id int64 1 105k | text stringlengths 4 22.7k | source stringlengths 25 164 | language stringclasses 1
value |
|---|---|---|---|
1 | БУХЪНА МАХЬИЛА ЛЯГӏНАТ | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
2 | "Бухъна махьила лягӏнат" жузлизибад, 2009 дус | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
3 | Янила кьанси дуги. Тӏашбизагарли дашути хъатгъунти дяхӏила пусли. Бугӏярдеш. Алавчар – вацӏурбани дерхъибти улгу–мина ва хумарси лехӏдеш. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
4 | Хала хӏеркӏла дублабси буркьа махьила мицӏирдешличила балахъуси цацун биштӏаси улкьай сабри: илра, бишес хӏядурси чирагъван, шавлали дура хӏербикӏулри ва цӏябдешлизиб белгъулри. Ил дуги Ирбагьин–адала махьилизи кахси балагь хьурабиублири: илала левси ца урши Гӏябдулхӏямид таманкайублири. Урца тахличибси жаназала мякьла... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
5 | – Се барри хӏуни, дила урши, се барри… Чис гьанбиркусири… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
6 | Дуцӏарти нургъби тӏашбизагарли хӏяна муцӏурличи гедулхъулри ва зумати гъезлизир делгъулри. Итдицад дусми деркӏибси, итдицад вай–гӏяхӏ чедаибси ухънани илди бегӏ гьалар тӏашаэс хӏейрулри, урунжла шинван делгъхӏеделгъули, сари–сарил датдирхьулри. Махьилизив илала децӏ бутӏеси царил адам аги. Бишес хӏядурси анкъила гьала... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
7 | – Лехӏхӏехъири кьалли набчи, лехӏхӏехъири. Агь, Аллагь… – викӏулри Ирбагьин–ада, жаваб чархӏебируси уршиличи дугьаилзули. – Селис гӏягӏнилири хӏед ит кахси жаниварличил дяв барес? Батадри сунела мерличиб? Аллагьли бархьибси бурги ил нушачи. Бунагь гӏеббаахъили саби… Гӏямрулизир инсайчи, умцантачир дитӏакӏибхӏеливан, та... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
8 | Ирбагьин–адас гьандикиб гӏергъити чумал бархӏила анцӏбукьуни. Хала хӏеркӏла чедирти вацӏурбазиб, балагьлисван, синка дакӏубухъири. Илини дукидикути илдала маслизирад кӏел маза дигӏири, кӏел, ардухес хӏебиубли къяб–къябдарили, лайкадакӏилри. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
9 | – Дудеш, ил вайнукья кахӏебушили хӏебалтас! – иб Гӏябдулхӏямидли, тапангра касили, дуравхъес валкьарули. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
10 | – Гӏягӏнилира, урши, синка ламартла жанивар саби? | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
11 | – Диур илини дарибти зарулти! Замана баили саби ахир кабихьес! | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
12 | – Вари, мяхӏкамли вии. Синкас вацӏа сунела виатӏан саби… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
13 | Юх, я ил бархӏи я гӏергъити чумал гӏурра бурхӏназиб Гӏябдулхӏямидла гӏяяр гьархӏебизур, синкала, гӏяяркьянаби бикӏуливан, къел детахъиб. Тамаша ахӏену, илди бурхӏназир илини сунела чябхъинтира тӏашаиб. Гӏябдулхӏямидлис кьалли ил макруж вайнукья, ца чидил–биалра зурба пурпила гӏела дигӏянбикили, сунечи хӏербикӏули саби ... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
14 | Ца бархӏи савли, дяхӏила юргъайурад дурадухъунти шуркьла кьадубани берхъибси санила мер–мусаличи мазара гӏяйкадарили, Гӏябдулхӏямид гӏинцла бухъна галгалиу чӏикьитӏири. Гьар мурталраван, мякьлаб хӏядурли кӏикьяранра лебри. «Нахӏа нушала вацӏализиб кали хӏебургар байтарман? Башахъен, хӏябилра хӏи держибну!» – ил бара ... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
15 | Гӏябдулхӏямид аргъайчи вакӏибхӏели, цӏябдаилри, бугӏярдеш цӏакьбиублири, дяхӏили зумали ургьулри. Илала алгъай хъуцӏари бяхӏяхъбарилри, мякьлаб миъдяргӏибти хӏила арагӏеб кӏав бетаурлири. Сагали аргъайзивад хӏевхъес яхӏбирули, ил лехӏизур: вацӏаличи дяхӏчити шурмани жиикӏуси адамла гӏянцӏ–гӏянцӏли тӏама тикрарбариб. Г... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
