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.1.Fakty uznane za nieudowodnione</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Lp.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Oskarżony</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="11" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>1.2.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="11" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Dowód</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Numer karty</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>7.OCena DOWOdów</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Lp. faktu z pkt 1.1</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Dowód</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="10" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Zwięźle o powodach uznania dowodu</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>1. częściowo wyjaśnienia oskarżonego,</xText>
<xText>2. zeznania <xAnon>P. W.</xAnon>,</xText>
<xText>3. opinia,</xText>
<xText>4.zeznania <xAnon>A. N.</xAnon>,</xText>
<xText>5.zeznania <xAnon>I. S.</xAnon></xText>
<xText>6.zeznania <xAnon>W. S.</xAnon>,</xText>
<xText>7.zeznania <xAnon>G. S.</xAnon>,</xText>
<xText>8.zeznania <xAnon>K. L.</xAnon></xText>
<xText>9.zeznania <xAnon>M. D.</xAnon>,</xText>
<xText>10.zeznania <xAnon>Z. P.</xAnon></xText>
<xText>11.zeznania <xAnon>M. P.</xAnon>,</xText>
<xText>12.zeznania <xAnon>N. B.</xAnon>,</xText>
<xText>13.zeznania <xAnon>E. W.</xAnon>,</xText>
<xText>14.zeznania <xAnon>A. S.</xAnon>,</xText>
<xText>15. zeznania <xAnon>J. W.</xAnon>,</xText>
<xText>16.zeznania <xAnon>S. R.</xAnon></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="10" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Sąd ocenił jako wiarygodne zeznania <xAnon>P. W.</xAnon> w takim zakresie w jakim pokrywały się one z jej zeznaniami z postępowania przygotowawczego. Pokrzywdzona wyjaśniła w sposób wiarygodny, iż rozbieżności z zeznaniami złożonymi przed Sądem wynikają z upływu czasu od tych zdarzeń, że lepiej pamiętała bezpośrednio po zdarzeniu. Pokrzywdzona nie uchylała się od zeznawania o faktach dla niej niekorzystnych, np. przyznała się że sama wymierzała kary cielesne synom, że często awantury rozpoczynały się za jej przyczyną. Nadto jej zeznania znajdują potwierdzenie w zeznaniach innych świadków, np. kurator <xAnon>A. N.</xAnon> a także w nieosobowym materiale dowodowym, tj. opiniach lekarskich dotyczących obrażeń ciała stwierdzonych u pokrzywdzonej, stanu zdrowia psychicznego oskarżonego. Należy zwrócić uwagę, iż pokrzywdzona nie ma interesu w tym by składać fałszywe zeznania, nigdy nie pozostawała w związku małżeńskim z oskarżonym, nie toczy się zatem postępowanie o rozwód. Pokrzywdzona w związku z rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie nie uzyska żadnych realnych korzyści. Również zeznania małoletnich pokrzywdzonych potwierdzają sytuację panującą w domu. Z zeznań <xAnon>N. B.</xAnon> wynika, iż pokrzywdzona przyznała się jej że sprowokowała oskarżonego ale nie sądziła, iż dojdzie do pobicia. Należy jednak zwrócić uwagę, iż jak wynika z zeznań pokrzywdzonej miała ona tego dnia pretensje do oskarżonego, że nie idzie się zarejestrować w Urzędzie Pracy. Często miała również pretensje o nierówny podział obowiązków w domu, o unikanie wykonywania tych obowiązków przez oskarżonego o picie alkoholu, nadto z zeznań małoletnich wynika, iż matka miała pretensje o to, że oskarżony nie zajmował się dziećmi lub krzywdził je. Trudno tego typu zastrzeżenia traktować jako prowokowanie oskarżonego przemocowych zachowań. Zeznania pokrzywdzonej częściowo znajdują potwierdzenie również w zeznaniach osób emocjonalnie powiązanych z osobą oskarżonego, które przyznają iż oskarżony stosował metody wychowawcze polegające na biciu a nawet w wyjaśnieniach samego oskarżonego. Przyznają również, iż oskarżony używał alkoholu. To, że świadkowie lub oskarżony ci uważają, iż są to dozwolone metody wychowawcze nie wpływa na wiarygodność pokrzywdzonej i jej małoletnich dzieci.</xText>
<xText>Sąd nie dopatrzył się okoliczności nakazujących zakwestionować całokształt nieosobowego materiału dowodowego.</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<xBRx></xBRx>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.1.Fakty uznane za nieudowodnione</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="10" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="2" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="10" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Sąd nie dal wiary zeznaniom <xAnon>P. S.</xAnon> w zakresie w jakim zeznawał, iż oskarżony był abstynentem, gdyż w tym zakresie są one sprzeczne nawet z wyjaśnieniami oskarżonego.</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>7.PODSTAWA PRAWNA WYROKU </xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Oskarżony</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 207;art. 207 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 207 § 1 k.k.</xLexLink> karze podlega ten, kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą (…). W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przypisanie oskarżonemu zarzucanego mu czynu z wyłączeniem okresu, kiedy to <xAnon>B. S.</xAnon> był pozbawiony wolności. Jakkolwiek oskarżony wyjaśniał, iż bicie dzieci stosował jedynie jako metodę wychowawczą, jest to metoda oparta na okazaniu dziecku swojej przewagi, poniżeniu dziecka. Metodami wychowawczymi z pewnością nie są również stosowane wobec dzieci wyzwiska, szarpanie. Podobnie prowokacją wobec oskarżonego nie można nazwać wymagań partnerki w zakresie dbania o wspólną rodzinę, nie przeznaczania pieniędzy na alkohol w momencie gdy pieniędzy brakuje na zaspokojenie podstawowych potrzeb, większego wkładu w utrzymanie i życie rodziny.</xText>
<xText>Oskarżony działał umyślnie z zamiarem bezpośrednim. Sąd nie dopatrzył się okoliczności wyłączających winę lub bezprawność czynu oskarżonego</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☒</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.3. Warunkowe umorzenie postępowania</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">3.4. Umorzenie postępowania</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="5" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>3.5. Uniewinnienie</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="6" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>7.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i <xBRx></xBRx>środki związane z poddaniem sprawcy próbie</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Oskarżony</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Punkt rozstrzygnięcia <xBRx></xBRx>z wyroku</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Punkt z wyroku odnoszący się <xBRx></xBRx>do przypisanego czynu</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Przytoczyć okoliczności</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xAnon>B. S.</xAnon></xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>1., 2., 3.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>1. Wymierzając oskarżonemu <xAnon>B. S.</xAnon> karę pozbawienia 1 roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, Sąd miał na uwadze bardzo dużą społeczną szkodliwość czynu oskarżonego. Swoim zachowaniem oskarżony godził w swoją rodzinę, wolność poszczególnych osób do życia bez nieuzasadnionych nacisków, godził w cudze zdrowie. Pokrzywdzonymi są między innymi osoby małoletnie. Wiedzą powszechną jest, iż przemocowe zachowania dorosłych wobec dzieci pozostawiają ślady w psychice tych ostatnich, choćby w postaci akceptacji i realizacji takich przemocowych zachowań wobec innych osób. Oskarżony uprzednio wielokrotnie skazywany w tym za czyn z <xLexLink xArt="art. 280;art. 280 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 280 § 1 k.k.</xLexLink> popełniony przeciwko mieniu ale też zdrowiu innej osoby nie wyciągnął należytych wniosków z tych skazań. Należy zauważyć, iż część czynu została popełniona po opuszczeniu zakładu karnego, gdzie oskarżony odbywał karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w okresie próby związanej z warunkowym przedterminowym zwolnieniem. Należy zatem przyjąć, iż oskarżony jest sprawcą niepoprawnym, co do którego dotychczasowy proces resocjalizacji nie przebiegł poprawnie lub nie został zakończony. Sąd nie dopatrzył się okoliczności łagodzących.</xText>
<xText>2. na podstawie <xLexLink xArt="art. 63;art. 63 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 63 § 1 k.k.</xLexLink> Sąd zaliczył oskarżonemu okres pozbawienia wolności w sprawie na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności. 3. Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 41 a;art. 41 a § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 41a § 1 k.k.</xLexLink> sąd może orzec zakaz kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób, w razie skazania za przestępstwo w razie skazania za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, w tym zwłaszcza przemocy wobec osoby najbliższej. W ocenie Sądu z uwagi na postawę oskarżonego <xAnon>B. S.</xAnon>, który akceptuje i popiera przemocowe zachowania pod pretekstem stosowania „metod wychowawczych” konieczne było orzeczenie zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych.</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>7.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU </xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Oskarżony</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Punkt rozstrzygnięcia <xBRx></xBRx>z wyroku</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Przytoczyć okoliczności</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xClmnSpan="4" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>7.inne zagadnienia</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, <xBRx></xBRx>a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>O kosztach obrońcy z urzędu oraz kuratora orzeczono w oparciu o treść § 17 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 3 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>KOszty procesu </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Przytoczyć okoliczności</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="3" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>6.</xText>
</xClmn>
<xClmn xClmnSpan="12" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Biorąc pod uwagę sytuację materialną oskarżonego, który ma na utrzymaniu czworo dzieci, nie posiada żadnego majątku o kosztach sądowych orzeczono w myśl <xLexLink xArt="art. 624;art. 624 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 624 § 1 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>7.Podpis</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xClmnSpan="15" xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Agnieszka Wachłaczenko
| null |
[
"Agnieszka Wachłaczenko"
] | null |
Wiktoria Zagórowska
|
st. sekretarz sądowy Agnieszka Dębowa
|
Wiktoria Zagórowska
| null | 6
|
7.Sygn. akt II K 342/18
1.2.
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 06 grudnia 2021r
Sąd Rejonowy w Kaliszu w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący SSR Agnieszka Wachłaczenko
Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Dębowa
w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kaliszu----------
po rozpoznaniu dnia 07.10.2019r., 13.01.2020r., 14.01.2020r., 24.02.2021r., 23.04.2021r., 03.08.2021r., 12.10.2021r., 22.11.2021r
sprawyB. S.synaK.iM. z domu C.,ur. (...)wP.,
oskarżonego o to, że:
w okresie czasu od 2009 roku do dnia 5 grudnia 2016 roku wK.znęcał się psychicznie i fizycznie nad synem małoletnimW.lat 12, a od marca 2016r do 5 grudnia 2016 roku wK.znęcał się psychicznie i fizycznie nad pozostałymi członkami rodziny tj. konkubinąP. W.oraz ich małoletnimi dziećmiI.lat 11,O.lat 6 iN.lat 4 rodzeństwemS., w ten sposób, że wszczynał awantury domowe podczas, których ubliżał wszystkim słownie używając słów obelżywych i powszechnie uważanych za wulgarne, nadto małoletnich bił rękami po ciele, szarpał za odzież i ręce, deptał po ciele, bił paskiem po głowie, konkubinę szarpał i popychał, w trakcie awantur groził jej słownie pozbawieniem życia, a nadto w dniu 5 grudnia 2016 roku groził jej słownie pozbawieniem życia, a groźby te wzbudziły w zagrożonej obawę, że zostaną spełnione oraz w tym dniu umyślnie dokonał uszkodzenia ciałaP. W.w ten sposób, że kopnął pokrzywdzoną dwukrotnie w okolice podudzia i wypchnął z mieszkania, następnie kiedy wracała do mieszkania na klatce schodowej popchnął ją w wyniku czego się przewróciła, a jak leżała uderzał pięściami po całym ciele i kopał nogami po głowie, czyn spowodował uP. W.obrażenia ciała w postaci masywnego obrzęku grzbietu nosa z krwiakami okularowymi w trakcie resorpcji, krwiaka wargi górnej oraz złamania kości nosa z przemieszczeniem, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządu ciała na czas powyżej siedmiu dni, przy czym czynu tego dokonał w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne
tj. o czyn zart. 207 § 1 k.k.iart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
1
oskarżonegoB. S.uznaje za winnego zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 207 § 1 k.k.iart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.wyłączając okres od 25 listopada 2013 r. do 12 grudnia 2015 r. i za ten czyn na podstawieart. 207 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
2
na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza okresy pozbawienia wolności oskarżonego od 7 grudnia 2016 r. godz. 09.30 do 08 grudnia 2016 r. godz. 14.22 oraz od 12 lutego 2016 r. godz. 22.00 do dnia 1 lutego 2017 r.;
3
na podstawieart. 41a § 1 k.k.orzeka wobec oskarżonego zakaz jakiegokolwiek kontaktowania się z pokrzywdzonymiP. W., oraz małoletnimiW.,I.,O.iN.rodz.S.oraz zbliżania się do pokrzywdzonych na odległość mniejszą niż 50 m przez okres 2 (dwóch) lat;
4
przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz adw.L. K.kwotę(...)(jeden tysiąc sto osiemdziesiąt osiem) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu;
5
przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz adw.G. M.kwotę(...)(jeden tysiąc sto osiemdziesiąt osiem) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem pomocy prawnej udzielonej pokrzywdzonym z urzędu;
6
zwalnia oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
SSR Agnieszka Wachłaczenko
UZASADNIENIE
Formularz UK 1
Sygnatura akt
II K 342/18
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybieart. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.
7.USTALENIE FAKTÓW
0.1.Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)
1.1.1.
K. S.
w okresie czasu od 2009 roku do dnia 5 grudnia 2016 roku wK.znęcał się psychicznie i fizycznie nad synem małoletnimW.lat 12, a od marca 2016r do 5 grudnia 2016 roku wK.znęcał się psychicznie i fizycznie nad pozostałymi członkami rodziny tj. konkubinąP. W.oraz ich małoletnimi dziećmiI.lat 11,O.lat 6 iN.lat 4 rodzeństwemS., w ten sposób, że wszczynał awantury domowe podczas, których ubliżał wszystkim słownie używając słów obelżywych i powszechnie uważanych za wulgarne, nadto małoletnich bił rękami po ciele, szarpał za odzież i ręce, deptał po ciele, bił paskiem po głowie, konkubinę szarpał i popychał, w trakcie awantur groził jej słownie pozbawieniem życia, a nadto w dniu 5 grudnia 2016 roku groził jej słownie pozbawieniem życia, a groźby te wzbudziły w zagrożonej obawę, że zostaną spełnione oraz w tym dniu umyślnie dokonał uszkodzenia ciałaP. W.w ten sposób, że kopnął pokrzywdzoną dwukrotnie w okolice podudzia i wypchnął z mieszkania, następnie kiedy wracała do mieszkania na klatce schodowej popchnął ją w wyniku czego się przewróciła, a jak leżała uderzał pięściami po całym ciele i kopał nogami po głowie, czym spowodował uP. W.obrażenia ciała w postaci masywnego obrzęku grzbietu nosa z krwiakami okularowymi w trakcie resorpcji, krwiaka wargi górnej oraz złamania kości nosa z przemieszczeniem, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządu ciała na czas powyżej siedmiu dni, przy czym czynu tego dokonał w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne,tj. czyn zart. 207 § 1 k.k.iart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione
Dowód
Numer karty
B. S.iP. W.pozostawali w związku konkubenckim. Ze związku tego pochodzi czworo dzieci:W.,I.,O.orazN.rodz.S..
Oskarżony nadużywał alkoholu. Nie pracował regularnie, często nie pojawiał się w domu przez kilka dni.P. W.miała o to pretensje do oskarżonego.
Od 24 listopada 2013 r. do 30 listopada 2015 r. oskarżonyB. S.był pozbawiony wolności.
Od dnia 1 stycznia 2016 r. oskarżony został objęty dozorem kuratora. Kurator mobilizował oskarżonego do podjęcia pracy. Ten jednak pracy nie podejmował i zatajał przed kuratorem ten fakt. W dniu 29 września 2016 r. oskarżony otrzymał upomnienie od kuratora. Jeszcze w dniu 1 grudnia 2016 r. kurator była w miejscu zamieszkania oskarżonego. Oskarżony był agresywny przede wszystkim w stosunku do najstarszego syna. Nie reagował na zwracana mu uwagę.
Po opuszczeniu zakładu karnego w listopadzie 2015 r. negatywne zachowania oskarżonego powtarzały się.P. W.pozwoliła ponownie zamieszkać oskarżonemu wspólnie z nią i ich małoletnimi dziećmi. Oskarżony ubliżał wszystkim słownie używając słów obelżywych i powszechnie uważanych za wulgarne, synów bił rękami po ciele, szarpał za odzież i ręce, deptał po ciele, bił paskiem po głowie,P. W.szarpał i popychał oraz groził jej pozbawieniem życia. Podobne zachowania wobecW. S.miały miejsce od ok. 2009 r.
W dniu 5 grudnia 2016 r.P. W.i oskarżony pokłócili się. Oskarżony groził konkubinie pozbawieniem życia, dwukrotnie kopnął ją w nogę. Pokrzywdzona opuściła mieszkanie a następnie zadzwoniła do pracownika socjalnego MOPS oraz do kuratora oskarżonego –A. N.i zgłosiła potrzebę interwencji Policji. Wiedząc, iż patrol Policji wkrótce będzie na miejscu pokrzywdzona postanowiła wrócić do mieszkania. Na klatce schodowej spotkała oskarżonego, który uderzył pokrzywdzoną w nos, popchnął a gdy się przewróciła zaczął ją kopać. Pokrzywdzona zaczęła krzyczeć wtedy oskarżony uciekł. Na skutek uderzenia pokrzywdzona doznała złamania kości nosa z przemieszczeniem, masywnego obrzęku grzbietu nosa z krwiakami okularowymi oraz krwiaka wargi górnej.
1
częściowo wyjaśnienia oskarżonego,
2
zeznaniaP. W.,
3
opinia,
4
zeznaniaA. N.,
5
zeznaniaI. S.
6
zeznaniaW. S.,
7
zeznaniaG. S.,
8
zeznaniaK. L.
9
zeznaniaM. D.,
10
zeznaniaZ. P.
11
zeznaniaM. P.,
12
zeznaniaN. B.,
13
zeznaniaE. W.,
14
zeznaniaA. S.,
15
zeznaniaJ. W.,
16
zeznaniaS. R.
1.k. 597-598,
2.k. 608-610,39, 89,
3. k. 54, 204-207, 296
4. k. 610-611, 157,
5. k. 222-223
6. k. 225-226,
7. k. 611-612,
8. k. 611-612, 267
9. k. 612
10. k. 613
11. k. 615
12. k. 657-658, 235-236,
13. k. 677-678, 171,
14. k. 679-680, 238-239,
15. k. 680, 447
16. k. 445
0.1.Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)
1.2.1.
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione
Dowód
Numer karty
7.OCena DOWOdów
0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
1. częściowo wyjaśnienia oskarżonego,
2. zeznaniaP. W.,
3. opinia,
4.zeznaniaA. N.,
5.zeznaniaI. S.
6.zeznaniaW. S.,
7.zeznaniaG. S.,
8.zeznaniaK. L.
9.zeznaniaM. D.,
10.zeznaniaZ. P.
11.zeznaniaM. P.,
12.zeznaniaN. B.,
13.zeznaniaE. W.,
14.zeznaniaA. S.,
15. zeznaniaJ. W.,
16.zeznaniaS. R.
Sąd ocenił jako wiarygodne zeznaniaP. W.w takim zakresie w jakim pokrywały się one z jej zeznaniami z postępowania przygotowawczego. Pokrzywdzona wyjaśniła w sposób wiarygodny, iż rozbieżności z zeznaniami złożonymi przed Sądem wynikają z upływu czasu od tych zdarzeń, że lepiej pamiętała bezpośrednio po zdarzeniu. Pokrzywdzona nie uchylała się od zeznawania o faktach dla niej niekorzystnych, np. przyznała się że sama wymierzała kary cielesne synom, że często awantury rozpoczynały się za jej przyczyną. Nadto jej zeznania znajdują potwierdzenie w zeznaniach innych świadków, np. kuratorA. N.a także w nieosobowym materiale dowodowym, tj. opiniach lekarskich dotyczących obrażeń ciała stwierdzonych u pokrzywdzonej, stanu zdrowia psychicznego oskarżonego. Należy zwrócić uwagę, iż pokrzywdzona nie ma interesu w tym by składać fałszywe zeznania, nigdy nie pozostawała w związku małżeńskim z oskarżonym, nie toczy się zatem postępowanie o rozwód. Pokrzywdzona w związku z rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie nie uzyska żadnych realnych korzyści. Również zeznania małoletnich pokrzywdzonych potwierdzają sytuację panującą w domu. Z zeznańN. B.wynika, iż pokrzywdzona przyznała się jej że sprowokowała oskarżonego ale nie sądziła, iż dojdzie do pobicia. Należy jednak zwrócić uwagę, iż jak wynika z zeznań pokrzywdzonej miała ona tego dnia pretensje do oskarżonego, że nie idzie się zarejestrować w Urzędzie Pracy. Często miała również pretensje o nierówny podział obowiązków w domu, o unikanie wykonywania tych obowiązków przez oskarżonego o picie alkoholu, nadto z zeznań małoletnich wynika, iż matka miała pretensje o to, że oskarżony nie zajmował się dziećmi lub krzywdził je. Trudno tego typu zastrzeżenia traktować jako prowokowanie oskarżonego przemocowych zachowań. Zeznania pokrzywdzonej częściowo znajdują potwierdzenie również w zeznaniach osób emocjonalnie powiązanych z osobą oskarżonego, które przyznają iż oskarżony stosował metody wychowawcze polegające na biciu a nawet w wyjaśnieniach samego oskarżonego. Przyznają również, iż oskarżony używał alkoholu. To, że świadkowie lub oskarżony ci uważają, iż są to dozwolone metody wychowawcze nie wpływa na wiarygodność pokrzywdzonej i jej małoletnich dzieci.
Sąd nie dopatrzył się okoliczności nakazujących zakwestionować całokształt nieosobowego materiału dowodowego.
0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
0.1.Fakty uznane za nieudowodnione
Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
Sąd nie dal wiary zeznaniomP. S.w zakresie w jakim zeznawał, iż oskarżony był abstynentem, gdyż w tym zakresie są one sprzeczne nawet z wyjaśnieniami oskarżonego.
7.PODSTAWA PRAWNA WYROKU
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Oskarżony
☐
3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej
Zgodnie z treściąart. 207 § 1 k.k.karze podlega ten, kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą (…). W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przypisanie oskarżonemu zarzucanego mu czynu z wyłączeniem okresu, kiedy toB. S.był pozbawiony wolności. Jakkolwiek oskarżony wyjaśniał, iż bicie dzieci stosował jedynie jako metodę wychowawczą, jest to metoda oparta na okazaniu dziecku swojej przewagi, poniżeniu dziecka. Metodami wychowawczymi z pewnością nie są również stosowane wobec dzieci wyzwiska, szarpanie. Podobnie prowokacją wobec oskarżonego nie można nazwać wymagań partnerki w zakresie dbania o wspólną rodzinę, nie przeznaczania pieniędzy na alkohol w momencie gdy pieniędzy brakuje na zaspokojenie podstawowych potrzeb, większego wkładu w utrzymanie i życie rodziny.
Oskarżony działał umyślnie z zamiarem bezpośrednim. Sąd nie dopatrzył się okoliczności wyłączających winę lub bezprawność czynu oskarżonego
☒
3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej
☐
3.3. Warunkowe umorzenie postępowania
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania
☐
3.4. Umorzenie postępowania
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania
☐
3.5. Uniewinnienie
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia
7.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne iśrodki związane z poddaniem sprawcy próbie
Oskarżony
Punkt rozstrzygnięciaz wyroku
Punkt z wyroku odnoszący siędo przypisanego czynu
Przytoczyć okoliczności
B. S.
1., 2., 3.
1.
1. Wymierzając oskarżonemuB. S.karę pozbawienia 1 roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, Sąd miał na uwadze bardzo dużą społeczną szkodliwość czynu oskarżonego. Swoim zachowaniem oskarżony godził w swoją rodzinę, wolność poszczególnych osób do życia bez nieuzasadnionych nacisków, godził w cudze zdrowie. Pokrzywdzonymi są między innymi osoby małoletnie. Wiedzą powszechną jest, iż przemocowe zachowania dorosłych wobec dzieci pozostawiają ślady w psychice tych ostatnich, choćby w postaci akceptacji i realizacji takich przemocowych zachowań wobec innych osób. Oskarżony uprzednio wielokrotnie skazywany w tym za czyn zart. 280 § 1 k.k.popełniony przeciwko mieniu ale też zdrowiu innej osoby nie wyciągnął należytych wniosków z tych skazań. Należy zauważyć, iż część czynu została popełniona po opuszczeniu zakładu karnego, gdzie oskarżony odbywał karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w okresie próby związanej z warunkowym przedterminowym zwolnieniem. Należy zatem przyjąć, iż oskarżony jest sprawcą niepoprawnym, co do którego dotychczasowy proces resocjalizacji nie przebiegł poprawnie lub nie został zakończony. Sąd nie dopatrzył się okoliczności łagodzących.
2. na podstawieart. 63 § 1 k.k.Sąd zaliczył oskarżonemu okres pozbawienia wolności w sprawie na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności. 3. Zgodnie z treściąart. 41a § 1 k.k.sąd może orzec zakaz kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób, w razie skazania za przestępstwo w razie skazania za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, w tym zwłaszcza przemocy wobec osoby najbliższej. W ocenie Sądu z uwagi na postawę oskarżonegoB. S., który akceptuje i popiera przemocowe zachowania pod pretekstem stosowania „metod wychowawczych” konieczne było orzeczenie zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych.
7.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU
Oskarżony
Punkt rozstrzygnięciaz wyroku
Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu
Przytoczyć okoliczności
7.inne zagadnienia
W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę
O kosztach obrońcy z urzędu oraz kuratora orzeczono w oparciu o treść § 17 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 3 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
7
KOszty procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6.
Biorąc pod uwagę sytuację materialną oskarżonego, który ma na utrzymaniu czworo dzieci, nie posiada żadnego majątku o kosztach sądowych orzeczono w myślart. 624 § 1 k.p.k.
7.Podpis
| 342
|
15/250510/0001006/K
|
Sąd Rejonowy w Kaliszu
|
II Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 207;art. 207 § 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 207 § 1 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 343;art. 343 a;art. 387",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 11; art. 11 § 2; art. 11 § 3; art. 157; art. 157 § 1; art. 207; art. 207 § 1; art. 280; art. 280 § 1; art. 41 a; art. 41 a § 1; art. 63; art. 63 § 1; art. 64; art. 64 § 1)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 343; art. 343 a; art. 387; art. 624; art. 624 § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152525000000503_I_C_001975_2020_Uz_2022-03-16_002
|
I C 1975/20
| 2022-03-16T00:00:00
| 2022-07-04T18:00:04
| 2024-04-29T21:28:45
|
15252500
|
503
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt I C 1975/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2022 roku Sąd Okręgowy w Płocku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Łukasz Wilkowski Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Bogacz po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2022 roku w Płocku na rozprawie sprawy z powództwa B. U. P. przeciwko (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. o zapłatę kwoty 15.840,72 zł, kwoty 35.432,31 CHF i ustalenie ewentualnie o zapłatę kwoty 145.467,06 zł i ustalenie e
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Marta Gotlibowska" xPublisher="gotlibowska.m" xEditorFullName="Marta Gotlibowska" xEditor="gotlibowska.m" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="26" xFlag="published" xVolType="15/252500/0000503/C" xYear="2020" xVolNmbr="001975" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">Sygn. akt I C 1975/20</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 16 marca 2022 roku</xText>
<xText xALIGNx="left">Sąd Okręgowy w Płocku I Wydział Cywilny</xText>
<xText xALIGNx="left">w składzie następującym:</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="200"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="510"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">sędzia Łukasz Wilkowski</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">st. sekr. sąd. Anna Bogacz</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText xALIGNx="left">po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2022 roku w Płocku na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>B.</xAnon> <xAnon>U. P.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę kwoty 15.840,72 zł, kwoty 35.432,31 CHF i ustalenie ewentualnie o zapłatę kwoty 145.467,06 zł i ustalenie ewentualnie o zapłatę kwoty 2.720,70 zł i kwoty 35.432,31 CHF i ustalenie ewentualnie o zapłatę kwoty 54.679,72 zł i ustalenie</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>ustala, iż umowa kredytu na cele mieszkaniowe <xAnon> (...)</xAnon> nr <xAnon> (...)</xAnon> zawarta pomiędzy <xAnon>B.</xAnon> <xAnon>U. P.</xAnon>, a <xAnon> (...) Bank Spółką Akcyjną</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> (poprzednikiem prawnym pozwanego <xAnon> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon>) zawarta w dniu 14 marca 2008 roku w <xAnon>M.</xAnon> jest nieważna;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądza od pozwanego <xAnon> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz powódki <xAnon>B.</xAnon> <xAnon>U. P.</xAnon> kwotę 35.432,31CHF (trzydzieści pięć tysięcy czterysta trzydzieści dwa franki szwajcarskie 31/100), przy czym wykonanie tego świadczenia będzie uzależnione od jednoczesnej zapłaty przez <xAnon>B. P.</xAnon> na rzecz <xAnon> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> kwoty 64.059,28 zł (sześćdziesiąt cztery tysiące pięćdziesiąt dziewięć złotych dwadzieścia osiem groszy) lub zabezpieczenia roszczenia pozwanego o zwrot tej kwoty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>oddala powództwo w pozostałym zakresie;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">IV</xName>
<xText>znosi wzajemnie koszty procesu między stronami.</xText>
</xUnit>
<xText><xBx>Sygn. akt I C 1975/20</xBx></xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>W pozwie z dnia 26 października 2020 roku, skierowanym do Sądu Okręgowego w Płocku przeciwko <xAnon> (...) Bank (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> powódka <xAnon>B. P.</xAnon> wniosła w ramach roszczenia głównego o:</xText>
<xText>- zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 15.840,72 zł oraz kwoty 35.432,31 CHF tytułem zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanego kosztem powódki bez podstawy prawnej, które to świadczenie było nienależne wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia począwszy od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu do dnia zapłaty, która to kwota stanowi całość wpłaconego przez powódkę świadczenia z tytułu nieważnej umowy kredytu na cele mieszkaniowe <xAnon> (...)</xAnon> nr <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 14 marca 2008 roku, zawartej pomiędzy <xAnon> (...) Bank S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon>, którego następcą prawnym jest pozwany, a powódką ewentualnie o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 145.467,06 zł tytułem zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanego kosztem powoda bez podstawy prawnej, które to świadczenie było nienależne wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia począwszy od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu do dnia zapłaty, która to kwota stanowi całość wpłaconego przez powódkę świadczenia z tytułu umowy o kredyt hipoteczny;</xText>
<xText>- ustalenie nieważności w/w umowy o kredyt hipoteczny, ewentualnie ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego ze zobowiązania opisanego w umowie o kredyt hipoteczny ze względu na nieważność tego zobowiązania.</xText>
<xText>W ramach roszczenia ewentualnego wniosła o</xText>
<xText>- ustalenie, że w stosunku prawnym łączącym powoda z pozwaną na podstawie umowy o kredyt hipoteczny, co do świadczeń nieobjętych roszczeniem o zasądzenie świadczenia, o którym mowa niżej, powódkę nie wiążą wszelkie postanowienia umowne dotyczące indeksowania kwoty kredytu oraz rat kapitałowo – odsetkowych kursem franka szwajcarskiego, zawarte w § 2 ust 1, § 2 ust 2, § 4 ust, § 9 ust 2, § 12 ust 2 umowy o kredyt, § 5 ust 4, § 16 ust 1 i § 16 ust 4 ogólnych warunków kredytowania w zakresie udzielania kredytów na cele mieszkaniowe oraz kredytów i pożyczek hipotecznych w <xAnon> (...) Bank S.A</xAnon>;</xText>
<xText>- zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 2.720,70 zł oraz kwoty 35.432,31 CHF tytułem zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanego kosztem powódki bez podstawy prawnej, które to świadczenie było nienależne wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia począwszy od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu do dnia zapłaty, co będzie stanowić różnicę pomiędzy pobraną przez pozwanego od powódki kwotę tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, naliczoną z zastosowaniem w/w klauzul niedozwolonych, a należną pozwanej kwotą obliczoną z wyłączeniem ich zastosowania oraz całość wpłaconego świadczenia we frankach szwajcarskich, jako że nie podlega ono rozliczeniu w inny sposób, a po usunięciu spornych klauzul spłacenie bezpośrednio we franku szwajcarskim nie było możliwe i również stanowi świadczenie nienależne ewentualnie o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 54.679,72 zł tytułem zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanego kosztem powódki bez podstawy prawnej, które to świadczenie było nienależne wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia począwszy od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu do dnia zapłaty, co będzie stanowić różnicę pomiędzy pobraną przez pozwanego od powódki kwotę tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, naliczoną z zastosowaniem w/w klauzul niedozwolonych, a należną pozwanej kwotą obliczoną z wyłączeniem ich zastosowania.</xText>
<xText>Nadto wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej – z uwagi na duży nakład pracy pełnomocnika.</xText>
<xText>W uzasadnieniu powódka wskazała, iż w dniu 14 marca 2008 roku zawarła z pozwanym w/w umowę o kredyt hipoteczny. Zgodnie z tą umową pozwana zobowiązała się oddać powodowi do dyspozycji kwotę w wysokości 79.000,00 zł na okres 240 miesięcy, licząc od dnia wypłaty kredytu, a powódka zobowiązała się do spłaty kwoty kredytu w 240 malejących ratach kapitałowo – odsetkowych. Kwota kredytu została w dniu wypłaty przeliczona przez bank zgodnie z kursem kupna <xAnon> (...)</xAnon> obowiązującym w banku w dniu uruchomienia kredytu. Spłata odbywała się w złotych polskich, przy czym zarówno rata odsetkowa, jak i kapitałowa były obliczane w oparciu o wewnętrzny przelicznik pozwanej tj. według kursu sprzedaży dewiz dla <xAnon> (...)</xAnon>. Kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej stanowiącej sumę obowiązującej stawki LIBOR 3M (<xAnon> (...)</xAnon>) i stałej marży banku, która wynosiła 2,6%. Kredyt został udzielony i wykorzystany w PLN, ale był indeksowany do franka szwajcarskiego. Powódka przy zawieraniu umowy działała jako konsument. Wyżej wskazane postanowienia umowy nie były uzgadniane z powódką indywidualnie, a pozwany zastosował standardowe wzorce umowne. Powódka spłaciła z tytułu w/w umowy kwotę 15.840,72 PLN oraz kwotę 35.432,31 CHF, co przy przeliczeniach stanowi kwotę 145.467,06 zł. W ocenie powódki przedmiotowa umowa jest nieważna bowiem nie zawiera oznaczenia świadczenia w stosunku prawnym łączącym strony, pozwana dysponowała możliwością swobodnego określania wysokości zobowiązania powódki, co jest sprzeczne z naturą stosunku zobowiązaniowego, mechanizm indeksacji został wykorzystany w sposób sprzeczny z funkcją waloryzacji. Powyższe prowadzi zaś do sprzeczności umowy z zasadami współżycia społecznego, bowiem nierównomiernie są rozłożone uprawnienia i obowiązki stron, powódka zastała w całości obarczona ryzykiem kursowym, a pozwany nie zrealizował wobec niej obowiązku informacyjnego. Jako podstawę prawną roszczenia o zasądzenie powódka wskazała przepisy regulujące bezpodstawne wzbogacenie. Jeśli chodzi o roszczenie ewentualne to powódka wskazała, iż wymienione w pozwie zapisy umowy stanowią niedozwolone postanowienia umowne, które są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interes konsumenta, w konsekwencji nie wiążą one powódki (k. 3 – 48).</xText>
<xText>Pozwany w odpowiedzi na pozew z dnia 15 stycznia 2021 roku wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie pozwanego przedmiotowa umowa jest ważna i nie zawiera klauzul abuzywnych. Z ostrożności procesowej na wypadek uznania przez Sąd postanowień umowy za abuzywne, co w konsekwencji mogłoby prowadzić do unieważnienia umowy wniósł o poinformowanie powódki o skutkach ewentualnego unieważnienia umowy kredytu, na wypadek przyjęcia przez Sąd dopuszczalności tzw. „odfrankowienia” umowy podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda w zakresie obejmującym rzekome nadpłaty powstałe w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia 20 października 2010 roku. Z ostrożności procesowej na wypadek unieważnienia przez Sąd umowy podniósł zarzut potrącenia wierzytelności powoda o zapłatę dochodzonej w niniejszej sprawie z wzajemną wierzytelności pozwanego o zwrot kwoty kredytu tj. 79.900,00 zł oraz wierzytelności powoda z tytułu tzw. wynagrodzenia z tytułu korzystania z kapitału w kwocie, której wysokość będzie wynikać z zestawienia, które pozwany przedłoży niezwłocznie po jego sporządzeniu przez właściwą komórkę baku. Z ostrożności procesowej na wypadek unieważnienia przez Sąd umowy oraz nieuwzględniania przez Sąd zarzutu potrącenia podniósł zarzut zatrzymania kwoty kredytu tj. 79.900,00 zł oraz kwoty stanowiącej roszczenie pozwanego o zwrot tzw. wynagrodzenia z tytułu korzystania z kapitału (k. 102 – 138).</xText>
<xText>W toku dalszego procesu strony podtrzymały swoje w/w stanowiska.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText><xAnon>B. P.</xAnon> na początku 2008 roku potrzebowała środków na zakup mieszkania. W związku z powyższym zwróciła się do <xAnon> (...) Bank S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> o udzielenie jej kredytu na ten cel. W banku tym posiadała rachunek osobisty i miała do niego zaufanie. Tam zaoferowano jej kredyt powiązany z walutą franka szwajcarskiego, bowiem na kredyt w złotych polskich w potrzebnej jej kwocie nie posiadała zdolności kredytowej, w przeciwieństwie do tzw. kredytu frankowego. Była w banku na 2 – 3 spotkaniach, na których pracownik banku przekonywał ją, iż kurs franka jest stabilny, oprocentowanie niskie, a waluta ta jest najbezpieczniejsza dla kredytobiorców. Jeżeli jest jakieś wahanie kursów to niewielkie. W banku nie przedstawiono jej żadnej symulacji kredytu przy zmianie kursu franka, ani informacji dotyczącej historycznych wielkości kursu tej waluty. Powódka wcześniej nie miała do czynieni ani z kredytem hipotecznym, ani z kredytem powiązanym z walutą obcą. W trakcie rozmów w banku nie pojawiła się informacja ze strony pracowników banku co to jest indeksacja i na czym ona polega, ani w jaki sposób będą dokonywane przeliczenia walutowe. Powódka nie miała świadomości tego, iż to bank będzie ustalał ostatecznie sam wysokość rat. Nie informowano jej, że bank będzie stosował dwa różne kursy tj. kurs kupna i kurs sprzedaży. Nie proponowano jej również żadnego ubezpieczenia w związku z ryzykiem walutowym (przesłuchanie powódki – k. 329v – 330).</xText>
<xText>W dniu 14 marca 2008 roku zawarta została pomiędzy <xAnon>B.</xAnon> <xAnon>U. P.</xAnon>, jako kredytobiorcą, a <xAnon> (...) Bank Spółką Akcyjną</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> (będącą poprzednikiem prawnym <xAnon> (...) Bank (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon>) umowa o kredyt na cele mieszkaniowe <xAnon> (...)</xAnon> nr <xAnon> (...)</xAnon>. Zgodnie z § 2 tej umowy bank udzielił kredytobiorcy kredytu w kwocie 79.900,00 zł denominowanego (waloryzowanego) w walucie <xAnon> (...)</xAnon> z przeznaczeniem na finansowanie budowy lokalu mieszkalnego wraz z tarasem oznaczonego nr B 38 oraz miejsca postojowego oznaczonego nr 15 położonych w <xAnon>M.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>/<xAnon>Osiedle (...)</xAnon> na okres 240 miesięcy od dnia 14 marca 2008 roku do dnia 14.03.2028r. Kwota kredytu denominowanego (waloryzowanego) w <xAnon> (...)</xAnon> miała zostać określona według kursu kupna dewiz dla <xAnon> (...)</xAnon> zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu wykorzystania kredytu (§ 2 ust 2 umowy), a Bank miał poinformować kredytobiorcę o wyżej wymienione kwocie w terminie 7 dni od dnia wykorzystania całkowitego kredytu (§ 2 ust 3 umowy). Wypłata kredytu miała nastąpić jednorazowo w formie przelewu na wskazany w umowie rachunek bankowy kwoty 79.900,00 zł (§ 4 ust 1). Kredyt miał być wykorzystany w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu kwoty kredytu według kursu kupna dewiz dla <xAnon> (...)</xAnon> zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu wykorzystania kredytu (§ 4 ust 1a). Kredyt ten stosownie do § 8 umowy oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, wynoszącej na dzień podpisania umowy 5,4%, a ustalanej jako suma stopy referencyjnej LIBOR 3M (<xAnon> (...)</xAnon>) oraz stałej marży banku w wysokości 2,6 punktów procentowych. Kredyt ten miał być spłacany w malejących ratach kapitałowo – odsetkowych określonych w <xAnon> (...)</xAnon>. Spłata miała następować w złotych po uprzednim przeliczeniu rat według kursu sprzedaży dewiz dla <xAnon> (...)</xAnon> zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu spłaty. Od tego miała zależeć wysokość rat (§ 9 ust 2). Raty te miały być pobierane w oparciu o udzielone upoważnienie (§ 9 ust 4). Prawnym zabezpieczeniem tego kredytu była hipoteka umowna kaucyjna ustanowiona przez powódkę do kwoty 159.800,00 zł na opisanej na wstępie nieruchomości lokalowej oraz cesja na rzecz banku praw z umowy ubezpieczenia lokalu od ognia i innych zdarzeń losowych (umowa kredytu k. 71 - 76, ogólne warunki – k. 78 - 84).</xText>
<xText>Umowa została w całości przygotowana przez pracowników banku. Powódka nie miał możliwości zapoznania się z nią przed jej podpisaniem i skonsultowania jej z innymi osobami. Przeczytała ją pobieżnie w dniu podpisania (przesłuchanie powódki – k. 329v – 330).</xText>
<xText>Kwota kredytu wypłacona została przez bank jednorazowo w dniu 21 marca 2008 roku poprzez przelew kwoty 79.900,00 zł, która została przeliczona przez bank na <xAnon> (...)</xAnon> wg. kursu wynoszącego 2,2180 i odpowiadała kwocie 36.023,44 CHF (zaświadczenie – k. 85).</xText>
<xText>Powódka w chwili zawierania umowy nie prowadziła działalności gospodarczej (bezsporne).</xText>
<xText>W trakcie wykonywania tej umowy, gdy kurs <xAnon> (...)</xAnon> zaczął rosnąć, a w życie weszły przepisy dopuszczające możliwość spłaty rat bezpośrednio w walucie obcej powódka zdecydowała się na to, iż każdorazowo kupowała franki szwajcarskie w kantorze i następnie spłacała ratę w banku w tej walucie. Jednakże gdy kurs franka zaczął jeszcze drastycznie wzrastać powódka przestraszyła się tego kredytu, sprzedała samochód i spłaciła kredyt przed terminem (przesłuchanie powódki – k. 329v – 330, 416v).</xText>
<xText>W okresie od 14 kwietnia 2008 roku (data pierwszej spłaty) do 15 marca 2010 roku powódka uiściła na rzecz banku z tytułu spłaty rat kapitałowo – odsetkowych kwotę 15.840,72 zł, zaś w okresie od 08 kwietnia 2010 roku do 04 grudnia 2018 roku kwotę 35.432,31 CHF (zaświadczenie – k. 85 - 89).</xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dowody z dokumentów i ich kopii niekwestionowane przez strony, a także poprzez dowód z przesłuchania powódki. Dowody z dokumentów załączonych przez powoda do odpowiedzi na pozew, a także dowody z zeznań świadków i opinii biegłego w związku z dokonaną przez Sąd oceną prawną stosunku łączącego strony nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej.</xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Powództwo główne, co do zasady zasługiwało na uwzględnienie.</xText>
<xText>Głównym żądaniem powódki było ustalenie nieważności umowy zawartej z poprzednikiem prawnym pozwanego. Od niego uzależniony był los drugiego żądania głównego oraz żądania ewentualnego. A podstawę prawną tego roszczenia stanowił <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Powództwo to zasługiwało na uwzględnienie – tym samym zbędne było merytoryczne odnoszenie się do roszczenia ewentualnego, albowiem konstrukcja procesowa roszczenia ewentualnego zakłada, iż roszczenie tak określone przez stronę powodową, aktualizuje się jako przedmiot procesu dopiero w sytuacji oddalenia roszczenia, któremu wiążącą sąd wolą strony powodowej nadano status roszczenia głównego.</xText>
<xText>Na wstępie wskazać należy, iż poza sporem w sprawie niniejszej był konsumencki charakter zawartej umowy, mimo tego, iż nie znajdowała do niej zastosowania ustawa o kredycie konsumenckim. Powódka umowę tę zawarła z przeznaczeniem kredytu na budowę lokalu mieszkalnego. Pozwany z kolei działał w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Powyższe rzutuje na sposób oceny tej umowy, zawartych w niej postanowień oraz działań stron.</xText>
<xText>Udzielony powódce kredyt miał charakter kredytu walutowego, indeksowanego kursem waluty innej, niż złoty polski, wbrew określeniu go w treści umowy mianem kredytu denominowanego. W umowie wprost wskazano kwotę kredytu wyrażoną w złotówkach, która miała być następnie indeksowana kursem franka szwajcarskiego na dzień uruchomienia kredytu, w celu określenia wysokości kredytu wyrażonej w <xAnon> (...)</xAnon>. Ostateczna wysokość kwoty kredytu wyrażonego w walucie <xAnon> (...)</xAnon> miała być znana w momencie uruchomienia kredytu. Powyższe było spowodowane stosowanym przez bank przeliczaniem kwoty kredytu wypłacanej w złotówkach na franki szwajcarskie według kursu kupna waluty określonego w tabeli kursów obowiązującej w dniu uruchomienia środków w banku (§2 ust 2, § 4 ust 1a umowy). Innymi słowy powódka znała wysokość kredytu wyrażoną w złotówkach, ale nie znała wysokości kredytu we frankach szwajcarskich, według, której to waluty kredyt miał być spłacany.</xText>
<xText>Zastosowanie konstrukcji przeliczeń pomiędzy walutą krajową i walutami zagranicznymi w celu ustalenia wysokości świadczeń, do których obowiązany jest kredytobiorca w ramach realizacji obowiązku zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu i zapłaty odsetek nie narusza istoty umowy kredytu. Nadal zachowana jest zasada, zgodnie z którą bank udostępnia kredytobiorcy kapitał kredytu, kredytobiorca go wykorzystuje i zobowiązany jest do zwrotu. Zastosowanie przeliczeń oznacza jedynie modyfikację wysokości świadczeń, do których zobowiązane będą strony, ale nie ingeruje w ogólną konstrukcję umowy. Zabieg taki mieści się w granicach swobody umów – przypomnieć należy, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 353(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 353<xSUPx> 1</xSUPx> k.c.</xLexLink> strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Przy czym swoboda stron nie ogranicza się jedynie do uzupełniania treści umowy nazwanej konstrukcjami określonymi w części ogólnej prawa zobowiązań (np. waloryzacją umowną). W ramach swobody umów mieści się też wprowadzenie rozwiązań całkowicie nowych, jak i będących modyfikacją instytucji uregulowanych normami prawnymi. W przypadku umów kredytu denominowanego czy indeksowanego miała miejsce właśnie modyfikacja istniejącej umowy nazwanej – umowy kredytu, która doprowadziła do wykształcenia się w obrocie pewnego rodzaju tych umów, cechujących się określonymi zasadami ustalania świadczeń stron. Wykształcenie się w praktyce umów o określonych cechach doprowadziło następnie do ich częściowej regulacji.</xText>
<xText>Otóż w ustawie z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw przewidziano wprowadzenie do <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">Prawa bankowego</xLexLink> regulacji dotyczących kredytu indeksowanego i denominowanego. Nie można jednak twierdzić, że dopiero wprowadzenie takiej regulacji zalegalizowało zawieranie umów tego rodzaju. Zgodnie z art. 4 powołanej ustawy w przypadku kredytów lub pożyczek pieniężnych zaciągniętych przez kredytobiorcę lub pożyczkobiorcę przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ma zastosowanie <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 ust. 2;art. 69 ust. 2 pkt. 4 a;art. 75 b" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 ust.2 pkt 4a oraz art. 75b prawa bankowego</xLexLink>, w stosunku do tych kredytów lub pożyczek pieniężnych, które nie zostały całkowicie spłacone - do tej części kredytu lub pożyczki, która pozostała do spłacenia. W tym zakresie bank dokonuje bezpłatnie stosownej zmiany umowy kredytowej lub umowy pożyczki. Przepis ten wprost potwierdza stosowanie przepisów dodanych ustawą nowelizującą do umów zawartych wcześniej.</xText>
<xText>Nie bez znaczenia jest również, że obowiązująca obecnie ustawa z 23 marca 2017 roku o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami jednoznacznie dopuszcza – choć z ograniczeniami – zawieranie umów kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej albo denominowanego w walucie obcej (art. 6 i art. 10 pkt 7 tej ustawy) wraz ze wszystkimi konsekwencjami jakie może to mieć dla ustalenia wysokości zobowiązania konsumenta. Oczywiście przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania do umowy zawartej przez strony, jednakże pozwalają na ocenę dopuszczalności określonej konstrukcji w systemie prawa.</xText>
<xText>Przywołane regulacje prawne pozwalają również zakwalifikować umowy zawierające podobne postanowienia jako umowy o kredyt, gdyż ustawodawca, w momencie, w którym zdecydował się na regulację tego typu umów, ukształtowanych wcześniej w praktyce obrotu, jednoznacznie uznał je za odmianę umowy kredytu, nie decydując się na wykreowanie nowego rodzaju czynności bankowej. Regulacja dotycząca kredytu indeksowanego i denominowanego znalazła się w <xLexLink xArt="art. 69" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 Prawa bankowego</xLexLink>, a więc przepisie regulującym dotychczas umowę kredytu. Nie poszerzono też katalogu czynności bankowych w <xLexLink xArt="art. 5" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 5 Prawa bankowego</xLexLink>. Konsekwentnie trzeba przyjąć, że również w okresie, w którym nie istniała żadna regulacja ustawowa kredytów indeksowanych, denominowanych, a wykształcały się one w obrocie, były to umowy kredytu, a ich zawieranie mieściło się w katalogu czynności bankowych.</xText>
<xText>Umowy kredytu denominowanego lub indeksowanego zostały również poddane ocenie w orzecznictwie sądów powszechnych i w zdecydowanej części orzeczeń nie została zakwestionowana sama dopuszczalność takiej konstrukcji umowy. Również Sąd Najwyższy, kilkukrotnie rozpoznając spory na tle różnych aspektów umów o kredyt denominowany lub indeksowany, nie podważył samej konstrukcji takich umów (m.in. wyroki z 25 marca 2011 r. sygn. IV CSK 377/10, z 22 stycznia 2016 r. sygn. I CSK 1049/14, z 19 marca 2015 r. sygn. IV CSK 362/14, z 8 września 2016 r. sygn. II CSK 750/15, z 1 marca 2017 r. sygn. IV CSK 285/16, z 14 lipca 2017 r. sygn. II CSK 803/16, z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18, z 4 kwietnia 2019 r. sygn. III CSK 159/17).</xText>
<xText>Tym samym umowa zawarta przez strony jest umową kredytu, stanowiąc jedną z wykształconych w obrocie odmian takiej umowy, zawierającą modyfikację jedynie w zakresie określania sposobu wykorzystania kwoty kredytu, poprzez świadczenie w innej walucie niż waluta, w której wyrażono kredyt oraz wysokości świadczeń każdej ze stron. Celem stron zawierających taką umowę nie było jednak jedynie uzależnienie wysokości świadczenia kredytobiorcy, tj. zwrotu otrzymanego kapitału i zapłaty odsetek, od wartości innego niż pieniądz polski miernika. Wprowadzenie konstrukcji kredytu indeksowanego, tj. wyrażenie zobowiązania w walucie obcej, a świadczeń w złotych, miało na celu zastosowanie oprocentowania ustalonego w oparciu o wskaźniki rynkowe odnoszące się do franka szwajcarskiego, a nie do waluty krajowej, nie zaś utrzymania wartości pieniądza.</xText>
<xText>Podsumowując zatem powyższą część rozważań wskazać należy, iż sama konstrukcja umowy była dopuszczalna w świetle powszechnie obowiązujących wówczas przepisów prawa.</xText>
<xText>Powódka powołała się w sprawie niniejszej na nieważność umowy wynikającą z zastosowanych w niej niedozwolonych klauzul abuzywnych.</xText>
<xText>W tym miejscu wskazać należy, iż w ocenie Sądu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ocenianego w kontekście całokształtu okoliczności faktycznych, w których znajdowała się powódka ubiegając się o kredyt indeksowany kursem <xAnon> (...)</xAnon> ustalić należało, że kredytobiorca w istocie została nakłoniona przez bank do wyboru określonego oferowanego produktu. Pozwany bank nie przedstawił jej rzetelnych informacji, które pozwoliłyby na racjonalne rozważenie ryzyka zmiany kursu <xAnon> (...)</xAnon> na przestrzeni okresu dwudziestoletniego związania się umową kredytu i wpływu zmiany kursu na wysokość rat kredytowych. Bank ponadto zapewniał i utrzymywał kredytobiorcę w przekonaniu, że frank szwajcarski jest walutą bezpieczną i stabilną – brak podstaw do kwestionowania przekonywujących w tej mierze zeznań powódki. Z drugiej strony natomiast brak jest wystarczających dowodów, aby stwierdzić, że przedstawiciel banku wyjaśnił kredytobiorcy, że frank szwajcarski jest walutą bezpieczną przede wszystkim z punktu widzenia wierzyciela, bank nie przedstawił rzetelnej kalkulacji w wypadku scenariusza niekorzystnego dla klienta. Można założyć, że pozwany bank wykorzystał przy tym swoją przewagę informacyjną, a także powszechne zaufanie, jakim konsumenci w Polsce obdarzali w okresie masowego zaciągania kredytów „frankowych” banki, traktując je jak instytucje w pełni wiarygodne. Istotne jest również to, iż powódce nie została przez pozwanego przedstawiona propozycja kredytu wyrażonego w walucie polskiej. W tamtym okresie, z racji na znaczącą różnicę w wysokości raty, banki bardzo korzystnie oceniały zdolność kredytową konsumentów w przypadku kredytów walutowych. Powódka nie miała w ogóle zdolności kredytowej na to, aby zaciągnąć kredyt w złotym w potrzebnej jej kwocie i <xUx>takiej oferty pozwany bank w ogóle jej nie przedstawił</xUx>! Oczywiście nie można zakładać, iż z punktu widzenia banku istniała różnica w wysokości zysków osiąganych z tytułu kredytu indeksowanego do waluty obcej czy kredytu wyrażonego w złotych. Brak na to w sprawie niniejszej jakichkolwiek dowodów. Jednakże zyskiem banku w sprawie niniejszej było przede wszystkim to, iż oferując powódce kredyt indeksowany sprzedał w ogóle swój produkt. Gdyby tego nie zaoferował takiego zysku by nie osiągnął, bowiem powódka nie zawarłaby w ogóle umowy kredytu hipotecznego. W tej sytuacji rzeczą oczywistą jest, iż pracownikom banku zależało na sprzedaży oferowanego produktu, bowiem sprzedaż ta generowała zysk dla banku i ich samych.</xText>
<xText>Bardzo istotny jest też z punktu widzenia sprawy niniejszej sposób rozłożenia ryzyka kursowego pomiędzy stronami. Wbrew bowiem twierdzeniom pozwanego i innych banków, całe owo ryzyko zostało nałożone na konsumenta, bez jednoczesnego zaoferowania przez bank jakiegokolwiek sposobu zabezpieczenia klienta przed nim. Bank nie ponosił żadnego ryzyka w tym zakresie, bowiem jak wskazał świadek <xAnon>A. K.</xAnon> (k. 361 – odpowiedź 8,9) bank w momencie uruchamiania kredytu kupował walutę do której indeksowany był kredyt tj. <xAnon> (...)</xAnon> i kupował ją po kursie obowiązującym w dacie uruchamiania kredytu, a zatem kursie bardzo zbliżonym do tego, jaki stosował przy przeliczaniu wypłat na złotówki. Odwrotnie było w momencie spłaty raty przez klienta. Wówczas bank dysponując środkami sprzedawał <xAnon> (...)</xAnon> ponownie po kursie sprzedaży obowiązującym w tym momencie. Ponownie zatem bank nic nie ryzykował, bowiem kurs ten był bardzo zbliżony lub taki sam, jak kurs po którym przeliczano ratę spłaty. Efekt tych przeliczeń był taki, iż w całości ryzyko kursowe obciążało konsumenta, a bank ryzyka takiego w ogóle nie ponosił. Takiej informacji w dokumentach przedstawionych powódce przez pozwanego brak. Z informacji jakie przeciętni kredytobiorcy wówczas uzyskiwali wynikało, iż ryzyko to obciąża obie strony, bowiem jak kurs franka ulegnie zmianie to wysokość rat się zmniejszy na korzyść konsumentów kosztem banku. W rzeczywistości nic takiego nie miało miejsca, bank bowiem zawsze był zabezpieczony od takiego ryzyka. Jednocześnie bank, jako profesjonalista mając świadomość tak istotnego elementu, nie dość, że nie poinformował o tym konsumenta, to jeszcze nie zaproponował mu żadnego sposobu zabezpieczenia się przed takim ryzykiem. Nie przedstawił chociażby oferty ubezpieczenia się od wzrostu kursu, co w znaczącym stopniu zabezpieczałoby interes klienta i wyrównywało sytuację stron.</xText>
<xText>Powódka powołała się w sprawie niniejszej na nieważność umowy wynikającą z zastosowanych w niej niedozwolonych klauzul abuzywnych, w szczególności tych związanych z mechanizmem indeksacji.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art 385<xSUPx>1 </xSUPx>§ 1 k.c.</xLexLink> postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to jednak postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1</xLexLink> nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Powyższe przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, brak jednej z nich skutkuje, że sąd nie dokonuje oceny danego postanowienia pod kątem abuzywności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07 listopada 2019 r., IV CSK 13/2019, LEX nr 2741776). Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z <xLexLink xArt="art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 1</xLexLink> nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie - nieuzgodnione indywidualnie są przy tym te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu - w szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.</xText>
<xText>W świetle dyspozycji <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 i 2 k.c.</xLexLink> możliwość uznania danego postanowienia umownego za niedozwolone i wyeliminowanie go z praktyki stosowania zależna jest zatem od kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek:</xText>
<xText>a) postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie, a więc nie podlegało negocjacjom;</xText>
<xText>b) ukształtowane w ten sposób prawa i obowiązki konsumenta pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami;</xText>
<xText>c) ukształtowane we wskazany sposób prawa i obowiązki rażąco naruszają interesy konsumenta;</xText>
<xText>d) postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron, w tym ceny lub wynagrodzenia.</xText>
<xText>W celu ustalenia czy konkretne postanowienie umowne należy kwalifikować jako "nieuzgodnione (uzgodnione) indywidualnie" należy zbadać, czy konsument miał na treść danego postanowienia "rzeczywisty wpływ" (<xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 3 k.c.</xLexLink>), co zwykle nie będzie miało miejsca w przypadku postanowień umowy przyjętych z wzorca zaproponowanego konsumentowi przez przedsiębiorcę. Dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że konsument dowiedział się o treści klauzuli w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje. Konieczne jest udowodnienie wspólnego ustalenia ostatecznego brzmienia klauzuli, w wyniku rzetelnych negocjacji w ramach, których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez konsumenta i włączone do umowy na jego żądanie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 09 czerwca 2021 roku sygn. akt V ACa 127/21). W ocenie Sądu w sprawie niniejszej pozwany nie udowodnił tego, iż sporne postanowienia umowne zostały uzgodnione indywidualnie. Powódka otrzymała do podpisania wzorzec umowy, który w tym czasie funkcjonował w banku i nie miała możliwości jego zmiany. Jedyne rozmowy, jakie było prowadzone między nią, a pozwanym dotyczyły kwoty kredytu, marży banku, odsetek, sposobu zabezpieczenia. Oświadczenia dotyczące świadomości ryzyka walutowego, czy ryzyka zmiany oprocentowania były elementem obligatoryjnym, wymaganym przez bank. Powódka nie miała możliwości podpisania umowy bez równoczesnego podpisania treści tych oświadczeń. Jednocześnie odmowa ich podpisania skutkowałaby odmową zawarcia umowy przez bank. W tym zakresie powódka została zatem postawiona w sytuacji bez wyjścia.</xText>
<xText>Bez wątpienia zatem zapisy umowne dotyczące indeksacji nie były elementami uzgodnionymi indywidualnie z konsumentem.</xText>
<xText>Powstaje zatem pytanie, czy spełniona jest druga i trzecia z w.w przesłanek tj. ukształtowanie praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający interes konsumenta.</xText>
<xText>Wykładnia <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink> w aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 29 października 2019 r., IV CSK 309/18). Przyjmuje się, że postanowienie umowne jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, jeżeli kontrahent konsumenta, traktujący go w sposób sprawiedliwy, słuszny i uwzględniający jego prawnie uzasadnione roszczenia, nie mógłby racjonalnie spodziewać się, iż konsument ten przyjąłby takie postanowienie w drodze negocjacji indywidualnych. Natomiast w celu ustalenia, czy klauzula rażąco narusza interesy konsumenta, należy wziąć przede wszystkim pod uwagę, czy pogarsza ona jego położenie prawne w stosunku do tego, które, w braku odmiennej umowy, wynikałoby z przepisów prawa, w tym dyspozytywnych (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17). Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję, na niekorzyść konsumenta praw i obowiązków wynikających z umowy, skutkujące niekorzystnym ukształtowaniem jego sytuacji ekonomicznej oraz jego nierzetelne traktowanie (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 3 lutego 2006 r., I CK 297/05; z 29 sierpnia 2013 r., I CSK 660/12; z 30 września 2015 r., I CSK 800/14; z 27 listopada 2015 r., I CSK 945/14; z 15 stycznia 2016 r., I CSK 125/15). Postanowienia umowy (regulaminu), określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. Postanowienia podobne do ocenianych w tej sprawie były już wielokrotnie przedmiotem badania Sądu Najwyższego (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17). Dominuje trafny pogląd, że takie klauzule mają charakter abuzywny, bowiem kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. <xUx>Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji banku</xUx>. Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne, niezależnie od tego, czy swoboda przedsiębiorcy-banku w ustaleniu kursu jest pełna, czy też w jakiś sposób ograniczona, np. w razie wprowadzenia możliwych maksymalnych odchyleń od kursu ustalanego z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów (wyrok Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14). Postanowienia umowy kredytu, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są <xUx>nietransparentne i pozostawiają pole do arbitralnego działania banku</xUx>. W ten sposób obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszają równorzędność stron (zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 22 stycznia 2016 r., sygn. akt I CSK 1049/14; 1 marca 2017 r., sygn. akt IV CSK 285/16; 19 września 2018 r., sygn. akt I CNP 39/17; 24 października 2018 r., sygn. akt II CSK 632/17; 13 grudnia 2018 r., sygn. akt V CSK 559/17; 27 lutego 2019 r., sygn. akt II CSK 19/18; 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt III CSK 159/17; 9 maja 2019 r., sygn. akt I CSK 242/18; 29 października 2019 r., sygn. akt IV CSK 309/18; 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18; 30 września 2020 r., sygn. akt I CSK 556/18; 2 czerwca 2021 r., sygn. akt I CSKP 55/21, niepublikowane). W niniejszej sprawie uznane za niedozwolone klauzule umowy nie odwoływały się do ustalonego w sposób obiektywny kursu waluty, do obiektywnych wskaźników, na które żadna ze stron nie miała wpływu, lecz poprzez nietransparentny mechanizm wymiany waluty pozwalały kształtować ten kurs w sposób dowolny pozwanemu. Takie ukształtowanie stosunku prawnego z naruszeniem zasady równości stron i brak jasnych mechanizmów określania zobowiązania niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z dobrymi obyczajami. Sąd Okręgowy podziela wyrażony w judykaturze pogląd, że sytuacja, w której konsument dowiaduje się o poziomie zadłużenia ratalnego, już spłaconego w związku z podjęciem odpowiedniej sumy z jego rachunku jest nie do zaakceptowania w świetle <xLexLink xArt="art. 385(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink> (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2019 r., IV CSK 309/18, OSNC 2020/7-8/64, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, LEX nr 2744159).</xText>
<xText>Z tego punktu widzenia bardzo istotny jest też sposób rozłożenia ryzyka kursowego pomiędzy stronami, opisany na wstępie.</xText>
<xText>W tym miejscu odnieść należy się do kwestii zmiany przepisów <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">prawa bankowego</xLexLink>, jaka miała miejsce w 2011 roku i była skutkiem ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 165, poz. 984),(tzw. ustawy antyspredowej). Okoliczność, że kredytobiorca został na mocy ustawy antyspreadowej uwolniony od arbitralnych decyzji banków, nie oznacza, że treść niedozwolonych postanowień umownych została na mocy regulacji ustawowej ipso iure zastąpiona odpowiednimi regulacjami ustawowymi. Należy w tym kontekście przypomnieć, że ważność umowy, a w szczególności skuteczność jej postanowień w kontekście oceny niedozwolonego charakteru na gruncie dyrektywy 93/13/EWG, ocenia się z chwili zawarcia umowy, a nie według okoliczności wykonywania (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt III CZP 29/17, OSNC 2019, z. 1, poz. 2). <xLexLink xArt="art. 385(1);art. n" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Art. 385<xSUPx>(
1)</xSUPx> i n.k.c.</xLexLink> stanowią instrument kontroli treści umowy (stosunku prawnego), nie zaś tego, w jaki sposób jest bądź ma być ona przez strony wykonywana. Z tej też perspektywy podnoszone przez pozwanego argumenty, że przez cały okres obowiązywania umowy stosował kursy niedobiegające od kursu sprzedaży NBP i kursów innych banków - nie mogły skutecznie zmienić powyższego wniosku, gdyż, prawnie obojętne było to, w jaki sposób umowa w zakresie abuzywnych przepisów była w rzeczywistości wykonywana przez bank, w jaki sposób bank ustalał kursy <xAnon> (...)</xAnon> względem PLN oraz czy stosowane przez bank kursy kupna i sprzedaży były de facto kursami rynkowymi. Zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.Urz.UE. L Nr 95 z 21 kwietnia 1993 r.) - w brzmieniu uwzględniającym sprostowanie do dyrektywy 93/13 z 13 października 2016 r. (Dz.Urz.UE. L Nr 276 z 13 października 2016 r.) - "Nie naruszając przepisów art. 7, nieuczciwy charakter warunków umowy jest określany z uwzględnieniem rodzaju towarów lub usług, których umowa dotyczy i z odniesieniem, w momencie zawarcia umowy, do wszelkich okoliczności związanych z zawarciem umowy oraz do innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której ta jest zależna". Oznacza to, że "oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego należy dokonywać w odniesieniu do momentu zawarcia danej umowy, z uwzględnieniem ogółu okoliczności, które mogły być znane przedsiębiorcy w owym momencie i mogły mieć wpływ na późniejsze jej wykonanie" (wyrok <xAnon> (...)</xAnon> z 13 listopada 2017 r. w sprawie <xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>R. A.</xAnon> i in. przeciwko <xAnon> (...) SA</xAnon>, pkt 58). W postanowieniu z 11 czerwca 2015 r., <xAnon>(...)</xAnon>, w sprawie <xAnon> (...) SA</xAnon> przeciwko F. <xAnon>Q. U.</xAnon> i M. I. <xAnon>S.</xAnon> <xAnon>G.</xAnon> (<xAnon> (...)</xAnon>:EU:C:2017:703) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że okoliczność, iż oceniane postanowienie nie zostało wykonane, nie może wykluczyć - per se - ustalenia, że powoduje znaczącą nierównowagę między prawami i obowiązkami stron wynikającymi z umowy na niekorzyść konsumenta (pkt 53). W polskich przepisach powyższe wynika wprost z <xLexLink xArt="art. 385(2)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>(
2)</xSUPx> k.c.</xLexLink></xText>
<xText>W tej sytuacji pozostaje jeszcze do oceny ostatnia z w/w przesłanek tj. czy w/w klauzula indeksacyjna dotyczy głównych świadczeń stron i jeśli tak jaki ma to wpływ na kwestie abuzywności tego postanowienia.</xText>
<xText>Już w uzasadnieniu wyroku <xAnon>(...)</xAnon> <xIx>
<xAnon>K. D.</xAnon> i <xAnon>J. D.</xAnon> przeciwko <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon> Bank (...)</xAnon> </xIx>Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej analizując tę kwestię wskazał, iż <xIx>
wydaje się wynikać, że unieważnienie klauzul zakwestionowanych przez kredytobiorców doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również - pośrednio - do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty. Tymczasem Trybunał orzekł już, że klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają główny przedmiot umowy kredytu, takiej jak ta w postępowaniu głównym, w związku z czym obiektywna możliwość utrzymania obowiązywania przedmiotowej umowy kredytu wydaje się w tych okolicznościach niepewna (zob. podobnie wyrok z dnia 14 marca 2019 r., <xAnon>D.</xAnon>, C-118/17, EU:C:2019:207, pkt 48, 52 i przytoczone tam orzecznictwo)</xIx>.</xText>
<xText>Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 30 września 2020 r., sygn. akt I CSK 556/18, <xIx>
zastrzeżone w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej klauzule, a zatem także klauzule zamieszczone we wzorcach umownych kształtujące mechanizm indeksacji, określają główne świadczenie kredytobiorcy</xIx>. Obecnie pogląd ten dominuje w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyroki: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 2 czerwca 2021 r., <xAnon> I (...)</xAnon> 55/21). Wcześniej, Sąd Najwyższy stał na stanowisku, że klauzule waloryzacyjne nie należą do postanowień określających główne świadczenia stron w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 1 zd. 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>(
1)</xSUPx> § 1 zd. 2 k.c.</xLexLink> oraz <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 ust. 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 4 ust. 2</xLexLink> dyrektywy 93/13, ale są to jedynie postanowienia, które w sposób pośredni są z nimi związane przez wywieranie wpływu na wysokość świadczenia głównego (zob.m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14; z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16; z 24 października 2018 r., II CSK 632/17; z 13 grudnia 2018 r., V CSK 559/17; z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 29 października 2019 r., IV CSK 309/18). Pogląd ten ukształtował się częściowo pod wpływem wyroku <xAnon> (...)</xAnon> z 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13 <xAnon>Á. K.</xAnon>, <xAnon>H. R.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...)</xAnon>. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16). Jak słusznie podniósł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 grudnia 2019 r., (V CSK 382/18, nie publ.), istnieje potrzeba zweryfikowania prezentowanego dotychczas stanowiska. Za postanowienia umowne mieszczące się w pojęciu "głównego przedmiotu umowy" w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę umowę (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13, <xAnon>Á. K.</xAnon>, <xAnon>H. R.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...)</xAnon>, pkt 49-50, z dnia 26 lutego 2015 r. w sprawie C-143/13, <xAnon>B. M.</xAnon> i <xAnon>I. M.</xAnon> przeciwko <xAnon> S.C. (...)</xAnon> sbank România SA, pkt 54, z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie C-96/14, <xAnon>J.</xAnon>-<xAnon>C. H.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...) SA</xAnon>, pkt 33, dnia 20 września 2017 r., w sprawie <xAnon>(...)</xAnon>, R. P. <xAnon>A.</xAnon> i in. przeciwko <xAnon> (...) SA</xAnon>, pkt 35. Za takie uznawane są m.in. postanowienia (określane niekiedy jako "klauzule ryzyka walutowego"), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy-konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 20 września 2017 r., w sprawie <xAnon>(...)</xAnon>, R. P. <xAnon>A.</xAnon> i in. przeciwko <xAnon> (...) SA</xAnon>, pkt 37, z dnia 20 września 2018 r., w sprawie C-51/17, <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon> Bank (...)</xAnon>. <xAnon> I (...)</xAnon> Faktoring <xAnon>K. Z.</xAnon>. przeciwko <xAnon>T. I.</xAnon> i <xAnon>E. K.</xAnon>, pkt 68, z dnia 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17, <xAnon>Z. D.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...)</xAnon> Bank Hungary <xAnon>Z.</xAnon>., pkt 48, z dnia 3 października 2019 r. w sprawie <xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>K. D.</xAnon> i <xAnon>J. D.</xAnon> przeciwko <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon> Bank (...)</xAnon>, pkt 44).</xText>
<xText>W świetle tych uwag należy uznać, że zastrzeżone w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej klauzule, a zatem także klauzule zamieszczone we wzorcach umownych kształtujące mechanizm indeksacji określają główne świadczenie kredytobiorcy. W konsekwencji w ten sposób należy też ocenić postanowienie (część postanowienia) stanowiące część mechanizmu indeksacyjnego, określające sposób oznaczenia kursu miarodajnego dla przeliczenia walutowego. Powyższe ustalenie mogłoby prowadzić do wniosku, iż w tej sytuacji w/w <xLexLink xArt="art. 385(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink> i skutki w nim wskazane nie znajdują więc zastosowania. Nic jednak bardziej mylnego. To, że postanowienia określające sposób ustalania kursu waluty obcej, które składają się na klauzulę indeksacyjną zawartą w umowie kredytu, określają główne świadczenie kredytobiorcy, nie oznacza, że te postanowienia nie podlegają kontroli pod kątem ich abuzywności. <xUx>Postanowienia określające główne świadczenia stron nie podlegają bowiem takiej kontroli jedynie pod warunkiem, że zostały sformułowane w sposób jednoznaczny </xUx>(<xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 1 zd. 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 zd. 2 k.c.</xLexLink>). Takie rozwiązanie, wywodzące się z <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 ust. 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 4 ust. 2</xLexLink> dyrektywy 93/13, opiera się na założeniu, zgodnie z którym postanowienia określające główne świadczenia stron zazwyczaj odzwierciedlają rzeczywistą wolę konsumenta, gdyż do ich treści strony przywiązują z reguły największą wagę. W związku z tym zasada ochrony konsumenta musi ustąpić ogólnej zasadzie autonomii woli obowiązującej w prawie cywilnym. <xUx>Wyłączenie spod kontroli nie może jednak obejmować postanowień nietransparentnych, gdyż w ich przypadku konsument nie ma możliwość łatwej oceny rozmiarów swojego świadczenia i jego relacji do rozmiarów świadczenia drugiej strony.</xUx> Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku analizowanej klauzuli indeksacyjnej. Interpretując <xLexLink xArt="art. 4;art. 4 ust. 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 4 ust. 2</xLexLink> dyrektywy 93/13 w podobnym kontekście, <xAnon> (...)</xAnon> uznał, że "wymóg, zgodnie z którym warunek umowny musi być wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, powinien być rozumiany jako nakazujący nie tylko, by dany warunek był zrozumiały dla konsumenta z gramatycznego punktu widzenia, ale także, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu wymiany waluty obcej, do którego odnosi się ów warunek, a także związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach dotyczących uruchomienia kredytu, tak by rzeczony konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne" (wyrok z 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13, <xAnon>K.</xAnon> i <xAnon>K. R.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...)</xAnon>, pkt 75; podobnie wyrok <xAnon> (...)</xAnon> z 20 września 2017 r. w sprawie <xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>R. A.</xAnon> i in. przeciwko <xAnon> (...) SA</xAnon>, pkt 45). Jest oczywiste, że klauzula indeksacyjna zawarta w analizowanej umowie kredytowej stron tych kryteriów nie spełniała, ponieważ nie została jednoznacznie sformułowana, skoro na jej podstawie bank mógł swobodnie ustalić wysokość kwoty oddanej do dyspozycji powódki. Inaczej rzecz ujmując, jednoznaczność postanowienia umownego to w tym kontekście także możliwość ustalenia treści stosunku zobowiązaniowego przy wykorzystaniu zobiektywizowanego kryterium przeciętnego konsumenta. Nie chodzi więc jedynie o jednoznaczność językową, ponieważ postanowienia jednoznaczne w tym sensie mogą nie pozwalać na określenie treści zobowiązań, a w szczególności rozmiaru przyszłego świadczenia konsumenta. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej: konsumentka bowiem nie miała żadnego wpływu na sposób określenia jej świadczenia wobec banku i nie wiedziała, w jakiej wysokości zostanie obciążona ratami. W tej sytuacji trudno jest przyjąć, że w/w postanowienia są jednoznaczne.</xText>
<xText>Skoro zatem spełnione są przesłanki niezbędne do zastosowania skutków <xLexLink xArt="art. 385(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink> powstaje pytanie jakie te skutki są. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 2 k.c.</xLexLink>, postanowienia umowy uznane za niedozwolone nie wiążą konsumenta, strony zaś są związane umową w pozostałym zakresie. Eliminacja z umowy postanowień uznanych za niedozwolone nie powoduje nieważności całej umowy nawet wtedy, gdy bez tych postanowień umowa nie zostałaby zawarta (wyrok Sądu Najwyższego z 21 lutego 2013 r., I CSK 408/12, OSNC rok 2013, Nr 11, poz. 127). Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 6;art. 6 ust. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 ust. 1</xLexLink> dyrektywy 93/13, umowa nadal wiąże strony, jeśli to możliwe po wyłączeniu z niej postanowień niedozwolonych.</xText>
<xText>W tym miejscu odnieść należy się do kwestii ewentualnego uzupełnienia treści umowy przez odpowiednie zastosowanie <xLexLink xArt="art. 358;art. 358 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 358 § 2 k.c.</xLexLink>, który to przepis stanowi, iż <xIx>
wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna zastrzega inaczej</xIx>. Przed wydaniem przez Trybunał Sprawie Unii Europejskiej wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie <xAnon>(...)</xAnon>, <xAnon>K. D.</xAnon> i <xAnon>J. D.</xAnon> przeciwko <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon> Bank (...)</xAnon> w judykaturze rzeczywiście dopuszczono możliwość wypełnienia luki powstałej w umowie w wyniku zastrzeżenia postanowienia niedozwolonego między innymi poprzez określenie wysokości zobowiązania na podstawie średniego kursu waluty ustalanego przez Narodowy Bank Polski, przez analogię do treści <xLexLink xArt="art. 41" xIsapId="WDU19360370282" xTitle="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe" xAddress="Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282">art. 41 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe</xLexLink> (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 160 z późn. zm) (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16, OSNC 2018/7-8/79). Jednakże w w/w wyroku <xAnon> (...)</xAnon>, jednoznacznie wyjaśniono, iż <xIx>
art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wypełnieniu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę</xIx> (por. pkt 58- 62 oraz pkt 3 sentencji). W wyroku tym także wyjaśniono, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, iż nie stoi on na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, że ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy (pkt.45, pkt 1 1 sentencji, por. także wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2019 r., <xAnon>D.</xAnon>, C 118/17, pkt 48, 52). Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy, przedmiotowe klauzule indeksacyjne określały świadczenie główne stron, a zatem ich usunięcie spowodowało zmianę głównego przedmiotu umowy. Wprawdzie w wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie <xAnon>(...)</xAnon> Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - z powołaniem się na stanowisko wyrażone w wyrokach z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie <xAnon>K.</xAnon> i <xAnon>K. R.</xAnon>, C-26/13 (pkt 80-84) oraz z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie <xAnon> (...)</xAnon> <xAnon>B.</xAnon> i <xAnon>B.</xAnon>, C-70/17 i C-179/17 (pkt 64) stwierdził (pkt 48), że art. 6 ust. 1 Dyrektywy nie stoi na przeszkodzie zastąpieniu nieuczciwego postanowienia umownego wspomnianym przepisem dyspozytywnym albo przepisem mającym zastosowanie, jednak zastrzegł, że może nastąpić to w razie wyrażenia na to zgody przez strony, a poza tym możliwość ta jest ograniczona do przypadków, w których usunięcie nieuczciwego postanowienia umownego, wbrew woli konsumenta, zobowiązywałoby sąd do unieważnienia umowy jako całości, narażając go tym samym na szczególnie szkodliwe skutki. Stanowisko to nie zdezaktualizowało się na skutek orzeczenia <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie C-19/20 przeciwko <xAnon> Bankowi (...) S.A.</xAnon> W wyroku tym podtrzymano bowiem stanowisko, że "w przypadku stwierdzenia przez sąd krajowy nieważności nieuczciwego warunku zawartego w umowie zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w taki sposób, że niezgodny z tym przepisem jest przepis prawa krajowego dający sądowi krajowemu możliwość uzupełnienia tej umowy poprzez zmianę treści owego warunku (pkt 67 i tam powołany wyrok z dnia 26 marca 2019 r., <xAnon>A. B.</xAnon> i <xAnon>B.</xAnon>, C-70/17 i C-179/17, EU:C:2019:250, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo). Gdyby bowiem sąd krajowy mógł zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w takich umowach, to takie uprawnienie mogłoby zagrażać realizacji długoterminowego celu ustanowionego w art. 7 dyrektywy 93/13. Uprawnienie to przyczyniłoby się bowiem do wyeliminowania zniechęcającego skutku wywieranego na przedsiębiorców przez zwykły brak stosowania takich nieuczciwych warunków wobec konsumentów, ponieważ nadal byliby oni zachęcani do stosowania rzeczonych warunków, wiedząc, że nawet gdyby miały być one unieważnione, to jednak umowa mogłaby zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy, tak aby zagwarantować w ten sposób interes rzeczonych przedsiębiorców (pkt 68 i tam powołany wyrok z dnia 26 marca 2019 r., <xAnon>A. B.</xAnon> i <xAnon>B.</xAnon>, C-70/17 i C-179/17, EU:C:2019:250, pkt 54 i przytoczone tam orzecznictwo)". Konkludując, <xAnon> (...)</xAnon> wyjaśnił, że <xIx>
wprawdzie wykładni art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy dokonywać w ten sposób, że z jednej strony nie stoją one na przeszkodzie temu, by sąd krajowy usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, w wypadku gdy zniechęcający cel tej dyrektywy jest realizowany przez krajowe przepisy ustawowe regulujące korzystanie z niego, o ile element ten stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem indywidualnej kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru jednak z drugiej strony, przepisy te stoją na przeszkodzie temu, by możliwe było usunięcie jedynie nieuczciwego elementu warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez zmianę jego istoty</xIx>.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy podziela także wyrażony w judykaturze Sądu Najwyższego pogląd, że konsekwencją stwierdzenia, niedozwolonej klauzuli umownej, spełniającej wymagania <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink> jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia, przy czym <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 2 k.c.</xLexLink> wyłącza stosowanie <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 3 k.c.</xLexLink> Uzasadnia to stanowisko, że nieuczciwe postanowienia indeksacyjne nie powinny być zastępowane innym mechanizmem przeliczeniowym opartym na przepisach <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">kodeksu cywilnego</xLexLink> (zob. także uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, LEX nr 2744159).</xText>
<xText>Dalej należało ocenić, jakie skutki wywiera uznanie, że klauzule indeksacyjne określające świadczenie główne przedmiotowej umowy stanowią niedozwolone postanowienia umowne, w szczególności, czy mogą one wywołać skutek w postaci stwierdzenia bezwzględnej nieważności umowy (<xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 1 k.c.</xLexLink>).</xText>
<xText>W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono stanowisko - które Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie w pełni podziela, że w razie sporu o ważność umowy kredytu bankowego denominowanego (indeksowanego) do obcej waluty, w której treści znajduje się niedozwolona klauzula konsumencka dotycząca sposobu tej denominacji (indeksacji), rozpatrzeć należy kilka możliwości rozstrzygnięcia. Pierwsza, to stwierdzenie nieważności umowy, która bez klauzuli niedozwolonej nie może dalej funkcjonować w obrocie prawnym, zwłaszcza ze względu na brak (odpadnięcie) któregoś z koniecznych składników (essentialia negotii) umowy nazwanej kredytu bankowego. Druga to przyjęcie, że umowa jest ważna, ale w miejsce bezskutecznych postanowień waloryzacyjnych nie wchodzą żadne dodatkowe postanowienia. Trzecia, to przyjęcie, że umowa jest ważna i jej uzupełnienie przez sąd przez wprowadzenie w miejsce niedozwolonych klauzul innego mechanizmu waloryzacji. Ostatnie rozwiązanie, w świetle uwag wyżej poczynionych należy jednoznacznie odrzucić (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, LEX nr 2744159). W orzecznictwie wskazano także, że przy wyborze pierwszej lub drugiej ze wskazanych opcji decydujące znaczenie ma wola konsumenta. Jeżeli uważa, iż stwierdzenie nieważności całej umowy nie jest dla niego niekorzystne, to przeważa to nad wdrożeniem systemu ochrony, takiego jak zastąpienie nieuczciwego postanowienia i utrzymanie umowy w mocy.</xText>
<xText>Rozpatrując skutki, jakie wiążą się z uznaniem wyżej wskazanych klauzul umownych za niedozwolone, należy odwołać się do cytowanego powyżej wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie <xAnon>(...)</xAnon>, w którym Trybunał stwierdził, że unieważnienie klauzul zakwestionowanych przez kredytobiorców prowadziłoby do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również - pośrednio - do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją kredytu do waluty oraz, że klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają główny przedmiot umowy kredytu, w związku z czym obiektywna możliwość utrzymania obowiązywania przedmiotowej umowy kredytu wydaje się w tych okolicznościach niepewna. Innymi słowy, bezskuteczność abuzywna klauzul określających sposób przeliczania salda kredytu i rat kapitałowo - odsetkowych według ustalonego przez pozwanego kursu <xAnon> (...)</xAnon> oznaczałaby wyeliminowanie mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, a także wyeliminowanie ryzyka kursowego, zaś kwota zobowiązania byłaby wyrażona w walucie polskiej, przy jednoczesnym pozostawieniu oprocentowania opartego o stawkę bazową LIBOR 3M. Taki skutek prowadziłby do zmiany charakteru stosunku prawnego i pozostawałby w sprzeczności z naturą (właściwością) stosunku prawnego (<xLexLink xArt="art. 353(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 353<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink>), jakim jest umowa kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, stanowiąca wyróżniony w doktrynie i judykaturze podtyp umowy kredytu. W przypadku kredytów waloryzowanych kursem waluty obcej, swoistą cechą tego stosunku prawnego będzie wskazany powyżej mechanizm indeksacji oraz oprocentowanie według stawki LIBOR. W przypadku pominięcia tego mechanizmu, przy jednoczesnym pozostawieniu stawki LIBOR, istota tego stosunku prawnego zostanie zupełnie wypaczona. Innymi słowy, bez klauzul waloryzacyjnych umowa nie może istnieć, a do zastąpienia klauzuli abuzywnej inną - musi istnieć zagrożenie interesu konsumenta oraz jego zgoda na takie zastąpienie, <xUx>przy czym dwa ostatnie warunki muszą is</xUx>tnieć w koniunkcji (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, LEX nr 2771344). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występowała, ponieważ powódka - mając świadomość ewentualnych skutków unieważnienia umowy – podtrzymywała swoje stanowisko w tym zakresie, a po wtóre, nie można przyjąć, aby unieważnienie umowy było dla niej niekorzystne, skoro ma ona możliwość odzyskania znacznych środków finansowych, a umowa została już w całości wykonana. Skoro zatem klauzule indeksacyjne w przedmiotowej umowie były bezskuteczne, zaś bez tych klauzul umowa nie może obowiązywać z uwagi na sprzeczność z naturą stosunku prawnego w tej sytuacji uznać należy, iż umowa jest nieważna na podstawie <xLexLink xArt="art. 58" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 353(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 353<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink>). Bez wątpienia powódka ma również interes prawny w wystąpieniu z takim żądaniem wyrażony w <xLexLink xArt="art. 189" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 189 k.p.c.</xLexLink>, albowiem ustalenie to usuwa istniejący aktualnie element niepewności, co do sytuacji prawnej stron. Stąd też Sąd orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku, zgodnie z żądaniem głównym pozwu.</xText>
<xText>W związku z powyższym zaktualizowała się konieczność drugiego żądania powódki. W tym przypadku powódka, żądając zwrotu kwot wypłaconych pozwanemu w okresie trwania umowy, jako podstawę prawną swego roszczenia wskazała przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink> kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego, tj. takiego, w którym ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (<xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art.410 § 1 i 2 k.c.</xLexLink>).</xText>
<xText>Skutkiem stwierdzenia nieważności umowy kredytu w całości jest uznanie, że spełnione przez obie strony świadczenia nie miały oparcia w łączącej strony umowie. W tej sytuacji nawet wobec uznania umowy za nieważną istnieje więc stosunek prawny, który stanowi podstawę dokonanych przesunięć majątkowych. Są to właśnie powołane przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.</xText>
<xText>Kwestia wzajemnych rozliczeń stron nieważnej umowy kredytowej była przedmiotem pogłębionej analizy prawnej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 roku sygn. akt III CZP 6/21, w której to Sąd Najwyższy opowiedział się w takiej sytuacji za stosowaniem tzw. teorii dwóch kondykcji, polegającej na niezależnym od siebie prawie obu stron umowy do dochodzenia zwrotu świadczenia nienależnego. W jej uzasadnieniu wskazano, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że jeżeli w następstwie zastosowania przedstawionych reguł umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna (nieważna), świadczenia spełnione na jej podstawie powinny być postrzegane jako świadczenia nienależne w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 2 k.c.</xLexLink> (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, niepubl. i z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, niepubl., uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, niepubl.). Nadto wskazano, iż świadczenia spełnione przez kredytobiorcę na podstawie postanowienia abuzywnego co do zasady podlega zwrotowi, choćby kredytobiorca był równolegle dłużnikiem banku. W uchwale z dnia 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, Sąd Najwyższy orzekł - odrywając tezę od szczególnego kontekstu umów konsumenckich - że stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (<xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 1</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink>) niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu. Takie samo roszczenie przysługuje również bankowi i jest ono również niezależne od tego w jakim zakresie to bank jest dłużnikiem kredytobiorcy, z tytułu dokonanych przez niego bez podstawy prawnej wpłat.</xText>
<xText>W tej sytuacji roszczenie powódki o zwrot kwot wskazanych w roszczeniu głównym, co do zasady jest uzasadnione. Jednakże pozwany w odpowiedzi na pozew zgłosił zarzut potrącenia kwot, które to z kolei jemu przysługują, a zatem należało ustalić czy zarzut ten jest skuteczny, jeśli tak to w jakim zakresie i do jakiego skutku prowadzi on w zakresie dotyczącym wzajemnych roszczeń stron. Już na wstępie wskazać należy, iż roszczenie o zwrot tzw. wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału w oświadczeniu o potrąceniu nie zostało w ogóle sformułowane w sposób umożliwiający ustalenie jego wysokości. Nadto roszczenie to nie jest bezsporne między stronami, a nadto nie zostało uprawdopodobnione dokumentem niepochodzącym od pozwanego. W tym zatem zakresie zarzut ten jest bezskuteczny. Czym innym jest kwestia zwrotu wypłaconych przez pozwanego powódce środków w kwocie 79.900,00 zł.</xText>
<xText>Podniesienie zarzutu potrącenia w odpowiedzi na pozew oprócz głównego środka obrony jakim było twierdzenie, że w umowie nie znajdują się klauzule abuzywne, a ona sama jest ważna, zatem nie doszło do nienależnego świadczenia po stronie powódki, jest dopuszczalne. Taki pogląd został wyrażony również przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 czerwca 2013 roku, sygn. akt: V CSK 389/12, LEX nr 1319296 (a także: por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1968 r., I CR 538/68, OSN 1969, Nr 11, poz. 204 i z dnia 1 grudnia 1961 r., 4 CR 212/61, OSP 1962, Nr 11, poz. 293).</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 203(1)" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 203<xSUPx>1</xSUPx> k.p.c.</xLexLink> podstawą zarzutu potrącenia może być tylko wierzytelność pozwanego z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powoda, chyba że wierzytelność pozwanego jest niesporna lub uprawdopodobniona dokumentem niepochodzącym wyłącznie od pozwanego. Pozwany może podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór, co do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu przyjąć należy szeroką dopuszczalność możliwości zgłaszania zarzutu potrącenia w kontekście badania przesłanki tego „samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powoda” – w sprawie niniejszej oczywistym jest, że wzajemne roszczenia stron – niezależnie od ich ostatecznego prawnego charakteru – mają swoje źródło w umowie kredytowej. Roszczenie pozwanego o zwrot kapitału ocenić należy poza tym jako niesporne, gdyż bezsporną jest okoliczność, że kredyt został uruchomiony w określonej kwocie. Sąd stoi również na stanowisku, że nie było przeszkód formalnych w zgłoszeniu skutecznego zarzutu potrącenia w kontekście wymagalności roszczenia – która wszak ściśle powiązana jest z ostatecznym potwierdzeniem przez sąd nieważności węzła obligacyjnego między stronami. Uniemożliwienie złożenia oświadczenia o potrąceniu należności w ramach postępowania zainicjowanego przez kredytobiorcę wiązałoby się z niebezpieczeństwem wytoczenia przeciwko niemu powództwa o zapłatę i wygenerowania zbędnego w istocie postępowania sądowego. W związku z tym, że w ocenie Sądu umowa o kredyt zawarta pomiędzy stronami w niniejszej sprawie okazała się nieważna, a powódka domaga się w pozwie należności z tytułu nienależnego świadczenia spełnionego na podstawie nieważnej umowy kredytu, to należność drugiej strony z tytułu nieważności tej samej umowy jest wierzytelnością z tego samego stosunku prawnego. Stosownie do <xLexLink xArt="art. 498" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 498 k.c.</xLexLink> gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Przesądzić należy, iż w sprawie niniejszej pełnomocnik pozwanego posiadał stosowne umocowanie wynikające z treści pełnomocnictwa do składania w imieniu pozwanego oświadczeń także o charakterze materialnoprawnym – złożenie takiego oświadczenia determinowało skuteczność podniesionego procesowego zarzutu potrącenia. Sąd stoi również na stanowisku, iż dla skuteczności zarzutu potrącenia nie jest każdorazowo wymagane z kolei złożenie oświadczenia bezpośrednio wierzycielowi (dłużnikowi wzajemnemu) – zasadne i celowe jest liberalne podejście, zgodnie z którym skutek materialnoprawny i procesowy uzyskuje się także poprzez złożenie oświadczenia o potrąceniu w piśmie procesowym podlegającym doręczeniu pełnomocnikowi reprezentującemu wierzyciela (dłużnika wzajemnego) [por. teza 10. komentarza do <xLexLink xArt="art. 203(1)" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 203<xSUPx>1</xSUPx> kpc</xLexLink> w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">Kodeks postępowania cywilnego</xLexLink>. Komentarz. <xAnon>T. A.</xAnon>. 1-477(16), wyd. IV pod red. <xAnon>M. M.</xAnon>, <xAnon> (...)</xAnon> 2021]. Nadto zwrócić należy uwagę, na to, iż w sprawie niniejszej pełnomocnictwo udzielone przez powódkę pełnomocnikom reprezentującym ją nie było tylko i wyłącznie pełnomocnictwem procesowym, albowiem zawierało ono również uprawnienie do zawarcia przez pełnomocników ugody sądowej i pozasądowej oraz odbioru świadczenia głównego. Było to zatem również szerokie pełnomocnictwo materialnoprawne, upoważniające pełnomocników do składania i odbioru oświadczeń również o charakterze materialnoprawnym.</xText>
<xText>Jak wynika z zaświadczenia wystawionego przez pozwany bank powódka jako kredytobiorca wpłaciła na rzecz banku kwotę 15.840,72 zł i 35.432,31 CHF. Na takie kwoty opiewa również jej roszczenie w sprawie niniejszej. Na podstawie umowy o kredyt na cele mieszkaniowe <xAnon>E.</xAnon> pomiędzy powódką a pozwanym bankiem, bank udostępnił jej kwotę 79.900,00 zł i zarzut potrącenia właśnie takiej kwoty zgłosił. Bez wątpienia zarzut ten jest skuteczny co do kwoty 15.840,72 zł żądanej przez powódkę. W tym zakresie nastąpiło zatem umorzenie należności powódki i obniżenie zarzutu pozwanego. Pozostała jednak jeszcze kwestia kwoty roszczenia pozwanego wyrażonego w PLN - 64.059,28 zł i kwoty roszczenia powódki wyrażonego w <xAnon> (...)</xAnon> 35.432,31 CHF. Co do zasady w takiej sytuacji dopuszczalne jest potrącenie wzajemne wierzytelności, obie bowiem mają charakter pieniężny. Jednakże w ocenie Sądu odnośnie do kwot wyrażonych w różnych walutach trzeba przyjąć, że muszą być one przewalutowane według określonego kursu <xUx>przed dokonaniem potrącenia</xUx> (por. Ciszewski Jerzy (red.), Nazaruk Piotr (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022). Innymi słowy, w sytuacji, gdy jedna ze stron zgłasza roszczenie pieniężne wyrażone w walucie obcej, tak jak w sprawie niniejszej powódka, to druga strona, aby móc skutecznie zgłosić zarzut potrącenia również musi swoje roszczenie wyrazić w tej samej walucie i przewalutować je w momencie składania oświadczenia o potrąceniu. W praktyce może powstać problem wyboru kursu służącego za podstawę przeliczenia środków pieniężnych będących przedmiotem świadczeń stron wyrażonych w różnych walutach. Jednakże w braku porozumienia w tej kwestii sąd będzie musiał doprowadzić do ustalenia ostatecznego rozrachunku potrącenia, ale dopiero w sytuacji, gdy obie wierzytelności będą wyrażone w tej samej walucie. W sprawie niniejszej pozwany w oświadczeniu o potrąceniu wskazał PLN, a żądanie powódki w tej części opiewało na <xAnon> (...)</xAnon>. Stąd też zarzut w tym zakresie Sąd uznał za bezskuteczny.</xText>
<xText>Stąd też Sąd w sprawie niniejszej w punkcie II sentencji wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 35.432,31 CHF tj. kwotę ustaloną wyżej, jako kwotę wpłaconą przez powódkę do banku bez podstawy prawnej, a w punkcie III oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Jeżeli chodzi o kwestie odsetek żądanych przez powódkę to wskazać należy, iż z aktualnego orzecznictwa <xAnon> (...)</xAnon> oraz Sądu Najwyższego, wynika, iż konsument może wiążąco oświadczyć, iż nie ocenia konsekwencji całkowitej, definitywnej bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu jako szczególnie niekorzystnych (choćby sam sąd oceniał je jako szczególnie niekorzystne) - sprzeciwiając się zarazem udzieleniu mu ochrony przed tymi konsekwencjami - i uniemożliwić w ten sposób utrzymanie umowy przez wprowadzenie do niej regulacji zastępczej. <xUx>Oprócz powyższego niezbędna jest jednak samodzielna ocena Sądu, która dokonywana jest w momencie orzekania o nieważności umowy</xUx>. Jak wskazuje się bowiem aktualnie to Sąd musi ocenić świadomość decyzji konsumenta, a także jej skutki dla niego. Z punktu widzenia stron umowy jest to o tyle istotne, iż dopiero z tym dniem staje się wymagalne roszczenie wzajemne o zwrot nienależnych świadczeń. Szczególnie z punktu widzenia banku jest to sytuacja trudna, ten bowiem nie ma podstaw do spełnienia żądania kredytobiorcy do momentu dopóki Sad nie oceni w/w przesłanek. Stąd też również od tej daty należne są powódce ewentualne odsetki. W sprawie niniejszej Sąd jednakże uwzględnił podniesiony przez pozwanego zarzut zatrzymania, a to spowodowało, iż brak jest wymagalności roszczenia powódki do czasu zaoferowania przez nią pozwanemu wskazanej dalej kwoty.</xText>
<xText>Pozwany w odpowiedzi na pozew zgłosił skuteczny, w ocenie Sądu Okręgowego zarzut zatrzymania kwoty wypłaconej z tytułu kapitału. Co do kwoty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału to również w tym przypadku pozwany nie sformułował go w sposób prawidłowy, bowiem w oświadczeniu nie wskazał konkretnej kwoty, którą powinna mu zapłacić, bądź zaoferować powódka. Na podstawie <xLexLink xArt="art. 496" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 496 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 497" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 497 k.c.</xLexLink> pozwany podniósł, że przysługuje mu prawo zatrzymania do czasu, aż powódka zaoferują zwrot świadczenia otrzymanego od pozwanego - wypłaconej kwoty kredytu.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 496" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 496 k.c.</xLexLink>, stosowanym odpowiednio do przypadku nieważności umowy na podstawie <xLexLink xArt="art. 497" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 497 k.c.</xLexLink>, jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.</xText>
<xText>Przepis ten ma zastosowanie do zobowiązań z umów wzajemnych, ponieważ w nich występują świadczenia wzajemne (<xLexLink xArt="art. 488;art. 488 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 488 § 1 k.c.</xLexLink>). Zgodnie zaś z <xLexLink xArt="art. 487;art. 487 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 487 § 2 k.c.</xLexLink> umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej. Wzajemność umowy kredytowej początkowo wzbudzała wątpliwości, w szczególności zwracano uwagę, iż skoro kredytobiorca zobowiązany jest do zwrotu kredytu wraz z odsetkami i prowizją (por. <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 ust. 1" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe</xLexLink>, tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1896 z późn. zm.), to umowa taka nie ma charakteru umowy wzajemnej. Obecnie jednak przeważający jest pogląd, zgodnie z którym świadczenie przez kredytobiorcę z tytułu odsetek i prowizji jest odpowiednikiem świadczenia banku. Poglądy tego rodzaju prezentowane są we współczesnym orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 7 marca 2017 r. (sygn. akt II CSK 281/16) Sąd Najwyższy wskazał, iż (...) Istotną cechą tej umowy jest jej charakter wzajemny w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 478;art. 478 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 478 § 2 k.c.</xLexLink> Ekwiwalentem świadczenia banku, polegającego na oddaniu do dyspozycji na czas oznaczony określonej kwoty pieniężnej, jest zapłata odsetek i prowizji, niezależna od obowiązku zwrotu wykorzystanego kredytu. Ten rodzaj i zakres ekwiwalentu przesądza również o odpłatnym charakterze umowy kredytu. Podobny pogląd wyrażono również w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2011 r. (sygn. akt IV CSK 422/10). W ostatnim zaś okresie, na gruncie problematyki kredytów frankowych powyższe zostało podkreślone przez Sąd Najwyższy w przytoczonej już uchwale z dnia 16 lutego 2021 r. (III CZP 11/20, Lex nr 3120579). Sąd Najwyższy wskazał w uzasadnieniu, iż <xIx>wbrew pozorom możliwości skorzystania z tego prawa (co wymaga złożenia oświadczenia woli) nie przekreśla stwierdzenie, że w zakresie, w jakim spłaty kredytu stanowią jedynie zwrot kapitału (bez odsetek), nie mogą być traktowane jako świadczenie wzajemne względem oddania przez bank tego kapitału do dyspozycji kredytobiorcy (jest nim zobowiązanie kredytobiorcy do zapłacenia oprocentowania i prowizji - por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2014 r., IV CSK 440/13, niepubl., z dnia 7 marca 2017 r., II CSK 281/16, Glosa 2018, nr 2, s. 74). Nasuwa się bowiem myśl, że z punktu widzenia <xLexLink xArt="art. 497" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 497</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 496" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 496 k.c.</xLexLink> obowiązek zwrotu wykorzystanego kapitału jest - w relacji do obowiązku oddania środków pieniężnych do dyspozycji kredytobiorcy - czymś więcej niż zobowiązaniem do świadczenia wzajemnego (ma charakter bardziej podstawowy niż obowiązek zapłaty oprocentowania czy wynagrodzenia), a nie czymś mniej, co uzasadnia zastosowanie tego przepisu także w tym przypadku (w celu zabezpieczenia roszczenia restytucyjnego banku) z odwołaniem do rozumowania a minori ad maius.</xIx> Reasumując w ocenie Sądu Okręgowego umowa kredytu jest umową wzajemną, a zarzut zatrzymania może mieć zastosowanie również, co do kwoty kapitału kredytu wypłaconego przez bank kredytobiorcom.</xText>
<xText>Dla skuteczności zarzutu zatrzymania nie jest, odmiennie od zarzutu potrącenia, konieczne aby przysługujące dłużnikowi roszczenie stanowiące jego podstawę było wymagalne, tj. m.in. aby nadszedł termin spełnienia świadczenia (określany w tym przypadku na podstawie <xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 k.c.</xLexLink>). Stanowisko takie znajduje oparcie w różnicy pomiędzy treścią <xLexLink xArt="art. 496;art. 498" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">artykułów 496 i 498 k.c.</xLexLink>, a także odmiennym celu jaki związany jest z realizacją zarzutu zatrzymania (zabezpieczenie swojego roszczenia) i zarzutu potrącenia (jego realizacja). Konieczność zabezpieczenia roszczenia dłużnika nie ma związku z tym, czy jest to roszczenie wymagalne. Jednocześnie realizacja prawa zatrzymania następuje przez jednostronne oświadczenie woli, które prowadzi do zahamowania skuteczności roszczenia strony przeciwnej. Ponadto zarzut prawa zatrzymania ma podwójny charakter. W zakresie prawa materialnego stanowi on jednostronne oświadczenie woli, prowadzące do zahamowania skuteczności roszczenia strony przeciwnej (<xLexLink xArt="art. 461;art. 461 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 461 § 1 k.c.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 496" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 496 k.c.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 497" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 497 k.c.</xLexLink>). Powołanie się na ten zarzut w trakcie procesu jest czynnością procesową o charakterze zarzutu merytorycznego. Sfera prawa materialnego pozostawiona jest swobodnemu uznaniu uprawnionego, a co za tym idzie, zgłaszanie opartych na nim zarzutów jest dopuszczalne na każdym etapie postępowania. Przewidziane w <xLexLink xArt="art. 496" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 496 k.c.</xLexLink> prawo zatrzymania powstaje w sytuacji, gdy skutkiem odstąpienia od umowy, które wynika z umowy wzajemnej, każdej ze stron zobowiązania służy uprawnienie do zwrotu spełnionego świadczenia (wyrok SN z 26 czerwca 2003 r., V CKN 417/01, <xAnon>L.</xAnon>).</xText>
<xText>W związku z powyższym uznać należy, że pozwanemu przysługuje prawo zatrzymania kwot uiszczonych przez powódkę świadczeń tytułem spłaty kredytu do czasu zaofiarowania przez powódkę zwrotu otrzymanego świadczenia albo zabezpieczenia roszczenia o zwrot, po uwzględnieniu jego częściowego umorzenia na skutek potrącenia. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 496" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 496 k.c.</xLexLink> skutki zarzutu zatrzymania w zakresie obowiązku spełnienia świadczenia ustają albo w przypadku zaoferowania zwrotu otrzymanego świadczenia pieniężnego, albo zabezpieczenia roszczenia o zwrot. Z treści przepisu nie wynika aby to dłużnik podnoszący zarzut zatrzymania miał dokonywać wyboru pomiędzy tymi sposobami zabezpieczenia jego interesów. Stąd też wybór przyznać należy wierzycielowi, którego roszczenie zostało ubezskutecznione poprzez podniesienie zarzutu zatrzymania, zgodnie z odpowiednio zastosowaną regulacją zobowiązania przemiennego, tj. <xLexLink xArt="art. 365;art. 365 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 365 § 1 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Jednocześnie wskazać należy, iż w sprawie niniejszej nie ma w ocenie Sądu żadnych wątpliwości, co do kwestii formalnoprawnych związanych z podniesionym zarzutem. Pełnomocnik pozwanego zgłaszający ten zarzut był prawidłowo umocowany, a jego umocowanie obejmowało nie tylko zastępstwo procesowe pozwanego, ale również prawo do dokonywania w imieniu banku czynności materialnoprawnych, w tym prawo do składania oświadczenia w zakresie skorzystania przez Bank z prawa zatrzymania. Powyższe jednoznacznie wynika z treści pełnomocnictwa. Wreszcie oświadczenie woli pozwanego zostało złożone pełnomocnikowi powódki, który również dysponował pełnomocnictwem materialnoprawnym, o czym była już mowa wyżej.</xText>
<xText>Tym samym sąd zamieścił w punkcie II wyroku zasądzającym zwrot świadczenia zastrzeżenie uzależniające wykonanie tego obowiązku przez pozwanego od jednoczesnego spełnienia własnego świadczenia zwrotnego przez powódkę albo zabezpieczenia jego spełniania w wysokości udzielonego i wypłaconego kredytu, po uwzględnieniu zarzutu potrącenia tj. kwoty 64.059,28 zł.</xText>
<xText>W pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił, jako bezzasadne, o czym wskazano już wyżej.</xText>
<xText>O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o treść <xLexLink xArt="art. 100;art. 100 zd. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 zd. 1 k.p.c.</xLexLink> znosząc je wzajemnie między stronami. Na koszty powódki złożyły się opłata sądowa od pozwu w kwocie 1000,00 zł, wydatki poniesione na opinię biegłej w kwocie 1.238,43 zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 5.400,00 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Suma tychże kosztów poniesionych przez powódkę to kwota 7.655,43 zł. Koszty pozwanego z kolei to kwota łączna 6.655,43 zł na którą złożyły się wynagrodzenie pełnomocnika w analogicznej kwocie 5.400,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17,00 zł i koszt biegłej w kwocie 1.238,43 zł. Suma tychże kosztów to zatem kwota 14.310,86 zł. Oceniając zakres wzajemnego uwzględnienia żądań stron Sąd na korzyść pozwanego wziął pod uwagę nie tylko część powództwa oddaloną, ale dodatkowo uwzględniony zarzut zatrzymania świadczenia. W tym zakresie wywołuje on takie same konsekwencje prawne, jak oddalenie powództwa, co do tej kwoty. Stąd też uwzględniając powyższe pozwany wygrał proces co do kwoty 79.900,00 zł tj. w 55% a powódka, co do kwoty 65.568,00 zł tj. w 45%. Rozliczając koszty procesu procentowo powstałaby zatem niewielka dopłata po stronie powodowej rzędu 220,00 zł. W tej sytuacji racjonalnym było wzajemne zniesienie tychże kosztów.</xText>
<xText>W tym miejscu wskazać należy, iż brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych do podwyższenia wynagrodzenia pełnomocnika powódki, albowiem zważywszy na ilość spraw tzw. frankowych, tożsamość zarzutów, przytaczanie tych samych uzasadnień prawnych w setkach takich samych spraw, nie można mówić o znacznym nakładzie pracy pełnomocnika. Nadto nakład ten nie może być oceniany tylko i wyłącznie rozmiarem uzasadnienia pozwu, które nie świadczy wcale o czasochłonności przygotowania się pełnomocnika, a z pewnością nie ułatwia Sądowi rozpoznania sprawy. W sprawie odbyły się dwie rozprawy i poza wymianą pism procesowych i udziałem w owych rozprawach pełnomocnik powódki nie podejmował żadnych dodatkowych czynności w sprawie.</xText>
<xText>Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
sędzia Łukasz Wilkowski
| null |
[
"sędzia Łukasz Wilkowski"
] |
[
"art. 385^1^k.c."
