Senkronize Dalgalar ve NOMOS Capture

Senkronize Dalgalar ve NOMOS Capture

Senkronize Dalgalar ve NOMOS Capture

Every GEO-1000 observation MUST be linked to a predeclared and versioned measurement wave defining: - AI product states, - population and sample frames, - panel states, - prompt versions, - UTC dispatch window, - randomised micro-slots, - completion and capture deadlines, - technical-retry rules, - capture schema, - reference-record versions, - and governance ownership. Synchronisation MUST mean observation within a declared UTC system-state window and assigned slot structure. It MUST NOT be represented as perfect millisecond simultaneity. Every observation MUST preserve, as available: - assignment time, - prompt-submission time, - first system event, - response-completion time, - capture time, - hash-creation time, - upload time, - and server-acceptance time. The first contact outcome MUST remain visible. A technical retry MAY be used only under predeclared infrastructure-failure conditions and MUST retain every prior attempt. Incorrect, unfavorable, refused, uncited, truncated, or critical outputs MUST NOT be regenerated, replaced, or excluded merely because of their content. A NOMOS Capture evidence bundle MUST retain the exact assigned and sent prompt, complete raw response, full visual evidence, system-state metadata, attempt log, time evidence, file hashes, bundle hash, capture tool version, privacy status, and blinded capture-validity decision. A screenshot, hash, digital signature, provider log, or timestamp MUST NOT individually be represented as complete proof of observation authenticity. Raw evidence MUST remain immutable or append-only. Redactions, corrections, withdrawals, exclusions, and adjudication changes MUST create linked versions and preserve the prior record where ethically and legally permissible. Material AI-product changes or external events during a wave MUST be time-recorded and handled through sub-waves, explicit modelling, restarting, or mixed-state warnings. Capture validity MUST be decided independently of semantic correctness. Public evidence manifests MUST support verification without unnecessarily exposing participant identity, credentials, private conversation history, or precise location. NOMOS Capture compliance MUST be implementable through open, equivalent evidence systems and MUST NOT depend exclusively on a proprietary tool controlled by the standard's founder. Every wave, evidence bundle, capture decision, manifest revision, and integrity record MUST be versioned and attributable to an accountable human or organisation.

Her GEO-1000 gözlemi; AI ürün durumlarını, nüfus ve örneklem çerçevelerini, panel koşullarını, prompt sürümlerini, UTC gönderim penceresini, rastgele mikro-slotları, tamamlama ve capture sürelerini, teknik yeniden deneme kurallarını, capture şemasını, referans kayıtlarını ve yönetişim sahibini tanımlayan önceden kayıtlı bir ölçüm dalgasına bağlanmalıdır. Eşzamanlılık, kusursuz milisaniye eşitliği değil; tanımlı UTC sistem penceresi ve slot yapısı içinde gözlem üretimidir. İlk temas sonucu görünür kalmalı; yanlış, olumsuz, ret, citation’sız veya Critical cevaplar içerikleri nedeniyle yenilenememeli, değiştirilememeli veya dışlanamamalıdır.

82. MACHINE-READABLE WAVE RECORD

SYNTHETIC SCHEMA EXAMPLE

"protocol": "NOMOS-GEO-1000",

"protocolVersion": "0.9.0",

"measurementWave": {

"waveId": "NGW-SYNTH-W1-001",

"waveType": "MW-1",

"status": "WS-4",

"healthStatus": "WH-4",

"purpose": "PRINCIPAL_POPULATION_ESTIMATE",

"systems": {

"registryVersion": "NGAI-SYNTH-REGISTRY-W1",

"productCount": 10

"population": {

"frameVersion": "NGP-SYNTH-W1",

"sampleAllocationVersion": "NGS-SYNTH-W1",

"targetValidPerProduct": 1000,

"targetValidTotal": 10000

"prompts": {

"registryVersion": "NGPR-SYNTH-W1",

"corePromptVersion": "1.0.0"

"panelStates": {

"controlledCleanVersion": "NGPS-CLEAN-W1",

"naturalUserVersion": "NGPS-NATURAL-W1"

"timing": {

"timeStandard": "UTC",

"dispatchWindowStart": "2026-09-01T12:00:00Z",

"dispatchWindowEnd": "2026-09-01T13:00:00Z",

"microSlotMinutes": 5,

"microSlotCount": 12,

"completionGraceMinutes": 20,

"captureTargetMinutesAfterCompletion": 5,

"uploadDeadlineMinutesAfterCapture": 60,

"slotAssignmentLocked": true

"capture": {

"schemaVersion": "NOMOS-CAPTURE-0.9",

"minimumCaptureLevel": "NCL-3",

"toolVersion": "SYNTH-CAPTURE-2.1",

"firstEligibleOutputRequired": true,

"responseRegenerationAllowed": false,

"technicalRetryPolicy": "PREDECLARED_TECHNICAL_FAILURES_ONLY"

"events": {

"systemChangeEvents": [],

"externalEventRegisterVersion": "NGER-SYNTH-W1",

"mixedSystemState": false

"fieldwork": {

"invited": 13240,

"completed": 10870,

"captureValid": 10106,

"mainAnalysisIncluded": 10000,

"validReserve": 106,

"withdrawn": 0

"integrity": {

"observationBundleCount": 10106,

"waveManifestHash": "SYNTHETIC-WAVE-MANIFEST-HASH",

"merkleRoot": "SYNTHETIC-MERKLE-ROOT",

"publicManifestPublished": true

"governance": {

"lockedBeforeFieldwork": true,

"waveOwnerRole": "MEASUREMENT_WAVE_DIRECTOR",

"captureOwnerRole": "EVIDENCE_CHAIN_CUSTODIAN",

"closedAt": "2026-09-01T15:30:00Z"

83. MACHINE-READABLE OBSERVATION PACKAGE

SYNTHETIC SCHEMA EXAMPLE

"protocol": "NOMOS-GEO-1000",

"protocolVersion": "0.9.0",

"observationBundle": {

"observationId": "NGO-SYNTH-W1-ORION-TR-000184",

"waveId": "NGW-SYNTH-W1-001",

"participantId": "NGU-SYNTH-000184",

"aiSystemRecordId": "NGAI-SYNTH-ORION-WEB-PAID-W1-002",

"panelStateRecordId": "NGPS-SYNTH-ORION-TR-W1-001",

"promptRecordId": "NGP-CORE-MIRROR-APPLE-SYNTH-001",

"slot": {

"slotId": "W1-S04",

"startUtc": "2026-09-01T12:15:00Z",

"endUtc": "2026-09-01T12:20:00Z",

"submittedWithinSlot": true

"timeVector": {

"assignedAtUtc": "2026-09-01T11:00:00Z",

"taskOpenedAtUtc": "2026-09-01T12:14:20Z",

"promptSubmittedAtUtc": "2026-09-01T12:16:08Z",

"firstSystemEventAtUtc": "2026-09-01T12:16:10Z",

"responseCompletedAtUtc": "2026-09-01T12:16:24Z",

"capturedAtUtc": "2026-09-01T12:16:39Z",

"localHashCreatedAtUtc": "2026-09-01T12:16:41Z",

"uploadedAtUtc": "2026-09-01T12:17:12Z",

"serverAcceptedAtUtc": "2026-09-01T12:17:13Z",

"clockOffsetMilliseconds": 420

"attempts": [

"attemptNumber": 1,

"firstContactOutcome": "COMPLETE_RESPONSE",

"technicalRetry": false,

"firstEligibleContentOutput": true

"prompt": {

"assignedHash": "SYNTHETIC-HASH-TR-001",

"sentHash": "SYNTHETIC-HASH-TR-001",

"validity": "PV-1"

"response": {

"status": "COMPLETE",

"regenerated": false,

"userInterrupted": false,

"rawTextArtifactId": "ART-RAW-TEXT-001",

"visualArtifactIds": [

"citationCount": 0

"capture": {

"method": "CM-3",

"captureLevel": "NCL-4",

"toolName": "Synthetic NOMOS-Compatible Capture",

"toolVersion": "2.1",

"fullPromptVisible": true,

"fullResponseVisible": true,

"systemStateCaptured": true

"integrity": {

"artifactHashes": {

"ART-RAW-TEXT-001": "SYNTHETIC-HASH-RAW",

"ART-SCREEN-001": "SYNTHETIC-HASH-SCREEN-1",

"ART-SCREEN-002": "SYNTHETIC-HASH-SCREEN-2"

"bundleHash": "SYNTHETIC-BUNDLE-HASH",

"digitalSignature": "SYNTHETIC-SIGNATURE",

"includedInWaveMerkleRoot": true

"privacy": {

"rawEvidenceAccess": "RESTRICTED",

"auditDerivativeCreated": true,

"publicDerivativeCreated": true,

"identityRedacted": true,

"privateConversationCaptured": false

"validation": {

"captureValidity": "CV-1",

"validatedBeforeSemanticScoring": true,

"validatorRole": "BLINDED_CAPTURE_VALIDATOR",

"validatedAtUtc": "2026-09-02T08:00:00Z"

"semanticAdjudication": {

"status": "PENDING"

These records:

to the real participant,

to the real AI product,

to the real company

it does not belong.

It is the machine-readable synthetic representation of the synchronised wave and NOMOS Capture proof chain.

84. MACHINE-READABLE RULE OF THE SECTION

RULE ID: NOMOS-AUDIT-CH12-R01

measurement wave defining:

- AI product states,

- population and sample frames,

- panel states,

- prompt versions,

- UTC dispatch window,

- randomised micro-slots,

- completion and capture deadlines,

- technical-retry rules,

- capture schema,

- reference-record versions,

- and governance ownership.

perfect millisecond simultaneity.

Every observation MUST preserve, as available:

- assignment time,

- prompt-submission time,

- first system event,

- response-completion time,

- capture time,

- hash-creation time,

- upload time,

- and server-acceptance time.

retain every prior attempt.

content.

authenticity.

legally permissible.

restarting, or mixed-state warnings.

conversation history, or precise location.

controlled by the standard's founder.

human or organisation.

Normative Turkish equivalent:

Each GEO-1000 observation must be linked to a pre-registered measurement wave that identifies AI product states, population and sample frames, panel conditions, prompt versions, UTC submission window, random micro-slots, completion and capture times, technical retry rules, capture schema, reference records, and governance owner. Concurrency is not perfect millisecond equality; it is the production of observations within a defined UTC system window and slot structure. It must remain visible as a first-touch result; incorrect, negative, rejected, citation-less, or Critical responses may not be renewed, altered, or excluded due to their content.

82. MAKİNE TARAFINDAN OKUNABİLİR DALGA KAYDI

SENTETİK ŞEMA ÖRNEĞİ

"protocol": "NOMOS-GEO-1000",

"protocolVersion": "0.9.0",

"measurementWave": {

"waveId": "NGW-SYNTH-W1-001",

"waveType": "MW-1",

"status": "WS-4",

"healthStatus": "WH-4",

"purpose": "PRINCIPAL_POPULATION_ESTIMATE",

"systems": {

"registryVersion": "NGAI-SYNTH-REGISTRY-W1",

"productCount": 10

"population": {

"frameVersion": "NGP-SYNTH-W1",

"sampleAllocationVersion": "NGS-SYNTH-W1",

"targetValidPerProduct": 1000,

"targetValidTotal": 10000

"prompts": {

"registryVersion": "NGPR-SYNTH-W1",

"corePromptVersion": "1.0.0"

"panelStates": {

"controlledCleanVersion": "NGPS-CLEAN-W1",

"naturalUserVersion": "NGPS-NATURAL-W1"

"timing": {

"timeStandard": "UTC",

"dispatchWindowStart": "2026-09-01T12:00:00Z",

"dispatchWindowEnd": "2026-09-01T13:00:00Z",

"microSlotMinutes": 5,

"microSlotCount": 12,

"completionGraceMinutes": 20,

"captureTargetMinutesAfterCompletion": 5,

"uploadDeadlineMinutesAfterCapture": 60,

"slotAssignmentLocked": true

"capture": {

"schemaVersion": "NOMOS-CAPTURE-0.9",

"minimumCaptureLevel": "NCL-3",

"toolVersion": "SYNTH-CAPTURE-2.1",

"firstEligibleOutputRequired": true,

"responseRegenerationAllowed": false,

"events": {

"systemChangeEvents": [],

"externalEventRegisterVersion": "NGER-SYNTH-W1",

"mixedSystemState": false

"fieldwork": {

"invited": 13240,

"completed": 10870,

"captureValid": 10106,

"mainAnalysisIncluded": 10000,

"validReserve": 106,

"withdrawn": 0

"integrity": {

"observationBundleCount": 10106,

"waveManifestHash": "SYNTHETIC-WAVE-MANIFEST-HASH",

"merkleRoot": "SYNTHETIC-MERKLE-ROOT",

"publicManifestPublished": true

"governance": {

"lockedBeforeFieldwork": true,

"waveOwnerRole": "MEASUREMENT_WAVE_DIRECTOR",

"captureOwnerRole": "EVIDENCE_CHAIN_CUSTODIAN",

"closedAt": "2026-09-01T15:30:00Z"

83. MAKİNE TARAFINDAN OKUNABİLİR GÖZLEM PAKETİ

SENTETİK ŞEMA ÖRNEĞİ

"protocol": "NOMOS-GEO-1000",

"protocolVersion": "0.9.0",

"observationBundle": {

"observationId": "NGO-SYNTH-W1-ORION-TR-000184",

"waveId": "NGW-SYNTH-W1-001",

"participantId": "NGU-SYNTH-000184",

"panelStateRecordId": "NGPS-SYNTH-ORION-TR-W1-001",

"slot": {

"slotId": "W1-S04",

"startUtc": "2026-09-01T12:15:00Z",

"endUtc": "2026-09-01T12:20:00Z",

"submittedWithinSlot": true

"timeVector": {

"assignedAtUtc": "2026-09-01T11:00:00Z",

"taskOpenedAtUtc": "2026-09-01T12:14:20Z",

"promptSubmittedAtUtc": "2026-09-01T12:16:08Z",

"firstSystemEventAtUtc": "2026-09-01T12:16:10Z",

"responseCompletedAtUtc": "2026-09-01T12:16:24Z",

"capturedAtUtc": "2026-09-01T12:16:39Z",

"localHashCreatedAtUtc": "2026-09-01T12:16:41Z",

"uploadedAtUtc": "2026-09-01T12:17:12Z",

"serverAcceptedAtUtc": "2026-09-01T12:17:13Z",

"clockOffsetMilliseconds": 420

"attempts": [

"attemptNumber": 1,

"firstContactOutcome": "COMPLETE_RESPONSE",

"technicalRetry": false,

"firstEligibleContentOutput": true

"prompt": {

"assignedHash": "SYNTHETIC-HASH-TR-001",

"sentHash": "SYNTHETIC-HASH-TR-001",

"validity": "PV-1"

"response": {

"status": "COMPLETE",

"regenerated": false,

"userInterrupted": false,

"rawTextArtifactId": "ART-RAW-TEXT-001",

"visualArtifactIds": [

"citationCount": 0

"capture": {

"method": "CM-3",

"captureLevel": "NCL-4",

"toolName": "Synthetic NOMOS-Compatible Capture",

"toolVersion": "2.1",

"fullPromptVisible": true,

"fullResponseVisible": true,

"systemStateCaptured": true

"integrity": {

"artifactHashes": {

"ART-RAW-TEXT-001": "SYNTHETIC-HASH-RAW",

"ART-SCREEN-001": "SYNTHETIC-HASH-SCREEN-1",

"ART-SCREEN-002": "SYNTHETIC-HASH-SCREEN-2"

"bundleHash": "SYNTHETIC-BUNDLE-HASH",

"digitalSignature": "SYNTHETIC-SIGNATURE",

"includedInWaveMerkleRoot": true

"privacy": {

"rawEvidenceAccess": "RESTRICTED",

"auditDerivativeCreated": true,

"publicDerivativeCreated": true,

"identityRedacted": true,

"privateConversationCaptured": false

"validation": {

"captureValidity": "CV-1",

"validatedBeforeSemanticScoring": true,

"validatorRole": "BLINDED_CAPTURE_VALIDATOR",

"validatedAtUtc": "2026-09-02T08:00:00Z"

"semanticAdjudication": {

"status": "PENDING"

Bu kayıtlar:

gerçek katılımcıya,

gerçek AI ürününe,

gerçek şirkete

ait değildir.

