data/train.csv

id,text,type,meaning_tr,meaning_en,literal_en
1,"Damlaya damlaya göl olur.","proverb","Küçük birikimler zamanla büyük bir değere ulaşır.","Small savings accumulate into something big over time.","Drop by drop, a lake forms."
2,"Ağaç yaşken eğilir.","proverb","İnsanlara alışkanlıklar ve terbiye küçük yaşta kazandırılır.","People are shaped by education and habits while they are young.","A tree is bent while it is still green."
3,"Bir elin nesi var, iki elin sesi var.","proverb","Başarıya ulaşmak için iş birliği gerekir.","Cooperation achieves more than working alone.","What can one hand do? Two hands make a sound."
4,"Üzüm üzüme baka baka kararır.","proverb","İnsan, birlikte olduğu kişilerin huyunu alır.","People take on the character of the company they keep.","A grape darkens by looking at another grape."
5,"Sakla samanı, gelir zamanı.","proverb","Gereksiz görünen şeyler bile bir gün işe yarayabilir.","Even seemingly useless things may become useful one day.","Store the straw, its time will come."
6,"İşleyen demir pas tutmaz.","proverb","Çalışan insan kendini geliştirir ve dinç kalır.","Those who keep working stay sharp and healthy.","Iron that is worked does not rust."
7,"Denize düşen yılana sarılır.","proverb","Çaresiz kalan insan her türlü çareye başvurur.","A desperate person will grasp at anything for help.","One who falls into the sea clings to a snake."
8,"Gülü seven dikenine katlanır.","proverb","Bir şeyi seven, onun sıkıntılarına da katlanır.","If you love something, you must accept its difficulties too.","One who loves the rose endures its thorns."
9,"Ak akçe kara gün içindir.","proverb","Biriktirilen para sıkıntılı günlerde işe yarar.","Savings are there for hard times.","White silver is for black days."
10,"Vakit nakittir.","proverb","Zaman çok değerlidir, boşa harcanmamalıdır.","Time is very valuable and should not be wasted.","Time is cash."
11,"Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer.","proverb","Bir konuda zarar gören kişi benzer durumlarda aşırı tedbirli davranır.","Once bitten, twice shy; a bad experience makes people overly cautious.","One whose mouth was burnt by milk eats yogurt by blowing on it."
12,"Körle yatan şaşı kalkar.","proverb","Kötü arkadaş insanı olumsuz etkiler.","Bad company corrupts good character.","He who lies down with the blind gets up cross-eyed."
13,"Ne ekersen onu biçersin.","proverb","Herkes yaptığının karşılığını görür.","You reap what you sow.","Whatever you plant is what you harvest."
14,"Taşıma suyla değirmen dönmez.","proverb","Bir iş dışarıdan gelen geçici yardımlarla sürdürülemez.","A venture cannot survive on outside help alone.","A mill does not turn with carried water."
15,"Bugünün işini yarına bırakma.","proverb","İşleri ertelemek zarara yol açar.","Do not put off until tomorrow what you can do today.","Do not leave today's work to tomorrow."
16,"Acele işe şeytan karışır.","proverb","Aceleyle yapılan işlerde hata olur.","Haste makes waste; rushed work goes wrong.","The devil meddles in hurried work."
17,"Ayağını yorganına göre uzat.","proverb","Harcamalarını gelirine göre ayarla.","Live within your means.","Stretch your leg according to your blanket."
18,"Bir musibet bin nasihatten iyidir.","proverb","Yaşanan kötü bir olay, verilen öğütlerden daha etkili ders verir.","One bad experience teaches more than a thousand pieces of advice.","One misfortune is better than a thousand counsels."
19,"Görünen köy kılavuz istemez.","proverb","Açıkça belli olan şeyin kanıtlanmasına gerek yoktur.","What is obvious needs no explanation.","A village in sight needs no guide."
20,"Havlayan köpek ısırmaz.","proverb","Çok tehdit savuran kişiden genellikle zarar gelmez.","Those who threaten loudly rarely do harm.","A barking dog does not bite."
21,"Kervan yolda düzülür.","proverb","Eksiklikler iş yürürken tamamlanır.","Details get sorted out along the way once you start.","The caravan is arranged on the road."
22,"Komşu komşunun külüne muhtaçtır.","proverb","Komşular en küçük şeyde bile birbirine muhtaçtır.","Neighbors need each other, even for the smallest things.","A neighbor needs even the neighbor's ashes."