] |
Marta Gotlibowska
|
st. sekr. sąd. Anna Bogacz
|
Marta Gotlibowska
|
[
"Klauzule abuzywne"
] | 26
|
Sygn. akt I C 1975/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 marca 2022 roku
Sąd Okręgowy w Płocku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:
sędzia Łukasz Wilkowski
Protokolant:
st. sekr. sąd. Anna Bogacz
po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2022 roku w Płocku na rozprawie
sprawy z powództwaB.U. P.
przeciwko(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.
o zapłatę kwoty 15.840,72 zł, kwoty 35.432,31 CHF i ustalenie ewentualnie o zapłatę kwoty 145.467,06 zł i ustalenie ewentualnie o zapłatę kwoty 2.720,70 zł i kwoty 35.432,31 CHF i ustalenie ewentualnie o zapłatę kwoty 54.679,72 zł i ustalenie
I
ustala, iż umowa kredytu na cele mieszkaniowe(...)nr(...)zawarta pomiędzyB.U. P., a(...) Bank Spółką Akcyjnąz siedzibą wW.(poprzednikiem prawnym pozwanego(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.) zawarta w dniu 14 marca 2008 roku wM.jest nieważna;
II
zasądza od pozwanego(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.na rzecz powódkiB.U. P.kwotę 35.432,31CHF (trzydzieści pięć tysięcy czterysta trzydzieści dwa franki szwajcarskie 31/100), przy czym wykonanie tego świadczenia będzie uzależnione od jednoczesnej zapłaty przezB. P.na rzecz(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.kwoty 64.059,28 zł (sześćdziesiąt cztery tysiące pięćdziesiąt dziewięć złotych dwadzieścia osiem groszy) lub zabezpieczenia roszczenia pozwanego o zwrot tej kwoty;
III
oddala powództwo w pozostałym zakresie;
IV
znosi wzajemnie koszty procesu między stronami.
Sygn. akt I C 1975/20
UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 26 października 2020 roku, skierowanym do Sądu Okręgowego w Płocku przeciwko(...) Bank (...) S.A.wW.powódkaB. P.wniosła w ramach roszczenia głównego o:
- zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 15.840,72 zł oraz kwoty 35.432,31 CHF tytułem zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanego kosztem powódki bez podstawy prawnej, które to świadczenie było nienależne wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia począwszy od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu do dnia zapłaty, która to kwota stanowi całość wpłaconego przez powódkę świadczenia z tytułu nieważnej umowy kredytu na cele mieszkaniowe(...)nr(...)z dnia 14 marca 2008 roku, zawartej pomiędzy(...) Bank S.A.wW., którego następcą prawnym jest pozwany, a powódką ewentualnie o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 145.467,06 zł tytułem zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanego kosztem powoda bez podstawy prawnej, które to świadczenie było nienależne wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia począwszy od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu do dnia zapłaty, która to kwota stanowi całość wpłaconego przez powódkę świadczenia z tytułu umowy o kredyt hipoteczny;
- ustalenie nieważności w/w umowy o kredyt hipoteczny, ewentualnie ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego ze zobowiązania opisanego w umowie o kredyt hipoteczny ze względu na nieważność tego zobowiązania.
W ramach roszczenia ewentualnego wniosła o
- ustalenie, że w stosunku prawnym łączącym powoda z pozwaną na podstawie umowy o kredyt hipoteczny, co do świadczeń nieobjętych roszczeniem o zasądzenie świadczenia, o którym mowa niżej, powódkę nie wiążą wszelkie postanowienia umowne dotyczące indeksowania kwoty kredytu oraz rat kapitałowo – odsetkowych kursem franka szwajcarskiego, zawarte w § 2 ust 1, § 2 ust 2, § 4 ust, § 9 ust 2, § 12 ust 2 umowy o kredyt, § 5 ust 4, § 16 ust 1 i § 16 ust 4 ogólnych warunków kredytowania w zakresie udzielania kredytów na cele mieszkaniowe oraz kredytów i pożyczek hipotecznych w(...) Bank S.A;
- zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 2.720,70 zł oraz kwoty 35.432,31 CHF tytułem zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanego kosztem powódki bez podstawy prawnej, które to świadczenie było nienależne wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia począwszy od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu do dnia zapłaty, co będzie stanowić różnicę pomiędzy pobraną przez pozwanego od powódki kwotę tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, naliczoną z zastosowaniem w/w klauzul niedozwolonych, a należną pozwanej kwotą obliczoną z wyłączeniem ich zastosowania oraz całość wpłaconego świadczenia we frankach szwajcarskich, jako że nie podlega ono rozliczeniu w inny sposób, a po usunięciu spornych klauzul spłacenie bezpośrednio we franku szwajcarskim nie było możliwe i również stanowi świadczenie nienależne ewentualnie o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 54.679,72 zł tytułem zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanego kosztem powódki bez podstawy prawnej, które to świadczenie było nienależne wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia począwszy od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu do dnia zapłaty, co będzie stanowić różnicę pomiędzy pobraną przez pozwanego od powódki kwotę tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, naliczoną z zastosowaniem w/w klauzul niedozwolonych, a należną pozwanej kwotą obliczoną z wyłączeniem ich zastosowania.
Nadto wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej – z uwagi na duży nakład pracy pełnomocnika.
W uzasadnieniu powódka wskazała, iż w dniu 14 marca 2008 roku zawarła z pozwanym w/w umowę o kredyt hipoteczny. Zgodnie z tą umową pozwana zobowiązała się oddać powodowi do dyspozycji kwotę w wysokości 79.000,00 zł na okres 240 miesięcy, licząc od dnia wypłaty kredytu, a powódka zobowiązała się do spłaty kwoty kredytu w 240 malejących ratach kapitałowo – odsetkowych. Kwota kredytu została w dniu wypłaty przeliczona przez bank zgodnie z kursem kupna(...)obowiązującym w banku w dniu uruchomienia kredytu. Spłata odbywała się w złotych polskich, przy czym zarówno rata odsetkowa, jak i kapitałowa były obliczane w oparciu o wewnętrzny przelicznik pozwanej tj. według kursu sprzedaży dewiz dla(...). Kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej stanowiącej sumę obowiązującej stawki LIBOR 3M ((...)) i stałej marży banku, która wynosiła 2,6%. Kredyt został udzielony i wykorzystany w PLN, ale był indeksowany do franka szwajcarskiego. Powódka przy zawieraniu umowy działała jako konsument. Wyżej wskazane postanowienia umowy nie były uzgadniane z powódką indywidualnie, a pozwany zastosował standardowe wzorce umowne. Powódka spłaciła z tytułu w/w umowy kwotę 15.840,72 PLN oraz kwotę 35.432,31 CHF, co przy przeliczeniach stanowi kwotę 145.467,06 zł. W ocenie powódki przedmiotowa umowa jest nieważna bowiem nie zawiera oznaczenia świadczenia w stosunku prawnym łączącym strony, pozwana dysponowała możliwością swobodnego określania wysokości zobowiązania powódki, co jest sprzeczne z naturą stosunku zobowiązaniowego, mechanizm indeksacji został wykorzystany w sposób sprzeczny z funkcją waloryzacji. Powyższe prowadzi zaś do sprzeczności umowy z zasadami współżycia społecznego, bowiem nierównomiernie są rozłożone uprawnienia i obowiązki stron, powódka zastała w całości obarczona ryzykiem kursowym, a pozwany nie zrealizował wobec niej obowiązku informacyjnego. Jako podstawę prawną roszczenia o zasądzenie powódka wskazała przepisy regulujące bezpodstawne wzbogacenie. Jeśli chodzi o roszczenie ewentualne to powódka wskazała, iż wymienione w pozwie zapisy umowy stanowią niedozwolone postanowienia umowne, które są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interes konsumenta, w konsekwencji nie wiążą one powódki (k. 3 – 48).
Pozwany w odpowiedzi na pozew z dnia 15 stycznia 2021 roku wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie pozwanego przedmiotowa umowa jest ważna i nie zawiera klauzul abuzywnych. Z ostrożności procesowej na wypadek uznania przez Sąd postanowień umowy za abuzywne, co w konsekwencji mogłoby prowadzić do unieważnienia umowy wniósł o poinformowanie powódki o skutkach ewentualnego unieważnienia umowy kredytu, na wypadek przyjęcia przez Sąd dopuszczalności tzw. „odfrankowienia” umowy podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda w zakresie obejmującym rzekome nadpłaty powstałe w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia 20 października 2010 roku. Z ostrożności procesowej na wypadek unieważnienia przez Sąd umowy podniósł zarzut potrącenia wierzytelności powoda o zapłatę dochodzonej w niniejszej sprawie z wzajemną wierzytelności pozwanego o zwrot kwoty kredytu tj. 79.900,00 zł oraz wierzytelności powoda z tytułu tzw. wynagrodzenia z tytułu korzystania z kapitału w kwocie, której wysokość będzie wynikać z zestawienia, które pozwany przedłoży niezwłocznie po jego sporządzeniu przez właściwą komórkę baku. Z ostrożności procesowej na wypadek unieważnienia przez Sąd umowy oraz nieuwzględniania przez Sąd zarzutu potrącenia podniósł zarzut zatrzymania kwoty kredytu tj. 79.900,00 zł oraz kwoty stanowiącej roszczenie pozwanego o zwrot tzw. wynagrodzenia z tytułu korzystania z kapitału (k. 102 – 138).
W toku dalszego procesu strony podtrzymały swoje w/w stanowiska.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
B. P.na początku 2008 roku potrzebowała środków na zakup mieszkania. W związku z powyższym zwróciła się do(...) Bank S.A.wW.o udzielenie jej kredytu na ten cel. W banku tym posiadała rachunek osobisty i miała do niego zaufanie. Tam zaoferowano jej kredyt powiązany z walutą franka szwajcarskiego, bowiem na kredyt w złotych polskich w potrzebnej jej kwocie nie posiadała zdolności kredytowej, w przeciwieństwie do tzw. kredytu frankowego. Była w banku na 2 – 3 spotkaniach, na których pracownik banku przekonywał ją, iż kurs franka jest stabilny, oprocentowanie niskie, a waluta ta jest najbezpieczniejsza dla kredytobiorców. Jeżeli jest jakieś wahanie kursów to niewielkie. W banku nie przedstawiono jej żadnej symulacji kredytu przy zmianie kursu franka, ani informacji dotyczącej historycznych wielkości kursu tej waluty. Powódka wcześniej nie miała do czynieni ani z kredytem hipotecznym, ani z kredytem powiązanym z walutą obcą. W trakcie rozmów w banku nie pojawiła się informacja ze strony pracowników banku co to jest indeksacja i na czym ona polega, ani w jaki sposób będą dokonywane przeliczenia walutowe. Powódka nie miała świadomości tego, iż to bank będzie ustalał ostatecznie sam wysokość rat. Nie informowano jej, że bank będzie stosował dwa różne kursy tj. kurs kupna i kurs sprzedaży. Nie proponowano jej również żadnego ubezpieczenia w związku z ryzykiem walutowym (przesłuchanie powódki – k. 329v – 330).
W dniu 14 marca 2008 roku zawarta została pomiędzyB.U. P., jako kredytobiorcą, a(...) Bank Spółką Akcyjnąz siedzibą wW.(będącą poprzednikiem prawnym(...) Bank (...) S.A.wW.) umowa o kredyt na cele mieszkaniowe(...)nr(...). Zgodnie z § 2 tej umowy bank udzielił kredytobiorcy kredytu w kwocie 79.900,00 zł denominowanego (waloryzowanego) w walucie(...)z przeznaczeniem na finansowanie budowy lokalu mieszkalnego wraz z tarasem oznaczonego nr B 38 oraz miejsca postojowego oznaczonego nr 15 położonych wM.przyul. (...)/Osiedle (...)na okres 240 miesięcy od dnia 14 marca 2008 roku do dnia 14.03.2028r. Kwota kredytu denominowanego (waloryzowanego) w(...)miała zostać określona według kursu kupna dewiz dla(...)zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu wykorzystania kredytu (§ 2 ust 2 umowy), a Bank miał poinformować kredytobiorcę o wyżej wymienione kwocie w terminie 7 dni od dnia wykorzystania całkowitego kredytu (§ 2 ust 3 umowy). Wypłata kredytu miała nastąpić jednorazowo w formie przelewu na wskazany w umowie rachunek bankowy kwoty 79.900,00 zł (§ 4 ust 1). Kredyt miał być wykorzystany w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu kwoty kredytu według kursu kupna dewiz dla(...)zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu wykorzystania kredytu (§ 4 ust 1a). Kredyt ten stosownie do § 8 umowy oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, wynoszącej na dzień podpisania umowy 5,4%, a ustalanej jako suma stopy referencyjnej LIBOR 3M ((...)) oraz stałej marży banku w wysokości 2,6 punktów procentowych. Kredyt ten miał być spłacany w malejących ratach kapitałowo – odsetkowych określonych w(...). Spłata miała następować w złotych po uprzednim przeliczeniu rat według kursu sprzedaży dewiz dla(...)zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu spłaty. Od tego miała zależeć wysokość rat (§ 9 ust 2). Raty te miały być pobierane w oparciu o udzielone upoważnienie (§ 9 ust 4). Prawnym zabezpieczeniem tego kredytu była hipoteka umowna kaucyjna ustanowiona przez powódkę do kwoty 159.800,00 zł na opisanej na wstępie nieruchomości lokalowej oraz cesja na rzecz banku praw z umowy ubezpieczenia lokalu od ognia i innych zdarzeń losowych (umowa kredytu k. 71 - 76, ogólne warunki – k. 78 - 84).
Umowa została w całości przygotowana przez pracowników banku. Powódka nie miał możliwości zapoznania się z nią przed jej podpisaniem i skonsultowania jej z innymi osobami. Przeczytała ją pobieżnie w dniu podpisania (przesłuchanie powódki – k. 329v – 330).
Kwota kredytu wypłacona została przez bank jednorazowo w dniu 21 marca 2008 roku poprzez przelew kwoty 79.900,00 zł, która została przeliczona przez bank na(...)wg. kursu wynoszącego 2,2180 i odpowiadała kwocie 36.023,44 CHF (zaświadczenie – k. 85).
Powódka w chwili zawierania umowy nie prowadziła działalności gospodarczej (bezsporne).
W trakcie wykonywania tej umowy, gdy kurs(...)zaczął rosnąć, a w życie weszły przepisy dopuszczające możliwość spłaty rat bezpośrednio w walucie obcej powódka zdecydowała się na to, iż każdorazowo kupowała franki szwajcarskie w kantorze i następnie spłacała ratę w banku w tej walucie. Jednakże gdy kurs franka zaczął jeszcze drastycznie wzrastać powódka przestraszyła się tego kredytu, sprzedała samochód i spłaciła kredyt przed terminem (przesłuchanie powódki – k. 329v – 330, 416v).
W okresie od 14 kwietnia 2008 roku (data pierwszej spłaty) do 15 marca 2010 roku powódka uiściła na rzecz banku z tytułu spłaty rat kapitałowo – odsetkowych kwotę 15.840,72 zł, zaś w okresie od 08 kwietnia 2010 roku do 04 grudnia 2018 roku kwotę 35.432,31 CHF (zaświadczenie – k. 85 - 89).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dowody z dokumentów i ich kopii niekwestionowane przez strony, a także poprzez dowód z przesłuchania powódki. Dowody z dokumentów załączonych przez powoda do odpowiedzi na pozew, a także dowody z zeznań świadków i opinii biegłego w związku z dokonaną przez Sąd oceną prawną stosunku łączącego strony nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo główne, co do zasady zasługiwało na uwzględnienie.
Głównym żądaniem powódki było ustalenie nieważności umowy zawartej z poprzednikiem prawnym pozwanego. Od niego uzależniony był los drugiego żądania głównego oraz żądania ewentualnego. A podstawę prawną tego roszczenia stanowiłart. 189 k.p.c.
Powództwo to zasługiwało na uwzględnienie – tym samym zbędne było merytoryczne odnoszenie się do roszczenia ewentualnego, albowiem konstrukcja procesowa roszczenia ewentualnego zakłada, iż roszczenie tak określone przez stronę powodową, aktualizuje się jako przedmiot procesu dopiero w sytuacji oddalenia roszczenia, któremu wiążącą sąd wolą strony powodowej nadano status roszczenia głównego.
Na wstępie wskazać należy, iż poza sporem w sprawie niniejszej był konsumencki charakter zawartej umowy, mimo tego, iż nie znajdowała do niej zastosowania ustawa o kredycie konsumenckim. Powódka umowę tę zawarła z przeznaczeniem kredytu na budowę lokalu mieszkalnego. Pozwany z kolei działał w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Powyższe rzutuje na sposób oceny tej umowy, zawartych w niej postanowień oraz działań stron.
Udzielony powódce kredyt miał charakter kredytu walutowego, indeksowanego kursem waluty innej, niż złoty polski, wbrew określeniu go w treści umowy mianem kredytu denominowanego. W umowie wprost wskazano kwotę kredytu wyrażoną w złotówkach, która miała być następnie indeksowana kursem franka szwajcarskiego na dzień uruchomienia kredytu, w celu określenia wysokości kredytu wyrażonej w(...). Ostateczna wysokość kwoty kredytu wyrażonego w walucie(...)miała być znana w momencie uruchomienia kredytu. Powyższe było spowodowane stosowanym przez bank przeliczaniem kwoty kredytu wypłacanej w złotówkach na franki szwajcarskie według kursu kupna waluty określonego w tabeli kursów obowiązującej w dniu uruchomienia środków w banku (§2 ust 2, § 4 ust 1a umowy). Innymi słowy powódka znała wysokość kredytu wyrażoną w złotówkach, ale nie znała wysokości kredytu we frankach szwajcarskich, według, której to waluty kredyt miał być spłacany.
Zastosowanie konstrukcji przeliczeń pomiędzy walutą krajową i walutami zagranicznymi w celu ustalenia wysokości świadczeń, do których obowiązany jest kredytobiorca w ramach realizacji obowiązku zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu i zapłaty odsetek nie narusza istoty umowy kredytu. Nadal zachowana jest zasada, zgodnie z którą bank udostępnia kredytobiorcy kapitał kredytu, kredytobiorca go wykorzystuje i zobowiązany jest do zwrotu. Zastosowanie przeliczeń oznacza jedynie modyfikację wysokości świadczeń, do których zobowiązane będą strony, ale nie ingeruje w ogólną konstrukcję umowy. Zabieg taki mieści się w granicach swobody umów – przypomnieć należy, że zgodnie zart. 3531k.c.strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Przy czym swoboda stron nie ogranicza się jedynie do uzupełniania treści umowy nazwanej konstrukcjami określonymi w części ogólnej prawa zobowiązań (np. waloryzacją umowną). W ramach swobody umów mieści się też wprowadzenie rozwiązań całkowicie nowych, jak i będących modyfikacją instytucji uregulowanych normami prawnymi. W przypadku umów kredytu denominowanego czy indeksowanego miała miejsce właśnie modyfikacja istniejącej umowy nazwanej – umowy kredytu, która doprowadziła do wykształcenia się w obrocie pewnego rodzaju tych umów, cechujących się określonymi zasadami ustalania świadczeń stron. Wykształcenie się w praktyce umów o określonych cechach doprowadziło następnie do ich częściowej regulacji.
Otóż w ustawie z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw przewidziano wprowadzenie doPrawa bankowegoregulacji dotyczących kredytu indeksowanego i denominowanego. Nie można jednak twierdzić, że dopiero wprowadzenie takiej regulacji zalegalizowało zawieranie umów tego rodzaju. Zgodnie z art. 4 powołanej ustawy w przypadku kredytów lub pożyczek pieniężnych zaciągniętych przez kredytobiorcę lub pożyczkobiorcę przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ma zastosowanieart. 69 ust.2 pkt 4a oraz art. 75b prawa bankowego, w stosunku do tych kredytów lub pożyczek pieniężnych, które nie zostały całkowicie spłacone - do tej części kredytu lub pożyczki, która pozostała do spłacenia. W tym zakresie bank dokonuje bezpłatnie stosownej zmiany umowy kredytowej lub umowy pożyczki. Przepis ten wprost potwierdza stosowanie przepisów dodanych ustawą nowelizującą do umów zawartych wcześniej.
Nie bez znaczenia jest również, że obowiązująca obecnie ustawa z 23 marca 2017 roku o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami jednoznacznie dopuszcza – choć z ograniczeniami – zawieranie umów kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej albo denominowanego w walucie obcej (art. 6 i art. 10 pkt 7 tej ustawy) wraz ze wszystkimi konsekwencjami jakie może to mieć dla ustalenia wysokości zobowiązania konsumenta. Oczywiście przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania do umowy zawartej przez strony, jednakże pozwalają na ocenę dopuszczalności określonej konstrukcji w systemie prawa.
Przywołane regulacje prawne pozwalają również zakwalifikować umowy zawierające podobne postanowienia jako umowy o kredyt, gdyż ustawodawca, w momencie, w którym zdecydował się na regulację tego typu umów, ukształtowanych wcześniej w praktyce obrotu, jednoznacznie uznał je za odmianę umowy kredytu, nie decydując się na wykreowanie nowego rodzaju czynności bankowej. Regulacja dotycząca kredytu indeksowanego i denominowanego znalazła się wart. 69 Prawa bankowego, a więc przepisie regulującym dotychczas umowę kredytu. Nie poszerzono też katalogu czynności bankowych wart. 5 Prawa bankowego. Konsekwentnie trzeba przyjąć, że również w okresie, w którym nie istniała żadna regulacja ustawowa kredytów indeksowanych, denominowanych, a wykształcały się one w obrocie, były to umowy kredytu, a ich zawieranie mieściło się w katalogu czynności bankowych.
Umowy kredytu denominowanego lub indeksowanego zostały również poddane ocenie w orzecznictwie sądów powszechnych i w zdecydowanej części orzeczeń nie została zakwestionowana sama dopuszczalność takiej konstrukcji umowy. Również Sąd Najwyższy, kilkukrotnie rozpoznając spory na tle różnych aspektów umów o kredyt denominowany lub indeksowany, nie podważył samej konstrukcji takich umów (m.in. wyroki z 25 marca 2011 r. sygn. IV CSK 377/10, z 22 stycznia 2016 r. sygn. I CSK 1049/14, z 19 marca 2015 r. sygn. IV CSK 362/14, z 8 września 2016 r. sygn. II CSK 750/15, z 1 marca 2017 r. sygn. IV CSK 285/16, z 14 lipca 2017 r. sygn. II CSK 803/16, z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18, z 4 kwietnia 2019 r. sygn. III CSK 159/17).
Tym samym umowa zawarta przez strony jest umową kredytu, stanowiąc jedną z wykształconych w obrocie odmian takiej umowy, zawierającą modyfikację jedynie w zakresie określania sposobu wykorzystania kwoty kredytu, poprzez świadczenie w innej walucie niż waluta, w której wyrażono kredyt oraz wysokości świadczeń każdej ze stron. Celem stron zawierających taką umowę nie było jednak jedynie uzależnienie wysokości świadczenia kredytobiorcy, tj. zwrotu otrzymanego kapitału i zapłaty odsetek, od wartości innego niż pieniądz polski miernika. Wprowadzenie konstrukcji kredytu indeksowanego, tj. wyrażenie zobowiązania w walucie obcej, a świadczeń w złotych, miało na celu zastosowanie oprocentowania ustalonego w oparciu o wskaźniki rynkowe odnoszące się do franka szwajcarskiego, a nie do waluty krajowej, nie zaś utrzymania wartości pieniądza.
Podsumowując zatem powyższą część rozważań wskazać należy, iż sama konstrukcja umowy była dopuszczalna w świetle powszechnie obowiązujących wówczas przepisów prawa.
Powódka powołała się w sprawie niniejszej na nieważność umowy wynikającą z zastosowanych w niej niedozwolonych klauzul abuzywnych.
W tym miejscu wskazać należy, iż w ocenie Sądu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ocenianego w kontekście całokształtu okoliczności faktycznych, w których znajdowała się powódka ubiegając się o kredyt indeksowany kursem(...)ustalić należało, że kredytobiorca w istocie została nakłoniona przez bank do wyboru określonego oferowanego produktu. Pozwany bank nie przedstawił jej rzetelnych informacji, które pozwoliłyby na racjonalne rozważenie ryzyka zmiany kursu(...)na przestrzeni okresu dwudziestoletniego związania się umową kredytu i wpływu zmiany kursu na wysokość rat kredytowych. Bank ponadto zapewniał i utrzymywał kredytobiorcę w przekonaniu, że frank szwajcarski jest walutą bezpieczną i stabilną – brak podstaw do kwestionowania przekonywujących w tej mierze zeznań powódki. Z drugiej strony natomiast brak jest wystarczających dowodów, aby stwierdzić, że przedstawiciel banku wyjaśnił kredytobiorcy, że frank szwajcarski jest walutą bezpieczną przede wszystkim z punktu widzenia wierzyciela, bank nie przedstawił rzetelnej kalkulacji w wypadku scenariusza niekorzystnego dla klienta. Można założyć, że pozwany bank wykorzystał przy tym swoją przewagę informacyjną, a także powszechne zaufanie, jakim konsumenci w Polsce obdarzali w okresie masowego zaciągania kredytów „frankowych” banki, traktując je jak instytucje w pełni wiarygodne. Istotne jest również to, iż powódce nie została przez pozwanego przedstawiona propozycja kredytu wyrażonego w walucie polskiej. W tamtym okresie, z racji na znaczącą różnicę w wysokości raty, banki bardzo korzystnie oceniały zdolność kredytową konsumentów w przypadku kredytów walutowych. Powódka nie miała w ogóle zdolności kredytowej na to, aby zaciągnąć kredyt w złotym w potrzebnej jej kwocie itakiej oferty pozwany bank w ogóle jej nie przedstawił! Oczywiście nie można zakładać, iż z punktu widzenia banku istniała różnica w wysokości zysków osiąganych z tytułu kredytu indeksowanego do waluty obcej czy kredytu wyrażonego w złotych. Brak na to w sprawie niniejszej jakichkolwiek dowodów. Jednakże zyskiem banku w sprawie niniejszej było przede wszystkim to, iż oferując powódce kredyt indeksowany sprzedał w ogóle swój produkt. Gdyby tego nie zaoferował takiego zysku by nie osiągnął, bowiem powódka nie zawarłaby w ogóle umowy kredytu hipotecznego. W tej sytuacji rzeczą oczywistą jest, iż pracownikom banku zależało na sprzedaży oferowanego produktu, bowiem sprzedaż ta generowała zysk dla banku i ich samych.
Bardzo istotny jest też z punktu widzenia sprawy niniejszej sposób rozłożenia ryzyka kursowego pomiędzy stronami. Wbrew bowiem twierdzeniom pozwanego i innych banków, całe owo ryzyko zostało nałożone na konsumenta, bez jednoczesnego zaoferowania przez bank jakiegokolwiek sposobu zabezpieczenia klienta przed nim. Bank nie ponosił żadnego ryzyka w tym zakresie, bowiem jak wskazał świadekA. K.(k. 361 – odpowiedź 8,9) bank w momencie uruchamiania kredytu kupował walutę do której indeksowany był kredyt tj.(...)i kupował ją po kursie obowiązującym w dacie uruchamiania kredytu, a zatem kursie bardzo zbliżonym do tego, jaki stosował przy przeliczaniu wypłat na złotówki. Odwrotnie było w momencie spłaty raty przez klienta. Wówczas bank dysponując środkami sprzedawał(...)ponownie po kursie sprzedaży obowiązującym w tym momencie. Ponownie zatem bank nic nie ryzykował, bowiem kurs ten był bardzo zbliżony lub taki sam, jak kurs po którym przeliczano ratę spłaty. Efekt tych przeliczeń był taki, iż w całości ryzyko kursowe obciążało konsumenta, a bank ryzyka takiego w ogóle nie ponosił. Takiej informacji w dokumentach przedstawionych powódce przez pozwanego brak. Z informacji jakie przeciętni kredytobiorcy wówczas uzyskiwali wynikało, iż ryzyko to obciąża obie strony, bowiem jak kurs franka ulegnie zmianie to wysokość rat się zmniejszy na korzyść konsumentów kosztem banku. W rzeczywistości nic takiego nie miało miejsca, bank bowiem zawsze był zabezpieczony od takiego ryzyka. Jednocześnie bank, jako profesjonalista mając świadomość tak istotnego elementu, nie dość, że nie poinformował o tym konsumenta, to jeszcze nie zaproponował mu żadnego sposobu zabezpieczenia się przed takim ryzykiem. Nie przedstawił chociażby oferty ubezpieczenia się od wzrostu kursu, co w znaczącym stopniu zabezpieczałoby interes klienta i wyrównywało sytuację stron.
Powódka powołała się w sprawie niniejszej na nieważność umowy wynikającą z zastosowanych w niej niedozwolonych klauzul abuzywnych, w szczególności tych związanych z mechanizmem indeksacji.
Zgodnie zart 3851§ 1 k.c.postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to jednak postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie zart. 3851§ 1nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Powyższe przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, brak jednej z nich skutkuje, że sąd nie dokonuje oceny danego postanowienia pod kątem abuzywności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07 listopada 2019 r., IV CSK 13/2019, LEX nr 2741776). Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z§ 1nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie - nieuzgodnione indywidualnie są przy tym te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu - w szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
W świetle dyspozycjiart. 3851§ 1 i 2 k.c.możliwość uznania danego postanowienia umownego za niedozwolone i wyeliminowanie go z praktyki stosowania zależna jest zatem od kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek:
a) postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie, a więc nie podlegało negocjacjom;
b) ukształtowane w ten sposób prawa i obowiązki konsumenta pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami;
c) ukształtowane we wskazany sposób prawa i obowiązki rażąco naruszają interesy konsumenta;
d) postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron, w tym ceny lub wynagrodzenia.
W celu ustalenia czy konkretne postanowienie umowne należy kwalifikować jako "nieuzgodnione (uzgodnione) indywidualnie" należy zbadać, czy konsument miał na treść danego postanowienia "rzeczywisty wpływ" (art. 3851§ 3 k.c.), co zwykle nie będzie miało miejsca w przypadku postanowień umowy przyjętych z wzorca zaproponowanego konsumentowi przez przedsiębiorcę. Dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że konsument dowiedział się o treści klauzuli w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje. Konieczne jest udowodnienie wspólnego ustalenia ostatecznego brzmienia klauzuli, w wyniku rzetelnych negocjacji w ramach, których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez konsumenta i włączone do umowy na jego żądanie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 09 czerwca 2021 roku sygn. akt V ACa 127/21). W ocenie Sądu w sprawie niniejszej pozwany nie udowodnił tego, iż sporne postanowienia umowne zostały uzgodnione indywidualnie. Powódka otrzymała do podpisania wzorzec umowy, który w tym czasie funkcjonował w banku i nie miała możliwości jego zmiany. Jedyne rozmowy, jakie było prowadzone między nią, a pozwanym dotyczyły kwoty kredytu, marży banku, odsetek, sposobu zabezpieczenia. Oświadczenia dotyczące świadomości ryzyka walutowego, czy ryzyka zmiany oprocentowania były elementem obligatoryjnym, wymaganym przez bank. Powódka nie miała możliwości podpisania umowy bez równoczesnego podpisania treści tych oświadczeń. Jednocześnie odmowa ich podpisania skutkowałaby odmową zawarcia umowy przez bank. W tym zakresie powódka została zatem postawiona w sytuacji bez wyjścia.
Bez wątpienia zatem zapisy umowne dotyczące indeksacji nie były elementami uzgodnionymi indywidualnie z konsumentem.
Powstaje zatem pytanie, czy spełniona jest druga i trzecia z w.w przesłanek tj. ukształtowanie praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający interes konsumenta.
Wykładniaart. 3851§ 1 k.c.w aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 29 października 2019 r., IV CSK 309/18). Przyjmuje się, że postanowienie umowne jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, jeżeli kontrahent konsumenta, traktujący go w sposób sprawiedliwy, słuszny i uwzględniający jego prawnie uzasadnione roszczenia, nie mógłby racjonalnie spodziewać się, iż konsument ten przyjąłby takie postanowienie w drodze negocjacji indywidualnych. Natomiast w celu ustalenia, czy klauzula rażąco narusza interesy konsumenta, należy wziąć przede wszystkim pod uwagę, czy pogarsza ona jego położenie prawne w stosunku do tego, które, w braku odmiennej umowy, wynikałoby z przepisów prawa, w tym dyspozytywnych (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17). Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję, na niekorzyść konsumenta praw i obowiązków wynikających z umowy, skutkujące niekorzystnym ukształtowaniem jego sytuacji ekonomicznej oraz jego nierzetelne traktowanie (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 3 lutego 2006 r., I CK 297/05; z 29 sierpnia 2013 r., I CSK 660/12; z 30 września 2015 r., I CSK 800/14; z 27 listopada 2015 r., I CSK 945/14; z 15 stycznia 2016 r., I CSK 125/15). Postanowienia umowy (regulaminu), określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. Postanowienia podobne do ocenianych w tej sprawie były już wielokrotnie przedmiotem badania Sądu Najwyższego (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17). Dominuje trafny pogląd, że takie klauzule mają charakter abuzywny, bowiem kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji banku. Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne, niezależnie od tego, czy swoboda przedsiębiorcy-banku w ustaleniu kursu jest pełna, czy też w jakiś sposób ograniczona, np. w razie wprowadzenia możliwych maksymalnych odchyleń od kursu ustalanego z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów (wyrok Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14). Postanowienia umowy kredytu, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, sąnietransparentne i pozostawiają pole do arbitralnego działania banku. W ten sposób obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszają równorzędność stron (zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 22 stycznia 2016 r., sygn. akt I CSK 1049/14; 1 marca 2017 r., sygn. akt IV CSK 285/16; 19 września 2018 r., sygn. akt I CNP 39/17; 24 października 2018 r., sygn. akt II CSK 632/17; 13 grudnia 2018 r., sygn. akt V CSK 559/17; 27 lutego 2019 r., sygn. akt II CSK 19/18; 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt III CSK 159/17; 9 maja 2019 r., sygn. akt I CSK 242/18; 29 października 2019 r., sygn. akt IV CSK 309/18; 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18; 30 września 2020 r., sygn. akt I CSK 556/18; 2 czerwca 2021 r., sygn. akt I CSKP 55/21, niepublikowane). W niniejszej sprawie uznane za niedozwolone klauzule umowy nie odwoływały się do ustalonego w sposób obiektywny kursu waluty, do obiektywnych wskaźników, na które żadna ze stron nie miała wpływu, lecz poprzez nietransparentny mechanizm wymiany waluty pozwalały kształtować ten kurs w sposób dowolny pozwanemu. Takie ukształtowanie stosunku prawnego z naruszeniem zasady równości stron i brak jasnych mechanizmów określania zobowiązania niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z dobrymi obyczajami. Sąd Okręgowy podziela wyrażony w judykaturze pogląd, że sytuacja, w której konsument dowiaduje się o poziomie zadłużenia ratalnego, już spłaconego w związku z podjęciem odpowiedniej sumy z jego rachunku jest nie do zaakceptowania w świetleart. 3851k.c.(zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2019 r., IV CSK 309/18, OSNC 2020/7-8/64, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, LEX nr 2744159).
Z tego punktu widzenia bardzo istotny jest też sposób rozłożenia ryzyka kursowego pomiędzy stronami, opisany na wstępie.
W tym miejscu odnieść należy się do kwestii zmiany przepisówprawa bankowego, jaka miała miejsce w 2011 roku i była skutkiem ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 165, poz. 984),(tzw. ustawy antyspredowej). Okoliczność, że kredytobiorca został na mocy ustawy antyspreadowej uwolniony od arbitralnych decyzji banków, nie oznacza, że treść niedozwolonych postanowień umownych została na mocy regulacji ustawowej ipso iure zastąpiona odpowiednimi regulacjami ustawowymi. Należy w tym kontekście przypomnieć, że ważność umowy, a w szczególności skuteczność jej postanowień w kontekście oceny niedozwolonego charakteru na gruncie dyrektywy 93/13/EWG, ocenia się z chwili zawarcia umowy, a nie według okoliczności wykonywania (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt III CZP 29/17, OSNC 2019, z. 1, poz. 2).Art. 385(
1)i n.k.c.stanowią instrument kontroli treści umowy (stosunku prawnego), nie zaś tego, w jaki sposób jest bądź ma być ona przez strony wykonywana. Z tej też perspektywy podnoszone przez pozwanego argumenty, że przez cały okres obowiązywania umowy stosował kursy niedobiegające od kursu sprzedaży NBP i kursów innych banków - nie mogły skutecznie zmienić powyższego wniosku, gdyż, prawnie obojętne było to, w jaki sposób umowa w zakresie abuzywnych przepisów była w rzeczywistości wykonywana przez bank, w jaki sposób bank ustalał kursy(...)względem PLN oraz czy stosowane przez bank kursy kupna i sprzedaży były de facto kursami rynkowymi. Zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.Urz.UE. L Nr 95 z 21 kwietnia 1993 r.) - w brzmieniu uwzględniającym sprostowanie do dyrektywy 93/13 z 13 października 2016 r. (Dz.Urz.UE. L Nr 276 z 13 października 2016 r.) - "Nie naruszając przepisów art. 7, nieuczciwy charakter warunków umowy jest określany z uwzględnieniem rodzaju towarów lub usług, których umowa dotyczy i z odniesieniem, w momencie zawarcia umowy, do wszelkich okoliczności związanych z zawarciem umowy oraz do innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której ta jest zależna". Oznacza to, że "oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego należy dokonywać w odniesieniu do momentu zawarcia danej umowy, z uwzględnieniem ogółu okoliczności, które mogły być znane przedsiębiorcy w owym momencie i mogły mieć wpływ na późniejsze jej wykonanie" (wyrok(...)z 13 listopada 2017 r. w sprawie(...),R. A.i in. przeciwko(...) SA, pkt 58). W postanowieniu z 11 czerwca 2015 r.,(...), w sprawie(...) SAprzeciwko F.Q. U.i M. I.S.G.((...):EU:C:2017:703) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że okoliczność, iż oceniane postanowienie nie zostało wykonane, nie może wykluczyć - per se - ustalenia, że powoduje znaczącą nierównowagę między prawami i obowiązkami stron wynikającymi z umowy na niekorzyść konsumenta (pkt 53). W polskich przepisach powyższe wynika wprost zart. 385(
2)k.c.
W tej sytuacji pozostaje jeszcze do oceny ostatnia z w/w przesłanek tj. czy w/w klauzula indeksacyjna dotyczy głównych świadczeń stron i jeśli tak jaki ma to wpływ na kwestie abuzywności tego postanowienia.
Już w uzasadnieniu wyroku(...)
K. D.iJ. D.przeciwko(...)Bank (...)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej analizując tę kwestię wskazał, iż
wydaje się wynikać, że unieważnienie klauzul zakwestionowanych przez kredytobiorców doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również - pośrednio - do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty. Tymczasem Trybunał orzekł już, że klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają główny przedmiot umowy kredytu, takiej jak ta w postępowaniu głównym, w związku z czym obiektywna możliwość utrzymania obowiązywania przedmiotowej umowy kredytu wydaje się w tych okolicznościach niepewna (zob. podobnie wyrok z dnia 14 marca 2019 r.,D., C-118/17, EU:C:2019:207, pkt 48, 52 i przytoczone tam orzecznictwo).
Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 30 września 2020 r., sygn. akt I CSK 556/18,
zastrzeżone w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej klauzule, a zatem także klauzule zamieszczone we wzorcach umownych kształtujące mechanizm indeksacji, określają główne świadczenie kredytobiorcy. Obecnie pogląd ten dominuje w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyroki: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 2 czerwca 2021 r.,I (...)55/21). Wcześniej, Sąd Najwyższy stał na stanowisku, że klauzule waloryzacyjne nie należą do postanowień określających główne świadczenia stron w rozumieniuart. 385(
1)§ 1 zd. 2 k.c.orazart. 4 ust. 2dyrektywy 93/13, ale są to jedynie postanowienia, które w sposób pośredni są z nimi związane przez wywieranie wpływu na wysokość świadczenia głównego (zob.m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14; z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16; z 24 października 2018 r., II CSK 632/17; z 13 grudnia 2018 r., V CSK 559/17; z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 29 października 2019 r., IV CSK 309/18). Pogląd ten ukształtował się częściowo pod wpływem wyroku(...)z 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13Á. K.,H. R.przeciwko(...). (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16). Jak słusznie podniósł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 grudnia 2019 r., (V CSK 382/18, nie publ.), istnieje potrzeba zweryfikowania prezentowanego dotychczas stanowiska. Za postanowienia umowne mieszczące się w pojęciu "głównego przedmiotu umowy" w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę umowę (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13,Á. K.,H. R.przeciwko(...), pkt 49-50, z dnia 26 lutego 2015 r. w sprawie C-143/13,B. M.iI. M.przeciwkoS.C. (...)sbank România SA, pkt 54, z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie C-96/14,J.-C. H.przeciwko(...) SA, pkt 33, dnia 20 września 2017 r., w sprawie(...), R. P.A.i in. przeciwko(...) SA, pkt 35. Za takie uznawane są m.in. postanowienia (określane niekiedy jako "klauzule ryzyka walutowego"), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy-konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 20 września 2017 r., w sprawie(...), R. P.A.i in. przeciwko(...) SA, pkt 37, z dnia 20 września 2018 r., w sprawie C-51/17,(...)Bank (...).I (...)FaktoringK. Z.. przeciwkoT. I.iE. K., pkt 68, z dnia 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17,Z. D.przeciwko(...)Bank HungaryZ.., pkt 48, z dnia 3 października 2019 r. w sprawie(...),K. D.iJ. D.przeciwko(...)Bank (...), pkt 44).
W świetle tych uwag należy uznać, że zastrzeżone w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej klauzule, a zatem także klauzule zamieszczone we wzorcach umownych kształtujące mechanizm indeksacji określają główne świadczenie kredytobiorcy. W konsekwencji w ten sposób należy też ocenić postanowienie (część postanowienia) stanowiące część mechanizmu indeksacyjnego, określające sposób oznaczenia kursu miarodajnego dla przeliczenia walutowego. Powyższe ustalenie mogłoby prowadzić do wniosku, iż w tej sytuacji w/wart. 3851k.c.i skutki w nim wskazane nie znajdują więc zastosowania. Nic jednak bardziej mylnego. To, że postanowienia określające sposób ustalania kursu waluty obcej, które składają się na klauzulę indeksacyjną zawartą w umowie kredytu, określają główne świadczenie kredytobiorcy, nie oznacza, że te postanowienia nie podlegają kontroli pod kątem ich abuzywności.Postanowienia określające główne świadczenia stron nie podlegają bowiem takiej kontroli jedynie pod warunkiem, że zostały sformułowane w sposób jednoznaczny(art. 3851§ 1 zd. 2 k.c.). Takie rozwiązanie, wywodzące się zart. 4 ust. 2dyrektywy 93/13, opiera się na założeniu, zgodnie z którym postanowienia określające główne świadczenia stron zazwyczaj odzwierciedlają rzeczywistą wolę konsumenta, gdyż do ich treści strony przywiązują z reguły największą wagę. W związku z tym zasada ochrony konsumenta musi ustąpić ogólnej zasadzie autonomii woli obowiązującej w prawie cywilnym.Wyłączenie spod kontroli nie może jednak obejmować postanowień nietransparentnych, gdyż w ich przypadku konsument nie ma możliwość łatwej oceny rozmiarów swojego świadczenia i jego relacji do rozmiarów świadczenia drugiej strony.Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku analizowanej klauzuli indeksacyjnej. Interpretującart. 4 ust. 2dyrektywy 93/13 w podobnym kontekście,(...)uznał, że "wymóg, zgodnie z którym warunek umowny musi być wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, powinien być rozumiany jako nakazujący nie tylko, by dany warunek był zrozumiały dla konsumenta z gramatycznego punktu widzenia, ale także, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu wymiany waluty obcej, do którego odnosi się ów warunek, a także związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach dotyczących uruchomienia kredytu, tak by rzeczony konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne" (wyrok z 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13,K.iK. R.przeciwko(...), pkt 75; podobnie wyrok(...)z 20 września 2017 r. w sprawie(...),R. A.i in. przeciwko(...) SA, pkt 45). Jest oczywiste, że klauzula indeksacyjna zawarta w analizowanej umowie kredytowej stron tych kryteriów nie spełniała, ponieważ nie została jednoznacznie sformułowana, skoro na jej podstawie bank mógł swobodnie ustalić wysokość kwoty oddanej do dyspozycji powódki. Inaczej rzecz ujmując, jednoznaczność postanowienia umownego to w tym kontekście także możliwość ustalenia treści stosunku zobowiązaniowego przy wykorzystaniu zobiektywizowanego kryterium przeciętnego konsumenta. Nie chodzi więc jedynie o jednoznaczność językową, ponieważ postanowienia jednoznaczne w tym sensie mogą nie pozwalać na określenie treści zobowiązań, a w szczególności rozmiaru przyszłego świadczenia konsumenta. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej: konsumentka bowiem nie miała żadnego wpływu na sposób określenia jej świadczenia wobec banku i nie wiedziała, w jakiej wysokości zostanie obciążona ratami. W tej sytuacji trudno jest przyjąć, że w/w postanowienia są jednoznaczne.
Skoro zatem spełnione są przesłanki niezbędne do zastosowania skutkówart. 3851k.c.powstaje pytanie jakie te skutki są. Zgodnie zart. 3851§ 2 k.c., postanowienia umowy uznane za niedozwolone nie wiążą konsumenta, strony zaś są związane umową w pozostałym zakresie. Eliminacja z umowy postanowień uznanych za niedozwolone nie powoduje nieważności całej umowy nawet wtedy, gdy bez tych postanowień umowa nie zostałaby zawarta (wyrok Sądu Najwyższego z 21 lutego 2013 r., I CSK 408/12, OSNC rok 2013, Nr 11, poz. 127). Zgodnie zart. 6 ust. 1dyrektywy 93/13, umowa nadal wiąże strony, jeśli to możliwe po wyłączeniu z niej postanowień niedozwolonych.
W tym miejscu odnieść należy się do kwestii ewentualnego uzupełnienia treści umowy przez odpowiednie zastosowanieart. 358 § 2 k.c., który to przepis stanowi, iż
wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna zastrzega inaczej. Przed wydaniem przez Trybunał Sprawie Unii Europejskiej wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie(...),K. D.iJ. D.przeciwko(...)Bank (...)w judykaturze rzeczywiście dopuszczono możliwość wypełnienia luki powstałej w umowie w wyniku zastrzeżenia postanowienia niedozwolonego między innymi poprzez określenie wysokości zobowiązania na podstawie średniego kursu waluty ustalanego przez Narodowy Bank Polski, przez analogię do treściart. 41 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe(tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 160 z późn. zm) (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16, OSNC 2018/7-8/79). Jednakże w w/w wyroku(...), jednoznacznie wyjaśniono, iż
art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wypełnieniu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę(por. pkt 58- 62 oraz pkt 3 sentencji). W wyroku tym także wyjaśniono, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, iż nie stoi on na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, że ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy (pkt.45, pkt 1 1 sentencji, por. także wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2019 r.,D., C 118/17, pkt 48, 52). Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy, przedmiotowe klauzule indeksacyjne określały świadczenie główne stron, a zatem ich usunięcie spowodowało zmianę głównego przedmiotu umowy. Wprawdzie w wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie(...)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - z powołaniem się na stanowisko wyrażone w wyrokach z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawieK.iK. R., C-26/13 (pkt 80-84) oraz z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie(...)B.iB., C-70/17 i C-179/17 (pkt 64) stwierdził (pkt 48), że art. 6 ust. 1 Dyrektywy nie stoi na przeszkodzie zastąpieniu nieuczciwego postanowienia umownego wspomnianym przepisem dyspozytywnym albo przepisem mającym zastosowanie, jednak zastrzegł, że może nastąpić to w razie wyrażenia na to zgody przez strony, a poza tym możliwość ta jest ograniczona do przypadków, w których usunięcie nieuczciwego postanowienia umownego, wbrew woli konsumenta, zobowiązywałoby sąd do unieważnienia umowy jako całości, narażając go tym samym na szczególnie szkodliwe skutki. Stanowisko to nie zdezaktualizowało się na skutek orzeczenia(...)z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie C-19/20 przeciwkoBankowi (...) S.A.W wyroku tym podtrzymano bowiem stanowisko, że "w przypadku stwierdzenia przez sąd krajowy nieważności nieuczciwego warunku zawartego w umowie zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w taki sposób, że niezgodny z tym przepisem jest przepis prawa krajowego dający sądowi krajowemu możliwość uzupełnienia tej umowy poprzez zmianę treści owego warunku (pkt 67 i tam powołany wyrok z dnia 26 marca 2019 r.,A. B.iB., C-70/17 i C-179/17, EU:C:2019:250, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo). Gdyby bowiem sąd krajowy mógł zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w takich umowach, to takie uprawnienie mogłoby zagrażać realizacji długoterminowego celu ustanowionego w art. 7 dyrektywy 93/13. Uprawnienie to przyczyniłoby się bowiem do wyeliminowania zniechęcającego skutku wywieranego na przedsiębiorców przez zwykły brak stosowania takich nieuczciwych warunków wobec konsumentów, ponieważ nadal byliby oni zachęcani do stosowania rzeczonych warunków, wiedząc, że nawet gdyby miały być one unieważnione, to jednak umowa mogłaby zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy, tak aby zagwarantować w ten sposób interes rzeczonych przedsiębiorców (pkt 68 i tam powołany wyrok z dnia 26 marca 2019 r.,A. B.iB., C-70/17 i C-179/17, EU:C:2019:250, pkt 54 i przytoczone tam orzecznictwo)". Konkludując,(...)wyjaśnił, że
wprawdzie wykładni art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy dokonywać w ten sposób, że z jednej strony nie stoją one na przeszkodzie temu, by sąd krajowy usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, w wypadku gdy zniechęcający cel tej dyrektywy jest realizowany przez krajowe przepisy ustawowe regulujące korzystanie z niego, o ile element ten stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem indywidualnej kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru jednak z drugiej strony, przepisy te stoją na przeszkodzie temu, by możliwe było usunięcie jedynie nieuczciwego elementu warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez zmianę jego istoty.
Sąd Okręgowy podziela także wyrażony w judykaturze Sądu Najwyższego pogląd, że konsekwencją stwierdzenia, niedozwolonej klauzuli umownej, spełniającej wymaganiaart. 3851§ 1 k.c.jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia, przy czymart. 3851§ 2 k.c.wyłącza stosowanieart. 58 § 3 k.c.Uzasadnia to stanowisko, że nieuczciwe postanowienia indeksacyjne nie powinny być zastępowane innym mechanizmem przeliczeniowym opartym na przepisachkodeksu cywilnego(zob. także uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, LEX nr 2744159).
Dalej należało ocenić, jakie skutki wywiera uznanie, że klauzule indeksacyjne określające świadczenie główne przedmiotowej umowy stanowią niedozwolone postanowienia umowne, w szczególności, czy mogą one wywołać skutek w postaci stwierdzenia bezwzględnej nieważności umowy (art. 58 § 1 k.c.).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono stanowisko - które Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie w pełni podziela, że w razie sporu o ważność umowy kredytu bankowego denominowanego (indeksowanego) do obcej waluty, w której treści znajduje się niedozwolona klauzula konsumencka dotycząca sposobu tej denominacji (indeksacji), rozpatrzeć należy kilka możliwości rozstrzygnięcia. Pierwsza, to stwierdzenie nieważności umowy, która bez klauzuli niedozwolonej nie może dalej funkcjonować w obrocie prawnym, zwłaszcza ze względu na brak (odpadnięcie) któregoś z koniecznych składników (essentialia negotii) umowy nazwanej kredytu bankowego. Druga to przyjęcie, że umowa jest ważna, ale w miejsce bezskutecznych postanowień waloryzacyjnych nie wchodzą żadne dodatkowe postanowienia. Trzecia, to przyjęcie, że umowa jest ważna i jej uzupełnienie przez sąd przez wprowadzenie w miejsce niedozwolonych klauzul innego mechanizmu waloryzacji. Ostatnie rozwiązanie, w świetle uwag wyżej poczynionych należy jednoznacznie odrzucić (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, LEX nr 2744159). W orzecznictwie wskazano także, że przy wyborze pierwszej lub drugiej ze wskazanych opcji decydujące znaczenie ma wola konsumenta. Jeżeli uważa, iż stwierdzenie nieważności całej umowy nie jest dla niego niekorzystne, to przeważa to nad wdrożeniem systemu ochrony, takiego jak zastąpienie nieuczciwego postanowienia i utrzymanie umowy w mocy.
Rozpatrując skutki, jakie wiążą się z uznaniem wyżej wskazanych klauzul umownych za niedozwolone, należy odwołać się do cytowanego powyżej wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie(...), w którym Trybunał stwierdził, że unieważnienie klauzul zakwestionowanych przez kredytobiorców prowadziłoby do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również - pośrednio - do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją kredytu do waluty oraz, że klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają główny przedmiot umowy kredytu, w związku z czym obiektywna możliwość utrzymania obowiązywania przedmiotowej umowy kredytu wydaje się w tych okolicznościach niepewna. Innymi słowy, bezskuteczność abuzywna klauzul określających sposób przeliczania salda kredytu i rat kapitałowo - odsetkowych według ustalonego przez pozwanego kursu(...)oznaczałaby wyeliminowanie mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, a także wyeliminowanie ryzyka kursowego, zaś kwota zobowiązania byłaby wyrażona w walucie polskiej, przy jednoczesnym pozostawieniu oprocentowania opartego o stawkę bazową LIBOR 3M. Taki skutek prowadziłby do zmiany charakteru stosunku prawnego i pozostawałby w sprzeczności z naturą (właściwością) stosunku prawnego (art. 3531k.c.), jakim jest umowa kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, stanowiąca wyróżniony w doktrynie i judykaturze podtyp umowy kredytu. W przypadku kredytów waloryzowanych kursem waluty obcej, swoistą cechą tego stosunku prawnego będzie wskazany powyżej mechanizm indeksacji oraz oprocentowanie według stawki LIBOR. W przypadku pominięcia tego mechanizmu, przy jednoczesnym pozostawieniu stawki LIBOR, istota tego stosunku prawnego zostanie zupełnie wypaczona. Innymi słowy, bez klauzul waloryzacyjnych umowa nie może istnieć, a do zastąpienia klauzuli abuzywnej inną - musi istnieć zagrożenie interesu konsumenta oraz jego zgoda na takie zastąpienie,przy czym dwa ostatnie warunki muszą istnieć w koniunkcji (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, LEX nr 2771344). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występowała, ponieważ powódka - mając świadomość ewentualnych skutków unieważnienia umowy – podtrzymywała swoje stanowisko w tym zakresie, a po wtóre, nie można przyjąć, aby unieważnienie umowy było dla niej niekorzystne, skoro ma ona możliwość odzyskania znacznych środków finansowych, a umowa została już w całości wykonana. Skoro zatem klauzule indeksacyjne w przedmiotowej umowie były bezskuteczne, zaś bez tych klauzul umowa nie może obowiązywać z uwagi na sprzeczność z naturą stosunku prawnego w tej sytuacji uznać należy, iż umowa jest nieważna na podstawieart. 58 k.c.w zw. zart. 3531k.c.). Bez wątpienia powódka ma również interes prawny w wystąpieniu z takim żądaniem wyrażony wart. 189 k.p.c., albowiem ustalenie to usuwa istniejący aktualnie element niepewności, co do sytuacji prawnej stron. Stąd też Sąd orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku, zgodnie z żądaniem głównym pozwu.
W związku z powyższym zaktualizowała się konieczność drugiego żądania powódki. W tym przypadku powódka, żądając zwrotu kwot wypłaconych pozwanemu w okresie trwania umowy, jako podstawę prawną swego roszczenia wskazała przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia. Zgodnie zart. 405 k.c.kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego, tj. takiego, w którym ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (art.410 § 1 i 2 k.c.).
Skutkiem stwierdzenia nieważności umowy kredytu w całości jest uznanie, że spełnione przez obie strony świadczenia nie miały oparcia w łączącej strony umowie. W tej sytuacji nawet wobec uznania umowy za nieważną istnieje więc stosunek prawny, który stanowi podstawę dokonanych przesunięć majątkowych. Są to właśnie powołane przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Kwestia wzajemnych rozliczeń stron nieważnej umowy kredytowej była przedmiotem pogłębionej analizy prawnej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 roku sygn. akt III CZP 6/21, w której to Sąd Najwyższy opowiedział się w takiej sytuacji za stosowaniem tzw. teorii dwóch kondykcji, polegającej na niezależnym od siebie prawie obu stron umowy do dochodzenia zwrotu świadczenia nienależnego. W jej uzasadnieniu wskazano, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że jeżeli w następstwie zastosowania przedstawionych reguł umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna (nieważna), świadczenia spełnione na jej podstawie powinny być postrzegane jako świadczenia nienależne w rozumieniuart. 410 § 2 k.c.(por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, niepubl. i z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, niepubl., uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, niepubl.). Nadto wskazano, iż świadczenia spełnione przez kredytobiorcę na podstawie postanowienia abuzywnego co do zasady podlega zwrotowi, choćby kredytobiorca był równolegle dłużnikiem banku. W uchwale z dnia 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, Sąd Najwyższy orzekł - odrywając tezę od szczególnego kontekstu umów konsumenckich - że stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 1w związku zart. 405 k.c.) niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu. Takie samo roszczenie przysługuje również bankowi i jest ono również niezależne od tego w jakim zakresie to bank jest dłużnikiem kredytobiorcy, z tytułu dokonanych przez niego bez podstawy prawnej wpłat.
W tej sytuacji roszczenie powódki o zwrot kwot wskazanych w roszczeniu głównym, co do zasady jest uzasadnione. Jednakże pozwany w odpowiedzi na pozew zgłosił zarzut potrącenia kwot, które to z kolei jemu przysługują, a zatem należało ustalić czy zarzut ten jest skuteczny, jeśli tak to w jakim zakresie i do jakiego skutku prowadzi on w zakresie dotyczącym wzajemnych roszczeń stron. Już na wstępie wskazać należy, iż roszczenie o zwrot tzw. wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału w oświadczeniu o potrąceniu nie zostało w ogóle sformułowane w sposób umożliwiający ustalenie jego wysokości. Nadto roszczenie to nie jest bezsporne między stronami, a nadto nie zostało uprawdopodobnione dokumentem niepochodzącym od pozwanego. W tym zatem zakresie zarzut ten jest bezskuteczny. Czym innym jest kwestia zwrotu wypłaconych przez pozwanego powódce środków w kwocie 79.900,00 zł.
Podniesienie zarzutu potrącenia w odpowiedzi na pozew oprócz głównego środka obrony jakim było twierdzenie, że w umowie nie znajdują się klauzule abuzywne, a ona sama jest ważna, zatem nie doszło do nienależnego świadczenia po stronie powódki, jest dopuszczalne. Taki pogląd został wyrażony również przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 czerwca 2013 roku, sygn. akt: V CSK 389/12, LEX nr 1319296 (a także: por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1968 r., I CR 538/68, OSN 1969, Nr 11, poz. 204 i z dnia 1 grudnia 1961 r., 4 CR 212/61, OSP 1962, Nr 11, poz. 293).
Zgodnie zart. 2031k.p.c.podstawą zarzutu potrącenia może być tylko wierzytelność pozwanego z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powoda, chyba że wierzytelność pozwanego jest niesporna lub uprawdopodobniona dokumentem niepochodzącym wyłącznie od pozwanego. Pozwany może podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór, co do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna.
Zdaniem Sądu przyjąć należy szeroką dopuszczalność możliwości zgłaszania zarzutu potrącenia w kontekście badania przesłanki tego „samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powoda” – w sprawie niniejszej oczywistym jest, że wzajemne roszczenia stron – niezależnie od ich ostatecznego prawnego charakteru – mają swoje źródło w umowie kredytowej. Roszczenie pozwanego o zwrot kapitału ocenić należy poza tym jako niesporne, gdyż bezsporną jest okoliczność, że kredyt został uruchomiony w określonej kwocie. Sąd stoi również na stanowisku, że nie było przeszkód formalnych w zgłoszeniu skutecznego zarzutu potrącenia w kontekście wymagalności roszczenia – która wszak ściśle powiązana jest z ostatecznym potwierdzeniem przez sąd nieważności węzła obligacyjnego między stronami. Uniemożliwienie złożenia oświadczenia o potrąceniu należności w ramach postępowania zainicjowanego przez kredytobiorcę wiązałoby się z niebezpieczeństwem wytoczenia przeciwko niemu powództwa o zapłatę i wygenerowania zbędnego w istocie postępowania sądowego. W związku z tym, że w ocenie Sądu umowa o kredyt zawarta pomiędzy stronami w niniejszej sprawie okazała się nieważna, a powódka domaga się w pozwie należności z tytułu nienależnego świadczenia spełnionego na podstawie nieważnej umowy kredytu, to należność drugiej strony z tytułu nieważności tej samej umowy jest wierzytelnością z tego samego stosunku prawnego. Stosownie doart. 498 k.c.gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Przesądzić należy, iż w sprawie niniejszej pełnomocnik pozwanego posiadał stosowne umocowanie wynikające z treści pełnomocnictwa do składania w imieniu pozwanego oświadczeń także o charakterze materialnoprawnym – złożenie takiego oświadczenia determinowało skuteczność podniesionego procesowego zarzutu potrącenia. Sąd stoi również na stanowisku, iż dla skuteczności zarzutu potrącenia nie jest każdorazowo wymagane z kolei złożenie oświadczenia bezpośrednio wierzycielowi (dłużnikowi wzajemnemu) – zasadne i celowe jest liberalne podejście, zgodnie z którym skutek materialnoprawny i procesowy uzyskuje się także poprzez złożenie oświadczenia o potrąceniu w piśmie procesowym podlegającym doręczeniu pełnomocnikowi reprezentującemu wierzyciela (dłużnika wzajemnego) [por. teza 10. komentarza doart. 2031kpcwKodeks postępowania cywilnego. Komentarz.T. A.. 1-477(16), wyd. IV pod red.M. M.,(...)2021]. Nadto zwrócić należy uwagę, na to, iż w sprawie niniejszej pełnomocnictwo udzielone przez powódkę pełnomocnikom reprezentującym ją nie było tylko i wyłącznie pełnomocnictwem procesowym, albowiem zawierało ono również uprawnienie do zawarcia przez pełnomocników ugody sądowej i pozasądowej oraz odbioru świadczenia głównego. Było to zatem również szerokie pełnomocnictwo materialnoprawne, upoważniające pełnomocników do składania i odbioru oświadczeń również o charakterze materialnoprawnym.