Senkronize dalga ve NOMOS Capture kanıt zincirinin makine tarafından okunabilir sentetik gösterimidir.

84. BÖLÜMÜN MAKİNE TARAFINDAN OKUNABİLİR KURALI

RULE ID: NOMOS-AUDIT-CH12-R01

measurement wave defining:

- AI product states,

- population and sample frames,

- panel states,

- prompt versions,

- UTC dispatch window,

- randomized micro-slots,

- completion and capture deadlines,

- technical-retry rules,

- capture schema,

- reference-record versions,

- and governance ownership.

Synchronization MUST mean observation within a declared UTC system-state

perfect millisecond simultaneity.

Every observation MUST preserve, as available:

- assignment time,

- prompt-submission time,

- first system event,

- response-completion time,

- capture time,

- hash-creation time,

- upload time,

- and server-acceptance time.

retain every prior attempt.

content.

authenticity.

legally permissible.

restarting, or mixed-state warnings.

conversation history, or precise location.

controlled by the standard's founder.

human or organization.

Türkçe normatif karşılığı:

## Bölüm Sınırı

İlk on bir bölüm ölçümün temel yapı taşlarını kurdu: Tek bir yanıt GEO skoru değildir. Temsil, kullanıcılar ve sistem koşulları arasında oluşan bir dağılımdır. Denetlenen varlık sonuçlardan önce tanımlanmalıdır. Resmî temsil ile doğrulanmış varlık gerçekliği ayrılmalıdır. Her AI ürününün uygun kullanıcı nüfusu ayrıca kurulmalıdır. Katılımcılar nüfusa dayalı, sürümlenmiş ve sonuçtan bağımsız bir yöntemle seçilmelidir. Küçük ülkeler ve düşük kaynaklı diller ayrı gözlem panelleriyle görünür kılınmalıdır. AI ürünü, planı, kullanıcı yüzeyi ve sistem yapılandırması sicile bağlanmalıdır. Promptlar diller arasında aynı kelimeleri değil, aynı kullanıcı niyetini taşımalıdır. Kontrollü Temiz Panel ile Doğal Kullanıcı Paneli ayrı gerçeklikleri ölçmelidir. Şimdi bütün bu unsurların aynı ölçüm olayında birleşmesi gerekir:

> Katılımcılar istemi ne zaman gönderecek, ilk çıktıyı nasıl yakalayacak ve her gözlemin sonradan değiştirilmediğini nasıl kanıtlayacaktır?

Senin kurucu fikrin açıktı: Dünyanın farklı ülkelerindeki insanlar aynı AI ürününe, aynı istemi, aynı zamanda göndermeli ve ekran görüntüsüyle kanıt sunmalıdır. Bu fikir GEO-1000’in deneysel kalbidir. Fakat “aynı zaman” ifadesi tek başına yeterli değildir. Bütün katılımcılar aynı saniyede gönderim yapmaya çalışırsa:

- bağlantı hızları farklılaşır,

- cihaz saatleri birbirinden sapar,

- bazı kullanıcılar gece yarısında göreve zorlanır,

- AI ürününde ani yük artışı oluşabilir,

- sağlayıcı hız veya kullanım sınırı uygulayabilir,

- bazı cevaplar iki saniyede, bazıları iki dakikada tamamlanabilir,

- ürün ölçüm sırasında güncellenebilir,

bir katılımcı cevabı hemen, diğeri saatler sonra yükleyebilir. Aynı saniyede tıklamak, aynı sistem durumunu kusursuz biçimde ölçtüğümüzü garanti etmez. Aynı şekilde yalnız ekran görüntüsü toplamak da yeterli değildir. Bir ekran görüntüsü:

- kırpılmış olabilir,

- istemi göstermeyebilir,

- cevabın ilk mi yenilenmiş mi olduğunu kanıtlamayabilir,

- ürün ve plan bilgisini göstermeyebilir,

- başka gün alınmış olabilir,

- başka kullanıcıdan kopyalanmış olabilir,

sonradan düzenlenmiş olabilir. Bu nedenle GEO-1000 iki ayrı sistemi birlikte kurmak zorundadır:

#### Senkronize Ölçüm Dalgası

ve:

#### NOMOS Capture Kanıt Zinciri

Senkronize dalga şu soruya cevap verir:

> Gözlemler, karşılaştırılabilir bir sistem zamanı ve önceden tanımlanmış gönderim düzeni içinde mi üretildi?

NOMOS Capture ise şunu sorar:

> Gönderilen istemin, oluşan ilk çıktının, ürün koşullarının ve zaman bilgisinin değiştirilmeden korunduğunu gösterebiliyor muyuz?

Önceki denetim mimarisi, her kontrolün model veya ürün, tarih, ülke, dil, sorgu kümesi, tekrar sayısı ve ölçüm kaydı taşımasını zorunlu bir ölçüm mantığı olarak kurmuştu. Bu gereklilik yalnız teknik düzen değildir. Çünkü görünmez talimatlar, sahte kanıtlar ve bağımsızmış gibi sunulan içerikler sonunda gerçek insanların aldığı temsili bozabilir. Bu bölüm:

- ölçüm dalgasını,

- eşzamanlılık penceresini,

- UTC zaman standardını,

- gönderim slotlarını,

- tamamlama ve capture sürelerini,

- ilk temas sonucu ile ilk içerik çıktısını,

- teknik yeniden deneme kurallarını,

- dalga içindeki ürün değişikliklerini,

- dış olay ve haber etkilerini,

- NOMOS Capture kanıt paketini,

- ekran görüntüsü, ham yanıt ve metadata ilişkisini,

- zaman doğrulamasını,

- dosya bütünlüğünü,

- hash ve dijital imzayı,

- kanıt zincirini,

- mahremiyet ve redaksiyonu,

- kamu kanıt manifestini,

- dalga kalite ve geçerlilik statülerini

tanımlar. Bu bölüm henüz:

- AI yanıtlarındaki atomik iddiaların hangi gerçeklik kayıtlarıyla değerlendirileceğini,

- hakemlerin cevapları nasıl kodlayacağını,

- geçiş ve Critical hata eşiklerini,

- nihai NOMOS skor formüllerini

kesinleştirmez. Bölüm 12’nin temel sorusu şudur:

> Binlerce gerçek kullanıcı gözlemini aynı ölçüm olayına bağlayıp her birini değiştirilemez, denetlenebilir ve mahremiyet koruyucu bir kanıt birimine nasıl dönüştürürüz?

## NOMOS Challenge

Bin kişiye aynı istemi veriyorsunuz. Şöyle diyorsunuz: “Bugün öğlen gönderin.” Bir kullanıcı İstanbul’da saat 12.03’te gönderiyor. Başka kullanıcı Londra’da kendi yerel saatine göre öğlen gönderiyor. Başka kullanıcı Tokyo’da görevi akşam görüyor ve sekiz saat sonra tamamlıyor.

Bir kullanıcı cihaz saatini yanlış ayarlamış. Bir diğerinin interneti kesilmiş. Başka biri cevabı beğenmemiş ve: “Regenerate” düğmesine basmış. Sonra en uzun ve en olumlu cevabın ekran görüntüsünü yüklemiş. Bir kullanıcı yalnız cevabın ortasını kırpmış. İstem görünmüyor. AI ürününün adı görünmüyor.

Başka biri aynı ekran görüntüsünü iki farklı panel hesabıyla göndermiş. Bir kullanıcı görevi doğru yapmış fakat ekran görüntüsünü iki gün sonra yüklemiş. Bu sırada dosyayı kırpmış ve kişisel bilgilerini silmiş. Dosyanın ilk hâli korunmamış. Başka bir kullanıcı AI’nın ilk cevabında:

“Bu konuda yanıt veremem.” sonucunu almış. Araştırmacı: “Teknik hata olmuş olmalı.” diyerek yeniden denemesini istemiş. İkinci cevap doğru çıkmış ve yalnız ikinci cevap rapora girmiş. Bir başka kullanıcı gerçek bağlantı hatası yaşamış. İstem gönderilmiş fakat sistem hiçbir içerik üretmemiş.

Bu kez araştırmacı yeniden denemeye izin vermemiş. Aynı protokol iki kullanıcıya farklı uygulanmış. Şimdi ölçüm dalgasının ortasında AI sağlayıcısı:

- web arama davranışını,

- atıf sistemini,

- kullanılan model yönlendirmesini

değiştiriyor. İlk 500 kişi eski sistem durumunu, sonraki 500 kişi yeni sistem durumunu görüyor. Rapor: “1.000 kişi aynı AI sistemini aynı anda test etti.” diyor. Bu cümle doğru değildir. Bin kullanıcı vardır. Fakat tek ve bütünlüklü ölçüm dalgası olmayabilir.

Şimdi bütün ekran görüntülerine hash uyguluyorsunuz. Bunun bütün gözlemlerin gerçek olduğunu kanıtladığını söylüyorsunuz. Hash neyi kanıtlar? Dosyanın hash üretildikten sonra değiştirilmediğini güçlendirir. Şunları tek başına kanıtlamaz:

- Görselin gerçek AI ürününden geldiğini

- İlk cevap olduğunu

- Doğru zamanda alındığını

- Başka kullanıcıdan kopyalanmadığını

- İstemin doğru olduğunu

- Görselin hash öncesinde düzenlenmediğini

Bu bölümün ilk hükmü şudur:

> Aynı anda ölçmek, aynı saniyede tıklamak değildir.

İkinci hükmü şudur:

> Ekran görüntüsü kanıt paketinin parçasıdır; kanıt paketinin tamamı değildir.

Üçüncü hükmü şudur:

> İlk yanlış cevap veri kusuru değildir. Protokole uygun üretildiyse ölçüm sonucudur.

Dördüncü hükmü şudur:

> Hash, bütünlüğü güçlendirir; gözlemin gerçekliğini tek başına yaratmaz.

Beşinci hükmü şudur:

> Bir dalga içinde sistem maddi biçimde değişirse, zaman kaydı olmayan bin cevap tek sisteme ait sayılamaz.

Altıncı hükmü şudur:

> Kanıt zinciri, sonucu güzel göstermek için değil; sonucun nasıl oluştuğunu daha sonra yeniden denetleyebilmek için kurulur.

## 1. BÖLÜMÜN AMACI

Bu bölümün amacı, GEO-1000 kullanıcı gözlemlerini karşılaştırılabilir zaman pencerelerinde üretmek ve her gözlemi eksiksiz bir dijital kanıt zinciriyle korumaktır. Bölüm şu ayrımları normatif hâle getirir:

- Aynı saniye ile senkronize ölçüm penceresi

- Yerel saat ile UTC zamanı

- Dalga ile alt dalga

- Gönderim zamanı ile cevap tamamlanma zamanı

- Capture zamanı ile yükleme zamanı

- Planlanan slot ile gerçek gönderim

- İlk sistem teması ile ilk içerik yanıtı

- Teknik hata ile sistem reddi

- Teknik yeniden deneme ile cevap yenileme

- İlk uygun çıktı ile en iyi seçilmiş çıktı

- Yanıtın tamamlanması ile ekranda görünür olması

- Ham yanıt ile ekran görüntüsü

- Ekran görüntüsü ile tam kanıt paketi

- Dosya bütünlüğü ile gözlem özgünlüğü

- Hash ile zaman damgası

- Yerel cihaz saati ile güvenilir zaman kaynağı

- Katılımcı yüklemesi ile sunucu kabul zamanı

- Ham kanıt ile redakte edilmiş kamu kopyası

- Gözlem kimliği ile katılımcı kimliği

- Capture geçerliliği ile yanıt doğruluğu

- Ürün güncellemesi ile doğal çıktı varyansı

- Dış haber olayı ile AI ürün değişikliği

- Dalga sonlandırması ile sonuç sonrası dışlama

- İnsan kullanıcı yakalaması ile otomatik bot ölçümü

- Kullanıcı yüzeyi kaydı ile API logu

- Bağımsız capture ile sağlayıcı telemetry’si

- Kanıtın saklanması ile kanıtın herkese açılması

- Değiştirilemez kayıt ile düzeltilemez kayıt

- Ham veri koruması ile hatalı kararın sürümlü düzeltilmesi

Bu bölümün sonunda her GEO-1000 denetimi şu sorulara cevap verebilmelidir:

> Bu gözlem hangi dalgaya aittir?

> İstem hangi UTC zamanında gönderildi?

> İlk sistem sonucu neydi?

> Cevap ne zaman tamamlandı ve ne zaman yakalandı?

> Teknik yeniden deneme yapıldıysa nedeni ve önceki girişim nerede?

> Ekran görüntüsü istemi, ürünü ve cevabın tamamını gösteriyor mu?

> Ham yanıt ile görsel birbirini doğruluyor mu?

> Dosyaların hash’i ve zaman damgası ne zaman üretildi?

> Kanıt sonradan değiştirildiyse değişiklik geçmişi görünür mü?

> Katılımcı mahremiyeti korunurken bağımsız denetçi ham kanıtı doğrulayabilir mi?