16 | Илини гуж–гужли араси балуй някъ тупангличи гьабатур ва билтӏикӏан битӏакӏиб… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
17 | Ирбагьин–ада шивкӏивикӏес даимиублири: | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
18 | – Агь, дила абдалдеш! Ну сайра гӏяйибла вегӏ. Селис гӏягӏнилири наб иш махьи, шантачивад тяйдили ишаб се баргира нуни? Гӏягӏнилирив ахиратлизи ваэс хӏядуриубси ухъна адамлис иша гечиэс? Сен ил секӏал уркӏилизи хӏегиб вара гьалабал Кьудратла вегӏли? Гьанна хала бегӏтала махьили велкъахъунра. Агь, дила абдал бекӏ! Ну ба... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
19 | Ирбагьин–адала гӏякьулизир шалгӏердухъунти гӏямрула бурхӏни чериргъесдяхӏиб. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
20 | 30 ибти дусми. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
21 | Совет хӏукуматли дубурлантас хибти дарсдешуни. Итхӏели ил бара шел дус виубси хъяшари. Гӏямрула вай–гӏяхӏ хӏедалуси, гьар бархӏи бегӏтала ванати дяхӏцун чейуси. Кӏел дус риубси риштӏал рузира лерри. Илала дудеш Гӏябдулхӏямид шиличивад гьарахъли Хала хӏеркӏла дублабси минала махьилизив хӏерирулри. Сай–вегӏти хӏяйван–къ... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
22 | Даиб илдачира сагати хабурти, кулакуни саби или, шилизибад ятапбарили гьалаб–гьалаб туснакъ–сибирьтази арбукибти адамтачила. «Махьилизиб яшавбируси набчи сагаси хӏукумат къаршили биэс хӏебирар. Я ну кулаклизи халваресцад дила давла–мас агара. Наб урухикӏес сабаб агара, ну чисалра диргалаулхъули ахӏенра, хъалибаргличил ... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
23 | Ил хатӏахӏейкиб. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
24 | Хапли махьилизи дурабикиб урчачи мурдали районна хӏякимти, илдачил барх – милицала кӏел хӏянчизарра. Хӏяжланкӏила хинкӏ беркахъесра ихтияр хӏебарили, Гӏябдулхӏямидра илала биштӏаси хъалибаргра уркурличи кабатур ва, халкьла душмантази халбарили, гьарахъси архӏяличи батбихьахъиб. Махьилизиб калунси илдала давла–масра, м... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
25 | Итхӏели шантас гӏелаб калун, чугурра бяхъили, ца далайчини белчӏунси ишгъуна далайра: | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
26 | Азбар бицӏиб гаймуши | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
27 | Гӏягинтли аркухӏели, | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
28 | Се уркӏила дакӏиба | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
29 | Ирбагье Гӏябдулхӏямид? | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
30 | Чяли бицӏибти илхъи | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
31 | Се уркӏила дакӏиба, | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
32 | Хъамхъамачирти хъуми | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
33 | Гӏягинтли дурцухӏели, | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
34 | Муэрлизибван гьанбиркулри Ирбагьин–адас гьарахъси гьуни: гьачам мегьла гьунчибад башуси хъали, гьачам урчи дабгибти пургъунти, гьачамра хьура–хьурали урхӏла ванзакад баткабихьни. Ахирра сабигъунти гӏурра бахъал хъалибаргуначил илди чӏянкӏ авлахъличи баахъиб ва, иш саби гьанна хӏушала мулк или, лайкабакӏиб. Рурсира дукл... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
35 | Рахли ил айзур ва, хьунуйчи дугьаилзули, чӏумали викӏар: | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
36 | – Диур биса–яс! Нуша гьачамлис мицӏирлира… Лебдеш хӏулбала гьалабад бухъайчи саби бируси. Нуша иши кадили гӏямалхӏебирар, я чилилра нушаб икьала хӏебиру. Дурхӏни мяхӏкамбарес гӏягӏнибиркур… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