Jak wynika z zaświadczenia wystawionego przez pozwany bank powódka jako kredytobiorca wpłaciła na rzecz banku kwotę 15.840,72 zł i 35.432,31 CHF. Na takie kwoty opiewa również jej roszczenie w sprawie niniejszej. Na podstawie umowy o kredyt na cele mieszkanioweE.pomiędzy powódką a pozwanym bankiem, bank udostępnił jej kwotę 79.900,00 zł i zarzut potrącenia właśnie takiej kwoty zgłosił. Bez wątpienia zarzut ten jest skuteczny co do kwoty 15.840,72 zł żądanej przez powódkę. W tym zakresie nastąpiło zatem umorzenie należności powódki i obniżenie zarzutu pozwanego. Pozostała jednak jeszcze kwestia kwoty roszczenia pozwanego wyrażonego w PLN - 64.059,28 zł i kwoty roszczenia powódki wyrażonego w(...)35.432,31 CHF. Co do zasady w takiej sytuacji dopuszczalne jest potrącenie wzajemne wierzytelności, obie bowiem mają charakter pieniężny. Jednakże w ocenie Sądu odnośnie do kwot wyrażonych w różnych walutach trzeba przyjąć, że muszą być one przewalutowane według określonego kursuprzed dokonaniem potrącenia(por. Ciszewski Jerzy (red.), Nazaruk Piotr (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022). Innymi słowy, w sytuacji, gdy jedna ze stron zgłasza roszczenie pieniężne wyrażone w walucie obcej, tak jak w sprawie niniejszej powódka, to druga strona, aby móc skutecznie zgłosić zarzut potrącenia również musi swoje roszczenie wyrazić w tej samej walucie i przewalutować je w momencie składania oświadczenia o potrąceniu. W praktyce może powstać problem wyboru kursu służącego za podstawę przeliczenia środków pieniężnych będących przedmiotem świadczeń stron wyrażonych w różnych walutach. Jednakże w braku porozumienia w tej kwestii sąd będzie musiał doprowadzić do ustalenia ostatecznego rozrachunku potrącenia, ale dopiero w sytuacji, gdy obie wierzytelności będą wyrażone w tej samej walucie. W sprawie niniejszej pozwany w oświadczeniu o potrąceniu wskazał PLN, a żądanie powódki w tej części opiewało na(...). Stąd też zarzut w tym zakresie Sąd uznał za bezskuteczny.
Stąd też Sąd w sprawie niniejszej w punkcie II sentencji wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 35.432,31 CHF tj. kwotę ustaloną wyżej, jako kwotę wpłaconą przez powódkę do banku bez podstawy prawnej, a w punkcie III oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Jeżeli chodzi o kwestie odsetek żądanych przez powódkę to wskazać należy, iż z aktualnego orzecznictwa(...)oraz Sądu Najwyższego, wynika, iż konsument może wiążąco oświadczyć, iż nie ocenia konsekwencji całkowitej, definitywnej bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu jako szczególnie niekorzystnych (choćby sam sąd oceniał je jako szczególnie niekorzystne) - sprzeciwiając się zarazem udzieleniu mu ochrony przed tymi konsekwencjami - i uniemożliwić w ten sposób utrzymanie umowy przez wprowadzenie do niej regulacji zastępczej.Oprócz powyższego niezbędna jest jednak samodzielna ocena Sądu, która dokonywana jest w momencie orzekania o nieważności umowy. Jak wskazuje się bowiem aktualnie to Sąd musi ocenić świadomość decyzji konsumenta, a także jej skutki dla niego. Z punktu widzenia stron umowy jest to o tyle istotne, iż dopiero z tym dniem staje się wymagalne roszczenie wzajemne o zwrot nienależnych świadczeń. Szczególnie z punktu widzenia banku jest to sytuacja trudna, ten bowiem nie ma podstaw do spełnienia żądania kredytobiorcy do momentu dopóki Sad nie oceni w/w przesłanek. Stąd też również od tej daty należne są powódce ewentualne odsetki. W sprawie niniejszej Sąd jednakże uwzględnił podniesiony przez pozwanego zarzut zatrzymania, a to spowodowało, iż brak jest wymagalności roszczenia powódki do czasu zaoferowania przez nią pozwanemu wskazanej dalej kwoty.
Pozwany w odpowiedzi na pozew zgłosił skuteczny, w ocenie Sądu Okręgowego zarzut zatrzymania kwoty wypłaconej z tytułu kapitału. Co do kwoty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału to również w tym przypadku pozwany nie sformułował go w sposób prawidłowy, bowiem w oświadczeniu nie wskazał konkretnej kwoty, którą powinna mu zapłacić, bądź zaoferować powódka. Na podstawieart. 496 k.c.w zw. zart. 497 k.c.pozwany podniósł, że przysługuje mu prawo zatrzymania do czasu, aż powódka zaoferują zwrot świadczenia otrzymanego od pozwanego - wypłaconej kwoty kredytu.
Zgodnie zart. 496 k.c., stosowanym odpowiednio do przypadku nieważności umowy na podstawieart. 497 k.c., jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.
Przepis ten ma zastosowanie do zobowiązań z umów wzajemnych, ponieważ w nich występują świadczenia wzajemne (art. 488 § 1 k.c.). Zgodnie zaś zart. 487 § 2 k.c.umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej. Wzajemność umowy kredytowej początkowo wzbudzała wątpliwości, w szczególności zwracano uwagę, iż skoro kredytobiorca zobowiązany jest do zwrotu kredytu wraz z odsetkami i prowizją (por.art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe, tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1896 z późn. zm.), to umowa taka nie ma charakteru umowy wzajemnej. Obecnie jednak przeważający jest pogląd, zgodnie z którym świadczenie przez kredytobiorcę z tytułu odsetek i prowizji jest odpowiednikiem świadczenia banku. Poglądy tego rodzaju prezentowane są we współczesnym orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 7 marca 2017 r. (sygn. akt II CSK 281/16) Sąd Najwyższy wskazał, iż (...) Istotną cechą tej umowy jest jej charakter wzajemny w rozumieniuart. 478 § 2 k.c.Ekwiwalentem świadczenia banku, polegającego na oddaniu do dyspozycji na czas oznaczony określonej kwoty pieniężnej, jest zapłata odsetek i prowizji, niezależna od obowiązku zwrotu wykorzystanego kredytu. Ten rodzaj i zakres ekwiwalentu przesądza również o odpłatnym charakterze umowy kredytu. Podobny pogląd wyrażono również w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2011 r. (sygn. akt IV CSK 422/10). W ostatnim zaś okresie, na gruncie problematyki kredytów frankowych powyższe zostało podkreślone przez Sąd Najwyższy w przytoczonej już uchwale z dnia 16 lutego 2021 r. (III CZP 11/20, Lex nr 3120579). Sąd Najwyższy wskazał w uzasadnieniu, iżwbrew pozorom możliwości skorzystania z tego prawa (co wymaga złożenia oświadczenia woli) nie przekreśla stwierdzenie, że w zakresie, w jakim spłaty kredytu stanowią jedynie zwrot kapitału (bez odsetek), nie mogą być traktowane jako świadczenie wzajemne względem oddania przez bank tego kapitału do dyspozycji kredytobiorcy (jest nim zobowiązanie kredytobiorcy do zapłacenia oprocentowania i prowizji - por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2014 r., IV CSK 440/13, niepubl., z dnia 7 marca 2017 r., II CSK 281/16, Glosa 2018, nr 2, s. 74). Nasuwa się bowiem myśl, że z punktu widzeniaart. 497w związku zart. 496 k.c.obowiązek zwrotu wykorzystanego kapitału jest - w relacji do obowiązku oddania środków pieniężnych do dyspozycji kredytobiorcy - czymś więcej niż zobowiązaniem do świadczenia wzajemnego (ma charakter bardziej podstawowy niż obowiązek zapłaty oprocentowania czy wynagrodzenia), a nie czymś mniej, co uzasadnia zastosowanie tego przepisu także w tym przypadku (w celu zabezpieczenia roszczenia restytucyjnego banku) z odwołaniem do rozumowania a minori ad maius.Reasumując w ocenie Sądu Okręgowego umowa kredytu jest umową wzajemną, a zarzut zatrzymania może mieć zastosowanie również, co do kwoty kapitału kredytu wypłaconego przez bank kredytobiorcom.
Dla skuteczności zarzutu zatrzymania nie jest, odmiennie od zarzutu potrącenia, konieczne aby przysługujące dłużnikowi roszczenie stanowiące jego podstawę było wymagalne, tj. m.in. aby nadszedł termin spełnienia świadczenia (określany w tym przypadku na podstawieart. 455 k.c.). Stanowisko takie znajduje oparcie w różnicy pomiędzy treściąartykułów 496 i 498 k.c., a także odmiennym celu jaki związany jest z realizacją zarzutu zatrzymania (zabezpieczenie swojego roszczenia) i zarzutu potrącenia (jego realizacja). Konieczność zabezpieczenia roszczenia dłużnika nie ma związku z tym, czy jest to roszczenie wymagalne. Jednocześnie realizacja prawa zatrzymania następuje przez jednostronne oświadczenie woli, które prowadzi do zahamowania skuteczności roszczenia strony przeciwnej. Ponadto zarzut prawa zatrzymania ma podwójny charakter. W zakresie prawa materialnego stanowi on jednostronne oświadczenie woli, prowadzące do zahamowania skuteczności roszczenia strony przeciwnej (art. 461 § 1 k.c.,art. 496 k.c.,art. 497 k.c.). Powołanie się na ten zarzut w trakcie procesu jest czynnością procesową o charakterze zarzutu merytorycznego. Sfera prawa materialnego pozostawiona jest swobodnemu uznaniu uprawnionego, a co za tym idzie, zgłaszanie opartych na nim zarzutów jest dopuszczalne na każdym etapie postępowania. Przewidziane wart. 496 k.c.prawo zatrzymania powstaje w sytuacji, gdy skutkiem odstąpienia od umowy, które wynika z umowy wzajemnej, każdej ze stron zobowiązania służy uprawnienie do zwrotu spełnionego świadczenia (wyrok SN z 26 czerwca 2003 r., V CKN 417/01,L.).
W związku z powyższym uznać należy, że pozwanemu przysługuje prawo zatrzymania kwot uiszczonych przez powódkę świadczeń tytułem spłaty kredytu do czasu zaofiarowania przez powódkę zwrotu otrzymanego świadczenia albo zabezpieczenia roszczenia o zwrot, po uwzględnieniu jego częściowego umorzenia na skutek potrącenia. Zgodnie zart. 496 k.c.skutki zarzutu zatrzymania w zakresie obowiązku spełnienia świadczenia ustają albo w przypadku zaoferowania zwrotu otrzymanego świadczenia pieniężnego, albo zabezpieczenia roszczenia o zwrot. Z treści przepisu nie wynika aby to dłużnik podnoszący zarzut zatrzymania miał dokonywać wyboru pomiędzy tymi sposobami zabezpieczenia jego interesów. Stąd też wybór przyznać należy wierzycielowi, którego roszczenie zostało ubezskutecznione poprzez podniesienie zarzutu zatrzymania, zgodnie z odpowiednio zastosowaną regulacją zobowiązania przemiennego, tj.art. 365 § 1 k.c.
Jednocześnie wskazać należy, iż w sprawie niniejszej nie ma w ocenie Sądu żadnych wątpliwości, co do kwestii formalnoprawnych związanych z podniesionym zarzutem. Pełnomocnik pozwanego zgłaszający ten zarzut był prawidłowo umocowany, a jego umocowanie obejmowało nie tylko zastępstwo procesowe pozwanego, ale również prawo do dokonywania w imieniu banku czynności materialnoprawnych, w tym prawo do składania oświadczenia w zakresie skorzystania przez Bank z prawa zatrzymania. Powyższe jednoznacznie wynika z treści pełnomocnictwa. Wreszcie oświadczenie woli pozwanego zostało złożone pełnomocnikowi powódki, który również dysponował pełnomocnictwem materialnoprawnym, o czym była już mowa wyżej.
Tym samym sąd zamieścił w punkcie II wyroku zasądzającym zwrot świadczenia zastrzeżenie uzależniające wykonanie tego obowiązku przez pozwanego od jednoczesnego spełnienia własnego świadczenia zwrotnego przez powódkę albo zabezpieczenia jego spełniania w wysokości udzielonego i wypłaconego kredytu, po uwzględnieniu zarzutu potrącenia tj. kwoty 64.059,28 zł.
W pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił, jako bezzasadne, o czym wskazano już wyżej.
O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o treśćart. 100 zd. 1 k.p.c.znosząc je wzajemnie między stronami. Na koszty powódki złożyły się opłata sądowa od pozwu w kwocie 1000,00 zł, wydatki poniesione na opinię biegłej w kwocie 1.238,43 zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 5.400,00 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Suma tychże kosztów poniesionych przez powódkę to kwota 7.655,43 zł. Koszty pozwanego z kolei to kwota łączna 6.655,43 zł na którą złożyły się wynagrodzenie pełnomocnika w analogicznej kwocie 5.400,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17,00 zł i koszt biegłej w kwocie 1.238,43 zł. Suma tychże kosztów to zatem kwota 14.310,86 zł. Oceniając zakres wzajemnego uwzględnienia żądań stron Sąd na korzyść pozwanego wziął pod uwagę nie tylko część powództwa oddaloną, ale dodatkowo uwzględniony zarzut zatrzymania świadczenia. W tym zakresie wywołuje on takie same konsekwencje prawne, jak oddalenie powództwa, co do tej kwoty. Stąd też uwzględniając powyższe pozwany wygrał proces co do kwoty 79.900,00 zł tj. w 55% a powódka, co do kwoty 65.568,00 zł tj. w 45%. Rozliczając koszty procesu procentowo powstałaby zatem niewielka dopłata po stronie powodowej rzędu 220,00 zł. W tej sytuacji racjonalnym było wzajemne zniesienie tychże kosztów.
W tym miejscu wskazać należy, iż brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych do podwyższenia wynagrodzenia pełnomocnika powódki, albowiem zważywszy na ilość spraw tzw. frankowych, tożsamość zarzutów, przytaczanie tych samych uzasadnień prawnych w setkach takich samych spraw, nie można mówić o znacznym nakładzie pracy pełnomocnika. Nadto nakład ten nie może być oceniany tylko i wyłącznie rozmiarem uzasadnienia pozwu, które nie świadczy wcale o czasochłonności przygotowania się pełnomocnika, a z pewnością nie ułatwia Sądowi rozpoznania sprawy. W sprawie odbyły się dwie rozprawy i poza wymianą pism procesowych i udziałem w owych rozprawach pełnomocnik powódki nie podejmował żadnych dodatkowych czynności w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
| 1,975
|
15/252500/0000503/C
|
Sąd Okręgowy w Płocku
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 100;art. 100 zd. 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 100 zd. 1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 496;art. 498",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "artykułów 496 i 498 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939",
"art": "art. 69;art. 69 ust. 2;art. 69 ust. 2 pkt. 4 a;art. 75 b",
"isap_id": "WDU19971400939",
"text": "art. 69 ust.2 pkt 4a oraz art. 75b prawa bankowego",
"title": "Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe"
},
{
"address": "Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282",
"art": "art. 41",
"isap_id": "WDU19360370282",
"text": "art. 41 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe",
"title": "Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 100 zd. 1; art. 189; art. 203(1))",
"Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 - art. 5; art. 69; art. 69 ust. 1; art. 69 ust. 2; art. 69 ust. 2 pkt. 4 a; art. 75 b)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 353(1); art. 358; art. 358 § 2; art. 365; art. 365 § 1; art. 385(1); art. 385(1) § 1; art. 385(1) § 1 zd. 2; art. 385(1) § 2; art. 385(1) § 3; art. 385(2); art. 4; art. 4 ust. 2; art. 405; art. 410; art. 410 § 1; art. 410 § 2; art. 455; art. 461; art. 461 § 1; art. 478; art. 478 § 2; art. 487; art. 487 § 2; art. 488; art. 488 § 1; art. 496; art. 497; art. 498; art. 58; art. 58 § 1; art. 58 § 3; art. 6; art. 6 ust. 1; art. n)",
"Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe (Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 - art. 41)"
] |
Klauzule indeksacyjne (waloryzacyjne) mają charakter abuzywny, bowiem kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji banku. Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne, niezależnie od tego, czy swoboda przedsiębiorcy-banku w ustaleniu kursu jest pełna, czy też w jakiś sposób ograniczona, np. w razie wprowadzenia możliwych maksymalnych odchyleń od kursu ustalanego z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów.
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152010000001003_II_Ca_000649_2022_Uz_2022-05-10_001
|
II Ca 649/22
| 2022-05-10T00:00:00
| 2022-07-07T17:59:27
| 2022-07-07T11:34:05
|
15201000
|
1003
|
SENTENCE
|
Sygnatura akt II Ca 649/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2022 roku Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Barbara Kursa po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. T. przeciwko (...) Spółki Akcyjnej w Ł. o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 21 grudnia 2021 roku, sygn. akt I C 2939/20/N oddala ap
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Arkadiusz Jania" xPublisher="arkjan0996" xEditorFullName="Arkadiusz Jania" xEditor="arkjan0996" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="1" xFlag="published" xVolType="15/201000/0001003/Ca" xYear="2022" xVolNmbr="000649" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText>Sygnatura akt II Ca 649/22</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 10 maja 2022 roku</xText>
<xText>Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: Sędzia Barbara Kursa</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. w Krakowie</xText>
<xText>na posiedzeniu niejawnym</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>J. T.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>Ł.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 21 grudnia 2021 roku, sygn. akt I C 2939/20/N</xText>
<xText>oddala apelację.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xIx>Sędzia Barbara Kursa </xIx></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sędzia Barbara Kursa
| null |
[
"Sędzia Barbara Kursa",
"Barbara Kursa"
] | null |
Arkadiusz Jania
| null |
Arkadiusz Jania
| null | 1
|
Sygnatura akt II Ca 649/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 maja 2022 roku
Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Barbara Kursa
po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaJ. T.
przeciwko(...) Spółki AkcyjnejwŁ.
o zapłatę
na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 21 grudnia 2021 roku, sygn. akt I C 2939/20/N
oddala apelację.
Sędzia Barbara Kursa
| 649
|
15/201000/0001003/Ca
|
Sąd Okręgowy w Krakowie
|
II Wydział Cywilny Odwołaczy
|
[] | null | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153500000001521_III_AUa_000005_2021_Uz_2022-07-07_001
|
III AUa 5/21
| 2022-06-15T00:00:00
| 2022-09-30T19:00:02
| 2022-09-30T13:25:23
|
15350000
|
1521
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt III AUa 5/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska Protokolant: Emilia Wielgus po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2022 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy K. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przy udziale : (...) sp. z o. o. w Z. o ustalenie istnienia ubezpieczenia na skutek apelacji K. L. od wyroku Sądu Ok
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Danuta Stachowiak" xPublisher="dstachowiak" xEditorFullName="Emilia Wielgus" xEditor="emilia.wielgus" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="13" xFlag="published" xVolType="15/350000/0001521/AUa" xYear="2021" xVolNmbr="000005" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left"> Sygn. akt <xBx>III AUa 5/21</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 15 czerwca 2022 r.</xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">w składzie:</xText>
<xText xALIGNx="left"> Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska</xText>
<xText xALIGNx="left">Protokolant: Emilia Wielgus</xText>
<xText xALIGNx="left">po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2022 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym</xText>
<xText xALIGNx="left">sprawy <xBx><xAnon>K. L.</xAnon></xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">przeciwko <xBx>Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>Z.</xAnon></xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">przy udziale : <xAnon> (...) sp. z o. o.</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon></xText>
<xText xALIGNx="left">o ustalenie istnienia ubezpieczenia</xText>
<xText xALIGNx="left">na skutek apelacji <xAnon>K. L.</xAnon></xText>
<xText xALIGNx="left">od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze</xText>
<xText>z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt IV U 1034/18</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText xALIGNx="left">zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 oraz poprzedzającą go decyzję i stwierdza, że <xAnon>K. L.</xAnon> jako pracownik u płatnika składek <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon> podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 10 kwietnia 2015r.,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText xALIGNx="left">zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 i zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>Z.</xAnon> na rzecz <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon> kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText xALIGNx="left">zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>Z.</xAnon> na rzecz <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon> kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="left">sędzia Marta Sawińska</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Decyzją z 21.09.2015 r., nr <xAnon> (...)</xAnon>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>Z.</xAnon> stwierdził, że <xAnon>K. L.</xAnon> jako pracownik u płatnika składek <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 10.04.2015 r. Jako podstawę prawną decyzji organ rentowy wskazał <xLexLink xArt="art. 83;art. 83 ust. 1;art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 11;art. 11 ust. 1;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 83 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink>. W uzasadnieniu organ rentowy wywodził, że biorąc pod uwagę dokonane ustalenia, w szczególności brak wiarygodnych dowodów świadczenia pracy czy też świadków mogących potwierdzić ten fakt, <xAnon>K. L.</xAnon> nie świadczyła pracy na rzecz płatnika na warunkach określonych w <xLexLink xArt="art. 22" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 22 k.p.</xLexLink>, a umowa o pracę została zawarta wyłącznie w celu zgłoszenia tej osoby do ubezpieczeń społecznych, a w konsekwencji w celu uzyskania prawa do świadczeń z tego tytułu i jako tak zawarta jest nieważna. W konsekwencji powyższego <xAnon>K. L.</xAnon>, nie będąc pracownikiem, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.</xText>
<xText>Odwołanie od decyzji organu rentowego złożyła <xAnon>K. L.</xAnon> zaskarżyła tę decyzję w całości, wnosząc o uchylenie, ewentualnie o zmianę decyzji i stwierdzenie o podleganiu odwołującej się ubezpieczeniu społecznemu, oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz odwołującej się kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołująca się podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana wbrew dowodom zgromadzonym w sprawie. ZUS w sposób zupełnie dowolny przyjął, że odwołująca się nie świadczyła pracy, uznając zgromadzone dowody za niewiarygodne, równocześnie nie wskazując, na jakiej podstawie przyjął, że materialne dowody wykonania pracy oraz zeznania świadków są niewiarygodne.</xText>
<xText>Wyrokiem z 14.12.2016 r., sygn. akt IV U 115/16, Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalił odwołanie.</xText>
<xText>Wyrokiem z 29.05.2018 r., sygn. akt III AUa 303/17, wydanym na skutek apelacji odwołującej się i płatnika składek od ww. wyroku Sądu Okręgowego, Sąd Apelacyjny w Poznaniu uchylił zaskarżony wyrok i zniósł postępowanie od 12.12.2016 r. oraz sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny podał w uzasadnieniu, że apelacje nie podlegały merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na stwierdzoną nieważność postępowania.</xText>
<xText>Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd Okręgowy odwołująca się i pozwany podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska. Pozwany wniósł o zasądzenie od odwołującej się i zainteresowanej spółki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</xText>
<xText>Zainteresowana spółka wnosiła o uwzględnienie odwołania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.</xText>
<xText>Wyrokiem z 21.07.2020 r. (sygn. IV U 1034/18) – ponownie rozpoznając sprawę - Sąd Okręgowy w Zielonej Górze oddalił odwołanie <xAnon>K. L.</xAnon> oraz zasądził od odwołującej na rzecz organu rentowego kwotę 180 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
<xText><xUx>Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:</xUx></xText>
<xText>Płatnik składek <xAnon> – (...) sp. z o.o.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>Z.</xAnon>, adres: <xAnon>ul. (...)</xAnon>, zarejestrowana od 14.02.2013 r., wykonuje działalność gospodarczą, której przeważającym przedmiotem jest sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet.</xText>
<xText>Wspólnikiem spółki ujawnionym w KRS jest <xAnon>P. Ł. (1)</xAnon>, posiadający 95/100 udziałów. Od rejestracji do 02.06.2015 r. wspólnikiem posiadającym 100 udziałów była <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon></xText>
<xText>Zarząd spółki od początku jest jednoosobowy. Prezesem tego zarządu był: od 14.02.2013 r. do 08.09.2014 r. – <xAnon>P. Ł. (1)</xAnon>; od 08.09.2014 r. do 02.06.2015 r. – <xAnon>T. K.</xAnon>; od 02.06.2015 r. do 21.10.2015 r. – <xAnon>P. Ł. (1)</xAnon>; od 21.10.2015 r. jest to <xAnon>T. K.</xAnon>. <xAnon>T. K.</xAnon> nigdy nie był wpisany w KRS jako wspólnik.</xText>
<xText>Właścicielem budynku przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon> jest <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>Z.</xAnon>.</xText>
<xText>Na podstawie umowy najmu z 07.02.2014 r. właściciel wynajął płatnikowi powierzchnię 30,44 m<xSUPx>2</xSUPx>, usytuowaną w budynku, by płatnik miał tam swoją siedzibę i prowadził działalność gospodarczą. Umowa została zawarta na 180 miesięcy od 20.02.2014 r.</xText>
<xText>Przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> siedzibę ma kilka spółek, w tym <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> W spornym okresie od 10.04.2015 r. do 30.04.2015 r. wspólnikiem spółki, posiadającym 99/100 udziałów, był <xAnon>P. Ł. (1)</xAnon>, a prezesem jednoosobowego zarządu <xAnon>W. S.</xAnon>.</xText>
<xText>Odwołująca się <xAnon>K. L.</xAnon> była zatrudniona w <xAnon> spółce (...)</xAnon> na podstawie umowy zlecenia z 26.01.2015 r., zawartej na okres od 26.01.2015 r. do 25.04.2015 r., z zastrzeżeniem, że każdej ze stron przysługuje prawo wcześniejszego jej rozwiązania z zachowaniem 2 tygodni okresu wypowiedzenia. Przedmiotem zlecenia było wykonanie następujących czynności: przygotowanie towarów do aukcji na <xAnon>(...)</xAnon>. Usługi miały być wykonywane w siedzibie zleceniodawcy lub w domu zleceniobiorcy z wykorzystaniem systemu on-line spółki. Wynagrodzenie ustalono w kwocie 1 750 zł brutto plus premia według uznania zleceniodawcy.</xText>
<xText>Tego samego dnia 26.01.2015 r., odwołująca się zawarła umowę zlecenia ze <xAnon> spółką (...) sp. z o.o.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>B.</xAnon>, zobowiązując się do pośredniczenia w pozyskiwaniu klientów potencjalnie zainteresowanych produktem – w drodze zbierania danych teleadresowych klientów. Określono wynagrodzenie w kwocie 40 zł brutto tytułem wykonywania obowiązków w zakresie ewidencjonowania dokumentów. Umowa została zawarta na czas nieokreślony.</xText>
<xText>Odwołująca się od 10.04.2015 r. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę.</xText>
<xText>Od 01.05.2015 r. stała się niezdolna do pracy w związku z ciążą.</xText>
<xText>Odwołująca się (jako pracownik) i <xAnon>T. K.</xAnon>, działający w imieniu płatnika (jako pracodawcy), podpisali umowę o pracę z 10.04.2015 r., zgodnie z którą odwołująca się miała zostać zatrudniona na czas określony od 10.04.2015 r. do 17.04.2017 r., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku pracownika sklepu internetowego, z miejscem wykonywania pracy w siedzibie firmy, za wynagrodzeniem zasadniczym 2 775 zł miesięcznie.</xText>
<xText>Odwołująca się podpisała dokumentację związaną z zatrudnieniem, w tym kartę szkolenia wstępnego w dziedzinie bhp, w której wpisano, że szkolenie przeprowadzał – również podpisany – <xAnon>T. K.</xAnon>. Uzyskała zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku pracownika sklepu internetowego.</xText>
<xText>Odwołująca się w spornym okresie od 10.04.2015 r. do ok. 30.04.2015 r. wykonywała pracę w <xAnon> spółce (...)</xAnon> na podstawie umowy zlecenia z 26.01.2015 r., zawartej na okres od 26.01.2015 r. do 25.04.2015 r.</xText>
<xText>Praca ta wykonywana była w budynku przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon>, gdzie znajdowały się biura i gdzie pracował personel spółek prowadzących tam działalność. Praca była wykonywana w godzinach od 08:00 do 16:00.</xText>
<xText>Nie podpisywano papierowych list obecności. Obecność wszystkich zatrudnionych tam osób była sprawdzana przy pomocy czytnika.</xText>
<xText>W ramach umowy zlecenia odwołująca się wystawiała towary na aukcjach na <xAnon>(...)</xAnon>. Przynoszono jej w tym celu towar z magazynu.</xText>
<xText>W kwietniu 2015 r., pomimo zawarcia spornej umowy, w warunkach zatrudnienia odwołującej się nie nastąpiła żadna zmiana – ani w zakresie charakteru pracy, ani ilości pracy, czasu pracy, podległości i nadzoru. W dalszym ciągu zajmowała się wystawianiem aukcji na <xAnon>(...)</xAnon> na tych samych zasadach. Dodatkowo wykonywała czynności przy towarach w magazynie (pakowanie).</xText>
<xText>Osoby zatrudnione w budynku nie udzielały sobie informacji o podstawie zatrudnienia i zarobkach.</xText>
<xText>Faktycznym przełożonym wszystkich tych osób był <xAnon>T. K.</xAnon>, niezależnie od tego, która spółka formalnie zatrudniała daną osobę.</xText>
<xText>Poród nastąpił 20.11.2015 r.</xText>
<xText>Płatnik od momentu rejestracji nie zatrudnił ani jednej osoby na podstawie umowy o pracę.</xText>
<xText>Odwołująca się posiada tytuł magistra pedagogiki, uzyskany w 2012 r. Przed spornym okresem i przed podpisaniem ww. umów zlecenia pracowała jako recepcjonistka, telemarketer, specjalista ds. marketingu – ostatnio do 07.11.2014 r.</xText>
<xText>Decyzją z 17.04.2015 r. pozwany stwierdził, że <xAnon>E. K.</xAnon> jako osoba zatrudniona u płatnika składek <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę w okresie od 21.01.2013 r. do 31.10.2014 r.</xText>
<xText><xAnon>E. K.</xAnon> odwołała się od tej decyzji do Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, który wyrokiem z 01.10.2015 r., sygn. akt IV U 1293/15, oddalił odwołanie. Wyrok jest prawomocny.</xText>
<xText>Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok, w którym oddalił odwołanie i zasądził od odwołującej <xAnon>K. L.</xAnon> na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>O.</xAnon> kwotę 180 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
<xText>Sąd I instancji wskazał, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do ustalenia czy odwołująca się w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji po zawarciu umowy o pracę z płatnikiem składek faktycznie tę pracę wykonywała na zasadach zatrudnienia pracowniczego, a tym samym czy odwołująca się podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu pracowniczemu.</xText>
<xText>Następnie Sąd Okręgowy wskazał, że <xLexLink xArt="art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 6 ust. 1 pkt 1</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 8;art. 8 ust. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 8 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 266 z późn. zm.) stanowi o obowiązku objęcia ubezpieczeniem społecznym osób fizycznych będących na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej pracownikami – czyli osobami pozostającymi w stosunku pracy. Zgodnie z tymi przepisami, jeżeli w treści stosunku prawnego łączącego strony (ocenianego nie tylko przez treść umowy, ale przede wszystkim przez sposób jego wykonywania), przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy, określone w <xLexLink xArt="art. 22;art. 22 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 22 § 1 k.p.</xLexLink>,<xIx> ex lege </xIx>prowadzi to do objęcia ubezpieczeniem społecznym. Następnie Sąd Okręgowy zacytował <xLexLink xArt="art. 2 k" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 2 k</xLexLink>.p, <xLexLink xArt="art. 11" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 11 k.p.</xLexLink> oraz <xLexLink xArt="art. 83;art. 83 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 83 § 1 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Sąd I instancji podał, że do dokonania merytorycznej zasadności zgłoszonego żądania włączenia do pracowniczego ubezpieczenia społecznego odwołującej się rozważenia wymagała kwestia skuteczności umowy o pracę zawartej 10.04.2015 r.</xText>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że pomiędzy stronami nie doszło do nawiązania stosunku pracy i zatrudnienia odwołującej się, a zatem nie przynależy ona do określonej w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">ustawie z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> grupy pracowników zatrudnionych, co skutkuje nieobjęciem z mocy ustawy ubezpieczeniem społecznym.</xText>
<xText>Po analizie materiału dowodowego Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że odwołująca się w okresie od 26.01.2015 r. do co najmniej25.04.2015 r. (ponieważ są też nieco późniejsze ślady kontaktów z płatnikiem lub pracownikami spółek prowadzących działalność przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>) wykonywała pracę na rzecz <xAnon> spółki (...)</xAnon> na podstawie umowy zlecenia, obejmującej przygotowanie towarów do aukcji na <xAnon>(...)</xAnon>, za wynagrodzeniem w wysokości 1 750 zł. Okoliczności te – zdaniem Sądu Okręgowego potwierdza umowa zlecenia z 26.01.2015 r., a także zeznania licznych świadków – osób zatrudnionych w budynku przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, z których większość mogła potwierdzić swój kontakt z odwołującą się w miesiącach obowiązywania umowy zlecenia.</xText>
<xText>Sąd Okręgowy podkreślił, że od 26.01.2015 r. do 25.04.2015 r. odwołująca się i płatnik byli związani umową zlecenia, natomiast z okoliczności sprawy i zgromadzonych dowodów nie wynikają jakiekolwiek istotne zmiany w sposobie, rodzaju, ilości wykonywanej przez odwołującą się pracy, które miałyby nastąpić od 10.04.2015 r.</xText>
<xText>Już stwierdzenia samego <xAnon>T. K.</xAnon> prowadzą do takiego wniosku: „Jako pracownik wykonywała ona te same czynności na stanowisku pracownika sklepu internetowego jak inne osoby zatrudnione na umowach zlecenia a ponadto zaangażowała się w pracę na magazynie – segregowała zwroty, co nie należało do jej obowiązków”. Odwołująca się również podała, że „wykonywała praktycznie podobne czynności”. Dodała, że przy umowie o pracę otrzymała login i hasło, ale login i hasło przypisane pracownikowi nie są tym, co odróżnia stosunek pracy od umowy cywilnoprawnej. Żaden świadek nie potwierdził, że doszło do zmiany podstawy zatrudnienia u odwołującej się. Przeciwnie, żaden świadek, pytany przez sąd o zmiany następujące w pracy odwołującej się od 10.04.2015 r., nie wskazywał na istnienie takich zmian. Cały czas, od stycznia do kwietnia, charakter i ilość pracy były takie same. Ponadto od 10.04.2015 r. do 25.04.2015 r. doszłoby do sytuacji, w której odwołująca się wykonywałaby te same czynności zarówno na podstawie umowy zlecenia, jak i na podstawie umowy o pracę. Nie wiadomo, jak miałaby rozróżniać, że dany towar w danej chwili wystawia na <xAnon>(...)</xAnon> w ramach zlecenia, a zaraz potem inny towar – w ramach umowy o pracę. Jak stwierdził <xAnon>T. K.</xAnon>, odwołująca się „mogła pogodzić swoje obowiązki, gdyż się one pokrywały”, co świadczy o zupełnym braku sensu w zatrudnianiu odwołującej się na dodatkową umowę o pracę.</xText>
<xText>W ocenie Sądu Okręgowego strony nie wykazały żadnych wiarygodnych motywów, mogących uzasadnić zmianę formy zatrudnienia. Płatnik od momentu rejestracji nie zatrudniał nikogo na podstawie umowy o pracę. <xAnon>T. K.</xAnon> i odwołująca się nie potrafili wiarygodnie wyjaśnić, dlaczego od 10.04.2015 r., w trakcie niezakłóconego obowiązywania już zawartej umowy cywilnoprawnej, zmieniono formę zatrudnienia akurat w tym jednym wyjątkowym przypadku. <xAnon>T. K.</xAnon> podał przed sądem, że chciał rozwiązać dział i wydawało mu się, że może powierzyć obowiązki pracownika odwołującej się. Tyle że rozwiązywanie działu prowadzić powinno do redukcji zatrudnienia, a nie zatrudniania tam pracownika po raz pierwszy. Ponadto odwołująca się wykonywała ciągle te same obowiązki na podstawie umowy zlecenia, więc z punktu widzenia płatnika nie było żadnej potrzeby zawierania dodatkowej umowy o pracę.</xText>
<xText>Jedynym zatem powodem podpisania umowy o pracę, którego Sąd Okręgowy się dopatrzył, była chęć uzyskania przez odwołującą się świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W sferze faktycznej – a tym samym prawnej – nie zmieniło się nic, ponieważ strony nie miały realnego zamiaru realizowania stosunku pracy.</xText>
<xText>Sąd I instancji wskazał, że zebrany w sprawie materiał nie potwierdza, aby po stronie pracownika była wola i zamiar świadczenia pracy. Można też w tym wypadku stwierdzić, że odwołująca się zawarła sporną umowę tylko w celu uzyskania tytułu do ubezpieczeń społecznych i prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu Okręgowego, niekwestionowane jest, że strony mają prawo ustalić warunki umowy w dogodny dla siebie sposób i jeśli tylko ogólnie wyznaczone w <xLexLink xArt="art. 22" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 22 k.p.</xLexLink> ramy umowy o pracę są zachowane i elementy właściwe dla umowy o pracę dominują, łącząca strony umowa nadal korzysta z przywileju uznania jej za umowę o pracę. Takich warunków umowa z 10.04.2015 r. nie spełnia, ponieważ jej strony nie realizowały stosunku pracy.</xText>
<xText>W świetle powyższego, zdaniem Sądu I instancji, zatrudnienie odwołującej się – w kontekście rzeczywistej potrzeby zatrudnienia pracownika – nie było racjonalne i nosiło cechy pozorności. Odwołująca się dzięki podpisaniu ww. umowy uzyskała prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego związanych z macierzyństwem. W dalszej części uzasadnienia Sąd Okręgowy zacytował szereg orzeczeń, w tym również Sądu Najwyższego.</xText>
<xText>Reasumując Sąd Okręgowy podał, że w niniejszej sprawie odwołująca się nie wykonywała praw i obowiązków wynikających z umowy o pracę zawartej z płatnikiem, w konsekwencji czego dokonano zgłoszenia do ubezpieczenia osoby niebędącej podmiotem ubezpieczenia, nie świadczącej pracy, nie będącej „zatrudnianym pracownikiem”.</xText>
<xText>Mając powyższe na względzie na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14 </xSUPx>§ 1 k.p.c.</xLexLink>, Sąd I instancji orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.</xText>
<xText>O kosztach zastępstwa procesowego (<xLexLink xArt="art. 98 § 3 pkt. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">pkt 2)</xLexLink> Sąd I instancji orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</xLexLink> w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.02.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).</xText>
<xText><xBx>Apelację </xBx>od powyższego wyroku wywiodła odwołująca <xAnon>K. L.</xAnon>, zaskarżając go w całości. Odwołująca zarzuciła wyrokowi:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">1</xName>
<xText>sprzeczność istotnych ustaleń Sądu I instancji z treścią zebranego materiału dowodowego w sprawie wobec stwierdzenia, że:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">a</xName>
<xText>w spornym okresie od dnia 10.04.2015 r. do, jak to przyjął Sąd I instancji „około” 30.04.2015r. odwołująca wykonywała pracę w <xAnon> spółce (...)</xAnon> na podstawie umowy zlecenia z dnia 26.01.2015 r., pomimo, że jednocześnie Sąd I instancji ustalił, że od dnia 10.04.2015 r. odwołująca została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek (zainteresowanego <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon>), jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">b</xName>
<xText>„w kwietniu 2015 r., pomimo zawarcia spornej umowy, w warunkach zatrudnienia odwołującej się nie nastąpiła żadna zmiana - ani w zakresie charakteru pracy, ani ilości pracy, czasu pracy, podległości i nadzoru”, choć w sprawie zostało ustalone, że po zawarciu umowy o pracę odwołująca otrzymała login i hasło do programu komputerowego według którego pracownicy wykonywali swoje obowiązki, którego odwołująca nie miała kiedy pracowała na podstawie umowy cywilnoprawnej, a samą pracę wykonywała w godzinach od 08:00 do 16:00, co wynika między innymi z zeznań <xAnon>N. T.</xAnon>, która zeznała, że zlecała odwołującej pewne zadania, że odbierała towar z magazynu, że musiała być fizycznie przy komputerze, że podlegała bezpośrednio <xAnon>T. K.</xAnon>, że przychodziła do pracy codziennie od godziny 8:00 do godziny 16:00,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">c</xName>
<xText>„zebrany w sprawie materiał nie potwierdza, aby po stronie pracownika była wola i zamiar świadczenia pracy”, choć odwołująca nie tylko miała wolę i zamiar świadczenia pracy, ale faktycznie pracowała na rzecz zainteresowanego, a Sąd I instancji potem przyjął, że „świadkowie, którzy mieli styczność z odwołującą się, potwierdzali, że w tym budynku odwołująca pracowała przy sprzedaży internetowej towarów”,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">d</xName>
<xText>umowa o pracę z dnia 10.04.2015 r. nie spełnia warunków wyznaczonych w <xLexLink xArt="art. 22" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 22 k.p.</xLexLink>, ponieważ strony umowy nie realizowały stosunku pracy, choć odwołująca wykonywała obowiązki wynikające z umowy o pracę zawartej z zainteresowanym, gdyż wykonywała pracę w biurze firmy, a praca odwołującej polegała na wystawianiu aukcji internetowych na portalu <xAnon>(...)</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">e</xName>
<xText>po odejściu odwołującej nikt jej nie zastąpił, choć z zeznań <xAnon>M. L. (1)</xAnon> wynikało, że potem przy biurku odwołującej pracowali <xAnon>T. S.</xAnon> i <xAnon>K. K.</xAnon>, a świadek <xAnon>C. K.</xAnon> wprost podał, że później na stanowisku odwołującej pracował <xAnon>T. S.</xAnon>, podobnie jak zainteresowany, który wyjaśnił, że zatrudnił w to miejsce <xAnon>T. S.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">2</xName>
<xText>naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">a</xName>
<xText>naruszenie 233 <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 1 k.p.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 328;art. 328 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 328 § 2 k.p.c.</xLexLink> wobec odwoływania się do argumentów, które polegały na wskazywaniu okoliczności faktycznych niepotwierdzonych podstawą faktyczną zaskarżonego wyroku, a przede wszystkim wobec ustalenia przez Sąd I instancji, że w okresie od 26.01.2015 r. do co najmniej 25.04.2015 r. odwołująca wykonywała pracę na rzecz <xAnon> spółki (...)</xAnon> na podstawie umowy zlecenia, a okoliczności te według Sądu I instancji potwierdza umowa zlecenia z dnia 26.01.2015 r., a także zeznania licznych świadków - osób zatrudnionych w budynku przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, pomimo, że świadkowie ci nie wiedzieli na podstawie jakiej umowy odwołująca pracowała, (tak zeznała między innymi świadek <xAnon>M. L. (1)</xAnon>, co też ustalił Sąd I instancji w stanie faktycznym przyjmując, że „osoby zatrudnione w budynku nie udzielały sobie informacji o podstawie zatrudnienia i zarobkach”, a z kolei świadek <xAnon>E. G.</xAnon> w swoich zeznaniach podała, że widywała odwołującą w pracy i prowadziła dla niej dokumentację kadrowo - płacową,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">b</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 232" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 232 k.p.c.</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink> wobec przyjęcia przez Sąd I instancji, że organ rentowy zasadnie przyjął, że w okresie od 10.04.2015r. odwołująca nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, choć organ rentowy nie dowiódł procesowe prawdziwości swojego stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji, nie udowadniając faktów, z których organ rentowy wywodził skutki prawne, a odwołująca wykazała, że wykonywała pracę na rzecz <xAnon> (...) sp. z o. o.</xAnon> w biurze firmy, które mieściło się na parterze przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> oraz że praca odwołującej polegała na wystawianiu aukcji internetowych na portalu <xAnon>(...)</xAnon>, na podstawie aplikacji <xAnon> firmy (...)</xAnon> (zainteresowanego), co było istotne - bo <xAnon> (...)</xAnon> zajmowała się sprzedażą na <xAnon>(...)</xAnon>, jak zeznał świadek <xAnon>K. M.</xAnon>,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">c</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 k.p.c.</xLexLink> poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granic swobodnej oceny dowodów polegające na:</xText>
<xEnum>
<xBullet>⚫</xBullet>
<xEnumElem>
<xText>nie daniu wiary dokumentacji osobowej przedstawionej przez odwołującą i zainteresowanego i dowolnego przyjęcia, że dokumentacja ta została sporządzona na potrzeby postępowania, co miałoby wynikać przede wszystkim z listy obecności, na której znajdują się podpisy odwołującej, bo wszyscy zatrudnieni w budynku przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> potwierdzali swoje przybycie skanem palca, gdy tymczasem między innymi świadek <xAnon>K. T.</xAnon> wyraźnie zeznał, że później wprowadzili system „aktywacji palca”, czyli czytnik linii papilarnych odbijał wejście i wyjście pracowników z pracy, co potwierdziła również w swoich zeznaniach świadek <xAnon>J. D.</xAnon>, która zeznała, że później jak pracowała były takie czytniki, natomiast <xAnon>A. D.</xAnon> zeznała, że nie wie czy odwołująca podpisywała listę obecności,</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>nie daniu wiary zeznaniom odwołującej bez podania uzasadnienia tej odmowy,</xText>
</xEnumElem>
<xEnumElem>
<xText>pominięcia raportów dziennych pracy odwołującej bez podania uzasadnienia,</xText>
</xEnumElem>
</xEnum>
</xUnit>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">d</xName>
<xText>naruszenie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx>§ 1 k.p.c.</xLexLink> wobec oddalenia odwołania, choć brak było podstaw do jego nieuwzględnienia skoro odwołująca i zainteresowany wykazali, że odwołująca świadczyła pracę na rzecz zainteresowanego jako pracownik,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">3</xName>
<xText>naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności naruszenie:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">a</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 6 ust. 1 pkt 1</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 8;art. 8 ust. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 8 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.) wobec przyjęcia, że w okresie od 10.04.2015r. odwołująca nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym i wypadkowym, choć na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej była pracownikiem, a Sąd I instancji jednocześnie ustalił, że od dnia 10.04.2015 r. odwołująca została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przez zainteresowanego, jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">b</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 22" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 22 k.p.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 1 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 300" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 300 k. p.</xLexLink> wobec dowolnego przyjęcia, że umowa o pracę odwołującej nie spełniała warunków określonych w tym przepisie, bo od 26.01.2015r. do 25.04.2015r. w ramach umowy zlecenia przygotowywała towary do aukcji na <xAnon>(...)</xAnon> i w świetle powyższego zatrudnienie odwołującej nie było racjonalne i nosiło cechy pozorności, choć w treści stosunku prawnego łączącego strony (ocenianego nie tylko przez treść umowy, ale przede wszystkim przez sposób jego wykonywania), przeważały cechy charakterystyczne dla stosunku pracy, określone w <xLexLink xArt="art. 22;art. 22 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 22 § 1 k. p.</xLexLink></xText>
</xUnit>
</xUnit>
<xText>Wskazując na powyższe zarzuty apelacyjne odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji przy jednoczesnym orzeczeniu o kosztach procesu według norm przepisanych, ewentualnie wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie jej odwołania przez zmianę zaskarżonej decyzji organu rentowego w sposób zgodny z treścią odwołania poprzez ustalenie, że w okresie od 10.04.2015r. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym.</xText>
<xText>
<xBx>
Zainteresowany <xAnon>(...)</xAnon> sp. z o.o. w <xAnon>Z.</xAnon> w odpowiedzi na apelację <xAnon>K. L.</xAnon> wniosła o uwzględnienie apelacji oraz o zasądzenie od organu rentowego na rzecz zainteresowanego kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego. </xBx>
</xText>
<xText><xBx>W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa sądowego w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych. </xBx></xText>
<xText><xBx>Sąd Apelacyjny zważył co następuje: </xBx></xText>
<xText>Wniesioną przez odwołującą <xAnon>K. L.</xAnon> apelację uznać należy za zasadną.</xText>
<xText>Oceniając ponownie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i dokonując jego subsumcji do przepisów prawa, Sąd Apelacyjny uznał za zasadne wydanie wyroku reformatoryjnego. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji dokonał błędnej subsumpcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.</xText>
<xText>Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 6 ust. 1 pkt 1</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 ust. 1;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink> pracownik objęty jest obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym, zaś obowiązek ten powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Pracownika do ubezpieczeń społecznych zgłasza pracodawca, który jest płatnikiem składek. Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 8;art. 8 ust. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink>, za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, czyli zatrudnioną przez pracodawcę. Natomiast dla objęcia ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania pracy zasadnicze znaczenie ma nie to, czy umowa o pracę została zawarta i czy jest ważna (jako nienaruszająca <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 1 lub 83 k.c.</xLexLink>), lecz to, <xUx>czy strony umowy rzeczywiście pozostawały w stosunku pracy</xUx> (art. 8 ust. 1 ustawy systemowej). O tym zaś czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy, stanowiący tytuł ubezpieczeń społecznych nie decyduje formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki czy też wystawienie świadectwa pracy, ale rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających z treści <xLexLink xArt="art. 22;art. 22 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 22 § 1 k.p.</xLexLink></xText>
<xText>Z kolei <xLexLink xArt="art. 22;art. 22 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 22 § 1 kodeksu pracy</xLexLink> stanowi, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.</xText>
<xText>Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów, stwierdzić należy w przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadzała się do ustalenia czy odwołująca <xAnon>K. L.</xAnon> posiada tytuł prawny do objęcia jej ubezpieczeniami społecznymi jako pracownika <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> o dnia 10.04.2015 r.</xText>
<xText>W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli umowa o pracę została zawarta dla pozoru, nie może ona stanowić tytułu do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, aby móc stwierdzić, że została zawarta pozorna umowa przy składaniu oświadczeń woli - przy podpisywaniu umowy - obie strony muszą mieć (mają) świadomość, że osoba określona w umowie, jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy. Oznacza to, że strony z góry zakładają, że nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wynikających z umowy. Innymi słowy, strony stwarzają pozór rzeczywistego dokonania czynności prawnej o określonej treści, podczas gdy tak naprawdę nie chcą wywołać żadnych skutków prawnych lub też wywołać inne, niż w pozornej czynności deklarują (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 04.02.2000 r., II UKN 362/99, OSNAPiUS 2001/13/449, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26.07.2012 r., I UK 27/12, LEX nr 1218584).</xText>
<xText>Stosunek pracy jest dobrowolnym stosunkiem prawnym o charakterze zobowiązaniowym, zachodzącym między dwoma podmiotami, z których jeden, zwany pracownikiem, obowiązany jest świadczyć osobiście i w sposób ciągły, powtarzający się, na rzecz i pod kierownictwem drugiego podmiotu, zwanego pracodawcą, pracę określonego rodzaju oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zatrudniać pracownika za wynagrodzeniem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.10.2009 r., III PK 38/2009, LEX nr 560867).</xText>
<xText>O ważności stosunku pracy świadczy przede wszystkim to, czy oświadczenia woli zawarte w umowie o pracę wolne są od wad, powodujących ich nieważność bądź bezskuteczność. Na istnienie ważnego stosunku pracy składa się złożenie oświadczeń w przedmiocie zawarcia umowy o pracę, zamiar stron oraz faktyczne wykonywanie określonej w umowie pracy. Jak zostało już wcześniej wskazane zgodnie z dyspozycją <xLexLink xArt="art. 22;art. 22 § 1" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">art. 22 § 1 k.p.</xLexLink>, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Stosunek pracy charakteryzuje się szczególnymi cechami, odróżniającymi go od innych zobowiązaniowych stosunków prawnych, np. umowy o dzieło czy umowy zlecenia. Są nimi: <xUx>konieczność osobistego wykonywania pracy, podporządkowanie pracodawcy, wykonywanie pracy na jego rzecz i ryzyko oraz odpłatność za wykonaną pracę</xUx>. Zasada osobistego wykonywania pracy oznacza, że pracownik winien pracę wykonywać osobiście i nie może tego obowiązku spełniać za pośrednictwem innej osoby. Istotą stosunku pracy jest również to, aby praca odbywała się pod kierownictwem pracodawcy i by pracownik stosował się do jego poleceń związanych z organizacją i przebiegiem pracy. Umowa o pracę jest umową starannego działania. Świadcząc pracę pracownik jest podporządkowany pracodawcy, co do czasu, miejsca i sposobu jej wykonywania. Stosunek pracy jest stosunkiem zobowiązaniowym uzewnętrzniającym wolę umawiających się stron, po stronie pracownika musi zatem istnieć chęć świadczenia pracy oraz obiektywna możliwość jej świadczenia (także z przyczyn zdrowotnych), a po stronie pracodawcy potrzeba zatrudnienia i korzystania z tej pracy za wynagrodzeniem. Celem i zamiarem stron umowy o pracę winna być więc rzeczywista realizacja treści stosunku pracy w znaczeniu ustawowym w granicach zakreślonych zawartą umową.</xText>
<xText>Podporządkowanie pracownika pracodawcy jest podstawowym elementem każdego stosunku pracy.</xText>
<xText>Sąd I instancji mimo przyjęcia, że odwołująca faktycznie od dnia 10.04.2015r. wykonywała pracę zarzucił, że wszystkie te czynności wykonywała na rzecz <xAnon> spółki (...) sp. z o.o.</xAnon> na podstawie umowy zlecenia, natomiast nie świadczyła pracy na rzecz <xAnon> spółki (...) sp. z o.o.</xAnon>, w której była zatrudniona na umowę o pracę od 10.04.2015r. W związku z tym oddalił odwołanie skarżącej, choć także ustalił, iż <xAnon>P. Ł. (1)</xAnon> był <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> posiadającym 99/100 udziałów oraz <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> posiadającym 95/100 udziałów oraz że obowiązki odwołującej nie zmieniły się i nadal zajmowała się ona wystawianiem towaru na aukcję <xAnon>(...)</xAnon> oraz że faktycznym przełożonym wszystkich pracowników był <xAnon>T. K.</xAnon>, niezależnie od tego, która spółka formalnie zatrudniała daną osobę. Zaznaczyć należy, że obie firmy znajdują się w jednym budynku położonym przy <xAnon>ul. (...)</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon>, w którym faktycznie i codziennie od 10.04.2015r. do zwolnienia lekarskiego w dniu 01.05.2015r. pracowała odwołująca.</xText>
<xText>W ocenie Sądu Apelacyjnego z powyższym stanowiskiem Sądu I instancji nie sposób się zgodzić, tym bardziej że sam ustalił, że <xAnon>K. L.</xAnon> rzeczywiście w spornym okresie pracowała, odwołująca zajmowała się przygotowaniem towarów do aukcji na <xAnon>(...)</xAnon>. Wcześniej tj. przed 10.04.2015 r. wykonywała na rzecz <xAnon> spółki (...) sp. z o.o.</xAnon> tożsame czynności na podstawie umowy zlecenia zawartej pomiędzy ww. spółką a odwołującą w dniu 26.01.2015r. Po podpisaniu umowy o pracę od 10.04.2015 r. odwołująca <xAnon>K. L.</xAnon> w dalszym ciągu zajmowała się wystawianiem aukcji na <xAnon>(...)</xAnon>. Odwołująca pracowała od 08:00 do 16:00, co potwierdzają zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, a nadto listy obecności. Zwrócić uwagę należy również na to, że osoby zatrudnione w budynku nie udzielały sobie informacji o podstawie zatrudnia, dlatego też nikt ze świadków nie był w stanie wskazać jaką umowę miała odwołująca (zlecenia, czy umowę o pracę). Przełożonym wszystkich pracowników był <xAnon>T. K.</xAnon>, niezależnie od tego, która spółka formalnie zatrudniała daną osobę.</xText>
<xText>Jeśli zawarta przez strony umowa zawiera cechy umowy o pracę oraz umowy cywilnej, to dla oceny uzgodnionego przez jej strony rodzaju stosunku prawnego decydujące jest ustalenie, które z tych cech mają charakter przeważający (wyrok SN z 2.10.2012 r., II UK 58/12 oraz wyrok SN z 14.09.1998 r., I PKN 334/98, OSNP Nr 20/1999, poz. 646).</xText>
<xText>Konstytutywne cechy stosunku pracy odróżniające go od innych stosunków prawnych to: dobrowolność, osobiste świadczenie pracy w sposób ciągły, podporządkowanie, wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy ponoszącego ryzyko związane z zatrudnieniem i odpłatny charakter zatrudnienia (wyrok SN z 23.10.2006 r., I PK 113/06, wyrok SN z 23.10.2006 r., I PK 110/06,). Dla stwierdzenia, że pracownicze podporządkowanie pracownika pracodawcy występuje w treści stosunku prawnego, z reguły wskazuje się na takie elementy, jak: określony czas pracy i miejsce wykonywania czynności, podpisywanie listy obecności, podporządkowanie pracownika regulaminowi pracy oraz poleceniom kierownictwa co do miejsca, czasu i sposobu wykonywania pracy oraz obowiązek przestrzegania norm pracy, obowiązek wykonywania poleceń przełożonych, wykonywanie pracy zmianowej i stała dyspozycyjność, dokładne określenie miejsca i czasu realizacji powierzonego zadania oraz ich wykonywanie pod nadzorem kierownika (wyrok SA w Łodzi z 10.2.2014 r., III AUa 707/13, niepubl.; wyrok SA w Gdańsku z 23.10.2013 r., III AUa 226/13, niepubl.; wyrok SN z 12.5.2011 r., II UK 20/11, niepubl.; wyrok SN z 31.3.2000 r., II UKN 462/99 oraz wyrok SN z 11.9.1997 r., II UKN 232/97, OSNP Nr 13/1998, poz. 407). W orzecznictwie podkreśla się, że świadczenie tej samej rodzajowo pracy co określona w umowie o pracę, poza normalnym czasem pracy pracowników na podstawie umów zlecenia, jest kontynuowaniem stosunku pracy w godzinach nadliczbowych (wyrok SA w Gdańsku z 21.10.1994 r., III AUa 865/94, OSA Nr 2/1995, poz. 19).</xText>
<xText>Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem Sądu I instancji jakoby, <xAnon>K. L.</xAnon> świadczyła pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon>, a nie świadczyła pracy na podstawie umowy o pracę dla <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon>. W dniu 10.05.2015 r. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych, w sytuacji kiedy oba podmioty należą do płatnika tj. pracodawcy odwołującej się, co uzasadnia decyzję organu, iż <xAnon>K. L.</xAnon> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 10.04.2015r.</xText>
<xText>Sąd I instancji całkowicie pomija fakt, iż wspólnikiem posiadającym większość udziałów obu ww. spółek jest <xAnon>P. Ł. (2)</xAnon>, a odwołująca cały czas wykonywała tożsamą pracę. Odwołująca wykonywała polecenia przełożonego.tj. <xAnon>T. K.</xAnon>, który również ją nadzorował. W ocenie Sądu Apelacyjnego powyższe nie sprzeciwia się uznaniu, że doszło pomiędzy stronami do skutecznego nawiązania stosunku pracy skutkującego podleganiem obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu.</xText>
<xText>Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że po podpisaniu umowy o pracę z płatnikiem składek odwołująca przychodziła do pracy o godzinie 8:00, a kończyła pracę o godzinie 16:00 i zajmowała się m.in. wystawianiem aukcji na <xAnon>(...)</xAnon>, ponadto odwołująca otrzymała login i hasło do programu komputerowego według którego pracownicy wykonywali swoje obowiązki, którego odwołująca nie miała kiedy pracowała na podstawie umowy cywilnoprawnej. Fakt, iż odwołująca wykonywała pracę, a nadzorował ją <xAnon>T. K.</xAnon> potwierdziły zeznania przesłuchanych w sprawie świadków m.in. <xAnon>M. L. (2)</xAnon> i <xAnon>A. D.</xAnon>. Po przejściu odwołującej na zwolnienie lekarskie w związku z ciążą na jej miejsce został zatrudniony <xAnon>T. S.</xAnon>. Świadkowie potwierdzili, że <xAnon> spółka (...) sp. z o.o.</xAnon> zatrudniała pracowników zarówno na umowy zlecenia, jak i umowy o pracę. Świadek <xAnon>C. K.</xAnon> podczas składania zeznań przyznał, że chciałby pracować na umowę o pracę, natomiast przyznał, że nigdy nie występował do pracodawcy o zawarcie umowy o pracę, a nie umowy zlecenia. Umowa o pracę z dnia 10.04.2015 r. (na czas określony – 2 lata) została zawarta z <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> na prośbę odwołującej <xAnon>K. L.</xAnon>.</xText>
<xText>W świetle poczynionych w rozpoznawanej sprawie ustaleń faktycznych nie można też mówić o pozorności oświadczeń woli stron w zawarciu umowy o pracę. Postępowanie dowodowe wykazało, bowiem że <xAnon>K. L.</xAnon> pracę podjęła i ją rzeczywiście świadczyła, a pracodawca świadczenie to przyjmował. Odnosząc się z kolei do racjonalności zatrudnienia odwołującej na podstawie umowy o pracę, podkreślić w tym miejscu należy, że w prawie polskim obowiązuje zasada swobody działalności gospodarczej oraz swobody kształtowania umów, toteż do przedsiębiorcy należy decyzja, czy posiada on odpowiednie zdolności finansowe by zatrudnić daną osobę za określonym wynagrodzeniem oraz na podstawie określonej umowy (np. umowy o pracę).</xText>
<xText>Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 6" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 k.c.</xLexLink>, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Skoro pozorność oświadczenia woli należy do sfery faktów, to na tym, kto się na ową wadę powołuje spoczywa ciężar dowodu, że strony złożyły pozorne oświadczenia. Co do zasady ciężar dowodu spornej okoliczności spoczywał więc na organie rentowym, zwłaszcza, że w toku postępowania odwołująca przedstawiła dowody świadczące o rzeczywistym świadczeniu przez nią pracy na rzecz pracodawcy (dokumenty, zeznania świadków) na podstawie umowy o pracę od dnia 10.04.2015 r. Zatem to na organie rentowym spoczywa ciężar wykazania, że przedmiotowa umowa o pracę ma charakter pozorny lub jest nieważna. Organ rentowy nie zdołał tego wykazać. Natomiast zadaniem Sądu jest ustalenie czy praca wykonywana przez odwołującą od 10.04.2015 r. była realizowana na podstawie umowy o pracę.</xText>
<xText>Dokonując ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (szczególności zeznań świadków, odwołującej, przedstawiciela zainteresowanej spółki) Sąd Apelacyjny stwierdził, że odwołująca rzeczywiście świadczyła pracę na rzecz płatnika składek w ramach umowy o pracę od dnia 10.04.2015 r.</xText>
<xText>Na marginesie Sąd Apelacyjny zaznacza, że okoliczności towarzyszące podjęciu zatrudnienia przez odwołującą, w szczególności fakt bycia w ciąży, nie powinny mieć decydującej doniosłości dla oceny ważności umowy o pracę z 10.04.2015 r., bowiem obowiązujące przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19740240141" xTitle="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy" xAddress="Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141">kodeksu pracy</xLexLink> nie zawierają ograniczeń w zakresie zawierania umów o pracę z kobietą w ciąży. Nadto odwołująca uzyskała zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku pracownika sklepu internetowego.</xText>
<xText>Odwołująca, w ocenie Sądu Odwoławczego wykazała w niniejszym postępowaniu, że realizowała obowiązki pracownicze u płatnika składek wynikające z umowy o pracę i konsekwentnie, stale, systematycznie oraz w sposób ciągły wykonywała pracę podporządkowaną pracodawcy, a pracodawca sprawował nad nią nadzór kierowniczy oraz odbierał wykonaną przez odwołującą pracę. Odwołująca rzeczywiście świadczyła pracę na rzecz płatnika i tym samym w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w <xLexLink xArt="art. 8;art. 8 ust. 1" xIsapId="WDU19981370887" xTitle="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887">art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</xLexLink>, co oznacza, że zostały spełnione warunki do objęcia jej ubezpieczeniem, jako osoby pracującej/zatrudnionej u płatnika składek.</xText>
<xText>W tym stanie rzeczy na podstawie <xLexLink xArt="art. 386;art. 386 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 386 § 1 k.p.c.</xLexLink> zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 oraz poprzedzającą go decyzję i stwierdził, <xAnon>K. L.</xAnon> jako pracownik u płatnika składek <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon> podlega od 10.04.2015 r. obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu (pkt 1 wyroku).</xText>
<xText>Zmiana zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji co do meritum powodowała także konieczność zmiany zawartego w nim postanowienia o kosztach procesu i zasądzenia od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>Z.</xAnon> (jako strony przegrywającej sprawę) na rzecz <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> w <xAnon>Z.</xAnon> kwoty 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
<xText>O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink> i przepisu § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22.10.2015r.</xText>
<xText>Mając powyższe na względzie, tytułem zwrotu kosztów procesu (kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym) zasądzono od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>Z.</xAnon> na rzecz <xAnon> (...) sp. z o.o.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>Z.</xAnon> kwotę 240 zł <xBx>– </xBx>punkt 3 wyroku.</xText>
<xText xALIGNx="center"> sędzia Marta Sawińska</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
sędzia Marta Sawińska
| null |
[
"sędzia Marta Sawińska"
] |
[
"art. 6 ust. 1 par. 1 ustawy z 11.10.1998r. o s.u.s."
] |
Danuta Stachowiak
|
Emilia Wielgus
|
Emilia Wielgus
|
[
"Podleganie ubezpieczeniom społecznym"
] | 13
|
Sygn. aktIII AUa 5/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 czerwca 2022 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska
Protokolant: Emilia Wielgus
po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2022 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym
sprawyK. L.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
przy udziale :(...) sp. z o. o.wZ.
o ustalenie istnienia ubezpieczenia
na skutek apelacjiK. L.
od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze
z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt IV U 1034/18
1
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 oraz poprzedzającą go decyzję i stwierdza, żeK. L.jako pracownik u płatnika składek(...) sp. z o.o.wZ.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 10 kwietnia 2015r.,
2
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 i zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz(...) sp. z o.o.wZ.kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
3
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz(...) sp. z o.o.wZ.kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.
sędzia Marta Sawińska
UZASADNIENIE
Decyzją z 21.09.2015 r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.stwierdził, żeK. L.jako pracownik u płatnika składek(...) sp. z o.o.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 10.04.2015 r. Jako podstawę prawną decyzji organ rentowy wskazałart. 83 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu organ rentowy wywodził, że biorąc pod uwagę dokonane ustalenia, w szczególności brak wiarygodnych dowodów świadczenia pracy czy też świadków mogących potwierdzić ten fakt,K. L.nie świadczyła pracy na rzecz płatnika na warunkach określonych wart. 22 k.p., a umowa o pracę została zawarta wyłącznie w celu zgłoszenia tej osoby do ubezpieczeń społecznych, a w konsekwencji w celu uzyskania prawa do świadczeń z tego tytułu i jako tak zawarta jest nieważna. W konsekwencji powyższegoK. L., nie będąc pracownikiem, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Odwołanie od decyzji organu rentowego złożyłaK. L.zaskarżyła tę decyzję w całości, wnosząc o uchylenie, ewentualnie o zmianę decyzji i stwierdzenie o podleganiu odwołującej się ubezpieczeniu społecznemu, oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz odwołującej się kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołująca się podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana wbrew dowodom zgromadzonym w sprawie. ZUS w sposób zupełnie dowolny przyjął, że odwołująca się nie świadczyła pracy, uznając zgromadzone dowody za niewiarygodne, równocześnie nie wskazując, na jakiej podstawie przyjął, że materialne dowody wykonania pracy oraz zeznania świadków są niewiarygodne.
Wyrokiem z 14.12.2016 r., sygn. akt IV U 115/16, Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalił odwołanie.
Wyrokiem z 29.05.2018 r., sygn. akt III AUa 303/17, wydanym na skutek apelacji odwołującej się i płatnika składek od ww. wyroku Sądu Okręgowego, Sąd Apelacyjny w Poznaniu uchylił zaskarżony wyrok i zniósł postępowanie od 12.12.2016 r. oraz sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny podał w uzasadnieniu, że apelacje nie podlegały merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na stwierdzoną nieważność postępowania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd Okręgowy odwołująca się i pozwany podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska. Pozwany wniósł o zasądzenie od odwołującej się i zainteresowanej spółki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zainteresowana spółka wnosiła o uwzględnienie odwołania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokiem z 21.07.2020 r. (sygn. IV U 1034/18) – ponownie rozpoznając sprawę - Sąd Okręgowy w Zielonej Górze oddalił odwołanieK. L.oraz zasądził od odwołującej na rzecz organu rentowego kwotę 180 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
Płatnik składek– (...) sp. z o.o.z siedzibą wZ., adres:ul. (...), zarejestrowana od 14.02.2013 r., wykonuje działalność gospodarczą, której przeważającym przedmiotem jest sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet.
Wspólnikiem spółki ujawnionym w KRS jestP. Ł. (1), posiadający 95/100 udziałów. Od rejestracji do 02.06.2015 r. wspólnikiem posiadającym 100 udziałów była(...) sp. z o.o.
Zarząd spółki od początku jest jednoosobowy. Prezesem tego zarządu był: od 14.02.2013 r. do 08.09.2014 r. –P. Ł. (1); od 08.09.2014 r. do 02.06.2015 r. –T. K.; od 02.06.2015 r. do 21.10.2015 r. –P. Ł. (1); od 21.10.2015 r. jest toT. K..T. K.nigdy nie był wpisany w KRS jako wspólnik.
Właścicielem budynku przyul. (...)wZ.jest(...) sp. z o.o.z siedzibą wZ..
Na podstawie umowy najmu z 07.02.2014 r. właściciel wynajął płatnikowi powierzchnię 30,44 m2, usytuowaną w budynku, by płatnik miał tam swoją siedzibę i prowadził działalność gospodarczą. Umowa została zawarta na 180 miesięcy od 20.02.2014 r.
Przyul. (...)siedzibę ma kilka spółek, w tym(...) sp. z o.o.W spornym okresie od 10.04.2015 r. do 30.04.2015 r. wspólnikiem spółki, posiadającym 99/100 udziałów, byłP. Ł. (1), a prezesem jednoosobowego zarząduW. S..
Odwołująca sięK. L.była zatrudniona współce (...)na podstawie umowy zlecenia z 26.01.2015 r., zawartej na okres od 26.01.2015 r. do 25.04.2015 r., z zastrzeżeniem, że każdej ze stron przysługuje prawo wcześniejszego jej rozwiązania z zachowaniem 2 tygodni okresu wypowiedzenia. Przedmiotem zlecenia było wykonanie następujących czynności: przygotowanie towarów do aukcji na(...). Usługi miały być wykonywane w siedzibie zleceniodawcy lub w domu zleceniobiorcy z wykorzystaniem systemu on-line spółki. Wynagrodzenie ustalono w kwocie 1 750 zł brutto plus premia według uznania zleceniodawcy.
Tego samego dnia 26.01.2015 r., odwołująca się zawarła umowę zlecenia zespółką (...) sp. z o.o.z siedzibą wB., zobowiązując się do pośredniczenia w pozyskiwaniu klientów potencjalnie zainteresowanych produktem – w drodze zbierania danych teleadresowych klientów. Określono wynagrodzenie w kwocie 40 zł brutto tytułem wykonywania obowiązków w zakresie ewidencjonowania dokumentów. Umowa została zawarta na czas nieokreślony.
Odwołująca się od 10.04.2015 r. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę.
Od 01.05.2015 r. stała się niezdolna do pracy w związku z ciążą.
Odwołująca się (jako pracownik) iT. K., działający w imieniu płatnika (jako pracodawcy), podpisali umowę o pracę z 10.04.2015 r., zgodnie z którą odwołująca się miała zostać zatrudniona na czas określony od 10.04.2015 r. do 17.04.2017 r., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku pracownika sklepu internetowego, z miejscem wykonywania pracy w siedzibie firmy, za wynagrodzeniem zasadniczym 2 775 zł miesięcznie.
Odwołująca się podpisała dokumentację związaną z zatrudnieniem, w tym kartę szkolenia wstępnego w dziedzinie bhp, w której wpisano, że szkolenie przeprowadzał – również podpisany –T. K.. Uzyskała zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku pracownika sklepu internetowego.
Odwołująca się w spornym okresie od 10.04.2015 r. do ok. 30.04.2015 r. wykonywała pracę współce (...)na podstawie umowy zlecenia z 26.01.2015 r., zawartej na okres od 26.01.2015 r. do 25.04.2015 r.
Praca ta wykonywana była w budynku przyul. (...)wZ., gdzie znajdowały się biura i gdzie pracował personel spółek prowadzących tam działalność. Praca była wykonywana w godzinach od 08:00 do 16:00.
Nie podpisywano papierowych list obecności. Obecność wszystkich zatrudnionych tam osób była sprawdzana przy pomocy czytnika.
W ramach umowy zlecenia odwołująca się wystawiała towary na aukcjach na(...). Przynoszono jej w tym celu towar z magazynu.
W kwietniu 2015 r., pomimo zawarcia spornej umowy, w warunkach zatrudnienia odwołującej się nie nastąpiła żadna zmiana – ani w zakresie charakteru pracy, ani ilości pracy, czasu pracy, podległości i nadzoru. W dalszym ciągu zajmowała się wystawianiem aukcji na(...)na tych samych zasadach. Dodatkowo wykonywała czynności przy towarach w magazynie (pakowanie).
Osoby zatrudnione w budynku nie udzielały sobie informacji o podstawie zatrudnienia i zarobkach.
Faktycznym przełożonym wszystkich tych osób byłT. K., niezależnie od tego, która spółka formalnie zatrudniała daną osobę.
Poród nastąpił 20.11.2015 r.
Płatnik od momentu rejestracji nie zatrudnił ani jednej osoby na podstawie umowy o pracę.
Odwołująca się posiada tytuł magistra pedagogiki, uzyskany w 2012 r. Przed spornym okresem i przed podpisaniem ww. umów zlecenia pracowała jako recepcjonistka, telemarketer, specjalista ds. marketingu – ostatnio do 07.11.2014 r.
Decyzją z 17.04.2015 r. pozwany stwierdził, żeE. K.jako osoba zatrudniona u płatnika składek(...) sp. z o.o.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę w okresie od 21.01.2013 r. do 31.10.2014 r.
E. K.odwołała się od tej decyzji do Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, który wyrokiem z 01.10.2015 r., sygn. akt IV U 1293/15, oddalił odwołanie. Wyrok jest prawomocny.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok, w którym oddalił odwołanie i zasądził od odwołującejK. L.na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.kwotę 180 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd I instancji wskazał, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do ustalenia czy odwołująca się w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji po zawarciu umowy o pracę z płatnikiem składek faktycznie tę pracę wykonywała na zasadach zatrudnienia pracowniczego, a tym samym czy odwołująca się podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu pracowniczemu.
Następnie Sąd Okręgowy wskazał, żeart. 6 ust. 1 pkt 1w zw. zart. 8 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 266 z późn. zm.) stanowi o obowiązku objęcia ubezpieczeniem społecznym osób fizycznych będących na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej pracownikami – czyli osobami pozostającymi w stosunku pracy. Zgodnie z tymi przepisami, jeżeli w treści stosunku prawnego łączącego strony (ocenianego nie tylko przez treść umowy, ale przede wszystkim przez sposób jego wykonywania), przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy, określone wart. 22 § 1 k.p.,ex legeprowadzi to do objęcia ubezpieczeniem społecznym. Następnie Sąd Okręgowy zacytowałart. 2 k.p,art. 11 k.p.orazart. 83 § 1 k.c.
Sąd I instancji podał, że do dokonania merytorycznej zasadności zgłoszonego żądania włączenia do pracowniczego ubezpieczenia społecznego odwołującej się rozważenia wymagała kwestia skuteczności umowy o pracę zawartej 10.04.2015 r.
W ocenie Sądu Okręgowego, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że pomiędzy stronami nie doszło do nawiązania stosunku pracy i zatrudnienia odwołującej się, a zatem nie przynależy ona do określonej wustawie z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychgrupy pracowników zatrudnionych, co skutkuje nieobjęciem z mocy ustawy ubezpieczeniem społecznym.
Po analizie materiału dowodowego Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że odwołująca się w okresie od 26.01.2015 r. do co najmniej25.04.2015 r. (ponieważ są też nieco późniejsze ślady kontaktów z płatnikiem lub pracownikami spółek prowadzących działalność przyul. (...)) wykonywała pracę na rzeczspółki (...)na podstawie umowy zlecenia, obejmującej przygotowanie towarów do aukcji na(...), za wynagrodzeniem w wysokości 1 750 zł. Okoliczności te – zdaniem Sądu Okręgowego potwierdza umowa zlecenia z 26.01.2015 r., a także zeznania licznych świadków – osób zatrudnionych w budynku przyul. (...), z których większość mogła potwierdzić swój kontakt z odwołującą się w miesiącach obowiązywania umowy zlecenia.
Sąd Okręgowy podkreślił, że od 26.01.2015 r. do 25.04.2015 r. odwołująca się i płatnik byli związani umową zlecenia, natomiast z okoliczności sprawy i zgromadzonych dowodów nie wynikają jakiekolwiek istotne zmiany w sposobie, rodzaju, ilości wykonywanej przez odwołującą się pracy, które miałyby nastąpić od 10.04.2015 r.
Już stwierdzenia samegoT. K.prowadzą do takiego wniosku: „Jako pracownik wykonywała ona te same czynności na stanowisku pracownika sklepu internetowego jak inne osoby zatrudnione na umowach zlecenia a ponadto zaangażowała się w pracę na magazynie – segregowała zwroty, co nie należało do jej obowiązków”. Odwołująca się również podała, że „wykonywała praktycznie podobne czynności”. Dodała, że przy umowie o pracę otrzymała login i hasło, ale login i hasło przypisane pracownikowi nie są tym, co odróżnia stosunek pracy od umowy cywilnoprawnej. Żaden świadek nie potwierdził, że doszło do zmiany podstawy zatrudnienia u odwołującej się. Przeciwnie, żaden świadek, pytany przez sąd o zmiany następujące w pracy odwołującej się od 10.04.2015 r., nie wskazywał na istnienie takich zmian. Cały czas, od stycznia do kwietnia, charakter i ilość pracy były takie same. Ponadto od 10.04.2015 r. do 25.04.2015 r. doszłoby do sytuacji, w której odwołująca się wykonywałaby te same czynności zarówno na podstawie umowy zlecenia, jak i na podstawie umowy o pracę. Nie wiadomo, jak miałaby rozróżniać, że dany towar w danej chwili wystawia na(...)w ramach zlecenia, a zaraz potem inny towar – w ramach umowy o pracę. Jak stwierdziłT. K., odwołująca się „mogła pogodzić swoje obowiązki, gdyż się one pokrywały”, co świadczy o zupełnym braku sensu w zatrudnianiu odwołującej się na dodatkową umowę o pracę.
W ocenie Sądu Okręgowego strony nie wykazały żadnych wiarygodnych motywów, mogących uzasadnić zmianę formy zatrudnienia. Płatnik od momentu rejestracji nie zatrudniał nikogo na podstawie umowy o pracę.T. K.i odwołująca się nie potrafili wiarygodnie wyjaśnić, dlaczego od 10.04.2015 r., w trakcie niezakłóconego obowiązywania już zawartej umowy cywilnoprawnej, zmieniono formę zatrudnienia akurat w tym jednym wyjątkowym przypadku.T. K.podał przed sądem, że chciał rozwiązać dział i wydawało mu się, że może powierzyć obowiązki pracownika odwołującej się. Tyle że rozwiązywanie działu prowadzić powinno do redukcji zatrudnienia, a nie zatrudniania tam pracownika po raz pierwszy. Ponadto odwołująca się wykonywała ciągle te same obowiązki na podstawie umowy zlecenia, więc z punktu widzenia płatnika nie było żadnej potrzeby zawierania dodatkowej umowy o pracę.
Jedynym zatem powodem podpisania umowy o pracę, którego Sąd Okręgowy się dopatrzył, była chęć uzyskania przez odwołującą się świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W sferze faktycznej – a tym samym prawnej – nie zmieniło się nic, ponieważ strony nie miały realnego zamiaru realizowania stosunku pracy.
Sąd I instancji wskazał, że zebrany w sprawie materiał nie potwierdza, aby po stronie pracownika była wola i zamiar świadczenia pracy. Można też w tym wypadku stwierdzić, że odwołująca się zawarła sporną umowę tylko w celu uzyskania tytułu do ubezpieczeń społecznych i prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Zdaniem Sądu Okręgowego, niekwestionowane jest, że strony mają prawo ustalić warunki umowy w dogodny dla siebie sposób i jeśli tylko ogólnie wyznaczone wart. 22 k.p.ramy umowy o pracę są zachowane i elementy właściwe dla umowy o pracę dominują, łącząca strony umowa nadal korzysta z przywileju uznania jej za umowę o pracę. Takich warunków umowa z 10.04.2015 r. nie spełnia, ponieważ jej strony nie realizowały stosunku pracy.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu I instancji, zatrudnienie odwołującej się – w kontekście rzeczywistej potrzeby zatrudnienia pracownika – nie było racjonalne i nosiło cechy pozorności. Odwołująca się dzięki podpisaniu ww. umowy uzyskała prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego związanych z macierzyństwem. W dalszej części uzasadnienia Sąd Okręgowy zacytował szereg orzeczeń, w tym również Sądu Najwyższego.
Reasumując Sąd Okręgowy podał, że w niniejszej sprawie odwołująca się nie wykonywała praw i obowiązków wynikających z umowy o pracę zawartej z płatnikiem, w konsekwencji czego dokonano zgłoszenia do ubezpieczenia osoby niebędącej podmiotem ubezpieczenia, nie świadczącej pracy, nie będącej „zatrudnianym pracownikiem”.
Mając powyższe na względzie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., Sąd I instancji orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach zastępstwa procesowego (pkt 2)Sąd I instancji orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.02.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).
Apelacjęod powyższego wyroku wywiodła odwołującaK. L., zaskarżając go w całości. Odwołująca zarzuciła wyrokowi:
1
sprzeczność istotnych ustaleń Sądu I instancji z treścią zebranego materiału dowodowego w sprawie wobec stwierdzenia, że:
a
w spornym okresie od dnia 10.04.2015 r. do, jak to przyjął Sąd I instancji „około” 30.04.2015r. odwołująca wykonywała pracę współce (...)na podstawie umowy zlecenia z dnia 26.01.2015 r., pomimo, że jednocześnie Sąd I instancji ustalił, że od dnia 10.04.2015 r. odwołująca została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek (zainteresowanego(...) sp. z o.o.), jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę,
b
„w kwietniu 2015 r., pomimo zawarcia spornej umowy, w warunkach zatrudnienia odwołującej się nie nastąpiła żadna zmiana - ani w zakresie charakteru pracy, ani ilości pracy, czasu pracy, podległości i nadzoru”, choć w sprawie zostało ustalone, że po zawarciu umowy o pracę odwołująca otrzymała login i hasło do programu komputerowego według którego pracownicy wykonywali swoje obowiązki, którego odwołująca nie miała kiedy pracowała na podstawie umowy cywilnoprawnej, a samą pracę wykonywała w godzinach od 08:00 do 16:00, co wynika między innymi z zeznańN. T., która zeznała, że zlecała odwołującej pewne zadania, że odbierała towar z magazynu, że musiała być fizycznie przy komputerze, że podlegała bezpośrednioT. K., że przychodziła do pracy codziennie od godziny 8:00 do godziny 16:00,
c
„zebrany w sprawie materiał nie potwierdza, aby po stronie pracownika była wola i zamiar świadczenia pracy”, choć odwołująca nie tylko miała wolę i zamiar świadczenia pracy, ale faktycznie pracowała na rzecz zainteresowanego, a Sąd I instancji potem przyjął, że „świadkowie, którzy mieli styczność z odwołującą się, potwierdzali, że w tym budynku odwołująca pracowała przy sprzedaży internetowej towarów”,
d
umowa o pracę z dnia 10.04.2015 r. nie spełnia warunków wyznaczonych wart. 22 k.p., ponieważ strony umowy nie realizowały stosunku pracy, choć odwołująca wykonywała obowiązki wynikające z umowy o pracę zawartej z zainteresowanym, gdyż wykonywała pracę w biurze firmy, a praca odwołującej polegała na wystawianiu aukcji internetowych na portalu(...),
e
po odejściu odwołującej nikt jej nie zastąpił, choć z zeznańM. L. (1)wynikało, że potem przy biurku odwołującej pracowaliT. S.iK. K., a świadekC. K.wprost podał, że później na stanowisku odwołującej pracowałT. S., podobnie jak zainteresowany, który wyjaśnił, że zatrudnił w to miejsceT. S.,
2
naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
a
naruszenie 233§ 1 k.p.c.w związku zart. 328 § 2 k.p.c.wobec odwoływania się do argumentów, które polegały na wskazywaniu okoliczności faktycznych niepotwierdzonych podstawą faktyczną zaskarżonego wyroku, a przede wszystkim wobec ustalenia przez Sąd I instancji, że w okresie od 26.01.2015 r. do co najmniej 25.04.2015 r. odwołująca wykonywała pracę na rzeczspółki (...)na podstawie umowy zlecenia, a okoliczności te według Sądu I instancji potwierdza umowa zlecenia z dnia 26.01.2015 r., a także zeznania licznych świadków - osób zatrudnionych w budynku przyul. (...), pomimo, że świadkowie ci nie wiedzieli na podstawie jakiej umowy odwołująca pracowała, (tak zeznała między innymi świadekM. L. (1), co też ustalił Sąd I instancji w stanie faktycznym przyjmując, że „osoby zatrudnione w budynku nie udzielały sobie informacji o podstawie zatrudnienia i zarobkach”, a z kolei świadekE. G.w swoich zeznaniach podała, że widywała odwołującą w pracy i prowadziła dla niej dokumentację kadrowo - płacową,
b
naruszenieart. 232 k.p.c.w związku zart. 6 k.c.wobec przyjęcia przez Sąd I instancji, że organ rentowy zasadnie przyjął, że w okresie od 10.04.2015r. odwołująca nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, choć organ rentowy nie dowiódł procesowe prawdziwości swojego stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji, nie udowadniając faktów, z których organ rentowy wywodził skutki prawne, a odwołująca wykazała, że wykonywała pracę na rzecz(...) sp. z o. o.w biurze firmy, które mieściło się na parterze przyul. (...)oraz że praca odwołującej polegała na wystawianiu aukcji internetowych na portalu(...), na podstawie aplikacjifirmy (...)(zainteresowanego), co było istotne - bo(...)zajmowała się sprzedażą na(...), jak zeznał świadekK. M.,
c
naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granic swobodnej oceny dowodów polegające na:
⚫
nie daniu wiary dokumentacji osobowej przedstawionej przez odwołującą i zainteresowanego i dowolnego przyjęcia, że dokumentacja ta została sporządzona na potrzeby postępowania, co miałoby wynikać przede wszystkim z listy obecności, na której znajdują się podpisy odwołującej, bo wszyscy zatrudnieni w budynku przyul. (...)potwierdzali swoje przybycie skanem palca, gdy tymczasem między innymi świadekK. T.wyraźnie zeznał, że później wprowadzili system „aktywacji palca”, czyli czytnik linii papilarnych odbijał wejście i wyjście pracowników z pracy, co potwierdziła również w swoich zeznaniach świadekJ. D., która zeznała, że później jak pracowała były takie czytniki, natomiastA. D.zeznała, że nie wie czy odwołująca podpisywała listę obecności,
nie daniu wiary zeznaniom odwołującej bez podania uzasadnienia tej odmowy,
pominięcia raportów dziennych pracy odwołującej bez podania uzasadnienia,
d
naruszenieart. 47714§ 1 k.p.c.wobec oddalenia odwołania, choć brak było podstaw do jego nieuwzględnienia skoro odwołująca i zainteresowany wykazali, że odwołująca świadczyła pracę na rzecz zainteresowanego jako pracownik,
3
naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności naruszenie:
a
art. 6 ust. 1 pkt 1w zw. zart. 8 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.) wobec przyjęcia, że w okresie od 10.04.2015r. odwołująca nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym i wypadkowym, choć na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej była pracownikiem, a Sąd I instancji jednocześnie ustalił, że od dnia 10.04.2015 r. odwołująca została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przez zainteresowanego, jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę,
b
art. 22 k.p.,art. 58 § 1 k.c.w zw. zart. 300 k. p.wobec dowolnego przyjęcia, że umowa o pracę odwołującej nie spełniała warunków określonych w tym przepisie, bo od 26.01.2015r. do 25.04.2015r. w ramach umowy zlecenia przygotowywała towary do aukcji na(...)i w świetle powyższego zatrudnienie odwołującej nie było racjonalne i nosiło cechy pozorności, choć w treści stosunku prawnego łączącego strony (ocenianego nie tylko przez treść umowy, ale przede wszystkim przez sposób jego wykonywania), przeważały cechy charakterystyczne dla stosunku pracy, określone wart. 22 § 1 k. p.