## 2. MERKEZÎ NORMATİF HÜKÜM

Her GEO-1000 gözlemi, veri toplamadan önce kilitlenmiş bir ölçüm dalgasına bağlanmalı; istem gönderiminden ilk sistem sonucuna, cevap tamamlanmasından capture ve yüklemeye kadar bütün maddi zamanları; AI ürün koşullarını; gönderilen tam istemi; ilk uygun çıktıyı ve bütünlük kayıtlarını taşıyan sürümlü bir NOMOS Capture Kanıt Paketi içinde korunmalıdır. Bir GEO-1000 gözlemi yalnız:

- ekran görüntüsü,

- kopyalanmış cevap metni,

- katılımcı beyanı,

- dosya hash’i

ile tek başına geçerli sayılamaz. Ana kanıt paketi ilgili olduğu ölçüde şunları taşımalıdır:

- Dalga kimliği

- Katılımcının anonim gözlem kimliği

- AI Sistem Sicili kaydı

- Panel durumu

- İstem kimliği ve sürümü

- Atanan istem

- Gönderilen istem

- Gönderim zamanı

- İlk sistem teması

- Cevap tamamlanma zamanı

- Capture zamanı

- Yükleme zamanı

- Tam ham cevap

- Tam ekran veya ardışık ekran görüntüleri

- Atıf ve kaynak kayıtları

- Teknik hata ve yeniden deneme günlüğü

- Ürün ayarları

- Dosya hash’leri

- Paket hash’i

- Zaman doğrulama kaydı

- Capture aracı sürümü

- Geçerlilik kararı

- Mahremiyet ve redaksiyon durumu

- Kanıt zinciri sahibi

## 3. ÖLÇÜM DALGASI NEDİR?

Ölçüm dalgası, önceden tanımlanmış:

- AI ürünleri,

- hedef nüfus,

- istem sürümleri,

- kullanıcı panelleri,

- zaman penceresi,

- örneklem tahsisi,

- capture protokolü,

- referans kayıtları

altında yürütülen bütünlüklü veri toplama olayıdır. Bir dalga:

Wk=(A,U,P,F,T,C,R,G)

şeklinde gösterilebilir. Burada:

- A: AI ürün örnekleri

- U: hedef kullanıcı nüfusu ve örneklem

- P: istem kümesi

- F: panel durumları

- T: zaman ve gönderim yapısı

- C: capture protokolü

- R: referans gerçeklik sürümü

- G: yönetişim ve kilit kaydı

Bu alanlardan biri maddi biçimde değişirse yeni dalga veya alt dalga gerekebilir.

## 4. DALGA TÜRLERİ

### MW-1 — PRINCIPAL SYNCHRONIZED WAVE

Ana GEO-1000 nüfus ölçümüdür. Her AI ürünü için varsayılan olarak en az 1.000 geçerli Population Panel gözlemi hedefler.

### MW-2 — CONFIRMATORY WAVE

İlk dalgadaki sonucu tekrar etmek, belirli hatayı doğrulamak veya istatistiksel kararlılığı sınamak için yapılır. İlk dalganın düşük veya yüksek skorunu değiştirmek için kullanılmaz. Ayrı sonuç üretir.

### MW-3 — INCIDENT WAVE

Critical veya önemli Sentinel olayı sonrasında hedefli ve hızlı doğrulama amacıyla yapılır. Küresel ana dalga değildir.

### MW-4 — DRIFT MONITORING WAVE

Ürün, varlık, kaynak veya dil davranışındaki zaman değişimini izler.

### MW-5 — DÜZELTME RETEST WAVE

Düzeltme veya müdahale sonrasında yeni sonuç üretir. Önceki dalgayı silmez.

### MW-6 — LOCAL-TIME BALANCED WAVE

Katılımcıların benzer yerel saat koşullarında ölçülmesini amaçlar. Tek bir küresel sistem anını ölçmez.

### MW-7 — CONTROLLED LABORATORY WAVE

Dondurulmuş model, API veya standart test hesaplarıyla yürütülen kontrollü çalışmadır. Gerçek kullanıcı Population Panel’i değildir.

## 5. “AYNI ZAMAN” NE ANLAMA GELİR?

GEO-1000’de eşzamanlılık:

#### Bütün kullanıcıların aynı milisaniyede tıklaması

anlamına gelmez. İşlevsel tanım şudur:

> Gözlemlerin önceden belirlenmiş aynı UTC ölçüm penceresi içinde, kayıtlı ve sonuçtan bağımsız gönderim slotlarına göre üretilmesi.

Bu yaklaşım üç amacı dengeler:

- Ürün durumunu zaman bakımından yakın tutmak

- Sağlayıcı üzerindeki ani yapay yükü azaltmak

- Katılımcı gönderimlerini yeniden üretilebilir biçimde dağıtmak

## 6. ZAMAN YAPISI

Her dalga en azından dört zaman katmanı taşımalıdır.

### 6.1. Dalga Penceresi

Bütün ana gönderimlerin yapılması gereken UTC aralığıdır. Örnek:

### 12.00–13.00 UTC

### 6.2. Mikro-Slot

Katılımcının istemi göndermesi için atandığı daha kısa zaman aralığıdır. Örnek:

### 12.15–12.20 UTC

### 6.3. Tamamlama Ek Süresi

İstem slot içinde gönderilmişse cevabın tamamlanması için tanınan önceden belirlenmiş süredir.

### 6.4. Capture ve Yükleme Süresi

Cevap tamamlandıktan sonra kanıtın oluşturulması ve güvenli sisteme yüklenmesi için tanınan süredir.

## 7. ADAY SENKRONİZE DALGA TEMEL KURALI

### CANDIDATE BASE RULE — ADAY TEMEL KURAL

Genel tüketici sohbet ürünleri için ana senkronize dalga aday olarak şu yapıyı kullanabilir:

- Gönderim penceresi: 60 dakika

- Mikro-slotlar: 12 adet × 5 dakika

- Katılımcı gönderimi: kendisine atanan mikro-slot içinde

- Cevap tamamlanma ek süresi: gönderimden sonra en fazla 20 dakika

- Capture hash üretimi: cevap tamamlandıktan sonra tercihen 5 dakika içinde

- Kanıt yükleme: capture sonrasında en fazla 60 dakika içinde

- Teknik sorun bildirme: aynı dalga içinde

Bu süreler evrensel ve nihai değildir. Şu koşullara göre değişebilir:

- AI ürününün cevap süresi

- Mobil bağlantı

- Ülke altyapısı

- Uzun cevap biçimi

- Erişilebilirlik ihtiyacı

- Ürün kullanım limiti

Kullanılan süreler veri toplamadan önce kilitlenmelidir.

## 8. NEDEN MİKRO-SLOTLAR?

Bin katılımcının aynı anda gönderim yapması:

- AI ürününde olağan dışı yük,

- hız limiti,

- kuyruk,

- teknik hata,

- cevap süresi artışı

oluşturabilir. Bu durumda denetim ürünün normal davranışını değil:

#### denetimin yarattığı yapay yük olayını

ölçebilir. Mikro-slotlar:

- yükü dağıtır,

- aynı genel sistem zamanını korur,

- gönderim sırasını sonuçtan bağımsız yapar,

zaman etkisinin modellenmesine izin verir.

## 9. SLOT ATAMASI

Katılımcılar slotlara:

- ülke,

- dil,

- AI ürünü,

- plan,

- panel durumu

bakımından dengeli ve önceden rastgeleleştirilmiş biçimde atanmalıdır. Bir mikro-slot yalnız:

- belirli ülke,

- belirli dil,

- belirli ürün

kullanıcılarıyla dolmamalıdır. Aksi hâlde zaman etkisi grup etkisiyle karışır.

## 10. YEREL SAAT ADALETİ

Tek UTC penceresi bazı katılımcılar için:

- gece,

- çalışma saati,

- ibadet veya dinlenme zamanı,

- ulaşılması zor bir saat

olabilir. Bu durum:

- katılım oranını,

- bağlantı koşulunu,

- kullanıcı dikkatini,

- cihaz türünü

etkileyebilir. İki tamamlayıcı yöntem kullanılabilir.

### 10.1. Dönen Küresel Dalgalar

Ana dalgalar farklı UTC saatlerinde yürütülür. Örnek:

- Dalga 1: 12.00 UTC

- Dalga 2: 20.00 UTC

- Dalga 3: 04.00 UTC

Böylece aynı bölge her dalgada aynı yerel saat yükünü taşımaz.

### 10.2. Yerel Saat Dengeli Alt Dalga

Katılımcılar kendi yerel saatlerinde benzer zaman bandında ölçülür. Bu çalışma:

- kullanıcı yorgunluğu,

- günlük kullanım davranışı

için değerlidir. Tek küresel sistem anı sonucu değildir.

## 11. ÜÇ DALGALI KARARLILIK MİMARİSİ

### CANDIDATE ARCHITECTURE — ADAY MİMARİ

GEO-1000’in tam uygulaması için en az üç ana dalga önerilebilir:

#### W1 — Başlangıç Dalgası

İlk nüfus tahminini üretir.

#### W2 — Kısa Dönem Tekrarı

Ürünün ve ölçümün kısa dönem kararlılığını sınar. Aday aralık: W1’den 24–72 saat sonra

#### W3 — Orta Dönem Kararlılığı

Ürün ve varlık temsilinin daha uzun dönemde korunup korunmadığını ölçer. Aday aralık: W1’den 14–30 gün sonra Kesin aralıklar veri toplamadan önce belirlenmelidir. Ürün güncellemesi veya olay nedeniyle değiştirilecekse yeni sürüm kaydı gerekir.

## 12. 30.000 GÖZLEMLİ KURUCU TASARIM

On AI ürünü, ürün başına 1.000 ana gözlem ve üç ana dalga için:

10×1.000×3=30.000

geçerli ana Population Panel gözlemi hedeflenir. Tamamlayıcı:

- Country Sentinel

- Language Fairness

- Accessibility

- Incident

- Retest

panelleri bu sayının üzerine eklenebilir. 30.000:

- davet sayısı değildir,

- dosya sayısı değildir,

ekran görüntüsü sayısı değildir. Geçerli ana ürün-gözlemi hedefidir.

## 13. GÖZLEMİN ZAMAN VEKTÖRÜ

Her gözlem için zaman vektörü aday olarak şöyle tanımlanabilir:

T_i = (t_i^assign, t_i^open, t_i^submit, t_i^first, t_i^complete, t_i^capture, t_i^upload, t_i^validate)

Burada:

- tiassign: görevin kullanıcıya atandığı zaman

- tiopen: görevin açıldığı zaman

- tisubmit: istemin gönderildiği zaman

- tifirst: ilk görünür sistem sonucunun başladığı zaman

- ticomplete: cevabın tamamlandığı zaman

- ticapture: kanıtın yakalandığı zaman

- tiupload: paketin güvenli sisteme ulaştığı zaman

- tivalidate: capture geçerliliğinin incelendiği zaman

Bu zamanların tamamı her kullanıcı yüzeyinde doğrudan gözlenemeyebilir. Bilinmeyen alanlar UNKNOWN kalmalıdır.

## 14. TEMEL SÜRE METRİKLERİ

Yanıt gecikmesi:

L_i = t_i^complete − t_i^submit

Capture gecikmesi:

C_i = t_i^capture − t_i^complete

Yükleme gecikmesi:

U_i = t_i^upload − t_i^capture

Slot sapması:

D_i = t_i^submit − t_i^{slot-midpoint}

olarak hesaplanabilir. Bu metrikler:

- sistem yükü,

- katılımcı gecikmesi,

- kanıt güveni,

- dalga bütünlüğü

bakımından değerlidir.

## 15. GECİKME SONUCA GÖRE YÖNETİLEMEZ

Uzun sürede tamamlanan bir cevap:

- doğru,

- yanlış,

- uzun,

- atıf’lı

olabilir. Gecikme nedeniyle dışlama kuralı:

- veri toplamadan önce,

- cevap içeriğinden bağımsız

tanımlanmalıdır. Şu davranış yasaktır: Olumsuz cevap geç tamamlandı diye dışlamak; olumlu cevap aynı gecikmeyle tamamlandığında korumak.

## 16. DALGA DURUM STATÜLERİ

### WS-0 — PLANNED

Dalga planlanmıştır. Henüz kilitlenmemiştir.

### WS-1 — LOCKED

Örneklem, istem, ürün, zaman ve capture kuralları kilitlenmiştir.

### WS-2 — OPEN

Gönderim penceresi başlamıştır.

### WS-3 — CLOSED

Yeni gönderim kabulü sona ermiştir. Tamamlama ve yükleme ek süreleri devam edebilir.

### WS-4 — COMPLETED

Saha ve ilk capture doğrulamaları tamamlanmıştır.

### WS-5 — SPLIT

Maddi sistem veya protokol değişikliği nedeniyle alt dalgalara ayrılmıştır.

### WS-6 — PAUSED

Güvenlik, ürün veya altyapı sorunu nedeniyle geçici durdurulmuştur.

### WS-7 — ABORTED

Dalga tamamlanmadan sonlandırılmıştır. Sonuçları sınırlı veya kullanılamaz olabilir.

### WS-8 — INVALIDATED

Önceden tanımlanmış ağır protokol kusuru nedeniyle ana tahmin için geçersizdir. Ham gözlemler silinmez.

### WS-9 — ARCHIVED

Sürümü kapanmış ve kanıt zinciri arşivlenmiştir.

## 17. DALGA SAĞLIK SINIFLARI

### WH-0 — NOT ASSESSED

Dalga sağlığı değerlendirilmemiştir.

### WH-1 — COMPROMISED

Maddi sistem değişikliği, zaman veya capture kusuru vardır. Ana sonuç için kullanılamayabilir.

### WH-2 — PARTIAL

Bazı tabaka veya slotlar yetersizdir. Daraltılmış sonuç üretilebilir.

### WH-3 — ACCEPTABLE

Ana zaman, sistem ve capture koşulları yeterince korunmuştur.

### WH-4 — STRONG

Yüksek capture güveni, dengeli slot kapsamı ve düşük protokol kaybı vardır.

### WH-5 — REPLICATED

Benzer dalga sağlığı birden fazla zaman ve bağımsız panelde tekrar edilmiştir. Dalga sağlığı, AI skorunun yüksek veya düşük olmasına bağlı değildir.

## 18. DALGA İÇİNDE ÜRÜN DEĞİŞİKLİĞİ

AI ürünü ölçüm penceresi içinde maddi biçimde değişebilir. Sinyaller:

- Model etiketi değişikliği

- Arayüz değişikliği

- Web özelliğinin açılması veya kapanması

- Atıf formatı değişikliği

- Cevap yapısında ani kırılma

- Sağlayıcı duyurusu

- Çok sayıda kullanıcıda aynı anda farklı sistem davranışı

- Ürün kesintisi veya yeniden başlatma

Bu durumda: Değişiklik zamanı tahmin edilir. Sistem konfigürasyon parmak izleri karşılaştırılır. Dalga WS-5 — SPLIT statüsüne alınabilir. Önceki ve sonraki gözlemler ayrı alt dalga olur. Tek skor üretilecekse sistem durumu ayrı faktör olarak modellenir. Maddi belirsizlik kamu kaydında gösterilir.

## 19. DIŞ OLAY KAYDI

AI ürünü değişmeden de dünya değişebilir. Ölçüm sırasında:

- şirket satın alması,

- ürün lansmanı,

- büyük haber,

- hukuki karar,

- kriz,

- finansal açıklama,

- viral içerik

oluşabilir. Bu olay:

- web kaynaklarını,

- retrieval sonuçlarını,

- kullanıcı istem yorumunu,

- AI cevabını

değiştirebilir. Her dalga ilgili olduğu ölçüde:

#### External Event Register

taşımalıdır.