23,"Meyve veren ağaç taşlanır.","proverb","Başarılı ve üretken insanlar eleştirilir, kıskanılır.","Successful and productive people attract criticism and envy.","The tree that bears fruit gets stoned."
24,"Mum dibine ışık vermez.","proverb","İnsan çoğu zaman en yakınlarına faydalı olamaz.","People often fail to benefit those closest to them.","A candle gives no light to its own base."
25,"Öfkeyle kalkan zararla oturur.","proverb","Öfkeyle hareket eden zarar görür.","Acting in anger leads to loss.","He who rises in anger sits down with loss."
26,"Sabreden derviş muradına ermiş.","proverb","Sabreden kişi sonunda amacına ulaşır.","Patience is eventually rewarded.","The patient dervish attained his wish."
27,"Son gülen iyi güler.","proverb","Sonuçta kazanan, gerçekten kazanmış olandır.","He who laughs last laughs best.","The one who laughs last laughs well."
28,"Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.","proverb","Güzel söz en zor insanı bile ikna eder.","Kind words can win over even the most difficult person.","A sweet tongue draws the snake out of its hole."
29,"Ummadığın taş baş yarar.","proverb","Önemsenmeyen şey beklenmedik etki yaratabilir.","Something you underestimate can have an unexpected impact.","The stone you least expect splits the head."
30,"Yuvarlanan taş yosun tutmaz.","proverb","Sürekli iş ya da yer değiştiren kişi birikim yapamaz.","A person who constantly changes jobs or places accumulates nothing.","A rolling stone gathers no moss."
31,"Bakarsan bağ olur, bakmazsan dağ olur.","proverb","İlgi gösterilen iş gelişir, ihmal edilen bozulur.","Things flourish with care and decay with neglect.","Tend it and it becomes a vineyard; neglect it and it becomes a mountain."
32,"Balık baştan kokar.","proverb","Bozulma önce yönetimden başlar.","Corruption starts at the top.","The fish starts to smell from the head."
33,"Besle kargayı, oysun gözünü.","proverb","Nankör kişiye yapılan iyilik kötülükle karşılık bulur.","Kindness to the ungrateful is repaid with harm.","Feed the crow and it will peck out your eye."
34,"Bin bilsen de bir bilene danış.","proverb","Ne kadar bilgili olursan ol, uzmanına danışmakta fayda vardır.","However much you know, still consult an expert.","Even if you know a thousand things, ask one who knows."
35,"Can çıkar, huy çıkmaz.","proverb","İnsanın huyu kolay kolay değişmez.","Old habits die hard; character rarely changes.","The soul leaves the body, but the habit does not."
36,"Çivi çiviyi söker.","proverb","Bir güçlük ancak ona denk bir güçle giderilir.","Fight fire with fire; a problem is removed by something equally strong.","One nail drives out another."
37,"Dost kara günde belli olur.","proverb","Gerçek dost sıkıntılı günlerde belli olur.","A friend in need is a friend indeed.","A friend shows himself on a black day."
38,"Emek olmadan yemek olmaz.","proverb","Çalışmadan kazanç elde edilmez.","No pain, no gain; nothing is earned without effort.","Without labor there is no food."
39,"Gün doğmadan neler doğar.","proverb","Umulmadık anda güzel gelişmeler olabilir.","Good things can happen unexpectedly; never lose hope.","Many things are born before the sun rises."
40,"Hatasız kul olmaz.","proverb","Herkes hata yapabilir.","Nobody is perfect; everyone makes mistakes.","There is no servant of God without fault."
41,"İki karpuz bir koltuğa sığmaz.","proverb","Aynı anda iki büyük iş birden yürütülemez.","You cannot manage two big tasks at the same time.","Two watermelons do not fit under one arm."
42,"Su akar, yolunu bulur.","proverb","İşler er ya da geç kendi düzenini bulur.","Things eventually work themselves out.","Water flows and finds its way."
43,"Zaman her şeyin ilacıdır.","proverb","Acılar zamanla hafifler.","Time heals everything.","Time is the medicine for everything."
44,"Damdan düşen, damdan düşenin halinden anlar.","proverb","Bir sıkıntıyı ancak onu yaşayan anlar.","Only those who have experienced a hardship truly understand it.","One who fell off the roof understands another who fell off the roof."
45,"Aç ayı oynamaz.","proverb","Karşılığı verilmeyen kimseden iş beklenmez.","People will not work without fair compensation.","A hungry bear will not dance."