Wskazując na powyższe zarzuty apelacyjne odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji przy jednoczesnym orzeczeniu o kosztach procesu według norm przepisanych, ewentualnie wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie jej odwołania przez zmianę zaskarżonej decyzji organu rentowego w sposób zgodny z treścią odwołania poprzez ustalenie, że w okresie od 10.04.2015r. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym.
Zainteresowany(...)sp. z o.o. wZ.w odpowiedzi na apelacjęK. L.wniosła o uwzględnienie apelacji oraz o zasądzenie od organu rentowego na rzecz zainteresowanego kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego.
W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa sądowego w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Wniesioną przez odwołującąK. L.apelację uznać należy za zasadną.
Oceniając ponownie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i dokonując jego subsumcji do przepisów prawa, Sąd Apelacyjny uznał za zasadne wydanie wyroku reformatoryjnego. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji dokonał błędnej subsumpcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.
Zgodnie z treściąart. 6 ust. 1 pkt 1w zw. zart. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychpracownik objęty jest obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym, zaś obowiązek ten powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Pracownika do ubezpieczeń społecznych zgłasza pracodawca, który jest płatnikiem składek. Zgodnie zart. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, czyli zatrudnioną przez pracodawcę. Natomiast dla objęcia ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania pracy zasadnicze znaczenie ma nie to, czy umowa o pracę została zawarta i czy jest ważna (jako nienaruszającaart. 58 § 1 lub 83 k.c.), lecz to,czy strony umowy rzeczywiście pozostawały w stosunku pracy(art. 8 ust. 1 ustawy systemowej). O tym zaś czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy, stanowiący tytuł ubezpieczeń społecznych nie decyduje formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki czy też wystawienie świadectwa pracy, ale rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających z treściart. 22 § 1 k.p.
Z koleiart. 22 § 1 kodeksu pracystanowi, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów, stwierdzić należy w przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadzała się do ustalenia czy odwołującaK. L.posiada tytuł prawny do objęcia jej ubezpieczeniami społecznymi jako pracownika(...) sp. z o.o.o dnia 10.04.2015 r.
W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli umowa o pracę została zawarta dla pozoru, nie może ona stanowić tytułu do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, aby móc stwierdzić, że została zawarta pozorna umowa przy składaniu oświadczeń woli - przy podpisywaniu umowy - obie strony muszą mieć (mają) świadomość, że osoba określona w umowie, jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy. Oznacza to, że strony z góry zakładają, że nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wynikających z umowy. Innymi słowy, strony stwarzają pozór rzeczywistego dokonania czynności prawnej o określonej treści, podczas gdy tak naprawdę nie chcą wywołać żadnych skutków prawnych lub też wywołać inne, niż w pozornej czynności deklarują (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 04.02.2000 r., II UKN 362/99, OSNAPiUS 2001/13/449, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26.07.2012 r., I UK 27/12, LEX nr 1218584).
Stosunek pracy jest dobrowolnym stosunkiem prawnym o charakterze zobowiązaniowym, zachodzącym między dwoma podmiotami, z których jeden, zwany pracownikiem, obowiązany jest świadczyć osobiście i w sposób ciągły, powtarzający się, na rzecz i pod kierownictwem drugiego podmiotu, zwanego pracodawcą, pracę określonego rodzaju oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zatrudniać pracownika za wynagrodzeniem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.10.2009 r., III PK 38/2009, LEX nr 560867).
O ważności stosunku pracy świadczy przede wszystkim to, czy oświadczenia woli zawarte w umowie o pracę wolne są od wad, powodujących ich nieważność bądź bezskuteczność. Na istnienie ważnego stosunku pracy składa się złożenie oświadczeń w przedmiocie zawarcia umowy o pracę, zamiar stron oraz faktyczne wykonywanie określonej w umowie pracy. Jak zostało już wcześniej wskazane zgodnie z dyspozycjąart. 22 § 1 k.p., przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Stosunek pracy charakteryzuje się szczególnymi cechami, odróżniającymi go od innych zobowiązaniowych stosunków prawnych, np. umowy o dzieło czy umowy zlecenia. Są nimi:konieczność osobistego wykonywania pracy, podporządkowanie pracodawcy, wykonywanie pracy na jego rzecz i ryzyko oraz odpłatność za wykonaną pracę. Zasada osobistego wykonywania pracy oznacza, że pracownik winien pracę wykonywać osobiście i nie może tego obowiązku spełniać za pośrednictwem innej osoby. Istotą stosunku pracy jest również to, aby praca odbywała się pod kierownictwem pracodawcy i by pracownik stosował się do jego poleceń związanych z organizacją i przebiegiem pracy. Umowa o pracę jest umową starannego działania. Świadcząc pracę pracownik jest podporządkowany pracodawcy, co do czasu, miejsca i sposobu jej wykonywania. Stosunek pracy jest stosunkiem zobowiązaniowym uzewnętrzniającym wolę umawiających się stron, po stronie pracownika musi zatem istnieć chęć świadczenia pracy oraz obiektywna możliwość jej świadczenia (także z przyczyn zdrowotnych), a po stronie pracodawcy potrzeba zatrudnienia i korzystania z tej pracy za wynagrodzeniem. Celem i zamiarem stron umowy o pracę winna być więc rzeczywista realizacja treści stosunku pracy w znaczeniu ustawowym w granicach zakreślonych zawartą umową.
Podporządkowanie pracownika pracodawcy jest podstawowym elementem każdego stosunku pracy.
Sąd I instancji mimo przyjęcia, że odwołująca faktycznie od dnia 10.04.2015r. wykonywała pracę zarzucił, że wszystkie te czynności wykonywała na rzeczspółki (...) sp. z o.o.na podstawie umowy zlecenia, natomiast nie świadczyła pracy na rzeczspółki (...) sp. z o.o., w której była zatrudniona na umowę o pracę od 10.04.2015r. W związku z tym oddalił odwołanie skarżącej, choć także ustalił, iżP. Ł. (1)był(...) sp. z o.o.posiadającym 99/100 udziałów oraz(...) sp. z o.o.posiadającym 95/100 udziałów oraz że obowiązki odwołującej nie zmieniły się i nadal zajmowała się ona wystawianiem towaru na aukcję(...)oraz że faktycznym przełożonym wszystkich pracowników byłT. K., niezależnie od tego, która spółka formalnie zatrudniała daną osobę. Zaznaczyć należy, że obie firmy znajdują się w jednym budynku położonym przyul. (...)wZ., w którym faktycznie i codziennie od 10.04.2015r. do zwolnienia lekarskiego w dniu 01.05.2015r. pracowała odwołująca.
W ocenie Sądu Apelacyjnego z powyższym stanowiskiem Sądu I instancji nie sposób się zgodzić, tym bardziej że sam ustalił, żeK. L.rzeczywiście w spornym okresie pracowała, odwołująca zajmowała się przygotowaniem towarów do aukcji na(...). Wcześniej tj. przed 10.04.2015 r. wykonywała na rzeczspółki (...) sp. z o.o.tożsame czynności na podstawie umowy zlecenia zawartej pomiędzy ww. spółką a odwołującą w dniu 26.01.2015r. Po podpisaniu umowy o pracę od 10.04.2015 r. odwołującaK. L.w dalszym ciągu zajmowała się wystawianiem aukcji na(...). Odwołująca pracowała od 08:00 do 16:00, co potwierdzają zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, a nadto listy obecności. Zwrócić uwagę należy również na to, że osoby zatrudnione w budynku nie udzielały sobie informacji o podstawie zatrudnia, dlatego też nikt ze świadków nie był w stanie wskazać jaką umowę miała odwołująca (zlecenia, czy umowę o pracę). Przełożonym wszystkich pracowników byłT. K., niezależnie od tego, która spółka formalnie zatrudniała daną osobę.
Jeśli zawarta przez strony umowa zawiera cechy umowy o pracę oraz umowy cywilnej, to dla oceny uzgodnionego przez jej strony rodzaju stosunku prawnego decydujące jest ustalenie, które z tych cech mają charakter przeważający (wyrok SN z 2.10.2012 r., II UK 58/12 oraz wyrok SN z 14.09.1998 r., I PKN 334/98, OSNP Nr 20/1999, poz. 646).
Konstytutywne cechy stosunku pracy odróżniające go od innych stosunków prawnych to: dobrowolność, osobiste świadczenie pracy w sposób ciągły, podporządkowanie, wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy ponoszącego ryzyko związane z zatrudnieniem i odpłatny charakter zatrudnienia (wyrok SN z 23.10.2006 r., I PK 113/06, wyrok SN z 23.10.2006 r., I PK 110/06,). Dla stwierdzenia, że pracownicze podporządkowanie pracownika pracodawcy występuje w treści stosunku prawnego, z reguły wskazuje się na takie elementy, jak: określony czas pracy i miejsce wykonywania czynności, podpisywanie listy obecności, podporządkowanie pracownika regulaminowi pracy oraz poleceniom kierownictwa co do miejsca, czasu i sposobu wykonywania pracy oraz obowiązek przestrzegania norm pracy, obowiązek wykonywania poleceń przełożonych, wykonywanie pracy zmianowej i stała dyspozycyjność, dokładne określenie miejsca i czasu realizacji powierzonego zadania oraz ich wykonywanie pod nadzorem kierownika (wyrok SA w Łodzi z 10.2.2014 r., III AUa 707/13, niepubl.; wyrok SA w Gdańsku z 23.10.2013 r., III AUa 226/13, niepubl.; wyrok SN z 12.5.2011 r., II UK 20/11, niepubl.; wyrok SN z 31.3.2000 r., II UKN 462/99 oraz wyrok SN z 11.9.1997 r., II UKN 232/97, OSNP Nr 13/1998, poz. 407). W orzecznictwie podkreśla się, że świadczenie tej samej rodzajowo pracy co określona w umowie o pracę, poza normalnym czasem pracy pracowników na podstawie umów zlecenia, jest kontynuowaniem stosunku pracy w godzinach nadliczbowych (wyrok SA w Gdańsku z 21.10.1994 r., III AUa 865/94, OSA Nr 2/1995, poz. 19).
Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem Sądu I instancji jakoby,K. L.świadczyła pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz(...) sp. z o.o., a nie świadczyła pracy na podstawie umowy o pracę dla(...) sp. z o.o.. W dniu 10.05.2015 r. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych, w sytuacji kiedy oba podmioty należą do płatnika tj. pracodawcy odwołującej się, co uzasadnia decyzję organu, iżK. L.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 10.04.2015r.
Sąd I instancji całkowicie pomija fakt, iż wspólnikiem posiadającym większość udziałów obu ww. spółek jestP. Ł. (2), a odwołująca cały czas wykonywała tożsamą pracę. Odwołująca wykonywała polecenia przełożonego.tj.T. K., który również ją nadzorował. W ocenie Sądu Apelacyjnego powyższe nie sprzeciwia się uznaniu, że doszło pomiędzy stronami do skutecznego nawiązania stosunku pracy skutkującego podleganiem obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że po podpisaniu umowy o pracę z płatnikiem składek odwołująca przychodziła do pracy o godzinie 8:00, a kończyła pracę o godzinie 16:00 i zajmowała się m.in. wystawianiem aukcji na(...), ponadto odwołująca otrzymała login i hasło do programu komputerowego według którego pracownicy wykonywali swoje obowiązki, którego odwołująca nie miała kiedy pracowała na podstawie umowy cywilnoprawnej. Fakt, iż odwołująca wykonywała pracę, a nadzorował jąT. K.potwierdziły zeznania przesłuchanych w sprawie świadków m.in.M. L. (2)iA. D.. Po przejściu odwołującej na zwolnienie lekarskie w związku z ciążą na jej miejsce został zatrudnionyT. S.. Świadkowie potwierdzili, żespółka (...) sp. z o.o.zatrudniała pracowników zarówno na umowy zlecenia, jak i umowy o pracę. ŚwiadekC. K.podczas składania zeznań przyznał, że chciałby pracować na umowę o pracę, natomiast przyznał, że nigdy nie występował do pracodawcy o zawarcie umowy o pracę, a nie umowy zlecenia. Umowa o pracę z dnia 10.04.2015 r. (na czas określony – 2 lata) została zawarta z(...) sp. z o.o.na prośbę odwołującejK. L..
W świetle poczynionych w rozpoznawanej sprawie ustaleń faktycznych nie można też mówić o pozorności oświadczeń woli stron w zawarciu umowy o pracę. Postępowanie dowodowe wykazało, bowiem żeK. L.pracę podjęła i ją rzeczywiście świadczyła, a pracodawca świadczenie to przyjmował. Odnosząc się z kolei do racjonalności zatrudnienia odwołującej na podstawie umowy o pracę, podkreślić w tym miejscu należy, że w prawie polskim obowiązuje zasada swobody działalności gospodarczej oraz swobody kształtowania umów, toteż do przedsiębiorcy należy decyzja, czy posiada on odpowiednie zdolności finansowe by zatrudnić daną osobę za określonym wynagrodzeniem oraz na podstawie określonej umowy (np. umowy o pracę).
Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie zart. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Skoro pozorność oświadczenia woli należy do sfery faktów, to na tym, kto się na ową wadę powołuje spoczywa ciężar dowodu, że strony złożyły pozorne oświadczenia. Co do zasady ciężar dowodu spornej okoliczności spoczywał więc na organie rentowym, zwłaszcza, że w toku postępowania odwołująca przedstawiła dowody świadczące o rzeczywistym świadczeniu przez nią pracy na rzecz pracodawcy (dokumenty, zeznania świadków) na podstawie umowy o pracę od dnia 10.04.2015 r. Zatem to na organie rentowym spoczywa ciężar wykazania, że przedmiotowa umowa o pracę ma charakter pozorny lub jest nieważna. Organ rentowy nie zdołał tego wykazać. Natomiast zadaniem Sądu jest ustalenie czy praca wykonywana przez odwołującą od 10.04.2015 r. była realizowana na podstawie umowy o pracę.
Dokonując ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (szczególności zeznań świadków, odwołującej, przedstawiciela zainteresowanej spółki) Sąd Apelacyjny stwierdził, że odwołująca rzeczywiście świadczyła pracę na rzecz płatnika składek w ramach umowy o pracę od dnia 10.04.2015 r.
Na marginesie Sąd Apelacyjny zaznacza, że okoliczności towarzyszące podjęciu zatrudnienia przez odwołującą, w szczególności fakt bycia w ciąży, nie powinny mieć decydującej doniosłości dla oceny ważności umowy o pracę z 10.04.2015 r., bowiem obowiązujące przepisykodeksu pracynie zawierają ograniczeń w zakresie zawierania umów o pracę z kobietą w ciąży. Nadto odwołująca uzyskała zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku pracownika sklepu internetowego.
Odwołująca, w ocenie Sądu Odwoławczego wykazała w niniejszym postępowaniu, że realizowała obowiązki pracownicze u płatnika składek wynikające z umowy o pracę i konsekwentnie, stale, systematycznie oraz w sposób ciągły wykonywała pracę podporządkowaną pracodawcy, a pracodawca sprawował nad nią nadzór kierowniczy oraz odbierał wykonaną przez odwołującą pracę. Odwołująca rzeczywiście świadczyła pracę na rzecz płatnika i tym samym w sprawie zostały spełnione przesłanki określone wart. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co oznacza, że zostały spełnione warunki do objęcia jej ubezpieczeniem, jako osoby pracującej/zatrudnionej u płatnika składek.
W tym stanie rzeczy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 oraz poprzedzającą go decyzję i stwierdził,K. L.jako pracownik u płatnika składek(...) sp. z o.o.wZ.podlega od 10.04.2015 r. obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu (pkt 1 wyroku).
Zmiana zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji co do meritum powodowała także konieczność zmiany zawartego w nim postanowienia o kosztach procesu i zasądzenia od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.(jako strony przegrywającej sprawę) na rzecz(...) sp. z o.o.wZ.kwoty 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.i przepisu § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22.10.2015r.
Mając powyższe na względzie, tytułem zwrotu kosztów procesu (kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym) zasądzono od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz(...) sp. z o.o.z siedzibą wZ.kwotę 240 zł–punkt 3 wyroku.
sędzia Marta Sawińska
| 5
|
15/350000/0001521/AUa
|
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
|
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887",
"art": "art. 83;art. 83 ust. 1;art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 11;art. 11 ust. 1;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 1",
"isap_id": "WDU19981370887",
"text": "art. 83 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141",
"art": "art. 22;art. 22 § 1",
"isap_id": "WDU19740240141",
"text": "art. 22 § 1 kodeksu pracy",
"title": "Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 58;art. 58 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 58 § 1 lub 83 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 98 § 1 i 3 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 232; art. 233; art. 328; art. 328 § 2; art. 386; art. 386 § 1; art. 477(14); art. 477(14) § 1; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 3; art. 98 § 3 pkt. 2; § 1)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 58; art. 58 § 1; art. 6; art. 83; art. 83 § 1)",
"Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 - art. 11; art. 11 ust. 1; art. 12; art. 12 ust. 1; art. 13; art. 13 pkt. 1; art. 6; art. 6 ust. 1; art. 6 ust. 1 pkt. 1; art. 8; art. 8 ust. 1; art. 83; art. 83 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 - art. 11; art. 2 k; art. 22; art. 22 § 1; art. 300)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153515000002021_IV_U_002267_2021_Uz_2022-06-24_001
|
IV U 2267/21
| 2022-06-21T00:00:00
| 2022-06-29T17:59:27
| 2022-06-29T10:02:30
|
15351500
|
2021
|
SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt IV U 2267/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2022 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Bogusław Łój Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Dejewska vel Dej po rozpoznaniu w dniu 07 czerwca 2022 r. w Zielonej Górze odwołania D. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 09.09.2021 r. znak (...) o ustalenie wysokości kapitału początkowego zmienia zaskarżoną decyzję w t
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Wioletta Romanowska" xPublisher="WioRom_so_zg" xEditorFullName="Joanna Dejewska" xEditor="JoaDej_SO_ZG" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="5" xFlag="published" xVolType="15/351500/0002021/U" xYear="2021" xVolNmbr="002267" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Sygn. akt IV U 2267/21</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Dnia 21 czerwca 2022 r.</xBx></xText>
<xText><xBx>Sąd Okręgowy w Zielonej Górze IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">w składzie:</xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Przewodniczący: sędzia Bogusław Łój</xBx></xText>
<xText xALIGNx="left"><xBx>Protokolant:</xBx> sekretarz sądowy Joanna Dejewska vel Dej</xText>
<xText xALIGNx="left">po rozpoznaniu w dniu 07 czerwca 2022 r. w Zielonej Górze</xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>odwołania <xAnon>D. S.</xAnon> </xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>Z.</xAnon></xBx></xText>
<xText xALIGNx="left">z dnia 09.09.2021 r. znak <xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText xALIGNx="left">o ustalenie wysokości kapitału początkowego</xText>
<xText><xBx>zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że do ustalenia wysokości kapitału początkowego wnioskodawczyni przyjmuje:</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>
<xBx>
okres zatrudnienia od 2.11.1988 r. do 31.08.1989 r. na podstawie umowy <xBRx/>o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w <xAnon> zakładzie (...)</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon>;</xBx>
</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xBx>okres zatrudnienia od 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r. na podstawie umowy <xBRx/>o pracę w <xAnon> Zakładzie (...) s.c.</xAnon> <xAnon>E. S.</xAnon> i <xAnon>J. M.</xAnon> w <xAnon>R.</xAnon>. </xBx></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="left"> sędzia Bogusław Łój</xText>
<xText>Sygn. akt IV U 2267/21</xText>
</xUnit>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Decyzją z 09.09.2021 r., znak: <xAnon>(...)</xAnon>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <xAnon>Z.</xAnon> ustalił ubezpieczonej <xAnon>D. S.</xAnon> kapitał początkowy na 01.01.1999 r.</xText>
<xText>Ustalając wartość kapitału początkowego, Zakład nie uwzględnił okresu zatrudnienia od 02.11.1988 r. do 31.08.1989 r. oraz od 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r., ze względu na brak potwierdzenia okresu ubezpieczenia.</xText>
<xText>W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona <xAnon>D. S.</xAnon> domagała się uwzględnienia przy wyliczeniu kapitału początkowego okresów zatrudnienia od 02.11.1988 r. do 31.08.1989 r. i od 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r. Na potwierdzenie ww. okresów, przedłożyła świadectwa pracy.</xText>
<xText>W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że do stażu pracy nie uwzględniono okresów:</xText>
<xText>– 02.11.1988 r. do 31.08.1989 r. zatrudnienia w <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>W. M.</xAnon> <xAnon>ul. (...) (...)-(...) N.</xAnon>, gdyż zgodnie z poświadczeniem z 2003 r. znajdującym się w aktach sprawy wynika, iż płatnik składek zgłosił ubezpieczoną do ubezpieczeń społecznych od dnia 01.09.1989 r. zatem organ uwzględnił okres od 01.09.1989 r. do 12.12.1989 r. Dane zawarte w świadectwie pracy z dnia 09.03.1990 r. o zatrudnieniu od dnia 02.11.1988 r. do 12.12.1989 r. nie znajdują potwierdzenia w innych dokumentach, w szczególności brak jest zaświadczenia Rp-7;</xText>
<xText>– 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r. zatrudnienia w <xAnon> Zakład (...) s.c.</xAnon> gdyż zgodnie z poświadczeniem z 2003 r. znajdującym się w aktach sprawy wynika, że płatnik składek zgłosił ubezpieczoną do ubezpieczeń od dnia 17.11.1997 r. zatem organ uwzględnił do ustalania kapitału początkowego okres od 17.11.1997 r. do 31.12.1998 r. (okres zatrudnienia do 30.06.1999 r.) Dane zawarte w świadectwie pracy z dnia 30.06.1999 r. o zatrudnieniu od dnia 10.04.1997 r. do 30.06.1999 r. nie znajdują potwierdzenia w innych dokumentach, w szczególności brak jest zaświadczenia Rp-7.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny.</xBx></xText>
<xText>Ubezpieczona <xAnon>D. S.</xAnon>, <xAnon>urodzona (...)</xAnon>, złożyła organowi rentowemu wniosek o emeryturę w dniu 25.08.2021 r.</xText>
<xText>Decyzją z 05.10.2021r. znak <xAnon>(...)</xAnon> ustalono wnioskodawczyni prawo do emerytury od 24.09.2021 r. , tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Przy obliczaniu wysokości emerytury przyjęto kwotę składek zaewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji 86 666,16 zł, kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego 373340, 23zł, średnie dalsze trwanie życia - 247,70 miesięcy. Wyliczona kwota emerytury wyniosła 1857,11 zł.</xText>
<xText>Zaskarżaną decyzją z 09.09.2021 r. pozwany ustalił kapitał początkowy ubezpieczonej na 01.01.1999 r.</xText>
<xText>Do ustalenia wartości kapitału początkowego Zakład przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w kwocie 935,08 zł.</xText>
<xText>Do obliczenia podstawy kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 01.01.1980 r. do 31.12.1989 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 76,59 %. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 76,59 % przez kwotę 1220,89 zł, tj. kwotę bazową.</xText>
<xText>Uwzględniono okresy składkowe – łącznie 11 lat, 1 miesiąc i 19 dni, tj. 181 miesięcy, oraz nieskładkowe – 28 dni.</xText>
<xText>Kapitał początkowy ustalony na 01.01.1999 r. wyniósł 74 748,85 zł.</xText>
<xText><xIx>Okoliczności niesporne, ustalone na podstawie akt organu rentowego.</xIx></xText>
<xText>W okresie od 02.11.1988 r. do 12.12.1989 r. wnioskodawczyni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę krawcowej w <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>W. M.</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon>.</xText>
<xText>W zakładzie, praca odbywała się na hali od godziny 6 do godziny 14. Poza wnioskodawczynią i <xAnon>S. D.</xAnon> pracowały tam jeszcze inne krawcowe.</xText>
<xText>W okresie od 10.04.1997 r. do 30.06.1999 r. wnioskodawczyni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę krawcowej w <xAnon> Zakładzie (...) s.c.</xAnon> <xAnon>E. S.</xAnon>, <xAnon>J. M.</xAnon> w <xAnon>R.</xAnon>.</xText>
<xText>W <xAnon> zakładzie (...)</xAnon> były zatrudnione dwie krawcowe – wnioskodawczyni i <xAnon>S. D.</xAnon>. Do obowiązków wnioskodawczyni należało szycie kurtek na sprzedaż. Praca odbywała się na hali w godzinach od 8 do 14. Wynagrodzenie było wypłacane co miesiąc.</xText>
<xText><xIx>Dowód: świadectwo pracy z 09.03.1990 r., świadectwo pracy z 30.06.1999 r. w aktach kapitału początkowego, a nadto aktach sąd. k. 4-7,</xIx></xText>
<xText><xIx>- zeznania wnioskodawczyni k. 25-25c akt sąd.,</xIx></xText>
<xText><xIx>- zeznania świadka <xAnon>S. D.</xAnon> k. 33v-34 akt sąd., a także akta kapitału początkowego świadka.</xIx></xText>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Sąd zważył, co następuje.</xBx></xText>
<xText>Odwołanie okazało się zasadne.</xText>
<xText>Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy pozwany organ rentowy zaskarżoną decyzją prawidłowo ustalił wartość kapitału początkowego ubezpieczonej, przy czym spór ten sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy pozwany zasadnie odmówił uwzględnienia okresu zatrudnienia od 02.11.1988 r. do 31.08.1989 r. oraz od 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r. Pozostałe elementy zaskarżonej decyzji nie zostały przez ubezpieczoną zakwestionowane.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 173;art. 173 ust. 1" xIsapId="WDU19981621118" xTitle="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" xAddress="Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118">art. 173 ust. 1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</xLexLink> (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 504), dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.</xText>
<xText>Zgodnie z art. 174 ust. 1, kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.</xText>
<xText>Jak stanowi ust. 2 tego artykułu, przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:</xText>
<xText>1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6;</xText>
<xText>2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;</xText>
<xText>3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.</xText>
<xText>W myśl przepisu art. 116 ust. 5 ustawy o emerytalnej w związku z <xLexLink xArt="§ 22;§ 22 ust. 1" xIsapId="WDU20112371412" xTitle="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe" xAddress="Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412">§ 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe</xLexLink> (Dz. U. Nr 237, poz. 1412), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności:</xText>
<xText>1) legitymacja ubezpieczeniowa;</xText>
<xText>2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia.</xText>
<xText>Podkreślenia jednak wymaga, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem i utartą praktyką, przepisy <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU20112371412" xTitle="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe" xAddress="Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412">rozporządzenia z 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe</xLexLink> mają zastosowanie w postępowaniu przed organem rentowym. Natomiast w postępowaniu wywołanym wniesionym odwołaniem od decyzji organu rentowego, sąd nie jest związany treścią tych przepisów i stosownie do okoliczności ocenia całokształt materiału dowodowego według zasad wynikających z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> (wyrok SA w Lublinie z 23.01.2020 r., sygn. akt III AUa 1014/2018).</xText>
<xText>W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniu sądowym, zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 473" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 473 k.p.c.</xLexLink>, nie stosuje się także przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i przesłuchania stron. W postępowaniu przed sądem, także wówczas, gdy przedmiotem sporu jest podstawa wymiaru świadczeń ubezpieczeniowych, fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie mogą być dowodzone wszelkimi dostępnymi środkami, a do sądu należy ocena ich wiarygodności (wyrok SA w Warszawie z 04.03.1997 r., sygn. akt III AUa 105/97, wyrok SA w Białymstoku z 18.08.1993 r., sygn. akt III AUr 294/93).</xText>
<xText>Wymienione wyżej rozporządzenie nie ma zastosowania w postępowaniu sądowym prowadzonym wskutek odwołania od decyzji organu rentowego. To bowiem toczy się według reguł określonych w <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">kodeksie postępowania cywilnego</xLexLink>, w którym obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów wyrażona w <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> Słuszność tego poglądu potwierdziło jednolite stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w tym zakresie w licznych orzeczeniach (por. wyrok SN z 02.02.1996 r., sygn. akt II URN 3/95), które niniejszy sąd w pełni podziela.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink>, sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału.</xText>
<xText>Zatem w przypadku, gdy nie ma możliwości uzyskania dokumentów wskazanych w przywołanym powyżej rozporządzeniu, możliwe jest ustalenie okresów zatrudnienia w oparciu o inne wiarygodne dowody, w tym zeznania świadków lub strony.</xText>
<xText>Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe prowadzi do wniosku, że ubezpieczona udowodniła sporne okresy zatrudnienia od 02.11.1988 r. do 31.08.1989 r. oraz od 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r., a zatem okresy te powinny podlegać zaliczeniu przy ustalaniu przez organ rentowy kapitału początkowego.</xText>
<xText>Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w postaci świadectwa pracy z 09.03.1990 r., świadectwa pracy z 30.06.1999 r., zeznań świadka <xAnon>S. D.</xAnon> i jej akt kapitału początkowego oraz zeznań samej ubezpieczonej wynika, że w spornych okresach zatrudnienia ubezpieczona wykonywała pracę w <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>W. M.</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon>, a następnie w <xAnon> Zakładzie (...) s. c.</xAnon> <xAnon>E. S.</xAnon>, <xAnon>J. M.</xAnon> w <xAnon>R.</xAnon>., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku krawcowej.</xText>
<xText>Zeznania ubezpieczonej są spójne i logiczne, pokrywają się z twierdzeniami świadka oraz zachowaną dokumentacją pracowniczą za sporne okresy.</xText>
<xText>
<xAnon>S. D.</xAnon> pracowała z wnioskodawczynią zarówno w <xAnon> zakładzie (...)</xAnon>, jak i w <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>W. M.</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon>, dlatego mogła potwierdzić okoliczności dotyczące spornego zatrudnienia.</xText>
<xText>I tak świadek wskazała, że w <xAnon> Zakładzie (...)</xAnon> jako jedyne z odwołującą pracowały na stanowisku krawcowych. Świadek podkreśliła, że do ich obowiązków należało szycie kurtek na sprzedaż, a praca odbywała się w pełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, w godzinach od 6 do 14. W zakresie spornego zatrudnienia wnioskodawczyni w <xAnon> zakładzie (...)</xAnon> świadek przedłożyła do akt swoją umowę o pracę z ZK <xAnon> (...)</xAnon> z 10.04.1997 r., a dodatkowo wskazała, że razem z wnioskodawczynią nie otrzymywały żadnych informacji przy wypłacie wynagrodzenia o odprowadzanych składkach.</xText>
<xText>Odnośnie zaś zatrudnienia w <xAnon>(...)</xAnon> <xAnon>W. M.</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon>, świadek wskazała, że poza nią i odwołującą, pracowały tam również inne krawcowe, a praca odbywała się na jednej hali, w godzinach od 6 do 14 oraz w pełnym wymiarze czasu pracy. Świadek podkreśliła, że w tym samym czasie razem z wnioskodawczynią zwolniły się z ww. zakładu pracy i zatrudniły w <xAnon> zakładzie (...)</xAnon> w <xAnon>N.</xAnon>.</xText>
<xText>Powyższe zeznania świadka i strony są spójne oraz logiczne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają, są też zgodne z dokumentacją pracowniczą, nie zostały ponadto zakwestionowane przez organ rentowy, dlatego sąd dał im wiarę w całości.</xText>
<xText>Pozwany zwracał uwagę na opóźnienie pracodawców w zgłoszeniu do ubezpieczeń za sporne okresy zatrudnienia wnioskodawczyni, jednakże zdaniem sądu, ubezpieczona nie może ponosić negatywnych konsekwencji braku terminowego zgłoszenia, skoro sporne okresy udowodniła przy pomocy innych dowodów z dokumentów oraz swoich i świadka zeznań. To do kompetencji, a więc obowiązków organu rentowego należy kontrola zgłoszeń do ubezpieczenia oraz opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne. Zaniedbania organu rentowego w tym zakresie nie mogą skutkować negatywnymi dla ubezpieczonego pracownika konsekwencjami.</xText>
<xText>W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno - rentowych uwzględnia się okresy podlegania ubezpieczeniu, nawet bez składki, gdyż pracownika nie można obciążać ujemnymi skutkami zaniedbań pracodawcy w zakresie opłacania składek (por. uchwała SN z 11 maja 1994 r., II UZP 5/94, wyrok SN z 24 marca 1995 r., II URN 7/95, wyrok SN 5 kwietnia 1995 r., II UR 3/95, wyrok SN z 23 marca 1999 r., II UKN 535/98, wyrok SN z 6 kwietnia 2007 r., II UK 186/06). Ponadto w wyroku z 14 marca 2006 r., I UK 205/05 Sąd Najwyższy wskazał, że nierzetelne wypełnianie obowiązków pracodawcy w przedmiocie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za zatrudnionego pracownika nie może wywoływać ujemnych konsekwencji dla tego ostatniego.</xText>
<xText>Mając powyższe na względzie, na podstawie <xLexLink xArt="art. 477(14);art. 477(14) § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 477<xSUPx>14</xSUPx> § 2 k.p.c.</xLexLink>, orzeczono jak w sentencji wyroku.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
sędzia Bogusław Łój
| null |
[
"sędzia Bogusław Łój"
] |
[
"art. 173 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS"
] |
Wioletta Romanowska
|
sekretarz sądowy Joanna Dejewska vel Dej
|
Joanna Dejewska
|
[
"Kapitał początkowy"
] | 5
|
Sygn. akt IV U 2267/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 czerwca 2022 r.
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Bogusław Łój
Protokolant:sekretarz sądowy Joanna Dejewska vel Dej
po rozpoznaniu w dniu 07 czerwca 2022 r. w Zielonej Górze
odwołaniaD. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia 09.09.2021 r. znak(...)
o ustalenie wysokości kapitału początkowego
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że do ustalenia wysokości kapitału początkowego wnioskodawczyni przyjmuje:
1
okres zatrudnienia od 2.11.1988 r. do 31.08.1989 r. na podstawie umowyo pracę w pełnym wymiarze czasu pracy wzakładzie (...)wN.;
2
okres zatrudnienia od 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r. na podstawie umowyo pracę wZakładzie (...) s.c.E. S.iJ. M.wR..
sędzia Bogusław Łój
Sygn. akt IV U 2267/21
UZASADNIENIE
Decyzją z 09.09.2021 r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.ustalił ubezpieczonejD. S.kapitał początkowy na 01.01.1999 r.
Ustalając wartość kapitału początkowego, Zakład nie uwzględnił okresu zatrudnienia od 02.11.1988 r. do 31.08.1989 r. oraz od 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r., ze względu na brak potwierdzenia okresu ubezpieczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczonaD. S.domagała się uwzględnienia przy wyliczeniu kapitału początkowego okresów zatrudnienia od 02.11.1988 r. do 31.08.1989 r. i od 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r. Na potwierdzenie ww. okresów, przedłożyła świadectwa pracy.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że do stażu pracy nie uwzględniono okresów:
– 02.11.1988 r. do 31.08.1989 r. zatrudnienia w(...)W. M.ul. (...) (...)-(...) N., gdyż zgodnie z poświadczeniem z 2003 r. znajdującym się w aktach sprawy wynika, iż płatnik składek zgłosił ubezpieczoną do ubezpieczeń społecznych od dnia 01.09.1989 r. zatem organ uwzględnił okres od 01.09.1989 r. do 12.12.1989 r. Dane zawarte w świadectwie pracy z dnia 09.03.1990 r. o zatrudnieniu od dnia 02.11.1988 r. do 12.12.1989 r. nie znajdują potwierdzenia w innych dokumentach, w szczególności brak jest zaświadczenia Rp-7;
– 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r. zatrudnienia wZakład (...) s.c.gdyż zgodnie z poświadczeniem z 2003 r. znajdującym się w aktach sprawy wynika, że płatnik składek zgłosił ubezpieczoną do ubezpieczeń od dnia 17.11.1997 r. zatem organ uwzględnił do ustalania kapitału początkowego okres od 17.11.1997 r. do 31.12.1998 r. (okres zatrudnienia do 30.06.1999 r.) Dane zawarte w świadectwie pracy z dnia 30.06.1999 r. o zatrudnieniu od dnia 10.04.1997 r. do 30.06.1999 r. nie znajdują potwierdzenia w innych dokumentach, w szczególności brak jest zaświadczenia Rp-7.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonaD. S.,urodzona (...), złożyła organowi rentowemu wniosek o emeryturę w dniu 25.08.2021 r.
Decyzją z 05.10.2021r. znak(...)ustalono wnioskodawczyni prawo do emerytury od 24.09.2021 r. , tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Przy obliczaniu wysokości emerytury przyjęto kwotę składek zaewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji 86 666,16 zł, kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego 373340, 23zł, średnie dalsze trwanie życia - 247,70 miesięcy. Wyliczona kwota emerytury wyniosła 1857,11 zł.
Zaskarżaną decyzją z 09.09.2021 r. pozwany ustalił kapitał początkowy ubezpieczonej na 01.01.1999 r.
Do ustalenia wartości kapitału początkowego Zakład przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w kwocie 935,08 zł.
Do obliczenia podstawy kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 01.01.1980 r. do 31.12.1989 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 76,59 %. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 76,59 % przez kwotę 1220,89 zł, tj. kwotę bazową.
Uwzględniono okresy składkowe – łącznie 11 lat, 1 miesiąc i 19 dni, tj. 181 miesięcy, oraz nieskładkowe – 28 dni.
Kapitał początkowy ustalony na 01.01.1999 r. wyniósł 74 748,85 zł.
Okoliczności niesporne, ustalone na podstawie akt organu rentowego.
W okresie od 02.11.1988 r. do 12.12.1989 r. wnioskodawczyni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę krawcowej w(...)W. M.wN..
W zakładzie, praca odbywała się na hali od godziny 6 do godziny 14. Poza wnioskodawczynią iS. D.pracowały tam jeszcze inne krawcowe.
W okresie od 10.04.1997 r. do 30.06.1999 r. wnioskodawczyni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę krawcowej wZakładzie (...) s.c.E. S.,J. M.wR..
Wzakładzie (...)były zatrudnione dwie krawcowe – wnioskodawczyni iS. D.. Do obowiązków wnioskodawczyni należało szycie kurtek na sprzedaż. Praca odbywała się na hali w godzinach od 8 do 14. Wynagrodzenie było wypłacane co miesiąc.
Dowód: świadectwo pracy z 09.03.1990 r., świadectwo pracy z 30.06.1999 r. w aktach kapitału początkowego, a nadto aktach sąd. k. 4-7,
- zeznania wnioskodawczyni k. 25-25c akt sąd.,
- zeznania świadkaS. D.k. 33v-34 akt sąd., a także akta kapitału początkowego świadka.
Sąd zważył, co następuje.
Odwołanie okazało się zasadne.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy pozwany organ rentowy zaskarżoną decyzją prawidłowo ustalił wartość kapitału początkowego ubezpieczonej, przy czym spór ten sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy pozwany zasadnie odmówił uwzględnienia okresu zatrudnienia od 02.11.1988 r. do 31.08.1989 r. oraz od 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r. Pozostałe elementy zaskarżonej decyzji nie zostały przez ubezpieczoną zakwestionowane.
Zgodnie zart. 173 ust. 1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 504), dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.
Zgodnie z art. 174 ust. 1, kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.
Jak stanowi ust. 2 tego artykułu, przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:
1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6;
2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;
3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.
W myśl przepisu art. 116 ust. 5 ustawy o emerytalnej w związku z§ 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237, poz. 1412), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności:
1) legitymacja ubezpieczeniowa;
2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia.
Podkreślenia jednak wymaga, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem i utartą praktyką, przepisyrozporządzenia z 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowemają zastosowanie w postępowaniu przed organem rentowym. Natomiast w postępowaniu wywołanym wniesionym odwołaniem od decyzji organu rentowego, sąd nie jest związany treścią tych przepisów i stosownie do okoliczności ocenia całokształt materiału dowodowego według zasad wynikających zart. 233 § 1 k.p.c.(wyrok SA w Lublinie z 23.01.2020 r., sygn. akt III AUa 1014/2018).
W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniu sądowym, zgodnie z treściąart. 473 k.p.c., nie stosuje się także przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i przesłuchania stron. W postępowaniu przed sądem, także wówczas, gdy przedmiotem sporu jest podstawa wymiaru świadczeń ubezpieczeniowych, fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie mogą być dowodzone wszelkimi dostępnymi środkami, a do sądu należy ocena ich wiarygodności (wyrok SA w Warszawie z 04.03.1997 r., sygn. akt III AUa 105/97, wyrok SA w Białymstoku z 18.08.1993 r., sygn. akt III AUr 294/93).
Wymienione wyżej rozporządzenie nie ma zastosowania w postępowaniu sądowym prowadzonym wskutek odwołania od decyzji organu rentowego. To bowiem toczy się według reguł określonych wkodeksie postępowania cywilnego, w którym obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów wyrażona wart. 233 § 1 k.p.c.Słuszność tego poglądu potwierdziło jednolite stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w tym zakresie w licznych orzeczeniach (por. wyrok SN z 02.02.1996 r., sygn. akt II URN 3/95), które niniejszy sąd w pełni podziela.
Zgodnie zart. 233 § 1 k.p.c., sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału.
Zatem w przypadku, gdy nie ma możliwości uzyskania dokumentów wskazanych w przywołanym powyżej rozporządzeniu, możliwe jest ustalenie okresów zatrudnienia w oparciu o inne wiarygodne dowody, w tym zeznania świadków lub strony.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe prowadzi do wniosku, że ubezpieczona udowodniła sporne okresy zatrudnienia od 02.11.1988 r. do 31.08.1989 r. oraz od 10.04.1997 r. do 16.11.1997 r., a zatem okresy te powinny podlegać zaliczeniu przy ustalaniu przez organ rentowy kapitału początkowego.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w postaci świadectwa pracy z 09.03.1990 r., świadectwa pracy z 30.06.1999 r., zeznań świadkaS. D.i jej akt kapitału początkowego oraz zeznań samej ubezpieczonej wynika, że w spornych okresach zatrudnienia ubezpieczona wykonywała pracę w(...)W. M.wN., a następnie wZakładzie (...) s. c.E. S.,J. M.wR.., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku krawcowej.
Zeznania ubezpieczonej są spójne i logiczne, pokrywają się z twierdzeniami świadka oraz zachowaną dokumentacją pracowniczą za sporne okresy.
S. D.pracowała z wnioskodawczynią zarówno wzakładzie (...), jak i w(...)W. M.wN., dlatego mogła potwierdzić okoliczności dotyczące spornego zatrudnienia.
I tak świadek wskazała, że wZakładzie (...)jako jedyne z odwołującą pracowały na stanowisku krawcowych. Świadek podkreśliła, że do ich obowiązków należało szycie kurtek na sprzedaż, a praca odbywała się w pełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, w godzinach od 6 do 14. W zakresie spornego zatrudnienia wnioskodawczyni wzakładzie (...)świadek przedłożyła do akt swoją umowę o pracę z ZK(...)z 10.04.1997 r., a dodatkowo wskazała, że razem z wnioskodawczynią nie otrzymywały żadnych informacji przy wypłacie wynagrodzenia o odprowadzanych składkach.
Odnośnie zaś zatrudnienia w(...)W. M.wN., świadek wskazała, że poza nią i odwołującą, pracowały tam również inne krawcowe, a praca odbywała się na jednej hali, w godzinach od 6 do 14 oraz w pełnym wymiarze czasu pracy. Świadek podkreśliła, że w tym samym czasie razem z wnioskodawczynią zwolniły się z ww. zakładu pracy i zatrudniły wzakładzie (...)wN..
Powyższe zeznania świadka i strony są spójne oraz logiczne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają, są też zgodne z dokumentacją pracowniczą, nie zostały ponadto zakwestionowane przez organ rentowy, dlatego sąd dał im wiarę w całości.
Pozwany zwracał uwagę na opóźnienie pracodawców w zgłoszeniu do ubezpieczeń za sporne okresy zatrudnienia wnioskodawczyni, jednakże zdaniem sądu, ubezpieczona nie może ponosić negatywnych konsekwencji braku terminowego zgłoszenia, skoro sporne okresy udowodniła przy pomocy innych dowodów z dokumentów oraz swoich i świadka zeznań. To do kompetencji, a więc obowiązków organu rentowego należy kontrola zgłoszeń do ubezpieczenia oraz opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne. Zaniedbania organu rentowego w tym zakresie nie mogą skutkować negatywnymi dla ubezpieczonego pracownika konsekwencjami.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno - rentowych uwzględnia się okresy podlegania ubezpieczeniu, nawet bez składki, gdyż pracownika nie można obciążać ujemnymi skutkami zaniedbań pracodawcy w zakresie opłacania składek (por. uchwała SN z 11 maja 1994 r., II UZP 5/94, wyrok SN z 24 marca 1995 r., II URN 7/95, wyrok SN 5 kwietnia 1995 r., II UR 3/95, wyrok SN z 23 marca 1999 r., II UKN 535/98, wyrok SN z 6 kwietnia 2007 r., II UK 186/06). Ponadto w wyroku z 14 marca 2006 r., I UK 205/05 Sąd Najwyższy wskazał, że nierzetelne wypełnianie obowiązków pracodawcy w przedmiocie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za zatrudnionego pracownika nie może wywoływać ujemnych konsekwencji dla tego ostatniego.
Mając powyższe na względzie, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji wyroku.
| 2,267
|
15/351500/0002021/U
|
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze
|
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118",
"art": "art. 173;art. 173 ust. 1",
"isap_id": "WDU19981621118",
"text": "art. 173 ust. 1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych",
"title": "Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych"
},
{
"address": "Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412",
"art": "§ 22;§ 22 ust. 1",
"isap_id": "WDU20112371412",
"text": "§ 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe",
"title": "Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 233;art. 233 § 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 233 § 1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 233; art. 233 § 1; art. 473; art. 477(14); art. 477(14) § 2)",
"Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412 - § 22; § 22 ust. 1)",
"Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 173; art. 173 ust. 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
152510000001503_III_Ca_001553_2021_Uz_2022-12-08_001
|
III Ca 1553/21
| 2022-12-08T00:00:00
| 2024-02-07T16:30:05
| 2024-09-29T21:34:37
|
15251000
|
1503
|
REASON
|
Sygn. akt III Ca 1553/21 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2021 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa A. S. i I. B. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę: 1 zasądził od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz A. S. kwotę 55.903,49 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21 grudnia 2018 roku do dnia zapłaty; 2 oddalił powództwo w pozostałym zakresie; 3 zasądził od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz A. S. kwotę 6.160,06 zł tytułem stos
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Sabina Szwed" xPublisher="Sabina.Szwed" xEditorFullName="Sabina Szwed" xEditor="Sabina.Szwed" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="26" xFlag="published" xVolType="15/251000/0001503/Ca" xYear="2021" xVolNmbr="001553" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>Sygn. akt III Ca 1553/21 </xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2021 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa <xAnon>A. S.</xAnon> i <xAnon>I. B.</xAnon> przeciwko <xAnon> (...) Spółce Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> o zapłatę:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>zasądził od <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz <xAnon>A. S.</xAnon> kwotę 55.903,49 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21 grudnia 2018 roku do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>oddalił powództwo w pozostałym zakresie;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>zasądził od <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz <xAnon>A. S.</xAnon> kwotę 6.160,06 zł tytułem stosunkowej części kosztów procesu.</xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Powyższy wyrok Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych:</xBx></xText>
<xText>W dniu 11 maja 2007 r. powódki <xAnon>A. S.</xAnon> i <xAnon>I. B.</xAnon> – będące siostrami – zawarły z pozwanym bankiem (funkcjonującym wówczas pod <xAnon> (...) Bank S.A.</xAnon>) umowę kredytu hipotecznego dla osób fizycznych <xAnon> (...)</xAnon> nr <xAnon> (...)</xAnon>, waloryzowanego kursem <xAnon> (...)</xAnon> na kwotę 270.000 zł w celu nabycia prawa własności lokalu <xAnon>mieszkalnego nr (...)</xAnon>, położonego we <xAnon>W.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>. Lokal miał zostać nabyty przez <xAnon>A. S.</xAnon>. Zgodnie z umową okres kredytowania wynosi 360 miesięcy, a spłata kredytu odbywa się w równych ratach kapitałowo-odsetkowych. Oprocentowanie kredytu w stosunku rocznym w dniu zawarcia umowy wynosiło 3,50%, a w okresie ubezpieczenia kredytu dokonanego zgodnie z § 1 ust. 8 w zw. z § 3 ust. 6 pkt 1 (do czasu przedłożenia odpisu księgi wieczystej potwierdzającego prawomocny wpis hipoteki) oprocentowanie to ulegało podwyższeniu o 1,5 punktu procentowego i wynosiło 5,00%.</xText>
<xText>Zabezpieczeniem kredytu jest hipoteka kaucyjna do kwoty 405.000 zł ustanowiona na <xAnon>lokalu mieszkalnym nr (...)</xAnon>, położonym we <xAnon>W.</xAnon> przy <xAnon>ul. (...)</xAnon>, będącego przedmiotem własności powódki <xAnon>I. B.</xAnon>.</xText>
<xText>Zgodnie z § 6 ust. 1 w zw. z § 12B ust. 1 i 2 umowy, spłata kredytu następuje na podstawie nieodwołalnego przez czas trwania umowy zlecenia dokonywania przelewu ze wskazanego rachunku bankowego.</xText>
<xText>W świetle treści § 7 ust. 1 umowy, pozwany udzielił powódkom kredytu waloryzowanego kursem kupna waluty <xAnon> (...)</xAnon> według tabeli kursowej <xAnon> (...) Bank S.A.</xAnon>, a kwota kredytu w walucie została określona na podstawie kursu kupna waluty z tabeli kursowej banku z dnia i godziny uruchomienia kredytu.</xText>
<xText>W § 10 ust. 1-2, 4 i 6 umowy postanowiono, że kredyt jest oprocentowany według zmiennej stopy procentowej, która w dniu zawarcia umowy została ustalona w wysokości określonej w powołanym § 1 ust. 8. Wysokość zmiennej stopy procentowej, ustalona została jako stawka bazowa LIBOR 3M z dnia 27 kwietnia 2007 r. wynosząca 2,35%, powiększona o stałą w całym okresie kredytowania marżę Banku w wysokości 1,15%. W przypadku zmiany stawki bazowej LIBOR 3M o co najmniej 0,10 punktu procentowego, Bank uprawniony był do zmiany wysokości oprocentowania kredytu najpóźniej piątego dnia roboczego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonana została zmiana stawki bazowej. Zmiana wysokości oprocentowania kredytu dokonana zgodnie z § 10 ww. umowy nie stanowiła zmiany umowy.</xText>
<xText>W § 11 ust. 5 umowy kredytowej strony uzgodniły, że raty kapitałowo-odsetkowe spłacane są w złotych po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży <xAnon> (...)</xAnon> z tabeli kursowej banku obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50.</xText>
<xText>W § 30 umowy zawarto oświadczenie powódek, zgodnie z którym zostały dokładnie zapoznane z warunkami udzielania kredytu złotowego waloryzowanego kursem waluty obcej, w tym w zakresie zasad dotyczących spłaty kredytu i w pełni je akceptują. Zgodnie z treścią oświadczeń kredytobiorczynie są świadome, iż z kredytem waloryzowanym związane jest ryzyko kursowe, a jego konsekwencje wynikające z niekorzystnych wahań kursu złotego wobec walut obcych mogą mieć wpływ na wzrost kosztów obsługi kredytu.</xText>
<xText>W § 31 umowy strony ustaliły, że kredytobiorcy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania wynikające z umowy.</xText>
<xText>Powódki zawarły umowę kredytową jako konsumentki.</xText>
<xText>Zawarcie umowy kredytu było poprzedzone złożeniem w dniu 27 marca 2007 r. przez <xAnon>A. S.</xAnon> i <xAnon>I. B.</xAnon> wniosku o jego udzielenie. Zgodnie z informacjami przytoczonymi we wniosku, powódki spłacały wówczas dwa kredyty, tj. kredyt w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym w kwocie 1.000 zł oraz kredyt odnawialny w kwocie 3.000 zł, udzielone przez <xAnon> Bank (...)</xAnon>.</xText>
<xText>O wyborze oferty pozwanego Banku zadecydował wykaz porównawczy ofert kredytowych z różnych banków, przygotowany przez doradcę finansowego ze <xAnon> spółki (...)</xAnon>. Po rozmowie z analitykiem finansowym zatrudnionym we wskazanej wyżej spółce, powódka <xAnon>A. S.</xAnon> udała się bezpośrednio do placówki pozwanego Banku, gdzie została jej przedstawiona oferta kredytu indeksowanego do waluty <xAnon> (...)</xAnon>. W okresie ubiegania się o kredyt mieszkaniowy, powódka <xAnon>A. S.</xAnon> pracowała na stanowisku urzędnika, osiągając z tego tytułu wynagrodzenie za pracę w kwocie około 2.400 zł miesięcznie. Z uwagi na wysokość osiąganych dochodów, <xAnon>A. S.</xAnon> nie miała samodzielnej zdolności kredytowej, stąd też dla uzyskania kredytu koniecznym było, aby zaciągnęła go wspólnie z innym kredytobiorcą. Siostra powódki – <xAnon>I. B.</xAnon>, zgodziła się pomóc <xAnon>A. S.</xAnon> i wystąpiła wspólnie z nią, jako współkredytobiorca, o przyznanie kredytu, jak również celem zabezpieczenia wierzytelności kredytowej, przystała na ustanowienie hipoteki kaucyjnej na przysługującym jej prawie własności lokalu mieszkalnego. Mając na względzie wysokość osiąganych dochodów, powódka <xAnon>A. S.</xAnon> nie rozważała zawarcia umowy kredytowej w polskich złotych, jako że wysokość rat była dla powódki w tym wariancie zbyt wysoka. Powódka nie posiadała zdolności kredytowej niezbędnej dla zawarcia umowy kredytu złotowego. Wobec powyższego, powódki zdecydowały się na zawarcie umowy kredytowej indeksowanej do waluty <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>W dacie zawarcia umowy kredytowej, pracownik pozwanego Banku przedstawił powódkom symulację, jak zmieniały się wahania kursu waluty <xAnon> (...)</xAnon> na przestrzeni lat. Powódki miały świadomość, iż może dojść do wahań kursowych, jednakże po analizie przedstawionych im danych, miały przekonanie, że frank szwajcarski jest walutą stabilną i możliwe są jedynie niewielkie różnice kursowe na przestrzeni lat.</xText>
<xText>Po przybyciu przez powódki do placówki pozwanego Banku celem podpisania umowa kredytu, na powódki oczekiwał już uprzednio przygotowany wzorzec umowy kredytowej. Powódki nie miały możliwości negocjowania jakichkolwiek postanowień umowy.</xText>
<xText>Kredyt został uruchomiony w dniu 18 maja 2007 r. w walucie polskiej w kwocie 270.000 zł. Kwota kredytu wyrażona w walucie waloryzacji w umowie kredytowej wynosiła 117.565,09 CHF. W umowie kredytowej strony zastrzegły, że kwota wyrażona w walucie <xAnon> (...)</xAnon> ma charakter wyłącznie informacyjny, zaś wartość kredytu wyrażona w walucie obcej może być inna w dniu uruchomienia kredytu. W harmonogramie spłat z dnia 18 maja 2007 r. wartość kredytu w walucie obcej wynosiła 120.745,94 CHF.</xText>
<xText>W dniu uruchomienia kredytu, tj. w dniu 18 maja 2007 r. kurs kupna <xAnon> (...)</xAnon> wynosił 2,2361 PLN, zaś kurs sprzedaży <xAnon> (...)</xAnon> 2,3367 PLN.</xText>
<xText>Spłat rat kredytowych w okresie od 18 maja 2007 r. do 23 sierpnia 2018 r. dokonywała wyłącznie powódka <xAnon>A. S.</xAnon>. Spłaty dokonywane były w walucie polskiej.</xText>
<xText>Pozwany z dniem 1 lipca 2009 r. zmienił regulamin udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych dla osób fizycznych w ramach MultiPlanów, wprowadzając do regulaminu postanowienia dotyczące możliwości spłaty kredytu hipotecznego bezpośrednio w walucie waloryzacji. Powyższa propozycja miała na celu wykonanie zaleceń Rekomendacji <xAnon> S (...)</xAnon>. Powódki nigdy nie skorzystały z możliwości spłaty kredytu bezpośrednio w walucie <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText>W okresie od dnia 2 lutego 2009 r. do dnia 23 sierpnia 2018 r. powódka <xAnon>A. S.</xAnon> dokonała spłat rat kapitałowo-odsetkowych na łączną kwotę 46.004,65 CHF.</xText>
<xText>Uwzględniając rzeczywiste spłacone przez powódkę <xAnon>A. S.</xAnon> raty kapitałowo-odsetkowe w okresie od dnia 2 lutego 2009 r. do dnia 23 sierpnia 2018 r., w zestawieniu z ratami kapitałowo-odsetkowymi wyliczonymi przy uwzględnieniu kursu sprzedaży <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 18 maja 2007 r., wysokość nadpłaty dokonanej przez powódkę wynosi łącznie 23.924,12 CHF.</xText>
<xText>Pismem z dnia 15 października 2018 r., zatytułowanym jako „reklamacja”, powódki wniosły o to, aby Bank usunął z umowy zapis § 7 ust. 1 umowy oraz § 11 ust. 5 umowy, jako rażąco naruszające interesy konsumentów. Nadto powódki wniosły o wyliczenie i zwrot nadpłaconych rat kredytu powstałych z tytułu narzuconego przez Bank sposobu spłaty kredytu, stanowiącego nadwyżkę nad kwotami rat rzeczywiście uiszczonych, a kwotami jakie winny zostać zapłacone, gdyby jako wskaźnik wysokości raty przyjęty był kurs franka szwajcarskiego z dnia uruchomienia kredytu.</xText>
<xText>Pismem z dnia 24 października 2018 r. <xAnon> (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> odmówił uwzględnienia reklamacji powódek.</xText>
<xText>Następnie, pismem z dnia 12 grudnia 2018 r., doręczonym pozwanemu w dniu 14 grudnia 2018 r., powódki wezwały Bank do zapłaty kwoty 61.220,48 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania tytułem pobrania przez Bank rat spłaty kredytu hipotecznego w zawyżonej wysokości.</xText>
<xText>Dokonując rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy Sąd Rejonowy pominął załączniki do odpowiedzi pozwanego na pozew w postaci: opinii biegłego wydanej w sprawach I C 3744/15 oraz I C 1598/15, publikacji <xAnon> (...)</xAnon> z 30 stycznia 2018 r. pt. Fakty na temat kredytów frankowych, stanowiska NBP z 5 września 2016 r., opinii ekonomicznej <xAnon>A. R.</xAnon> pt. Tabela kursowa mBanku – metodyka oraz analiza porównawcza, informacji w zakresie skutków projektu ustawy o sposobie przywracania równości stron niektórych umów kredytu i umów pożyczki, raportu Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego z 2013 r., opinii prawnej prof. dr hab. <xAnon>M. K.</xAnon> z 21 października 2016 r. Sąd i instancji wskazał, że pominąć należało również kopie protokołu rozprawy w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie, sygn. akt I C 195/1, zawierającego treść zeznań świadka <xAnon>M. D.</xAnon>, ponieważ Sąd – mając na uwadze zasadę bezpośredniości w przeprowadzaniu dowodów – nie był władny uwzględnić tych zeznań w niniejszej sprawie. Ponadto, okoliczności, celem wykazania których przedstawiono wymienione środki dowodowe nie są sporne, bądź nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Wskazane wyżej dokumenty nie zawierały informacji związanych ściśle z procesem zawierania umowy kredytu z powódkami, a jedynie ocenę skutków przewalutowania, stosowania spreadów walutowych przez banki czy skutków uznania postanowień umów kredytowych za niedozwolone. Były to zatem opinie prywatne, które mogłyby stanowić wyłącznie dowody z dokumentów prywatnych, a więc dowody na to, że osoby, które je podpisały złożyły zawarte w nich oświadczenia. Co więcej, opinie dotyczące skutków uznania postanowień umów kredytowych za niedozwolone stanowią de facto opinie co do prawa. Nie jest to zaś fakt, który mógłby stanowić przedmiot dowodu (<xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink>); nadto stosowanie i wykładnia prawa w konkretnej sprawie należy do domeny Sądu. Nie można pomijać faktu, że załączone przez pozwanego publikacje mają charakter ogólny i nie dotyczą problematyki kwestionowanego w tej sprawie postanowienia umowy kredytowej.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy nie uwzględnił również wniosku pozwanego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka <xAnon>M. D.</xAnon> na okoliczności wskazane w punkcie IV odpowiedzi na pozew (k. 98v), tj. w szczególności przebiegu procedury związanej z udzielaniem kredytobiorcom kredytu hipotecznego, konstrukcji i sposobu funkcjonowania kredytu hipotecznego waloryzowanego do waluty obcej oraz zasad tworzenia tabeli kursowej w pozwanym Banku. Sąd miał na względzie, że świadek <xAnon>M. D.</xAnon> nie był zaangażowany w bezpośrednią obsługę powódek przy zawieraniu umowy kredytu i w związku z tym nie był obecny przy zawieraniu umowy z powódkami. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, <xAnon>M. D.</xAnon> nie posiada wiedzy o istocie niniejszej sprawy, zaś jego przesłuchanie jawi się jako bezprzedmiotowe.</xText>
<xText>W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał powództwo za uzasadnione w części.</xText>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink>, postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.</xText>
<xText>Jak następnie stanowi <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 2;art. 385(1) § 3;art. 385(1) § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 2-4 k.c.</xLexLink>, jeżeli postanowienie umowy nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Postanowienia umowy nie są uzgodnione indywidualnie, jeżeli na ich treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. W tym miejscu podkreślić należy, że okoliczność, iż konsument znał treść danego postanowienia i rozumiał je, nie przesądza jeszcze o tym, że zostało ono indywidualnie uzgodnione. Za uzgodnione indywidualnie trzeba bowiem uznawać tylko takie klauzule umowne, na których treść konsument mógł istotnie w praktyce oddziaływać (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 8 sierpnia 2019 r., I ACa 79/19, LEX).</xText>
<xText>Strona pozwana nie wykazała, że zapisy umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych <xAnon> (...)</xAnon> nr <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 11 maja 2007 r. zostały uzgodnione indywidualnie z kredytobiorcami. Jak wynika bowiem wprost z przesłuchania powódek, nie miały one realnego wpływu na treść umowy. Co więcej, analizując treść umowy kredytu, z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego, można zasadnie stwierdzić, iż w tej konkretnej sprawie nie różniła się od stosowanego przez bank wzoru umowy. Wypada także zauważyć, że z istoty niedozwolonych postanowień umownych wynika, że są to postanowienia, na które konsument z reguły formalnie wyraził zgodę, podpisując umowę. Konsument jednakże nie ma rzeczywistej możliwości ocenić realnego znaczenia wszystkich proponowanych postanowień umownych i dlatego dokonując implementacji prawa europejskiego w ramach prawa krajowego ustawodawca przewidział możliwość uznania tego rodzaju postanowień za niewiążące konsumenta.</xText>
<xText>Dopuszczalność uznania konkretnego zapisu umowy jako postanowienia niedozwolonego warunkuje stwierdzenie, iż postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie powódki jako abuzywne oznaczyły zapisy umowy zawarte w § 7 ust. 1 i § 11 ust. 5 umowy, regulujące zasady przeliczania kwot kredytu waloryzowanego w <xAnon> (...)</xAnon> według kursu kupna/sprzedaży dla tejże waluty zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku.</xText>
<xText>W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że klauzule przeliczeniowe określają główne świadczenia stron umowy kredytu. Pojęcie głównego świadczenia należy rozumieć wąsko, w nawiązaniu do pojęcia elementów przedmiotowo istotnych umowy (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2004 r., I CK 635/03). Należy podzielić stanowisko, że postanowienia bankowego wzorca umownego zawierającego uprawnienie banku do przeliczania sumy wykorzystanego przez kredytobiorcę kredytu do waluty obcej (klauzula tzw. spreadu walutowego) nie dotyczą głównych świadczeń stron w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 1 zd. 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 zdanie drugie k.c.</xLexLink> (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, LEX).</xText>
<xText>Kolejną przesłanką warunkującą ocenę danego postanowienia umownego jako niedozwolonego w myśl <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1 </xSUPx>§ 1 k.c.</xLexLink> jest jego sprzeczność z dobrymi obyczajami przy kształtowaniu praw i obowiązków konsumenta, co rażąco narusza jego interesy. Pojęcia sprzeczności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów stanowią klauzule generalne, mają charakter niedookreślony i ocenny, przez co wymagają dokonania ich wykładni w każdej sprawie indywidualnie, z uwzględnieniem celu umowy, charakteru stosunku zobowiązaniowego, jak również zwyczajów i norm przyjętych w konkretnej dziedzinie aktywności gospodarczej. Jak wskazuje dorobek judykatury dobre obyczaje to reguły postępowania zgodne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. Jako sprzeczne z dobrymi obyczajami należy rozumieć działania, które zmierzają do dezinformacji lub wywołania błędnego mniemania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności, ukształtowania stosunku zobowiązaniowego, niezgodnie z zasadą równorzędności stron (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2018 r., VII AGa 836/18, LEX). Dla uznania klauzuli za niedozwoloną, zgodnie z przepisem <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink>, poza kształtowaniem praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, musi ona rażąco naruszać jego interesy. Konieczne zatem jest tak ustalenie nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron umowy (sprzeczność z dobrymi obyczajami), jak i stwierdzenie prawnie relewantnego znaczenia tej nierównowagi (rażące naruszenie interesów konsumenta). Zauważyć przy tym należy, że postanowienie umowne, które rażąco narusza interesy konsumenta, zawsze okazuje się sprzeczne z dobrymi obyczajami, natomiast klauzula, której treść jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, nie w każdym przypadku równocześnie rażąco narusza interesy konsumenta. W judykaturze uznaje się, że pod pojęciem działania wbrew dobrym obyczajom kryje się wprowadzanie do umowy klauzul, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku, natomiast przez rażące naruszenie interesów konsumenta rozumie się nieusprawiedliwioną dysproporcję - na niekorzyść konsumenta - praw i obowiązków stron, wynikających z umowy (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2006 r., I CSK 173/06, LEX).</xText>
<xText>Należy przy tym podkreślić, że oceny abuzywności należy dokonywać z uwzględnieniem art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, zgodnie z którym nieuczciwy charakter warunków umowy należy określić z odniesieniem do okoliczności związanych z zawarciem umowy (urzędowe tłumaczenie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (<xAnon> (...)</xAnon>). Innym słowy dla oceny abuzywności bez znaczenia jest, czy w związku z postanowieniem niedozwolonym przedsiębiorca wykonywał umowę w ten sposób, żeby nie naruszyć dobrych obyczajów oraz interesów konsumenta. Taka wykładnia znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie podnosi się, iż oceny czy postanowienia umowy kredytowej są sprzeczne z dobrymi obyczajami i czy znacząco naruszają interesy konsumenta, należy dokonać na datę zawarcia umowy. Wynika to wprost z przepisu <xLexLink xArt="art. 385(2)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>2</xSUPx> k.c.</xLexLink> Nie ma w tym zakresie znaczenia sposób wykonania tej umowy (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2019 r., I ACa 674/18, LEX). Innymi słowy, późniejsze zachowania stron danej czynności prawnej, w tym zwłaszcza sposób wykonywania umowy przez przedsiębiorcę, nie mają znaczenia dla stwierdzenia abuzywności zapisów umownych (uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, LEX). Dzieje się tak dlatego, iż skutek w postaci bezskuteczności niedozwolonego postanowienia umownego powstaje <xIx>ex tunc</xIx>.</xText>
<xText>Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało rozstrzygnąć, czy postanowienie umowy zawarte w jej § 7 ust. 1 oraz w § 11 ust. 5 ma charakter niedozwolonego postanowienia umownego (klauzuli abuzywnej) i jaki ma to skutek dla wykonywania umowy. Bez wątpienia powódki na gruncie umowy mają status konsumentów, niewątpliwie bowiem zawarły ją jako osoby fizyczne bez bezpośredniego związku z własną działalnością gospodarczą lub zawodową (<xLexLink xArt="art. 22(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 22<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink>).</xText>
<xText>W ocenie Sądu kwestionowane przez powódki zapisy umowne stanowią niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink> oraz nieuczciwy warunek umowy w rozumieniu dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE L 95, s. 29). Stwierdzić bowiem trzeba, iż kwestionowane zapisy umowne uprawniają de facto Bank do jednostronnego regulowania wysokości rat kredytu poprzez wyznaczanie kursu sprzedaży <xAnon> (...)</xAnon>, bez jednoczesnego oznaczenia w umowie sposobu ustalania kursów walut, przez co rażąco naruszają interesy konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2020 r., I ACa 622/18, LEX). W takim przypadku bowiem to ekonomicznie silniejsza strona stosunku zobowiązaniowego, czyli kredytodawca, wyposażony został w uprawnienie do określenia kursu waluty dla obliczenia wysokości rat obciążających kredytobiorcę. Wbrew wyrażanemu w niniejszym postępowaniu przez stronę pozwaną stanowisku, dla oceny abuzywnego charakteru tychże zapisów nie ma wpływu sposób postępowania Banku w trakcie wykonywania umowy (tj. czy kursy waluty ustalane są przy uwzględnieniu konkretnych uwarunkowań rynkowych oraz konkurencyjnych czy też pozostają wobec realiów rynkowych zawyżone). Sąd oceniając umowę bada bowiem jej przejrzystość i możliwości jakie dawała stronom. Prawidłowa wykładnia <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink> prowadzi bowiem do wniosku, że decydujące znaczenie ma nie to, w jaki sposób przedsiębiorca stosuje postanowienia i dla kogo jest to korzystne, lecz to, w jaki sposób postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta. O ile więc zastosowanie indeksacji walutowej jest dopuszczalne co do zasady, to wymaga ono zastosowania takiego mechanizmu na etapie określania kursu <xAnon> (...)</xAnon> na potrzeby ustalenia każdej kolejnej raty, który byłby niezależny od arbitralnych decyzji kredytodawcy, w tym posłużenia się kursami innych instytucji finansowych, w szczególności średnim kursem NBP, nawet z określonym w umowie, dopuszczalnym poziomem odstępstwa, tak aby kredytobiorca z góry mógł ustalić poziom, do którego ponosi ryzyko związane ze skorzystaniem z takiego kredytu w konkretnym banku, oferującym znane z góry warunki ustalania wysokości rat kapitałowych, rzutujących automatycznie na wysokość faktycznie spłacanego oprocentowania. Kredytobiorca musi takie zapisy zaakceptować, mimo że nie jest w stanie z góry przewidzieć kwotowego wymiaru poszczególnych rat (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2020 r., V ACa 297/19, LEX).</xText>
<xText>W tym miejscu, odnosząc się do treści § 11 ust. 5 umowy kredytowej łączącej strony niniejszego postępowania, dodatkowo należy podkreślić, że postanowienie wzorca umowy tożsame z nim zostało uznane za niedozwolone wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie-Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 grudnia 2010 r. (XVII AmC 1531/09, LEX) oraz zarejestrowane w rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod nr <xAnon> (...)</xAnon>. Nie można natomiast przeoczyć, że od dnia 26 sierpnia 2011 r. obowiązuje również <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 ust. 2;art. 69 ust. 2 pkt. 4 a;art. 69 ust. 3" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 ust. 2 pkt 4a oraz ust. 3</xLexLink> wprowadzone do <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">Prawa bankowego</xLexLink> na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 165, poz. 984 – tzw. ustawa antyspreadowa), które stanowią, iż umowa o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska powinna zawierać szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych, oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu. W przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, kredytobiorca może dokonywać spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonać przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie. W tym przypadku w umowie o kredyt określa się także zasady otwarcia i prowadzenia rachunku służącego do gromadzenia środków przeznaczonych na spłatę kredytu oraz zasady dokonywania spłaty za pośrednictwem tego rachunku.</xText>
<xText>Ustawodawca wprowadził zatem narzędzie prawne pozwalające wyeliminować z obrotu postanowienia umowne zawierające niejasne reguły przeliczania należności kredytowych, zarówno na przyszłość, jak i w odniesieniu do wcześniej zawartych umów w części, która pozostała do spłacenia. Dotyczy to również roszczenia o ukształtowanie stosunku prawnego dotyczącego rat kredytu przypadających do spłaty przyszłości (por. wyroki SN z dnia 19 marca 2015 r., IV CSK 362/14, LEX i z dnia 15 lutego 2013 r., I CSK 314/12, LEX).</xText>
<xText>Niewątpliwie zakresy kontroli indywidualnej i abstrakcyjnej postanowień wzorca umowy mogą krzyżować się, choćby w sytuacji, gdy określona klauzula (bądź klauzula tożsama wykorzystana przez innego proferenta) zostanie ujawniona w rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Niemniej jednak rozszerzona prawomocność wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień za niedozwolone nie oznacza, że do zarzutu o niedozwolonej treści postanowienia umowy Sąd ma odnosić się zawsze w sposób automatyczny i opierać kierunek rozstrzygnięcia wyłącznie na tym, czy określoną klauzulę ujawniono w rejestrze. Postępowanie w sprawie abstrakcyjnej kontroli klauzul używanych we wzorcach umownych ma na celu wyeliminowanie pewnych postanowień wzorców, a nie postanowień umów. Nie oznacza zatem, iż stosowanie określonych sformułowań lub unormowań jest wyłączone w ogóle w obrocie cywilnoprawnym. Niedozwolone jest jedynie posługiwanie się nimi we wzorcach umów, zaś legalność ich stosowania w konkretnej umowie może być badana w trybie kontroli incydentalnej, z uwzględnieniem postanowień całej umowy, rozkładu praw i obowiązków stron, ryzyka, jakie ponoszą, itp. (por. uchwała SN z dnia 7 października 2008 r., III CZP 80/08, OSNC z 2009 r., nr 9, poz. 118; wyrok SN z dnia 23 października 2013 r., IV CSK 142/13, LEX; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r., VI ACa 486/10, LEX).</xText>
<xText>Reasumując powyższe, w ocenie Sądu zawarte w umowie o kredyt z dnia 11 maja 2007 r. zapisy w postaci § 7 ust. 1 i § 11 ust. 5, odwołujące się w zakresie ustalania indeksacji do waluty <xAnon> (...)</xAnon> do wewnętrznych „Tabel kursów” pozwanego Banku, stanowią niedozwolone postanowienia umowne w myśl <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink></xText>
<xText>Skutkiem abuzywności zapisów umowy łączącej strony, zgodnie z dyspozycją <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 i 2 k.c.</xLexLink>, jest brak związania powódek tymi zapisami i związanie umową w pozostałym zakresie. Innymi słowy, eliminacja z umowy kredytowej klauzuli waloryzacyjnej nie pociąga za sobą nieważności całej umowy. Oznacza to, że wprawdzie niedozwolone postanowienia nie wiążą konsumenta, lecz w pozostałym zakresie umowa pozostaje w mocy. Z umowy wyeliminowany został więc mechanizm przeliczania zobowiązania kredytobiorców na franki szwajcarskie, który to mechanizm zależny był jedynie od polityki banku mogącego swobodnie i bez ograniczeń ustalać kurs franka szwajcarskiego na godzinę 14.50 ( § 7 ust. 1 umowy i § 11 ust. 5 umowy).</xText>
<xText>Skoro brak jest przepisu pozwalającego zastąpić wadliwą klauzulą waloryzacyjną inną, w szczególności taką, która określałaby inny sposób ustalenia kursu waluty waloryzacji, wyeliminowanie przedmiotowego postanowienia z umowy nie powoduje zmiany charakteru zobowiązania, a jedynie prowadzi do zaprzestania waloryzacji. Sąd nie ma bowiem możliwości tworzenia umowy, <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 2 k.c.</xLexLink> pozwala jedynie na wyeliminowanie z niej elementów uznanych za niedozwolone. Wobec braku związania kredytobiorców abuzywną klauzulą są oni zatem - zgodnie z zasadą nominalizmu - zobowiązani do zwrotu kredytu w wysokości nominalnej, w określonych w umowie terminach i z oprocentowaniem - zmiennym - określonym w umowie.</xText>
<xText>Przechodząc do oceny sformułowanego w pozwie żądania zapłaty wskazać należy, że samo spełnienie świadczenia na podstawie klauzuli uznanej następnie za abuzywną, a więc bezskutecznej wobec konsumenta, spełnia przesłanki świadczenia spełnionego na podstawie nieważnej (per analogiam także bezskutecznej) czynności prawnej jak i świadczenia w przypadku braku obowiązku świadczenia (M. Gutowski, <xIx>Bezskuteczność czynności prawnej</xIx>, Warszawa 2013, s. 372 i n.). Niewątpliwie zatem raty kredytowe (tzn. sumowane raty odsetkowe i kapitałowe) pobrane przez pozwanego przy zastosowaniu uznanej za abuzywną klauzuli umownej w postaci § 11 ust. 5 umowy stanowią nienależne świadczenie. Wobec tego, zachodzi zbieg kondykcji skutkujący obowiązkiem zwrotu świadczeń pobieranych z rachunku powódki <xAnon>A. S.</xAnon> przez pozwanego.</xText>
<xText>Jak stanowi <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink>, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego (<xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 1 k.c.</xLexLink>).</xText>
<xText>Skoro zatem powódka <xAnon>A. S.</xAnon> uiściła na rzecz pozwanego w wykonaniu nieważnej czynności prawnej do dnia 23 sierpnia 2018 r. łącznie kwotę 46.004,65 CHF – co wynika z przedłożonego przez stronę powodową zestawienia, za uprawnione należy uznać jej roszczenie w zakresie zapłaty kwoty 55.903,49 zł tytułem nienależnie pobranych przez pozwanego rat kredytu, których wysokość została ustalona w oparciu o niedozwolone postanowienie umowne.</xText>
<xText>W tym miejscu wskazać należy, że żądanie strony powodowej okazało się uzasadnione jedynie częściowo, tj. co do kwoty 55.903,49 zł. W niniejszej sprawie pozwany zobowiązany jest zwrócić powódce <xAnon>A. S.</xAnon> różnicę pomiędzy faktycznie pobranymi ratami, a ratami, jakie powinien był pobrać przy przyjęciu kursu sprzedaży franka szwajcarskiego obowiązującego na dzień 18 maja 2007 r., tj. na dzień uruchomienia umowy kredytu. Sąd miał na względzie, że zgodnie z § 11 ust. 5 łączącej strony umowy kredytowej, raty kapitałowo-odsetkowe spłacane były w złotych po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży <xAnon> (...)</xAnon> z tabeli kursowej <xAnon> (...) Banku S.A.</xAnon> obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50. Kurs sprzedaży <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 18 maja 2007 r. wynosił 2,3367 zł. Mając na względzie treść wskazanego wyżej postanowienia umownego, Sąd uznał za niezasadne żądanie strony powodowej, aby wyliczenie nadpłaty dokonać przy przyjęciu kursu kupna <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 18 maja 2007 r., który kształtował się na wskazaną wyżej datę na poziomie 2,2361 zł (ten wariant wyliczenia jest postulowany przez stronę powodową zgodnie z pierwotnym zestawieniem załączonym do pozwu – k. 46-49). Z treści postanowienia umownego zawartego w § 11 ust. 5 umowy wprost wynika bowiem, że wysokość rat kapitałowo-odsetkowych wyliczano według kursu sprzedaży <xAnon> (...)</xAnon>, a nie według kursu kupna. Tym samym Sąd, obliczając wartość nadpłaty dokonanej przez powódkę, uwzględnił sumę nadpłat w <xAnon> (...)</xAnon>, która w okresie objętym żądaniem pozwu, tj. od dnia 2 lutego 2009 r. do dnia 23 sierpnia 2018 r. wynosiła 23.924,12 CHF. Biorąc pod uwagę kurs sprzedaży <xAnon> (...)</xAnon> z dnia 18 maja 2007 r., suma nadpłaty w polskich złotych wyniosła 55.903,49 zł (23.924,12 CHF x 2,3367 zł = 55.903,49 zł). Wyliczenie to jest zgodne z zestawieniem przygotowanym przez same powódki (k. 425-428). Wyliczenie to zostało sporządzone z wykorzystaniem elektronicznego arkusza kalkulacyjnego i nie zawiera błędów rachunkowych.</xText>
<xText>Powództwo dalej idące, jako nieuzasadnione, podlegało oddaleniu. Sąd miał również na względzie, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że raty kredytowe spłacała wyłącznie powódka <xAnon>A. S.</xAnon>. Z treści <xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 2 k.c.</xLexLink> wynika natomiast, że zwrotu nienależnego świadczenia może żądać ten, kto je spełnił. Tym samym kwotę nienależnego świadczenia Sąd zasądził wyłącznie na rzecz powódki <xAnon>A. S.</xAnon>, oddalając w całości żądanie powódki <xAnon>I. B.</xAnon>. W ocenie Sądu, powódki nie są wierzycielkami solidarnymi wobec pozwanego; zachodzi pomiędzy nimi wyłącznie stosunek współuczestnictwa procesowego o charakterze materialnym.</xText>
<xText>W tym miejscu wskazać należy, że strona pozwana wbrew zobowiązaniu Sądu z dnia 18 lutego 2021 r. (k. 438) nie ustosunkowała się w żaden sposób do wyliczeń załączonych przez stronę powodową, pomimo, iż Sąd udzielił pełnomocnikowi pozwanego dodatkowego terminu na zajęcie stanowiska w zakresie prawidłowości wyliczeń strony powodowej, zgodnie z pismem pozwanego z dnia 11 marca 2021 r. W ocenie Sądu, uwzględniając treść pisma pozwanego z dnia 11 marca 2021 r., przy jednoczesnym braku zajęciu ostatecznego stanowiska co do prawidłowości wyliczonych nadpłat, prowadzi do wniosku, iż pozwany pośrednio przyznał zasadność wyliczenia nadpłat przy zastosowaniu kursu sprzedaży <xAnon> (...)</xAnon> na dzień 18 maja 2007 r. Nadto pozwany, wbrew zobowiązaniu Sądu, nie złożył zaświadczenia obejmującego wpłaty strony powodowej w okresie objętym żądaniem pozwu, z uwzględnieniem przyjętego kursu sprzedaży <xAnon> (...)</xAnon> według tabeli Banku w dacie spłaty oraz zestawienia kursów NBP w datach spłat. W myśl <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 2 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> Sąd oceni według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu Sądu. Nieudzielenie na żądanie Sądu informacji o konkretnym dowodzie, gdy nie budzi wątpliwości, że strona takie informacje ma, a żaden przepis prawa nie zobowiązuje jej do ich nieudostępniania, stanowi co najmniej działanie utrudniające przeprowadzenie dopuszczonego uprzednio przez sąd dowodu. Przeszkody w przeprowadzeniu dowodu stwarzane przez stronę zobowiązaną do przedsięwzięcia czynności niezbędnych do przeprowadzenia tego dowodu mogą być podstawą, opartego na domniemaniu faktycznym, ustalenia sądu zgodnego z twierdzeniami strony przeciwnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2001 r., II CKN 1140/00, OSNC 2001/10, poz. 152).</xText>
<xText>Odnosząc się do wywiedzionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczeń wskazać, należy, że w ocenie Sądu zarzut ten był całkowicie chybiony. Żądanie zwrotu świadczenia nienależnego, wynikającego z uiszczanych w wykonaniu nieważnej umowy rat kredytu nie jest bowiem świadczeniem okresowym. Świadczenie polegające na zwrocie nienależnego świadczenia jest świadczeniem jednorazowym i znajduje do niego zastosowanie dziesięcioletni termin przedawnienia, wynikający z <xLexLink xArt="art. 118" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 118 k.c.</xLexLink> w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 9 lipca 2018 r., który na chwilę wytoczenia powództwa, tj. na dzień 22 stycznia 2019 r. jeszcze nie upłynął. Sąd miał bowiem na względzie, że wezwanie do zapłaty, aktywujące wymagalność roszczenia, strona powodowa skierowała wobec pozwanego w dniu 15 października 2018 r. Jednocześnie nawet przyjmując, że roszczenie o zwrot każdej należności było natychmiast wymagalne, to termin przedawnienia roszczenia o zapłatę nie upłynął w odniesieniu do żadnej z należności świadczonej na rzecz banku w okresie obejmującym żądanie pozwu, tj. od dnia 2 lutego 2009 r. do dnia 23 sierpnia 2018 r.</xText>
<xText>Na marginesie wskazać należy, że w realiach przedmiotowej sprawy nie zachodzi żadna okoliczność wskazana w <xLexLink xArt="art. 411" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 411 k.c.</xLexLink>, która wyłączałaby dopuszczalność żądania zwrotu świadczenia, w szczególności zaś okoliczność określona w <xLexLink xArt="art. 411;art. 411 pkt. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 411 pkt 1 k.c.</xLexLink>, który stanowi, że „nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej”. W orzecznictwie nie budzi żadnych wątpliwości, że „wiedzę” o braku zobowiązania na gruncie tego przepisu należy rozumieć ściśle, a zatem jako pewność, że obowiązku świadczenia nie ma, nie zaś jako wątpliwości, czy obowiązek ten istnieje. Strona pozwana zarówno przed procesem jak i konsekwentnie w toku całego procesu zarzucała brak wadliwości umowy. Powódki nie miały w tej sytuacji pewności nienależności świadczenia, a jedynie mogły mieć wątpliwość, że jest ono nienależne. Istota sporu dotyczyła przecież właśnie powyższej okoliczności.</xText>
<xText>W zakresie żądanych odsetek, ustalając ich termin początkowy należało wziąć pod uwagę <xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 k.c.</xLexLink> stanowiący, że jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Ponieważ powódki wystosowały stosowne wezwanie pismem z dnia 12 grudnia 2018 r., doręczonym pozwanemu w dniu 14 grudnia 2018 r., Sąd zasądził odsetki od daty wskazanej w pozwie, tj. od dnia 21 grudnia 2018 r. Pozwany w istocie bowiem pozostawał w opóźnieniu najpóźniej od dnia 15 grudnia 2018 r.</xText>
<xText>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 k.p.c.</xLexLink> dokonując ich stosunkowego rozdzielenia. Koszty procesu powódek obejmowały: opłatę sądową od pozwu (1.000 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (5.400 zł), wydatki związane z dojazdem do sądu i udziałem w rozprawie (łącznie 702,08 zł – ustalone w oparciu o <xLexLink xArt="§ 2;§ 2 pkt. 1 b" xIsapId="WDU20020270271" xTitle="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy" xAddress="Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271">§ § 2 pkt 1b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy</xLexLink> (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.) w zw. z art. 90 i art. 85 ust. 2 u.k.s.c. Łącznie koszty powódek obejmowały kwotę 7.119,08 zł. Koszty procesu pozwanego obejmowały natomiast wynagrodzenie pełnomocnika (5.400 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). Łącznie koszty procesu pozwanego opiewają na kwotę 5.417 zł.</xText>