37 | Илини кисализибад мутӏрус дурасиб. Гӏур, сунес гӏелавад ватихьахъес уршилисра лишанбирули, тӏашли дерубти чӏигӏнани берхъибси къанавличивяхӏ ганзухъун. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
38 | Бархӏехълис илини чӏигӏназибад бешунси биштӏаси чятир балкьаахъур. Чӏянкӏли илхӏелицун уршили чебаиб, илдачил барх авлахъличиб бархьбатурти царилтанира чулагъунти чятирти хӏядурдарили биъни. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
39 | Лебтанилра итхӏели аргъилри ца секӏал – хӏербиэс гӏягӏнилири… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
40 | Хӏябэсил бархӏи Гӏябдулхӏямидла чятирлизи сагаси агри хьурабиуб: гьунчир инжитриубси рурси, дугила дуги цӏаван ремжурли, савлилис таманкариуб. Къанавла дублаб бегӏ гьалаб биштӏаси хӏяб дакӏубиуб. Ца базла гӏергъи илар вецӏалцад гӏурра хӏяб имцӏадиуб. Кьанниван аргъиб Ирбагьин–адани ил гьарахъси ванзаличи саби туснакъли... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
41 | Заманала бухъяндеш, ятапбарибти илди мер–мусаличи бурсикабиуб. Ванза бузахъес бехӏбихьиб, кам–гьамти мицӏираг дакӏудариб. Илаб ши бетаур. Гӏур кьалли биштӏатира халакабаиб, халатира бухънакабаиб. Ирбагьин–ада хъайчикайибхӏели, мякьлар неш аги. Балагьла дургъби таманкадиублири, дудешра, декӏли изахъули, ухьалав сайри. Г... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
42 | – Дила урши, дунъяличир наб калунти бурхӏнала сияхӏ къантӏкабаили саби. Илбагьандан лехӏизи дила васиятличи… Гӏямру ца мерличир тӏашли хӏедуар. Нахӏа я нешлис я наб кьадархӏебиуб ватӏайзи чардухъес… Хӏу чарухъен. Кьасбара, ну вирхулра илкьяйда бетарниличи. Хъуммартид нушала кьам акӏубси, хӏербиубси Хала хӏеркӏла диркьа... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
43 | Дудешла васият таманбарес Ирбагьин–ада дахъал дусмас гӏергъи сайри бажардиикибси. Шилизи чарухъунхӏели. Дудешла у бихьибси сунела урши халакаибхӏели. Сунени биалли гӏямрула гӏебшнила унабурхӏ ахъибхӏели. Илра бетаурси сагаси хӏукуматли ятапбарибти ватӏайзи чарбухъахъес мунапис дураили гӏергъи сабри. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
44 | Ирбагьин–ада айзур, багьлали гъамиубли анкъилаб липӏбикӏуси цӏаличи урцул чедикьур ва, сагали уршила жаназала мякьла чариубли, тахличи кайиб. Хъулибси гъурша цӏябдешлизиб цӏубли декӏарбулхъуси уршили андаличи хъат кабихьиб. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
45 | – Селис гӏягӏнилири? Селис гӏягӏнилири иш балагьла махьилизи чарухъес? – чуйна тикрардарилри илини илди дугьби. – Чевверхи хӏу набчивад, кьудратла вегӏ Аллагь… Дила гӏяйибли левси ца урши ветахъиб: шилизив паргъатли уибси виасри, царилти бухъна–хъураван гумайлара вашули, хабар–вягӏдаличира лехӏилзули, шантачил шира бах... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
46 | «Укьен Хала хӏеркӏличи. Ахъбуца хӏела бегӏтала махьи. Гьанна хӏезиб ари саби иларти улгу–мина дузахъес. Хӏела сари иларти вацӏурби, дуки–гьунила диркьурби, мурби, хъуми, гӏинзурби. Дузахъен илди! Хъуммартид дудешла васиятличилара. Хӏуникӏун гъай бедибсири…» | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
47 | «Хӏед камси агара, паргъатии, дудеш. Гьанна хӏу авлахъличив хӏериэси даражаличив ахӏенри, арадеш пулукӏбиубли саби. Хӏед селис гӏягӏнили гъятӏбиълумачи шуркабухъунси махьи? Се кали илаб хӏела? Ил агарлира нушала гӏямал ишбархӏи бетарар. Ну мицӏирли левай хӏези селалра агри хӏебалахъисну, паргъатики!» – гъар гъай бетаур... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
48 | Хъуцӏрумачи хӏякара балбарили, Ирбагьин–ада айзур, дапарикӏули гьаргала дуравхъун. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