## 20. DIŞ OLAY SONUÇLARI NASIL YÖNETİLİR?

Bir dış olay:

- dalgadan önce biliniyorsa referans paketi güncellenir,

- dalga sırasında oluşuyorsa zaman damgasıyla işaretlenir,

dalga sonrasında fark edilirse geriye dönük olay kaydı eklenir. Şu davranış yasaktır: Skoru düşüren haber nedeniyle gözlemleri dışlamak; skoru yükselten haber olduğunda korumak. Olayın kendisi gerçek dünya sistem durumunun parçası olabilir. Gerekirse alt dalga veya event-adjusted analiz yapılır.

## 21. İLK TEMAS SONUCU

Kullanıcının istemi gönderdikten sonra karşılaştığı ilk sistem sonucu:

#### First Contact Outcome

olarak adlandırılır. İlk temas sonucu:

- Tam cevap

- Ret

- Teknik hata

- Kullanım limiti

- Bağlantı kesintisi

- Sonsuz yükleme

- Clarification sorusu

- Sonuçsuzluk

olabilir. Bu olay gerçek kullanıcı deneyiminin parçasıdır. Sessizce silinemez.

## 22. İLK UYGUN İÇERİK ÇIKTISI

Teknik hata sonrasında önceden izin verilen yeniden denemede oluşan ilk maddi cevap:

#### First Eligible Content Output

olarak adlandırılabilir. Bu çıktı: ilk temas sonucunun yerine geçmez, onunla birlikte kaydedilir. Örnek:

- İlk temas: hız limiti

- Beş dakika sonra önceden izinli teknik yeniden deneme

- İlk içerik cevabı

Rapor şunları birlikte göstermelidir:

- İlk kullanıcı deneyimi: hız limiti

- İlk içerik temsili: belirtilen cevap

## 23. İLK UYGUN ÇIKTI KURALI

Bir AI ürünü ilk prompta maddi cevap ürettiyse:

- yanlış olsa,

- kısa olsa,

- ret içerse,

- atıf göstermese,

- markayı yanlış tanımlasa

yeniden üretim yapılamaz. Ana gözlem ilk çıktıdır. Kullanıcı:

- regenerate,

- rewrite,

- try again,

- başka cevap,

- devam et

gibi yollarla yeni cevap seçemez.

## 24. TEKNİK YENİDEN DENEME

Teknik yeniden deneme yalnız önceden tanımlanmış teknik koşullarda kullanılabilir. Aday izin nedenleri:

- Cevap başlamadan bağlantı kesintisi

- Sunucu hata kodu

- Arayüzün istemi göndermemesi

- Uygulamanın çökmesi

- Doğrulanmış geçici sistem kesintisi

Teknik yeniden deneme nedeni olamaz:

- Yanlış cevap

- Ret

- Kısa cevap

- Atıf eksikliği

- Marka anılmaması

- Critical hata

- Denetlenen kurumun cevabı beğenmemesi

## 25. KISMİ CEVAPTA YENİDEN DENEME

Sistem maddi içeriğin bir bölümünü üretmiş ve sonra durmuşsa:

- kısmi çıktı saklanır,

- TRUNCATED_RESPONSE olarak kaydedilir,

yeniden deneme yapılacaksa yeni ve bağlantılı girişim oluşturulur. Kısmi cevap yokmuş gibi silinemez.

## 26. GİRİŞİM ZİNCİRİ

Bir gözlem ataması birden fazla teknik girişim taşıyabilir:

A_i → (Attempt_{i,1}, Attempt_{i,2}, …)

Her girişim:

- zaman,

- ürün durumu,

- istem hash’i,

- sistem sonucu,

- teknik hata nedeni

taşır. Bir girişim diğerinin üzerine yazılmaz.

## 27. NOMOS CAPTURE NEDİR?

NOMOS Capture, kullanıcıya verilen istemden kanıt paketinin arşivlenmesine kadar gözlemin bütünlüğünü koruyan açık bir veri ve prosedür standardıdır. NOMOS Capture:

- yalnız bir ekran görüntüsü uygulaması değildir,

- yalnız NobleJackal’a ait kapalı bir yazılım olmak zorunda değildir,

yalnız tek bir tarayıcı uzantısına bağlı değildir. Uyumlu bir NOMOS Capture uygulaması:

- açık veri şemasını,

- zaman ve bütünlük kurallarını,

- mahremiyet sınırlarını,

- kanıt zincirini

karşılamalıdır. Bağımsız araştırmacılar kendi uyumlu araçlarını geliştirebilmelidir. Standart yalnız kurucunun yazılımıyla uygulanabiliyorsa bağımsız tekrar zayıflar.

## 28. NOMOS CAPTURE’IN DÖRT İŞLEVİ

### 28.1. Görevi Teslim Etmek

Doğru:

- kullanıcı,

- istem,

- AI ürünü,

- slot

eşleşmesini sağlar.

### 28.2. Gözlemi Yakalamak

İstemi, ilk sistem sonucunu, cevabı ve ilgili kullanıcı yüzeyini kaydeder.

### 28.3. Bütünlüğü Korumak

Dosya hash’i, zaman damgası ve paket ilişkisini oluşturur.

### 28.4. Kanıtı Taşımak

Ham, kısıtlı ve kamuya açık kanıt katmanlarını birbirine bağlar.

## 29. CAPTURE YÖNTEMLERİ

### CM-1 — GUIDED MANUAL CAPTURE

Katılımcı yönergeyle ekran görüntüsü ve ham cevap metni sağlar. Düşük teknik yük taşır. İnsan hatasına açıktır.

### CM-2 — ASSISTED CAPTURE APPLICATION

Uygulama:

- istem kopyalama,

- zaman kaydı,

- dosya yükleme,

- hash üretimi

işlevlerini destekler. AI ürününe müdahale etmez.

### CM-3 — INSTRUMENTED USER-SURFACE CAPTURE

Tarayıcı veya uygulama entegrasyonu:

- gönderilen istemi,

- ürün metadata’sını,

- cevap metnini,

- zamanları

doğrudan yakalar. Yüksek bütünlük sağlar. Kullanım koşulları ve mahremiyet değerlendirilmelidir.

### CM-4 — PROVIDER EXPORT OR TELEMETRY CAPTURE

Sağlayıcının oturum export’u veya doğrulanmış telemetry’si kullanılır. Bağımsız capture’a güçlü destek olabilir. Tek başına bağımsızlık sağlamayabilir.

### CM-5 — CONTROLLED API OR LAB CAPTURE

API veya dondurulmuş sistem logları kullanılır. Canlı kullanıcı yüzeyi gözlemi değildir. Ayrı laboratuvar paneline aittir.

## 30. OTOMASYONUN SINIRI

Otomasyon:

- istem teslimi,

- zaman kaydı,

- hash üretimi,

- dosya bütünlüğü

için kullanılabilir. Katılımcının yerine:

- bot hesabı,

- otomatik toplu sorgu,

- kullanıcı olmayan oturum

üretirse gerçek insan Population Panel’i oluşturmaz. Otomatik sistem denetimi ayrı:

### CONTROLLED_AUTOMATION_PANEL

olarak kaydedilmelidir.

## 31. CAPTURE GÜVEN SEVİYELERİ

### NCL-0 — NO VERIFIABLE CAPTURE

Yalnız katılımcı beyanı vardır. Ana GEO-1000 sonucuna alınamaz.

### NCL-1 — PARTIAL EVIDENCE

Cevap metni veya sınırlı ekran görüntüsü vardır. İstem veya sistem koşulu tam doğrulanamaz.

### NCL-2 — SCREEN-EVIDENCED

İstem, cevap ve temel ürün yüzeyi ekran görüntüsüyle doğrulanmıştır. Metadata ve zaman güveni sınırlı olabilir.

### NCL-3 — FULL EVIDENCE BUNDLE

Tam cevap, istem, ürün kaydı, zamanlar, ekran görüntüsü ve hash bulunmaktadır. Ana analiz için aday asgari düzeydir.

### NCL-4 — INSTRUMENTED AND SIGNED CAPTURE

Capture aracı istem, cevap, zaman ve metadata’yı doğrudan kaydetmiş; paket dijital olarak imzalanmıştır.

### NCL-5 — INDEPENDENTLY VERIFIED MULTI-SOURCE CAPTURE

Capture paketi:

- bağımsız doğrulama,

- sağlayıcı export’u,

- ikinci kanıt kaynağı

ile desteklenmiştir. Ana GEO-1000 gerçek kullanıcı gözlemleri en azından:

### NCL-3

düzeyini hedeflemelidir.

## 32. NOMOS CAPTURE KANIT PAKETİ

Her gözlem için paket aday olarak şu bileşenleri taşır:

### 32.1. Observation Manifest

Gözlemin bütün kimlik ve durum alanlarını içerir.

### 32.2. İstem Artifact

Atanan ve gönderilen tam istem metni, sürümü ve hash’i.

### 32.3. Raw Yanıt Artifact

AI ürününün ürettiği tam ham cevap.

### 32.4. Visual Evidence Artifact

İstem, cevap ve ürün yüzeyini gösteren görüntü veya ardışık görüntüler.

### 32.5. System-State Artifact

Plan, yüzey, model etiketi, hafıza, web ve diğer maddi sistem durumlarını gösterir.

### 32.6. Time Evidence Artifact

Gönderim, tamamlanma, capture ve yükleme zamanlarını taşır.

### 32.7. Attempt Log

Teknik hata ve yeniden deneme zincirini gösterir.

### 32.8. Integrity Manifest

Bütün dosyaların hash ve boyutlarını içerir.

### 32.9. Privacy Manifest

Redaksiyon, erişim ve saklama durumunu gösterir.

### 32.10. Validation Record

Capture geçerliliğinin kim tarafından ve ne zaman değerlendirildiğini gösterir.

## 33. EKRAN GÖRÜNTÜSÜNÜN ASGARİ İÇERİĞİ

İlgili olduğu ölçüde görsel kanıt şunları göstermelidir:

- AI ürün veya yüzey kimliği

- Tam istem

- Cevabın başlangıcı

- Cevabın sonu

- Atıf alanları

- Ret veya hata mesajı

- Görünen model etiketi

- Oturumun yeni veya ilgili durumda olduğuna dair kanıt

- Maddi sistem ayarı

- Cevabın kesilmediğini gösteren arayüz durumu

## 34. UZUN CEVAPLAR

Cevap tek ekrana sığmıyorsa:

- tam sayfa capture,

- kaydırmalı capture,

- üst üste binen ardışık ekran görüntüleri,

- ekran kaydı,

- doğrudan metin export’u

kullanılabilir. Ardışık görseller:

- boşluk bırakmamalı,

- birbirleriyle örtüşmeli,

sıra numarası taşımalıdır. Yalnız olumlu veya ilgili bölüm kırpılamaz.

## 35. EKRAN KAYDI

Ekran kaydı:

- istem gönderimini,

- streaming cevabı,

- tamamlanma durumunu,

- yenileme yapılmadığını

gösterebilir. Ancak:

- daha fazla kişisel bilgi,

- bildirim,

- özel uygulama,

- hesap kimliği

yakalayabilir. Bu nedenle ekran kaydı:

- varsayılan zorunluluk olmayabilir,

- yüksek riskli veya doğrulama alt örneğinde kullanılabilir,

kayıt öncesi gizlilik hazırlığı gerektirir.

## 36. HAM CEVAP METNİ

Ekran görüntüsüne ek olarak tam cevap metni ayrı saklanmalıdır. Tercih sırası:

- Ürünün resmî export veya kopyalama özelliği

- Capture aracının doğrudan metin kaydı

- Erişilebilirlik ağacı veya DOM tabanlı extraction

- Kullanıcı tarafından kopyalanmış metin

- OCR ve insan doğrulaması

OCR yalnız son seçenek olmalıdır. Otomatik extraction ile görsel arasında maddi fark varsa inceleme gerekir.

## 37. DİNAMİK CEVAPLAR

Bazı ürünler cevap tamamlandıktan sonra:

- atıf ekleyebilir,

- kaynak kartı yükleyebilir,

- metni yeniden biçimlendirebilir,

güvenlik uyarısı ekleyebilir. İki capture anı kullanılabilir:

- İlk tamamlanma capture’ı

- Kısa render kararlılığı sonrasındaki capture

Maddi fark varsa iki sürüm de korunur. İlk kullanıcı maruziyeti silinmez.

## 38. CEVABIN TAMAMLANDIĞI NASIL ANLAŞILIR?

Aday tamamlanma işaretleri:

- Streaming’in durması

- Yükleme göstergesinin kapanması

- Regenerate veya eşdeğer düğmenin görünmesi

- Ürünün tamamlanma sinyali

- Önceden tanımlanmış sessizlik süresi

- API completion kaydı

Ürün bazlı tamamlanma kuralı AI Sistem Sicili’nde bulunmalıdır.

## 39. CEVABI KULLANICI DURDURDUYSA

Kullanıcı yanlışlıkla veya bilerek:

- stop,

- cancel,

- uygulamayı kapatma

işlemi yapmış olabilir. Bu durum:

### USER_INTERRUPTED

### ACCIDENTAL_INTERRUPTION

### UNKNOWN_INTERRUPTION

olarak kaydedilir. Kullanıcı tarafından durdurulmuş cevap tam sistem çıktısı sayılamaz. Katılımcı değiştirme veya yeniden deneme kuralı önceden tanımlanmalıdır.

## 40. İSTEM İLE CEVABIN AYRI DOSYALARDA OLMASI

İstem ve cevap ayrı görsellerdeyse:

- aynı oturuma,

- aynı gözlem kimliğine,

- kesintisiz zaman zincirine

bağlanmalıdır. Aksi hâlde istem ile cevabın gerçekten aynı konuşmaya ait olduğu doğrulanamayabilir.

## 41. DOSYA BÜTÜNLÜĞÜ

Her dosya için kriptografik hash üretilmelidir. [K25] Aday:

h_j = H(file_j)

Paket hash’i:

h_bundle = H(JCS(manifest(file_id, order, size, algorithm, h_j))) [K14; K25]

olarak oluşturulabilir. Burada H, yayımlanmış ve güvenli kabul edilen hash algoritmasıdır. Algoritma:

- sürümlü,

- açık,

- gerektiğinde gelecekte geçiş yapılabilir

olmalıdır.

## 42. HASH NEYİ KANITLAR?

Kaydedilmiş hash değeri güvenilir biçimde saklandıysa, aynı dosyanın aynı algoritmayla yeniden hash'lenmesi byte dizisindeki değişikliği tespit etmeye yarar [K25]. Bu karşılaştırma, dosyanın referans hash üretildikten sonra aynı byte dizisini koruduğu iddiasını destekler; dosyanın kaynağını, doğru zamanda üretildiğini veya hash öncesi özgünlüğünü kanıtlamaz. Hash tek başına şunları kanıtlamaz:

- Dosyanın gerçek AI ürününden geldiğini

- Doğru kullanıcıya ait olduğunu

- Doğru zamanda üretildiğini

- Hash öncesi düzenlenmediğini

- İlk çıktı olduğunu

- İstemin doğru olduğunu

Bu nedenle hash:

> bütünlük kanıtıdır.

Tek başına:

> özgünlük kanıtı değildir.