<xText>Powódka <xAnon>A. S.</xAnon> wygrała proces w stopniu wynoszącym 92,35% (powódki domagały się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 60.531,51 zł, zaś roszczenie uwzględniono co do kwoty 55.903,49 zł). Powódka powinna zatem ponieść koszty procesu w kwocie 959,01 zł (7,65% x 12.536,08 zł), a poniosła koszty w kwocie 7.119,07 zł. Na rzecz powódki <xAnon>A. S.</xAnon> podlega zatem zasądzeniu różnica w wysokości 6.160,06 zł (7.119,07 zł – 959,01 zł = 6.160,06 zł).</xText>
<xText>Okoliczność, że powództwo zostało oddalone w całości w stosunku do <xAnon>I. B.</xAnon>, która będąc stroną umowy kredytu faktycznie nie partycypuje w jego spłacie, nie ma znaczenia dla rozliczenia kosztów procesu. Niewątpliwie bowiem pomiędzy powódkami zachodzi współuczestnictwo materialne, a <xAnon>I. B.</xAnon> pozostaje solidarnie zobowiązana wobec banku za spłatę kredytu. Brak zatem podstaw do zastosowana <xLexLink xArt="art. 105;art. 105 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 105 § 1 k.p.c.</xLexLink> i obciążenia <xAnon>I. B.</xAnon> kosztami procesu banku, skoro nie można traktować sprawy z jej powództwa jako odrębnej sprawy (byłoby to możliwe na gruncie współuczestnictwa formalnego). Skoro roszczenia <xAnon>A. S.</xAnon> jako drugiego kredytobiorcy zostały uwzględnione w przeważającej części, to ta strona jest uprawniona do uzyskania stosunkowej części kosztów procesu, niezależnie od oddalenia powództwa w zakresie dotyczącym roszczeń <xAnon>I. B.</xAnon>.</xText>
<xText>Apelację od powyższego wyroku Sądu Rejonowego wniosła strona pozwana, zaskarżając go w części, to jest:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">a</xName>
<xText>w zakresie zasądzającym od pozwanego <xAnon> (...) spółka akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz powódki <xAnon>A. S.</xAnon> kwotę 55.903,49 zł, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 grudnia 2018 roku do dnia zapłaty, tj. co do punktu 1. sentencji wyroku;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">b</xName>
<xText>w zakresie zasądzającym od pozwanego na rzecz <xAnon>A. S.</xAnon> kwotę 6.160,06 zł tytułem stosunkowej części kosztów procesu, tj. co do punktu 3 sentencji wyroku.</xText>
</xUnit>
<xText>Na zasadzie <xLexLink xArt="art. 368;art. 368 § 1;art. 368 § 1 pkt. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c.</xLexLink>, pozwany zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">a</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 k.p.c.</xLexLink> poprzez dokonanie dowolnej, a nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, tj.:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">i</xName>
<xText>ustalenie, że postanowienia umowne dotyczące indeksacji nie zostały indywidualnie uzgodnione ze stroną powodową, podczas gdy z przeprowadzonych dowodów z dokumentów, w szczególności wniosku kredytowego oraz Umowy wynika, że postanowienia odnoszące się do indeksacji kredytu kursem waluty obcej są wynikiem indywidualnego uzgodnienia stron;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">ii</xName>
<xText>brak uwzględnienia okoliczności: (i) zapoznania się przez stronę powodową z postanowieniami Umowy i Regulaminu w odniesieniu do kredytu indeksowanego do waluty obcej; (ii) zapoznania strony powodowej z kwestią ryzyka kursowego, (<xAnon> (...)</xAnon>) świadomości strony powodowej w zakresie ryzyka kursowego związanego z wahaniem kursów waluty, do której indeksowany jest kredyt, (iv) świadomego i swobodnego wyboru przez stronę powodową kredytu indeksowanego do waluty obcej oraz świadomej rezygnacji z zaciągnięcia kredytu w złotych, podczas gdy powyższe istotne dla sprawy okoliczności wynikają z treści zgromadzonych w aktach sprawy oraz niekwestionowanych w toku postępowania dowodowego dokumentów;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx="."><xAnon> (...)</xAnon></xName>
<xText>ustalenie, że pozwany swobodnie i bez ograniczeń ustalał kurs walut mający zastosowanie do Umowy, podczas gdy z dostarczonych przez pozwanego informacji i dokumentów wynika, że pozwany bank nie posiadał uprawnienia do arbitralnego ustalania kursów walut;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">iv</xName>
<xText>pominięcie okoliczności, że (i) konieczne jest dostosowanie stopy referencyjnej do waluty, w jakiej bank pozyskuje środki na finansowanie umowy kredytowej z kredytobiorcą, tj. dla kredytów zlotowych nieindeksowanych stopą referencyjną winna być stawka WIBOR, dla kredytów walutowych (indeksowanych) stopą referencyjną winna być stawka LIBOR/<xAnon> (...)</xAnon> w zależności od waluty kredytu (dla <xAnon> (...)</xAnon> stopa <xAnon> (...)</xAnon>), (ii) udzielanie kredytów walutowych (<xAnon> (...)</xAnon>) przez banki wiąże się z koniecznością pozyskania źródeł finansowania kredytów w <xAnon> (...)</xAnon> na rynku międzybankowym w związku z brakiem posiadania depozytów frankowych przez klientów, (<xAnon> (...)</xAnon>) w umowie kredytu indeksowanego kursem <xAnon> (...)</xAnon> kredytobiorca otrzymuje kredyt w złotych, natomiast jego wartość wyrażana jest w księgach rachunkowych banku w <xAnon> (...)</xAnon>, (iv) bank nie może finansować kredytu walutowego pozyskiwanymi pożyczkami zaciągniętymi w złotych, (v) w przypadku udzielania przez bank kredytów złotowych koszt pozyskania finansowania przez bank uzależniony jest od stopy referencyjnej na rynku międzybankowym tj. stawki WIBOR, a także koszt obsługi kredytu przez kredytobiorcę uzależniony jest od tego samego parametru które to okoliczności wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">v</xName>
<xText>pominięcie okoliczności, iż pozwany, realizując postanowienia umowne, stosował kurs rynkowy waluty, podczas gdy są to okoliczności istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">vi</xName>
<xText>ustalenie, że strona powodowa nie została w sposób wyczerpujący i zrozumiały poinformowana przez pozwanego o ryzyku kursowym oraz o skutkach, jakie wiążą się z zastosowaniem mechanizmu indeksacji, podczas gdy z dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie, w tym w szczególności dowodów z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">vii</xName>
<xText>ustalenie, że <xAnon>A. S.</xAnon> spłacała kredyt wyłącznie z własnych środków, opierając się w tym zakresie wyłącznie na zeznaniach powódek w sytuacji gdy okoliczność ta nie została udowodniona innymi dowodami, a posłużenie się w tym zakresie jedynie dowodem z zeznań powódek stanowiących dla siebie najbliższą rodzinę wymaga ostrożnej oceny dowodu z zeznań strony powodowej;</xText>
</xUnit>
</xUnit>
</xUnit>
<xText>- co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">b</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 2352;art. 2352 § 1;art. 2352 § 1 pkt. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c.</xLexLink> poprzez pominięcie wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zanonimizowanego protokołu przesłuchania świadka <xAnon>M. D.</xAnon>, które odbyło się 21 października 2016 roku podczas rozprawy przed Sądem Okręgowym w Warszawie, 1 Wydział Cywilny, w sprawie o sygn. akt I C 195/17 pomimo iż z uwagi na posiadane przez świadka wiadomości dotyczące w szczególności: (i) obowiązujących w pozwanym banku procedur w zakresie udzielania kredytów hipotecznych, (ii) zakresu ciążących na pracownikach i doradcach kredytowych obowiązków informacyjnych, w tym odnoszących się do informacji o sposobie funkcjonowania kredytów indeksowanych kursami walut obcych, a także (<xAnon> (...)</xAnon>) sposobu finansowania akcji kredytowej oraz (iv) tworzenia bankowej tabeli kursów, dowód ten był przydatny do ustalenia faktów mających dla sprawy istotne znaczenie;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">c</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 299" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 299 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 233" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 k.p.c.</xLexLink> poprzez dokonanie ustaleń w przedmiocie faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wyłącznie w oparciu o twierdzenia strony powodowej [protokół przesłuchania strony powodowej w ramach pomocy sądowej., 00:02:18-00:48:09], podczas gdy z przeprowadzonych dowodów w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy (wniosek kredytowy, Umowa), wynikają okoliczności przeciwne, przy czym treść oraz wiarygodność tych dokumentów nie została podważona w toku postępowania, wobec czego należało uznać, że okoliczności faktyczne nimi stwierdzone zostały dostatecznie wyjaśnione oraz udowodnione;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">d</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="§ 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">§ 3 k.p.c.</xLexLink> poprzez jego niezastosowanie i nieobciążenie powódki <xAnon>I. B.</xAnon> na rzecz pozwanego zwrotu kosztów w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sytuacji, gdy powódka, jako strona przegrywająca proces, obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, do których w razie reprezentowania strony przez adwokata zalicza się także jego wynagrodzenie nie wyższe niż stawki określone w odrębnych przepisach naruszenie prawa materialnego.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>Naruszenie prawa materialnego, tj.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">a</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385</xLexLink>' <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 1 k.c.</xLexLink> poprzez</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">i</xName>
<xText>przyjęcie, że orzeczenia wydane przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w trybie kontroli abstrakcyjnej postanowień wzorców umownych stanowią prejudykat w postępowaniu dotyczącym legalności indywidualnej umowy zawartej z konsumentem, podczas gdy postępowanie w sprawie abstrakcyjnej kontroli klauzul używanych we wzorcach umownych ma na celu wyeliminowanie pewnych postanowień wzorców, nie zaś postanowień umów, a tym samym stosowanie określonych sformułowań lub unormowań nie jest wyłączone w obrocie cywilnym, co rodzi obowiązek zbadania legalności ich stosowania w konkretnej umowie z punktu widzenia zaistnienia przesłanek określonych w <xLexLink xArt="art. 3851;art. 3851 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 3851 § 1 k.c.</xLexLink>;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">ii</xName>
<xText>przyjęcie, że postanowienia Umowy dotyczące indeksacji zadłużenia z tytułu udzielonego kredytu oraz sposobu ustalania wysokości salda kredytu i spłat rat w oparciu o miernik w postaci franka szwajcarskiego ustalanego według tabeli kursowej banku kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a zatem stanowią niedozwolone postanowienia umowne;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">b</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink> oraz <xLexLink xArt="art. 65;art. 65 § 1;art. 65 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 65 § 1 i 2 k.c.</xLexLink> w zw. <xLexLink xArt="art. 58;art. 58 § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 58 § 3 k.c.</xLexLink>, poprzez przyjęcie, że klauzule umożliwiające stosowanie do jakichkolwiek przeliczeń kurs zakupu i sprzedaży franka szwajcarskiego ustalanego według tabeli kursowej banku kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a zatem stanowią niedozwolone postanowienia umowne.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">c</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 1 zd. 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 zd. 2 k.c.</xLexLink> w związku z art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich ("Dyrektywa 93/13"), poprzez przyjęcie, że zawarte w umowie postanowienia dotyczące indeksacji kredytu nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i zrozumiały;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">d</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385</xLexLink>' <xLexLink xArt="§ 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">§ 1 k.c.</xLexLink> w związku z art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich ("Dyrektywa 93/13") poprzez nieuwzględnienie skutków związanych z wyodrębnieniem w Umowie kredytowej stron klauzuli ryzyka walutowego, dotyczącej zastosowania mechanizmu indeksacji zobowiązania kredytowego kursem waluty obcej, oraz klauzuli spreadowej. dotyczącej wyłącznie odesłania do stosowanych przez bank kursów walutowych, podczas gdy w świetle aktualnego na dzień orzekania orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydanego na gruncie podobnych spraw, klauzule ryzyka walutowego, uwzględniwszy wyżej wspomniane ich wyodrębnienie, są postanowieniami określającym główne świadczenia stron, co w konsekwencji doprowadziło do przeprowadzenia oceny łącznie klauzuli ryzyka walutowego i klauzuli spreadowej przez pryzmat przesłanek, o których mowa w <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1 </xSUPx>§ 1 k.c.</xLexLink>;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">e</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 56" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 56 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 358;art. 358 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 358 § 2 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 ust. 3" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe</xLexLink> w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich poprzez zaniechanie zastosowania normy dyspozytywnej <xLexLink xArt="art. 358;art. 358 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 358 § 2 k.c.</xLexLink> wykładanej łącznie z <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 ust. 3" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 ust. 3 Prawa bankowego</xLexLink> w miejsce uznanych za niedozwolone postanowień umownych dot. klauzul indeksacyjnych (względnie: dotyczących wysokości spłat rat w oparciu o miernik w postaci franka szwajcarskiego ustalanego według tabeli kursowej banku) w zakresie, w jakim klauzule te zawierają odesłanie do tabel kursowych banku, podczas gdy taki proces stosowania prawa w ocenie Sądu jest dopuszczalny, a ponadto jest zdatny do przywrócenia równowagi kontraktowej stron przy jednoczesnym zachowaniu ważności umowy, służy realizacji celów Dyrektywy 93/13/EWG, a ponadto jest zgodny z przepisami prawa krajowego,</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">f</xName>
<xText><xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 2 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 411;art. 411 pkt. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 411 pkt 1 k.c.</xLexLink> przez błędne zastosowanie <xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 2 k.c.</xLexLink> do oceny roszczenia strony powodowej i uznanie świadczenia powódek za świadczenie nienależne, gdy w istocie roszczenie to było związanym z wykonywaniem umowy oraz niezastosowanie <xLexLink xArt="art. 411;art. 411 pkt. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 411 pkt 1 k.c.</xLexLink> pomimo tego, że powódka świadczyła bez zastrzeżenia obowiązku zwrotu.</xText>
</xUnit>
<xText>Wobec powyższego apelujący wniósł o:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Ponadto na podstawie <xLexLink xArt="art. 382" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 382 k.p.c.</xLexLink> wnoszę o przeprowadzenie przez Sąd II instancji dowodu sformułowanego w pkt III) odpowiedzi na pozew o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zanonimizowanego protokołu przesłuchania świadka <xAnon>M. D.</xAnon>, które odbyło się 6 grudnia 2017 roku podczas rozprawy przed Sądem Okręgowym w Warszawie, I Wydziałem Cywilnym, w sprawie o sygn. akt 1 C 195/17 na okoliczności (fakty) wskazane w pkt III) odpowiedzi na pozew;</xText>
</xUnit>
<xText>Strona powodowa odniosła się do wywiedzionej apelacji, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki <xAnon>A. S.</xAnon> kosztów postępowania w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Apelacja pozwanego okazała się bezzasadna w tym sensie, że nie mogła prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, co pozwala Sądowi odwoławczemu na uznanie tej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia za własną.</xText>
<xText>Pozwany kwestionował abuzywność spornych postanowień umownych. W apelacji zawarł liczne zarzuty podważające prawidłowość postępowania dowodowego, ale w ocenie Sądu drugiej instancji dotyczą one nie tyle zasad oceny dowodów, co raczej kwestii oceny ustalonych faktów w kontekście prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Okoliczność dotycząca zawarcia przez powódkę umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego, jak również zawartych w niej zapisów pozostaje bezsporna. Istotą sprawy jest natomiast interpretacja tych postanowień umownych w świetle powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego. Ocena umowy pod kątem przesłanek zastosowania <xLexLink xArt="art. 385(1)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> k.c.</xLexLink> nie odbywa się na podstawie <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink>, który dotyczy analizy materiału dowodowego sprawy na użytek zbudowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd drugiej instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone w <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> Należy mieć na uwadze, że – co do zasady - Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139).</xText>
<xText>Jak wskazał Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach (np. wyrok z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, wyrok z dnia 21 października 2005r., sygn. akt III CK 73/05, wyrok z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt III CK 245/04, LEX nr 174185), skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisu <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu. Dla skuteczności zarzutu naruszenia <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008r., I ACa 180/08, LEX nr 468598).</xText>
<xText>W kontekście powyższych uwag stwierdzić należy, że wbrew przekonaniu apelującego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy i nie naruszył przy tym dyspozycji <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> Przeprowadzona przez ów Sąd ocena tegoż materiału jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, natomiast zarzuty strony pozwanej sprowadzają się do przeciwstawienia ocenie Sądu I instancji własnej, odmiennej oceny okoliczności faktycznych zachodzących w niniejszej sprawie na tle spornych postanowień łączącej strony umowy kredytowej.</xText>
<xText>Kolejno wskazać trzeba, że nie miał racji apelujący wskazując, że postępowanie dowodowe powinno zostać uzupełnione o zeznania świadka <xAnon>M. D.</xAnon>, które odbyło się na gruncie sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie, o sygn. akt I C 195/17. Okoliczności objęte tym wnioskiem podlegały pominięciu jako nieistotne dla rozstrzygnięcia. Świadek <xAnon>D.</xAnon> z pewnością ma wiedzę na temat praktyki działania pozwanego i uwarunkowań działalności banku. Nie ma też wątpliwości, że bank miał swoją pragmatykę służbową, poruszał się w ramach obowiązków nakładanych na tego typu instytucje i działał w warunkach rynkowych. W okolicznościach sprawy nie chodzi jednak o zasady tworzenia produktu kredytowego, lecz o to, czy pozwany jako instytucja kredytowa, mająca obowiązek poszanowania słusznego interesu konsumenta, przedstawił w sposób realny i zrozumiały dla powódki również negatywne skutki, jakie mogą wiązać się z powiązaniem kredytu z ryzykiem walutowym. Nawet kwestia dowolności banku w ustalaniu kursu walut musi być analizowana w kontekście uprawnień i obowiązków, które wynikają z konkretnej umowy, a nie ogólnie z uwarunkowań rynkowych. Oznacza to, że zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 227" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 227 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 235<xSUPx>2 </xSUPx>§ 1 pkt 2 k.p.c.</xLexLink> należało ocenić jako chybiony.</xText>
<xText>Jako niezasadny ocenić należało zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 299" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 299 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 233;art. 233 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 233 § 1 k.p.c.</xLexLink> Zdaniem Sądu odwoławczego, Sąd Rejonowy w pełni zasadnie uznał zeznania powódki za wiarygodne, albowiem były one spójne, logiczne i wewnętrznie sprzeczne. W konsekwencji jako słuszne należało ocenić oparcie się przez Sąd na nich podczas ustalania stanu faktycznego. Zaznaczyć trzeba, że w świetle doświadczenia życiowego Sądu zdobytego podczas orzekania w podobnych sprawach, zasadnym było przyjęcia, że choć powódka podpisała zarówno wniosek, jak i umowę jednakże, nie jest to równoznaczne z potwierdzeniem przeprowadzenia rozmów informujących o związanych z tym skutkach, a zwłaszcza o mechanizmach spłaty takiego kredytu, w sposób adekwatny. Doświadczenie życiowe wskazuje bowiem, że wiele dokumentów dotyczących zawarcia umowy jest podpisywana bez rzetelnego wyjaśnienia. Nierzadko się zdarza, że konsumenci są stawiani w sytuacji, w której podpisują oświadczenia, stanowiące warunek zawarcia umowy.</xText>
<xText>Nietrafnym okazał się zarzut naruszenia <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.</xLexLink> W ocenie apelującego zarzut ten polegał na niezastosowaniu i nieobciążaniu powódki kosztami zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego, podczas gdy była ona stroną przegrywającą proces, a skoro tak to powinna ona zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie poczynione wydatki związane z zastępstwem procesowym przez profesjonalistę. Sąd odwoławczy nie zgadza się z apelującym. Powódki – <xAnon>A. S.</xAnon> i <xAnon>I. B.</xAnon> wspólnie zaciągnęły kredyt na zakup nieruchomości, przy czym choć <xAnon>I. B.</xAnon> w gruncie rzeczy nie partycypuje w kosztach spłaty niniejszego zobowiązania, to jak słusznie zauważył Sąd I instancji, między powódkami zachodzi współuczestnictwo materialne. Mając to na uwadze, nie sposób uznać, że powódka <xAnon>I. B.</xAnon> w gruncie rzeczy przegrała sprawę i w konsekwencji, obciążyć ją kosztami zastępstwa procesowego. W tym stanie faktycznym bowiem nie ma jakichkolwiek przesłanek do potraktowania postępowania względem <xAnon>I. B.</xAnon>, jako osobnego.</xText>
<xText>Przechodząc na grunt zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, rozpocząć należy od uwag natury ogólnej. Z treści <xLexLink xArt="art. 385;art. 1;art. 1 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385 1 § 1 k.c.</xLexLink> wynika, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są klauzule umowne, które spełniają łącznie trzy przesłanki pozytywne: zawarte zostały w umowach z konsumentami, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają interesy konsumenta. Kontrola abuzywności postanowień umowy wyłączona jest jedynie w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek negatywnych, to jest: gdy postanowienie umowne zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem oraz postanowienie umowne określa główne świadczenia stron i jest sformułowane w sposób jednoznaczny.</xText>
<xText><xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 3" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">Artykuł 385<xSUPx>1</xSUPx> § 3 k.c.</xLexLink> stanowi, że nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Przez „rzeczywisty wpływ” należy rozumieć realną możliwość oddziaływania na treść postanowień umownych. Fakt, że konsument znał treść danego postanowienia i rozumiał je, nie przesądza o tym, że zostało ono indywidualnie uzgodnione. Za uzgodnione indywidualnie trzeba bowiem uznawać tylko takie klauzule umowne, na których treść istotnie mógł on w praktyce oddziaływać. Innymi słowy, należy badać, czy konsument miał realny wpływ na ewentualną zmianę klauzul proponowanych przez przedsiębiorcę i czy z możliwości tej zdawał sobie sprawę. Do tego, by skutecznie wykazać fakt, że klauzula była uzgodniona z konsumentem, nie wystarcza opatrzenie kontrolowanego postanowienia wzmiankami typu: „wyrażam zgodę”, „przyjmuję własnoręcznym podpisem” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013 r., VI ACa 1241/12, LEX nr 1322083). W konsekwencji postanowieniami indywidualnie uzgodnionymi będą takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez samego konsumenta. W przedmiotowej sprawie w istocie nie było możliwości negocjacji wzorca umowy co do indeksacji kredytu (w kształcie wynikającym z umowy) i negocjacje takie nie były prowadzone. Pozwany nie wykazał, aby były to postanowienia uzgodnione indywidualnie, mimo że zgodnie z <xLexLink xArt="art. 385;art. 1;art. 1 § 4" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385 1 § 4 k.c.</xLexLink> ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na pozwanym. Okoliczność, że powodowie sami wnioskowali o udzielenie kredytu indeksowanego do waluty obcej <xAnon> (...)</xAnon>, powodowie we wniosku kredytowym zaznaczył walutę <xAnon> (...)</xAnon>, a także powodowie mieli zdolność kredytową do zaciągnięcia zobowiązania w walucie polskiej oraz, że strony indywidualnie uzgodniły treść harmonogramu spłat, stanowiącego załącznik do umowy, w którym wskazana była wysokość kwoty kredytu wyrażona w walucie <xAnon> (...)</xAnon> w żadnym razie nie świadczą o indywidualnym uzgodnieniu treści postanowień dotyczących indeksacji, dotyczą innych czysto technicznych postanowień umowy, porządkujących spłatę kredytu, harmonogram spłat, daty przeliczenia wysokości rat. Należy wskazać, że zgoda na zawarcie umowy o kredyt zawierający klauzule indeksacyjne nie jest tożsama z faktem indywidualnych negocjacji w przedmiocie treści tych konkretnych klauzul, których to negocjacji z powodami nie było.</xText>
<xText>Warto przy tym zwrócić uwagę, że także w świetle dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego nie powinno budzić wątpliwości, iż postanowienia § 11 ust 5 umowy kredytowej z dnia 11 maja 2007 roku, nr <xAnon> (...)</xAnon> mają charakter niedozwolony, uznaje się bowiem, iż określenie wysokości należności obciążającej konsumenta z odwołaniem do tabel kursów ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC Nr 11 z 2016 r., poz. 134, z dnia 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16 z dnia 19 września 2018 r., I CNP 39/17, z dnia 24 października 2018 r., II CSK 632/17, z dnia 13 grudnia 2018 r., V CSK 559/17, z dnia 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18, z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP Nr 12 z 2019 r., poz. 115, z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, z dnia 29 października 2019 r., IV CSK 309/18 i z dnia 11 grudnia 2019, V CSK 382/18). Dość dobitnie stanowisko takie wyrażone jest w tezie wyroku z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, gdzie Sąd Najwyższy podniósł, że mechanizm ustalania kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, zaś klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści, a przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną banku, jest klauzulą niedozwoloną w rozumieniu <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink> Klauzule takie kształtują prawa i obowiązki konsumenta – kredytobiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami przez uzależnienie warunków waloryzacji świadczenia od kompetencji silniejszej strony umowy, tj. banku, a odwołanie do kursów walut zawartych w „Tabeli kursów” obowiązującej w banku oznacza naruszenie równorzędności stron umowy przez nierównomierne rozłożenie uprawnień i obowiązków między partnerami stosunku obligacyjnego.</xText>
<xText>Odnotować także należy, że stosownie do treści <xLexLink xArt="art. 385(2)" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>2 </xSUPx>k.c.</xLexLink> oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. W rezultacie przy dokonywaniu oceny niedozwolonego charakteru określonego postanowienia umownego, w tym także oceny indywidualnej, nie ma żadnego znaczenia, w jaki sposób umowa była wykonywana przez strony. W szczególności nie ma znaczenia, czy przedsiębiorca rzeczywiście korzystał z możliwości, jakie wynikają dla niego z określonego brzmienia postanowień umownych. Istotne jest jedynie, że nie było żadnych przeszkód, aby z takich uprawnień, mogących naruszać interesy konsumenta, skorzystał. Postanowienie umowne ma niedozwolony charakter nie dlatego, że jest w niewłaściwy sposób wykorzystywane przez przedsiębiorcę. Postanowienie jest niedozwolone, jeśli daje kontrahentowi konsumenta możliwość działania w sposób rażąco naruszający interesy konsumenta. Dlatego też nie miało żadnego znaczenia dla stwierdzenia niedozwolonego charakteru określonych postanowień umownych to, w jaki sposób pozwany bank rzeczywiście ustalał kurs waluty, do której kredyt był indeksowany. Sama konstrukcja indeksacji nie jest niedozwolona, w tym również w przypadku kredytów udzielanych konsumentowi nie powinna więc być uznana za nieuczciwą co do zasady. Konstrukcja indeksacji kredytu nie jest sprzeczna z prawem, jak też nie można wykluczyć jej stosowania w umowach zawieranych z konsumentami. Jednakże kwestionowane przez powodów postanowienia umowne przewidujące indeksację kredytu muszą być rozpatrywane łącznie, gdyż wszystkie one decydują o kształcie przedmiotowej umowy kredytu, w zakresie indeksacji.</xText>
<xText>Reasumując należy stwierdzić, że w realiach niniejszej sprawy, występują przesłanki do uznania postanowień przewidujących indeksację kredytu za postanowienia niedozwolone. Umowa kredytu nie określała szczegółowego sposobu ustalania kursu, przez co powodowie byli zdani na arbitralne decyzje banku w tej kwestii. Ponadto o abuzywności tych postanowień świadczy ich nietransparentność. Umowa kredytu nie przedstawiała w sposób przejrzysty konkretnych działań mechanizmu wymiany waluty obcej, tak by powodowie byli w stanie samodzielnie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla nich z umowy konsekwencje ekonomiczne. W tej sytuacji pomiędzy stronami przedmiotowej umowy zakłócona została równowaga kontraktowa, bowiem treść kwestionowanych postanowień umożliwiała bankowi jednostronne kształtowanie sytuacji powodów, będących konsumentami, w zakresie wysokości jego zobowiązania wobec banku. W oparciu o sporne postanowienie umowne nie sposób wskazać, kiedy zmianie ulega oprocentowanie, w jaki sposób i w oparciu o jakie przesłanki dokonywana jest zmiana oprocentowania, a także jakie w danym okresie powinno być prawidłowo ustalone oprocentowanie. Ani w umowie ani w żadnym z przedstawionych przez strony dokumentów, w tym w zasadach udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych dla osób fizycznych – w ramach MultiPlanów, dotyczących stosunku zobowiązaniowego nie zostały w istocie zdefiniowane pojęcia „stopy referencyjnej” i „parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego”. Te zwroty są niejasne, niekonkretne i nieczytelne. Ogólnikowe wskazanie, że istnieje możliwość jednostronnej zmiany oprocentowania w razie zmiany niesprecyzowanych bliżej w umowie „parametrów finansowych” nie może być uznane za „jednoznaczne”, transparentne i jasne.</xText>
<xText>Sąd pierwszej instancji słusznie dokonał więc indywidualnej kontroli charakteru spornego postanowienia pod kątem zaistnienia przesłanek abuzywności. Tym samym niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> §1 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Konsekwencją uznania za abuzywne § 7 ust. 1 i 11 ust. 5 umowy kredytu, było trafne przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że nie wiążą one powodów od początku i z mocy prawa (<xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 2 in fine k.c.</xLexLink>). W zaistniałej sytuacji należało odpowiedzieć na pytanie, czy przedmiotowa umowa bez uznanych za niedozwolone postanowień nadal mogła obowiązywać jej strony. Dla porządku należy dodać, że powodowie nie domagali się ustalenia jej nieważności.</xText>
<xText>Przed odniesieniem się do tej kwestii należy przywołać stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrażone w wyroku z 3 października 2019 r. (w sprawie C-260/18), w którym zostało wskazane, że celem art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie jest unieważnienie wszystkich umów zawierających nieuczciwe warunki, lecz zastąpienie formalnej równowagi, jaką umowa ustanawia między prawami i obowiązkami stron umowy, rzeczywistą równowagą pozwalającą na przywrócenie równości między nimi. Według Trybunału przywrócenie rzeczywistej równowagi polega na dalszym obowiązywaniu umowy, o ile jest to możliwe, lecz bez zmian wynikających ze zniesienia nieuczciwych warunków. W orzeczeniu tym Trybunał wykluczył jednocześnie możliwość wypełnienia luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, z zastrzeżeniem, że możliwość ta (tj. uzupełnienie umowy ww. przepisami) jest ograniczona do przypadków, gdy strony danej umowy wyrażą na to zgodę. Dodatkowo możliwość uzupełnienia umowy ograniczona jest do przypadków, w których usunięcie nieuczciwego postanowienia umownego zobowiązywałoby sąd do unieważnienia umowy jako całości, narażając tym samym konsumenta na szczególnie szkodliwe skutki, tak że ten ostatni zostałby tym ukarany.</xText>
<xText>Natomiast w wyrokach z 30 kwietnia 2014 r. (w sprawie C-26/13) oraz z 26 marca 2019 r. (w sprawach C-70/17 i C-179/17), Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykluczył, by sąd krajowy mógł zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w umowach, ponieważ takie uprawnienie mogłoby zagrażać realizacji długoterminowego celu ustanowionego w art. 7 dyrektywy 93/13. Uprawnienie to przyczyniłoby się bowiem do wyeliminowania zniechęcającego skutku wywieranego na przedsiębiorców poprzez zwykły brak stosowania takich nieuczciwych warunków wobec konsumentów, ponieważ nadal byliby oni zachęcani do stosowania rzeczonych warunków, wiedząc, że nawet gdyby miały one być unieważnione, to jednak umowa mogłaby zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy, tak aby zagwarantować w ten sposób interes ww. przedsiębiorców.</xText>
<xText>Zdaniem Sądu Okręgowego przedstawione wyżej stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyklucza nie tylko tzw. redukcję utrzymującą skuteczność postanowienia abuzywnego, ale także wyłącza możliwość uzupełniania luk w umowie powstałych po wyeliminowaniu takiego postanowienia. W konsekwencji umowa powinna „w zasadzie nadal obowiązywać, bez jakiejkolwiek zmiany innej niż wynikająca z uchylenia nieuczciwych warunków, o ile takie dalsze obowiązywanie umowy jest prawnie możliwe zgodnie z zasadami prawa wewnętrznego” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16, OSNC 2018/7-8/79 oraz powołane w nim orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej).</xText>
<xText>Podzielając przedstawioną wyżej argumentację Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy zaakceptował stanowisko Sądu Rejonowego, który uznał, że umowa kredytu zawarta przez strony, po wyeliminowaniu z niej ww. niedozwolonych postanowień mogła nadal obowiązywać. Po tym zabiegu nie zmienił się również jej charakter.</xText>
<xText>Należy zauważyć, że zgodnym celem i zamiarem stron było zawarcie umowy kredytu indeksowanego kursem waluty obcej. Jednakże nie można wywodzić twierdzenia, iż zamiarem powódek było podpisywanie umowy zawierającej niedozwolone postanowienia umowne. Skoro pozwany zawarł w umowie kredytu, łączącej go z powódkami tego rodzaju postanowienia, nie może obecnie skutecznie powoływać się na brak możliwości ingerencji przez Sąd w ten stosunek umowny. Podstawą prawną tej ingerencji, polegającej na wyeliminowaniu §7 ust. 1 i §11 ust. 5 z umowy jest <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 2 k.c.</xLexLink>, interpretowany w taki sposób, aby uzyskać rozstrzygnięcie zgodne z celem wyrażonym w <xLexLink xArt="art. 6;art. 6 ust. 1;art. 7;art. 7 ust. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1</xLexLink> dyrektywy 93/13.</xText>
<xText>Wbrew twierdzeniom apelanta, Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia <xLexLink xArt="art. 56" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 56 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 358;art. 358 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 358 § 2 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 ust. 3" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe</xLexLink> w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. Wskazać należy, że w wyniku zmiany ustawy do <xLexLink xArt="" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">prawa bankowego</xLexLink> został wprowadzony m.in. <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 ust. 2;art. 69 ust. 2 pkt. 4 a" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 ust. 2 pkt 4a</xLexLink>, zgodnie z którym umowa kredytu powinna określać, w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego wyliczana jest kwota kredytu, jego transze i raty kapitałowo-odsetkowe oraz zasady przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu. Zgodnie z art. 4 ustawy antyspreadowej w przypadku kredytów lub pożyczek pieniężnych zaciągniętych przez kredytobiorcę lub pożyczkobiorcę przed dniem wejścia w życie ustawy (co nastąpiło 26 sierpnia 2011 r.) ma zastosowanie <xLexLink xArt="art. 69;art. 69 ust. 2;art. 69 ust. 2 pkt. 4 a;art. 75 b" xIsapId="WDU19971400939" xTitle="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939">art. 69 ust. 2 pkt 4a oraz art. 75b prawa bankowego</xLexLink>, w stosunku do tych kredytów lub pożyczek pieniężnych, które nie zostały całkowicie spłacone - do tej części kredytu lub pożyczki, która pozostała do spłacenia. W tym zakresie bank dokonuje bezpłatnie odpowiedniej zmiany umowy kredytowej lub umowy pożyczki. Na podstawie ww. ustawy zostało wprowadzone rozwiązanie pozwalające wyeliminować z obrotu postanowienia umowne zawierające niejasne reguły przeliczania należności kredytowych zarówno na przyszłość, jak i w odniesieniu do wcześniej zawartych umów w części, która pozostała do spłacenia. Pozwany Bank nie skorzystał jednak z tej możliwości. Nie zaproponował powodom odpowiedniej zmiany umowy, polegającej na wprowadzeniu do niej mechanizmów indeksacji opartych na obiektywnych miernikach. Wejście w życie ww. ustawy nie spowodowało zatem, że zamieszczone w przedmiotowej umowie kredytowej klauzule waloryzacyjne, nieokreślające sposobu ustalania kursu waluty waloryzacji, przestały być abuzywne. Przyznanie kredytobiorcy ustawowego uprawnienia do spłaty kredytu w walucie waloryzacji nie zmienia faktu, że przeliczanie wypłaconej powodom w złotych polskich kwoty na franki szwajcarskie zostało dokonane na podstawie kursu tej waluty wyznaczonego przez Bank według jego uznania. W ten sam sposób Bank określał wysokość poszczególnych raty kredytu spłacanych przez powodów. Ponadto zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zajętym w wyroku z 3 października 2019 r. (w sprawie C-260/18), wyklucza się możliwość wypełnienia luk w umowie spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym. W wyroku z 26 marca 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w sprawie C-70/17) wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 sądy odsyłające są zobowiązane do zaniechania stosowania nieuczciwych warunków umownych, aby nie wywierały one, w braku sprzeciwu konsumenta, wiążących wobec niego skutków. Następnie powołując się na dotychczasowe orzecznictwo, Trybunał zaznaczył, że w przypadku stwierdzenia przez sąd krajowy nieważności nieuczciwego warunku zawartego w umowie zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w taki sposób, że niezgodny z tym przepisem jest przepis prawa krajowego dający sądowi krajowemu możliwość uzupełnienia tej umowy poprzez zmianę treści owego warunku (wyroki: z dnia 14 czerwca 2012 r., (...), C-618/10, EU:C:2012:349, pkt 73; z dnia 30 kwietnia 2014 r., K. i K. R., C-26/13, EU:C:2014:282, pkt 77.) W dalszej części Trybunał dodał, że w sytuacji, w której umowa pożyczki hipotecznej zawarta między przedsiębiorcą a konsumentem nie może dalej obowiązywać po usunięciu nieuczciwego warunku, art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie można interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on temu, aby sąd krajowy, w celu uniknięcia unieważnienia tej umowy, zastąpił ten warunek umowny tym stanowiącym punkt odniesienia przepisem ustawowym w nowym brzmieniu przyjętym już po zawarciu umowy w sytuacji, gdy stwierdzenie nieważności umowy naraża konsumenta na szczególnie niekorzystne konsekwencje.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie nie zachodziła sytuacja wskazana przez Trybunał, która upoważniałaby Sąd do uzupełnienia zawartej przez strony umowy kredytu w oparciu o <xLexLink xArt="art. 358;art. 358 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 358 § 2 k.c.</xLexLink> Przedmiotowa umowa mogła bowiem obowiązywać po wyeliminowaniu z niej abuzywnych postanowień, tym samym nie istniała potrzeba jej uzupełnienia.</xText>
<xText>Na zakończenie wskazać trzeba, że Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zakwestionowania oparcia przez Sąd Rejonowy rozstrzygnięcia o zasądzeniu na rzecz powódek określonych należności na zasadach <xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 2 k.c.</xLexLink> Zgodnie z treścią tejże regulacji, świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Jest to szczególny wypadek bezpodstawnego wzbogacenia, albowiem do zaistnienia tego zobowiązania dochodzi w wyniku spełnienia świadczenia przez zubożonego, a nie poprzez jakiekolwiek inne przesunięcia majątkowe, niebędące świadczeniem (jak w pozostałych wypadkach bezpodstawnego wzbogacenia). Jednocześnie zachodzi brak podstawy prawnej do świadczenia, przez co rozumie się brak causae świadczenia lub jej wadliwość. Przy ocenie czy miało miejsce nienależne świadczenie istotna jest podstawa prawna i cel świadczenia, a nie podstawa prawna wzbogacenia (tak SN w wyroku z dnia 7 maja 2015 r., II CSK 441/14, opubl. baza prawna LEX Nr 1767091). Z uwagi na fakt, iż nienależne wzbogacenie jest postacią bezpodstawnego wzbogacenia, ogólne przesłanki z <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink> muszą być spełnione również w wypadku nienależnego świadczenia. Jednakże przesłanka wzbogacenia musi być tutaj rozumiana w sposób szczególny. Roszczenie kondykcyjne uzasadnia sam fakt spełnienia nienależytego świadczenia, a więc nie zachodzi konieczność badania, czy i w jakim zakresie spełnione świadczenie wzbogaciło osobę, na rzecz której świadczenie zostało spełnione, jak również, czy spełniający świadczenie został „zubożony”. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 grudnia 1999 r.: „zwrotu nienależnego świadczenia może żądać każdy, kto spełnił świadczenie, nie wiedząc, że do świadczenia nie był zobowiązany” (I CKN 203/98, opubl. baza prawna LEX Nr 50687, tak również wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 lipca 2013 r., I. ACa. 182/13, opubl. baza prawna LEX Nr 1345542).</xText>
<xText>Sąd I instancji nie uchybił dyspozycji tak rozumianego przepisu <xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 2 k.c.</xLexLink> Przy uwzględnieniu abuzywnego mechanizmu postanowień umów łączących strony okazuje się, iż kwoty pobierane od powódki przez bank w pewnej mierze stanowią nadwyżkę. Skoro mechanizm waloryzacji nie wiąże, to oznacza, że bank wykorzystując ten mechanizm pobrał kwoty bez podstawy prawnej. Powódce <xAnon>A. S.</xAnon> przysługuje zatem prawo do żądania ich zwrotu w oparciu o przepis <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405</xLexLink> w związku z <xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 1 i 2 k.c.</xLexLink>, o czym Sąd Rejonowy prawidłowo orzekł w <xLexLink xArt="art. 410 pkt. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">punkcie 1</xLexLink>. zaskarżonego orzeczenia.</xText>
<xText>Podsumowując powyższy wywód stwierdzić należy, iż wywiedziona przez pozwanego apelacja nie zawierała zarzutów, mogących podważyć rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego. Wniesiona apelacja była bezzasadna, nie zasługiwała na uwzględnienie i w konsekwencji podlegała oddaleniu na podstawie <xLexLink xArt="art. 385" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 385 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>W zakresie kosztów postępowania, Sąd Okręgowy orzekł w zgodzie z zasadą odpowiedzialnością za wynik procesu (<xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink>), w konsekwencji zasądzając od pozwanego na rzecz powódki <xAnon>A. S.</xAnon> kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego (§ 2 ust.6 w zw. z § 10 ust.1 pkt.1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
| null | null | null |
[
"art. 385^1^k.c. /i następne/"
] |
Sabina Szwed
| null |
Sabina Szwed
|
[
"Klauzule niedozwolone",
"Klauzule abuzywne"
] | 26
|
Sygn. akt III Ca 1553/21
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2021 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwaA. S.iI. B.przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.o zapłatę:
1
zasądził od(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzeczA. S.kwotę 55.903,49 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21 grudnia 2018 roku do dnia zapłaty;
2
oddalił powództwo w pozostałym zakresie;
3
zasądził od(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzeczA. S.kwotę 6.160,06 zł tytułem stosunkowej części kosztów procesu.
Powyższy wyrok Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych:
W dniu 11 maja 2007 r. powódkiA. S.iI. B.– będące siostrami – zawarły z pozwanym bankiem (funkcjonującym wówczas pod(...) Bank S.A.) umowę kredytu hipotecznego dla osób fizycznych(...)nr(...), waloryzowanego kursem(...)na kwotę 270.000 zł w celu nabycia prawa własności lokalumieszkalnego nr (...), położonego weW.przyul. (...). Lokal miał zostać nabyty przezA. S.. Zgodnie z umową okres kredytowania wynosi 360 miesięcy, a spłata kredytu odbywa się w równych ratach kapitałowo-odsetkowych. Oprocentowanie kredytu w stosunku rocznym w dniu zawarcia umowy wynosiło 3,50%, a w okresie ubezpieczenia kredytu dokonanego zgodnie z § 1 ust. 8 w zw. z § 3 ust. 6 pkt 1 (do czasu przedłożenia odpisu księgi wieczystej potwierdzającego prawomocny wpis hipoteki) oprocentowanie to ulegało podwyższeniu o 1,5 punktu procentowego i wynosiło 5,00%.
Zabezpieczeniem kredytu jest hipoteka kaucyjna do kwoty 405.000 zł ustanowiona nalokalu mieszkalnym nr (...), położonym weW.przyul. (...), będącego przedmiotem własności powódkiI. B..
Zgodnie z § 6 ust. 1 w zw. z § 12B ust. 1 i 2 umowy, spłata kredytu następuje na podstawie nieodwołalnego przez czas trwania umowy zlecenia dokonywania przelewu ze wskazanego rachunku bankowego.
W świetle treści § 7 ust. 1 umowy, pozwany udzielił powódkom kredytu waloryzowanego kursem kupna waluty(...)według tabeli kursowej(...) Bank S.A., a kwota kredytu w walucie została określona na podstawie kursu kupna waluty z tabeli kursowej banku z dnia i godziny uruchomienia kredytu.
W § 10 ust. 1-2, 4 i 6 umowy postanowiono, że kredyt jest oprocentowany według zmiennej stopy procentowej, która w dniu zawarcia umowy została ustalona w wysokości określonej w powołanym § 1 ust. 8. Wysokość zmiennej stopy procentowej, ustalona została jako stawka bazowa LIBOR 3M z dnia 27 kwietnia 2007 r. wynosząca 2,35%, powiększona o stałą w całym okresie kredytowania marżę Banku w wysokości 1,15%. W przypadku zmiany stawki bazowej LIBOR 3M o co najmniej 0,10 punktu procentowego, Bank uprawniony był do zmiany wysokości oprocentowania kredytu najpóźniej piątego dnia roboczego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonana została zmiana stawki bazowej. Zmiana wysokości oprocentowania kredytu dokonana zgodnie z § 10 ww. umowy nie stanowiła zmiany umowy.
W § 11 ust. 5 umowy kredytowej strony uzgodniły, że raty kapitałowo-odsetkowe spłacane są w złotych po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży(...)z tabeli kursowej banku obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50.
W § 30 umowy zawarto oświadczenie powódek, zgodnie z którym zostały dokładnie zapoznane z warunkami udzielania kredytu złotowego waloryzowanego kursem waluty obcej, w tym w zakresie zasad dotyczących spłaty kredytu i w pełni je akceptują. Zgodnie z treścią oświadczeń kredytobiorczynie są świadome, iż z kredytem waloryzowanym związane jest ryzyko kursowe, a jego konsekwencje wynikające z niekorzystnych wahań kursu złotego wobec walut obcych mogą mieć wpływ na wzrost kosztów obsługi kredytu.
W § 31 umowy strony ustaliły, że kredytobiorcy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania wynikające z umowy.
Powódki zawarły umowę kredytową jako konsumentki.
Zawarcie umowy kredytu było poprzedzone złożeniem w dniu 27 marca 2007 r. przezA. S.iI. B.wniosku o jego udzielenie. Zgodnie z informacjami przytoczonymi we wniosku, powódki spłacały wówczas dwa kredyty, tj. kredyt w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym w kwocie 1.000 zł oraz kredyt odnawialny w kwocie 3.000 zł, udzielone przezBank (...).
O wyborze oferty pozwanego Banku zadecydował wykaz porównawczy ofert kredytowych z różnych banków, przygotowany przez doradcę finansowego zespółki (...). Po rozmowie z analitykiem finansowym zatrudnionym we wskazanej wyżej spółce, powódkaA. S.udała się bezpośrednio do placówki pozwanego Banku, gdzie została jej przedstawiona oferta kredytu indeksowanego do waluty(...). W okresie ubiegania się o kredyt mieszkaniowy, powódkaA. S.pracowała na stanowisku urzędnika, osiągając z tego tytułu wynagrodzenie za pracę w kwocie około 2.400 zł miesięcznie. Z uwagi na wysokość osiąganych dochodów,A. S.nie miała samodzielnej zdolności kredytowej, stąd też dla uzyskania kredytu koniecznym było, aby zaciągnęła go wspólnie z innym kredytobiorcą. Siostra powódki –I. B., zgodziła się pomócA. S.i wystąpiła wspólnie z nią, jako współkredytobiorca, o przyznanie kredytu, jak również celem zabezpieczenia wierzytelności kredytowej, przystała na ustanowienie hipoteki kaucyjnej na przysługującym jej prawie własności lokalu mieszkalnego. Mając na względzie wysokość osiąganych dochodów, powódkaA. S.nie rozważała zawarcia umowy kredytowej w polskich złotych, jako że wysokość rat była dla powódki w tym wariancie zbyt wysoka. Powódka nie posiadała zdolności kredytowej niezbędnej dla zawarcia umowy kredytu złotowego. Wobec powyższego, powódki zdecydowały się na zawarcie umowy kredytowej indeksowanej do waluty(...).
W dacie zawarcia umowy kredytowej, pracownik pozwanego Banku przedstawił powódkom symulację, jak zmieniały się wahania kursu waluty(...)na przestrzeni lat. Powódki miały świadomość, iż może dojść do wahań kursowych, jednakże po analizie przedstawionych im danych, miały przekonanie, że frank szwajcarski jest walutą stabilną i możliwe są jedynie niewielkie różnice kursowe na przestrzeni lat.
Po przybyciu przez powódki do placówki pozwanego Banku celem podpisania umowa kredytu, na powódki oczekiwał już uprzednio przygotowany wzorzec umowy kredytowej. Powódki nie miały możliwości negocjowania jakichkolwiek postanowień umowy.
Kredyt został uruchomiony w dniu 18 maja 2007 r. w walucie polskiej w kwocie 270.000 zł. Kwota kredytu wyrażona w walucie waloryzacji w umowie kredytowej wynosiła 117.565,09 CHF. W umowie kredytowej strony zastrzegły, że kwota wyrażona w walucie(...)ma charakter wyłącznie informacyjny, zaś wartość kredytu wyrażona w walucie obcej może być inna w dniu uruchomienia kredytu. W harmonogramie spłat z dnia 18 maja 2007 r. wartość kredytu w walucie obcej wynosiła 120.745,94 CHF.
W dniu uruchomienia kredytu, tj. w dniu 18 maja 2007 r. kurs kupna(...)wynosił 2,2361 PLN, zaś kurs sprzedaży(...)2,3367 PLN.
Spłat rat kredytowych w okresie od 18 maja 2007 r. do 23 sierpnia 2018 r. dokonywała wyłącznie powódkaA. S.. Spłaty dokonywane były w walucie polskiej.
Pozwany z dniem 1 lipca 2009 r. zmienił regulamin udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych dla osób fizycznych w ramach MultiPlanów, wprowadzając do regulaminu postanowienia dotyczące możliwości spłaty kredytu hipotecznego bezpośrednio w walucie waloryzacji. Powyższa propozycja miała na celu wykonanie zaleceń RekomendacjiS (...). Powódki nigdy nie skorzystały z możliwości spłaty kredytu bezpośrednio w walucie(...).
W okresie od dnia 2 lutego 2009 r. do dnia 23 sierpnia 2018 r. powódkaA. S.dokonała spłat rat kapitałowo-odsetkowych na łączną kwotę 46.004,65 CHF.
Uwzględniając rzeczywiste spłacone przez powódkęA. S.raty kapitałowo-odsetkowe w okresie od dnia 2 lutego 2009 r. do dnia 23 sierpnia 2018 r., w zestawieniu z ratami kapitałowo-odsetkowymi wyliczonymi przy uwzględnieniu kursu sprzedaży(...)z dnia 18 maja 2007 r., wysokość nadpłaty dokonanej przez powódkę wynosi łącznie 23.924,12 CHF.
Pismem z dnia 15 października 2018 r., zatytułowanym jako „reklamacja”, powódki wniosły o to, aby Bank usunął z umowy zapis § 7 ust. 1 umowy oraz § 11 ust. 5 umowy, jako rażąco naruszające interesy konsumentów. Nadto powódki wniosły o wyliczenie i zwrot nadpłaconych rat kredytu powstałych z tytułu narzuconego przez Bank sposobu spłaty kredytu, stanowiącego nadwyżkę nad kwotami rat rzeczywiście uiszczonych, a kwotami jakie winny zostać zapłacone, gdyby jako wskaźnik wysokości raty przyjęty był kurs franka szwajcarskiego z dnia uruchomienia kredytu.
Pismem z dnia 24 października 2018 r.(...) S.A.wW.odmówił uwzględnienia reklamacji powódek.
Następnie, pismem z dnia 12 grudnia 2018 r., doręczonym pozwanemu w dniu 14 grudnia 2018 r., powódki wezwały Bank do zapłaty kwoty 61.220,48 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania tytułem pobrania przez Bank rat spłaty kredytu hipotecznego w zawyżonej wysokości.
Dokonując rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy Sąd Rejonowy pominął załączniki do odpowiedzi pozwanego na pozew w postaci: opinii biegłego wydanej w sprawach I C 3744/15 oraz I C 1598/15, publikacji(...)z 30 stycznia 2018 r. pt. Fakty na temat kredytów frankowych, stanowiska NBP z 5 września 2016 r., opinii ekonomicznejA. R.pt. Tabela kursowa mBanku – metodyka oraz analiza porównawcza, informacji w zakresie skutków projektu ustawy o sposobie przywracania równości stron niektórych umów kredytu i umów pożyczki, raportu Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego z 2013 r., opinii prawnej prof. dr hab.M. K.z 21 października 2016 r. Sąd i instancji wskazał, że pominąć należało również kopie protokołu rozprawy w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie, sygn. akt I C 195/1, zawierającego treść zeznań świadkaM. D., ponieważ Sąd – mając na uwadze zasadę bezpośredniości w przeprowadzaniu dowodów – nie był władny uwzględnić tych zeznań w niniejszej sprawie. Ponadto, okoliczności, celem wykazania których przedstawiono wymienione środki dowodowe nie są sporne, bądź nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Wskazane wyżej dokumenty nie zawierały informacji związanych ściśle z procesem zawierania umowy kredytu z powódkami, a jedynie ocenę skutków przewalutowania, stosowania spreadów walutowych przez banki czy skutków uznania postanowień umów kredytowych za niedozwolone. Były to zatem opinie prywatne, które mogłyby stanowić wyłącznie dowody z dokumentów prywatnych, a więc dowody na to, że osoby, które je podpisały złożyły zawarte w nich oświadczenia. Co więcej, opinie dotyczące skutków uznania postanowień umów kredytowych za niedozwolone stanowią de facto opinie co do prawa. Nie jest to zaś fakt, który mógłby stanowić przedmiot dowodu (art. 227 k.p.c.); nadto stosowanie i wykładnia prawa w konkretnej sprawie należy do domeny Sądu. Nie można pomijać faktu, że załączone przez pozwanego publikacje mają charakter ogólny i nie dotyczą problematyki kwestionowanego w tej sprawie postanowienia umowy kredytowej.
Sąd Rejonowy nie uwzględnił również wniosku pozwanego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadkaM. D.na okoliczności wskazane w punkcie IV odpowiedzi na pozew (k. 98v), tj. w szczególności przebiegu procedury związanej z udzielaniem kredytobiorcom kredytu hipotecznego, konstrukcji i sposobu funkcjonowania kredytu hipotecznego waloryzowanego do waluty obcej oraz zasad tworzenia tabeli kursowej w pozwanym Banku. Sąd miał na względzie, że świadekM. D.nie był zaangażowany w bezpośrednią obsługę powódek przy zawieraniu umowy kredytu i w związku z tym nie był obecny przy zawieraniu umowy z powódkami. Wobec powyższego, w ocenie Sądu,M. D.nie posiada wiedzy o istocie niniejszej sprawy, zaś jego przesłuchanie jawi się jako bezprzedmiotowe.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał powództwo za uzasadnione w części.
Zgodnie zart. 3851§ 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Jak następnie stanowiart. 3851§ 2-4 k.c., jeżeli postanowienie umowy nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Postanowienia umowy nie są uzgodnione indywidualnie, jeżeli na ich treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. W tym miejscu podkreślić należy, że okoliczność, iż konsument znał treść danego postanowienia i rozumiał je, nie przesądza jeszcze o tym, że zostało ono indywidualnie uzgodnione. Za uzgodnione indywidualnie trzeba bowiem uznawać tylko takie klauzule umowne, na których treść konsument mógł istotnie w praktyce oddziaływać (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 8 sierpnia 2019 r., I ACa 79/19, LEX).
Strona pozwana nie wykazała, że zapisy umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych(...)nr(...)z dnia 11 maja 2007 r. zostały uzgodnione indywidualnie z kredytobiorcami. Jak wynika bowiem wprost z przesłuchania powódek, nie miały one realnego wpływu na treść umowy. Co więcej, analizując treść umowy kredytu, z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego, można zasadnie stwierdzić, iż w tej konkretnej sprawie nie różniła się od stosowanego przez bank wzoru umowy. Wypada także zauważyć, że z istoty niedozwolonych postanowień umownych wynika, że są to postanowienia, na które konsument z reguły formalnie wyraził zgodę, podpisując umowę. Konsument jednakże nie ma rzeczywistej możliwości ocenić realnego znaczenia wszystkich proponowanych postanowień umownych i dlatego dokonując implementacji prawa europejskiego w ramach prawa krajowego ustawodawca przewidział możliwość uznania tego rodzaju postanowień za niewiążące konsumenta.
Dopuszczalność uznania konkretnego zapisu umowy jako postanowienia niedozwolonego warunkuje stwierdzenie, iż postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron.
W niniejszej sprawie powódki jako abuzywne oznaczyły zapisy umowy zawarte w § 7 ust. 1 i § 11 ust. 5 umowy, regulujące zasady przeliczania kwot kredytu waloryzowanego w(...)według kursu kupna/sprzedaży dla tejże waluty zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że klauzule przeliczeniowe określają główne świadczenia stron umowy kredytu. Pojęcie głównego świadczenia należy rozumieć wąsko, w nawiązaniu do pojęcia elementów przedmiotowo istotnych umowy (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2004 r., I CK 635/03). Należy podzielić stanowisko, że postanowienia bankowego wzorca umownego zawierającego uprawnienie banku do przeliczania sumy wykorzystanego przez kredytobiorcę kredytu do waluty obcej (klauzula tzw. spreadu walutowego) nie dotyczą głównych świadczeń stron w rozumieniuart. 3851§ 1 zdanie drugie k.c.(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, LEX).
Kolejną przesłanką warunkującą ocenę danego postanowienia umownego jako niedozwolonego w myślart. 3851§ 1 k.c.jest jego sprzeczność z dobrymi obyczajami przy kształtowaniu praw i obowiązków konsumenta, co rażąco narusza jego interesy. Pojęcia sprzeczności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów stanowią klauzule generalne, mają charakter niedookreślony i ocenny, przez co wymagają dokonania ich wykładni w każdej sprawie indywidualnie, z uwzględnieniem celu umowy, charakteru stosunku zobowiązaniowego, jak również zwyczajów i norm przyjętych w konkretnej dziedzinie aktywności gospodarczej. Jak wskazuje dorobek judykatury dobre obyczaje to reguły postępowania zgodne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. Jako sprzeczne z dobrymi obyczajami należy rozumieć działania, które zmierzają do dezinformacji lub wywołania błędnego mniemania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności, ukształtowania stosunku zobowiązaniowego, niezgodnie z zasadą równorzędności stron (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2018 r., VII AGa 836/18, LEX). Dla uznania klauzuli za niedozwoloną, zgodnie z przepisemart. 3851§ 1 k.c., poza kształtowaniem praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, musi ona rażąco naruszać jego interesy. Konieczne zatem jest tak ustalenie nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron umowy (sprzeczność z dobrymi obyczajami), jak i stwierdzenie prawnie relewantnego znaczenia tej nierównowagi (rażące naruszenie interesów konsumenta). Zauważyć przy tym należy, że postanowienie umowne, które rażąco narusza interesy konsumenta, zawsze okazuje się sprzeczne z dobrymi obyczajami, natomiast klauzula, której treść jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, nie w każdym przypadku równocześnie rażąco narusza interesy konsumenta. W judykaturze uznaje się, że pod pojęciem działania wbrew dobrym obyczajom kryje się wprowadzanie do umowy klauzul, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku, natomiast przez rażące naruszenie interesów konsumenta rozumie się nieusprawiedliwioną dysproporcję - na niekorzyść konsumenta - praw i obowiązków stron, wynikających z umowy (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2006 r., I CSK 173/06, LEX).
Należy przy tym podkreślić, że oceny abuzywności należy dokonywać z uwzględnieniem art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, zgodnie z którym nieuczciwy charakter warunków umowy należy określić z odniesieniem do okoliczności związanych z zawarciem umowy (urzędowe tłumaczenie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ((...)). Innym słowy dla oceny abuzywności bez znaczenia jest, czy w związku z postanowieniem niedozwolonym przedsiębiorca wykonywał umowę w ten sposób, żeby nie naruszyć dobrych obyczajów oraz interesów konsumenta. Taka wykładnia znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie podnosi się, iż oceny czy postanowienia umowy kredytowej są sprzeczne z dobrymi obyczajami i czy znacząco naruszają interesy konsumenta, należy dokonać na datę zawarcia umowy. Wynika to wprost z przepisuart. 3852k.c.Nie ma w tym zakresie znaczenia sposób wykonania tej umowy (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2019 r., I ACa 674/18, LEX). Innymi słowy, późniejsze zachowania stron danej czynności prawnej, w tym zwłaszcza sposób wykonywania umowy przez przedsiębiorcę, nie mają znaczenia dla stwierdzenia abuzywności zapisów umownych (uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, LEX). Dzieje się tak dlatego, iż skutek w postaci bezskuteczności niedozwolonego postanowienia umownego powstajeex tunc.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało rozstrzygnąć, czy postanowienie umowy zawarte w jej § 7 ust. 1 oraz w § 11 ust. 5 ma charakter niedozwolonego postanowienia umownego (klauzuli abuzywnej) i jaki ma to skutek dla wykonywania umowy. Bez wątpienia powódki na gruncie umowy mają status konsumentów, niewątpliwie bowiem zawarły ją jako osoby fizyczne bez bezpośredniego związku z własną działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 221k.c.).
W ocenie Sądu kwestionowane przez powódki zapisy umowne stanowią niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniuart. 3851§ 1 k.c.oraz nieuczciwy warunek umowy w rozumieniu dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE L 95, s. 29). Stwierdzić bowiem trzeba, iż kwestionowane zapisy umowne uprawniają de facto Bank do jednostronnego regulowania wysokości rat kredytu poprzez wyznaczanie kursu sprzedaży(...), bez jednoczesnego oznaczenia w umowie sposobu ustalania kursów walut, przez co rażąco naruszają interesy konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2020 r., I ACa 622/18, LEX). W takim przypadku bowiem to ekonomicznie silniejsza strona stosunku zobowiązaniowego, czyli kredytodawca, wyposażony został w uprawnienie do określenia kursu waluty dla obliczenia wysokości rat obciążających kredytobiorcę. Wbrew wyrażanemu w niniejszym postępowaniu przez stronę pozwaną stanowisku, dla oceny abuzywnego charakteru tychże zapisów nie ma wpływu sposób postępowania Banku w trakcie wykonywania umowy (tj. czy kursy waluty ustalane są przy uwzględnieniu konkretnych uwarunkowań rynkowych oraz konkurencyjnych czy też pozostają wobec realiów rynkowych zawyżone). Sąd oceniając umowę bada bowiem jej przejrzystość i możliwości jakie dawała stronom. Prawidłowa wykładniaart. 3851§ 1 k.c.prowadzi bowiem do wniosku, że decydujące znaczenie ma nie to, w jaki sposób przedsiębiorca stosuje postanowienia i dla kogo jest to korzystne, lecz to, w jaki sposób postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta. O ile więc zastosowanie indeksacji walutowej jest dopuszczalne co do zasady, to wymaga ono zastosowania takiego mechanizmu na etapie określania kursu(...)na potrzeby ustalenia każdej kolejnej raty, który byłby niezależny od arbitralnych decyzji kredytodawcy, w tym posłużenia się kursami innych instytucji finansowych, w szczególności średnim kursem NBP, nawet z określonym w umowie, dopuszczalnym poziomem odstępstwa, tak aby kredytobiorca z góry mógł ustalić poziom, do którego ponosi ryzyko związane ze skorzystaniem z takiego kredytu w konkretnym banku, oferującym znane z góry warunki ustalania wysokości rat kapitałowych, rzutujących automatycznie na wysokość faktycznie spłacanego oprocentowania. Kredytobiorca musi takie zapisy zaakceptować, mimo że nie jest w stanie z góry przewidzieć kwotowego wymiaru poszczególnych rat (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2020 r., V ACa 297/19, LEX).
W tym miejscu, odnosząc się do treści § 11 ust. 5 umowy kredytowej łączącej strony niniejszego postępowania, dodatkowo należy podkreślić, że postanowienie wzorca umowy tożsame z nim zostało uznane za niedozwolone wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie-Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 grudnia 2010 r. (XVII AmC 1531/09, LEX) oraz zarejestrowane w rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod nr(...). Nie można natomiast przeoczyć, że od dnia 26 sierpnia 2011 r. obowiązuje równieżart. 69 ust. 2 pkt 4a oraz ust. 3wprowadzone doPrawa bankowegona podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 165, poz. 984 – tzw. ustawa antyspreadowa), które stanowią, iż umowa o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska powinna zawierać szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych, oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu. W przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, kredytobiorca może dokonywać spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonać przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie. W tym przypadku w umowie o kredyt określa się także zasady otwarcia i prowadzenia rachunku służącego do gromadzenia środków przeznaczonych na spłatę kredytu oraz zasady dokonywania spłaty za pośrednictwem tego rachunku.
Ustawodawca wprowadził zatem narzędzie prawne pozwalające wyeliminować z obrotu postanowienia umowne zawierające niejasne reguły przeliczania należności kredytowych, zarówno na przyszłość, jak i w odniesieniu do wcześniej zawartych umów w części, która pozostała do spłacenia. Dotyczy to również roszczenia o ukształtowanie stosunku prawnego dotyczącego rat kredytu przypadających do spłaty przyszłości (por. wyroki SN z dnia 19 marca 2015 r., IV CSK 362/14, LEX i z dnia 15 lutego 2013 r., I CSK 314/12, LEX).
Niewątpliwie zakresy kontroli indywidualnej i abstrakcyjnej postanowień wzorca umowy mogą krzyżować się, choćby w sytuacji, gdy określona klauzula (bądź klauzula tożsama wykorzystana przez innego proferenta) zostanie ujawniona w rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Niemniej jednak rozszerzona prawomocność wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień za niedozwolone nie oznacza, że do zarzutu o niedozwolonej treści postanowienia umowy Sąd ma odnosić się zawsze w sposób automatyczny i opierać kierunek rozstrzygnięcia wyłącznie na tym, czy określoną klauzulę ujawniono w rejestrze. Postępowanie w sprawie abstrakcyjnej kontroli klauzul używanych we wzorcach umownych ma na celu wyeliminowanie pewnych postanowień wzorców, a nie postanowień umów. Nie oznacza zatem, iż stosowanie określonych sformułowań lub unormowań jest wyłączone w ogóle w obrocie cywilnoprawnym. Niedozwolone jest jedynie posługiwanie się nimi we wzorcach umów, zaś legalność ich stosowania w konkretnej umowie może być badana w trybie kontroli incydentalnej, z uwzględnieniem postanowień całej umowy, rozkładu praw i obowiązków stron, ryzyka, jakie ponoszą, itp. (por. uchwała SN z dnia 7 października 2008 r., III CZP 80/08, OSNC z 2009 r., nr 9, poz. 118; wyrok SN z dnia 23 października 2013 r., IV CSK 142/13, LEX; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r., VI ACa 486/10, LEX).
Reasumując powyższe, w ocenie Sądu zawarte w umowie o kredyt z dnia 11 maja 2007 r. zapisy w postaci § 7 ust. 1 i § 11 ust. 5, odwołujące się w zakresie ustalania indeksacji do waluty(...)do wewnętrznych „Tabel kursów” pozwanego Banku, stanowią niedozwolone postanowienia umowne w myślart. 3851§ 1 k.c.
Skutkiem abuzywności zapisów umowy łączącej strony, zgodnie z dyspozycjąart. 3851§ 1 i 2 k.c., jest brak związania powódek tymi zapisami i związanie umową w pozostałym zakresie. Innymi słowy, eliminacja z umowy kredytowej klauzuli waloryzacyjnej nie pociąga za sobą nieważności całej umowy. Oznacza to, że wprawdzie niedozwolone postanowienia nie wiążą konsumenta, lecz w pozostałym zakresie umowa pozostaje w mocy. Z umowy wyeliminowany został więc mechanizm przeliczania zobowiązania kredytobiorców na franki szwajcarskie, który to mechanizm zależny był jedynie od polityki banku mogącego swobodnie i bez ograniczeń ustalać kurs franka szwajcarskiego na godzinę 14.50 ( § 7 ust. 1 umowy i § 11 ust. 5 umowy).
Skoro brak jest przepisu pozwalającego zastąpić wadliwą klauzulą waloryzacyjną inną, w szczególności taką, która określałaby inny sposób ustalenia kursu waluty waloryzacji, wyeliminowanie przedmiotowego postanowienia z umowy nie powoduje zmiany charakteru zobowiązania, a jedynie prowadzi do zaprzestania waloryzacji. Sąd nie ma bowiem możliwości tworzenia umowy,art. 3851§ 2 k.c.pozwala jedynie na wyeliminowanie z niej elementów uznanych za niedozwolone. Wobec braku związania kredytobiorców abuzywną klauzulą są oni zatem - zgodnie z zasadą nominalizmu - zobowiązani do zwrotu kredytu w wysokości nominalnej, w określonych w umowie terminach i z oprocentowaniem - zmiennym - określonym w umowie.
Przechodząc do oceny sformułowanego w pozwie żądania zapłaty wskazać należy, że samo spełnienie świadczenia na podstawie klauzuli uznanej następnie za abuzywną, a więc bezskutecznej wobec konsumenta, spełnia przesłanki świadczenia spełnionego na podstawie nieważnej (per analogiam także bezskutecznej) czynności prawnej jak i świadczenia w przypadku braku obowiązku świadczenia (M. Gutowski,Bezskuteczność czynności prawnej, Warszawa 2013, s. 372 i n.). Niewątpliwie zatem raty kredytowe (tzn. sumowane raty odsetkowe i kapitałowe) pobrane przez pozwanego przy zastosowaniu uznanej za abuzywną klauzuli umownej w postaci § 11 ust. 5 umowy stanowią nienależne świadczenie. Wobec tego, zachodzi zbieg kondykcji skutkujący obowiązkiem zwrotu świadczeń pobieranych z rachunku powódkiA. S.przez pozwanego.
Jak stanowiart. 405 k.c., kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 k.c.).
Skoro zatem powódkaA. S.uiściła na rzecz pozwanego w wykonaniu nieważnej czynności prawnej do dnia 23 sierpnia 2018 r. łącznie kwotę 46.004,65 CHF – co wynika z przedłożonego przez stronę powodową zestawienia, za uprawnione należy uznać jej roszczenie w zakresie zapłaty kwoty 55.903,49 zł tytułem nienależnie pobranych przez pozwanego rat kredytu, których wysokość została ustalona w oparciu o niedozwolone postanowienie umowne.
W tym miejscu wskazać należy, że żądanie strony powodowej okazało się uzasadnione jedynie częściowo, tj. co do kwoty 55.903,49 zł. W niniejszej sprawie pozwany zobowiązany jest zwrócić powódceA. S.różnicę pomiędzy faktycznie pobranymi ratami, a ratami, jakie powinien był pobrać przy przyjęciu kursu sprzedaży franka szwajcarskiego obowiązującego na dzień 18 maja 2007 r., tj. na dzień uruchomienia umowy kredytu. Sąd miał na względzie, że zgodnie z § 11 ust. 5 łączącej strony umowy kredytowej, raty kapitałowo-odsetkowe spłacane były w złotych po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży(...)z tabeli kursowej(...) Banku S.A.obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50. Kurs sprzedaży(...)z dnia 18 maja 2007 r. wynosił 2,3367 zł. Mając na względzie treść wskazanego wyżej postanowienia umownego, Sąd uznał za niezasadne żądanie strony powodowej, aby wyliczenie nadpłaty dokonać przy przyjęciu kursu kupna(...)z dnia 18 maja 2007 r., który kształtował się na wskazaną wyżej datę na poziomie 2,2361 zł (ten wariant wyliczenia jest postulowany przez stronę powodową zgodnie z pierwotnym zestawieniem załączonym do pozwu – k. 46-49). Z treści postanowienia umownego zawartego w § 11 ust. 5 umowy wprost wynika bowiem, że wysokość rat kapitałowo-odsetkowych wyliczano według kursu sprzedaży(...), a nie według kursu kupna. Tym samym Sąd, obliczając wartość nadpłaty dokonanej przez powódkę, uwzględnił sumę nadpłat w(...), która w okresie objętym żądaniem pozwu, tj. od dnia 2 lutego 2009 r. do dnia 23 sierpnia 2018 r. wynosiła 23.924,12 CHF. Biorąc pod uwagę kurs sprzedaży(...)z dnia 18 maja 2007 r., suma nadpłaty w polskich złotych wyniosła 55.903,49 zł (23.924,12 CHF x 2,3367 zł = 55.903,49 zł). Wyliczenie to jest zgodne z zestawieniem przygotowanym przez same powódki (k. 425-428). Wyliczenie to zostało sporządzone z wykorzystaniem elektronicznego arkusza kalkulacyjnego i nie zawiera błędów rachunkowych.
Powództwo dalej idące, jako nieuzasadnione, podlegało oddaleniu. Sąd miał również na względzie, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że raty kredytowe spłacała wyłącznie powódkaA. S.. Z treściart. 410 § 2 k.c.wynika natomiast, że zwrotu nienależnego świadczenia może żądać ten, kto je spełnił. Tym samym kwotę nienależnego świadczenia Sąd zasądził wyłącznie na rzecz powódkiA. S., oddalając w całości żądanie powódkiI. B.. W ocenie Sądu, powódki nie są wierzycielkami solidarnymi wobec pozwanego; zachodzi pomiędzy nimi wyłącznie stosunek współuczestnictwa procesowego o charakterze materialnym.
W tym miejscu wskazać należy, że strona pozwana wbrew zobowiązaniu Sądu z dnia 18 lutego 2021 r. (k. 438) nie ustosunkowała się w żaden sposób do wyliczeń załączonych przez stronę powodową, pomimo, iż Sąd udzielił pełnomocnikowi pozwanego dodatkowego terminu na zajęcie stanowiska w zakresie prawidłowości wyliczeń strony powodowej, zgodnie z pismem pozwanego z dnia 11 marca 2021 r. W ocenie Sądu, uwzględniając treść pisma pozwanego z dnia 11 marca 2021 r., przy jednoczesnym braku zajęciu ostatecznego stanowiska co do prawidłowości wyliczonych nadpłat, prowadzi do wniosku, iż pozwany pośrednio przyznał zasadność wyliczenia nadpłat przy zastosowaniu kursu sprzedaży(...)na dzień 18 maja 2007 r. Nadto pozwany, wbrew zobowiązaniu Sądu, nie złożył zaświadczenia obejmującego wpłaty strony powodowej w okresie objętym żądaniem pozwu, z uwzględnieniem przyjętego kursu sprzedaży(...)według tabeli Banku w dacie spłaty oraz zestawienia kursów NBP w datach spłat. W myślart. 233 § 2 k.p.c.w zw. zart. 233 § 1 k.p.c.Sąd oceni według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu Sądu. Nieudzielenie na żądanie Sądu informacji o konkretnym dowodzie, gdy nie budzi wątpliwości, że strona takie informacje ma, a żaden przepis prawa nie zobowiązuje jej do ich nieudostępniania, stanowi co najmniej działanie utrudniające przeprowadzenie dopuszczonego uprzednio przez sąd dowodu. Przeszkody w przeprowadzeniu dowodu stwarzane przez stronę zobowiązaną do przedsięwzięcia czynności niezbędnych do przeprowadzenia tego dowodu mogą być podstawą, opartego na domniemaniu faktycznym, ustalenia sądu zgodnego z twierdzeniami strony przeciwnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2001 r., II CKN 1140/00, OSNC 2001/10, poz. 152).
Odnosząc się do wywiedzionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczeń wskazać, należy, że w ocenie Sądu zarzut ten był całkowicie chybiony. Żądanie zwrotu świadczenia nienależnego, wynikającego z uiszczanych w wykonaniu nieważnej umowy rat kredytu nie jest bowiem świadczeniem okresowym. Świadczenie polegające na zwrocie nienależnego świadczenia jest świadczeniem jednorazowym i znajduje do niego zastosowanie dziesięcioletni termin przedawnienia, wynikający zart. 118 k.c.w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 9 lipca 2018 r., który na chwilę wytoczenia powództwa, tj. na dzień 22 stycznia 2019 r. jeszcze nie upłynął. Sąd miał bowiem na względzie, że wezwanie do zapłaty, aktywujące wymagalność roszczenia, strona powodowa skierowała wobec pozwanego w dniu 15 października 2018 r. Jednocześnie nawet przyjmując, że roszczenie o zwrot każdej należności było natychmiast wymagalne, to termin przedawnienia roszczenia o zapłatę nie upłynął w odniesieniu do żadnej z należności świadczonej na rzecz banku w okresie obejmującym żądanie pozwu, tj. od dnia 2 lutego 2009 r. do dnia 23 sierpnia 2018 r.
Na marginesie wskazać należy, że w realiach przedmiotowej sprawy nie zachodzi żadna okoliczność wskazana wart. 411 k.c., która wyłączałaby dopuszczalność żądania zwrotu świadczenia, w szczególności zaś okoliczność określona wart. 411 pkt 1 k.c., który stanowi, że „nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej”. W orzecznictwie nie budzi żadnych wątpliwości, że „wiedzę” o braku zobowiązania na gruncie tego przepisu należy rozumieć ściśle, a zatem jako pewność, że obowiązku świadczenia nie ma, nie zaś jako wątpliwości, czy obowiązek ten istnieje. Strona pozwana zarówno przed procesem jak i konsekwentnie w toku całego procesu zarzucała brak wadliwości umowy. Powódki nie miały w tej sytuacji pewności nienależności świadczenia, a jedynie mogły mieć wątpliwość, że jest ono nienależne. Istota sporu dotyczyła przecież właśnie powyższej okoliczności.
W zakresie żądanych odsetek, ustalając ich termin początkowy należało wziąć pod uwagęart. 455 k.c.stanowiący, że jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Ponieważ powódki wystosowały stosowne wezwanie pismem z dnia 12 grudnia 2018 r., doręczonym pozwanemu w dniu 14 grudnia 2018 r., Sąd zasądził odsetki od daty wskazanej w pozwie, tj. od dnia 21 grudnia 2018 r. Pozwany w istocie bowiem pozostawał w opóźnieniu najpóźniej od dnia 15 grudnia 2018 r.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.dokonując ich stosunkowego rozdzielenia. Koszty procesu powódek obejmowały: opłatę sądową od pozwu (1.000 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (5.400 zł), wydatki związane z dojazdem do sądu i udziałem w rozprawie (łącznie 702,08 zł – ustalone w oparciu o§ § 2 pkt 1b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy(Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.) w zw. z art. 90 i art. 85 ust. 2 u.k.s.c. Łącznie koszty powódek obejmowały kwotę 7.119,08 zł. Koszty procesu pozwanego obejmowały natomiast wynagrodzenie pełnomocnika (5.400 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). Łącznie koszty procesu pozwanego opiewają na kwotę 5.417 zł.
PowódkaA. S.wygrała proces w stopniu wynoszącym 92,35% (powódki domagały się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 60.531,51 zł, zaś roszczenie uwzględniono co do kwoty 55.903,49 zł). Powódka powinna zatem ponieść koszty procesu w kwocie 959,01 zł (7,65% x 12.536,08 zł), a poniosła koszty w kwocie 7.119,07 zł. Na rzecz powódkiA. S.podlega zatem zasądzeniu różnica w wysokości 6.160,06 zł (7.119,07 zł – 959,01 zł = 6.160,06 zł).
Okoliczność, że powództwo zostało oddalone w całości w stosunku doI. B., która będąc stroną umowy kredytu faktycznie nie partycypuje w jego spłacie, nie ma znaczenia dla rozliczenia kosztów procesu. Niewątpliwie bowiem pomiędzy powódkami zachodzi współuczestnictwo materialne, aI. B.pozostaje solidarnie zobowiązana wobec banku za spłatę kredytu. Brak zatem podstaw do zastosowanaart. 105 § 1 k.p.c.i obciążeniaI. B.kosztami procesu banku, skoro nie można traktować sprawy z jej powództwa jako odrębnej sprawy (byłoby to możliwe na gruncie współuczestnictwa formalnego). Skoro roszczeniaA. S.jako drugiego kredytobiorcy zostały uwzględnione w przeważającej części, to ta strona jest uprawniona do uzyskania stosunkowej części kosztów procesu, niezależnie od oddalenia powództwa w zakresie dotyczącym roszczeńI. B..
Apelację od powyższego wyroku Sądu Rejonowego wniosła strona pozwana, zaskarżając go w części, to jest:
a
w zakresie zasądzającym od pozwanego(...) spółka akcyjnaz siedzibą wW.na rzecz powódkiA. S.kwotę 55.903,49 zł, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 grudnia 2018 roku do dnia zapłaty, tj. co do punktu 1. sentencji wyroku;
b
w zakresie zasądzającym od pozwanego na rzeczA. S.kwotę 6.160,06 zł tytułem stosunkowej części kosztów procesu, tj. co do punktu 3 sentencji wyroku.
Na zasadzieart. 368 § 1 pkt 2 k.p.c., pozwany zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a
art. 233 k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej, a nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, tj.:
i
ustalenie, że postanowienia umowne dotyczące indeksacji nie zostały indywidualnie uzgodnione ze stroną powodową, podczas gdy z przeprowadzonych dowodów z dokumentów, w szczególności wniosku kredytowego oraz Umowy wynika, że postanowienia odnoszące się do indeksacji kredytu kursem waluty obcej są wynikiem indywidualnego uzgodnienia stron;
ii
brak uwzględnienia okoliczności: (i) zapoznania się przez stronę powodową z postanowieniami Umowy i Regulaminu w odniesieniu do kredytu indeksowanego do waluty obcej; (ii) zapoznania strony powodowej z kwestią ryzyka kursowego, ((...)) świadomości strony powodowej w zakresie ryzyka kursowego związanego z wahaniem kursów waluty, do której indeksowany jest kredyt, (iv) świadomego i swobodnego wyboru przez stronę powodową kredytu indeksowanego do waluty obcej oraz świadomej rezygnacji z zaciągnięcia kredytu w złotych, podczas gdy powyższe istotne dla sprawy okoliczności wynikają z treści zgromadzonych w aktach sprawy oraz niekwestionowanych w toku postępowania dowodowego dokumentów;
(...)
ustalenie, że pozwany swobodnie i bez ograniczeń ustalał kurs walut mający zastosowanie do Umowy, podczas gdy z dostarczonych przez pozwanego informacji i dokumentów wynika, że pozwany bank nie posiadał uprawnienia do arbitralnego ustalania kursów walut;
iv
pominięcie okoliczności, że (i) konieczne jest dostosowanie stopy referencyjnej do waluty, w jakiej bank pozyskuje środki na finansowanie umowy kredytowej z kredytobiorcą, tj. dla kredytów zlotowych nieindeksowanych stopą referencyjną winna być stawka WIBOR, dla kredytów walutowych (indeksowanych) stopą referencyjną winna być stawka LIBOR/(...)w zależności od waluty kredytu (dla(...)stopa(...)), (ii) udzielanie kredytów walutowych ((...)) przez banki wiąże się z koniecznością pozyskania źródeł finansowania kredytów w(...)na rynku międzybankowym w związku z brakiem posiadania depozytów frankowych przez klientów, ((...)) w umowie kredytu indeksowanego kursem(...)kredytobiorca otrzymuje kredyt w złotych, natomiast jego wartość wyrażana jest w księgach rachunkowych banku w(...), (iv) bank nie może finansować kredytu walutowego pozyskiwanymi pożyczkami zaciągniętymi w złotych, (v) w przypadku udzielania przez bank kredytów złotowych koszt pozyskania finansowania przez bank uzależniony jest od stopy referencyjnej na rynku międzybankowym tj. stawki WIBOR, a także koszt obsługi kredytu przez kredytobiorcę uzależniony jest od tego samego parametru które to okoliczności wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
v
pominięcie okoliczności, iż pozwany, realizując postanowienia umowne, stosował kurs rynkowy waluty, podczas gdy są to okoliczności istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia;
vi
ustalenie, że strona powodowa nie została w sposób wyczerpujący i zrozumiały poinformowana przez pozwanego o ryzyku kursowym oraz o skutkach, jakie wiążą się z zastosowaniem mechanizmu indeksacji, podczas gdy z dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie, w tym w szczególności dowodów z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne;
vii
ustalenie, żeA. S.spłacała kredyt wyłącznie z własnych środków, opierając się w tym zakresie wyłącznie na zeznaniach powódek w sytuacji gdy okoliczność ta nie została udowodniona innymi dowodami, a posłużenie się w tym zakresie jedynie dowodem z zeznań powódek stanowiących dla siebie najbliższą rodzinę wymaga ostrożnej oceny dowodu z zeznań strony powodowej;
- co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;
b
art. 227 k.p.c.w zw. zart. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c.poprzez pominięcie wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zanonimizowanego protokołu przesłuchania świadkaM. D., które odbyło się 21 października 2016 roku podczas rozprawy przed Sądem Okręgowym w Warszawie, 1 Wydział Cywilny, w sprawie o sygn. akt I C 195/17 pomimo iż z uwagi na posiadane przez świadka wiadomości dotyczące w szczególności: (i) obowiązujących w pozwanym banku procedur w zakresie udzielania kredytów hipotecznych, (ii) zakresu ciążących na pracownikach i doradcach kredytowych obowiązków informacyjnych, w tym odnoszących się do informacji o sposobie funkcjonowania kredytów indeksowanych kursami walut obcych, a także ((...)) sposobu finansowania akcji kredytowej oraz (iv) tworzenia bankowej tabeli kursów, dowód ten był przydatny do ustalenia faktów mających dla sprawy istotne znaczenie;
c
art. 299 k.p.c.w zw. zart. 233 k.p.c.poprzez dokonanie ustaleń w przedmiocie faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wyłącznie w oparciu o twierdzenia strony powodowej [protokół przesłuchania strony powodowej w ramach pomocy sądowej., 00:02:18-00:48:09], podczas gdy z przeprowadzonych dowodów w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy (wniosek kredytowy, Umowa), wynikają okoliczności przeciwne, przy czym treść oraz wiarygodność tych dokumentów nie została podważona w toku postępowania, wobec czego należało uznać, że okoliczności faktyczne nimi stwierdzone zostały dostatecznie wyjaśnione oraz udowodnione;
d
art. 98 § 1w zw. z§ 3 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i nieobciążenie powódkiI. B.na rzecz pozwanego zwrotu kosztów w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sytuacji, gdy powódka, jako strona przegrywająca proces, obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, do których w razie reprezentowania strony przez adwokata zalicza się także jego wynagrodzenie nie wyższe niż stawki określone w odrębnych przepisach naruszenie prawa materialnego.