49 | Лехӏлири миъла бабза къатлиуб Хала хӏеркӏ. Лехӏлири дяхӏила цӏуба пардавлиуб бускаунси вацӏа. Хӏятта дугӏла жаниварталара тӏамала бикьули ахӏенри. Лебил алавчарси дунъя бебкӏибсигъуна тяхӏярри. Чӏянкӏли чемъурси закир, селалра аварагарти лугӏиагарти зубарти цӏил–цӏилдикӏулри. Илдира лехӏли сарри, я Ирбагьин–адала децӏ... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
50 | Янила бухъянси дуги жявли шалгӏебхӏебулхъни якьинси анцӏбукьри. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
51 | Ухънала пикрумазиб гӏурра гьанбикунала урхам жургъбухъун. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
52 | – Дудеш, се бирулри хӏуни? – уркӏухъунсири Гӏябдулхӏямид, чулра лертигъунти мицӏирагра азбарларад дураили, дудеш махьилизи гечирули варгибхӏели. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
53 | – Аркьулра, урши, наб сеннира ишаб паргъатдеш хӏебирар… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
54 | Гӏябдулхӏямидли гӏур дудеш тӏашаэс кьасхӏебариб: илини аргъилри дудешла кьас, аргъилри сегъунтилра тиладлумани я бусравтани ил гӏелавяхӏ чархӏейрни. Илбагьандан илис виубсигъуна кумекбарни ахӏенси царил балбуц аги. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
55 | Дудеш махьилизи мерлавариб. Гъятӏбиълумазирад хъали ва дярхъ–гӏяя тӏашдатур, дахъхӏи лайкадакӏибти хъуми дацун, дуки–гьунила мер–мусала хӏялумцӏур, дудешлис хӏяжатдиркути кам–гьамти хъулирти ваяхӏра махьилизи даахъиб. Сайра дудешличи анцӏхӏебукьахъес яра кумекбарес гьаман Хала хӏеркӏличи шадив ваши. Кӏинайс, шакра хӏе... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
56 | – Эгь, дила урши, хъалибаргра гечбарили, иша, махьилизи, вакӏадри, хӏябилра гӏяхӏил бииши… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
57 | – Чевверхи, дудеш, нуни ил секӏал барес хӏейрус. Дила мер шантачил шилизиб саби. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
58 | – Хӏези гъайикӏнилизибад гӏяхӏдеш агара. Хӏед дигуси бара… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
59 | Ирбагьин–адас гьандикиб ит балагьла бархӏи уршили вацӏализир бебкӏаличил ургъухӏели дурибти бегӏ гӏергъити дугьбира: «Арукаба, дудеш, дила кулпетличи, ну иша хӏяримархьаба…» | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
60 | – Ил тилади таманбарес набчиб чебли саби, амма секьяйда? Секьяйда баахъиша уршила жаназа шилизи? Дилакӏун ахъри агара? Дилакӏун цӏакьани кадерхурли сари… Я, кьудратла вегӏ Аллагь, сен ну ватурли, бегӏла гӏямру вавалидяхъибси дила урши арукири хӏечи? Марли, дугӏла жанивар сабабли илис илгъуна танбихӏ гӏеббаахъирив? Яра ... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
61 | Сецад бухъянси биублихьар, янила дугира шалгӏебхӏебухъес гӏямал агара. Гӏур бархӏира ихъур, сагали дугира лябкьян. Илгъунти сари дунъя акӏубхӏейчирад тӏабигӏятлис даибти лишанти, сарира я дарсдарес я тӏашаэс адамлис ахъри хӏегибси. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
62 | Хӏера, Ирбагьин–ада шалдала гъапулси хӏерличил махьила дурав сай. Хала хӏеркӏла мякьлабси ургуба, дугели чебакӏибси дирихьла халаси кӏанали, чебхӏегъахъес дигухӏеливан, кӏапӏбарили саби. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
63 | Кар–карли руржули, ухънани кьули дабгибси уркура балкьарахъули сай. Илини уркурличи гьачам мазала гулби удуршули сай, гьачам, пикри–пикриухъи, урисули сай ва илдала мерличи мура дяхӏихъули сай. Замана–замана махьилизи ухӏнаулхъули сай ва, сагали дуравхъи, бараван гьалаб балкьаахъурси уркурличирад гулби гӏурра урисули с... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
64 | Гӏянручӏла ил сягӏятлизиб Хала хӏеркӏла дублабси буркьа махьиличи хӏеркабикӏуси ахъси дубурла бекӏличиб хӏябал гӏяяркьяна дакӏубухъун. Шахла камчерти чирхьдизурти кьялубар дургла кьадала мякьлаб тӏашбизур, тупангуни хъуцӏрумачи далдариб. Дуцӏли илдачи гурдниван гъярцӏаби, амма кьяшмачир ахъти кӏел хяра гъамдиуб ва, бу... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