46,"Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az.","proverb","Anlayışlı insana ufak bir ima yeter.","A word to the wise is enough; the unwise ignore even the loudest message.","To one who understands, a mosquito is a lute; to one who does not, drums and horns are not enough."
47,"Armut dibine düşer.","proverb","Çocuklar ana babalarına benzer.","The apple does not fall far from the tree.","The pear falls at the base of its own tree."
48,"Bal tutan parmağını yalar.","proverb","Bir işi yöneten kişi ondan pay alır.","Those who handle resources benefit from them.","He who handles honey licks his finger."
49,"Beş parmağın beşi bir olmaz.","proverb","İnsanların hepsi aynı karakterde olmaz.","People are not all alike, even within the same family.","The five fingers are not all the same."
50,"Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır.","proverb","Küçük bir iyilik bile uzun süre unutulmaz.","Even a small kindness is remembered for a long time.","A cup of coffee is remembered for forty years."
51,"ağzı kulaklarına varmak","idiom","Çok sevinmek.","To be extremely pleased; to grin from ear to ear.","One's mouth reaches one's ears."
52,"burnu havada olmak","idiom","Kibirli olmak, kimseyi beğenmemek.","To be arrogant and look down on others.","To have one's nose in the air."
53,"etekleri zil çalmak","idiom","Çok sevinçli olmak.","To be overjoyed.","One's skirts ring like bells."
54,"göz boyamak","idiom","Gösterişle aldatmak.","To deceive with a false impression; to window-dress.","To paint the eye."
55,"kulak misafiri olmak","idiom","Bir konuşmayı istemeden dinlemek.","To overhear a conversation.","To be an ear guest."
56,"pire için yorgan yakmak","idiom","Küçük bir sorun yüzünden büyük zarara yol açmak.","To cause great damage over a trivial annoyance.","To burn the quilt because of a flea."
57,"tuzu kuru olmak","idiom","Durumu iyi olmak, sıkıntısı bulunmamak.","To be comfortably well-off and untroubled.","One's salt is dry."
58,"yangına körükle gitmek","idiom","Kötü bir durumu daha da kışkırtmak.","To make a bad situation worse; to add fuel to the fire.","To go to a fire with bellows."
59,"ağzında bakla ıslanmamak","idiom","Sır saklayamamak.","To be unable to keep a secret.","A broad bean does not stay wet in one's mouth."
60,"baltayı taşa vurmak","idiom","Farkında olmadan kırıcı ya da uygunsuz söz söylemek.","To put one's foot in one's mouth; to make a blunder.","To strike the axe against a stone."
61,"dört gözle beklemek","idiom","Büyük istekle beklemek.","To await something eagerly.","To wait with four eyes."
62,"etekleri tutuşmak","idiom","Telaşlanmak.","To panic; to be alarmed.","One's skirts catch fire."
63,"göze girmek","idiom","Beğeni ve güven kazanmak.","To win someone's favor.","To enter the eye."
64,"gözden düşmek","idiom","Değerini, itibarını yitirmek.","To fall out of favor.","To fall from the eye."
65,"iğneyle kuyu kazmak","idiom","Çok zor bir işi yetersiz araçlarla yapmaya çalışmak.","To attempt an enormous task with inadequate means.","To dig a well with a needle."
66,"kılı kırk yarmak","idiom","En ince ayrıntısına kadar titizlikle incelemek.","To be extremely meticulous; to split hairs.","To split a single hair into forty."
67,"kulağına küpe olmak","idiom","Yaşanan olaydan alınan dersi hiç unutmamak.","To serve as a lasting lesson.","To become an earring in one's ear."
68,"nalları dikmek","idiom","Ölmek (argo).","To kick the bucket; to die (slang).","To point one's horseshoes upward."
69,"pabucu dama atılmak","idiom","Gözden düşmek, yerini başkasına kaptırmak.","To be displaced by someone new; to lose one's standing.","One's shoe is thrown onto the roof."
70,"saman altından su yürütmek","idiom","Gizlice iş çevirmek.","To scheme secretly behind the scenes.","To run water under the straw."
71,"tereciye tere satmak","idiom","Bir işi, o işin uzmanına öğretmeye kalkmak.","To try to teach an expert their own trade.","To sell cress to a cress-seller."
72,"abayı yakmak","idiom","Birine tutulmak, aşık olmak.","To fall head over heels in love.","To burn one's cloak."