2
Naruszenie prawa materialnego, tj.
a
art. 385'§ 1 k.c.poprzez
i
przyjęcie, że orzeczenia wydane przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w trybie kontroli abstrakcyjnej postanowień wzorców umownych stanowią prejudykat w postępowaniu dotyczącym legalności indywidualnej umowy zawartej z konsumentem, podczas gdy postępowanie w sprawie abstrakcyjnej kontroli klauzul używanych we wzorcach umownych ma na celu wyeliminowanie pewnych postanowień wzorców, nie zaś postanowień umów, a tym samym stosowanie określonych sformułowań lub unormowań nie jest wyłączone w obrocie cywilnym, co rodzi obowiązek zbadania legalności ich stosowania w konkretnej umowie z punktu widzenia zaistnienia przesłanek określonych wart. 3851 § 1 k.c.;
ii
przyjęcie, że postanowienia Umowy dotyczące indeksacji zadłużenia z tytułu udzielonego kredytu oraz sposobu ustalania wysokości salda kredytu i spłat rat w oparciu o miernik w postaci franka szwajcarskiego ustalanego według tabeli kursowej banku kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a zatem stanowią niedozwolone postanowienia umowne;
b
art. 3851§ 1 k.c.orazart. 65 § 1 i 2 k.c.w zw.art. 58 § 3 k.c., poprzez przyjęcie, że klauzule umożliwiające stosowanie do jakichkolwiek przeliczeń kurs zakupu i sprzedaży franka szwajcarskiego ustalanego według tabeli kursowej banku kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a zatem stanowią niedozwolone postanowienia umowne.
c
art. 3851§ 1 zd. 2 k.c.w związku z art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich ("Dyrektywa 93/13"), poprzez przyjęcie, że zawarte w umowie postanowienia dotyczące indeksacji kredytu nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i zrozumiały;
d
art. 385'§ 1 k.c.w związku z art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich ("Dyrektywa 93/13") poprzez nieuwzględnienie skutków związanych z wyodrębnieniem w Umowie kredytowej stron klauzuli ryzyka walutowego, dotyczącej zastosowania mechanizmu indeksacji zobowiązania kredytowego kursem waluty obcej, oraz klauzuli spreadowej. dotyczącej wyłącznie odesłania do stosowanych przez bank kursów walutowych, podczas gdy w świetle aktualnego na dzień orzekania orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydanego na gruncie podobnych spraw, klauzule ryzyka walutowego, uwzględniwszy wyżej wspomniane ich wyodrębnienie, są postanowieniami określającym główne świadczenia stron, co w konsekwencji doprowadziło do przeprowadzenia oceny łącznie klauzuli ryzyka walutowego i klauzuli spreadowej przez pryzmat przesłanek, o których mowa wart. 3851§ 1 k.c.;
e
art. 56 k.c.w zw. zart. 358 § 2 k.c.w zw. zart. 69 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowew zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich poprzez zaniechanie zastosowania normy dyspozytywnejart. 358 § 2 k.c.wykładanej łącznie zart. 69 ust. 3 Prawa bankowegow miejsce uznanych za niedozwolone postanowień umownych dot. klauzul indeksacyjnych (względnie: dotyczących wysokości spłat rat w oparciu o miernik w postaci franka szwajcarskiego ustalanego według tabeli kursowej banku) w zakresie, w jakim klauzule te zawierają odesłanie do tabel kursowych banku, podczas gdy taki proces stosowania prawa w ocenie Sądu jest dopuszczalny, a ponadto jest zdatny do przywrócenia równowagi kontraktowej stron przy jednoczesnym zachowaniu ważności umowy, służy realizacji celów Dyrektywy 93/13/EWG, a ponadto jest zgodny z przepisami prawa krajowego,
f
art. 410 § 2 k.c.iart. 411 pkt 1 k.c.przez błędne zastosowanieart. 410 § 2 k.c.do oceny roszczenia strony powodowej i uznanie świadczenia powódek za świadczenie nienależne, gdy w istocie roszczenie to było związanym z wykonywaniem umowy oraz niezastosowanieart. 411 pkt 1 k.c.pomimo tego, że powódka świadczyła bez zastrzeżenia obowiązku zwrotu.
Wobec powyższego apelujący wniósł o:
1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych;
2
zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Ponadto na podstawieart. 382 k.p.c.wnoszę o przeprowadzenie przez Sąd II instancji dowodu sformułowanego w pkt III) odpowiedzi na pozew o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zanonimizowanego protokołu przesłuchania świadkaM. D., które odbyło się 6 grudnia 2017 roku podczas rozprawy przed Sądem Okręgowym w Warszawie, I Wydziałem Cywilnym, w sprawie o sygn. akt 1 C 195/17 na okoliczności (fakty) wskazane w pkt III) odpowiedzi na pozew;
Strona powodowa odniosła się do wywiedzionej apelacji, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódkiA. S.kosztów postępowania w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego okazała się bezzasadna w tym sensie, że nie mogła prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia.
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, co pozwala Sądowi odwoławczemu na uznanie tej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia za własną.
Pozwany kwestionował abuzywność spornych postanowień umownych. W apelacji zawarł liczne zarzuty podważające prawidłowość postępowania dowodowego, ale w ocenie Sądu drugiej instancji dotyczą one nie tyle zasad oceny dowodów, co raczej kwestii oceny ustalonych faktów w kontekście prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Okoliczność dotycząca zawarcia przez powódkę umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego, jak również zawartych w niej zapisów pozostaje bezsporna. Istotą sprawy jest natomiast interpretacja tych postanowień umownych w świetle powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego. Ocena umowy pod kątem przesłanek zastosowaniaart. 3851k.c.nie odbywa się na podstawieart. 233 § 1 k.p.c., który dotyczy analizy materiału dowodowego sprawy na użytek zbudowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd drugiej instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone wart. 233 § 1 k.p.c.Należy mieć na uwadze, że – co do zasady - Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139).
Jak wskazał Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach (np. wyrok z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, wyrok z dnia 21 października 2005r., sygn. akt III CK 73/05, wyrok z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt III CK 245/04, LEX nr 174185), skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisuart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu. Dla skuteczności zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008r., I ACa 180/08, LEX nr 468598).
W kontekście powyższych uwag stwierdzić należy, że wbrew przekonaniu apelującego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy i nie naruszył przy tym dyspozycjiart. 233 § 1 k.p.c.Przeprowadzona przez ów Sąd ocena tegoż materiału jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, natomiast zarzuty strony pozwanej sprowadzają się do przeciwstawienia ocenie Sądu I instancji własnej, odmiennej oceny okoliczności faktycznych zachodzących w niniejszej sprawie na tle spornych postanowień łączącej strony umowy kredytowej.
Kolejno wskazać trzeba, że nie miał racji apelujący wskazując, że postępowanie dowodowe powinno zostać uzupełnione o zeznania świadkaM. D., które odbyło się na gruncie sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie, o sygn. akt I C 195/17. Okoliczności objęte tym wnioskiem podlegały pominięciu jako nieistotne dla rozstrzygnięcia. ŚwiadekD.z pewnością ma wiedzę na temat praktyki działania pozwanego i uwarunkowań działalności banku. Nie ma też wątpliwości, że bank miał swoją pragmatykę służbową, poruszał się w ramach obowiązków nakładanych na tego typu instytucje i działał w warunkach rynkowych. W okolicznościach sprawy nie chodzi jednak o zasady tworzenia produktu kredytowego, lecz o to, czy pozwany jako instytucja kredytowa, mająca obowiązek poszanowania słusznego interesu konsumenta, przedstawił w sposób realny i zrozumiały dla powódki również negatywne skutki, jakie mogą wiązać się z powiązaniem kredytu z ryzykiem walutowym. Nawet kwestia dowolności banku w ustalaniu kursu walut musi być analizowana w kontekście uprawnień i obowiązków, które wynikają z konkretnej umowy, a nie ogólnie z uwarunkowań rynkowych. Oznacza to, że zarzut naruszeniaart. 227 k.p.c.w zw. zart. 2352§ 1 pkt 2 k.p.c.należało ocenić jako chybiony.
Jako niezasadny ocenić należało zarzut naruszeniaart. 299 k.p.c.w zw. zart. 233 § 1 k.p.c.Zdaniem Sądu odwoławczego, Sąd Rejonowy w pełni zasadnie uznał zeznania powódki za wiarygodne, albowiem były one spójne, logiczne i wewnętrznie sprzeczne. W konsekwencji jako słuszne należało ocenić oparcie się przez Sąd na nich podczas ustalania stanu faktycznego. Zaznaczyć trzeba, że w świetle doświadczenia życiowego Sądu zdobytego podczas orzekania w podobnych sprawach, zasadnym było przyjęcia, że choć powódka podpisała zarówno wniosek, jak i umowę jednakże, nie jest to równoznaczne z potwierdzeniem przeprowadzenia rozmów informujących o związanych z tym skutkach, a zwłaszcza o mechanizmach spłaty takiego kredytu, w sposób adekwatny. Doświadczenie życiowe wskazuje bowiem, że wiele dokumentów dotyczących zawarcia umowy jest podpisywana bez rzetelnego wyjaśnienia. Nierzadko się zdarza, że konsumenci są stawiani w sytuacji, w której podpisują oświadczenia, stanowiące warunek zawarcia umowy.
Nietrafnym okazał się zarzut naruszeniaart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.W ocenie apelującego zarzut ten polegał na niezastosowaniu i nieobciążaniu powódki kosztami zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego, podczas gdy była ona stroną przegrywającą proces, a skoro tak to powinna ona zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie poczynione wydatki związane z zastępstwem procesowym przez profesjonalistę. Sąd odwoławczy nie zgadza się z apelującym. Powódki –A. S.iI. B.wspólnie zaciągnęły kredyt na zakup nieruchomości, przy czym choćI. B.w gruncie rzeczy nie partycypuje w kosztach spłaty niniejszego zobowiązania, to jak słusznie zauważył Sąd I instancji, między powódkami zachodzi współuczestnictwo materialne. Mając to na uwadze, nie sposób uznać, że powódkaI. B.w gruncie rzeczy przegrała sprawę i w konsekwencji, obciążyć ją kosztami zastępstwa procesowego. W tym stanie faktycznym bowiem nie ma jakichkolwiek przesłanek do potraktowania postępowania względemI. B., jako osobnego.
Przechodząc na grunt zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, rozpocząć należy od uwag natury ogólnej. Z treściart. 385 1 § 1 k.c.wynika, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są klauzule umowne, które spełniają łącznie trzy przesłanki pozytywne: zawarte zostały w umowach z konsumentami, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają interesy konsumenta. Kontrola abuzywności postanowień umowy wyłączona jest jedynie w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek negatywnych, to jest: gdy postanowienie umowne zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem oraz postanowienie umowne określa główne świadczenia stron i jest sformułowane w sposób jednoznaczny.
Artykuł 3851§ 3 k.c.stanowi, że nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Przez „rzeczywisty wpływ” należy rozumieć realną możliwość oddziaływania na treść postanowień umownych. Fakt, że konsument znał treść danego postanowienia i rozumiał je, nie przesądza o tym, że zostało ono indywidualnie uzgodnione. Za uzgodnione indywidualnie trzeba bowiem uznawać tylko takie klauzule umowne, na których treść istotnie mógł on w praktyce oddziaływać. Innymi słowy, należy badać, czy konsument miał realny wpływ na ewentualną zmianę klauzul proponowanych przez przedsiębiorcę i czy z możliwości tej zdawał sobie sprawę. Do tego, by skutecznie wykazać fakt, że klauzula była uzgodniona z konsumentem, nie wystarcza opatrzenie kontrolowanego postanowienia wzmiankami typu: „wyrażam zgodę”, „przyjmuję własnoręcznym podpisem” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013 r., VI ACa 1241/12, LEX nr 1322083). W konsekwencji postanowieniami indywidualnie uzgodnionymi będą takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez samego konsumenta. W przedmiotowej sprawie w istocie nie było możliwości negocjacji wzorca umowy co do indeksacji kredytu (w kształcie wynikającym z umowy) i negocjacje takie nie były prowadzone. Pozwany nie wykazał, aby były to postanowienia uzgodnione indywidualnie, mimo że zgodnie zart. 385 1 § 4 k.c.ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na pozwanym. Okoliczność, że powodowie sami wnioskowali o udzielenie kredytu indeksowanego do waluty obcej(...), powodowie we wniosku kredytowym zaznaczył walutę(...), a także powodowie mieli zdolność kredytową do zaciągnięcia zobowiązania w walucie polskiej oraz, że strony indywidualnie uzgodniły treść harmonogramu spłat, stanowiącego załącznik do umowy, w którym wskazana była wysokość kwoty kredytu wyrażona w walucie(...)w żadnym razie nie świadczą o indywidualnym uzgodnieniu treści postanowień dotyczących indeksacji, dotyczą innych czysto technicznych postanowień umowy, porządkujących spłatę kredytu, harmonogram spłat, daty przeliczenia wysokości rat. Należy wskazać, że zgoda na zawarcie umowy o kredyt zawierający klauzule indeksacyjne nie jest tożsama z faktem indywidualnych negocjacji w przedmiocie treści tych konkretnych klauzul, których to negocjacji z powodami nie było.
Warto przy tym zwrócić uwagę, że także w świetle dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego nie powinno budzić wątpliwości, iż postanowienia § 11 ust 5 umowy kredytowej z dnia 11 maja 2007 roku, nr(...)mają charakter niedozwolony, uznaje się bowiem, iż określenie wysokości należności obciążającej konsumenta z odwołaniem do tabel kursów ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC Nr 11 z 2016 r., poz. 134, z dnia 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16 z dnia 19 września 2018 r., I CNP 39/17, z dnia 24 października 2018 r., II CSK 632/17, z dnia 13 grudnia 2018 r., V CSK 559/17, z dnia 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18, z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP Nr 12 z 2019 r., poz. 115, z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, z dnia 29 października 2019 r., IV CSK 309/18 i z dnia 11 grudnia 2019, V CSK 382/18). Dość dobitnie stanowisko takie wyrażone jest w tezie wyroku z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, gdzie Sąd Najwyższy podniósł, że mechanizm ustalania kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, zaś klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści, a przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną banku, jest klauzulą niedozwoloną w rozumieniuart. 3851§ 1 k.c.Klauzule takie kształtują prawa i obowiązki konsumenta – kredytobiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami przez uzależnienie warunków waloryzacji świadczenia od kompetencji silniejszej strony umowy, tj. banku, a odwołanie do kursów walut zawartych w „Tabeli kursów” obowiązującej w banku oznacza naruszenie równorzędności stron umowy przez nierównomierne rozłożenie uprawnień i obowiązków między partnerami stosunku obligacyjnego.
Odnotować także należy, że stosownie do treściart. 3852k.c.oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. W rezultacie przy dokonywaniu oceny niedozwolonego charakteru określonego postanowienia umownego, w tym także oceny indywidualnej, nie ma żadnego znaczenia, w jaki sposób umowa była wykonywana przez strony. W szczególności nie ma znaczenia, czy przedsiębiorca rzeczywiście korzystał z możliwości, jakie wynikają dla niego z określonego brzmienia postanowień umownych. Istotne jest jedynie, że nie było żadnych przeszkód, aby z takich uprawnień, mogących naruszać interesy konsumenta, skorzystał. Postanowienie umowne ma niedozwolony charakter nie dlatego, że jest w niewłaściwy sposób wykorzystywane przez przedsiębiorcę. Postanowienie jest niedozwolone, jeśli daje kontrahentowi konsumenta możliwość działania w sposób rażąco naruszający interesy konsumenta. Dlatego też nie miało żadnego znaczenia dla stwierdzenia niedozwolonego charakteru określonych postanowień umownych to, w jaki sposób pozwany bank rzeczywiście ustalał kurs waluty, do której kredyt był indeksowany. Sama konstrukcja indeksacji nie jest niedozwolona, w tym również w przypadku kredytów udzielanych konsumentowi nie powinna więc być uznana za nieuczciwą co do zasady. Konstrukcja indeksacji kredytu nie jest sprzeczna z prawem, jak też nie można wykluczyć jej stosowania w umowach zawieranych z konsumentami. Jednakże kwestionowane przez powodów postanowienia umowne przewidujące indeksację kredytu muszą być rozpatrywane łącznie, gdyż wszystkie one decydują o kształcie przedmiotowej umowy kredytu, w zakresie indeksacji.
Reasumując należy stwierdzić, że w realiach niniejszej sprawy, występują przesłanki do uznania postanowień przewidujących indeksację kredytu za postanowienia niedozwolone. Umowa kredytu nie określała szczegółowego sposobu ustalania kursu, przez co powodowie byli zdani na arbitralne decyzje banku w tej kwestii. Ponadto o abuzywności tych postanowień świadczy ich nietransparentność. Umowa kredytu nie przedstawiała w sposób przejrzysty konkretnych działań mechanizmu wymiany waluty obcej, tak by powodowie byli w stanie samodzielnie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla nich z umowy konsekwencje ekonomiczne. W tej sytuacji pomiędzy stronami przedmiotowej umowy zakłócona została równowaga kontraktowa, bowiem treść kwestionowanych postanowień umożliwiała bankowi jednostronne kształtowanie sytuacji powodów, będących konsumentami, w zakresie wysokości jego zobowiązania wobec banku. W oparciu o sporne postanowienie umowne nie sposób wskazać, kiedy zmianie ulega oprocentowanie, w jaki sposób i w oparciu o jakie przesłanki dokonywana jest zmiana oprocentowania, a także jakie w danym okresie powinno być prawidłowo ustalone oprocentowanie. Ani w umowie ani w żadnym z przedstawionych przez strony dokumentów, w tym w zasadach udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych dla osób fizycznych – w ramach MultiPlanów, dotyczących stosunku zobowiązaniowego nie zostały w istocie zdefiniowane pojęcia „stopy referencyjnej” i „parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego”. Te zwroty są niejasne, niekonkretne i nieczytelne. Ogólnikowe wskazanie, że istnieje możliwość jednostronnej zmiany oprocentowania w razie zmiany niesprecyzowanych bliżej w umowie „parametrów finansowych” nie może być uznane za „jednoznaczne”, transparentne i jasne.
Sąd pierwszej instancji słusznie dokonał więc indywidualnej kontroli charakteru spornego postanowienia pod kątem zaistnienia przesłanek abuzywności. Tym samym niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancjiart. 3851§1 k.p.c.
Konsekwencją uznania za abuzywne § 7 ust. 1 i 11 ust. 5 umowy kredytu, było trafne przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że nie wiążą one powodów od początku i z mocy prawa (art. 3851§ 2 in fine k.c.). W zaistniałej sytuacji należało odpowiedzieć na pytanie, czy przedmiotowa umowa bez uznanych za niedozwolone postanowień nadal mogła obowiązywać jej strony. Dla porządku należy dodać, że powodowie nie domagali się ustalenia jej nieważności.
Przed odniesieniem się do tej kwestii należy przywołać stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrażone w wyroku z 3 października 2019 r. (w sprawie C-260/18), w którym zostało wskazane, że celem art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie jest unieważnienie wszystkich umów zawierających nieuczciwe warunki, lecz zastąpienie formalnej równowagi, jaką umowa ustanawia między prawami i obowiązkami stron umowy, rzeczywistą równowagą pozwalającą na przywrócenie równości między nimi. Według Trybunału przywrócenie rzeczywistej równowagi polega na dalszym obowiązywaniu umowy, o ile jest to możliwe, lecz bez zmian wynikających ze zniesienia nieuczciwych warunków. W orzeczeniu tym Trybunał wykluczył jednocześnie możliwość wypełnienia luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, z zastrzeżeniem, że możliwość ta (tj. uzupełnienie umowy ww. przepisami) jest ograniczona do przypadków, gdy strony danej umowy wyrażą na to zgodę. Dodatkowo możliwość uzupełnienia umowy ograniczona jest do przypadków, w których usunięcie nieuczciwego postanowienia umownego zobowiązywałoby sąd do unieważnienia umowy jako całości, narażając tym samym konsumenta na szczególnie szkodliwe skutki, tak że ten ostatni zostałby tym ukarany.
Natomiast w wyrokach z 30 kwietnia 2014 r. (w sprawie C-26/13) oraz z 26 marca 2019 r. (w sprawach C-70/17 i C-179/17), Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykluczył, by sąd krajowy mógł zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w umowach, ponieważ takie uprawnienie mogłoby zagrażać realizacji długoterminowego celu ustanowionego w art. 7 dyrektywy 93/13. Uprawnienie to przyczyniłoby się bowiem do wyeliminowania zniechęcającego skutku wywieranego na przedsiębiorców poprzez zwykły brak stosowania takich nieuczciwych warunków wobec konsumentów, ponieważ nadal byliby oni zachęcani do stosowania rzeczonych warunków, wiedząc, że nawet gdyby miały one być unieważnione, to jednak umowa mogłaby zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy, tak aby zagwarantować w ten sposób interes ww. przedsiębiorców.
Zdaniem Sądu Okręgowego przedstawione wyżej stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyklucza nie tylko tzw. redukcję utrzymującą skuteczność postanowienia abuzywnego, ale także wyłącza możliwość uzupełniania luk w umowie powstałych po wyeliminowaniu takiego postanowienia. W konsekwencji umowa powinna „w zasadzie nadal obowiązywać, bez jakiejkolwiek zmiany innej niż wynikająca z uchylenia nieuczciwych warunków, o ile takie dalsze obowiązywanie umowy jest prawnie możliwe zgodnie z zasadami prawa wewnętrznego” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16, OSNC 2018/7-8/79 oraz powołane w nim orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej).
Podzielając przedstawioną wyżej argumentację Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy zaakceptował stanowisko Sądu Rejonowego, który uznał, że umowa kredytu zawarta przez strony, po wyeliminowaniu z niej ww. niedozwolonych postanowień mogła nadal obowiązywać. Po tym zabiegu nie zmienił się również jej charakter.
Należy zauważyć, że zgodnym celem i zamiarem stron było zawarcie umowy kredytu indeksowanego kursem waluty obcej. Jednakże nie można wywodzić twierdzenia, iż zamiarem powódek było podpisywanie umowy zawierającej niedozwolone postanowienia umowne. Skoro pozwany zawarł w umowie kredytu, łączącej go z powódkami tego rodzaju postanowienia, nie może obecnie skutecznie powoływać się na brak możliwości ingerencji przez Sąd w ten stosunek umowny. Podstawą prawną tej ingerencji, polegającej na wyeliminowaniu §7 ust. 1 i §11 ust. 5 z umowy jestart. 3851§ 2 k.c., interpretowany w taki sposób, aby uzyskać rozstrzygnięcie zgodne z celem wyrażonym wart. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1dyrektywy 93/13.
Wbrew twierdzeniom apelanta, Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszeniaart. 56 k.c.w zw. zart. 358 § 2 k.c.w zw. zart. 69 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowew zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. Wskazać należy, że w wyniku zmiany ustawy doprawa bankowegozostał wprowadzony m.in.art. 69 ust. 2 pkt 4a, zgodnie z którym umowa kredytu powinna określać, w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego wyliczana jest kwota kredytu, jego transze i raty kapitałowo-odsetkowe oraz zasady przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu. Zgodnie z art. 4 ustawy antyspreadowej w przypadku kredytów lub pożyczek pieniężnych zaciągniętych przez kredytobiorcę lub pożyczkobiorcę przed dniem wejścia w życie ustawy (co nastąpiło 26 sierpnia 2011 r.) ma zastosowanieart. 69 ust. 2 pkt 4a oraz art. 75b prawa bankowego, w stosunku do tych kredytów lub pożyczek pieniężnych, które nie zostały całkowicie spłacone - do tej części kredytu lub pożyczki, która pozostała do spłacenia. W tym zakresie bank dokonuje bezpłatnie odpowiedniej zmiany umowy kredytowej lub umowy pożyczki. Na podstawie ww. ustawy zostało wprowadzone rozwiązanie pozwalające wyeliminować z obrotu postanowienia umowne zawierające niejasne reguły przeliczania należności kredytowych zarówno na przyszłość, jak i w odniesieniu do wcześniej zawartych umów w części, która pozostała do spłacenia. Pozwany Bank nie skorzystał jednak z tej możliwości. Nie zaproponował powodom odpowiedniej zmiany umowy, polegającej na wprowadzeniu do niej mechanizmów indeksacji opartych na obiektywnych miernikach. Wejście w życie ww. ustawy nie spowodowało zatem, że zamieszczone w przedmiotowej umowie kredytowej klauzule waloryzacyjne, nieokreślające sposobu ustalania kursu waluty waloryzacji, przestały być abuzywne. Przyznanie kredytobiorcy ustawowego uprawnienia do spłaty kredytu w walucie waloryzacji nie zmienia faktu, że przeliczanie wypłaconej powodom w złotych polskich kwoty na franki szwajcarskie zostało dokonane na podstawie kursu tej waluty wyznaczonego przez Bank według jego uznania. W ten sam sposób Bank określał wysokość poszczególnych raty kredytu spłacanych przez powodów. Ponadto zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zajętym w wyroku z 3 października 2019 r. (w sprawie C-260/18), wyklucza się możliwość wypełnienia luk w umowie spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym. W wyroku z 26 marca 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w sprawie C-70/17) wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 sądy odsyłające są zobowiązane do zaniechania stosowania nieuczciwych warunków umownych, aby nie wywierały one, w braku sprzeciwu konsumenta, wiążących wobec niego skutków. Następnie powołując się na dotychczasowe orzecznictwo, Trybunał zaznaczył, że w przypadku stwierdzenia przez sąd krajowy nieważności nieuczciwego warunku zawartego w umowie zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w taki sposób, że niezgodny z tym przepisem jest przepis prawa krajowego dający sądowi krajowemu możliwość uzupełnienia tej umowy poprzez zmianę treści owego warunku (wyroki: z dnia 14 czerwca 2012 r., (...), C-618/10, EU:C:2012:349, pkt 73; z dnia 30 kwietnia 2014 r., K. i K. R., C-26/13, EU:C:2014:282, pkt 77.) W dalszej części Trybunał dodał, że w sytuacji, w której umowa pożyczki hipotecznej zawarta między przedsiębiorcą a konsumentem nie może dalej obowiązywać po usunięciu nieuczciwego warunku, art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie można interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on temu, aby sąd krajowy, w celu uniknięcia unieważnienia tej umowy, zastąpił ten warunek umowny tym stanowiącym punkt odniesienia przepisem ustawowym w nowym brzmieniu przyjętym już po zawarciu umowy w sytuacji, gdy stwierdzenie nieważności umowy naraża konsumenta na szczególnie niekorzystne konsekwencje.
W niniejszej sprawie nie zachodziła sytuacja wskazana przez Trybunał, która upoważniałaby Sąd do uzupełnienia zawartej przez strony umowy kredytu w oparciu oart. 358 § 2 k.c.Przedmiotowa umowa mogła bowiem obowiązywać po wyeliminowaniu z niej abuzywnych postanowień, tym samym nie istniała potrzeba jej uzupełnienia.
Na zakończenie wskazać trzeba, że Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zakwestionowania oparcia przez Sąd Rejonowy rozstrzygnięcia o zasądzeniu na rzecz powódek określonych należności na zasadachart. 410 § 2 k.c.Zgodnie z treścią tejże regulacji, świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Jest to szczególny wypadek bezpodstawnego wzbogacenia, albowiem do zaistnienia tego zobowiązania dochodzi w wyniku spełnienia świadczenia przez zubożonego, a nie poprzez jakiekolwiek inne przesunięcia majątkowe, niebędące świadczeniem (jak w pozostałych wypadkach bezpodstawnego wzbogacenia). Jednocześnie zachodzi brak podstawy prawnej do świadczenia, przez co rozumie się brak causae świadczenia lub jej wadliwość. Przy ocenie czy miało miejsce nienależne świadczenie istotna jest podstawa prawna i cel świadczenia, a nie podstawa prawna wzbogacenia (tak SN w wyroku z dnia 7 maja 2015 r., II CSK 441/14, opubl. baza prawna LEX Nr 1767091). Z uwagi na fakt, iż nienależne wzbogacenie jest postacią bezpodstawnego wzbogacenia, ogólne przesłanki zart. 405 k.c.muszą być spełnione również w wypadku nienależnego świadczenia. Jednakże przesłanka wzbogacenia musi być tutaj rozumiana w sposób szczególny. Roszczenie kondykcyjne uzasadnia sam fakt spełnienia nienależytego świadczenia, a więc nie zachodzi konieczność badania, czy i w jakim zakresie spełnione świadczenie wzbogaciło osobę, na rzecz której świadczenie zostało spełnione, jak również, czy spełniający świadczenie został „zubożony”. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 grudnia 1999 r.: „zwrotu nienależnego świadczenia może żądać każdy, kto spełnił świadczenie, nie wiedząc, że do świadczenia nie był zobowiązany” (I CKN 203/98, opubl. baza prawna LEX Nr 50687, tak również wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 lipca 2013 r., I. ACa. 182/13, opubl. baza prawna LEX Nr 1345542).
Sąd I instancji nie uchybił dyspozycji tak rozumianego przepisuart. 410 § 2 k.c.Przy uwzględnieniu abuzywnego mechanizmu postanowień umów łączących strony okazuje się, iż kwoty pobierane od powódki przez bank w pewnej mierze stanowią nadwyżkę. Skoro mechanizm waloryzacji nie wiąże, to oznacza, że bank wykorzystując ten mechanizm pobrał kwoty bez podstawy prawnej. PowódceA. S.przysługuje zatem prawo do żądania ich zwrotu w oparciu o przepisart. 405w związku zart. 410 § 1 i 2 k.c., o czym Sąd Rejonowy prawidłowo orzekł wpunkcie 1. zaskarżonego orzeczenia.
Podsumowując powyższy wywód stwierdzić należy, iż wywiedziona przez pozwanego apelacja nie zawierała zarzutów, mogących podważyć rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego. Wniesiona apelacja była bezzasadna, nie zasługiwała na uwzględnienie i w konsekwencji podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
W zakresie kosztów postępowania, Sąd Okręgowy orzekł w zgodzie z zasadą odpowiedzialnością za wynik procesu (art. 98 k.p.c.), w konsekwencji zasądzając od pozwanego na rzecz powódkiA. S.kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego (§ 2 ust.6 w zw. z § 10 ust.1 pkt.1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).
| 1,553
|
15/251000/0001503/Ca
|
Sąd Okręgowy w Łodzi
|
III Wydział Cywilny Odwoławczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 2352;art. 2352 § 1;art. 2352 § 1 pkt. 2",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 6;art. 6 ust. 1;art. 7;art. 7 ust. 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939",
"art": "art. 69;art. 69 ust. 3",
"isap_id": "WDU19971400939",
"text": "art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe",
"title": "Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe"
},
{
"address": "Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271",
"art": "§ 2;§ 2 pkt. 1 b",
"isap_id": "WDU20020270271",
"text": "§ § 2 pkt 1b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy",
"title": "Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 105; art. 105 § 1; art. 227; art. 233; art. 233 § 1; art. 233 § 2; art. 235(2); art. 235(2) § 1; art. 235(2) § 1 pkt. 2; art. 2352; art. 2352 § 1; art. 2352 § 1 pkt. 2; art. 299; art. 368; art. 368 § 1; art. 368 § 1 pkt. 2; art. 382; art. 385; art. 385(1); art. 385(1) § 1; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 3; § 3)",
"Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 - art. 69; art. 69 ust. 2; art. 69 ust. 2 pkt. 4 a; art. 69 ust. 3; art. 75 b)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 1; art. 1 § 1; art. 1 § 4; art. 118; art. 22(1); art. 358; art. 358 § 2; art. 385; art. 385(1); art. 385(1) § 1; art. 385(1) § 1 zd. 2; art. 385(1) § 2; art. 385(1) § 3; art. 385(1) § 4; art. 385(2); art. 3851; art. 3851 § 1; art. 405; art. 410; art. 410 pkt. 1; art. 410 § 1; art. 410 § 2; art. 411; art. 411 pkt. 1; art. 455; art. 56; art. 58; art. 58 § 3; art. 6; art. 6 ust. 1; art. 65; art. 65 § 1; art. 65 § 2; art. 7; art. 7 ust. 1; § 1)",
"Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 - § 2; § 2 pkt. 1 b)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151515450000503_I_C_000276_2022_Uz_2023-01-26_001
|
I C 276/22
| 2023-01-26T00:00:00
| 2023-02-08T16:30:03
| 2023-02-20T04:52:15
|
15151545
|
503
|
SENTENCE
|
Sygn. akt I C 276/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2023 roku Sąd Rejonowy w Żorach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Lidia Czapla Protokolant: starszy sekretarz sądowy Wioleta Pelaczyk po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 roku w Żorach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko M. G. o zapłatę zasądza od pozwanej M. G. na rzecz powódki (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 4.395,01 (cztery tysiące trzysta dziewięćdziesiąt pię
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Ewa Szczepańska" xPublisher="ewa.szczepanska" xEditorFullName="Wioleta Pelaczyk" xEditor="wioleta.pelaczyk" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="1" xFlag="published" xVolType="15/151545/0000503/C" xYear="2022" xVolNmbr="000276" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt I C 276/22</xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText>Dnia 26 stycznia 2023 roku</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Żorach I Wydział Cywilny</xText>
<xText>w składzie:</xText>
<xText>Przewodniczący: sędzia Lidia Czapla</xText>
<xText>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Wioleta Pelaczyk</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 roku w Żorach</xText>
<xText>na rozprawie sprawy</xText>
<xText>z powództwa <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon>M. G.</xAnon></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xText>zasądza od pozwanej <xAnon>M. G.</xAnon> na rzecz powódki <xAnon> (...) Spółki Akcyjnej</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> kwotę 4.395,01 (cztery tysiące trzysta dziewięćdziesiąt pięć złotych jeden grosz) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 marca 2022 roku oraz kwotę 1.319,00 (jeden tysiąc trzysta dziewiętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, przy czym zapłatę powyższych kwot rozkłada na 15 (piętnaście) równych rat, płatnych miesięcznie do 15 dnia każdego miesiąca, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym uprawomocni się wyrok z dalszymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie niedochowania terminu płatności którejkolwiek z rat, przy czym brak zapłaty którejkolwiek z rat powoduje natychmiastową wykonalność pozostałej do spłaty kwoty.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
sędzia Lidia Czapla
| null |
[
"sędzia Lidia Czapla"
] |
[
"art. 583 § 1 kc"
] |
Ewa Szczepańska
|
starszy sekretarz sądowy Wioleta Pelaczyk
|
Wioleta Pelaczyk
|
[
"Sprzedaż"
] | 1
|
Sygn. akt I C 276/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 stycznia 2023 roku
Sąd Rejonowy w Żorach I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Lidia Czapla
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Wioleta Pelaczyk
po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 roku w Żorach
na rozprawie sprawy
z powództwa(...) Spółki AkcyjnejwW.
przeciwkoM. G.
o zapłatę
zasądza od pozwanejM. G.na rzecz powódki(...) Spółki AkcyjnejwW.kwotę 4.395,01 (cztery tysiące trzysta dziewięćdziesiąt pięć złotych jeden grosz) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 marca 2022 roku oraz kwotę 1.319,00 (jeden tysiąc trzysta dziewiętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, przy czym zapłatę powyższych kwot rozkłada na 15 (piętnaście) równych rat, płatnych miesięcznie do 15 dnia każdego miesiąca, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym uprawomocni się wyrok z dalszymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie niedochowania terminu płatności którejkolwiek z rat, przy czym brak zapłaty którejkolwiek z rat powoduje natychmiastową wykonalność pozostałej do spłaty kwoty.
| 276
|
15/151545/0000503/C
|
Sąd Rejonowy w Żorach
|
I Wydział Cywilny
|
[] | null | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154505300003003_VI_C_001000_2022_Uz_2023-05-30_002
|
VI C 1000/22
| 2023-05-30T00:00:00
| 2023-07-18T16:30:04
| 2023-07-18T08:58:25
|
15450530
|
3003
|
REASON
|
Sygn. akt VI C 1000/22 UZASADNIENIE Przedmiot i przebieg postępowania 1 Pozwem z dnia 17 marca 2022 roku (data stempla pocztowego) powód W. D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) w S. , reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie od (...) S.A. z siedzibą w W. : kwoty 1 540,26 zł (tytułem częściowego odszkodowania za uszkodzenia powstałe w dniu 21 sierpnia 2021 r. w mieniu położonym w miejscowości K. 242, (...)-(...) D. należącym do poszkodowanych J. K. i W. K
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Elwira Dobrzyńska" xPublisher="elwira.dobrzynska" xEditorFullName="Elwira Dobrzyńska" xEditor="elwira.dobrzynska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="7" xFlag="published" xVolType="15/450530/0003003/C" xYear="2022" xVolNmbr="001000" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt VI C 1000/22</xBx></xText>
<xUnit xBold="true" xIsTitle="true" xType="part">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText><xBx>
<xUx>Przedmiot i przebieg postępowania</xUx>
</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText>Pozwem z dnia 17 marca 2022 roku (data stempla pocztowego) powód <xAnon>W. D.</xAnon> prowadzący działalność gospodarczą pod <xAnon> firmą (...)</xAnon> w <xAnon>S.</xAnon>, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie od <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon>: kwoty 1 540,26 zł (tytułem częściowego odszkodowania za uszkodzenia powstałe w dniu 21 sierpnia 2021 r. w mieniu położonym w miejscowości <xAnon>K.</xAnon> 242, <xAnon>(...)-(...) D.</xAnon> należącym do poszkodowanych <xAnon>J. K.</xAnon> i <xAnon>W. K.</xAnon>), kwoty 42,72 zł (tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 1 540,26 zł od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia 16 marca 2022 roku) oraz kwoty 400 zł (tytułem zwrotu kosztów sporządzenia kalkulacji kosztów naprawy uszkodzeń w mieniu poszkodowanych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 21 sierpnia 2021 roku wskutek zalania doszło do uszkodzenia domku letniskowego położonego w miejscowości <xAnon>K.</xAnon> 242, <xAnon>(...)-(...) D.</xAnon> należącego do poszkodowanych <xAnon>J. K.</xAnon> i <xAnon>W. K.</xAnon>. Uszkodzone dobro były objęte ważną umową ubezpieczenia mienia z pozwanym ubezpieczycielem. Szkoda została zgłoszona do ubezpieczyciela, który wypłacił na rzecz poszkodowanych odszkodowanie w wysokości 1 706,59 zł (po potrąceniu franszyzy redukcyjnej w wysokości 1 000 zł). Poszkodowani w drodze umowy cesji wierzytelności zbyli swoją wierzytelność na rzecz powoda. (<xIx>pozew, k. 1-5)</xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText>W sprzeciwie pozwanego od nakazu zapłaty, <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> zaskarżył nakaz w całości oraz wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa. W ocenie pozwanego wypłacona kwota odszkodowania odpowiada poniesionej przez poszkodowanych szkodzie i pozwala na przywrócenie uszkodzonego mięśnia do stanu sprzed zdarzenia. Nadto wskazał, że nabyta przez powoda wierzytelność powinna być opodatkowana podatkiem VAT, a jako, że zapłata za wierzytelność nie stanowi odszkodowania, nie korzysta tym samym ze zwolnienia w zakresie podatku dochodowego. Kwestionował przy tym także zasadność roszczenia odsetkowego jak i kosztów prywatnej wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę powoda. (<xIx>sprzeciw, k. 65-67v).</xIx></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText>Do zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie.</xText>
</xUnit>
<xText><xBx>
<xUx>Ustalenia faktyczne</xUx>
</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText>W dniu 21 sierpnia 2021 roku miało miejsce zdarzenie polegające na zalaniu, z pękniętej rury wodociągowej, budynku, tj. domu letniskowego położonego w miejscowości <xAnon>K.</xAnon> 242, <xAnon>(...)-(...) D.</xAnon> należącego do <xAnon>J. K.</xAnon> i <xAnon>W. K.</xAnon>. Obiekt ten był objęty umową ubezpieczenia mienia (budynków lub lokali wg wartości odtworzeniowej) od ognia i innych żywiołów w wariancie „od wszystkich ryzyk”– nr <xAnon>polisy (...)</xAnon> w <xAnon> (...) S.A.</xAnon> W ramach polisy ubezpieczający ponosił koszt franszyzy redukcyjnej (zdarzenie – ogień i inne żywioły) w wysokości 10%, nie mniej niż 1 000 zł. Szkoda została zgłoszona w dniu 8 października 2021 roku. W związku z ww. zdarzeniem ubezpieczyciel przeprowadził postępowanie likwidacyjne, które zostało zarejestrowane pod numerem <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
</xUnit>
<xText>(<xIx>druk zgłoszenia szkody majątkowej – akta szkody na płycie, str. 1-4 pliku pdf, k. 70</xIx>; <xIx>polisa k. 10-11v; ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia <xAnon> (...)</xAnon>, k. 12-43v</xIx>).</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText>Po dokonaniu przez ubezpieczyciela oględzin w celu ustalenia wysokości szkód przyznał on w dniu 2 listopada 2021 r. poszkodowanym <xAnon>J. K.</xAnon> i <xAnon>W. K.</xAnon> odszkodowanie w kwocie 2 706,59 zł. Po potrąceniu kwoty 1 000 zł tytułem franszyzy redukcyjnej, poszkodowanym wypłacono kwotę 1 706,59 zł.</xText>
</xUnit>
<xText><xIx>(pismo dot. wypłaty odszkodowania k. 44-v; kosztorys podstawowy wraz z dokumentacją zdjęciową – akta szkody na płycie, str. 16-28 pliku pdf, k. 70</xIx>)</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText>W dniu 11 stycznia 2022 roku poszkodowani <xAnon>J. K.</xAnon> i <xAnon>W. K.</xAnon> zawarli z <xAnon>W. D.</xAnon> prowadzącym działalność gospodarczą pod <xAnon> firmą (...)</xAnon> umowę o świadczenie usług mającej na celi dochodzenie na ich rzecz roszczenia wobec pozwanego ubezpieczyciela za szkody powstałe w dniu 21 sierpnia 2021 r. W celu umożliwienia usługodawcy bezpośredniego dochodzenia roszczeń od ubezpieczyciela poszkodowali zobowiązali się do zawarcia umowy cesji wierzytelności. W tym samym dniu poszkodowani zbyli wierzytelność przysługującą im przeciwko ubezpieczycielowi z tytułu umowy ubezpieczenia majątkowego za poniesioną szkodę z dnia 21 sierpnia 2021 roku na rzecz powoda.</xText>
</xUnit>
<xText><xIx>(umowa o świadczenie usług, k. 88-91;umowa cesji, k. 7-8; pełnomocnictwo, k. 9, 92</xIx>).</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText>Przed wystąpieniem z powództwem <xAnon>W. D.</xAnon> zlecił sporządzenie wyliczenia szkody w uszkodzonym domu letniskowym położonym w miejscowości <xAnon>K.</xAnon>. Na podstawie kosztorysu nr <xAnon> (...)</xAnon> sporządzonego przez <xAnon>S. M.</xAnon>, będącego głównym rzeczoznawcą <xAnon> (...) Sp. z o.o.</xAnon>, ustalono, że usunięcie skutków szkody z dnia 21 sierpnia 2021 r. w postaci wykonania robót remonotowo – budowlanych obejmowało koszty w wysokości 4 246,85 zł brutto. Taką też kwotę rzeczoznawca przyjął jako kwotę należną za przywrócenie mienia do stanu sprzed szkody. Koszt sporządzenia tego kosztorysu wynosił 400 zł netto (492 zł brutto).</xText>
</xUnit>
<xText>(<xIx>kosztorys nr <xAnon> (...)</xAnon>, k. 45-52; <xAnon>faktura nr (...)</xAnon>, k. 53</xIx>).</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">8</xName>
<xText>Powód prowadzi działalność gospodarczą pod <xAnon> firmą (...)</xAnon>, a przedmiotem jego działalności jest m. in. pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych (kod <xAnon> (...)</xAnon> 64.99.z).</xText>
</xUnit>
<xText>(<xIx>wydruk z <xAnon> (...)</xAnon>, k. 54-v</xIx>).</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">9</xName>
<xText>Wysokość kosztów potrzebnych do usunięcia skutków szkody powstałej w dniu 21 sierpnia 2021 r. w domu letniskowym położonym w miejscowości <xAnon>K.</xAnon> nr 242 według cen i wskaźników cenowych z daty powstania szkody wynosi 4 882,24 zł brutto, zaś z daty opracowania opinii – 5 735,35 zł brutto.</xText>
</xUnit>
<xText>(<xIx>opinia biegłego, k. 118-120</xIx>)</xText>
<xText><xBx>
<xUx>Omówienie dowodów</xUx>
</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">10</xName>
<xText>Sąd oparł się na dowodach wymienionych powyżej. Ich wiarygodność nie budziła wątpliwości stron, a okoliczności faktyczne zasadniczo nie były przedmiotem sporu między stronami. Sporne między stronami było ustalenie wysokości należnego powodowi odszkodowania, wynikającego ze zdarzenia mającego miejsce w dniu 21 sierpnia 2021 roku. Z uwagi na konieczność ustalenia wysokości kosztów naprawy usunięcia powstałej szkody, sąd dopuścił dowód z opinii biegłego.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">11</xName>
<xText>Biegły dokonał wyliczeń zgodnie z treścią dowodową zakreśloną przez Sąd i ustalił, iż koszt naprawy uszkodzeń powstałych wskutek zdarzenia z dnia 21 sierpnia 2021 r. w domku letniskowym należącym do poszkodowanych wynosi odpowiednio 4 882,24 zł brutto według cen i wskaźników cenowych z daty powstania szkody wynosi, zaś z daty opracowania opinii – 5 735,35 zł brutto. Opinia ta nie była kwestionowana przez żadną ze stron, tym samym Sąd uznał ją za podstawę do dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. Pozwany wskazywał wprawdzie, iż odszkodowanie winno zostać ustalone wg cen z okresu powstania szkody tj. z III kwartału 2021 r., jednakże dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało to zasadniczego znaczenia. Obie te kwoty przewyższały bowiem ustaloną przez rzeczoznawcę powoda kwotę wysokości szkody (4 246,85 zł brutto), dlatego też niezależnie od przyjętej daty i obowiązujących wówczas cen za wykonane prace odszkodowanie wypłacone przez pozwanego poszkodowanym należało ocenić jako zaniżone.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">12</xName>
<xText>Sąd pominął na podstawie <xLexLink xArt="art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 235<xSUPx>2</xSUPx> § 1 pkt 2 k.p.c.</xLexLink> dowód z zeznań świadków <xAnon>J. K.</xAnon> i <xAnon>W. K.</xAnon> uznając, iż fakty mające zostać wykazane tym dowodem pozostała dla sprawy irrelewantne. Pozwany nie kwestionował bowiem samej ważności dokonanej cesji wierzytelności pomiędzy poszkodowanymi a powodem, zaś kwestie podatkowe dotyczące tego, czy owa wierzytelność była opodatkowana podatkiem VAT, jak również to, czy powód odprowadził z tego tytułu zaliczkę na poczet podatku dochodowego pozostawało poza sferą istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i zapewne poza wiedzą samych świadków. Powoływanie się przez pozwanego na kwestie opodatkowania wierzytelności pozostaje w ocenie Sądu niejasne, zaś sama treść sprzeciwu stanowiska pozwanego nie tłumaczy.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">13</xName>
<xText>Bezsprzecznie sama treść umowy cesji zawartej pomiędzy poszkodowanymi a powodem była ważna i skuteczna. Wierzytelność mogła zostać zbyta przez poszkodowanych na rzecz powoda, bowiem istniała w dacie zawierania umowy cesji. Ponadto została opisana w tej umowie w sposób umożliwiający jej zidentyfikowanie, a samo zbycie miało charakter odpłatny (czego nie kwestionował sam pozwany). Wskazane zaś przez pozwanego wątpliwości co do tego, czy wierzytelność powoda winna bądź nie zostać opodatkowania podatkiem VAT jak również luźne uwagi pozwanego co do tego, że z otrzymanej kwoty powód powinien odprowadzać zaliczki na poczet podatku dochodowego pozostają w ocenie Sądu bez istotnego związku ze sprawą.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">14</xName>
<xText>W kwestii prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej Sąd oparł się na wydruku z <xAnon> (...)</xAnon> załączonego do pozwu (k. 54-v).</xText>
</xUnit>
<xText><xBx>
<xUx>Ocena prawna</xUx>
</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">15</xName>
<xText>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.</xText>
</xUnit>
<xText><xUx>Ustalenie prawa do odszkodowania od ubezpieczyciela, wysokość odszkodowania</xUx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">16</xName>
<xText>Kwestię odpowiedzialności odszkodowawczej w niniejszej sprawie regulowała zawarta między poszkodowanymi a pozwanym umowa ubezpieczenia, obejmująca ubezpieczenie grupy budynków lub lokali, w tym domu letniskowego położonego w miejscowości <xAnon>K.</xAnon> nr 242, na którą składały się polisa ubezpieczenia <xAnon> (...) Doradca nr (...)</xAnon> dla poszkodowanych <xAnon>J. K.</xAnon> i <xAnon>W. K.</xAnon> – w wariancie od wszystkich ryzyk oraz ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia (OWU) <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">17</xName>
<xText>Zgodnie z § 4 ust. 3 OWU z zastrzeżeniem ust. 4-7, § 5 i § 6 ust. 2-4 oraz § 38 zakresem ubezpieczenia w wariancie od wszystkich ryzyk objęte są szkody powstałe w okresie ubezpieczenia i miejscu ubezpieczenia wskazanym w umowie ubezpieczenia, oraz które nie zostały wyraźnie wyłączone w OWU lub w postanowieniach dodatkowych stanowiących integralną część umowy ubezpieczenia.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">18</xName>
<xText>Ponadto zgodnie z <xLexLink xArt="art. 805;art. 805 § 1;art. 805 § 2;art. 805 § 2 pkt. 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 805 § 1 i § 2 pkt 1 k.c.</xLexLink> przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Przy ubezpieczeniu majątkowym świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku, przy czym w myśl <xLexLink xArt="art. 824(1);art. 824(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 824<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink>, o ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. Odszkodowanie ma zasadniczo na celu naprawienie szkody wyrządzonej ubezpieczającemu lub ubezpieczonemu w wyniku zajścia wypadku ubezpieczeniowego.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">19</xName>
<xText>Zgodnie z § 50 ust. 1 pkt 1 OWU (k. 28) wysokość szkody ustalana jest na podstawie cen z dnia powstania szkody dla budynków, budowli, lokali, obiektów małej architektury, maszyn, urządzeń i wyposażenia, w tym sprzętu elektronicznego, przy ubezpieczeniu w wartości odtworzeniowej albo księgowej brutto – według wartości odtworzeniowej.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">20</xName>
<xText>Sposób określenia wartości odtworzeniowej wynika zaś z definicji zawartych w § 2 OWU. W myśl pkt 94 § 2 OWU „wartość odtworzeniowa ” to wartość odpowiadająca kosztom przywrócenia ubezpieczonego mienia do stanu nowego ale nie ulepszonego. W przypadku budynku, budowli (…) stanowi ona wartość odpowiadającej kosztom odbudowy lub remontu w tym samym miejscu, z uwzględnieniem dotychczasowej technologii, konstrukcji i standardu wykończenia przy zastosowaniu dotychczasowych wymiarów i materiałów (§ 2 pkt 94 ppkt. a).</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">21</xName>
<xText>Stosowanie zaś do treści § 51 ust. 1 OWU (k. 28v) wartość odszkodowania ustala się w granicach sumy ubezpieczeniowej lub limitów odpowiedzialności <xAnon> (...)</xAnon> ustalonych dla danego mienia w kwocie odpowiadającej rozmiarowi szkody, ustalonemu zgodnie z zasadami określonymi w § 50 oraz w ust. 2-15. W przypadku ubezpieczenia mienia według wartości odtworzeniowej, podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość odtworzenia pod warunkiem przystąpienia – nie później niż w terminie 12 miesięcy od daty powstania szkody – do odbudowy, remontu, naprawienia lub ponownego wytworzenia mienia i faktycznego poniesienia przez ubezpieczonego kosztów z tego tytułu albo zakupu nowego mienia. W przypadku rezygnacji z zakupu nowego mienia albo odstąpienia od odbudowy, remontu, naprawienia lub ponownego wytworzenia mienia, odszkodowanie miało zostać wypłacone w kwocie odpowiadającej wartości rzeczywistej (§ 51 ust. 4 OWU). Odszkodowanie wypłacane jest z uwzględnieniem podlimitów lub limitów odpowiedzialności oraz franszyz redukcyjnych ustalonych w umowie ubezpieczenia albo w klauzulach dodatkowych (§ 51 ust. 14 OWU).</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">22</xName>
<xText>Powód oparł swoje żądanie na twierdzeniu, że w niniejszej sprawie doszło do nieprawidłowości polegających na błędnym ustaleniu przez pozwanego wartości szkody. Wskazał, że pozwany wypłacił poszkodowanym zaniżoną kwotę, która uniemożliwia przywrócenie mienia do stanu pierwotnego. Według twierdzeń strony powodowej, pozwany ubezpieczyciel przy wycenie szkody nie uwzględnił wszystkich uzasadnionych technologicznie prac, co według niej było przyczyną odszkodowania w zaniżonej wysokości.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">23</xName>
<xText>Sąd w oparciu o sporządzoną w sprawie opinię biegłego uznał za słuszną argumentację przedstawioną przez stronę powodową. Wypłacona kwota ubezpieczenia nie rekompensowała bowiem poniesionej przez poszkodowanych szkody. Z ustaleń biegłego wynika, że wartość szkody, która powstała w domu letniskowym poszkodowanych w wyniku rozszczelnienia się instalacji wodnej i zalania tegoż budynku, oszacowana według cen z daty powstania szkody tj. 21 sierpnia 2021 r. wynosi 4 882,24 zł brutto, zaś przy uwzględnieniu cen z daty opracowania opinii tj. 20 marca 2023 r. kwota ta wynosiła 5 735,35 zł brutto. Kwoty te przewyższają ustaloną przez powoda wartość szkody, dlatego też niezależnie od przyjętej daty ustalenia szkody, należna powodowi kwota odszkodowania będzie zasługiwała na uwzględnienie w całości.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">24</xName>
<xText>Podniesione w sprzeciwie uwagi co do kwestii odprowadzenia podatku VAT przez powoda oraz zaliczki na podatek dochodowy nie miały wpływu na rozstrzygnięcie. Nabywca wierzytelności nabywa ją w takim kształcie, w jakim przysługiwała ona zbywcy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. II CNPP 2/22), a zatem na wysokość roszczenia, którego mógł dochodzić powód, nie mogło mieć wpływu spełnienie przez niego albo przez zbywców obowiązku podatkowego.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">25</xName>
<xText>Mając więc na uwadze, iż poszkodowanym wypłacona została już kwota odszkodowania w wysokości 1 706,59 zł, powód mógł domagać się zapłaty kwoty 2 175,65 zł stanowiącej różnicę pomiędzy wartością szkody ustaloną przez biegłego na dzień jej powstania (4 882,24 zł brutto) a wypłaconą już kwotą odszkodowania i kwotą 1 000 zł stanowiącą franszyzę redukcyjną.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">26</xName>
<xText>Jako, że powód żądał z tego tytułu zapłaty kwoty 1 540,26 zł, a Sąd jako związany powództwem zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 321" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 321 k.p.c.</xLexLink> nie może zasądzić ponad żądanie wyrażone w pozwie, uznał powództwo z tytułu wypłaty odszkodowania za powstałą szkodę za zasadne do żądanej przez powoda kwoty.</xText>
</xUnit>
<xText><xUx>Odszkodowanie w wysokości kosztów sporządzenia prywatnego kosztorysu napraw</xUx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">27</xName>
<xText>Na skutek dokonania cesji wierzytelności cesjonariusz wstępuje w sytuację prawną cedenta jako wierzyciela. W sytuacji, w której przedmiotem przelewu jest roszczenie odszkodowawcze z tytułu dobrowolnej umowy ubezpieczenia, cesjonariuszowi przysługują więc wierzytelności w takiej wysokości, jakie przysługiwały poszkodowanemu w momencie cesji, ale też i dalsze wierzytelności mieszczące się w ramach umowy tego ubezpieczenia.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">28</xName>
<xText>Zgodnie z <xLexLink xArt="art. 471" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 471 k.c.</xLexLink> dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Naprawa szkody w tym przypadku następuje według zasad ustalonych w <xLexLink xArt="art. 361" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 361 k.c.</xLexLink>, tzn. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W tych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">29</xName>
<xText>W ocenie Sądu, powód nie wykazał zasadności poniesienia kosztów oszacowania wysokości szkody w mieniu poszkodowanego po zdarzeniu z dnia 21 sierpnia 2021 r. Sąd zasadniczo podtrzymuje swoje stanowisko wielokrotnie już wyrażane w sprawach z powództwa powoda, a mianowicie że zlecanie przez niego wycen <xAnon> spółce (...)</xAnon> (której jest wspólnikiem) rodzi pewne podejrzenie, że zlecając wyceny tej spółce powód nie kierował się obiektywną potrzebą i opłacalnością tej oferty (z perspektywy osoby poszkodowanej – obowiązanej do minimalizacji szkody), tylko chęcią zrefundowania przez ubezpieczyciela wydatku powoda na rzecz spółki, której jest wspólnikiem. Co jednak najistotniejsze, powód w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej sam zajmuje się działalnością związaną z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat, wobec czego oszacowanie przez niego kosztów wyceny takiego mienia nie powinno wymagać zasięgnięcia opinii osoby trzeciej, a ewentualne wydatki z tym związane stanowią koszty prowadzonej działalności gospodarczej. Z pewnością zatem koszt zasięgnięcia takiej opinii w przypadku powoda nie jest wydatkiem celowym, który winien mu zwrócić pozwany ubezpieczyciel.</xText>
</xUnit>
<xText><xBx>
<xUx>Odsetki</xUx>
</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">30</xName>
<xText>Powód również dochodził skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 1 540,26 zł za okres od 3 listopada 2021 r. do dnia 16 marca 2022 r. w wysokości 42,72 zł, jak również dalszych odsetek od kwoty zasądzonego odszkodowania i skapitalizowanych odsetek od dnia wniesienia pozwu, tj. od dnia 17 marca 2022 roku.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">31</xName>
<xText>Zakład ubezpieczeń zobowiązany był do wypłaty odszkodowania zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 817" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 817 k.c.</xLexLink> w terminie 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku i wystąpieniu szkody. Z treści akt szkodowych dołączonych do sprawy wynika, że pozwany o szkodzie był zawiadomiony 8 października 2021 r., a zatem ostatnim dniem tego 30-dniowego okresu był 8 listopada 2021 r., a od kolejnego dnia poszkodowanym (następnie powodowi) przysługiwały odsetki ustawowe za opóźnienie na podstawie <xLexLink xArt="art. 481" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 k.c.</xLexLink></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">32</xName>
<xText>Odsetki ustawowe za opóźnienie winny więc być liczone od kwoty 1 540,26 zł od dnia 9 listopada 2021 r. (a nie od 3 listopada 2021 r.) do dnia 16 marca 2022 r. i wynosiły 41,04 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 581,30 zł, na którą składały się kwota odszkodowania w wysokości 1 540,26 zł oraz skapitalizowane odsetki za opóźnienie liczone od tej kwoty w wysokości 41,04 zł. O dalszych odsetkach Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu na podstawie <xLexLink xArt="art. 481" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 482" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">482 k.c.</xLexLink>, czyli zasądził je od dnia wniesienia pozwu. W pozostałym zaś zakresie powództwo zostało oddalone.</xText>
</xUnit>
<xText><xBx>
<xUx>Koszty postępowania</xUx>
</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">33</xName>
<xText>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 100;art. 100 zd. 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 zd. 1 k.p.c.</xLexLink> Zgodnie z tym przepisem Sąd w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty wzajemnie znosi lub stosunkowo rozdziela. W niniejszej sprawie oddaleniu podlegała część roszczenia w związku z czym Sąd dokonał stosunkowego rozdzielenia kosztów.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">34</xName>
<xText>Powód wygrał sprawę w 80% (1 581,30 / 1 981,30 * 100%), może więc domagać się od pozwanego zwrotu 80% poniesionych kosztów postępowania (200 zł opłaty sądowej, 17 zł opłaty skarbowej i 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego na podstawie § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie), czyli 893,60 zł. Pozwany mógł żądać od powoda pokrycia 20% poniesionych kosztów (17 zł opłaty skarbowej i 900 zł kosztów zastępstwa procesowego na podstawie § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych), czyli 183,40 zł. Po kompensacji powyższych kwot (893,60 zł - 183,40 zł) do zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda pozostaje 710,20 zł. Oprócz tego należało rozliczyć między stronami koszty wynagrodzenia biegłego. Biegłemu z tytułu sporządzenia opinii wypłacono kwotę 2 162,64 zł (postanowienie, k. 145). Strony w stosunku, w jakim przegrały proces powinny ponieść koszty sporządzenia opinii: powód: 432,53 zł, a pozwany 1 730,11 zł. Powód poniósł koszty wynagrodzenia w wysokości 1 000 zł. Wobec tego należy mu się zwrot różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą zaliczki a kosztem, jaki powinien był ponieść (1 000 zł – 432,53 zł ), czyli 567,47 zł. Łącznie więc zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 277,67 zł (710,20 zł + 567,47 zł) tytułem zwrotu kosztów procesu. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu orzeczono zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 98;art. 98 § 1(1)" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 § 1<xSUPx>1</xSUPx> k.p.c.</xLexLink></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">35</xName>
<xText>W związku z tym, że w toku postępowania Skarb Państwa tymczasowo pokrył wynagrodzenie dla biegłego do kwoty 1 162,64 zł, należało tym wydatkiem obciążyć pozwanego zgodnie z art. 113 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.</xText>
</xUnit>
<xText>Z: <xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
ASR Bartłomiej Balcerek
| null |
[
"ASR Bartłomiej Balcerek"
] |
[
"art. 805 k.c."
] |
Elwira Dobrzyńska
| null |
Elwira Dobrzyńska
|
[
"Umowa ubezpieczenia majątkowego"
] | 7
|
Sygn. akt VI C 1000/22
UZASADNIENIE
Przedmiot i przebieg postępowania
1
Pozwem z dnia 17 marca 2022 roku (data stempla pocztowego) powódW. D.prowadzący działalność gospodarczą podfirmą (...)wS., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie od(...) S.A.z siedzibą wW.: kwoty 1 540,26 zł (tytułem częściowego odszkodowania za uszkodzenia powstałe w dniu 21 sierpnia 2021 r. w mieniu położonym w miejscowościK.242,(...)-(...) D.należącym do poszkodowanychJ. K.iW. K.), kwoty 42,72 zł (tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 1 540,26 zł od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia 16 marca 2022 roku) oraz kwoty 400 zł (tytułem zwrotu kosztów sporządzenia kalkulacji kosztów naprawy uszkodzeń w mieniu poszkodowanych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 21 sierpnia 2021 roku wskutek zalania doszło do uszkodzenia domku letniskowego położonego w miejscowościK.242,(...)-(...) D.należącego do poszkodowanychJ. K.iW. K.. Uszkodzone dobro były objęte ważną umową ubezpieczenia mienia z pozwanym ubezpieczycielem. Szkoda została zgłoszona do ubezpieczyciela, który wypłacił na rzecz poszkodowanych odszkodowanie w wysokości 1 706,59 zł (po potrąceniu franszyzy redukcyjnej w wysokości 1 000 zł). Poszkodowani w drodze umowy cesji wierzytelności zbyli swoją wierzytelność na rzecz powoda. (pozew, k. 1-5)
2
W sprzeciwie pozwanego od nakazu zapłaty,(...) S.A.z siedzibą wW.zaskarżył nakaz w całości oraz wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa. W ocenie pozwanego wypłacona kwota odszkodowania odpowiada poniesionej przez poszkodowanych szkodzie i pozwala na przywrócenie uszkodzonego mięśnia do stanu sprzed zdarzenia. Nadto wskazał, że nabyta przez powoda wierzytelność powinna być opodatkowana podatkiem VAT, a jako, że zapłata za wierzytelność nie stanowi odszkodowania, nie korzysta tym samym ze zwolnienia w zakresie podatku dochodowego. Kwestionował przy tym także zasadność roszczenia odsetkowego jak i kosztów prywatnej wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę powoda. (sprzeciw, k. 65-67v).
3
Do zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie.
Ustalenia faktyczne
4
W dniu 21 sierpnia 2021 roku miało miejsce zdarzenie polegające na zalaniu, z pękniętej rury wodociągowej, budynku, tj. domu letniskowego położonego w miejscowościK.242,(...)-(...) D.należącego doJ. K.iW. K.. Obiekt ten był objęty umową ubezpieczenia mienia (budynków lub lokali wg wartości odtworzeniowej) od ognia i innych żywiołów w wariancie „od wszystkich ryzyk”– nrpolisy (...)w(...) S.A.W ramach polisy ubezpieczający ponosił koszt franszyzy redukcyjnej (zdarzenie – ogień i inne żywioły) w wysokości 10%, nie mniej niż 1 000 zł. Szkoda została zgłoszona w dniu 8 października 2021 roku. W związku z ww. zdarzeniem ubezpieczyciel przeprowadził postępowanie likwidacyjne, które zostało zarejestrowane pod numerem(...).
(druk zgłoszenia szkody majątkowej – akta szkody na płycie, str. 1-4 pliku pdf, k. 70;polisa k. 10-11v; ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia(...), k. 12-43v).
5
Po dokonaniu przez ubezpieczyciela oględzin w celu ustalenia wysokości szkód przyznał on w dniu 2 listopada 2021 r. poszkodowanymJ. K.iW. K.odszkodowanie w kwocie 2 706,59 zł. Po potrąceniu kwoty 1 000 zł tytułem franszyzy redukcyjnej, poszkodowanym wypłacono kwotę 1 706,59 zł.
(pismo dot. wypłaty odszkodowania k. 44-v; kosztorys podstawowy wraz z dokumentacją zdjęciową – akta szkody na płycie, str. 16-28 pliku pdf, k. 70)
6
W dniu 11 stycznia 2022 roku poszkodowaniJ. K.iW. K.zawarli zW. D.prowadzącym działalność gospodarczą podfirmą (...)umowę o świadczenie usług mającej na celi dochodzenie na ich rzecz roszczenia wobec pozwanego ubezpieczyciela za szkody powstałe w dniu 21 sierpnia 2021 r. W celu umożliwienia usługodawcy bezpośredniego dochodzenia roszczeń od ubezpieczyciela poszkodowali zobowiązali się do zawarcia umowy cesji wierzytelności. W tym samym dniu poszkodowani zbyli wierzytelność przysługującą im przeciwko ubezpieczycielowi z tytułu umowy ubezpieczenia majątkowego za poniesioną szkodę z dnia 21 sierpnia 2021 roku na rzecz powoda.
(umowa o świadczenie usług, k. 88-91;umowa cesji, k. 7-8; pełnomocnictwo, k. 9, 92).
7
Przed wystąpieniem z powództwemW. D.zlecił sporządzenie wyliczenia szkody w uszkodzonym domu letniskowym położonym w miejscowościK.. Na podstawie kosztorysu nr(...)sporządzonego przezS. M., będącego głównym rzeczoznawcą(...) Sp. z o.o., ustalono, że usunięcie skutków szkody z dnia 21 sierpnia 2021 r. w postaci wykonania robót remonotowo – budowlanych obejmowało koszty w wysokości 4 246,85 zł brutto. Taką też kwotę rzeczoznawca przyjął jako kwotę należną za przywrócenie mienia do stanu sprzed szkody. Koszt sporządzenia tego kosztorysu wynosił 400 zł netto (492 zł brutto).
(kosztorys nr(...), k. 45-52;faktura nr (...), k. 53).
8
Powód prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...), a przedmiotem jego działalności jest m. in. pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych (kod(...)64.99.z).
(wydruk z(...), k. 54-v).
9
Wysokość kosztów potrzebnych do usunięcia skutków szkody powstałej w dniu 21 sierpnia 2021 r. w domu letniskowym położonym w miejscowościK.nr 242 według cen i wskaźników cenowych z daty powstania szkody wynosi 4 882,24 zł brutto, zaś z daty opracowania opinii – 5 735,35 zł brutto.
(opinia biegłego, k. 118-120)
Omówienie dowodów
10
Sąd oparł się na dowodach wymienionych powyżej. Ich wiarygodność nie budziła wątpliwości stron, a okoliczności faktyczne zasadniczo nie były przedmiotem sporu między stronami. Sporne między stronami było ustalenie wysokości należnego powodowi odszkodowania, wynikającego ze zdarzenia mającego miejsce w dniu 21 sierpnia 2021 roku. Z uwagi na konieczność ustalenia wysokości kosztów naprawy usunięcia powstałej szkody, sąd dopuścił dowód z opinii biegłego.
11
Biegły dokonał wyliczeń zgodnie z treścią dowodową zakreśloną przez Sąd i ustalił, iż koszt naprawy uszkodzeń powstałych wskutek zdarzenia z dnia 21 sierpnia 2021 r. w domku letniskowym należącym do poszkodowanych wynosi odpowiednio 4 882,24 zł brutto według cen i wskaźników cenowych z daty powstania szkody wynosi, zaś z daty opracowania opinii – 5 735,35 zł brutto. Opinia ta nie była kwestionowana przez żadną ze stron, tym samym Sąd uznał ją za podstawę do dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. Pozwany wskazywał wprawdzie, iż odszkodowanie winno zostać ustalone wg cen z okresu powstania szkody tj. z III kwartału 2021 r., jednakże dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało to zasadniczego znaczenia. Obie te kwoty przewyższały bowiem ustaloną przez rzeczoznawcę powoda kwotę wysokości szkody (4 246,85 zł brutto), dlatego też niezależnie od przyjętej daty i obowiązujących wówczas cen za wykonane prace odszkodowanie wypłacone przez pozwanego poszkodowanym należało ocenić jako zaniżone.
12
Sąd pominął na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 k.p.c.dowód z zeznań świadkówJ. K.iW. K.uznając, iż fakty mające zostać wykazane tym dowodem pozostała dla sprawy irrelewantne. Pozwany nie kwestionował bowiem samej ważności dokonanej cesji wierzytelności pomiędzy poszkodowanymi a powodem, zaś kwestie podatkowe dotyczące tego, czy owa wierzytelność była opodatkowana podatkiem VAT, jak również to, czy powód odprowadził z tego tytułu zaliczkę na poczet podatku dochodowego pozostawało poza sferą istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i zapewne poza wiedzą samych świadków. Powoływanie się przez pozwanego na kwestie opodatkowania wierzytelności pozostaje w ocenie Sądu niejasne, zaś sama treść sprzeciwu stanowiska pozwanego nie tłumaczy.
13
Bezsprzecznie sama treść umowy cesji zawartej pomiędzy poszkodowanymi a powodem była ważna i skuteczna. Wierzytelność mogła zostać zbyta przez poszkodowanych na rzecz powoda, bowiem istniała w dacie zawierania umowy cesji. Ponadto została opisana w tej umowie w sposób umożliwiający jej zidentyfikowanie, a samo zbycie miało charakter odpłatny (czego nie kwestionował sam pozwany). Wskazane zaś przez pozwanego wątpliwości co do tego, czy wierzytelność powoda winna bądź nie zostać opodatkowania podatkiem VAT jak również luźne uwagi pozwanego co do tego, że z otrzymanej kwoty powód powinien odprowadzać zaliczki na poczet podatku dochodowego pozostają w ocenie Sądu bez istotnego związku ze sprawą.
14
W kwestii prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej Sąd oparł się na wydruku z(...)załączonego do pozwu (k. 54-v).
Ocena prawna
15
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.
Ustalenie prawa do odszkodowania od ubezpieczyciela, wysokość odszkodowania
16
Kwestię odpowiedzialności odszkodowawczej w niniejszej sprawie regulowała zawarta między poszkodowanymi a pozwanym umowa ubezpieczenia, obejmująca ubezpieczenie grupy budynków lub lokali, w tym domu letniskowego położonego w miejscowościK.nr 242, na którą składały się polisa ubezpieczenia(...) Doradca nr (...)dla poszkodowanychJ. K.iW. K.– w wariancie od wszystkich ryzyk oraz ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia (OWU)(...).
17
Zgodnie z § 4 ust. 3 OWU z zastrzeżeniem ust. 4-7, § 5 i § 6 ust. 2-4 oraz § 38 zakresem ubezpieczenia w wariancie od wszystkich ryzyk objęte są szkody powstałe w okresie ubezpieczenia i miejscu ubezpieczenia wskazanym w umowie ubezpieczenia, oraz które nie zostały wyraźnie wyłączone w OWU lub w postanowieniach dodatkowych stanowiących integralną część umowy ubezpieczenia.
18
Ponadto zgodnie zart. 805 § 1 i § 2 pkt 1 k.c.przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Przy ubezpieczeniu majątkowym świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku, przy czym w myślart. 8241§ 1 k.c., o ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. Odszkodowanie ma zasadniczo na celu naprawienie szkody wyrządzonej ubezpieczającemu lub ubezpieczonemu w wyniku zajścia wypadku ubezpieczeniowego.
19
Zgodnie z § 50 ust. 1 pkt 1 OWU (k. 28) wysokość szkody ustalana jest na podstawie cen z dnia powstania szkody dla budynków, budowli, lokali, obiektów małej architektury, maszyn, urządzeń i wyposażenia, w tym sprzętu elektronicznego, przy ubezpieczeniu w wartości odtworzeniowej albo księgowej brutto – według wartości odtworzeniowej.
20
Sposób określenia wartości odtworzeniowej wynika zaś z definicji zawartych w § 2 OWU. W myśl pkt 94 § 2 OWU „wartość odtworzeniowa ” to wartość odpowiadająca kosztom przywrócenia ubezpieczonego mienia do stanu nowego ale nie ulepszonego. W przypadku budynku, budowli (…) stanowi ona wartość odpowiadającej kosztom odbudowy lub remontu w tym samym miejscu, z uwzględnieniem dotychczasowej technologii, konstrukcji i standardu wykończenia przy zastosowaniu dotychczasowych wymiarów i materiałów (§ 2 pkt 94 ppkt. a).
21
Stosowanie zaś do treści § 51 ust. 1 OWU (k. 28v) wartość odszkodowania ustala się w granicach sumy ubezpieczeniowej lub limitów odpowiedzialności(...)ustalonych dla danego mienia w kwocie odpowiadającej rozmiarowi szkody, ustalonemu zgodnie z zasadami określonymi w § 50 oraz w ust. 2-15. W przypadku ubezpieczenia mienia według wartości odtworzeniowej, podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość odtworzenia pod warunkiem przystąpienia – nie później niż w terminie 12 miesięcy od daty powstania szkody – do odbudowy, remontu, naprawienia lub ponownego wytworzenia mienia i faktycznego poniesienia przez ubezpieczonego kosztów z tego tytułu albo zakupu nowego mienia. W przypadku rezygnacji z zakupu nowego mienia albo odstąpienia od odbudowy, remontu, naprawienia lub ponownego wytworzenia mienia, odszkodowanie miało zostać wypłacone w kwocie odpowiadającej wartości rzeczywistej (§ 51 ust. 4 OWU). Odszkodowanie wypłacane jest z uwzględnieniem podlimitów lub limitów odpowiedzialności oraz franszyz redukcyjnych ustalonych w umowie ubezpieczenia albo w klauzulach dodatkowych (§ 51 ust. 14 OWU).
22
Powód oparł swoje żądanie na twierdzeniu, że w niniejszej sprawie doszło do nieprawidłowości polegających na błędnym ustaleniu przez pozwanego wartości szkody. Wskazał, że pozwany wypłacił poszkodowanym zaniżoną kwotę, która uniemożliwia przywrócenie mienia do stanu pierwotnego. Według twierdzeń strony powodowej, pozwany ubezpieczyciel przy wycenie szkody nie uwzględnił wszystkich uzasadnionych technologicznie prac, co według niej było przyczyną odszkodowania w zaniżonej wysokości.
23
Sąd w oparciu o sporządzoną w sprawie opinię biegłego uznał za słuszną argumentację przedstawioną przez stronę powodową. Wypłacona kwota ubezpieczenia nie rekompensowała bowiem poniesionej przez poszkodowanych szkody. Z ustaleń biegłego wynika, że wartość szkody, która powstała w domu letniskowym poszkodowanych w wyniku rozszczelnienia się instalacji wodnej i zalania tegoż budynku, oszacowana według cen z daty powstania szkody tj. 21 sierpnia 2021 r. wynosi 4 882,24 zł brutto, zaś przy uwzględnieniu cen z daty opracowania opinii tj. 20 marca 2023 r. kwota ta wynosiła 5 735,35 zł brutto. Kwoty te przewyższają ustaloną przez powoda wartość szkody, dlatego też niezależnie od przyjętej daty ustalenia szkody, należna powodowi kwota odszkodowania będzie zasługiwała na uwzględnienie w całości.
24
Podniesione w sprzeciwie uwagi co do kwestii odprowadzenia podatku VAT przez powoda oraz zaliczki na podatek dochodowy nie miały wpływu na rozstrzygnięcie. Nabywca wierzytelności nabywa ją w takim kształcie, w jakim przysługiwała ona zbywcy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. II CNPP 2/22), a zatem na wysokość roszczenia, którego mógł dochodzić powód, nie mogło mieć wpływu spełnienie przez niego albo przez zbywców obowiązku podatkowego.
25
Mając więc na uwadze, iż poszkodowanym wypłacona została już kwota odszkodowania w wysokości 1 706,59 zł, powód mógł domagać się zapłaty kwoty 2 175,65 zł stanowiącej różnicę pomiędzy wartością szkody ustaloną przez biegłego na dzień jej powstania (4 882,24 zł brutto) a wypłaconą już kwotą odszkodowania i kwotą 1 000 zł stanowiącą franszyzę redukcyjną.
26
Jako, że powód żądał z tego tytułu zapłaty kwoty 1 540,26 zł, a Sąd jako związany powództwem zgodnie z treściąart. 321 k.p.c.nie może zasądzić ponad żądanie wyrażone w pozwie, uznał powództwo z tytułu wypłaty odszkodowania za powstałą szkodę za zasadne do żądanej przez powoda kwoty.
Odszkodowanie w wysokości kosztów sporządzenia prywatnego kosztorysu napraw
27
Na skutek dokonania cesji wierzytelności cesjonariusz wstępuje w sytuację prawną cedenta jako wierzyciela. W sytuacji, w której przedmiotem przelewu jest roszczenie odszkodowawcze z tytułu dobrowolnej umowy ubezpieczenia, cesjonariuszowi przysługują więc wierzytelności w takiej wysokości, jakie przysługiwały poszkodowanemu w momencie cesji, ale też i dalsze wierzytelności mieszczące się w ramach umowy tego ubezpieczenia.
28
Zgodnie zart. 471 k.c.dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Naprawa szkody w tym przypadku następuje według zasad ustalonych wart. 361 k.c., tzn. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W tych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
29
W ocenie Sądu, powód nie wykazał zasadności poniesienia kosztów oszacowania wysokości szkody w mieniu poszkodowanego po zdarzeniu z dnia 21 sierpnia 2021 r. Sąd zasadniczo podtrzymuje swoje stanowisko wielokrotnie już wyrażane w sprawach z powództwa powoda, a mianowicie że zlecanie przez niego wycenspółce (...)(której jest wspólnikiem) rodzi pewne podejrzenie, że zlecając wyceny tej spółce powód nie kierował się obiektywną potrzebą i opłacalnością tej oferty (z perspektywy osoby poszkodowanej – obowiązanej do minimalizacji szkody), tylko chęcią zrefundowania przez ubezpieczyciela wydatku powoda na rzecz spółki, której jest wspólnikiem. Co jednak najistotniejsze, powód w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej sam zajmuje się działalnością związaną z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat, wobec czego oszacowanie przez niego kosztów wyceny takiego mienia nie powinno wymagać zasięgnięcia opinii osoby trzeciej, a ewentualne wydatki z tym związane stanowią koszty prowadzonej działalności gospodarczej. Z pewnością zatem koszt zasięgnięcia takiej opinii w przypadku powoda nie jest wydatkiem celowym, który winien mu zwrócić pozwany ubezpieczyciel.
Odsetki
30
Powód również dochodził skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 1 540,26 zł za okres od 3 listopada 2021 r. do dnia 16 marca 2022 r. w wysokości 42,72 zł, jak również dalszych odsetek od kwoty zasądzonego odszkodowania i skapitalizowanych odsetek od dnia wniesienia pozwu, tj. od dnia 17 marca 2022 roku.
31
Zakład ubezpieczeń zobowiązany był do wypłaty odszkodowania zgodnie z treściąart. 817 k.c.w terminie 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku i wystąpieniu szkody. Z treści akt szkodowych dołączonych do sprawy wynika, że pozwany o szkodzie był zawiadomiony 8 października 2021 r., a zatem ostatnim dniem tego 30-dniowego okresu był 8 listopada 2021 r., a od kolejnego dnia poszkodowanym (następnie powodowi) przysługiwały odsetki ustawowe za opóźnienie na podstawieart. 481 k.c.
32
Odsetki ustawowe za opóźnienie winny więc być liczone od kwoty 1 540,26 zł od dnia 9 listopada 2021 r. (a nie od 3 listopada 2021 r.) do dnia 16 marca 2022 r. i wynosiły 41,04 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 581,30 zł, na którą składały się kwota odszkodowania w wysokości 1 540,26 zł oraz skapitalizowane odsetki za opóźnienie liczone od tej kwoty w wysokości 41,04 zł. O dalszych odsetkach Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu na podstawieart. 481 k.c.i482 k.c., czyli zasądził je od dnia wniesienia pozwu. W pozostałym zaś zakresie powództwo zostało oddalone.
Koszty postępowania
33
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 100 zd. 1 k.p.c.Zgodnie z tym przepisem Sąd w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty wzajemnie znosi lub stosunkowo rozdziela. W niniejszej sprawie oddaleniu podlegała część roszczenia w związku z czym Sąd dokonał stosunkowego rozdzielenia kosztów.
34
Powód wygrał sprawę w 80% (1 581,30 / 1 981,30 * 100%), może więc domagać się od pozwanego zwrotu 80% poniesionych kosztów postępowania (200 zł opłaty sądowej, 17 zł opłaty skarbowej i 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego na podstawie § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie), czyli 893,60 zł. Pozwany mógł żądać od powoda pokrycia 20% poniesionych kosztów (17 zł opłaty skarbowej i 900 zł kosztów zastępstwa procesowego na podstawie § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych), czyli 183,40 zł. Po kompensacji powyższych kwot (893,60 zł - 183,40 zł) do zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda pozostaje 710,20 zł. Oprócz tego należało rozliczyć między stronami koszty wynagrodzenia biegłego. Biegłemu z tytułu sporządzenia opinii wypłacono kwotę 2 162,64 zł (postanowienie, k. 145). Strony w stosunku, w jakim przegrały proces powinny ponieść koszty sporządzenia opinii: powód: 432,53 zł, a pozwany 1 730,11 zł. Powód poniósł koszty wynagrodzenia w wysokości 1 000 zł. Wobec tego należy mu się zwrot różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą zaliczki a kosztem, jaki powinien był ponieść (1 000 zł – 432,53 zł ), czyli 567,47 zł. Łącznie więc zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 277,67 zł (710,20 zł + 567,47 zł) tytułem zwrotu kosztów procesu. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu orzeczono zgodnie z treściąart. 98 § 11k.p.c.
35
W związku z tym, że w toku postępowania Skarb Państwa tymczasowo pokrył wynagrodzenie dla biegłego do kwoty 1 162,64 zł, należało tym wydatkiem obciążyć pozwanego zgodnie z art. 113 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Z:(...)
| 1,000
|
15/450530/0003003/C
|
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
|
VI Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 100;art. 100 zd. 1",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 100 zd. 1 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 805;art. 805 § 1;art. 805 § 2;art. 805 § 2 pkt. 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 805 § 1 i § 2 pkt 1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 100 zd. 1; art. 235(2); art. 235(2) § 1; art. 235(2) § 1 pkt. 2; art. 321; art. 98; art. 98 § 1(1))",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 361; art. 471; art. 481; art. 482; art. 805; art. 805 § 1; art. 805 § 2; art. 805 § 2 pkt. 1; art. 817; art. 824(1); art. 824(1) § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
153010250000503_I_C_000276_2020_Uz_2023-11-06_001
|
I C 276/20
| 2023-11-06T00:00:00
| 2024-09-06T17:30:04
| 2024-09-06T08:31:49
|
15301025
|
503
|
SENTENCE
|
Sygn. I C 276/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w Zwoleniu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Robert Tomikowski Protokolant: Aneta Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2023 r. w Zwoleniu na rozprawie sprawy z powództwa C. O. , W. O. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w W. o zadośćuczynienie z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku zasądza od (...) S.A. w W. na rzecz C. O. kwotę 70 000 zł (siedemdziesiąt tys
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Katarzyna Kramek" xPublisher="kkramek" xEditorFullName="Katarzyna Kramek" xEditor="kkramek" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="1" xFlag="published" xVolType="15/301025/0000503/C" xYear="2020" xVolNmbr="000276" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. I C 276/20</xText>
<xBRx></xBRx>
<xBRx></xBRx>
<xUnit xType="part" xBold="true" xIsTitle="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xBRx></xBRx>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 6 listopada 2023 r.</xText>
<xText>Sąd Rejonowy w Zwoleniu I Wydział Cywilny</xText>
<xText>w składzie następującym:</xText>
<xRows>
<xCOLx xWIDTHx="150"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="442"></xCOLx>
<xRow xVALIGNx="top">
<xClmn>
<xText>Przewodniczący:</xText>
</xClmn>
<xClmn>
<xText>Sędzia Robert Tomikowski</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow xVALIGNx="top">
<xClmn>
<xText>Protokolant:</xText>
</xClmn>
<xClmn>
<xText>Aneta Jabłońska</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 25 października 2023 r. w Zwoleniu na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xAnon>C. O.</xAnon>, <xAnon>W. O.</xAnon></xText>
<xText>przeciwko <xAnon> Towarzystwu (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xText>
<xText>o zadośćuczynienie z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku</xText>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xText>zasądza od <xAnon> (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz <xAnon>C. O.</xAnon> kwotę 70 000 zł (siedemdziesiąt tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2023 roku do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xText>w pozostałej części powództwo oddala,</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xText>zasądza od <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz <xAnon>W. O.</xAnon> kwotę 50 000 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2023 roku do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xText>zasądza od <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz <xAnon>C. O.</xAnon> kwotę 8 837 zł (osiem tysięcy osiemset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego rozstrzygnięcia do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xText>zasądza od <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz <xAnon>W. O.</xAnon> kwotę 6147 zł (sześć tysięcy sto czterdzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego rozstrzygnięcia do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xType="none" xIsTitle="false">
<xText>nakazuje ściągnąć od <xAnon> Towarzystwo (...) S.A.</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon> na rzecz Skarbu Państwa Sąd Rejonowy w Zwoleniu kwotę 14 034,74 zł (czternaście tysięcy trzydzieści cztery złote siedemdziesiąt cztery grosze) tytułem wydatków.</xText>
</xUnit>
<xBRx></xBRx>
<xText xALIGNx="center">
<xIx>Sędzia Robert Tomikowski</xIx></xText>
<xBRx></xBRx>
<xBRx></xBRx>
<xBRx></xBRx>
<xBRx></xBRx>
<xBRx></xBRx>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sędzia Robert Tomikowski
| null |
[
"Sędzia Robert Tomikowski"
] | null |
Katarzyna Kramek
|
Aneta Jabłońska
|
Katarzyna Kramek
| null | 1
|
Sygn. I C 276/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 listopada 2023 r.