65 | – Ишбархӏи нушала гӏяяр бетхӏерар, гӏяра ахӏенну, арцанра чехӏебаира. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
66 | – Жумягӏ бархӏила архӏя гьарбилзуси ахӏен бикӏули аргъира… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
67 | – Асубирар илкьяйда биэсра. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
68 | – Гьу, се бирехӏев? Хъули чардухъехӏев? | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
69 | – Хъули сен чардулхъутира, абзур бархӏи кали биалли? | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
70 | – Берхӏи гьаббакӏили гӏергъи гьатӏира гӏяярбарес къиянбирар. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
71 | – Гӏур се баралли гӏяхӏсив? | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
72 | – Нуни балас, хӏуша кьабулдиркадалли… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
73 | – Бура, балули виадли, кьабулра диркехӏе, эгер хӏела гӏяхӏси пикри биалли. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
74 | – Хӏера, их Ирбагьин–адала махьи. Ила кадицӏехӏе, Гӏябдулхӏямидра илав сай или аргъира. Ца чайла–мага бержили, хӏеркӏла итатӏибси вацӏализиб гӏяяр даимбирехӏе. Хӏушани кьалли балуси саби Гӏябдулхӏямид сегъуна гӏяяркьяна саял? Иличил нушала гьарбилзан. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
75 | – Ил пикриличи ну кьабуллира. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
76 | – Нура къаршили ахӏенра. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
77 | – Хӏебиалли, мярш махьилизи! | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
78 | Хӏябалра гӏяяркьяна илмадан, гӏур гъай–мез дахъхӏедарили, кьячӏикӏунар кьяшла дякькад махьилизибяхӏ убяхӏихъесбяхӏиб. Кӏелра хяра харчдизурли, къуйрукъунира силтӏдирули, чула бегӏтас гӏеларад датдихьиб… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
79 | Савлила тӏабигӏят кьяшмауб гъярчӏбикӏуси дяхӏила агили чебсаргъахъулри. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
80 | Кьудратла вегӏли хӏу хъумартурли ахӏенри, Ирбагьин–ада… | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/buh_na_mah_ila_lyaginat/ | dar |
81 | "Леркис хӏечи неш..." | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
82 | Кьанси заманари. Хъулиб лехӏдешри. Самадла хъалибарг байхъу–хъяшли бускаири. Вецӏал дусла ва гехӏел дусла кӏел урши лацличи хъарбихьунси дивайчиб рахаурлири. Илдачи чебушибси кьунбар юргъа ца дуб чӏябарличи кабикилри: ца уршила кьяшми, итилла балуй някъ гьарглири. Дай хъулиб гали бемжахъурси авмузан печь лебри. Илала ... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
83 | Ахирра Самадли каниличи делсахъи кайхьибти халати някъбй ахъдуциб, чумал бархӏи хӏябялгӏи цӏударкабиубси муцӏур хъарсбариб, ца– ца шухӏярили ляжуби кӏибутӏдарибти дяхӏ рурсиличи шурдатур. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
84 | – Сапи, хӏела гьанкӏ чинаба? | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
85 | Илини харчизурли рурсила някъбазибад начи сасиб, косынка ласбариб. Гӏур начира сарра рурси сунечи гъамрариб. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
86 | – Карихьен, гъари, хӏура русес. Чебиулрив, итди узби жявлил бускаи, гьанна муэртазиб саби. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
87 | – Дила гьанкӏ агара… Наб чяй дигулра. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
88 | Самадли печьла мякьлабси чайниклизйрад рурсилис чяй картӏиб. Царил стакайзи – сунесра. Чяйла бержибхӏели, Сапи карихьес кьабулрикиб. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
89 | Сунела ляжиличи ляжира гачбикӏахъули, начира мякьла кабатур. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