73,"ağzından bal damlamak","idiom","Çok tatlı konuşmak.","To speak very sweetly.","Honey drips from one's mouth."
74,"ateş pahası","idiom","Çok pahalı.","Extremely expensive.","The price of fire."
75,"buluttan nem kapmak","idiom","En küçük şeyden alınmak, aşırı alıngan olmak.","To be overly sensitive; to take offense at the slightest thing.","To catch moisture from a cloud."
76,"burun kıvırmak","idiom","Beğenmemek, küçümsemek.","To turn one's nose up at something.","To curl one's nose."
77,"can kulağıyla dinlemek","idiom","Büyük bir dikkatle dinlemek.","To listen with rapt attention.","To listen with the soul's ear."
78,"çenesi düşük","idiom","Çok konuşan, geveze.","Overly talkative; chatterbox.","With a dropped chin."
79,"dilinde tüy bitmek","idiom","Tekrar tekrar söylemekten usanmak.","To be tired of repeating the same warning over and over.","Feathers grow on one's tongue."
80,"diken üstünde oturmak","idiom","Tedirgin ve huzursuz olmak.","To be on pins and needles.","To sit on thorns."
81,"ecel teri dökmek","idiom","Büyük korku ve heyecan içinde olmak.","To sweat with fear or extreme anxiety.","To sweat the sweat of death."
82,"el üstünde tutmak","idiom","Birine çok değer vermek, özenle davranmak.","To treat someone with great honor and care.","To hold someone on the palm of the hand."
83,"fincancı katırlarını ürkütmek","idiom","Güçlü kişileri gereksiz yere kızdırmak.","To needlessly provoke powerful people.","To startle the cup-seller's mules."
84,"gemileri yakmak","idiom","Geri dönüşü olmayacak biçimde kesin karar vermek.","To burn one's bridges; to commit irreversibly.","To burn the ships."
85,"göz kulak olmak","idiom","Korumak, gözetmek.","To keep an eye on; to look after.","To be eye and ear."
86,"hapı yutmak","idiom","Kötü duruma düşmek.","To be in serious trouble.","To swallow the pill."
87,"havanda su dövmek","idiom","Boşuna uğraşmak.","To engage in futile effort.","To pound water in a mortar."
88,"iki ayağını bir pabuca sokmak","idiom","Birini bir işi çok kısa sürede yapması için sıkıştırmak.","To rush someone into finishing something immediately.","To force someone's two feet into one shoe."
89,"kaşla göz arasında","idiom","Çok kısa sürede, fark ettirmeden.","In the blink of an eye; before anyone notices.","Between the eyebrow and the eye."
90,"kazın ayağı öyle değil","idiom","Gerçek, sanıldığı gibi değil.","The truth is not what it seems.","The goose's foot is not like that."
91,"leb demeden leblebiyi anlamak","idiom","Daha söz tamamlanmadan ne denmek istendiğini anlamak.","To understand instantly from the slightest hint.","To understand 'leblebi' before one even says 'leb'."
92,"pişmiş aşa su katmak","idiom","Yoluna girmiş bir işi bozmak.","To spoil something that was nearly complete.","To add water to already cooked food."
93,"yüreği ağzına gelmek","idiom","Aniden çok korkmak.","To have one's heart in one's mouth; to be badly startled.","One's heart comes up to one's mouth."
94,"aba altından değnek göstermek","idiom","Üstü kapalı biçimde tehdit etmek.","To make a veiled threat.","To show the stick from under the cloak."
95,"ayaklarına kara su inmek","idiom","Uzun süre ayakta kalmaktan çok yorulmak.","To be exhausted from standing or waiting too long.","Black water descends to one's feet."
96,"bam teline basmak","idiom","Birinin en duyarlı olduğu konuya dokunup kızdırmak.","To touch someone's sore spot.","To press on the bass string."
97,"bindiği dalı kesmek","idiom","Yararlandığı şeye kendi eliyle zarar vermek.","To harm the very thing one depends on.","To cut the branch one is sitting on."
98,"çorbada tuzu bulunmak","idiom","Bir işe küçük de olsa katkı sağlamak.","To make a small contribution to a shared effort.","To have one's salt in the soup."
99,"eli kulağında","idiom","Gerçekleşmesi çok yakın.","About to happen at any moment.","With one's hand on one's ear."
100,"gözü yükseklerde olmak","idiom","Yüksek mevkilere ulaşmayı istemek.","To be ambitious; to aim for high positions.","One's eye is on the heights."