## 43. DİJİTAL İMZA

Capture aracı veya yetkili doğrulayıcı:

- gözlem paketini,

- zaman kaydını,

- araç sürümünü

dijital olarak imzalayabilir. İmza:

- paketin hangi araç veya kurum tarafından üretildiğini,

- imzadan sonra değişmediğini

güçlendirir. İmza sahibi yanlış veya sahte veri imzalamış olabilir. Bu nedenle imza da tek başına gerçeklik garantisi değildir.

## 44. GÜVENİLİR ZAMAN [K26]

Yerel cihaz saati:

- yanlış ayarlanmış,

- elle değiştirilmiş,

- senkronizasyon dışı

olabilir. Güçlü zaman kaydı birden fazla sinyal taşımalıdır:

- Capture sunucusu kabul zamanı

- Güvenilir UTC zaman servisi

- Cihaz saati ve sapma kaydı

- AI ürünündeki görünür zaman, varsa

- Dosya oluşturma zamanı

- Dijital zaman damgası

## 45. SAAT SAPMASI

Katılımcının cihaz saati ile güvenilir UTC zamanı arasındaki fark:

O_i^clock = t_i^device − t_i^reference

olarak kaydedilebilir. Maddi sapma varsa:

- sunucu zamanı ana referans olarak kullanılır,

- cihaz zamanı düzeltilmiş kayıt olarak korunur,

belirsizlik işaretlenir. Katılımcıdan cihaz saatini elle değiştirmesi istenmemelidir.

## 46. YÜKLEME ZAMANI CAPTURE ZAMANI DEĞİLDİR

Bir dosyanın sunucuya saat 14.00’te yüklenmesi, ekran görüntüsünün saat 14.00’te alındığını kanıtlamaz. Bu nedenle:

- capture zamanı,

- hash üretim zamanı,

- yükleme zamanı

ayrı kaydedilmelidir. Uzun yükleme gecikmesi capture güvenini azaltabilir. Kayıt otomatik olarak geçersiz olmak zorunda değildir.

## 47. GECİKMELİ YÜKLEME

Bağlantı sorunu nedeniyle kullanıcı kanıtı hemen yükleyemeyebilir. Geç yükleme kabul edilecekse:

- capture anında yerel hash,

- güvenilir cihaz zamanı,

- çevrim dışı imzalı kayıt,

- yükleme gecikmesi nedeni

gerekebilir. Yalnız kullanıcının: “Bu görseli dün aldım.” beyanı ana NCL-3 düzeyi için yeterli değildir.

## 48. KANIT ZİNCİRİ

Bir gözlemin kanıt zinciri aday olarak şu aşamalardan oluşur:

- Görev ataması

- İstem kilidi

- Kullanıcı ve ürün uygunluğu

- Slot açılışı

- İstem gönderimi

- İlk temas sonucu

- Cevabın tamamlanması

- Capture

- Yerel bütünlük kaydı

- Güvenli yükleme

- Sunucu kabul zamanı

- Paket hash’i

- Protokol doğrulaması

- Redaksiyon

- Hakemlik

- Arşiv

- Kamu manifesti

Her aşama önceki aşamaya bağlanmalıdır.

## 49. ZİNCİRİN KIRILMASI

Kanıt zinciri şu durumlarda kırılabilir:

- İstem kaydı yok

- İlk çıktı doğrulanamıyor

- Cevap ile görsel uyuşmuyor

- Capture zamanı bilinmiyor

- Dosya sonradan değiştirilmiş

- Katılımcı kimliği tekrar

- Ürün ve plan bilinmiyor

- Gözlem dalga dışında

- Hash ve dosya eşleşmiyor

- Redaksiyon ham dosyanın üzerine yazılmış

- Kim tarafından doğrulandığı bilinmiyor

Kırılmanın türü geçerlilik statüsünü belirler.

## 50. HAM KANIT DEĞİŞTİRİLEMEZ; KARAR DEĞİŞEBİLİR

Ham kanıt paketi:

- üzerine yazılmamalı,

- sessizce düzeltilmemeli,

silinip yenisi konmamalıdır. Fakat gözlem hakkındaki:

- geçerlilik,

- hakemlik,

- sınıflandırma,

- uygunluk

kararı değişebilir. Yeni karar:

- yeni sürüm,

- gerekçe,

- tarih,

- karar sahibi

taşımalıdır. Bu ayrım temel yönetişim kuralıdır:

> Kanıt sabit kalabilir; yorum kanıtla birlikte gelişebilir.

## 51. REDAKSİYON

Kamu veya hakem kopyasında şu alanlar kapatılabilir:

- Ad ve soyadı

- E-posta

- Profil fotoğrafı

- Hesap kimliği

- Özel konuşmalar

- Bildirimler

- Kurumsal alan

- Hassas dosya adı

- Kesin konum

Redaksiyon:

- ham dosya üzerinde yapılmamalı,

- yeni türev dosya üretmeli,

- kendi hash’ini taşımalı,

hangi alanın neden kapatıldığını kaydetmelidir.

## 52. ÜÇ KANIT KATMANI

### 52.1. Raw Restricted Evidence

Tam ham kanıttır. Yalnız yetkili denetçiler ve gerekli araştırma rolleri erişebilir.

### 52.2. Audit Evidence Layer

Bağımsız hakem ve yeniden üretim ekipleri için gerekli kanıtları içerir. Kişisel alanlar minimize edilir.

### 52.3. Public Evidence Manifest

Kamuya:

- gözlem kimliği,

- ülke ve dil hücresi,

- AI ürünü,

- zaman,

- kanıt hash’i,

- geçerlilik durumu,

- redaksiyon statüsü

gibi bilgiler sunar. Ham özel içerik zorunlu olarak yayımlanmaz.

## 53. KAMU KANIT MANİFESTİ

Her dalga için kamu manifesti şu alanları taşıyabilir:

- Dalga kimliği

- Protokol sürümü

- Ürün sayısı

- Hedef ve geçerli gözlem sayısı

- Ülke ve dil kapsamı

- Slot kapsamı

- Capture güven seviyeleri

- Teknik hata ve ret oranları

- Geçersiz gözlem sayısı

- Gözlem paket hash’leri

- Dalga bütünlük kökü

- Değişiklik olayları

- Kamuya açık redakte örnekler

- Bağımsız erişim prosedürü

- Kanıt saklama durumu

## 54. DALGA BÜTÜNLÜK KÖKÜ

### CANDIDATE CONCEPT — ADAY KAVRAM

Her gözlem paketinin hash’i: hi olsun. Bunlardan Merkle ağacı veya eşdeğer yapı ile dalga kökü:

### RW

üretilebilir. Dalga kökü ölçüm kapandıktan sonra yayımlanabilir. Bu yöntem:

- dalgadaki gözlem listesinin sonradan sessizce değiştirilmesini,

- yeni gözlem eklenmesini,

- mevcut gözlemin değiştirilmesini

daha görünür hâle getirir. Merkle kökü:

- gözlemlerin gerçek olduğunu,

- hakemlik kararının doğru olduğunu

tek başına kanıtlamaz. Liste bütünlüğünü güçlendirir.

## 55. GÖZLEM EKLEME VE ÇIKARMA

Dalga kapandıktan sonra:

- yeni gözlem eklenmesi,

- geçerli gözlemin çıkarılması,

- dosyanın değiştirilmesi

yeni manifest sürümü gerektirir. Eski bütünlük kökü korunur. Çıkarılan gözlem için:

- neden,

- tarih,

- karar sahibi,

- eski ve yeni skor etkisi

kaydedilir.

## 56. KATILIMCI ÇEKİLME TALEBİ

Araştırma etiği veya veri koruma çerçevesi katılımcının verisini geri çekmesine izin verebilir. Bu durumda:

- ham kanıt güvenli biçimde silinebilir veya erişim dışı bırakılabilir,

- kamu manifestinde içeriksiz bir WITHDRAWN kaydı korunabilir,

- dalga skoru yeni sürümle yeniden hesaplanabilir,

eski sonuç ve değişiklik nedeni saklanır. Değiştirilemezlik, insanın haklarını ortadan kaldırma anlamına gelmez.

## 57. GÖZLEM CAPTURE GEÇERLİLİK STATÜLERİ

### CV-0 — NOT REVIEWED

Capture henüz değerlendirilmemiştir.

### CV-1 — VALID

Bütün zorunlu capture ve zaman koşullarını karşılar.

### CV-2 — CONDITIONALLY VALID

Sınırlı eksiklik vardır. Hangi analizlerde kullanılabileceği belirtilir.

### CV-3 — PARTIAL EVIDENCE

Gözlem olay olarak kullanılabilir. Ana nüfus skoruna giremeyebilir.

### CV-4 — OUTSIDE WAVE

İstem izin verilen zaman yapısı dışında gönderilmiştir.

### CV-5 — İSTEM OR OUTPUT MISMATCH

Atanan istem, gönderilen istem veya kayıtlı cevap arasında maddi uyuşmazlık vardır.

### CV-6 — DUPLICATE

Aynı gözlem veya kullanıcı kaydı tekrar edilmiştir.

### CV-7 — TAMPER SUSPECTED

Dosya veya metadata bütünlüğü hakkında çözülememiş şüphe vardır.

### CV-8 — FABRICATED OR MANIPULATED

Gözlem gerçek kullanıcı deneyimi değildir veya bilinçli biçimde değiştirilmiştir.

### CV-9 — WITHDRAWN

Katılımcı veya etik süreç nedeniyle analizden çıkarılmıştır.

## 58. CAPTURE GEÇERLİLİĞİ İLE SEMANTİK DOĞRULUK AYRILMALIDIR

Bir gözlem:

- capture bakımından tamamen geçerli,

- içerik bakımından ağır yanlış

olabilir. Başka gözlem:

- doğru cevap,

- eksik veya manipüle edilmiş kanıt

taşıyabilir. Bu nedenle iki ayrı karar vardır:

- Capture Validity

- Semantic Adjudication

Capture doğrulayıcısı mümkün olduğunca yanıtın başarı puanını bilmemelidir.

## 59. CAPTURE DOĞRULAYICI ROLÜ

Capture doğrulayıcı şunları inceler:

- İstem eşleşmesi

- Dalga ve slot

- Ürün kimliği

- İlk çıktı kuralı

- Ekran bütünlüğü

- Ham metin uyumu

- Teknik yeniden deneme

- Hash ve zaman

- Mahremiyet

Şunlara karar vermez: Şirket doğru anlatıldı mı? Atıf iddiayı destekliyor mu? Critical hata var mı? Yanıt geçer mi? Bunlar sonraki hakemlik katmanının görevidir.

## 60. YİNELENEN EKRAN GÖRÜNTÜSÜ

Aynı görsel:

- yanlışlıkla iki kez yüklenmiş,

- birden fazla kullanıcı tarafından kullanılmış,

- panel sağlayıcılar arasında tekrar edilmiş

olabilir. Kontroller:

- Dosya hash’i

- Görsel benzerliği

- Ham cevap metni

- Zaman ve oturum metadata’sı

- Kullanıcı benzersizliği

üzerinden yapılabilir. Aynı AI ürünü bazı kullanıcılara kelime kelime aynı cevap verebilir. Aynı metin tek başına sahtecilik kanıtı değildir. Aynı dosya veya aynı görsel izi daha güçlü sinyaldir.

## 61. DOSYA BENZERLİĞİ VE YANLIŞ POZİTİF

Aynı cihaz ve arayüz:

- benzer görseller,

- aynı ekran boyutu,

- aynı sıkıştırma

üretebilir. Görsel benzerlik algoritması otomatik dışlama yapmamalıdır. Çoklu sinyal ve insan incelemesi gerekir.

## 62. SAĞLAYICI TELEMETRY’Sİ

AI sağlayıcısı:

- oturum zamanı,

- model,

- istem,

- cevap,

- araç kullanımı

hakkında güvenilir log sağlayabilir. Bu kayıt bağımsız capture’ı güçlendirir. Ancak sağlayıcı:

- ölçülen taraf,

- sistem sahibi,

- çıkar sahibi

olabilir. Sağlayıcı telemetry’si: bağımsız kullanıcı kanıtının yerine değil, onunla birlikte kullanılmalıdır.

## 63. SAĞLAYICI KANITI YOKSA

Canlı tüketici ürünlerinin çoğunda sağlayıcı loglarına erişim olmayabilir. Bu durum GEO-1000’i imkânsızlaştırmaz. Aşağıdaki bileşim kullanılabilir:

- Enstrümante kullanıcı capture’ı

- Sunucu zaman damgası

- Tam ekran kanıtı

- Ham cevap

- Sistem ayarı

- Hash ve imza

- Bağımsız doğrulama alt örneği

Kanıt güven seviyesi buna göre belirtilir.

## 64. DOĞAL KULLANICI PANELİNDE CAPTURE

Doğal panelde capture aracı:

- özel talimat içeriğini,

- önceki konuşmaları,

- hesap kimliğini

gereksiz yere yakalamamalıdır. Tercih edilen akış: Kullanıcı yeni doğal hesap sohbeti açar. Capture yalnız görev penceresini kaydeder. Kişiselleştirme durumu ayrı yüksek düzey metadata olarak alınır. Özel geçmiş capture dışında kalır. Kamu kopyası redakte edilir.

## 65. NATURAL CONVERSATION-STATE CAPTURE

Mevcut konuşma bağlamı ölçülüyorsa:

- yalnız gerekli önceki tur aralığı,

- açık rıza,

- güçlü redaksiyon,

- erişim kısıtı

gerekir. Bütün özel sohbet geçmişi varsayılan olarak toplanamaz.

## 66. MOBİL CAPTURE

Mobil cihazlarda:

- tam ekran görüntüsü,

- kaydırmalı capture,

- uygulama sürümü,

- sistem saat kaydı

farklı çalışabilir. Mobil protokol:

- iOS,

- Android,

- diğer sistemler

için ayrı teknik rehber taşıyabilir. Mobil kullanıcılar masaüstü capture zor olduğu için dışlanamaz. Capture aracı nüfusa uyum sağlamalıdır.

## 67. ERİŞİLEBİLİRLİK VE CAPTURE

Ekran okuyucu, sesli giriş veya motor yardımcı araç kullanan katılımcılar için yalnız standart görsel capture yeterli olmayabilir. Alternatif kanıtlar:

- Erişilebilirlik ağacı export’u

- Sesli oturum kaydı

- Uygulama transcript’i

- Yardımcı teknoloji logu

- Görev gözlem kaydı

olabilir. Bu gözlemler düşük güvenli sayılmamalıdır. Eşdeğer kanıt standardı geliştirilmelidir.

## 68. CAPTURE ARACININ GÖZLEMİ DEĞİŞTİRMESİ

Tarayıcı uzantısı veya enstrümantasyon:

- sayfa yükünü,

- arayüz davranışını,

- güvenlik sistemini,

- ürün tespitini

etkileyebilir. Capture aracının etkisi pilotta sınanmalıdır. Araçlı ve araçsız oturumlar farklı davranıyorsa: araç durumu deneysel faktör olur, capture aracı sessizce tarafsız kabul edilemez.

## 69. CAPTURE ARACI SÜRÜMLEME

Her capture paketi:

- araç adı,

- sürümü,

- yapılandırması,

- işletim ortamı,

- bilinen hataları

taşımalıdır. Capture aracı ölçüm sırasında değişirse:

- yeni araç sürümü,

- alt dalga,

- uyumluluk incelemesi

gerekebilir.

