URL stringclasses 60
values | English_Sentence stringlengths 1 870 ⌀ | Swahili_Sentence stringlengths 1 3.49k ⌀ |
|---|---|---|
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The narrative of a rising Africa is being challenged. | Simulizi za Afrika inayokua zinapata changamoto
Karibia miaka 10 iliyopita Niliongea kuhusu Afrika, Afrika yenye matumaini na fursa, Afrika ya wajasiriamali, Afrika tofauti kabisa na Afrika ambayo umezoaea kusikia ya vifo, umaskini na magonjwa. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | About 10 years ago, I spoke about an Africa, an Africa of hope and opportunity, an Africa of entrepreneurs, an Africa very different from the Africa that you normally hear about of death, poverty and disease. | Na kile nilichokiongelea, ikawa sehemu ya kile kinachojulikana sasa kama hadithi ya Afrika inayokua. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | And that what I spoke about, became part of what is known now as the narrative of the rising Africa. | Nataka niwaambie hadithi mbili kuhusu hii Afrika inayokua. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | I want to tell you two stories about this rising Africa. | Ya kwanza inaihusisha Rwanda, nchi ambayo imepitia majaribu mengi na dhiki. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The first has to do with Rwanda, a country that has gone through many trials and tribulations. | Na Rwanda ikaamua kuwa kitovu cha teknolojia, au kitovu cha teknolojia kwenye bara la Afrika. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | And Rwanda has decided to become the technology hub, or a technology hub on the continent. | Ni nchi yenye milima na ardhi ya eneo lenye vilima, kidogo kama hapa, hivyo ni vigumu sana kupeleka huduma kwa watu. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | It's a country with mountainous and hilly terrain, a little bit like here, so it's very difficult to deliver services to people. | Hivyo Rwanda imesema nini? Ili kuweza kuokoa maisha, itajaribu kutumia ndege zisizo na rubani kupeleka madawa ya kuokoa maisha, chanjo na damu kwa watu katika sehemu zisizo fikika wakishirikiana na kampuni inayoitwa Zipline, pamoja na UPS, na pia Gavi shirika la kimataifa la chanjo. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So what has Rwanda said? In order to save lives, it's going to try using drones to deliver lifesaving drugs, vaccines and blood to people in hard-to-reach places in partnership with a company called Zipline, with UPS, and also with the Gavi, a global vaccine alliance. | Katika kufanya hivi, itaokoa maisha. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | In doing this, it will save lives. | Hii ni sehemu ya ubunifu tunayotaka kuona katika Afrika inayokua. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | This is part of the type of innovation we want to see in the rising Africa. | Hadithi ya pili inahusiana na jambo ambalo ninauhakika wengi wenu mmeona au mtakumbuka. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The second story has to do with something that I'm sure most of you have seen or will remember. | Mara nyingi, nchi za Afrika zimeteseka na ukame na mafuriko, na inaongezeka zaidi kwasababu ya athari za mabadiliko ya tabia nchi. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Very often, countries in Africa suffer drought and floods, and it's getting more frequent because of climate change effects. | Wakati haya yanapotokea, kawaida husubiri nchi za kimataifa kuchanga fedha. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | When this happens, they normally wait for international appeals to raise money. | Unaona picha za watoto wakiwa na nzi kwenye nyuso zao mizoga ya wanyama waliokufa na kadhalika. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | You see pictures of children with flies on their faces, carcasses of dead animals and so on. | Sasa nchi hizi, nchi 32, zilikutana pamoja chini ya mwamvuli wa Umoja wa Afrika na kuamua kuunda shirika linaloitwa Africa Risk Capacity. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Now these countries, 32 countries, came together under the auspices of the African Union and decided to form an organization called the African Risk Capacity. | Linafanya nini? Ni wakala wa bima wa hali ya hewa na nchi hizi zinachofanya ni kulipa bima kila mwaka, karibia dola milioni 3 kwa mwaka kutoka kwenye rasilimali zao, ili kwamba endapo wanakumbwa na hali ya ukame mgumu au mafuriko, fedha hizi zitalipwa kuwasaidia ambazo wanaweza kuzitumia kuwatunza wananchi wao badala y... |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | What does it do? It's a weather-based insurance agency, and what these countries do is to pay insurance each year, about 3 million dollars a year of their own resources, so that in the event they have a difficult drought situation or flood, this money will be paid out to them, which they can then use to take care of th... | Shirika la African Risk Capacity mwaka jana lilipa dola milioni 26 kwa Mauritania, Senegal na Niger. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The African Risk Capacity last year paid 26 million dollars to Mauritania, Senegal and Niger. | Hii iliwawezesha kuwatunza watu milioni 1. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | This enabled them to take care of 1. | 3 walioathirika na ukame. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | 3 million people affected by drought. | Waliweza kurudisha tena maisha yao, kununua majani ya n'gombe kulisha watoto mashuleni kuwafanya wananchi wabaki nyumbani badala ya kuhama nje ya eneo. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | They were able to restore livelihoods, buy fodder for cattle, feed children in school and in short keep the populations home instead of migrating out of the area. | Hivyo hizi ni aina za hadithi za Afrika iliyotayari kuchukua majikumu yake yenyewe, na kutafuta suluhisho kwa matatizo yake yenyewe. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So these are the kinds of stories of an Africa ready to take responsibility for itself, and to look for solutions for its own problems. | Ila simulizi hizo zinapata changamoto sasa kwasababu bara letu halijafanya vema kwa miaka miwili iliyopita. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | But that narrative is being challenged now because the continent has not been doing well in the last two years. | Ilikuwa inakua kwa kiwango cha asilimia 5 kwa mwaka kwa muongo mmoja na nusu uliopita lakini utabiri wa mwaka huu ulikuwa asilimia tatu. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | It had been growing at five percent per annum for the last one and a half decades, but this year's forecast was three percent. | Kwanini? kwa mazingira ya ulimwengu yanavyobadilika bei za bidhaa zimeshuka. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Why? In an uncertain global environment, commodity prices have fallen. | Uchumi wa nchi nyingi bado unaendeshwa na bidhaa, na hivyo utendaji wake umeteleza Na sasa suala la kujitoa kwa Uingereza haifanyi iwe rahisi Sikujua kama Uingereza ingejitoa na hilo lingekuwa moja ya vitu ambavyo vingeleta kutokuwa na uhakika ulimwenguni kama tulivyo. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Many of the economies are still commodity driven, and therefore their performance has slipped. | Hivyo sasa tuna hii hali na ninafikiri ni wakati wakuangalia na kusema ni vitu gani ambavyo nchi za Afrika zilifanya sahihi? Kipi walikosea? Tutajengaje kwenye haya yote na kujifunza ili kwamba tuendeleze Afrika inayokua?
Hivyo ngoja niongelee kuhusu mambo sita ninayofikiri tulifanya sahihi. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | And now the issue of Brexit doesn't make it any easier. | La kwanza ni kusimamia uchumi wa nchi zetu vizuri Miaka ya 80 na 90 ni miongo iliyopotea, wakati Afrika haikuwa ikifanya vizuri, na baadhi yenu mtakumbuka ukurasa wa mbele wa gazeti la "Economist" lililosema, "Bara lililopotea" Ila miaka ya 2000 watunga sera walijifunza kwamba wanahitaji kusimamia mazingira ya uchumi v... |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | I never knew that the Brexit could happen and that it could be one of the things that would cause global uncertainty such as we have. | Hivyo hiyo ilikuwa namba moja. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So now we've got this situation, and I think it's time to take stock and to say what were the things that the African countries did right? What did they do wrong? How do we build on all of this and learn lessons so that we can keep Africa rising?
So let me talk about six things that I think we did right. | Mbili, deni. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The first is managing our economies better. | Mwaka 1994, urari wa deni la Pato la taifa wa nchi za Kiafrila ulikuwa asilimia 130, na hawakuwa na nafasi ya fedha nakisi Hawakuweza kutumia rasilimali zao kuwekeza kwenye maendeleo yao kwakuwa walikuwa wanalipa deni kwaweza kuwa na baadhi yenu humu ndani mliofanyakazi kusaidia nchi za Afrika kupata unafuu wa madeni. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The '80s and '90s were the lost decades, when Africa was not doing well, and some of you will remember an "Economist" cover that said, "The Lost Continent. | Hivyo wadai binafsi, wa pande mbalimbali na pande mbili waliunganika na kuamua kuanzisha mpango wa Nchi Fukara zenye Mzigo wa madeni na kutoa unafuu wa madeni. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | " But in the 2000s, policymakers learned that they needed to manage the macroeconomic environment better, to ensure stability, keep inflation low in single digits, keep their fiscal deficits low, below three percent of GDP, give investors, both domestic and foreign, some stability so they'll have confidence to invest i... | Hivyo unafuu huu wa madeni mwaka 2005 ulifanya urari wa deni kwa Pato la taifa kushuka hadi takriban asilimia 30, na kulikuwa na rasilimali za kutosha kujaribu na kuwekeza upya. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So that was number one. | Kitu cha tatu kilikuwa makampuni yaliyopata hasara Serikali zilishiriki katika biashara ambazo hawakupaswa kuzifanya. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Two, debt. | Na walikuwa wanaendesha biashara, walikuwa wanapata hasara. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | In 1994, the debt-to-GDP ratio of African countries was 130 percent, and they didn't have fiscal space. | Hivyo baadhi ya makampuni haya yaliundwa upya, kuwa kibiashara,kubinafsishwa au kufungwa, na kupunguza mzigo mkubwa kwa serikali. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | They couldn't use their resources to invest in their development because they were paying debt. | Kitu cha nne kilikuwa kitu cha kuvutia sana Mapinduzi ya makampuni ya simu yakaja, na nchi za Kiafrika zikarukia. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | There may be some of you in this room who worked to support African countries to get debt relief. | Mwaka 2000, laini za simu zilikuwa milioni 11 Leo, tuna takriban laini milioni 687 za simu za mkononi barani. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So private creditors, multilaterals and bilaterals came together and decided to do the Highly Indebted Poor Countries Initiative and give debt relief. | Na hi imetuwezesha kwenda na kusonga mbele na teknolojia ya simu za mkononi ambapo Afrika hakika inaongoza. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So this debt relief in 2005 made the debt-to-GDP ratio fall down to about 30 percent, and there was enough resources to try and reinvest. | Nchini Kenya, maendeleo ya kutuma fedha kwa simu M-Pesa, ambayo nyote mmesikia habari zake— ilichukua muda kwa dunia kuona kwamba Afrika ipo mbele katika hii teknolojia. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The third thing was loss-making enterprises. | na hii kutuma pesa kwa simu za mkononi pia inatoa jukwaa kwa upatikanaji wa nishati mbadala Unajua, watu wanaoweza sasa kulipia sola kwa njia wanayotumia kulipia kwa kadi kwenye simu zao. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Governments were involved in business which they had no business being in. | Hivyo haya yalikuwa maendeleo mazuri sana kitu ambacho kilikwenda sahihi. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | And they were running businesses, they were making losses. | Tuliwekeza zaidi kwenye elimu na afya, isivyo vyakutosha, lakini kulikuwa na maboresho. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So some of these enterprises were restructured, commercialized, privatized or closed, and they became less of a burden on government. | Watoto milioni 25 walipata chanjo katika muogo mmoja nanusu uliopita. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The fourth thing was a very interesting thing. | Kitu kingine ilikuwa kwamba migogoro ilipungua. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The telecoms revolution came, and African countries jumped on it. | Kulikuwa na migogoro mingi barani. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | In 2000, we had 11 million phone lines. | Wengi wenu mnafahamu hilo. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Today, we have about 687 million mobile lines on the continent. | Lakini ilipungua, na viongozi wetu waliweza hata kufifiza mapinduzi. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | And this has enabled us to go, move forward with some mobile technology where Africa is actually leading. | Aina mpya ya migogoro imeibuka, na nitaielezea hiyo baadaye. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | In Kenya, the development of mobile money — M-Pesa, which all of you have heard about — it took some time for the world to notice that Africa was ahead in this particular technology. | Hivyo kutokana na yote haya, pia kuna baadhi ya utofautishaji barani ambao nataka muufahamu, kwasababu pamoja na kuwa kuna baadhi ya nchi— Cote d'Ivoire, Kenya, Ethiopia Tanzania na Senegal zinafanya vizuri kwa sasa
Lakini tulikosea wapi? Ngoja nitaje mambo nane. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | And this mobile money is also providing a platform for access to alternative energy. | Unapaswa kuwa umekosea zaidi kuliko kupatia. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | You know, people who can now pay for solar the same way they pay for cards for their telephone. | (Kicheko)
Hivyo kuna mambo nane tulikosea. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So this was a very good development, something that went right. | La kwanza ilikuwa pamoja na kukua hatukutengeneza ajira za kutosha. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | We also invested more in education and health, not enough, but there were some improvements. | Hatukutengeneza ajira kwa vijana wetu. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | 250 million children were immunized in the last one and a half decades. | Ukosefu wa ajira kwa vijana barani ni karibia asilimia 15, na upungufu wa ajira ni tatizo kubwa. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The other thing was that conflicts decreased. | Jambo la pili tulichofanya ni kuwa kiwango cha ukuaji hakikuwa kizuri vyakutosha Hata ajira zilizoundwa zilikuwa ni ajira zenye tija ndogo sana, hivyo tulihamisha watu kutoka kilimo duni kisicho na tija kwenda biashara zisizo na tija na kufanyia kazi sekta isiyo rasmi katika maeneo ya mijini. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | There were many conflicts on the continent. | Jambo la tatu ni kwamba kukosekana kwa usawa kuliongezeka. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Many of you are aware of that. | Hivyo tuliunda mabilionea zaidi. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | But they came down, and our leaders even managed to dampen some coups. | mabilionea 50 wenye thamani ya dola bilioni 96 wanamiliki utajiri zaidi kuliko watu milioni 75 wa chini barani. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | New types of conflicts have emerged, and I'll refer to those later. | Umaskini, uwiano wa watu katika umaskini— hilo ni jambo la nne—ulipungua lakini namba halisi hazikupungua kwasababu ya ongezeko la idadi ya watu. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So based on all this, there's also some differentiation on the continent that I want you to know about, because even as the doom and gloom is here, there are some countries — Côte d'Ivoire, Kenya, Ethiopia, Tanzania and Senegal are performing relatively well at the moment. | Na ongezeko la idadi ya watu ni jambo ambalo hatujafanyia mazungumzo ya kutosha barani. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | But what did we do wrong? Let me mention eight things. | Na ninafikiri tutahitaji kulielewa na kulifanyia kazi haswa jinsi ya kuelimisha wasichana. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | You have to have more things wrong than right. | Hiyo ndio njia haswa kufanyia kazi hasusan kwenye suala hili. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | (Laughter)
So there are eight things we did wrong. | Jambo la tano ni kwamba hatukuwekeza vya kutosha kwenye miundombinu. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The first was that even though we grew, we didn't create enough jobs. | Tulikuwa na uwekezaji kutoka kwa Wachina. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | We didn't create jobs for our youth. | Ambao ulisaidia baadhi ya nchi, lakini haitoshi. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Youth unemployment on the continent is about 15 percent, and underemployment is a serious problem. | Utumiaji wa umeme barani Afrika Kusini mwa jangwa la Sahara Afrika ni sawasawa na Hispania. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The second thing that we did is that the quality of growth was not good enough. | Utumiaji kwa ujumla ni sawasawa na ule wa Hispania Hivyo watu wengi wanaishi gizani, na kama Rais wa Benki ya Maendeleo Afrika alivyosema hivi karibuni, Afrika haiwezi kuendelea gizani. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Even those jobs we created were low-productivity jobs, so we moved people from low-productivity agriculture to low-productivity commerce and working in the informal sector in the urban areas. | Kitu kingine ambacho hatujafanya ni kwamba chumi zetu zimeshikilia muundo uliofanana ambao tumekuwa nao kwa miongo. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The third thing is that inequality increased. | Hivyo pamoja na kwamba tumekua muundo wa chumi zetu haujabadilika kwa kiasi kikubwa. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So we created more billionaires. | Bado tunauza bidhaa nchi za nje na kuuza bidhaa nchi za nje ni nini? kuuza ajira nchi za nje. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | 50 billionaires worth 96 billion dollars own more wealth than the bottom 75 million people on the continent. | Ongezeko la thamani ya uzalishaji wetu ni asilimia 11 tu Hatuundi ajira za kutosha kwenye uzalishaji kwa vijana wetu, na biashara kati yetu ni kidogo. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Poverty, the proportion of people in poverty — that's the fourth thing — did decrease, but the absolute numbers did not because of population growth. | Takriban asilimi 12 tu ya biashara kati yetu sisi wenyewe Hivyo hilo ni tatizo lingine zito sana. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | And population growth is something that we don't have enough of a dialogue about on the continent. | Kisha utawala bora. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | And I think we will need to get a handle on it, particularly how we educate girls. | Utawala bora ni suala zito. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | That is the road to really working on this particular issue. | Tuna taasisi dhaifu, na wakati mwingine taasisi hewa, ninafikiri hii inaleta mwanya wa rushwa. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The fifth thing is that we didn't invest enough in infrastructure. | Rushwa ni suala ambalo bado hatujalimudu kiasi cha kutosha, na tunatakuwa kupambana kufa na kupona, hiyo na ongezeko la uwazi katika jinsi tunavyosimamia chumi zetu na jinsi tunavyosimamia fedha zetu. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | We had investment from the Chinese. | Tunahitaji pia kujihadhari na migogoro mipya, aina mpya ya migogoro, kama tuliyonayo na Boko Haram katika nchi yangu, Nigeria, Na Al-Shabaab nchini Kenya. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | That helped some countries, but it's not enough. | Tunahitaji kushirikiana na washiriki wa kimataifa, nchi zilizoendelea, kupambana juu ya hili pamoja. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The consumption of electricity in Africa on the continent in Sub-Saharan Africa is equivalent to Spain. | Ama sivyo, tunaunda ukweli mpya ambao sio aina tunayotaka kwa Afrika inayokua. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The total consumption is equivalent to that of Spain. | Na mwisho, ni suala la elimu. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So many people are living in the dark, and as the President of the African Development Bank said recently, Africa cannot develop in the dark. | Mifumo yetu ya elimu katika nchi nyingi imevunjika. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | The other thing we have not done is that our economies retain the same structure that we've had for decades. | Hatuundi aina ya stadi zinazohitajika kwa siku za usoni Hivyo tunatakiwa tutafute njia ya kutoa elimu kwa ubora. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So even though we've been growing, the structure of the economies has not changed very much. | Hivyo hayo ni mambo ambayo hatufanyi kwa usahihi. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | We are still exporting commodities, and exporting commodities is what? It's exporting jobs. | Sasa, tunaenda wapi kutokea hapo? Ninaamini njia ya kusongambele ni kujifunza kusimamia mafanikio. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Our manufacturing value-added is only 11 percent. | Mara nyingi, watu wanapofanikiwa au nchi zinapofanikiwa husahau kullichowafanya wafanikiwe. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | We are not creating enough decent manufacturing jobs for our youth, and trade among ourselves is low. | Kujifunza kile unachoweza kufanikiwa, kukisimamia na kukitunza ni jambo muhimu kwetu. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Only about 12 percent of our trade is among ourselves. | Hivyo vitu vyote nilivyosema tulifanya sahihi, tunatakiwa kujifunza kuvifanya kwa usahihi tena, na kuviendeleza. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So that's another serious problem. | Kusimamia uchumi wakati unaunda ustawi ni muhimu, kupata bei sahihi na sera thabiti. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Then governance. | Mara nyingi hatuna uthabiti Mfumo wa utawala mmoja ukitoka unaingia mwingine na wanatupa mbali hata sera zilizokuwa zinafanyakazi vizuri awali Hii inafanya nini? Inaleta sintofahamu kwa watu, kaya sintofahamu kwa biashara Hawajui jinsi na wakati wa kuwekeza. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Governance is a serious issue. | Deni: tunatakiwa tusimamie' mafanikio tuliyopata katika kupunguza deni letu, lakini sasa nchi zimerudia katika kukopa tena, na tumeona urari wa deni kwa Pato la taifa unaanza kupanda tena, na katika baadhi ya nchi, deni linakuwa ni tatizo, hivyo tunatakiwa tuliepuke. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | We have weak institutions, and sometimes nonexistent institutions, and I think this gives way for corruption. | Hivyo usimamizi wa mafanikio
Kinachofuata ni kuwa makini sana na yale mambo ambayo hatukufanya vizuri. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Corruption is an issue that we have not yet gotten a good enough handle on, and we have to fight tooth and nail, that and increased transparency in the way we manage our economies and the way we manage our finances. | Kitu cha kwanza kabisa ni miundombinu Ndio, nchi nyingi sasa zinatambua zinahitaji kuwekeza kwenye hili, na zinajaribu kufanya kadiri ziwezavyo kufanya hivyo. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | We also need to be wary of new conflicts, new types of conflicts, such as we have with Boko Haram in my country, Nigeria, and with Al-Shabaab in Kenya. | Lazima. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | We need to partner with international partners, developed countries, to fight this together. | Kitu muhimu sana ni umeme. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Otherwise, we create a new reality which is not the type we want for a rising Africa. | Huwezi kuendelea katika giza. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | And finally, the issue of education. | Na kisha utawala bora na rushwa: tunatakiwa tupambane. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Our education systems in many countries are broken. | Tunatakiwa kuendesha nchi zetu kwa uwazi. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | We are not creating the types of skills needed for the future. | Pamoja na yote hayo, lazima tuwashirikishe vijana. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So we have to find a way to educate better. | Tuna ubunifu katika vijana wetu Ninauona kila siku. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | So those are the things that we are not doing right. | Ndio kinachoniamsha asubuhi na kujisikia tayari kwenda. |
http://www.ted.com/talks/ngozi_okonjo_iweala_how_africa_can_keep_rising | Now, where do we go from there? I believe that the way forward is to learn to manage success. | Tunatakiwa tusibanie ubunifu katika vijana wetu, tusiwazibie njia, tuwaunge mkono kuunda na ugunduzi na kuongoza njia. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.