Sąd Rejonowy w Zwoleniu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:
Sędzia Robert Tomikowski
Protokolant:
Aneta Jabłońska
po rozpoznaniu w dniu 25 października 2023 r. w Zwoleniu na rozprawie
sprawy z powództwaC. O.,W. O.
przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.wW.
o zadośćuczynienie z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku
zasądza od(...) S.A.wW.na rzeczC. O.kwotę 70 000 zł (siedemdziesiąt tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2023 roku do dnia zapłaty;
w pozostałej części powództwo oddala,
zasądza odTowarzystwo (...) S.A.wW.na rzeczW. O.kwotę 50 000 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2023 roku do dnia zapłaty;
zasądza odTowarzystwo (...) S.A.wW.na rzeczC. O.kwotę 8 837 zł (osiem tysięcy osiemset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego rozstrzygnięcia do dnia zapłaty;
zasądza odTowarzystwo (...) S.A.wW.na rzeczW. O.kwotę 6147 zł (sześć tysięcy sto czterdzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego rozstrzygnięcia do dnia zapłaty;
nakazuje ściągnąć odTowarzystwo (...) S.A.wW.na rzecz Skarbu Państwa Sąd Rejonowy w Zwoleniu kwotę 14 034,74 zł (czternaście tysięcy trzydzieści cztery złote siedemdziesiąt cztery grosze) tytułem wydatków.
Sędzia Robert Tomikowski
| 276
|
15/301025/0000503/C
|
Sąd Rejonowy w Zwoleniu
|
I Wydział Cywilny
|
[] | null | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
150500000001006_II_AKa_000144_2023_Uz_2023-12-19_001
|
II AKa 144/23
| 2023-12-04T00:00:00
| 2024-12-17T17:00:04
| 2024-12-17T12:29:34
|
15050000
|
1006
|
SENTENCE
|
Sygn. akt II AKa 144/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie Przewodniczący sędzia Halina Czaban (spr.) Sędziowie sędzia Alina Kamińska sędzia Grzegorz Skrodzki Protokolant Marek Bychowski przy udziale prokuratora Arkadiusza Szulca po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy A. K. (1) s. J. oskarżonego z art. 189a § 1 kk w zb. z art. 189 § 2a kk w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu apelacji prokuratora od w
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Beata Zielińska" xPublisher="bzielinska" xEditorFullName="Agnieszka Wądołkowska" xEditor="awadolkowska" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="8" xFlag="published" xVolType="15/050000/0001006/AKa" xYear="2023" xVolNmbr="000144" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok</xName>
<xBlock>
<xText>Sygn. akt II AKa 144/23</xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xBx></xText>
<xText xALIGNx="right"> Dnia 4 grudnia 2023 r.</xText>
<xText>Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie</xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="269"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="441"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="right">Przewodniczący</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>sędzia Halina Czaban (spr.)</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="right">Sędziowie</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>sędzia Alina Kamińska</xText>
<xText>sędzia Grzegorz Skrodzki</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="right">Protokolant</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left">
<xText>Marek Bychowski</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xText>przy udziale prokuratora Arkadiusza Szulca</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r.</xText>
<xText>sprawy <xBx><xAnon>A. K. (1)</xAnon> s. <xAnon>J.</xAnon></xBx></xText>
<xText>oskarżonego z <xLexLink xArt="art. 189 a;art. 189 a § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 189a § 1 kk</xLexLink> w zb. z <xLexLink xArt="art. 189;art. 189 § 2 a" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 189 § 2a kk</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 11;art. 11 § 2" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 11 § 2 kk</xLexLink></xText>
<xText>z powodu apelacji prokuratora</xText>
<xText>od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie</xText>
<xText>z dnia 18 maja 2023 r. sygn. akt II K 91/22</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1., 2., 4. i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. <xAnon>T. S.</xAnon> 1476 złotych (w tym 23% VAT) tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie z urzędu oskarżyciela posiłkowego <xAnon>Ł. N.</xAnon> w postępowaniu przed sądem odwoławczym oraz 542,80 złotych jako zwrot kosztów dojazdu.</xText>
</xUnit>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="404"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="120"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="43"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="154"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Formularz UK 2</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Sygnatura akt</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText><xAnon> (...)</xAnon></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText><xIx>Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>1</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>CZĘŚĆ WSTĘPNA </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="722"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="722"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 18 maja 2023r., syg. Akt II K 91/22</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="722"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>1.2. Podmiot wnoszący apelację</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="722"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐ oskarżyciel posiłkowy</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐ oskarżyciel prywatny</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐ obrońca</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐ inny</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="722"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>1.3. Granice zaskarżenia</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="44"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="153"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="131"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="44"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="351"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="5">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2" xRowSpan="4">
<xText>☐ na korzyść</xText>
<xText>☒ na niekorzyść</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText>☒ w całości</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xRowSpan="3">
<xText>☐ w części</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☒</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>co do winy</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>co do kary</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="5">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>1.3.2. Podniesione zarzuty</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="5">
<xText><xIx>Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 1 k.p.k.</xLexLink> – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 1 a" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 1a k.p.k.</xLexLink> – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany <xBRx></xBRx>w <xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 1 k.p.k.</xLexLink>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☒</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 2 k.p.k.</xLexLink> – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☒</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 3" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 3 k.p.k.</xLexLink><xBx> –</xBx> błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, <xBRx></xBRx>jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 4 k.p.k.</xLexLink> – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText><xLexLink xArt="art. 439" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 439 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText>brak zarzutów</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="722"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>1.4. Wnioski</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="44"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="291"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="48"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="339"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☒</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>uchylenie</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>zmiana</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="722"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="722"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>2.1. Ustalenie faktów</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="38"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="28"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="131"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="339"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="93"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="94"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>2.1.1. Fakty uznane za udowodnione</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText><xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Oskarżony</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Dowód</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Numer karty</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText><xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Oskarżony</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Dowód </xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Numer karty</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="722"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>2.2. Ocena dowodów</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="109"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="208"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="405"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Lp. faktu z pkt 2.1.1</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Dowód</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Zwięźle o powodach uznania dowodu</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="109"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="208"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="405"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<xBRx></xBRx>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Dowód</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="top" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="55"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="492"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="176"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText><xIx>Zarzut </xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xRowSpan="7"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>- błędu w ustaleniach faktycznych oraz obraza przepisów postępowania tj. <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 170;art. 170 § 1;art. 170 § 1 pkt. 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 170 § 1 pkt. 2 k.p.k.</xLexLink>, mające wpływ na treść wyroku, polegające na ocenie materiału sprzecznie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, iż oskarżony <xAnon>A. K. (1)</xAnon> dopuścił się zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu, podczas gdy w/w materiał dowodowy, w szczególności w postaci zeznań świadków: <xAnon>Ł. N.</xAnon>, <xAnon>J. N.</xAnon>, <xAnon>M. R.</xAnon>, <xAnon>R. K.</xAnon>, oraz dowodów w postaci opinii biegłych psychologów i psychiatrów dotyczących pokrzywdzonego <xAnon>Ł. N.</xAnon>, uzyskanych w toku postępowań karnych i cywilnych, a także w postaci dowodów wskazanych w niezasadnie oddalonym na rozprawie w dniu 18.05.2023 r. wniosku dowodowym oskarżyciela publicznego, przy należytej jego ocenie, dokonanej w sposób całościowy, prowadzi do wniosku, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu;</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☒ zasadny</xText>
<xText>☐ częściowo zasadny</xText>
<xText>☐ niezasadny</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText><xIx>Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText>Niezależnie od poprawności merytorycznej sformułowanego zarzutu – tak podniesiony zarzut winien wskazywać na naruszenie przepisów prawa procesowego jako pierwotne uchybienie, którego skutkiem były błędne ustalenia faktyczne, to, skarżący wykazał naruszenie <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink> w takim zakresie, w jakim to uchybienie procesowe w zakresie oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego mogło mieć wpływ na treść wyroku.</xText>
<xText>Punktem wyjścia w sprawie dla oceny całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z zasadami z <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink> winna być jednoznaczna konstatacja co do stanu psychofizycznego pokrzywdzonego. To, że pokrzywdzony jest osobą o niskim intelekcie w okolicach dolnej normy, nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji i w zakresie kierowania swym postępowaniem znajduje się na poziomie rozwoju małoletniego powyżej 13 roku życia. Stwierdza się u pokrzywdzonego organiczne zaburzenia osobowości i cechy zaburzeń urojeniowych, pogranicze upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim, jest osobą podatną w stopniu znacznym na wpływy i manipulacje ze strony innych osób, jest podatny na sugestie, może być naiwny, bezkrytyczny oraz łatwowierny - brak u pokrzywdzonego tzw. treningu społecznego, to przez ten pryzmat musi być dokonana rzetelna ocena treści zeznań pokrzywdzonego i także przez ten pryzmat, zeznań świadków składanych w tym postępowaniu, oczywiście też i wyjaśnień oskarżonego, w sposób szczególnie drobiazgowy. Generalizowanie przekazu pokrzywdzonego i świadków, jak i oskarżonego poprzez stwierdzenia, że <xAnon>Ł. N.</xAnon> nie czuł się wykorzystywany przez oskarżonego, nie skarżył się na warunki, w których mieszkał ani sposób traktowania przez oskarżonego dowodzi uproszczonej weryfikacji zeznań ww. W zeznaniach pokrzywdzonego pojawiają się takie stwierdzenia jak: „To nieważne co on mi mówił, żebym się nie rozgadał jak radio mówił” „Na pytanie czy świadek pytał <xAnon>A. K.</xAnon> kiedy może wracać do domu, świadek podaje: coś za dwa miesiące ale takiej daty konkretnej to nie podał”. „Na pytanie czemu świadek początkowo deklarował funkcjonariuszom policji w lipcu 2021 r., że będzie tylko miesiąc u <xAnon>A. K.</xAnon> a był dłużej, świadek podaje: to tak zeszło, jeszcze mieszkanie trzeba było wyremontować. Potem powoli mi się odechciewało zostać, a Pan <xAnon>A.</xAnon> mnie przetrzymywał”. „Na pytanie czy świadek mógł wrócić do domu kiedy chciał świadek podaje: może mógłbym jakbym miał pieniądze”. „Cieszę się że do domu wracam mogę zobaczyć wuja podwórko. Do mieszkania <xAnon>K.</xAnon> nie chcę wracać nie potrzebuję”. „Nie groził tylko nakrzyczał czasem. Nic wielkiego nie krzyczał ja nie będę mówił nie będę przypominał sobie złych chwil” (protokoły przesłuchania z 05.11.2021r, k. 255-257 i z 05.01.2022r., k. 426 - 427).</xText>
<xText>Istotną kwestią, która nie mogła nie być rozważona, zgodnie z zasadami z <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink> jest to, że pokrzywdzony jest osobą przede wszystkim w znacznym stopniu podatną na wpływ ze strony oskarżonego - uważa go za osobę mu przychylną i pomocną, wyraża/wyrażał wręcz bezgraniczne i bezkrytyczne przywiązanie do oskarżonego, którego traktuje jak przyjaciela, mimo zachowań przestępczych dokonanych na jego szkodę w przeszłości. Zeznania pokrzywdzonego złożone na rozprawie - zapis treści zeznań pokrzywdzonego na nośniku elektronicznym bez protokolarnego zapisu całości zeznań w protokole, może dawał Sądowi podstawę do twierdzenia, że pokrzywdzony jest w stanie określić, które sytuacje życia codziennego są dla niego komfortowe, a które nie (…), że „.<xAnon>Ł. N.</xAnon> nie ma problemu zamanifestować, kiedy jest zmęczony, głodny, spragniony, kiedy jest mu niewygodnie, kiedy czegoś nie chce zrobić” na podstawie tego co działo się na Sali sądowej, z czynności bezpośredniego przesłuchania świadka, ale powyższe zdecydowanie odzwierciedla to co dotyczy tego przesłuchania. Jak obrazuje to zapis na nośniku pokrzywdzony czuł się wyjątkowo niekomfortowo, a sposób przeprowadzenia czynności (z udziałem w warunkach wideokonferencji oskarżonego i obrońcy oskarżonego, trudnościami technicznymi – kwestia słyszalności świadka, stron, pogłos), w ogromnej sali rozpraw, na stojąco, zdecydowanie nie sprzyjał przeprowadzeniu tej czynności w sposób dający gwarancję dotarcia do prawdy obiektywnej. Czynność przesłuchania z powołaniem się na regulację z <xLexLink xArt="art. 391;art. 391 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 391 § 1 k.p.k.</xLexLink> została przeprowadzona wręcz mechanicznie – odczytane całe protokoły, bez dążenia do sprecyzowania twierdzeń tam zawartych. Pokrzywdzony podczas przesłuchania na pytania odpowiadał mechanicznie, niechętnie, aczkolwiek zwrócić należy uwagę np. na odpowiedź na pytanie oskarżonego w kwestii laptopa – pokrzywdzony „bronił” swojego stanowiska.</xText>
<xText>Sąd <xIx>meriti</xIx> nie wykazał, że rzetelnie ocenił treść zeznań <xAnon>J. N.</xAnon> - kuzyna pokrzywdzonego, który w lipcu 2021 r. odbył krótką rozmowę telefoniczną z w/w. W jej trakcie <xAnon>Ł. N.</xAnon> oświadczył, że pomaga <xAnon>A. K.</xAnon> „przy remoncie" oraz, że przyjechał jedynie „na dwa, trzy tygodnie" (k.25-26). Sąd winien był rozważyć podaną okoliczność w świetle zarzutu. Wynik oceny zeznań tego świadka przez Sąd <xIx>meriti</xIx> to stwierdzenie, że poza okolicznościami niespornymi i wyrażonymi obawami o <xAnon>Ł. N.</xAnon> świadek nie był w stanie wskazać żadnych okoliczności, które potwierdzałyby treść zarzutu - jest to ocena uproszczona dla potrzeb ustaleń faktycznych w tej sprawie ( świadek <xAnon>J. N.</xAnon> zmarł, jego zeznania ujawnione w sprawie bez odczytywania) w całokształcie materiału dowodowego. Zasadnie skarżący zarzuca „ zbagatelizowanie” zeznań świadka <xAnon>R. K.</xAnon>. Ww zeznał, że „Z <xAnon>Ł.</xAnon> jest tak, że on by z każdym pojechał. On jest trochę upośledzony, ciężko się z nim porozumiewa”. Dalej świadek podał „ da się zauważyć, że jak się rozmawia z <xAnon>Ł.</xAnon> na jakieś inne tematy to ta rozmowa jest luźna, a jak się zaczyna pytać o tego pana z <xAnon>W.</xAnon> to tak jakby się blokował, zamykał, unikał odpowiedzi na pytania, a wręcz jakby chciał zmienić temat” (k.1602-1603). Należy też podzielić stwierdzić, że zeznania świadka <xAnon>W. K.</xAnon> posłużyły Sądowi I instancji też do ustalania faktów przyjętych jako udowodnione, ale wnioski z tych zeznań/ocena nie jest pełna (zgodna z regulacją z <xLexLink xArt="art. 7" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 7 k.p.k.</xLexLink>) w realiach dowodowych tej sprawy. W kwestii wynagradzania pokrzywdzony zeznał: wcześniej mi nie płacił"( zeznania z 05.01.2022r.), ja nie dostawałem za to ( przypis SA: pozyskiwanie złomu) pieniędzy tylko kwity podpisywałem. Podczas przeszukania ujawniono umowy kupna sprzedaży złomu (mosiądz, miedź, aluminium) z jesieni 2021 r. na dane <xAnon> (...)</xAnon> (k.455 i następne). W momencie kiedy <xAnon>Ł. N.</xAnon> wychodził z mieszkania <xAnon>A. K. (1)</xAnon>, ten przekazał mu 500 złotych, o czym <xAnon>Ł. N.</xAnon> zeznał jednoznacznie. Sąd ustalił, że pokrzywdzony „otrzymywał drobne kwoty na swoje wydatki, które stanowiły też wynagrodzenie za pomoc”, co pozostaje w sprzeczności z tym co podał pokrzywdzony jak wyżej. Zasadnie, co wynika z uzasadnienia stanowiska skarżącego, skarżący zarzuca bezkrytyczne danie wiary twierdzeniom oskarżonego, vide jak w stanie faktycznym ustalonym przez Sąd <xIx>meriti</xIx> : „<xAnon>Ł. N.</xAnon> dobrowolnie i chętnie zgodził się na propozycję oskarżonego aby wyjechał z nim do mieszkania w <xAnon>W.</xAnon> i pomagał tam w remoncie i opiece nad chorą matka oskarżonego. <xAnon>Ł. N.</xAnon> nie czuł się wykorzystywany przez oskarżonego, miał zapewniony nocleg, wyżywienie, otrzymywał drobne kwoty na swoje wydatki, które stanowiły też wynagrodzenie za pomoc. Nie skarżył się na warunki, w których mieszkał ani sposób traktowania przez oskarżonego. Nie był „więziony” w mieszkaniu, mógł opuszczać ten lokal, kiedy chciał. Warunkiem było jednak zapewnienie stałej opieki nad chorą matką oskarżonego i uniemożliwienie jej (z powodu poważnej choroby i dla jej bezpieczeństwa) opuszczenie lokalu”. Wiarygodność/niewiarygodność twierdzeń oskarżonego z całą pewnością nie może być oceniana tylko i wyłącznie przez pryzmat zeznań mieszkańców bloku, w którym zamieszkiwał oskarżony. W tym zakresie – zeznania <xAnon>S. T.</xAnon>, <xAnon>A. F.</xAnon>, <xAnon>B. P.</xAnon>, <xAnon>G. S.</xAnon> i innych winny być ocenione przez pryzmat doświadczenia życiowego i powinno być rozważone w jakim zakresie, rzutującym na całościową ocenę zaistnienia/niezaistnienia znamion czynu zarzucanego, w tym stanie faktycznym sprawy, mogą one uwiarygadniać/nie uwiarygadniać linię obrony oskarżonego, co wyraża zasadnie stanowisko skarżącego w apelacji. Podobnie kwestia oceny zeznań <xAnon>M. R.</xAnon> - funkcjonariusza policji, który miał jednorazowy kontakt z pokrzywdzonym 22.07.2021r., na początku pobytu ww u <xAnon>A. K. (1)</xAnon> w okolicznościach jak opisał świadek podanych przez <xAnon>Ł. N.</xAnon> (o właściwościach jak wynika z opinii psychologa i psychiatry). Sąd <xIx>meriti</xIx> mógł twierdzić, że fakt, iż oskarżony w innym postępowaniu karnym został uznany za winnego dokonania szeregu poważnych przestępstw na szkodę <xAnon>Ł. N.</xAnon>, wykorzystującego jego ułomności umysłowe i psychiczną zależność, nakazuje wyjątkową ostrożność i wnikliwe ocenianie dostępnych faktów i, że nie może to automatycznie przesądzać, iż kolejne kontakty oskarżonego z <xAnon>Ł. N.</xAnon> mają charakter przestępczy i prowadzą do działania na szkodę tego ostatniego, a w konsekwencji przyjąć ustalenia zgodnie z linią obrony oskarżonego, ale po rzetelnej ocenie materiału dowodowego w tej sprawie zebranego, który nie może być oceniany całkowicie w oderwaniu od zdarzeń skutkujących skazaniem oskarżonego we wcześniejszym postępowaniu. Zadaniem Sądu było rozważenie „zaszłości”, a tym samym właściwości i warunków osobistych oskarżonego, aby ocenić stan faktyczny sprawy pod kątem postawionego oskarżonemu zarzutu z okresu jak w a/o czyli nie jako zdarzenia zupełnie niepowiązanego z uprzednim zachowaniem oskarżonego wobec pokrzywdzonego, sposobu postrzegania oskarżonego przez pokrzywdzonego. Sąd winien rozważyć zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego to co jednoznacznie z dowodów wynika, że pokrzywdzony nigdy nie stawiał się samodzielnie na terminy czynności procesowych (na termin rozprawy 12.04.2023r. dowieziony przez funkcjonariuszy policji), a o niemożności poruszania się poza miejsce zamieszkania w zasadzie zeznawali wszyscy w sprawie, w kontekście stawianego zarzutu.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText><xIx>Wniosek</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>- o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☒ zasadny</xText>
<xText>☐ częściowo zasadny</xText>
<xText>☐ niezasadny</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText><xIx>Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText>- powody uznania wniosku za zasadny wynikają z uzasadnienia w odniesieniu do zarzutu z apelacji, przy uwzględnieniu regulacji z <xLexLink xArt="art. 454;art. 454 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 454§1 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="55"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="667"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xRowSpan="3">
<xText>1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xRowSpan="4">
<xText><xBx>1.</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Przedmiot utrzymania w mocy</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"></xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Zwięźle o powodach utrzymania w mocy</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xRowSpan="4">
<xText><xBx>1.</xBx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Przedmiot i zakres zmiany</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"></xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Zwięźle o powodach zmiany</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="52"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="78"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="369"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="221"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xRowSpan="3">
<xText>1.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐ <xLexLink xArt="art. 439" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 439 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText><xIx>Zwięźle o powodach uchylenia</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xRowSpan="3">
<xText>2.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText>Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐ <xLexLink xArt="art. 437;art. 437 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 437 § 2 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText><xIx>Zwięźle o powodach uchylenia</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xRowSpan="3">
<xText>3.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText>Konieczność umorzenia postępowania</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☐ <xLexLink xArt="art. 437;art. 437 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 437 § 2 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText><xIx>Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xRowSpan="3">
<xText>4.1.</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText>- art. 454 § 1 statuuje tzw. regułę ne peius - zakaz skazania w instancji odwoławczej w wypadku uniewinnienia</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText>☒ <xLexLink xArt="art. 454;art. 454 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 454 § 1 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText><xIx>Zwięźle o powodach uchylenia</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText>Sąd odwoławczy uznał, że zostały nieprawidłowo ocenione w pierwszej instancji dowody, zaistniała przesłanka z art. 438 pkt 2, a w konsekwencji doszło do błędnych ustaleń faktycznych, zatem miało to naruszenie wpływ na treść wyroku.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText>Z <xLexLink xArt="art. 189;art. 189 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 189 § 1 k.k.</xLexLink> wynika, że zachowanie sprawcy ma polegać na pozbawieniu człowieka wolności, jest to bardzo syntetyczna formuła, niosąca ze sobą bardzo bogatą treść, co w szczególności w realiach tej sprawy wymaga wnikliwego rozważania. Istotne jest to, że czyn może być popełniony w zamiarze bezpośrednim i ewentualnym, takie postacie zamiaru dotyczą też i znamion kwalifikujących czyn. Przedmiotem ochrony jest tzw. wolność lokomocyjna - wolność zmiany miejsca przebywania człowieka stosownie do jego woli, chodzi o możliwość opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, przy czym chroniona jest aktualna, jak i potencjalna wola zmiany miejsca przebywania pokrzywdzonego, o cechach ustalonych w określonym stanie faktycznym – w tej sprawie znamieniem kwalifikującym ma być stan nieporadności (w zarzucie nieprecyzyjnie jako: „bezradność”) i niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania (typ kwalifikowany z <xLexLink xArt="art. 189;art. 189 § 2 a" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 189§ 2 a</xLexLink> z uwagi na szczególne właściwości przedmiotu czynności wykonawczej). Do pewnego stopnia jest to więc wola, której – przy właściwościach pokrzywdzonego – możemy się domyślać, ale której dobro prawne wymaga ochrony. Podstawowe znaczenie dla bytu przestępstwa pozbawienia wolności ma obiektywny stan zasadniczej możliwości realizacji aktywności woli. Bezprawne pozbawienie wolności jest przestępstwem materialnym - skutkiem jest tu wytworzenie <xUx>stanu niemożności</xUx> urzeczywistnienia decyzji woli pokrzywdzonego, aby opuścić miejsce przebywania. Ochroną objęta jest nie tylko aktualna wola opuszczenia danego miejsca, lecz również wola potencjalna, czyli zasadnicze znaczenie ma zobiektywizowany stan możliwości poruszania lub przemieszczania się, a świadomość pokrzywdzonego co do tego, że jest przez sprawcę takiej możliwości pozbawiony, ma charakter wtórny, chodzi zatem nie tyle o to, czy pokrzywdzony chce się oddalić, ile o to, czy by się oddalić mógł, jeśliby tego zechciał. Nieporadnym jest już ten, u którego możliwość podjęcia decyzji o swoim losie i zmiany swojego położenia jest znacznie ograniczona - osoba, która nie jest w stanie realnie przeciwstawić się pozbawieniu jej wolności przez sprawcę przy ustaleniu powyższego <xIx>in concreto</xIx>, że pokrzywdzony charakteryzował się tym właśnie atrybutem.</xText>
<xText>Handel ludźmi to inaczej wykorzystanie człowieka <xUx>z zastosowaniem</xUx>, w tym przypadku, koniecznym do zbadania, niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, <xUx>w celu</xUx> wykorzystania, nawet za zgodą, w pracy lub usługach o charakterze przymusowym, inaczej w warunkach uzasadniających określenie ich jako przymusowe, co też musi być badane w okolicznościach konkretnej sprawy, w odniesieniu do konkretnych osób – sprawcy i pokrzywdzonego.</xText>
<xText>W pierwszej kolejności niezbędne będzie sporządzenie protokołów rozpraw z 24.01.2023r., 25.01.2023r., 12.04.2023r., które, jak odzwierciedlają to ww protokoły, były sporządzone w formie skróconej, z powołaniem się <xLexLink xArt="art. 147;art. 147 § 2 b" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 147 § 2b k.p.k.</xLexLink> - rozprawa rejestrowana za pomocą urządzenia utrwalającego dźwięk i obraz, a nagranie będzie stanowiło załącznik do protokołu, co jest nieuprawnionym procedowaniem z uwagi na treść <xLexLink xArt="art. 143;art. 143 § 1;art. 143 § 1 pkt. 11" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 143§1 pkt.11 k.p.k.</xLexLink> który wskazuje, że przebieg rozprawy wymaga spisania protokołu. <xLexLink xArt="art. 147;art. 147 § 2 b" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">Art. 147 § 2b k.p.k.</xLexLink> dotyczy sytuacji, gdy obok pisemnego protokołu, przebieg rozprawy jest dodatkowo nagrywany i to nagranie stanowi załącznik do pisemnego protokołu - utrwalenie czynności procesowej za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk stanowi formę pomocniczą udokumentowania jej przebiegu, która nie może zastąpić protokołu.</xText>
<xText>Sąd winien poddać pod rozwagę wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadków i ustalone okoliczności. Zasadne jest przeprowadzenie dowodu z bezpośrednich zeznań świadka <xAnon>M. K.</xAnon> - zeznania zgodnie z wnioskiem prokuratora ujawnione bez odczytywania. Z zeznań ww świadka z k. 211-212 akt (te same są na k. 323-324 akt) od słów „od 05.10 rozmawiałam…” z k. 212 wynikają istotne fakty, zatem świadek winna być przesłuchana bezpośrednio przed Sądem - zwraca uwagę „wątek” przyjmowania leków w zeznaniach pokrzywdzonego z 12.04.2023r. Zaistnienie/ niezaistnienie faktów opisanych w zarzucie jak: nakłonił go do poddania się w dniu 8.07.2021 r. badaniu przeprowadzonemu przez lekarza - specjalistę z zakresu psychiatrii, kontrolował ilości i częstotliwości spożywania pokarmów, wyznaczał mu miejsce do spania na łóżku polowym zbyt małym w stosunku do wzrostu wymienionego, bez pościeli, nie stanowią o wyczerpaniu/niewyczerpaniu znamion zarzucanego czynu, mogą rzutować na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu. Istnieje możliwość odstąpienia od przeprowadzania dowodów na rozprawie i poprzestanie na ich ujawnieniu, gdy nie miały one wpływu na uchylenie wyroku i dotyczy to przesłuchania wszystkich świadków w sprawie, za wyjątkiem pokrzywdzonego i wskazanej powyżej <xAnon>M. K.</xAnon>; przesłuchanie świadka <xAnon>Ł. N.</xAnon> musi odbyć się z zachowaniem szczególnego wyczucia i uwagi z powodu sposobu przekazu, formułowania treści, przy czym uwadze /rozważeniu Sądu <xIx>meriti, </xIx>nie mogą umknąć takie wstawki, wtrącenia, twierdzenia pokrzywdzonego np. „…miałem nie mówić tego” ( k. 255 v),„tak jak już mówiłem na więcej pytań nie odpowiem (k. 256), „Jadłem bułkę z miodem i kawę czarną. Nie dostanie przepustki jak będzie miał kogoś na sumieniu” ( k. 257), „powoli odechciewało zostać, ale Pan <xAnon>A.</xAnon> przetrzymał”, „ja naprawdę pracowałem, o popatrzy pan blizny”, „do mieszkania <xAnon>K.</xAnon> nie chcę wracać, nie potrzebuję….przesilony jestem” k. 426 v, i z rozprawy, w szczególności reakcje na pytania oskarżonego ale i inne „wtrącenia” odzwierciedlające uwarunkowania stanowiska pokrzywdzonego. Opiniowanie biegłych na rozprawie co pokrzywdzonego musi mieć miejsce po zobowiązaniu biegłych do przygotowania się do przesłuchania pokrzywdzonego, aby uniknąć zdawkowości wypowiedzi biegłych, jak po przesłuchaniu na terminie rozprawy 12.04.2023r. Inne wskazane w uzasadnieniu stanowiska co do zarzutu apelacji kwestie też powinny być przedmiotem uwagi Sądu <xIx>meriti. </xIx>Nie uwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej z dnia 9 stycznia 2023 r. oraz postanowienia Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 16 marca 2023 r. (rozprawa z 18.05.2023r.) nie rzutowało na rozstrzygnięcie, aczkolwiek Sąd rozważy, po zapoznaniu się z treścią dokumentów, w świetle rozważań Sądu odwoławczego i wskazań co do dalszego toku postępowania czy te dowody zawierają treści istotne dla tej sprawy.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText><xIx>Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText><xIx>Przytoczyć okoliczności</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Koszty Procesu </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="128"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="590"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText><xIx>Przytoczyć okoliczności</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="720"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>PODPIS </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
sędzia Halina Czaban
| null |
[
"sędzia Halina Czaban",
"sędzia Alina Kamińska",
"sędzia Grzegorz Skrodzki"
] |
[
"art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k."
] |
Beata Zielińska
|
Marek Bychowski
|
Agnieszka Wądołkowska
| null | 8
|
Sygn. akt II AKa 144/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 grudnia 2023 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie
Przewodniczący
sędzia Halina Czaban (spr.)
Sędziowie
sędzia Alina Kamińska
sędzia Grzegorz Skrodzki
Protokolant
Marek Bychowski
przy udziale prokuratora Arkadiusza Szulca
po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r.
sprawyA. K. (1)s.J.
oskarżonego zart. 189a § 1 kkw zb. zart. 189 § 2a kkw zw. zart. 11 § 2 kk
z powodu apelacji prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie
z dnia 18 maja 2023 r. sygn. akt II K 91/22
I
uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1., 2., 4. i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania.
II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.T. S.1476 złotych (w tym 23% VAT) tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie z urzędu oskarżyciela posiłkowegoŁ. N.w postępowaniu przed sądem odwoławczym oraz 542,80 złotych jako zwrot kosztów dojazdu.
UZASADNIENIE
Formularz UK 2
Sygnatura akt
(...)
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1
1
CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 18 maja 2023r., syg. Akt II K 91/22
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☐ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☒
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒
uchylenie
☐
zmiana
2
Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
3
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
- błędu w ustaleniach faktycznych oraz obraza przepisów postępowania tj.art. 7 k.p.k.,art. 170 § 1 pkt. 2 k.p.k., mające wpływ na treść wyroku, polegające na ocenie materiału sprzecznie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, iż oskarżonyA. K. (1)dopuścił się zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu, podczas gdy w/w materiał dowodowy, w szczególności w postaci zeznań świadków:Ł. N.,J. N.,M. R.,R. K., oraz dowodów w postaci opinii biegłych psychologów i psychiatrów dotyczących pokrzywdzonegoŁ. N., uzyskanych w toku postępowań karnych i cywilnych, a także w postaci dowodów wskazanych w niezasadnie oddalonym na rozprawie w dniu 18.05.2023 r. wniosku dowodowym oskarżyciela publicznego, przy należytej jego ocenie, dokonanej w sposób całościowy, prowadzi do wniosku, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu;
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Niezależnie od poprawności merytorycznej sformułowanego zarzutu – tak podniesiony zarzut winien wskazywać na naruszenie przepisów prawa procesowego jako pierwotne uchybienie, którego skutkiem były błędne ustalenia faktyczne, to, skarżący wykazał naruszenieart. 7 k.p.k.w takim zakresie, w jakim to uchybienie procesowe w zakresie oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego mogło mieć wpływ na treść wyroku.
Punktem wyjścia w sprawie dla oceny całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z zasadami zart. 7 k.p.k.winna być jednoznaczna konstatacja co do stanu psychofizycznego pokrzywdzonego. To, że pokrzywdzony jest osobą o niskim intelekcie w okolicach dolnej normy, nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji i w zakresie kierowania swym postępowaniem znajduje się na poziomie rozwoju małoletniego powyżej 13 roku życia. Stwierdza się u pokrzywdzonego organiczne zaburzenia osobowości i cechy zaburzeń urojeniowych, pogranicze upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim, jest osobą podatną w stopniu znacznym na wpływy i manipulacje ze strony innych osób, jest podatny na sugestie, może być naiwny, bezkrytyczny oraz łatwowierny - brak u pokrzywdzonego tzw. treningu społecznego, to przez ten pryzmat musi być dokonana rzetelna ocena treści zeznań pokrzywdzonego i także przez ten pryzmat, zeznań świadków składanych w tym postępowaniu, oczywiście też i wyjaśnień oskarżonego, w sposób szczególnie drobiazgowy. Generalizowanie przekazu pokrzywdzonego i świadków, jak i oskarżonego poprzez stwierdzenia, żeŁ. N.nie czuł się wykorzystywany przez oskarżonego, nie skarżył się na warunki, w których mieszkał ani sposób traktowania przez oskarżonego dowodzi uproszczonej weryfikacji zeznań ww. W zeznaniach pokrzywdzonego pojawiają się takie stwierdzenia jak: „To nieważne co on mi mówił, żebym się nie rozgadał jak radio mówił” „Na pytanie czy świadek pytałA. K.kiedy może wracać do domu, świadek podaje: coś za dwa miesiące ale takiej daty konkretnej to nie podał”. „Na pytanie czemu świadek początkowo deklarował funkcjonariuszom policji w lipcu 2021 r., że będzie tylko miesiąc uA. K.a był dłużej, świadek podaje: to tak zeszło, jeszcze mieszkanie trzeba było wyremontować. Potem powoli mi się odechciewało zostać, a PanA.mnie przetrzymywał”. „Na pytanie czy świadek mógł wrócić do domu kiedy chciał świadek podaje: może mógłbym jakbym miał pieniądze”. „Cieszę się że do domu wracam mogę zobaczyć wuja podwórko. Do mieszkaniaK.nie chcę wracać nie potrzebuję”. „Nie groził tylko nakrzyczał czasem. Nic wielkiego nie krzyczał ja nie będę mówił nie będę przypominał sobie złych chwil” (protokoły przesłuchania z 05.11.2021r, k. 255-257 i z 05.01.2022r., k. 426 - 427).
Istotną kwestią, która nie mogła nie być rozważona, zgodnie z zasadami zart. 7 k.p.k.jest to, że pokrzywdzony jest osobą przede wszystkim w znacznym stopniu podatną na wpływ ze strony oskarżonego - uważa go za osobę mu przychylną i pomocną, wyraża/wyrażał wręcz bezgraniczne i bezkrytyczne przywiązanie do oskarżonego, którego traktuje jak przyjaciela, mimo zachowań przestępczych dokonanych na jego szkodę w przeszłości. Zeznania pokrzywdzonego złożone na rozprawie - zapis treści zeznań pokrzywdzonego na nośniku elektronicznym bez protokolarnego zapisu całości zeznań w protokole, może dawał Sądowi podstawę do twierdzenia, że pokrzywdzony jest w stanie określić, które sytuacje życia codziennego są dla niego komfortowe, a które nie (…), że „.Ł. N.nie ma problemu zamanifestować, kiedy jest zmęczony, głodny, spragniony, kiedy jest mu niewygodnie, kiedy czegoś nie chce zrobić” na podstawie tego co działo się na Sali sądowej, z czynności bezpośredniego przesłuchania świadka, ale powyższe zdecydowanie odzwierciedla to co dotyczy tego przesłuchania. Jak obrazuje to zapis na nośniku pokrzywdzony czuł się wyjątkowo niekomfortowo, a sposób przeprowadzenia czynności (z udziałem w warunkach wideokonferencji oskarżonego i obrońcy oskarżonego, trudnościami technicznymi – kwestia słyszalności świadka, stron, pogłos), w ogromnej sali rozpraw, na stojąco, zdecydowanie nie sprzyjał przeprowadzeniu tej czynności w sposób dający gwarancję dotarcia do prawdy obiektywnej. Czynność przesłuchania z powołaniem się na regulację zart. 391 § 1 k.p.k.została przeprowadzona wręcz mechanicznie – odczytane całe protokoły, bez dążenia do sprecyzowania twierdzeń tam zawartych. Pokrzywdzony podczas przesłuchania na pytania odpowiadał mechanicznie, niechętnie, aczkolwiek zwrócić należy uwagę np. na odpowiedź na pytanie oskarżonego w kwestii laptopa – pokrzywdzony „bronił” swojego stanowiska.
Sądmeritinie wykazał, że rzetelnie ocenił treść zeznańJ. N.- kuzyna pokrzywdzonego, który w lipcu 2021 r. odbył krótką rozmowę telefoniczną z w/w. W jej trakcieŁ. N.oświadczył, że pomagaA. K.„przy remoncie" oraz, że przyjechał jedynie „na dwa, trzy tygodnie" (k.25-26). Sąd winien był rozważyć podaną okoliczność w świetle zarzutu. Wynik oceny zeznań tego świadka przez Sądmeritito stwierdzenie, że poza okolicznościami niespornymi i wyrażonymi obawami oŁ. N.świadek nie był w stanie wskazać żadnych okoliczności, które potwierdzałyby treść zarzutu - jest to ocena uproszczona dla potrzeb ustaleń faktycznych w tej sprawie ( świadekJ. N.zmarł, jego zeznania ujawnione w sprawie bez odczytywania) w całokształcie materiału dowodowego. Zasadnie skarżący zarzuca „ zbagatelizowanie” zeznań świadkaR. K.. Ww zeznał, że „ZŁ.jest tak, że on by z każdym pojechał. On jest trochę upośledzony, ciężko się z nim porozumiewa”. Dalej świadek podał „ da się zauważyć, że jak się rozmawia zŁ.na jakieś inne tematy to ta rozmowa jest luźna, a jak się zaczyna pytać o tego pana zW.to tak jakby się blokował, zamykał, unikał odpowiedzi na pytania, a wręcz jakby chciał zmienić temat” (k.1602-1603). Należy też podzielić stwierdzić, że zeznania świadkaW. K.posłużyły Sądowi I instancji też do ustalania faktów przyjętych jako udowodnione, ale wnioski z tych zeznań/ocena nie jest pełna (zgodna z regulacją zart. 7 k.p.k.) w realiach dowodowych tej sprawy. W kwestii wynagradzania pokrzywdzony zeznał: wcześniej mi nie płacił"( zeznania z 05.01.2022r.), ja nie dostawałem za to ( przypis SA: pozyskiwanie złomu) pieniędzy tylko kwity podpisywałem. Podczas przeszukania ujawniono umowy kupna sprzedaży złomu (mosiądz, miedź, aluminium) z jesieni 2021 r. na dane(...)(k.455 i następne). W momencie kiedyŁ. N.wychodził z mieszkaniaA. K. (1), ten przekazał mu 500 złotych, o czymŁ. N.zeznał jednoznacznie. Sąd ustalił, że pokrzywdzony „otrzymywał drobne kwoty na swoje wydatki, które stanowiły też wynagrodzenie za pomoc”, co pozostaje w sprzeczności z tym co podał pokrzywdzony jak wyżej. Zasadnie, co wynika z uzasadnienia stanowiska skarżącego, skarżący zarzuca bezkrytyczne danie wiary twierdzeniom oskarżonego, vide jak w stanie faktycznym ustalonym przez Sądmeriti: „Ł. N.dobrowolnie i chętnie zgodził się na propozycję oskarżonego aby wyjechał z nim do mieszkania wW.i pomagał tam w remoncie i opiece nad chorą matka oskarżonego.Ł. N.nie czuł się wykorzystywany przez oskarżonego, miał zapewniony nocleg, wyżywienie, otrzymywał drobne kwoty na swoje wydatki, które stanowiły też wynagrodzenie za pomoc. Nie skarżył się na warunki, w których mieszkał ani sposób traktowania przez oskarżonego. Nie był „więziony” w mieszkaniu, mógł opuszczać ten lokal, kiedy chciał. Warunkiem było jednak zapewnienie stałej opieki nad chorą matką oskarżonego i uniemożliwienie jej (z powodu poważnej choroby i dla jej bezpieczeństwa) opuszczenie lokalu”. Wiarygodność/niewiarygodność twierdzeń oskarżonego z całą pewnością nie może być oceniana tylko i wyłącznie przez pryzmat zeznań mieszkańców bloku, w którym zamieszkiwał oskarżony. W tym zakresie – zeznaniaS. T.,A. F.,B. P.,G. S.i innych winny być ocenione przez pryzmat doświadczenia życiowego i powinno być rozważone w jakim zakresie, rzutującym na całościową ocenę zaistnienia/niezaistnienia znamion czynu zarzucanego, w tym stanie faktycznym sprawy, mogą one uwiarygadniać/nie uwiarygadniać linię obrony oskarżonego, co wyraża zasadnie stanowisko skarżącego w apelacji. Podobnie kwestia oceny zeznańM. R.- funkcjonariusza policji, który miał jednorazowy kontakt z pokrzywdzonym 22.07.2021r., na początku pobytu ww uA. K. (1)w okolicznościach jak opisał świadek podanych przezŁ. N.(o właściwościach jak wynika z opinii psychologa i psychiatry). Sądmeritimógł twierdzić, że fakt, iż oskarżony w innym postępowaniu karnym został uznany za winnego dokonania szeregu poważnych przestępstw na szkodęŁ. N., wykorzystującego jego ułomności umysłowe i psychiczną zależność, nakazuje wyjątkową ostrożność i wnikliwe ocenianie dostępnych faktów i, że nie może to automatycznie przesądzać, iż kolejne kontakty oskarżonego zŁ. N.mają charakter przestępczy i prowadzą do działania na szkodę tego ostatniego, a w konsekwencji przyjąć ustalenia zgodnie z linią obrony oskarżonego, ale po rzetelnej ocenie materiału dowodowego w tej sprawie zebranego, który nie może być oceniany całkowicie w oderwaniu od zdarzeń skutkujących skazaniem oskarżonego we wcześniejszym postępowaniu. Zadaniem Sądu było rozważenie „zaszłości”, a tym samym właściwości i warunków osobistych oskarżonego, aby ocenić stan faktyczny sprawy pod kątem postawionego oskarżonemu zarzutu z okresu jak w a/o czyli nie jako zdarzenia zupełnie niepowiązanego z uprzednim zachowaniem oskarżonego wobec pokrzywdzonego, sposobu postrzegania oskarżonego przez pokrzywdzonego. Sąd winien rozważyć zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego to co jednoznacznie z dowodów wynika, że pokrzywdzony nigdy nie stawiał się samodzielnie na terminy czynności procesowych (na termin rozprawy 12.04.2023r. dowieziony przez funkcjonariuszy policji), a o niemożności poruszania się poza miejsce zamieszkania w zasadzie zeznawali wszyscy w sprawie, w kontekście stawianego zarzutu.
Wniosek
- o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
- powody uznania wniosku za zasadny wynikają z uzasadnienia w odniesieniu do zarzutu z apelacji, przy uwzględnieniu regulacji zart. 454§1 k.p.k.
4
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
5
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot utrzymania w mocy
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
☐art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
☐art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
☐art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
- art. 454 § 1 statuuje tzw. regułę ne peius - zakaz skazania w instancji odwoławczej w wypadku uniewinnienia
☒art. 454 § 1 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
Sąd odwoławczy uznał, że zostały nieprawidłowo ocenione w pierwszej instancji dowody, zaistniała przesłanka z art. 438 pkt 2, a w konsekwencji doszło do błędnych ustaleń faktycznych, zatem miało to naruszenie wpływ na treść wyroku.
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
Zart. 189 § 1 k.k.wynika, że zachowanie sprawcy ma polegać na pozbawieniu człowieka wolności, jest to bardzo syntetyczna formuła, niosąca ze sobą bardzo bogatą treść, co w szczególności w realiach tej sprawy wymaga wnikliwego rozważania. Istotne jest to, że czyn może być popełniony w zamiarze bezpośrednim i ewentualnym, takie postacie zamiaru dotyczą też i znamion kwalifikujących czyn. Przedmiotem ochrony jest tzw. wolność lokomocyjna - wolność zmiany miejsca przebywania człowieka stosownie do jego woli, chodzi o możliwość opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, przy czym chroniona jest aktualna, jak i potencjalna wola zmiany miejsca przebywania pokrzywdzonego, o cechach ustalonych w określonym stanie faktycznym – w tej sprawie znamieniem kwalifikującym ma być stan nieporadności (w zarzucie nieprecyzyjnie jako: „bezradność”) i niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania (typ kwalifikowany zart. 189§ 2 az uwagi na szczególne właściwości przedmiotu czynności wykonawczej). Do pewnego stopnia jest to więc wola, której – przy właściwościach pokrzywdzonego – możemy się domyślać, ale której dobro prawne wymaga ochrony. Podstawowe znaczenie dla bytu przestępstwa pozbawienia wolności ma obiektywny stan zasadniczej możliwości realizacji aktywności woli. Bezprawne pozbawienie wolności jest przestępstwem materialnym - skutkiem jest tu wytworzeniestanu niemożnościurzeczywistnienia decyzji woli pokrzywdzonego, aby opuścić miejsce przebywania. Ochroną objęta jest nie tylko aktualna wola opuszczenia danego miejsca, lecz również wola potencjalna, czyli zasadnicze znaczenie ma zobiektywizowany stan możliwości poruszania lub przemieszczania się, a świadomość pokrzywdzonego co do tego, że jest przez sprawcę takiej możliwości pozbawiony, ma charakter wtórny, chodzi zatem nie tyle o to, czy pokrzywdzony chce się oddalić, ile o to, czy by się oddalić mógł, jeśliby tego zechciał. Nieporadnym jest już ten, u którego możliwość podjęcia decyzji o swoim losie i zmiany swojego położenia jest znacznie ograniczona - osoba, która nie jest w stanie realnie przeciwstawić się pozbawieniu jej wolności przez sprawcę przy ustaleniu powyższegoin concreto, że pokrzywdzony charakteryzował się tym właśnie atrybutem.
Handel ludźmi to inaczej wykorzystanie człowiekaz zastosowaniem, w tym przypadku, koniecznym do zbadania, niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania,w celuwykorzystania, nawet za zgodą, w pracy lub usługach o charakterze przymusowym, inaczej w warunkach uzasadniających określenie ich jako przymusowe, co też musi być badane w okolicznościach konkretnej sprawy, w odniesieniu do konkretnych osób – sprawcy i pokrzywdzonego.
W pierwszej kolejności niezbędne będzie sporządzenie protokołów rozpraw z 24.01.2023r., 25.01.2023r., 12.04.2023r., które, jak odzwierciedlają to ww protokoły, były sporządzone w formie skróconej, z powołaniem sięart. 147 § 2b k.p.k.- rozprawa rejestrowana za pomocą urządzenia utrwalającego dźwięk i obraz, a nagranie będzie stanowiło załącznik do protokołu, co jest nieuprawnionym procedowaniem z uwagi na treśćart. 143§1 pkt.11 k.p.k.który wskazuje, że przebieg rozprawy wymaga spisania protokołu.Art. 147 § 2b k.p.k.dotyczy sytuacji, gdy obok pisemnego protokołu, przebieg rozprawy jest dodatkowo nagrywany i to nagranie stanowi załącznik do pisemnego protokołu - utrwalenie czynności procesowej za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk stanowi formę pomocniczą udokumentowania jej przebiegu, która nie może zastąpić protokołu.
Sąd winien poddać pod rozwagę wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadków i ustalone okoliczności. Zasadne jest przeprowadzenie dowodu z bezpośrednich zeznań świadkaM. K.- zeznania zgodnie z wnioskiem prokuratora ujawnione bez odczytywania. Z zeznań ww świadka z k. 211-212 akt (te same są na k. 323-324 akt) od słów „od 05.10 rozmawiałam…” z k. 212 wynikają istotne fakty, zatem świadek winna być przesłuchana bezpośrednio przed Sądem - zwraca uwagę „wątek” przyjmowania leków w zeznaniach pokrzywdzonego z 12.04.2023r. Zaistnienie/ niezaistnienie faktów opisanych w zarzucie jak: nakłonił go do poddania się w dniu 8.07.2021 r. badaniu przeprowadzonemu przez lekarza - specjalistę z zakresu psychiatrii, kontrolował ilości i częstotliwości spożywania pokarmów, wyznaczał mu miejsce do spania na łóżku polowym zbyt małym w stosunku do wzrostu wymienionego, bez pościeli, nie stanowią o wyczerpaniu/niewyczerpaniu znamion zarzucanego czynu, mogą rzutować na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu. Istnieje możliwość odstąpienia od przeprowadzania dowodów na rozprawie i poprzestanie na ich ujawnieniu, gdy nie miały one wpływu na uchylenie wyroku i dotyczy to przesłuchania wszystkich świadków w sprawie, za wyjątkiem pokrzywdzonego i wskazanej powyżejM. K.; przesłuchanie świadkaŁ. N.musi odbyć się z zachowaniem szczególnego wyczucia i uwagi z powodu sposobu przekazu, formułowania treści, przy czym uwadze /rozważeniu Sądumeriti,nie mogą umknąć takie wstawki, wtrącenia, twierdzenia pokrzywdzonego np. „…miałem nie mówić tego” ( k. 255 v),„tak jak już mówiłem na więcej pytań nie odpowiem (k. 256), „Jadłem bułkę z miodem i kawę czarną. Nie dostanie przepustki jak będzie miał kogoś na sumieniu” ( k. 257), „powoli odechciewało zostać, ale PanA.przetrzymał”, „ja naprawdę pracowałem, o popatrzy pan blizny”, „do mieszkaniaK.nie chcę wracać, nie potrzebuję….przesilony jestem” k. 426 v, i z rozprawy, w szczególności reakcje na pytania oskarżonego ale i inne „wtrącenia” odzwierciedlające uwarunkowania stanowiska pokrzywdzonego. Opiniowanie biegłych na rozprawie co pokrzywdzonego musi mieć miejsce po zobowiązaniu biegłych do przygotowania się do przesłuchania pokrzywdzonego, aby uniknąć zdawkowości wypowiedzi biegłych, jak po przesłuchaniu na terminie rozprawy 12.04.2023r. Inne wskazane w uzasadnieniu stanowiska co do zarzutu apelacji kwestie też powinny być przedmiotem uwagi Sądumeriti.Nie uwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej z dnia 9 stycznia 2023 r. oraz postanowienia Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 16 marca 2023 r. (rozprawa z 18.05.2023r.) nie rzutowało na rozstrzygnięcie, aczkolwiek Sąd rozważy, po zapoznaniu się z treścią dokumentów, w świetle rozważań Sądu odwoławczego i wskazań co do dalszego toku postępowania czy te dowody zawierają treści istotne dla tej sprawy.
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6
Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
7
PODPIS
| 144
|
15/050000/0001006/AKa
|
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
|
II Wydział Karny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 189;art. 189 § 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 189 § 1 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 170;art. 170 § 1;art. 170 § 1 pkt. 2",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 170 § 1 pkt. 2 k.p.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 11; art. 11 § 2; art. 189; art. 189 a; art. 189 a § 1; art. 189 § 1; art. 189 § 2 a)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 143; art. 143 § 1; art. 143 § 1 pkt. 11; art. 147; art. 147 § 2 b; art. 170; art. 170 § 1; art. 170 § 1 pkt. 2; art. 391; art. 391 § 1; art. 437; art. 437 § 2; art. 438; art. 438 pkt. 1; art. 438 pkt. 1 a; art. 438 pkt. 2; art. 438 pkt. 3; art. 438 pkt. 4; art. 439; art. 454; art. 454 § 1; art. 7)"
] |
"...protokoły, były sporządzone w formie skróconej, z powołaniem się art. 147 § 2b k.p.k. - rozprawa rejestrowana za pomocą urządzenia utrwalającego dźwięk i obraz, a nagranie będzie stanowiło załącznik do protokołu, co jest nieuprawnionym procedowaniem z uwagi na treść art. 143§1 pkt.11 k.p.k. który wskazuje, że przebieg rozprawy wymaga spisania protokołu. Art. 147 § 2b k.p.k. dotyczy sytuacji, gdy obok pisemnego protokołu, przebieg rozprawy jest dodatkowo nagrywany i to nagranie stanowi załącznik do pisemnego protokołu - utrwalenie czynności procesowej za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk stanowi formę pomocniczą udokumentowania jej przebiegu, która nie może zastąpić protokołu.
|
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151015150003027_VI_GC_000933_2023_Uz_2024-02-04_001
|
VI GC 933/23
| 2024-01-17T00:00:00
| 2024-06-04T17:30:23
| 2024-06-04T12:30:15
|
15101515
|
3027
|
REGULATION, SENTENCE, REASON
|
Sygn. akt VI GC 933/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2024 roku Sąd Rejonowy w Gdyni VI Wydział Gospodarczy, w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marta Denc po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 roku w Gdyni w postępowaniu gospodarczym na rozprawie sprawy z powództwa W. D. (1) przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w S. o zapłatę I umarza postępowanie w zakresie żądania kwoty 6 405,08 złotych (s
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Joanna Miotk" xPublisher="jmiotk_srgdynia" xEditorFullName="Anna Chrząstek" xEditor="achrzastek" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="8" xFlag="published" xVolType="15/101515/0003027/GC" xYear="2023" xVolNmbr="000933" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Wyrok+Uzasadnienie+Zarządzenie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt VI GC 933/23</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>WYROK</xName>
<xTitle>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xTitle>
<xText xALIGNx="right">Dnia 17 stycznia 2024 roku</xText>
<xText><xBx>Sąd Rejonowy w Gdyni VI Wydział Gospodarczy, w składzie: </xBx></xText>
<xText>Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska</xText>
<xText>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marta Denc</xText>
<xText>po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 roku w Gdyni</xText>
<xText>w postępowaniu gospodarczym</xText>
<xText>na rozprawie</xText>
<xText>sprawy z powództwa <xBx><xAnon>W. D. (1)</xAnon></xBx></xText>
<xText>przeciwko<xBx> <xAnon> (...) spółce akcyjnej</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> </xBx></xText>
<xText>o zapłatę</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>umarza postępowanie w zakresie żądania kwoty 6 405,08 złotych (sześć tysięcy czterysta pięć złotych osiem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądza od pozwanego <xAnon> (...) spółki akcyjnej</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> na rzecz powoda <xAnon>W. D. (1)</xAnon> kwotę 500 złotych (pięćset złotych) wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 05 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>zasądza od powoda <xAnon>W. D. (1)</xAnon> na rzecz pozwanego <xAnon> (...) spółki akcyjnej</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> kwotę 1 509,17 złotych (jeden tysiąc pięćset dziewięć złotych siedemnaście groszy) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty<xBx>, </xBx>tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</xText>
</xUnit>
<xText>Sygn. akt VI GC 933/23</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>W pozwie z dnia 05 czerwca 2023 roku powód <xAnon>W. D. (1)</xAnon> domagał się zasądzenia od pozwanego <xAnon> (...) spółki akcyjnej</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> kwoty 6 405,08 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty – tytułem częściowego odszkodowania za szkodę powstałą w dniu 23 czerwca 2021 roku w mieniu należącym do poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> oraz kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> do stanu sprzed szkody, a także kosztów procesu.</xText>
<xText>Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 14 czerwca 2023 roku w sprawie o sygn. akt VI GNc 2120/23 referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni uwzględnił żądanie pozwu w całości.</xText>
<xText>W sprzeciwie od powyższego orzeczenia pozwany <xAnon> (...) spółka akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> domagał się oddalenia powództwa wskazując, że pozwany spełnił świadczenie główne należne powodowi w całości, albowiem po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego wypłacił poszkodowanym odszkodowanie w kwocie 15 951,10 złotych, a następnie w związku z wezwaniem do zapłaty na kwotę 12 810,16 złotych po przeprowadzeniu postępowania reklamacyjnego – kwotę 12 810,16 złotych tytułem pozostałej części odszkodowania oraz kwotę 2 496,48 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty. W tym zakresie więc pozwany wskazał, że nie dał powodu do wytoczenia powództwa, albowiem mimo że postępowanie reklamacyjne zostało przez niego zakończone w ciągu 60 dni zgodnie z przepisami prawa, powód nie czekając na upływ tego terminu, złożył pozew do Sądu, a więc w tej części winien być uznany za przegrywającego sprawę.</xText>
<xText>Odnośnie do żądania kwoty 500 złotych tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> do stanu sprzed szkody, pozwany wskazał, że powód zlecił jej sporządzenie we własnym zakresie i na własne ryzyko, a pozwany nie zwracał się do ubezpieczonego o dostarczenie takich kalkulacji, stąd nie odpowiada za poniesione w związku z wykonaniem takiej wyceny koszty.</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</xBx></xText>
<xText>W dniu 23 listopada 2020 roku <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki prawa cywilnego zawarli z <xAnon> (...) spółką akcyjną</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> umowę ubezpieczenia, której przedmiotem była odpowiedzialność cywilna ubezpieczonych w zakresie prowadzonej przez nich działalności dotyczącej konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli, ubezpieczenie mienia od kradzieży z włamaniem i rabunku oraz ubezpieczenie mienia znajdującego się w warsztacie zlokalizowanym w <xAnon>N.</xAnon> przy <xAnon>ulicy (...)</xAnon><xAnon>(...)</xAnon> od ognia i innych zdarzeń losowych.</xText>
<xText>Integralną częścią umowy były „Ogólne Warunki <xAnon>(...)</xAnon>”.</xText>
<xText>Umowa została zawarta na okres od dnia 24 listopada 2020 roku do dnia 23 listopada 2021 roku, a odszkodowanie ustalono w wartości brutto.</xText>
<xText>Potwierdzeniem zawarcia umowy była polisa <xAnon>(...)</xAnon>numer <xAnon>(...)</xAnon>.</xText>
<xText>
<xIx>
polisa – k. 20 akt, „ Ogólne Warunki <xAnon>(...)</xAnon>” – k. 21-31 akt</xIx>
</xText>
<xText>W dniu 23 czerwca 2021 roku miał miejsce pożar warsztatu – budynku lakierni, spłonęło również jego wyposażenie.</xText>
<xText><xIx>niesporne</xIx></xText>
<xText>Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego decyzją z dnia 27 lipca 2021 roku <xAnon> (...) spółka akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> przyznał poszkodowanym <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> odszkodowanie w łącznej kwocie 16 351 złotych brutto, w tym: w kwocie 14 851,10 złotych brutto z tytułu uszkodzenia budynku (szkoda numer <xAnon> (...)</xAnon>) i w kwocie 1 500 złotych brutto z tytułu uszkodzenia wyposażenia (szkoda numer <xAnon> (...)</xAnon>).</xText>
<xText><xIx>decyzja – k. 10 akt, dokumentacja znajdująca się w aktach szkody – k. 60 akt</xIx></xText>
<xText>W dniu 15 maja 2023 roku <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> jako cedenci zawarli z <xAnon>W. D. (1)</xAnon> jako cesjonariuszem umowę przelewu wierzytelności w postaci pozostałej części odszkodowania za szkodę wynikającą ze zdarzenia z dnia 23 czerwca 2023 roku.</xText>
<xText><xIx>umowa przelewu – k. 6-7 akt, pełnomocnictwo – k. 8 akt</xIx></xText>
<xText>W dniu 17 maja 2023 roku <xAnon>W. D. (1)</xAnon> zlecił <xAnon> (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> sporządzenie kalkulacji wysokości odszkodowania w związku z uszkodzeniem w dniu 23 czerwca 2021 roku budynku warsztatu lakierni i jego wyposażenia.</xText>
<xText><xIx>kosztorys – k. 11-14, 18 akt, wydruki ofert internetowych – k. 15-16 akt, oświadczenie – k. 17 akt</xIx></xText>
<xText>W dniu 18 maja 2023 roku <xAnon> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> wystawił <xAnon>W. D. (1)</xAnon> <xAnon>fakturę numer (...)</xAnon> na kwotę 500 złotych netto tytułem wynagrodzenia za sporządzenie kalkulacji odszkodowania w szkodach o numerze <xAnon> (...)</xAnon> i o numerze <xAnon> (...)</xAnon>.</xText>
<xText><xIx>faktura – k. 19 akt</xIx></xText>
<xText>W dniu 26 maja 2023 roku pocztą elektroniczną <xAnon>W. D. (1)</xAnon> wezwał <xAnon> (...) spółkę akcyjną</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> do zapłaty kwoty 12 810,16 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty – tytułem pozostałej części odszkodowania za szkodę powstałą w dniu 23 czerwca 2021 roku w mieniu należącym do poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> (szkody o numerach: <xAnon> (...)</xAnon> i <xAnon> (...)</xAnon>) oraz kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> do stanu sprzed szkody, w terminie 7 dni.</xText>
<xText><xIx>wezwanie do zapłaty – k. 32 akt</xIx></xText>
<xText>Wyznaczony termin upływał z dniem 02 czerwca 2023 roku (piątek).</xText>
<xText><xIx>niesporne</xIx></xText>
<xText>W dniu 05 czerwca 2023 roku (poniedziałek) <xAnon>W. D. (1)</xAnon> złożył w Sądzie Rejonowym w Gdyni pozew, w którym domagał się zasądzenia od pozwanego <xAnon> (...) spółki akcyjnej</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> kwoty 6 405,08 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty – tytułem częściowego odszkodowania za szkodę powstałą w dniu 23 czerwca 2021 roku w mieniu należącym do poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> oraz kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> do stanu sprzed szkody, a także kosztów procesu.</xText>
<xText><xIx>pozew – k. 2-4 akt, koperta – k. 35 akt</xIx></xText>
<xText>W dniu 26 czerwca 2023 roku <xAnon> (...) spółka akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> poinformował <xAnon>W. D. (1)</xAnon>, że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 05 sierpnia 2015 roku o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 roku, poz. 187) w sprawie jego roszczenia prowadzone jest postępowanie reklamacyjne i w związku z tym, że nie może ono zostać zakończone w ciągu przewidzianych 30 dni, stanowisko ubezpieczyciela zostanie przedstawione nie później niż w ciągu 60 dni od otrzymania odwołania.</xText>
<xText><xIx>wydruk wiadomości mailowej – k. 56 akt, dokumentacja znajdująca się w aktach szkody – k. 60 akt</xIx></xText>
<xText>Decyzją z dnia 27 czerwca 2023 roku <xAnon> (...) spółka akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> przyznał <xAnon>W. D. (1)</xAnon> pozostałą część odszkodowania w kwocie 12 810,16 złotych brutto i kwotę 2 496,48 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty, odmówił jednakże zwrotu kosztów prywatnej ekspertyzy w kwocie 500 złotych.</xText>
<xText>W tym samym dniu powyższe kwoty zostały przekazane na rachunek bankowy <xAnon>W. D. (1)</xAnon>.</xText>
<xText><xIx>decyzja – k. 57-58 akt, potwierdzenie przelewu – k. 59 akt, dokumentacja znajdująca się w aktach szkody – k. 60 akt</xIx></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wymienionych dowodów z dokumentów, w tym znajdujących się w aktach szkody, przedłożonych przez strony w toku postępowania, których zarówno autentyczność, jak i prawdziwość w zakresie twierdzeń w nich zawartych nie budziła wątpliwości Sądu, a zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary, tym bardziej, że nie były one kwestionowane w zakresie ich mocy dowodowej przez żadną ze stron.</xText>
<xText>Pozostałe dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż nie wnosiły do sprawy żadnych nowych i istotnych okoliczności.</xText>
<xText>Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 17 stycznia 2024 roku Sąd na podstawie <xLexLink xArt="art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 235<xSUPx>2</xSUPx> § 1 pkt 2 k.p.c.</xLexLink> pominął dowód z opinii biegłego sądowego uznając jego przeprowadzenie za zbędne wobec spełnienia przez pozwanego w całości świadczenia obejmującego pozostałą część odszkodowania.</xText>
<xText>Na powyższą decyzję procesową Sądu żadna ze stron nie złożyła zastrzeżenia w trybie <xLexLink xArt="art. 162" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 162 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>W piśmie procesowym z datą w nagłówku „dnia 15 września 2023 roku” (data prezentaty: 2023-09-20, k. 89-92 akt) w związku z zapłatą przez pozwanego kwoty 12 810,16 złotych i kwoty 2 496,48 złotych powód <xAnon>W. D. (1)</xAnon> cofnął pozew w zakresie żądania kwoty 6 405,08 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty oraz podtrzymał żądanie zasądzenia kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> do stanu sprzed szkody, a także kosztów procesu.</xText>
<xText>Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 355" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 355 k.p.c.</xLexLink> Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, a strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Zgodnie zaś z <xLexLink xArt="art. 203;art. 203 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 203 § 1 k.p.c.</xLexLink> pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku. W niniejszej sprawie powód cofnął pozew w zakresie wskazanym w powyższym piśmie bez zrzeczenia się roszczenia, niemniej jednak uczynił to przed rozpoczęciem rozprawy, a zatem zgoda pozwanego na dokonanie tej czynności nie była wymagana. Sąd zaś oceniając ją z punktu widzenia przesłanek określonych w <xLexLink xArt="art. 203;art. 203 § 4" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 203 § 4 k.p.c.</xLexLink> nie dopatrzył się, ażeby była ona sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego lub by zmierzała do obejścia prawa. Uznając zatem, że przedmiotowa czynność procesowa powoda jest zgodna z prawem, Sąd na podstawie <xLexLink xArt="art. 355" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 355 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 203;art. 203 § 1;art. 203 § 4" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 203 § 1 i § 4 k.p.c.</xLexLink> umorzył postępowanie w zakresie wynikającym z oświadczenia o cofnięciu pozwu (punkt pierwszy wyroku).</xText>
<xText>Uwzględniając powyższe oświadczenie powoda o cofnięciu pozwu we wskazanej powyżej części, w niniejszej sprawie powód <xAnon>W. D. (1)</xAnon> domagał się w dalszym ciągu zasądzenia od pozwanego <xAnon> (...) spółki akcyjnej</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> do stanu sprzed szkody, a także kosztów procesu. Kwestionując powyższe żądanie pozwu pozwany podnosił, że powód zlecił jej sporządzenie we własnym zakresie i na własne ryzyko, a pozwany nie zwracał się do ubezpieczonego o dostarczenie takich kalkulacji, stąd też nie odpowiada za poniesione w związku z wykonaniem takiej wyceny koszty.</xText>
<xText>W ocenie Sądu powyższe powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.</xText>
<xText>Zgodnie z treścią <xLexLink xArt="art. 805;art. 805 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 805 § 1 k.c.</xLexLink> przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.</xText>
<xText>Umowa ubezpieczenia jest zatem umową dwustronnie zobowiązującą – ubezpieczający jest obowiązany uiścić umówioną składkę w zamian za ochronę ubezpieczeniową, przy czym o ile świadczenie ubezpieczającego jest bezwarunkowe, o tyle świadczenie ubezpieczyciela jest uzależnione od zajścia przewidzianego w umowie wypadku, tj. zdarzenia losowego i polega w szczególności na zapłacie przy ubezpieczeniu majątkowym określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku. Rolą Sądu było przy tym rozstrzygnięcie, czy poszkodowanemu (jego następcy) przysługuje w ramach powyższego odszkodowania prawo do domagania się zwrotu sporządzonej na jego zlecenie kalkulacji kosztów przywrócenia mienia poszkodowanych do stanu sprzed szkody.</xText>
<xText>W pierwszej kolejności podnieść należy, że w judykaturze akcentuje się, że to konkretne okoliczności sprawy winny decydować w każdym przypadku, czy poniesienie kosztów ekspertyzy prywatnej na etapie przedprocesowym było obiektywnie uzasadnione i konieczne stanowiąc element dochodzonej sądownie szkody (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 18 maja 2004 roku, sygn. akt III CZP 24/2004). Koszty poniesione przez poszkodowanego tytułem sporządzenia prywatnej opinii są zaś niewątpliwie zasadne w sytuacji, gdy pozwane towarzystwo ubezpieczeń odmawia zaspokojenia roszczenia poszkodowanego, który decyduje się w celu obrony swoich uzasadnionych interesów na wykonanie prywatnej opinii, o ile znajduje to później potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach w sprawie. Wskazać przy tym należy, że jak podkreślono w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2018 roku (sygn. akt III CZP 68/18) możliwość domagania się przez nabywcę wierzytelności od ubezpieczyciela w ramach dochodzonego odszkodowania równowartości kosztów ekspertyzy zleconej przez nabywcę osobie trzeciej, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie budzi wątpliwości i jest konsekwencją samego nabycia od poszkodowanego roszczenia odszkodowawczego wobec ubezpieczyciela i jego funkcjonalnego rozwoju pod wpływem zachodzących zdarzeń mogących oddziaływać na to roszczenie zgodnie z treścią przedmiotowego stosunku. O przysługiwaniu nabywcy wierzytelności odszkodowawczej zwrotu równowartości kosztów zleconej osobie trzeciej ekspertyzy na potrzeby dochodzenia od ubezpieczyciela nabytej wierzytelności rozstrzyga jednakże, jak wskazano w powyższej uchwale, pozostawanie wydatków poniesionych na tę ekspertyzę w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem ubezpieczeniowym. Jako kryterium oceny istnienia tego związku należy mieć na względzie zasadność w okolicznościach sprawy zlecenia ekspertyzy osobie trzeciej, tj. celowość, niezbędność, konieczność, racjonalność, czy ekonomiczne uzasadnienie z punktu widzenia efektywnej realizacji roszczenia odszkodowawczego (tamże).</xText>
<xText>W ocenie Sądu w niniejszej sprawie poniesiony przez powoda jako następcę prawnego poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> wydatek związany z kosztami prywatnej ekspertyzy w celu ustalenia wysokości odszkodowania obejmującego koszty naprawy budynku warsztatu (lakierni) i naprawy lub odtworzenia jego wyposażania był kosztem uzasadnionym, zwłaszcza w świetle znacznego zaniżenia wypłaconego poszkodowanym odszkodowania. Bezspornym jest, że ani poszkodowani ani ich następca prawny (powód) nie byli w stanie – z przyczyn oczywistych – samodzielnie ustalić kosztów odbudowy zniszczonego budynku i mienia, czyli w istocie wysokości odszkodowania. Sporządzenie takiego kosztorysu przez uprawnionego rzeczoznawcę było więc konieczne dla celów procesowych i urealnienia wartości szkody, do zapłaty której pozwany został wezwany przez powoda. Koszt wykonanej ekspertyzy pozostaje więc w bezpośrednim związku przyczynowo – skutkowym ze zdarzeniem, a poniesienie tego wydatku było konieczne, zwłaszcza że pozwany uznał argumenty wynikające z tego kosztorysu przedstawionego przez powoda i uwzględnił w całości wyliczoną przez niego wysokość odszkodowania dokonując zapłaty pozostałej części odszkodowania. Przyjęcie odmiennego stanowiska pozbawiałoby poszkodowanych możliwości weryfikacji wysokości przyznanego odszkodowania i jego dochodzenia na drodze sądowej. Raz jeszcze podkreślić należy, że pozwany zaniżył wysokość należnego odszkodowania niemalże o połowę, a to jego obciążał obowiązek starannego, z uwzględnieniem zawodowego charakteru jego działalności, i jednocześnie samodzielnego, oszacowania wysokości szkody. To nienależyte wykonanie przez pozwanego jego zobowiązania w tym zakresie spowodowało, że poszkodowani (jego następca prawny), by prawidłowo ustalić tę wartość, powierzyli jej ustalenie podmiotowi zawodowo się tym trudniącemu, za uzgodnionym wynagrodzeniem, które wobec całokształtu okoliczności sprawy zobowiązany jest w ocenie Sądu zatem pokryć pozwany (tak również w analogicznych stanach faktycznych Sąd Okręgowy w Olsztynie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 maja 2022 roku, sygn. akt I C 888/20, czy Sąd Okręgowy w Słupsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 września 2018 roku, sygn. akt I C 126/17).</xText>
<xText>W tej sytuacji na podstawie <xLexLink xArt="art. 805" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 805 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 481" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 k.c.</xLexLink> Sąd w punkcie drugim wyroku zasądził od pozwanego <xAnon> (...) spółki akcyjnej</xAnon> z siedzibą w <xAnon>S.</xAnon> na rzecz powoda <xAnon>W. D. (1)</xAnon> kwotę 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 05 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty.</xText>
<xText>O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku zgodnie z zasadą stosunkowego rozdziału kosztów wyrażoną w <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 108;art. 108 § 1" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 108 § 1 k.p.c.</xLexLink> nie znajdując w okolicznościach sprawy podstaw do odstąpienia od obciążania nimi pozwanego w oparciu o treść <xLexLink xArt="art. 101" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 101 k.p.c.</xLexLink>, czy <xLexLink xArt="art. 102" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 102 k.p.c.</xLexLink></xText>
<xText>Sąd miał na uwadze, że w niniejszej sprawie po wydaniu przez ubezpieczyciela decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania z dnia 23 czerwca 2021 roku, poszkodowani w dniu 15 maja 2023 roku przenieśli wierzytelność odszkodowawczą w pozostałej części na powoda, a ten – w dniu 26 maja 2023 roku pocztą elektroniczną wezwał ubezpieczyciela do zapłaty kwoty 12 810,16 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty – tytułem pozostałej części odszkodowania za szkodę powstałą w dniu 23 czerwca 2021 roku w mieniu należącym do poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> (szkody o numerach: <xAnon> (...)</xAnon> i <xAnon> (...)</xAnon>) oraz kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanych <xAnon>J. D.</xAnon> i <xAnon>W. D. (2)</xAnon> do stanu sprzed szkody, w terminie 7 dni (k. 32 akt).</xText>
<xText>Wprawdzie wyznaczony przez powoda termin upłynął z dniem 02 czerwca 2023 roku (piątek), po czym w dniu 05 czerwca 2023 roku (poniedziałek) powód <xAnon>W. D. (1)</xAnon> złożył w Sądzie Rejonowym w Gdyni pozew, w którym domagał się zasądzenia od pozwanego powyższych kwot, niemniej jednak wskazać należy, że w okolicznościach sprawy wezwanie do zapłaty wystosowane przez powoda zasadnie zostało uznane przez pozwanego za reklamację w rozumieniu ustawy z dnia 05 sierpnia 2015 roku o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1809 ze zmianami) i podlegało rozpoznaniu w tymże trybie.</xText>
<xText>Zgodnie zaś z art. 6 tejże ustawy odpowiedzi na reklamację należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania reklamacji. Jak zaś stanowi art. 7 cytowanej ustawy – w szczególnie skomplikowanych sprawach uniemożliwiających rozpatrzenie reklamacji i udzielenie odpowiedzi w powyższym terminie, podmiot rynku finansowego w informacji przekazywanej klientowi, który wystąpił z reklamacją wyjaśnia przyczynę opóźnienia, wskazuje okoliczności, które muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy oraz określa przewidywany termin rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, który nie może przekroczyć 60 dni od dnia otrzymania reklamacji.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie, jak wynika z przeprowadzonych dowodów, w dniu 26 czerwca 2023 roku pozwany poinformował powoda, że zgodnie z art. 7 przedmiotowej ustawy w sprawie jego roszczenia prowadzone jest postępowanie reklamacyjne i w związku z tym, że nie może ono zostać zakończone w ciągu przewidzianych 30 dni, stanowisko ubezpieczyciela zostanie przedstawione nie później niż w ciągu 60 dni od otrzymania odwołania, zaś decyzją wydaną następnego dnia, tj. dnia 27 czerwca 2023 roku, pozwany przyznał mu pozostałą część odszkodowania w kwocie 12 810,16 złotych brutto i kwotę 2 496,48 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty (odmówił jednakże zwrotu kosztów prywatnej ekspertyzy).</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższą chronologię zdarzeń wskazać należy, że pozwany spełnił świadczenie w terminach przewidzianych w trybie reklamacyjnym określonych w ustawie z dnia 05 sierpnia 2015 roku o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1809 ze zmianami), stąd też mimo, że zapłata (co do kwoty należności głównej stanowiącej pozostałą część odszkodowania) nastąpiła wprawdzie już w toku procesu, niemniej wytoczenie powództwa przez powoda co do tej części żądania uznać należało za przedwczesne, powód winien był bowiem oczekiwać do upływu terminów postępowania reklamacyjnego prowadzonego przez pozwanego zgodnie z powyższą ustawą.</xText>
<xText>W niniejszej sprawie powód wygrał zatem sprawę w 7,24% (zasądzona w punkcie drugim wyroku kwota stanowi 7,24% kwoty dochodzonej pozwem). Natomiast pozwany wygrał sprawę w 92,76% (a więc w tej części, co do której wprawdzie spełnił świadczenie w toku procesu, ale roszczenie o nie zostało przez powoda wytoczone przedwcześnie). W świetle powyższego powodowi należy się zwrot w 7,24% poniesionych przez niego kosztów, zaś pozwanemu należy się zwrot poniesionych przez niego kosztów w 92,76%.</xText>
<xText>Koszty procesu poniesione przez powoda wyniosły kwotę 2 217 złotych (1 800 złotych – koszty zastępstwa procesowego, 17 złotych – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 400 złotych – opłata sądowa od pozwu), zaś koszty procesu poniesione przez pozwanego wyniosły kwotę 1 800 złotych (koszty zastępstwa procesowego).</xText>
<xText>Powodowi zatem należy się kwota 160,51 złotych tytułem zwrotu w 7,24% poniesionych przez niego kosztów, zaś pozwanemu należy się kwota 1 669,68 złotych tytułem zwrotu w 92,76% poniesionych przez niego kosztów.</xText>
<xText>Kompensując obie kwoty powód winien zwrócić pozwanemu kwotę 1 509,17 złotych, którą to kwotę w punkcie trzecim wyroku Sąd zasądził na jego rzecz (wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty).</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>ZARZĄDZENIE</xName>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText><xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText><xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText><xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText><xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText><xAnon>(...)</xAnon></xText>
</xUnit>
<xText xALIGNx="right">SSR Justyna Supińska</xText>
<xText>Gdynia, dnia 04 lutego 2024 roku</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
|
Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska
| null |
[
"Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska"
] |
[
"art 805 kc"
] |
Joanna Miotk
|
starszy sekretarz sądowy Marta Denc
|
Anna Chrząstek
|
[
"Ubezpieczenie"
] | 8
|
Sygn. akt VI GC 933/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 stycznia 2024 roku
Sąd Rejonowy w Gdyni VI Wydział Gospodarczy, w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marta Denc
po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 roku w Gdyni
w postępowaniu gospodarczym
na rozprawie
sprawy z powództwaW. D. (1)
przeciwko(...) spółce akcyjnejz siedzibą wS.
o zapłatę
I
umarza postępowanie w zakresie żądania kwoty 6 405,08 złotych (sześć tysięcy czterysta pięć złotych osiem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty;
II
zasądza od pozwanego(...) spółki akcyjnejz siedzibą wS.na rzecz powodaW. D. (1)kwotę 500 złotych (pięćset złotych) wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 05 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty;
III
zasądza od powodaW. D. (1)na rzecz pozwanego(...) spółki akcyjnejz siedzibą wS.kwotę 1 509,17 złotych (jeden tysiąc pięćset dziewięć złotych siedemnaście groszy) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty,tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sygn. akt VI GC 933/23
UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 05 czerwca 2023 roku powódW. D. (1)domagał się zasądzenia od pozwanego(...) spółki akcyjnejz siedzibą wS.kwoty 6 405,08 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty – tytułem częściowego odszkodowania za szkodę powstałą w dniu 23 czerwca 2021 roku w mieniu należącym do poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)oraz kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)do stanu sprzed szkody, a także kosztów procesu.
Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 14 czerwca 2023 roku w sprawie o sygn. akt VI GNc 2120/23 referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni uwzględnił żądanie pozwu w całości.
W sprzeciwie od powyższego orzeczenia pozwany(...) spółka akcyjnaz siedzibą wS.domagał się oddalenia powództwa wskazując, że pozwany spełnił świadczenie główne należne powodowi w całości, albowiem po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego wypłacił poszkodowanym odszkodowanie w kwocie 15 951,10 złotych, a następnie w związku z wezwaniem do zapłaty na kwotę 12 810,16 złotych po przeprowadzeniu postępowania reklamacyjnego – kwotę 12 810,16 złotych tytułem pozostałej części odszkodowania oraz kwotę 2 496,48 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty. W tym zakresie więc pozwany wskazał, że nie dał powodu do wytoczenia powództwa, albowiem mimo że postępowanie reklamacyjne zostało przez niego zakończone w ciągu 60 dni zgodnie z przepisami prawa, powód nie czekając na upływ tego terminu, złożył pozew do Sądu, a więc w tej części winien być uznany za przegrywającego sprawę.
Odnośnie do żądania kwoty 500 złotych tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)do stanu sprzed szkody, pozwany wskazał, że powód zlecił jej sporządzenie we własnym zakresie i na własne ryzyko, a pozwany nie zwracał się do ubezpieczonego o dostarczenie takich kalkulacji, stąd nie odpowiada za poniesione w związku z wykonaniem takiej wyceny koszty.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 23 listopada 2020 rokuJ. D.iW. D. (2)prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki prawa cywilnego zawarli z(...) spółką akcyjnąz siedzibą wS.umowę ubezpieczenia, której przedmiotem była odpowiedzialność cywilna ubezpieczonych w zakresie prowadzonej przez nich działalności dotyczącej konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli, ubezpieczenie mienia od kradzieży z włamaniem i rabunku oraz ubezpieczenie mienia znajdującego się w warsztacie zlokalizowanym wN.przyulicy (...)(...)od ognia i innych zdarzeń losowych.
Integralną częścią umowy były „Ogólne Warunki(...)”.
Umowa została zawarta na okres od dnia 24 listopada 2020 roku do dnia 23 listopada 2021 roku, a odszkodowanie ustalono w wartości brutto.
Potwierdzeniem zawarcia umowy była polisa(...)numer(...).
polisa – k. 20 akt, „ Ogólne Warunki(...)” – k. 21-31 akt
W dniu 23 czerwca 2021 roku miał miejsce pożar warsztatu – budynku lakierni, spłonęło również jego wyposażenie.
niesporne
Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego decyzją z dnia 27 lipca 2021 roku(...) spółka akcyjnaz siedzibą wS.przyznał poszkodowanymJ. D.iW. D. (2)odszkodowanie w łącznej kwocie 16 351 złotych brutto, w tym: w kwocie 14 851,10 złotych brutto z tytułu uszkodzenia budynku (szkoda numer(...)) i w kwocie 1 500 złotych brutto z tytułu uszkodzenia wyposażenia (szkoda numer(...)).
decyzja – k. 10 akt, dokumentacja znajdująca się w aktach szkody – k. 60 akt
W dniu 15 maja 2023 rokuJ. D.iW. D. (2)jako cedenci zawarli zW. D. (1)jako cesjonariuszem umowę przelewu wierzytelności w postaci pozostałej części odszkodowania za szkodę wynikającą ze zdarzenia z dnia 23 czerwca 2023 roku.
umowa przelewu – k. 6-7 akt, pełnomocnictwo – k. 8 akt
W dniu 17 maja 2023 rokuW. D. (1)zlecił(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS.sporządzenie kalkulacji wysokości odszkodowania w związku z uszkodzeniem w dniu 23 czerwca 2021 roku budynku warsztatu lakierni i jego wyposażenia.
kosztorys – k. 11-14, 18 akt, wydruki ofert internetowych – k. 15-16 akt, oświadczenie – k. 17 akt
W dniu 18 maja 2023 roku(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS.wystawiłW. D. (1)fakturę numer (...)na kwotę 500 złotych netto tytułem wynagrodzenia za sporządzenie kalkulacji odszkodowania w szkodach o numerze(...)i o numerze(...).
faktura – k. 19 akt
W dniu 26 maja 2023 roku pocztą elektronicznąW. D. (1)wezwał(...) spółkę akcyjnąz siedzibą wS.do zapłaty kwoty 12 810,16 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty – tytułem pozostałej części odszkodowania za szkodę powstałą w dniu 23 czerwca 2021 roku w mieniu należącym do poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)(szkody o numerach:(...)i(...)) oraz kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)do stanu sprzed szkody, w terminie 7 dni.
wezwanie do zapłaty – k. 32 akt
Wyznaczony termin upływał z dniem 02 czerwca 2023 roku (piątek).
niesporne
W dniu 05 czerwca 2023 roku (poniedziałek)W. D. (1)złożył w Sądzie Rejonowym w Gdyni pozew, w którym domagał się zasądzenia od pozwanego(...) spółki akcyjnejz siedzibą wS.kwoty 6 405,08 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty – tytułem częściowego odszkodowania za szkodę powstałą w dniu 23 czerwca 2021 roku w mieniu należącym do poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)oraz kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)do stanu sprzed szkody, a także kosztów procesu.
pozew – k. 2-4 akt, koperta – k. 35 akt
W dniu 26 czerwca 2023 roku(...) spółka akcyjnaz siedzibą wS.poinformowałW. D. (1), że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 05 sierpnia 2015 roku o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 roku, poz. 187) w sprawie jego roszczenia prowadzone jest postępowanie reklamacyjne i w związku z tym, że nie może ono zostać zakończone w ciągu przewidzianych 30 dni, stanowisko ubezpieczyciela zostanie przedstawione nie później niż w ciągu 60 dni od otrzymania odwołania.
wydruk wiadomości mailowej – k. 56 akt, dokumentacja znajdująca się w aktach szkody – k. 60 akt
Decyzją z dnia 27 czerwca 2023 roku(...) spółka akcyjnaz siedzibą wS.przyznałW. D. (1)pozostałą część odszkodowania w kwocie 12 810,16 złotych brutto i kwotę 2 496,48 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty, odmówił jednakże zwrotu kosztów prywatnej ekspertyzy w kwocie 500 złotych.