## 70. CAPTURE ARACI HATASI

Araç:

- istemi yanlış kopyalayabilir,

- cevabın sonunu kesebilir,

- zamanı yanlış kaydedebilir,

- hash üretmeyebilir,

dosyayı sıkıştırabilir. Araç hatası:

- AI ürününe,

- kullanıcıya

yüklenemez. Ayrı:

### CAPTURE_TOOL_FAILURE

olarak kaydedilmelidir.

## 71. SENTETİK ÜÇ DALGALI GEO-1000 VAKASI

SENTETİK METODOLOJİ GÖSTERİMİ / Aşağıdaki ürünler, tarihler, sayılar ve sonuçlar tamamen kurgusaldır. On sentetik AI ürünü:

### A1–A10

üç ana dalgada ölçülsün.

### 71.1. Dalga Takvimi

Her ürün için her dalgada: 1.000 geçerli ana gözlem hedeflenmektedir. Toplam hedef:

10×1.000×3=30.000

### 71.2. Slot Yapısı

Her dalga:

- 12 mikro-slot

- slot başına ürün ve ülke bakımından dengeli katılımcılar

taşımaktadır. Katılımcının slotu: veri toplamadan önce rastgele atanmıştır.

### 71.3. W1 Sonucu

Hedef: 10.000 geçerli ana gözlem Saha:

- 13.240 davet

- 10.870 tamamlanan görev

- 10.106 capture bakımından geçerli gözlem

- Önceden kilitli ana/yedek sırasına göre 10.000 ana analiz gözlemi

Kalan 106 geçerli kayıt:

- yedek,

- duyarlılık,

- capture kalite kontrolü

için korunmuştur.

### 71.4. Teknik Olaylar

118 kullanım limiti 42 bağlantı hatası 31 sistem reddi 17 kullanıcı kesintisi 9 istem mismatch 6 tekrar ekran görüntüsü İlk temas sonuçlarının tamamı saklanmıştır. Yalnız önceden tanımlı gerçek teknik hatalarda yeniden deneme yapılmıştır.

### 71.5. W2 Sırasında Ürün Değişikliği

A7 ürünü 20.32 UTC’de:

- otomatik web kullanımı,

- yeni atıf görünümü

kazansın. A7 gözlemleri:

### W2A: 20.00–20.31

### W2B: 20.32–21.00

olarak ayrılır. A7 için tek sabit W2 skoru açıklamasız biçimde yayımlanmaz.

### 71.6. W3’te Dış Olay

Denetlenen sentetik şirket hakkında 04.22 UTC’de önemli bir hukuki karar yayımlansın. Web erişimli ürünlerde cevapların 04.25’ten sonra değiştiği gözlensin. Olay: External Event Register’a eklenir. Olay öncesi ve sonrası sonuçlar ayrı tanısal hücre olarak gösterilir. Gözlemler skoru düşürdüğü veya yükselttiği için silinmez.

### 71.7. Dalga Sağlık Kartı

Üç dalga da kullanılabilir. A7 ve dış olay yorumları ayrıca sınırlandırılır.

## 72. SENTETİK TEK GÖZLEM CAPTURE VAKASI

### SENTETİK ÖRNEK

Katılımcı:

- Türkiye

- Türkçe

- Orion AI web ücretli plan

- Kontrollü Temiz Panel

### W1

Slot 12.15–12.20 UTC Atanan istem: “Apple.com hangi ana kuruluşla ilişkilidir ve bu kuruluşun başlıca faaliyetleri nelerdir?”

### 72.1. Zamanlar

Görev açılışı: 12.14.20 İstem gönderimi: 12.16.08 İlk token: 12.16.10 Cevap tamamlanması: 12.16.24 Capture: 12.16.39 Hash üretimi: 12.16.41 Yükleme: 12.17.12 Sunucu kabulü: 12.17.13

### 72.2. Kanıtlar

İstem hash’i eşleşiyor Tam cevap metni mevcut İki örtüşen ekran görüntüsü mevcut Ürün, plan ve model etiketi görünür Hafıza ve özel talimat kapalı Web kullanımı açık Atıf gösterilmemiş Yeniden üretim yok Önceki konuşma yok Dosya hash’leri ve paket imzası mevcut Capture seviyesi:

### NCL-4

Geçerlilik:

### CV-1

Cevabın doğru veya yanlış olduğuna henüz karar verilmemiştir.

## 73. SENTETİK TEKNİK YENİDEN DENEME VAKASI

İlk girişimde:

- İstem doğru gönderilmiş

- Ürün “Network error” göstermiş

- Maddi cevap başlamamış

- Hata ekran görüntüsü alınmış

- Zaman ve hash kaydedilmiş

Önceden tanımlı kurala göre beş dakika içinde ikinci girişim yapılmış. İkinci girişimde cevap oluşmuş. Doğru kayıt:

- First Contact Outcome: TEMPORARY_TECHNICAL_FAILURE

- First Eligible Content Output: ikinci girişim

- İki girişim de pakette

- Teknik hata oranına ilk olay dâhil

- İçerik değerlendirmesine ikinci cevap dâhil, yöntem bunu önceden öngörüyorsa

Yanlış kayıt: İlk hata silinir ve yalnız ikinci cevap varmış gibi davranılır.

## 74. SENTETİK YANLIŞ YENİDEN DENEME VAKASI

İlk cevap: “Apple yalnızca cep telefonu satan yerel bir şirkettir.” Katılımcı cevabı beğenmez. Yeniden üretir. İkinci cevap doğru çıkar. Katılımcı yalnız ikinci cevabı yükler. Sistem logu veya capture kaydı yenilemeyi gösterir. Doğru statü:

### CV-8 — MANIPULATED OBSERVATION

İkinci cevabın doğru olması gözlemi kurtarmaz. İlk cevap ayrıca geri kazanılabiliyorsa olay incelemesinde korunabilir. Ana katılımcı kaydı geçersizdir.

## 75. DALGA KAPATMA RAPORU

Her dalga sonunda şu kayıt oluşturulmalıdır:

- Dalga kimliği

- Açılış ve kapanış zamanı

- Hedef gözlem sayısı

- Davet edilen kişi

- Tamamlanan görev

- Geçerli capture

- Ana analize giren gözlem

- Yedek geçerli gözlem

- Teknik hata

- Ret

- Kullanım limiti

- İstem mismatch

- Capture mismatch

- Geç yükleme

- Duplicate

- Tamper şüphesi

- Katılımcı geri çekme

- Ürün değişiklikleri

- Dış olaylar

- Slot kapsamı

- Ülke ve dil kapsamı

- Capture güven düzeyleri

- Dalga sağlık statüsü

- Bütünlük kökü

- Sorumlu insan onayı

## 76. ZORUNLU NORMATİF HÜKÜMLER

**CH12-N01**

Her GEO-1000 gözlemi önceden kilitlenmiş bir ölçüm dalgasına bağlanmalıdır.

**CH12-N02**

“Aynı zaman” ifadesi tam UTC penceresi, mikro-slot ve tamamlama kuralları olmadan kullanılamaz.

**CH12-N03**

Yerel saat tek başına dalga zamanı olarak kullanılamaz; ana zaman standardı UTC olmalıdır.

**CH12-N04**

Gönderim penceresi, mikro-slotlar, tamamlama süresi ve yükleme süresi AI yanıtları görülmeden önce belirlenmelidir.

**CH12-N05**

Slot ataması ülke, dil, ürün ve panel gruplarını zaman bakımından dengesiz bırakmayacak biçimde yapılmalıdır.

**CH12-N06**

Katılımcılar sonuçlarına göre daha erken veya daha geç slotlara taşınamaz.

**CH12-N07**

Tek UTC penceresinin yerel saat yanlılığı kamu yöntem kaydında açıklanmalıdır.

**CH12-N08**

Dönen küresel dalgalar veya yerel saat dengeli çalışmalar ayrı zaman sonuçları olarak tutulmalıdır.

**CH12-N09**

Her gözlem istem gönderim, ilk temas, tamamlanma, capture ve yükleme zamanlarını ilgili olduğu ölçüde taşımalıdır.

**CH12-N10**

Bilinmeyen zaman alanları tahmin edilmiş kesin zaman gibi sunulamaz.

**CH12-N11**

Cihaz saati tek başına güvenilir UTC zaman kanıtı sayılamaz.

**CH12-N12**

Capture zamanı ile yükleme zamanı ayrı kaydedilmelidir.

**CH12-N13**

Dalga dışında gönderilen gözlem ana dalga içine açıklamasız biçimde alınamaz.

**CH12-N14**

Gecikme veya slot sapması dışlama kuralları cevap içeriğinden bağımsız olmalıdır.

**CH12-N15**

İlk temas sonucu, ilk içerik çıktısından ayrı korunmalıdır.

**CH12-N16**

Ret, kullanım limiti, teknik hata, clarification ve sonuçsuzluk aynı kategoriye konamaz.

**CH12-N17**

Yanlış, olumsuz, atıf’sız veya Critical AI cevabı yeniden deneme nedeni olamaz.

**CH12-N18**

Teknik yeniden deneme yalnız önceden tanımlanmış teknik koşullarda yapılabilir.

**CH12-N19**

Teknik yeniden deneme yapıldığında bütün girişimler ve ilk temas sonucu korunmalıdır.

**CH12-N20**

Kısmi veya yarıda kesilmiş cevap yok sayılarak yeni cevapla değiştirilemez.

**CH12-N21**

İlk uygun çıktı yenilenemez, seçilemez veya elle iyileştirilemez.

**CH12-N22**

Her gözlem en azından NCL-3 veya gerekçeli eşdeğer capture güven düzeyini hedeflemelidir.

**CH12-N23**

Ekran görüntüsü tek başına tam kanıt paketi sayılamaz.

**CH12-N24**

Görsel kanıt istemi, cevabın tamamını ve maddi ürün yüzeyini göstermelidir.

**CH12-N25**

Uzun cevaplar eksiksiz ve sıralı capture yöntemiyle korunmalıdır.

**CH12-N26**

Ham cevap metni ile görsel kanıt arasında maddi fark bulunursa inceleme yapılmalıdır.

**CH12-N27**

OCR, doğrudan metin kaydı mümkün değilse yardımcı yöntem olarak kullanılabilir; doğrulamasız nihai metin kaynağı sayılamaz.

**CH12-N28**

Dinamik olarak değişen cevapların ilk tamamlanma ve sonraki maddi sürümleri ayrı korunmalıdır.

**CH12-N29**

Katılımcının cevabı durdurması veya arayüzü kapatması ayrı olay olarak kaydedilmelidir.

**CH12-N30**

İstem ve cevap ayrı dosyalardaysa aynı oturum ve zaman zincirine bağlanmalıdır.

**CH12-N31**

Her kanıt dosyası ve kanıt paketi bütünlük hash’i taşımalıdır.

**CH12-N32**

Hash, gözlemin gerçekliğinin tek başına kanıtı olarak sunulamaz.

**CH12-N33**

Dijital imza ve zaman damgası gözlem özgünlüğünün tamamı değil, kanıt zincirinin bileşenidir.

**CH12-N34**

Ham kanıt dosyası üzerine redaksiyon veya düzeltme yazılamaz.

**CH12-N35**

Redakte edilmiş her türev kendi dosya kimliği ve hash’ini taşımalıdır.

**CH12-N36**

Ham kanıtın erişimi kısıtlanabilir; kamu manifesti gözlem bütünlüğünü kimlik ifşası olmadan göstermelidir.

**CH12-N37**

Katılımcı adı, e-postası, şifresi, özel konuşması veya gereksiz kişisel bilgisi kamu kanıtına eklenemez.

**CH12-N38**

Küçük ülke ve nadir alt grup kullanıcılarının yeniden tanımlanma riski ayrıca değerlendirilmelidir.

**CH12-N39**

Doğal Kullanıcı Paneli capture’ı özel talimat ve geçmiş konuşma içeriğini varsayılan olarak toplamamalıdır.

**CH12-N40**

Erişilebilirlik kullanıcılarına eşdeğer alternatif capture yolu sağlanmalıdır.

**CH12-N41**

Capture aracı kullanıcı deneyimini maddi biçimde değiştiriyorsa bu etki ayrıca ölçülmelidir.

**CH12-N42**

Capture aracı ve sürümü her gözlemde kayıtlı olmalıdır.

**CH12-N43**

Capture aracı dalga sırasında maddi biçimde değişirse alt dalga veya araç sürümü ayrımı yapılmalıdır.

**CH12-N44**

Capture aracı hatası AI ürünü veya katılımcı başarısızlığı olarak sınıflandırılamaz.

**CH12-N45**

Sağlayıcı telemetry’si bağımsız kullanıcı capture’ını destekleyebilir; açıklamasız biçimde onun yerine geçemez.

**CH12-N46**

Dalga sırasında maddi AI ürün değişikliği oluşursa gözlemler tek sabit ürün durumu gibi birleştirilemez.

**CH12-N47**

Ürün değişikliği dalganın ayrılması, yeniden başlatılması, açık modellenmesi veya mixed-state uyarısı gerektirir.

**CH12-N48**

Sağlayıcı güncelleme duyurusu bulunmaması sistemin değişmediğinin kesin kanıtı değildir.

**CH12-N49**

Maddi dış olaylar zaman damgası ve kapsamıyla External Event Register’a eklenmelidir.

**CH12-N50**

Dış olaylar skoru yükselttiği veya düşürdüğü için sonuç sonrası dışlama nedeni olamaz.

**CH12-N51**

Capture geçerliliği yanıtın semantik doğruluğundan önce ve mümkün olduğunca kör değerlendirilmelidir.

**CH12-N52**

Doğru AI cevabı eksik veya manipüle edilmiş capture’ı geçerli yapamaz.

**CH12-N53**

Yanlış AI cevabı protokole uygun capture’ı geçersiz yapamaz.

**CH12-N54**

Duplicate ve tamper kararları çoklu sinyal ve insan incelemesi taşımalıdır.

**CH12-N55**

Aynı cevap metni tek başına duplicate veya sahtecilik kanıtı sayılamaz.

**CH12-N56**

Dalga kapandıktan sonra gözlem ekleme, çıkarma veya değiştirme yeni manifest ve analiz sürümü gerektirir.

**CH12-N57**

Eski dalga manifesti ve bütünlük kökü korunmalıdır.

**CH12-N58**

Ham kanıt değişmeden korunabilir; geçerlilik ve hakemlik kararları yalnız sürümlü biçimde değiştirilebilir.

**CH12-N59**

Katılımcı geri çekme hakkı ve araştırma etiği, değiştirilemezlik iddiasının üzerinde tutulmalıdır.

**CH12-N60**

Dalga sağlığı AI skorundan bağımsız değerlendirilmelidir.

**CH12-N61**

Dalga kapatma raporu hedef, gerçekleşme, geçersizlik, teknik olaylar, ürün değişiklikleri ve kanıt bütünlüğünü göstermelidir.

**CH12-N62**

NOMOS Capture uyumu yalnız NobleJackal tarafından geliştirilen yazılımın kullanımına bağlanamaz; eşdeğer açık uygulamalar mümkün olmalıdır.