90 | – Дудеш, нушала неш мурт ляркьуси? – хьарбаиб илини. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
91 | – Нуни буррагу, дила ахӏерси, ляркьян, ляркьян хӏела неш. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
92 | – Дагра хӏу или викӏади. Сен хӏеракӏиба гьатӏи? Ну хӏечи гӏур рирхули ахӏенра. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
93 | – Буррагу, неш архӏяличир сари, гьамли ляркьян... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
94 | – Наб неш жявли чаррухъи дигулра... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
95 | Самадли селра хӏеиб. Гардбирухӏели сириван, кровать жяркь–6икӏескаиб. Паргъатагарти рурсила дяхӏличи хӏерикӏулри, амма илала хӏулби чекайхьес хабарра аги. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
96 | «Вегӏебш, – пикриухъун ил, – бархьли бикӏули кали саби дурхӏнас дудеш гӏяхӏялгъуна вирар бикӏути. Нешла ванати дяхӏ чехӏдиули гӏергъи, илдас дунъяла сецад лигӏматуни гьала кайхьалра, разибарес хӏейрар. Сепайда гьатӏи, нугъуна мехӏурли лебси талихӏ хӏербарес хӏебалули виалли? Хъалибаргра хьунулра дигуси адам ахӏенра ну.... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
97 | Дила мехӏурдешли гьар секӏал дукьдуира. Юх, чархӏерулхъан гӏур набчи Издаг. Мажахӏят гӏур чедаиша илала сабурличил хӏердирути хӏулби...» | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
98 | – Дудеш, хӏуни далай белчӏес балусив? – рахли бекӏ ахьбуциб Сапили. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
99 | – Бара–бара, ца гӏямайс... | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
100 | – Гьари белчӏен, ну русаэс гьалар нешли лайлара бучӏули рири. | http://daglit05.umi.ru/literatura_na_rodnyh_yazykah/ibrag_im_ibrag_imov/lerkis_hiechi_nesh/ | dar |
Subsets and Splits
SQL Console for Murtazali/dargwa-monocorpus
Filters Russian language texts to find high-quality sentences with specific linguistic patterns, useful for training language models on clean, properly formatted text data.
Filtered Text Data from Zamana
Filters Russian language text data to find high-quality sentences with specific linguistic constraints, revealing patterns in well-formed natural language text suitable for training language models.
SQL Console for Murtazali/dargwa-monocorpus
Calculates the frequency and percentage of specific Russian letters in the dataset, revealing character usage patterns that could be insightful for linguistic analysis.
Dargwa Letter Frequency Final
This query calculates the frequency and percentage of specific Cyrillic letters and their variations in the text, providing insights into the distribution of these characters.
SQL Console for Murtazali/dargwa-monocorpus
Provides the frequency and percentage of specific Cyrillic letters in the text, revealing patterns in character usage that can be insightful for linguistic analysis.
Filtered Train Text Data
Filters and retrieves text samples with specific word count range (3-17 words) and source, providing useful data cleaning and sampling for natural language processing tasks.
Filter Text by Length and Source
Filters training data to find texts with 3-17 words that contain no digits and come from a specific source, which could help identify clean, appropriately sized text samples for language modeling tasks.
Filtered Text by Source
Retrieves specific text entries containing a particular source identifier, which is basic filtering rather than meaningful analysis.
Filter Train Data by Source
Retrieves specific records filtered by a source name pattern, providing basic data access but offering limited analytical insight into the dataset's broader patterns or relationships.