W tym samym dniu powyższe kwoty zostały przekazane na rachunek bankowyW. D. (1).
decyzja – k. 57-58 akt, potwierdzenie przelewu – k. 59 akt, dokumentacja znajdująca się w aktach szkody – k. 60 akt
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wymienionych dowodów z dokumentów, w tym znajdujących się w aktach szkody, przedłożonych przez strony w toku postępowania, których zarówno autentyczność, jak i prawdziwość w zakresie twierdzeń w nich zawartych nie budziła wątpliwości Sądu, a zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary, tym bardziej, że nie były one kwestionowane w zakresie ich mocy dowodowej przez żadną ze stron.
Pozostałe dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż nie wnosiły do sprawy żadnych nowych i istotnych okoliczności.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 17 stycznia 2024 roku Sąd na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 k.p.c.pominął dowód z opinii biegłego sądowego uznając jego przeprowadzenie za zbędne wobec spełnienia przez pozwanego w całości świadczenia obejmującego pozostałą część odszkodowania.
Na powyższą decyzję procesową Sądu żadna ze stron nie złożyła zastrzeżenia w trybieart. 162 k.p.c.
W piśmie procesowym z datą w nagłówku „dnia 15 września 2023 roku” (data prezentaty: 2023-09-20, k. 89-92 akt) w związku z zapłatą przez pozwanego kwoty 12 810,16 złotych i kwoty 2 496,48 złotych powódW. D. (1)cofnął pozew w zakresie żądania kwoty 6 405,08 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty oraz podtrzymał żądanie zasądzenia kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)do stanu sprzed szkody, a także kosztów procesu.
Zgodnie z treściąart. 355 k.p.c.Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, a strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Zgodnie zaś zart. 203 § 1 k.p.c.pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku. W niniejszej sprawie powód cofnął pozew w zakresie wskazanym w powyższym piśmie bez zrzeczenia się roszczenia, niemniej jednak uczynił to przed rozpoczęciem rozprawy, a zatem zgoda pozwanego na dokonanie tej czynności nie była wymagana. Sąd zaś oceniając ją z punktu widzenia przesłanek określonych wart. 203 § 4 k.p.c.nie dopatrzył się, ażeby była ona sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego lub by zmierzała do obejścia prawa. Uznając zatem, że przedmiotowa czynność procesowa powoda jest zgodna z prawem, Sąd na podstawieart. 355 k.p.c.w zw. zart. 203 § 1 i § 4 k.p.c.umorzył postępowanie w zakresie wynikającym z oświadczenia o cofnięciu pozwu (punkt pierwszy wyroku).
Uwzględniając powyższe oświadczenie powoda o cofnięciu pozwu we wskazanej powyżej części, w niniejszej sprawie powódW. D. (1)domagał się w dalszym ciągu zasądzenia od pozwanego(...) spółki akcyjnejz siedzibą wS.kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)do stanu sprzed szkody, a także kosztów procesu. Kwestionując powyższe żądanie pozwu pozwany podnosił, że powód zlecił jej sporządzenie we własnym zakresie i na własne ryzyko, a pozwany nie zwracał się do ubezpieczonego o dostarczenie takich kalkulacji, stąd też nie odpowiada za poniesione w związku z wykonaniem takiej wyceny koszty.
W ocenie Sądu powyższe powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Zgodnie z treściąart. 805 § 1 k.c.przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
Umowa ubezpieczenia jest zatem umową dwustronnie zobowiązującą – ubezpieczający jest obowiązany uiścić umówioną składkę w zamian za ochronę ubezpieczeniową, przy czym o ile świadczenie ubezpieczającego jest bezwarunkowe, o tyle świadczenie ubezpieczyciela jest uzależnione od zajścia przewidzianego w umowie wypadku, tj. zdarzenia losowego i polega w szczególności na zapłacie przy ubezpieczeniu majątkowym określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku. Rolą Sądu było przy tym rozstrzygnięcie, czy poszkodowanemu (jego następcy) przysługuje w ramach powyższego odszkodowania prawo do domagania się zwrotu sporządzonej na jego zlecenie kalkulacji kosztów przywrócenia mienia poszkodowanych do stanu sprzed szkody.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że w judykaturze akcentuje się, że to konkretne okoliczności sprawy winny decydować w każdym przypadku, czy poniesienie kosztów ekspertyzy prywatnej na etapie przedprocesowym było obiektywnie uzasadnione i konieczne stanowiąc element dochodzonej sądownie szkody (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 18 maja 2004 roku, sygn. akt III CZP 24/2004). Koszty poniesione przez poszkodowanego tytułem sporządzenia prywatnej opinii są zaś niewątpliwie zasadne w sytuacji, gdy pozwane towarzystwo ubezpieczeń odmawia zaspokojenia roszczenia poszkodowanego, który decyduje się w celu obrony swoich uzasadnionych interesów na wykonanie prywatnej opinii, o ile znajduje to później potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach w sprawie. Wskazać przy tym należy, że jak podkreślono w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2018 roku (sygn. akt III CZP 68/18) możliwość domagania się przez nabywcę wierzytelności od ubezpieczyciela w ramach dochodzonego odszkodowania równowartości kosztów ekspertyzy zleconej przez nabywcę osobie trzeciej, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie budzi wątpliwości i jest konsekwencją samego nabycia od poszkodowanego roszczenia odszkodowawczego wobec ubezpieczyciela i jego funkcjonalnego rozwoju pod wpływem zachodzących zdarzeń mogących oddziaływać na to roszczenie zgodnie z treścią przedmiotowego stosunku. O przysługiwaniu nabywcy wierzytelności odszkodowawczej zwrotu równowartości kosztów zleconej osobie trzeciej ekspertyzy na potrzeby dochodzenia od ubezpieczyciela nabytej wierzytelności rozstrzyga jednakże, jak wskazano w powyższej uchwale, pozostawanie wydatków poniesionych na tę ekspertyzę w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem ubezpieczeniowym. Jako kryterium oceny istnienia tego związku należy mieć na względzie zasadność w okolicznościach sprawy zlecenia ekspertyzy osobie trzeciej, tj. celowość, niezbędność, konieczność, racjonalność, czy ekonomiczne uzasadnienie z punktu widzenia efektywnej realizacji roszczenia odszkodowawczego (tamże).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie poniesiony przez powoda jako następcę prawnego poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)wydatek związany z kosztami prywatnej ekspertyzy w celu ustalenia wysokości odszkodowania obejmującego koszty naprawy budynku warsztatu (lakierni) i naprawy lub odtworzenia jego wyposażania był kosztem uzasadnionym, zwłaszcza w świetle znacznego zaniżenia wypłaconego poszkodowanym odszkodowania. Bezspornym jest, że ani poszkodowani ani ich następca prawny (powód) nie byli w stanie – z przyczyn oczywistych – samodzielnie ustalić kosztów odbudowy zniszczonego budynku i mienia, czyli w istocie wysokości odszkodowania. Sporządzenie takiego kosztorysu przez uprawnionego rzeczoznawcę było więc konieczne dla celów procesowych i urealnienia wartości szkody, do zapłaty której pozwany został wezwany przez powoda. Koszt wykonanej ekspertyzy pozostaje więc w bezpośrednim związku przyczynowo – skutkowym ze zdarzeniem, a poniesienie tego wydatku było konieczne, zwłaszcza że pozwany uznał argumenty wynikające z tego kosztorysu przedstawionego przez powoda i uwzględnił w całości wyliczoną przez niego wysokość odszkodowania dokonując zapłaty pozostałej części odszkodowania. Przyjęcie odmiennego stanowiska pozbawiałoby poszkodowanych możliwości weryfikacji wysokości przyznanego odszkodowania i jego dochodzenia na drodze sądowej. Raz jeszcze podkreślić należy, że pozwany zaniżył wysokość należnego odszkodowania niemalże o połowę, a to jego obciążał obowiązek starannego, z uwzględnieniem zawodowego charakteru jego działalności, i jednocześnie samodzielnego, oszacowania wysokości szkody. To nienależyte wykonanie przez pozwanego jego zobowiązania w tym zakresie spowodowało, że poszkodowani (jego następca prawny), by prawidłowo ustalić tę wartość, powierzyli jej ustalenie podmiotowi zawodowo się tym trudniącemu, za uzgodnionym wynagrodzeniem, które wobec całokształtu okoliczności sprawy zobowiązany jest w ocenie Sądu zatem pokryć pozwany (tak również w analogicznych stanach faktycznych Sąd Okręgowy w Olsztynie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 maja 2022 roku, sygn. akt I C 888/20, czy Sąd Okręgowy w Słupsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 września 2018 roku, sygn. akt I C 126/17).
W tej sytuacji na podstawieart. 805 k.c.w zw. zart. 481 k.c.Sąd w punkcie drugim wyroku zasądził od pozwanego(...) spółki akcyjnejz siedzibą wS.na rzecz powodaW. D. (1)kwotę 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 05 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku zgodnie z zasadą stosunkowego rozdziału kosztów wyrażoną wart. 100 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.nie znajdując w okolicznościach sprawy podstaw do odstąpienia od obciążania nimi pozwanego w oparciu o treśćart. 101 k.p.c., czyart. 102 k.p.c.
Sąd miał na uwadze, że w niniejszej sprawie po wydaniu przez ubezpieczyciela decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania z dnia 23 czerwca 2021 roku, poszkodowani w dniu 15 maja 2023 roku przenieśli wierzytelność odszkodowawczą w pozostałej części na powoda, a ten – w dniu 26 maja 2023 roku pocztą elektroniczną wezwał ubezpieczyciela do zapłaty kwoty 12 810,16 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty – tytułem pozostałej części odszkodowania za szkodę powstałą w dniu 23 czerwca 2021 roku w mieniu należącym do poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)(szkody o numerach:(...)i(...)) oraz kwoty 500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zwrotu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem wyceny kosztów przywrócenia mienia poszkodowanychJ. D.iW. D. (2)do stanu sprzed szkody, w terminie 7 dni (k. 32 akt).
Wprawdzie wyznaczony przez powoda termin upłynął z dniem 02 czerwca 2023 roku (piątek), po czym w dniu 05 czerwca 2023 roku (poniedziałek) powódW. D. (1)złożył w Sądzie Rejonowym w Gdyni pozew, w którym domagał się zasądzenia od pozwanego powyższych kwot, niemniej jednak wskazać należy, że w okolicznościach sprawy wezwanie do zapłaty wystosowane przez powoda zasadnie zostało uznane przez pozwanego za reklamację w rozumieniu ustawy z dnia 05 sierpnia 2015 roku o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1809 ze zmianami) i podlegało rozpoznaniu w tymże trybie.
Zgodnie zaś z art. 6 tejże ustawy odpowiedzi na reklamację należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania reklamacji. Jak zaś stanowi art. 7 cytowanej ustawy – w szczególnie skomplikowanych sprawach uniemożliwiających rozpatrzenie reklamacji i udzielenie odpowiedzi w powyższym terminie, podmiot rynku finansowego w informacji przekazywanej klientowi, który wystąpił z reklamacją wyjaśnia przyczynę opóźnienia, wskazuje okoliczności, które muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy oraz określa przewidywany termin rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, który nie może przekroczyć 60 dni od dnia otrzymania reklamacji.
W niniejszej sprawie, jak wynika z przeprowadzonych dowodów, w dniu 26 czerwca 2023 roku pozwany poinformował powoda, że zgodnie z art. 7 przedmiotowej ustawy w sprawie jego roszczenia prowadzone jest postępowanie reklamacyjne i w związku z tym, że nie może ono zostać zakończone w ciągu przewidzianych 30 dni, stanowisko ubezpieczyciela zostanie przedstawione nie później niż w ciągu 60 dni od otrzymania odwołania, zaś decyzją wydaną następnego dnia, tj. dnia 27 czerwca 2023 roku, pozwany przyznał mu pozostałą część odszkodowania w kwocie 12 810,16 złotych brutto i kwotę 2 496,48 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia 24 lipca 2021 roku do dnia zapłaty (odmówił jednakże zwrotu kosztów prywatnej ekspertyzy).
Mając na uwadze powyższą chronologię zdarzeń wskazać należy, że pozwany spełnił świadczenie w terminach przewidzianych w trybie reklamacyjnym określonych w ustawie z dnia 05 sierpnia 2015 roku o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1809 ze zmianami), stąd też mimo, że zapłata (co do kwoty należności głównej stanowiącej pozostałą część odszkodowania) nastąpiła wprawdzie już w toku procesu, niemniej wytoczenie powództwa przez powoda co do tej części żądania uznać należało za przedwczesne, powód winien był bowiem oczekiwać do upływu terminów postępowania reklamacyjnego prowadzonego przez pozwanego zgodnie z powyższą ustawą.
W niniejszej sprawie powód wygrał zatem sprawę w 7,24% (zasądzona w punkcie drugim wyroku kwota stanowi 7,24% kwoty dochodzonej pozwem). Natomiast pozwany wygrał sprawę w 92,76% (a więc w tej części, co do której wprawdzie spełnił świadczenie w toku procesu, ale roszczenie o nie zostało przez powoda wytoczone przedwcześnie). W świetle powyższego powodowi należy się zwrot w 7,24% poniesionych przez niego kosztów, zaś pozwanemu należy się zwrot poniesionych przez niego kosztów w 92,76%.
Koszty procesu poniesione przez powoda wyniosły kwotę 2 217 złotych (1 800 złotych – koszty zastępstwa procesowego, 17 złotych – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 400 złotych – opłata sądowa od pozwu), zaś koszty procesu poniesione przez pozwanego wyniosły kwotę 1 800 złotych (koszty zastępstwa procesowego).
Powodowi zatem należy się kwota 160,51 złotych tytułem zwrotu w 7,24% poniesionych przez niego kosztów, zaś pozwanemu należy się kwota 1 669,68 złotych tytułem zwrotu w 92,76% poniesionych przez niego kosztów.
Kompensując obie kwoty powód winien zwrócić pozwanemu kwotę 1 509,17 złotych, którą to kwotę w punkcie trzecim wyroku Sąd zasądził na jego rzecz (wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty).
ZARZĄDZENIE
1
(...)
2
(...)
3
(...)
4
(...)
5
(...)
SSR Justyna Supińska
Gdynia, dnia 04 lutego 2024 roku
| 933
|
15/101515/0003027/GC
|
Sąd Rejonowy w Gdyni
|
VI Wydział Gospodarczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 203;art. 203 § 1;art. 203 § 4",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 203 § 1 i § 4 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 805;art. 805 § 1",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 805 § 1 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 101; art. 102; art. 108; art. 108 § 1; art. 162; art. 203; art. 203 § 1; art. 203 § 4; art. 235(2); art. 235(2) § 1; art. 235(2) § 1 pkt. 2; art. 355)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 481; art. 805; art. 805 § 1)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
151025000000503_I_C_003747_2023_Uz_2024-12-18_001
|
I C 3747/23
| 2024-12-18T00:00:00
| 2025-01-17T19:30:06
| 2025-01-17T11:39:49
|
15102500
|
503
|
REGULATION, REASON
|
Sygn. akt I C 3747/23 UZASADNIENIE 14 grudnia 2023 roku (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła pozew przeciwko K. B. i M. B. , w którym żądała: I zasądzenia od pozwanych solidarnie (ewentualnie w częściach równych) na rzecz powódki kwoty 26 315,82 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 21 listopada 2023 roku do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia w postaci nierozliczonego kapitału kredytu wypłaconego pozwanym; II zasądzenia od pozwanych solidarnie (ewentualnie w czę
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Mariola Kraińska" xPublisher="markrasoto" xEditorFullName="Mariola Kraińska" xEditor="markrasoto" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="5" xFlag="published" xVolType="15/102500/0000503/C" xYear="2023" xVolNmbr="003747" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Uzasadnienie+Zarządzenie</xName>
<xBlock>
<xText><xBx>Sygn. akt I C 3747/23</xBx></xText>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
<xText>14 grudnia 2023 roku <xAnon> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</xAnon> z siedzibą w <xAnon>W.</xAnon> wniosła pozew przeciwko <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon>, w którym żądała:</xText>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">I</xName>
<xText>zasądzenia od pozwanych solidarnie (ewentualnie w częściach równych) na rzecz powódki kwoty 26 315,82 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 21 listopada 2023 roku do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia w postaci nierozliczonego kapitału kredytu wypłaconego pozwanym;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">II</xName>
<xText>zasądzenia od pozwanych solidarnie (ewentualnie w częściach równych) na rzecz powódki kwoty 83 628,69 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie do dnia zapłaty tytułem kwoty stanowiącej waloryzację kapitału kredytu wypłaconego pozwanym;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">III</xName>
<xText>zasądzenia od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych.</xText>
</xUnit>
<xText>W uzasadnieniu pozwu strona powodowa podała, że w wykonaniu umowy kredytu powódka wypłaciła na rzecz pozwanych kwotę 235 862,28 zł. Prawomocnym wyrokiem sąd ustalił nieważność łączącej strony umowy kredytu i zasądził na rzecz kredytobiorców kwotę 158 050,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i kosztami procesu. Pozwani dokonali na rzecz banku wpłaty kwoty 209 546,46 zł tytułem rozliczenia roszczeń wynikających z nieważności umowy. Do zapłaty na rzecz banku pozostała kwota dochodzona pozwem. Jako podstawę prawną roszczenia z punktu I. żądania pozwu powódka wskazała przepisy o nienależnym świadczeniu (k. 4-15).</xText>
<xText>W piśmie procesowym z 6 lutego 2024 roku strona powodowa cofnęła częściowo powództwo w zakresie punktu II. żądania pozwu (k. 61).</xText>
<xText>Postanowieniem z 19 lutego 2024 roku sąd umorzył postępowanie w części, tj. w zakresie żądania ukształtowania i zapłaty zawartego w punkcie II. pozwu. (k. 63). Postanowienie uprawomocniło się 27 marca 2024 roku.</xText>
<xText>W odpowiedzi na pozew pozwani <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Strona pozwana podniosła zarzut potrącenia dochodzonego przez powódkę roszczenia z przysługującym pozwanym roszczeniem o zwrot wpłaconych na rzecz banku świadczeń w zakresie nieobjętym wyrokiem w sprawie z powództwa kredytobiorców. Roszczenie powódki o zwrot kapitału kredytu wygasło w całości wskutek potrącenia (k. 75-77).</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd ustalił, co następuje:</xBx></xText>
<xText>22 października 2007 roku <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> zawarli <xAnon> (...) Bankiem (...) S.A.</xAnon> umowę kredytu mieszkaniowego <xAnon>(...)</xAnon> hipoteczny nr <xAnon>(...)</xAnon> w kwocie 113 926,36 CHF. Bank wypłacił kredytobiorcom z tytułu umowy kwotę 235 862,28 zł.</xText>
<xText><xUx>Dowody</xUx>:</xText>
<xText>- umowa kredytu z aneksami (k. 24-29),</xText>
<xText>- dyspozycje wypłaty kredytu (k. 30-34),</xText>
<xText>- historia spłat kredytu (k. 35-36),</xText>
<xText>- przesłuchanie pozwanych (nagranie rozprawy z 20.11.2024 r. – protokół pisemny na k. 118v).</xText>
<xText><xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> 8 marca 2021 roku wnieśli przeciwko <xAnon> (...) S.A.</xAnon> pozew o ustalenie nieważności umowy kredytu z 22 października 2007 roku i zasądzenie na swoją rzecz kwoty 158 050,73 zł tytułem zwrotu nienależnego świadczenia.</xText>
<xText><xUx>Dowód</xUx>:</xText>
<xText>- uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z 25.02.2022 r. (k. 47 w aktach sprawy I C 509/21 Sądu Okręgowego w Toruniu).</xText>
<xText>Wyrokiem z 25 lutego 2022 roku w sprawie o sygn. akt I C 509/21 Sąd Okręgowy w Toruniu ustalił nieważność umowy kredytu w całości i zasądził na rzecz kredytobiorców kwotę 158 050,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 15 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty i kosztami procesu w kwocie 11 834 zł. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że w umowie kredytu zawarte były klauzule niedozwolone w myśl <xLexLink xArt="art. 385(1);art. 385(1) § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 385<xSUPx>1</xSUPx> § 1 k.c.</xLexLink>, co skutkowało uznaniem umowy za nieważną w całości. W konsekwencji ustalenia nieważności umowy kredytu sąd zasądził na rzecz kredytobiorców świadczenia uiszczone na rzecz banku do grudnia 2020 roku jako świadczenie nienależne. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z 28 września 2022 roku w sprawie o sygn. akt V ACa 644/22 oddalił apelację banku i zasądził na rzecz kredytobiorców koszty procesu w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 4050 zł.</xText>
<xText><xUx>Dowody</xUx>:</xText>
<xText>- wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z 25.02.2022 r. z uzasadnieniem (k. 46-50, 82 i k. 237 i 241-255 w aktach sprawy I C 509/21 Sądu Okręgowego w Toruniu),</xText>
<xText>- wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 28.09.2022 r. z uzasadnieniem (k. 51-59, 83 i k. 327 i 344-359 w aktach sprawy I C 509/21 Sądu Okręgowego w Toruniu).</xText>
<xText>5 i 10 października 2022 roku <xAnon> (...) S.A.</xAnon> wykonała w całości prawomocny wyrok, wypłacając na rzecz <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> kwoty: 158 050,73 zł tytułem należności głównej, 17 922,11 zł tytułem odsetek za opóźnienie i 15 926,65 zł tytułem kosztów procesu za obie instancje.</xText>
<xText><xUx>Okoliczność bezsporna i dowód</xUx>:</xText>
<xText>- pismo <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z 24.10.2022 r. (k. 84-85).</xText>
<xText>W toku postępowania w sprawie o sygnaturze akt I C 509/21 <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> zapłacili na rzecz banku raty kredytu, które nie zostały objęte wyrokiem w ww. sprawie, w łącznej wysokości 26 219,95 zł i 19,76 CHF.</xText>
<xText><xUx>Dowody</xUx>:</xText>
<xText>- pismo <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z 24.10.2022 r. (k. 84-85),</xText>
<xText>- pismo <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z 7.12.2022 r. (k. 86),</xText>
<xText>- pismo <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z 12.01.2024 r. (k. 87),</xText>
<xText>- historie rachunku za okresy od 1.01.2021 r. do 13.12.2021 r. i od 1.01.2022 r. do 12.12.2022 r. (k. 94-99).</xText>
<xText>Po uprawomocnieniu się wyroku <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> prowadzili korespondencję z bankiem celem rozliczenia kapitału udostępnionego kredytu. W piśmie z 24 października 2022 roku <xAnon> (...) S.A.</xAnon> potwierdziła, że kredytobiorcom przysługuje roszczenie wobec banku o zwrot świadczeń w wysokości 26 219,95 zł i 19,75 CHF. Jednocześnie bank przedstawił swoje roszczenia wobec kredytobiorców w łącznej wysokości 384 683,68 zł, w tym 235 862,28 zł tytułem kapitału i 148 821,40 zł tytułem „zwrotu kosztu korzystania z kapitału”. Bank zaproponował zawarcie porozumienia kompensacyjnego, w ramach którego <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> albo mieliby zapłacić 358 367,86 zł (384 683,68 zł – 26 315,82 zł), albo objąć porozumieniem tylko roszczenia niesporne.</xText>
<xText>W piśmie z 7 grudnia 2022 roku <xAnon> (...) S.A.</xAnon> przedstawiła pozostałe do rozliczenia między stronami kwoty i zwróciła się do <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> o doręczenie potrącenia w zakresie kapitału kredytu.</xText>
<xText><xUx>Dowody</xUx>:</xText>
<xText>- pismo <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z 24.10.2022 r. (k. 84-85),</xText>
<xText>- pismo <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z 7.12.2022 r. (k. 86),</xText>
<xText>- przesłuchanie pozwanych (nagranie rozprawy z 20.11.2024 r. – protokół pisemny na k. 118v).</xText>
<xText><xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> 23 stycznia 2023 roku zapłacili na rzecz banku 209 546,46 zł tytułem rozliczenia roszczeń wynikających z nieważności umowy. W związku z tym, że bank do tego momentu nie zwrócił im jeszcze świadczeń w wysokości 26 219,95 zł i 19,76 CHF, które płacili w toku wytoczonej przez siebie sprawy, kredytobiorcy uważali, że całkowicie rozliczyli się z bankiem.</xText>
<xText><xUx>Dowody</xUx>:</xText>
<xText>- potwierdzenia wykonania przelewu (k. 45, 93),</xText>
<xText>- przesłuchanie pozwanych (nagranie rozprawy z 20.11.2024 r. – protokół pisemny na k. 118v).</xText>
<xText>Pismami z 6 października 2023 roku <xAnon> (...) S.A.</xAnon> wezwała <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> do zapłaty kwoty 235 862,28 zł tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia pisma. <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> odebrali wezwania 20 października 2023 roku.</xText>
<xText>W odpowiedzi <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> w piśmie z 13 listopada 2023 roku poinformowali bank, że roszczenie banku w związku z prawomocnym wyrokiem zostało w całości rozliczone.</xText>
<xText>W piśmie z 12 stycznia 2024 roku <xAnon> (...) S.A.</xAnon> wskazała, że do rozliczenia pozostają roszczenia: banku z tytułu wypłaconego kapitału w kwocie 26 315,82 zł i kredytobiorców z tytułu wpłat nienależnych rat kapitałowo-odsetkowych w kwotach 26 219,95 zł i 19,76 CHF.</xText>
<xText><xUx>Dowody</xUx>:</xText>
<xText>- wezwania do zapłaty z 6.10.2023 r. z potwierdzeniami doręczenia (k. 37-40),</xText>
<xText>- pismo <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> z 13.11.2023 r. z potwierdzeniem odbioru (k. 100-103),</xText>
<xText>- pismo <xAnon> (...) S.A.</xAnon> z 12.01.2024 r. (k. 87).</xText>
<xText>W piśmie z 17 stycznia 2024 roku <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> złożyli <xAnon> (...) S.A.</xAnon> oświadczenie o potrąceniu przysługującej im wobec banku wierzytelności w wysokości 26 219,95 zł i 19,76 CHF z tytułu świadczeń objętych prawomocnym wyrokiem z wierzytelnością banku o zwrot pozostałej części kapitału udostępnionego kredytu w wysokości 26 315,82 zł. Bank odebrał oświadczenie 22 stycznia 2024 roku.</xText>
<xText><xUx>Dowody</xUx>:</xText>
<xText>- oświadczenie o potrąceniu z 17.01.2024 r. z potwierdzeniem odbioru (k. 88-91).</xText>
<xText>19 marca 2024 roku <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> odebrali odpisy pozwu w niniejszej sprawie.</xText>
<xText><xUx>Dowody</xUx>:</xText>
<xText>- elektroniczne poświadczenia odbioru (k. 73-74).</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Sąd zważył, co następuje:</xBx></xText>
<xText>Przedstawiony powyżej stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów wymienionych w poprzedniej części uzasadnienia oraz na podstawie przesłuchania pozwanych <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon>.</xText>
<xText>Dokumenty stanowiące podstawę ustaleń faktycznych nie były kwestionowane przez strony i stanowiły wiarygodne środki dowodowe. Pozostałe dokumenty nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.</xText>
<xText>Przesłuchanie pozwanych <xAnon>K. B.</xAnon> i <xAnon>M. B.</xAnon> dotyczyło okoliczności bezspornych między stronami i również zasługiwało na walor wiarygodności.</xText>
<xText>Ustalony przez sąd stan faktyczny można było uznać za bezsporny.</xText>
<xText>W rozpoznawanej sprawie nie było potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na fakty wskazane w punkcie IX. podpunkcie 3. pozwu (k. 5-5v). Wobec cofnięcia powództwa w zakresie żądania sądowej waloryzacji świadczenia przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego stało się bezprzedmiotowe. W konsekwencji sąd pominął wniosek strony powodowej na podstawie <xLexLink xArt="art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 235<xSUPx>2</xSUPx> § 1 pkt 2 k.p.c.</xLexLink> (k. 118v).</xText>
<xText>Dochodzone pozwem roszczenie o zwrot kapitału udostępnionego kredytu, a w zasadzie nierozliczonej części kapitału, stanowiło roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia oparte na przepisach <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 410" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 k.c.</xLexLink> Z przepisu <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink> wynika obowiązek zwrotu w naturze korzyści majątkowej uzyskanej kosztem innej osoby bez podstawy prawnej, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Jedną z postaci bezpodstawnego wzbogacenia stanowi świadczenie nienależne (<xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 1 k.c.</xLexLink>), przy czym świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (<xLexLink xArt="art. 410;art. 410 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 § 2 k.c.</xLexLink>).</xText>
<xText>Za bezsporny między stronami uznać należało obowiązek zwrotu przez kredytobiorców kwoty odpowiadającej całemu kapitałowi udzielonego kredytu, co było związane z prawomocnym ustaleniem nieważności umowy kredytu. Strona pozwana nie kwestionowała tego obowiązku co do zasady, lecz podnosiła zarzut wygaśnięcia roszczenia banku wskutek złożenia oświadczenia o potrąceniu wzajemnych wierzytelności.</xText>
<xText>Nie ulega wątpliwości, że pozwanym przysługiwało roszczenie o zwrot wszystkich świadczeń uiszczonych na rzecz banku w wykonaniu nieważnej umowy, tzn. również kwot 26 219,95 zł i 19,76 CHF, które nie były objęte prawomocnym wyrokiem z ich powództwa przeciwko bankowi. Tak samo powodowemu bankowi należał się zwrot od pozwanych kwoty 26 315,82 zł, czyli różnicy między wypłaconym kapitałem kredytu (235 862,28 zł) a kwotą zwróconą przez pozwanych przelewem z 23 stycznia 2023 roku (209 546,46 zł).</xText>
<xText>W ocenie sądu dochodzona pozwem wierzytelność banku wobec pozwanych o zwrot reszty kapitału kredytu została skutecznie potrącona do wysokości 26 312,65 zł z wierzytelnością pozwanych wobec banku. Stało się to wraz z oświadczeniem z 17 stycznia 2024 roku (k. 88), doręczonym powódce 22 stycznia 2024 roku (k. 89-91), złożonym jeszcze przed doręczeniem pozwanym odpisów pozwu w niniejszej sprawie. Obie wierzytelności były w tej dacie wymagalne (a nawet bezsporne) i mogły być dochodzone przed sądem. Spełnione zostały więc wszystkie ustawowe przesłanki skutecznego potrącenia wierzytelności (<xLexLink xArt="art. 498;art. 498 § 1" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 498 § 1 k.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 499" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 499 k.c.</xLexLink>). Warto zauważyć, że strona powodowa nigdy nie zakwestionowała skuteczności oświadczenia pozwanych o potrąceniu, a w korespondencji kierowanej do pozwanych przed wniesieniem pozwu wręcz sugerowała, żeby takie oświadczenie złożyli.</xText>
<xText>W związku z dokonanym potrąceniem wierzytelność powodowego banku o zwrot kwoty 26 315,82 zł tytułem udostępnionego kapitału kredytu uległa umorzeniu (<xLexLink xArt="art. 498;art. 498 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 498 § 2 k.c.</xLexLink>) do wysokości 26 312,65 zł, a do zapłaty przez pozwanych pozostała kwota 3,17 zł. Pozwani przedstawili do potrącenia wierzytelność pieniężną wyrażoną w części w walucie polskiej, a w części w walucie obcej CHF. Zgodnie z utrwalonym w literaturze stanowiskiem do przeliczenia potrącanej wierzytelności w walucie obcej na wierzytelność w polskich złotych należy stosować <xLexLink xArt="art. 358;art. 358 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 358 § 2 k.c.</xLexLink>, a więc uwzględniać kurs średni waluty obcej ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia. W okolicznościach niniejszej sprawy sąd uznał, że dniem wymagalności roszczenia pozwanych była data złożenia oświadczenia o potrąceniu, tj. 17 stycznia 2024 roku, i kurs z tej daty (4,6912 zł) należało przyjąć do przerachowania kwoty 19,76 CHF na polskie złote, co dawało kwotę 92,70 zł. W oświadczeniu o potrąceniu z 17 stycznia 2024 roku pozwani przyjęli, mylnie w ocenie sądu, kurs CHF z 21 października 2022 roku (4,7328 zł), który został wskazany w piśmie banku z 24 października 2022 roku (k. 84v). W ten sposób do zwrotu przez pozwanych na rzecz <xAnon> (...) S.A.</xAnon> pozostało 3,17 zł (26 315,82 zł – 26 219,95 zł – 92,70 zł).</xText>
<xText>Mając powyższe na uwadze, na podstawie <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 410" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 k.c.</xLexLink> sąd orzekł, jak w punkcie I. sentencji wyroku.</xText>
<xText>O odsetkach za opóźnienie sąd orzekł na podstawie <xLexLink xArt="art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 481 § 1 i 2 k.c.</xLexLink>, zgodnie z żądaniem pozwu. Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego jest roszczeniem bezterminowym, którego termin zapłaty wyznacza wezwanie dłużnika do spełnienia świadczenia (<xLexLink xArt="art. 455" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 455 k.c.</xLexLink>). Wezwanie to nastąpiło wraz z doręczeniem pozwanym pism banku z 6 października 2023 roku (k. 37-38), co miało miejsce 20 października 2023 roku (k. 39-40). Zdaniem sądu wyznaczony miesięczny termin do zapłaty był wystarczający do dobrowolnego zaspokojenia przez pozwanych zgłoszonego roszczenia, tym bardziej, że bank wcześniej wykonał w całości wyrok w sprawie z powództwa kredytobiorców. Po upływie miesięcznego terminu pozwani popadli w opóźnienie skutkujące powstaniem po stronie powodowej roszczeń odsetkowych od 21 listopada 2023 roku.</xText>
<xText>Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie jako bezzasadne, a to na podstawie na podstawie <xLexLink xArt="art. 405" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 405 k.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 410" xIsapId="WDU19640160093" xTitle="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93">art. 410 k.c.</xLexLink> rozumianych a contrario, o czym orzekł w punkcie II. sentencji wyroku.</xText>
<xText>O kosztach procesu w punkcie III. wyroku sąd orzekł na zasadzie <xLexLink xArt="art. 98" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 98 k.p.c.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 99" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 99 k.p.c.</xLexLink> i <xLexLink xArt="art. 100" xIsapId="WDU19640430296" xTitle="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego" xAddress="Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296">art. 100 k.p.c.</xLexLink> Pozwani wygrali niniejszą sprawę niemalże w całości, w związku z czym należał się im zwrot całości poniesionych kosztów procesu, na które składały się wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 5400 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych /Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm./) i opłaty skarbowe od pełnomocnictw w kwocie 34 zł.</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>ZARZĄDZENIE</xName>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">1</xName>
<xText>odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanej;</xText>
</xUnit>
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=")">2</xName>
<xText>akta przedłożyć z wpływem lub za 3 tygodnie wraz z potwierdzeniem odbioru.</xText>
</xUnit>
<xText><xAnon>T.</xAnon>, 17.12.2024 r.</xText>
</xUnit>
</xBlock>
</xPart>
| null | null | null | null |
Mariola Kraińska
| null |
Mariola Kraińska
| null | 5
|
Sygn. akt I C 3747/23
UZASADNIENIE
14 grudnia 2023 roku(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.wniosła pozew przeciwkoK. B.iM. B., w którym żądała:
I
zasądzenia od pozwanych solidarnie (ewentualnie w częściach równych) na rzecz powódki kwoty 26 315,82 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 21 listopada 2023 roku do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia w postaci nierozliczonego kapitału kredytu wypłaconego pozwanym;
II
zasądzenia od pozwanych solidarnie (ewentualnie w częściach równych) na rzecz powódki kwoty 83 628,69 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie do dnia zapłaty tytułem kwoty stanowiącej waloryzację kapitału kredytu wypłaconego pozwanym;
III
zasądzenia od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu strona powodowa podała, że w wykonaniu umowy kredytu powódka wypłaciła na rzecz pozwanych kwotę 235 862,28 zł. Prawomocnym wyrokiem sąd ustalił nieważność łączącej strony umowy kredytu i zasądził na rzecz kredytobiorców kwotę 158 050,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i kosztami procesu. Pozwani dokonali na rzecz banku wpłaty kwoty 209 546,46 zł tytułem rozliczenia roszczeń wynikających z nieważności umowy. Do zapłaty na rzecz banku pozostała kwota dochodzona pozwem. Jako podstawę prawną roszczenia z punktu I. żądania pozwu powódka wskazała przepisy o nienależnym świadczeniu (k. 4-15).
W piśmie procesowym z 6 lutego 2024 roku strona powodowa cofnęła częściowo powództwo w zakresie punktu II. żądania pozwu (k. 61).
Postanowieniem z 19 lutego 2024 roku sąd umorzył postępowanie w części, tj. w zakresie żądania ukształtowania i zapłaty zawartego w punkcie II. pozwu. (k. 63). Postanowienie uprawomocniło się 27 marca 2024 roku.
W odpowiedzi na pozew pozwaniK. B.iM. B.wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Strona pozwana podniosła zarzut potrącenia dochodzonego przez powódkę roszczenia z przysługującym pozwanym roszczeniem o zwrot wpłaconych na rzecz banku świadczeń w zakresie nieobjętym wyrokiem w sprawie z powództwa kredytobiorców. Roszczenie powódki o zwrot kapitału kredytu wygasło w całości wskutek potrącenia (k. 75-77).
Sąd ustalił, co następuje:
22 października 2007 rokuK. B.iM. B.zawarli(...) Bankiem (...) S.A.umowę kredytu mieszkaniowego(...)hipoteczny nr(...)w kwocie 113 926,36 CHF. Bank wypłacił kredytobiorcom z tytułu umowy kwotę 235 862,28 zł.
Dowody:
- umowa kredytu z aneksami (k. 24-29),
- dyspozycje wypłaty kredytu (k. 30-34),
- historia spłat kredytu (k. 35-36),
- przesłuchanie pozwanych (nagranie rozprawy z 20.11.2024 r. – protokół pisemny na k. 118v).
K. B.iM. B.8 marca 2021 roku wnieśli przeciwko(...) S.A.pozew o ustalenie nieważności umowy kredytu z 22 października 2007 roku i zasądzenie na swoją rzecz kwoty 158 050,73 zł tytułem zwrotu nienależnego świadczenia.
Dowód:
- uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z 25.02.2022 r. (k. 47 w aktach sprawy I C 509/21 Sądu Okręgowego w Toruniu).
Wyrokiem z 25 lutego 2022 roku w sprawie o sygn. akt I C 509/21 Sąd Okręgowy w Toruniu ustalił nieważność umowy kredytu w całości i zasądził na rzecz kredytobiorców kwotę 158 050,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 15 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty i kosztami procesu w kwocie 11 834 zł. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że w umowie kredytu zawarte były klauzule niedozwolone w myślart. 3851§ 1 k.c., co skutkowało uznaniem umowy za nieważną w całości. W konsekwencji ustalenia nieważności umowy kredytu sąd zasądził na rzecz kredytobiorców świadczenia uiszczone na rzecz banku do grudnia 2020 roku jako świadczenie nienależne. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z 28 września 2022 roku w sprawie o sygn. akt V ACa 644/22 oddalił apelację banku i zasądził na rzecz kredytobiorców koszty procesu w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 4050 zł.
Dowody:
- wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z 25.02.2022 r. z uzasadnieniem (k. 46-50, 82 i k. 237 i 241-255 w aktach sprawy I C 509/21 Sądu Okręgowego w Toruniu),
- wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 28.09.2022 r. z uzasadnieniem (k. 51-59, 83 i k. 327 i 344-359 w aktach sprawy I C 509/21 Sądu Okręgowego w Toruniu).
5 i 10 października 2022 roku(...) S.A.wykonała w całości prawomocny wyrok, wypłacając na rzeczK. B.iM. B.kwoty: 158 050,73 zł tytułem należności głównej, 17 922,11 zł tytułem odsetek za opóźnienie i 15 926,65 zł tytułem kosztów procesu za obie instancje.
Okoliczność bezsporna i dowód:
- pismo(...) S.A.z 24.10.2022 r. (k. 84-85).
W toku postępowania w sprawie o sygnaturze akt I C 509/21K. B.iM. B.zapłacili na rzecz banku raty kredytu, które nie zostały objęte wyrokiem w ww. sprawie, w łącznej wysokości 26 219,95 zł i 19,76 CHF.
Dowody:
- pismo(...) S.A.z 24.10.2022 r. (k. 84-85),
- pismo(...) S.A.z 7.12.2022 r. (k. 86),
- pismo(...) S.A.z 12.01.2024 r. (k. 87),
- historie rachunku za okresy od 1.01.2021 r. do 13.12.2021 r. i od 1.01.2022 r. do 12.12.2022 r. (k. 94-99).
Po uprawomocnieniu się wyrokuK. B.iM. B.prowadzili korespondencję z bankiem celem rozliczenia kapitału udostępnionego kredytu. W piśmie z 24 października 2022 roku(...) S.A.potwierdziła, że kredytobiorcom przysługuje roszczenie wobec banku o zwrot świadczeń w wysokości 26 219,95 zł i 19,75 CHF. Jednocześnie bank przedstawił swoje roszczenia wobec kredytobiorców w łącznej wysokości 384 683,68 zł, w tym 235 862,28 zł tytułem kapitału i 148 821,40 zł tytułem „zwrotu kosztu korzystania z kapitału”. Bank zaproponował zawarcie porozumienia kompensacyjnego, w ramach któregoK. B.iM. B.albo mieliby zapłacić 358 367,86 zł (384 683,68 zł – 26 315,82 zł), albo objąć porozumieniem tylko roszczenia niesporne.
W piśmie z 7 grudnia 2022 roku(...) S.A.przedstawiła pozostałe do rozliczenia między stronami kwoty i zwróciła się doK. B.iM. B.o doręczenie potrącenia w zakresie kapitału kredytu.
Dowody:
- pismo(...) S.A.z 24.10.2022 r. (k. 84-85),
- pismo(...) S.A.z 7.12.2022 r. (k. 86),
- przesłuchanie pozwanych (nagranie rozprawy z 20.11.2024 r. – protokół pisemny na k. 118v).
K. B.iM. B.23 stycznia 2023 roku zapłacili na rzecz banku 209 546,46 zł tytułem rozliczenia roszczeń wynikających z nieważności umowy. W związku z tym, że bank do tego momentu nie zwrócił im jeszcze świadczeń w wysokości 26 219,95 zł i 19,76 CHF, które płacili w toku wytoczonej przez siebie sprawy, kredytobiorcy uważali, że całkowicie rozliczyli się z bankiem.
Dowody:
- potwierdzenia wykonania przelewu (k. 45, 93),
- przesłuchanie pozwanych (nagranie rozprawy z 20.11.2024 r. – protokół pisemny na k. 118v).
Pismami z 6 października 2023 roku(...) S.A.wezwałaK. B.iM. B.do zapłaty kwoty 235 862,28 zł tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia pisma.K. B.iM. B.odebrali wezwania 20 października 2023 roku.
W odpowiedziK. B.iM. B.w piśmie z 13 listopada 2023 roku poinformowali bank, że roszczenie banku w związku z prawomocnym wyrokiem zostało w całości rozliczone.
W piśmie z 12 stycznia 2024 roku(...) S.A.wskazała, że do rozliczenia pozostają roszczenia: banku z tytułu wypłaconego kapitału w kwocie 26 315,82 zł i kredytobiorców z tytułu wpłat nienależnych rat kapitałowo-odsetkowych w kwotach 26 219,95 zł i 19,76 CHF.
Dowody:
- wezwania do zapłaty z 6.10.2023 r. z potwierdzeniami doręczenia (k. 37-40),
- pismoK. B.iM. B.z 13.11.2023 r. z potwierdzeniem odbioru (k. 100-103),
- pismo(...) S.A.z 12.01.2024 r. (k. 87).
W piśmie z 17 stycznia 2024 rokuK. B.iM. B.złożyli(...) S.A.oświadczenie o potrąceniu przysługującej im wobec banku wierzytelności w wysokości 26 219,95 zł i 19,76 CHF z tytułu świadczeń objętych prawomocnym wyrokiem z wierzytelnością banku o zwrot pozostałej części kapitału udostępnionego kredytu w wysokości 26 315,82 zł. Bank odebrał oświadczenie 22 stycznia 2024 roku.
Dowody:
- oświadczenie o potrąceniu z 17.01.2024 r. z potwierdzeniem odbioru (k. 88-91).
19 marca 2024 rokuK. B.iM. B.odebrali odpisy pozwu w niniejszej sprawie.
Dowody:
- elektroniczne poświadczenia odbioru (k. 73-74).
Sąd zważył, co następuje:
Przedstawiony powyżej stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów wymienionych w poprzedniej części uzasadnienia oraz na podstawie przesłuchania pozwanychK. B.iM. B..
Dokumenty stanowiące podstawę ustaleń faktycznych nie były kwestionowane przez strony i stanowiły wiarygodne środki dowodowe. Pozostałe dokumenty nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przesłuchanie pozwanychK. B.iM. B.dotyczyło okoliczności bezspornych między stronami i również zasługiwało na walor wiarygodności.
Ustalony przez sąd stan faktyczny można było uznać za bezsporny.
W rozpoznawanej sprawie nie było potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na fakty wskazane w punkcie IX. podpunkcie 3. pozwu (k. 5-5v). Wobec cofnięcia powództwa w zakresie żądania sądowej waloryzacji świadczenia przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego stało się bezprzedmiotowe. W konsekwencji sąd pominął wniosek strony powodowej na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 k.p.c.(k. 118v).
Dochodzone pozwem roszczenie o zwrot kapitału udostępnionego kredytu, a w zasadzie nierozliczonej części kapitału, stanowiło roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia oparte na przepisachart. 405 k.c.w zw. zart. 410 k.c.Z przepisuart. 405 k.c.wynika obowiązek zwrotu w naturze korzyści majątkowej uzyskanej kosztem innej osoby bez podstawy prawnej, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Jedną z postaci bezpodstawnego wzbogacenia stanowi świadczenie nienależne (art. 410 § 1 k.c.), przy czym świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (art. 410 § 2 k.c.).
Za bezsporny między stronami uznać należało obowiązek zwrotu przez kredytobiorców kwoty odpowiadającej całemu kapitałowi udzielonego kredytu, co było związane z prawomocnym ustaleniem nieważności umowy kredytu. Strona pozwana nie kwestionowała tego obowiązku co do zasady, lecz podnosiła zarzut wygaśnięcia roszczenia banku wskutek złożenia oświadczenia o potrąceniu wzajemnych wierzytelności.
Nie ulega wątpliwości, że pozwanym przysługiwało roszczenie o zwrot wszystkich świadczeń uiszczonych na rzecz banku w wykonaniu nieważnej umowy, tzn. również kwot 26 219,95 zł i 19,76 CHF, które nie były objęte prawomocnym wyrokiem z ich powództwa przeciwko bankowi. Tak samo powodowemu bankowi należał się zwrot od pozwanych kwoty 26 315,82 zł, czyli różnicy między wypłaconym kapitałem kredytu (235 862,28 zł) a kwotą zwróconą przez pozwanych przelewem z 23 stycznia 2023 roku (209 546,46 zł).
W ocenie sądu dochodzona pozwem wierzytelność banku wobec pozwanych o zwrot reszty kapitału kredytu została skutecznie potrącona do wysokości 26 312,65 zł z wierzytelnością pozwanych wobec banku. Stało się to wraz z oświadczeniem z 17 stycznia 2024 roku (k. 88), doręczonym powódce 22 stycznia 2024 roku (k. 89-91), złożonym jeszcze przed doręczeniem pozwanym odpisów pozwu w niniejszej sprawie. Obie wierzytelności były w tej dacie wymagalne (a nawet bezsporne) i mogły być dochodzone przed sądem. Spełnione zostały więc wszystkie ustawowe przesłanki skutecznego potrącenia wierzytelności (art. 498 § 1 k.c.iart. 499 k.c.). Warto zauważyć, że strona powodowa nigdy nie zakwestionowała skuteczności oświadczenia pozwanych o potrąceniu, a w korespondencji kierowanej do pozwanych przed wniesieniem pozwu wręcz sugerowała, żeby takie oświadczenie złożyli.
W związku z dokonanym potrąceniem wierzytelność powodowego banku o zwrot kwoty 26 315,82 zł tytułem udostępnionego kapitału kredytu uległa umorzeniu (art. 498 § 2 k.c.) do wysokości 26 312,65 zł, a do zapłaty przez pozwanych pozostała kwota 3,17 zł. Pozwani przedstawili do potrącenia wierzytelność pieniężną wyrażoną w części w walucie polskiej, a w części w walucie obcej CHF. Zgodnie z utrwalonym w literaturze stanowiskiem do przeliczenia potrącanej wierzytelności w walucie obcej na wierzytelność w polskich złotych należy stosowaćart. 358 § 2 k.c., a więc uwzględniać kurs średni waluty obcej ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia. W okolicznościach niniejszej sprawy sąd uznał, że dniem wymagalności roszczenia pozwanych była data złożenia oświadczenia o potrąceniu, tj. 17 stycznia 2024 roku, i kurs z tej daty (4,6912 zł) należało przyjąć do przerachowania kwoty 19,76 CHF na polskie złote, co dawało kwotę 92,70 zł. W oświadczeniu o potrąceniu z 17 stycznia 2024 roku pozwani przyjęli, mylnie w ocenie sądu, kurs CHF z 21 października 2022 roku (4,7328 zł), który został wskazany w piśmie banku z 24 października 2022 roku (k. 84v). W ten sposób do zwrotu przez pozwanych na rzecz(...) S.A.pozostało 3,17 zł (26 315,82 zł – 26 219,95 zł – 92,70 zł).
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 405 k.c.w zw. zart. 410 k.c.sąd orzekł, jak w punkcie I. sentencji wyroku.
O odsetkach za opóźnienie sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c., zgodnie z żądaniem pozwu. Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego jest roszczeniem bezterminowym, którego termin zapłaty wyznacza wezwanie dłużnika do spełnienia świadczenia (art. 455 k.c.). Wezwanie to nastąpiło wraz z doręczeniem pozwanym pism banku z 6 października 2023 roku (k. 37-38), co miało miejsce 20 października 2023 roku (k. 39-40). Zdaniem sądu wyznaczony miesięczny termin do zapłaty był wystarczający do dobrowolnego zaspokojenia przez pozwanych zgłoszonego roszczenia, tym bardziej, że bank wcześniej wykonał w całości wyrok w sprawie z powództwa kredytobiorców. Po upływie miesięcznego terminu pozwani popadli w opóźnienie skutkujące powstaniem po stronie powodowej roszczeń odsetkowych od 21 listopada 2023 roku.
Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie jako bezzasadne, a to na podstawie na podstawieart. 405 k.c.w zw. zart. 410 k.c.rozumianych a contrario, o czym orzekł w punkcie II. sentencji wyroku.
O kosztach procesu w punkcie III. wyroku sąd orzekł na zasadzieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.iart. 100 k.p.c.Pozwani wygrali niniejszą sprawę niemalże w całości, w związku z czym należał się im zwrot całości poniesionych kosztów procesu, na które składały się wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 5400 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych /Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm./) i opłaty skarbowe od pełnomocnictw w kwocie 34 zł.
ZARZĄDZENIE
1
odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanej;
2
akta przedłożyć z wpływem lub za 3 tygodnie wraz z potwierdzeniem odbioru.
T., 17.12.2024 r.
| 3,747
|
15/102500/0000503/C
|
Sąd Okręgowy w Toruniu
|
I Wydział Cywilny
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93",
"art": "art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2",
"isap_id": "WDU19640160093",
"text": "art. 481 § 1 i 2 k.c.",
"title": "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny"
},
{
"address": "Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296",
"art": "art. 100",
"isap_id": "WDU19640430296",
"text": "art. 100 k.p.c.",
"title": "Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 235(2); art. 235(2) § 1; art. 235(2) § 1 pkt. 2; art. 98; art. 99)",
"Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 358; art. 358 § 2; art. 385(1); art. 385(1) § 1; art. 405; art. 410; art. 410 § 1; art. 410 § 2; art. 455; art. 481; art. 481 § 1; art. 481 § 2; art. 498; art. 498 § 1; art. 498 § 2; art. 499)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
pl-court
|
154510000003006_VI_Ka_000922_2024_Uz_2025-02-12_001
|
VI Ka 922/24
| 2025-01-24T00:00:00
| 2025-03-04T17:00:28
| 2025-03-04T11:02:38
|
15451000
|
3006
|
REASON
|
Warszawa, dnia 24 stycznia 2025 r. Sygn. akt VI Ka 922/24 1 2WYROK 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: 4 Przewodnicząca: SSO Katarzyna Naszczyńska 5 Sędziowie: SO Justyna Dołhy 6 SO Tomasz Morycz 8protokolant: protokolant sądowy Sylwia Pulkowska 9przy udziale prokuratora Mariusza Ejflera 10po rozpoznaniu dnia 24 stycznia 2025 r. 11sprawy R. R. (1) , syna A. i J. , ur. (...) w W. 12skazanego wyrokiem łącznym 13na
|
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<xPart xPublisherFullName="Rafał Kwaśniak" xPublisher="rkwasniak" xEditorFullName="Rafał Kwaśniak" xEditor="rkwasniak" xVersion="1.0" xLang="PL" xFromPg="1" xToPage="6" xFlag="published" xVolType="15/451000/0003006/Ka" xYear="2024" xVolNmbr="000922" xDocType="Uz" xml:space="preserve">
<xName>Uzasadnienie</xName>
<xBlock>
<xText xALIGNx="right">Warszawa, dnia 24 stycznia 2025 r.</xText>
<xText xALIGNx="left">Sygn. akt VI Ka 922/24</xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>1</xBx></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>2WYROK</xBx></xText>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</xBx></xText>
<xText><xBx>3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:</xBx></xText>
<xText><xBx>4 Przewodnicząca: SSO Katarzyna Naszczyńska</xBx></xText>
<xText><xBx>5 Sędziowie: SO Justyna Dołhy</xBx></xText>
<xText><xBx>6 SO Tomasz Morycz</xBx></xText>
<xText><xBx>8protokolant: protokolant sądowy Sylwia Pulkowska</xBx></xText>
<xText><xBx>9przy udziale prokuratora Mariusza Ejflera</xBx></xText>
<xText><xBx>10po rozpoznaniu dnia 24 stycznia 2025 r.</xBx></xText>
<xText><xBx>11sprawy <xAnon>R. R. (1)</xAnon>, syna <xAnon>A.</xAnon> i <xAnon>J.</xAnon>, <xAnon>ur. (...)</xAnon> w <xAnon>W.</xAnon></xBx></xText>
<xText><xBx>12skazanego wyrokiem łącznym</xBx></xText>
<xText><xBx>13na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego </xBx></xText>
<xText><xBx>14od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie </xBx></xText>
<xText><xBx>15z dnia 21 maja 2024 r. sygn. akt IV K 225/24</xBx></xText>
<xText><xBx>171. na podstawie <xLexLink xArt="art. 105;art. 105 § 1;art. 105 § 2;art. 105 § 3" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 105 § 1, 2 i 3 k.p.k.</xLexLink> prostuje oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku w ten sposób, że w jej punkcie 4 po sformułowaniu „<xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 kk</xLexLink>” dodaje „w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 kk</xLexLink>”; </xBx></xText>
<xText><xBx>182. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; </xBx></xText>
<xText><xBx>193. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy <xAnon>R. R. (1)</xAnon> z urzędu adw. <xAnon>S. P. (2)</xAnon> kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;</xBx></xText>
<xText><xBx>204. zwalnia skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym w całości.</xBx></xText>
<xText><xBx>23<xIx>SSO Katarzyna Naszczyńska SSO Justyna Dołhy SSO Tomasz Morycz</xIx></xBx></xText>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="38"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="6"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="22"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="131"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="131"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="7"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="36"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="12"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="21"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="120"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="11"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="32"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="154"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xUnit xIsTitle="true" xType="part" xBold="true">
<xName>UZASADNIENIE</xName>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9">
<xText xALIGNx="left">Formularz UK 2</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">Sygnatura akt</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="left">VI Ka 922/24</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">1</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>CZĘŚĆ WSTĘPNA </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName>1.1</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="left">Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 21 maja 2024 roku w sprawie IV K 225/24</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName>1.2</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Podmiot wnoszący apelację </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="left">☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="left">☐ oskarżyciel posiłkowy</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="left">☐ oskarżyciel prywatny</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="left">☒ obrońca</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="left">☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="left">☐ inny</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.11.3. Granice zaskarżenia</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4" xRowSpan="4">
<xText xALIGNx="left">☒ na korzyść</xText>
<xText xALIGNx="left">☐ na niekorzyść</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9">
<xText xALIGNx="left">☐ w całości</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xRowSpan="3">
<xText xALIGNx="left">☒ w części</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xText xALIGNx="left">co do winy</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☒</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xText xALIGNx="left">co do kary</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xText xALIGNx="left">co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.11.3.2. Podniesione zarzuty</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText><xIx>Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText>☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="11">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 1 k.p.k.</xLexLink> - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="11">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 1 a" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 1a k.p.k.</xLexLink> - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany <xBRx></xBRx>w <xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 1 k.p.k.</xLexLink>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="11">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 2 k.p.k.</xLexLink> - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="11">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 3" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 3 k.p.k.</xLexLink> - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, <xBRx></xBRx>jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☒</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="11">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 4 k.p.k.</xLexLink> - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="11">
<xText><xLexLink xArt="art. 439" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 439 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="11">
<xText>brak zarzutów</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.11.4. Wnioski</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText>uchylenie</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText>☒</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="5">
<xText>zmiana</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.12.1. Ustalenie faktów</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Wskazać oskarżonego.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Wskazać fakt.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left"><xAnon>R.</xAnon></xText>
<xText xALIGNx="left"><xAnon>R.</xAnon></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText xALIGNx="left">Karany</xText>
<xText xALIGNx="left">Opinia o skazanym z zakładu karnego</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">Informacje z KRK k. 180-181</xText>
<xText>Opinia Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego <xAnon>W.</xAnon> -<xAnon>(...)</xAnon></xText>
<xText xALIGNx="left">k. 182-183</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="13">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Wskazać oskarżonego.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Wskazać fakt.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2"> </xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="41"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="11"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="11"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="2"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="44"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="63"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="144"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="26"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="71"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="86"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="45"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="175"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.12.2. Ocena dowodów</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="5">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Wskazać fakt</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="5">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uznania dowodu.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="5">
<xText xALIGNx="left">Karany</xText>
<xText xALIGNx="left">Przeciętna opinia o skazanym z zakładu karnego</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">Informacje z KRK, k. 180-181</xText>
<xText xALIGNx="left">Opinia Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego <xAnon>W.</xAnon> - <xAnon>(...)</xAnon>,</xText>
<xText xALIGNx="left">k. 182-183</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="5">
<xText>Brak podstaw do kwestionowania mocy dowodowej dokumentów, a żadna ze stron również nie zgłaszała w tym zakresie wątpliwości.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<xBRx></xBRx>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="5">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Wskazać fakt</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Dowód</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="5">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xALIGNx="left" xClmnSpan="5"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xClmnSpan="2"> </xClmn>
<xClmn xALIGNx="left" xClmnSpan="5"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx="."></xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zarzut </xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4" xRowSpan="7"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText>W wywiedzionej apelacji obrońca skazanego zarzucił zaskarżonemu wyrokowi łącznemu w jego punkcie II rażąco niewspółmiernej kary łącznej pozbawienia wolności, wyrażające się w zastosowaniu przez Sąd I instancji błędnej zasady łączenia kar, tj. metody asperacji, ukierunkowanej na kumulację, podczas, gdy dyrektywy wymiaru kary, w tym kary łącznej, właściwości i warunki osobiste skazanego opisane w opinii o skazanym z zakładu karnego, a także charakter dóbr naruszonych przez skazanego, tj. mienie, przemawiają za zastosowaniem metody całkowitej absorpcji.</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐ zasadny</xText>
<xText xALIGNx="left">☐ częściowo zasadny</xText>
<xText xALIGNx="left">☒ niezasadny</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText>Zarzut apelacji dotycząco rażącej niewspółmierności kary jest nietrafny.</xText>
<xText>Bezsprzecznie Sąd I instancji ma ustawowo zagwarantowaną swobodę w wydaniu wyroku, w tym w kształtowaniu wymiaru kary, a rolą sądu odwoławczego rozpoznającego apelację opartą na zarzucie rażącej niewspółmierności kary jest dokonanie kontroli instancyjnej zmierzającej do ustalenia, czy w danej sprawie granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego zasadę sądowego wymiaru kary nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się zaakceptować.</xText>
<xText>Z rażącą niewspółmiernością kary, o której mowa w <xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 4 k.p.k.</xLexLink>, w tym kary łącznej, mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy nie zachodzi ewentualna różnica w ocenach co do wymiaru kary, ale istnieje różnica ocen tak zasadniczej natury, że karę dotychczas wymierzoną można byłoby nazwać "rażąco" niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu niedającym się wręcz zaakceptować (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2017 r., SNO 30/17, Legalis). Idzie bowiem o taką karę, której nie daje się akceptować z powodu różnicy pomiędzy nią a karą sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej, rażącej, wręcz "bijącej w oczy" (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31 maja 2017 r., II AKa 111/17, Legalis).</xText>
<xText>W sprawie niniejszej nie mamy tymczasem, jak twierdzi skarżący, do czynienia z sytuacją, w której doszło do wymierzenia kary „rażąco niewspółmiernej” w ww. rozumieniu tego pojęcia.</xText>
<xText>W myśl dyrektyw wymiaru kary łącznej zdefiniowanych w <xLexLink xArt="art. 85 a" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 85a k.k.</xLexLink>, orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego.</xText>
<xText>Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji uczynił zadość ww. normie i dokonał wszechstronnej analizy okoliczności pozwalających na realizację obydwu wskazanych w tymże przepisie dyrektyw prewencyjnych, tj. dyrektywy indywidualno- i generalnoprewencyjnej.</xText>
<xText>Rozważania w przedmiocie celów zapobiegawczych i wychowawczych kary łącznej muszą obejmować między innymi związki czasowe oraz podmiotowo-przedmiotowe pomiędzy poszczególnymi przestępstwami.</xText>
<xText>Trafnie Sąd Rejonowy ustalił wzajemną relację między przestępstwami objętymi wyrokami wskazanymi w punkcie II zaskarżonego i słusznie skonkludował, że brak jest pomiędzy ścisłego związku przedmiotowego, przejawiającego się w szczególności w ich bliskości czasowej (czyny ukarane na mocy tychże wyroków dzieli okres 9 miesięcy). Co prawda wszystkie te czyny to występki przeciwko mieniu, ale każdy z nich został popełniony w warunkach recydywy prostej (<xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>), na co również zważył Sąd Rejonowy uznając prawidłowo, że mamy tu do czynienia z czynami o znacznym stopniu społecznej szkodliwości.</xText>
<xText>Nie sposób też nie zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że popełnienie większej ilości przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji.</xText>
<xText>Podkreślić należy, że kara łączna wymierzona skazanemu w punkcie II zaskarżonego wyroku obejmuje kary wymierzone wobec skazanego dwoma wyrokami, ale te dwa wyroki obejmują z kolei łącznie aż 7 (siedem) występków kwalifikowanych z <xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink> Wskazuje to na daleko posunięty stopień demoralizacji skazanego, dla którego wejście w konflikt z prawem nie miało jednorazowego, przypadkowego charakteru, a stało się pewnego rodzaju sposobem na życie, co musi być brane pod uwagę również w sprawie niniejszej.</xText>
<xText>Dla wymiaru kary łącznej w wyroku łącznym nie może być również obojętne - w kontekście wymogu realizacji dyrektywy indywidualno-prewencyjnej - zachowanie skazanego po orzeczeniu kar podlegających łączeniu.</xText>
<xText>Jak wynika tymczasem z opinii Dyrektora Aresztu Śledczego <xAnon>W.</xAnon> - <xAnon>(...)</xAnon> z dnia 20 września 2024 r. (k. 182-183), zachowanie skazanego podczas odbywania kary pozbawienia wolności (od 28 września 2022 r.) należy ocenić jako zmienne. Był on nagradzany za pracę nieodpłatną w jednostce, był też karany dyscyplinarnie. Jak wynika z opinii, skazany nie zawsze przestrzega porządku obowiązującego w jednostce i przejawia mało krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw oraz prowadzonego przed zatrzymaniem trybu życia. Na korzyść skazanego należy poczytać fakt, że jest nieodpłatnie zatrudniony, brał udział w programie resocjalizacji i nie jest też uczestnikiem podkultury przestępczej, natomiast nie są to okoliczności na tyle doniosłe, aby uznać dotychczasowy proces resocjalizacji skazanego za efektywny, skoro ma opinię zaledwie przeciętną.</xText>
<xText>Mając na uwadze powyższe okoliczności nie sposób podzielić stanowiska zaprezentowanego w apelacji, iż Sąd Rejonowy niewłaściwie zastosował w niniejszej sprawie metodę asperacji ukierunkowanej na kumulację. Postulowane przez obrońcę skazanego zastosowanie zasady całkowitej absorpcji przy połączeniu kar, o których mowa w wyrokach powołanych w punkcie II zaskarżonego orzeczenia nie jest zatem możliwe.</xText>
<xText>Należy zwrócić uwagę, że wyrok łączny jest instytucją mającą racjonalizować wymiar kary, a nie służyć tyko i wyłącznie poprawie sytuacji skazanych. Instytucja kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym nie polega w istocie na automatycznym niejako zmniejszeniu dolegliwości za przestępstwa już popełnione, ale służy racjonalizacji wykonania kary pochodzących z różnych skazań, zgodnie z aktualizowanymi na bieżąco celami tychże kar. Częstokroć jedynym rozwiązaniem pozostaje przyjęcie zasady asperacji, pomagającej odnaleźć właściwą równowagę pomiędzy skrajnymi rozwiązaniami (kumulacji i absorcji), co uczynił Sąd I instancji, wyczerpująco przedstawiając argumenty na poparcie swojego stanowiska.</xText>
<xText>Dodatkowo trzeba podnieść, że nadmierne redukowanie dolegliwości karnej w stosunku do osoby wchodzącej już w konflikty z prawem mogłoby wywołać w społeczeństwie wrażenie pobłażliwości i tolerowania wręcz przestępczej działalności, zamiast poczucia należytej odpłaty i właściwego podsumowania przestępczej działalności skazanego, co prowadziłoby ostatecznie do naruszenia określonej w <xLexLink xArt="art. 85 a" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 85a k.k.</xLexLink> dyrektywy prewencji ogólnej.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Wniosek</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText>Skarżący wnosi o zmianę zaskarżonego i orzeczenie kary pozbawienia wolności na zasadzie całkowitej absorpcji.</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐ zasadny</xText>
<xText xALIGNx="left">☐ częściowo zasadny</xText>
<xText xALIGNx="left">☒ niezasadny</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText>Wniosek jest niezasadny w kontekście wywodów dotyczących oceny zasadności zarzutu apelacji.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">4</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText><xIx>Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia<xBRx></xBRx>i podniesionych zarzutów (<xLexLink xArt="art. 439" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 439 k.p.k.</xLexLink>, <xLexLink xArt="art. 440" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 440 k.p.k.</xLexLink>).</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">5</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3" xRowSpan="4">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName>1.3</xName>
<xText xALIGNx="left">
<xBx>1 </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przedmiot utrzymania w mocy</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9">
<xText xALIGNx="left">
<xBx>0.1Wyrok łączny Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 21 maja 2024 roku w sprawie IV K 225/24</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach utrzymania w mocy.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9">
<xText><xIx>Apelacja obrońcy nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia wykazała, iż Sąd Rejonowy prawidłowo wymierzył skazanemu karę łączną pozbawienia wolności, uwzględniając zdefiniowane w <xLexLink xArt="art. 85 a" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 85a k.k.</xLexLink> dyrektywy prewencyjne w zakresie społecznego oddziaływania kary łącznej, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. </xIx></xText>
<xText><xIx>Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy związków czasowych oraz podmiotowo - przedmiotowych pomiędzy poszczególnymi przestępstwami i trafnie ocenił dotychczasowy sposób życia skazanego, mając na względzie treść opinii o skazanym. </xIx></xText>
<xText><xIx>W ocenie Sądu Okręgowego, rozstrzygnięcie to jest wyważone i należycie uwzględnia wszelkie okoliczności rzutujące na wymiar kary łącznej. Treść rozstrzygnięcia Sądu meriti przekonuje, iż wzięto pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, zgodnie z dyrektywami określonymi w <xLexLink xArt="art. 85 a" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 85a k.k.</xLexLink> </xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3" xRowSpan="4">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName>1.3.1</xName>
<xText xALIGNx="left">1.</xText>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przedmiot i zakres zmiany </xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9"></xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach zmiany.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9"></xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText xALIGNx="left"></xText>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐ <xLexLink xArt="art. 439" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 439 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uchylenia.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">2</xName>
<xText xALIGNx="left"></xText>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9">
<xText xALIGNx="left">Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐ <xLexLink xArt="art. 437;art. 437 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 437 § 2 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uchylenia.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">3</xName>
<xText xALIGNx="left"></xText>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9">
<xText xALIGNx="left">Konieczność umorzenia postępowania</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐ <xLexLink xArt="art. 437;art. 437 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 437 § 2 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">4.</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9">
<xText xALIGNx="left">Konieczność warunkowego umorzenia postępowania</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐ <xLexLink xArt="art. 437;art. 437 § 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 437 § 2 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">5.</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="9"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐ <xLexLink xArt="art. 454;art. 454 § 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 454 § 1 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Zwięźle o powodach uchylenia.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12"> </xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.15.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Lp.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przytoczyć okoliczności.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2"> </xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">1</xName>
<xText xALIGNx="center"></xText>
</xUnit>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="4">
<xText>Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w komparycji wyroku w ten sposób, że w jej punkcie 4 po sformułowaniu „<xLexLink xArt="art. 279;art. 279 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 279 § 1 k.k.</xLexLink>” dodano „w zw. z <xLexLink xArt="art. 64;art. 64 § 1" xIsapId="WDU19970880553" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553">art. 64 § 1 k.k.</xLexLink>”. Wobec stwierdzenia oczywistej omyłki pisarskiej w komparycji wyroku, należało ją sprostować na podstawie <xLexLink xArt="art. 105;art. 105 § 1;art. 105 § 2;art. 105 § 3" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 105 § 1, 2 i 3 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">6</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>Koszty Procesu </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Wskazać oskarżonego.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.</xIx></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="left">
<xIx>Przytoczyć okoliczności.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xText xALIGNx="left"><xAnon>R. R. (1)</xAnon></xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="left">3.</xText>
<xText xALIGNx="left">4.</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText>O kosztach orzeczono na podstawie <xLexLink xArt="art. 624" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 624 k.p.k.</xLexLink> w zw. z <xLexLink xArt="art. 634" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 634 k.p.k.</xLexLink></xText>
<xText>Z uwagi na pobyt skazanego w warunkach izolacji penitencjarnej, Sąd Okręgowy zwolnił go od obowiązku ponoszenia wydatków postępowania odwoławczego, przejmując je na rachunek Skarb Państwa<xIx>.</xIx></xText>
<xText>O wynagrodzeniu obrońcy skazanego za udzielenie pomocy prawnej z urzędu w drugiej instancji orzeczono na podstawie § 2, §4 ust. 3 i § 17 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xUnit xIsTitle="false" xType="none">
<xName xSffx=".">7</xName>
<xText xALIGNx="center">
<xBx>PODPIS </xBx></xText>
</xUnit>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="12">
<xText xALIGNx="center">SSO Katarzyna Naszczyńska</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
<xRows>
<xCOLGROUPx>
<xCOLx xWIDTHx="44"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="153"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="131"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="7"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="37"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="8"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="3"></xCOLx>
<xCOLx xWIDTHx="339"></xCOLx>
</xCOLGROUPx>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.11.3 Granice zaskarżenia</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText xALIGNx="left">Wpisać kolejny numer załącznika 1</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xText xALIGNx="left">Podmiot wnoszący apelację</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">Obrońca skazanego</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xText xALIGNx="left">Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">W części co do kary</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.11.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2" xRowSpan="4">
<xText xALIGNx="left">☒ na korzyść</xText>
<xText xALIGNx="left">☐ na niekorzyść</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="6">
<xText xALIGNx="left">☐ w całości</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xRowSpan="3">
<xText xALIGNx="left">☒ w części</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="left">co do winy</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☒</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="left">co do kary</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="2">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="left">co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.11.3.2 Podniesione zarzuty</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText><xIx>Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.</xIx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 1 k.p.k.</xLexLink> - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 1 a" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 1a k.p.k.</xLexLink> - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany <xBRx></xBRx>w <xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 1" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 1 k.p.k.</xLexLink>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 2" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 2 k.p.k.</xLexLink> - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 3" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 3 k.p.k.</xLexLink> - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, <xBRx></xBRx>jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☒</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText><xLexLink xArt="art. 438;art. 438 pkt. 4" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 438 pkt 4 k.p.k.</xLexLink> - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText><xLexLink xArt="art. 439" xIsapId="WDU19970890555" xTitle="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego" xAddress="Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555">art. 439 k.p.k.</xLexLink></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="7">
<xText>brak zarzutów</xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="8">
<xText xALIGNx="center">
<xBx>0.11.4. Wnioski</xBx></xText>
</xClmn>
</xRow>
<xRow>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">☐</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText>Uchylenie</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left" xClmnSpan="3">
<xText xALIGNx="left">☒</xText>
</xClmn>
<xClmn xVALIGNx="middle" xALIGNx="left">
<xText xALIGNx="left">zmiana</xText>
</xClmn>
</xRow>
</xRows>
</xBlock>
</xPart>
| null | null | null |
[
"art. 85a kk"
] |
Rafał Kwaśniak
| null |
Rafał Kwaśniak
|
[
"Wyrok łączny"
] | 6
|
Warszawa, dnia 24 stycznia 2025 r.
Sygn. akt VI Ka 922/24
1
2WYROK
2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
4 Przewodnicząca: SSO Katarzyna Naszczyńska
5 Sędziowie: SO Justyna Dołhy
6 SO Tomasz Morycz
8protokolant: protokolant sądowy Sylwia Pulkowska
9przy udziale prokuratora Mariusza Ejflera
10po rozpoznaniu dnia 24 stycznia 2025 r.
11sprawyR. R. (1), synaA.iJ.,ur. (...)wW.
12skazanego wyrokiem łącznym
13na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego
14od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
15z dnia 21 maja 2024 r. sygn. akt IV K 225/24
171. na podstawieart. 105 § 1, 2 i 3 k.p.k.prostuje oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku w ten sposób, że w jej punkcie 4 po sformułowaniu „art. 279 § 1 kk” dodaje „w zw. zart. 64 § 1 kk”;
182. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
193. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcyR. R. (1)z urzędu adw.S. P. (2)kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;
204. zwalnia skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym w całości.
23SSO Katarzyna Naszczyńska SSO Justyna Dołhy SSO Tomasz Morycz
UZASADNIENIE
Formularz UK 2
Sygnatura akt
VI Ka 922/24
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1
1
CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1
Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 21 maja 2024 roku w sprawie IV K 225/24
1.2
Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
0.11.3. Granice zaskarżenia
0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
0.11.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k.- obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k.- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k.- rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
0.11.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana
2
Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
0.12.1. Ustalenie faktów
0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Wskazać oskarżonego.
Wskazać fakt.
Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.
R.
R.
Karany
Opinia o skazanym z zakładu karnego
Informacje z KRK k. 180-181
Opinia Zastępcy Dyrektora Aresztu ŚledczegoW.-(...)
k. 182-183
0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Wskazać oskarżonego.
Wskazać fakt.
Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.
0.12.2. Ocena dowodów
0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Wskazać fakt
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu.
Karany
Przeciętna opinia o skazanym z zakładu karnego
Informacje z KRK, k. 180-181
Opinia Zastępcy Dyrektora Aresztu ŚledczegoW.-(...),
k. 182-183
Brak podstaw do kwestionowania mocy dowodowej dokumentów, a żadna ze stron również nie zgłaszała w tym zakresie wątpliwości.
0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Wskazać fakt
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu.
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
W wywiedzionej apelacji obrońca skazanego zarzucił zaskarżonemu wyrokowi łącznemu w jego punkcie II rażąco niewspółmiernej kary łącznej pozbawienia wolności, wyrażające się w zastosowaniu przez Sąd I instancji błędnej zasady łączenia kar, tj. metody asperacji, ukierunkowanej na kumulację, podczas, gdy dyrektywy wymiaru kary, w tym kary łącznej, właściwości i warunki osobiste skazanego opisane w opinii o skazanym z zakładu karnego, a także charakter dóbr naruszonych przez skazanego, tj. mienie, przemawiają za zastosowaniem metody całkowitej absorpcji.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.
Zarzut apelacji dotycząco rażącej niewspółmierności kary jest nietrafny.
Bezsprzecznie Sąd I instancji ma ustawowo zagwarantowaną swobodę w wydaniu wyroku, w tym w kształtowaniu wymiaru kary, a rolą sądu odwoławczego rozpoznającego apelację opartą na zarzucie rażącej niewspółmierności kary jest dokonanie kontroli instancyjnej zmierzającej do ustalenia, czy w danej sprawie granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego zasadę sądowego wymiaru kary nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się zaakceptować.
Z rażącą niewspółmiernością kary, o której mowa wart. 438 pkt 4 k.p.k., w tym kary łącznej, mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy nie zachodzi ewentualna różnica w ocenach co do wymiaru kary, ale istnieje różnica ocen tak zasadniczej natury, że karę dotychczas wymierzoną można byłoby nazwać "rażąco" niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu niedającym się wręcz zaakceptować (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2017 r., SNO 30/17, Legalis). Idzie bowiem o taką karę, której nie daje się akceptować z powodu różnicy pomiędzy nią a karą sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej, rażącej, wręcz "bijącej w oczy" (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31 maja 2017 r., II AKa 111/17, Legalis).
W sprawie niniejszej nie mamy tymczasem, jak twierdzi skarżący, do czynienia z sytuacją, w której doszło do wymierzenia kary „rażąco niewspółmiernej” w ww. rozumieniu tego pojęcia.
W myśl dyrektyw wymiaru kary łącznej zdefiniowanych wart. 85a k.k., orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji uczynił zadość ww. normie i dokonał wszechstronnej analizy okoliczności pozwalających na realizację obydwu wskazanych w tymże przepisie dyrektyw prewencyjnych, tj. dyrektywy indywidualno- i generalnoprewencyjnej.
Rozważania w przedmiocie celów zapobiegawczych i wychowawczych kary łącznej muszą obejmować między innymi związki czasowe oraz podmiotowo-przedmiotowe pomiędzy poszczególnymi przestępstwami.
Trafnie Sąd Rejonowy ustalił wzajemną relację między przestępstwami objętymi wyrokami wskazanymi w punkcie II zaskarżonego i słusznie skonkludował, że brak jest pomiędzy ścisłego związku przedmiotowego, przejawiającego się w szczególności w ich bliskości czasowej (czyny ukarane na mocy tychże wyroków dzieli okres 9 miesięcy). Co prawda wszystkie te czyny to występki przeciwko mieniu, ale każdy z nich został popełniony w warunkach recydywy prostej (art. 64 § 1 k.k.), na co również zważył Sąd Rejonowy uznając prawidłowo, że mamy tu do czynienia z czynami o znacznym stopniu społecznej szkodliwości.
Nie sposób też nie zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że popełnienie większej ilości przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji.
Podkreślić należy, że kara łączna wymierzona skazanemu w punkcie II zaskarżonego wyroku obejmuje kary wymierzone wobec skazanego dwoma wyrokami, ale te dwa wyroki obejmują z kolei łącznie aż 7 (siedem) występków kwalifikowanych zart. 279 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.Wskazuje to na daleko posunięty stopień demoralizacji skazanego, dla którego wejście w konflikt z prawem nie miało jednorazowego, przypadkowego charakteru, a stało się pewnego rodzaju sposobem na życie, co musi być brane pod uwagę również w sprawie niniejszej.
Dla wymiaru kary łącznej w wyroku łącznym nie może być również obojętne - w kontekście wymogu realizacji dyrektywy indywidualno-prewencyjnej - zachowanie skazanego po orzeczeniu kar podlegających łączeniu.
Jak wynika tymczasem z opinii Dyrektora Aresztu ŚledczegoW.-(...)z dnia 20 września 2024 r. (k. 182-183), zachowanie skazanego podczas odbywania kary pozbawienia wolności (od 28 września 2022 r.) należy ocenić jako zmienne. Był on nagradzany za pracę nieodpłatną w jednostce, był też karany dyscyplinarnie. Jak wynika z opinii, skazany nie zawsze przestrzega porządku obowiązującego w jednostce i przejawia mało krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw oraz prowadzonego przed zatrzymaniem trybu życia. Na korzyść skazanego należy poczytać fakt, że jest nieodpłatnie zatrudniony, brał udział w programie resocjalizacji i nie jest też uczestnikiem podkultury przestępczej, natomiast nie są to okoliczności na tyle doniosłe, aby uznać dotychczasowy proces resocjalizacji skazanego za efektywny, skoro ma opinię zaledwie przeciętną.
Mając na uwadze powyższe okoliczności nie sposób podzielić stanowiska zaprezentowanego w apelacji, iż Sąd Rejonowy niewłaściwie zastosował w niniejszej sprawie metodę asperacji ukierunkowanej na kumulację. Postulowane przez obrońcę skazanego zastosowanie zasady całkowitej absorpcji przy połączeniu kar, o których mowa w wyrokach powołanych w punkcie II zaskarżonego orzeczenia nie jest zatem możliwe.
Należy zwrócić uwagę, że wyrok łączny jest instytucją mającą racjonalizować wymiar kary, a nie służyć tyko i wyłącznie poprawie sytuacji skazanych. Instytucja kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym nie polega w istocie na automatycznym niejako zmniejszeniu dolegliwości za przestępstwa już popełnione, ale służy racjonalizacji wykonania kary pochodzących z różnych skazań, zgodnie z aktualizowanymi na bieżąco celami tychże kar. Częstokroć jedynym rozwiązaniem pozostaje przyjęcie zasady asperacji, pomagającej odnaleźć właściwą równowagę pomiędzy skrajnymi rozwiązaniami (kumulacji i absorcji), co uczynił Sąd I instancji, wyczerpująco przedstawiając argumenty na poparcie swojego stanowiska.
Dodatkowo trzeba podnieść, że nadmierne redukowanie dolegliwości karnej w stosunku do osoby wchodzącej już w konflikty z prawem mogłoby wywołać w społeczeństwie wrażenie pobłażliwości i tolerowania wręcz przestępczej działalności, zamiast poczucia należytej odpłaty i właściwego podsumowania przestępczej działalności skazanego, co prowadziłoby ostatecznie do naruszenia określonej wart. 85a k.k.dyrektywy prewencji ogólnej.
Wniosek
Skarżący wnosi o zmianę zaskarżonego i orzeczenie kary pozbawienia wolności na zasadzie całkowitej absorpcji.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny.
Wniosek jest niezasadny w kontekście wywodów dotyczących oceny zasadności zarzutu apelacji.
4
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżeniai podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k.,art. 440 k.p.k.).
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.
5
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
1.3
1
Przedmiot utrzymania w mocy
0.1Wyrok łączny Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 21 maja 2024 roku w sprawie IV K 225/24
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy.
Apelacja obrońcy nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia wykazała, iż Sąd Rejonowy prawidłowo wymierzył skazanemu karę łączną pozbawienia wolności, uwzględniając zdefiniowane wart. 85a k.k.dyrektywy prewencyjne w zakresie społecznego oddziaływania kary łącznej, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego.
Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy związków czasowych oraz podmiotowo - przedmiotowych pomiędzy poszczególnymi przestępstwami i trafnie ocenił dotychczasowy sposób życia skazanego, mając na względzie treść opinii o skazanym.
W ocenie Sądu Okręgowego, rozstrzygnięcie to jest wyważone i należycie uwzględnia wszelkie okoliczności rzutujące na wymiar kary łącznej. Treść rozstrzygnięcia Sądu meriti przekonuje, iż wzięto pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, zgodnie z dyrektywami określonymi wart. 85a k.k.
0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
1.3.1
1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany.
0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1
☐art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia.
2
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
☐art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia.
3
Konieczność umorzenia postępowania
☐art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.
4.
Konieczność warunkowego umorzenia postępowania
☐art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.
5.
☐art. 454 § 1 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia.
0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
0.15.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku
Lp.
Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.
Przytoczyć okoliczności.
1
Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w komparycji wyroku w ten sposób, że w jej punkcie 4 po sformułowaniu „art. 279 § 1 k.k.” dodano „w zw. zart. 64 § 1 k.k.”. Wobec stwierdzenia oczywistej omyłki pisarskiej w komparycji wyroku, należało ją sprostować na podstawieart. 105 § 1, 2 i 3 k.p.k.
6
Koszty Procesu
Wskazać oskarżonego.
Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.
Przytoczyć okoliczności.
R. R. (1)
3.
4.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 624 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.
Z uwagi na pobyt skazanego w warunkach izolacji penitencjarnej, Sąd Okręgowy zwolnił go od obowiązku ponoszenia wydatków postępowania odwoławczego, przejmując je na rachunek Skarb Państwa.
O wynagrodzeniu obrońcy skazanego za udzielenie pomocy prawnej z urzędu w drugiej instancji orzeczono na podstawie § 2, §4 ust. 3 i § 17 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
7
PODPIS
SSO Katarzyna Naszczyńska
0.11.3 Granice zaskarżenia
Wpisać kolejny numer załącznika 1
Podmiot wnoszący apelację
Obrońca skazanego
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
W części co do kary
0.11.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
0.11.3.2 Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k.- obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k.- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k.- rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
0.11.4. Wnioski
☐
Uchylenie
☒
zmiana
| 922
|
15/451000/0003006/Ka
|
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
|
VI Wydział Karny Odwoławczy
|
[
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555",
"art": "art. 105;art. 105 § 1;art. 105 § 2;art. 105 § 3",
"isap_id": "WDU19970890555",
"text": "art. 105 § 1, 2 i 3 k.p.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego"
},
{
"address": "Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553",
"art": "art. 279;art. 279 § 1",
"isap_id": "WDU19970880553",
"text": "art. 279 § 1 k.k.",
"title": "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny"
}
] |
[
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 279; art. 279 § 1; art. 64; art. 64 § 1; art. 85 a)",
"Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 105; art. 105 § 1; art. 105 § 2; art. 105 § 3; art. 437; art. 437 § 2; art. 438; art. 438 pkt. 1; art. 438 pkt. 1 a; art. 438 pkt. 2; art. 438 pkt. 3; art. 438 pkt. 4; art. 439; art. 440; art. 454; art. 454 § 1; art. 624; art. 634)"
] | null |
Poland
|
ordinary_court
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.