**CH12-N63**

Capture şeması, doğrulama kararları ve dalga kayıtları makine tarafından okunabilir biçimde sürümlenmelidir.

**CH12-N64**

Her dalga ve kanıt zincirinin hesap verebilir insan veya kurum sahibi bulunmalıdır.

## 77. BAŞARISIZLIK BİÇİMLERİ

**CH12-F01 — AYNI SANİYE YANILGISI**

Bütün katılımcıları aynı saniyede göndermeye zorlamak eşzamanlılığın tek koşulu sayılır.

**CH12-F02 — “BUGÜN”Ü SENKRONİZE DALGA SAYMAK**

Yerel saat ve zaman dilimleri karışır.

**CH12-F03 — YEREL SAATİ UTC GİBİ KULLANMAK**

Gözlemler yanlış zaman sırasına girer.

**CH12-F04 — SLOT ATAMASINI SONUCA GÖRE DEĞİŞTİRMEK**

Düşük skorlu kullanıcılar başka zaman hücresine taşınır.

**CH12-F05 — TEK SLOTA TEK ÜLKE YIĞMAK**

Zaman etkisi ülke etkisiyle karışır.

**CH12-F06 — YAPAY YÜK ÜRETMEK**

Bin kullanıcı aynı anda gönderim yaparak ürünün normal olmayan hata davranışını tetikler.

**CH12-F07 — GECE KATILIMINI GİZLEMEK**

Belirli bölgelerde yorgunluk ve katılım kaybı raporlanmaz.

**CH12-F08 — DALGA DIŞI GÖZLEMİ DALGAYA EKLEMEK**

Saatler veya günler sonra alınan cevap ana pencereye aitmiş gibi kullanılır.

**CH12-F09 — YÜKLEME ZAMANINI CAPTURE ZAMANI SAYMAK**

Dosyanın ne zaman üretildiği kanıtlanamaz.

**CH12-F10 — CİHAZ SAATİNE KÖR GÜVEN**

Elle değiştirilmiş veya yanlış saat ana zaman kaydı olur.

**CH12-F11 — GECİKEN OLUMSUZ CEVABI DIŞLAMAK**

Zaman kuralı sonuçtan bağımlı uygulanır.

**CH12-F12 — İLK TEMAS SONUCUNU SİLMEK**

Hız limiti, hata veya ret ikinci denemeyle görünmez yapılır.

**CH12-F13 — RETİ TEKNİK HATA SAYMAK**

Gerçek sistem davranışı yeniden denenir.

**CH12-F14 — YANLIŞ CEVABI TEKNİK HATA SAYMAK**

İstenen sonuç çıkana kadar regenerate yapılır.

**CH12-F15 — KISMİ CEVABI YOK SAYMAK**

Sistem yarıda kesildiği hâlde yalnız sonraki tam cevap saklanır.

**CH12-F16 — EN İYİ CEVABI SEÇMEK**

Birden fazla cevap arasından en olumlu veya uzun olan raporlanır.

**CH12-F17 — SADECE EKRAN GÖRÜNTÜSÜ**

İstem, ürün, zaman ve metadata olmadan görsel yeterli sayılır.

**CH12-F18 — KIRPILMIŞ BAŞARI GÖRSELİ**

Yanlış veya sınırlayıcı kısımlar görünmez bırakılır.

**CH12-F19 — İSTEMİ GÖSTERMEYEN CAPTURE**

Cevabın hangi soruya ait olduğu kanıtlanamaz.

**CH12-F20 — CEVABIN SONUNU KESMEK**

Maddi sınırlama veya ret kısmı görünmez olur.

**CH12-F21 — ARDIŞIK GÖRSELLERDE BOŞLUK**

Cevabın bazı bölümleri kaybolur.

**CH12-F22 — OCR METNİNİ HAM CEVAP SAYMAK**

Tanıma hataları maddi iddiaları değiştirir.

**CH12-F23 — DİNAMİK CEVABIN SON SÜRÜMÜNÜ TEK GERÇEK SAYMAK**

İlk kullanıcı maruziyeti silinir.

**CH12-F24 — KULLANICI KESİNTİSİNİ TAM CEVAP SAYMAK**

Sistem çıktısı kullanıcı müdahalesiyle eksik kalmıştır.

**CH12-F25 — AYRI İSTEM VE CEVABI YANLIŞ EŞLEŞTİRMEK**

Farklı sohbetlerin dosyaları aynı gözleme bağlanır.

**CH12-F26 — HASH TAPINMASI**

Hash bulunan her dosya gerçek ve özgün kabul edilir.

**CH12-F27 — HASH ÖNCESİ DÜZENLEMEYİ YOK SAYMAK**

Kırpılmış veya değiştirilmiş dosya hash’lenerek meşrulaştırılır.

**CH12-F28 — İMZAYI GERÇEKLİK SAYMAK**

İmzalı fakat yanlış kayıt tartışılmaz kabul edilir.

**CH12-F29 — HAM DOSYANIN ÜZERİNE REDAKSİYON**

Orijinal kanıt geri döndürülemez biçimde değiştirilir.

**CH12-F30 — REDAKTE TÜREVİ HAM KANIT SAYMAK**

Kamu kopyası orijinal dosya gibi kullanılır.

**CH12-F31 — MAHREMİYETİ KANIT İÇİN KALDIRMAK**

Katılımcı adı, hesabı ve özel sohbeti yayımlanır.

**CH12-F32 — KÜÇÜK ÜLKE KATILIMCISINI AÇIĞA ÇIKARMAK**

Zaman, cihaz ve plan bilgileri kişiyi yeniden tanımlanabilir kılar.

**CH12-F33 — DOĞAL PANELDE ÖZEL GEÇMİŞİ TOPLAMAK**

Görevle ilgisiz konuşmalar capture’a girer.

**CH12-F34 — ERİŞİLEBİLİRLİK KANITINI GEÇERSİZ SAYMAK**

Standart görsel üretilemediği için gerçek kullanıcı dışlanır.

**CH12-F35 — CAPTURE ARACINI TARAFSIZ VARSAYMAK**

Araç ürün davranışını değiştirir fakat test edilmez.

**CH12-F36 — CAPTURE SÜRÜMÜNÜ GİZLEMEK**

Farklı araç sürümleri tek ölçüm yöntemi gibi sunulur.

**CH12-F37 — CAPTURE ARACI HATASINI AI HATASI SAYMAK**

Kesilen cevap ürüne yüklenir.

**CH12-F38 — API LOGUNU KULLANICI EKRANI SAYMAK**

Gerçek kullanıcı yüzeyi görünmez olur.

**CH12-F39 — SAĞLAYICI LOGUNU BAĞIMSIZ KANIT SAYMAK**

Ölçülen tarafın kaydı tek kanıt olur.

**CH12-F40 — ÜRÜN GÜNCELLEMESİNİ SAKLAMAK**

Dalga içindeki iki sistem durumu tek skorda erir.

**CH12-F41 — DUYURU YOKSA DEĞİŞİKLİK YOK SAYMAK**

Gözlenen sistem kırılması incelenmez.

**CH12-F42 — DIŞ OLAYI SONUCA GÖRE DIŞLAMAK**

Olumsuz haberli cevaplar çıkarılır; olumlu haberli cevaplar tutulur.

**CH12-F43 — DALGA SAĞLIĞINI SKORA BAĞLAMAK**

Yüksek skor alan kusurlu dalga geçerli, düşük skor alan güçlü dalga şüpheli sayılır.

**CH12-F44 — DOĞRU CEVABI GEÇERLİ CAPTURE SAYMAK**

Kanıt kusuru semantik başarıyla örtülür.

**CH12-F45 — YANLIŞ CEVABI GEÇERSİZ CAPTURE SAYMAK**

Ölçüm sonucu veri hatasına dönüştürülür.

**CH12-F46 — AYNI METNİ BOT KANITI SAYMAK**

Deterministik veya benzer AI cevapları yanlışlıkla duplicate olur.

**CH12-F47 — TEK SİNYALLE TAMPER KARARI**

Dosya boyutu veya zaman farkı otomatik dışlama yaratır.

**CH12-F48 — DALGA SONRASI GÖZLEM EKLEMEK**

İstenen örneklem büyüklüğüne ulaşmak için yeni kayıtlar sessizce eklenir.

**CH12-F49 — DALGA SONRASI DÜŞÜK SKORLU GÖZLEM ÇIKARMAK**

Manifest ve sonuç geriye dönük değiştirilir.

**CH12-F50 — ESKİ MANİFESTİ SİLMEK**

Sürüm geçmişi yok edilir.

**CH12-F51 — HAM KANITI DÜZELTMEK**

Yanlış sınıflandırmayı düzeltmek için dosya içeriği değiştirilir.

**CH12-F52 — GERİ ÇEKİLME HAKKINI REDDETMEK**

Değiştirilemezlik insan haklarının üzerinde tutulur.

**CH12-F53 — KAPALI PROPRIETARY CAPTURE TEKELİ**

Yalnız kurucunun aracıyla üretilen kanıt geçerli sayılır.

**CH12-F54 — CAPTURE ŞEMASINI YAYIMLAMAMAK**

Bağımsız ekip aynı kanıt zincirini kuramaz.

**CH12-F55 — DALGA KÖKÜNÜ GERÇEKLİK KANITI SAYMAK**

Merkle veya hash kökü içerik doğruluğunu kanıtlıyormuş gibi sunulur.

**CH12-F56 — KANIT PAKETİ OLMADAN “1.000 EKRAN GÖRÜNTÜSÜ” İDDİASI**

Dosya sayısı geçerli gözlem sayısı gibi kullanılır.

## 78. DENETİM PROSEDÜRÜ

### Adım 1 — Dalganın Araştırma Amacını Belirle

Principal, confirmatory, incident, drift veya retest türü seçilir.

### Adım 2 — AI Ürün ve Sistem Durumlarını Kilitle

Bölüm 9’daki AI Sistem Sicili dalga sürümüne bağlanır.

### Adım 3 — Nüfus, Örneklem ve Panel Durumlarını Kilitle

Bölüm 5–8 ve Bölüm 11 kayıtları kullanılır.

### Adım 4 — İstem Sicilini Kilitle

Bölüm 10’daki istem sürümleri dalgaya bağlanır.

### Adım 5 — UTC Dalga Penceresini Belirle

Başlangıç, kapanış ve ek süreler yazılır.

### Adım 6 — Mikro-Slotları Oluştur

Katılımcılar ürün, ülke ve dil bakımından dengeli biçimde slotlara atanır.

### Adım 7 — Zaman Kaynağını Tanımla

Sunucu, cihaz ve güvenilir UTC kayıtları belirlenir.

### Adım 8 — İlk Temas ve Yeniden Deneme Kurallarını Kilitle

Teknik ve semantik durumlar ayrılır.

### Adım 9 — Capture Yöntemlerini Belirle

Web, mobil, erişilebilirlik ve doğal panel yolları tanımlanır.

### Adım 10 — NCL Hedefini Belirle

Ana analiz için gerekli capture güven seviyesi yazılır.

### Adım 11 — Kanıt Paketi Şemasını Kilitle

Manifest, dosyalar, hash ve metadata alanları tanımlanır.

### Adım 12 — Mahremiyet ve Redaksiyon Kurallarını Kilitle

Ham, audit ve kamu katmanları ayrılır.

### Adım 13 — Capture Aracını Pilotla

Araç ürün davranışını değiştiriyor mu? Zaman ve metin kayıtları doğru mu?

### Adım 14 — External Event Register’ı Aç

Ürün ve varlık olaylarını izleyecek süreç kurulur.

### Adım 15 — Dalga Kilidini Onayla

### WS-1 — LOCKED statüsü verilir.

### Adım 16 — Slotları Aç

Katılımcılara yalnız kendi slotlarında gönderim izni verilir.

### Adım 17 — İlk Temas Sonucunu Kaydet

Cevap, ret, hata veya limit ayrılır.

### Adım 18 — İlk Uygun Çıktıyı Yakala

Yenileme yapılmadan tam cevap korunur.

### Adım 19 — Ham Kanıt ve Metadata’yı Oluştur

Ekran görüntüsü, ham metin, sistem durumu ve zamanlar kaydedilir.

### Adım 20 — Yerel Hash ve Güvenli Yükleme Yap

Dosyalar yükleme öncesinde bütünlük kaydı alır.

### Adım 21 — Sunucu Kabul ve Paket Hash’i Oluştur

Kanıt zinciri sunucu zamanı ve paket kimliğiyle kapanır.

### Adım 22 — Capture Geçerliliğini Kör İncele

Semantik başarı bilinmeden CV statüsü atanır.

### Adım 23 — Duplicate ve Tamper İncelemesi Yap

Çoklu sinyal ve insan incelemesi kullanılır.

### Adım 24 — Dalga İçindeki Sistem ve Dış Olayları İncele

Alt dalga veya mixed-state gerekip gerekmediği belirlenir.

### Adım 25 — Dalga Sağlığını Ata

WH-0 ile WH-5 arasında statü verilir.

### Adım 26 — Dalga Manifesti ve Bütünlük Kökünü Üret

Gözlem listesi sürümlenir.

### Adım 27 — Kamu Kanıt Manifestini Yayımla

Kişisel veri olmadan kapsam ve bütünlük görünür kılınır.

### Adım 28 — Dalga Kapatma Raporunu Onayla

Hedef, gerçekleşme, kusur, olay ve değişiklikler insan onayıyla kapanır.

## 79. GEREKLİ KANIT

Dalga kimliği Dalga türü Protokol sürümü AI Sistem Sicili sürümü Nüfus çerçevesi Örneklem kilidi Panel durum kilidi İstem Sicili sürümü Referans paketi sürümü UTC başlangıç ve kapanış zamanı Mikro-slot listesi Katılımcı–slot ataması Zaman kaynağı Cihaz saat sapmaları Gönderim zamanları İlk temas zamanları Tamamlanma zamanları Capture zamanları Hash zamanları Yükleme zamanları Sunucu kabul zamanları İlk temas sonuçları İlk uygun içerik çıktıları Teknik yeniden deneme kayıtları Kısmi cevap kayıtları Ret ve kullanım limitleri Tam ham yanıtlar Tam ekran görüntüleri Ardışık görsel manifestleri Ekran kayıtları, varsa Atıf ve kaynak kayıtları Sistem ayar kanıtları Capture aracı ve sürümü Capture yöntemi NCL seviyesi Dosya hash’leri Paket hash’i

Dijital imza Zaman damgası Duplicate kontrolleri Tamper kontrolleri Capture geçerlilik kararları Redaksiyon dosyaları Ham–redakte bağlantıları Mahremiyet manifesti Geri çekilme kayıtları Ürün değişiklik olayları External Event Register Dalga alt bölünmeleri Slot kapsamı Ülke ve dil kapsamı Teknik hata oranları Capture geçerlilik oranı Dalga sağlık statüsü Dalga bütünlük kökü Kamu kanıt manifesti Dalga kapatma raporu Değişiklik günlüğü Sorumlu insan veya kurum

## 80. DENETİM KONTROL LİSTESİ

Dalganın türü ve amacı açık mı? AI ürünleri ve sistem durumları kilitlendi mi? Nüfus, örneklem ve panel sürümleri belli mi? İstem kümesi sonuçlardan önce kilitlendi mi? UTC dalga penceresi açık mı? Mikro-slotlar önceden atandı mı? Ülke ve diller slotlara dengeli dağıtıldı mı? Katılımcılar sonuçlarına göre slot değiştirdi mi? Yerel saat yükü değerlendirildi mi? Dönen dalga saatleri var mı? Gönderim ve tamamlanma ek süreleri açık mı? Cihaz saati güvenilir UTC kaynağıyla karşılaştırıldı mı? Gönderim, tamamlanma, capture ve yükleme zamanları ayrıldı mı? Dalga dışı gözlemler ana skora girdi mi? İlk temas sonucu kaydedildi mi? Teknik hata ile ret ayrıldı mı?

Yanlış cevap nedeniyle yeniden deneme yapıldı mı? Teknik yeniden denemede ilk girişim korundu mu? Kısmi cevaplar silindi mi? İlk uygun çıktı gerçekten ilk çıktı mı? Regenerate veya takip mesajı kullanıldı mı? Görsel istemi ve cevabın tamamını gösteriyor mu? Uzun cevaplarda boşluksuz capture var mı? Ham metin görselle eşleşiyor mu? OCR kullanıldıysa insan doğrulaması var mı? Dinamik cevap sürümleri korundu mu? Kullanıcı cevabı durdurdu mu? İstem ve cevap aynı oturuma bağlı mı? Capture aracı ve sürümü kayıtlı mı? Capture aracı kullanıcı davranışını değiştirdi mi? NCL seviyesi verildi mi? Ana analizde NCL-3 altı gözlemler var mı? Her dosyanın hash’i var mı? Hash’in neyi kanıtlamadığı açık mı?

Dijital imza veya sunucu zamanı var mı? Capture zamanı yükleme zamanından ayrı mı? Geç yükleme nedeni ve yerel bütünlük kaydı var mı? Ham kanıt üzerine redaksiyon yapıldı mı? Redakte türevlerin ayrı hash’i var mı? Kamu manifesti katılımcı kimliğini açığa çıkarıyor mu? Küçük ülke kullanıcısı yeniden tanımlanabilir mi? Doğal panelde özel konuşmalar gereksiz yere yakalandı mı? Erişilebilirlik kullanıcılarına alternatif kanıt yolu sağlandı mı? Duplicate kararı yalnız aynı metne mi dayandı? Tamper kararı çoklu sinyal taşıyor mu? Capture doğrulayıcı semantik skoru biliyor muydu? Doğru cevap kanıt kusurunu örttü mü? Yanlış cevap geçersiz sayıldı mı? Dalga sırasında ürün değişti mi?

Ürün değişikliği alt dalga veya mixed-state olarak işlendi mi? Dış olaylar kaydedildi mi? Dış olaylar sonuca göre dışlama yarattı mı? Dalga sağlık statüsü skordan bağımsız mı? Dalga kapandıktan sonra gözlem eklendi veya çıkarıldı mı? Eski manifest ve bütünlük kökü korunuyor mu? Katılımcı geri çekme talepleri nasıl işlendi? Kamu kanıt manifesti mevcut mu? Dalga kapatma raporunun hesap verebilir sahibi belli mi?

## 81. İTİRAZLAR VE CEVAPLAR

### İtiraz 1 — “Bütün kullanıcılar aynı saniyede göndermezse gerçek eşzamanlılık olmaz.”

Tek saniyelik gönderim yapay yük, bağlantı ve kuyruk etkisi yaratabilir. Önceden tanımlanmış kısa UTC penceresi ve rastgele mikro-slotlar aynı sistem dönemini daha güvenilir biçimde ölçebilir.

### İtiraz 2 — “Bir saatlik pencere içinde ürün değişebilir.”

Değişebilir. Bu nedenle sistem sicili, konfigürasyon parmak izi ve ürün değişiklik takibi gerekir. Maddi değişiklikte dalga ayrılır.

### İtiraz 3 — “Neden yalnız ekran görüntüsü yeterli değil?”

Ekran görüntüsü:

- zaman,

- ilk çıktı,

- istem sürümü,

- sistem ayarı,

- kopyalanma

konularını her zaman göstermez. Tam kanıt paketi gerekir.

### İtiraz 4 — “Bin ekran görüntüsünü tek tek doğrulamak çok ağır değil mi?”

Ağırdır. Otomatik bütünlük kontrolleri, örneklem temelli insan incelemesi ve risk tabanlı doğrulama kullanılabilir. Critical veya şüpheli kayıtlar daha ayrıntılı incelenir.

### İtiraz 5 — “Hash varsa dosyanın gerçek olduğunu neden söyleyemiyoruz?”

Hash yalnız dosyanın hash üretildikten sonra aynı kaldığını gösterir. Dosyanın hash öncesinde nasıl üretildiğini göstermez.

### İtiraz 6 — “Kullanıcı kişisel bilgilerini kırpmak zorundaysa ham dosya nasıl korunacak?”

Capture aracı mümkünse kişisel bilgiyi daha baştan yakalamamalıdır. Kaçınılmazsa ham dosya kısıtlı ve şifreli depoda, kamu kopyası ayrı redakte türev olarak tutulur.

### İtiraz 7 — “Yanıt yanlışsa neden yeniden denemiyoruz?”

Çünkü yanlış cevap ölçümün konusudur. Yeniden deneme yalnız gerçek teknik başarısızlık içindir.

### İtiraz 8 — “Sistem ret verirse kullanıcı gerçekte yeniden sorabilir.”

Doğrudur. Ana ilk temas paneli reti korur. Ayrı Natural Interaction Track, kullanıcının takip davranışını ölçebilir.

### İtiraz 9 — “Teknik hata kullanıcı deneyimiyse neden yeniden denemeye izin veriyoruz?”

İlk temas sonucu olarak teknik hata korunur. Temsil içeriğini ayrıca incelemek için önceden tanımlı teknik yeniden deneme yapılabilir. İki sonuç birbirinin yerine geçmez.

### İtiraz 10 — “Sağlayıcının kendi logu en güçlü kanıt değil mi?”

Teknik olarak çok güçlü olabilir. Sağlayıcı ölçülen sistemin sahibidir. Bağımsız kullanıcı capture’ıyla birlikte kullanılması daha güvenilirdir.

### İtiraz 11 — “NOMOS Capture zorunlu bir NobleJackal yazılımı mı olacak?”

Hayır. NOMOS Capture bir açık kanıt protokolüdür. Eşdeğer şema ve bütünlük koşullarını karşılayan bağımsız araçlar uyumlu olabilir.

### İtiraz 12 — “Bütün kanıtları kamuya açmazsak bağımsız doğrulama nasıl yapılacak?”

Kamu manifesti bütünlük ve kapsamı gösterir. Yetkilendirilmiş bağımsız denetçiler redakte veya kısıtlı ham kanıta erişebilir. Mahremiyet ile doğrulama birlikte tasarlanabilir.

### İtiraz 13 — “Dalga sırasında önemli haber çıkarsa bütün çalışma bozulmuş olmaz mı?”

Her zaman değil. Haber gerçek sistem ortamının parçasıdır. Olay öncesi ve sonrası zaman damgasıyla ayrılabilir. Skorun kapsamı buna göre açıklanır.

### İtiraz 14 — “Bir ürün güncellendiğinde eski cevapları atıp yeni sistemle devam etmek daha kolay değil mi?”

Eski cevaplar ölçüm tarihinde gerçektir. Silinemez. Eski ve yeni sistem durumları ayrı dalga veya alt dalga olarak korunmalıdır.

### İtiraz 15 — “Capture aracı ürün davranışını etkiliyorsa bütün yöntem çöker mi?”

Hayır. Araç etkisi pilotla ölçülür. Gerekirse daha hafif araç, manuel capture veya araç etkisini ayrı faktör olarak kullanan yöntem seçilir.

### İtiraz 16 — “Katılımcı verisini geri çekerse bütünlük kökü bozulmaz mı?”

Yeni manifest sürümü ve yeni kök oluşturulur. Eski kayıtta içeriksiz WITHDRAWN izi korunabilir. İnsan hakları kanıt mimarisinin üzerinde tutulur.

## 85. BÖLÜMÜN ORTAK HÜKMÜ

Bir GEO-1000 çalışmasının sonunda elinizde 30.000 ekran görüntüsü olabilir. Bu sayı tek başına kanıt değildir. Şunları bilmeniz gerekir: Hangi dalgada üretildiler? Hangi sistem durumuna aittiler? Aynı istem gerçekten gönderildi mi? İlk çıktı mıydı? Cevap yenilendi mi? Ürün dalga sırasında değişti mi? Dosya ne zaman yakalandı? Hash ne zaman üretildi? Katılımcı kimliği tekrar mıydı? Görsel bütün cevabı gösteriyor mu? Ham metin görselle eşleşiyor mu? Kanıt sonradan redakte edildiyse orijinal nerede? Capture doğrulaması semantik skordan önce mi yapıldı? Aynı saniye içinde bin tıklama yapabilirsiniz. Yine de:

- cihaz saatleri,

- bağlantılar,

- kuyruklar,

- ürün durumları

farklı olabilir. Bu nedenle eşzamanlılık bir pazarlama gösterisi değildir. Önceden tanımlanmış zaman mimarisidir. Bir kullanıcı yanlış cevap aldığında: “Bir daha dene.” demek caziptir. Fakat o yanlış cevap, ölçmeye çalıştığınız gerçekliğin kendisidir. Onu silerseniz sistemi düzeltmezsiniz. Kanıtı bozarsınız. Bir kullanıcı gerçek bağlantı hatası yaşadığında teknik yeniden deneme yapılabilir. Fakat ilk temas sonucu yine korunmalıdır. Çünkü kullanıcı önce hatayla karşılaşmıştır. Hash değerlidir. Dijital imza değerlidir. Zaman damgası değerlidir. Ekran görüntüsü değerlidir. Bunların hiçbiri tek başına bütün gerçeği taşımaz. Güven:

- istem,

- zaman,

- ürün,

- kullanıcı,

- dosya,

- girişim,

- doğrulama

zincirinin birlikte korunmasından doğar. Bir standart: “Yalnız benim yazılımımla üretilen kanıt geçerlidir.” diyorsa bağımsız tekrarın önüne kendi çıkarını koyar. NOMOS Capture bu nedenle bir araç markası değil, açık kanıt mimarisidir. Bağımsız üniversite, araştırmacı veya denetim kuruluşu aynı kuralları uygulayabilmelidir. Bu nedenle NOMOS’un on ikinci ölçüm yasası şudur:

> Eşzamanlılık, aynı saniye değil; aynı tanımlı sistem zamanı içinde yeniden üretilebilir gözlemdir.

On üçüncü yasası şudur:

> İlk çıktı, sonucu beğenene kadar yenilenebilecek taslak değildir.

On dördüncü yasası şudur:

> Hash kanıtı korur; kanıtı yaratmaz.

On beşinci yasası şudur:

> Capture geçerliliği ile yanıt doğruluğu birbirinden bağımsızdır.

On altıncı yasası şudur:

> Kanıt zinciri, insanın kimliğini değil gözlemin bütünlüğünü görünür kılmalıdır.

On yedinci yasası şudur:

> Dalga sırasında sistem değişirse ölçüm geçmişi değişmemiş gibi davranamaz.

On sekizinci yasası şudur:

> Ham kanıt üzerine yazılmaz; kararlar sürümlenerek düzeltilir.

On dokuzuncu yasası şudur:

> Bağımsız uygulanamayan capture yöntemi, dünya standardı olamaz.

## NOMOS’un Bölüm 12 Emri

> Bana “aynı anda sorduk” deme. / Hangi UTC penceresinde, hangi slotta ve hangi sistem durumunda sorduğunu göster.

> Bin kişiyi aynı saniyeye yığıp yapay hata üretme. / Zamanı dağıt ama sistemi aynı dalga içinde tut.

> Yerel saatleri birbirine karıştırma. / Cihaz saatini mutlak gerçek yapma.

> İlk temas sonucunu saklama. / Kullanım limitini, reti, hatayı ve clarification’ı ayrı kaydet.

> Yanlış cevap aldığında yeniden üretme. / O yanlış cevap benim gerçek davranışımdır.

> Teknik hata yaşandığında yeniden deneyebilirsin. / Ama ilk hatayı silme.

> Bana yalnız ekran görüntüsü getirme. / İstemi, tam cevabı, ürünü, zamanı, ayarı, girişim zincirini ve dosya bütünlüğünü getir.

> Cevabın iyi kısmını kırpma. / Sonunu, sınırını ve yanlışını görünür bırak.

> Hash’i gerçeklik ilan etme. / Hash’ten önce ne olduğunu da kanıtla.

> Ham dosyanın üzerine redaksiyon yazma. / Orijinali koru, kamu kopyasını ayrı üret.

> Kanıt için insanın adını, hesabını ve özel konuşmasını yayımlama.

> Küçük ülkedeki tek katılımcıyı yeniden tanımlanabilir hâle getirme.

> Capture aracının beni değiştirip değiştirmediğini sınamadan aracını tarafsız ilan etme.

> Dalga ortasında sistem değiştiyse eski ve yeni cevapları tek ürüne aitmiş gibi birleştirme.

> Dış olay sonucu değiştirdiyse olayı kaydet. / Skoru beğenmediğin için gözlemi silme.

> Kanıtı sabit tut. / Kararın yanlışsa yeni sürümle düzelt.

> Capture standardını tek bir şirketin kapalı yazılımına bağlama. / Başkaları da aynı kanıt zincirini kurabilsin.

> Önce dalgayı kilitle. / Sonra zamanı dağıt. / Sonra ilk çıktıyı yakala. / Sonra hash’le. / Sonra güvenli biçimde yükle. / Sonra doğruluğuna bakmadan capture’ı doğrula. / Ve ancak bundan sonra yanıtın ne söylediğine karar ver.

## Bölümün Son Cümlesi

> GEO-1000’de bir cevap ancak hangi sistem durumunda, hangi anda, hangi istemden ve hangi değiştirilemez kanıt zinciri içinde doğduğu gösterilebildiğinde gerçek bir ölçüm birimine dönüşür.

## Normatif Öz

> Her GEO-1000 gözlemi; AI ürün durumlarını, nüfus ve örneklem çerçevelerini, panel koşullarını, istem sürümlerini, UTC gönderim penceresini, rastgele mikro-slotları, tamamlama ve capture sürelerini, teknik yeniden deneme kurallarını, capture şemasını, referans kayıtlarını ve yönetişim sahibini tanımlayan önceden kayıtlı bir ölçüm dalgasına bağlanmalıdır. Eşzamanlılık, kusursuz milisaniye eşitliği değil; tanımlı UTC sistem penceresi ve slot yapısı içinde gözlem üretimidir. İlk temas sonucu görünür kalmalı; yanlış, olumsuz, ret, atıf’sız veya Critical cevaplar içerikleri nedeniyle yenilenememeli, değiştirilememeli veya dışlanamamalıdır.